Sevgili okurların sanal yazarlarıyla ilgili bir noktayı bilmesinde yarar var:
Olur olmaz her konuda fikir beyan eden yazarınız, maalesef, korkunç derecede cahil birisi. O kadar cahil ki, onca yıldır her ‘boş’ vaktinde elinden geldiğince okumasına karşın, henüz bir şeyi layıkıyla öğrenemedi.
Okuyor, okuyor, yine de öğrenemiyor. Nereye varacak bu işin sonu? Ne kendisi, ne başkası biliyor.
Sanal yazarınız, aklı başında, bilgili, kültürlü, yani cahil olmayan insanlara büyük saygı duyuyor. O insanlar ki, hiçbir şey okumadıkları, hiçbir konuyu araştırmadıkları, karıştırmadıkları halde; her şeyi biliyorlar, her şeyden anlıyorlar. Siyaset mi dersiniz, tarih, tıp, botanik, inşaat, fizik, kimya, matematik, hukuk; istisnasız, ıskalamasız her konuda fikir sahibi bu insanlara imrenmemesi elde değil.
İki günlüğüne yolumuz Ankara’ya düştü. Kavaklıdere’de bulunan Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu’nun (TÜBİTAK) popüler bilim kitapları satan ‘tükana’ uğradık. Gerçi, bu yayınları ülkenin dört bir yanındaki kitapevlerinden temin etmek mümkün; ama hepsini değil. Kitap satış mağazasında çok değerli eserler, kaliteli baskıyla ve ekonomik fiyatlara satılıyor. Cehaletimin bir nebze giderilmesine yararı olur diye, farklı bilim alanlarına hitap eden bu yayınlardan birkaç tane seçtim. Matematik ve fizik alanında, çok büyük maalesef, bilgi altyapım olmadığı için bir tek kitap dahi alamadım.
Bu kitaplardan birkaçını kısa tanıtımlarıyla dikkatinize sunmak istiyorum. Kitaplara geçmeden siz okurlara “lütfen yazının bundan sonraki bölümünü sadece cahiller okusun; karşı saftakiler güzel gözünü, şirin aklını yormasın, işine gücüne baksın” uyarısında bulunmam gerekiyor mu, bilmiyorum.
O kadarını anlayın artık.
*******
Bilim Tarihi (Colin A. Ronan)
Kitabın tanıtımında “Colin Ronan’ın bilim tarihi bilimsel bilgilerin tarihini hem temel bilimlerin gelişmesi hem de Eski Çin’den günümüze kadar, bilime sahip başlıca medeniyetler açısından aydınlatıyor. Kitap, Batı Medeniyeti’nde bilimlerin gelişmesinin ana hatlarını, içinde bulunduğu çağların içsel dinamikleriyle açıklamaya çalışırken, bunun en kolay anlaşılmasını sağlayacak dili de bulmuştur” deniyor. 300 fotoğraf, resim, şekil ve harita bulunan kitaba referans kitabı nitelemesini yapmak abartı sayılmamalı. 611 sayfalık eserin ederi 18 milyon TL.
Macellenya (Jules Verne)
“Dünyanın bir ucunda ıssız, hiçbir yetkenin hüküm sürmediği özgür topraklar… Kahraman Kaw-Jder, tam bağımsızlık içinde yaşayabileceği topraklara gönüllü sürgün olmuş, nereden geldiği bilinmeyen bir özgürlük tutkunu.” (…) Jules Verne’den bahsetmeye gerek var mı? Çocukluk yıllarımızda hayallerimizi zorlayan adam. Yeniden çocuk olsak, fena mı?
Hayvan Makinesini Araştırırken (Pavlov’un yaşam öyküsü) (Daniel Todes)
Yaşam Öyküsü Dizisi ile bilim adamlarının yaşam öyküleri ele alınmış. Bu seride Curie, Freud, Kepler, Mendel ve Bell yaşam öyküleri ele alınıyor. Daniel Todes, Hayvan Makinesini Araştırırken adlı kitabında “Dünya Fizyolojisinin Prensi” kabul edilen İvan Pavlov’un yaşam öyküsünü anlatıyor. Tanıtımda, Pavlov’un, köpeklerin tükürük bezlerini beyinlerine açılan bir pencere olarak gördüğünü, yaptığı binlerce deney sonucunda koşullu refleks ve koşulsuz refleks kavramlarını oluşturduğunu belirtiyor. Ki, bu herkes tarafından biliniyor. Kitap, bilim adamının yaptığının ötesinde, kişisel öyküsünü tarihsel arka planlarıyla birlikte anlatıyor. Bu kitapların başvuru kitabı olarak kullanılabileceği özellikle vurgulanmış.
Ekvator Hikayeleri Sıfır Hikayeleri (Gianni Guadalupi ve Antony Shugaar)
En eskisi 1540’larda, en yenisi 1894’lerde geçen Ekvator hikayeleri, belki de bugüne kadar okuduklarımızın ya da dinlediklerimizin en ilginci olma iddiasında. Barones Elisa Von Wagner’in yaşamının bir bölümü anlatılıyor. Afrika gezilip esrar perdesi kaldırılıyor, Nil Nehri keşfediliyor, Beyaz Raca, İnsan Yiyiciler ve Ekvatorya’nın Belaları, Kayıp Göl ile tanışılıyor. 227 sayfalık kitabın baskısı diğer kitaplar gibi gayet güzel. Ederi 7 milyon.
Galileo ve Newton’un Evreni (William Bixby)
“Geveze” Galileo ile pek konuşkan olmayan Newton, sanıyoruz, yeterince biliniyor. İtalyan Galileo olduğu yıl (1642), İngiliz Newton doğmuş. Yazar, bu iki insanın bilim tarihindeki yerini “bir roketin birbirini tamamlayan iki aşamasına” benzetiyor. Ederi 10 milyon,181 sayfa.
Yunan ve Roma Mitolojisi (Colette Estin ve Helene Laporte)
Mitoloji alanında sayısız değerli eser bulmak mümkün. Ancak bu kitabı diğerlerinden ayıran özelliklere rastlamak mümkün. Öncelikle “çok şirin” basılmış; albenili. İçerik açısından bakıldığında, mitolojiye başlayanlar mutlaka bu kitapla başlamalı denilebilir. Çünkü, resimler, çizimler, kısa ve öz açıklamalar, araya atılan “büyük adam” lafları kitabı mitolojinin ağır ve güçlü hafıza gerektiren havasından kurtarıyor. 254 sayfa 7.milyon. Bu kitaptan kafama takılan bir söz var, Platon’un Devlet’inde yer alıyormuş, şöyle: “Filozoflar kral olmadıkça ya da şu kral denen kimseler gerçek filozoflara dönüşmedikçe siteler için onların kötülüklerinin sonu gelmeyecektir”.
İyi de hoca, bu filozof kimin filozofu, bu felsefe kimin felsefesi?
Tüfek, Mikrop ve Çelik (Jared Diamond)
Niye beyaz adam Amerika’yı işgal etti de, Kızılderililer Avrupa’yı işgal edemedi? İnsanlık tarihinin dünden bugüne gelişimine ilişkin muazzam bir kitap. İlk baskısı geçen yıl yapılan bu kitapla ilgili fazla şey söylemek istemiyorum. Bence, muhteşem bir eser. Mutlaka okunmalı.
TÜBA YAYINLARI
Tübitak, Türkiye Bilimler Akademisi yayınlarını da basıyor. Kurum alanında otorite isimlerin verdiği konferansları kitaba dönüştürmüş. Görece küçük hacimli bu kitaplardan birkaçı şöyle:
Bilimsel Devrim ve Stratejik Anlamı (Erdal İnönü)
Türkiye Bilimler Akademisi Şeref Üyesi Prof. Dr. Erdal İnönü’nün kitabı iki bölümden oluşuyor. I. bölüm Bilim Tarihinden İzlenimler adını taşıyor ve çeşitli başlıklar halinde bilim tarihine ilişkin çeşitli konular ele alınıyor. II. Bölüm Bilimsel Devrim Üzerine Düşünceler başlıklı. Her iki bölüm de sorularla sona eriyor.Bunlar verdiği konferansların adları, kitap olmuş.
21. Yüzyılda Üniversite ve Kültür (Talat Halman)
Bilkent Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Edebiyatı Bölümü Başkanı Prof. Dr. Talat Talman kitabında, “aklın yolu birdir” sözüne takmış. Karşı çıkıyor ve şöyle diyor: “Yol birse, çıkmaz sokaktır, Aklın yolu hiçbirk zaman bir olmamalı. Bir olan akıl, faşizan akıldır… Aklın yolu bindir, binlercedir, sonsuzdur.” Kitap, 55 sayfa 2 milyon TL
Tarih ve Akademi (Halil İnalcık)
Bilkent Tarih Bölümü Öğretim Üyesi yazar, “Batı uygarlığının temel unsurlarından birini oluşturan, kilisenin denetimindeki üniversitelerde hakim olan skolastik düşünce karşısında gelişerek 18. yüzyılda aydınlanmayı ve bilimsel devrimi kurumsallaştıran bilim akademilerini” ele alıyor. İnalcık, 1968 yılında Türk Kültürü dergisinde yayınlanan, akademi kavramı ile Japon Akademisi örneğinin de incelendiği ve değerlendirildiği “Akademi Nedir, Türk Akademisi Nasıl Kurulmalıdır? Bir Örnek: Japon Akademisi” başlıklı makalesini de bu kitaba eklemiş. 72 sayfa 1 milyon 500 bin lira.
Kırsal Kültürün Nesnellik Boyutları (Doğan Kuban)
Kitabın tanıtımında “toplumumuzun kültürel ve bilimsel açılardan bir çözümlemesini yapmış, toplumumuzu oluşturan katmanları, ülkemizde egemen kültür yapısına olan etkilerini ve, özellikle, sayısal çoğunluğu elinde tutan katmanların bu kültürdeki ağırlığını irdelemiş. Kırsal kültür olarak tanımladığı bu bileşik kültür yapısında bilimselleşememiş ve kentleşememiş kültür öğeleriyle Osmanlı kültürünün günümüze uzanan öğelerine ana bileşkenler olarak işaret etmiştir” deniyor. Kitap milyon 500 bin lira.
Türkiye’de Eğitim Üzerine Düşünmek (İlhan Tekeli)
İlhan Tekeli 96 sayfalık çalışmasında, “Eğitim Üzerine Düşünmek Türkiye’de Eğitim Reformu Tartışması için Bir Düşünce Çerçevesi” başlığıyla eğitim reformunu, sistemini, gerçekleştirilmesi beklenenleri, önerilerin oturtulabileceği referans çerçevelerini, Türkiye-Dünya-AB perspektifi vb. alt başlıklarıyla ele alıyor. Kaynaklar ve modellerle çalışmasını destekliyor. 2. bölümde ise Günümüzde Üniversite Üzerine Konuşmanın Değişik Yolları ana başlığında, Dünya ve Türkiye açısından üniversite olgusuna değiniliyor.
***
Bu kadar yazdık, ettik, kitaplarını tanıttık. TÜBİTAK bize fahri doktora olmasa bile, fahri araştırma görevlisi, yardımcı doçent unvanı filan ayarlar artık!
|Bülent KORKMAZ|
|3 Nisan 2004 05:29|