Diş Fırçası
Ağız ve diş sağlığı rahatsızlıklarının başında gelen diş eti hastalıklarının ve diş çürüğünün ana nedeni olan dental plak, içerisinde bakterilerin aldığı bir tabakadır. Diş yüzeyleri üzerinde doğal olarak bulunan dental plağın karmaşık bir yapısı bulunmaktadır. Plağın birikmesi bu bakterilerin yoğunluğunun plak bünyesinde artması anlamına gelmektedir. Dental plağın aşırı birikmesinin önüne geçilememesi sonucunda, içerisindeki bakteriler ağız sağlığının bozulmasına neden olabilirler.
Mevcut bilimsel verilerin ışığında, dental plağı uzaklaştırmanın en etkili yolu, diş fırçası ve diş ipi gibi diğer yardımcı araçların kullanılarak diş üzerindeki plağın uzaklaştırılmasını sağlayan mekanik temizlik olduğu tespit edilmiştir.
Mekanik temizlikteki başarı, düzenli diş fırçalanması, diş fırçasının plak kaldırma etkinliği ve diş aralarının temizlenmesine bağlıdır. İyi bir diş fırçası, fırçalama işlemini kolaylaştırmalı, fırçalama sırasında etkili bir şekilde plak kaldırabilmeli ve temizlerken diş ve dişeti dokularına zarar vermemelidir. Diş hekimleri, diş fırçalarının en geç 3 ayda bir yenisiyle değiştirilmesini önerirler. En geç 3 ayda bir değiştirme ihtiyacının nedeni, diş fırçasının aşınmasıyla fırçalama işleminin etkin yapılamaması ve fırçalama esnasında diş ile dişeti dokularına zarar verebilmesidir. Diş fırçasının kıllarının kullanıma bağlı olarak aşınması nedeniyle, 3 ay kullanılmış bir diş fırçasının plak kaldırmada, yeni fırçaya kıyasla daha az etkin olduğu belirlenmiştir.
Şarjlı (Elektrikli) Diş Fırçası
Bazı çalışmalar, elektrikli diş fırçalarının plak temizleme konusunda daha başarılı olduğunu göstermektedir. Burada unutulmaması gereken nokta şudur: plak temizlemedeki en büyük etken doğru bir şekilde ve doğru bir sürede dişlerin fırçalanmasıdır. Eğer manuel bir fırça ile bu doğru bir şekilde yapılıyorsa aradaki fark göz ardı edilebilmektedir. Elektrikli diş fırçasının en büyük avantajı; el becerisi kısıtlı kişilerde işlemi kolaylaştırması, normal bireylerde ise standart hale getirerek daha kolay hale getirmesidir.
Diş Macunu
Diş yüzeyindeki plakları ve bakterileri temizlemeye ve diş eti hastalıklarından korunmak için diş macunu kullanmak ağız sağlığı için son derece önemlidir. Çoğu diş macunun içinde, diş minelerini güçlendiren ve diş çürümesiyle mücadele eden materyaller bulunmaktadır. Her ne kadar diş macunu diş temizliği için gerekli olsa da burada önemli olan doğru diş fırçalama tekniğidir. Çocuklarda diş macunu kullanımı, doğumdan üç yaşına gelene kadar önerilmemektedir. 3 yaşından sonra çocuklar diş macunu kullanabilir fakat bunda da belirli hususlara dikkat etmek gerekmektedir. Diş macunu gereğinden fazla miktarda değil, bir bezelye tanesi kadar fırçanın üzerine sürülmelidir. Bu miktar dişlerin fırçalanması için yeterlidir.
Diş İpi
Diş fırçası ön, arka ve çiğneme yüzeyleri olmak üzere dişlerin yalnızca üç bölümüne erişir. Diş ipi ise dişlerin ara kısımlara ulaşarak etkin bir temizlik sağlamasından ötürü ağız bakımının ayrılmaz bir unsuru olmalıdır. Düzenli diş ipi kullanımı, dişlerin arasında kalan ve kötü kokuya neden olan artıkları yok ettiği için ağız kokusuyla da mücadele eder. Diş ipi kullanımı diş fırçalamadan sonra gelen en önemli ağız ve bakım uygulamasıdır. Diş fırçası ile temizlenemeyen yiyecek artıkları, diş ipi yardımıyla temizlenir. Böylece ara yüz çürüklerinin ve diş ve diş eti hastalıklarının ana nedeni olan plak oluşumunun önüne geçilmiş olur
Kaynak:
- C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Halk Sağlığına Yönelik Bilgiler. Ağız ve Diş Sağlığında Kullanılan Ürünler. https://sagligim.gov.tr/agiz-dis-sagligi/agiz-ve-dis-sagliginda-kullanilan-urunler.html(Erişim Tarihi: 17.04.2020)