Mısır, Etiyopya ve Sudan, Addis Ababa’nın Mavi Nil üzerine inşa ettiği Nahda Barajı’nın doldurulması ve işletilmesine dair kuralları düzenleyen anlaşma taslağının formüle edilmesi için bir dizi öneride bulundular.
Afrika Birliği’nin (AfB) arabuluculuğunda sürdürülen müzakerelere ciddi anlaşmazlıkların giderilmesi ümidiyle 28 Ağustos’a kadar devam edilmesi kararlaştırıldı.
Afrika Birliği, neredeyse on yıldır devam eden su ihtilafına son vermek amacıyla temmuz başından bu yana müzakerelere arabuluculuk yapıyor. Fakat şimdiye kadar düzenlenen toplantılarda somut bir ilerleme kaydedilemedi.
Nahda Barajı’nın doldurulması ve işletilmesine yönelik bir anlaşmaya varılması amacıyla düzenlenen müzakere çalışmalarını tamamlamak üzere ABD ve Avrupa Birliği’nden gözlemcilerin yanı sıra Afrika Birliği Komisyonu’ndan uzmanlar ve üç ülkenin bakanlarının da yer aldığı bir toplantı gerçekleştirildi.
Sudan tarafı, Güney Afrika Dışişleri Bakanlığı’nın raporundaki ‘anlaşmaların birleştirilmesi usullerinin yorumlanmasına’ ilişkin üç ülke arasında anlaşmazlıkların ortaya çıktığını bildirdi. Dün Sudan Sulama Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, üç ülkenin anlaşmanın nihai metni için tekliflerde bulunduğu ve üç metnin birleştirilmesi çalışmalarına katılmaları için her ülkeden temsilcilerin seçildiği kaydedildi.
Sudan Sulama ve Su Kaynakları Bakanı Yasir Abbas dün yapılan toplantıda, bu turda izlenecek önlemler için birtakım önerilerde bulundu. Abbas, üç ülkenin önerilerini entegre etmek için çalışmalar yürütüleceğini ve varılan ortak sonucun Afrika Birliği Dönem Başkanı ve Güney Afrika Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa’ya teslim edileceğini açıkladı. Ayrıca Güney Afrika Dışişleri Bakanlığı’nın raporunda da belirtildiği üzere anlaşmaların entegre edilmesine yönelik prosedürlerin yorumlanması konusunda anlaşmazlıkların yaşandığını belirtti.
Sudan heyeti bir önceki toplantıda, Güney Afrika lideri Ramaphosa’nın ağustos başında yaptığı konuşmada ana hatları çizilen gündeme geri dönülmesini talep etmişti. Sudan, müzakerelere üç tarafın da kabul ettiği gündeme göre devam edilmesi ve su kaynaklarının adil kullanımına dair uluslararası hukuk ilkelerine uyulması gerektiğinde ısrar ediyor.
Mısır Sulama Bakanlığı Sözcüsü Muhammed es-Sebai gerçekleştirilen toplantıda ‘28 Ağustos 2020’ye kadarki müzakerelerin mevcut gidişatının usulleri’ üzerine görüşmelerin yapıldığını, Nahda Barajı’nın doldurulması ve işletilmesine ilişkin tarafların önerilerde bulunduğunu açıkladı.
Şarku’l Avsat’ın konuya yakın kaynaklardan edindiği bilgilere göre Afrika Birliği her üç ülkenin talepleri arasındaki büyük farklılıklara rağmen bu önerileri dikkate alarak birleşik bir taslak oluşturmaya çalışıyor. Mısır ve Sudan, özellikle kuraklık dönemlerinde su sıkıntısı yaşamamak için barajın doldurulması ve işletilmesi hususunda ilkelerin yer alacağı bağlayıcı bir anlaşma yapılması konusunda ısrar ediyorlar. Etiyopya, bunun ‘su kaynaklarını kullanma haklarını kısıtladığını’ belirterek karşı çıkıyor. Mısır, Nil’den yıllık 55,5 milyar metreküp olan su payının zarar görmesinden korkuyor. Etiyopya ise yapılacak herhangi bir anlaşmanın Mavi Nil sularının paylaşımını içermesini istiyor.
Addis Ababa geçen temmuz ayında ülkenin ekonomik kalkınma planlarını doğrultusunda, Nahda Barajı’nın doldurulması konusunda tek taraflı bir şekilde hareket edeceğini duyurmuştu. Hartum ve Kahire’den gelen itirazlar üzerine görüşmeler bu ayın başlarında askıya alınmıştı.