Suriye savaşı sekizinci yılını doldururken, bugün dokuzuncu yılına doğru ilerliyor. Sekiz yıl içinde 360 binden fazla kişi yaşamını yitirdi ve milyonlarca kişi evinden oldu. Savaşın yarattığı yıkımın maliyeti ise 400 milyar dolar.
Suriye rejiminin elindeki bölgelerde artık belki bombardıman endişesi yaşanmasa da akaryakıt sıkıntısı, elektrik kesintileri, işsizlik ve yoksullukla mücadele ediliyor.
Suriye’nin başkenti Şam’da barışçıl bir eylem olarak başlayıp kısa sürede ülke geneline yayılan ve silahlı çatışmalara dönüşen Suriye savaşının başlangıcından bu yana, yüz binlerce kişi hayatını kaybetmiş, milyonlarcası yerinden edilmiş, çok sayıda yapıysa onarılamayacak biçimde yok edilmiş durumda.
15 Mart 2011’de başlayan savaşın beraberinde getirdiği etkiler bugün, yerel ve bölgesel düzlemi aşarak küresel boyutlara ulaştı.
Rusya ve İran tarafından desteklenen rejim güçleri ülkenin üçte ikisini kontrol ediyor. Ancak anahtar bölgeler Esad’ın kontrolünde değil. Mesela petrol açısından zengin Suriye’nin kuzeydoğusu, DEAŞ ile savaşan ABD destekli Suriye Demokratik Güçleri (SDG)’nin elinde.
Kuzeybatıdaki İdlib vilayetinin büyük bölümü El Kaide bağlantılı Heyet Tahrir Şam (HTŞ) örgütünün elinde. Türk birlikleri bölgeye kaydırıldı ve Ankara destekli Suriyeli muhalif gruplar da sınırdaki bazı bölgeleri elinde tutuyor.
Oklahoma Üniversitesi’nden Joshua Landis’e göre “Suriye’nin haritası bir bölünmüşlük ve umutsuzluk haritası. Ülkenin yüzde 30’u yerel ordular kuran ve bunları finanse eden yabancı hükümetlerin elinde.”
Analistler yabancı devletlerin yıllardır yaptığı askeri yatırımların karşılığını almak istediğini söylüyor. Rusya ve İran yeniden yapılanmada anahtar rol üstlenmek istiyor ve her ikisi de elektrik, petrol ve altyapı projeleri anlaşmaları imzaladı.
DW