Bilim insanları, burnun ardında bulunan nazofarenks bölgesinde mikroskobik ve dağınık tükürük bezleri olduğunu düşünüyorlardı. Lakin 23 Eylül’de Radiotherapy and Oncology mecmuasında yayınlanan bir makaleye nazaran bilim insanlarının boğazımızın üst kısmında keşfettikleri 3,9 santimetre uzunluğundaki tükürük bezi seti, mikroskobik olmaktan oldukça uzak.
Kelam konusu yeni organı keşfeden bilim insanları, torus tubarius ismi verilen bir kıkırdak modülü üzerinde bulunduğu için yeni tükürük bezine tubarial tükürük bezleri ismini verdi. Bilim insanlarının varsayımlarına nazaran kelam konusu tükürük bezleri, burun ve ağzımızın ardında kalan üst boğaz kısmını nemlendirmekten sorumlu.
Yapılan açıklamalara nazaran keşif, bir tesadüf sonucu gerçekleşti. Hollanda Kanser Enstitüsü’nde çalışmalarına devam eden bilim insanları, prostat kanserini incelemek için BT taramaları ve PSMA PET-CT ismi verilen pozitron emisyon tomografisi (PET) taramalarının bir kombinasyonunu kullanıyorlardı. PSMA PET-CT taraması, sırf metastatik prostat kanserini tespit etmede klasik görüntülemeden daha âlâ olmakla kalmıyor, tükrük bezi dokusunu tespit etmede de epey yeterli sonuçlar veriyor ve keşif de bu taramalar sırasında gerçekleşti.
Bilim insanları, keşfi doğrulamak için 100 hastayı taramadan geçirdi. Çalışma, özünde prostat kanserine odaklandığı için incelenen hastaların yüzde 99’u erkekti ve tamamı, yeni keşfedilen tubarial tükürük bezlerine sahipti. Ayrıyeten enstitüye bağışlanan iki kadavra üzerinde yapılan incelemelerde de keşif desteklendi.
Kelam konusu tükürük bezi keşfi, kanser tedavisi için kıymet taşıyor. Çünkü çalışmanın ortak müelliflerinden radyasyon onkolojisi uzmanı Wouter Vogel tarafından aktarılan bilgilere nazaran kanseri tedavi etmek için baş ve uzunluğuna radyasyon uygulayan tabipler, tükürük bezlerinin hasar görmesi haline hastanın hayat kalitesi zayıflayacağından tükürük bezlerini radyasyona maruz bırakmaktan kaçınıyorlar.
Şu ana kadar tubarial tükürük bezlerinin varlığı bilinmediğinden hekimler, kanser hastalarını tedavi ederken bu organa özel bir hassasiyet gösteremiyorlardı. Groningen Üniversitesi Tıp Merkezi’nde tedavi gören 700’den fazla kanser hastasının kayıtları incelendiğinde hastaların tubarial tükürük bezlerinin bulunduğu bölgeden radyasyona maruz kaldıkça yan tesir ölçüsünde artış görüldüğü tespit edildi. Bir öbür deyişle bu keşif, kanser hastalarının daha az yan tesirle tedavi olabilmesinin önünü açabilecek.