Diş Protez Teknolojisi Bölümü (MYO)
Diş protez teknolojisi bölümü, günümüzde birçok insanın kullandığı protezlerin geliştirilmesi ve üretilmesi aşamasında çalışacak yetkin elemanlar yetiştirme amacıyla kurulan bir bölüm. Sağlık sektöründe çalışan onlarca disiplinden yalnızca biri olan diş protez teknolojisi, insanlara daha konforlu ve kaliteli bir yaşam sürme olanağı tanıyor diyebiliriz. Çünkü bildiğiniz gibi ağız ve diş sağlığının hem genel sağlık hem de yaşam kalitesi üzerinde çok büyük bir etkisi var. Bu disiplinde ağız ve diş sağlığı konusunun önemli bir bileşeni olan protez aşamasına gelişen teknolojisi entegre ederek her hastaya farklı çözümler sunma imkanı tanıyor.
Diş protez teknolojisi bölümü okuyanlar eğitimlerinin sonunda protez üretimi ve var olan protez sistemlerinin geliştirilmesi konusunda uzman olarak mezun olurlar. Bu sayede protez kullanma ihtiyacı duyan insanların hayatlarını dokunurlar. Biz bu yazıda diş protez teknolojisi bölümü hakkında bilgi vererek sizlere bu alanı tanıtmayı hedefliyoruz. Sağlık sektörünün gizli kalan disiplinlerinden biri olan bölümü tanımlayarak iş imkanları ve eğitim detayları üzerinde durmayı düşünüyoruz. Böylece siz de alanla ilgili kapsamlı bilgiler edinebilir ve aklınızdaki soruların yanıtlarını alabilirsiniz.
Diş Protez Teknolojisi Bölümü Nedir?
Diş protez teknolojisi bölümü bir ön lisans programı. Yani bu bölüm üniversitelerin meslek yüksekokulları çatısı altında yer alıyor. Eğitim süresi ise 4 dönemden oluşuyor. Eğitim toplam 2 yıl sürüyor.
Diş protez teknolojisi bölümü, her geçen gün gelişen sağlık bilgi teknolojilerini protez sistemlerine entegre etmeye çalışan bir disiplin olarak karşımıza çıkıyor. Diş protez teknolojisi okuyanlar mezun olduklarında protez ve benzeri ürünlerin üretim ve gelişim aşamasında çalışabiliyor. 2 yıllık eğitim sürecinde verilen teorik dersleri ve pratik uygulama aşamalarını başarıyla bitiren öğrenciler mezun olduklarında “Diş protez teknikeri” unvanını alıyor.
Diş protez teknolojisi okumak isteyenlerin sağlık sektörüne ilgi duyan ve gelişime açık kişiler olmaları oldukça önemli. Çünkü bildiğiniz gibi teknoloji her geçen gün gelişiyor. Bu da sağlık sektöründe sürekli bir yenilik ile karşı karşıya kalma ihtimalini artırıyor. Bu nedenle yaşamlarını bu işi yaparak sürdürecek kişilerin sağlık sektörüne entegre edilebilecek teknolojik gelişmeleri yakından takip etmesi gerekiyor.
Diş protez teknolojisi bölümü hakkında genel bilgileri verdik. Şimdi diş protez teknolojisi iş olanakları konusuna bakalım.
Diş Protez Teknolojisi İş İmkanları Nelerdir?
Diş protez teknolojisi mezunları ağız sağlığı ile ilgili çalışmalar yürüten ve protez sistemleri kullanılan birçok yerde çalışabilirler. Genel olarak iş imkanlarını şu şekilde sıralayabiliriz:
Diş protez teknolojisi mezunları KPSS’ye girerek kamu hastanelerinde görev alabilirler. Açılan kadronun istediği puanı alan kişiler tercih yaparak yerleşebilirler.
Diş protez teknolojisi okuyanlar üniversite hastanelerinde de çalışabilirler. Bu hastanelere bazen KPSS ile alım yapılıyor. Bazen üniversite kendi kadro şartlarını kendi oluşturuyor. Burada yapılması gereken, çalışılmak istenen üniversitenin şartlarını yakından takip etmek.
Mezunlar özel hastanelerde ve diş kliniklerinde de görev alabilirler. Ayrıca düzenli olarak protez işlemleriyle ilgilenen bir diş hekiminin yanında yardımcı olarak da çalışabilirler.
Diş protez teknolojisi bölümünden mezun olanlar, protez üretimi yapan laboratuvarlarda üretim ve ürün geliştirme aşamasında çalışma imkanı bulabilirler.
Diş protez teknikerleri, protez ya da protez için gerekli parçaları temin eden firmaların pazarlama departmanında da çalışabilirler.
Aslında diş ve diş sağlığı ile ilgili tüm kamu kurumlarında ve özel kuruluşlarda çalışabilirler diyebiliriz. Tabii bunun yanında bölümden mezun olanlar akademisyen olarak kariyer yapmayı da tercih edebilirler. Üniversitelerin istediği ALES ve dil şartlarını sağlayanlar asistanlık için başvuruda bulunabilirler.
Diş protez teknolojisi bölümü iş imkanları da böyle. Sırada bölümden mezun olan kişilerin iş tanımı var.
Diş Protez Teknolojisi Mezunları Ne İş Yapar?
Diş protez teknolojisi bölümünden mezun olanların yaptıkları işler şöyle özetlenebilir:
Diş hekiminin hastadan aldığı protez ölçülerini kayıt altına almak ve bu ölçülere uygun protezi üretmek.
Kalıp halindeki diş protezinde kullanılacak malzemelere uygun adımlar izleyerek protezi ağız içerisinde rahatlıkla kullanılabilecek forma ulaştırmak.
Klasik yöntemlerin yeterli olmadığı durumlarda doktorun sunduğu alternatif protez sistemlerini modellemek ve eksiksiz bir şekilde üretmek.
Kullanım esnasında kırılan ya da çatlayan protezlerin bakım ve onarımını yapmak.
Düzenli olarak protezlerini temizletmek ve bakım yaptırmak isteyen kişilere yardımcı olmak.
Kişilere protezlerin nasıl kullanılması gerektiği hakkında detaylı bilgi vermek.
Protez üretimi ve onarımı sırasında kullanılan cihazların hijyen kurallarına uyduğundan emin olmak. Belirli aralıklarla ilgili cihazların bakımlarını yapmak.
Diş Protez Teknolojisi Dersleri Nelerdir?
Diş protez teknolojisi dersleri şu şekilde sıralanabilir:
Diş Morfolojisi
Temel Bilgi Teknolojileri
Sabit Protezler
Baş ve Boyun Anatomisi
İleri Diş Morfolojisi
İleri Sabit Protezler
Hareketli Protezler
Çiğneme Fizyolojisi
İleri Hareketli Protezler
Porselen Protezler
Sterilizasyon
Ortodonti
Oklüzyon
İmplant Üstü Protezler
Çene Yüz Protezleri
Atatürk İlke ve İnkılapları
Türk Dili
İngilizce
Bölüm dersleri oldukça kapsamlı. Ayrıca öğrenciler uzun süreli staj programlarına da dahil ediliyor. 4 dönemlik eğitim sürecinin 2. döneminde başlayan stajlar mezuniyete kadar devam ediyor. Böylece öğrencilerin bol bol pratik yapması sağlanıyor.
Diş protez teknolojisi derslerini de sıralamış olduk. Bu, sizlere bölüm hakkında çok daha net bilgiler verir. Şimdi son noktaya geçelim. Diş protez teknolojisi üzerine eğitim veren kurumların öğrencilerden istediği puanlara bakalım.
Diş Protez Teknolojisi Taban Puanları ve Sıralama
Diş protez teknolojisi bölümü oldukça yaygın. Ülkemizdeki birçok şehirde bu alanda eğitim veren bir meslek yüksekokulu var. Puan aralığı da oldukça geniş. Yani isteyen herkes biraz gayretle bu bölüme rahatlıkla girebilir.
Diş protez teknolojisi bölümü ön lisans programı olduğu için yalnızca TYT puanı ile alım yapıyor. 2020 yılında diş protez teknolojisi bölümüne öğrenci alımı yapan en iyi 5 kurumun puan ve sıralama bilgileri şöyle:
Hacettepe Üniversitesi Diş Protez Teknolojisi 292
Marmara Üniversitesi Diş Protez Teknolojisi 287
İstanbul Medipol Üniversitesi Diş Protez Teknolojisi (Burslu) 286
İstanbul Bilgi Üniversitesi Diş Protez Teknolojisi (Burslu) 285
İstanbul Üniversitesi (Cerrahpaşa) Diş Protez Teknolojisi 283, 525540
Hareketli protezlerin yapımında olduğu gibi sabit protezlerin yapılmasında da ölçü, model klinik başarı ve laboratuvar süreçlerinde elde edilecek sağlıklı sonuçlara bağlı olabileceğini belirtebiliriz. Bu gibi daha farklı çalışmaların olabileceği bilgisi diş protez çalışmalarının ne denli önemli olduğunu açıklayabilmektedir. Çünkü önemli olan bir diğer husus ise insan sağlığının olmasıdır. Bu kısımda ise diş protez teknikerlerinin görev ve sorumluluklarına değindik.
Diş Protez Teknikeri Nedir?
Diş hekimlerinin tedavi planları kapsamında almış oldukları önlemleri uygulamayı amaçlayan bir program olma niteliği ile beraber çene bölgesine veya sabit dişlerde ya da çene protezlerinde, sorunlu olan dişlerin tekrar işlev görebilir hale gelmesini sağlamak amacıyla önceden planlanmış tedavi üzerine çalışmaların laboratuvar ortamında yürüten kişi olarak tarfi edilebilir.
Hareketli protezlerin yapımında olduğu gibi sabit protezlerin yapılmasında da ölçü, model klinik başarı ve laboratuvar süreçlerinde elde edilecek sağlıklı sonuçlara bağlı olabileceğini belirtebiliriz. Örneğin laboratuvarda başarının sağlanabilmesi çalışma modellerinin kesimi yapılmış diş ve çevresini tam olarak ortaya koyulmasıyla mümkün olabilir. Diş hekimi tarafında ölçüsünün tam olarak alınması (negatif model) köprü veya serbest dayanağı olarak kullanılması beklenen diş modelinin oluşturulmasında farklı yollar kullanılmaktadır. Sabit protezlerin yapım aşamasındaki çalışmalar, bütün ark alçı çeşidi üzerinde gerçekleşebileceği gibi gerçekte kullanılması gereken, çalışma konusunda ilgili kolaylığı sağlayan, doğru sonuçlar verebilecek güdüklü model üzerinde çalışmaların yapılabilir olmasıdır.
Bu gibi daha farklı çalışmaların olabileceği bilgisi diş protez çalışmalarının ne denli önemli olduğunu açıklayabilmektedir. Çünkü önemli olan bir diğer husus ise insan sağlığının olmasıdır. Diğer meslek alanlarında olduğu gibi insan sağlığını ilgilendiren hususlarda deneme yanılma payı oldukça düşüktür. Bu açıdan protez çalışmalarının oldukça önemli olduğu bilinen bir gerçektir.
Diş Protez Teknikeri Ne İş Yapar?
Diş protez teknikerlerinin görevlerinin herhangi bir yasal çerçevede düzenlenmemiştir. Fakat kurumların ilgili iş yönetmeliklerine göre kapsamları belirtilmiştir. Neredeyse bütün kurumlarda benzer maddelere yer verilmiş olup ilgili maddeleri aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür.
Diş hekimlerinin talepleri doğrultusunda hastaya yapılacak protetik, ortodontik ve pedodontik malzeme ve materyallerin yapılması, yaptırılmasını, yenilenmesini ve dezenfeksiyonunu ayrıca kayıtların tutulmasını sağlamak.
Diş hekimleri talepleri doğrultusunda hastaya gerçekleştirilecek olan apayerlerinin yapılmasını ve bunların kayıtlarının tutulmasını sağlamak.
Hastaya ait olduğu bilinen protetik, ortodontik ve pedodontik malzemelerin uygun şartlarda kabulünü, işlem öncesi ve işlem sonrası hazırlanmasını, aynı zaman işlem sonrası teslimi ve yenilenme süreçlerini söylenen talimatlar doğrultusunda yapmak.
Teslimi yapılacak apayerlerin, teslim tarihlerini entegreli bir şekilde sağlamak.
Gerek duyulması halinde talep doğrultusunda hastaları protez fiyatları konusunda tam olarak bilgilendirmek.
Hizmet satın alımı gerçekleştirilen diş protez laboratuvarlarının sorumlu teknikeriyle iletişim halinde olmak.
Hizmet satın alım işlemi gerçekleşen diş protez laboratuvarına giden aynı zamanda gelen işlerin takibini ve düzenini gerçekleştirmek ve ayrıca HBYS kayıtlarının tam olarak tutulmasını sağlamak.
Hizmet satın alımı gerçekleşen diş protez laboratuvarlarının faturalarını aylık kalemler kapsamında takibini gerçekleştirmek ve bu takipleri tutmak. Bu kayıtların satın alma birimlerine teslim etmek.
Protez işlemine uygulanması beklenen hastaların taahhütnamelerini kontrol etmek.
Protez teslimi yapılan hastaların faturalarını takip etmek.
Toplamda 33 parça protetik, pedodontik aparey ve pedodontik, 8 parça tamir işlemini gerçekleştirmek.
Enfeksiyon riski oluşmaması adına laboratuar ortamında kullanılan tıbbi araç ve gereçlere sterilizasyon ve dezenfeksiyon kulları kapsamında işlemler gerçekleştirip gerek duyulması halinde ilgili aletlerin otoklav cihazında steril hale getirilmesini sağlamak.
Sterilizasyonu yapılmış araç ve gereçlerin kullanımı yapılıncaya kadar gerekli şekilde korunmasını sağlamak.
Laboratuvarda yer alan cihazların ve araçların kullanımı yapılmadan önde ilgili kontrollerini yaparak düzenli aralıklar ile kalibrasyonlarını gerçekleştirmek ve günlük bakımlarını yapmak.
Görev yapmış olduğu birimdeki laboratuvar ortamındaki sarf malzemlerin bitimi durumunda depodan talepte bulunması ve dopa yer alan stoklarını takibini, azalmaları halinde sorumlu diş hekimine bildirilmesini yapmak.
Kurum içi ve dışında düzenlenen eğitim ve toplantılara katılmak ve mesai saatlerine uymak gibi görevleri bulunmaktadır.
Diş Protez Teknikeri Maaşları
Maaş alımları için yeni göreve başlayan bir diş protezi teknikeri asgari ücretin çok az üzerinde maaş almaktadır. 2021 yılı için asgari ücret 2,825 TL olduğu düşünüldüğünde yaklaşık 3000 TL gibi bir maaşla işe başlamaktadırlar. Görev yapılan hizmet yılı ve çalışma performansı ile bu rakam 4800 TL kadar çıkmaktadır. Fakat ortalama maaş alımı 3200 TL civarındadır.
Kamuya ait diş hastanelerinde çalışılması durumunda maaşlar, görev yapılan hastanenin bulunduğu bölgeye göre ve fazla çalışma mesailerine göre değişebilmektedir. Örneğin 2. bölgede yer alan kamuya ait bir diş hastanesinde bir aylık zaman zarfında 3 defadan fazla çalışma mesaisi gösteren ve 5 yıllık bir mesleki tecrübeye sahip olan diş teknikerlerinin alabileceği maaş 4600 TL seviyelerindedir. Benzer özelliklere sahip bir diş teknikerinin özelde alabileceği maaş ise düşüktür. Bu maaş yaklaşık 4300TL civarındadır.
Burada göz önünde bulundurulması gereken önemli bir husus bulunmaktadır. Diş teknikerliği gibi çalışmalar fiziki becerileri gerektirmektedir. Bu durumda mesleğin yapılabilecek yılı yaşla sınırlı olabileceğini belirtmemiz gerekir. Mesleğin hizmet yılı en fazla 48 yaş ile sınırlı olabilmektedir.
Diş Protez Teknikeri Nasıl Olunur?
Diş protezi teknikeri olabilmek için sağlık meslek lisesi mezunu olmak veya dengi olabilecek liselerden mezun olmak gerekir. Meslek lisesi olunması halinde üniversitelerin sınavsız ön lisans eğitimi alınabileceğini belirmemiz gerekir. Diğer liselerden mezun olan kişilerin ise 2021 yılı için Yüksek Öğretim Kurumunun (YÖK) her yıl düzenlemiş olduğu Temel Yeterlilik (TYT) sınavına girmeleri ve 2 yıllık eğitim için yeterli taban puanı almaları beklenir. Bu taban puanları okuldan okula göre değişmektedir. 2020 yılı için en yüksek taban puanı 292,857 iken en düşük ise 186.947 seviyelerindedir.
Ön lisans eğitimleri vakıf ve devlet üniversiteleri tarafından verilmektedir. Bu eğitimler toplamda 2 yıl olmakla beraber ilk yılı teori ikinci yılı ise uygulamaya yöneliktir. Burada alınan eğitim sonrasında kamu diş hastanelerinde çalışmak için KPSS önlisan sınavına girmek ve atanabilecek başarılı bir puan almak gerekir. Özel sektör için ise herhangi bir sınav bulunmamaktadır. Çalışma alanları oldukça fazla olup diş sorununu herkes de olabileceği düşünüldüğünde geleceği olan meslekler kategorisinde görebiliriz.
İstanbul Teknik Üniversitesi inşaat mühendisliği bölümünden mezun oldu. Bir süre sektörde çalıştıktan sonra freelance olarak kariyerine devam etti. Bu sırada İstanbul İşletme Enstitüsü çatısı altında dersler aldı. Katıldığı “İçerik Editörlüğü” dersi sonrasında eğitmenin de referansıyla içerik ajanslarında içerik yazarı olarak çalışmaya başladı.