Foto: Pinterest
Anda, şimdide kalabilmenin, tüm bedenin ve ruhunla olduğun yerde olabilmenin bence en garanti yollarından biri seyahat etmek. Çünkü yeni şeyler öğrendiğin, gördüğün, duyduğun zamanlar merakın o noktaya ve ana odaklanıyor. Düşünün ki, seyahatte bütün duyular faal. Yepyeni yerler görüyor, mis gibi yemekler, otlar, çiçekler, denizler kokluyor, bambaşka şeyler duyuyorsunuz. Ne müthiş bişey… Zihniniz açılıyor sanki. Ve bazen 2 saati böyle bir yerde geçirmek, oturduğunuz rutindeki 24 saatinize bedel oluyor.
Alın size izafiyet teoremi…
Birçok sorunumuzun bundan kaynaklandığını düşünüyorum. Hakkımızın ne olduğunu bilmediğimizde istemeyi de bilmiyoruz. Özgürlük ve uçmak, kuşun hakkı değil mi? Doğuştan sahip olduğu ve doğasında olan.
Ama hiç uçmadıysa, kafesteki diğer kuşlar da uçmak suçtur ya da uçarsan ölürsün derse, bütün kuşlar buna inanabilir zamanla. Uçmaya çalışana “suçlu” muamelesi yapar.
Hayatımıza bakalım. Önce aile yaşantısına… Okumak, eşit eğitim almak çocuğun hakkı. Ama ailede küçük yaşta çalışmak, çalıştırmak gelenek olduysa çocuğun aklına bile gelmez hakkını aramak… Ya da daha iyi eğitim için sesini yükselten olursa, aile büyükleri toplumdaki bu sese kızar. Hem kendi düzeni bozulacak, hem de çocuklar uyanacak diye… Bakın mesela, şu anda eğitim sistemi acayip bir hale geldi. Sınavlar hatalı, yerleştirmeler sorunlu… Ama sesini çıkartmak isteyene düzeni bozan gözüyle bakılıyor. Oysa hakkımız sormak. House of Cards’ta seçim, eğitim yasasıyla kazanıldı. Seyredenler hatırlar.
Ya da… Bir ülkede, medyanın aslında iktidarı eleştirerek, aslında doğru çalışmasını sağlama görevi olduğunu bilmiyorsan, farklı çıkan her sesi düzeni bozmaya çalışan bozguncu olarak görürsün.
Mesela işindeki haklarını bilmiyorsan, ne hak iddia edeceğini bile bilmezsin. Evinde mutsuzsan mutluluğu isteyemezsin. Mahkemedeki gücünü bilmezsen, suçlu çıkar, başını öne eğersin.
İşte çocuklarımızın eğitilmesi o yüzden bu kadar önemli. Gidiyorsun bi Avrupa ülkesine, bahçesinin, parkının hakkını arıyor, zaten aramasına bile gerek kalmıyor. Artan toplu ulaşım fiyatlarına itiraz ediyor, sağlıkta aksayan şeyleri eleştiriyor. Çünkü sosyal devlette en önemli olanın “kendisi” olduğunu biliyor.
Uçma hakkımızı hatırladığımız günlere…
“İnsan denen şey, anılarını yakıt olarak kullanıp yaşamını sürdürüyor olamaz mı acaba?” Haruki Murakami
Film, Şili’de diktatör Pinotchet zamanında geçiyor. Alman vatandaşı olan kahramanımız Pinotchet aleyhine posterler yaptığı için yakalanır ve işkence göreceği “bir yere” götürülür. Burası eski bir Nazi suçlusunun kurduğu “haysiyet kolonisi” adı verilen, bir girenin bir daha çıkamadığı tarikat gibi bir topluluğun yerleşim alanıdır.
Kahramanımız önce büyük işkencelerden geçer, elektrik verilir, sonrasında beyninde kalıcı hasar oluştu sanılarak topluluğun arasına karışır.
Tarikatın kurucusu Bay Pius, kendisinin Tanrı’nın sesi olduğunu söylemekte, içerdekilere sürekli bir beyin yıkama uygulamaktadır. Erkekler, kadınlar ve çocuklar ayrı yaşamaktadırlar. Aşırı (!) haysiyetli bir yaşam sürmekte, kimse kimseye yan gözle bile bakmamakta, kadınlar göğüslerini bile sıkı sıkı sararak kadınlıklarını saklamaktadırlar.
Bay Pius, gördüğü en küçük yanlışta, kadını erkeklerin arasına sokar. İçine kaçan kötülüğü çıkartmak için erkeklerin onu dövmesini söyler. Ve kadın canı çıkıncaya kadar dövülerek doğru yola (!) getirilir.
Bu çok haysiyetli toplulukta küçük erkek çocuklarına da ayrı bir ilgi gösterir Bay Pius. Ama tabii o da çocukları, ilahi kişiliğinden faydalandırmak için (!)
Erkek kahramanımızı kurtarmak için bu dehşet mekana girmeyi göze alan Emma Watson gözüyle bu karabasanı izleriz.
Acaba sonunda buradan kaçabilecekler midir?…
Filmde beni dehşete düşüren şeylerden biri Haysiyet Kolonisi’nin gerçek olması. Gecenin bir yarısı filmi seyrederken girdim internete baktım, gerçekten Pinotchet devrinde bu iğrenç yapı varmış ve hem diktatörün ortadan kaybetmek istediği muhaliflere işkence edilmesi, hem de çocuk istismarıyla ünlenmiş. Tık tık.
Yani görünen o ki din istismarı, her zaman en çok kullanılan silahlardan biri olmuş. Ben Tanrı’nın sesiyim diyen, suçlu olduğu çok netken bile insanları kandırabilmiş, hipnotize edebilmiş. Aklıma bir laf geldi. Cehenemme giden yol, iyi niyet taşlarıyla örülüymüş diye…
Ya biz de bir simülasyon izliyorsak, ceza ve ödül olarak? Enteresan değil mi? Ve daha niceleri…
Baş karakter, klima… Yardımcı oyuncular mekanda yaşayanlar. Klima aynı şekilde, aynı ısıda, ya da aynı soğuklukta çalışıyor. Tek fark, yaşanların oturdukları yer. Biri çok etkileniyor, esinti rahatsız ediyor, üşüyor, hatta donuyor. Başka biri oturduğu yere hiç serinlik ulaşmadığından yakınıyor, sıcaktan patlıyor. Aynı etki, herkes için farklı tepki yaratıyor. Oldukları yere, yaratılışlarına ve bulundukları konuma göre hissettikleri değişiyor.
…………
Bu size de farklı çağrışımlar yaptı mı? Aynı olayların herkese nasıl bu kadar farklı gelebildiğini mesela…