Konut satışlarının azalmasını patronlar nasıl değerlendirdi?
Konut satışları 2018 Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 14 oranında azalarak 110 bin 905 oldu. İnşaat patronları verileri nasıl değerlendirdi.
Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) verilerine göre konut satışları yüzde 14 azaldı. Konut satışlarında, İstanbul 18 714 konut satışı ve yüzde 16,9 ile en yüksek paya sahip oldu. Özyurtlar Holding Yönetim Kurulu Başkanı Tamer Özyurt, Omran İnşaat Genel Müdürü Ergin Bayram, Bahaş Holding Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Abdüssamet Bahadır, Kar Yapı Yönetim Kurulu Şenol Üçüncü, Y. Gülhan İnşaat Yönetim Kurulu Yavuz Gülhan, İkiel Grup Yönetim Kurulu Başkanı İsmail Ekşi, Cihan İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Ertuğrul Yavuz Pala TUİK verileri için neler söyledi.
“İnşaat sektörünü ihracat kalemi gibi düşünmek gerek”
Tamer Özyurt / Özyurtlar Holding Yönetim Kurulu Başkanı:”TÜİK verilerine baktığımızda yabancıya satış rakamlarının çok sevindirici olduğunu görüyoruz. Ancak bu tablonun daha da iyi hale gelmesi için bazı desteklere ihtiyaç bulunuyor. Örneğin; yabacıya konut satışında 1 milyon dolarlık konut alım şartının 300 bin dolara düşürülmesi, Türkiye’ye daha fazla yabancı yatırımcı çekmenin önünü açacağı gibi konut satışlarını da artıracaktır. Bu düzenlemenin bir an önce hayata geçirilmesi sektöre ciddi katkı sağlayacaktır. Piyasada 1 milyon dolar ve üstü satışlar, sektörün yüzde 2’si gibi bir bölümünü oluşturuyor. Bu oran yeni düzenlemeyle birlikte ciddi artış gösterecek. Türkiye’de bir yılda yabancılara yapılan gayrimenkul satışı 4,6 milyar dolarken yeni düzenlemeyle birlikte 10 milyar doları bulacağını düşünüyorum. Yabancıya satışı ihracat kalemi gibi düşünmek gerek. Türkiye’nin cari açığının kapanması açısından döviz girdisi önemli, yabancıya konut satışının cari açığın azaltılmasına ciddi katkı sağlayacağını düşünüyorum. Eğer ihracat kapsamına alınmıyorsa bile ihracatçılara sağlanan birtakım olanaklardan yararlandırılması sektörün önünü açacaktır”
“Yabancıya verilecek destek, tüm sektörlere olumlu etki edecek”
Ergin Bayram /Omran İnşaat Genel Müdürü: “TÜİK rakamlarına baktığımızda yabancılara yapılan konut satışlarının bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 15,8 artarak bin 827’ye ulaştığını görüyoruz. Verilerin yabancıya satış kısmı son derece sevindirici ve umut verici diyebiliriz. Bu rakamların daha da yukarı çıkması için birtakım düzenlemelerin uygulamaya geçirilmesi yerinde olur. Yabancıya vatandaşlık için konulan limitin 1 milyon dolardan 300 bin dolara düşmesi konusu çok önemli. Düzenleme ile beraber ekonomide etkisini hızlı bir şekilde göreceğimizi düşünüyorum. 1 milyon dolar ve üzerindeki konutlar pazarın yüzde 2-3’ü kadar. Bu kararın yürürlüğe girmesiyle beraber yüzde 10’a kadar çıkacaktır. Yabancıya vatandaşlık şartlarının kolaylaştırılması sadece gayrimenkul sektörünü değil, tüm sektörleri olumlu yönde etkileyecek”
“Yatırımcı bekliyor, oturumcu alıyor”
Abdüssamet Bahadır/ Bahaş Holding Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı: “2018 yılı, yatırımcının beklemeye geçtiği daha çok oturumcunun alım yaptığı bir dönem. Rakamlar, özellikle de ipotekli satışlardaki tablo bunu gösteriyor. Öte yandan ülkemizde konut kredilerinin milli gelire oranının yüzde 7-8 bandında kalması, daha gidilecek çok yol olduğunu gösteriyor. Faiz oranlarının düşmesi ve ortalama konut kredisi vadesinin daha da uzaması sektöre yeni bir ivme kazandırabilir. Buna tapu harçlarında da yeni bir düzenlemeyi ekleyebiliriz. Böylece konut satışlarında artış sağlamak mümkün hale gelir. Herkesin fedakarlık yaptığı bir süreçten geçiyoruz. Demir, çimento ve diğer kalemlerdeki fiyat artışları maliyet baskısı yaratıyor. Biz konut üreticileri olarak uzun zamandır kar marjlarımızı düşürerek alıcıya yansıtmamaya çalışıyoruz. Hükümet tarafından da gereken desteklerin verilmesini talep ediyoruz. Bunların yanı sıra yabancıya olan konut satışlarındaki artış sevindirici. Konut alan yabancıya vatandaşlık verilmesinde 1 milyon dolar olan alt sınır 300 bin dolara düşerse, çok ciddi yabancıya satış gerçekleşeceğini söyleyebilirim. Yabancılar bu değişikliği sabırsızlıkla bekliyorlar, hatta satışlarımızda bu konu gündeme geldiğinden beri gözle görülür artışlar yaşandı. Yetkililerden bu konuyu da bir an önce sonuçlandırmalarını bekliyoruz”
“Gayrimenkul sektörünü daha güçlü bir seviyeye taşımamız gerekiyor”
Şenol Üçüncü / Kar Yapı Yönetim Kurulu Üyesi: “Mart ayı verilerine baktığımızda sektörün bir an önce desteğe ihtiyacı olduğunu görüyoruz. Özellikle dış etkenlerden ve iç piyasa dinamiklerinden doğrudan etkilenen bir sektörden bahsediyoruz. Yatırımcı beklemede, önünü görmeyen ve piyasaların ne yönde hareket edeceğini ön göremeyen yatırımcı parasını bekletiyor. Dövizdeki yükselişin de bu tabloda ciddi etkisi bulunuyor. Konuta yatırım her zaman cazip, sadece piyasaya hareket katacak küçük destekler gerekiyor. Bunların başında ise kredi faizlerinin düşürülmesi gerekiyor. Türkiye’de faiz oranlarında yüzde 1’in kritik eşik olduğu biliyoruz. Faiz oranlarının bu rakamın altında olması, bir an önce düşürülmesi gerekiyor. Faizlerin düşmemesi halinde konut satışları yavaşlayacaktır. Tüketicilerin büyük kısmı konut alımını yüksek faiz oranları nedeniyle erteliyor. Bu potansiyeli harekete geçirmek için ilk yapılması gereken; faiz oranlarının aşağıya çekilmesi olmalıdır. Mart ayında yabancılardan sevindirici rakamlar geldi. Rakamlar, yabancılara yapılan konut satışlarının bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 15,8 artarak bin 827’ye ulaştığını gösteriyor. Martta Irak vatandaşları Türkiye’den 348 konut almış. Irak’ı sırasıyla, 181 konut ile Suudi Arabistan, 156 konut ile İran izlemiş. Yabancıya vatandaşlıkla ilgili 1 milyon dolarlık rakamın 300 bin dolara indirilmesiyle ilgili talepler var. Bir an önce hayata geçmesini bekliyoruz. 2023’te dünyanın en büyük 10 ekonomisinden biri olmayı hedefliyorsak gayrimenkul sektörünü çok daha güçlü bir seviyeye taşımamız gerekiyor.”
“Rakamlar, sektörün desteğe ihtiyacı olduğunu gösteriyor“
Yavuz Gülhan / Y. Gülhan İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı: “Konut sektörü özellikle bizim ülkemiz için öncelikli sektörlerin başında geliyor. Dolayısıyla destek verilmesi gereken sektörlerin de başında geliyor. Yurt dışına baktığımızda kamunun inşaat sektörüne ciddi desteği olduğunu görüyoruz. Özellikle yılbaşından bu yana gelen resmi rakamlar, bize bu sektörün desteğe ihtiyacı olduğunu söylüyor. Bundan sonra verilecek teşvikler ve özellikle bankalar tarafından faiz düşüşüne yönelik gelecek güzel bir haber, sektöre daha da canlılık kazandıracaktır. Sonrasında beklemede olan yatırımcılar harekete geçecektir. Konut sektörüne verilecek her destek berberinde birçok sektörü de harekete geçireceği unutulmamalı.”
“Fiyatlar artmadan ev alacaklar harekete geçmeli”
İsmail Ekşi / İkiel Grup Yönetim Kurulu Başkanı: “TÜİK verilerine baktığımızda Türkiye genelinde konut satışlarının 2018 Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 14 oranında bir azalma olduğunu görüyoruz. Özellikle ipotekli satışlardaki tablo, en büyük sorunun konut kredi faizlerinin yüksekliği olduğunu gösteriyor. Faizlerdeki sembolik de olsa hayata geçirilecek olan indirim beklemekte kalan yatırımcıyı olumlu yönde etkileyecek. Piyasanın hareketlenmesi kelebek etkisi yaratacak ve pek çok sektöre olumlu yansıyacak. Bilindiği gibi 2 milyondan fazla kişiye istihdam sağlayan sektörümüz, ilgili olduğu 200’ün üzerinde alt sektörü ve dolaylı olarak milyonlarca kişiyi hem istihdam hem de ekonomik açıdan etkiliyor. Biz konut üreticileri inşaat maliyetlerindeki artışlara rağmen satış fiyatlarında bir değişiklik yapmamak için direniyoruz. Ama kısa süre sonra fiyatlarda artış kaçınılmaz olacak. O nedenle konut almak isteyenlerin ve yatırımcıların harekete geçmesi için doğru bir zaman diyebiliriz”
“Konut kredi faizlerinin düşürülmesi şart”
Ertuğrul Yavuz Pala / Cihan İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı: “Faizler bir yandan inşaat sektörünün önünü tıkarken diğer yandan konut alıcılarına çok yüksek maliyetler getiriyor. Konuta yönelik banka kredilerine yeni bir düzenleme getirilmelidir. Bankalar bu yapılacak düzenlemeye göre kredi kullandırmalıdır. Aksi takdirde mevcut düzende bir şey değişmez. Herkesin fedakarlık yaptığı bir süreçten geçiyoruz. İnşaat maliyetleri çok yükseldi, biz konut üreticileri olarak uzun zamandır kar marjlarımızı düşürerek alıcıya yansıtmamaya çalışıyoruz. Vatandaş ise güncel faiz oranlarının etkisiyle bankaya değil müteahhide borçlanmayı tercih eder hale geldi. Son dönemlerde senetle borçlanma yönteminin devreye girdiğini görüyoruz. Ancak bunlar yeni sorunları da beraberinde getirecektir. Konut sektörü sadece bizim ülkemiz için değil her ülke için öncelikli sektörlerden. Kamunun desteği elbette çok önemli. Bu durum sadece konut sektörü sorunu gibi algılanmamalı bu sorun toplumsal barışa da olumsuz yansıyor. “
“Kredi faiz oranı psikolojik sınır olan yüzde 1’in altına inmeli”
İhsan Çulhalık / İnsay Yapı Yönetim Kurulu Başkanı: “TÜİK’in mart ayı konut verilerine baktığımızda; rakamların sevindirici düzeye gelmesi için sektörün desteğe ihtiyacı olduğunu görüyoruz. Şimdi konut alımını kolaylaştıracak olan devlet desteğinin artması, birikimlerin de artmasında önemli bir etki yapacaktır. Düşük faizli kredi çekilmesi konusu çok önemli. Faizlerin yüksek olması, ipotekli konut satışlarının düşüş trendinde olmasına neden olur. Tüketici yatırımcı ya da oturumcu olsun kredi kullanmak istediğinde ilk olarak ne kadar faiz ödeyeceğine bakıyor. O nedenle öncelikli konu bu olmalıdır. Faizler son zamanların en yüksek seviyelerde seyrediyor, oysa yatırımların gayrimenkule kayması için kredi faiz oranının psikolojik sınır olan yüzde 1’in altına inmesi gerekmektedir. Öte yandan yatırımların hız kesmemesi için ekonominin lokomotifi olan inşaat sektörünün devlet tarafından desteklenmeye devam edilmesi büyük önem taşıyor. İnşatta KDV oranının ve tapu işlemleri üzerinden alınan harçların düşürülmesi gibi uygulamalar da sektöre ciddi ivme katacaktır. Yerli yatırımcıyı daha da motive edecek birtakım tedbirlerin uygulamaya alınmasıyla rakamların çok daha yukarılara taşınacağına inanıyoruz.”
© 2018, Baret Dergisi. All rights reserved.