Tüm dünyada yaklaşık 1.5 yıldır devam eden pandemi sürecinde çevrim içi toplantılara ayırdığımız süreler tahmin ve kontrol edilemez noktalara ulaşmış durumda. Hemen hemen her yaş kategorisinde eğitim-öğretim büyük ölçüde uzaktan devam ederken birçok şirket de çalışanlarına evden çalışma imkanı sağlamış durumda. Bu amaçlarla gerçekleştirdiğimiz görüntülü görüşmelerin beynimize etkileri konusunda muhtemelen bazı çekinceleriniz vardır. Microsoft bu konuda bazı araştırmalar yaptı ve görünüşe göre görüntülü görüşmeler stres seviyemizi artırıyor.
Günde dörde bölünmüş yarım saatlik sekiz görüntülü görüşme şeklinde gerçekleştirilen araştırmaya 14 kişi katıldı. Bu toplantılar bir gün, oturumlar arasında 10 dakikalık molalarla, diğer günlerde ise birleştirilmiş bir blok halinde gerçekleşti. Katılımcılar, bir beyin izleme ekipmanı olan EEG cihazını taktılar.
Elde edilen bulgular, tahmin edilenin dışında sonuçlar değil. Zira çoğumuz uzun zamandır bu süreci ve etkilerini bizzat yaşıyoruz. Fakat yine de bu durumun testlerle ortaya konulmuş olması önemli. Kesintisiz (blok) toplantılar/dersler sırasında, insanlar daha yüksek beta dalgaları gösterdi ki bu durum, stres, kaygı ve konsantrasyon ile ilişkili. Daha yüksek bir stres seviyesi mevcuttu ve bu seviye zaman geçtikçe yavaş yavaş artma eğilimi gösterdi.
10 dakikalık molalar vermek, stres seviyesini ortalama olarak daha düşük tuttu, yükselmesini engelledi ve diğer pozitif ölçümleri artırdı.
EEG okumaları stresin en kesin ölçümü olmasa da, oldukça güvenilirdir ve 5’li likert ölçeğinde “İkinci toplantıdan sonra ne kadar stresliydiniz?” şeklinde bir öz değerlendirmeden daha iyidir. Ve elbette dizüstü bilgisayarınızı bir MRI makinesine götürmek güvenli olmayacaktı. Bu nedenle, bu sonuçlar önemli bulgular olsa da abartmamaya ve stresin karmaşık ve bazen adaletsiz bir çalışma ortamında gerçekleştiğini unutmamaya dikkat etmeliyiz.
Örneğin: Stanford tarafından yayınlanan ve “Zoom Yorgunluğu” olarak adlandırdıkları yakın tarihli bir çalışma, kadınların orantısız bir şekilde acı çektiğini gösteriyor. Erkeklerin iki katından fazla kadın, görüntülü toplantılar sonrasında ciddi bir yorgunluk bildirdiler. Belki de bu durum kadınların toplantıları daha uzun sürmesi ve ara verme olasılıklarının daha düşük olmasından kaynaklanıyor olabilir.
Stanford’un, kendinize her gün yalnızca bir süreliğine ses yapma izni vermek, kamerayı uzağa konumlandırmak ve etrafta dolaşmak veya sadece kendi görüntünüzü kapatmak gibi birkaç önerisi var.
Nihayetinde çözümler tamamen bireysel olamaz – yapısal olmaları gerekir ve sanal toplantı yılını geride bırakıyor olsak da ileride daha fazlasının olacağına şüphe yok. Bu nedenle, işverenlerin ve organizatörlerin bu risklerin farkında olması ve bunları hafifleten politikalar oluşturması gerekir. Biri sorarsa, onlara bilimin öyle dediğini söyleyin.