Gazeteci yazar Mustafa Mutlu'nun yeni kitabı "74. Ferman" Kırmızı Kedi Yayınevi'nden çıktı. Mutlu, yeni romanı 74. Ferman’da Ezidilerin yaşadığı son insanlık dramını anlattı.
Ortadoğu’da yaşananların dini ve etnik kökeni kullanan güç sahiplerinin eseri olduğunu belirten Mutlu, “Artık yapabileceğimiz tek şey, yaşadıkları zulmün olabildiğince duyulmasını sağlamak” dedi.
İşte usta yazar Mustafa Mutlu ile gerçekleştirdiğimiz o söyleşi:
74. Ferman, insanı insanlığından utandıracak bir dramı anlatıyor. Kitabın adıyla başlayacak olursak 74. Ferman nedir?
“Ferman”, özetle Irak’ta, Suriye’de ve Türkiye’de yaşayan ve içinde bulundukları toplumlar tarafından dışlanan Ezidiler’in, uğradıkları kıyımlara verdiği isim… Bu insanlar yaklaşık iki buçuk yıl önce, Irak’ın Sincar bölgesinde IŞİD’in kendilerine yönelik katliamının, bu kıyımların 74’üncüsü olduğunu düşünüyor. Ben de birçoğumuz gibi o günlerde yaşananları ne yazık ki çok umursamadım. Herkes gibi, “Aaaa, IŞİD’in yaptığı ne büyük zulüm! Erkekleri öldürüp, kadınları kızları köleleştiriyorlarmış” diyerek geçiştirdim. Ancak birkaç özverili insan, bizim gibi davranmadı. Zulme uğrayanlara destek olmak için bölgeye gitti, yaralarını sarmaya çalıştı. Onlardan biri de romanda “Murat” karakterine kimliğini veren bir Türk psikolog… Bu bilim insanının bir gazeteye verdiği demeçten etkilendim önce. Sincar’da yaşananları “felaket” olarak nitelendiriyor ve insanlığın bu bölgeyle daha fazla ilgilenmesi gerektiğini söylüyordu. Bir de 16 yaşındaki bir genç kızın dramını anlatıyordu. Bu kız IŞİD’li katillerin tecavüzüne uğramamak için kendince bir yol bulmuştu: Çirkin görünürse, kimsenin ona dokunmayacağını keşfetmişti. Bu yüzden de kendisini yakmıştı. Evet; gerçekten hiçbir sapık ona dokunamadı. Çünkü psikologun gazeteye demeç verdiği günlerde o kızcağız, getirildiği Türkiye’deki bir hastanede can çekişiyordu. İşte; bu röportajı okuyunca, Ezidilere ve Sincar’da yaşananlara ilgim arttı. Bulduğum her şeyi okumaya, gazete kupürlerini toplamaya başladım. Amacım roman yazmak falan değildi. Sadece çağımızda, hem de gözlerimizin önünde yaşanan bu katliama, kendi adıma daha fazla sessiz kalmak istemiyordum. İki yıla yakın bir sürede Ezidiler hakkında yayınlanan ve bulabildiğim ona yakın kitabın hepsini okudum; Sincar’da yaşananlara ait belgeselleri seyrettim. Sonra da olayları tamamen gerçek, kahramanları ise benim yarattığım bu kitap ortaya çıktı. Eğer yazdığım kitapla, bu insanlara yapılanları bir kişinin daha duymasını sağlayabilirsem, kendimi mutlu hissederim.
Şengal Dağı'nda neler yaşandı?
Irak’taki Saddam’ın Ordusu’ndan bazı eski askerler, İslam’ı kullanan terör örgütlerinin emrine girip Irak-Şam İslam Devleti (IŞİD) isimli bir sözde devlet ilan ettiler… Yine İslam’ı referans göstererek “halifelik adına”, önlerine gelen her şeyi yakıp yıkmaya, itiraz edenlerin kellelerini kesmeye başladılar. Ne yazık ki bu zulüm örgütü, başta ABD olmak üzere bölgeyi karıştırmak isteyen Batılı devletlerden büyük himaye gördü. Suçu üstlenmek istemeyen Batılıların uydurduğu gibi “Saddam’ın altınları ve silahları”yla kurulmadı bu örgüt. Belki onlar da kullanıldı ama asıl siyasi ve maddi destek Batı’dan geldi. Öyle ki dünyanın dört bir yanından hatta binlerce kilometre uzaklıktaki Kanada’dan bile “paralı askerler”, gelişmiş silahlar gönderildi. Batı’nın amacı, Ortadoğu’yu yeniden dizayn etmek ve olabildiğince fazla devletçik kurarak daha rahat sömürebilmekti. İşte; IŞİD denilen örgüt, “halifelik” ilan etmeye karar verdiği günlerde, ilk hedef olarak daha önce 73 kez kıyıma uğramış olan Ezidileri uygun gördü. Musul’u ele geçirdiler. Buna ne hikmetse bölgeyi yöneten Barzani’nin Kürt Hükümeti hiçbir direnç göstermedi. Musul ele geçirildikten sonra sıra Ezidi köylerine ve kasabalarına geldi. Sincar Bölgesi’ndeki kasabalara, köylere saldırdılar. Çocukları, kadınları kamyonlara doldurup esir kamplarına götürdüler. Direnen erkekleri, hatta yaşlıları öldürdüler. Çocukları devşirip zorla dinlerini değiştirdiler. Kadınlara ve hatta kız çocuklarına tecavüz edip köle pazarlarında sattılar. İşte; bu kıyımın ilk gününde bazı Ezidiler hemen yakınlarındaki kuş uçmaz, kervan geçmez bir dağ olan Şengal’e kaçtılar. Orada günlerce aç ve susuz kaldılar. İnsanlık onların dağdaki sefil halinin fotoğraflarını Instagram’da, Twitter’de, Facebook’ta “Ah, vah” yorumlarıyla paylaşıp “en çok paylaşılanlar” listesinde bir numaraya oturttu ama hiçbir uluslararası örgüt ya da sivil toplum örgütü, bu katliama “Dur” demedi, diyemedi. Çünkü IŞİD’in vahşeti, herkesin gözünü korkuttu. Sonuçta Şengal’de binlerce kadın ve çocuk önce açlıktan, susuzluktan; sonra da IŞİD vahşetinden hayatını kaybetti. Söylemesi insanlık adına acı, hatta ayıp ama Şengal’de bunlar yaşandı.
Böyle bir olaya dünya neden sessiz kaldı?
Bana göre en önemli neden, korku. Batılı emperyalistler IŞİD için öyle korkunç bir imaj tasarladılar ki kimse bunlara bulaşmak istemedi. İkinci neden ise elbette çağımızın en tehlikeli toplumsal hastalığı olan, bencillik! Hiçbirimiz, kendi başımıza gelinceye kadar hiçbir felaketi ciddiye almıyor, olup bitenleri bir tür Hollywood filmi izler gibi izliyoruz. Tıpkı Türkiye’deki birçok olayda olduğu gibi… Tepki göstermemiz için ille de o felaketin bizim başımıza gelmesi, bizim canımızı yakması gerekiyor. Ve üçüncü neden: Din! Dünya kamuoyu, özellikle de Müslümanlar yüzlerce yıldır Ezidilere karşı kin ve nefretle doldurulmuş… Müslümanlık, Musevilik ve Hıristiyanlık başta olmak üzere bütün dinler bu insanları “şeytana tapanlar” olarak nitelendirip yok etmeye çalışmış… Kimse onların inançlarına, ibadetlerine, yaşam tarzlarına saygı göstermemiş… Tüm bunlar birleşince de bu insanlar sonuçta tam 74 kez kıyıma uğramış!
Bu katliamdan kurtulanlar şimdi nerede?
Her yerdeler… Savruldular! Bir bölümü Türkiye’deki kamplarda hâlâ… Kimliklerini saklayan ve ekonomik gücü olan bir bölümü ise Türkiye’de ve Arap ülkelerinde ev tutup çalışmaya başladı. Bazıları Suriyeli sığınmacıların arasına karışıp Batı’ya göç etti. Birlikte, en yoğun olarak yaşadıkları ülke ise Ermenistan ve Almanya…
IŞİD nasıl bu kadar büyüdü? Ortadoğu IŞİD belasından kurtulabilecek mi sizce?
“Nasıl?”ını ve “Neden?”ini biraz önce anlattım zaten… Bana göre asıl sorulması gereken soru, “Bundan sonra ne olacak?” Şu anda Batılı ülkeler bu terör örgütüne karşı sözüm ona “topyekun” bir savaş başlattı. Ben, buna da inanmıyorum. O coğrafyada insanların kobay olarak kullanıldığı büyük bir oyun oynanıyor. ABD ve Rusya başta olmak üzere herkes güç gösterme derdinde… Peki; buradan bir dünya savaşı çıkar mı? Dünya, silah tüccarlarının ve emperyalistlerin bu tuzağına üçüncü kez düşer mi? İşte; bütün dünyanın sağduyulu insanları ve örgütleri şimdi bu soruların yanıtını arıyor.
Bu romanı yazarken ve bittiğinde neler hissettiniz?
Kendimi bildim bileli yazıyla uğraşıyorum. Bir başka deyişle 45 yıla yakın bir zamandır bütün duygularımı ve düşüncelerimi yazıyla anlatmaya çalışıyorum. Çoğu bende kalan yüzlerce şiirle başladım, öykü, roman, röportaj, dizi yazı ve on binlerce makale yazdım. Bunların hiçbirini yazarken ağladığımı hatırlamıyorum. İlk kez bu romanı yazarken duygularıma hakim olamadım. Anlattığım vahşetin birebir yaşanmış olduğunu bildiğim için olsa gerek, bazı bölümleri yazarken gözümden akan yaşlar sınır tanımadı.
Bu tür saldırılara açık olan toplumlara öneriniz var mı?
İki yıla yakın sürdürdüğüm araştırmalardan sonra bu romanı yazmaya karar verirken, “Belki böylece bu insanlara olan insanlık borcumun bir bölümünü ödemeyi başarırım” diye düşünmüştüm. Oysa bugün ne yazık ki o borcu hiçbirimizin ödeyemeyeceğinden fazlaca eminim. Artık yapabileceğimiz tek şey, yaşadıkları zulmün olabildiğince duyulmasını sağlamak… Bu, bana göre “İnsanım” diyen herkesin görevi… Bu kitabın olabildiğince fazla sayıda insan tarafından okunmasını bu yüzden önemsiyorum. Özellikle de kadınların ve 16 yaşından büyük kızlarımızın okumasını istiyorum. Okumalılar ve içinde bulunduğumuz şartlara güvenip kaderlerini siyasetçilerin ve dünyayı yönetenlerin iradesine teslim etmemeliler. Özellikle laiklik, kadın hakları ve demokrasi gibi konulardaki her geriye gidiş hamlesine büyük tepki göstermeliler… Ve hiçbir zaman “Bunlar bizim başımıza gelmez” dememeliler… Herkes emin olsun ki; eğer biz ama özellikle kadınlarımız uyursa, dünyayı kendi çıkarları doğrultusunda dizayn etmeye alışık alçaklar, bir gün bizim resimlerimizi de hedef tahtasına asarlar.
Söyleşi: Sinan Acıoğlu
Odatv.com
Herkesin konuştuğu Titanic Otel yangınından dikkat çeken görüntüler: "Yangın buraya kadar gelmiş durmuş Allah'ın işi işte"
Serdar Akinan anlattı
"Risk almamak için..."
Meclis’in 27. döneminde, 10 AKP’li vekil ilginç bir istatistiğe imza attı. 3 yılı aşkın zamanda sadece yemin etmek için kürsüye çıktı…
Orman işçisi Yaşar Cinbaş'ın yangına müdahale ettiği son görüntüleri ortaya çıktı.
"Erdoğan ve Akar’ın 15 Temmuz öncesinde..."
Türkiye'nin ciğerini yakan yangınlarda son durum...