Cevap : Gübreleme zamanı genelde verilecek gübrenin çeşitine, şekline (toz,likit vs) uygulanış tarzına, toprak tekstürüne, drenaj koşullarına, iklim ve bitkinin besin maddelerine olan ihtiyacına bağlı olarak değişir.
Genelde gübreleme ilkbaharda, bitkinin hızlı bir büyüme periyoduna girdiği devrede yapılır.
Gübre çeşidine göre; doğal gübreler genellikle ekim ve dikimden önce verilir.
Ahır gübreleri özellikle kompostla karışık olanlar süs bitkilerine ilkbaharda verilmeli ve genellikle 5-10 cm kalınlıkta toprağa serilip hemen toprakla karıştırılmalıdır.
İnorganik gübreler; esas vejetasyon devresinin başında, yani özellikle köklerin tam faaliyete geçtiği aylarda (mart-mayıs) arası verilmesi uygun olur. Kompoze gübrelerde ise; azot içerenler erken ilkbaharda verilmelidir. İki defada verilmesi halinde ilkini ilkbaharda vejetasyon dönemi başlamadan evvel, ikincisini vejetasyon dönemi başladıktan sonra ilkbahar sonlarında vermek uygun olur. Sadece yaprakları için yetiştirilen daimi yeşil bitkileri kış sonundan sonbahar başına kadar gübreleme mümkündür. Çiçekleri için yetiştirilen bitkileri tomurcuk ve çiçek teşekkülü başlarken gübrelemek yerinde olur. Yapraklarını döken bitkilerinde bir miktar yapraklandıktan sonra gübrelenmesi en iyisidir. Gübrelemenin zamanıda, işin yapıldığı saatte önem taşır. Gübrelemenin güneşte yapılması esnasında yapraklara düşen eriyik damlaları yanık tehlikesi yaratabilir, dolayısıyla gübrelemenin akşamüstü veya gölgede yapılması uygun olur.
Soru : Çatı ve teras bahçelerinde kullanılacak türlere örnekler veriniz.
Cevap : Çatı ve teras bahçelerinde iki çeşit uygulama yapılabilir.
a-Çatı yüzeyinin tamamına veya bir kısmına toprak serilerek b-Bitkileri kaplarda yetiştirme şeklinde Çatı bahçeleri ve teraslarda ön kısımlarda cezbedici renkli ve kokulu çiçeklerden oluşan çiçek parterleri ve güzel çiçekli ve meyvalı süs çalıları yeralmalı ve yer yer ağaç ve ağaççıklar sahaya serpiştirilmelidir. Ağaçlar küçük hacimli fazla boylanmayan türler arasından seçilmelidir. Terasta mevcut duvar, kafes, kamelya, çardak, kemer ve pergolalar sarılıcı ve çiçekli bitkiler ve sarmaşıklarla donatılır.
Terasta havuz bulunuyorsa, havuzda su bitkileri kullamlabilir. Böylece çatı veya teras bahçesinde güzellik, rahatlık, mahremiyet ile birlikte kuytu, gölgeli ve güneşli farklı kapalılıkta mekanlar oluşturulur.
Çatı ve teras bahçesinde kullanılabilecek bazı türler: Ağaçlar; Akçaağaç türleri (özellikle Acer negundo), Huşlar ve Uvezlerin bütün tür ve varyeteleri, Ardıçlar (Juniperus chinensis J.sabina, virginiana), Konik Ladin (Picea glauca albertiana conica), Mavi Ladin (Picea puııgens), Mugo çamı (Pinus mugo), Mazılar küçük boylu tür ve varyeteleri (Thuja occ. `Little champ.’) Porsuk (Taxusbaccata) önerilebilir.
Ağaçcık ve Çalılar:
Geyik dikenleri (Crataegus spp), Kelebek çalısı (Buddleria davidü), Kızılcık (Carnus spp), İğdeler (Eleagııus angustifolia) Taflanlar (Euonymus spp) Cotoneoster spp Prunus spp Leylak (Syringa vulgaris), Kartopu (Viburnum tinus) ve güller (Rosa spp) önerilebilir. Sarılıcı Bitkiler :
Clematis, Lonicera, Campsis radicans Çok Yıllık Bitkiler:
Achillea, Alyssum (Alyssum saxatile), Aster, Bergenia, Dianthus, Erica carnea, Phlox (Phlox sabulata), Potentilla, Sedum, Thymus Yerörtücü Bitkiler :
Sedum, Mesembriantheum, Lambranthus, Alyssum, Dianthus
Soru : Budama ne zaman yapılmalıdır?
Cevap : Klasik budama zamanı İstanbul ve çevresi koşullarında Şubat ve Mart başlarıdır. Fakat budama için latent devre her koşulda şart değildir. Budamada türlere göre zaman belirtecek olursak;
· Akçaağaç, Huş, Ceviz, Yalancı Akasya ve Kızılağaç türleri, Kavaklar yaralan kanayan (akan) ağaçlar olduklarından ilkbaharda budanmamalı, yaz veya sonbaharda budanmalıdır.
· Çamlar ve Ladinler sürgünler henüz yumuşak olduğunda budanmalıdır.
· Ardıç, Şimşir, Servi ve Yalancı Serviler bütün mevsim boyunca büyümeye devam ettiklerinden budama zamanı yıl boyunca olabilir. Bununla beraber bunlar da Haziran, Temmuz ayları hatta Ağustos’a kadar budanabilir.
· Çiçekli çalılarda; örneğin Süs eriği, Çiçek elması, Yalancı Akasya çiçeklenme dönemi geçtikten sonra genellikle Mayıs’ın ikinci yarısı ve Haziran’da budanabilir. Bu türleri erken ilkbaharda budama o yıl çiçek vermelerini engeller.
· Oya Ağacı gibi türlerde ise budama ağaçlar sürmeden kışın veya erken ilkbaharda yapılmalıdır. Aksi halde o yıl açacak çiçeklerin tomurcukları da budamada alınmış olur ve ağaç o yıl çiçek açmaz.
· Bazı hassas türlerin örneğin devamlı çiçek açan güllerin budamasının ilkbaharda yapılması en uygun olur.
Soru : Dikimin başarılı olması icin yapılması gerekenler nelerdir?
Cevap : 1) Öncelikle dikim sahası, sahası, dikilecek ağaç taksonunun kökleri ve toprak üstü kısımlarının normal gelişimine uygun hacimde olmalıdır.
2) Özellikle kaplı fidanların her mevsim dikilmeleri mümkün olsa da, fidanların uyku hali ve kök yenileme kapasitelerine uygun olarak dikim çalışmalaeı, Ekim-Mart periyodundaki elverişli iklim ve toprak koşullarında gerçekleştirilmelidir.
3)Dikim ortamlarının fıziksel ve kimyasal toprak özelliklerinin bitki yetiştirmeye elverişli olup olmadığı denetlenmeli ve gerekli hallerde ıslah önlemlerine başvurulmalıdır.
4)Dikim çukurları fidan materyalinin büyüklüğüne uygun ebatlarda açılmalıdır. Genel dikimler için kare şeklinde 3-3.5 m2′lik bir yüzey ve 1 m derinliğe sahip çukurlar, yol ağaçlandırmaları için de en az 2*2 m2′lik yüzeye sahip 1.5 m derinlikteki çukurlar önerilmektedir. Ayrıca dikim çukurlarının toprağın havalanması ve topraktaki çeşitli elementlerin okside olması açısından dikimden 2 gün önce açılmış olması faydalı olur.
5)Dikim çukurlarına yerleştirilecek toprak fazla killi ve kalkerli olmamalı, toksik maddeler içermemeli, fidanların başlıca su alımı, havalanma ve beslenme ihtiyaçlarına cevap verebilecek elverişli özelliklere sahip iyi kaliteli bitkisel toprak olmalıdır. Dikim esnasında uygulanacak gübrelemede inorganik gübreler kullanılmamalı, iyi yanmış ve ölçülü dozdaki (1/4) organik gübre, toprağa karıştırılarak verilmelidir.
6)Açılan çukurlar önce bir miktar hazırlanan toprakla doldurulmalı, bunun üstüne fidanlar, kök boğazı hizası toprak seviyesine gelecek şekilde yerleştirilmeli ve dikim çukurları tabaka tabaka sıkıştırılarak doldurulmalıdır.
7)Islak alanlarda gerekli drenaj önlemleri alınmalı, ilerde ağaçların köklerinde su birikmesi gibi problemlerin önüne geçilmelidir.
8)Dikilen fidanlar rüzgar etkileri ve çarpmalara karşı büyüklüklerine uygun tekli ya da üçlü veya dörtlü hereketlerle mutlaka desteklenmelidir.
9)Fidanlar dikimden itibaren uygun bir sulama sistemi ile sulanmalıdır.
Soru : Rüzgara dayanıklı ağac, ağaçcık ve çalı türleri nelerdir?
Cevap :
İĞNE YAPRAKLILAR
1) Araucaria araucana
2) Cupressus macrocarpa
3) Picea abies
4) Pinus sitchensis
5) Pinus nigra
YAPRAKLILAR
1)Acer spp.(Acer pseudoplatanus)
2)Alnus glutinosa
3)Crateagus oxycantha
4)Catalpa bignonoides
5)Eleagnus angustifolia
6)Eucalyptus spp.
7)Gleditshia triacanthos
8)Populus spp.
9)Prunusspp.
10)Quercus ilex
11)Quercus robur
12)Robinia pseudoacacia
13)Salix spp.
14)Ceratonia siliqua
15)Sophora japonica
16)Sorbus tenninalis
17)Tamarix spp.
18)Ulmus carpinifolia
19)Ulmus glabra
Soru : Nasıl saksı kullanmak bitki icin daha sağlıklıdır?
Cevap : En sağlıklı saksılar eternit veya toprak saksılardır. Çünkü bunların hammadde özü organiktir ve suni katkı malzemesi en asgari seviyededir. Plastik saksı, beton saksı v.s. bitkinin yazın köklerinin yanmasma neden olabilir. Çünkü bu maddeden yapılmış saksılar ısı iletir ve bitki kökü, eğer bunlarla temas içindeyse hem güneş ısısı hemde saksının ısınmasıyla oluşan "+" bir ısı bitki köklerine zarar verir.
Eğer tahtadan yapılmış saksı kullanılacaksa bakırdan inşa edilmiş naftanatlar içinin kaplanması ömrünün uzatılması açısından önemlidir.
Soru : Saksının etrafında yeşil yosun ve bevaz artıkların oluşmasının nedeni nedir?
Cevap : Kireç susuzluğu, yosun fazla suyu belirtir.
Soru : Çimler hangi sıklıkta sulanmalıdır?
Cevap : Tohum ekildikten sonra köklenme oluncaya kadar sürekli sulanmalıdır. Çimlenme tamamlanıp saha tamamen yeşillenince akşam saatlerinde sulama derinliği 15-20 cm oluncaya kadar doyurularak sulama yapılmalıdır. Özellikle yeni tohum atılan sahada sulama suyu yüksek basınçlı olmamalıdır.
Soru : Çimde istenmeven otla mücadele yöntemleri?
Cevap : 1)Kültürel Önlemler: Düzenli ve sürekli bakım yapılmalı, gübreler yabancı otların gelişme dönemi dışında verilmeli, yüzeysel sulamadan kaçınmalı, çimler düzenli olarak biçilmelidir.
2)Mekanik Önlemler: İstenmeyen bitkilerin köklenerek sökülüp çimenlikten uzaklaştırılmasıdır. Küçük alanlarda elle yapılabileceği gibi, bu iş için şaşula, çatal, bel ve benzeri kesici ve sökücü gereçlerden yararlanılabilir. Rizomlu bitkilerin kesilip koparılma yerine, mutlaka köklenerek sökülmeleri gerekir.
3)Kimyasal Önlemler : Bitkiler için etkili ilaçlar olan "herbisitler" kullanılarak mücadele sağlanır. Çim bakım gübreleri de bu konuda etkilidir.
Soru : Kimyasal ilaçlar bitkilere ne zaman atılmalıdır?
Cevap : Güneşin etkili olmadığı sabahın erken saatlerinde ya da akşam güneş etkisini kaybettikten sonra kimyasal ilaçlar kullanılmalıdır.
Soru : Bonsai nedir?
Cevap : Bonsai (Minyatür ağaç)lar kendilerine özgü sığ bir kapta yetiştirilen ve esasta 70cm’i aşmayan, doğada büyüyen yaşlı ağaçların küçük temsilcileri görünümünde olan ağaçlardır.
Soru : Açelyaların yetişme istekleri nelerdir?
Cevap : Açelyalar yüksek sıcaklıktan hoşlanmayan bitkilerdir, saksıları sürekli nemli tutulmalı, zaman zaman yapraklarına su püskürtülmelidir. Sulama suyu kireçli olmamalı bitki arı su ile sulanmalıdır. Aydınlık fakat direkt güneş ışığı almayan bir yerde yetiştirilmelidir.