Herkesin koyduğu hedefler,beklentiler ve başarı kıstası aynı değildir.Bir bireyden beklenti ve onun koyduğu hedefler doğrultusunda gerçekleştirdikleri kıyaslanarak bir başarı kriteri belirlenir.Buna göre başarılı veya istenilen hedeflerin uzağında değerlendirmesi yapılabilir.Tabi ki bunda içinde bulunulan imkanlarda belirleyici faktörlerden biridir.
Şimdi bu durumu aslında tam da uygun bir örnekle açıklamaya çalışalım.Şu tarih itibariyle Futbol’da Türkiye Süper Lig’inde iki ezeli rakip Beşiktaş ve Fenerbahçe 27 ‘şer puanda yer alıyorlar.İki ekibin liderle arasındaki mesafe eşit,5’er puan.Ligin de ilk yarısı bitmek üzere. Fenerbahçe’nin Avrupa’da Uefa grupları performansını ayrı tutarak ,sadece Süper Lig durumlarını iki takımın kıyaslarsak,bu kıyaslamayı şöyle formülize edebiliriz;
İki klübün de aslında herzamanki hedefleri şampiyonluktur ve asla Beşiktaş’ta Fenerbahçe’de ikinciliğe tahammül edemez.Ancak bir beklenti yaratma ve bunun sonucunda gerçekleştirilenle mutsuz olma ayrı bir mevzu olarak detaylandırılmalıdır.
Başarılı olmayı takımın sezon içinde gerçekleştirdiği ve ondan beklenenin ne olduğu oranlaması olarak 1 tam sayı belirlersek.Yani şöyle açıklayalım,
Başarı = Gerçekleştirilen/Beklenti
Eğer bu oran = 1 ise , beklenti tam olarak karşılanmış
Eğer bu oran > 1 ise, beklentilerin üzerine çıkılmış
Eğer bu oran < 1 ise, beklentilerin altında kalınmış
diye bir formülizasyon yapabiliriz.
Beklenti konusuna bir parantez açalım.Nedir beklenti? yine bu iki klüp üzerinden gidersek, sezon başındaki söylemler,gençleştirme politikası,maliyet kısılması gibi unsurlar Beşiktaş’ın bu sezon taraftar bazında ve klüp bazında beklentilerini aşağıya çekti.Bu da sezon içinde gerçekleştirilen eski yıllara göre müthiş işler olmasa da beklentiler düşük olduğu için başarı katsayısının artmasına yol açtı.
Gelelim Fenerbahçe’ye.Sezon başı maliyeti yüksek futbolcuların kadroya katılması,çıtanın hep üstlere konması,klübün illa ve illa şampiyonluğu Galatasaray’dan geri alacağız düşüncesi,beklentileri tamamen yükseltti.Bununla birlikte yine Süper Lig’i baz alarak konuşursak,şu an kazanılan 27 puan ,Beşiktaş ile aynı olmasına rağmen,Beşiktaş taraftarını fazla endişelendirmezken ,Fenerbahçe taraftarını tamamen strese soktu.
Bu örnekte görüldüğü gibi,bir hedef belirlerken,bunun gerçekleştirilme yüzdesinin de hesaplanması ve buna göre hareket edilmesi başarı kriterini belirleyen esas faktörüdür.Yüksek hedefler belirlemek her zaman güzeldir.Ancak bu hedeflerin gerçekçi,başarılabilir hedefler olması birey veya kurumun tatmininde çok önemli bir olgudur.