Demir eksikliği anemisi nedir?
Demir eksikliğinde olağanda demir içermesi gereken kırmızı kan hücreleri sayıca azalır. Kırmızı kan hücrelerinin temel misyonu dokulara oksijen taşımak ve hasebiyle güç vermektir. Kan hücreleri azaldığında dokulara taşınan oksijen de azalacağından çocuk halsizleşir. Lakin tedavi edilmediği takdirde zihinsel fonksiyonları etkileyebilir. Demir eksikliği olanlarda mental ve motor (zihinsel ve hareket) gelişim skorları daha düşük olur, dikkat eksikliği daha sık görülür.
Demir eksikliği için risk yaratan durumlar
- Vaktinden erken doğum
- Düşük doğum yükü
- Birinci 12 ayda inek sütü verilmesi
- Anne sütü ile beslenen bebeklerde 6’ncı aydan sonra demirden varlıklı ek besin verilmemesi
- Anne sütü alamayan bebeklerde demirden zenginleştirilmiş mama kullanılmaması
- 1-5 yaş ortası günde 750ml’den fazla inek/keçi sütü tüketimi
- Kronik hastalıklar
- Genç kızlarda adet kanaması
Demir eksikliği belirtileri nelerdir?
- Halsizlik, güçsüzlük
- Solukluk
- İştahsızlık
- Çabuk yorulma
- Huzursuzluk
- Lisan üzerinde yaralar
- Üşüme
- Sık enfeksiyon
- Çarpıntı
- Davranış ıstırapları
- Okul muvaffakiyetinde azalma
- Buz, toprak, kil üzere besin bedeli olmayan ögelerin tüketilmesi
Belirtilerin görülmesi halinde bir çocuk tabibi tarafından muayene edilmesi gereklidir. Kolay bir kan tahlili ile teşhis konabilir.
Tedavisi nasıl yapılıyor?
Demir eksikliğinin erken tanısı için nizamlı aralıklarla kan sayımı yapılmalıdır. Prematüre ve düşük doğum yüklü bebeklerin 4-6’ncı ayda, vaktinde doğmuş bebeklerin ise 6-9’uncu ayda tam kan sayımı yapılması gerekir. Doktorunuz gerekli görürse testin vakit içinde tekrarlanmasını önerebilir. Kansızlık saptanırsa demir tedavisi başlanmalıdır.
Demir eksikliği anemisi tanısı konan çocuklara kilosuna uygun dozda demir içeren ilaçlar başlaması gerekir ve diyet düzenlenmelidir. Demir emiliminin daha düzgün olması için ilaç aç karna alınmalı ve C vitamini bakımından varlıklı besinler çokça tüketilmelidir. 1 ay kırmızı kan hücrelerinin artırılması ve 2 ay da demir depolarının dolması için toplam 3 ay tedavi sürdürülmeli, tedavi bitiminde kan sayımı kontrolü yapılmalıdır. Demir tedavisine bağlı dişlerde lekelenme ve dışkıda renk değişikliği görülebilirse de bu durum geçicidir.