Birçok insan kilo alımının ve obezitenin irade eksikliğinden kaynaklandığını düşünmektedir. Bu tamamen doğru değil. Kilo alımı büyük ölçüde yeme davranışı ve yaşam tarzının bir sonucu olsa da, bazı insanlar yeme alışkanlıklarını kontrol etme konusunda dezavantajlıdır. Mesele şu ki, aşırı yeme genetik ve hormonlar gibi çeşitli biyolojik faktörler tarafından yönlendirilmektedir. Bazı insanlar sadece kilo almaya yatkındır. Tabii ki, insanlar yaşam tarzlarını ve davranışlarını değiştirerek genetik dezavantajlarını aşabilirler. Yaşam tarzı değişiklikleri irade, özveri ve azim gerektirir.Bununla birlikte, davranışın tamamen irade gücünün bir işlevi olduğunu iddia etmek çok basittir.Nihayetinde insanların ne yaptığını ve ne zaman yaptığını belirleyen diğer tüm faktörleri dikkate almazlar.
Şekerli tahıllar, fast food yiyecekleri ve paketli gıdalar dahil olmak üzere yüksek oranda işlenmiş yiyecekler, bir miktar zararlı içerik, ayrıca ilave şeker, koruyucu ve sağlıksız yağlar içermektedir. Yüksek oranda işlenmiş yiyecekler çok kalorilidir, ancak protein ve lif gibi temel besinlerden yoksundur .
Düzenli olarak işlenmiş gıdaları tüketiyorsanız, bütün besinlerin daha fazla tüketileceği bir diyete geçmek, kilo vermeyi teşvik etmenin ve sağlığınızın birçok yönünü iyileştirmenin kolay ve etkili bir yoludur. Aslında, kilo vermedeki en önemli faktör bütün ve az işlenmiş besinlerin seçilmesidir. Öğünlerinize ve atıştırmalıklarınıza daha fazla sebze, meyve, fasulye, yumurta, kabuklu yemişler ve tohumlar gibi besinleri ekleyerek başlayabilirsiniz.
Şeker, kek, soda, spor içeceği, dondurma, buzlu çay ve şekerli kahve içecekleri gibi şekerli yiyecek ve içecekleri düzenli olarak tüketmek bel çevresi kalınlığını arttırarak kilo almanıza sebep olabilir. Şeker alımı sadece kilo almaya değil aynı zamanda tip 2 diyabet ve kalp hastalığı da dahil olmak üzere artan kronik sağlık koşulları riski ile ilişkilendirilir. Bu nedenle şeker tüketmeyi azaltmanız gerekir.
3. Meşrubat tüketimi
Bazı meyve içecekleri de yüksek oranda şeker içerdiğinden fazla miktarda tüketildiklerinde kilo alımını teşvik edebilir.
4. Porsiyon boyutu
Önceden paketlenmiş, yemeye hazır yiyeceklerin artarak tüketicilerin ‘para için değer’ arzusunu temel alıp tüketiyor olması bir başka sorun haline gelmektedir. Son yıllarda, menülerinde “süper boyut” seçenekleri sunan restoranların sayısı hızla arttı ve diğer gıda maddeleri, özellikle abur cubur diye nitelendirilen atıştırmalık yiyecekler paket ağırlığını artırdı.
5.Hareketsiz yaşam tarzı
Hareketsizlik, kilo alımına ve kronik hastalıklara neden olur. Masa başında çalışmak, televizyon izlemek, araba kullanmak ve bilgisayar ya da telefon kullanmak hareketsiz yaşam tarzına örnektir. Egzersiz yapmak ve daha az oturmak gibi birkaç basit değişiklik yapmak büyük bir fark yaratabilir. TV izlemek yerine akşam yemeğinden sonra yürüyüş yapmak, öğle tatilinde egzersiz yapmak, bisikletiniz ile işe gitmek veya merdiven kullanmak gibi küçük değişiklikler bile kilo almaya engel olabilir.
6.Yo-Yo diyetine girmek
Yo-Yo diyeti kasıtlı kilo kaybı döngüsünü ifade eder, yani hızlı kilo kaybı sonrası kasıtsız kilo alımına neden olur. Özellikle, bu döngü zamanla artan kilo alma riskiyle bağlantılıdır. Kilonuzu uzun süre sabit tutmak için sürdürülebilir yaşam tarzı değişikliklerine odaklanabilirsiniz.
7.Tanı konulmamış tıbbi bir hastalığınız olması
Birçok yaşam tarzı faktörü kasıtsız kilo alımına katkıda bulunsa da, bazı tıbbi durumlar da buna neden olabilir. Bunlar şunları içerir:
Hipotiroidi: Bu durum tiroid bezinizi etkiler ve kilo almanıza veya kilo vermede zorlanmanıza neden olabilir.
Depresyon: Bu yaygın zihinsel durum kilo alımı ve obeziteyle ilişkilidir.
Polikistik over sendromu (PKOS): PKOS, üreme çağındaki kadınları etkileyen hormonal dengesizliklerle bilinir. Kilo alımına neden olabilir ve kilo vermeyi zorlaştırabilir.
Aşırı yeme bozukluğu: Bu bozukluk, kontrol edilemeyen aşırı ve sürekli yemek yeme ataklarını içerir ve kilo alımı dahil birçok sağlık komplikasyonuna yol açabilir.
Diyabet ve Cushing sendromu gibi diğer durumlar da aynı şekilde kilo alımı ile ilişkilidir, bu nedenle doktorunuzdan doğru tanıyı almanız önemlidir. Ayrıca, antidepresan ve antipsikotik ilaçlar dahil olmak üzere bazı ilaçlar kilo alımına neden olabilir. İlacınızdan dolayı kilo aldığınızı düşünüyorsanız, bir sağlık uzmanına danışınız.
8.Yeterli uyku almamak
Uyku, genel sağlığınız ve refahınız için gereklidir. Yetersiz uyku diğer olumsuz etkilerin yanı sıra kilo almayı da tetikleyebilir. Eğer uyku kaliteniz kötüyse, kafein alımını azaltmalı ve yatmadan önce telefona bakma süresini sınırlamalısınız.
9.Stresli olmak
Kronik stres kilonuzu etkileyebilecek yaygın bir sorundur. Stres hormonu kortizolün açlığı arttırdığı ve kilo almanıza neden olabilecek oldukça lezzetli, kalorisi yoğun yiyecekler tüketme arzunuzu arttırdığı gösterilmiştir. Stresi azaltmak için kanıta dayalı gevşeme uygulamalarını rutininize dahil etmeyi deneyebilirsiniz. Bunlar egzersiz yapmak, yoga, doğada vakit geçirmek ve meditasyon olabilir.
10.Çok kalori tüketmek
Aşırı yeme, kilo alımının önemli bir nedenidir. Eğer günlük yakılan kaloriden daha fazla kalori tüketirseniz kilo alırsınız. Duygusal yeme, sık sık atıştırma ve kalori bakımından zengin, besin açısından fakir gıda seçimlerinin tümü aşırı kalori alımını teşvik eder. Kalori ihtiyacınızı kendi başınıza belirlemek zor olabilir, bu yüzden bir diyetisyene danışabilirsiniz. Aşırı yemekten kaçınmanın bazı basit yolları, dikkatlice yemek, bitki lifleri bakımından zengin, yüksek lifli bir diyet uygulamak, kalori bakımından zengin içecekler yerine su içmek ve aktivite seviyenizi arttırmaktır.