Son olarak Veli Ağababa da "alkol yasağını getirenleri Allah'a havale ediyorum" gibi ancak kendisinden beklenebilecek bir cümle kurunca, "herkesin kendi teolojisi" mevzuunda bir şeyler söylemek durumunda hissettim kendimi.
Amerikalı filozof Richard Rotry, Gianni Vattimo'nun dindarlık iddiasını eleştirirken; aslında inanıp inanmadığına emin olamayacak bir kimsenin inanç iddiasının, insanların inanç olduğunu iddia ettiği şeye sahip olmasından ibaret olduğunu söylemişti.
Buna göre siz bir dindarlar topluluğunda büyüdüyseniz ve kendinizi bu dindarlar topluluğuna ait hissetmek istiyorsanız, adına inanç dediğiniz şeye sahip olabilirsiniz. Bunu reddetmeniz de mümkündür. Ancak bu defa ait olmak istediğiniz yere ait bir olmazsa olmazı ıskalamış olursunuz.
Ak Parti iktidarının ikinci on yılında dinin merkeze alındığı bir tartışmalar silsilesine şahit olduk. Bu tartışmalar silsilesini ortaya koyanların objektif ve iyi niyetli bir değerlendirmeden yola çıkarak, velud bir tartışma ortaya koymak maksadıyla bunu yapmadıkları açıktır. Buna mukabil hangi niyetle başlatılmış olursa olsun, mezkûr tartışmaların yol açtığı algılar ve kabuller vardır.
Ak Parti iktidarının gençler başta olmak üzere toplumun önemli bir kesiminde dinden uzaklaşmaya vesile olduğu iddiası bunlardan biridir. Bir diğer iddia ise "deizm"in giderek yaygınlaştığı iddiasıdır. Her iki iddia da bireysel dindarlığa siyaset kurumunun etki ettiği ve insanların inançlarını şekillendirdiği kabulünden yola çıkıyor.
Bu iddiaların aksine bir gerçeklikle karşı karşıya olduğumuz ise aşikardır.
Bu gerçeklik, bireysel tercihlerin belirleyici olduğu bir kabul-ret şemasının devrede olmadığı, aksine farklı çevrelere yahut toplumsal gruplara mensup olma durumu neticesinde, takınmak zorunda olduğunuz davranışlar ile karşı karşıya geldiğiniz hakikatidir.
Yoktur aslında içsel bir dinsizliğiniz, dine karşı olmak durumunda da hissetmiyorsunuzdur kendinizi. Velakin iltihak etmeyi şu veya bu sebeple çok istediğiniz o çevrenin en mütebariz özelliği dini tahfif etmek olunca, bu şenaate çekinmeden bulaşma cesareti bulabiliyorsunuz kendinizde.
Dâhil olduğunuz o yeni cemaatin kalabalıklığı ve ortaya koyduğu dinamizm sizi buna da cesaretlendiriyor. Oysa içten içten bir Allah'tan korkma hissine sahipsinizdir. Arkanıza kalabalıkları alınca bir cesaret kaplıyor yüreğinizi. Sanki tek başına ölmeyecekmişçesine, bir topluluk parçası olmaktan neşet eden motivasyonla aslında hiç de yapmayacağınız saçmalıkları yapmaya başlıyorsunuz.
Ve tekrar edelim, katiyen atesit falan değilsinizdir. Karşı olduğunuz Allah da değildir, şer-i şerifi de... Siz karşı cemaate –ki bu durumda bu dindar bir cemaattir- aslında onlardan beri olduğunuzu, ait olduğunuz yerin burası olduğunu ilan ediyorsunuzdur. Üstelik bunu bazen oldukça radikal metodlarla yapıyorsunuzdur.
Ateist olmak da bir emek ister. Binlerce yıldır, milyarlarca insanın varlığına inandığı bir şeye inanmayı reddedecekseniz, üstelik bunu O'na imanla dolu bir çevrede büyümüş bir kimse olarak yapacaksanız, evvela kendinizi ikna etmelisiniz. Bu tutumunuzda o ikna olmuşluktan eser yoktur.
Ancak ala külli hal sahip olmanız gereken ahlaki ve vicdani bir kanondur. Bu kanon, en azından cemaatiniz içinde bulunduğunuz yeri saptamanıza imkan sağlayacaktır. Onsuz olmaz, zira alışageldiğiniz yaşam pratiğiniz bir kanon olmadan yaşamanızı mümkün kılmaz.
Din adına rast geldiğimiz bilcümle saçma sapan yorumun sebebi de budur. "Bu mahallenin dini de budur" diye size oldukları yere uygun kanonlar öneriyorlar. Rakı ile vatan sevgisini mukayese edecek kadar ileri götürüyorlar hatta. Bu saçmalıklara sırf orada yer alabilmek için taraf oluyor. Samimi bir itirafta bulunacak olsa, önüne koydukları değerlerin saçmalığın dik alası olduklarını muterif olacaktır.
Zira ne kadar basit, ne kadar sathi de olsa çocukluğunda gördüğü, kanonların en hakikisinin tadı genzine çöreklenmiştir bir defa.
Ona buna yem etmemeli, bu insanlara bu mahallede nefes alabilecekleri bir alan açmalı.
Bu konudaki kanaatlerimi Salı günü arz edeyim.