Aşı nedir ve nasıl etki eder?
Aşı vücuda bir mikroorganizmanın canlı ya da ölü olarak veya hastalığa neden olan bir parçasının verilmesi yoluyla bağışıklık sisteminin uyarılması ve uyarılan bağışıklık sisteminden salgılanan maddelerin hastalık etkeni vücuda girdiğinde, bu etkeni ortadan kaldırması uygulamasıdır.
Vücut aşıyı aldığı zaman antikor üretir. Aşı sonrasında önceden oluşan antikorlar, karşısına gelen zararlı maddelere karşı savaş açabiliyor ve vücut hastalıklara karşı hazırlıklı hale geliyor.
Biz pek anlamasak da doğduğumuz andan itibaren hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olan ve dost bildiğimiz aşılar, şimdilerde bizlere düşman gibi gösterilmeye çalışılabiliyor. Hâlbuki çocuklarını aşılatmayan anneler, çocuklarının ciddi hastalıklardan korunma hakkını ellerinden alıyor ve ayrıca toplumsal bağışıklık da tehlikeye atılmış oluyor. Tüm bunlar gereken önemi vermemiz için yeterince ciddi sebepler.
Bebek Aşı Takvimi:
Doğan her bebeğin aşı takvimi olur ve aile hekimlikleri bu aşı takvimine uyulup uyulmadığını denetlemekle yükümlüdür. Size en yakın Aile Sağlık Merkezi’ne gidip, bebeğinizin aşı kaydı formunu doldurmanız gerekmektedir. Aşı takvimindeki aşıların tümü ücretsizdir.
Türkiye’de doğumdan sonra bebeğe yapılması gereken zorunlu aşılar ise şunlardır;
Doğru ve zamanında yapılan aşılamalar ile bebeklerin bağışıklık sistemi güçlendirilir ve herhangi bir hastalıktan doğabilecek rahatsızlıklar, ölümler ve sakat kalma riskleri yok edilmiş olur. Dolayısıyla, aşıyla korunma her bebeğin hakkıdır.
Aşılamada genel kurallar nelerdir?
- Soğuk zincire uyulmalı
- Steril ve tek kullanımlık enjektör kullanılmalı
- Doğru yoldan verilmeli
- Eş zamanlı kullanılabilen aşı ve serumlar bilinmeli
- Birden çok aşı yapılması gerekiyorsa mutlaka farklı yerden yapılmalı
Bebeği aşı olacak anne-babaların aşı öncesi ve sonrası özellikle nelere dikkat etmesi gerekir?
Aileler doğumdan sonraki ilk 24 saatte Hepatit B aşısı başvurmalı ve bebeklerini aşılatmalıdır. Aslında en güzeli mümkün olan en kısa zamanda bebeğinizi aşı takvimi takip için aile hekimlerine, bebek izlemelerinin yapıldığı donanımlı hastanelere ya da kliniklere götürülmelidir.
Sağlık Bakanlığımızca belirlenen aşı takvimi uygulanmaya başlanmadan önce bebeğin kapsamlı muayenesi yapılmalıdır.
Anne ve babaların aşıdan önce bebekleri için özel bir hazırlık yapmasına gerek pek yok. Aşılar zaman zaman hafif ateş reaksiyonu oluşturabilir.
Aşı öncesi özellikle belirtilmesi gereken bebekle ilgili bilgiler, aşı uygulayacak hemşire ile paylaşılmalıdır.
Aşıların olası yan etkileri nelerdir?
Yaptıracağınız aşının zamanı gelmeden önce doktorunuzdan yapılacak olan aşının olası yan etkileri, taşıdığı riskler hakkında bilgi detaylı edinebilirsiniz. Kanunen aşılama yapılmadan önce sağlık görevlilerinin sizi aşının yararları, taşıdığı riskler hakkında yazılı ve/veya sözlü olarak bilgilendirmesi gerekir.
Düşük sıklıklarda ateş, kızarıklık ve bebeklerimizde huzursuzluk gibi istenmeyen etkiler dışında önemli bir yan etki görülmemektedir. Beklenmeyen bir rahatsızlık durumu olduğunda hekime mutlaka danışmak gerekir.
Bebeğinizi aşılatmama kararı aldınız. Peki, bebeğinizi aşılatmamanın hukuksal bir boyutu var mı?
Sağlık profesyonelleri duruma hukuksal boyutundan çok bebeklerinizin ciddi hastalıklardan korunma hakkını elinden almanız açısından bakıyor.
Birçok ülkede aşılama ile kanunlar olsa da ülkemizde henüz salgın hastalıklar dışında aşılama hukuksal anlamda zorunlu değildir.
Bebeğini aşılatmam kararı alan anne-babalar bebeğinin hastalanmasına sebep oluyor ve akabinde komplikasyonlar, hastaneye yatış, ağır enfeksiyon, sakatlık ve söylemeye dilimizin varmadığı o malum sona ihtimalleri artırarak bebeğini istemeden de olsa kötü bir sürece sürüklüyor.
Konuyu toparlayacak olursak:
Bebeğinizin sağlık personelleri tarafından belirlenen farklı bir sağlık durumu da yoksa içiniz rahat olabilir. Aşılar bilinen en güvenli biyolojik ürünlerdendir.
Aşı ile ilgili şüpheleri olan tüm anne-babaların konunun uzmanı hekimlerden tavsiye almasını önemle tavsiye ediyoruz. Yeterli bilgi birikimine sahip olmadan aşılar lehine konuşmayı toplumca reddetmeliyiz.
Bebeklerimize, anne-babalarımıza ve değerli aile büyüklerimize sağlıklı günler dileriz.
Aşıların 20. yüzyılın en önemli sağlık başarısı arasında olduğunu unutmayın ve ne bebeklerinizi ne de toplumu sağlıkla yaşama hakkından mahrum etmeyin.
Sevgiyle kalın 🙂
Kaynaklar:
- Bebeğim-Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Her Şey Kitapçığı –Bebeğim ve Biz Dergisi’nin ücretsiz eki
- https://evimvebebegim.com/asi-tablosu/
- https://sevgilibebek.com/makaleler/saglik-ve-gelisim/genel-saglik/asi-yaptirmadan-once-ve-yaptirdiktan-sonra-dikkat-edilmesi-gerekenler/