Diabetes Mellitus, başta karbonhidratlar olmak üzere protein ve yağ metabolizmasını ilgilendiren bir metabolizma hastalığıdır. Diabet(Şeker Hastalığı) kendisini kan şekerinin (glukoz) yüksek olması ile gösterir.
Diabetes Mellitus Tanısında Başvurulan Tahliller Nelerdir?
Şeker hastalığı tanısını koymak için ilgili hekim çeşitli tahliller isteyebilir.Bu tahliller hastanın özelliğine göre kişiden kişiye farklı durumlarda istenebilir.Tanıda kullanılan başlıca tahliller aşağıda verilmiştir.
Açlık Kan Şekeri: En az 8 saatlik açlığı olan (kalori almayan) bir kişide kan şekerinin 126 mg/dl veya üstü olmalıdır.
OGTT( Oral Glukuz Tolerens Testi) (Şeker Yükleme Testi: 2. saatteki kan şekeri düzeyinin 200 mg/dl veya üstü olması
HbA1c: Diabet şüphelenilen hastada geriye dönük olarak son 3 aylık dönemdeki kan şekeri düzenini gösterir.Kan şekeri (glukoz) yüksek seyrederse HbA1c de yüksek olur. Normal değer % 4-6 arasındadır. % 6’den küçük değerler kan şekeri düzeninin iyi seyrettiğini, % 6.5-7.0 arası değerler kabul edilebilir sınırları, % 7 0 üstü değerler kan şekerinin kötü seyrettiğini gösterir.
Fruktozamin: Son iki haftalık kan şekeri düzenini gösteren, yine geriye dönük olarak kan şekeri ayarını değerlendirmede kullanılan bir testtir. Özellikle gebelik diyabetinde kan şekeri ayarını değerlendirmek amacıyla kullanılır.
İnsülin: Pankreas beta hücrelerinden salgılanan bir hormondur. Tip 1 diyabette insülin salgılayan hücrelerin bağışıklık sistemi tarafından yok edilmesi sonucu hiç salgılanmaz. Tip 2 diyabette ise etkisine direnç gelişmesi sonucu kanda yüksek olarak bulunabilir.
C-peptid: Protein yapısında bir hormon olan insülinin 31 aminoasitten oluşan bölümüne verilen addır. Tip 1 diyabette ve ilerlemiş Tip 2 diyabette düşük bulunur.
Anti-GAD Antikor: Glutamik asit dekarboksilaz enzimine karşı gelişen antikorlara verilen addır. Tip 1 diabetes mellitus için tanı koydurucudur.
Anti-Adacık Antikor (Anti-islet Ab): İnsülin salgılanmasında etkin olanpankreas adacık hücrelerine karşı gelişen ve bu hücreleri tahrip eden antikorlara verilen addır. Tip 1 diabetes mellitus için tanı koydurucudur.
Glutene Duyarlı Enteropati (çölyak) olup olmadığını ve glutensiz diyetin etkililiğini değerlendirmeye yardımcı olmak için bu test yapılmaktadır.
Bu test hangi durumlarda istenmektedir?
Kronik diyare, karın ağrısı, kansızlık ve kilo kaybı şikayetleriniz olduğunda,
Çölyak hastalığını düşündüren bulgular varlığında, bebek devamlı huzursuz olduğunda, veya normal hızda gelişmediğinde,
Bir aile üyesinde çölyak hastalığı varsa ve çölyak hastalığı tedavisini izlemek için bu test doktorlarca istenebilmektedir.
Çölyak hastalığı testleri, çölyak hastalığı ve glutene duyarlı az sayıda başka hastalığa tanı koymaya yardımcı olmak için geliştirilmiş bir test grubudur.
Bu testler buğday, çavdar ve arpada (gluten ve gliyadin) bulunan diyetsel proteinlere karşı oluşan uygun olmayan bağışıklama yanıtının bir bölümü olarak vücudun ürettiği otoantikorları belirlemektedir.
Bu test için gerekli olan bir koldan alınan kan numunesi yeterlidir.