Bulut Bilişim Kurulum Modelleri
Bulut bilişim üzerinden sunulan kurulum modelleri işletmelerin gizlilik ve güvenlik önceliklerine göre farklılaşmaktadır. ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü tarafından dört kurulum modeli tanımlanmıştır.
Genel Bulut
Genel bulut, servis sağlayıcılar tarafından bilişim alt yapısının internet üzerinden müşterilere tahsisi ve yönetilmesini erişilebilir kılan bulut kurulum modelidir. Bulut bilişimin temel yapısını genel bulut modeli oluşturmaktadır. Bu hizmet servis sağlayıcılar tarafından internet aracılığıyla kullanıcı ya da kurumlara ulaştırılmaktadır. Güvenlikten dolayı büyük şirketler kendi uygulamalarını genel bulut içerisine taşımak istememektedirler (Rimal vd., 2011).
Yukarıdaki şekilde görülen yapıda genel bulut, özel bulut, karma bulut ve topluluk bulutu yer almaktadır. Genel bulut hizmetleri iş süreçlerinde verimliliği artırarak kurumlara etkili kaynak yönetimi imkânı sağlamaktadır.
Özel Bulut
Özel bulut, bilişim kaynaklarının kendi veri merkezlerinde konumlandırıldığı, üzerinden sunulan hizmetlerin kullanıcılara göre özelleştirilebildiği kontrolün servis sağlayıcıdan tam olarak müşteriye geçtiği bir kurulum modelidir. Veri merkezi yatırımları, bakım ve destek hizmetleri özel bulut kurulum modelini tercih eden organizasyona aittir. Sistemlerin sorunsuz bir şeklide çalışması geleneksel BT boyutunda olmak üzere ilgili süreçlere ve bilgi işlem uzmanlarının bilgi ve becerilerine bırakılmış durumdadır. Bu bilgi işlem uzmanları, sanallaştırma, sunucu, depolama, ağ ve güvenlik konularında uzman kişiler oluşmalıdır. Bulut bilişim teknolojileri üzerindeki tüm sorumluluk bilgi işlem uzmanlarına aittir. Bilgi işlem uzmanları hizmetlerin sunumu, son kullanıcı uygulaması ve bu uygulama ortamlarının bakımından sorumludur. Kamu kurumları haricinde büyük ölçekli firmaların tercih ettiği bulut kurulum modeli olan özel bulut da erişim dışarıya kapalıdır ve bulut teknolojisi şirket içinde ortak kullanılır.
Yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi özel bulutlar genel buluttan hizmet kiralayarak karma bulut modelini oluşturabilmektedir. Genel bulut kadar büyük tasarruflar sağlamasa da, bilgi işlem yatırım maliyetlerinin azalmasında çok önemli avantajlar sağlar. Özel bulutta genel bulutta olduğu gibi kaynaklarının başkalarıyla paylaşılması söz konusu değildir. Bu bulut sayesinde bulut kaynakları üzerinde yüksek seviyeli kontrol ve esneklik sağlanabilir. Özel bulut bünyesinden şirketler bulut hizmet modellerini kendi veri merkezleri üzerinden kullanıcılarına sunabilmektedirler.
Karma Bulut (Hibrit Bulut)
Karma (hibrit) bulut, bulut mimarisine göre yeniden tasarlanan veri merkezlerine dış kaynak kullanımı ön plana çıkararak genel bulut hizmetleri ile kurumun alt yapısının desteklendiği iş modelidir. Hem öz kaynaklar hem de dışarıdan temin edilen bulut hizmetleri bir araya gelerek karma bulut yapısını oluşturur. Kullanımında melez bulut ifadesiyle karşımıza çıkan karma bulut, işletmelerin seçtikleri bulut hizmeti ile kendi kurumları arasında bir köprünün kurulmasına dayanır. Özel bulut bünyesinde kurulan veri merkezinin yedeklerinin genel buluta alınması ya da ihtiyaç duyulan depolama hizmetlerinin servis sağlayıcı üzerinden temin edilmesidir. Üreticiler özellikle dış kaynak kullanımda veri merkezlerinin ihtiyaç duyduğu bulut depolama hizmetlerinin entegrasyonunda yazılımsal olarak ilerleme sağlayarak bu ürünlerin bulut hizmetleri ile birlikte kullanılmasına imkân veren çözümler sunmaktadır. Yine topluluk bulutu ile genel bulut arasında da karma bulut iş modeli kurulabilir. Melez bulut olarak da kaynaklarda karşımıza çıkabilen bu model, değişen kaynak ihtiyaçlarına göre müşterilerin geçici süreyle talep ettiği genel bulut servislerinin özel bulutla birlikte kullanılmasını sağlar.
Topluluk bulutu
Topluluk bulutu, organizasyonların ve müşterilerin kendi veri merkezlerini ve BT kaynaklarını paylaştırması veya ortak olarak kullanılmasıyla oluşan iki ya da daha fazla bulut kurulum modelini bir araya getiren bulut kurulum modelidir. Topluluk bulutu ya da ortaklık bulutu her iki organizasyon ya da müşteri için ortak amaçlar doğrultusunda karşılıklı sistem entegrasyonları ve güvenlik gereksinimlerinin sağlandığı topluluğun özel kullanımına sunulan alt yapı hizmetidir.
Genel bulut ve özel bulut kurulum modelinin bir araya geldiği kurulum modeli karma bulut olarak tanımlanırken; en az iki ya da daha fazla genel bulut ya da özel bulut kurulum modelleri bir araya gelerek topluluk bulutunu oluşturabilir.
Yukarıdaki şekilde iki özel bulut kurulum modelinin bir araya gelerek topluluk bulutunu oluşturduğunu görülmektedir. Aynı şekilde iki genel bulut kurulum modeli de bir araya gelerek topluluk bulutunu oluşturabilmektedirler.