İyi Hazırlanmış Bir Ders Planının Bileşenleri
Öğretmenlik kariyeriniz boyunca çeşitli durumlar için ders planı hazırlamanız gerekir. Çoğu öğretmen, sınıfta yaşananları iyi yönetmek adına ders planlarının oldukça kullanışlı olduğunda hemfikirdir. Örneğin, öğretmenlik hayatına yeni adım atmış öğretmenlerden detaylı ders planları hazırlamaları beklenir. İşini yıllardır yapan deneyimli öğretmenler bile, ders konularını takip etmek ve öğrenme ortamının her derste etkili ve eksiksiz işlediğinden emin olmak için ders planlarını kullanırlar.
Tecrübe seviyeniz ve motivasyonunuz ne olursa olsun, bir ders planı hazırlamaya başladığınızda planınızın aşağıda sıraladığımız sekiz temel bileşene sahip olduğundan emin olun. Bu sayede her öğretmenin başarmak istediği hedefe ulaşabilirsiniz: Ölçülebilir öğrenme. Güçlü bir ders planı hazırlamak, gelecek dersleriniz için içeriklerinizi kolayca güncellemenize yardımcı olur ve bu sayede ders materyallerini her seferinde sıfırdan hazırlamanıza gerek kalmadan içinde bulunduğunuz döneme ayak uydurabilirsiniz.
1 – Amaçlar ve Hedefler
Öncelikle, dersin amaçları açık bir şekilde belirlenmeli. Hedef koyulmasının sebebi, derslerinizde neyi başarmak istediğiniz konusunda emin olmanız için gerekli. Bu, öğrencilerinizin işlediğiniz derslerden neler öğrenmelerini istediğinize karar vermenizi ve ellerindeki materyali öğrenip öğrenmediklerini denetlemenizi kolaylaştırır. Örneğin, sindirim sistemiyle ilgili bir dersin amacı öğrencilerin sindirimle ilgili vücut organlarını öğrenmeleri ve yedikleri besinlerin enerjiye nasıl dönüştüğünü anlamalarını sağlamak olabilir.
2 – Beklentiler
Ders içeriğine giriş yapmadan önce, öğrencilerinizin önceki bilgilerini yoklayarak ve amaçlarınızı bir bağlam dahilinde açıklayarak öğrenme ortamını hazırlamanız çok önemli. Beklentiler bölümünde, ders içeriğini işlemeye başlamadan önceki süreçte öğrencilerinize neler söyleyeceğinizi ve sunacağınızı genel hatlarıyla belirlersiniz. Bu sayede, hazırladığınız materyalleri işlemeye hazır olduğunuzdan ve içerikleri öğrencilerinizin kolayca anlayacağı bir şekilde sunacağınızdan emin olabilirsiniz. Örneğin, yağmur ormanları ile ilgili bir derste öğrencilerinize hangi hayvanların ve bitkilerin yağmur ormanlarında yaşadığını sorabilir, ardından bildiklerini tahtaya yazmalarını isteyebilirsiniz.
3 – Doğrudan öğretim
Ders planınızı yazma sürecindeki bu bölüm, işleyeceğiniz kavramları öğrencilerinize nasıl sunacağınızı açık bir şekilde belirttiğiniz bölümdür. Doğrudan öğretim yöntemleriniz arasında kitap okuma, grafikler, konunun gerçek hayattaki örneklerini gösterme veya çeşitli nesneler kullanma yer alabilir. Hangi öğretim yönteminin en çok işe yarayacağını belirlemek için sınıfınızdaki çeşitli öğrenme stillerini göz önünde bulundurmak önemlidir. Yaratıcılık, öğrencilerin ilgisini çekmenize ve materyali anlamalarına yardımcı olabilir.
4 – Rehberli uygulama
Adından da anlaşılacağı gibi, bu kısım öğrencilerin öğrendiklerini gözlemlediğiniz ve öğrendiklerini uygulama sürecinde onlara rehberlik ettiğiniz kısımdır. Gözetiminiz altındaki öğrenciler, doğrudan öğretim yoluyla öğrendikleri becerileri pratiğe dökme ve uygulama şansı elde ederler. Örneğin, öğrenciler ders sırasında açıkladığınız dört işlem problemlerine benzer bir problemi çözmek için gruplara ayrılabilir ve beraber çalışabilirler. Rehberli uygulama aktiviteleri, bireysel ya da iş birliğine dayalı öğrenme olarak tanımlanabilir.
5 – Bitiş
Bitiş bölümünde, öğrencilerinizin işlediklerinizi daha iyi anlamaları için dersteki kavramları tekrar ederek dersi nasıl toparlayacağınıza karar verirsiniz. Bitiş, dersi sonlandırdığınız ve öğrencilerin bilgileri anlamlı bağlamlarla ilişkilendirmelerine yardım ettiğiniz kısımdır. Bitiş sürecinde öğrencileri dersin ana başlıkları hakkında konuşmaya teşvik edebilir veya bireysel olarak öğrencilere neler öğrendiklerini sorabilirsiniz.
6 – Bireysel uygulama
Ev ödevleri veya benzeri bireysel görevler aracılığıyla, öğrencilerinizin dersin öğrenme amaçlarını gerçekleştirip gerçekleştiremediklerini görürsünüz. En yaygın bireysel uygulamalar, eve götürülen çalışma kağıtları ve okul dışı grup projeleri olarak sıralanabilir. Bireysel uygulama sayesinde, öğrenciler bir öğretmenin rehberliği olmaksızın kendi başlarına becerilerini pekiştirme ve öğrendiklerini sentezleme şansına erişir.
7 – Gerekli materyaller ve ekipmanlar
Bu aşamada, öğrencilerinizin belirlediğiniz ders amaçlarına ulaşmaları için hangi kaynaklara ihtiyaç duyduklarına karar vermelisiniz. Gerekli materyaller bölümü öğrencilere doğrudan açıklanmaz, ancak dersten önce öğretmenin kendi yapılacaklar listesine yazılır. Bu sizin kendi kişisel hazırlığınızın bir parçası.
8 – Değerlendirme ve takip
Dersiniz, öğrencilerinizin çalışma kağıtlarını tamamlamalarıyla bitmez. Değerlendirme bölümü her ders planının en önemli unsurlarından biridir. Dersin nihai sonucunu ve ders amaçlarının hangi noktaya kadar gerçekleştirildiğini bu kısımda değerlendirirsiniz. Değerlendirmeler çoğu zaman bir test veya sınav aracılığıyla yapılır, ancak aynı zamanda nitelikli sınıf tartışmaları ve sunumlar aracılığıyla da yapılabilirler.
Kaynak: https://www.thoughtco.com/components-of-a-well-written-lesson-plan-2081871