İnsanlar yüzlerce yıldan beri doğa ve toplum olaylarına açıklama yapmışlardır. Kuşkusuz bunların bazıları doğru bazıları yanlıştır. Çok çok önceleri doğru düşüncenin bazı özel insanların kafalarından çıktığına inanılırdı. Toplumda herkes sorunları böyle kişilere danışırdı. Sözgelimi deprem nasıl oluyor sorusuna sivri akıllı birisi " Dünya çok çok büyük bir sarı öküzün boynuzunda duruyor. Öküzün başına sinek konunca öküz başını sallar ve deprem olur" biçiminde açıklama yapmış ve bu açıklama yüzlerce yıl doğru sayılmış. İnsanlar bu sarı öküz de neyin üzerinde duruyor diye soru sormayı düşünememiş. Yeri gelmişken şöyle masalımsı bir olayı da yazayım Bir köyde öküzün biri başını küp içine sokmuş ve bir türlü çıkaramamış. Öküz sahibi ve bazı köylüler ne denli uğraştılarsa öküzün başını küpten çıkaramamış. Sonunda köyde her şeyi bilen bilge kişiye danışmışlar. O da "Öküzün başını kesin" demiş. Bunun üzerine köylüler öküzün başını kesmişler. Ne var ki yine çıkaramamışlar. Yine o bilge kişiye danışmışlar. O da küpü kırın demiş. Köylüler de küpü kırıp öküzün başını çıkarmışlar ve sevinçle o bilge kişiye gitmişler. "Küpü kırdık ve öküzün başını çıkardık" demişler. Bilge kişi "Haydi gidin başımdan. Böyle önemsiz konular için beni rahatsız etmeyin" demiş. Ne yazık ki günümüzde bile çoğu insanlar toplumda böyle her şeyi bilen insanların varlığına inanır ve onu her dediğini doğru sayar. Sıradan insanlar bir yana okumuş yazmış insanlar arasında da böyle kişilerin olması çok üzücüdür.
Genel olarak insanlarımız eğitilirken doğru düşüncelerin bazı özel kişilerin kafasından çıkmadığını herkesin doğru düşünebileceğini açıklanmalıdır. İnsanlarımız doğa ve toplum olaylarını açıklarken neden, niçin, nasıl diye sorgulamalı ve bulduğu yanıtları deneylerle doğrulamalıdır. Aristo sezgilerine dayanarak " Yüksekten bırakılan cisimlerden ağır olanlar daha hızlı düşer. Sözgelimi aynı yükseklikten bırakılan bir demir parçası, tahta parçasından önce düşer" diye açıklamıştı. Yıllar sonra Gaileo Galile Pİza kulesinden büyük ve küçük demir parçalarını bırakınca hepsinin bir anda yere düştüğü görüldü. Yerleşik düşünceye iyice inanmış zamanın üniversitesi profesörleri gördüklerine burun kıvırmış. Olamaz, Aristo yanılmaz diyerek birkaç kez yinelenen deney sonuçlarına inanmamışlardır. Ne var ki Galile haklı çıkmıştır. Boşlukta aynı yükseklikten bırakılan bir taş ve kağıt parçası bir anda yere düşer.
Şimdi insanlarımızı eğiten basın yayın araçları ve okullarda öğrencileri eğiten öğretmenler sorgulamayı öğretmeli; neden, niçin nasıl diye sorular sorulmasını sağlamalıdır. Ayrıca sonuçları deneylerle doğrulatmalıdır. Öğretmenler de öğrettikleri bilgileri sorgulamalı, doğruluğuna inanmadığı bilgileri öğretmemelidir. Öğrencilerini her konuda sürekli soru sormaya özendirmelidir
KARAKIŞ KATINIZDA
Sen istemeden geldi karakış katınız da
Soğuk ayaz buz tipi denizde yatınız da
Koşullar ağırlaştı fırtına çatınız da
Binme hiç koşmayacak, o azgın atınız da
Bir odalı dam evin kör çatısı akar mı?
Kaç gündür hiç bitmiyor yağan yağmur mu kar mı?
Nasıl ısınacaksın odun kömürün var mı?
Bunca çocuk soğukta yer yatakta yatar mı?
30 Kasım 2018, 13:41