Anayasa Mahkemesi, anayasa değişikliği ile ilgili beklenen kararı açıkladı ve Türkiye referanduma gidiyor. Kamuoyundan habersiz yapılan toplantının ardından alınan kararları Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç açıkladı.
Anayasa değişikliğinin şekil yönünden iptali ile ilgili talep tamamen reddedildi. HSYK ve Anayasa Mahkemesi’ne üye seçimi ile ilgili maddelerdeki bazı fıkralar ise kısmen iptal edildi.
Anayasa değişikliği iptal edilen fıkralar dışında 12 Eylül’de referanduma götürülecek. 9.5 saatlik bir toplantının ardından, Anayasa Mahkemesi, kararın açıklanacağını basın kuruluşları aracılığıyla Türkiye’ye duyurdu. Ve Başkan Haşim Kılıç kameraların karşısına geçti.
Şekil yönünden tamamının iptal istemi reddedildi
Yüksek Mahkeme ilk olarak değişikliğin şekil yönünden tamamının iptal istemini karara bağladı. Haşim Kılıç, “Başvuran davacıların bu Anayasa paketinin tamamının şekil yönünden iptali konusundaki iddiaların tamamı reddedilmiştir” dedi.
Ancak anayasa paketinin anayasanın 4. maddesinde yeralan teklif edilemezlik yasağı kapsamındaki 8., 14., 16., 19., 20., 22., 25 ve 26. maddelerinin incelenmesine oy çokluğu ile karar verdi.
Anayasa Mahkemesi’ne üye seçimiyle ilgili fıkra iptal edildi
Anayasa Mahkemesi ilk olarak Anayasa Mahkemesi’ne üye seçimi ile ilgili maddedeki bir fıkrayı iptal etti. Haşim Kılıç şöyle dedi:
“Yapılan denetim sonunda kanunun 16’ncı maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin yapısına ilişkin Anayasanın 146. maddesinde yapılan değişikliğin 4’üncı fıkrasında Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, Sayıştay, YÖK ve baro başkanlarının Anayasa Mahkemelerine gönderecekleri üyeler için yapacakları seçimlerde her üyenin kullanacağı oyla her üyenin bir aday için oy kullanacağına ilişkin tırnak içinde ifade ediyorum burayı, her üyenin ancak bir aday için oy kullanabileceğine ilişkin bu ibare iptal edildi.”
İkinci iptal HSYK’daki Ssçimle ilgili
İkinci iptal edilen düzenleme Hakimler Savcılar Yüksek Kurulu’na yapılacak seçimle ilgiliydi.
Haşim Kılıç, “Yine kanunun 22. maddesiyle Anayasanın 159. maddesinde yapılan maddenin 3. fıkrasında yer alan sayın Cumhurbaşkanı’nın HSYK’ya atayacağı üyenin iktisat ve siyasal bölüm dalları ile üst kademelerde olacağına ilişkin ibare yine bu üçüncü fıkradaki yine tırnak içinde söylüyorum, iktisat ve siyasal bilim dalları ile yine tırnak içinde üst kademe yöneticileri bu ibareler iptal edilmiştir. Yani geriye kalan hukuk dallarındaki öğretim üyeleri ile avukatlar arasındaki seçim mümkün halde devam edecektir. Yine ayrıca Danıştay, Yargıtay, Adalet Akademisi ile adli ve idari yargıç ve savcılarının HSYK’ya üye seçimlerinde ancak bir aday için oy kullanabileceklerine ilişkin ibare de iptal edilmiştir” dedi.
Geçici maddelerdeki ibareler de iptal edildi
İptal edilen fıkraların, geçici maddelerde de yansımaları olacak. Yani geçici maddelerdeki bu ibareler de iptal edildi.
Anayasa Mahkemesi’ne üye seçimi
Mahkeme Başkanı Haşim Kılıç, iptal sonrası Anayasa Mahkemesi’ne üye seçiminin eski usule göre yapılacağını söyledi. Haşim Kılıç şöyle devam etti:
“Yargıtay, Danıştay ve saydığımız kurumlardan Anayasa Mahkemesi’ne üye seçilecek, 1 boş yer için 3 tane aday seçiliyordu, Cumhurbaşkanı’na gönderiliyor, cumhurbaşkanı da bunu seçiyordu. Şimdi burada getirilen düzenlemede Yargıtay, Danıştay ve bu seçimi yapacak olan kurumlardaki üye arkadaşlar ancak 1 tane, yani o 3 kişiden birini tercih ederek seçimi yapacak iken bu bölüm iptal edildi ve artık bundan sonra tek tercih değil 3 tercih yapmak ile karşı karşıya kalacak.”
Paket referanduma gidecek
Haşim Kılıç, yürürlüğü durdurma isteminin oybirliği ile reddedildiğini, paketin bu haliyle referanduma gideceğini açıkladı.
Kılıç, “İptaller zaten iki maddede sözkonusu HSYK ile Anayasa Mahkemesi ile ilgili düzenlemeler içindeki biraz önce tırnak içinde söylediğim ibareler iptal edildi. Bunun dışında kalan bölümler tamamen reddedildi. Dolayısıyla bu haliyle referanduma sunulmuş olacak” dedi.