TÜRKİYE’DE İŞGÜCÜ ÜRETKENLİĞİ ARTIŞININ SEKTÖREL KALIPLARI
SEDA EKMEN ÖZÇELİK
Bu çalışma, 1990-2018 yılları arasında Türkiye'nin işgücü verimliliği kalıplarını ve bu kalıpların zaman içindeki değişimlerini değerlendirmekte ve işgücü verimliliği artışının Türkiye'nin ekonomik performansı üzerindeki rolü hakkında yeni bulgular sunmaktadır. Ayrıca, işgücü verimliliği değişimini statik ve dinamik ölçümler aracılığıyla sektör-içi değişim ve sektörler-arası değişim (yapısal değişim) bileşenlerine ayrıştırmakta, böylece işgücü verimliliğindeki değişimlerin bir sektörün kendi içindeki verimlilik değişikliklerinden mi yoksa farklı verimlilik düzeylerine sahip sektörler arasında emeğin yeniden tahsis edilmesinden mi kaynaklandığını ortaya koymaktadır. Çalışmanın bulguları Türkiye’nin işgücü verimliliğinin, özellikle sanayi sektörü için, OECD ülkelerinin ortalamasının oldukça altında kaldığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, işgücü verimliliğindeki artışın, istihdam oranı, işgücüne katılma oranı, çalışma yaşının toplam nüfusa oranı gibi diğer unsurlara kıyasla büyümenin itici gücü olduğunu göstermektedir. Son olarak çalışma, işgücü verimliliği artışında, sektör içi verimlilik artışının, yapısal değişimden çok daha önemli bir rolü olduğunu ortaya çıkarmaktadır. Çalışma aynı zamanda, işgücü verimliliğini artırmak, kaynakların tahsisini iyileştirmek ve ekonomik büyümeyi teşvik etmek için politikalar önermektedir.
Anahtar Kelimeler (Keywords): İşgücü verimliliği, ekonomik büyüme, Türkiye emek piyasası, yapısal değişim
SECTORAL PATTERNS OF LABOR PRODUCTIVITY GROWTH IN TURKEY
This study analyzes the patterns and changes in Turkey’s labor productivity between 1991 and 2018, and evaluates its contribution to overall economic growth in Turkey. Labor productivity growth is decomposed into its ‘within-sector’ and ‘between-sectors’ (structural change) components through static and dynamic measurement tools. In this way, it becomes possible to reveal whether the changes in labor productivity result from the productivity changes within a sector or from the reallocation of labor across sectors. The findings of the study indicate that labor productivity growth is the driving force of Turkey’s economic growth, even though Turkey lags behind the OECD countries in terms of labor productivity (especially in the industrial sector). One key result is that Turkey’s labor productivity growth arises mainly from the ‘within-sector’ productivity improvements rather than structural change. Some policy implications are also discussed for Turkey to raise labor productivity, enhance resource allocation and promote economic growth.
Anahtar Kelimeler (Keywords): Labor productivity, economic growth, Turkish labor market, structural changeTam Metin 5