The Imitation Game: Enigma; Andrew Hodges’ın, Alan Turing’in hayatını anlattığı kitabının Marten Tyldum tarafından beyaz perdeye uyarlanan, bir nevi belgesel tadı veren bir filmdir.
Film, Almanların çözülmesi imkansız olarak görülen Engima şifrelerinin kırılarak kazanılan II. Dünya savaşının arkasında yaşanan olayları konu ediyor. Hikaye, İkinci Dünya Savaşı döneminde İngiltere topraklarında yaşanıyor. Alman istihbaratının en önemli şifreleme tekniği olan Enigma’nın deşifre olması durumunda savaşın son bulacağına inanan İngiltere, sahip olduğu en iyi matematikçileri bir araya getirip bu işin üstesinden gelmelerini istiyor. Bu ekip, her gün gelen şifreleri kırmak için çabalarken kendini diğerlerinden soyutlayan kibirli narsist profesör Turing, şifreleri düzenli olarak çözebilecek bir makine (Cristopher) yaratma derdindedir. Turing’e ekibiyle iş birliği yapmasına yardımcı olan Joan Clarke’ı (Keira Knightley) çok silik bir oyunculukla izliyoruz. Velhasıl, Joan’ın da desteğiyle ekip arkadaşlarıyla birlikte çalışan Turing, sonunda makinasını çalıştırmayı başarıyor. “Cristopher” aslında Turing’in çocukluk aşkının ismi, makineye bu ismi vererek bir bakıma ona olan sadakatini hissettiriyor.
Filmin asıl başarısı, savaş görüntüleri olmadan da bize aynı hissi yaşatması sanırım. Film muhteşem kurgusuyla, merkezine Enigma çözülürken yaşanan gelişmeleri alsa da geçmişe giderek Turing’in lisede yaşadıklarına ve 1950’li yıllarda Turing’in homoseksüellikle suçlanmasına yaptığı geçişlerde bizim olay örgüsünden kopmamamızı sağlayabiliyor. Filmde geçmişle geleceğin iç içe geçmesi, izleyicilerin olaylar arasındaki bağlantıları daha kolay kavramasına da olanak tanıyor.
Alan Turing, aslında sizlere bu satırları yazabiliyor olmamı sağlayan bilgisayar’ın ilk mucididir. Böylesi hayranlık uyandıran hayat hikayesine sahip birini 2015 yılında izlediğim bir film sayesinde tanıyor oluşum benim ayıbımdır. Ve yine böylesi bir dahinin, ülkenin geleceğini değiştirmiş bir kişinin, 40 milyon kişinin ölmemesine sebep olan bir savaşın 2 yıl erken bitmesine neden olan bir insanın, cinsel tercihlerinden dolayı saçma sapan bir hap kullandırılıp ölüme mahkum edilmesi de toplumun ayıbıdır!
Filmde eksik bulduğum bir nokta ise: lise yıllarında belki cinsel kimliğinin şekillenmesinde payı bulunan olaylar kadar, onu ölüme götüren bunalımlı dönemlerin az işlenmiş olması.
Dipnot:
*Bir rivayete göre,Turing 42 yaşında zehirli bir elmadan bir ısırık alarak intihar etmiştir. Bu ısırılmış elma daha sonra Apple ‘ın logosu olarak kullanılmıştır.
* Kraliçe yıllar sonra devlet sırlarını açığa verme pahasına, Alan’ın hakkını verip onun onurlandırılmasını sağlamıştır.