Günümüzde Bulgaristan sınırları içerisinde yer alan Köstendil beldesinde dünyaya gelen, sülûk ve tahsilini ikmal ederek vefatına dek yine bu şehirde irşada devam eden Süleyman Şeyhî Efendi (ö. 1819-20), dinî-tasavvufî geleneği Balkan coğrafyasında temsil eden ve yetiştiği bölgede Nakşibendî örf ve kültürünün yerleşmesine aracı olan Osmanlı âlim ve mutasavvıflarından biridir.
Nakşîliğin ilk olarak Köstendil’e girmesine aracı olan, tarikatin Müceddidiyye kolu şeyhlerinden Şâmîzâde Mustafa Efendi’ye henüz küçük yaşta iken intisap eden ve kendisinden hilâfet alan Süleyman Şeyhî, uzun yıllar Köstendil’de irşad faaliyetlerinde bulunmuş ve ağabeyi İbrahim Efendi’nin de gayretleriyle gerek dinî kültürün, gerekse meşrebin bölgede yaygınlık kazanmasına öncülük etmiştir. Mektûbât-ı Erbaîn adlı eserinden onun Edirne, Üsküp, İştip, Selanik, Ohri, Siroz, Yanya, Yenice ve civar şehirlerde etkili olduğu anlaşılmaktadır. Nevrekoplu Osman Efendi, Veyselzâde Mehmed Efendi, Köstendilli Mustafa Efendi, Selanikli Ahmed Efendi, Sirozlu Şeyh Sâlib, İştipli Ahmed Efendi, Sofyalı Şeyh Ömer Müstakim, Dupniçeli Şeyh Bekir Efendi ise yetiştirdiği halifelerden bazılarıdır.
Tarikat silsilesi, “ikinci bin yılın müceddidi” unvanıyla iştihar eden İmam Rabbânî’ye ulaşan Süleyman Şeyhî Efendi, Nakşibendî-Müceddidî silsilesine mensup olmakla birlikte, “İlm-i tasavvuf, vahdet-i vücûddan ibarettir!” diyecek kadar Ekberî irfana bağlı bir mutasavvıftır. 1200 (1786) yılının Kadir Gecesi’nde ağabeyinin, rüyasında kendisine Muhyiddin İbnü’l-Arabî’nin rütbesinin verildiğini müjdelemesinin ardından Süleyman Şeyhî’nin manevi olarak rahatladığını söylemesi, bu temayülü destekleyici niteliktedir.
Meşâyih kimliğinden başka bir süre mütesellim ve âyanlık vazifelerinde de bulunan ve aynı zamanda dîvân sahibi bir şair olan Köstendilli Süleyman Şeyhî Efendi, edebî üslûbunda Hâfız, Mevlânâ, Yûnus Emre, Yazıcıoğlu Mehmed, Niyâzî-i Mısrî, Bağdatlı Rûhî, Nakşî-i Akkirmânî gibi edebî-tasavvufî geleneğin önde gelen isimlerinin tesirleri göze çarpar.
İçinde yetişip hâl ve düşüncesi ile tesir ettiği coğrafyaya mâl olan Köstendilli Süleyman Şeyhî Efendi, ilmî-tasavvufî şahsiyeti, eser ve müridleri ile genel olarak Balkan coğrafyası, özelde ise Bulgaristan’daki tekke ve tasavvuf kültüründeki yeri, ilgili bölgenin dinî, ilmî ve sosyal hayatına olan katkısı gibi çeşitli noktalar itibariyle farklı çalışmalarla incelenmeye değer bir isim olarak karşımızdadır. Bu düşünceden hareketle İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Bulgaristan Bilimler Akademisi, Bulgaristan Millî Kütüphanesi ve Türkiye İş Birliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA)’nın müşterek organizasyonu olarak, zikredilen bu noktalar merkezinde International Symposium on Mysticism in Bulgaria and Shaikh Suleyman of Kyustendil başlığıyla ilmî bir toplantı düzenleme kararı alınmıştır. Bölgedeki tasavvufî hayatı hatırla(t)ma noktasında önemli bir rol icra edecek olan sempozyum programı için gönderilecek olan tebliğler aracılığıyla özelde Köstendilli Süleyman Şeyhî Efendi ve çevresi, genelde ise Bulgaristan Nakşîliği ve Osmanlı’dan bugüne bölgede etkili olan tasavvuf gelenek ve tecrübesinin daha iyi anlaşılmasına akademik bir katkıda bulunmak amaçlanmaktadır.
Sempozyum Düzenleme Kurulu