Borsa kelimesinin sözlük anlamını incelediğimiz zaman, tüccarların ve özellikle sarraflarla değerli kâğıt ve tahvil alışverişiyle uğraşanların alım satım ve değişim amacıyla devlet denetimi altında iş yaptıkları yere verilen isme denir.
Yani belirli kurallar çerçevesinde, istenilen mallar için organize edilen piyasaya verilen isimdir. Örnek verecek olursak hisse senedi gibi değerli evrakların alım satım işlemlerinin yapıldığı yerlere menkul kıymet borsası ismi verilmiştir. Yeni adıyla Borsa İstanbul(BİST) eski adı ile İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) isminden anlaşıldığı üzere bir menkul kıymet borsa sistemidir.
Borsa sisteminde genellikle alıcı ve satıcılar komisyoncuların aracılık etmesiyle karşı karşıya kalmaktadırlar. Bu karşılaşma esnasında satıcının arzı ile alıcının talebi fiyatı belli eder ve bununla beraber anlık olarak değişen arz talep dengesine göre fiyatlarda değişiklik göstermektedir. Her borsanın kendine özgü kuralları bulunmaktadır ve ayrıca belirli standartları olabilir. Aynı zamanda borsalarda bir düzenleyici denetleyici kurum altında çalışır.
Türkiye’de Borsa İstanbul, bir anonim şirket olarak kendi yönetim kurulunun aldığı kararlar ile birlikte yönetimi sağlanır. Ayrıca 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu esasları doğrultusunda Sermaye Piyasası Kurulu tarafından denetleme altındadır.
Borsa İstanbul’un amacı nedir?
Borsa İstanbul’un amacı, kendi esas sözleşmesinde şöyle belirtilmiştir:
“Kanun hükümleri ve ilgili mevzuat çerçevesinde, sermaye piyasası araçlarının, kambiyo ve kıymetli madenler ile kıymetli taşların ve Sermaye Piyasası Kurulunca uygun görülen diğer sözleşmelerin, belgelerin ve kıymetlerin serbest rekabet gardları altında kolay ve güvenli bir şekilde, şeffaf, etkin, rekabetçi, dürüst ve istikrarlı bir ortamda alınıp satılabilmesini sağlamak.
Bunlara ilişkin alım-satım emirlerini sonuçlandıracak şekilde bir araya getirmek veya bu emirlerin bir araya gelmesini kolaylaştırmak ve oluşan fiyatları tespit ve ilan etmek üzere piyasalar, pazarlar, platformlar ve sistemler ile teşkilatlanmış diğer pazar yerleri oluşturmak, kurmak ve geliştirmek, bunları ve başka borsaları veyahut borsaların piyasalarını yönetmek ve/veya işletmektir.”
Borsa İstanbul, 15 Mayıs 1995’ten bu güne kadar İstanbul, Emirgan’da Reşitpaşa Mahallesi Tuncay Artun Caddesi’nde faaliyetlerini sürdürmektedir.