İstanbul Barosu Banka ve Finans Hukuku Komisyonu ile Doğuş Üniversitesi Hukuk Fakültesi tarafından düzenlenen “Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Açısından Bankacılık Zimmeti ve Kredi Dolandırıcılığı Sempozyumu” 21 Ekim 2017 Cumartesi günü Doğuş Üniversitesi Kültür ve Sanat Merkezi Konferans Salonu’nda gerçekleştirildi. Oldukça yoğun bir katılım olan programda konunun uzmanı akademisyenler ve uygulamacılar tarafından bankacılık zimmeti; kredi dolandırıcılığı ve bu suçlara ilişkin ceza muhakemesi hükümleri ile ilgili çeşitli tebliğler sunuldu.
Sempozyum Doğuş Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hamide Zafer, İstanbul Barosu Yönetim Kurulu Üyesi Av. Hasan Kılıç ve İstanbul Barosu Banka ve Finans Hukuku Komisyonu Başkanı Av. S. Emre Çotuksöken’in açılış konuşmaları ile başladı ve ardından “Yeni Yasal Değişiklikler ve İçtihadi Gelişmeler Çerçevesinde Bankacılık Zimmeti Suçu” başlıklı birinci oturum açıldı.
Av. Ece Ildır’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen Sempozyumun birinci oturumunda son dönemde yapılan yasal değişiklikler çerçevesinde yeniden hukuk sahasında tartışmaların odağına yerleşen bankacılık zimmeti ele alındı. İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Asuman Aytekin İnceoğlu, basit bankacılık zimmeti konulu tebliğinde failin mal edinme kastı ile hareket etmeyip yalnızca kullanma amacı taşıdığı hallerde suçun oluşmayacağını dile getirerek aynı zamanda zimmet dolayısıyla uğranılan zararın tazmini açısından uygulanacak etkin pişmanlık hükmünün anaparanın yanında faizi de içermesi gerektiğine dikkat çekti.
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Selman Dursun “Kredi Tahsisi Yoluyla Bankacılık Zimmeti Suçu” konulu tebliğ sundu. Tebliğde kredi tahsisi yoluyla bankacılık zimmetinin işlenebilirliği; kredinin zaman, güven, risk ve gelir unsurları çerçevesinde değerlendirilerek, suçun ancak baştan itibaren kredinin geri dönmeyeceğine yönelik bir kastın bulunması halinde oluşmuş olacağı vurgulandı.
Oturumun son tebliğinde ise Av. Dr. Davut Gürses tarafından bankacılık zimmeti suçuna dair uygulamaya ilişkin bazı tespitlerde bulunularak Yargıtay’ın bu yöndeki kararları incelendi. Gürses, 687 sayılı KHK m.4 ile Bankacılık Kanunu’na eklenen “Bankacılık mevzuatı ile bankacılık usul ve prensiplerine uygun kredi kullandırma, bu kredileri temdit etme veya ek kredi kullandırma, taksitlendirme, teminata bağlama yahut sair yöntemlerle yeniden yapılandırma işlemleri zimmet suçunu oluşturmaz.” hükmünün gerekliliğini dile getirerek hükmün zaten malumun ilanı mahiyetinde olduğunu kaydetti.
Sempozyumun “Kredi Dolandırıcılığı Suçu ve Diğer Suçlardan Ayrılması” başlıklı ikinci oturumu Banka ve Finans Hukuku Komisyonu Başkanı Av. S. Emre Çotuksöken’in başkanlığında gerçekleştirildi.
İlk konuşmacı olan Doğuş Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hamide Zafer sunduğu tebliğinde, genel olarak dolandırıcılık suçunun unsurlarını ortaya koyarak suçun nitelikli hali olan tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak amacıyla işlenmesi halini değerlendirdi. Zafer, söz konusu nitelikli halin gerçekleşmesi için özel kast arandığını belirterek; nitelikli halin çoğunlukla belgede sahtecilik yapılarak gerçekleştirildiğine ve bu konudaki özel gerçek içtima hükmüne dikkat çekti.
Aynı oturumda konuşan İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı Doktora Öğrencisi Av. Hazal Algan ise kredi dolandırıcılığı suçunun uygulamada en çok karıştırıldığı suçlar ile ayrılmasına ilişkin kriterleri ortaya koyarak; özellikle kredi dolandırıcılığının sahte kredi kartı oluşturulması ve kullanılması suçları ile ayrılması noktasında Yargıtay kararlarından örnekler verdi.
Ceza muhakemesi açısından bankacılık zimmeti konulu oturumu İstanbul Barosu Banka ve Finans Hukuku Komisyonu Genel Sekreteri Av. Ayça Aktolga Öztürk yönetti.
Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. E. Eylem Aksoy Retornaz, sunduğu “Bankacılık Zimmeti Suçu Açısından Koruma Tedbirlerinin Gösterdiği Özellikler” konulu tebliğinde bankacılık zimmeti suçu açısından, özellikle yakalama, arama ve el koyma, koruma tedbirlerinin gösterdiği özelliklere değindi.
Av. Dr. Erkan Sarıtaş“Bankacılık Zimmeti Suçunda Özel Soruşturma ve Kovuşturma Usulü ile Hükümlerin İnfazı” konulu bir bildiri sundu. Sarıtaş bildirisinde, bankacılık zimmeti suçu hakkında yapılan soruşturmalar açısından yazılı başvuru dava şartı; izin dava şartı vb. hususlara değindi. Sarıtaş yapılan kovuşturmalar açısından ise görev ve yetki, davaya katılma ve bilirkişi incelemesine ilişkin özel hükümleri değerlendirdi. Sarıtaş, infaza ilişkin olarak yaptığı değerlendirmede, Bankacılık Kanunu’nda yer alan özel koşullu salıverilme hükmünü eleştirdi ve infaz müesseseleri açısından bir alacağın tahsilinin amaçlanmasının modern infaz hukuku mantığı ile izah edilemeyeceğini vurguladı.
Sunumların tamamlanmasından sonra soru-cevap bölümünde de özellikle uygulamaya yönelik birçok husus ele alındı. Sempozyum sonunda konuşmacılara Teşekkür Belgesi sunuldu.