Bu şehirde yaşayanların bir bölümü, farkında olmayabilir.
Bu şehirde yaşayanların önemli bir bölümünün umurunda da olmayabilir.
Ama İzmit Körfezi’nin interlandı, antik çağlardan buyana dünyanın en önemli balık ve balıkçılık merkezidir. Sadece İzmit Körfezi bölgesi değil… Sapanca Gölü, ilimizin Karadeniz sahilleri de balık ve balıkçılık bölgesidir.
Antalya ne kadar turizm bölgesiyse, Bodrum, Marmaris, Çeşme ne kadar turizm bölgesiyse; İzmit o kadar balık bölgesidir. Balık bir kültürdür. Balık tutmak kültürdür, balık yemek, balık sofrasında sohbet bir kültürdür. Yüzyıllardan bu yana bu bölgede yaşayan insanların genlerine balık kültürü işlemiştir.
………………………..
Mart ayında başlayan balık av yasağı sezonu, 31 Ağustos gecesi sona eriyor. 1 Eylül’de balık tezgâhlarına yeni sezonun ilk ürünleri gelecek.
Önceki gün, İzmit’in zorla yaptırdığımız yeni balık pazarını(balıkhan) sezon öncesi nedeniyle ziyaret ettim.Tezgahlarda sardalya, istavrit, mezgit. Bir de kültür balıkları vardı. Balıkçı esnafı ile konuştum. Bu dönem balık ava yasağına titizlikle uyulduğunu biliyorum. Ama geçmiş dönemlerde ülkemizde ve bölgemizde balıkçılık o kadar hoyratça, o kadar kural dışı yapıldı ki, denizlerimiz kurudu.
Önceki yıllarda çok fazla çinakop tutulup, tüketildiği için, geçen yıl lüfer yiyememiştik. Bırakın lüferi, bu sezon palamut konusunda bile umutsuz balıkçılar. Her yıl, Ağustos ayının ilk yarısından sonra çingene palamudu başlar, her gün palamut yerdim. Bu yıl bir tane ilaçlık çingene palamudu yok.
Yeni sezonda hamsi ve istavritten umutlu balıkçılar.Ama palamudu, lüferi, kalkanı sanırım mumla arayacağız. Biz balık severler, balık diye kıvranacağız.
İzmit’in yeni Balık Pazarı Balıkhan, çok şık ve modern. Bence konumu da uygun. Ancak bu bölgedeki balıkçı esnafı, modern dükkanlarının arka tarafında küçük balık lokantaları oluşturmak istiyorlar. Korkmayın, öyle içkili lokanta falan değil. Mangalı yakacaklar. Hamsiyi temizleyip, tel ızgaranın demirleri arasına sıkıştırıp; sürekli çevirerek ızgara yapacak, orada tabure üzerinde insanlara sunacaklar.Büyükşehir izin konusunda mızmızlık çıkartıyormuş. Balıkçıların bu isteğine izin vermek gerekiyor. Bölgedeki belediyeye ait bütün tesislerde ilaveler, çıkmalar yapılmış. Balıkçılar da iki metrekarelik çıkma yapsalar, mangalda balık pişirip verseler olmaz mı?..
Bu bölge “Balık bölgesi” dedik. Ereğli’de, Başiskele’de, Kefken’deçok önemli balık mezat yerleri var.Özellikle İstanbul Yenikapı’dakı balık mezat yeri çok uzağa taşındıktan sonra, ilimiz Ereğli’deki balık halinin önemi daha da arttı. İstanbullu balık lokantaları, balık satıcıları da artık Ereğli’ye geliyorlar.
Ereğli balık hali, belki Türkiye’nin en önemli toptan balık satış yeridir. Balık fiyatlarının belirlendiği yerdir. Ereğlili balıkçı tekneleri ile çıkar, balığını tutar, buraya getirir. Her sabah saat 05.00’den itibaren Ereğli balık halinde çok büyük Pazar kurulur.
Kefken Balık Hali, Karadeniz bölgesindeki en önemli balıkçılık merkezidir. Birkaç yıl önce Başiskele sahilinde Büyükşehir Belediyesi’nin yaptığı balık haline de, her sabah Türkiye’nin her yerinden kamyonlarla balık gelir. Türkiye’de balık fiyatı ilimizdeki bu merkezlerde belirlenir.
Hala ihaleleri bile sonuçlanmayan balık lokantalarımız, Türkiye’nin en özel balık lokantalarıdır. Bana göre Marina iskelesine bağlı tekne balık lokantaları da Türkiye’de başka benzeri bulunmayan, balık severler için çok özel mekânlardır.
1 Eylül’den itibaren hepsi hareketlenecek. Ama Balık Bölgesi dediğimiz bu bölgede balıkçılık da geriye gidiyor. Düşünün, marka olarak ünü Kocaeli sınırlarının dışına çıkan, Avrupa’dan bile müşterileri olan Balıkçı Hamdi lokantası bile el değiştirdi. Diğer balıkçı lokantaları geleceklerini göremiyorlar.
Balık lokantalarından çıkanların, yüz metre ötede mutlaka alkol kontrolü için durdurulduğu bir kentte yaşıyoruz. Bu çok büyük bir sıkıntı.Balık pazarları, baylık halleri, balık lokantaları ile ilgili yerel yönetimlerin çok ilgili olduğunu söyleyemeyiz. Yeni sezon açılırken, bu konularda herkesin üzerine düşeni yapmasını beklemek hakkımızdır.
……………………….
Gençliğimde İzmit’te el tezgahları ile mahalle aralarında balık satılmasına çok kızardım. Mutlaka gazetede isyan eder, “Modern bir kentte, el arabaları ile sokaklarda balık satılır mı? Balık suları ile caddeler sulanır mı? Ortalık yerde balık ayıklanıp, çöpleri sağa sola atılırmı?” diye isyan ederdim. Bizim kuşak eski Haldeki (bugünkü Belsa Plaza’nın yeri) balık pazarını bilir.Akşam gün batımında giderdik. Tezgâhtan seçtiğimiz balığı lokantada ızgaraya attırır, yer sofrasında tabureler üzerinde mükemmel muhabbetle yerdik.
Bugün Körfez kıyılarında balık lokantası kalmadı.Hereke’de zorla ayakta duran birkaç mekân. İzmit sahilinde yine zorla ayakta duran birkaç balıkçı lokantası. Ereğli’de Akşam Sefası, Karamürsel’de Coşkun. Bir de marinadaki tekneler.Kerpe ve Kumcağız’da çok güzel balık lokantaları var.
Keşke eski yıllardaki kadar çok balık yakalansa da, palamut, hamsi el tezgâhlarında sokak aralarında satılsa. Hiç sesimi çıkartmayacağım. Keşke o kadar bol balık yakalansa da sokaklarda satılsa diye dua ediyorum artık.
Bütün balıkseverlere rica ediyorum. Lütfen, küçük balık almayın. Hele çinakop görürseniz hiç almayın. “Nasıl olsa tutulmuş” demeyin. Almayın ki, tutmasınlar. Bu sezon balık konusunda çok sıkıntı çekeceğiz. Çünkü balıkları küçükken tükettik.
Lüfer yok, palamut zor. Bol bol hamsi yemeye bile razıyız. Kalkan için Türk balıkçıları, Ukrayna, Romanya, Rusya kara sularında hayatlarını tehlikeye atacaklar. Ege’de, Akdeniz’de tutulan balığın tadı yok. Kültür balıklarının hiç tadı yok. Balık dediğiniz, Marmara’da, Körfez’de Boğazlarda ve Karadeniz’de tutulan balıktır.
Yeni sezonda balık tutanlara da, satanlara da, pişirenlere de hayırlı işler diliyorum. Balık yemeyi, balık muhabbetini sevenlere bereketli bir sezon diliyorum.
Keyifle balık yemeyi bilen adam, hayat adamıdır. İyi adamdır. Balık faydalıdır. Lütfen 1 Eylül’de başlayacak yeni balık sezonunda, balığın da balıkçının da kıymetini bilelim.