Dissosiyatif kimlik bozukluğu nedir? Depersonalizasyon, derealizasyon ve anlık hafıza kaybı gibi semptomlara sahip bir psikoloji hastalığıdır. Ülkemizde disosiyatif kimlik bozukluğupsikiyatri polikliniğinde % 4.0 Psikiyatri servisinde % 5.4 olarak bilinmektedir. ve bu psikolojik rahatsızlığı %70-90’ı kadındır. Peki Dissosiyatif kimlik bozukluğu nedir? dissosiyatif füg nedir? dissosiyatif amnezi nedir? dissosiyatif kimlik bozukluk belirtileri? ve tedavisi?gibi daha bir çok konuyu ele aldık.
Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu Nedir?
Dissosiyatif kimlik bozukluğu nedir? bir diğer anlamı ise çoklu kişilik bozukluğu. Bu psikolojiye sahip olan insanlar kendi kişiliklerinin yanında bir veya birden fazla alternatif kişiler geliştirebilmektedir. Aynı zamanda bunu yaparken farkında olarak yada farkında olmayarak yaparlar. Disosiyatif bozukluk bilinç, hafıza yada kimlik veya algının bozulması yada parçalanması durumudur. Zihinsel işlevler hiç bir sorun görmeden sorunsuz çalışmaya devam ederler.
Dissosiyatif Belirtileri Nelerdir?
1. Amnezi Belirtileri
- Önceden yaptığınız davranışları hatırlamamak
- İlişkilerde açıklanamayan değişikler
- Hayattaki yaşamının parçalar halinde hatırlanması
- Nereden geldiği bilinmeyen eşyalar
2. Travma sonrası stres bozukluğu
- Yeniden yaşama, zihinde canlanma, göz önüne gelme
- Uykuda sık görülen kabuslar
- Tetikleyici uyaranlara tepki, panik atak, anksiyete
- Affektif belirtiler arasına giren duygudurumda salınmalar belirtisi
3. Sürece Ait Belirtileri,
- Pasif etkilenme belirtileri
- Dilin kullanılışı
- Kişilik değişimi
- Varsanılar
4. Otohipnotik Belirtileri
- Kendini bir şeye kaptırma halleri
- İstemli anestezi
- Kendiliğinden gerçekleşen trans halleri
- Vücudun dışına çıkma yaşantıları
- Kendiliğinden olan yaş regresyonları
5. Affektif Belirtileri
- Depresif duygudurum
- Duygudurumda salınmalar
- Vejetatif belirtileri
- İntihar girişimleri/kişi kendine fiziksel açıdan zarar verme
- Çaresizlik, ümitsizlik
- Suçluluk duygusu
Disosiyatif Füg Nedir?
Dissosiyatif füg nedir? Fiziksel travma veya tıbbi sorunlardan ziyade psikolojik travması olarak ortaya çıkan bir dissosiyatif unutma yani hafıza kaybıdır. Hemen korkmayın ciddi bir sorun olarak gözükebilir ancak çok nadir görülen bir problemdir.
Dissosiyatif füg hastaları geçmişte yaptıkları veya kendileri hakkında hiç bir şey hatırlamamaktır.Bu hastalık sebebinden dolayı kaybedilen hatıralardan ( otobiyografik hatıra) olarak da bahsedilmektedir. Bu psikolojik hastalığı kişinin aşırı stresli durumlara karşı geliştirdiği bir savunma mekanizmasıdır.
Dissosiyatif Sebepleri Nelerdir?
Dissosiyatif psikoloji bozuluğu genel olarak cinsel travma sonucu oluşumu olası bir durum denebilir. Bir diğer belirtiler olarak:
- Geçmişte veya çocuklukta yaşanan duygusal ve fiziksel istismar
- Doğal afet travma
- İşkence
- Kaçırılma
- Aşırı stres
- Bir konuyu oldukça kafaya takmak
- Ağır kaza travmalar
- Utanç duygusu
Dissosiyatif Füg Belirtileri
Dissosiyatif füg ortalama bir kaç saat veya bir kaç gün devam etmektedir. Kişi füg esnasında kafası karman çorman olur ve çevresindeki kişileri tanıyamaz hale gelir. Ancak bir kaç saat veya bir kaç gün sonra kendilerine gelirler. Ancak bazı durumlarda dissosiyatif füg haftalar, aylar hatta yıllar bile sürebilmektedir.
- Depresyon, anksiyete, intihar
- Kafa karışıklığı
- Kimlik karmaşası
- Kişinin yakınlarını tanıyamaması
- Gitmediği yerlerde amaçsız bir şekilde dolaşması
- Duygudurum bozukluğu
- Otobiyografik hafıza kaybı
Dissosiyatif Amnezi Nedir?
Dissosiyatif amnezi kişinin hayat çerçeve içerisinde yaşadıklarını belleğe toplar ve depolar ve bu depodaki bilgileri dissosiyatif amnezi dediğimiz kişiler bu depodaki yaşadıklarını hatırlayamaz. Biraz daha açılık getirmek isterim, anahtar semptom hastanın belleğinde depolanmış bilgilerin hatırlanamamasıdır.
Kişinin unutmuş olduğu bilgiler genel olarak stresli yada travmatik olaylar sonucu ortaya çıkabilmektedir. Dissosiyatif amnezi erkeklere göre kadınlarda ve yaşlı erişkinlere göre genç erişkinlerde daha sık ortaya çıkabileceği ortaya konmaktadır. Amnezi başlangıcı sıklıkla aniden geliyor ve hastalar genel olarak belleğini kaybettiklerinin farkındadırlar.
Disosiyatif bozukluk amnezi psikolojik hastaları genel olarak amnezinin ortaya çıkmasında öncesi ve sonrası uyanık olurlar. Disosiyatif bozukluk amnezi kendini 3 sıklıkla gösterir.
1. Sınırlı amnezi en sık rastlananlardan biridir. Bir kaç saat veya bir kaç gün bellek yitirmesidir.
2. yaygın amnezi hayatındaki tüm yaşam deneyimleriyle ilgili bellek yitirmesidir.
3. kısa bir sürede tüm olayları değil de bir kısmını anımsanmamasıdır.
Dissosiyatif Tedavisi
Dissosiyatif tedavisi için kesin bir teşhis sonucuna ulaştıracak test yoktur. Ancak kişinin en başta hasta olan kişinin hafıza kaybına yol açacak diğer tıbbi sorunları ortadan kaldırmak için kontrol edilmektedir. Doktorunuzun diğer hafıza kaybına neden olabilecek faktörleri anlaması için size bir dizi test yapacaktır.
Diğer tüm ihtimaller ortadan kalktıktan sonra bir psikoloji uzmanından randevu almanız gerekecektir. psikiyatri kliniğinde yapılacak görüşme, muayne ve SCID testi sonunda dissosiyatif füg tanısı konmaktadır.
Dissosiyatif tedavisi 3 aşamadan oluşmaktadır.
1. Tanı koyma, kişiyi hastalık hakkında eğitme, alter siteminin tanınması ve stabilizasyonun sağlanmasından oluşur.
2. Kişiyi bölünme eğilimine itekleyen travmatik anılar üzerinde çalışılır.
3. Alterlerin birleştirilmesi anlamına gelen entegrasyon ve yeniden bölünmeme çalışmasından oluşur
DKB’Ye diğer özgün teknikler:
- Alterlerle konuşma
- Haritalandırma
- Yuvarlak masa tekniği
- Gerçekliğe oryantasyon
- Birleştirme ritüelleri
Tedavinin Ana Hedefleri:
- Kaybedilen anıları geri kazanmak
- Stresli durumlarda daha dayanıklı ve daha uygun mekanizma geliştirmek
- Kişisel ilişkileri düzeltmek
- Güvenli bir ortam oluşturmak
- Travma öncesi hayata geri dönmek
- Dissosiyatif füge sebep olan travmayı kabullenip bu durumla savaşmak
Dissosiyatif Kelime Anlamı Nedir?
Disosiyatif ne demek?Dissosiyatif kelimesi sözcük olarak kopma, ayrılma, bölünme, çözülme gibi anlamlar taşımaktadır. Psikolojik olarak bakarsak kişinin zihninde yer alan duygu, düşünce, yaşadığı anılar ve benzeri içerikler geçici olarak kompartımanlaştırması bir köşeye koyması anlamını taşıyan bir mekanizmadır.
KAYNAKÇA: dissociative identity disorder