Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, anayasa değişikliğiyle ilgili 16 Nisan’daki referandum sonrası yaptığı konuşmada, yapılacak ilk işin idam cezasını geri getirmek olduğunu söyledi. Erdoğan, idam cezasının Meclis’in gündemine getirileceğini ve muhalefetin desteklememesi durumunda bununla ilgili bir halk oylaması yapılacağını açıklamıştır.
Türkiye’de 32 yıldır fiilen uygulanmayan ve 14 yıldır da hukuken bulunmayan idam cezası, 15 Temmuz darbe girişiminden sonra meydanlarda atılan «İdam isteriz» sloganlarıyla yeniden gündeme gelmişti, Erdoğan da her fırsatta yurttaşların talebinin gereğinin yapılacağını dile getirmişti. Ne ilginçtir ki Erdoğan ve arkadaşları, Avrupa Birliği’yle (AB) yapılan üyelik müzakereleri çerçevesinde gerekli görülen reformlar kapsamında 2004 yılında idam cezasını anayasadan tamamen kaldırılırken mecliste yeni bir parti olarak bulunarak, en azından yarısı kaldırılması için oy kullandı, şimdi ise kendileriyle çelişiyorlar.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın dediği gibi idam konusu sandığa taşınırsa Türk halkının destek verip vermeyeceği bir diğer merak konusu. DW.com haber sitesinin bildirdiği gibi Darbe girişimi sonrası ORC şirketinin yaptığı ankete göre halkın yüzde 91’i terör ve vatana ihanet suçlarına idam cezası verilmesini destekliyor. Aynı dönemde bağımsız araştırma platformu StreetBees’in yaptığı anketse AKP seçmeninin yüzde 92’sinin idamı desteklediğini, toplumun genelinde desteğin yüzde 58 civarında olduğunu göstermişti.
Konuyla ilgili Avrupalı ülkelerden sert tepkiler gelmektedir. İdam cezasının geri getirilmesinin AB müzakerelerinde kopma anlamına geleceği Brüksel’den verilen mesajlarda sıkça dile getiriliyor. Hiçbir AB üyesi ülkede idam cezası yoktur ve idam cezasının geri getirilmesi AB’ye tam üyeliğe “veda” demektir. Halkın bir kısmı istiyor diye idam cezasının geri getirilmesi demorkasiyle bağlı olamaz. İdam cezasının geri getirilmesi Türkiye’nin Avrupa Konseyi ile ilişkilerini de koparacak. Çünkü Konsey üyeliğinin bir şartı da idam cezasının kaldırılmış olmasıdır. Cezasının geri getirilmesi Türkiye’nin imza attığı Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne de aykırıdır.
Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi Türkiye açısından vazgeçilmezdir ve Avrupa’ yla ilişkilerin kopması, Avrupa’dan iyice uzaklaşıp bir Ortadoğu ülkesi çerçevesine sıkışmak demektir.