Geçiş hakkı üstünlüğü tüm zamanlarda münakaşa mevzusu olmuştur. Pek fazlaca sürücü ilk geçiş hakkının kimde bulunduğunu bilmemekte, hatta yaya geçitlerinde dahi yayalara yol vermemektedir. Bu tartışmalara son verecek düzenleme Resmi Gazete’ de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Artık ilk geçiş hakkı yayalarda bulunacak! Ek olarak resmi gazetede pek fazlaca trafik ihlali türüne verilen yeni ceza limitleri de ifade edilmiştir. Detaylar haberimizde!
Geçiş Üstünlüğü Kimin?
Okullarda trafik ve ilk yardım derslerinde, yeterlik alırken kurslarda işlenen eğer olmazsa olmaz mevzu geçiş üstünlüğüdür. Geçiş üstünlüğü mevzusunun bazı hususi şartları bulunmaktadır. Toplumsal hayatta güvenlik şeridinin devamlı ihlal edildiğine, arkadan siren çalarak gelen ambulansın saatlerce yol açılsın diye beklediğine tamamımız tanık olmuşuzdur. Ayrıca insan yaşamını tehlikeye attığını ve hayatta saniyelerin dahi ne kadar mühim bulunduğunu bilmeyen magandaların sayısı oldukça fazladır. Buradan bir kez daha bu mevzuya açıklık getirmek istiyoruz.
Zabıta, ışıklı işaret ya da trafik levhası olmayan kavşaklarda;
- Tüm sürücüler geçiş üstünlüğüne haiz olan araçlara,
- Tramvaylara,
- Tramvay yolundan yola çıkacaklar, öteki araçlara
- Bölünmüş yıllarda bu yolda seyir halinde olan araçlara
- Ikincil yollardan ana yola çıkan araçlar, ana yolda seyir halinde ilerleyen araçlara,
- Dönel kavşaktan gelen araçlara,
- Geçiş yollarından kara yollarına geçmekte olan araçlar, seyir halindeki araçlara,
- Dönüş meydana getirecek olanlar, düz yolda seyir halinde olan araçlara yol vermek zorundadır.
Trafik yoğunluğunun değişik şekilde akmış olduğu belirtilmiyor ise;
- Motorsuz araçlar (bisiklet şeklinde) motorlu araçlara,
- Traktörlerin lastik tekerlekli olanları ve iş makineleri, öteki araçlara,
- Soldaki sağdan gelene,
- Kavşağa gelenler, giriş ve çıkışlarda karşıya geçmeye çalışan yayalara yol vermek zorundadır.
Trafik akışına ışıklı levhalar izin verse dahi, trafiğin seyrine engel olacak olan sürücülerin kavşağa giriş yapmaları kanunen yasaktır. Kavşaklarda durma, hız azaltma, vasıta kontağını kapatma ya da vasıta dışına çıkmaları yasaklanmıştır. Bilhassa kavşaklarda sürücülerin geçiş hakkı olan sürücülere yol vermesi fazlaca mühim bir mevzudur. Bu kurallara uyulmaması sebebi ile pek fazlaca kaza meydana gelmektedir. Araçların sinyal vermeden dönmelerinin yanı sıra, ana yoldan gelmekte olan araçlara bakmayarak trafiğe karışmaları ve hızla gelmekte olan aracın duramaması sebebi ile meydana gelmiş, can ve mal yitirilmesine sebebiyet verilmiş pek fazlaca kazaya rastlanmaktadır. 2020 Trafik Cezaları Listesi ‘ ni inceleyerek yeni trafik ceza tutarlarını öğrenebilirsiniz.
Geçiş Üstünlüğüne Haiz Olan Araçlar Hangileridir?
Geçiş üstünlüğü olan araçları aslen tamamımız biliriz. Sadece trafik yoğunluğundan, güvenlik şeritlerinin dolu olmasından dolayı bilhassa İstanbul şeklinde illerimizde bu araçlara yol verme mevzusunda çeşitli sıkıntılar yaşanmaktadır.
- Tepe lambası bulunan, yaralı ve durumu ağır olan hastaların hastaneye sevki ile göreve getirilmiş, ambulans ya da hasta nakil araçları yada bu amaçla göreve getirilmiş öteki araçlara yol verilmelidir.
- Kırmızı tepe lambası bulunan ve yangın söndürmekle göreve getirilmiş itfaiye vb. araçlar
- Gene mavi, kırmızı tepe lambasına haiz suçluların ya da sanık durumunda bulunanları takip eden, güvenliğin tesisi için görevli olan araçlara da öncelik verilmelidir.
- Trafik polisi ya da jandarmasına ilişkin olan, trafik kazalarını incelemek için vaka yerine gitmekte bulunan ya da trafik güvenliğini sağlamak için göreve getirilmiş tepe lambalı araçların da geçiş üstünlüğü bulunmaktadır.
- Mavi tepe lambasına haiz, kış mevsimlerinde yolları açmak için göreve getirilmiş olan araçlara da öncelik hakkı tanınmalıdır.
- Kırmızı tepe lambası olan ve sivil müdafa için göreve getirilmiş olan araçların da geçiş üstünlüğü bulunmaktadır.
- Mavi tepe lambası olan ve hizmet amaçlı korunan araçların geçiş hakkı bulunmaktadır.
Geçiş üstünlüğü olan araçlar içinde da ilkin ambulans mı geçmeli, yoksa itfaiye mi şeklinde tartışmalar söz mevzusu olabilmektedir. Belirtmek gerekiyor ki ilk geçiş hakkı ambulansa aittir. Yukarıda belirttiğimiz sıra dahilinde araçların geçiş üstünlüğü bulunmaktadır.
Bu amaçla sürücülere görevler düşmektedir. Bu araçların geldiğini fark eden araçlar, yukarıda saydığımız araçlara yol vermek, yol açmak, ilerlemelerini sağlamak, yol vermek adına durmak zorundadır. Ek olarak bu araçları bekleyerek geçmeleri sonrasında seyir durumlarına devam etmeleri gerekmektedir. Kavşağı boşaltmak, vasıta geçişini sağlamak asli görevlerdendir. Geçiş üstünlüğü bulunan araçların da birbirlerinin haklarına riayet etmeleri gerekmektedir.
Yayalara İlk Geçiş Hakkı Verildi!
Daima örnek aldığımız Avrupa’ da yayalar herhangi bir işaret olmasına ya da yayalar için yeşil ışık yanmasına gerek kalmadan rahatça geçiş yapabiliyorlar. Bu sebeple insanoğlu trafiğin boş olduğu alanları devamlı olarak kollamıyor. Devletimizde sık sık karşılaştığımız bir uygulama yaya geçitlerinde yol vermeyi bırakın vasıta sürücüleri insanların üstüne vasıta sürüyorlar. Eskiden bu olayın cezası 166 TL’ idi. Ondan sonra caydırıcılık kazanması açısından iki katına çıkarıldı. Sadece ne kadar caydırıcılık kazanmıştır bilemiyoruz?
Günümüz insanları artık oldukça sabırsız. Trafik lambası hemen hemen sarı yandığında bile arkadan korna sesleri duyabiliyoruz. Ya da 1 saniye ile yeşil ışığı kaçıran sürücümüz feryat figan ediyor. Sadece vasıta kullanırken kurallara uymamak, hız yapmak ya da acil etmek ilkin sürücünün yaşamını sonrasında öteki araçlarda bulunan insanların ve yayaların da hayatlarını hiçe saymak anlamına geliyor.
26 Ekim 2018 tarihindeki ve 7148 Kanun Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişim Yapılmasına Dair Kanun Resmi Gazete’ de yayınlanmıştır. Yeni kanunun 25. maddesinde ise yayaların geçiş üstünlüğü mevzusu düzenlenmiştir.
” 25. MADDE: 2819 sayılı kanunun 78. maddesi başlığı ile beraber aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Yayalara İlk Geçiş Hakkının Verilmesi
MADDE 74: Sürücüler, görevli bir şahıs yada ışıklı trafik işareti bulunmayan sadece trafik işareti yada levhalarıyla belirlenmiş kavşak giriş ve çıkışları ile yaya yada okul geçitlerine yaklaşırken yavaşlamak, var ise buralardan geçen yada geçmek suretiyle bulunan yayalara durarak ilk geçiş hakkını vermek zorundadırlar.
Bu madde hükümlerine uymayan sürücüler 488 Türk Lirası yönetimsel para cezası ile cezalandırılır. “
Kısaca yeni düzenleme ile beraber artık sürücülerimiz kavşaklarda, yaya ve okul geçitlerinde yavaşlamak zorunda.❗ Kurallara uymayan sürücülere ise 488 TL para cezası kesilecek.