Gut Hastalığı Nedir, Nasıl Geçer? Gut Hastalığının Tedavisi
Gut hastalığı nedir, tedavi yöntemleri nelerdir, gut ağrısına ne iyi gelir, gut hastalığının çeşitleri nelerdir, gut hastalığında beslenme şekli nasıl olmalıdır, nelere dikkat edilmelidir? Diyet uygulamaya gerek var mıdır? hangi yiyeceklerden uzak durmak gerekir?
Gut hastalığı toplum arasında damla ya da nikrıs olarak bilinmesine rağmen tıp literatüründe podagra olarak ifade edilmektedir. Özellikle gut hastalığı aşırı içki içen ve çok fazla kırmızı et yiyen kişiler ortaya çıkmaktadır. Gut hastalığı; 40 ve 65 yaş arasında olan kişilerde görülen bir sağlık sorunudur. Bu hastalık:
- Fazla kilolu olan kişilerde,
- Çok fazla kırmızı et tüketen kişilerde,
- Alkol kullanan kişilerde,
- Menopoz döneminden sonra görülmektedir.
Gut Hastalığı Nedir?
Gut nedir en çok merak edilen konulardan biridir. Genel olarak Türkiye’de yaygın olarak görülen ve herkeste ortaya çıkabilecek bir artrit sorunudur. Eklemlerde meydana gelen ani ağrılarla kendini belli eden bu sağlık sorununda kızarıklık ve hassasiyet en önemli belirtilerden biridir. Ayak baş parmağının tabanında bulunan gut; aniden ataklarla gelebilir. Ayak baş parmağının adeta yandığı hissiyatı ile uyandırabilir. Eklemlerde ani ve yüksek sıcaklık duyulur.
Gut Hastalığı Neden Olur?
Gut hastalığına yol açan sebepler arasında birçok risk faktörü bulunmaktadır. Bu risk faktörleri ise:
- 40 ve 65 yaş arasında olan kişilerdeki fazla kilo,
- Beslenme düzeninde çok fazla proteine ve kırmızı ete yer verilmesi,
- Alkol kullanmak,
- Menopoz döneminde olmak olarak sayılabilir.
Gut; hem kadınlarda hem de erkeklerde görülen bir eklem hastalığı olmaktadır. Bu hastalık erkeklerin kanındaki ürik asit seviyelerinin yükselmesine yol açar. Bundan dolayı da erkeklerde görülme sıklığı daha fazla olmaktadır. Bunun yanı sıra gut hastalığında ürik asit kristalleri eklemlerde birikmeye başlar. Gut ataklarının yanı sıra enfeksiyon ve yoğun ağrılar görülebilir. Ürik asit kristalleri; kanda yüksek seviyelere çıkabilir.
Gut Hastalığının Nedenleri Nelerdir?
Gut hastalığının sebepleri arasında bulunan ürik asitler ve pürinler; bu hastalığın görülmesine yol açabilir. Vücutta pürinler doğal olarak bulunan maddelerdir. Bu maddelerin vücut tarafından yıkılması sırasında ürik asit üretilir. Bu durumda ürik asitin yükselmesi ciddi sorunlara yol açabilir. Et, alkollü içecekler ve meyve şekerleri pürin açısından zengindir.
Gut Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
Gut hastalığının belirtileri genel olarak her hastada aynı şekilde kendini göstermektedir. Hemen hemen tüm belirtiler hasta gece uyku sırasında iken meydana gelir. Bu belirtiler ise:
- Aşırı eklem ağrısı,
- Ayak parmaklarındaki eklemlerde ağrı,
- Ayak bilekleri ya da dirseklerde belirtiler,
- Enflamasyon ve kızarıklık,
- Gutun etkilediği eklemlerde şişlik,
- Sınırlı hareket kabiliyeti.
Gut Hastalığının Tedavisi Nasıldır?
Gut hastalığının tedavisi için öncelikli olarak kan testleri ve tetkikler yapmak gerekmektedir. Kesin tanı koymak için hastanın eklemlerinde birikmiş olan sıvılar laboratuvar koşullarında tespit edilir. Bu hastalığın tedavi edilmediği durumlarda kemik ve eklem rahatsızlıkları meydana gelebilmektedir. Hastalığın ileri evrelere ulaşmaması için enfeksiyonların kurutulması ve vücudun ödemden kurtulması gerekir. Bundan dolayı da doğru tedavi yöntemlerine başvurmak oldukça önemlidir.
Gut Hastalığı Nasıl Bir Hastalıktır?
Gut hastalığı genel olarak romatizma hastalığı kategorisinde osa da metabolizma ile ilgili bir sağlık sorunudur. Sağlıklı olan bir insan vücudunda atılması gereken maddelerin ürik aside dönmesi ve vücuttan uzaklaştırılması gerekir. Özellikle de protein içinde bulunan zararlı maddeler, vücuttan mutlaka uzaklaştırılmalıdır. Aksi halde bu maddeler kanda birikmeye başlar. Ürik asidin eklemlerde toplanması sonucunda da enfeksiyonlar meydana gelir. Bu durumda da gut hastalığı görülür.
Gut Hastalığı Nasıl Belirti Verir?
Gut hastalığı genel olarak kişide eklem ağrıları ile ortaya çıkan bir sorundur. Görülen diğer şikayetler ise:
- Gut hastalığı olan kişinin eklemleri şişer ve ciddi ağrılar meydana gelir. Özellikle de kişinin vücudunda sabaha karşı asit iyonları biriktiği için bu sorunlar meydana gelmektedir.
- Geceleri uykudan uyandıracak ağrılar meydana gelebilir.
- Gut böbrekleri tutmuş ise; karın ve bel ağrıları meydana gelebilir.
- Gut sorununda bazı hastalarda idrarda kan, taş gibi durumlar da ortaya çıkabilir.
Gut Hastalığını Tetikleyen Unsurlar Nelerdir?
Gut hastalığının görülmesine yol açan bazı sebepler bulunmaktadır. Bunlar:
- Özellikle mayalı bira gibi alkollerin tüketilmesi,
- Çok fazla kırmızı et tüketmek,
- Yanlış beslenme alışkanlıkları.
Gut Hastalığı Evreleri Nelerdir?
Gut hastalığı evreleri bazı özelliklere sahiptir. Bu evreler:
- Akut atak – Eklemlerde şişme ve ağrı ile kendini gösteren 10 gün kadar süren evre,
- İnterkritik dönem – Belirti görülmeyen ve tamamen iyileşme olan dönem.
- Kronik Gut – Hastalığın tedavi edilmediği dönemlerde kronik hale gelen ve kalıcı ağrı, şişlik ve hareketsizlik görülen evre.
- Tofüslü Gut – Tofüs adı verilen ürik asidin toplanması ve cilt altına çökmesi dönemi.
Gut hastalığının evreleri ilerledikçe; ürik asit kristalleri eklem ve eklemlerin çevresinde meydana gelen dokularda birikme gözlemlenir. Bu durumda da ciddi ağrılar meydana gelebilir. Gut sebebiyle görülen belirtiler herkeste aynı şiddette olmamaktadır. Bazı hastalar yalnızca kısa süreli ataklar geçirirken, bazı hastalar sık sık atak geçirecektir.
Gut Hastalığı Sebepleri Nelerdir?
Gut hastalığına yol açan risk faktörleri; tedavi planlaması için en önemli detayların başında gelir. İnsan vücudunda aşırı oranlarda ürik asit üretimi ya da üretilen ürik asitlerin böbrekler tarafından dışarıya atılmasında sorun olması durumunda kanda ürik asitte artış gözlemlenir. Ürik asitlerin kanda normal olması gereken seviyesi ise 7 mg / dl olmaktadır. Gut hastalarında bu oranların yaklaşık olarak 9’a kadar çıktığı görülmektedir. Yapılan muayene ve testler neticesinde ürik asidin yüksek çıkması gut hastalığının teşhisi için yeterli değildir. Eklemler için bu noktada film çekilmesi gerekmektedir. Eklemlerden sıvı alınması önemlidir. Bunun yanı sıra gut hastalığının sebebi olan metabolizma ile ilgili sorunların teşhis edilmesi ve tedavi edilmesi önem teşkil eder. Obezite, şeker hastalığı ya da metabolik sendrom ürik asidin aşırı oranda idrarda olmasına yol açabilir. Yaş ve cinsiyet gut hastalığına sebep olan önemli detayların başında gelmektedir. Gut hastalığı genel olarak erkeklerde görülen bir sağlık sorunu olsa da kadınlarda görülmektedir. Kadınlarda menopozdan sonra görülme oranı oldukça fazladır. Bazı hastalar, doğuştan gut hastalığına sahiptir.
Gut Hastalığı Tanısı Nasıl Koyulur?
Gut hastalığının teşhisinin koyulabilmesi için kanda ürik asit oranlarının yüksek çıkması gerekmektedir. Fakat yalnızca ürik asit oranları teşhis için yeterli değildir. Yapılan kan testi haricinde gut sorununun teşhisi için belirtiler de önemlidir. Film çekilmesi özellikle şişliklerin tespit edilmesi için oldukça önemlidir. Kesin bir tanı koymak için ise şişmiş ve ağrılı olan eklemlerden örnek sıvı alınması gerekebilir.
Gut Hastalığı Tedavisi için Yapılan Yöntemler Nelerdir?
Gut hastalığı ilerledikçe; ürik asit kristalleri eklem ve eklemlerin çevresinde bulunan dokularda depolanmaya başlar. Bundan dolayı da deri altında şişlikler meydana gelir. Gut hastalığının tedavisinin yapılmaması durumunda eklemlerde hasarlar oluşarak hareket kabiliyetinde sınırlanmaya yol açabilir. Meydana gelen şişlikler genel olarak hastanın eklemlerinin içerisinde ya da çevresinde olabileceği gibi dirseklerde de ya da parmaklarda da görülebilmektedir. Gut hastalığının tedavi edilmediği durumlarda hastalık ne kadar ilerlerse ürik asit kristalleri de eklem çevresinde o kadar birikmeye başlar. Bu durumda da birikim ne kadar fazla olursa, vücut içi hasarları da o kadar fazla olur. Gut hastalığının tedavisinde hastalığın evresi oldukça önemlidir. Gut hastalığının tedavisi için akut ataklar aşamasında ve ataklar arasında tedavi yapılabilir. Ağrılı durumlar söz konusu olduğunda akut atak zamanlarında kullanılan ilaçlar ise antienflamatuar olarak tanımlanır. Bu ilaçların dozları ya da kullanım yöntemleri doktor tarafından belirlenmektedir. Her hasta için kullanılması gereken ilaç ve dozajlar farklı olabilir. Bunun yanı sıra atakları tetikleyen en önemli unsurların başında aşırı yorgunluk gelmektedir. Aşırı yorgunluk; özellikle ağrılı dönemlerde artar.
- Gut hastalığında tuz kristallerinin çözünmesini arttırması için bol bol su içmek oldukça önemlidir.
- Bol bol su tüketilmesi sayesinde böbrek taşı oluşumunun da önüne geçilebilmektedir.
- Enfeksiyon olan eklemlere koyulan buz; hastayı rahatlayabilir. Ağrı ve şişliğin azalması için buz kullanılabilir. Bu unsurun yanı sıra buz koymak tedavi edici etkiye sahip değildir. Bu hastalık söz konusu olduğunda kısa sürede bir uzmana başvurmak oldukça önemlidir.
Gut Hastalığı Diyeti Nasıl Olmalıdır?
Gut hastalığında hastanın beslenme alışkanlıkları, hastalığının gidişatını belirleyen en önemli unsurların başında gelir. Hastanın kanındaki ürik asit yükselmesi kaynaklı olarak ortaya çıkan gut hastalığında et tüketimi kısıtlanmalıdır. Aşırı et tüketimi sonucunda hastalarda gut krizleri görülebilir. Bundan dolayı da hastalar eti tüketmeyi sınırlandırmalıdır. Bunun yanı sıra ürit asit dengesinin korunması için süt ve yoğurt gibi besinlerin et tüketilecekse tüketilmesi önerilir. Bunun dışında:
- Gut hastalığına sahip olan kişilerin alkol tüketmesi oldukça sakıncalıdır. Alkol tüketimi; gut ataklarını tetikler.
- Bu hastaların asprin gibi kan sulandırıcı ilaçlardan uzak durması gerekmektedir.
- Hastalık söz konusu olduğunda atakları önlemek öncelikli hedef olmalıdır. Bu amaçla da kişilerin sık ama az porsiyonlarda yemek yemesi önerilmektedir.
- Gut hastaları günlük olarak 2 avuç içi büyüklüğünde olan ve en fazla 60 gram olan etleri tüketmelidir. Bu oranın üstüne çıkılmamalıdır.
- Dalak tüketilmemelidir. İşkembe, yürek yenmemelidir. Şarküteri ürünlerinden uzak durulmalıdır.
- Ördek eti ve kaz eti kesinlikle tüketilmemelidir.
- Az yağlı dana eti, tavuk eti ya da balıkları günlük 60 gramı geçmeyecek şekilde tüketilebilir.
- Aşırı et tüketimi atakları tetikleyebileceğinden tüketilmesi sakıncalıdır ve hasta için oldukça zararlıdır.
Gut Hastalarının Uzak Durması Gereken Besinler Nelerdir?
Gut hastalarının uzak durması gereken besinlerin başında böbreklerin yorulmamasını sağlayan besinler gelmektedir. Bunun yanı sıra kuru baklagillerin tüketimi bu hastalarda oldukça önemlidir. Bazı sebze türlerinin de tüketilmesi gerekmektedir. Bunun yanı sıra özellikle mercimek, kuru fasulye, nohut düzenli olarak tüketilmelidir. Bunun dışında tüketilmesinde sorun olmayan besinler ise:
- Ispanak,
- Karnabahar,
- Bezelye,
- Mantar,
- Kuşkonmaz olarak ifade edilebilir.
Bu hastalar kesinlikle maya tüketmemelidir. Mayanın yanı sıra kuruyemiş de tüketmemelidir.Tuz ya da nane tüketilebilir. Meyve yenebilir. Tam yağlı süt ürünlerinden ve karbonatlı besinlerden uzak durulmalıdır. Çavdar ya da esmer ekmekler de bu hastalar için yasaklı besinler arasındadır. Zayıflamanın oldukça önemli olduğu bu hastalarda, ürit asit dengesi mutlaka korunmalıdır. Gut diyetinde tam yağlı yiyecekler, et türevleri ve esmer gıdalar yer almamalıdır.
Gut Hastalığında Beslenme Nasıl Olmalıdır?
Gut hastalarının kızarmış yumurta tüketmemesi oldukça önemlidir. Ancak yumurta tüketimi yumurta haşlanmış ise iki günde bir olabilir. Bunun yanı sıra margarin ve tereyağ bu hastaların tüketmemesi gereken en önemli unsurlardır.