Üstün zekalı kime denir?
Yaşıtlarından daha yüksek potansiyeli olan ve bu potansiyeli doğru şekilde kullanabilen kişilere üstün zekalı denir. Bu kişiler yüksek zekalı veya normal üstü zekalı olarak da adlandırılabilirler. Bir kişinin üstün zekalı olarak adlandırılabilmesi için IQ düzeyinin 135’in üzerinde olması gerekir.
Üstün zekalı çocuğun özellikleri nelerdir?
Çocuğunda yaşına göre daha üstün özellikler, fikirler ve hareketler görürsen aklında ilk olarak “Üstün zekalı çocuk nasıl anlaşılır?” sorusu belirecektir. Peki üstün zekalı çocuğun belirtileri nelerdir?
Üstün zekalı çocuğun zihinsel özellikleri
- Oldukça yaratıcıdır.
- Konuları çok yönlü olarak düşünebilir.
- Yaşıtlarına göre daha dikkatlidir.
- Durumları çok daha çabuk kavrayabilir.
- Uzun süreli hafızası vardır. Çabuk unutmaz ve kolay hatırlar.
- Sayılara ya da matematiğe erken yaşta ilgi duymaya başlar.
- Erken yaşta ve kendi kendisine okuma öğrenebilir.
- Çok kolay ezberler.
- Çabuk öğrenir.
- Problemleri çok daha farklı yollardan çözer.
- Çok soru sorar.
- Keşfetme isteği yüksektir.
- Beklenmeyen planlar yapar.
- Kendine güvenlidir.
- Sözcükleri doğru ve tam şekilde kullanabilir.
- Yüksek ahlaki değerleri vardır, haksızlığa sessiz kalamaz.
- Tartışmalardan zevk alır.
- Derinlikli konulardan bahsetmeyi sever.
- Ciddi hedefleri vardır.
Üstün zekalı çocuğun fiziksel özellikleri
- Sağlığı normaldir.
- Genellikle çok hareketlidir. Bu yüzden hiperaktif olduğu da düşünülebilir.
- Çok uyumayı sevmez.
- Duyuları oldukça gelişmiştir.
Bu da ilginç bir konu: İndigo Çocuklar Hakkında 7 Çarpıcı Gerçek
Üstün zekalılar nasıl anlaşılır?
Eğer çocuğunda yukarıda bahsettiğimiz üstün zeka belirtileri varsa vakit geçirmeden bir uzmana danışmalısın. Çünkü üstün zekalılar, küçük yaşta fark edilip uygun eğitimi almazlarsa bu yetenekleri körelebilir.
Çocuğunun durumunu tespit edebilmek için bir üstün zeka testinden geçmesi gerekir. Peki üstün zeka testi nerede yapılır? Bu testi Üstün Zekalılar Enstitüsü’ne başvurarak ya da bir pedagoga danışarak uygun bir merkezde yaptırabilirsin. Bu testin sonuçlarına göre çocuğunun üstün zekalı olup olmadığını anlayabilirsin.
Bu test IQ testi olarak da biliniyor ve yukarıda da bahsettiğimiz gibi çocuğunun bu testten 135 puan üzeri alması lazım.
Üstün zeka geç konuşma ile alakalı mı?
Üstün zekalı çocuklarda genellikle erken konuşma görülür. Ancak birçok yüksek zekalı çocukta disleksi sorunu da görülüyor. Disleksi problemi içinde geç konuşma sorunu da mevcut. Bu nedenle sorunu tam olarak anlamak için çocuğun zamanında konuşmaya başlamadıysa bir uzmana göstermende fayda var.
Üstün zekalı çocuğun eğitimi nasıl olmalı?
Yaşıtlarına göre farklı özellikler taşıyan bu çocukların özel bir eğitim alması gerekiyor. Bu eğitimi veren bazı okullar var. Bunlar literatürde üstün zekalılar okulu olarak geçmiyor ancak içlerinde bu çocuklar için özel olarak açılmış sınıflar bulunuyor. Bu okullar her sene üstün zekalı çocuklar için belli bir kontenjan açıyorlar ve öğrenciler bu okullara başvurabiliyor. Ancak bu okullara başvurmadan önce Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı, Rehberlik ve Araştırma Hizmetleri'nde (RAM) gerekli raporlamalar yapılır ve çocuk, bu raporlara göre okullara yönlendirilir.
Tabii ki devlet okulları dışında özel kolejlerde ve kurumlarda da üstün zekalı çocuklara eğitim veriliyor.
Bunlar dışında Bilim ve Sanat Merkezleri (Bilsem) olarak bilinen kurumlarda çocuklar, hafta sonları özel bir eğitim de alabilirler. Bu merkezlerde üstün zekalı öğrenciler için etkinlikler, proje çalışmaları ve birebir dersler verilir.
Bu merkezlere ihtiyacın olabilir: Psikolojik Danışmanlık, Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi
Üstün zekalı çocuğun olumsuz yönleri
Biraz da üstün zekalı çocukların sorunlarından bahsedelim.
- Okul uyumsuzluğu söz konusu olabilir. Çünkü bu çocuklar mükemmeliyetçi, başarı isteği yüksek bireylerdir. Bu yüzden çevrelerine uyumsuz davranışlarda bulunabilirler.
- Anne babalarının yüksek beklentisi nedeniyle kendilerini baskı altında hissedebilirler. Ama unutulmamalıdır ki bu çocukların da hata yapma ihtimali vardır.
- Sosyal açıdan zorluklar yaşayabilirler. Sürekli sorulara doğru cevaplar vermeleri, yüksek başarı oranları diğer çocukların onları dışlamalarına neden olabilir.
- Paylaşım yapacakları insanları bulamadıkları için içe kapanabilirler. Çünkü genellikle zeka seviyesi arttıkça diğer çocuklarla bir bağ kuramaz ve iletişimlerini yeterli bulamazlar.
Üstün zekalı çocukların bunlar gibi sorunları aşmaları için bir pedagog desteği faydalı olabilir.