Piyasada farklı adlarla bir çok kripto para bulunuyor. Ancak yatırımcısının yüzünü güldüren ve gelecek vaat eden kripto paralar, piyasa değeri açısından şöyle sıralanıyor. İlk sırada Bitcoin yer alıyor. Daha sonra sırasıyla, Ethereum, Binance Coin, Solona, Cardano, XRP, Polkadot, Dogecoin, Terra ve Uniswap geliyor.
En İyi 10 Kripto Para
Şimdi sırasıyla kripto borsasında en iyi on listesine giren kripto paraları açıklayalım.
Bitcoin (BTC)
Bitcon; 2009 yılında açık kaynak kodlu yazılım olarak piyasaya sürüldü. Her ne kadar doğruluğundan şüphe duyulsa da yazılımın Satoshi Nakamato tarafından yaratıldığı düşünülüyor. 2010 yılında yazılımın yönetimini Gavin Andresen almış ve öncü geliştirici olmuştur. Andresen’in stratejisi ise Bitcoin’in her durumda varlığına devam etmesidir.
Kripto para birimleri arasında ilklerden olan Bitcoin’in en önemli özelliği, temelde ağ üzerinde kontrol edilemezken, kullanıcılarına mal varlıklarını kontrol etme hakimiyetini tam olarak vermesidir. Hiç bir şirket, banka ve hatta devletin Bitcoin üzerinde söz hakı yoktur.
Hiç bir merci tarafından kullanıcılardan işlem ücreti alınamaz. Daha da önemlisi Bitcoin’in tüm hareketleri şeffaftır ve yapılan tüm işlemler blockhain denilen defterde depolanmaktadır. Bu da kullanıcısına yatırım aracını kontrol ve denetleme hakkı tanımaktadır.
Ethereum (ETH)
Ether; 2013 yılında bir kripto para araştırmacısı ve programcı olan Vitalik Buterin tarafından yaratılmıştır. 2014 yılında online bir fon bulma sitesinden kaynak elde eden Ether, 2015 yılında ise çalışmasının %13’ünü ön madencilik alanına çevirmiştir.
Ether içerisinde 2016 yılında bir çöküş yaşanması nedeniyle iki farklı zincire ayrılarak yeni versiyon olan Etherium (ETH) ve eski dzilim Etherium Classis (ETC) olarak piyasada yerini aldı. Etherium (ETH)’ye olan talep, 2016 yılı Aralık ayında bir milyonu aşan işlem hacmi ile kendisini gösterdi.
Etherium’un rakibi Biontec’ten ayıran bazı özellikleri bulunmaktadır. Öncelikle ETH’nin herhangi bir tekil yöneticisi bulunmamaktadır. Merkezi bir hata noktası olmayan yazılım, dünya üzerinde binlerce insan tarafından rahatlıkla kullanılabilir.
Kullanıcıların kişisel verilerinin sadece kendi özel bilgisayarların da saklama olanağı veren Etherium; kendine ait internet tarayıcısı, kodlama dili ve ödeme sistemini bir bütün olarak ele alan bir ağa sahiptir. Ayrıca ETH blockhain’inde kullanıcılar ademi merkeziyetçi uygulamalar da oluşturabilmektedir.
Binance Coin (BNB)
Binance; hacmi ile dünyanın en büyük borsalarından biridir. Binance kripto para borsasının çıkardığı para birimi olan Binance Coin ise hacmi ve reel para biriminde gösterdiği yükseliş ile dikkat çekmektedir. BNB Temmuz 2013 yılında Binance tarafından geliştirilen BEP 2 tabanlı bir alt yapıya sahip olan blockhain modelidir.
Binance Coin; hızlı işlem süresi ile dikkat çekiyor. Kullanıcıya kullanım kolaylığı sunan bu ödeme yöntemi olarak da kullanılabilen BNB kripto paranın oldukça düşük işlem ücreti bulunuyor.
Binance borsası üzerinde BNB’nin geniş kripto yelpazesi olması, Binance Coin’i avantajlı hale getiriyor.Fiat ile kripto para alım satımının kolaylaşması ve BNB coin çiftleri ile bir çok kripto para alınması, Binance Coin’in sahip olduğu özellikler arasında yer almaktadır.
Solona (SOL)
Solona; De-Fi tabanlı bir projedir. Bir başka deyişle blok zincire ihtiyaç duymadan De-Fi çözümleri için geliştirilmiş olan açık kaynaklı proje olarak açıklanabilir. İlk olarak 2017 yılında İsviçre’de Solona Foundation tarafından piyasaya sürülen kripto paranın resmi para birimi ise SOL olarak kabul edilmiştir.
Solona; De-Fi ekosisteminde merkezi uygulamayı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Yenilikçi bir yaklaşıma sahip olan kripto para bu sayede eko sistemdeki kullanılabilirlik ve ölçülebilirlik etkenlerini artırarak, kullanıcılarına avantajlar sağlıyor. Düşük ücret vaat etmesi de Solona’ya olan talebin artmasında önemli bir etken oluyor.
Cardano (ADA)
Cardano; halka açık olarak sunulan ve akıllı sözleşmeler için platformu çalıştırmayı amaçlayan bir kripto para birimidir. 2015 yılında açılan platform; 2017 yılında Charles Hoskinson tarafından kripto para olan Cardano tarafından geliştirilerek, piyasaya sürüldü. Adını Ada Lavelace’den alan Cardano; kusursuz ve güvenli olarak sunduğu transferleri ile günümüzde oldukça yükselişe geçen kripto paraları arasında yer almaktadır.
Cardano (ADA)’nın en temel özelliklerinden bir tanesi de akıllı sözleşme işlevselliği sağlamasıdır. Böylece, çok karmaşık Dapp’leri bünyesinde barındırmakta ve çalışma sağlayarak, kullanıcısına kolaylıklar sunmaktadır. Temel prensiplerden ödün vermeden ticari konularda etkileşim sağlayacak zemin oluşturan yapıya sahip olan Cardano ile Ada kripto para sahibi, ağ üzerinde hissedar olarak kabul edilir ve ek olarak ödül kazanabilir.
Ripple (XRP)
Bitcoin ve Etherium’dan sonra piyasada en çok değeri olan kripto para birimi Ripple(XRP)’dir. İlk olarak 2004 ylında Ryan Gugger tarafından fikirsel olarak ortaya atılmasına rağmen, Ripple’nin piyasaya sürülme tarihi 2012’dir. San Fransisco merkezli kurulan kripto paranın en önemli özelliği merkezi olan bi yapıya sahip olmasıdır. Blachain olmasına rağmen tutulan defterlerin yönetimi tek bir şirket tarafından gerçekleştirilmektedir.
Hızlı ve güvenilir olan Ripple; varlık ve para transferlerini çok uygun fiyata uluslararası gönderim imkanı sunmaktadır. En yüksek işlem hacmine sahip kripto para arasında yer alan Ripple’ın erişilebilir olmasını kolaylaştırmaktadır. Ayrıca arkasında kuvvetli bir şirketin olması nedeniyle bir çok şirket ve bankaların dikkatini çekmekte, bu da XRP’nin değerinin her geçen gün artmasına neden olmaktadır.
Polkadot
Polkadot; birden fazla özel blockchani tek bir birleşik ağa bağlayan yeni nesil protokoldür. İsviçre’de Web 3 vakfı tarafından hazırlanan Polkadot; 2020 yılında piyasaya sürülmüş yeni bir platformdur. Yenilikçi kullanım olanakları ile dikkat çeken Polkadot’un kripto para birimi ise DOT Coin’dir.
Gerektiği durumda özelleştirilebilen, birlikte çalışılabilir olan ve ölçeklenebilir olan Polkadot; bir çok blok zincirine ev sahipliği yapmaktadır. Böylece paralel zincirlerde çalışan ancak birbirinden farklı projeleri birlikte çalıştırmayı amaçlar. Bu da dış dünyada birbirinden habersiz olan ve bağımsız çalışan yapıları bir araya getiren sistem, kolay güncellenebilme özelliği de taşımaktadır.
Dogecoin
Kripto para’ya olan ilgi, bu tarz paraların sayısının bini aşmasına neden oldu. Dogecoin’in kurulma amacı ise yatırım yapmaktan öte bu tarz sanal paralarla dalga geçmek içindi. 2013 yılında Jackson Palmer tarafından geliştirilen Dogecoin adını bir internet fenomeninin köpeğinden almaktadır.
Dogecoin’in ilk dikkat çeken özelliği; çok hızlı coin üretimine izin verecek şekilde çalışması geliyor. Ayrıca platformda, scrypt kullanılıyor olması ve block zamanı olarak ayrılan birer dakikalık süreye ek olarak dört dakika zorluk seviyesinin yeniden hesaplanması da dogecoin miktarının sınırsız olmasını ve diğer kripto paralardan ayrılmasını sağlıyor. Bir dogecoin client indirerek; en basit şekilde hesap açmak, cüzdan almak, kripto para biriktirip başkasına göndermek ya da madencilik yapmak ise oldukça kolay olmaktadır.
Terra
Terra; 2018 yılı ocak ayında Daniel Shin ve Do Kwon tarafından kurulmuştur. Blockchain ve kripto para biriminin pek çok kişi tarafından hızla benimsenmesi, Terra’nın oluşturulmasında önemli bir etkendir. Nisan 2019 yılında kullanıma açılan Terra; 2020 yılı Eylül ayı itibariyle uluslararası para fonuna sabitlenmiş stablecoinler sunmakta ve ek seçenekler ekleyerek hedeflerini genişletmektedir.
Terra; kripto para birimlerinin fiyatlarını itibari para birimlerinin fiyat istikrarı ile birleştirmektedir. Otomatik olarak sabit değerli olması birebir sabit fiyat özelliği sunmasını sağlıyor. Gerekli görüldüğü taktirde kripto para arzını değiştirmek amacıyla, kar avantajı sunan döviz kurları ile takas etmeyi sağlamaktadır. Terra’nın bir diğer özelliği ise e-ticaret platformlarının üyesi olmasıdır.
Unıswap
Unıswap; herhangi bir merkeze bağlı olmadan kullanıcıların internet üzerinden şahsen işlem yaptığı bir kripto paradır. Otomatikleşmiş bir piyasa yapıcısına örnek olarak gösterilebilen Unıswap; 2018 yılının Kasım ayında piyasaya sürülmüştür. Likidite sorunlarına verimli çözümler sunan Unıswap geleneksel borsaların aksine yenilikçi düşünceyle hareket ederek, token ticaretinin verimliliğimi artırmaktadır.
Unıswap; 2020 yılı Eylül ayında kendi yönetim tokenini geliştirmiş ve protokolün eski kullanıcılarına token hediye ederek bir ilke imza atmıştır. Unıswap’ın kullanıcılara protokolün şekillenmesinde olanak tanıması ve kar potansiyelini artırması, merkeziyetsiz diğer kripto para borsasının da çekici hale gelmesini sağlamıştır.
Piyasa hacim büyüklüğüne göre En İyi 10 Kripto Para listemizi tamamladık. Yakın geçmişte değişimlerin olduğu listeleme uzak olmayan bir gelecekte yeniden değişime uğrayacağa benziyor.