Aslında nişanlısınız . Evleniriz diyor musunuz ? Tamamdır. O halde sizi nişanlı ilan ediyorum. Doğrusu, zaten aslında nişanlısınız .
Çiftler arasındaki ilişkide hukuken tanınan ilk aşama nişanlanmadır. Yani kanun, nişanlı çiftlerin ilişkilerini nişanlı olmayan çiftlerin ilişkilerine göre daha özel kurallarla belirlemiştir.
Çiftlerin nişanlama ile geçmiş oldukları, bu “nişanlılık” statüsünde yaşadıkları olaylar; yukarıda andığımız özel kurallar çerçevesinde değerlendirilmektedir.
Bu anlamda “Ne zaman nişanlandınız?” sorusuna doğru cevap verebilmek önemlidir. Belki de düşündüğünüzden öncedir aslında nişanlısınız dır. Belki de hala nişanlı değilsinizdir.
Bu soruya cevaben, bazı evli çiftler hiç nişanlanmadıklarını doğrudan evlendiklerini söyleyebilir; bazıları ise çok güzel bir nişan töreni yaptıklarını ve o tarihi hiç unutamadıklarını.
Aslında bu iki cevap da kesinlikle yanlıştır. Çünkü bunlardan ilki nişanlılığın sona erdirildiği ana yani nikaha; diğeri ise nişanlanmanın tebliğ edildiği ana yani duyurulduğuna işaret eder.
Nişanlanma ise daha önceki bir andır. Aslında nişanlısınız .
Medeni Kanun’un 118. maddesi “Nişanlanma, evlenme vaadiyle olur.” demiştir. Buna göre nişanlanma “birbirleriyle evlenmek isteyen kadın ile erkeğin bu yöndeki iradelerini karşılıklı olarak açıklamaları“dır.
Artık nişanlanmanın hukuken ne olduğunu bildiğimize göre yukarıdaki cevapların sağlamasını yapabiliriz. Doğrudan evlendiğini söyleyen çift, en geç, evlilik iradelerini kuruma bildirdikleri tarihte; nişan töreni yapan çift, en geç, nişan töreni yapmak üzere anlaştıkları tarihte nişanlanmış olur.
Nişanlanma iradesinin beyanı şekle bağlı değildir. Bu nedenle çiftler, evlenme vaadini, sözlü veya yazılı ifade edebilecekleri gibi, bunu gösteren davranışların varlığı halinde de nişanlı olurlar. Bunu gösteren davranışlar tarafların kişisel durumlarına ve bağlı oldukları sosyal tabakaya göre değerlendirilir. Örneğin, birbirlerine yazmış oldukları mesajlardaki hitap kelimeleri (müstakbel karıcım/ kocacım), birbirlerini “nişanlı” olarak tanıtmaları, evlenme hazırlıklarına girişmiş bulunmaları vs. bu çiftlerin nişanlı olduğunu gösterir. Aslında nişanlısınız .
Ancak evlilik birliği kurmayı istememelerine rağmen birlikte yaşayan çiftler nişanlı olmazlar.
Yine zaten evli veya nişanlı kişilerin tekrar nişanlanması mümkün değildir.
O halde, şaka yollu bir ifadeyle, evlilik teklifi beklentisinin artık yalnızca pırlanta yüzüğü değil, nişanlılık statüsünü de kapsamakta olduğunu söyleyebiliriz.
Peki nişanlılık, evlilik vaadi olduğuna göre, kişiyi dava yolu ile evlenmeye zorlama imkanı sağlar mı? Ya da evliliği vaad etmesine rağmen cayma durumunda cayma tazminatı istenebilir mi? Yani nişanlanma kişiye hangi hakları ve borçları yükler bunu gelecek yazımda belirteceğim.
Av. Sibel Öztürk
Not: Nişanlı olmanın hukuki etkilerinden gelecek yazımda bahsedeceğim.