Skolyoz Ameliyatı:
Skolyoz gelişme çağında omurganın sağa doğru eğilmesiyle, omurgada, göğüste ve bel bölgesinde ortaya çıkan bir hastalıktır. Skolyoz, omurganın sağa, sola veya içeri doğru eğilmesiyle oluşur. Skolyoz ameliyatı,
bu eğriliği düzeltmek için yapılan cerrahi müdahaledir.100 kişiden 1 yada 3 kişiyi etkileyen hastalığın erken dönemde teşhis edilmesi önem arz eder. Skolyozun %80' lik bölümünün neden kaynaklandığı bilinememektedir. %20' lik kısmı ise kas ve sinir hastalığı yada kemikte enfeksiyon gibi hastalıklardan kaynaklanır. Hastalık çocukluk çağında daha sık görülür ve erken teşhis edildiğinde başarı oranı çok yükselir. Çünkü çocuk skolyozu erişkin skolyozundan farklı bir tablo çizer. 10 yaş altındaki çocuk hastalarda ilerleme çok daha hızlıdır sebebi ise büyüme hızıyla orantılı gelişen skolyozu durdurmak için füzyon denilen cerrahi müdahaleye ihtiyaç duyulabilir. Bu durdurma ameliyatına her zaman başvurulmaz. Bu durdurma ameliyatı, 5 yaşın altında yapılırsa omurilik kanalının dar kalmasına, 8 yaşından önce yapılırsa akciğerin gelişmemesine ve 10 yaşın altında yapılırsa, göğüs kafesinin gelişiminin bozulmasına sebep olabilir. 10 yaşının altındaki hastalarda uygulanacak füzyon işlemi omurganın kısa kalmasına neden olabilir. Ancak eğri ve işlevsiz bir omurgadansa kısa ve düzgün bir omurga tercih edilebilir. Ancak tespit edilmemiş ve ilerlemiş vakıalar da skolyoz ameliyatı
kaçınılmaz hale gelir. Ameliyatın gerçekleşmediği durumlarda ise rahatsızlık nedeniyle iç organlar görevini tam olarak yerine getiremez ve başka sağlık problemlerine zemin hazırlar. Çocuklarda ise gelişme ve büyüme sıkıntısı yaratarak başka hastalıklara sebep olabilir. Bu eğriliğe skolyoz ameliyatı
ile müdahale edilmediğinde, omurilik zedelenerek hasta felç olma riskiyle karşılaşabilir.
Skolyoz Ameliyatı Ne Zaman Gereklidir?
Teşhis yapıldıktan sonra hastalar 3-6 ay arası periyotlarla takibe alınır. Her kontrolde eğriliğin derecesi ölçülerek ilerleme olup olmadığı saptanır. Çok hızlı ilerleyen vakıalarda, eğrilik 40 dereceye ulaşırsa skolyoz ameliyatı gerçekleşir. Yavaş ilerleyen vakıalar da ise eğrilik 40 dereceye ulaşsa dahi takibe devam edilebilir. 40 dereceye ulaşmış bazı eğriliklerde vücut dengesi bozulmaya başlamışsa, hızlı ilerleme gözlenmese de ameliyat yapılabilir. Skolyoz ameliyatının eğriliğin nerede olduğuyla da ilişkilendirilmesi gerekir. Özellikle bel bölgesini etkileyen skolyozların da ameliyat edilmesine karar verilebilir.
Ameliyatın Riskleri Nelerdir?
Ameliyat kararı hasta ve ailesiyle birlikte alınmalıdır. Uzman ve nitelikli kişiler tarafından yapılan ameliyatın riski oldukça düşüktür. Özellikle genç ve küçük yaş grubu hastalarda, omurga esnekse skolyoz ameliyatı gayet başarılı ve hastaya daha fazla yarar sağlayacak şekilde sonuçlanıyor.
Skolyoz Ameliyatı Süreci
Skolyozun cerrahi tedavisinde omurlara vida konulmak suretiyle eğrilik düzeltilir. Ortopedi cerrahisinin en uzun süren ameliyatlarından biri skolyoz ameliyatıdır. Ortalama 3,5-4 saat sürer. Ameliyattan 1-3 gün sonra, hasta ayağa kaldırılır ve tuvalete gitmesine ve oturmasına izin verilir. Hastalar ayağa kalktıkları zamanlarda altı hafta boyu korse takarlar. Ancak bu süre çocuklarda daha erkene çekilebilir. Ameliyattan sonra hasta periyodik aralıklarla 2 yıl takip edilir. Hiç bir sorun kalmadıysa hastanın takibi 2 yıl sonunda bırakılır.
Skolyoz Ameliyatı Sonrası
Ameliyattan sonraki aşamada düzelmiş kemik dokusunu, koruması için konan platin ve demir çubukların, kemik içindeki konumunu korumak için 6 ay hastanın ani hareketlerden ve ağır spordan kaçınması gerekir. Skolyoz ameliyatından sonra hastanın günlük işlerine dönmesi 1 ayda gerçekleşecektir ancak ağır ve daha yoğun enerji isteyen işler için üç ay geçmesi gerekmektedir. Bu arada da cerrahi seviyeye göre korse takılması ve istenilen süre bitimine kadar ise çıkarılmaması önerilmektedir.
Skolyoz ameliyatından sonra ameliyat yerinin su ile temasından da belli bir süre kaçınmalıyız. Mikrop yada enfeksiyon kapma riskine karşı yarayı korumalı, sağlıklı beslenmeli, ağır hareketlerden kaçınmalı ve beslenmemize dikkat etmeliyiz.
Yüzme en iyi spordur skolyozlu hastalar için çünkü suyun kaldırma kuvveti kaslarımızı çalıştırmaya yardımcı olur. Oturuş pozisyonu ve duruş pozisyonu da bir o kadar önemlidir skolyozlu hastalarda. Oturduğumuz sandalye ve yattığımız yatak sert olmalıdır. Duruş pozisyonumuz dik olmalı ve ayak iskeletinden destek almalıyız. Araba sürerken de dikkat edilmesi gereken hususlar vardır. Yatak ve sandalyede olduğu gibi koltuğun sert olması gerekmektedir, ayrıca bacağın gerilmemesi için direksiyona yakın sürmek hastanın lehine olacak pozisyondur. bayanlar düz taban ayakkabı giymemeli, orta yükseklikte topuk tercih etmelidir. Bunun sebebi düz taban ayakkabılar bele fazla yük bindirir.
Her türlü skolyoz tedavisinde kilo en önemli kriterdir. Hasta zayıf ve hareketli ise skolyoz ilerlemez, ilerlese de yavaş seyirlidir. Şişman ve hareketsiz hastada skolyoz çok hızlı ilerler, ameliyat olmaz gözüyle bakılan hasta bir müddet sonra bu cerrahi müdahaleden kaçamayacak hale gelebilir. Skolyoz ameliyatı hasta için çözüm olsa da, ameliyattan önce ve sonra omurgasını korumalı, kendi kendinin doktoru olmalıdır.