Oxford Üniversitesi tarafından yapılan esansiyel yağ astilerinden biri olan omega-3 yağ asidi hakkında yapılan araştırmada
özellikle çocuklarda öğrenme konusundaki olumlu etkileri vurgulanmaktadır. Çalışmada seçilen bir grup çocuğa günlük 6 tablet omega-3 yağ asidi verilmiştir. 2-3 ay sonrasında çocuklarda dikkate değer gelişmeler gözlemlenmiştir.
Çocukların televizyon izleme süresi kısalıp, okuma hatırlama ve dikkatini verme konularında dikkate değer bir fark gözlemlenmiştir.
Omega-3’ün öğrenmeyi çabuklaştırdığı, hemen herkesin hafıza ve dikkat yeteneğini geliştirdiği ortaya konulmuştur.
Araştırmanın videosunu izlemek için tıklayınız.
Omega-3 Nasıl ve Nereden?
Yetişkin bir insanın günlük Omega-3 gereksinimi 1-1,5 gr’dır.
Alfa-Linolenik asit; Eikozapentaenoik asite (EPA) daha sonra ise Docosahexaenoic asite (DHA) dönüşür.
Alfa-Linolenik asidin kaynakları; ceviz, kolza, keten tohumu yağı, kanola yağı, kuş üzümü yağı ve yeşil yapraklardır.
Bitkisel olan bu kaynaklardan alınan Alfa-Linolenik asitin %15’i EPA’ % 5’i DHA’ya dönüşebilmektedir.
EPA ve DHA’nın başlıca kaynakları ise su ürünleridir. Bu nedenle bitkisel kaynaklar DHA ve EPA içeren su ürünleri kadar iyi omega-3 kaynağı değillerdir.
Somon balığı, orkinos (ton) balığı, uskumru, sardalya, hamsi gibi soğuk sularda yaşayan yağlı balıklar omega-3 den zengin olduğu için tavsiye edilir.
Peki yeteri kadar bunlardan tüketirsek günlük ihtiyacımızı karşılayabilir miyiz?
Organik tohum kullanılmaması, yapay tarım ve artan çevre kirliliği bitkisel kaynaklı gıdaların; kapalı mekan, yapay ışık, suni yem hayvansal kaynaklı gıdaların besin değerlerinde ciddi düşüşlere sebep olmuştur.
Gıdaları doğal ortamında yetişmiş olarak bulup tüketmek oldukça zor hale gelmiştir.
Denizlerdeki kirlilik nedeniyle özellikle soğuk sularda yaşayan balıklarda ağır metal birikimi fazladır. Besinlerden yeteri kadar omega-3 gereksinimimizi karşılamamız mümkün değildir.
Omega-3 desteği kullanmanın gerekliliği kaçınılmazdır.
Dyt. Rahime Rana SAYGIN
ESANSİYEL YAĞ ASİDİ NE DEMEKTİR
Vücudumuzda sentezlenemedikleri için dışardan alınması zorunlu olan yağ asitlerine “esansiyel yağ asitleri” denir.
Bunlar omega-6 yağ asidi türevi olan linoleik asit (LA) ve bir omega-3 yağ asidi türevi olan alfa-linolenik asit (ALA) dir.
Esansiyel yağ asitleri vitamin benzeri maddelerdendir ve F vitamini olarak da adlandırılır.
Bu iki yağ asidinden daha uzun zincirli yağ asitleri sentezlenebilmektedir. Bu sentez sınırlı olduğundan γ-linolenik asit, araşidonik asit (AA) , eikozapentaenoik asit (EPA)ile dokozahekzaenoik asit (DHA) “şartlı esansiyel yağ asidi” olarak nitelendirilmektedir .
OMEGA 6 /OMEGA 3 ORANININ ÖNEMİ NEDİR?
Omega 3 ve omega 6 yağ asitleri farklı grup eikozanoidlerin ana malzemesidir. Bu eikozanoidlerin birbirlerine zıt fonksiyonları vardır.
Aynı enzimlere gerek duymaları sebebiyle omega-3 ve omega-6 yağ asitleri arasında rekabet vardır.
Birinin aşırılığı diğerinin metabolizmasına müdahale etmektedir.
Dolayısıyla omega 3 ve omega 6 vücuda belirli bir denge içinde alınmalıdır. İdeal beslenmede omega6/ omega 3 oranı 5:1 ile 10:1 arasında olmalıdır.
Günümüzdeki diyetlerde yaklaşık olarak n-6 yağ asitleri, n-3 yağ asitlerinden 15- 20 kez daha fazla bulunmaktadır.
Bu oranın bozulması; Kalp hastalığı, Hipertansiyon, Diyabet, Obezite, Alzheimer, Romatoid Artirit, Kronik Akciğer Hastalıkları, Depresyon, Kanser, Öğrenme güçlüğü gibi hastalıkların artışıyla ilişkilidir.
Dyt. Rahime Rana SAYGIN
Doymamış yağ asitleri olarak sınıflandırılan omega-3, 6 ve-9 elzem yağ asitlerindendir. Yani olmazsa olmazımız ve vücutta yeterli miktarda bulunmadığı için diyetle almamız gerekmektedir. Zaten hemen aklımıza balık geliyor değil mi? Lakin balık yiyerek (günümüzde ne kadar güvenli olduğu tartışılıyor) bunu sağlama olasılığımız var mı? Sanırım çok düşük. O zaman ne yapmamız gerekiyor. Öncelikle öneminden biraz daha bahsetsek daha yerinde olacak sanırım.