Bağımsız insan hakları örgütleri Amerika’nın son yıllarda demokratik kurumlarının erozyona uğradığı Batılı demokrasilerden biri olduğunu belirtiyor. VOA, küresel demokrasilerin geldiği noktayı ve bunun tersine nasıl çevrilebileceğini uzmanlara sordu.
Dünya, eski Başkan Donald Trump’ın destekçilerinin Başkan Joe Biden’ın seçim zaferinin onaylanmasını engellemek için 6 Ocak 2021’de Amerikan Kongresi’ni basması nedeniyle şoktaydı.
Dünya genelinde demokrasilerin düşüşte olduğunu savunan araştırmalara dikkat çeken uzmanlar, Amerika’nın demokrasi sembolü olan Kongre binasında yaşananların daha da olumsuz etki bıraktığını belirtiyor.
Carnegie Uluslararası Barış Vakfı’ndan Thomas Carothers, “Brezilya demokraside neden geriliyor ve aynı zamanda Hindistan neden geriye gidiyor? Brezilya’nın demokraside geriye gitmesinin Türkiye’de ya da Hindistan ya da Amerika’da olanlarla bir ilgisi var mı? Genelde birçok ülke aynı anda mücadele etse de gerekçeleri farklı. Şimdi birçok demokraside vatandaşların hükümetlerin kendileri için yaptıklarından mutlu olmadıkları yönünde genel bir düşünce var. Sistemi bozacak adaylara oy vermek istiyorlar” diyor.
Pew Merkezi’nin bir araştırmasına göre anket yapılan ülke vatandaşlarının sadece yüzde 17’si Amerikan demokrasisini kendilerine örnek buluyor. Geçmişte bu rakam yüzde 57’ydi.
Pew Araştırma Merkezi’nden Richard Wike, “Anketlerimizde gördüğümüz unsurlardan biri de Amerika’da insanların ırk ve etnik ayrımcılıkla ilgili, gerçekten endişelerinin olduğu. Büyük bir çoğunluğu bunun bir şekilde ya da ciddi oranda önemli bir sorun olduğunu belirtiyor. Ve genelde büyük çoğunluklar bunun Amerika’da önemli bir sorun olduğunu düşünüyor” diyor.
Amerika’nın kuruluşundan bu yana ırk ayrımcılığı ve bunda devletin rolü iç içe oldu. Pew’den Richard Wike’a göre bu kutuplaşma devam etti ama Amerika’yla ilgili görüşler Joe Biden Başkan seçildikten sonra önemli oranda iyileşti.
Wike, “Biden Trump’tan daha çok sevildi. Politikalarını Trump’tan daha fazla seviyorlar. Amerika’nın dünyanın geri kalanıyla iletişimde olmasını istiyorlar. Amerika’nın dış politikasının çok taraflı olmasını istiyorlar. Yani Biden Paris İklim Anlaşması’na döndüğünde, Dünya Sağlık Örgütü’ne yeniden katıldığında, bu adımlar dışarıda daha çok kabul gördü” ifadelerini kullanıyor.
Demokrasi uzmanları, Amerika’nın eğer demokrasideki küresel düşüşü tersine çevirmek istiyorsa insanların sorunlarının kökenine inmesi gerektiğini belirtiyor.
Carothers, “Amerika zor durumdaki demokrasilere baktığında vatandaşlarının neden çok öfkeli olduğunu düşünmesi lazım. Onları mutsuz eden ne? Onları demokratik olmayan ve yıkıcı liderleri desteklemeye iten ne? Eğer yolsuzlukla ilgili çok öfkeliyseler Amerika yolsuzlukla mücadelede onlara yardımcı olmak için çok baskı yapmalı. Eğer ekonomik dışlanmadan öfkeliyseler Peru ve Şili’deki gibi, onlara yardımcı olmanız gerekir” diyor.
Uzmanlar demokrasiyi savunma çabalarının hem Amerika’da hem de ülke dışında, Başkan Biden ve yönetimi için 2022 ve devamında öncelik ve zorluk olmaya devam edeceğini belirtiyor.