Netflix'in dünyanın sonu felaket filmi Don't Look Up'ta, gökbilimciler Leonardo DiCaprio ve Jennifer Lawrence, ABD hükümetini yaklaşan bir kuyruklu yıldız çarpması konusunda bilgilendirir, ancak Beyaz Saray bunu ciddiye almaz. "Henüz gerçekleşmemiş gerçek olaylara dayalı" sloganıyla film uyarıcı bir hikaye olabilir. Neyse ki, NASA bu görev üzerinde çalışmakta. Bir asteroide çarpmak ve rotasından çıkarmak için bu hafta gezegen savunma görevini fırlatacak.
Evet, NASA yolumuza çıkan herhangi bir tehlikeli uzay kayasının gidişatını değiştirmenin etkili bir yolu olup olmadığını belirlemek için bir asteroit ile çarpışmak üzere uzaya bir sonda gönderiyor.
Açık olmak gerekirse, şu anda Dünya'ya çarpacak bir yörüngede olduğu bilinen bir nesne yok, ancak hazırlıklı olmak en iyisidir. NASA'nın dediği gibi: "Gezegen savunması, bizi bulmadan önce asteroitleri bulmaktır."
24 Kasım Çarşamba günü başlayacak olan Çifte Asteroit Yönlendirme Testi (DART) görevinin aklında bir hedef var: asteroit Didymos’un uydusu olan Dimorphos. Aslında Dünya için bir tehdit oluşturmayan ikiz sistem, NASA'nın "kinetik çarpma tertibatı" yöntemini test etmek için mükemmel bir hedef. Sonda, 160 metre genişliğindeki uyduya saatte yaklaşık 24.140 kilometre hızla çarparak kinetik enerjisini daha küçük asteroide aktaracak ve onu 780 metre genişliğindeki asteroid yakınına itecek. Eğer işe yararsa, Dimorphus Didymos'un yörüngesinde en az 73 saniye daha hızlı dolanacak.
Ne yazık ki, uzay aracının oraya ulaşması 10 ay sürecek ve çarpışmaya başlamadan yaklaşık bir saat önce Dimorphus'u görecek, bu yüzden başarılı olup olmadığını gelecek yılın sonlarına kadar göremeyeceğiz. Ancak, lansmanı izleyebilirsiniz. Şu anda, 24 Kasım'da EST 01:20'den önce yapılması planlanan sonda, California'daki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü'nden bir SpaceX Falcon 9 roketinde fırlatılacak. NASA, Facebook, Twitter ve YouTube kanallarında lansmanı canlı yayınlayacak.
Bu, NASA'nın "gezegen katili" boyutunda bir nesnenin Dünya'ya çarpması durumunda ne yapacağını ilk kez değerlendirmesi değil. NASA'nın Gezegensel Savunma Koordinasyon Ofisi, potansiyel tehditler için Dünyaya Yakın Nesneleri (NEO'lar) zaten tespit ediyor ve izliyor. Güneş'in yörüngesinde dönen, Dünya'nın yörüngesinin 48 milyon kilometre yakınına gelen ve Dünya'da önemli hasara neden olacak büyüklükte 30 ila 50 metre herhangi bir NEO'yu izler.
Aslında uzay ajansı her iki yılda bir, gezegeni gelen varsayımsal bir asteroitten kurtarmak için bir masa üstü egzersizi için dünyanın dört bir yanındaki diğer ajanslarla bir araya geliyor. Ne yazık ki, egzersiz karışık sonuçlar verdi. 2019'da asteroit Denver'dan başarıyla saptırıldı, ancak daha sonra New York'u yerle bir etti. Bu yılın Mayıs ayında, tatbikat Avrupa'nın büyük bir bölümünün, altı ay içinde etki edecek olan yaklaşan bir asteroidin "keşfedilmesinden" sonra yok olmasını engelleyemedi. Uzmanlar, bir asteroidi saptırmak için en az beş yıl önceden haber vermemiz gerektiğini fark etti.
Peki, dünyanın sonunu getirecek bir nesnenin gerçekten Dünya'ya çarpma olasılığı nedir? Asteroit Bennu, Güneş Sistemindeki bilinen en tehlikeli iki asteroitten biri olarak kabul edilir. Bu yılın ağustos ayında NASA, Bennu'nun bugün ile 2300 yılları arasında Dünya'ya çarpma olasılığını 1,750'de 1 olarak hesapladı. Bir etki için en olası tarih 24 Eylül 2182'dir ve söz konusu gün için etki olasılığı 2.700'de 1'dir. Oldukça düşük risk, ancak NASA'nın dediği gibi, her ihtimale karşı hazırlıklı olmak en iyisi.
Kaynak: