türk tarih profesörü.
kırım tatarı bir ailenin çocuğu olarak 1947 senesinde bregenz, avusturya`da bulunan bir göçmen kampında dünyaya gelmiştir. ankara ve istanbul' daki okullarda temel öğrenimini alan ortaylı, ankara üniversitesi siyasal bilimler ve dtcf bünyesinde yüksek öğrenimini tamamladı. akademik çalışmalarını viyana üniversitesi' nde oryantalizm ve slavizm üzerine devam ettirdi.
yüksek lisans öğrenimini chicago üniversitesi' nde doktora çalışmasını ise ankara üniversitesi' nde tamamlayan ortaylı, yüksek lisans öğreniminde tanıştığı halil inalcık ile sonraki senelerde de çalışmalar yürütmüş, inalcık' ın ve daha önemlisi çalışmalarının daha geniş bir kitleye erişmesine katkı sağlamıştır.
avrupa ve rusya okullarında misafir öğretim üyeliği yapmış, türkiye' de galatasaray ve bilkent üniversitelerinde tarih dersi vermiştir. topkapı müzesi müdürlüğü görevini yürütmüş, sayısız proje ve görevde katkı sunmuştur. pek çok ülkede ve pek çok konuda konferans veren, makale ve kitap yayınlayan ortaylı; günümüz türkiyesi için tarihi sevdiren, tarih merakı uyandıran, halka bilgi sunan, pratik düşünen ve çözümleyen bir kişilik olarak kabul görmüştür.
hakkında resmiyet içeren beyanların yanında, huysuz ve umursamaz görünüşlü tonton olduğu gerçeği de bulunmaktadır. insanı bilgisiyle ürkütüp hazır ola sokmakta da kahkaha attırmakta da hiç zorlanmaz.