Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi uluslararası ticarette ülkemizde yatırım yapan yabancı girişimcilerin en fazla merak ettiği hususlardan biridir. İlk önce tenfiz kavramını açıklamak gerekir ; Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması Ve Tenfizi bir mahkeme kararının sahip olduğu kesin hüküm kuvvetinin sonucu olarak maddi icra işlemlerini gerekli kılan, kamu gücünü harekete geçiren vasfıdır.
Mahkeme kararlarının verildikleri ülke dışında icra kabiliyetine sahip olabilmeleri için mutlaka tenfiz davası denilen ikinci bir davaya gerek vardır ve bu davalarla doğrudan icraları sağlanır. Aynı şekilde uluslararası ticari uyuşmazlıkları çözen uluslar arası hakem kararları da gerek verildikleri ülkelerde gerekse başka ülkelerde doğrudan icra gücüne sahip değildirler. Bu tür kararlarında icra edilmek istenen ülkede tıpkı yabancı mahkeme kararları gibi ikinci bir dava ile tasdik ve tenfiz ettirilmeleri gerekmektedir.
Tanıma ise verilmiş yabancı bir mahkeme kararının kesin hüküm kuvvetinin Türkiye’de kabulüdür . Maddi icra işlemlerinin gerçekleşmesine yol açmadan sadece kesin hüküm gücünün kabul edilmesi anlamına gelir. Eğer icra işlemlerinin gerçekleşmesi amacı taşıyorsa o halde yabancı mahkeme kararının yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi yoluna gidilmelidir. Cebri icra olmadan yabancı mahkeme kararlarının sadece kesin hüküm niteliklerinin kabul edilmesi şu durumlarda yarar sağlayacaktır ; Türkiye’de açılacak bir davada yabancı mahkeme kararına dayanılarak kesin hüküm itirazında bulunulabilme, Türkiye’de açılan bir davada yabancı bir mahkeme kararına kesin delil olarak dayanılması ve yabancı mahkeme kararı ile Türkiye’deki idari makamlarda bir idari işlem yaptırılması.
Tanınmanın şartları ise yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi şartları ile büyük benzerlikler göstermektedir. İlk önce Yabancı mahkeme kararının, münhasıran Türk mahkemelerinin yetkisine girmeyen bir hususa ait olması gerekir. Mesela Türk Mahkemelerinin Türkiye’deki gayrimenkullara ilişkin davalarda yetkisi kesindir. Bu sebeple yabancı mahkemelerin Türkiye’deki gayrimenkullara ilişkin kararlarının tanınması söz konusu olamaz. Yabancı mahkeme tarafından verilen karar, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmamalıdır. Yine bir diğer şart da yabancı mahkeme kararının, verildiği ülke kanunlarına göre şekli anlamda kesinleşmiş olmasıdır.
Bir önceki yazımız olan Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi başlıklı makalemizde Yabancı Mahkeme, Yabancı Mahkeme Kararları ve Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması hakkında bilgiler verilmektedir.