SELÇUK ZİRVESİ 1. ULUSLARARASI SOSYAL BİLİMLER KONGRESİ, Konya, Türkiye, 7 - 08 Aralık 2019, ss.1-19
ÖZET
İnsanoğlu yaşamını kolaylaştırmak adına bir takım ihtiyaçlarını karşılamak doğrultusunda akıl ve becerilerini kullanarak ilk aletleri yaratmışlardır. Bu yaratımlar günümüze değin birçok disiplinin ilk metodolojilerinin başlangıcı olmuştur. İnsanoğlunun doğal kaynaklardan yararlanarak ortaya koyduğu ilkel aletler oluşturulduğu dönemin kültürünü temsil eden bir nesne haline dönüşmüştür. Günümüzde göller bölgesi olarak bilinen antik dönemlerde adı Pisidia olan bölge birçok medeniyete ve kültüre ev sahipliği yapmıştır. Antik dönemlerde de dokumanın yapıldığı bilinen bu bölgenin, Asya’dan Anadolu’ya zengin dokuma kültürün taşındığı önemli merkezlerinden biri olarak bilinmektedir. Günümüzde az olmakla beraber geleneksel yöntemlerde ip eğirme işlemi bölgede şahıslara ait günlük hayatta kullandıkları bilinmektedir. Dokumacılıkta kullanılan geleneksel aletler Göller Bölgesi kapsamında, Isparta ili özelinde ele alınarak araştırma yapılmıştır.(1)
Antik ikonografiler ve çeşitli tasvirlerde ilkel dokuma aletlerinin biçim ve işlevi hakkında bilgiler vermektedir. Dokuma terminolojisinin araştırılmasında Asya, Mezopotamya, Anadolu, Akdeniz toplumlarının eski yazılı-görsel belgelerinden ve arkeolojik buluntulardan yararlanılmıştır. Eski zamanlarda günlük hayatın bir parçası olan, ilkel dokuma aletlerin yapımında ahşap, taş,kemik, kil ilk malzeme olmuştur. Doğada bulunan ve şekillendirmesi kolay olan kil pişirilerek seramik malzeme işlevsel bir boyutta yerini almıştır. Çeşitli malzemelerden yapılmış bu fonksiyonel nesneler, toplumun üretim kültürlerini ve tekniklerini yansıtmaktadır.
Yapılan bu çalışmada bölgedeki etnografya ve arkeoloji müzelerinde bulunan ilkel dokuma aletleri, pişmiş toprak dokuma aletleri incelenmiş görsellerinden ve yazılı belgelerden, yapılan gözlemlerden elde edilen veriler doğrultusunda günümüz çağdaş seramik sanatı tasarım ve uygulama çalışmaları yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Göller Bölgesi, İlkel Alet, Kil, Dokuma, Seramik