Avrupa ülkelerinde silahlı kuvvetlerin de görev ve sorumluluk alanlarında önemli değişiklikler gözleniyor. Bazı ülkelerde klasik anlamdaki sürekli askeri kuvvet ve buna bağlı olarak zorunlu askerlik hizmeti varlığını korurken, bazıları profesyonel askerliğe yöneliyor...
Avrupa ülkelerine profesyonel askerlik sistemi tartışılıyor...
AB’nin savunma politikasına yönelik sorumluluğunu yerine getirmesinin, ancak ortak bir Avrupa ordusunun oluşturulmasıyla mümkün olabileceğini iddia edenlerin sayısı giderek artıyor. Pekçok ülke, askeri alanda yapısal reformlar gerçekleştirmeye çalışıyor.
Ancak bu genelde profesyonel askerlik ile zorunlu askerlik arasında bir tercih olmanın ötesine geçemiyor. Bu tercihte de ekonomik şartlar önemli bir rol oynuyor. Hükümetlerin uyguladığı tasrruf politikası sonucu, orduda küçülme ve ikinci derecede öneme sahip bazı askeri üslerin kapatılması kaçınılmaz hale geliyor.
"Savaşan Gruplar"
AB'de ortak bir savunma politikasının oluşturulması yolunda bazı ciddi adımların varlığından söz etmek de mümkün. AB savunma bakanlarının geçen ay aldığı karar gereği, tüm dünyada kriz durumlarında hızlı bir şekilde konuşlanan ve 'Savaşan Gruplar' olarak adlandırılan 13 askeri birimin oluşturulacak olması, bunun ilk işareti olarak gösterilebilir. Her biri bin 500 askerden oluşacak bu birimlerin, gelişme yeteneğine sahip, hızlı konuşlanabilen ve tek başına operasyonları yürütebilecek güçte olması planlanıyor. İngiltere Savunma Bakanı Geoff Hoon, bu özelliklere uygun ilk birimin gelecek yıl içinde hazır olacağı söylüyerek şöyle konuşuyor:
"Sürekli değişim içinde olan bir dünyada yaşıyoruz ve silahlı kuvvetlerimiz buna ayak uydurmak zorunda. Potansiyel hasımlarımızın ancak bu şekilde bir adım önünde yer alabiliriz. Yeni teknolojileri kullanmak ve hoş olmayan bazı kararlara imza atmak zorunda kalabiliriz. Buna hazırlıklı olmalıyız. Ancak sürekli bir değişim ve gelişim süreci sayesinde, askeri birliklerimizin, geleceğin koşullarına uygun bir donanım ve altyapıya sahip olmasını sağlayabiliriz.”
Kriz bölgelerinde konuşlandırılmasının yanı sıra, uluslararası terörle mücadele etmek de tümüyle profesyonel askerlerden oluşacak ”Savaşan Birlikler”in asıl görevleri arasında olacak. İngiltere, profesyonel askerlerden oluşan birlikleri bugüne kadar pekçok yurtdışı görevinde kullandı. Ancak yeni ve değişen koşullar karşısında böyle bir sistemin gelecekte de yeterli olup olmayacağı konusunda ciddi bazı şüpheler mevcut.
Almanya zorunlu askerlike ısrarlı
Almanya, 250 bin kişilik düzenli ordu ve zorunlu askerlik uygulamasında ısrar ederken, 350 bin kişilik bir orduya sahip Fransa ise 2001 yılından bu yana tümüyle profesyonel askerlik sistemine geçmiş durumda. AB’nin yeni üyelerinden olan Polonya, özellile son yıllarda ordunun modernleştirilmesi için büyük atılımlar yaptı. 150 bin kişilik bir orduya sahip Polonya’da, 12 ay süreli zorunlu askerlik uygulaması yürürlükte.
Yine yeni üyelerden Çek Cumhuriyeti ve Macaristan’da ise askerlik hizmeti yılbaşından itibaren, Slovakya’da ise 2006 başı itibariyle zorunlu olmaktan çıkıyor. 2007’de Birliğe katılması beklenen Romanya’da kısa süre içinde tümüyle profesyonel bir ordu oluşturmayı planıyor.