Trafo Tipleri
Gücün bileşenleri arasında yer alan gerilim ve akımın değiştirilmesi için kullanılan statik elektrik makineleri trafo olarak adlandırılır. Trafolar içerisinde enerjinin şekil değiştirmesi, motorda olduğu gibi elektrik enerjisinin mekanik bir enerjiye dönüşmesi şeklindedir. Trafolar faz sayılarına göre çeşitlendirilebildiği gibi, birbirinden farklı trafo tipleri bulunur. Firmamız üzerinden trafo ürünlerinin teminatı söz konusu… Soğutma merkezlerine göre de sınıflara ayrılan trafolar, çok çeşitli olarak amacına uygun kullanılırlar.
Nüve Tipine Göre Trafolar
Nüve tipine göre trafo modellerine bakıldığı zaman; mantel tipli, çekirdek tipli ve dağıtılmış tip trafoların varlığı söz konusu olur. Trafo tipleri içerisinde nüve değerine göre ölçüm yapılarak kullanılan bu türün çekirdek tipli olanı, yalıtım için daha fazla alan ayrılması ile bilinir. Yüksek gerilimlerde ve büyük ölçekli alanlarda kullanılan bir trafo tipidir. Mantel tip olanlar ise alçak gerilimlerde kullanılırlar. Demir yolunun kısa olduğu ve mıknatıslanma akımının küçük olduğu görülür. Dağıtılmış tipte kaçak alanlar oldukça küçüktür ve çalışma akımı da azdır.
Faz Sayısına Göre Trafolar
Faz sayısına göre bakıldığında tek fazlı ve çift fazlı çalışma prensibine sahip olan trafolar, tek fazlı olarak kullanıldıkları zaman tek primer sargısı bulunmaktadır. Primer sargısı tek fazlı olarak giriş sinyali için kullanılır. Çoğunlukla üç fazlı olarak sarılan bu trafo, sekonder ve primer sargı sayılarına göre ikiye ayrılırlar. Faz sayısına göre gruplandırılan trafo tipleri kullanım itibari ile de farklılık gösterir. Trafo tercihi esnasında pek çok firma üzerinden ürün alımı söz konusu olmakla beraber, Alteksan trafo markası alanında uzman olan bir yaklaşım sergileyerek ürünlerini müşterisi ile buluşturur.
Düşürücü Tip Trafolar
İletilmiş olan yüksek gerilimin normal gerilim seviyesine düşürülmesi için kullanılan trafo tipidir. Yaygın olarak kullanılan trafo çeşitlerinden bir tanesi olarak bilinir. Düşürücü etki gösteren bu çeşitlerde, bobin içerisindeki primer sayısı sekonder sarım sayısından fazla olur. Bununla doğru orantılı olarak primerin voltajı da sekonderin voltajından fazla olmaktadır. Akım primer değerde sekondere oranla daha azdır. Düşürücü trafo modelleri; demir parçalarını ergitme işleminde, punta kaynağı yapımında ve elektrik kaynağı yapımında kullanılır.
Yükseltici Tip Trafolar
Yükseltici tip olarak kullanılan trafoların büyük bir çoğunluğunda, elektrik santrallerinde yer alan alternatörler tarafından üretilmiş belirli bir gerilim durumu söz konusu olur. Bu gerilim, yüksek gerilime çevrilebilmek için kullanılar ve devreye yükseltici tip trafo modeli girer. Bobinde yer alan primer sayısı, sekonderin sarım sayısından daha az olur. Bu durum doğru orantılı bir şekilde voltaj değerini de etkilemekte ve primerde yer alan voltaj değeri, sekonderde yer alan voltaj değerine göre düşük olmaktadır. Ülkenin çeşitli yerlerinden elde edilmiş olan alternatif gerilim, 154.000 gerilim değerine yükseltilerek hava hatları aracılığı ile enerjinin kullanılacağı yere iletim sağlanır.
Ölçü Trafoları
Ölçü trafoları, trafo tipleri içerisinde yer alan bir başka seçenek olarak değerlendirilir. Alternatif akım içerisinde yüksek gerilim değerlerinin ve büyük akımların ölçü aletleri üzerinden ölçülmesi oldukça zordur. Bu sebeple büyük akım değerlerinin ve yüksek gerilimin ölçülebilmesi açısından ölçü trafoları kullanılır.
Trafonun içerisinde yer alan sekonder sargısının ölçü aletinin ölçebileceği değere düşürülmesi gerekir. Ölçü trafosu, bu ölçümlerin güvenilir bir şekilde yapılabilmesine olanak tanır. İki ayrı özellik bazında kullanılabilecek ölçü trafoları; gerilim transformatörler ya da akım transformatörleri olarak ayrılırlar. Bu trafo tiplerinin yanı sıra, yalıtım trafoları ve oto trafolar olmak üzere başka tipler de literatürde yer almakta ve elektrik santrallerinde kullanılmaktadır.
Bir önceki yazımız olan Solar Sistemlerde Yıldırımdan Korunma başlıklı makalemizde güneş paneli sistemleri, Solar Sistemler Nedir ve yüzey dokuma işlemi hakkında bilgiler verilmektedir.