Doğum yeri, Türk vatandaşı olan her kişinin kimliğinde yazılı bulunan nüfus bilgilerinden birisidir. Ancak bazı durumlarda doğum yeri yanlış veya hatalı olarak nüfus kayıtlarına geçmiş olabilir. İşte bu durumda hukuki yollara başvurarak doğum yeri kayıtlarının düzeltilmesi mümkündür. “Doğum yerim yanlış yazılmış.” Diyorsanız doğum yeri değiştirme davası açarak bahsi geçen yanlışlığı düzeltmeniz mümkündür.
Bu makalemizde doğum yeri değiştirme davası, şartları, tarafları, görevli ve yetkili mahkeme ve diğer konular hakkında detaylı bilgi sağlayacağız.
Kimlikte Doğum Yeri Değiştirme Mümkün Müdür?
Kimlikte doğum yeri değiştirmek mümkündür. “Doğum yerim yanlış yazılmış.” diyen kişiler haklı bir gerekçeye dayanarak doğum yerinin değiştirilmesini sağlayabilir. Doğum yerinin değiştirilmesi talebi farklı nedenlere dayanabilir. Kimlikte doğum yerinde yazılı şehrin adı değiştirilebileceği gibi hatalı yazılan adlar da değiştirilebilir. İki durumda da izlenecek süreç farklı olacaktır. Ama kural olarak doğum yerinin değiştirilmesi ancak dava açarak mümkündür.
Kimlikte doğum yerinin yanlış yazılmasının çeşitli sebepleri olabilir. Söz konusu nedenleri şu şekilde sıralayabiliriz:
- Kişinin evde doğmuş olması nedeniyle hastane kayıtlarının bulunmaması ve nüfusa yanlış doğum yeri beyanında bulunulması,
- Kişinin hastane kayıtları olmasına rağmen nüfus müdürlüğünde yanlış doğum yeri kaydı yapılması,
- Kişinin hastane kayıtlarına ulaşılamamış olması nedeniyle hatalı doğum yeri kaydı yapılması.
Yukarıda belirtmiş olduğumuz durumlardan biri söz konusu ise doğum yeri değiştirme davası açarak nüfus kayıtlarının düzeltilmesi mümkündür. Belirtmiş olduğumuz üzere aslında açılacak dava, nüfus kaydının düzeltilmesi davası niteliğindedir. İsim değiştirme ve soyisim değiştirme davasından farklı olarak doğum yeri değiştirme davası keyfiyete bağlı olarak açılamayacaktır. Doğum yeri değiştirme 2022’de subjektif özellikler değil; somut ve objektif deliller önem taşıyacaktır. Bu durumu makalemizin ilerleyen bölümlerinde örneklendirerek açıklayacağız.
Nüfus Müdürlüğüne Başvuru ile Doğum Yeri Değiştirilebilir Mi?
Nüfus müdürlüğüne başvuru ile doğum yeri değiştirme mümkün değildir. Ancak eğer kimlikte yer alan “doğum yeri” hanesinde hatalı yazım mevcutsa dava açmadan değişiklik gerçekleştirilebilir. Burada bahsetmiş olduğumuz hata ise yazım ve imla hatalarıdır. Örneğin; bir kişinin doğum yeri Bahçelievler yazılacakken “Bahçeliveler” şeklinde yazılmış olabilir. Bu durumda bariz bir yazım hatası söz konusudur. İşte bu şekilde hatalar, dava açılmaksızın nüfus müdürlüklerinden düzeltilebilir.
Doğum Yeri Değiştirme Davasının Tarafları Kimlerdir?
Kimlikte doğum yerinde yazılı şehri veya ilçeyi değiştirme talebiyle açılacak olan davanın tarafları nüfus müdürlüğü ve değiştirme talebinde bulunan kişidir. Uygulamada sıklıkla kişiler, davanın anne babaya veya başka kurumlara açılacağını düşünmektedir. Hatta bu şekilde avukat desteği olmaksızın dava açan birçok vatandaş bulunmaktadır. Böyle bir durumda ise davanın reddi ile karşılaşmak kaçınılmaz olacaktır. Dolayısıyla dava açmadan evvel avukat desteği almak en doğru tercih olacaktır. Böylece olası maddi kayıpların da önüne geçilecektir.
Doğum Yeri Değiştirme Davası Şartları Nelerdir?
Doğum yeri değiştirme davası, doğum yerinin hatalı veya yanlış olması sebebine dayanarak açılabilen bir davadır. Bu nedenler haricinde herhangi bir gerekçe ile dava açılırsa davanın reddi ile karşılaşılacaktır. Dolayısıyla davanın ilk şartını “sebep” oluşturmaktadır. Kimlikte doğum yerini değiştirme talebiyle açılacak olan dava, keyfiyete dayanmamaktadır. Şöyle ki; bir kimse kimlikte yazılı olan doğum yerinin karakteriyle uyuşmadığı, kendisini kötü hissetmesine neden olduğu gerekçesiyle dava açamayacaktır. Bu nedenlere dayalı dava açılsa da red sonucu ile karşılaşılacaktır. Dolayısıyla DOĞUM YERİ DEĞİŞTİRME KEYFİ BİR DAVA DEĞİLDİR diyebiliriz.
Doğum yeri değiştirme davasının bir diğer şartını ise yukarıda saydığımız hususlar oluşturmaktadır. Kişi evde doğmuşsa, hastane kaydı yoksa veya hastane kaydı olmasına rağmen nüfusta hatalı kayıt yapılmış ise dava açılarak düzeltme yapılabilir. Ailesi tarafından terk edilmiş kişiler, sonradan gerçek doğum yerlerini öğrenirse bu durumda da dava açılabilir.
Bazı hallerde ise kimlikte doğum yerinde “köy” yazan kişiler bunu “ilçe” ile; “ilçe” yazan kişiler ise “il” ile değiştirmek istemektedir. Şüphesiz ki bu durumda da dava açılması gerekecektir. Konuyla ilgili Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in 29.maddesi şu şekildedir: “Doğum bildirimi için müracaat edenlerin köyde ve ilçede doğan çocuklarının doğum yeri olarak doğum tutanağına sadece ilçe adı yazılır. İlin merkez ilçesine bağlı köy ve mahallelerde doğmuş olanların doğum yeri il adı, büyükşehir statüsünde olan illerde merkez ilçe bulunmaması halinde doğum olayının olduğu ilçe adı, merkez ilçe var ise il adı, yurt dışında doğanların ise doğdukları yer adı ile birlikte ülke adı yazılır ve aile kütüklerine bu şekilde tescil edilir. Doğum yeri köy adı olarak yazılmış olanların kayıtları olduğu gibi muhafaza edilir. Ancak ilgilinin talebi halinde doğum yeri ilçe adı yazılmak suretiyle tamamlanır.”
Doğum yeri değiştirme davası şartları sağlandığı takdirde nüfus davaları alanında çalışan avukattan hukuki destek alarak sürecin başlatılması en doğrusu olacaktır.
Doğum Yeri Değiştirme Davası Ne Kadar Sürer 2022?
“Doğum yerim yanlış yazılmış, dava açmak istiyorum.” diyenlerin yanıtını merak ettiği sorulardan birisi de bu davanın ne kadar süreceğidir. Aslında davanın avukat ile yürütülüp yürütülmemesine göre ikili bir ayrım yapmamız gerekecektir. Avukat olmaksızın dava açılması halinde ortalama 9 ay içinde sonuç alınacaktır. Avukat ile temsil var ise doğum yeri değiştirme davası ortalama 3-6 ay arasında sonuçlanacaktır. Elbette süreci etkileyen bir diğer faktör de davanın açıldığı şehirdir. Davaya bakacak olan mahkemenin iş yoğunluğu, sürecin uzamasına neden olabilir.
Olası usul hatalarının önüne geçilmesi ve mümkün olan en kısa sürede netice alınabilmesi için nüfus kaydının düzeltilmesi davaları alanında çalışan avukattan hukuki destek alınmalıdır.
Doğum Yerinin Değiştirilmesi Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme
Doğum yerinin değiştirilmesi davasında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi’dir. Yetkili mahkeme ise kişinin yerleşim yeri mahkemesi olacaktır. Davanın açılması için hak düşürücü bir süre veya zamanaşımı süresi mevcut değildir. Kişi, ispatı sağladığı sürece dilediği zaman dava açarak doğum yerine dair kayıtların düzeltilmesini talep edebilir.