Hak, hukuk ve adaletle ilgili meseleler çok daha önemli olmakla beraber ‘ekmek’ meselesinde yaşanan sıkıntılar da görmezden gelinemez.
Her devlette olduğu gibi ülkemizde de insanlar ve firmalar mümkün olan en erken zamanda zenginleşmeyi arzu ediyor. Tabiî ki helâl yollardan daha fazla para kazanmanın yolu daha fazla çalışmaktır. Bazıları daha az çalışıp, daha çok para ve maddî imkâna kavuşması arzu ediyor ki bu da eşyanın tabiatına aykırı bir durum olsa gerek.
Geçen gün bir hocaefendi Cuma vaazında ‘borçlu olarak vefat etme’ ile ilgili dikkat çekici misaller verdi. Bir sahabinin anlattığına göre, Hz. Peygamberin (asm) vefat eden birinin cenaze namazını kıldırmadan önce borcu olup olmadığını sormuş. Cemaatten birisi vefat edenden alacağı olduğunu söylemiş. Bunun üzerine Peygamberimiz (asm), vefat edenin borcunu ödeyebilecek bir yakınının olup olmadığını sormuş. Cevap gelmeyince, cenaze namazını başka birisinin kıldırmasını istemiş. Sonra, imkânı olan bir sahabi o borcu ödedikten sonra Peygamberimiz (asm) cenaze namazını kıldırmış. (İnşallah yanlış aktarmış olmayız. Hocanın anlattığına göre hadise bilmana böyle cereyan etmiş.)
Burada dikkat çekilen mesele borçlu olmanın insana verdiği sıkıntılar ve aynı zamanda borcu ödemenin çok önemli olduğu ve ahirete borçlu olarak gitmemek gerektiğidir. Hz. Ömer’e izafe ile anlatılan başka bir hadiseye göre Hz. Ömer, borçlular olmasa suçluları yüzünden tanırım dermiş.
Borçlu olmak iyi bir şey değil, ama günümüzdeki sistem insanları kendisine borçlu hale getirip bir bakıma esir alıyor. Geçen gün medyada yer alan bir habere göre son 4 ayda bankalar, daha önce borç verdikleri müşterilerinden toplam 34 milyar TL faiz almış. Buradaki rakamın büyüklüğüne bakar mısınız? 34 milyar para vatandaşın cebinden çıkıp alın teri akıtmadan para kazanan faizcilerin cebine girmiş.
Nitekim Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Nurettin Özdebir de sanayiciler olarak borcu arttıran değil, azaltan desteklerin devreye girmesini istediklerini belirterek, “Borçları ve kaldıracı azaltan ve firmalara yeniden sermayelendirme imkânı sağlayan desteklerin uygulanması gerekmektedir” diyerek kanayan yaraya işaret etmiş.
Özdebir, şöyle devam etmiş: “Kredi kullanarak üretim gücünü korumaya çalışan firmalar, son dönemlerde işletme bilânçolarında ciddî bozulmayla karşı karşıya kalmıştır. Diğer taraftan daha önce kullanılan kredilerin vadesinin gelmesi de sanayicinin likidite sorunlarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Büyüme dinamiklerinde ortaya çıkan değişim oldukça önemli olmasına rağmen bunun sürdürülebilirliği daha büyük önem arz etmektedir.” (aa, 11 Haziran 2021)
Bugün için zor görünse de insanları banka kapılarına mahkûm eden sistem değişmeli vesselâm.