Su Tasarrufu Nedir ve Nasıl Yapılır? Su Tasarrufuna Dair Bilinmesi Gerekenler Nelerdir?
Su tasarrufu günümüzde sıkça duyduğumuz, ancak nasıl ve nerede yapılırsa daha etkili olacağı konusundaki açıklamaların yetersiz olduğu bir konu olmaktadır. Bu konuda öncelikle insan alışkanlıklarındaki yanlışlıkların çarpıcı örneklerle vurgulanması ve insanlarında bu hayati konuya duyarlılık göstermeleri için çeşitli teşvik ve uyarıların yapılması gerekir. Belkide tasarruf bilincinin geliştirilmesi çerçevesinde bu konuya duyarlı firmaların ve ürünlerinin desteklenmesi gerekmektedir.
En çok su tüketimi nerededir ?
Duş başlıkları:
Tüketimin en yoğun olduğu yerler evlerimizin banyo bölümleridir. Özellikle duşlar ve rezervuarlar tüketimin %40’ını bulmaktadır. Duş başlıklarında yapılacak debi sınırlamalı değişiklikler ile %40–60 arasında su tasarrufu sağlanır. Su açma kapama bir kolla yapılır. Duş sırasında isteğinize göre suyu kısabilirsiniz veya kapatabilirsiniz. Bu duş başlıklarının çeşitli püskürtmeli tipleri vardır. Su tasarruflu duş başlıkları normal bir maliyetle alınabilir.
Eski klozetler:
Evlerde en fazla su tükettiğimiz yerlerden biride tuvaletlerdir. Tek bir kişinin yılda ortalama 49.140 litre suyu tuvaletlerde tükettiği belirtilmektedir. Yeni teknolojilerde 6/9 litre veya 3/6 litre tüketen rezervuarlar yapılmıştır. Bu modellerdeki su tüketimi standart modellere kıyasla % 60 daha tasarrufludur.
Su sızdıran musluklar:
Sızıntı yapan damlayan bir musluktan ayda yaklaşık 900 litre yanı 1 tona yakın su boşa akabilir. Bu tip damlayan bir musluğun altında bir kahve fincanı 10 dakikada doluyorsa, boşa harcanan su miktarı yılda 15.000 litre eder. Bir de bunun sıcak su olduğunu düşürsek ilave olarak 15.000 litrelik suyu ısıtmak için kullanılan enerjiyi de boşa harcamış oluruz.
Su tasarrufunun önemli ipuçları:
Su sarfiyatını önemli ölçüde azaltabilmek için basit metotlar vardır. Örneğin 10 ufak yol;
1.Musluğu açık bırakmayın.Her gün sebzelerimizi elde yıkamak yerine, su dolu bir kapta yıkarsanız, çok daha az su tüketirsiniz. 4 kişilik bir aile bu yöntemle yılda ortalama 18 ton su kurtarabilir.
2.Bulaşıklarınızı elde değil makinede yıkayın.4 kişilik bir ailenin günlük bulaşığını elde yıkarsanız, ortalama 84 – 126 litre su harcarsınız. Oysa bulaşık makinesi aynı bulaşığı sadece 12 litre su ile yıkar. Bu da bir yılda ortalama 26 – 40 ton suyu kurtarmanız demektir.
3.Dişlerinizi fırçalarken, tıraş olurken suyu kapatın.Diş fırçalarken ya da tıraş olurken, kullanmadığımız halde açık bıraktığımız su gideri, yılda kişi başı ortalama 12 tondur. 4 kişilik bir ailede bu rakam ortalama 48 tondur.
4.Daha kısa duş alın.5 dakikalık bir duş sırasında ortalama 60 lt su harcarsınız. 4 kişilik bir ailenin her bir ferdi duş süresini 1 dakika azaltırsa yaklaşık 18 ton su kurtarırsınız.
5.Duş başlığınızı değiştirin.Yeni çıkan suyu daha iyi bir şekilde püskürten ekonomik duş başlıklarından alın. Böylece suyu daha az açarak daha tazyikli bir duş alabilirsiniz.
6.Muslukları tamir ettirin.Evdeki tüm muslukları su kaçırmadığından emin olun. Gerekirse tamir edin. Her saniye bir damla damlayan musluk yılda 1 ton su harcar.
7.Su kaçaklarını engelleyin.Evinizdeki ya da apartmanınızdaki su borularını yenileriyle değiştirin ya da tamir ettirin. Eski tip borular tonlarca su harcar.
8.Sifona plastik bir şişe yerleştirin.1,5 litrelik bir pet şişeyi su ile doldurarak sifonunuzun içine yerleştirin. Sadece bu basit bir önlemle bile yılda 2 ton su kurtarabilirsiniz.
9.Boş yere sifon çekmeyin.Tuvaleti çöp olarak kullanmayın. Dört kişilik bir ailenin her bir ferdi, günde bir kez sifonu amacı dışında çekerse yılda 16 ton su harcamış olur
10.Çamaşır makinesini ekonomik kullanın.Bir çamaşır makinesi tek bir çalıştırmada 176 litre su harcar. Makinenizi haftada bir kez bile az kursanız, yılda 9 ton suyu kurtarırsınız.
Kim ve nerede olursak olalım, ne yapıyor olursak olalım hiç fark etmez. Hepimizin her gün değişik şekillerde suya ihtiyacı vardır. Meyve, sebze ve bitkilerin yetişmesin de, hayvanların ve diğer canlıların yaşamasın da, mevsimlerin oluşmasın da, Yaşamamızın ve sağlıklı kalmamızın en temel ihtiyacı olan su kaynaklarının tümünü, bütün bu önemine rağmen saygısızca kirletiyor ve tüketiyoruz.
Şu andan itibaren, 2014 yılı ve sonrası su kaynaklarının korunması, su tasarrufunun öneminin anlaşılması ve birey, aile, ülke ve global olarak bu bilince odaklanma açısından bir fırsat yılı olsun. Hepimiz kendi hayatımızda ve çevremizde içilebilir su kaynaklarını korumada ve su tasarrufu sağlamada fark yaratalım ve buna odaklanmayı sağlayalım. Suyu kullandığınız her noktada tasarruf gerekliliğini düşünerek hareket edelim. Tasarruf yöntemleri herkesin günlük hayatındaki aktivitelere bağlı olacağı gibi genel tasarruf yöntemlerini de mutlaka uygulayalım. İnsan madem düşünüyor, farkını burada göstermelidir…
Rakamlarla Su Kullanımı :
Bilim adamları, araştırmacılar yıllardan beri dünyada ciddi bir su sorunu olduğunu anlatmaya çalışıyorlardı. Fakat seslerini yeterince duyuramıyor, insanların su sorununa ilgisini çekemiyorlardı. Son dönemde etkisini gösteren küresel ısınma su sorununu dünyanın gündemine soktu. Artık bütün dünyada gerekli önlemler alınmazsa su sorununun gelecekte büyük krizlere neden olacağı çok iyi biliniyor.
Fakat dünyayı yönetenlerin su sorununa ilgisizliği de devam ediyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve diğer ilgili kurumların verilerine göre dünyada yaklaşık 1 milyar insan temiz suya ulaşamıyor. Su sorunu nedeniyle yaşanan hastalıklar sonucu yılda milyonlarca insan yaşamını yitiriyor.
22 Mart Dünya Su Gününde bütün dünyada suyun önemi dile getirilmektedir. Dünya su miktarı 1,4 milyar kilometreküp olarak tahmin ediliyor. Bu suyun yüzde 97,5’i tuzlu su, yüzde 2,5’i tatlı su kaynaklarından oluşuyor. Bir başka çarpıcı rakam ise, dünyadaki toplam su tüketiminin yaklaşık yüzde 75’inin sulamada yani tarımda kullanılıyor olması. Bu yönüyle gıda üretimi açısından da suyun çok büyük önemi var.
Su kaynakları bakımından Türkiye, “su fakiri” bir ülke değil. Ancak, zengin de değil. Türkiye’nin asıl sorunu su bilincinden yoksun olması. Su bilinci olmayınca su kaynakları da verimli kullanılamıyor. Doğal Hayatı Koruma Vakfı (WWF-Türkiye) ‘na göre; Tarımda değil tüm sektörlerde su plansız kullanılıyor. Türkiye’nin ulusal bir su vizyonu yok. Su yönetiminden sorumlu 14 farklı kurum var.
Tarımsal sulamanın yüzde 88’i vahşi sulama şeklinde yapılıyor. Kentsel kullanımda kaçak ve kayıpların oranı yüzde 40 civarında. Belediyelerin sadece yüzde 8’inde arıtma tesisi var, organize sanayi bölgelerinde atık suların yüzde 25’i arıtılmıyor. Bir litre atık su, 8 litre tatlı suyu kirletiyor.
Sulak alanlar kuruyor ve kirleniyor. Son 40 yılda sulak alanların yarısı kaybedildi. Kaybedilen sulak alanlar arasında Amik Gölü, Avlan Gölü, Ketsel, Gavur, Yarma, Aynaz, Hotamış, Eşmekaya sazlıkları var. Beyşehir Gölü, Tuz Gölü, Akşehir-Eber gölleri, Bafa Gölü, Eğirdir Gölü ve Sultansazlığı ise giderek kuruyan ve kirlenen sulak alanlardan sadece birkaç tanesi.
Yeraltı suları da tükeniyor. Konya havzasındaki 50 bin kuyunun yarısı kaçak, her sene su seviyesi birkaç metre düşüyor.
2025’te Türkiye’de yağışların yüzde 25 azalması bekleniyor.
2030 yılında nüfusu 100 milyona ulaşması beklenen Türkiye, kişi başına bin 100 metreküp kullanılabilir su miktarıyla, su sıkıntısı çeken ülke durumuna gelecek.
Bütün bunları karamsar bir tablo çizmek için yazmıyoruz. Türkiye’nin su gerçeği bu. Ne yazık ki bu gerçeğin tarımsal boyutu daha da ürkütücü. Tarımsal sulamanın yaklaşık yüzde 90’ı vahşi sulama olarak adlandırılan salma sulama yöntemi ile yapılıyor. Vahşi sulama nedeniyle GAP bölgesi başta olmak üzere belli bölgelerde topraklar tuzlanıyor, verimsizleşiyor. Bu toprakların önemli bölümü bir daha kullanılamayacak. Dünyada hızla yaygınlaşan ve sulamada en verimli yöntem olan damla sulama sistemi, Türkiye’de çok az kullanılıyor.
Bir tarafta artan nüfus, diğer tarafta azalan su kaynakları. Suya olan ihtiyaç her geçen gün daha da büyüyecek. Bugün petrol için ülke işgal edenler, yarın su için saldıracaklardır.
Su savaşlarının yaşanmaması için “insanım” diyen herkesin su bilincine sahip olması gerekir. Bu aynı zamanda gelecek kuşaklara karşı en büyük sorumluluğumuzdur.