Ukrayna Savaşı Afganlar İçin Acı Hatıraları Canlandırdı
Afganlar Ukraynalıların durumuna sempati duyarken, uluslararası tepkide çifte standartları da sorguluyorlar.
Rusya'nın geçen ay Ukrayna'yı işgalini başlatmasından bu yana, dünya enkaza indirgenmiş binaların, milyonlarca sivilin sığınmak için evlerinden kaçtığı ve meydan okuyan direniş eylemleriyle pençelendi.
Savaşın şiddetli bir şekilde yer değiştirmesiyle de yaşayan bazı Afganlar için, görüntüler acı hatıraları yeniden uyandırdı.
Altı yaşında olan ve Sovyetler Aralık 1979'da işgal ettiğinde Kabil'de ailesiyle yaşayan Zahra Nawroz, El Cezire'ye verdiği bir telefon röportajında, "Ukrayna ile her şey bizim için bir geri dönüş." dedi.
"İnsanların her şeyi geride bıraktığı görüntüleri görüyorsunuz ve bu kalbinize dokunuyor. Yeni bir ülkeye varanların bile önünde çok zor bir yol olduğunu biliyorum."
Diğer Afganlar savaşa bakıyor ve kendi yakın tarihleriyle paraleller görüyorlar. Ancak, yabancı bir gücün şiddetli kaprisleriyle hayatları altüst olan Ukraynalılara sempati duyarken, Afganlara veya Diğer Avrupalı olmayan savaş mağdurlarına asla genişletilmeyen uluslararası dayanışma ve desteğin büyük bir taşması nedeniyle de hayal kırıklığına uğradılar.
Avusturya'daki bir danışma merkezinde mültecilerle çalışan Afganistanlı Farhat Azami adlı kadın El Cezire'ye verdiği demeçte, "Ukraynalıların bu desteği almalarından mutluyum." dedi. "Ama gerçekten insanlıkla ilgili olsaydı, şiddetten kaçmaya çalışanlara eşit davranırlardı."
Şiddet içeren işgal
Sovyet'in Afganistan'ı işgali Aralık 1979'da başladı ve on yıl sonra, Sovyet birliklerinin Afgan direniş gruplarının uzun süren isyanından sonra geri çekilmesiyle sona erdi, bazıları Sovyetler Birliği'ni kanlı bir bataklığa batırmaya çalışırken ABD'den cömert fon ve silahlar aldı.
Afgan siviller en yüksek bedeli ödedi, yaklaşık bir milyon kişi öldü ve milyonlarcası yerinden edildi.
Berlin Özgür Üniversitesi tarihçisi Timothy Nunan El Cezire'ye verdiği demeçte, "Yıkım çok kapsamlıydı." dedi. "Afganistan'daki yetişkin erkek nüfusunun yaklaşık beşte biri öldürüldü ve tarım ekonomisinin büyük bir kısmı yok edildi."
Çatışmayı yaşayanlar için, anılar şimdi bile dokunaklı kalıyor, onlarca yıl sonra. Nawroz, bombaların sesini bastırmak için başının üstünde yastıkla uyuduğunu ve yakındaki bir patlama camları kırdığında otobüste camla kesildiğini hatırlattı. Aile dostları öldürülürken, direnişe katılan akrabalar hapse atıldı ve işkence gördü.
"İşgal çocukluğumu tanımladı", dedi. "Bir gece, babam şehir dışındayken büyük bir grup asker annemi sorgulamak için evimize geldi. Kız kardeşim ve ben Rus askerlerinin kadınlara cinsel tacizde bulunduğunu duymuştuk ve titriyorduk, çok korkuyorduk. Bunu asla unutmayacağım."
Nawroz ve ailesi 1990 yılında ülkeyi terk etti ve sonunda ABD'ye yerleştirildi ve burada üniversite diploması aldı ve kendi ailesini kurdu. "Haberleri izlemek bana kötü anılar veriyor", dedi.
"İnsanların sadece taşıyabilecekleri şeylerle ayrıldığını görüyorsunuz ve biz de bu şekilde ayrıldık."