Ahududu (Latincesi Rubus Idaeus, Fransızcası Framboise, İngilizcesi Raspberry) tarihi eski Yunan mitolojisine kadar giden, 13. Yüzyılda İngiltere’de Kral Edward 2 nin kültür olarak yetiştirilmesini sağladığı ve daha sonra kuzey Amerika’ya götürülerek 1700 lü yıllarda ticari bir ürün olarak yetiştirilen ve bugün dünyada yaklaşık 800.000 ton üretilen katma değeri yüksek önemli bir tarım ürünüdür.
Dünya da en çok ahududu üreten ülke Rusya’dır (165.000 Ton). Rusya’yı sırasıyla ABD, Polonya, Meksika, Sırbistan, Ukrayna, Bosna Hersek ve Şili takip etmektedir. Türkiye olarak ithalat da yaptığımız ülkeler olan Bosna Hersek’te ahududu 20.000 Ton, Sırbistan’da 120.000 Ton ve Polonya’da 140.000 Ton üretilmektedir. Bugünkü rakamlarla da bu ürünün dünya pazarlarında tazesi yaklaşık 6 Euro’dan dondurulmuşu ise 3,5 Euro’dan satılmaktadır (Toptan).
Türkiye’de ise % 99’u Bursa’da olmak üzere toplam 5.000 ton civarında bir üretimi mevcuttur ve daha ziyade Uludağ’ın Doğu yamaçlarındaki köylerde yetiştirilmektedir.
Yaklaşık 20 yıldır Dondurulmuş Gıda ticareti ile uğraşan ve bu uğurda 100’ün üzerinde ülke gezen, hem akademisyen hem de bir gıda mühendisi olarak ilk olarak 12 yıl önce Bosna Hersek’ten Polka cinsi ahududu getirerek Türkiye’yi farklı çeşitlerle tanıştırdık. O yıllarda Bursa’da yetişen ve ismini Aksu pembesi koydukları ve bizden başka kimsenin bilmediği bu çeşit 1989 yılında Bulgaristan’dan bir soba borusu içerisinde Bursa’ya getirilmiş ve Uludağ’ın köylerinde ekilmeye başlanarak tamamen üreticinin kendi çabaları ile 2017 yılına kadar daha ziyade dondurulmuş gıda sektörünün bir hammaddesi olarak yetiştirilmiştir. 2017 yılının Kasım ayında o zaman görev yaptığım Müsiad Bursa şubesinin Gıda-Tarım-Hayvancılık sektör başkanı olarak Bursa’ya Bosna Hersek ve Kosova dan Ahududu Üreticilerini getirerek bu konudaki ilk organize çalışmayı başlatmıştık. Daha kaliteli ahududu yetiştirmek ve dünyanın tanıdığı-bildiği çeşitleri üreticimizle tanıştırmak ve yeni teknikleri öğretmek için bir organizasyon planladık. Bu planımızı da Bursa Büyükşehir Belediyesi ile paylaştık ve bizim organizasyonumuz ve Belediyenin desteği ile Uludağ’ın çeşitli köylerinden 12 kişilik bir üretici heyetini 2018 Ağustos ayında Bosna Hersek’e götürdük. Bu seyahat sonrası köylerde oluşan olumlu algıya Belediyenin -Verdiğimiz rapor çerçevesinde- Polka çeşidi ahududu fidanlarını ithal edip üreticilere dağıtması ile önemli bir proje başlamış oldu.
Bugün gelinen noktada 2017 yılında yaklaşık 3.000 ton olan ve o günün şartlarında 5 TL den hammaddesi satılan bu ürün bugün 6.000 Ton üretiminin ve 28 TL toptan satış fiyatının konuşulduğu bir ürün haline geldi. Tabii ki hala çok gerideyiz ve bu ürünün özellikle taze pazardaki tüketimini arttırmamız ve hatta ihracatını yapar hale gelmemiz gerekiyor.
Ancak bunu yapabilmek için sadece Ahududu yetiştirmek yetmiyor. Ahududu, böğürtlen, yabanmersini ve çilek bir takımdır ve bu ürünler takım halinde münavebeli üretilir ve satılırsa hem kolay hem de yüksek fiyattan satılabilir hale gelecektir.
Tabi en önemli noktalardan biri de artık fidan ithalatı yapmamak için bugünden tezi yok doku kültürü laboratuvarı içeren tarım ürünleri mükemmeliyet merkezi projesini hayata geçirmemiz ve kendi çeşitlerimizi kendimiz yetiştirir hale gelmeliyiz.
Unutmayalım ki Uludağ’ın tepesine pergelin bir ucunu koyduğumuzda 20 km yarıçapında çizeceğimiz bir dairenin olduğu alan bu tip ürünlerin yetiştirilebileceği dünyadaki en muazzam bölgelerden biridir.
Sağlıklı günler dilerim...