Yabancı merkez saklama kuruluşları bünyesinde ve uluslararası bankalar da BIST FX swap cinsinde hem de Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası ile birlikte vadede Türk lirası alım yönlü değişim imkânı sağlanmış oldu.
Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurumu tarafından paylaşılan açıklama ise şu;
- BDDK tarafından 12 nisan 2020 tarihinde alınmış ve 8989 sayılı karar doğrultusunda bankaların, konsolidasyona bağlı yurtdışında bulunan kredi kurumları ve finansal kurumlar vasfını haiz ortaklarıyla gerçekleştirilen işlemler dışında, yurtdışı yerleşiklerde yapılan bir ayağı döviz diğer ayağı ise Türk lirası olan ve vade işlerimden Türk lirası alımı yönünde gerçekleştirilen para değişimlerinde, forward ya da pozisyon ve diğer türevlerde işlemlerin toplamlarının bankaların en son hesaplanmış oldukları öz kaynaklarının %1 oranı ile sınırlandırılmasına karar verildiği
- BDDK’nın 5 mayıs 2020 tarihinde ve 9010 sayılı kararı ile birlikte bankaların yurtdışında bulunan konsolidasyona bağlı kredi kurumları ve finansal kurumlar vasfındaki faiz ortaklıkları ile birlikte yurtdışında şubeler de kayda alınmak üzere, yurt dışında yerleşik finansal kurumlara yapılan Türk lirası plasmanlar ile Türk lirası depo, Türk lirası repo ve bunun yanında Türk lirası kredilerin toplamlarının bankaların en son hesaplamış oldukları yasal öz kaynaklarının %0,5 oranı ile sınırlandırılmasına karar verildiği
- Ardından ise Türk lirası cinsinden tahvil ve kira sertifikası işlemlerinin değişim operasyonları olumsuz etkilenmesini önlemek ve Türk lirası değerinden menkul kıymetlerin de etkin ve verimli yoldan işlem görmesini garanti altına almak adına 20 mayıs 2020 tarihli ve 9031 sayılı karar doğrultusunda, sermaye piyasası mevzuatlarında tanımlanmış olan Yabancı Merkezi Saklama Kuruluşları arasından BDDK tarafından belirlenecek olan kuruluşlara bahsi geçen sınırlamalardan muaf olmalarına karar verildiğini ve bu karar doğrultusunda BDDK tarafından Euroclear Bank ve ClearstreamBanking kurumlarının söz konusu sınırlandırmalardan muaf tutulması uygun görülüğü açıklandı.
BDDK tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda ise kurumun 28 Temmuz 2020 tarihli ve 9109 sayılı kararı ile birlikte;
- BDDK tarafından belirlenecek olan Yabancı Merkezi Saklama Kuruluşları için 20 mayıs tarihli ve 9031 sayılı kurul kararı ile alınan muafiyetin sadece yurt içi veya yurt dışı Türk lirası menkul takası faaliyetiyle sınır olacak şekilde, getirildiği netleştirilirken, bu muafiyete ek olarak da tezgah üstü piyasalar da hesap operatörü olarak adlandırılan yurtiçi bankalar veya BSIT FX değişim piyasalarında vade de Türk lirası alım yönündeki değişim işlemlerinin ve Yabancı Merkezi Saklama Kuruluşlarının sadece yurtiçi ve yurt dışı yerleşiklere ihraç edilecek olan Türk lirası menkulü ile takas işlemlerinin sınırlı kalması koşuluyla yabancı yerleşik sahipliğinde Türk lirası hesaba yapacağı kısa vadedeki fonlama işlemlerinde;
- UKB içinse, yurt içi para ile birlikte sermaye piyasalarına yatırım yapmakta ve Türk firmalarında kredi kullandırmak koşulu ile ve sadece aşağıda bahsi geçmekte koşullar dahilinde gerçekleştirilen FX swap, Türk lirası plasman, Türk lirası depo ve repo yolu ile Uluslararası Kalkınma Bankaları’na yurt içi bankalardan sağlanacak olan finansman işlemlerinde yukarı yer alan BDDK kararları ile getirilmiş olan Türk lirasına erişim kısıtlamalarından muaf tutulmasına karar verildiği açıklandı.
Bu bağlamda ise Uluslararası Kalkınma Bankaları’nın yurt içi piyasalardan temin edecekleri Türk lirası likiditenin tutulmasını ve söz konusu Türk lirası likiditeyi sadece yurtiçi piyasalarda: yurt içi yerleşik kurumlara kredi vermek, Türk lirası cinsinden menkul almak ve Türk lirası likiditenin yurtiçi bankalarda depolanması amacıyla kullanacaklarını, hesap açılan yurtiçindeki bankalara da yazı olarak beyan etmeleri ve bahsi geçen muafiyetten yararlanmak üzere BDDK’ya bu hesap bilgilerini bildirmek amacıyla hazırlayacakları yazılı başvurudan olumlu sonuç almaları doğrultusunda Uluslararası Kalkınma Bankaları’nın yurtiçi bankalarda açmış olacakları Türk lirası hesaplarla bahsi geçen muafiyet koşullarından yurtiçi bankalar ile gerçekleşecek olan finansman işlemler ise aşağıda belirtilen gibidir;
- Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası ile birlikte vade de Türk lirasının alımı yönündeki swap işlemleri,
- BIST FX değişim piyasasında vadede Türk lirası alımı yönündeki işlemler,
- BIST Repo piyasasında repo ve ters repo işlemleri ile
- Yurt içi yerleşik bankalar da yapılan Türk lirası depo işlemleri