Depresyonun farklı çeşitleri vardır..Klinik depresyon ismi da verilen majör depresyon çeşidi ve distimi olarak da bilinen kronik depresyon en yaygın gözlenen depresyon klinikleridir. Atipik depresyon, Bipolar Depresyon yahut Manik Depresyon , Mevsimsel Depresyon, Psikotik Depresyon , postpartum (doğum sonrası) depresyon türleri sayılabilir..
KLİNİK DEPRESYON
Ortalama olarak toplumda 4-5 şahıstan biri hayatlarının bir devrinde bir majör depresyon geçirmiştir.Majör depresyon yetişkinleri, gençleri, çocukları ve yaşlıları tesirler. Yemek yiyememe kilo kaybetme depresif ruh hali olması ,önceleri keyif alınan şeylerden zevk alamama ,kişinin çalışamaz hale gelmesi, uykusuzluk çekilmesi kişinin aile ve yakın etrafında ki gelişmelere dahi ilgisizleşmesi adeta kendi dünyasına çekilmesinden bahsedilebilir.
Majör depresyon da denilen klinik depresyon, olağan günlük hayatı sekteye uğratacak bir duruma neden olabilir…
Depresif semptomlar ağır bir kederlilik haline hatta işlev bozukluğuna nedendir. Klinik depresyon da semptomlar zaten ortaya çıkar lakin tedavisiz düzelmez..bazı depresyon halleri üzere ilaç yan tesiri yahut uyuşturucu bağımlılığı neticesi ya da hipotiroidi üzere öteki tıbbi durumların sonucu olarak oluşmadığı bilinmelidir.
Mutsuzluk hissi , bunaltı ve anksiyetenin aşırı olması , kişinin uyandığı andan itibaren kendini daima mutsuz ve umutsuz hissetmesi ile derin ve daima bir ümitsizlik ve çaresizlik hissi içinde olmak ilk belirtilerini verirken öbür semptomlar da varsa majör depresyon olması muhtemeldir ve yardım almak için derhal bir uzmana başvurmanız gerekmektedir..
Şayet Majör depresyon geçiriyorsanız , çalışmanızı, iş yapmanızı, uyumanızı, yemenizi ve yaşamdan arkadaşlarınızdan eskisi üzere zevk almanızı zorlaştıran semptomlarla karşı karşıya olabilirsiniz. Birtakım beşerler hayatlarında yalnızca bir defa klinik depresyon geçirir. Başkaları bununla ömürlerinde birkaç kere karşı karşıya kalabilir..bu aslında insanların birçoklarının hayatlarında ki aksilikler karşısında kendilerini bir yere kadar üzgün yahut makus hissetmeleri ile birebir şey değildir.
Kişi günün birçoklarında, bilhassa sabahları depresif ruh halinde olur. Majör depresyonun belirtilerinden çaresizlik, değersizlik, olaylara karşı ilgisizlik üzere durumlar yanısıra kişinin düşlerinde da duygusal çöküntüye paralel izler, ağır kabuslar vardır.
DSM-IV’e nazaran (ruhsal sıhhat durumlarına teşhis koyma kılavuzu) majör depresyon halinde şahısta görülebilecek öteki semptomlar ;
- Besbelli kilo kaybı yahut alımı (bir ayda vücut yükünün % 5′inden fazla bir değişiklik)
- Çabucak çabucak her gün ve hemen tüm aktivitelerde bariz ilgi ve zevk azalması ,haz yitimi
- Çabucak çabucak her gün güç yahut kaybı yorgunluk
- Çabucak çabucak her gün değersizlik hissi ve suçluluk duygusu
- Konsantrasyon bozukluğu, kararsızlık
- Çabucak çabucak her gün uykusuzluk yahut çok ahenge
- Psikomotor huzursuzluk yahut yavaşlama
- Tekrarlanan mevt yahut intihar kanıları (sadece vefattan korkmak değil) olması formunda sıralanabilir..
Şahsa majör depresyon tanısı konması için , saydığımız semptomlardan biri ve depresif ruh hali görülüyor olması gerekir. Semptomlar çabucak hemen her gün ortaya çıkar ve günün büyük bir çoğunluğunda devam eder. Bu durum en az iki hafta boyunca sürdüğünde majör depresyon sınıfına girer.
KLİNİK DEPRESYONU TETİKLEYEN ETKENLER
- Vefat, boşanma ve ayrılık nedeniyle sevdiğini kaybetmenin üzüntüsüSosyal izolasyona yol açan bireyler ortası farklar yahut mahrumiyet hissi
- Büyük yaşamsal değişiklikler-taşınma, mezuniyet, iş değişikliği, emeklilik
- Partnerle yahut iş yerindeki yöneticiyle olan bağlarda ferdî çatışma
- Kişinin ,fiziksel, seksüel yahut duygusal istismar yaşamış olması
Birtakım ailelerde majör depresyon ailesel yatkınlık gösterir , depresyona meyil bulunabilir… lakin ailesinde ve geçmişinde hiç depresyon olmayanlarda da majör depresyon geçirebilir…
Kronik Depresyon yahut Distimi ise iki sene yahut daha uzun müddettir devam eden depresif ruh halinin olmasıdır..Kronik depresyon klinik depresyondan daha az şiddetlidir ve kişinin günlük hayatını engellemez. Distimi yahut kronik depresyonunuz varsa, ömrünüz boyunca bir yahut iki devir majör depresyon geçirme olasılığınız vardır..
Atipik Depresyon semptomları ise çok yeme, kıymet bulmamaya karşı çok hassasiyet,alınganlığın artışı , fazla ahenge, kronik yorgunluk hissetme ,olumsuz algılanan durumlar karşısında çok reaksiyon verilmesi ve durumlarla orantısız berbatlaşan yahut uygunlaşan ruh hali söz hususudur.genel depresyon tablolarında ise kişide yaygın ıstırap hali dikkati çeker..
Bipolar Depresyon yahut Manik Depresıf Ataklar ise bazen manik depresif hastalık diye de adlandırılır. klinik olarak gözlemlenen depresyon devirleri ve çok coşku yahut mani devirleri ortasında değişen iki ruh hali ortasında dönemsel değişikliklerle giden bir ruh sıhhati bozukluğudur. İki alt tipi vardır: bipolar I ve bipolar II.Bipolar I’de, hastaların en az bir manik periyot geçmişi vardır, buna bazen majör depresif devirler eşlik edebilir. Bipolar II’de, hastaların en az bir majör depresyon periyodu ve en az bir hipomanik (hafif coşkun) periyot geçmişinden kelam edilebilmektedir…
DEPRESYON NEDENLERİNDEN BİPOLAR BOZUKLUK
Evvelden bipolar bozukluğa manik depresyon denirdi. Dramatik ruh hali değişiklikleriyle karakterize edilen majör afektif bir bozukluk yahut ruh hali bozukluğudur. Mani uykusuzluğa, bazen günlerce, halüsinasyonlara, psikoza kadar uzanabilecek gerçek dışı algılara , sanrılara ve/veya paranoid durumlara sebep olduğunda, bipolar bozukluk önemli bir klinik durumdur.tıbbi yardım ve kişinin hastanede tedavisi ve yakınlarının hastanın güvenliğini temin etmesine muhtaçlık duyacağı şuur seviyesinde olağan dışı değişikliklerin yaşandığı riskli bir klinik tablodur…Bipolar bozukluk etyolojisinde genetik yerden kelam edilen ruh hali değişimleri majör yahut klinik depresyondan mani yahut çok coşkuya kadar değişen bir salınım arz eder. Ruh hali değişiklikleri çok hafifçe çok fazlaya kadar yayılabileceği üzere klinik müddetleri değişkenlik arz eder . Ruh hali değişiklikleri olumsuz bir yaşantı sonrası ani gerçekleşebilir yada kademeli olabilir geçiş . Bipolar bozukluk çoklukla 15-24 yaş ortasında görülür ve ömür boyunca sürer. Çocuklarda ve 65 yaş üstünde nadiren yeni teşhis edilmiş mani görülür.Dramatik ruh hali değişimleriyle birlikte, bipolar bozukluğu olan hastaların bipolar fazlar içinde fikir bozukluğu ,algı çarpıklığı ve toplumsal işlevlerde anormallikler da gelişebilir..
Nüksetmeler ve gerilemelerle, tedavi edilmediği takdirde bipolar bozukluğun nüksetme oranı yüksektir. Çok maniye sahip hastalar ekseriyetle riskli davranışlardan, intihar kanısından uzaklaştırılmak için hastaneye yatırılır.
Bipolar bozuklukla görülen klinik depresyon belirtileri şunlardır;
- Azalan iştah ve/veya kilo kaybı, yahut çok yeme ve kilo alımı
- Konsantre olma, hatırlama ve karar vermede zorluk çekme
- Yorgunluk, azalan güç, yavaşlama
- Suçluluk, değersizlik, çaresizlik hissi
- Ümitsizlik, pesimizm (karamsarlık)
- Uykusuzluk, gündüz erken saatte kalkma yahut çok ahenge
- Seks dahil olmak üzere, evvelce zevk alınan akti
vitelere ve hobilere karşı azalan ilgi ve haz
- Tedaviye yanıt vermeyen, baş ağrısı, sindirim bozuklukları ve kronik ağrılar üzere inatçı fizikî semptomlar.
- Daima üzgün, korkulu yahut ”boş” ruh halleri
- Tedirginlik, çok hassaslık
- Vefat yahut intihar fikirleri, intihar teşebbüsleri
MEVSİMSEL DEPRESYON ise Mevsimsel afektif bozukluk olarak da isimlendirilir.kişide her sene hemen birebir vakitte bu klinik tablo oluşur. Çoğunlukla sonbahar yahut kış vakti başlar ve ilkbahar yahut yaz vakti biter. ”Kış bunaltısı” ile tıpkı şey değildir.. öbür az bir tipine ise ”yaz depresyonu” denir, bahar sonu yaz başı başlar ve sonbaharda sona erer.
PSİKOTİK DEPRESYON psikozun sanrılı fikirleri yahut öteki ağır bulgularına depresyon semptomlarınında eşlik etdiği önemli klinik tablodur.. . Psikotik depresyonla psikozun gerçeklikten kopma hali yani kişinin yer- zaman- yer oryantasyonunun yok olduğu ağır klinik duruma ilaveten birde depresyon tablosunun eklendiği ağır bir hal kelam mevzusudur burada . Hastalar psikotik zeminin halüsinasyon ve sanrılarla boğuşmaktadır..hastanın güvenliğinin ve tedavisinin sağlanması için klinikte yatırılarak ilaç ve diğer tedavilerin uzman doktorlarca uygulanması gerekebilir..