Girne Amerikan Üniversitesi (GAÜ) Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölüm Başkanı Yrd. Doç. Dr. Ersoy Önder, geçtiğimiz günlerde gerçekleşen 5. KKTC Cumhurbaşkanlığı seçim sonuçları analizini paylaştı.
Önder analizini şu şekilde açıkladı:
“İkinci turu 18 Ekim 2020’de yapılan seçimi, Ulusal Birlik Partisinin (UBP) Cumhurbaşkanı adayı Ersin Tatar, 67 bin 322 oyla seçimdeki geçerli oyların yüzde 51,69’unu alarak, önde tamamladı.
Bağımsız aday Mustafa Akıncı ise seçimi, 62 bin 910 oy ve yüzde 48,31 ile bitirdi.
Seçime katılım oranı ise yüzde 67,29 oldu.
Yapılan birinci tur seçiminin sonuçlarını hatırlayalım:
UBP adayı Ersin Tatar yüzde 32,34, bağımsız aday Mustafa Akıncı 29,84, CTP adayı Tufan Erhürman 21,67, bağımsız aday Kudret Özersay 5,74, YDP adayı Erhan Arıklı 5,36 ve bağımsız aday Serdar Denktaş 4,20 oy almıştı ve kalan yüzde 0,85 oy oranı ise diğer beş aday arasında paylaşılmıştı.
Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından açıklanan rakamlara göre, birinci turda ülkedeki 198 bin 957 kayıtlı seçmenin sadece 115 bin 966’sı (yüzde 58,29’u) sandığa gitmişti ki, bu sonuç aynı zamanda KKTC Cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki en düşük katılım oranı olarak kayıtlara geçti.
İlk turdaki seçime katılım oranının bu kadar düşük olmasının arka planında pek çok sebep olsa da, iki ana husus öne çıkıyor.
Birincisi, Koronavirüsün oluşturduğu etkinin seçmenin sandığa gitmeme yönündeki davranışında kritik bir rol oynaması, ikincisi ise 11 Ekim’den önceki genel siyasi atmosfere göre seçimin ikinci tura kalacağına dair yaygın bir kanaatin oluşması”
İkinci turun sonuçlarına baktığımızda dikkat çeken bazı hususları irdeleyelim:
- Birinci turda yüzde 58,29 olan katılımın, yüzde 67,29’a çıkması, sonuçlara direk etki etmiş gözüküyor. Birinci tura katılmayan bir grup seçmen, ikinci turda sandıklara gitmiş ve tercihte bulunmuş demektir.
- Birinci tur sonucunda Ersin Tatar’ı destekleyeceği düşünülen tarafın toplam oy oranı yüzde 47-48 civarındayken, Mustafa Akıncı’yı destekleyeceği düşünülen taraf ise yüzde 51 civarındaydı. Akıncı’nın birinci tur sonucunda, Tatar’dan daha az oy almasına rağmen, bir nevi önceden zafer ilan etmesinin sebebi buydu. Ancak, ikinci tur düşünüldüğü şekilde olmadı.
- Anlaşılan o ki, parti kararı alınmış olmasına rağmen, birinci turda CTP adayı Erhürman’ı destekleyenlerin tamamı, ikinci turda Akıncı’yı desteklemedi. Akıncı’nın Türkiye karşıtı olarak görülen ve gösterilen söylemleri ve davranışlarının bu grup üzerinde etkili olduğu görüldü.
- KKTC halkının nezdinde, Türkiye karşıtlığının değil, Türkiye ile birlikte hareket etmenin daha fazla desteklendiği ortaya çıktı. Öte yandan, Türkiye’nin KKTC üzerine herhangi bir politik baskısının da, toplumun azımsanmayacak bir kesimi tarafından, hiç hoş karşılanmadığını da unutmamak lazım.
- Yıllardır yaşanan federatif çözüm görüşmelerinden netice alınamamasının cezasını, KKTC halkı, hem kendi görüşmecilerine, hem de Rum tarafına kesmiş oldu. KKTC halkının çözümü artık federatif yapıda görmediği, sonuçsuz görüşme sürecinden sıkıldığı anlaşılıyor. Artık yeni bir sürecin başladığını, konfederasyon veya tümüyle ayrı bir devlete gidişin başladığını söyleyebiliriz.
- Maraş’ın küçük de olsa bir bölümünün bile açılmış olması, halkın nezdinde pozitif etki yaratmış gözüküyor. Belki de yıllardır KKTC’de hiçbir iktidarın, bu tarz herhangi bir değişik politika uygulayamamış olmasının neticesinde, Tatar en azından bir şeyler yapmaya çalışıyor diye düşünenlerin sayısı artmış olabilir.
- Ersin Tatar’ın seçim sonrası yaptığı birleştirici ve uzlaştırıcı söylemleri de önemli. Birlikte çalışabilirlik, birlikte yaşama bu güzel ada için elzem konular.
- Doğu Akdeniz krizi ve Kıbrıs davasında birlikte hareket edecek iki devlet, bir milletin diğer bir tezahürü olan Türkiye ile KKTC, bundan böyle KKTC’nin tanınması, imarı, alt ve üst yapılarının gelişmesi için politikalarını çok daha fazla yoğunlaştırmalıdır.”