Bu yazımızda sürdürülebilir kalkınma modellerin den birini ele alarak, bu modelin 3 ana unsurunu sizlerle paylaşmak istiyoruz.
1- Sanayi ve üniversite işbirliklerinde âdemi merkeziyetçi yapı oluşması çok önemli. Bu âdemi merkeziyetçi yapıya örnek olarak Almanya’yı verebiliriz.
2- Sanayileşmede ve genel işadamı mantığında teknoloji evliliği yapısı oluşması gerekiyor.
3-Kol gücünden, beyin gücüne geçişin sağlanması için çalışmalar yoğunlaştırılmalı. Bunun da işadamları önderliğinde yapılması gerekiyor. İş adamlarının yaratıcılıkları toplumsal dinamiklerin sürükleyicisi olabilmeli. İngiltere’de demokrasinin önderleri iş adamları idi ve onların demokrasiyi kurup gelişmesinde öncülük yaptıklarını tarih bize gösterdi.
Toplum içinde sayı olarak yüzde 5’i oluşturan bu kesim, söylemden öte yaratıcı edimler ile o ülkeleri ileri ülkeler seviyesinde tutmayı başarmış bulunuyor.
ANA KRİTERLER YAŞAM BİÇİMİ OLMALI
Bu saydığımız üç ana unsuru daha da detaylandırarak aktarmakta fayda görüyorum. Âdemi merkeziyetçi yapının merkeziyetçi yapı içinde beraber çalışması gerekiyor. İnovasyon yuvalarındaki hareketler ve aşağıdaki sayacağım nedenlerin yaşam biçimine geçmesi ve içselleşmesi çok önemlidir. Şu anda ülkemizde var gibi görünen bazı parçalar sadece kâğıt üzerinde görünüyor, içselleşmesi de mümkün görünmüyor.
İçselleşmesi için aşağıdaki ana kriterlerin yaşam biçiminin içinde olması gerekiyor.
A- Sanayici-üniversite-sanayici işbirliklerinin oluşması.
B- Bölgesel göçü önleme birimlerinin çalışması.
C- Dünyadaki ileri sanayicinin bölgeye çekilmesi.
D- Bölgeden globalizme çıkış hamlelerinin yapılması ve yapısının oluşturulması.
E- Risk sermayesinin inovasyon merkezlerinde barındırılmasının yanı sıra, teknolojik şirketleri yaratmak ve bu şirketleri borsaya kote ederek sermayenin tabana yayılmasının sağlanmasına öncülük edilmesi gerekiyor. Bu durum ile beraber oluşan orta tabaka, demokrasinin kökleşmesine öncülük etmek gibi faydalar sağlayacaktır. Bu tarz yapılara gelişmiş ülkelerde rastlamak mümkün.
F- Sanayiciye özel sanayi bölgelerinde ücretsiz yer verilmesinin yanı sıra 10 yıl vadeli işyeri açmaları için kredilerin sağlanması gerekiyor. İleri teknoloji üreten fabrikalara ise sermaye konusunda desteklerin sağlanmasının yanı sıra bu firmaların o bölgelerde en az 10 yıl kalmalarının sağlanması için gereken sistemlerin oluşturulmuş olması da çok önemli.
G- Türkiye’de sanayi birkaç büyük kente yayılmış bulunuyor. Bu heterojen dağılımdan daha homojen bir yapıya geçilmesi şart. Örnek olarak her bölgenin merkez bir gelişmiş şehri yaratılarak, o bölgedeki diğer görece daha küçük şehirlerin işletmelerinin bu merkez üzerinden işlerini yürütmeleri sağlanabilir.
Şehirler fonksiyonlarına göre ayrılarak görev paylaşımı yapmalılar. Bir şehir turizmci, diğeri sağlıkçı, bir başkası sanayici gibi dağılımlarla birbirini destekleyen bir yapıya kavuşturulmalı. Böylece her bölge aynı oranda güçlü olmuş oluyor. Böylece milli servet hebası olmuyor, sinerji oluşuyor. Adaletli bir yapı oluşması gibi bir çok faydayı sağlamış oluyoruz. Bu yapı âdemi merkeziyetçi bir yapıyı temsil eder ve de bu, merkeziyetçi yapıya bağlayarak merkezdeki ana politikalara göre uyarlanırsa o ülkenin dünyadaki yeri daima en üst sıralarda oluyor.
DEĞİŞİM KURUMSALLAŞMALI
Ülkenin her bölgesindeki oluşturulacak merkez şehirlerde teknolojik evliliği yapısının oturtulması sağlanmalı. Bu tarz gelişim mantığını ileri ülkeler özel olarak devşirme tarzda geliştiriyor ve o ülkeyi daha da ileriye böylece taşıyabiliyorlar.
Teknolojik yapıdan kopmadan değişim böylece sürekli olarak topluma taşınmış oluyor. Kurumlaşmayı o ülkenin değişimi ile paralel götürerek kurumlaşmada derinleşme de sağlanmış oluyor. Ülke kendi dinamik ve doğruları ile dünya ile yerelden irtibatta kalıyor yani yerelden dünyaya açılmayı yaşam biçimi haline getirmiş oluyor. Bu tarz yapılanmalar ile yoğun olarak gerçekleşen iç göçlerin de önüne geçilmiş olur ve su kafa büyüme de önlenir. Sanayi ve nüfus bölgelere homojen olarak yayılmış olur.
TOPLUMA DEĞİŞİM İKLİMİ YERLEŞMELİ
Kol gücünün beyin gücü yapısına geçmesi ise sivil inisiyatiflerin önderliğinde gerçekleştirilmesi gereken bir konu olarak ele alınabilinir. Toplum içinde sayı olarak yüzde 5’i oluşturan bu kesim, söylemden öte yaratıcı edimler ile topluma geliştirici değişim iklimini yerleştirmeyi esas olarak almalı. Bu yapının yerleşmesi ve benimsenmesi kuşkusuz ki çok uzun yıllar alabilecektir.
Bu tarz yapılar gelişim dinamiklerinin kurumsulaşmasına ve kökleşmesine yardımcı olurlar. Bir ülkenin bu tarz kurumlarının olması o ülkeyi dünyada ileri ülkeler seviyesinde güçlü konumda tutmak için şart olarak ele alabiliriz. Dileğimiz sağlıklı, huzurlu gelişmiş ülkeler ile bütünleşen yapının, toplumumuzda çok çabuk yerleşmesidir.
SPOT 1:
GELİŞMİŞ ÜLKELERE BAKILDIĞINDA SÜREKLİ KALKINMA MODELLERİ VE İŞ ADAMLARININ KURDUKLARI İŞBİRLİKLERİNİN O ÜLKELERE YAPTIKLARI KATKILARI ÜZERİNE BİRÇOK MODELİN KULLANILDIĞINI GÖRÜYORUZ. TÜRKİYE DE GELİŞİM İVMESİNİ YAKALAMIŞ BİR ÜLKE OLARAK DÜNYADAKİ DENEYİMLERİ OLABİLDİĞİNCE DİKKATLİ TAKİP ETMELİ.
SPOT 2:
Orhan Cazgır kimdir?
Makine Mühendisi olan 1952 doğumlu Orhan Cazgır, evli ve 2 çocuk babası. Başında bulunduğu şirketlerin birinde Amerikalı ortağı ile krojenik teknolojisinde üretim ve taahhüt işleri yaparken bir diğerinde ise teknik malzemelerin satışlarını yapıyor.
Cazgır; Eğitim Gönülleri Mütevelli Üyeliği, Toplum Gönüllüleri Kurucu üyeliği, İTÜ Metalürji Fakültesi Danışma Kurul Üyeliği, Samsun Sanayici İş Adamları Derneği Kuruculuğu ve Başkanlığı, Birinci TÜSİAD-SİADLAR zirvesinin ilk komisyon eş başkanlığı, gibi görevlerinin yanı sıra 5 yıl süre ile Dünya Gazetesi yönetim kurul üyeliği yapmış durumda. Cazgır ayrıca Teknoloji Uluslararası Gelişim İş Birliği’nin (TUGİB) kurucusu ve Kurucu Başkanı. TUGİB başkanı olarak Almanya- Aachen (AGIT) teknoloji merkezinde 5 yılı aşkın zaman diliminde Adana, Samsun illeri başkanlığında 12 ili kapsayan ve 2 yıl süren bölgesel kalkınma mastır plan çalışmalarında komisyon görevi yaptı.