Eğer bu yazıyı okuyorsan büyük bir ihtimalle; programcılığa veya programlama dillerine bir ilgi duyuyorsundur. Her şeyden evvel bir kenara bırakalım şimdi programlama dillerini konuşmayı.. Seni daha önce hiç bakmadığın bir pencereden programcılığa bakmaya davet ediyorum. Eğer sen de programcılığın içine biraz felsefe katayım diyorsan yazının devamını mutlaka oku, beğenirsen paylaşmayı da unutma!
Programlama Nedir?
Her şeyden önce programcılık kavramını zihnimizde somutlaştırmak daha iyi olur sanıyorum. Peki sence bunu kitabî bir tanım ile mi yapacağım? Tabi ki hayır. Biz burada kitaplardan ve tanımlardan sıyrılma çabası içerisindeyiz. İki nokta üst üste işaretinden sonra gelen ciddi söz dizileri bize göre değil, diğer yazılarımı okudukça bunu iyice idrak edersin diye umuyorum.
Bildiğin üzere programlamanın özünde 0 ve 1 vardır. İlk programlanan şey ise bir hesap makinesidir desek yeridir. 0 ve 1 deyip geçmemek lazım yalnızca bu iki rakamın milyonlarca hatta milyarlarca kombinasyonu mümkün ve bu kombinasyonlardan elde edilen veriler de programları oluşturuyor. Bu kombinasyonlardan ortaya çıkan programlarda gösterilmek üzere yeni programlar kodlamak da günümüze ulaşan bir meslek haline gelmiştir.
Sanat ve Zanaatin Farkı
Şimdi yavaş yavaş asıl sorumuza geçebiliriz. Programcılık bir sanat mıdır yoksa zanaat mıdır? Bu sorunun cevabını aramak için kısaca sanat ve zanaatın farkını da açıklayıp zihninin kuytu köşelerinde dahi en ufak bir karanlığın kalmamasını sağlamak istiyorum. Sanat insanın hayallerini gerçekleştirerek güzelin peşinde koşma çabasıdır. Zanaat ise tamamen pragmatik düşünülerek maddi kaygılarla üretilen ihtiyaç giderici yapılardır.
Programcı Kimdir?
Peki programcı kimdir? Programcı, bir başka programcının programladığı programda görünsün diye program programlayan kişidir. Biliyorum biraz karmaşık bir cümle oldu fakat sana güveniyorum. Tekrar tane tane okursan bu cümleyi tam manasıyla sindireceğinden eminim.
Programcılığın temelinde ihtiyaca yönelik programlama vardır. Çok az, hatta yok denebilecek kadar insan bir programı sadece keyfi için oluşturur. Her oluşturulan programda bir maddi beklenti yahut en azından ihtiyacını çözmeye yönelik bir beklenti vardır. Dijital anlamda bir sanata grafik tasarımcısı örnek verilebilir. (Tabii ki para için bir meslek haline getirmemiş olanlara.)
Programcılık 21. yy’da o kadar ilerlemiştir ki insanların büyük bir kısmı bu büyük ortamdan faydalanarak işlerini kolaylaştırmış veya para kazanmıştır. Bir programcı program yazarak para kazanırken; onu alıp da kullanan insanlar da vakitten ve belki iş gücünden tasarruf sağlayarak yine maddi kazanç elde etmektedirler. Tamamen gönüllü olarak toplumsal bilinçle üretilen, hiçbir maddi kazanç gözetilmeksizin yapılan programlamalarda da yine insanların hizmetine sunarak hayatı kolaylaştırma, iyilik yapma, insanların faydalanmasını sağlama gibi gayeler göze çarpmaktadır.
Tüm bu sayılanlardan dolayı programcılığın bir sanat olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı kanaatine ulaşabiliriz. Evet programcılık bir hünerdir. Herkesin elinden gelmez. Kimse aynı derecede güzel ve faydalı işler yapamaz lakin her hüner gerektiren işe sanat demek de sanata haksızlık olacaktır. Bugün milyon dolarlara satılan tablolar bile ileride bu fiyatlara satılsınlar diye çizilmemiştir. Eğer para kazanmak amacıyla çizilmiş olsaydılar emin olun bugün bu kıymete ve maddi değere dönüşmeleri mümkün olmazdı.
Dilim döndüğünce “Programcılık sanat mı, zanaat mı?” sorusuna yanıt aramaya, sizlerle birlikte düşünmeye, beyin fırtınası yapmaya çalıştık. Unutmayın, felsefe tek başına düşünmeyle bir yere kadar ilerleyebilen bir uğraştır.
Ben kendi adıma düşünerek bunları yazdım. Siz de beni destekleyen yahut eleştiren ve hatta ortaya yeni anekdotlar koyan fikirlere sahipseniz bunu yorum kısmından yazın. Tüm okuyucularla birlikte biz de bu konuyu tartışmaya devam edelim.
Hepinize iyi çalışmalar ve okumalar diliyorum. Kendinize iyi bakın!