Başlıktaki bu meşhur söz, Martin Luther King’e ait… 15 Ocak 1929’da, tam 91 yıl önce bugün doğup, 1968 Nisan’ında uğradığı silahlı saldırıda hayatını kaybedinceye kadar geçen 39 yıllık kısa ömründe ezilenlerin, sömürülenlerin, sırf inancı için hor görülenlerin, sırf derisinin rengi yüzünden dışlananların, hakaretlere maruz kalanların sesi oldu. Tüm baskılara, tehditlere rağmen doğrularından vazgeçmedi. Bugün sıkça örneğini gördüğümüz gibi zoru görünce kıvırmadı, bir köşeye çekilip ‘bana ne, dünyayı ben mi kurtaracağım’ sığlığına düşmedi.
İnsanlık tarihi boyunca Martin Luther gibi inandıkları uğruna ölümü dahi göze almış onlarca, yüzlerce lider gelip geçti. Örneğin; Libya’nın ‘Çöl Aslanı’ Ömer Muhtar’ın İtalyan faşizmine karşı başkaldırısını kuru bir ‘direniş’ sözcüğüyle açıklamak nasıl mümkün olur? Veya Gandhi’nin İngiliz sömürüsüne karşı ‘sessiz’ mücadelesini günümüz dünyasında nereye koyarız?
Sırf halkına özgürlük istediği için 27 yılını demir parmaklıklar arkasında geçiren Mandela’nın, ecdadından miras aldığı şanlı bir imparatorluğun çöküşünü 50 yıl daha ötelemek uğruna ömrünü vakfetmiş Abdulhamid Han’ın duruşunu nasıl anlatabiliriz?
Ve; yok olmak üzere olan bir imparatorluğun küllerinden bir devlet, bir ulus kuran Atatürk’ün dirayetini bugünkü ‘sol’un ‘sığ’ kafasıyla evlatlarımıza nasıl açıklarız?
Onların bir hayali vardı. Sömürüsüz, hakça, adilce bir düzen… İnsanların özgürce yaşadığı, dini, dili, ırkı, cinsiyeti farklı diye dışlanmadığı, düşündüklerini özgürce ifade edebildikleri bir dünya hayal ediyorlardı. Birçoğu yaşarken hayallerine kavuşamadı. Ancak öldükten yıllar, hatta yüzyıllar sonra bile yaktıkları ateş sıcaklığını korudu.
***
1963 Ağustos’unda 200 bini aşkın insana hitaben yaptığı o ünlü konuşmasında şöyle diyordu Martin Luther King;
“Bugün size diyorum ki, dostlarım, şu anın getirdiği güçlüklere ve engellemelere rağmen bir hayalim var benim. Amerikan rüyasına derinden kök salmış bir rüyadır bu. Bir hayalim var. Gün gelecek, bu ulus ayağa kalkıp kendi inancını gerçek anlamıyla yaşayacak. ‘Şunu kendinden menkul bir gerçek kabul ederiz ki, bütün insanlar eşit yaratılmıştır.’
Bir hayalim var. Gün gelecek, eski kölelerin evlatlarıyla eski köle sahiplerinin evlatları, Georgia’nın kızıl tepelerinde kardeşlik sofrasına birlikte oturacaklar. Bir hayalim var. Gün gelecek, Mississippi eyaleti bile, adaletsizliğin ve baskıların sıcağıyla bunalıp çölleşmiş olan o eyalet bile, bir özgürlük ve adalet vahasına dönüşecek. Bir hayalim var. Gün gelecek, dört küçük çocuğum, derilerinin rengine göre değil, karakterlerine göre değerlendirildikleri bir ülkede yaşayacaklar.
Bugün bir hayalim var benim.
Bir hayalim var. Gün gelecek, Alabama eyaleti, valisinin ağzından hep müdahale etme ve izin vermeme yönünde sözler dökülen o eyalet, küçük siyah oğlanlarla küçük siyah kızların, küçük beyaz oğlanlar ve küçük beyaz kızlarla el ele tutuşup kardeşçe birlikte yürüdüğü bir yere dönüşecek.
Bugün bir hayalim var benim.
Bir hayalim var. Gün gelecek, bütün vadiler yükselip bütün tepeler ve dağlar alçalacak, engebeli yerler düzlük yapılıp, girintilerle çıkıntılar düzleşecek ve Allah’ın şanı yeryüzüne inecek, bütün canlar hep birlikte görecek onu. Bizim umudumuzdur bu. Güneye dönüşümde içimde taşıyacağım inançtır. İşte bu inanç sayesinde umutsuzluk dağını yontup bir umut anıtı yaratacağız. Ulusumuzu saran ahenksiz bağırtıları, bu inanç sayesinde güzel bir kardeşlik senfonisine dönüştüreceğiz. Bu inanç sayesinde birgün özgür olacağımızı bilerek hep beraber çalışacak, hep beraber dua edecek, hep beraber mücadele edecek, hep beraber hapse düşecek, özgürlük için hep beraber ayağa kalkacağız. İşte o gün Yüce Allah’ın bütün kulları, yepyeni bir anlamla söyleyecekler bu ilahîyi:
Benim ülkem, senin ülken
Özgürlüğün güzel yurdu,
İşte söylüyorum sana:
Atalarımın öldüğü toprak burası,
Şehitlerin gururu olan toprak,
Her bir dağın yamacından,
Özgürlük yankılanacak.
Ve eğer büyük bir ulus olacaksa Amerika, bunun gerçekleşmesi şarttır. Öyleyse New Hampshire’in dev tepelerinden yankılansın özgürlük. New York’un ulu dağlarından özgürlük yankılansın… Her bir dağın yamacından yankılansın özgürlük. Özgürlüğün yankılanmasını sağladığımızda, her kasabadan ve köyden, her eyaletten ve kentten özgürlüğün yankısını duyduğumuzda, o gün yakın demektir ve o gün Allah’ın bütün kulları, siyahlar ve beyazlar, Yahudiler, Hıristiyanlar, Müslümanlar ve Budistler el ele tutuşup siyahların eski bir ilahîsini söyleyecekler:
Sonunda özgürüz! Sonunda özgürüz! Şükürler olsun Ya Rabbim! Sonunda hepimiz özgürüz!”
***
Yine bugün 118’inci doğum günü olan Nazım Hikmet’in dizeleri ile noktayı koyalım;
“Açlık ordusu yürüyor
yürüyor ekmeğe doymak için
ete doymak için
kitaba doymak için
hürriyete doymak için.
Yürüyor köprüler geçerek kıldan ince kılıçtan keskin
yürüyor demir kapıları yırtıp kale duvarlarını yıkarak
yürüyor ayakları kan içinde.”
Kendinize, ailenize iyi bakın, sağlıcakla kalın…