Türkiye ‘Aramco’ saldırısına ne kadar hazır?
Dünya Suudi Arabistan'ın en önemli petrol üretim tesisi Aramco'ya yapılan saldırıyı konuşurken çok önemli sorular da gündeme geliyor. Benzer bir saldırıya Türkiye ne kadar hazır? Yeni nesil havadan saldırılara karşı hangi önlemler alınmalı?
Dünyanın en önemli petrol üretim tesislerinden biri olan Suudi Aramco’ya düzenlenen hava saldırısı beraberinde çok sayıda soruyu da getirdi. Suudi Arabistan savunma sistemlerinin İHA ve seyir füzeleriyle yapılan bu saldırıyı durduramaması önemli bir tartışma konusu. Peki Türkiye benzer saldırılara karşı hazırlıklı mı?
Savunma Politikasi Analisti Turan Oğuz, Yeni Şafak’a yaptığı açıklamada Aramco saldırısının 3 yönden yapılabileceğine dikkat çekti. Yemen’in batısındaki Husi topraklarının, İran’ın ve Hizbullah unsurları üzerinden Irak topraklarının öne çıktığına değindi.
NASIL KORUYAMADI?
Saldırının ardından “Suudi Arabistan dünyadaki en büyük petrol ayrıştırma merkezlerinden birini nasıl koruyamadı?” sorusunun üzerine düşünülmesi gerektiğine işaret eden Oğuz, “Her ihtimalde en kısa yoldan dahi 600-650 km kat eden bir saldırıdan bahsediyoruz. Vurulan tesis, İran’dan 650, Irak’tan 600, Batı Yemen’den 1250 km’ye yakın bir uzaklıkta” bilgisini paylaştı.
Saldırının bir düzine civarında seyir füzesi ve 20’den fazla drone üzerinden ‘birleşik saldırı’ olarak yapıldığının altını çizen Oğuz, şöyle devam etti:
“Bu saldırıda hem ilginçlikler hem de zaaflar var. Suudilerin topraklarından en az 500 km’ye yakın yol alıyor bu saldırı unsurları ve radarlar bunları görmüyor. Kaldı ki seyir füzeleri ve drone’lar mikro araçlar da değil.
Olay, Suudi Arabistan’ın katmanlı bir hava savunma sistemi olmadığını gözler önüne serdi. Bizim de Türkiye’de kapsama alanında boşluklar olmayan bir radar ağı kurmamız lazım. Seyir füzeleri çöl coğrafyasının avantajını da kullanarak çok alçaktan uçabilse de Suudi Arabistan’ın da çöl ortamının avantajından radarlarıyla faydalanması ve tespit etmesi mümkün. Yaşananlar, ABD’den milyarlarca dolarlık silah alan Suudilerin sadece uzun menzilli hava ve füze savunma sistemleriyle kendilerini koruyamayacaklarını gösterdi.
Üzerinde mutlaka durulması gereken bir diğer konu da yeni savaş doktrinin geliyor olması. Salvo halinde saldıran seyir füzeleri ve drone’ları tespit etmek ve aynı anda hepsini etkisiz hale getirebilmenin önem kazandığı bir dönem geldi. Böyle bir çoklu atışı nasıl bir sistem karşılayabilir bunun düşünülmesi lazım, çünkü yeni bir tehdit şekli bu. Bunun dünyada mutlaka etkisi görülecektir. Yakın zamanda daha karmaşık hava savunma sistemleri görmemize neden olabilir bu süreç.
TÜRKİYE İÇİN DERSLER
Benzer bir saldırı Türkiye’ye yapılsa biz neler yapabiliriz?
Turan Oğuz, Aramco saldırısının Türkiye için de hayati derecede önemli dersler çıkarılacak bir konu olduğunu anlattı.
“Peki, Türkiye ne yapmalı?” sorusuna da yanıt veren Oğuz, süreci şöyle anlattı:
“Kısa, orta, uzun ve çok uzun menzilli radarlardan oluşan bir ağ kurulmalı. Artık yeni bir savaş stratejisi ortaya çıktı. Drone’lar ve seyir füzeleri kullanılıyordu eskiden de. Ancak bugün geldiğimiz noktada bu unsurların devlet dışı aktörlerin eline de geçtiği bir süreç yaşıyoruz.
Bu nedenle bu tür unsurları tespit ve teşhis edecek sistemlerimizin olması çok önemli. Bunları görecek radarlarımız olmalı. Mevcut radalarımızın çoğu eski. Aselsan, Erken İhbar Radar Sistemi (EİRS) üzerinde çalışıyor. Bu modern radarlar 2021 yılı sonrasında envantere girecek. Orta menzilli balistik ve seyir füzelerinin yanı sıra drone’ları da algılayabilen bir sistemimiz olacak.
Kaldı ki Türkiye’nin coğrafi zorlukları da var. Vadiler var bunlar radarların tespit mesafesine olumsuz etki ediyor.
Turan’a göre örneğin Akkuyu gibi stratejik tesisler savaş zamanında en öncelikli konumlardan biri olacak. Çünkü bu alanlar hem enerji sürekliliği açısından çok önemli, hem de düşmanların öncelikli hedefi olduğu için.
Sistem soğan kabuğu gibi işlemeli
Türkiye’nin merkezi bir radar sistemi konusunda adımlarını sıklaştırması ve aynı zamanda hızlandırması gerekli. Ağ merkezli bir yapıya geçilmesini bu noktada oldukça önemsiyorum.
Peki elimizde ne var? Şuan için I-Hawk sistemleri kullanıyoruz, S-400’ler kurulum aşamasında. Diğer taraftan Hisar A/O ve Siper ile Korkut yolda.
Aramco saldırısı bir kez daha gösterdi ki sadece Hava Savunma Sisteminiz olması yeterli değil. Türkiye’nin halkalar şeklinde kendi hava savunmasını adeta bir soğan kabuğu mantığı ile katmanlar halinde kurgulaması lazım.
Sistemin en içinde en kısa menzilli Korkut gibi namlulu sistemler yer alacak. Hemen dışında alçak-orta irtifa sistemlerimiz olacak ve en dışta yüksek irtifa savunma sisteminiz yer alacak.
Türkiye çalışma olarak oldukça iyi bir noktada bugün. Ancak seri üretime geçişte bazı sorunlar yaşıyoruz ve takvim uzuyor. Ürettiklerimizin seri üretime başlama hızı da artmalı.