DÖVİZ VE FAİZ KONTROL EDİLİRMİ?
Türkiye ekonomik sınırları zorlamaya devam ediyor, iktidar ve muhalefet taraftarları da maalesef konuyu reel değerlendirme yerine taraftarlık ve mensubiyet iç güdüsüyle olayı değerlendiriyor.
Kısaca bir özet yapayım en azından bazı temel noktalar anlaşılsın. Ben bir siyasi bakıştan çok ekonomik bakış ve uygulamaların durumu düzelteceğine inanıyorum. Ancak uygulama siyasi önyargı ile yapıldığı için durum karışık hale gelmektedir. Bu sebeple gelişmiş ülke ekonomilerinde siyasi irade ekonomiyi bağımsız hale getirmiştir. Bizde de daha önceleri bağımsız olan Merkez Bankası, günümüzde siyasetin bir argümanı olması sorunlu ekonomiyi getirmiştir. İktidar, uzman konuya vakıf bürokratları Merkez bankasına getirerek, hizmeti zaten yapmış demektir. Ancak daha sonra ona müdahale ederek veya alacağı kararlara parmak sallayacak şekilde ortamı gevşettiği zaman denge bozulur ve ülke zarar görür.
Çok basit bir ekonomik denge vardır, Arz-Talep dengesi, Fiyat politikasını oluşturan en büyük faktördür. İkinci önemli faktörde spakülasyondur. Yani piyasanın algı ve beklentilerinin yönetimidir. Şu yazıyı yazarken, PPK toplantı halinde ve her ayın 21-26 arası bu toplantıyı yapmaktadır. Eskiden böyle bir toplantıdan haberi olmayan halk, şu anda toplantıda alınacak kararların tahmini sonuçlarını ezberlemiştir. Çünkü bu toplantılar artık döviz ve faiz fiyatlarını belirleyen toplantı olmuştur. Üretimde ve yatırımda olmayan sıcak para döviz ve faiz lobisi ve yabancı finans kaynakları derhal bu toplantının özgül ağırlığını hesap ederek, milyarlarca haksız kazanç elde etmekte ve bedelini de millet olarak bize ödetmektedir.
Bu durum tespitinden sonra, yapılacak olan şey çok basittir. Öncelikle döviz ve faizin önem kazandığı, PPK toplantılarının zamanı ile ilgili bir düzenleme yapılarak, rantiyeci ve faiz lobilerinin menzilinden çıkarılmalı ve sadece ülke ekonomik gelişmesini teşvik eden teknik bir yapıya kavuşturulması gerekir. Faizin düşmesi veya artması ekonomik gelişme sendromu olarak kalmalı ve uygulanmalıdır. Enflasyon bile kontrollü olarak yapıldığında ekonomik katkı sağlayabilir, ancak bizde hayat pahalılığına dönüşmektedir. Üretim ve yatırımı teşvik dışında sadece siyasi rant algısı içindeki piyasa müdahaleleri ile ekonomi zor günler geçirmeye devam eder, hele ki sürekli değişen Merkez Bankası başkan ve bürokratları ile zaten yangına körükle gidilmektedir.
Netice olarak, “Faiz veya döviz sebep, enflasyon sonuç” anlayışından kurtularak, özerkleştirilmeyen ve devamlı siyasi müdahale yapılan merkez bankası sebep, enflasyon sonuç teoremine ulaşmak gerekir.