Jéssica Cruz, International Journalists Network için gazetecilerin çalışırken COVID-19 pandemisinden kendilerini nasıl koruyabileceklerine dair bir yazı kaleme aldı. Yazının çevirisini yayınlıyoruz.
Brezilya’daki yeni koronavirüse ilişkin ilk vakası 26 Şubat’ta kayıtlara geçti. 24 Mart itibariyle bu rakam hızla 2 bin 18 vakaya ve 34 ölüme tırmandı.
Ama, São Paulo ve Rio de Janeiro’da okulların kapanmasından hemen önce, sağlık kurumlarının sosyal mesafelenme çağrısına rağmen Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro hükümet yanlısı bir gösteriye katılarak yüzlerce yurttaş ve gazeteciyle temas kurdu. CNN Brasil’in yeni yayınladığı bir röportajda Bolsonaro kitlesel etkinlikleri yasaklamak gibi koruyucu tedbirleri “histeri” olarak nitelendirdi.
Bolsonaro’nun kendisi de koronavirüs testi yaptırdı ve Şubat ayında ABD’ye seyahate katılan en az 22 Brezilya delegasyonu üyesi de koronavirüsle temas etti.
Bolsonaro’nun sehayatini takip eden Folha de S. Paulo’dan gazeteci Marina Dias kendisini karantinaya almaya karar verdi. Hesabından paylaştığı bilgilere göre virüsün bulaşmasına Washington’da insanlarla dolu penceresiz bir odada katıldığı toplantıdan daha çok elverişli bir
ortam olamazdı.
Bu sırada kamu hizmeti olarak gazetecilik çok hayati ve durmayacak. Gazeteciler hala basın toplantılarını takip ediyor, sahadan haber yapıyor. Kendilerini bu hastalıktan korumak için ne yapabilirler?
Dünya Sağlık Örgütü’nün önderliğinde Brezilya Sağlık Bakanlığı aralarında medyanın da olduğu tüm iş alanları için rehber hazırladı. Rehberde sanat toplantılar önerilirken gereksiz seyahatlerin iptal edilmesi ve mümkünse çalışanların evlerinden çalışmaya cesaretlendirilmesi tavsiye ediliyordu. Yöneticilere işçilerin yoğun çalışma saatlerinden kaçınmaları için alternatif programlar benimsemeleri tavsiye edildi.
Birçok Brezilyalı medya kuruluşu bu koruyucu önlemleri hayata geçirirken pandemi üzerine haberlere daha fazla yoğunlaştı. Folda de S. Paulo, O Estado de S. Paulo ve O Globo gibi en büyük gazeteler çalışanlarının evlerinden çalışmaya teşvik etti. Haber odalarında kalan gazeteciler için São Paulo’da bulunan Emílio Ribas Institute’te enfeksiyon uzmanı olan Dr. Jamal Suleiman insanlara aralarında birkaç metre mesafe olmasını öneriyor. Buna haber sunucuları ve röportaj yapılanlar da dahil.
“İşe gider gitmez eşyalarınızı (bilgisayarınız gibi) yüzde 70 alkollü bir çözeltiyle temizlemelisiniz” diyen Dr. Suleiman, “İşiniz bittiğinde ellerinizi yıkayın ve sonra çalışmaya başlayın. İşten çıkarken de aynısını tekrarlayın” diye öneriyor.
Tüm bu önlemlerin virüsün bulaşma tiskini düşürse de Dr. Suleiman, kişilerin hala virüse maruz kalabileceğinin altını çiziyor.
Geçtiğimiz Pazartesi São Paulo Profesyonel Gazeteciler Sendikası (SJSP) medya kuruluşları için yayınladığı rehberinde yüz yüze röportajların ancak çok gerekli olduğu durumlarda yapılmasını ve haber için gerekli olmayan tüm iş seyahatlerinin iptal edilmesini önerdi. Bu rehberler fotomuhabirler ve videoculara kıyasla uzaktan çalışmaya daha çok alışmış olan dijital medya çalışanları için daha yapılabilir. Görsel yayın yapan gazeteciler röportajları için video konferansları kullanırken bunun mümkün olmadığı durumlarda soğuk algınlığı ya da grip semptomları göstermeyen daha az sayıda insanın olduğu konumlar seçiyorlar.
Dr. Süleyman açık alanların artık güvenli olmadığını söylüyor. “Yığılma bir sorun. Virüsün havada 2 (ya da 3) saat kalabildiğine dair araştırmalar mevcut. Bunun ne kadarı etkili olur? Hala bilmiyoruz” diyor Dr. Süleyman. Bu nedenle ideal olanı daha az insanın gidip-geldiği alanları seçmek.
Röportaj yapılan kişilerin taşıyıcı olup olmadığının belirlenemediği sokak röportajlarındaysa ameliyat maskesit takılmalı. “Kullanın ve atın. Maskenin süresi iki saattir ama iki saat boyunca aynı kişiyle röportaj yapmazsınız. Her röportaj yapacağınız kişiyle başka bir maske kullanın” diye öneriyor Dr. Suleiman. Dr. Suleiman 1990’larda Brezilya’da HIV vakaları patladığı zaman televizyon ekiplerinin çok kalabalık olduğunu, dört-beş kişilik olduğunu hatırladığını söylüyor. Bugün maksimum iki kişilik küçük ekiplerin epidemikleri takip etmek konusunda ideal olduğunu, bunun enfeksiyon yayılım
ihtimalini azalttığını düşünüyor.
Ekipmanlara gelince, muhabirlere iki mikrofon kullanmaları öneriliyor. Biri kendileri, diğer röportaj yaptıkları kişi için. Ve tüm ekipmanların alkolle temizlenmesi gerekiyor. Sahada çalışan ekipler içinse TV Globo içinde el dezenfektanı ve ekipmanları dezenfekte etmek için kullanılan Lysoform olan kitler üretiyor.
TV Globo’nun sözcüsü e-mailinde “Semptomları olan kişilerle röportaj yapmıyoruz ve röportaj yaptığımız kişilerle de aramızda güvenli bir mesafe koyuyoruz. Buna ek olarak hastanelerden videolar gibi kullanıcıların hazırladıkları daha sonra gazeteciler tarafından teyit edilen içerikleri
kullanmaya teşvik ediyoruz” diyor.
Geçtiğimiz hafta Sağlık Bakanı basın toplantısını WhatsApp üzerinden video konferans ile gerçekleştirdi. Yine de Başkan Bolsonaro pandemi risklerini minimize etmeye devam ediyor ve yüz yüze röportajlar ayarlıyor.
Gazeteciler için COVID-19’dan korunma ipuçları:
* Eğer yapabiliyorsanız evinizden çalışın.
* Haber merkezlerinde çalışma alanınızı en az yüzde 70 alkollü bir çözeltiyle temizleyin.
* Ellerinizi düzenli olarak 20 saniye boyunca yıkayın.
* Yüz yüze röportajları ancak çok gerekliyse yapın.
* Röportaj yaptığınız kişilerle aranıza yaklaşık 2 metre mesafe koyun.
* İki mikrofon kullanın, alkol ve kullan-at mendillerle temizleyin.
* Tüm ekipmanınızı alkol ile temizleyin.
* İki kişiden fazla olmayan ekiplerle çalışın.
* Az yaya trafiğinin olduğu yerleri seçin.
* Sokakta rastgele röportaj yaparken ameliyat maskesi kullanın ve ardından maskeyi hemen
atın.