Tümör Protein p53 Nedir?
- Haber Merkezi
- 20.03.2020 - 17:16
Birçok organizmada kanseri baskılamak için çok önemli bir proteindir. TP53, genomda mutasyon olmasını önleyerek genom stabilitesini korur. p53, hücre içerisinde dörtlü (tetramer) bağ yapmış halde işlevseldir.
Kanser önleyici birçok işlevi vardır. DNA zarar gördüğünde DNA tamir proteinlerini harekete geçirir. DNA tamir edilemeyecek kadar zarar gördüğünde "apoptoz"u (programlanmış hücre ölümü) başlatır. Bu gen insanların 17’nci kromozomunda bulunur.
TÜMÖR PROTEİN
Kanser söz konusu olduğunda çoğu insan mutasyon sözcüğünü sıkça duyar. Genlerde, dışarıdan kaynaklı etkenlerden dolayı oluşmakta olan tüm veri kayıpları mutasyon şeklinde adlandırılır. Mutasyon kavramı yüzde 99 düzeyinde zarar verir. Mutasyonun etkisiz kalma oranı sadece yüzde 1. Bu noktada tümör protein, akıllara gelir.
ÇOK HÜCRELİ CANLILARDA BULUNUYOR
Daha çok p53 olarak adlandırılan tümör protein, genellikle çok hücreli canlılarda yer alır. Hücre döngüsü sona erdiği zaman hücrenin iç bölümünde mitoz bölünme konusunda hazırlıklar başlar. Bu noktada organellerin sayısı çoğaltılır ya da ATP konusunda yoğun bir hazırlık gerçekleşir.
HATALI PROTEİN VE HÜCRELER
DNA eşleşmeleri esnasında dış etkenlerden kaynaklı olarak bazı hatalar oluşabiliyor. Bu hasarlar zamanında fark edilmezse bir zaman sonra hatalı proteinler ve hatalı hücreler devreye giriyor. İşte bir tümörün başlangıcı tam olarak bu şekilde cereyan ediyor.
DNA LİGAZ ENZİMİ
Buna rağmen insan vücudunda kalkan gibi koruyan bir mekanizma bulunuyor: “DNA Ligaz Enzimi”
DNA Ligaz Enzimi’nde, p53 adı verilen tümör proteini bulunur. 1979 senesinde keşfedilmiş olan P53, bunu fark ettiği andan itibaren hemen döngünün durmasını sağlıyor, Hasara karşı muazzam ve şaşırtıcı bir tamir planını devreye sokuyor. Bu sayede yeni hasarlı proteinlerin üretimine engel oluyor. Bu hasarları tek taraflı ve çift taraflı DNA hasarları olarak belirtmek de mümkün…
FİLLER KOLAY KOLAY KANSER OLMUYOR
P53, direk DNA’ya bağlı durumda… Tüm hücre çekirdeklerinde istisnasız bir şekilde yer alıyor. Örneğin; fillerde p53 oranının insanlara göre 20 kat daha fazla olmasından dolayı filler kansere kolay kolay yakalanmıyor. P53 ile ilişkili olarak henüz bir kanser ilacından söz edilmesi ise mümkün değil.