ÖNSÖZ
Farklı oluşum ortamı ve yapısal özelliklere sahip tektonik birliklerin yan yana geldiği yurdumuz, erimeye uygun karbonatlı ve sülfatlı kayalarla kaplı yüzeylerin genişliği bakımından Avrupa ülkeleri arasında ilk sıralarda bulunmaktadır. Kireçtaşı, dolomitik kireçtaşı, dolomit, karbonat çimentolu kumtaşı ve konglomera ile jipslerden oluşan erimeye uygun kayalar; yurdumuz yüzölçümünün yaklaşık % 35-40'ını oluşturmaktadır. Bu kadar geniş bir yüzeylenime sahip olan bu kayalarda; yeraltı ve yerüstü sularının oluşturduğu doğal mağaraların da çok yoğun bir şekilde gelişeceği şüphesizdir. Ancak bu mağaraların tamamı etüt edilmediğinden dolayı, sayılan hakkında kesin bir rakam vermek mümkün değildir. Bununla birlikte, karstik bölgelerde yapılan araştırmalara bağlı olarak ülkemizde, yaklaşık 30.000-40.000 civarında doğal mağaranın bulunabileceğini söyleyebiliriz.
Birçok ülkede 18.yüzyıldan beri değişik amaçlarla kullanılan mağaraların önemi yurdumuzda henüz yeni yeni anlaşılmaya başlanmıştır. Özellikle 1970'lerden sonra mağara araştırmaları ve buna bağlı olarak da ekonomik amaçlarla kullanım artmıştır. Günümüzde çok sayıda mağara başta turizm olmak üzere, askeri yönden sığınak ve lojistik alan temini, kültür mantarcılığı, meyve ve sebze depolamacılığı, iyi kaliteli tulum peyniri üretimi, yeraltısuyu temini, guano ve plaser mineral çıkarımı gibi amaçlarla kullanılarak yöre ve ülke ekonomisine önemli katkılar sağlamaktadır. Bunun yanında mağaraların fiziki yapılan bölgesel jeolojik, jeomorfolojik, hidrolojik, ekolojik ve prehistorik özellik ve gelişimi karakterize ettiklerinden; bilimsel çalışmalarda da önemli verileri içlerinde saklarlar.
Ülkemizde binlercesinin bulunduğu mağaraları inceleyerek ekonomik potansiyellerim belirlemek amacıyla 1979 yılında MTA Jeoloji Etütleri Dairesi, Karst ve Mağara Araştırmaları Birimi'nce yürütülen Mağara Araştırmaları Projesi çalışmalar dahilinde, çok sayıda mağaranın etüdü yapılmıştır. Belirli bir program ve sistem dahilinde yürütülen bu çalışmalarla; başta Batı ve Orta Toroslar (Muğla, Antalya, Isparta, Konya, Karaman, İçel) olmak üzere Batı ve Doğu Karadeniz (Zonguldak, Bartın, Sinop, Gümüşhane, Bayburt, Tokat), Trakya (Kırklareli, Tekirdağ), Güney Marmara (Balıkesir, Bursa, Bilecik), Ege (İzmir, Manisa, Aydın, Denizli) ve İç Batı Anadolu (Eskişehir) bölgelerinde bulunan mağaralar incelenerek; bu mağaraların oluşum ve gelişim özellikleri ile çevresel koşullara bağlı olarak hangi amaçlarla kullanıma uygun oldukları belirlenmiştir. Bu çalışmaları içeren 44 değişik rapor, MTA Derleme Servisi'nde mevcuttur. Belirtilen bölgelerde yaptığımız çalışmalara bağlı olarak çok sayıda mağara kullanıma açılmış veya planlama aşamasındadır.
Oluştukları ortamlar ve yapısal özellikleri farklı tektonik birliklerden meydana gelen Aşağı Sakarya Nehri Havzası (Bolu, Düzce ve Sakarya İlleri)'nde çok sayıda mağara yer alır. Batı Anadolu ve Marmara Bölgesi'nde yürütülen Mağara Projeleri kapsamında, 1999 yılında bölgede başlatılan çalışmalar, 17 Ağustos depremi nedeniyle durdurulmuş ve bir yıl aradan sonra, 2001 yılında kalınan yerden devam etmiştir. Çalışmalarda Bolu'da 1, Düzce'de 9, Sakarya'da 19 ve Kocaeli'de 1 olmak üzere, değişik uzunluk ve büyüklükte 30 mağara etüt edilmiştir. Önemli yerleşim merkezleri ve ana yolların yakınında bulunan bu mağaraların büyük bir bölümü, ekonomik olarak değişik amaçlarla kullanıma uygundur.
|Rapor Özellikleri|
|Rapor No||10600|
|Rapor Adı||AŞAĞI SAKARYA NEHRİ HAVZASININ (BOLU, DÜZCE, SAKARYA) DOĞAL MAĞARALARI|
|Konu||DOĞAL MAĞARA|
|Yer - Konum||AŞAĞI SAKARYA BOLU|
|Dil||TÜRKÇE|
|Yayın Tarihi||01.04.2002|
|Hazırlayan Birim||JEOLOJİ ETÜTLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI|
|Yazarlar||AFŞİN Z. DOĞAN BEKİR AKSOY CANGÜL ACAR DR. KORAY A. TÖRK EMRULLAH ÖZEL HAMDİ MENGİ İ.NOYAN GÜNER KADİR TUNCER LÜTFİ NAZİK O.CEM ÖZERK|
AŞAĞI SAKARYA NEHRİ HAVZASININ (BOLU, DÜZCE, SAKARYA) DOĞAL MAĞARALARI
- Markalar MTA
- Ürün Kodu: DR10600
- Stok Durumu: Stokta var
-
794,25TL