TÜBİTAK’tan S. Arabistan’a 3.6 milyonluk teknoloji ihracı
TÜBİTAK, Suudi Arabistan’ın gerilim kaynaklı elektrik kesintisi sorunlarının giderilmesi için proje üretti. TÜBİTAK’ın 3.6 milyon dolarlık teknoloji ihracı ile S. Arabistan’da elektrikler artık kesilmeyecek.
Hüseyin GÖKÇE
ANKARA - TÜBİTAK, Suudi Arabistan bilimsel kurumu KACST ile işbirliği yaparak bu ülkedeki gerilim kaynaklı elektrik kesintisi sorunlarının giderilmesi için proje üretti. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Nihat Ergün, elektrik şebekelerinde meydana gelen kesinti sorunlarının çözümü için Suudi Arabistan’a teknoloji transferi yaptıklarını, yeni tesislerle birlikte ülke genelindeki gerilim kaynaklı elektrik sorunlarının tamamen giderileceğini bildirdi.
Son dönemlerde özellikle Türkiye’nin ithal ettiği teknolojileri üreterek, bu ürünleri yönelik bağımlılığı azaltan TÜBİTAK, şimdi de teknoloji ihracatına başladı. Bu kapsamda Suudi Arabistan bilimsel kurumu KACST ile işbirliğine giden TÜBİTAK’ın faaliyetlerini değerlendiren Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanı Nihat Ergün, Suudi Arabistan’ın coğrafi şartları ve iklimi nedeniyle elektrik şebekelerinde sorunlar yaşandığına dikkat çekti.
Bu ülkenin bilimsel kuruluşuyla yaptıkları anlaşma ile sadece projelerin hayata geçmediğini belirten Ergün, aynı zamanda teknik eğitimler de verildiğini bildirdi. TÜBİTAK’ın Riyad’da ikinci bir tesis kurulumu için çalışma yaptığını belirten Ergün, “Suudi Arabistan elektrik şebekelerindeki sıkıntıları aşmak için bizden yardım istedi. Biz de TÜBİTAK’ın kullandığı teknolojinin bu ülkeye ihraç edilmesini uygun bulduk. Bence bu projenin en önemli özelliği, Türkiye’nin teknoloji ihraç etmesidir. Bu açıdan çok önemli bir gelişme” diye konuştu.
Ortadoğu, Orta Asya ve Afrika’da elektrik şebekesi sorunlarının çok sık yaşandığını vurgulayan Ergün, bunun en önemli sebebinin de çok sıcak havalar ve coğrafi şartlar olduğunu bildirdi. Söz konusu ülkelerin sorunlarını genelde çok uluslu şirketlerden satın alımlarla aştıklarını ifade eden Nihat Ergün, “Ancak bu şirketler teknolojileri çok yüksek meblağlarla satıyor. Artık biz de bu pazarda yerimizi aldık. Çok uluslu şirketlerle rekabet edebilecek durumdayız. Suudi Arabistan’a 3.6 milyon dolarlık teknoloji ihracatı yaptık. Artık kurduğumuz şebekeler sayesinde Suudi Arabistanlılar bu konuda rahatlık sağlıyor” diye konuştu.
Proje Yöneticisi Mutluer: Tüm klimalar aynı anda çalışabilecek
TÜBİTAK Enerji Enstitüsü Proje Yöneticisi Dr. Bilge Mutluer ise çölün ortasına sabit gerilimli elektrik hattı taşımanın zorluklarının TÜBİTAK’ın geliştirdiği proje sayesinde çözüldüğünü vurguladı.
Arabistan’da çölün ortasına elektrik hattı götürmek için en az 300 kilometre hat döşemek gerekirken, bu uzun mesafede gerilimin sabit tutulamayacağını belirten Mutluer, “İklim şartlarından dolayı Suudi Arabistan’da yüksek sayıda klima kullanımı çok yüksek. Yüklenmeden dolayı gerilim düşüyor ve tam da bu sebeple ülkede devamlı elektrik kesintileri yaşanıyor. Biz, kurduğumuz tesisler ve bu tesislerin çalışmasını sağlayacak teknik eğitimlerle bu sorunu çözüyoruz” dedi.
Mutluer, hatların ortasına kurdukları tesis ile düşen gerilimi yükselttiklerini belirterek, bunu çamaşır ipi örneğiyle açıkladı. Mutluer, “Nasıl ki iki direk arasına ip astığımız zaman arasındaki mesafe uzadıkça ortadaki sarkma artar, aynı şekilde hatların uzamasıyla da gerilim sorunu artar ve kullanılamaz hale gelir. İşte biz tam bu hatların ortasına Statik VArKompanzasyonu (SVC) sistemini kuruyoruz. Bu sistem gerilimi istenilen seviyeye yükseltiyor ve böylece herkes aynı anda klimalarını çalıştırsa da herhangi bir kesinti olmuyor” diye konuştu.