Yaz mevsiminin gelmesiyle ülkemizdeki plaj ve otel havuzlarında cankurtaran hizmetinin ne derece yeterli olduğu konusu gündeme geldi. Havuz ve plajlarımızda cankurtaran yok, can güvenliği de yok. Otel ve plajların yüzde 75’inde cankurtaran hizmeti verilmiyor. Plajlarda ve otellerde yasal olarak cankurtaran bulundurulması gerekirken, 2 yıldan beridir cankurtaran yetiştirilmiyor. Eğitim Bakanlığı’nın sorumluluğunda Su Sporları Federasyonu tarafından yapılan cankurtaran kursları, 2 yıldan beridir yapılmıyor. Tesisler, cankurtaran sertifikasına sahip personel bulamıyor.
Rana SARRO
Yaz mevsiminin gelmesiyle ülkemizdeki otel havuzlarında ve plajlarda alınan güvenlik önlemlerinin ne derece yeterli olduğu konusu gündeme geldi. Plajlarda ve havuzlarda, birçok kişinin boğularak can vermesi, güvenlik önlemlerinin yetersiz olduğunu gösteriyor. Otel ve plajların yüzde 75’inde cankurtaran hizmeti verilmiyor. Havuz ve plajlarda cankurtaran olmaması, halkın can güvenliğinin olmadığını gösteriyor.Plajlarda ve otellerde yasal olarak cankurtaran bulundurulması gerekirken, 2 yıldan beridir cankurtaran yetiştirilmiyor.
Ülkedeki plaj ve havuzlarda, su üstü ve sualtı arama kurtarma çalışmalarını yürütebilecek yeterli cankurtaranların ve ekipmanların bulunmadığı biliniyor. Can güvenliği açısından gün içerisinde, “kuleden” yüzenleri izleyerek denetleyen eğitimli cankurtaran görevlisinin hizmet vermesi gerekiyor.
Cankurtaran yerine geçici işçi
Plaj ve havuz işletmecileri ‘vatandaşa verdikleri hizmet’ adı altında kapılarda bilet kesme konusunda hiçbir taviz vermezken; hizmet kapsamı içinde bulunan insan hayatını kurtaracak ‘gerekli eğitimleri almış cankurtaran bulundurma’ zorunluluğunu ‘geçici işçilerle’ çözmeye çalışıyor. Tesisler, cankurtaran sertifikasına sahip personel bulamıyor. Cankurtaran hizmeti verme konusunda hassas olan tesislerin de, cankurtaran sertifikasına sahip personel bulamakta zorlandığı belirtiliyor.
“Cankurtaran yetiştirilmiyor”
Eğitim Bakanlığı’nın sorumluluğunda Su Sporları Federasyonu tarafından düzenlenen cankurtaran kurslarının, 2 yıldan beridir düzenlenmediği öğrenildi. Yasayla zorunlu kılınmasına rağmen ücretli birçok plaj ve havuzlarda cankurtaran servisi bulunmadığı bilirken, cankurtaran yetiştirilmemesi büyük bir eksiklik olarak dikkat çekiyor.
Plajlar Allah’a emanet
Ücretli plaj ve havuzlardaki can güvenliği konusunda yaşanan kaos, ülkenin yasalarının uygulanıp-uygulanmadığını denetlemesi gereken makamlar konusunda da yaşanıyor.
Otel havuzlarını denetleme görevi Oteller Encümeni’ne ait iken; halka açık plajların ise yasal sorumlusu ilgili belediyeler. Plajı bulunan oteller ise, otel cankurtaran bulundurmak ve plajın güvenliğini almakla yükümlü.
26/1993 sayılı “Plajların Kullanım ve Denetimi Yasası”nın 10’ncu maddesinde, “Her plajın işletmecisi deniz kazalarını önleyici önlemler ile can kurtarma önlemleri almakla yükümlüdür” denmesine rağmen, işletmeciler tarafından, plajlara giriş ücreti alındığı halde, gerçek can kurtarma görevlisi istihdam etmemesi oldukça dikkat çekici.
Plajların neredeyse tümünün ücretli olduğu Girne bölgesinde plaj işletmecileri, giriş ücretini plajda verdikleri hizmet karşılığı aldıklarını savunurken giriş ücretini; duş, şemsiye, şezlong ve park ücreti olarak isimlendiriyor.
Otelciler Birliği: Sertifikalı personel bulunamıyor
Otelciler Birliği Başkanı Hüseyin Aktığ, havuz ve plajlarda cankurtaran gerekliliği üzerinde durarak; Eğitim Bakanlığı sorumluluğunda Su Sporları Federasyonu tarafından düzenlenen cankurtaran kurslarının, 2 yıldan beri yapılmadığını belirtti. Ülkede bulunan 120 otelin büyük çoğunluğunun açık ve kapalı havuzu bulunduğunu belirten Hüseyin Aktığ, havuz ve plajların yüzde 75’inde cankurtaran bulunmadığını söyledi. Cankurtaran sertifikasına sahip personel arayan tesislere, Çalışma Dairesi’nin cankurtaran sertifikasına sahip personel gönderemediğini de belirtti.
“Oteller Encümeni’nin görevi”
Havuz kriterlerini ve güvenliğini denetleme görevinin Oteller Encümeni’ne ait olduğunu belirten Otelciler Birliği Başkanı Hüseyin Aktığ, şöyle konuştu:
“Kapasitesi büyük olan 5 yıldızlı tesislerde, eğitimli cankurtaran bulundurma zorunluluğu var. Bunu Oteller Encümeni denetler. Cankurtaran kursunu Eğitim Bakanlığı sorumluluğunda Su Sporları Federasyonu düzenliyor. 2 yıldan beridir cankurtaran kursu düzenlenmiyor. Cankurtaran bulundurulmak zorundadır ancak cankurtaran yetiştirilemiyor. Turizm ve Eğitim Bakanlığı’na bu konuda yazılar yazdık. Bu sorun bizi rahatsız ediyor. Her yıl deniz ve havuzlarda boğularak can veriliyor. Dolayısıyla tehlike var.”
Belediye nerde?
Plajların Kullanım ve Denetim Yasası’nın 8. maddesinin 1’inci fıkrası uyarınca; “Belediye sınırları içerisindeki plajların denetimi, ilgili belediyenin görevlendireceği bir memur tarafından yerinde yapılır”. Güvenilir kaynaklardan edinilen bilgilere göre; plaj işletmesi için herhangi bir ek izin gerekmiyor. Otellerin ilgili belediyeden işletme izni alması halinde, plajların çalıştırılmasının serbest olduğu belirtilirken, otel içerisindeki birimlerin vergilendirilmesinin de yine belediye tarafından yapıldığı da belirtiliyor.
4 yılda 10 kişi denizlerde can verdi
28 Ekim 2013 tarihinde, Dipkarpaz Altınkumsal sahilinde denize giren Prof. Dr. Franz Fippinger boğularak yaşamını yitirmişti.
24 Ekim 2013 tarihinde, Gazimağusa’da Bedi’s sahilinde denize giren 67 yaşındaki Zübeyir Özgülleciler boğularak yaşamını yitirmişti.
18 Ağustos 2013 tarihinde, Onur Kandili isimli 20 yaşındaki genç denizde boğularak can vermişti.
9 Ağustos 2013 tarihinde, 28 yaşındaki Nijerya uyruklu Stanley Royal Eteımo, Çatalköy’de faaliyet gösteren Port Cratos Otel’in doğu kısmında, deniz içerisinde ölü olarak bulunmuştu.
12 Ağustos 2011 tarihinde, Karpaşa köyünde yaşayan 70 yaşındaki Karakos Orphanou denizde ölü olarak bulunmuştu. Orphanou’nun cesedi Karşıyaka’da Güzelyalı sahilinden 50 metre uzaklıkta bulunmuştu.
6 Ekim 2012 tarihinde, yüzmek amacıyla Çatalköy’deki Cornaro açıklarında denize giren 48 yaşındaki Mustafa Arslan da denizde boğularak yaşamını yitirmişti.
8 Temmuz 2012 tarihinde, Girne’de 14 yaşındaki Gülay Dilekçi isimli çocuk kaldığı evin havuzda yüzerken boğularak yaşamını yitirdi.
29 Nisan 2011 tarihinde, 74 yaşındaki Eerke Ubdo Hamer isimli Alman turist, Kaya Artemis Otel’in güneyinde deniz içinde kayalıklar arasına sıkışmış vaziyette bulunmuş, boğularak öldüğü tahmin edilmişti.
15 Eylül 2010 tarihinde, Akdeniz Köyü Plajı’nda Eski Kale bölgesi olarak bilinen plajda Tepebaşı’nda sakin 12 yaşındaki Saliha Yılmaz adlı kız çocuğu ile yine Tepebaşında sakin 47 yaşındaki Alaattin Akbaş, boğularak hayatını kaybetmişti.
21 Ağustos 2010 tarihinde İskele-Cyprus Garden deniz sahilinde 58 yaşındaki Özgül Çetinalp kıyıdan iki metre deniz içerisinde ölü olarak bulunmuştu. Çetinalp’in boğularak öldüğü belirlenmişti.
Deniz ve havuzlarda alınması gereken güvenlik önlemleri
- Dikkati devamlı suda olan, yüzme ve ilk yardım kursu almış cankurtaran.
- Can yeleği ve can simidi (plastik olmayacak).
- Gözetleme yeri, uyarı ve tehlike işaretleri.
- Mikrofon, düdük ve haberleşme cihazları.
- Denizde insanların yüzebileceği balonlarla çevrilmiş motorlu deniz araçlarının giremeyeceği bölge.
- Denize ve havuza girilip girilmeyeceğini gösteren yeşil ve kırmızı üçgen bayrak.
- Suni teneffüs yapmak için ambu cihazı, yutulan suyu dışarı çıkarmak için özel pompa, oksijen tüpü ve kalp dinleme cihazı.
Havuz kriterleri
Oteller Encümeni’nden alınan bilgiye göre ise; 2003 Oteller Tüzüğü’nün 8. maddesi uyarınca Turizm Planlama Dairesi tarafından hazırlanan oteller için sınıflandırma formunda havuzlar için şu kriterler belirlendi.
- Havuz çevresinde kaymayı önleyici zemin
- Derinlik ölçülerinin belirtilmesi
- Havuz kullanım saatlerinde ehliyetli cankurtaran görevlisi
- Güvenlik önlemlerinin en az 3 dilde belirtildiği levhalar
- Havuzun iç ve çevre aydınlatmasının yapılması
- Havuz suyunun boşaltıldığı ağızlarda güvenlik önlemlerinin alındığı tesisat.