İSTANBUL’DA ŞEB- İ ARUS’UN 746. YIL DÖNÜMÜNDE HÜZZAM MEVLEVİ AYİNİ
Şeb-i Arus törenlerinin merkezi olan Konya’ya ilk defa bakanlığım döneminde gitmiştim. O tarih törenlerin yapıldığı 7-17 Aralık tarihleri değildi. Bu nedenle Şeb-i Arus törenlerini izleme fırsatım olmadı. Buna karşılık yıllardan beri dinleyicisi olmaktan mutluluk duyduğum Cumhurbaşkanlığı Klasik Türk Müziği Korosu’nun her yıl Aralık ayında İstanbul’da icra ettiği Şeb-i Arus Mevlevi Ayinlerine dinleyici olarak katıldım.
Ülkemizde, konser sahnesinde bir Mevlevi ayinini bütünüyle seslendiren ilk kurum olan ve 40 yılı aşkın bir süredir her Şeb-i Arus yıldönümünde biz dinleyicilere bir Mevlevi ayini dinletme geleneğini sürdüren koro, bugün de geleneğine uygun bir konserle İstanbulluların huzurlarına çıktı. Koro 746. Vuslat yıldönümünde Hz. Mevlana’yı, Sadık Bendesi (kulu) Dede Efendi’nin Hüzzam Mevlevi Ayini ile yad etti.
Dede Efendi’nin Hüzzam Mevlevi Ayini içinde birinci selam, ikinci selam, üçüncü selam ve dördüncü selam yer alıyordu. Bu selamların içinde ikinci selamdaki
Ey hâlık-i heft âsûmân der mândeem feryâd res
Vey râzık-i pir ucivan der mândeem feryâd res
Ey rahm-i tû ber nik u bed ihsân-ı tü bi hedd û ad
Her lahza gûyam ey Ahad der mândeem feryâd res
(Ey yedi kat göğü yaratan Allah; çaresizlik içindeyim, feryadıma yetiş
Ey yaşlı ve gencin rızkını veren Allah; çaresizlik içindeyim, feryadıma yetiş
Ey iyiye ve kötüye acıması olan Allah; bağışın hadsiz hesapsızdır
Her an bunu söylüyorum; çaresizlik içindeyim feryadıma yetiş)
Mevlana Afganistan’ın sınırları içerisinde yer alan Horasan’ın Belh şehrinde MS. 1207 tarihinde doğmuş ve Moğol istilasından kaçarak Konya’ya sığınmış bir aileden gelen İslam âlimiymiş. Kendisinin hayatında dönüşüme sebep olan ve bugün de Şeb-i Arus kutlamalarına sebep olan Tebrizli Şems ile karşılaşmasıdır. Mevlana’nın hamlıktan yanmaya giden yolda ışığı olduğu belirtilen Tebrizli Şems konusu bu köşemde anlatamayacağım kadar kapsamlı ve geniştir. İlgi duyanlar konuyu araştırabilirler. Konya’da 1273 yılında vefat etmiştir.
Mevlana’nın Şems’i ikinci defa yitirmesi hayatını tamamen değiştirmiş, her şeyden elini eteğini çekip kendini şiirlerine adamış ve yirmi beş bin beyitten oluşan Mesnevi’yi yazarak asırlardır insanlara ışık tutan bir eser bırakmıştır. Mesnevî, klâsik doğu edebiyatında, bir şiir tarzının adıdır. Sözlük anlamıyla “İkişer, ikişerlik” demektir. Edebiyatta aynı vezinde ve her beyti kendi arasında ayrı ayrı kafiyeli nazım şekillerine Mesnevî adı verilmiştir. Eserlerinde daha çok tasavvufla ilgili konular üzerinde durur. Tasavvufun temel noktası olan “vahdet-i vücûd” (varlığın birliği) ve İlahî aşk konularını geniş olarak ele alır.
Burada kendisine ait bazı beyitleri sizlerle paylaşmayı isterim.
Sen ki doğrusun, doğru kal! Doğruluk göster. Eğriye ne kadar doğru desem doğrulmaz.
Sabrın manası işin sonunu görebilmek, sabırsızlığın manası da işin sonunu göremeyecek kadar kısa görüşlü olmaktır.
Güneş, hiç yarasanın gözü incinir diye ışığını terk eder mi?
Eşeğe yükletilen bir çuval kitabın hayvana ne faydası olur?
İstanbul, 08.12.2019
Kaynaklar:
Şeb-i Arus’un 746. Yıldönümünde Hüzzam Mevlevi Ayinleri Cumhurbaşkanlığı Klasik Türk Müziği Korosu CRR Konserleri, 08.12.2019.
Saffet Emre Tonguç, Evrensel Sevgiye Davet, Hürriyet-Seyahat 08.12.2019.
http://osmanli.site/sanat-osmanli-sanatci/ttasavvuf-dusunce-ve-kisileri-islam/mevlana-kimdir-hayati-edebi-kisiliği-eserleri-2/
|İmsak||05:38|
|Güneş||07:03|
|Öğle||12:29|
|İkindi||15:17|
|Akşam||17:44|
|Yatsı||19:04|