Çavuşoğlu: ABD ile ilişkileri normalleştirme konusunda anlaştık
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, ABD ile yaşanan gerilime ilişkin “Dün akşamdan itibaren ortaya koyduğumuz iradeyle ilişkileri normalleştirme yoluna girdik” diye konuştu.
16-02-2018 12:49
Ankara’da bir araya gelen Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson, görüşmenin ardından açıklamalarda bulundu.
Çavuşoğlu açıklamasında, "ABD ile ilişkilerimizi normalleştirme konusunda mutabakata vardık" ifadesini kullandı.
Çavuşoğlu'nun açıklamalarından satır başları:
"Geçmişte de ilişkilerimizde de inişler, çıkışlar oldu. Ancak her zaman diyalog yoluyla, samimi bir ortamda tüm sorunları konuşarak geçmişte tüm kritik aşamaları birlikte geçtik. Şimdi de yine böylesine kritik bir aşamadayız.
Dün akşamki üçlü toplantıda, aynı samimi ortamda her iki tarafta düşünce, beklenti ve kaygılarını dile getirmiştir. 3 saat süren toplantıda bölgesel işbirliğimiz de değerlendirilmişti.
Ya bu ilişkileri tekrar yoluna koyacaktık, ya da daha kötüye gidecektik. Dün akşamdan itibaren ortaya koyduğumuz iradeyle ilişkileri normalleştirme yoluna girdik. Ancak atılması gereken adımlar var. Biz FETÖ konusunda, YPG'ye destek konusunda, PKK'yla mücadele konusunda beklentilerimizi dile getirdik. Yaşamsal güvenlik kaygılarımızın ciddiye alınması gerektiğini düşünüyoruz.
Bundan sonra sonuç odaklı adımları nasıl atabiliriz, konuştuğumuz konuların uygulanabilmesi için neler yapabileceğimizi konuştuk. Tüm bu konular için mekanizmalar oluşturma kararı aldık. Bir tanesi genel konular, konsolosluk konuları, FETÖ konusu gibi. Burada tüm bu sorunları nasıl çözeceğimizi birlikte konuşacağız. FETÖ konusunda delil var mı yok mu, uzun uzun kamuoyunda konuşmak yerine bu mekanizma içinde beraber değerlendireceğiz.
Aynı şekilde Suriye konusunda oluşturacağımız mekanizmayla, terörden nasıl arındıracağız, Cenevre süreciyle beraber siyasi çözüme nasıl gideceğiz, birlikte nasıl çalışacağız, Irak'ın toprak bütünlüğünü nasıl sağlayacağız, bunları konuşacağız. Bu çalışmalar bizim için önemli sonuçlar doğuracaktır. Bu mekanizmalar topu taca atmak değildir. Sonuç alınacak mekanizmalardır. Oyalama yok. İnşallah ilk toplantı da Mart ayının ortasında gerçekleşecek.
Dün ve bugünkü toplantılar ikili ilişkiler bakımından, bölgesel konulardaki işbirliği bakımında kritik bir ziyaret bve kritik bir görüşme olmuştur. Birlikte geleceğe yönelik ortak adımlar atacağımıza ve neticeler alacağımıza inanıyorum."
Tillerson'ın açıklamalarından satır başları:
"Afganistan'da Bosna'da beraber çalıştık. Gerçekten çok büyük fedekarlıkları birlikte üstlendik. Türkiye birçok terör örgütünün tehditleriyle karşı karşıya. Türkiye çok önemli bir ülke. Bu anlamda Suriye'de işbirliğimiz, DEAŞ'la ilgili konular, bağımsız ve birleşik bir Suriye'nin kurulması için birlikte çalışmamız gerekiyor.
Suriye halkı için Cenevre konferanslarının bir çözüm getirmesini diliyoruz.
Türk halkı ve Türk hükümeti şimdiye kadar gösterdikleri misafirperverlikle hepimize örnek oldular. 3 milyon mülteciyi ağırlıyorlar. Türkiye'nin güvenlik endişelerini ciddiye alıyoruz. Bu anlamda sivil halka zarar gelmemesi için Türkiye'de bazı ricalarımız var.
Dün Sayın Erdoğan bugün sayın Dışişleri Bakanı'na ilettik. Her zaman SDG'ye sağladığımız desteğin sınırlı olacağı ve zaman sınırı olacağını ilettik. Türkiye'yi hukukun üstünlüğünü, basının özgürlüğü konusunda destekliyoruz.
15 Temmuz darbe girişimi suçlularının adil ve şeffaf bir şekilde yargılanması gerekiyor. OHAL çerçevesinde tutuklu sayısının fazla olduğu dile getirdik. Konsolosluk çalışanlarıyla ilgili ciddi kaygılarımızı ilettik. Serkan Gölge ile ilgili itiraz süresinin sürdüğünü biliyoruz. Burada da yargılamanın adil yapılmasını diliyoruz.
Göstermiş oldukları işbirliğinden dolayı çok teşekkür ediyoruz. ABD, Türkiye ilişkileri çok önemsiyor ve daha da ileri taşınabileceğini düşünüyor."
SORU- CEVAP
MÜNBİÇ
Tillerson: Dün akşam sayın Cumhurbaşkanı ile yaptığımız görüşmelerde kritik öneme sahip konuları nasıl çözeceğimizi konuştuk. Spesifik olarak aramızdaki sorunlarla ilgili çalışacağız. Suriye'deki hedefler konusunda, Türkiye ile ABD'nin hedefleri örtüşüyor. Herhangi bir hedef farkı yok. Bağımsız, demokratik Suriye'nin toprak bütünlüğünü savunuyoruz. Suriye halkının özgür seçimlerle liderini seçmesini istiyoruz.
Önce Menbiç konusunu ele alacağız. ABD'nin bazı vaatleri vardı bunları tamamlayacağız. Kuzey Suriye'nin tamamı üzerinde çalışacağız. Cenevre sürecini destekleyeceğiz.
Çavuşoğlu: Dün akşamdan bu yana yaptığımız görüşmelerde, bizim beklentilerimizin nasıl karşılanacağını konuştuk. Bu endişeler, doğrudan bizim güvenliğimizle ilgili. YPG'nin saldırılarıyla ilgili. İnsanlarımız ölüyor. 100'e yakın insanımız roketlerle öldürüldü, şehit oldu. Bu çerçevede atılacak somut adımlar önemli. Diğer taraftan Münbiç'le ilgili cevabı SAyın Tillerson verdi. 2016'da ABD'nin Türkiye'ye verdiği sözler vardı. Fakat bu sözler tutulmadı. Bir keresinde bizden bir heyet davet edilip, YPG'lilerin Fırat'ın doğusuna gittiğini söyledi. Ancak biz bunun böyle olmadığını öğrendik.
Münbiç'ten başlayacağız. Yüzde 95 Arap şehriyse, YPG'nin burayı yönetmesi buranın hiçbir zaman istikrara kavuşmaması demektir. YPG burda çıktıktan sonra, biz güvene dayalı adımlar atabiliriz ABD'yle. Bu her şeyden önce ABD'nin bize vermiş olduğu bir söz.
"İki müttefikin anlaşması neden bu kadar zaman aldı?”
Tillerson: Biz dün sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan ile birlikte bundan sonrasını konuşalım diye kararlaştırdık. Bu ilişki çok önemli. Hem Amerikan halkı hem NATO için çok önemli. Dün sabaha kadar çalışanlarımızdan bazıları nasıl ilerleyeceğimiz hakkında çalıştılar. Açık bir şekilde düşüncelerimizi ifade ettik. Artık ABD başka bir şey yapıp Türkiye başka bir şey yapmayacak. Birlikte hareket edeceğiz. Bu çerçevede DEAŞ'a karşı başarılı olacağız. Alanların güvenlik ve istikrarını sağlayacağız. Bunlar DEAŞ tarafından ezilmeden önce neredeyse bunları oraya taşıyacağız. Bu çalışmaların ilkini Mart öncesinde gerçekleştireceğiz. Hala Suriye içerisinde ciddi bir durum var ve bunu birlikte ele almamız gerekiyor. Hedefimiz konusunda netleştik, anlaştık. Ve bunları kağıda döküp anlaşacağız.
“OHAL ne zaman bitecek? Yüzbinlerce insan, konsolosluk çalışanı tutuklandı. Ne zaman Türk hükümeti kendini güvende hissederek OHAL'i kaldıracak?”
Çavuşoğlu: Türkiye'deki tutuklama ve yargı süreçlerinin OHAL ile ilgisi yoktur. Bu OHAL vatandaşlarımızın temel hak ve hürriyetlerinin engelleyen bir OHAL değil. 2003'te iktidara geldiğimiz zaman ilk işimiz OHAL'i kaldırmaktı. Biz lideri ABD'de yaşayan FETÖ'nün darbe girişimi sonrası OHAL ilan ettik. Vatandaşlarımız hızlı yargılama bekliyor.
OHAL içerisinde yargılama süreçlerini belirleyen bir kanun yok. O yüzden bağımsız mahkemeler, Avrupa kriterlerine göre reforme ettiğimiz kanunlar çerçevesinde yürür. OHAL'in bunlarla bir ilgisi yoktur. Bizim yapabileceğimiz yargılama süresinin hızlandırılması konusunda telkinde bulunmaktır. Biz AİHM'e de bağlıyız. Ordan çıkacak kararlar da bağlayıcıdır.
“ABD'nin YPG'ye desteği kesilecek mi? YPG Münbiç'ten çekilecek mi? FETÖ elebaşı iade edilecek mi?”
Tillerson: Savunma Bakanlığı DEAŞ'la savaş konusunda yeterli olacak bütçe ayrılmış durumda ve bunun dışında bir kaynak ayrılmadı. Münbiç bizim ortak çalışmamız gereken bir konu. Stratejik olarak son derece önemli bir şehir. Coğrafi anlamda önemleri olan bir şehir. ABD o şehrin müttefik kuvvetlerimizin kontrolünde olduğundan emin olmak istiyor. Bu tartışmalarımız içerisinde görüşecek. Dün Fetullah Gülen'le ilgili endişeleri de dinledik. Tüm kanıtları inceleyeceğiz, bağımsız soruşturmalarımızı yapacağız. Gerçekten yasadışı bir şey yapılıyorsa, gereğini yapacağız.
“Kurulacak mekanizmaların kapsamı ve amacı ne olacak?”
Çavuşoğlu: Mekanizmaların amacı artık somut adımların atılmasıyla ilgilidir. Bu YPG için de FETÖ için de geçerlidir. Türkiye, DEAŞ'la herkesten daha çok mücadele etmiştir. Yabancı savaşçıların yakalanması, hapse atılması, ülkelerine iade edilmesi için Türkiye önemli adımlar atmıştır. Çalışma gruplarında farklı kurumlar olacak. FETÖ'yle ilgili mekanizmada, biz de olacağız, istihbarat da ve özellikle MASAK gibi kurumlarımız da olacak. Son zamanlarda değişik eyaletlerde FETÖ okullarında FBI soruşturması başlatılmış durumda. Bu soruşturmada da nasıl yolsuzluklar yapıldığı görülecektir. Suriye mekanizmasında, askerlerimiz, Savunma Bakanlığımız ve istihbaratımız da olacak. Bundan sonra bir an önce bir aray gelip netice almaya bakmak lazım.
“ABD, Türkiye'ye yaptırım uygulayacak mı? (S-400'lerin alımı hakkında)”
Tillerson: Biz bu çerçevede Kongre'nin kabul ettiği kanunu değerlendirdik. Bu Rus askeri araçların alınmasıyla ilgili. Bu konuda bir grup uzmanı bir araya getireceğiz. Bu dostlarımızı zarara uğratmak için aldığımız bir karar değil. Rusya'ya yönelik bir karar. Her vaka kendi içerisinde özel koşullara sahiptir. Burada Türkiye'yle konuşup, neyin risk altında olduğunu anlamalarını sağlayacağız. Yasalara tamamen uyacağız.
Çavuşoğlu: Bu sadece dün akşam konuşulmadı. Kongre'de çıkan yasayı bize izah ettiler. Hava savunma sistemine bizim acil olarak ihtiyacımız var. Müttefiklerimizden basit silahlar alırken bile zorluk çektik. Benim acil ihtiyacım var, bir yerden de almam lazım. Rusya da bize cazip tekliflerle geldi. En son Erdoğan'ın Paris ziyaretinde Eurosan'la ortak üretim için mutabakata vardık. Demek ki bizim müttefiklerle bir sorunumuz yok. Ancak NATO içerisinde bu ihtiyaçlarımız karşılanmıyorsa biz kendimiz karşılarız. Bu konularda biz Rusya'yla görüşmelerimizi Kongre kararından önce anlaşmayı sağladık. Biz bunları komisyon içerisinde de ele alacağız ancak herkes birbirine saygı duymalı ve anlamalı diye düşünüyorum.
İLGİLİ HABERLER
UBER sürücüsünün dişlerini kırdılar
UBER sürücülerine yönelik bir saldırı daha gerçekleştirildi.
19-03-2018 09:47
Maslak’ta gelen bir çağrı üzerine müşteriyi almak için konser salonuna giden UBER sürücüsü, kimliği belirsiz 10 kişi tarafından dakikalarca darp edildi. Ağzı ve yüzü kan içinde kalan sürücünün aldığı darbelerle 3 dişi kırıldı.
UBER sürücüsü Kemal Kuru (47), Sarıyer Maslak Ayazağa Caddesinde minibüsüyle dolaştığı esnada konser salonu civarından bir çağrı aldı. Çağrının üzerine salonun önüne gelen Kuru’ya kimliği belirsiz bir şahıs, önce küfürlü saldırıda bulundu. Kuru’nun da karşılık vermesi üzerine aralarında kavga çıktı.
DARP EDİP DİŞLERİNİ KIRDILAR
Darp edilen Kuru, konser salonunun güvenlik görevlileri tarafından içeriye alındı. Ancak sözlü ve küfürlü saldırı burada da devam etti. Kuru, 10 kişi tarafından dakikalarca tekme ve tokatla darp edildi. Yüzü ve ağzı kan içerisinde kalan sürücünün aldığı darbelerle 3 dişi kırıldı. Güvenlik görevlilerinin araya girmesiyle saldırganlar uzaklaşırken, Kuru hastaneye gitti. Tedavisinin yapılmasının ardından hastaneden darp raporu alan Kuru, Maslak Şehit Mürüvvet Akpınar Polis Merkezine giderek şikayette bulundu. Darp edilen Kuru’nun dişlerinin kırılmış hali ise cep telefonu kamerasına yansıdı.
‘SALDIRILARIN DURMASINI İSTİYORUZ’
Darp edilen UBER sürücüsü Kemal Kuru, "Bir an evvel bu menfur saldırıların artık durmasını istiyoruz. Ben bu yaşta şuursuz insanlar tarafından saldırıya uğramak noktasında kızgınım. Genel itibariyle bütün herkesi de suçlayacak halim yok. İnşallah bu saatten sonra iyi olur. İdrakli olsunlar, saldırmak ve küfür etmek nedir? İnsan olsunlar” ifadelerini kullandı.
48 kurumdan Afrin açıklaması
48 siyasi parti, emek meslek örgütü ve dernek Afrin operasyonuyla ilgili açıklama yaptı.
19-03-2018 09:14
Diyarbakır’da, aralarında DTK, HDP, EMEP, ESP, Eğitim Sen, Haber Sen, SES, tabip odaları, Mimarlar Odası, Pir Sultan Abdal Derneği, Ezidiler Meclisi, Süryani Dernekleri Federasyonu, Kürt PEN, Mahalli Dernekler Platformu, Ziraat Mühendisleri Odası, Harita Mühendisleri Odası Maden Mühendisleri Odası, DİSK’in Diyarbakır, Van ve Mardin şubelerinin de aralarında bulunduğu 48 siyasi parti, sendika, meslek örgütü ve dernek, Afrin operasyonuna ilişkin ortak açıklama yaptı.
Afrin’de, elektrik ve su şebekelerinin tahrip edildiği belirtilen açıklamada, “Afrin halkı susuzluk ve susuzluğun yol açtığı ciddi sağlık ve yaşam sorunlarıyla karşı karşıya kalmıştır” denildi.
‘BU YÖNTEMLERLE SORUN ÇÖZÜLEMEZ’
Kürt sorunun barışçıl yöntemlerle çözülebileceği belirtilen açıklamada, “Kürt sorununun, demokratik ve adil bir şekilde barışçıl yöntemlerle çözümünden başka bir yol ve çıkışın olmadığı, acı ve ağır bedeller ödeten kırk yıllık tecrübelerle gerek siyasi ve askeri kurumların gerekse de diğer tüm sivil toplum örgütleri ve diğer toplumsal dinamiklerin bildiği bir realitedir. Kürt sorunu bu yöntemlerle çözülemez. Bu yöntemler, Türkiye’nin daha büyük çıkmazların, sorunların, çelişki ve çatışmaların içerisinde bütün enerjisini tüketmesi ve zayıf düşmesinden başka bir sonuç doğurmaz” ifadelerine yer verildi.
ULUSLARARASI GÜÇLERE ÇAĞRI
Duvar’da yer alan habere göre açıklamada ayrıca, TSK ve ÖSO’nun Afrin’den çekilmesi için Birleşmiş Milletler, Avrupa Konseyi, Avrupa Parlamentosu ve Rusya’ya girişimde bulunma çağrısı yapıldı.
Erdoğan görmesin diye HDP tabelasını indirdiler
Erdoğan’ın katıldığı etkinlik alanından parti tabelaları indirilen HDP’li İlçe Başkanı “Daha büyüğünü yerleştireceğiz” şeklinde tepki gösterdi.
19-03-2018 07:57
Foto: Arşiv
Partisinin il kongresi için dün Diyarbakır’a gelen AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, kongre sonrası Sur ilçesine gitmişti. Erdoğan’ın burada Melikahmet Caddesi üzerinde yaptığı konuşma sırasında o görmesin diye HDP Sur İlçe Örgütü'nün tabelasının polisler tarafından indirildiği ortaya çıktı.
HDP binasının Melikahmet Caddesi'ne bakan yüzü tarafına asılı olan tabela ve Newroz pankartının Erdoğan’ın konuşması için hazırlanan platformdan görülmesi üzerine, binaya yanaştırılan panzerin üzerine çıkan bir polisin tabela ve pankartı yerinde söktüğü öğrenildi.
‘TÜKENMENİN YAN ETKİSİ’
HDP Sur İlçe Eşbaşkanı Zülfikar Odabaşı, dün yoğun önlemler nedeniyle parti binalarına gidemedikleri için durumdan ancak bugün haberdar olduklarını ifade etti. Odabaşı, tabelalarının indirilmiş olmasının AKP’nin bölgede tükenişinin yansıması olduğunu söyledi. Partiler yasasının ihlal edilmesi nedeniyle olaya ilişkin suç duyurusunda bulunacaklarını paylaşan Odabaşı, "Bir tabelaya dahi tahammülleri kalmamış. Bu pervasızlığın zirvesidir. Erdoğan görmesin diye kural, kanun tanımaz oldular. Partiler yasasına göre yapılan bu uygulama suçtur ve suç duyurusunda bulunacağız” dedi.
‘BÜYÜĞÜNÜ YERLEŞTİRECEĞİZ’
Mezopotamya Ajansı’nın haberine göre Odabaşı, partileri üzerinde ağır baskılara rağmen HDP’nin Türkiye halkları için halen bir şans olduğunu kaydederek şunları söyledi: "Eş genel başkanlarımız, milletvekillerimiz ve 5 binin üzerinde üyemiz sadece siyaset yaptıkları için haksız hukuksuz bir şekilde cezaevine konuldular. HDP siyaset yapmasın diye her türlü keyfi uygulama yapılıyor. Ancak HDP yola çıktığı ilkeleri halen dimdik ayakta ve Türkiye halklarının umududur.”
Odabaşı, son olarak yerinden sökülen tabelanın yerine daha büyük bir tabela yerleştireceklerini ekledi.
Yüksel Direnişi’nin 500’üncü gününe çağrı
“İşimizi geri istiyoruz” sloganıyla Ankara’da devam eden Yüksel Direnişi’nin 500’üncü günü için çağrı yapıldı.
19-03-2018 07:25
İleri Haber
OHAL döneminde çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnameler (KHK) ile ihraç edilen kamu çalışanlarının “İşimizi geri istiyoruz” sloganıyla Yüksel Caddesi’nde sürdürdüğü direniş, 23 Mart’ta 500’üncü gününe girecek.
İhraç edilen kamu çalışanları, sosyal medyada paylaşılan video ile 500’üncü gününe girecek eylem için destek çağrısında bulundu.
İleri Hatırlatıyor
Twitter hesabından açıklama yapan akademisyen Nuriye Gülmen şu çağrıda bulundu:
“Yüksel direnişinin 500’üncü günü 23 Mart’ta, saat 18:00’de Mimarlar Odası önünde toplanıyoruz. Yüksel marşını, ‘Umudun Kavgası’nı söylüyoruz. Ayağında diken yarası olmayan sinesine gül kokusu süremez, biliriz. O yüzden 500’üncü gününde yine Yüksel’deyiz.”
Gülmen ayrıca, sirenişin 500’üncü günü için planlanan bir etkinlik programını da hesabından paylaştı.
‘Saray Adaleti’: Hâkim kuraları Saray’da çekilecek
HSK ertelenen kura törenini bugün Saray’da yapacak.
19-03-2018 06:41
HSK İkinci Dairesi, güvenlik soruşturmalarının olumsuz çıkması üzerine yeniden inceleme talebinde bulunan avukatlıktan geçme hâkim ve savcı adaylarının mesleğe kabul işlemlerini tamamladı. Daha önce şüpheli bulunan 173 kişiden kaçının tekrar mesleğe kabul edildiği sır gibi saklanırken, HSK ertelenen kura törenini bugün Cumhurbaşkanlığı Sarayı’ndaki Millet ve Kongre Kültür Merkezi’nde yapacak.
‘İYİ BİR REFERANS BULUN’
HSK, 5 Mart’ta yapılması duyurulan kura törenini, ileri bir tarihte yapılmak üzere ertelemişti. Buna gerekçe olarak yaklaşık 1300 hakim ve savcı adayından 173’ünün güvenlik soruşturmasının olumsuz çıkması gösterilmişti. Bunların büyük bölümünde de ‘FETÖ’ şüphesi olduğu iddia edilmişti. Bu nedenle bu kişileri yeniden incelemeye alan HSK İkinci Dairesi, çalışmalarını tamamladı. İddiaya göre, HSK’nin bu kişilere “İyi bir referans bulun” dediği öne sürüldü. Kurumun internet sitesinde yapılan açıklamada, meslek öncesi eğitimlerini başarıyla tamamlayan avukatlıktan geçme 7. dönem adli yargı hâkim ve cumhuriyet savcıları ile 4. dönem idari yargı hâkimlerinin mesleğe kabul işlemlerinin tamamlandığı belirtildi. Açıklamada, durumu şüpheli görülenlerin kaçının mesleğe kabul edildiğine ilişkin herhangi bir bilgi verilmedi.
ADALET ‘SARAYDA’
Cumhuriyet’ten Alican Uludağ’ın haberine göre mesleğe kabullerine karar verilen adli yargı hâkim ve cumhuriyet savcıları ile idari yargı hâkimlerin kura töreni, bugün saat 15.00’te Beştepe Millet ve Kongre Kültür Merkezi’nde yapılacak.
‘Son ittifak’: Erdoğan ümitli olsaydı bunu yapmazdı
Siyaset bilimci Deniz Yıldırım, CHP’li Tur Yıldız Biçer ve TKP MK Üyesi Erçin Fırat ile AKP-MHP ittifakını, seçim sürecini ve önümüzdeki dönemi konuştuk.
19-03-2018 06:17
Meryem Yıldırım – Tuğba Özer
Kamuoyunda ‘ittifak yasası’ olarak bilinen ve bir gece yarısı apar topar Meclis’e getirilerek AKP ve MHP’nin iş birliğiyle kabul ettirilen yasa teklifi AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan tarafından geçtiğimiz hafta onaylandı. ‘Anayasa değişikliği’ adı altında 16 Nisan’da yapılan tek adam referandumunda büyük tepkilere neden olan ve seçime şaibe düşüren mühürsüz oylar, bu düzenleme ile yasal hale getirilmiş oldu. Bir AKP-MHP ittifakı düzenlemesinden ziyade seçime ilişkin ciddi değişiklikler içeren ve tartışılan yasa teklifini, ittifak sürecini ve önümüzdeki dönemi Siyaset Bilimci Yrd. Doç. Dr. Deniz Yıldırım, CHP Manisa Milletvekili Tur Yıldız Biçer ve TKP Merkez Komitesi Üyesi Erçin Fırat ile konuştuk. HDP’li vekiller ise konuya ilişkin daha önce grupları adına açıklama yaptıklarını belirterek, ek bir görüş bildirmeyeceklerini dile getirdi.
‘YASAL OLMASI MEŞRU OLDUĞU ANLAMINA GELMİYOR’
Siyaset Bilimci, akademisyen Yrd. Doç. Dr. Deniz Yıldırım, Erdoğan’ın onayladığı ‘ittifak yasası’na ilişkin “Bundan sonra ‘ben sandığı tutarım, güvenliği sağlarım’ demek o kadar kolay değil” ifadelerini kullandı.
16 Nisan’da referandumun sonuçlarını şaibeli hale getiren tüm karar ve uygulamaların bu yasa teklifi ile yasal hale getirildiğini ifade eden Yıldırım, “Ama bir şeyin yasal olması onun meşru olduğu anlamına gelmiyor. Siyaset biliminde hep ısrarla bunun altını çizeriz. Yasa çıkarabilirsiniz ama bu yaptığınız hukuki anlamda meşru anlamına gelmez. Bu meşru bir düzenleme değildir, tıpkı 16 Nisan referandumuna yapılan müdahalenin meşru olmaması gibi” dedi.
‘ASIL MESELE SEÇİMİN ARTIK GÜVENSİZ OLMASI’
Bu nedenle düzenlemeye “seçim ittifakı düzenlemesi” denilmesinin doğru olmadığını düşünen Yıldırım, “Çünkü asıl mesele ittifak düzenlemesi değil seçimin yapılma şekliyle ilgili getirdiği yeni düzenleme şekli ve seçimin artık güvensiz olması” diyerek nedenleri şöyle sıraladı:
“Birincisi mühürsüz oylar ve pusulalar geçerli sayılacak. İkincisi, zaten YSK 16 Nisan’da ısrarla sorulmasına rağmen kaç mühürsüz oy pusulasının geçerli sayıldığını açıklamadı.
Hangi bölgelerde kaç sandık olduğunu da açıklamadı. Dolaysıyla YSK zaten bu konuda bir şaibe oluşturdu ve kamuoyunu tatmin etmedi. Şimdi bunun üstüne bir de düşünün ki fazladan oy pusulaları basılmış olacak.
Sandık kurullarına artık siyasi partiler temsilci veremeyecek. Dolayısıyla kaç sandıkta bunun olduğunu öğrenemeyeceğiz. Örneğin Doğu ve Güneydoğu’da 16 Nisan’da yaşandı bu zorluklar, şimdi çok daha zor olacak. Sandık başlarında kolluk uygulaması, sandık kurullarının YSK ve ilçe seçim kurulları tarafından sürekli değiştirilebilecek olması. Aynı apartmanda yaşayan kişilerin farklı yerlerde oy kullanabilecek olması yani özü itibariyle bundan sonra seçimlerin güvenli yapıldığına dair denetimi yapacak mekanizma da ortadan kaldırılmış oldu. Sadece seçim güvenliği değil denetleme yöntemleri de şu anda şeffaflıktan uzak.”
‘YANGINDAN MAL KAÇIRMA’
Düzenlemenin bir gecede Meclis’ten geçirilmesine değinen Yıldırım bunu bir suçluluk psikolojisi olduğunu şu sözlerle ifade etti:
“Seçim sonuçlarını tamamen şaibeli hale getiren bir düzenleme ortaya çıkıyor ve bana kalırsa düzenlemenin, 26 maddelik bir paketin geceden sabaha kadar, halkın fark etmeyeceği bir şekilde atar topar geçirilmesi bir tür suçluluk psikolojisi. Yangından mal kaçırma uygulaması. Dolayısıyla endişeleri doğrulayan bir usul oldu bu yapılan."
'KIRMIZI ÇİZGİ ÇEKİLSEYDİ DURUM FARKLI OLURDU’
Boykot tartışmasından önce seçim güvenliği meselesinin dikkate alınması gerektiğine vurgu yapan Yıldırım, boykot tartışmalarına ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:
“Boykot çağrısı yapmak ya da boykot yapmanın ötesinde siyasi partiler, toplumsal muhalefet güçleri, Türkiye’nin ilerici güçleri ya da Türkiye’de seçimlerin adil yapılması konusunda çıkarı olan herkes sandığa giren oyunun girdiği gibi çıkmasını istiyor. Dolayısıyla siyasi partiler çıkıp ‘bu düzenlemeyi bu şekilde getirirseniz biz seçmenlerimizi sandığa götürmeyeceğiz, boykot edeceğiz’ demeliydi. Eğer böyle bir kırmızı çizgi çekilseydi bence bugünkü sonuçtan biraz daha farklı olurdu. Ama hiçbir şey söylenmedi.”
‘BEN SANDIĞI TUTARIM DEMEK O KADAR KOLAY DEĞİL’
“CHP partileri ziyaret etti seçim güvenliği konusunda. Daha sonra yazılan raporu AKP’ye iletti, her şey çok normalmiş gibi.
Bundan sonra ‘ben sandığı tutarım, güvenliği sağlarım’ demek o kadar kolay değil.”
‘BU BLOK YÜZDE 50+1 İLE KAZANAMAZ’
Yıldırım, bundan sonraki süreç için iki farklı senaryo çizerek şöyle devam etti:
“Diyelim ki bu seçime bu yasa ile gidildi. Hileye rağmen muhalefet olarak kazanmak için yüzde 55 ile 60 arasında oy almak gerekiyor. Bu blok yüzde 50 +1 ile kazanamaz. Bunu yapabilecek bir irade var mı?
İkincisi de diyelim ki yüzde 60’ı alabilecek bir siyasi ortam oluştu muhalefet güçleri arasında. Ancak 16 Nisan’da da iradesini sahip çıkılmadığını gördüğü için seçime gitmek istemeyen ya da istese de sandıklara sahip çıkma konusunda yeterli isteği olmayan morali bozulmuş bir kitle var şu anda. AKP-MHP seçmeni içinden 10 puan almaya çalışırken bu taraftan da yüzde 50 seçmende yeniden ümidi yükseltmek gerekiyor. Bu ikisini bir arada yapacak bir siyasi hamle var mı yok mu önce bunu tartışalım diyorum. Varsa tamam yoksa bir başka boyuta geçelim. Mesela boykot.”
‘BOYKOT ŞÖYLE BİR FAYDA GETİREBİLİR’
“Boykot şöyle bir fayda getirebilir; boykot dendiğinde seçime gitmeyenlerin oranı yüksek olacak gibi bir görüntü var. Çünkü zaten Türkiye’de seçime gitmeyen yüzde 10-12’lik bir kesim var. Bunun üstüne de en az yüzde 50’lik bir kesimi koyduğunuzda belki seçime katılım yüzde 40’larda kalacak. Bu da iktidar açısından sarsıcı bir durum. Meşruluğu tamamen tartışmalı hale gelebilir.
Boykotun bile bir seçim güvenliği gerektirdiğinin altını çizen Yıldırım şu uyarılarda bulundu: “Boykot edilmesi durumunda sandık güvenliğinin olmadığı yerlerde, oy kullanmaya gitmeyen seçmenler adına mühürsüz pusulalara partilerin müşahitlerinin ya da üyelerinin alınmadığı sandık kurullarında oy basılmayacağını bize garanti edecek bir şey yok. Dolayısıyla boykot bile seçim güvenliği gerektiriyor. Yani biz boykot da etsek seçime de gitsek güvenlik meselesini konuşacağız.”
‘FİŞLEME YÖNTEMİNE DÖNÜŞEBİLİR’
“Boykotta bir başka zorluk unsuru da şu; Türkiye’de şu anda çok sayıda memur, işe girmek için bekleyen insanlar var. Boykot iktidar için bir fişleme yönetimine dönüşebilir. Bu ‘cumhur ittifakı’na kimler gelip oy vermemiş açıkça liste haline getirmek anlamına da gelebilir. Dolayısıyla bütün bunları hesaplayalım, bunları konuşalım. Halk, bu anlamda aktifleşsin, siyasi partilere bakmasın. Halkın dediğini siyasi partiler uygulamak zorunda kalsın.”
‘MHP İLE İTTİFAK AKP’NİN OYUN ALANINI DARALTTI’
İktidarın siyasi açıdan elinin güçlü olmadığını ifade eden Yıldırım, MHP ile ittifakın AKP’nin elini daha da daralttığını söyledi:
“MHP ile ittifak oyun alanını daralttı. Toplumun tüm kesimlerine seslenebilecek geniş bir proje yok iktidarın elinde, yapabileceği tek şey kutuplaştırma. Milliler-gayri milliler diye bir zemin kurmaya çalışacak. Bizim bunun karşısına halkın çıkarını asgari olarak öne çıkaracak bir şey koymamız lazım.”
İLKELER
“Kastettiğim şey siyasi partiler arasında bir ittifak değil” diyen Yıldırım bahsettiği ilkeleri şöyle sıraladı:
-OHAL’in kaldırılması. Yani Türkiye’de temel özgürlüklerin yeniden garanti altına alınması.
-Başkanlık ya da Türkiye’nin KHK’lar aracılığıyla yönetilmesi yerine Meclis’ten yönetilmesi.
-Her türlü örgütlenme, ifade özgürlüğünün medya baskılarının kaldırılması.
-Emekçinin, işçinin, köylünün, üretenin şeker fabrikalarını sattırmayacak bir ekonomi programında uzlaşalım.”
İleri Hatırlatıyor
CHP’Lİ BİÇER: ERDOĞAN ÜMİTLİ OLSAYDI BUNU YAPMAZDI
CHP Manisa Milletvekili Tur Yıldız Biçer de, söz konusu ittifakın, ne AKP’nin ne de MHP’nin önümüzdeki süreçte kendi başına ümitli olmadığını gösteren bir gelişme olduğunu dile getirdi.
“Anketlerde zaten istediği sonuçları bir türlü bulamıyordu. Oy oranlarının düştüğünü, eskisi gibi daha kolaylıkla kitleleri aynı inandırıcılıkla etkisi altına alamadıklarını, o gücü kaybettiklerini görüyor Tayyip Erdoğan. Kendine güveni olsa zaten böyle bir şeye hiç kendisi yanaşmaz” diyen CHP’li Biçer, MHP’nin durumunu ise şöyle tarif ediyor:
MECBURİ MUHTACİYET
“Öbür taraftan MHP’nin baraj altında kalma ihtimalini hepimizi görüyoruz. Bunu tabandaki MHP’li de herkes de görüyor ve söylüyor. Bu iki tarafın da bir mecburiyetten geldikleri bir zorunluluktan geldikleri bir nokta.”
‘BU BODOSLAMA HALİ 7 HAZİRAN’DA BAŞLADI, KONTROLÜ KAYBETTİLER’
“7 Haziran’da ne diyorlardı ‘ya tek başına iktidar ya kaos’. Aynı bodoslama halle gidiyorlar hala” ifadelerini dile getiren Biçer hükümeti şu sözlerle eleştirdi:
“Türkiye’ye ne olduğu, insanların ne düşündüğü, yarın ülkenin ne durumda olacağı, gelecekte ne olacağı hiç umurlarında değil. Bu Türkiye’yi felakete de götürür. Onu görseler bile bundan vazgeçmiyorlar. Şu anda kontrolü kaybetmiş durumdalar. Kontrolü kaybettikleri için de bu ittifakla bir yere varacaklarını sanmıyorum açıkçası. Ne yaptıklarının farkında değiller. Meclis’te bu dillendirildiğinde olay çıktı. Daha bir yıl önce birbirine neler söyledikleri kayıtlı. Basında, her yerde yer almış. Dolayısıyla inandırıcılığın ve samimiyetin olmadığı çok ortada. Ama işte mecburiyetten böyle bir şey yapıyorlar.”
‘MUHALEFETİN BAŞARISI’
CHP’li vekil AKP ve MHP ittifakının muhalefetin başarısı olduğunu da sözlerine ekledi. “Aslında çok yanaşmayacakları bir şeye mecbur kaldılar. Bu aslında bir anlamda bizim başarımız” diyen Biçer, şöyle sürdürdü sözlerini:
“Bu bütün muhalif güçlerin başarısı. O muhalif güçler bir arada nasıl durabildiklerini gösterebildikleri için panik haliyle, kontrolü kaybetmiş bir şekilde gidiyorlar. Ama ben şuna inanıyorum; biz daha önce 7 Haziran’da kazandık, referandumda kazandık. Adalet Yürüyüşü’nde hep beraber kazandık. Dolayısıyla bu gücün karşısında duracaklarını göremiyorum ben.”
MHP’YE SERT SÖZLER: SİYASİ AHLAKTAN UZAKLAR
MHP’nin CHP’nin görüşme teklifini reddetmesine rağmen CHP’nin hazırladığı seçim güvenliğine ilişkin raporu talep etmesini eleştiren CHP’li Biçer, “Bu tutarlılıktan uzak, birbiriyle çelişkili bir durum. Siyasi ahlaktan, etik değerlerden uzak hareketler bunlar. Bunlar, onların da işlerin çok yolunda gitmediğini gördüğünü gösteriyor” dedi.
‘GÜÇ KAYBETTİKÇE TAHAMMÜLSÜZLÜKLERİNİN DOZU ARTACAK’
Yasanın Meclis’ten geçmesinin hemen ardından AKP ve MHP’ni Meclis’te muhalefet vekillerine yönelik saldırılarını ve bu saldırgan tavrı sürdürmesini de değerlendiren CHP’li vekil, “Hem bize hem de tüm muhalif kesimlere karşı baskıcı ve antidemokratik uygulamalar her zaman vardı AKP iktidarında, ancak görüldüğü kadarıyla kontrolü ve gücü kaybettikçe tahammülsüzlüklerinin dozu artacak. Vatandaşlarımızın sağduyusuna güveniyorum” dedi.
TKP MK ÜYESİ FIRAT: AKP HER KRİZDEN GEÇİCİ İTTİFAKLARLA ÇIKTI
“Yasadan önce AKP’nin gerçekleştirdiği ittifakların siyasi boyutuna değinmek isterim” diyen TKP Merkez Komitesi Üyesi Erçin Fırat ise, MHP ile yaptığı ittifakın iktidarın ‘son ittifakı’ olduğunu söyledi.
“AKP 15 yıllık iktidarı boyunca her krizden geçici ittifaklarla çıktı. Demokrasi rüzgârı, çözüm süreci, 15 Temmuz gibi farklı dönemlerde farklı unsurlarla ittifak kurmayı başardı. Ama bütün bu ittifaklar günü kurtaran, kalıcı olmayan ittifaklardı” diyen Fırat, düşüncesini şöyle destekledi:
“Son aşamada ise tamamen daralmış bu sahte milli ittifaka tutunuyor. Bu da yine günü kurtarmaya yönelik ve geçici bir ittifak olacaktır. AKP’nin genlerinde nasıl demokrasi yoksa ve o söylem o günü “kurtardıysa” millilik de bu hareketin genlerinde yok ve bu ittifakın da sonu gelecek. İyi olan ise bunun AKP’nin son ittifakı olması.”
‘SON ŞANS’
“Diğer boyutu ise herkesin farkında olduğu gibi seçim güvenliği.
Her seçimde oy hırsızlığı yaşandığını gördük. Ama yine her seçim muhalefete oy hırsızlığına karşı deneyim kazandırdı ve yeni önlemler geliştirdi. Yeni yasa tüm güvenlik önlemlerini engelleyecek bir noktaya sürüklüyor seçimleri. Çünkü bu seçimler AKP açısından da son şans. Oy hırsızlığını garanti altına almadan kazanamayacağı da her gün yeni verilerle destekleniyor.”
‘TEMEL SORU ŞU; BU SÜRECİ NASIL ENGELLERİZ?
“Burada yine teknik güvenlikten daha hayati bir konuya değinmek istiyorum; siyasi güvenlik” diyen şunları söyledi: “16 Nisan referandumunda hırsızlıklar teşhir edildi ama bunun üzerine siyaseten gidebilecek bir muhalefet yoktu. Hatta oylarını korumak için sokağa çıkanları suçlayan bir ana muhalefet partisi sürecin kaybedilmesini sağlayan asıl unsur oldu.
Şimdi temel soru şu; bu süreci nasıl engelleriz?
Sözünü ettiğimiz siyasi kararlılığı sol dışındaki unsurlardan beklemek zaman kaybı olacak, yeni bir yenilgi ve yıkım getirecektir.
Bugünden boykot tartışması yapmak ise yine yenilgiyi kabullenmek, şimdiden tüm sürecin dışında kalmak anlamına gelir.
Bu haksız, hukuksuz sürecin üstüne gitmek, haklarımızı geri almak için kararlılık göstermek, sürece doğrudan müdahil olmak zorundayız. Bu müdahale yalnızca yasayı teşhir ederek değil;
1. Solun 2019 sürecine dönük temel ilkeler etrafında bir araya gelerek seçim programını şimdiden açıklamasıyla,
2. Telaşlı bir yenilgi atmosferi ile değil, bir programla ve onu örgütleyerek,
3. Hiç vakit kaybetmeden yerel, genel ve cumhurbaşkanlığı seçimlerine dönük çalışmalar başlatarak, sandıkta ve sokakta ortak bir programla hareket ederek mümkün hale gelir.”
‘ALTERNATİF SUNMALIYIZ’
Fırat, önerilerini “Şimdiden Meclis’te gösterilen, yakın zamanda sokağa da taşacak bu saldırganlık ancak böyle aşılır” ekiyle tamamladı.
“Günü geldiğinde tüm koşullar bizi boykota sürükleyecekse, onun güçlü olması bile bu yol haritasına ve bugünden topluma alternatif sunabilmemize bağlı” diyen Fırat, sözlerini şu hatırlatmaları ve vurguyu yaparak sonlandırdı:
‘BU ÇİFTLİK BANK İKTİDARINA KARŞI BİRİKİM VE GÜCÜMÜZ VAR’
“Gezi, 7 Haziran seçimleri ve 16 Nisan referandumu gibi AKP karşısında kazandığımız ama sonunu getiremediğimiz deneyimlerimiz var.
Güncel bir örnekle tarif edecek olursam bu ‘çiftlik bank’ iktidarının karşısında gerçek bir alternatif koyacak kadar gücümüz ve birikimimiz de var.”