Dünyanın tüm gelişmiş ülkeleri, çevreye zarar veren enerji kaynaklarına olan bağımlılıklarını
azaltmak için çaba gösteriyor. Birçok sosyal imkâna ulaşmanın daha kolay bir hâle geldiği dünyada, ortalama bir ev sahibi ya da iş lideri dünyayı daha yeşil kılmak için endişe duyuyor ve çözüm arıyor.
Bu durum ülkemiz için daha da yaşamsal önemde.
Tükettiği enerjinin kabaca üçte ikisini ithal ettiği kaynaklarla üreten Türkiye’de, bu korkutucu dışa bağımlılığın azalması ve kaynak çeşitliliğinin sağlanması gerekiyor.
Bunun için çok fazla bir seçeneğimiz de yok aslında…
Tepemizdeki güneş, yüzümüze çarpan rüzgâr, beslediğimiz et ve süt hayvanlarının dışkıları, denizlerimizdeki dalga, evimizin çöpü ve tüm atıkları, yer altından fışkıran sıcak su; muhteşem bir enerji kaynağı sunuyor.
Tabii anlayabilene ve yararlanabilene…
Yenilenebilir enerji kaynaklarının yakın gelecekte farklı anlamları da olacak. Özellikle teknik mesleklerin değişim döngüsünde söz ve karar sahibi olacak sektörlerin başında, yenilenebilir enerji gelecek. Özellikle genç okurlarımın, sektördeki iş imkânlarını bu gözle okumalarında yarar görüyorum:
YEŞİL MÜTEAHHİTLER VE TEKNİK KADROLAR
Güneş panellerine ihtiyaç duyan insanların bu taleplerini karşılayan müteahhitler yakın gelecekte daha görünür olmak zorunda. Isıtma ve soğutma gereksinimlerini en aza indirgeyen, daha iyi yalıtım veya özel pencereler gibi tamamlayıcı hizmetler de sağlanabiliyor. Yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği ihtiyaçlarını karşılayan müteahhitlerin kâr marjları ise konvansiyonel tarzda üretim yapan meslektaşlarına göre en az üç kat daha fazla. Bugün doğalgazlı bir konut nasıl alışılmış bir durumsa, çok değil on yıl içinde kendi enerjisini üreten konut ve binalar daha fazla tercih edilir olacak.
Artık insanlar enerji kaynaklarını değiştiriyorlar, binalardan tam olarak faydalanılması için iyi bir donanım kurulması gerekiyor. Söz konusu sistemler eski kablolarla iyi çalışmaz ve işletmelere güç sağlamak için yeni kablo yolları yerleştirmek üzere özel elektrikçilere de ihtiyaç duyuluyor.
YEŞİL MÜHENDİSLİK
Yeşil mühendislik geniş bir hizmet alanı… Bu mühendisler, bütçeye uygun rüzgar türbinleri ve son derece verimli olan güneş panelleri gibi sistemlerin tasarımına yardımcı oluyor. Tesisin inşa edilmesi ve güçlendirilmesi gereken herhangi bir sektörde çalışabilirler. Tarımsal üretim, ticari işletmeden gayrimenkule kadar neredeyse her endüstri yeşil bir mühendisin yardımına ihtiyaç duyuyor.
Çevre mühendisliği, kimya, biyoloji ve toprak bilimleriyle mühendislik prensiplerini birlikte kullanarak çevre sorunlarına yönelik çözümler üreten mühendisleri öne çıkıyor.
Çevre mühendisliğinin ilginç bir alanı da Biyoyakıt Mühendisliği… Biyoyakıtların yaygınlaşması, araçlarımızı çalıştırmaya ve meskenlerimizi ısıtmaya başlamasıyla birlikte hayatımızın dramatik bir şekilde değişmesi bekleniyor. Biyoyakıt Mühendisleri, biyoyakıtlarla uğraşmak için gerekli olan süreçleri ve ekipmanları iyileştirmeye odaklanan işleri gerçekleştiriyor.
SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIM
Birçok sanayi, enerji boşluklarını doldurmak için biyoyakıtlara güveniyor. Biyoyakıtlar genellikle mısır, soya fasulyesi ve şeker kamışı yan ürünlerinden elde ediliyor. Biyoyakıt oluşturmak için gübre de kullanılabiliyor. Sürdürülebilir tarımdaki en ilginç kariyer çizgilerinden bazıları tarla tarımı (tarla ürünlerinin üretimi için bilimsel yöntemlere odaklanarak), toprak bilimi, bahçe bitkileri, hayvan bilimi ve organik tarım olarak öne çıkıyor. Bugün toprak verimliliğini koruyan ve çevrenin korunmasını
sağlayan organik tarım uygulamaları çok revaçta.
Bir başka ilgi çekici alan ise yeşil biyoteknoloji… Biyoteknoloji, canlı organizmaların (veya canlı organizmaların bölümlerinin) gıda, ilaç veya diğer ürünler üretmek için endüstriyel kullanımı anlamına geliyor. Yeşil biyoteknoloji (ayrıca bitki biyoteknolojisi), çevre dostu alternatifler (biyo yakıtlar, biyolojik gübreler ve biyolojik zirai ilaçlar) sayesinde ürünlerin üretimini ve çıktısını iyileştirmeyi amaçlayan ve hızla genişleyen bir alan olarak dikkat çekiyor.
ÇEVRE DANIŞMANI
Çevresel bir danışman olmak, sadece yenilenebilir enerjiden çok daha fazlasını gerektiriyor. Şirketin çevre dostu olmaya yönelik çabalarının tüm yönlerini etkiliyor. Çevresel etkilerini azaltmaya çalışan örgütler, yaptıkları çalışmaları ölçmek için danışmanlar tutuyor ve yaptıkları zararları azaltmanın yollarını buluyor. Kirli işletmeleri, temiz işlere dönüştürmede çevre danışmanları çok önemli bir işlev yükleniyor. Bir çevre danışmanı genellikle su kirliliği, hava kalitesi ve toprak kirliliği gibi konuları ele alan özel ve kamu sektörü müşterileri için sözleşmeye dayalı olarak çalışıyor. Alan ve masa tabanlı araştırmaları yürütmek, çevresel değerlendirmeler yapmak ve şirketlere çeşitli konularda tavsiyelerde bulunmak için bilimsel bilgi ve teknik uzmanlığa sahip oluyor. Örneğin, bir şirket büyümek için bir arazi satın almayı düşünüyorsa, Çevre Danışmanı satın almadan önce araziyi değerlendiriyor ve kararı vermek için gerekli verileri topluyor.
MEKANİK
Yenilenebilir enerji, otomotiv endüstrisi üzerinde önemli bir etkiye sahip. Yakıt üzerinde oldukça verimli olan otomobiller, geçmiş nesillerdeki arabalar ile tamamen farklı yapıdalar. Daha büyük teslimat araçları verimlilik için geliştiriliyor. Elektrikli araçlar daha yaygın hale geldiğinde, bu arabalara nasıl bakım ve onarım gerektiğini bilen profesyonellere olan talepte adeta patlama yaşanacak. Rutin bakım ve onarım çalışmaları, hepimizin bildiği vasıflara sahip işçiler tarafından yapılabilirken, elektrik sistemleri ve aktarma organları, elektrikli taşıtları bilen nitelikli işçiler gerektiriyor. Dahası, elektrikli araç pillerinin onarılması veya kurulması, çok daha kritik bir eğitim ve donanım gerektiren meslekler olarak öne çıkıyor.
MİMARLIK VE TASARIM
Güneş ve rüzgâr enerjisinin ortaya çıkışı, yeni binaların ve yapıların tasarımına yaklaşma biçimini değiştiriyor. Elon Musk’un uzay gemisini geliştirmeye yönelik tutkulu projesiyle tasarım süreçlerine yaklaşım biçimlerinde radikal değişiklikler gözleniyor. Mimarlar ve her çeşit tasarımcıların bu yeni sürece
uyum sağlaması gerekiyor. Yeşil tasarımda kariyer seçenekleri oldukça çok: Mimarlar, peyzajcılar ve şehir plancıları, yaşadığımız ve çevre dostu olarak çalıştıkları alanlarda büyümek isteyen bir profesyonel gücün birer parçası olarak çok daha şanslı ve bol kazanç getiren işler yapabiliyor.
İŞTE 2025 YILINDA HAYATIMIZI DEĞİŞTİRECEK TEKNOLOJİLER
4.0 Sanayi Devrimi; gerek ekonomide, gerekse sosyal yapıda yapacağı dönüşümler ile adeta yeni bir “paralel evren”i işaret ediyor.
3. Sanayi Devrimi, ‘Dijital Devrim’ olarak da adlandırılmış, belli başlı buluşları ile dikkat çekmişti. Bu buluşlar arasında; nükleer enerji, sentetik ürünler, bilgisayar teknolojisi, robot, android teknolojisi, fiber optikler, biyogenetikler, biyotarım ve lazer sistemleri gibi teknolojiler ve ürünler yer alıyordu.
3. Sanayi Devrimi ise adeta bunların da üstüne basarak ilerliyor. Küresel boyutta sanayi üretimini yüksek teknoloji ile donatma, makineler arası iletişim çağına, siber fiziksel sistemlere geçişi esas alıyor.
Almanya ve ABD başta olmak üzere gelişmiş sanayi ülkelerinde, bilişim sektörlerinin de yer aldığı sivil toplum kuruluşları 4.0 Devrimi üzerinde yoğun şekilde çalışıyor. Kendi ülkelerindeki sanayi kuruluşlarını bu yeni döneme hazırlıyor. Tahminlere göre dördüncü sanayi devrimi 10 ilâ 20 yıl içinde entegrasyonunu tamamlayarak firmalar tarafından uygulanabilir hâle gelecek.
Bu sürece geçmeyi başaran ülkeler, rakiplerine her yıl adeta ‘5 yıllık’ bir fark atmış olacak.
Bu kapsamda uluslararası danışmanlık şirketi Mc Kinsey tarafından yapılan araştırmada; 2025 yılında günlük hayatımızı ve üretim proseslerini en fazla etkileyecek 12 teknoloji belirlendi.
Bunlar, gelecek 10 yıllık zaman diliminde hayatımızın 4’üncü Sanayi Devrimi’nin de (4.0) ilk işaretleri ve vazgeçilmez teknolojileri olacak.
Bu teknolojiler;
Bilgi İşlerinin Otomasyonu
Nesnelerin interneti
Mobil internetle bütünleşme
Bulut Teknolojisi
İleri Robotlar
Sürücüsüz Arabalar
Yeni Nesil Gen Bilimi
Enerji Depolanması
3 boyutlu yazıcılar
İleri Materyaller
İleri Petrol ve Gaz Sondajlama
Yenilenebilir Enerji
başlıklarında tanımlandı. Aynı şekilde Sanayi 4.0 Sanayi Devrimi, 9 farklı bileşenden oluşuyor.
“Otonom robotlar, simülasyon, dikey ve yatay sistem entegrasyonu, nesnelerin interneti, siber güvenlik, bulut depolama, katma değer üretim, genişletilmiş gerçek ve büyük veri” başlıklarıyla adlandırılan bu bileşenler kullanılarak hedeflere ulaşılırsa, tamamen talebe yönelik dijital bir üretim modeli uygulamak mümkün.
Böylelikle gereksiz üretimin ortadan kalkması ve ürün / emtia fiyatlarının daha da düşmesi bekleniyor. Sözgelimi 4.0 Devrimi Almanlar; ABD, Güney Kore veya Japonya’nın ileri teknoloji ürünlerini Çin kadar ucuza üretebilirken, çalışanların “Avrupa standartlarını” da koruyabilecek.
Türkiye’yi mevcut ve gelecekteki işgücü niteliğinin yanı sıra sanayi altyapısı başlıklarında nelerin beklediğini şimdi daha iyi anlayabiliyoruz galiba…
ÇEŞME’YE YAPILACAK HAVALİMANI, ÇÖPE ATILACAK MİLLİ BİR KAYNAKTIR!
Türkiye, milli servet niteliğinde olup atıl kalan yüzlerce ölü proje ile dolu.
Havalimanları bu projelerin başında geliyor. Haftada bir gün uçak inip kalkan pek çok şehrimize havalimanı yapmaya çalışıyoruz. Nüfusu 80 bini bile bulmayan Bayburt’a bile havalimanı yapılıyor, gerisini siz düşünün…
Benzer bir yatırım, Çeşme-Alaçatı’da Yap-İşlet-Devret modeliyle hayata geçirilmesi planlanan Ekrem Pakdemirli Havalimanı olarak önümüzde duruyor.
Projenin 20 Nisan 2018 tarihinde yapılan ihalesini Terminal Yapı AŞ kazanmıştı. Hem özel jetleri ağırlayabileceği, hem eğitim uçuşlarının yapılabileceği hem de charter seferlere hizmet vereceği ifade edilen havalimanı için 25 yıl işletme şartı, 24 ay yapım süresi verilmiş, Mayıs 2020’de bitirilmesi öngörülmüştü.
// BAKAN İSTEMİYOR MU?
Çeşme Turistik Otelciler Birliği (ÇEŞTOB) Başkanı Sayın Yakup Demir’in açıklamaları ise konuyu farklı bir boyuta taşıyor. Demir, Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Ersoy’un, “Bu havalimanına gerek olmadığını düşündüğünü” ifade ediyor.
Turizm sektörünün kıdemli bir üyesi olan Sayın Bakan, gerçekten bu düşüncede midir bilemem.
Ama öyle olmasını umuyorum.
Havalimanı yapılacak araziye 45 dakika mesafede Adnan Menderes Havalimanı varken, atıl kalacağı daha yapılmadan belli olan bu yatırıma karşı çıkmak, aklın ve mantığın gereği olsa gerek.
Bu satırları okuyan bazı okurların bizi “istemezükçü” olarak yaftalayacağını bilsek de doğruları söylemekte tereddüt etmeyeceğiz. Siyasiler havasını atacak diye, akıl ve mantık dışı projeleri savunacak hâlimiz yok.
Çeşme’nin, havalimanından önce çok daha önemli sorunları bulunuyor. Turizm sezonunda nüfusu beş kat artan ilçenin su kaynakları yetersiz. Kutlu Aktaş Barajı’na ek yeni kaynakların süratle devreye alınması gerekiyor.
Bir başka sorun arıtma…
İlçenin dünyaca ünlü denizi, arıtma tesislerinin yetersizliği nedeniyle tehlikede.
Bir diğer sorun kanalizasyon…
// EĞİTİM İÇİN SEÇENEK ÇOK
Alaçatı Havalimanı yılda sadece iki-üç ay kullanılacak. Sadece kodaman işadamlarımızn özel jetlerine hizmet verebilecek. “Çeşme’ye yararı yok, ama çevresine yararı olacak” desek o da yok… Urla, Karaburun gibi yerleşim merkezlerine hiçbir olumlu katkısı olmayacak bir havalimanına trilyonları gömmek akıllı işi değil.
Şayet eğitim amaçlı bir havalimanı düşünülüyorsa, Türkiye coğrafyasına saçılmış ve bomboş duran pek çok havalimanı bulunuyor.
Türkiye’de havayolu trafiğinin yüzde 90’ını sayıları 10’u ancak bulan havalimanları karşılıyor. Diğer havalimanları ise büyük oranda atıl vaziyette.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye’de halen 23 uluslararası havalimanı, 32 yerel havalimanı, 17 askeri havalimanı bulunuyor. 5 havalimanı da inşa halinde.
Yerel havalimanları arasında haftada 2-3 kez uçak inip kalkan havalimanları çoğunlukta. Bu havalimanlarından biri ya da bazıları eğitim amaçlı pekâlâ kullanılabilir…
// TURİZMCİLERİN ÇOĞU SAÇMA BULUYOR
Son sözüm, ÇEŞTOB Başkanı Yakup Demir’e tepki gösteren ve “Ayağımıza kurşun sıkıyorsun” diyen bazı turizmcilere… Sayın Demir gibi düşünen pek çok turizm profesyoneli ve otel yatırımcısı tanıyorum. Hepsi kapalı kapılar ardında bu projenin saçmalığından dem vururken, iş, basının önünde konuşmaya gelince yutkunmak ve “savunur görünmek” zorunda kalıyorlar.
Maalesef Türkiye’nin gerçeği bu…
45 dakika mesafede Türkiye’nin üçüncü büyük havalimanı olan, çevresi onlarca rüzgâr enerjisi santrali ile dolu bir araziye ülkenin kıt kaynaklarını gömmek, turizm sektörünün değil Türk ekonomisinin ayağına kurşun sıkmaktır.
Turizmcilerimiz bu tür zihni sinir projelerle vakit öldüreceklerine, kamu otoritelerinin şakşakçılığına soyunarak kendilerinin de inanmadığı projeleri canhıraş savunacaklarına daha yararlı işlerle meşgul olmalılar. Sözgelimi Çeşme’nin dünyada daha iyi pazarlanmasına ve daha kaliteli yabancı turiste nasıl ev sahipliği yapacağına kafa yormalılar…
Sayın Bakan Ersoy’un bu konudaki düşüncesini doğrusu tüm İzmirliler merak ediyor…
İBRAHİM BODUR’DAN GENÇLERE DERS CÜMLESİ
Kale Şirketler Grubu’nun kurucusu merhum İbrahim Bodur, “Cumhuriyet kuşağı sanayicileri” arasında en vefalı ve en başarılı işadamları arasında geliyordu. 2016 yılında, 89 yaşında iken aramızdan ayrılan Bodur’un, gençler için fikir rehberi olabilecek bir cümlesini okurlarıma aktarmak istedim. Kale Grubu’nun İstanbul’daki merkezindeki bir koridor duvarında gördüğüm ve hemen fotoğrafladığım bu cümlede gençlere şu nasihatte bulunuyor İbrahim Bodur:
“Gözünüzle görebildiğiniz ufuk içerisinde kendinizi kaybetmeyin. O ufukları kendi inancınız, azminiz ve gayretiniz içinde kaybedin”
60 yıla yaklaşan bir sanayicilik serüveninin ortaya çıkardığı muhteşem birikimden damıtılan cümleler bunlar. Dün LYS sınavına giren, gelecek haftalarda üniversite sınavlarına girmeye hazırlanan gençler, iş hayatına atılmadan önce hangi donanıma sahip olduklarını çok iyi analiz etmeliler. Onlara, “Hayallerinizden peşinden gidin, yılmayın, ümitsiz olmayın” kabilinden ders cümleleri kurmayacağım. O cümleler eğitimcilerin ve pedagogların işi…
Ancak şunu söyleyebilirim..
Bugün meslek ya da iş kolu olarak görülen pek çok uğraş alanı, yarınlarda hiçbir anlam ifade etmeyecek. Bugün pek çoğumuza saçma sapan görünen mesleklerin sahipleri ise gelecekte vazgeçilmez çalışanlar olacak.
Rahmetli İbrahim Bodur’un cümlesine biraz da bu zaviyeden bakmakta fayda var. Gelecek ufuklarınızı, çalışanlığınız ve azminiz içinde kaybedebilirsiniz.
Ne iş yaparsanız yapın, işinizi en iyi şekilde yapmaya çalışın.
Hangi meslekten olursa olsun başarıya ulaşmış insan hikayelerinin tek ortak noktasının “çok çalışmak” olduğunu göreceksiniz…