Evcil hayvanla yaşama oranları ülkemizde ve dünyada her geçen gün biraz daha artmakta. Kardeş sayısının azalması da bu artıştaki temel etkenlerden biri. Diğer bir önemli etken ise evcil hayvanların çocuğun duygusal,bilişsel ve ahlaki gelişimine katkısı tabii ki de.
BAĞLANMA
Evcil bir hayvanla yaşamanın çocuk üzerindeki etkisi hiç şüphesiz ki ”bağlanma” dır. Bağlanma bir bebeğin hayatta kalmasını etkileyen ilk ve en önemli psikolojik boyuttur. Ebeveyne güvenli bağlanma sadece duygusal ihtiyacı değil,zihinsel ve fiziksel gelişimi de etkiler. Çocuğunuz evde birlikte yaşamaya başladığınız hayvanla bağlanma sürecine girecektir büyük ihtimalle. Evcil hayvan çocuk için bir bağlanma figürüdür. Çocuk bağlanılan evcil hayvanı kendi psikolojik alanında kabul eder, diğer bir ifade ile onu içine alır ailenin bir parçası gibi benimser. Bu bağlanma çocuğun güven, sevgi ve şefkat hislerini önemli ölçüde güçlendirir. Peki, çocuğun evcil hayvana ” bağlanmaması” gibi bir ihtimal de var mıdır? Elbette vardır ancak bu durumun çocuk açısından bir sakıncası yoktur. Ama birlikte yaşanan evcil hayvanı kaybetmenin ardından duyulacak üzüntünün büyüklüğü de doğal bir sonuç olarak karşımıza çıkmaktadır. Çocukların en çok bağlandığı hayvanları merak edenler vardır belki; hemen belirtelim:Bağlanmada köpekler birinci sırayı alırken onu kediler ve kuşlar izlemektedir.
Mutluluk Hormonu Ve Sorumluluk Bilinci
Çocuklar evde birlikte yaşadıkları hayvanı sever. Sevdiğimizde ya da sevildiğimizde iyilik hali olulturan seratonin,oksitosin ve endorfin gibi mutluluk hormonları salgılar beynimiz. Mutluluk hormonları hem yetişkinlerde hem de çocuklarda stres seviyesini düşürür. Bu hormonları sadece mutluluk halleri sağlamakla kalmaz,bir dizi fizyolojik değişikliğe de kapı açar,ki bu değişiklikler de çocukların bağışıklık sistemini güçlendirir. Çocuğun,birlikte yaşadığı hayvanın bakımına sağlayacağı katkı,sorumluluk bilincini ve disiplini olumlu yönde etkilemektedir. Evcil hayvanın yiyeceğini,suyunu takip etme,yuvasının ya da kendisinin temizliğini üstlenme,tarama,dışarı çıkarma gibi bakım davranışlarına ortak olmak çocuğun sorumluluk alma ve öz disiplin bilincini geliştirmektedir.
Merhamet Duygusu
Evcil bir hayvanla yaşamanın iletişime ve kreatif becerilere katkı sağladığı düşünülmektedir. Çocuk evcil hayvanıyla sürekli iletişim halindedir. Beden dilini inceleyerek onu anlamaya,tanımaya çalışır. Bununla birlikte,kendi duygu ve düşüncelerini onunla paylaşır. Bazı çocuklar ise evcil hayvanlarıyla birlikte yeni şeyler keşfedebilir. Evcil hayvanın yen ve farklı davranışlar sergilemesi çocuğun ona yeni şeyler öğretmesini sağlar. Evde bir hayvanla birlikte yaşayan çocukların empati düzeyleri,adalet bilinçleri,şefkat hisleri evcil bir hayvanla yaşamayan çocuklara nispeten daha yüksek bulunmuştur.Bununla birlikte,evcil bir hayvanla yaşayan çocukların ergenlik dönemlerinde daha az saldırgan davranış gösterdikleri de gözlemlenmiştir.
Hangi Evcil Hayvan Nasıl Etki Sağlar?
Ülkemizde yapılan son araştırmalara göre evde bakılan hayvanlarda ilk sırayı evcil kuşlar alıyor. Onu sırasıyla kedi,köpek ve balık izliyor. Oranı çok küçük olsa da evinde kemirgen ve sürüngen besleyen aileler de var.
Muhabbet Kuşu
Bakımı diğer hayvanlara göre daha kolaydır.Sürekli neşeli ve iletişime açık olmaları çocukların pozitif duygularını geliştirir. Evde bir sesin olması çocukların kendilerini yalnız hissetmemelerini sağlar.
Kedi
İletişim becerisi yüksek bir hayvandır. Bakım ihtiyacı köpeğe kıyasla daha az ama diğer türlere göre de yüksektir. Rahatsız edildiğinde her canlı saldırganlaşabilir ama kedilerin saldırganlığı diğerlerine göre daha yoğun olabilir. Buna karşın,okşadığınızda hem sizi hem de çocuğunuzu nörolojik olarak rahatlatır.
Köpek
İletişim becerisi en yüksek hayvandır. Bu nedenle çocuğunuzun en çok sosyal yönünü,iletişim becerilerini,özgüvenini ve duygusal zekasını geliştirir. Çok iyi bir dost olarak çocukların merhamet duygularını pekiştirirler. Bakım ihtiyacı yüksek bir hayvandır. Çocuğun yaşayabileceği bazı travmaların atlatılmasında köpeklerin katkısı bilinmektedir. Diğer yandan,bazı araştırmalarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite tanısı konulan çocuklarda köpeklerin bazı olumsuz davranışlara neden olabileceği öne sürülmektedir.
Akvaryum Balığı
Akvaryumlar özellikle dikkat ve odaklanma becerilerine iyi gelmektedir. Suyu ve balıkları izlemek çocukları rahatlatır. Belli aralıklarla ve belli miktarda yem verilmesi,belli zamanlarda akvaryumun temizlenmesi ise çocukların sorumluluk alma vasfını güçlendirir.
Hamster
Bakımı için özel bilgilere sahip olunması gerektiğinden çocukların özellikle merak duygularının ve doğa zekalarının gelişmesine yardımcı olur.
Su Kaplumbağası
Bulunduğu akvaryuma ve kaplumbağaların bakımına dair özel bir dikkat ve takip gerektiğinden (ısı ve nem düzeyi,akvaryum temizliği,beslenmeleri vb.) iyi gözlemci olunmalıdır. Bu nedenle çocukların hem bilimsel becerilerinin gelişmesinde hem de sorumluluk almalarında oldukça etkilidir. Yavaş hareket etmeleri çocukların sabırlı davranmalarına yardımcı olabilir.
Tavşan
Duyarlı,sempatik ve nazik bir hayvandır. Asla hırçınlık etmez. Çocukların sakin olmaları konusunda model alacakları en iyi örnektir. Tuvalet eğitimi pek verilemediğinden,bahçeli evlerin bahçe bölümleri için ideal olabilir.
Son olarak önemli bir noktaya değinmek istiyorum:
Hayvan barınaklarından ya da sokaktan bir evcil hayvan sahiplendiğinizde çocuğunuza bir canlının para karşılığında bir canlının para karşılığında satılmaması gerektiğini de en güzel şekilde anlatmış olursunuz.
Kaynak:https://www.anadolujet.com/tr/kurumsal/anadolujet-magazin/2019/1