İzmir Valiliğine Covid-19 Pandemisi İzmir İl Koordinasyon Kurulu ve İl Hıfzısıhha Meclisi çalışmalarına İzmir Tabip Odası’nın katılımının sağlanması talebimizi ilettik.
İZMİR VALİLİĞİNE
Konusu : Covid-19 Pandemisi İzmir İl Koordinasyon Kurulu ve İl Hıfzısıhha Meclisi çalışmalarına İzmir Tabip Odası’nın katılımının sağlanması talebi,
Bütün Dünya ile birlikte ülkemizde Covid-19 Pandemisi nedeniyle olağandışı bir süreç yaşamaktayız. Bu süreçte olağanüstü tedbirler alınmaktadır.
Pandemi İnfluenza Ulusal Hazırlık Planı kapsamında, geçtiğimiz hafta, iller düzeyinde kurul toplantıları ile İl Hıfzısıhha Meclisleri toplantıları yapılmıştır. Ancak bu toplantılara, Pandemi ile mücadelenin en önemli bileşenlerinden hekimleri temsil eden meslek örgütü olarak İzmir Tabip Odası davet edilmemiştir.
Pandemi genel bir sağlık sorunu olup bu tür durumlarda, toplumdaki bireylerin sağlıkla ilgili ortak faydasının ancak işbirliği ve kollektif bir çabayla gerçekleştirilebileceği kanaatindeyiz.
Dünya Sağlık Örgütü tarafından 2010 ve 2017 yıllarında yayımladığı kılavuzlarda, ulusal koordinasyon/risk yönetimi komitesi kurulması, risk yönetimine dair tüm eylemlerin ilgili kamu kuruluşları, meslek örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarıyla yakın iletişim ve işbirliği içinde yürütülmesi yaklaşımı benimsenmiştir. Dünya Sağlık Örgütünün risk yönetimi yaklaşımı; şeffaflık, işbirliği, hızlı bilgilendirme, kararların alınmasından önce ve sonra kararların uygulanması aşamasında başta sağlık çalışanlarının meslek örgütleri olmak üzere, toplumun katılımını içermektedir.
Herkesin yaşam ve sağlık hakkının korunması için yetkili kurumlar ile meslek örgütünün işbirliği yapması, hukuksal düzenlemeler açısından da gerekli ve zorunludur. Anayasanın 56.maddesi, 6023 sayılı Türk Tabipleri Kanunu’nun 1. ve 4.maddesi, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun 3.maddesi, 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve Danıştay kararları bu işbirliğinin hukuksal dayanaklarını oluşturmaktadır.
Hekimleri temsil eden meslek kuruluşu olarak İzmir Tabip Odası, bilimsel bilgi ve hekimlerin deneyim aktarımları ile Pandemi ile mücadelede büyük bir birikime sahiptir. Sağlık çalışanlarının ve meslek örgütlerinin birikimini, hazırlık ve uygulama yönetimine dahil ederek Pandemi ile mücadelede işbirliği yapmanın yürütülmekte olan çalışmalara değerli katkılar sağlayacağı kanaatindeyiz.
Bu nedenle, Covid-19 Pandemisi İl Koordinasyon Kurulu ile İl Hıfzısıhha Meclisi çalışmalarına, İzmir Tabip Odası temsilcisinin katılımının sağlanmasını talep ederiz.
Saygılarımızla.
Dr. Lütfi Çamlı
Genel Sekreter
İzmir Tabip Odası Yönetim Kurulu adına
Türk Tabipleri Birliği (TTB) Merkez Konseyi, sağlık çalışanı olan ya da sağlık hizmetlerinde çalışanların COVID-19 tanısı almaları durumunda, hastalığın yapılan işle yakın bağı gözetilerek meslek hastalığı bildirimi yapılması gerektiğini belirtti.
TTB Merkez Konseyi’nden yapılan açıklamada, hekimler ve sağlık çalışanlarının giderek daha zor koşullarda sağlık hizmeti sunduklarına dikkat çekilerek, bir yandan kapasiteyi aşan hasta yoğunluğu, diğer yandan da yeterli kişisel koruyucu donanıma erişilememesi nedeniyle her geçen gün daha çok sağlık çalışanının COVID-19 tanısı aldığı bildirildi.
Sağlık çalışanları arasında COVID-19 ile bağlantılı olarak gelişen olayların iş kazası olarak bildirimi yapılması gerektiğine yer verilen açıklamada, “Sağlık sistemindeki COVID-19 kaynaklı iş kazası ve meslek hastalıkları olgularının saptanabilmesi ve alınması gereken ek önlemlerin belirlenebilmesi için bu bildirimlerin yapılması büyük önem taşımaktadır” denildi.
Açıklama şöyle:
Sağlık çalışanında Covid-19 tanısı iş kazası veya meslek hastalığıdır
Ülkemizin her yanında aralıksız olarak sağlık hizmeti sunan hekimler ve diğer sağlık çalışanları önemli zorluklara karşın hizmet sunmaktadır. Bir yandan kapasiteyi aşan hasta yoğunluğu, diğer yandan yeterli kişisel koruyucu donanıma erişilememesi nedeniyle her geçen gün daha çok sağlık çalışanı Covid-19 tanısı almaktadır.
İş kazası, işyerinde veya işten kaynaklanan ani bir olayın kişiye zarar vermesi; meslek hastalığı ise işe bağlı maruziyet sebebiyle çalışanda zaman içinde bir hastalığın ortaya çıkması olarak tanımlanabilir.
Çalışanların, çalışırken veya işten kaynaklı olarak yaralanması veya hastalanması iş kazası veya meslek hastalığı olarak kabul edilir. Kamu veya özel sağlık kuruluşlarında olması arasında bir fark olmaksızın, sağlık çalışanının diğer mesleki maruziyetlerin yanı sıra, Covid 19 tanısı alması durumunda da iş kazası veya meslek hastalığı bildiriminde bulunulmalıdır.
Covid-19 ile bağlantılı olarak gelişen olayların iş kazası olarak bildirimi yapılmalıdır. Örneğin, sağlık çalışanı veya sağlık hizmetlerinde çalışan (güvenlik, hizmetli, şoför, sekreter, vb.) birinin solunum yollarına, göz mukozasına ya da açık yaralarına hastanın öksürük, hapşırık ve diğer vücut sıvılarının sıçraması ya da bulaşması halleri iş kazası bildirimi yapılması gereken durumlardır.
Ani gelişen bir olaya ilişkin herhangi bir saptama olmasa da, sağlık çalışanı veya sağlık hizmetlerinde çalışanların Covid-19 tanısı almaları durumunda, hastalığın yapılan işle yakın bağı gözetilerek, meslek hastalığı bildirimi yapılmalıdır.
İş kazası veya meslek hastalığı bildirimi, teşhisi koyan hekim tarafından MEDULA sistemindeki iş kazası veya meslek hastalığı bildirimiyle ilgili bölümün işaretlenmesi ve ilgili bilgilerin girilmesi suretiyle yapılır. İş kazası bildirimi olgunun aktarılması, meslek hastalığı bildirimi ise tıbbi bir durum tespitidir. İş kazası veya meslek hastalığı sebebiyle çalışanların meslekte kazanma güçlerinde kayıp olması durumunda, buna bağlı olarak tazminat süreçlerinin yürütülmesi mümkün olabilecektir. Ancak bundan bağımsız olarak, sağlık sistemindeki Covid-19 kaynaklı iş kazası ve meslek hastalıkları olgularının saptanabilmesi ve alınması gereken ek önlemlerin belirlenebilmesi için bu bildirimlerin yapılması büyük önem taşımaktadır.
Meslektaşlarımıza saygıyla duyururuz.
Türk Tabipleri Birliği
Merkez Konseyi
Türk Tabipleri Birliği (TTB) Merkez Konseyi, COVID-19 pandemisinin sağlık sisteminin insanları mağdur eden yönlerini bir bir ortaya koyduğunu belirterek, bu süreçte özel hastaneler tarafından hastalardan talep edilen ücretlerde artış olduğuna dair yakınmaların yaygınlaştığını bildirdi.
TTB Merkez Konseyi, konuyla ilgili olarak Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Başkanlığı’na yazı göndererek, COVID-19 pandemisi süresince, Türkiye’de yaşayan herkesin herhangi bir ayrım gözetilmeksizin Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamında kabul edilmesi ve prim, ilave ücret ve katılım payı da dahil hiçbir ücret ödemeden kamu-özel tüm sağlık kurumlarında sunulmakta olan bütün sağlık hizmetlerini, yapılacak planlama kapsamında kullanabiliyor olması gerektiğini belirtti. TTB Merkez Konseyi, bu bağlamda Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’nın, Sağlık Uygulama Tebliğinde gerekli düzenlemeleri daha fazla zaman kaybetmeden gerçekleştirmesinin sağlanmasını istedi.
Türk Tabipleri Birliği (TTB) COVID-19 İzleme Grubu, COVID-19 ile mücadelede risk grubunda olan sağlık çalışanları için en üst düzeyde korunma sağlanması ve kişisel koruyucu donanım eksikliklerinin bir an önce giderilmesi gerektiğini bildirdi.
TTB COVID-19 İzleme Grubu’nun Pandemik İnfluenza Ulusal Hazırlık Planı’na ve Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Yönetmeliği’ne ilişkin yaptığı açıklama şöyle:
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM YÖNETMELİĞİNE İLİŞKİN TTB COVID-19 İZLEME GRUBU GÖRÜŞÜ
İçinde bulunduğumuz pandemi mücadelesinde ön safta savaşan sağlık çalışanlarının tamamının görevlerini sağlık yapabilmeleri için gerekli önlemler alınmalıdır. Sağlık personeli hizmet verirken, kendisini ve bakım verdiği hastayı korumak için mutlaka kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanmalıdır.
Sağlık çalışanlarının kullanacakları KKD yapılandırılması için COVID-19 mücadelesini halen sürdüren ve diğer ülkelere göre başarılı görünen ülke deneyimlerini ve önerilerinin temel alınması ülkemizdeki sürecinde daha başarılı bir şekilde yönetilmesine katkı sağlayacaktır.
Bu kapsamda, Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) ve Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) bu konuda önerdiği minimum standartlara, 2019 yılında Sağlık Bakanlığı tarafından yayınlanan Pandemik İnfluenza Ulusal Hazırlık Planı’na ve Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Yönetmeliği’ne (RG: 1 Mayıs 2019 tarih ve 30761 sayı) uygun kişisel koruyucu donanım temini gerektiği açıktır. Unutulmamalıdır ki Pandemik İnfluenza Ulusal Hazırlık Planı influenza içindir ve COVID-19 ile ilgili bilinmeyen daha çoktur ve başarılı ülkeler önce güvenlik ilkesini benimsemişlerdir. Buradan hareketle, salgınla mücadelede sağlık çalışanlarının ve sağlık kuruluşlarının rolünü aksamaması ve salgınla mücadelenin etkinliğinin azalmaması için sağlık çalışanlarının KKD’leri ile ilgili aşağıdaki önlemler alınmalıdır.
- Konu ile ilgili olarak DSÖ 27 Şubat 2020 tarihinde “COVID-19 için kişisel koruyucu ekipmanların rasyonel kullanımı” başlıklı bir rehber yayımlamış ve hastalığın tanı tedavi ve incelenme sürecinde sağlık personelinin kullanması gereken KKD standartlarını belirlemiştir. Sağlık personelinin COVID-19 hastalığı bağlamında kullanacağı KKD, DSÖ’nün hazırladığı standartlara uygun biçimde birime, personel türüne ve faaliyete göre gerekli ve yeterli sayıda sağlanmalıdır.
- Mevcut kanıtlar dâhilinde damlacık yolu ile bulaştığı belirlenen enfeksiyonun ek olarak hava yolu ile bulaştığı yönünde de bazı görüşler olduğu bilinmektedir. Bu nedenle özellikle kullanılacak maske seçiminde bu göz ardı edilmemelidir. KKD ekipmanlarına yönelik yeterli stok oluşturulmalı ve kullanımına yönelik planlama yapılmalıdır.
- Hizmet verirken standart koruyucu önlemler mutlaka alınmış olmalı ve buna ek olarak hizmetin türüne göre önlemler artırılmalıdır. Risk oluşturabilecek durumlar ve alınacak önlemler farklılık göstermekte ve buna göre KKD kullanımı da değişmektedir.
- Pandemik İnfluenza Ulusal Hazırlık Planı’nda her bir sağlık personeli için asgari malzemeler belirtilmiştir. Ancak cerrahi/tıbbi standartta olmayan pamuklu maskeler %97 geçirgen iken, tıbbi standarda uygun cerrahi maskeler % 44 ve kompleks maskeler ffp2 % 1-5, ffp3 % 0-1 düzeylerinde geçirgendir. Bu nedenle Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelikte (RG: 15.06.2013 tarih ve 28678 sayı) belirtildiği şekilde 4. Derece risk altında çalışan sağlık hizmetlilerinin bu planda belirtilen malzemelerin ve türlerinin yeterli olmayacağı günümüzde aşikârdır. Buradan yola çıkarak ilk planda her sağlık personeline aşağıdaki malzemenin temini şarttır:
- Evde ve ayaktan bakım verilen alanlarda; gerektiğinde kullanmak üzere ffp2/n95 tipi maske (en az iki maske/gün), cerrahi maske (yeterince) ve sıvı sabun ve/veya alkol bazlı el antiseptiği
- Yataklı birimlerde (COVİD-19 hastaların bulunmadığı); gerektiğinde kullanmak üzere ffp2/n95 tipi maske (en az dört maske/gün), cerrahi maske (yeterince) steril olmayan eldiven (yeterince) ve sıvı sabun ve/veya alkol bazlı el antiseptiği
- Yataklı birimlerde (COVİD-19 hastaların bulunduğu); bu alanda çalışan her personele yeterince tam kapalı yüz koruyucu veya göz koruyucu (EN166), koruyucu kıyafet (EN14126), steril olmayan eldiven , steril eldiven, ulusal EN 149 valvsiz ffp tipi maske, cerrahi maske, tek kullanımlık önlük ve sıvı sabun ve/veya alkol bazlı el antiseptiği
KKD özelinde gereken doğru kullanım, kullanım süresi ile kullanım ihtiyacının saptanarak devamlılığı sağlayacak risk gruplarına göre dağıtım planı ve etkin kullanmaları sağlanmalıdır. Kurumlarda, kurum içi birimlerin rutin kullanımı dışında en az Pandemik İnfluenza Ulusal Hazırlık Planı’nda yer aldığı şekilde yaklaşık 12 hafta yetecek kadar malzemenin temin edilmesi gerekmektedir. Bunun için malzeme tükenme hızları her sağlık birimi bazında kullanım miktarları stok ve tahmini tükenme periyodları da gözetilerek bilimsel kabul görmüş (Personal Protective Equipment (PPE) Burn Rate Calculator) hesaplamalar yapılmalıdır.
Hepimizin bildiği gibi sağlık kurumlarında COVID-19 servisleri ayrılmalı, yoğun bakım vb müdahale alanlarında, deneyim raporlarında örnekleri paylaşılan ve risk almamaya dayalı sürekli izlenen uygun kullanımı desteklenen üç aşamalı bir yapı oluşturulmalı ve temiz alan ile kirli (kontamine) alan birbirlerinden ayrılmalıdır. Bu ayrıma bağlı olarak alanlar arasında geçiş durumlarında KKD malzemelerinin giyilip çıkartılması gerektiğinden malzeme hesaplanması, depolanması ve dağıtımında bu durumda göz önüne alınmalıdır. Sağlık personelinin malzeme eksikliği kaygısının duymamasını sağlayacak şekilde birimlerde KKD dağıtımı birim sağlık personeli kontrol ve sorumluluğunda yapılmalıdır.
Son olarak risk grubunda olan sağlık çalışanları (kronik hastalığı olanlar vb) için en üst düzeyde etkin KKD korunma sağlanmalıdır ve olası hastalarla karşılaşılmayan, geri planda planlama, danışma, telefon yönlendirme gibi görevlere çekilmeleri gerektiği göz ardı edilmemelidir.
Türk Tabipleri Birliği
COVID-19 İzleme Grubu
Türk Tabipleri Birliği (TTB) Merkez Konseyi, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği’ne bir yazı göndererek, pandemi sürecinde Zorunlu Mesleki Sigorta Uygulamasının nasıl sürdürüleceğinin açıklanmasını istedi. Olağanüstü şartlarda COVID-19 pandemisi ile mücadele etmekte olan hekimlerin bu konudaki kaygılarının bir an önce giderilmesini isteyen TTB Merkez Konseyi, başvuruyu Sağlık Bakanlığı ile de paylaştı.
Türk Tabipleri Birliği’nin 20 Mart’ta web tabanlı ve sağlık çalışanlarının öz bildirimine dayalı olarak başlattığı “Sağlık Çalışanlarının COVID-19 Virüsüne Maruz Kalımına İlişkin Risk Değerlendirmesi” anketinin ikinci hafta sonuçları açıklandı.
23-29 Mart tarihleri arasında 1630 sağlık çalışanının yanıt verdiği anket, önceki haftaki sonuçların ortaya koyduğu gibi sağlık çalışanlarının çalışma koşullarındaki olumsuzlukların ve koruyucu ekipman eksikliklerindeki sorunların devam ettiğini gösteriyor.
Buna göre, ankete yanıt verenlerin yüzde 50’si çalıştığı kurumda COVID-19 için ayrı bir triaj mekânı sağlanmadığını, yüzde 44’ü COVID-19 salgınında nasıl korunacağına dair çalıştığı kurum tarafından bir eğitim verilmediğini, yüzde 44’ü COVID-19 salgınında iş organizasyonunda yapılacak değişiklikler konusunda bilgi verilmediğini, yüzde 50’si birimine COVID-19 ile ilgili özel tanı, tedavi şemalarıyla ilgili rehber vb. eğitim materyali verilmediğini belirtiyor.
Sağlık çalışanları, bulundukları bölümde çalışan sayısının arttırılmadığını, dönemsel de olsa hasta oldukları halde çalışmak zorunda kaldıklarını, çalıştıkları ortamda havalandırma ile ilgili sorun yaşadıklarını, gebelik, kronik hastalık ya da yaş nedeniyle risk grubunda olduğu halde risksiz yerde çalışma hakkını kullanamadıklarını ve ek olarak tüm bu sorunları üst yönetime rahatlıkla bildiremediklerini kaydediyorlar.
Anket sonuçları, başından beri yapılan bütün uyarılara karşın sağlık çalışanlarının maske, eldiven, önlük vb. gibi kişisel koruyucu malzeme eksikliklerinin de hâlâ ciddi şekilde sürdüğünü gösteriyor.
Türk Tabipleri Birliği (TTB), raporun sonuç bölümünde sağlık çalışanlarının büyük risk altında sağlık hizmeti sunduğunu, olumsuz koşulların meslek hastalığı ve iş kazası yönünden yüksek risk oluşturduğunu, sağlık çalışanlarında kaygı ve korkuya neden olduğunu belirterek, pandemi ile mücadelede özveriyle çalışan sağlık çalışanlarının çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve kişisel koruyucu donanımların eksiksiz sağlanması için Sağlık Bakanlığı’na bir kez daha çağrıda bulundu.
COVID-19 virüsüne maruz kalımına ilişkin risk değerlendirmesi çalışmasının ilk raporu 24 Mart 2020’de sizlerle paylaşılmıştır. Pandemi süresince devam edecek ve sonuçları haftalık olarak paylaşılacaktır. Bu nedenle her hafta risk durumunuzu https://www.ttb.org.tr/form/index.php/974687 linkindeki anketi yeniden doldurarak bildirmeniz çok değerlidir.
Türk Tabipleri Birliği’nin (TTB) COVID-19 Pandemisi ile mücadelede kritik önemde olan sağlık çalışanlarının COVID-19 virüsüne maruz kalımını ölçmek amacıyla hazırladığı risk değerlendirmesi anketinin ön raporu açıklandı. Yanıt veren sağlık çalışanlarının yüzde 70’inin çalıştığı sağlık kurumunda birden fazla COVID-19 hastası olduğu bulgusunu ortaya koyan anket, sağlık çalışanlarının kişisel koruyucu donanım konusunda hâlâ ciddi eksiklikler yaşadığını gösteriyor.
20 Mart 2020 tarihinde web tabanlı ve öz bildirime dayalı olarak başlatılan anketin ilk iki günlük sonuçları sorunun önemi ve aciliyeti dolayısıyla kamuoyu ile paylaşıldı. İlk iki günde 74 ilden, 1820 sağlık çalışanının yanıtladığı anket, sağlık çalışanlarının karşı karşıya oldukları riskler açısından önemli bulgular ortaya koyuyor.
Ankete yanıt veren sağlık çalışanlarının yüzde 70’inin çalıştığı sağlık kurumunda birden fazla COVID-19 hastası bulunduğunu, yüzde 6’sı bir sağlık kurumunda teyitli COVID-19 hastasıyla yüz yüze (1 metre mesafede) teması olduğunu belirtiyor. Yanıt verenlerin yüzde 48’i çalıştığı kurumda COVID-19 için ayrı bir triaj mekânı sağlanmadığını, yüzde 44’ü COVID 19 salgınında nasıl korunacağına dair çalıştığı kurum tarafından bir eğitim verilmediğini, yüzde 53’ü COVID 19 salgınında iş organizasyonuyla ilgili yapılacak değişiklikler konusunda bilgi verilmediğini, yüzde 50’si COVID 19 ile ilgili birimine özel tanı, tedavi şemalarıyla ilgili rehber vb. eğitim materyali verilmediğini ifade ediyor. Yanıt veren sağlık çalışanlarının yüzde 31’inin en az bir kronik hastalığı bulunuyor, yüzde 4’ü 65 yaş üzerinde, yüzde 1’i gebe.
Anket, sağlık çalışanlarının COVID 19 şüpheli ya da kesin tanılı bir hastaya hizmet verirken kişisel koruyucu donanıma erişim konusunda halen ciddi sorunlar yaşadıklarını da ortaya koyuyor. Ankete yanıt verenlerin yüzde 78’i N5 maske, yüzde 74’ü siperlik ya da koruyucu gözlük, yüzde 71’i tek kullanımlık önlük/tulum yüzde 60’ı tıbbi maske, yüzde 52’si önlük forma ve yüzde 38’i de eldivene erişim konusunda sıkıntı yaşadıklarını belirtiyor.
Sağlık çalışanlarının virüsten korunması ve virüs bulaşı için izleme ve değerlendirme programı oluşturulmalı
Anketin sonuç bölümünde, risk değerlendirmesi çalışmasının ilk verilerinin sağlık çalışanlarının kişisel koruyucu donanım ve çalışma koşulları konusunda ciddi yetersizlik ve sorunlara işaret ettiği tespiti yapılarak, bu koşulların meslek hastalığı ve iş kazası yönünden yüksek risk oluşturduğu, sağlık çalışanlarında kaygı ve korkuya neden olduğu vurgulandı.
Sağlık çalışanlarının salgın etkeni virüs ile enfekte olmasının sağlık hizmetlerinin salgına yanıt kapasitesini olumsuz etkileyeceği ve sorunun büyümesine yol açacağı tespitinin yapıldığı raporda, sağlık çalışanlarının virüsten korunması ve virüs bulaşı ile ilgili bir izleme ve değerlendirme programı oluşturulmasının hayati önemde olduğu bir kez daha hatırlatıldı ve “Türk Tabipleri Birliği olarak pandemi ile mücadelede yaşamsal öneme sahip hekimlerin ve sağlık çalışanlarının özveriyle çalıştıklarını vurguluyor, sağlık kurumlarında çalışma koşullarının iyileştirilmesinin ve Kişisel Koruyucu Donanımların eksiksiz sağlanmasının gerektiğini verilerin ışığında bir kez daha belirtiyoruz” denildi.