Video Yardımcı Hakem, kısaca VAR, dünya futboluna entegre olmaya çalışıyor. FIFA Konfederasyonlar Kupası boyunca denenen VAR’ın, hakem hatalarını sona erdirmesi bekleniyor. Ancak Almanya ve Şili arasında oynanan Konfederasyonlar Kupası finalinde yaşanan bir pozisyon, VAR üzerine yapılan tartışmaların artacağını gösteriyor. Gonzalo Jara ile Timo Werner’in başrolde olduğu ikili mücadele sonrası verilen karar, Türkiye’de de 1 Ocak 2018 tarihinden itibaren uygulanması beklenen VAR’ın ülkemizde yaşatacağı tartışmalar hakkında da ipucu veriyor.
Türkiye, futbolda hakem hatalarının en çok tartışıldığı ülkelerden biri… Ülkemizde saatlerce süren futbol programlarının yarısından fazlası hakemlerin verdiği kararların tartışılması ile geçmeye başladı. Özellikle son senelerde hakemlerin formsuzluğu sonrası hataların artması, futboldan çok pozisyonların tartışıldığı programların da artmasına neden oldu. Seyircisinden, federasyonuna, Merkez Hakem Kurulu’ndan Kulüpler Birliği’ne herkesi rahatsız eden bu durum sonrası harekete geçen Türkiye Futbol Federasyonu, bu kötü durumu bitirmek için Video Yardımcı Hakem (VAR) uygulamasına sarıldı.
STINDL UYGULAMAYI KURTARDI
Ancak FIFA Konfederasyonlar Kupası’nda denenen VAR’ın hakem hatalarını tam olarak ortadan kaldırmayacağı anlaşıldı. Bazı tartışmalı pozisyonlarda VAR’a başvurulurken, üç hakemin izlediği videolar sonrası verilen kararın da tartışılabildiği görüldü. Ancak Almanya ile Şili arasında oynanan final maçında yaşanan bir ikili mücadele, VAR’a danışılarak alınan bir kararın sadece tartışmalı değil, hatalı da olabileceğini gözler önüne serdi. Karşılaşmanın 61. dakikasında Gonzalo Jara’nın Timo Werner’e attığı bariz dirsek, hakem tarafından önce sadece taç olarak değerlendirildi. Ancak devreye giren VAR, pozisyondaki dirseği hemen çözdü. Uygulama hakeme uyarıda bulundu. Büyük bir hatadan dönüldüğü düşünülürken kırmızı kart çıkarması beklenen hakemin cebinden çıkan sarı kart, başta Almanya yedek kulübesi olmak üzere herkesi şaşırttı. Yani gözden kaçan bariz bir dirsek VAR sayesinde fark edildi ancak tüm yetkinin olduğu orta hakem gözünden kaçırdığı bir pozisyon sonrası verdiği karar ile yine hata yapmış oldu.
Yani pozisyonda çok büyük bir hatadan dönüldü ancak yine de maçın kaderini etkileyebilecek hatalı bir karar verilmiş oldu. Maçı 20. dakikada Lars Stindl’ın 1-0 kazanarak şampiyon olan Almanya hem hakemi hem de VAR uygulamasını kurtarmış oldu.
YA TÜRKİYE’DE OLSAYDI?
Bu pozisyon maçtaki tüm yetkilerin VAR uygulamasına verilmediği sürece hakem hatalarının devam edeceğini gösterdi. Peki böyle bariz kırmızı kart gerektiren bir hata, VAR uygulamasının Türkiye’de kullanılmaya başlanacağı 1 Ocak 2018 yılında sonra, mesela Galatasaray, Fenerbahçe ya da Beşiktaş arasında oynanan ve kazananın şampiyon olacağı bir maçta yapılmış olsaydı? Eminin tıpkı şu anda olduğu gibi haftalarca bu pozisyon konuşulur, VAR’ın varlığı tartışılır, federasyon yerden yere vurulur, VAR’ın Türkiye’de uygulanamayacağı söylenir, hakemlerin yanlı olduğundan eyyam yaptığından bahsedilirdi. Kısaca şimdiki durumdan pek de farklı bir senaryo olmazdı.
Peki madem bu uygulama hakem hataları sonlandırmayacak, biz ülke olarak yine hakemleri tartışacağız bu kadar yatırım neden yapılır? Ülkedeki spor kültürünü geliştirmek varken, hakem tartışmalarının belki de daha çetrefilli bir hale getirecek ve uzatacak bir uygulama neden seçilir? Futbolun heyecanını bölecek, akışkanlığına zarar verecek bir uygulama, zaten bu konuda büyük sıkıntısı olan, seyir zevki düşük Türkiye’ye neden sokulur? Tribüne seyirci çekememenin nedeni olarak eski stadyumları gösteren Türkiye’deki takımlar, keyifli bir oyun ortaya koyamamanın en büyük nedeninin hakem hataları olmadığını gördüklerinde bu kez neye sarılacaklar?
Bu soruların cevabı Türkiye Futbol Federasyonu ve Kulüpler Birliği’nde… Ancak yine Türkiye’deki her uygulama gibi önce tartışıp sonra karar vermek yerine deneme yanılma seçeneği tercih edilecek. Bu da Türkiye’deki keyifsiz futbol ortamının, büyük ihtimalle de dozunu arttırarak, devam etmesine neden olacak.