Etik yanlışı doğrudan ayırabilmek amacıyla ahlak kavramının doğasını anlamaya çalışır. Batı geleneğinde bu kavram zaman zaman ahlak felsefesi olarak da anılmıştır. Türkçede ise ahlak bilimi olarak da anıldığı olmuştur. Etiğin eğitime yansıması ne şekildedir? Eğitim, insanı doğumdan ölüme kadar ki zaman içerisinde etkileyen ve bir şekle sokmaya çalışan bir süreçtir. İnsanı temel hareket noktası olarak ele alan eğitim insanı, bir araç niteliğinde kullanarak toplumu eğitmeye ve geliştirmeye çalışır. Özetle eğitim bir davranış değişikliği değiştirme sürecidir. Eğitimin temelinde insanın olması etiğinde eğitimin içerisinde olmasını gerektiren en önemli nedenlerden biridir. Çünkü birçok bilimsel disiplinin gibi etiğinde temelinde insan vardır.
Eğitim Etik Değerler Üzerine İnşa Edilmeli
Etiğin eğitimde önemli bir yeri vardır. Socrates’e göre eğitim etik üzerine kurulu bir öğrenim sürecidir. Platon’un da belirttiği gibi; eğitilmek varmak değil, farklı bir görüşle yola devam etmektir. Farkı anlayacak sınırlayıcı gözlüklerin çıkartılması sürecidir. Öğrenmenin asıl sonucu, öğrenilecek ne kadar çok şeyin kaldığını fark etmektir, önemli etik değerler (dürüstlük/ doğruluk, hukukilik, sorumluluk, güvenirlilik ve başkalarına saygılı olma) hakkında düşünme pratiğinin gelişimidir.
Günümüzde öğretmenler giderek daha çok etik sorunla uğraşmaktadır. İnsan hakları kavramının toplumun gündeminde daha fazla yer alması, öğrenci haklan gibi kavramları da gündeme getirmiştir. Toplumun bilinç düzeyinin artmasıyla birlikte, öğretmen-öğrenci ilişkileri daha ayrıntılı ele alınmaya ve değerlendirilmeye başlanmıştır, öğretmenler öğrencilerle, velilerle, okul yöneticileri ve diğer öğretmenlerle ilişkilerinde, “Ne yapmalıyım?” “Bu doğru olur mu?” soruları ile karşı karşıya kalmaktadır.
Okullar genellikle öğrencilerin azarlandığı, notun bir tehdit unsuru olarak kullanıldığı, cezalandırıcı, dayak yenen yerler olarak gündemdedir.
Eğitim sisteminin varlık nedenlerinin temelinde öğrenci vardır. Eğitim hizmetinin örgütlü olarak sunulduğu kurumlar olan okullar ve bu okullarda görev yapan öğretmen ve yöneticiler, her türlü eylem ve işlemlerinde, öğrencilerin hak ve sorumluluklarını içselleştirmelerini sağlayacak bir eğitim ortamı yaratmakla yükümlüdür. Okullar, öğrencilerin mutlu, sağlıklı ve özgür biçimde yaşayarak kendilerini gerçekleştirdikleri yerler olmalıdır. Ancak okullar genellikle öğrencilerin azarlandığı, notun bir tehdit unsuru olarak kullanıldığı, cezalandırıcı, dayak yenen yerler olarak gündemdedir, Okullar, demokrasi, insan haklan, özgürlük, sevgi, saygı ve hoşgörü gibi değerleri kazandıran ve bu kavramlara ilişkin tutumları pekiştiren kurumlar olması gerekirken, şiddet ve körü körüne itaatin egemen olduğu kurumlar olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu olumsuzlukların giderilmesi için en büyük görevin düştüğü öğretmenler şu etik ilkelerden bahsedilebilir: Profesyonellik, hizmette sorumluluk, adalet, eşitlik, sağlıklı ve güvenli bir ortamın sağlanması, yolsuzluk yapmamak, dürüstlük, doğruluk ve güven, tarafsızlık, mesleki bağlılık ve sürekli gelişme, saygı, kaynakların etkili kullanımı.