İnsan ne ile yaşar? Kanımca herkesin hayatında en az bir kez, farklı bir şekilde de olsa sorduğu bir sorudur.
Bana da bu soruyu sorduran ise bir insanın amaçsızca bu dünyaya gelmiş olamayacağını zaman zaman bana hatırlatan olaylardır. Sebepsiz, başıboş yaşam olmadığı inancındayım
İnsan umutlarıyla yaşar. Kimileri cennete gitme umuduyla, kimileri daha iyi insan olma umuduyla, kimileri daha başarılı olma umuduyla, kimileri ise daha iyi bir hayat yaşamak umuduyla yaşar. Genel olarak bir amaç edinir ve o amaç ışığında hareket eder. Ama bazen bir boşluğun içinde bulur kendisini ve o zaman sormaya, sorgulamaya başlar, dünyadaki amacını, neden burada olduğunu, esas ihtiyacının ne olduğunu. Bazen farkına varır, bazen de farkına varamaz ve büsbütün boşluğun içinde bulur kendini.
Hayatın anlamına varan kişiler dünyevi hazlardan, hırslardan, menfaatlerden, mutluluktan sıyrılmış hayatının geri kalan zamanında Allah ile olan ilişkisini daha da sıkılaştırmaya O’nun rızasını kazanmaya daha çok adamıştır kendisini. Nihayetinde de onun mükafatını verecek olan yine Allah’tır. Bir de meczuplar vardır. Bunlar da yine kendi halinde yaşayan insanlardır. Bunların bazıları da yine kendilerince dünyayı anlamlandırmaya çalışmış, insan aklıyla işin içinden çıkamamış ve büsbütün yokluğun içinde kalmışlardır.
İnsanoğlu yüzyıllarca bu soruya yanıt aradı. Ünlü filozoflar da bu soruyu hem kendilerine hem de diğer insanlara sordular kendilerince yanıtlar aradılar. Platon‘a göre bilginin en yüksek biçimine ulaşmaktır. Yaşamın amacı. Bu da “iyi ideası”dır. Tüm iyi şeyler değerini iyi ideasından alır. Aristoteles, tüm yeteneklerin ve sorgulamaların, ve dahi her etkinlik ve etkinlik seçiminin bir iyi hedefi olduğunu düşünür. “İyi”nin, tüm çabanın amacı olması bu yüzden haklıdır. Her şey bir amaçla yapılır ve bu amaç “iyi”dir. Dahası insanlığın iyilikle çözüleceği kanaatine varırlar. Günümüz araştırmacılarına göre doğayla uyum içinde erdemli bir yaşam sürmek yaşamın anlamıdır. Yukardaki filozoflar da yaşadıkları dönemde etrafındaki insanlar tarafından meczup olarak adlandırılırlardı. Dünyevi hiçbir zevk onları mutlu etmeye yetmiyor bu sebeple hepsinden elini eteğini çekiyorlardı. Hele bir tanesi vardı ki onun aşırılığı herkesi şaşırtıyordu. Kendisini bir fıçıya sığdırmış, elinde de bir maşrapası vardı. Hatta bir gün elleriyle su içen çocuğu görmüş ve fazladan malım var diyerek maşrapasını da kırmıştır. Hayatın anlamını yakalamada abartıya kaçan Diyojen bir isteği olup olmadığını soran Büyük İskender’e "Evet var, gölge etme başka ihsan istemem." yanıtını verdi.
Bu soruya yanıt arayanlar arasından günümüze yakın tarihte yaşamış, araştırmalar yapmış filozoflar vardır. Onlar biraz da boşluk hissine kapılmış, bizim tarafımızdan pek te olumlu karşılanmayacak fikirlere sahiptirler. Bunların en bilinenlerinden Nietzsche, hayatın objektif bir anlamın olmadığını söyler. Onun için sonsuz tekrar edilen bir hiçliktir. Schopenhauer için de hayat boş bir şeydir. Halihazırdaki insan onu abartır. Buda’ya göre hayat bir katlanmadır. Acılarla doludur ve mümkün olan en hafif şekilde geçirmek gerekir. Bunun için iştahı yok etmeli ki acı da yok olsun düşüncesindedir.
İslam filozofları da aynı konuya yönelmiştir onlar da İslamiyet’in ışığında bu soruya yanıt aramışlardır. Sadece felsefeyle ilgilenmeyen matematik, geometri, astroloji gibi bilimlerde de çalışan ve İslam bilginleri arasında en büyüğü diyebileceğimiz Farabi Aristoteles mantığına dayanan usçu bir metafizik oluşturmuştur. Amacı, Aristoteles'i, biraz da Plotinos'un yardımıyla, İslam diniyle uzlaştırmaktı... Bununla da yetinmemiş, İslam dinini de bilimle uzlaştırmaya çalışmıştır. Onun felsefesi ise kısaca şu temele dayanmaktadır; İslam felsefesine zihinciliği getirmekle kalmamış, bu felsefenin ilk kez kapılarını açan da kendisi olmuştur. O, metafiziğe mantık yoluyla ulaşmış, İslam diniyle felsefe arasında sıkı bir ilişki kurmuştur. "Erdemlerin en büyüğü bilimdir."
İbni Sinâ da, Farabi gibi doğa olaylarını “madde” ve “form” kuramıyla açıklar. Varlık konusunda da Farabi’nin görüşlerini benimser. O’na göre bütün varlıklar Tanrı’dan çıkmış bir kademeleşmedir. Tanrı bütün varlıkların ilk nedenidir, “faal akıl” dır. Bundan da gökler ve onların akılları doğar. İbni Sina’nın ahlak felsefesi, mezafiziğe dayanır ve tasavvufa yakındır. “Mutluluk ve doğru yaşam nedir?” sorusuna; “Mutluluk, insan ruhunun kendisini arıtması, temizlemesi, faal akla yönelmesidir.” diye karşılık verir.
Gazali bilgi kuramı çerçevesinde en ilgi çekici çalışmayı yapmıştır. Gazali şu ve benzer sorulara karşılık aramıştır:
“Kesin bilgiye nasıl ulaşabiliriz?”
“Hangi bilgi alanında, kesinlikten söz edilebilir?”
“Duyuların ve akim sağladığı bilgilerin sağlamlığı ne ölçüdedir?”
“Felsefe ve metafizik, kesin bilgiler verebilir mi?”
Gazali her şeyden önce bilgilerimizde kesinlik ve sağlamlık arar. Matematik ve mantık gibi alanı sınırlanmış bilgi dallarının kesin bilgiler verdiğini, buna karşılık metafiziğin sağlam bilgiler vermediğini söyler. İnsan aklı yetersiz kalır ona göre.
Gazali, bilgi konusundaki genel eleştirisine, duyuların bizi aldatabileceğim ortaya koyarak başlar. Metafizik konularda kesin doğrulara varabileceğinden kuşku duyar. Bunu da daha önceki düşünürlerin görüşlerini eleştirerek temellendirir. Filozofların akıl ile inancı birleştirmeye çalışmalarının bir yanılma olduğunu öne sürer.
Nihayetinde insanlık hangi zamanda olursa olsun dünyaya gönderiliş amacını irdelemiş kendi kısıtlı aklı ve imkanlarıyla tanımlamaya çalışmıştır. Dünya var oldukça gelecekte de böyle olmaya devam edecektir. Bizim inancımıza göre insan başıboş bırakılmamış ve dünyaya gönderilişinin bir amacı vardır. Her insan fıtratı doğrultusunda kendine düşen sorumluluğu yerine getirmek durumundadır. Dünyada yaşayan tek mahluk kendisi değildir, çevresinde bulunan bütün hayvanlar, bitkilerden, dağlardan, topraktan sadece ihtiyacı olduğu ölçüde kullanmalı, tamahkarlıktan kaçınmalıdır.
- Macaristan'dan Türkiye'ye destek: Operasyon Kürtlere karşı değil
- İstanbul'da silah kaçakçılarına dev operasyon
- HDP önündeki eylemde 50'nci gün
- Dışişleri'nden Şili için seyahat uyarısı
- İstanbul Havalimanı kışa hazır
- Ankara'da iğrenç iddia! Saz kursunda...
- Ben kimi seviyorum ve niçin seviyorum
- Panik havası kalktı, fındık fiyatları yükselişe geçti
- Taha Akgül şampiyon oldu
- MSB'den çekilme açıklaması: 136 araç çıktı
- “Sosyal böcekler” kış hazırlığına başladı
- Sağlık Bakanı Koca'dan 'grip aşısı' açıklaması
- Ünlü kalp doktorundan yasaklı çikolata ve çay uyarısı
- PTT 179 yaşında
- Başkentte artık 'yanıp sönen yeşil ışık' olmayacak
İnsan ne ile yaşar?
- “Sosyal böcekler” kış hazırlığına başladı
- AA Haftaya damga vuran fotoğraflar
- Bolu’nun incisi Abant Tabiat Parkı
- Barış Pınarı Harekatı'ndan ilk görüntüler
12345678
- Prof. Dr. Mehmet Emin Ay hocadan muhteşem sohbet: Ben kimi seviyorum ve ne için seviyorum
- Kağızman'da askeri aracın geçişi sırasında patlama
- Yörüklerin asırlık çeyiz asma geleneği
- Belçika’da savaş uçağı görevlileri böyle savurdu
12345678
POLİS - ADLİYE
- FETÖ firarisi Ergenekon savcısı yakalandıHakkında kırmızı bülten çıkarılan, FETÖ'ye iltisakı nedeniyle meslekten ihraç edilen firari eski savcı Mehmet Murat Dalkuş yakalandı.
- Ankara'daki mezat çetesi operasyonunda gözaltı sayısı 76 olduAnkara'da mezat salonlarında yapılan ihalelere, darp, baskı ve tehdit yoluyla başkalarının girmesini engelleyerek haksız kazanç elde ettikleri gerekçesiyle düzenlenen operasyonda gözaltına alınan şüpheli sayısı 76'ya yükseldi.
- Telefonda başlayan tartışma, parkta kanlı bittiİzmir'in Konak ilçesinde, ev sahibi ile evini kiralamak isteyen kişi arasında telefonda çıkan gerginlik, kanlı bitti.
- Görevden alınan HDP'lilere yönelik terör operasyonuİçişleri Bakanlığı'nca 19 Ağustos günü hakkındaki terör soruşturması nedeniyle Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevinden alınan HDP'li Selçuk Mızraklı ile Kayapınar ve Bismil belediye başkanları gözaltına alındı.
SPOR
- Taha Akgül şampiyon olduAskeri Olimpiyat Oyunları'nda mücadele eden milli sporcu, serbest stil 125 kiloda altın madalya kazandı.
- Filede rakipler belli olacakVoleybolda 2020 CEV Şampiyonlar Ligi grup kuraları 25 Ekim Cuma günü çekilecek.
- Yıldız futbolcu Real Madrid maçında yokGalatasaray, UEFA Şampiyonlar Ligi A Grubu 3'üncü haftasında İspanya temsilcisi Real Madrid ile oynayacağı maçın hazırlıklarını bu akşam yaptığı antrenmanla tamamladı.
- Galatasaray Avrupa'da 282. kez sahne alıyorUEFA Şampiyonlar Ligi A Grubu üçüncü maçında 22 Ekim Salı günü İspanya temsilcisi Real Madrid'i konuk edecek Galatasaray, Avrupa kupalarında 282. karşılaşmasına çıkacak.
KİM KİMDİR?
- Hacı Süleyman Bilgen kimdir?Hacı Süleyman Bilgen kimdir, hangi dönem yaşadı, Milli Mücadeleye hangi katkıları sundu, hangi görevlerde bulundu, Mustafa Kemal Paşa ve Rauf Orbay ile yolları nasıl kesişti? İşte cevabı:
- Hacı Taşan kimdir? Neşet Ertaş’ın Hacı Taşan türküsü ne?Hacı Taşan kimdir, nereli, hangi dönem yaşadı, bağlamayı kimden öğrendi, Muharrem Ertaş ile yolları nasıl kesişti, hangi eserleri verdi, Neşet Ertaş Hacı Taşan için hangi Türküyü besteledi? İşte cevabı:
- Hafız Şaban Efendi kimdir?Hafız Şaban Efendi kimdir, nereli, hangi dönem yaşadı, Ruslara nasıl esir düştü, esaretten nasıl kurtuldu, esarette tuttuğu günlük nerede? İşte cevabı:
- Hüseyin Hilmi Paşa kimdir, mezarı nerede?Hüseyin Hilmi Paşa kimdir, hangi dönem yaşadı, hangi görevlerde bulundu, Namık Kemal ve Sultan II. Abdülhamit Han ile yolları nasıl kesişti, mezarı nerede? İşte cevabı: