Esin Gedik
35 çalışanla Türkiye’nin en karlı ikinci şirketi: Osmangazi Köprüsü
Osmangazi Köprüsü’nün ülke bütçesine dolayısıyla hepimizin cüzdanına getirdiği yük, muhalefet tarafından sıklıkla dile getiriliyor. Hatta 24 Haziran seçimlerinde Cumhurbaşkanı Erdoğan, miting meydanlarında rakibi Muharrem İnce’yi “O da Osmangazi Köprüsü’nden geçiyor, memleketi Yalova’ya gidiyor” diye tutarsızlıkla suçlamıştı.
Şimdi ortada bu iddiaları ete kemiğe büründüren gerçek rakamlar var. Bu rakamlara nasıl ulaştım? Osmangazi Köprüsü’nü işleten şirketin bizatihi kendisinin açıkladığı rakamlardan... Osmangazi Köprüsü’nün nasıl “para bastığını” hafta içinde açıklanan Fortune Dergisi’nin Türkiye’nin En Büyük 500 Şirketi araştırmasından öğrendim.
Liste pazartesi günü açıklandı, görünürde şaşırtıcı bir durum yoktu. TÜPRAŞ yine birinci, enerji şirketleri ve demir çelik sektörü listenin ağır toplarıydı... Yani, İstanbul Sanayi Odası’nın açıkladığı 500 büyük listesiyle benzer. Aradaki fark, İstanbul Sanayi Odası, sadece sanayi şirketlerini listeliyor; Fortune 500 ise gayrimenkul dışındaki tüm şirketleri değerlendirerek ülkenin en büyük 500 şirketini belirliyor.
Bu kısa açıklama ve girizgâhtan sonra sadede gelelim. Osmangazi Köprüsü’nü işleten Otoyol Yatırım ve İşletme AŞ, bu yıl Fortune 500 listesine ilk kez 349’uncu sıradan giriş yapmış. Otoyol Yatırım ve İşletme AŞ’nin bir diğer başarısı ise listede satışlarını en fazla artıran ilk 10 şirket arasında yer alması. Sıralama olarak pek parlak görülmeyebilir ama Otoyol Yatırım ve İşletme AŞ, 500 şirketin yer aldığı liste içinde karlılığı en yüksek olan ikinci şirket olmuş. Bu şirket, Nurol-Özaltın-Makyol-Astaldi-Yüksek-Göçay Grubu tarafından 2010 yılında kuruldu. Şirket, 2017 yılında net satışlarını yüzde 197 oranında artırarak 638,4 milyon TL’ye çıkarmış. Ancak esas dikkat çeken konu ise yüzde 69,7’lik oranla satış karlılığı en yüksek ikinci şirket olması...
Yani cirosunun neredeyse yüzde 70’i kar! Şirketin vergi öncesi karı 958 milyon TL, yani 1 milyara çok yakın.
Kârın neredeyse yarısı Hazine’nin ödediği paradan geldi
Otoyol Yatırım ve İşletme AŞ, ‘inşaat ve taahhüt” sektörü sıralamasında 10’uncu sırada bulunuyor. Buna karşın önünde yer alan 9 şirketten çok hem de çok daha karlı. Listenin ilk sırasında yer alan Enka’nın çalışan sayısı 20 bin, üçüncü sırada bulunan Limak İnşaat’ın çalışan sayısı 10 bin. Otoyol Yatırım’ın çalışan sayısı ise sadece 35!
Düşünün ülkenin en karlı ikinci şirketi olma unvanını sadece 35 kişiyle kazanıyorsun. Şimdi bu şirket, yüksek katma değerli bir ürün üretiyor olsa “mantıklı” deriz ancak sadece bir köprü!
Peki, bu ‘ballı karın’ kaynağı ne? Osmangazi Köprüsü’nden 2017 yılından geçen araç sayısı 8,5 milyon TL olmuş, geçmeyen araç sayısı ise 6,1 milyon. Geçmeyen 6,1 milyon araç ne demek? Devletin verdiği geçiş garantisinin altında kalan rakamı ifade ediyor. Otoyol Yatırım’ın devletle anlaşması her araç için 35 dolar + yüzde 8 KDV.
2017 yılında Hazine, Osmangazi Köprüsü’nü işleten şirkete geçen araçlar için 578 milyon, geçmeyen araçlar içinse 811 milyon 300 bin TL ödemiş. Karının yarısını devletin verdiği garantiden sağlamış bir şirketle karşı karşıyayız. Ben böyle bir şirketin sahibi olsam bir miktar utanır en azından rakamlarımı açıklamazdım. Ama bu ülkede bu tür hareketler malumunuz prim yapmıyor!
Otoyol Yatırım, 2018 yılı rakamlarıyla bir sonraki yıl Fortune 500 listesinde ilk 100’e girerse kimse şaşırmasın. Gerçi ilk 100’e girmenin de pek bir anlamı yok, sonunda cebine koyduğun para önemli. Hükümetin Hakkâri’de, Van’da, Almanya’da, Aydın’da övünerek anlattığı ‘onlar yapabilir mi?” dedikleri köprü, sayem(n)izde para basıyor işin kötüsü o para ülkenin cebinden çıkıyor!