YAHUDİLİKTE TEMEL KAVRAMLAR/ MEGİLOT MİDBAR YEHUDA
Yehuda Çölü Belgeleri. A Megilot A Genuzot (Saklanmış Belgeler) veya Megilot Yam a - Melah (Ölü Deniz Belgeleri) adları ile bilinen, zamanımızın en önemli arkeolojik bulgularından olan belgelerdir. 1947 yılında Ölü Deniz civarındaki Yehuda Çölü Mağaralarında bulunmuştur. II. Bet Amikdaş zamanından bölümler içerir ve bugünkü ilgili bölümlerden bir değişiklik göstermez.(92) Bu belgeler, Tevratın tahrif edildiği iddiasına karşı kanıt olarak sunulabilir. Bu konuda ayrıntılı bilgiler ihtiva
Yahudi Çölü mağalarında bir Bedevinin tesadüfen paçavralara sarılı yedi tomarı bulup bunların Kudüse gönderilmesiyle beraber; Ölü Deniz kıyılarındaki Kumranda özellikle sürdürülen araştırmalar sonucunda, İkinci Tapınak döneminde yörede ikamet eden bir Yahudi tarikatından kalan ve değişik okunabilirlilik düzeyindeki binlerce yazılı tomar bakiyesi keşfedildi. Birçok bilim adamına göre Kumrandaki topluluk, M.Ö. 140lara doğru mazileri uzanan Esenyenlerdir. Tarikatın kurucusu, Dürüstlüğün Öğretmeni anlamına geldiği sanılan bir lakap taşıyordu. Kumran yüksek konseyi 12 üyeden ve 3 rahipten oluşuyordu. Tarikatın inançları arasında Tanrısal merhamet ve kişisel ruhsal özgürlük bulunuyor ve mensupları günlerinin çoğunu ibadete ayırıyorlardı. Tarikat, Yahudi dini bayramlarını 52 haftalık güneş takvimine göre ayarladığı için bu bayramların diğer Yahudilerin iş günlerine rastladığı vaki oluyordu. Tarikatın kutsal komünal yemekleri Bet Amikdaştaki kurbanlara tekabül ediyordu. Çünkü Tarikat, Yeruşalayim Tapınağını kirlenmiş addediyordu. Ayrıca Tarikat, kadere inanç görüşü ile Farisilerden de ayrılıyordu. Bununla beraber Esenyenler, Biblik uygulamaları saygı ile uyguluyorlardı. Onlara göre kurban merasimi; Mesianik dönemin başlayacağı Aydınlığın Oğulları olan Kumranlılar ile Karanlığın Oğulları olan diğer kesim mensupları arasındaki Savaşın yedinci yılı tekrar uygulanabilecekti. Kumranda bulunan yazılar arasında; Biblik pasuklar üzerinde yapılmış Peruşim adlı yorumlar (örneğin Nahum ve Habakkuk peygamberler ve Mezmurlar hakkındaki), Tanah sonrası yazılmış Enoh, Tobit, Jubileler gibi kitaplar, Yaratılış ve Samuel hakkındaki Tanah sonrası yazılar, Biblik kapsamda yer almayan mezmurlar ve benzeri yazılar bulunmaktadır. Bu yörede bulunan yazılara, aynı dönemden kalma Masadada ve Kahire Genizasında bulunan buluntular da tamamlayıcılık sağlamaktadırlar. Tanahın (Ester Kitabı hariç) İşayanın tüm kitabı dahil birçok kopyası günümüzün geleneksel Tanahı gibidir. Bazen Samaritlerin Tanahına veya Septuaganite de benzemektedir. Bu kopyalar çoğunlukla İbranice, geri kalanı Aramice, pek azı Yunanca tercüme halinde yazılmıştır. M.S. 66-71 yıllarındaki Romalılara karşı başarısız isyanla beraber, Esenyenler tarikatı da ortadan kaybolmuştur. Bu tarikatın yapıtlarının kişinin özündeki günahkarlık, Tanrısal merhamet, kader gibi düşünceleri içermesi yönünden ilk Hıristiyanları da etkilediği, çeşitli bilim adamları tarafından ileri sürülmektedir.
Kaynakça: Yahudilik Ansiklopedisi,
Cilt I, II, III Yusuf Besalel