Bölgesel kamplaşma ve mücadelenin seyri bakımından geçtiğimiz haftanın dikkat çeken gelişmelerinden biri, Irak Başbakanı Maliki’nin aralarında PYD lideri Salih Müslim’in de yer aldığı Suriyeli muhaliflerle görüşmesi oldu. Maliki, görüşmede Suriye’deki iç savaşın önlenmesi ve sorunun demokratik ve barışçıl yöntemlerle çözülmesi çağrısında bulundu. En başından Suriye’ye yönelik müdahale girişimlerinin karşısında olduklarını açıklayan Maliki’nin bu girişiminin Türkiye’nin Suriye politikasına yanıt niteliği taşıdığını söylemek gerekiyor. AKP Hükümeti, Suriye Kürtlerinin büyük kısmının desteğine sahip olan Demokratik Birlik Partisi’ni (PYD) etkisizleştirmek için çeşitli hamleler yaparken Maliki, PYD lideri Salih Müslim ile görüşerek Türkiye’nin müdahalelerine seyirci kalmayacakları mesajını verdi. Bu gelişme, Suriye’deki iç savaşın sadece Suriye’nin savaşı omadığını, bütün Bölgeyi içine almaya doğru ilerlediğini bir kez daha gösterdi.
PYD lideri Salih Müslim’in ANF’ye Maliki görüşmesiyle ilgili yaptığı değerlendirme, önümüzdeki günlerde Bölgesel denklemin daha da karışacağının işaretlerini veriyor. Müslim, Maliki’yle görüşme sonrasında Irak Merkezi Hükümeti’nin Suriye konusundaki tutumuna dair şunları söylüyor: “Onlar da Suriye’nin sorunları için siyasal bir çözüm istiyorlar. Onlar da ‘bu rejim gidecekse gitsin ama daha fazla bu ülke yıkılmasın’ diyor. Hiçbir zaman Suriye rejiminin destekçiliğini de yapmamışlar. Yapmazlar da. Ne de o silahlı güçleri desteklemek istiyorlar.” Salih Müslim bu değerlendirmesiyle Irak’taki Maliki Hükümeti’nin tutumunun kendi tutumlarıyla örtüştüğü görüşünde olduğunu ortaya koyuyor.
Ayrıca Bağdat Hükümeti’nin yardımlar konusunda “Siz ne isterseniz biz size yardım etmeye hazırız” yaklaşımı içinde olduğunu da belirtiyor. PYD lideri, yaptıkları görüşmede Maliki Hükümeti’nin Kürdistan Federe Hükümeti ile yaşadığı gerilimin gündeme getirilmediğini de söylüyor. Ancak Erbil Hükümeti ile gerilim gündeme getirilmemiş olsa da Maliki bakımından bu görüşmenin Türkiye’nin müdahale girişimlerine bir yanıt vermenin ötesinde anlamlar taşıdığı kesin. Maliki, “yardım etmeye hazırız” diyerek Batı Kürdistan’a (Suriye) sınır kapılarını açmayan Barzani’ye karşı da bir hamle yapmaktadır.
Bir taraftan bu gelişmeler yaşanırken öte taraftan Ocak ayında Kahire’de yapılacak “Suriye’nin Dostları” toplantısına Kürtlerin katılımı konusundaki tartışmalar devam ediyor. Kasım ayında Katar’ın başkenti Doha’da yapılan toplantıda ABD’nin müdahalesiyle Suriye muhalif güçleri ‘Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Kolisyonu’ (SMDK) adı altında birleştirilmişti. Bu toplantıya PYD ve Kürt Ulusal Konseyi’ne (KUK-Barzani’ye yakın Kürt partileri) bağlı partilerin birlikte oluşturdukları Yüksek Kürt Konseyi’nin (YKK) ortak kararı olmamasına rağmen KUK içindeki bazı partiler katılmıştı.
Ancak daha sonra YKK ve SMDK arasında yapılan görüşmelerde Kürtlerin ulusal varlığını ve statü talebini reddeden SUK’un (SMDK’nin önceli olan Suriye Ulusal Konseyi, İstanbul ve Kahire toplantılarında Kürtlerin taleplerini reddetmişti) aksine SMDK’nin Kürtlerin taleplerini kabul ettiği açıklandı. Bu görüşmenin ardından PYD, YKK’nin SMDK’ya katılmasını kabul ettiğini açıkladı. Böylece bu hamle ortada daha yazılı bir anlaşma olmasa da Türkiye’nin PYD’yi sürecin dışına itme, baskı altına alıp etkisizleştirme girişimlerine karşı atılmış bir adım olarak anlam kazandı.
Karşılıklı yapılan hamleler şimdi Ocak ayında Kahire’de yapılacak “Suriye’nin Dostları” toplantısına Kürtlerin nasıl katılacağına odaklandı. SMDK’nin 113 ülke tarafından tanındığı Marakeş toplantısında Dışişleri Bakanı Davutoğlu, PYD’yi kabul etmeyeceklerini ama KUK’un SMDK’ya katılımından yana olduklarını söyledi. Kürtlerin bu süreçteki rolü ve konumunun ne olacağı sorusunun yanıtını vermek için Kahire toplantısı ve bu toplantıya Kürtlerin katılımı konusunda Barzani’nin nasıl bir tutum takınacağına bakmak gerekiyor.