Düşüncelerin Keşfi
Kendinizi daha iyi hissetmek, ilişkilerinizi iyileştirmek ya da davranışlarınızı değiştirmek istediğiniz zaman başlangıç noktası olarak düşüncelerinizin keşfi gerekmektedir. Düşünceleri keşfetme, gözlemleme tanıma ve daha iyi anlamanın yaşamın birçok alanında yararlı etkileri vardır.
Düşünceler & Ruh halleri
Gün içerisinde duygu durumumuzda herhangi bir değişiklik fark ettiğiniz an da, hissettiğiniz duyguyu ya da ruh halinizi tanımlamakta Yardımcısı olacak bir düşünce vardır. kişinin hissettiği ruh hali genelde sıkıntı veya olumsuz sonuçları olan davranışlara yol açabileceği için ne düşündüğümüzü tanımlamak oldukça önemlidir. Kişi aklından geçen düşünceleri gözlemleyip, tanımladığı takdirde devamında herhangi bir tepki göstermeden önce bu düşüncenin doğruluğunu değerlendirmelidir.
Bunlara ek olarak, bir ruh hali ortaya çıktığında onu kuvvetlendiren ve destekleyen başka düşünce ve inançlarda mevcuttur. Örneğin, depresif belirtilere sahip kişiler ne kadar talihsiz olduklarına dair inançları vardır. Ruh halimiz şiddetlendikçe, düşüncelerimizin de aşırıya kaçma olasılığı artar. ancak bu durum, yoğun ve şiddetli bir duygu hissederken düşüncelerimizin tamamının yanlış olduğu anlamına gelmez. Ama şunu unutmamak gerekir ki bir şeyi sadece düşünüyor olmak, düşüncemizin %100 doğru olduğu anlamına gelmemektedir. Yine de, yoğun duygular içerisindeyken, ruh halimiz ya da inançlarımıza ters düşen bilgileri çarpıtma, yok sayma ya da önemsememe eğiliminde oluruz. Ancak hatalı düşündüğümüzü fark etmeyi öğrenmek sizi, daha dengeli bir düşünce yapısına ve ruh haline giden yolda ilk adım olarak oldukça fayda sağlayacaktır.
Düşünce & Davranış
Düşüncelerimiz ve davranışlarımız birbiriyle alakasız ve bağlantısız gibi gözükse de sanılanın aksine genelde düşüncelerimiz ve davranışlarımız birbirleriyle yakından bağlantılıdır. Bununla birlikte, çoğu kişi davranışlarını yönlendiren düşüncelerinin farkında değildir. Ancak bir davranışı değiştirmeye karar verdiğimizde, düşüncelerimiz bu değişimin olup olmayacağı ya da nasıl olacağını belirler.
Otomatik düşünceler, davranışlarımızı etkileyen düşünce türü olmakla birlikte Günlük hayatta, aklımızda bir anda geliveren kelimeler ve zihinsel görüntülerdir. Buna ek olarak hem otomatik düşüncelerimizi hem de davranış biçimlerimizi etkileyen derin temel inançlarımız vardır. Altta yatan bu inançlarımız ise; kendimiz hakkında, diğer insanlar hakkında ya da yaşam hakkındadır.
Düşünce & Bedensel Tepki Bağlantısı
Düşünce ile ruh hali ve davranış bağlantısının yanında düşüncelerimiz bedensel tepkilerimizi de etkilemektedir. Örneğin, Atletler düşünce bedensel tepki bağlantısını oldukça sık kullanan kişiler arasındadır. Koçların takımı motive eden konuşmalarının atletlerin adrenalin salgılamasını sağlayacağına inandıkları için ilham verici konuşmalar yaparlar. Dahası olimpiyat yarışmacılarının performanslarını zihinlerinde canlandırmaları oldukça sık istenir. Araştırmalar, bu tarz zihinsel canlandırma yapan kişilerin performans sırasındaki daha büyük kas hareketlerini yansıtan küçük kas hareketleri yaptıklarını göstermektedir.
Düşünce & Çevre Bağlantısı
İnsanların neden belli düşüncelere ve ruh hallerine diğer kişilerdendir daha yatkın olduğumu belirleyen bir çok faktör vardır. Bunlardan bir kısmı biyolojik ya da genetik olarak belirlenirken bir kısımda çevresel deneyimlerin etkisi olarak şekillenmektedir.
Ancak bu demek olmuyor ki inançlarımız sadece olumsuz yaşantılar sonucu şekillenir. İnançlarımız kültürel geçmişimizden, cinsiyetimizden, komşularımızdan, ailemizden bizlere öğretilen ve aktarılan inançlardan, tutumlardan, mensup olduğunuz dinden veya medyadan etkilenebilir. Özetle kendiniz, diğer kişilere karşı değerleriniz ve yaşam deneyimleriniz hakkında ne düşündüğünüz şu anki ve geçmiş çevresel deneyimlerinizden etkilenir.
Kaynakça
Greenberger, D. & Padesky, C.A., (2015). Evinizdeki Terapist, Altın Kitaplar Yayınevi: İstanbul