Coğrafyanın insan yaşamı üzerindeki etkisi tartışılmaz bir öneme sahiptir. Bir taraftan insanların ideolojisini, yaşam tarzını etkilerken, bir taraftan medeniyetlerin doğmasını, gelişmesini ve devletlerin bulundukları bölgede ya da küresel ölçekte söz sahibi olmalarını etkilemektedir. Kültürlerin farklılaşmasında ve kültürel sınırların oluşmasında da coğrafyanın etkisi büyüktür. Bu noktada coğrafya adeta belirleyici unsurdur. Coğrafyanın belirtilen bu önemi içerisinde insan en önemli aktör ve insan faaliyetleri en etkili olgudur. İnsanın karar verme mekanizmasını etkileyen çevresel faktörler, kişisel tecrübeler, beklentiler, önyargılar ve bunlarla ilgili davranış kalıpları ile mekân arasındaki ilişki davranışsal coğrafya yaklaşımı ile incelenmektedir. Davranışsal coğrafya yaklaşımları doğrultusunda hazırlanan bu araştırma F.Ü. 2015-2016 eğitim öğretim yılı sınıf öğretmenliği öğrencilerinin coğrafyanın insan hayatı üzerindeki etkisine yönelik algılarını tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaca yönelik olarak katılımcılara “Coğrafya Kader midir?” sorusu yöneltilmiştir. Verilen cevaplardan coğrafi faktörler, kişisel faktörler ve sosyal yaşam olmak üzere üç kategori ile bunlara ait on tema belirlenmiştir. Araştırmada katılımcıların görüşleri iki şekilde boyut kazanmıştır. Birincisi coğrafyanın insanları zorunlu bir kabullenişe mecbur bıraktığıdır. İkinci boyut ise insan etkisinin coğrafya üzerindeki olumlu yansımaları ya da coğrafyaya rağmen arzu edilen yaşamın elde edilmesidir. Araştırma sonucunda tespit edilen olumsuz algılar gençlerin geleceğe ve dünya siyasetine yönelik düşünceleri açısından dikkat çekicidir. Çünkü coğrafyaya yönelik olumsuz algılarda insan etkisinin olmadığı düşüncesinin ağırlıklı olduğu görülmektedir. Çalışma coğrafyanın gücünü, jeopolitiğin önemini Türkiye ve dünya ölçeğinde değerlendirme imkanı veren Türkiye Coğrafyası ve Jeopolitiği dersini alan 35 öğrenci ile yapılmıştır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemi; nitel araştırma desenlerinden olgu bilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, ‘yarı yapılandırılmış mülâkat formu’ ile elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmada içerik analizi türlerinden ‘kategorisel analiz’ uygulanmıştır. Kategorisel analizde önce veriler kodlanmıştır. Ardından kodları genel düzeyde açıklayan kategoriler (temalar) belirlenmiş ve bulgular yorumlanmıştır.
Coğrafya, Kader, Jeopolitik