Beslenme her canlının bedensel, zihinsel, ruhsal ve sosyal yönden gelişmesi için en önemli ihtiyaçtır. Okul öncesi dönemdeki çocuklar sürekli büyüme ve gelişme içinde olduklarından beslenme yetersizliklerinden en çok etkilenen gruptur. Erken çocukluk döneminde beslenme yönünden aileye bağımlıdır. Bu yıllarda kazandırılan doğru beslenme alışkanlığı, çocukların ileriki yaşamlarını sağlıklı bir şekilde yürütebilmeleri için temel bir etkendir. Anne babaların çocuklara karşı genel olarak tavırları onların bütün davranışlarını etkilediği gibi yeme tutumlarını da etkiler. Yemek yeme konusunda görülen problemlerin çok farklı sebepleri olabilir. Yemek konusunda bir sorun varsa önce sebebinin ne olabileceği araştırılmalı ve ona göre bir yol izlenmelidir.
Yeme problemi yaşayan çocuklara nasıl davranılmalı?
Çocuklar davranışlarının büyük bir kısmını gözlemleyerek öğrenmektedirler. Ebeveynin yeme alışkanlığı, beslenme tarzı, sofra kuralları çocuğun davranışlarının şekillenmesinde büyük etkendir. Unutmayın ki siz ne yerseniz, çocuğunuz onu yer. Düzenli bir beslenme alışkanlığı olmayan ebeveynlerin çocuklarında yeme problemi yaşanması olasıdır. Çocuklarda yeme alışkanlığının kazanılmasındaki en önemli faktörler yemek yediren kişinin tutumu, yemek yenilen ortam ve yemektir. Ebeveynin baskıcı ve otoriter tutumu yerine yemek yeme basit ve heyecanlı bir hale getirilmelidir. Bu saatler çocuğu mutlu eden saatler olması önemlidir. Yemek, tüm aile bireylerinin katıldığı keyifli bir sofra ortamında olmalıdır. Öğünlerdeki birlik ve beraberlik, aile sohbetleri çocuğa güç ve güven verecektir. Bundan dolayı çocuk ek gıdaya başladığı andan itibaren sofra kültürünü öğrenmeli ve dâhil edilmelidir. Yemek için belirli bir süre belirleyip çocuk eğer yemek yemeyi reddediyorsa yemek saati bittiğinde tabağını boş ya dolu kaldıracağınızı söyleyin. Sofra kalktıktan sonra ise onun için sağlıksız olacak alternatiflerin olmayacağını hatırlatmanızda fayda olacaktır. Düzenli beslenme için yemek saatlerinin belirlenmesi sınırlı ölçüde alternatifler sunup çocuğun seçimine izin verilmesi önemlidir. Ölçünün sizin midenize göre değil, çocuğun midesine uygun olması önemli bir esastır.
Sizin belirlediğiniz ölçü onun için çok fazla olabilir bunun için baskı yapılmamalıdır. Yemek hazırlarken çocuğunuzun size yardım etmesine izin verin ki çocukta bir motivasyon oluşsun.
Yeme problemi olan çocuğa nasıl yaklaşılmamalıdır?
Ebeveynin baskıcı ve otoriter tutumu çocukta yemeğe karşı negatif bir tutum geliştirmesine sebep olacaktır. Zamanla güç savaşına dönüşen yemek yeme çocukta ebeveynine karşı bir öfkeye yol açacak ve iletişim bozukluğu başlayacaktır. Baskının yanı sıra şiddet ve ceza tutumu çocukta düşük özgüven ve benlik saygısına yol açacaktır. Diğer yandan çocuğun her istediği yapılarak yemek yedirilmeye çalışılmamalıdır. Aşırı gevşek tutum ise düzenli bir beslenme alışkanlığı sağlanmasını engelleyecek sadece çocuğun isteklerini yaptırmak için kullanacağı bir araç olacaktır. Aşırı kaygılı ebeveynlerin yemek ile ilgili kaygılarını çocuğa yansıtmamaları önemlidir.
İştahsız, yemeği ağzında tutma, kusma gibi davranışlarıyla çocuğun yemeğe değil size tepki gösteriyor olabileceğini göz önünde bulundurun.
Televizyon karşısında, çeşitli oyunlarla eğlendirerek, peşinde koşarak, ilgisini başka yöne çekerek yemek yedirmek sadece onun karnının doymasını sağlayacaktır. Çocuğu yemeğe özendirmek için kullanılan ödül-ceza yönteminden uzak durulmalıdır. Bu tutum çocuğun yemeğe karşı olan içsel motivasyonunu kaybetmesine yol açacaktır. Aynı zamanda çocuğun yemek saatine karşı olumsuz bir şekilde şartlanmasına sebep olacaktır.
Yeme problemi yaşayan çocuğun ebeveyni öncelikle bu problemin neden kaynaklandığını belirlemeli ve ona göre bir yol izlemelidir. Düzenli beslenme alışkanlığının kazandırılması için ortamın ve şartların çocuğun yemek yemekten keyif alacağı bir hale getirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Yeme problemi yaşayan çocuğa karşı tutumunuzu değiştirmeli, alışkanlığın keyifli ve mutlu bir ortamda gerçekleşmesi sağlanmalıdır.
Beyza GÜLMEZ