Tarım ve Orman Bakanlığı, Zehirsiz Sofralar Sivil Toplum Ağı’nın “Zehirsiz Sofralar Kampanyası” ile acilen yasaklanmasını talep ettiği 13 etken maddenin de aralarında yer aldığı 41 pestisitin kullanımdan kaldırılması konusunda üniversitelerden görüş istedi.
Zehirsiz Sofralar Sivil Toplum Ağı, Kasım 2019’da herkesi insanların sinir ve hormonal sistemine zarar veren, pek çok kanser türüne, lösemiye, kısırlığa neden olan, çocuklarda gelişim bozukluklarına yol açan, arılara ve diğer canlılara verdiği zararla biyoçeşitlilik kaybına sebep olan, ekosistemi tahrip eden, toprağımızı ve suyumuzu zehirleyen pestisitlere karşı harekete geçmeye çağırarak Zehirsiz Sofralar Kampanyası başlattı.
Zehirsiz Kampanya kısa süre içerisinde 100 bin imzaya ulaştı, kampanya talepleri ile ilgili TBMM’ye soru önergesi verildi ve meclis gündemine taşındı.
Pestisit yasağı talepleri, Bakanlığın gündeminde!
Tarım ve Orman Bakanlığı, üniversitelere bir yazı göndererek 41 pestisit etken maddesinin kullanımdan kaldırılması konusunda görüşlerini istedi. 24 Ocak’a kadar kullanımdan kaldırılması konusunda görüş istenen pestisit listesinde, Zehirsiz Kampanya’nın öncelikle ve acilen yasaklanmasını talep ettiği 13 etken madde de bulunuyor.
Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün, bitki koruma ürünleri firmaları ile üniversitelerin ilgili bölümlerine gönderdiği yazıda, şöyle denildi:
“Ülkemizde bitki ve bitkisel ürünlerin yetiştirildikleri ve muhafaza edildikleri ortamlarda zararlı organizmalara karşı kullanılan pestisitler, bitki gelişim düzenleyiciler, böcek cezbediciler (Attractants), böcek uzaklaştırıcıları (Repellents), böcek gelişimi düzenleyicileri (IGR), beslenmeyi engelleyiciler, biyopreparatlar, bitki aktivatörleri, fizyolojik hastalıkların tedavisinde kullanılan maddeler, biyolojik mücadele etmenleri, tuzak ve feromonlar gibi bitki koruma ürünleri ruhsatlandırılarak üreticinin kullanımına sunulmaktadır.
Bitki koruma ürünlerinin ruhsatlandırılması 5996 sayılı “Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu” çerçevesinde “Bitki Koruma Ürünlerinin Ruhsatlandırılması ve Piyasaya Arzı Hakkında Yönetmelik”te belirtilen usul ve esaslara göre yürütülmektedir. Bitki Koruma Ürünlerinin ruhsatlandırılması aşamasında, ürüne ait toksikoloji-ekotoksikoloji, kalıntı, biyolojik etkinlik, fizikokimyasal özellikler, diğer ülkelerdeki ruhsat ve tavsiyeye ait bilgi ve belgeler dikkate alınmakta, yapılan değerlendirme sonucunda insan, bitki ve çevre açısından uygun bulunması durumunda ruhsatlandırma işlemleri gerçekleştirilmektedir.
2009 yılından bu yana 185 aktif madde yasaklandı
Türkiye’de ilk kez ruhsatlandırılacak olan bitki koruma ürününün aktif maddesinin adı geçen yönetmelik kapsamında Avrupa Birliğinde veya G8 ülkelerinde ruhsatlı olması gerekmektedir ve dolayısıyla ilgili ülkelerdeki gelişmeler ve yasaklamalar da takip edilmektedir. Ayrıca; Uluslararası kuruluşlarca insan ve çevre sağlığı ve benzeri konularda sakıncaları görülen aktif maddelerin kullanımının yasaklanması halinde, bu maddeler ülkemizde de yasaklanmaktadır. Bu çerçevede AB ile eş zamanlı olarak 2009 yılından bu yana 185 aktif maddenin ülkemizde de kullanımı sonlandırılmıştır.
Bu kapsamda ülkemizde AB’de kullanımı sonlandırılan veya kullanımı sonlandırılacak olan ancak ülkemizde ruhsatlı bulunan bitki koruma ürünü aktif maddeleri ile ilgili olarak, ülke tarımı ve zararlı organizmalarla mücadele konuları dikkate alınarak ekte isimleri verilen 41 adet aktif maddenin kullanımdan kaldırılması konusundaki görüşlerinizin 24 Ocak 2020 tarihine kadar Genel Müdürlüğümüze yazılı olarak bildirilmesi hususunda gereğini rica ederim.”
Kullanımdan kaldırılması için görüş istenen 41 aktif madde
“Zehirsiz Tarım desteklenmeli”
Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan gelen bu haberin olumlu olduğunu; ancak, zehirsiz, doğa dostu tarım yöntemlerini geliştirmeye dönük politikalara da acil ihtiyaç duyulduğunu belirten Zehirsiz Sofralar Proje Koordinatörü Batur Şehirlioğlu, şunları söyledi:
“Mesele sadece zararlı pestisitlerin yasaklanması değil, ki bunlar da zararlı etkilerine yıllarca maruz kalındıktan sonra yasaklanıyor, mesele mevcut ve gelecek kuşakların, çevrenin sağlığını koruyan, sorumlu, önlemini baştan alan politika ve stratejiler üretmek. Bir pestisiti yasaklayıp, ne yazık ki sıkça görüldüğü gibi, başka bir pestisite ruhsat vermek değil. Ekolojik, sağlıklı ve sürdürülebilir tarım ancak agroekolojik yaklaşımlarla mümkündür. Tarım uygulamaları canlı ekolojik sistemleri temel almalı, onlarla birlikte çalışmalı, onları kendine model almalı ve onların devamlılığına katkıda bulunmalıdır.”
Zehirsiz Sofralar Kampanyası ne talep ediyor?
Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği’nin yürüttüğü ”Zehirsiz Sofralar” Projesi kapsamında 100’ü aşkın sivil toplum kuruluşu tarafından kurulan Zehirsiz Sofralar Sivil Toplum Ağı, Zehirsiz Kampanya ile Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan şu taleplerde bulunuyor:
1-Dünya Sağlık Örgütü tarafından “son derece tehlikeli”, “yüksek seviyede tehlikeli” ve “muhtemel kanserojen” olarak belirlenen ve tarımda kullanılan 13 etken madde (Difenacoum, ethoprophos, cyfluthrin, beta-cyfluthrin, zeta-cypermethrin, fenamiphos, formetanate X formetanate hydrochloride, methiocarb, methomyl, tefluthrin, zinc phosphide, glyphosate, malathion) öncelikle ve acilen yasaklansın.
2-Pestisitlerin tamamının 2030 yılına kadar yasaklanması, doğa dostu, zehirsiz yöntemlerle tarımsal üretim yapılması için Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gerekli adımlar atılsın; doğa dostu tarım yöntemleri ve bu yöntemlerle tarım yapan küçük üreticiler desteklensin; üreticileri doğa dostu, zehirsiz yöntemler kullanmaya teşvik edecek politikalar uygulansın.
3-Türkiye’de tarım ve gıda ürünlerinde kullanılan pestisitlerle ilgili denetimler artırılsın, elde edilen denetim sonuçlarıyla ilgili şeffaflık sağlansın.