Şengül Hablemitoğlu…
Akademisyen.
Ve bundan yaklaşık 14 yıl önce öldürülen Necip Hablemitoğlu’nun eşi.
Şengül Hablemitoğlu ile Kırmızı Kedi Yayınevi’nden çıkan “Gri Kitap / Yolculuk” adlı kitabı hakkında konuştuk.
Fazla söze gerek yok, işte Hablemitoğlu’nun gri yas yolculuğu…
Henüz kitabı edinmemiş okur için açıklar mısınız: Yas daha çok siyahla anılır, neden "Gri Kitap"?
Bunda izninizle bir düzeltme yapmak durumundayım. Yas siyah değildir; ki, ben kara diyorum kara daha da koyudur siyahtan. Aslında ölümdür kara olan. Yas gridir. Yas tutarken insan renkleri görmez. Renkler kaybolur. Ve grinin tonları tam da yas tutarken ortaya çıkar. Yeryüzü gökyüzü nerede, hangisi yer hangisi gök, yerde mi gökte mi bilmez insan. Günü geceyi ayırt edemez olur. Gri Kitap demem bundandır.
Necip Hablemitoğlu ile kitap fuarında çarpışarak tanıştığınızı yazıyorsunuz. Tanışma hikayeniz "film gibi" denilen türden, anlatır mısınız?
Sahiden de öyle, film gibi. Bir kitap fuarında çarpıştık ve tanıştık. Sonra benim üniversitede hocam oldu. Bir gün “bu adamla evleneyim ben Allahım” dedim. İnsana güzel bakan gözleri vardı. Ve hayat öyle acayip bir döngü ile devam ediyor ki, şimdi de yine kitap fuarında Necip Hablemitoğlu’nu anlattığım kitabımı imzalayarak hayata karışıp, yaşayıp gidiyorum. İnsan ancak bunlar filmlerde olur diye düşünüyor.
“KAMUSAL YAS ULUSAL KİMLİĞİ İNŞA EDER”
Türkiye'yi bir "yas toplumu" olarak nitelendiriyorsunuz, bu noktayı biraz açar mısınız...
Türkiye gerçekten bir yas toplumu, hatta tutulamamış yasların ülkesiyiz diyorum ben. Unutulmaması gereken bir şey var o da; kamusal yas ulusal kimliği inşa eder. Bu nedenle kayıplarımızı ayrıştırmadan yaslarını tutabildiğimiz kadar bir arada yaşayabiliriz. Geçtiğimiz yıl yaşanan terör olayları, 15 Temmuz kalkışması derken kayıplarımız ve acılarımız katlanarak artıyor. Üstelik travmatik ölümlerin çeşitli görünümleri sık sık ortaya çıkıyor. Bu, bir yerde maden faciası, diğer tarafta canlı bomba olarak geliyor. Geride kalanlar, o çok bildiğimiz, sıralı denilen bir ölümle ya da kaza ile yakınlarını kaybetmedikleri için travma ile ortaya çıkan yasın daha sarsıcı, nesiller boyu devam eden etkileri oluyor…
“ÜLKEMİZDE BİTMEYEN BİR YAS VAR”
Her gün yeni bir travma yaşıyoruz; kadınlar, çocuklar, işçiler, cumhuriyet yara alıyor bir yandan... Bu yası tutulmamış ve üst üste gelen travmaların sonuçları olacak değil mi?
Olmaz mı? Her geçen gün bu sonuçlarla karşılaşıyoruz zaten. Travma patolojisi diye bir şey var. Toplumun ruh sağlığı bozuldu. Bunu görmemek mümkün değil. Ülkemizde bitmeyen bir yas var, bunun bitmemesinin en önemli kaynağı yeni travmalarla yeni yaslar eklenmesi. Ayrıca bu yaraları kimi zaman deşen, kabuğunu kaldıran kimi zaman yasa, yaşanan acılara ortakmış gibi yapan, yas için kurallar koyanlar var. Bu kurallara uymayanları yok eden, ötekileştiren bir toplum var. Biz de, bir nevi yas eviyiz. Türkiye yas(lar)ı kısır döngüye evrilmiş bir yas evi artık...
Kitabınız için "Ölüm acısını kabullenmeye çırpınan bir kadının gri yas yolculuğu" diyorsunuz. "Gri Kitap" tamamlandığında ne hissettiniz, kabullenmenin bir parçası mıydı "Gri Kitap"?
Buna kabullenmek demek yerine Necip Hablemitoğlu ile vedalaşmak diyorum ben. Yas tutmak, evet bir yolculuk. Bu yolculuğun sonunda, insan kayıpla, acıyla ve özlemle yaşamayı öğreniyor. Ancak zaman alan bir yolculuk. Kitap bittiğinde hüzünlü bir mutluluk hissettim. Ve bir de sorumluluğum vardı, bir yas kitabı yazmak zorundaydım. Bunun için de huzur duydum. Şimdi zaman zaman okurlar benimle iletişim kuruyorlar, neler hissettiklerini paylaşıyorlar. Yazdıklarım yerine ulaştı bunu görüyorum. Bu da çok değerli.
“CİNAYETİ DE BİZİ DE GÖRMEZDEN GELDİLER”
Necip Hablemitoğlu gibi “yalnız bırakıldığınızı” söylüyorsunuz. Bu duyguyu hissettiğiniz anları anlatabilir misiniz?
Bu çok somut bir duygu, öyle tesadüfen söylenmiş bir şey değil. Necip Hablemitoğlu, öldürülmeden önce de sonra da Türkiye’de yalnız bırakılan çeşitli spekülasyonlarla üzerinde kuşku yaratılmaya çalışılan bir isim oldu. Köstebek kitabını yazdı yayınlatamadan öldürüldü, bu kitap ve cemaatle ilgili yaptığı diğer çalışmaları nedeniyle hakarete uğradı. İşinde, sosyal yaşamında nefes alması, hareket etmesi hem kamu görevlilerince, hem de cemaate ve iktidara yakın medya aracılığı ile engellendi. Hakkında düzmece evraklar ortaya atıldı, tazminat davaları açıldı, memuriyet sicili ile oynandı. Alman Vakıfları ve Bergama Dosyası kitabı yayınlandı, bir numaralı çevre canavarı ilan edildi. Hakarete uğradı, tehdit edildi vs vs. Bağımsız, akademik çalışan bir yazar ve gazeteci idi Necip, çalışmalarını yadırgayanlar Necip’i tanımadan kulaktan dolma bilgi ile yersiz, hadsiz yorumlar yaptılar. Cinayet de sahipsiz kaldı, bir Ergenekon’a bir cemaate ortada top gibi çevirildi. Bundan geride kalanlar olarak payımızı aldık. Hem iktidar hem de iktidarın yönettiği kamu kurumları bu cinayetle ilgili üzerlerine düşen hiç bir şey yapmadılar. Cinayeti de bizi de görmezden geldiler. Bundan ala yalnız bırakılmak olabilir mi?
Hablemitoğlu yaşarken de öldürüldükten sonra da, ismini vermediğiniz bazı kişilere dair büyük hayal kırıklıklarınız var. Neydi yaralayan sizi?
Bu öyle kolay anlatılacak ve anlatılınca da anlaşılabilecek bir şey değil. Ne söylesem kişisel algılanır. O yüzden en yakınımızdan en dışardaki pek çok insan, ülkenin genel olarak insan profiline uygun davranışlar ve yaklaşımlar sergilediler. Zamanla bunlara aldırmamayı, görmemeyi ve uzaklaşmayı öğrendik.
Öldürülmeye tanık biri olarak, ölüm sizin için ne ifade ediyor?
Ben yaşamı, yaşamda karşımıza çıkan insanları, olayları pozitif bilimlerin yaklaşımı ile değerlendiren biriyim. Ölüm bana göre çok somut bir yok olma hali, bu dünyadaki görünen varlığımızın yok olması. Ardını göremediğimiz kapkaranlık bir şey, düşünsel ya da tinsel bir yaklaşımla bakamıyorum maalesef.
Son olarak, eklemek istedikleriniz var mı?
Sırada farklı renkte iki kitap daha var. Yas bir yolculuktu. Acıdan, yastan umuda geçmeyi de anlatmak istedim. Önce Mor Kitap geliyor. Mor Kitap Umut oldukça ilerledi. Sonra da hem umutla ve hem de acıyla sürdürdüğümüz hayatta kalmaktan, hayatı sevmekten bahsetmek istedim. Hayat’ı anlatacağım Eflatun Kitap da üçüncü kitap olacak. Ve sanırım, beni ben yaptığına inandığım yazmaktan hiç vazgeçmeyeceğim.
Söyleşi: Sinan Acıoğlu
Odatv.com
19 yıl oy verdik 14 ay idare edemediniz
İşte o görüntüler...
Deprem Bilimci Dr. Savaş Karabulut yazdı...