Bu yazıyı okuduktan sonra, spor yapmakla ilgili yeni yıl dileklerinizi değiştirmek isteyebilir, yeni kararlarınızı uygulayabileceğinize inanabilir ve sene sonunda dönüp baktığınızda belki de ilk kez kendinizi bir konuda “tamam” hissedebilme şansını elde edebilirsiniz.
Bu mümkün, çünkü bu sizin elinizde, bunu biliyorum; o yüzden mümkün olduğunu da biliyorum. Başlaması da, yapması da, başarması da çok daha kolay, keyifli, eğlenceli olan bir başka “hareket” mümkün. Gerçekten keyifli….
Her yeni yıl başında alınan kararlar arasında şuna benzer dilekler vardır:
“Şu üyesi olduğum spor klubüne daha çok gitmeye başlayacağım” ya da “Şu bi türlü üye olamadığım klübe artık üye olup başlayacağım. Haftada en az 3 kere.” ya da “Haftada en az 3 kere koşacağım, yürüyeceğim, yüzeceğim, ….” Sizin sporunuz hangisiyse …. “İşe gitmeden önce, işten dönünce…. Sabah çocuklar okula gittikten sonra, tek başıma olmuyor, şu arkadaşımla…. Mutlaka. Herkes yapıyor, ben de zamanımı ayarlayabilirim.” Bu sene olacak. Ve başlarsınız belki de. İlk bir ay, belki iki ay. Sonra yine “eski tas, eski hamam”…. Ve yine kendinize kızarsınız bilmem kaçıncı kere. “Yine yapamadın”. Bu bitiş noktası, başlangıçtan da zor….
Çünkü, aynı diyetlerdeki gibi, “bu sefer de olmadı!” diyerek kendinize kızma, kendinizi suçlama ihtimaliniz çok yüksek. Kendine küsmek hatta ?
Kendinizi bu strese sokmaktan daha farklı bir yol da var….
Yiyeceklerde olduğu gibi, spor-egzersizde alanında da klasik döngüden çıkabilirsiniz. Ve özgürleşebilirsiniz. Yemekle ilgili olarak, diyet yapmayı bırakmak ve bunun yerine tam beslenmeye geçmek; yani, tüm yemek sürecine %100 dahil olmak; yemek için keyifle ve doğru alışverişi yapmak, yemek yapmak ve yemekten keyif almak, ve en önemlisi, bedeninizin ihtiyacı olan şeyleri farkında olmak ve ona göre beslenmek. Biraz yavaşlamak belki. Bir seferlik diyetlerle kilo verme hedefi yerine, beden farkındalığını ve yiyeceklerin iyileştirici gücünü kullanarak tüm yaşamın kalitesini yükseltmek, tüm yaşamı güzelleştirmek ve sonuçta sağlıklı olmak mümkün. Yani bütün olarak anlamlı bir süreç…. Bu şekilde, gerçek ihtiyacını doğru yiyeceklerle karşıladığınızda bedenin, süreci yaşayıp, süreçten keyif aldığınızda, her anlamda beslenmiş oluyorsunuz ve bedeninizin de size geri dönüşü farklı oluyor. Siz kendi sağlık direksiyonunuzun başında oturuyor oluyorsunuz. Ve tüm hayatınız olumlu olarak etkileniyor. İnişleri ve çıkışlarıyla da olsa, sadece size ait, keyifli bir sağlık yolculuğu…. Ve giderek daha fazla kendiniz olduğunuz, anlamlı, tatmin dolu bir siz ve hayat ihtimali…. (Tam sağlık için bütünsel beslenme yazım için tıklayın.)
Hareket için de bu böyle. “Spor yapma diyetinden” özgürleşebilirsiniz. Öyle deniyor diye yapmanız gerektiğini düşündüğünüzü zorla yapmak değil; SİZİN keyif aldığınız, hayatınıza KEYİF katan, sürecinden hoşlandığınız, size diyet yapmakta olduğu gibi “kısıtlayıcı” ya da bu kez “zorlayıcı” gelmeyen, aksine, hayatınızın kalitesini, keyfini arttıran, size neşe katan, anlamlı bir mutluluk getiren şekilde hareket etmek mümkün. Diğer türlüsü, çoğu zaman, diyetlerle aynı sonucu yaşatıyor. Hep başlanan ve hep bırakılan ve tekrar başa dönülen.
Otoritelerin de söylediği birşey var ki; günde 5 kere 10 dakikalık yürüyüşler, bir kere yarım ya da bir saatlik hızlı tempolu bir yürüyüşten daha fazla fayda sağlıyor. The New York Times da demiş, işte burda. Bu, bu alanda yapılan araştırmalardan sadece biri. Yani illa ki haftada 2 kere 3 kere birer saatlik bir şey yapmak çözüm değil aslında.
Hareketi hayatın her alanına yaymalı ….
Şimdi… Şu anda şu iki durumdan biri sizin için doğru olabilir:
- Hiç ya da yeterince hareket etmiyor olabilirsiniz
- Fazlaca spor yapıyor olabilirsiniz
Size uygun “hareket”i bulmak için kendinize sorabileceğiniz bazı sorular ve öneriler var…
Birinci durumda;
- Sizi şu anki durumdan sadece bir adım ileriye götürecek hareket nedir?
- Kitap okurken, TV seyrederken, bilgisayarda çalışırken, sohbet ederken… Koltuk yerine yerde oturmak (tamam, tamam arada sırada!)
- Yemek yaparken müziğe eşlik ederek dansetmek (dikkat edin tabi… bir de kaşık elinizde mikrofon da olabilir!)
- Ya da özellikle sevdiğiniz bir şarkıyı koyup dansetmek
- Çocuğunuzla yerde oturarak oyun oynamak
- Markete veya diğer günlük işlerinize yürüyerek gitmek (alışverişi günlük ya da birkaç günlük yapınca poşetleri de taşıyabilirsiniz)
- Çocuk parkındaki demir çubuklara biraz da siz asılıp sallanabilirsiniz (ve daha fazla ilham için şuna bir gözatmanızı tavsiye ederim)
- Bir odadan diğerine çömelerek yürümek (squat-çömelme kendiniz için yapabileceğiniz en iyi egzersizlerden biri – kahkalarla gülmek de bonusu !)
- Başlangıç için squat videosuna buradan gözatabilirsiniz ya da şuna (konuşmaları anlamasanız da görüntü net bir şekilde yönlendiriyor-deneyin)
- Evin içinde yürürken kapıların üzerindeki çıkıntılara asılarak esnemek
- Çalışırken ayakta durmak
- İşyerinde asansör yerine merdivenleri kullanmak
- Öğle arasında bahçede birkaç tur atmak ya da kısa bir yürüyüş yapmak (hava güzelse bazen yemeğinizi yanınızda götürerek, bahçede ya da yakınlarda bir parkta, varsa deniz kenarında, vs. yemeğinizi yemek (bazen tek başınıza bazen arkadaşlarınızla)
- Sandalyelerin arkasına tutunarak sırtını esnetmek
- Arada bir yanlara doğru eğilerek esnemek
- TV seyrederken, boş bir paspas sapıyla “squat” yapmak (Squat konusuna çok takıldığımın farkındayım. Şu linkteki komik yazı (ingilizce bir yazı), 9-10 boyunca sandalye yerine çömelerek çalışan birinin yaşadıklarını ve sonuçlarını anlatıyor.)
- Bahçeniz varsa, orada çalışabilirsiniz
Ve daha birçok örnek yazılabilir. Ve burdan hareketle siz nasıl hareket getirebilirsiniz günlük hayatınıza? Yaratıcı olun ve hareket etmeye başlayın. Bol bol dışarı çıkın. Rahat kıyafetler ve rahat bir ayakkabı giyin normalde yürüdüğünüzden farklı bir şekilde yürüyün, zıplayın, kaldırım kenarlarına inip, çıkın ya da 🙂 Evet çocukları örnek alabilirsiniz hareket konusunda, doğru..! Çocuk parkları da uygun yerler dolayısıyla….
Yani, sadece spora ayırdığınız o bir saat değil, tüm gününüz boyunca, farklı şekillerde ve daha geniş bir alanda hareket etmeyi düşünün. Aklınıza geldikçe esneyin. Boyununuzu çevirin, omuzlarınızla daireler yapın… Her kasınızı farkedin, oynatın, hareket ettirin. BOL BOL YÜRÜYÜN… Bir süre sonra, keyfiniz artacak, hatta belki de hayatınızda daha fazla hareket olması için yeni fırsatlar, yöntemler aramaya başlayacaksınız. Bu aşamada kendinize keyfinizce yapabileceğiniz bir spor dalı da seçmek isteyebilirsiniz; yürüyüş, yüzme, doğa yürüyüşü, ya da dans belki de yoga….
Eğer, ikinci durum sizin için sözkonusuysa, yani çok yoğun spor yapıyorsanız, yine de bir durun ve bakın.
- Bedeniz ne kadar memnun bundan?
- Sürekli aynı aktiviteyi aynı yoğunlukta yapmanızdan ne kadar memnun?
- Bu süreler dışında ne kadar hareketlisiniz? (Çok yoğun spor yapıyor, ve sonra çocuğunuz gelip sizinle oyun oynamak istediğinde onunla yerde düşe kalka oynuyorsanız … harika. Ya da sporunuzu yapıyor ama kendinize bir yemek yapmıyor musunuz? O merdivenleri hep es geçip asansöre mi biniyorsunuz mesela? Hatta, sevgiliniz diğer odadan birşey istediğinde kalkmaya üşeniyor musunuz? Bunun gibi şeylere bakın)
- Hayatınızın bütünü içine uyumlu bir şekilde yayılabiliyor mu yaptığınız spor?
Önceliğinizi, spor diyeti yerine, tam hareket olduğunda, tam beslenmede olduğu gibi, tüm bedeniniz, ve de bunun yanında ruhunuz, ve aklınız fayda görecek. Ve sonuçta 2+2= ∞ edebilecek. Hareket size keyif verecek, sizi daha çok siz yapacak ve sağlığınızı elinize almanıza imkan verecek.