"Tarih bir anlamda halkların kutsal kitabıdır"
M.İ. Karamzin
Sadrazam İbrahim Edhem Paşa’nın oğlu ve meşhur arkeolog ve ressam Osman Hamdi Bey’in kardeşidir. Zürih ve Viyana üniversitelerinde jeoloji ve kimya tahsilinden sonra Bern üniversitesinden felsefe doktorası almıştır. 1892 yılında kardeşi Osman Hamdi Bey’in müdürlüğünü yaptığı Asar-ı Atika Müze-i Hümayunu’na (İstanbul Arkeoloji Müzeleri) müdür muavini olmuş ve 1910 yılında Osman Hamdi Bey’in vefatını müteakip müdürlüğe tayin olunmuştur. İslamî sikkeler, kurşun mühürler ve Anadolu’daki İslamî kitabeler en çok emek harcadığı ve yayın yaptığı konuların başında gelmektedir. Halil Edhem Bey Lane-Poole’un 1894 yılında basılan The Muhammadan Dynasties: Chronological and Genealogical Tables with Historical Introductions kitabını ilavelerle zenginleştirerek Türkçeye tercüme etmiş ve bu tercüme Düvel-i İslamiye ismiyle 1927 yılında yayımlanmıştır.