Gürer: “Uzmanların önerilerine rağmen, baca gazı atıklarından elektrik üretimine neden geçilmiyor?”
Gürer, Sayıştay raporlarına da yansıyan ‘baca gazından elektrik üretimi’ önerisinin neden hayata geçirilmediği ve yılda 186 milyon lira elektrik faturası ödeyen BOTAŞ’ın bu sisteme geçmemesindeki ısrarlı tavrına açıklık getirilmesi gerektiğini belirtti.
186 MİLYON LİRALIK ELEKTRİK FATURASI
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Sayıştay denetçilerinin hazırladığı rapora göre, BOTAŞ’ın doğalgaz iletimi ve dağıtımıyla ilgili faaliyetlerinde yıllık 186 milyon lira elektrik faturası ödediğine dikkat çekildiğini belirtti.
KOMPRESÖR İSTASYONLARINDA ELEKTRİK ÜRETİLEBİLİR
Aynı raporda 2010 yılında Türk bilim insanlarının, kompresör istasyonlarındaki baca gazı atıklarından elektrik üretimi yapılabileceği ve bu yolla yıllık milyonlarca dolarlık tasarruf sağlanabileceği gibi hava kirliliğinin de büyük ölçüde önleneceğinin belirtildiğine vurgu yapan CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “BOTAŞ, yaklaşık 16 bin km boru hattı ve 9 adet kompresör istasyonu ile Türkiye’nin bütün illerine doğal gazı taşıyor. Sayıştay’ın raporunda yer alan ifadelere göre doğal gaz bir yerden başka bir yere taşınırken, müşterilerin kullandığı gaz ile hat boyunca doğal gazın taşınması esnasında lineer sürtünmeden kaynaklanan basınç kayıpları yaşanıyor. Taşınan gazın hedeflenen yere taşınması için yeniden basınçlandırılması gerekiyor. Bu gerekli olan yeniden basınçlandırma işlemi kompresör istasyonları vasıtasıyla gerçekleşmektedir. Botaş’a ait Kırklareli, Ambarlı, Eskişehir, Doğubeyazıt, Sivas, Çorum, Erzincan, Hanak-Ardahan ve Mucur-Kırşehir’de toplam 9 adet kompresör istasyonu bulunmaktadır. 2019 yılı faaliyetleri kapsamında yapılan yakıt olarak doğal gaz kullanıldığı ve oluşan yakıt atıklarının baca marifetiyle atmosfere salındığı tespit edilmiş. Yakıt atıklarının atmosfere bırakılması hem ısı kaybının oluşmasına hem de çevre kirliliğine neden oluyor” dedi.
UZMANLAR 10 YIL ÖNCE ÖNERMİŞ
Yine Sayıştay’ın raporunda yer aldığına göre, İsveç-Kalmar’da 2010 yılında düzenlenen Linnaeus ECO-TECH uluslararası bir konferansda, Gazi Üniversitesinden 3 üniversite hocasının sunmuş oldukları bir makalede, Erzincan Kompresör istasyonunun baca gazından Organic RankineCycle (ORC) teknolojisi kullanılarak elektrik enerjisi üretilmesinin uygulanabilirliğinin değerlendirildiğini anlatan CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Söz konusu raporda Organic Rankine Cycle kullanılarak Erzincan bölgesinde bulunan doğal gaz kompresör istasyonundan 1,385 kW gücünde yıllık 11,1 milyon kWh elektrik enerjisi üretilebileceği ve yılda yaklaşık 1,3 milyon ABD Doları tasarruf sağlanacağı bildiriliyor.. Ayrıca, havaya bırakılan CO2 ve diğer kirletici maddelerin %90 civarında engelleneceği, dolayısıyla, söz konusu projenin hem elektrik üretiminde ülkenin toplam kurulu gücüne katkı sağlayacağı, hem de çevreyi kirletmeyeceği değerlendiriyor” diye konuştu.
ANLAŞILIR GİBİ DEĞİL
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, BOTAŞ’ın 2019 yılında toplam tükettiği elektrik enerjisinin 354,2 milyon kWh olduğu ve toplam ödenen elektrik maliyetinin yaklaşık 186 milyon TL olduğu dikkate alındığında, kurumun kompresör istasyonlarındaki baca gazından elektrik enerjisi üretimine bugüne kadar sıcak bakmamış olmasının düşündürücü olduğunu da sözlerine ekledi.
SAYIŞTAY RAPORU:
BULGU 3: Doğal Gaz Kompresör İstasyonlarında Baca Gazının Havaya Atılması BOTAŞ. yaklaşık 16 bin km boru hattı ve 9 adet kompresör istasyonu ile Türkiye’nin bütün illerine doğal gazı taşımaktadır. 27 Eylül 2017 tarih ve 30193 sayılı mükerrer Resmi Gazete'de yayınlanan 2018-2020 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program ile Hazine ve Maliye Bakanlığmca açıklanan ekonomik programda, enerji fiyatlarının Türkiye’nin ödemeler dengesine etkisinin altı çizilmiş ve enerjide ithalata olan bağımlılığın kademeli olarak azaltılması öngörülmüştür. Ayrıca. 2017-2023 yıllarım kapsayan Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planında, doğal gaz altyapısı için verimlilik standartları uygulaması ile doğal gaz iletim ve dağıtım altyapı sistemlerindeki kayıpların daha etkin kontrolü ve düşürülmesini sağlayan bıı mekanizma geliştirilmesinin ön görüldüğü eylem için iletim ve dağıtım alt yapısındaki kayıpların azaltılmasma ve enerji verimliliğinin arttırılmasına yönelik önlemleri içeren bir yol haritası ve standaıtlarm oluşturulması, buna bağlı olarak doğal gaz iletim sistemi enerji verimliliği açısından değerlendirilecek ve maliyetin düşürülmesine yönelik etkin önlemlerin hayata geçirilmesi hususlarında BOTAŞ ilişkili şirket olarak gösterilmiştir.
Doğal gaz bir yerden başka bir yere taşmırken, müşterilerin kullandığı gaz ile hat bosunca doğal gazm taşınması esnasında lineer sürtünmeden kaynaklanan basınç kayıpları yaşanmaktadır. Taşman gazm hedeflenen yere taşmması için yeniden basmçlandırılması gerekmektedir. İşte bu gerekli olan yeniden basmçlaııdmna işlemi kompresör istasyonları vasıtasıyla gerçekleşmektedir. Botaş’a ait Kırklareli, Ambarlı. Eskişehir, Doğubeyazıt. Sivas, Çorum. Erzincan, Hanak-Ardahan ve Mucur-Kırşehir’de toplam 9 adet kompresör istasyonu bulunmaktadır. 2019 yılı faaliyetleri kapsamında yapılan incelemelerde, 9 adet kompresörlerde Boru Hatları ile Petrol Taşımacılığı A.Ş. (BOTAŞ) 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 36 yakıt olarak doğ3İ gaz kullanıldığı ve oluşan yakıt atıklarının baca marifetiyle atmosfere çalındığı tespit edilmiştir. Yakıt atıklarının atmosfere bırakılması hem ısı kaybının oluşmasına hem de çene kirliliğine neden olmaktadır.
Isveç-Kaİmar'da 2010 yılında düzenlenen Linnaeus ECO-TECH uluslararası bir konferansda. Gazı Üniversitesinden 3 üniversite hocasının sunmuş oldukları bir makalede. Erzincan Kompresör istasyonunun baca gazmdan Organıc Rankine Cycle (O RQ teknolojisi kullanılar ak elektrik enerjisi üretilmesinin uygulanabilirliği değerlendirilmiştir.
Söz konusu makalede. Organıc Rankıne Cycle kullanılarak Erzincan bölgesinde bulunan doğ3İ gaz kompresör istasyonundan 1,385 kW gücünde yıllık 11,1 milyon kWh elektrik enerjisi üretilebileceği ve yılda yaklaşık 1,3 milyon ABD Doları tasarruf sağlanacağı bildirilmiştir. Ayrıca, havaya bırakılan CO; ve diğer kirletici maddelerin %90 civarında engelleneceği dolayısıyla, söz konusu projenin hem elektrik üretiminde ülkenin toplam kurulu gücüne katkı sağlayacağı, hem de çevreyi kirletmeyeceği değerlendirilmiştir.
BOTAŞ'ın 2019 yılında toplam tükettiği elektrik enerjisinin 354,2 milyon kWh olduğu ve toplam ödenen elektrik maliyetinin yaklaşık 1S6 milyon TL olduğu dikkate alınacak olursa, Organıc Rankıne Cycle kullanılarak doğal gaz kompresör santrallarında baca yohıyla çevreye bırakılan atık gazdan elektrik enerjisi üretimi için BOTAŞ tarafından ekonomik, çevresel, teknolojik, yasal ve sosyal analız yapılması son derece önemli görülmektedir.
Ayrıca. BOTAŞ'ın doğ3İ gaz kompresör istasyonlarında elektrik üretimi konusunda herhangi bu engel olacak mevzuat eksikliği bulunmamaktadır. 7.5.2018 tarihli Yüksek Planlama Kurulu Karan ile BOTAŞ, sahip olduğu tesislerde, ilgili mevzuat çerçevesinde işletme faaliyetlerinden elektrik enerjisi üretimi yapabilme, elektrik üretimi ve satışı için gereken her türlü etüd ve projeler ile inşaat ve tesisleri yapabilme, yaptnabılme. üretim tesislerinin yapılması, bakımı ve onanını, rehabilitasyonu işletilmesi ve genişletilmesi ile ilgili her türlü mal ve hizmeti yurt içinden veya yurt dışından tedank edebilmesi sağlanmıştn.
Öneri:
BOTAŞ'a ait Türkiye gene İmde yaklaşık 16 bin km'lik doğal gaz boru hattı bulunan hatlarda 9 adet doğal gaz kompresör istasyonu bulunduğu, bu kompresör istasyonlarmda meydana gelen baca gazı atıklarının havaya blöf edildiği. 2010 yılında İsveç'te yapılan Linnaeus ECO-TECH uluslararası bu konferansda. Gazi Üniversitesinden 3 kişilik katılımcıların sunmuş oldukları bir makalede, sadece Erzincan kompresör istasyonundan Organıc Rankıne Cycle yöntemiyle yılda 11,1 kWh elektrik enerjisi üretilebileceği değerlendirilmiş olması ve BOTAŞ'ın 2019 yılında 1S6 milyon TL elektrik faturası ödediği ve Boru Hatlan ile Petrol Taşımacılığı A.Ş. (BOTAŞ) 2019 Yılı Sayıştay Denerim Raporu 37 T.C. Sayıştay Başkanlığı elektrik enerjisi giderlerinin her yıl artarak devam edeceği dikkate alınarak söz konusu projenin uvgulanabulılığınm araştırılması önerilir