Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) Lideri Seçkin Yorgancılar ve İzmir Ticaret Odası (İZTO) Lideri Mahmut Özgener, taban fiyatın vergiden muaf tutulması gerektiğini düşündüklerini belirterek bu hususta teşebbüslerde bulunacaklarını bildirdi.
Minimum ücretlilerin vergiden muaf olması ve taban fiyatın üzerinde olan çalışanların da taban fiyata kadar muaf, üstünün vergilendirilmesi en akla uygun tahlil.
Taban fiyat, fiyat gelirlerinin vergilendirmesinde ve fiyat gelirleri için yapılacak indirimlerde mali sistem ile direkt ya da dolaylı çeşitli münasebetler içindedir.
Taban fiyattan alınan vergilerin artması; patronların yüklerini ve kayıt dışı istihdamı teşvik etmekte, devletin vergi kayıplarını arttırmakta, çalışanların toplumsal güvenlik haklarından mahrum olarak çalışmalarına neden olmaktadır.
Bu sıkıntıların aşılması konusunda taban fiyatın mali yükünün azaltılması kuraldır.
Ülkemizde gelir dağılımında adaletsizlik birebir vakitte mali sistemde de aksaklıklar değerli sıkıntıların bir göstergesidir.
Bu iki olgu, hem bir birinin nedeni hem de sonucu niteliğinde kıymetli bir kısır döngüdür.
Yapısal nitelikteki bu problemlerin aşılabilmesi toplumsal ve mali tedbirlerin alınmasına bağlıdır.
Minimum fiyat geniş bölümler için değerli bir gelir tabanı iken birebir vakitte mali sistem için de temel bir göstergedir.
Toplumsal hedefler için belirlenmiş bir fiyatın vergi konusu olmaması lazım.
Buna rağmen ülkemizde sadece emekçinin muhtaçlıklarının dikkate alınarak belirlenmiş bir fiyatın direkt vergilendirilmesi toplumsal devlet anlayışıyla bağdaşmamaktadır.
Pandemi akabinde yaşanan ekonomik buhran, faizlerin ve dövizin artması hem minimum fiyat geliri elde edenlerin gelirlerinden yapılacak kesintilerin azaltılmasını hem de minimum fiyatı ödeyenlerin maliyetlerinin azaltılmasını zarurî kılmaktadır.
Şu an taban fiyat ile çalışan bir personelin eline net 2 bin 825 Lira 90 kuruş geçmektedir.
Sigortalı çalışan 10 şahıstan 4’ünün taban fiyata çalıştığını hesaba katarsak emekçi yoksulluğa ve çaresizliğe bırakılmıştır.
Bu datayı de resmi olarak en son açıklanan Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığı’nın 2014 yılı bilgilerinden almaktayız. Buna nazaran Türkiye’deki kayıtlı personellerin yüzde 41’i minimum fiyatla çalışmaktadır.
Her nedense Türkiye’de minimum fiyatla çalışanların tam sayısı 7 yıldan beri açıklanmamakta, minimum fiyatla çalışan kişi sayısı “devlet sırrı” üzere saklanmaktadır.
Hal böyleyken gelin bir de TÜRK-İŞ’in 2021 yılı Eylül Ayı Açlık ve Yoksulluk Raporu’na bakalım;
Raporda 4 kişilik bir ailenin sağlıklı, istikrarlı ve kâfi beslenebilmesi için yapması gereken aylık besin harcaması fiyatının yani açlık hududunun 3 bin 49 lira olduğu,
Besin harcaması ile birlikte giysi, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sıhhat ve gibisi gereksinimler için yapılması zarurî başka aylık harcamalarının toplam meblağının ise yani yoksulluk sonunun 9 bin 931 lira 59 kuruş olduğu,
Bekâr bir çalışanın yaşama maliyetinin ise aylık 3 bin 709 lira 25 kuruş olduğunu açıkladı.
Tüm bu bilgiler ışığında taban fiyatın vergiden muaf tutulması elzem bir gereksinim olmuştur.
Her şeyden evvel, emekçi bir insandır. ? Personelin de hayattan beklentileri, hayat seviyesi, itibarı bulunmaktadır.
Toplumsal bir varlık olan personelin insan onuruna yaraşır bir hayat seviyesi sürdürme hakkı vardır.
Minimum fiyattan alınan vergi derhal kalkmalı, taban fiyatın çalışan bir kişinin beklentilerini karşılayacak, insanca yaşamasına imkan tanıyacak hale kavuşturulması sağlanmalıdır.
Cumhuriyet