Doğa ile iç içe olabileceğin ve günlük hayatın stresinden uzaklaşarak keyifli zaman geçirebileceğin bir spor branşı öğrenmek ister misin? Bu farklı ve bir o kadar da eğlenceli spor branşının adı oryantiring. Kondisyon, dikkat ve harita okuma alanlarındaki becerilerini geliştirmene imkân veren oryantiring sporunun detaylarına birlikte bakalım.
Oryantiring Nedir?
1800’lü yıllarda İsveç’te ortaya çıkan oryantiring, zaman karşı yarışan katılımcıların pusula ve harita yardımıyla hedefleri bulduğu bir spor branşıdır. Oryantiring müsabakasında amaç araziye yerleştirilmiş hedefleri en kısa sürede bulup parkuru tamamlamaktır. Pusula ve harita eşliğinde, değişik arazi koşullarında gerçekleştirilen bu sporun birçok farklı uygulaması vardır. Oldukça keyifli bir parkur sporu olan oryantiring, başlangıç seviyesinde harita ile arazide hareket edebilme kabiliyetini geliştirir. İlerleyen süreçte parkurlar zorlaştıkça harita okuma ve rota planlama becerin artarken koşu kondisyonun da büyük gelişme gösterir. Oryantiring yarışları haritası olan kapalı ve açık her türlü alanda gerçekleştirilebilir. En sık tercih edilen oryantiring alanları ormanlar, parklar, spor salonları ve kampüslerdir. Oryantiring için haritası hazırlanmış alanlar oryantiring sahası veya oryantiring salonu olarak isimlendirilir. Bu haritalar Uluslararası Oryantiring Federasyonu (IOF) tarafından belirlenmiş kriterlere uygun çizilir.
Oryantiring Kuralları Nelerdir?
Oryantiring yarışı başlamadan önce organizatörlerin yapması gereken bazı ön hazırlıklar vardır. İlk olarak hedefler parkura yerleştirilir. Yerleştirilen oryantiring hedefleri harita üzerinde gösterilir ve hedeflerin yer aldığı noktaların özellikleri haritalarda belirtilir. Daha sonra katılımcılara harita ve kontrol kartları dağıtılır. Ekipmanlarını alan sporcular hedefleri kendilerine belirtilen sıra ile bulmak için parkura başlar. Oryantiring hedef noktalarında turuncu-beyaz bayraklar yer alır. Sporcu hedef geldiğinde elinde bulunan kontrol kartına hedefte bulunan zımbayı basar ve bir sonraki hedefine devam eder. Aynı şekilde tüm hedefleri bularak parkuru en kısa sürede tamamlamaya çalışır. Yarış sonunda hedefleri hatasız bulun sporcuların bitirme süreleri karşılaştırılarak sıralama meydana gelir. Verilen hedeflere ulaşamayan yarışmacılar diskalifiye edilir. Ayrıca müsabaka sırasında sporcuların birbirini takip etmesi yasaktır.
Oryantiring Türleri Nelerdir?
Oryantiring türleri yarışların mesafesine, yapıldığı alana, zamana ve katılımcılara göre değişiklik gösterir. Uzun mesafe oryantiringi, ormanlık alanlarda gerçekleştirilen ve dayanıklılığın ön plana çıktığı yarışlar olup elit kategoriler için yarışı kazanma süresi 90 dakikadır. Orta mesafe oryantiringi ise yine ormanlık alanlarda yapılan ve teknik oryantiring bilgisinin yoğun olarak kullanıldığı müsabakalardır. Orta mesafe oryantiring yarışlarında elite kategori bitirme süresi 30-35 dakikadır. Sürat oryantiringi de şehirlerde organize edilen ve hızlı karar verme becerisine dayanan yarışlardır. Sürat oryantiringi yarışlarında elit kategori sporcuların parkuru 12-15 dakika içerisinde tamamlaması gerekir. Orta mesafede planlanan bayrak oryantiringi müsabakalarında üçer kişilik erkek veya kadın takımları birbiriyle yarışır. Parkura çıkan yarışmacıların toplam sürelerine göre takımlar sıralanır. Karma bayrak oryantiring yarışlarında ise iki erkek ve iki kadından oluşan takımlar şehir içerisinde oluşturulan sürat parkurunda koşar. Sporcuların çıkışları kadın, erkek, erkek ve kadın sırasıyla yapılır. Bunların dışında gece oryantiringi, skor oryantiringi ve park oryantiringi gibi pek çok değişik oryantiring türü de vardır.
Oryantiring Disiplinleri Nelerdir?
Uluslararası Oryantiring Federasyonu tarafından belirlenen kriterlere göre oryantiring yarışları Foot-O, Ski-O, Trail-O ve Mtb-O olarak dört disiplinde yapılır. Bunların dışında atlı oryantiring, kano ile oryantiring, tırmanış oryantiringi, motosikletle oryantiring, suda oryantiring ve ATV ile oryantiring gibi resmi olmayan disiplinlerde de yarışmalar düzenlenir. Foot-O, en yaygın olan oryantiring türü olup koşarak veya yürüyerek gerçekleştirilir. Foot-O disiplini yarışlarında herhangi bir araçtan yardım alınması yasaktır. Ski-O ise kayak ile gerçekleştirilen oryantiring çeşididir. Kuzey disiplini ile yapılan bu müsabakalar genellikle kış aylarında yoğun kar yağışı alan Kuzey Avrupa ülkelerinde tercih edilir. Trail-O disiplini de engeli olmayan ve engelli sporcuların katılabildiği, parkur bitirme süresinin önemli olmadığı patika oryantiringidir. Harita bilgisi ve haritayı hızlı okuma becerilerinin öne çıktığı bu disiplin oldukça fazla ilgi görür. Dağ bisikleti oryantiringi olan Mtb-O, çoğunlukla ormanlık arazi kesimlerinde düzenlenir. Hedeflere bisiklet ile gidilmesi gereken bu disiplinde bisikletinden ayrılan katılımcılar diskalifiye olur.
Sezon Boyunca Yapılan Oryantiring Yarışları
Kas ve zihin gücünün birlikte kullanıldığı oryantiring yarışlarına hafif tempo koşabilen ve yürüyebilen herkes katılabilir. Müsabakalar yaş kategorilerine göre yapıldığından rakiplerin kendi yaşıtların olur. 10 yaş kategorisinden başlayan yarışmaların üst yaş için herhangi bir sınırı bulunmaz. Türkiye Oryantiring Federasyonu tarafından düzenlenen ulusal oryantiring müsabakaları ekim-mayıs ayları arasında gerçekleştirilir. Okullar arasında yapılan oryantiring yarışları ise ilkbahar aylarında planlanır. Uluslararası Oryantiring Federasyonu tarafından gerçekleştirilen uluslararası şampiyonalar da yaz aylarında gerçekleştirilir.
Sınır tanımayan spor branşı olarak tanımlanan oryantiring yarışlarına aile bireylerinle, arkadaşlarınla veya bireysel olarak katılabilirsin. Farklı zorluk seviyelerine sahip parkurlarda yarışarak kendini geliştirebilir ve günlük hayatın getirdiği stresten kolayca uzaklaşabilirsin. Oryantiring yarışmalarına katılmadan önce ihtiyacın olan ekipmanlara da Decathlon’nun sunduğu ayrıcalıklı imkanlar ile sahip olabilirsin.
Sağlıkla ve sporla kal!