ÇOCUĞUNUZ OKUMA VE YAZMADA GÜÇLÜK MÜ ÇEKİYOR? GELİN BİRLİKTE ÇÖZELİM !!!
Okuma; görsel, işitsel ve dil gelişimi ile ilgili olan bütüncül bir beceridir. Bu alanlarda çocuğunuz da yaşanılan bir sıkıntı okuma bozukluğuna sebep olabilmektedir. Okuma bozukluğu karşımıza birçok şekilde çıkabilir. Bunlar; atlayarak okuma, hatalı heceleme, satır atlama, harf, hece ve kelime ekleme ya da çıkarma, durarak okuma ve yanlış okuma gibi görülür. Bu durumlara bağlı olarak da okumayı anlama ve okuma hızı sorunları olabilmektedir.
Okuduğunu anlama yeteneğinin gelişebilmesi için öncelikle mesajın beynimize belli bir hızda ve bütünlükte ulaşması gerekir. Yani okuma hızının artması sonucunda beynimiz kelime çözümünden kavrama ve anlama işleyişine geçer. Bu sebeple okuma hızının artması yalnızca verilen metni hızlı bir şekilde bitirmek olarak değerlendirilmemelidir.
Çocukların büyük bir çoğunluğu ilkokula başladıktan yaklaşık 3-4 ay içinde okuma ve yazmayı öğrenerek, geliştirmeye başlarlar. Öğretmen ve aileler olarak bizlerde çocuklardan bunu bekleriz. Ancak çocukların yaklaşık %10luk bir kısmı bu kadar şanslı değildir. Ve bu durum fark edilmediğinde okuldan uzaklaşma, kendi içine kapanma durumu yaşarlar. Herhangi bir fizyolojik ya da zihinsel sorunu yoksa ve okuma-yazmada güçlük çekiyorsa aklımıza ilk gelmesi gereken DİSLEKSİ olmalıdır.
Özgül öğrenme güçlüğü sahip çocuklar genellikle okuma güçlüğü problemi çeken çocuklardan oluşmaktadır. Genellikle okuma yazmada güçlük olarak adlandırılan disleksi, özgül öğrenme bozukluğu olarak da dile getirilir. Disleksi belirtileri aşağıdaki gibidir;
- Konuşmada gecikme
- Yeni sözcükleri yavaş öğrenme
- Okumayı geç öğrenip yavaş okuma
- Harf-ses uyumu yapamama
- Harfleri tanımada güçlük
- Hecelere ayırmada güçlük
- Harfin şekli ile sesini birleştirememe
- Yazı yazarken harf ve hece atlayıp karıştırma
- Yazım ve noktalama hataları yapıp, çarpım tablosunu öğrenirken güçlük çekme
- Konuşma gecikmesi,
- Kelimeleri yanlış telaffuz etme, konuşurken harf ve hecelerin yer değiştirmesi,
- Tekerleme ve şiirleri ezberlemede güçlük yaşanması, bir şey aktarırken zorlanma, sözcük dağarcığının yetersiz olup yavaş gelişmesi ve dil gelişimi ile ilgili sıkıntılar da genellikle görülmektedir.
HEMEN ARA RANDEVU AL 0530 799 73 41
Disleksinin tedavisi EĞİTİMDİR. Eğitimi bu alanda uzmanlaşmış kişiler vermelidir. Değerlendirmeye göre çocuğun durumuna uygun özel eğitim programı hazırlanır. Öğrenme, okuma yazma, dil becerilerinin geliştirilmesi, dikkat gibi gelişim süreçleri desteklenir. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta erken tanı ve uygun tedavidir. Ailelerin öncelikle durumu kabullenip eğitime bir an önce başlamaları gerekmektedir. Çocuğun gelişimini yetersiz kılan psikolojik süreçlerin belirlenip düzeltilmesi, özellikle de özgüveni destekleyici şekilde çalışmalar yapılması çok önemlidir.
Okuma Hızı ve Türkçe PREP İlişkisi
Türkçe PREP; planlama, dikkat, eş zamanlı ve ardıl işlem üzerine geliştirilmiş bir programdır ve bu teori çerçevesinde çalışır. Bu teoriye göre; zekâ durağan bir süreç olarak değil, bilginin işlenmesini içeren dinamik bir süreç olarak ele alınır.
Planlama yöntemi, bireyin problem çözme yöntemlerini belirlediği ve uyguladığı bir işlemdir. Dikkat, farklı uyaranlar arasından seçici olarak uygulanır. O an için belirlenmiş göreve dikkati vermek kadar, diğerlerini görmezden gelebilmeyi de içerir. Eş zamanlı işlemler, bireyin farklı uyaranları tek bir bütün ya da grup halinde birleştirmesine dayanır. Ardıl işlemler ise uyaranları zincire benzer bir şekilde sıralı olarak ele alan zihinsel işlemler sürecidir.
PREP iyileştirici bir okuma programıdır. Bu nedenle çocukların yaşları ve sınıflarından bağımsız olarak okuma seviyelerine göre programa başlanmaktadır.
PREP NEYE YARAR?
Kelime okuma becerilerini doğrudan öğretmekten kaçınırken okumanın temelini oluşturan bilgi işleme stratejilerini geliştirir. Bu yöntem ise, çocukların tüme varım stratejilerini tümden gelim stratejilerinden daha kolay öğrendikleri düşüncesi temel alınarak hazırlanmıştır. Bunlara bağlı olarak da çocukların kendiliğinden edinmiş oldukları stratejileri uygun yollarla kullanmalarını sağlayacak şekilde oluşturur.
Dikkat ve planlama becerilerini geliştirmek ise programdaki görevlerin önemli taraflarıdır. Özellikle dikkat, program içerisindeki görevleri yerine getirmek için gerekir ve planlama becerileri ise çocukları görev sırası ve sonrasında stratejilerini ve çözümlerini tartışmaya teşvik edici bir şekilde geliştirilmiştir.
PREP uygulamalarında eğitimcinin desteği minimum düzeyde tutularak, öğrencinin kendisi için en uygun stratejiyi keşfederek özümsemesi ve karşılaştığı diğer sorunlar için de bunları kullanabilir hale getirmesi sağlanır.
Belirtildiği üzere okuma sadece görsel algılama ile ilgili olmayıp işitsel algılama, kaygılanma durumu, sözcük dağarcığı ve anlama becerisi ile de doğrudan ilişkilidir. Bu sebeple ailelerin bu süreçte öncelikle sağlıklı bilgi sahibi olmaları ve çocuklarla yapılan çalışmalarda bunların göz önünde bulundurulması gerekir. Türkçe PREP ile öncelikle çocuk değerlendirmesi yapılıp, sorunun ne olduğu ve neden kaynaklandığı bulunup çalışılır. Ailelerde oluşan farkındalığın yalnızca okuma becerisinin kazanımı için olmayıp, aynı zamanda çocuklarıyla kuracakları iletişim dilini de etkileyeceği unutulmamalıdır. “Çocuğum okumakta güçlük yaşıyor, çocuğum yazarken yanlış yazıyor ya da yazamıyor, çocuğum heceleyerek okuyor ve yanlış heceliyor, çocuğum atlayarak okuyor.” gibi pek çok ifadenin çözümü için yanınızdayız. Bu yolda yanınızda yol gösterici olmaya hazırız.
Türkçe PREP uygulayıcısının mutlaka alanında uzman eğitim almış ve uygulayıcı sertifikası olan kişiler tarafından yapılması çok önemlidir.
Psikolog/Aile Danışmanı
Türkçe PREP Lisanslı Uygulayıcısı
Banu KILIÇ