Ruh bilgisinin, uzun tartışmalara sebep olmuş «esrarlı» görünüşleri inceleyen bir dalıdır. Bilinen duyu organlarının dışında kalan kavrama ya da idrak gücümüzün (telepati, kehanet, sezme gibi) ve maddesel olaylar üzerinde görülen dolaysız ruhsal etkinin problemleri eskiden okültizm diye anılan bu araştırma alanının başlıca konularını meydana getirir. Max Dessoir adlı bir bilgin tarafından ortaya atılan ve artık uluslararası nitelikte yerleşen parapsikoloji kavramı, bilinen ve yorumlanabilen ruhsal olaylar yanında bir ayrıntı olarak ortaya çıkan ruhsal olayları araştırır.
Her çağda ve her kültürde birbirine dikkate değer ölçüde benzeyen bu türlü olaylar görüldüğü ileri sürülmüştür. Aristo bile bir yazısında olayları önceden bildiren rüyalardan söz etmiştir. Aydınlanma çağı bunları batıl inanç olarak bir kenara atmış, romantizm çağı da ruhun çok yanlılığının bir anahtarı olarak görmüştür. On dokuzuncu yüzyılın mekanik yorumu, okültik görünüşleri bir aldanış ya da aldatmaca diye kabul etmiştir. 1882'de kurulan İngiliz Fiziksel Araştırma Derneğinin bilimsel araştırmaları da inandırıcı olamamıştır. Ancak çok sonraları Birleşik Amerika'da kurulan parapsikoloji laboratuvarının denemeleri, ileri sürülen bazı parapsikolojik görünüşlerin doğruluğu üzerinde kesin sonuçlar ortaya koymuştur. 1953 yılında Hollanda'nın Utrecht Üniversitesinde bir parapsikoloji kürsüsü kurulmuştur. Bugün için telepati, sezme, kehanet ve psikokinez kesinlikle ileri sürülebilen ruhsal fenomenler olarak kabul edilebilmektedir. Telepati, ruhsal olayların bilinen duyu organlarının aracılığı olmaksızın dolaysızca taşınması ve bilinmesi; sezme, bilinmeyen bir gerçeğin duyular dışında algılanması; kehanet de kimsenin bilemeyeceği gelecek olayların önceden bilinmesi olarak tanımlanır. En son olarak ortaya atıldığına göre, psi denilen ve bir bütün meydana getiren ruhsal bir yetenek, sözü edilen duyu dışı algının üç çeşidini ve maddesel olaylar üzerinde mekanik olmayan psişik etkiyi meydana getirir. Bu yetenek, zaman ve mekana bağlı olmayarak, yani mekanik nedenselliğin dışında etki yapar.
Bununla birlikte ispiritizmacılığı parapsikoloji ile karıştırmamak gerekir. Bu batıl inanç, «esrarlı» olayların ölü kişilerin ruhları üzerindeki etkisine dayandığı hipotezinden başka bir şey değildir. Asıl ya da sözde «esrarlı» olaylar (rüyalar ikinci bir çehre, görüntüler), özellikle de ölü ruhlarla masa oynatma yolu ile yapılan sözde ruh haberleşmesi gibi batıl inanç ispiritizmacılığı bir meslek haline gelen falcılık, türlü hayalciliklere ve yanlış anlamalara sebep olmaktadır. Bu bakımdan bazı bilim enstitüleri, paranormal yeteneklerin özellikleri konusunda kamu oyunu aydınlatmaya çalışır, inanılmaması gereken tehlikeli uygulamaların neler olduğunu anlatarak herkesi uyarırlar.