Batı'nın darbe girişimi değerlendirmesine, Batı değer sistemi açısından mantıklı bir açıklama getirmek mümkün değil.
Avrupa'nın yanı başındaki, AB'yle üyelik görüşmeleri sürdüren bir ülkede, son derece ciddi, meclisin bombalandığı, güvenlik güçlerinin kendi aralarında çatıştığı, halkın darbecilerin kurşunlarına hedef olduğu, yüzlerce insanın öldüğü bir askeri darbe girişimi yaşandı.
Bu girişimi önce Erdoğan'ın tertip ettiğini söyleyen, öyle olmadığını anlayınca, darbeye karşı alınan tedbirlere kaş kaldıran, olağanüstü hal ve tedbirleri otoriter bir sistemin inşa araçları olarak gören bu bakış hala Batı'da egemenliğini sürdürüyor. ABD'li general, İsveçli bakan gibilere her gün bir yenisi ekleniyor. Yetmiyor, New York Times, CNN gibi yayın kuruluşları hala Gülen'e söz verebiliyor, hatta arkasında durulabiliyor.
Herhangi bir Avrupa devletinde ya da çeperindeki bir ülkede, bir dönemler Macaristan, Çekoslovakya, Polonya ve Rusya'da kısmen olduğu gibi, on binlerce insan askeri darbeyi engellemek için sokaklara inse, askeri uçakların kalkmasını, tankların ilerlemesini engellese, yüzlercesi kurşunlara hedef olsa ve askeri darbeyi engellese, tarihin en şanlı demokrasi sayfası onlar için açılmış ve yazılmış olurdu.
Bu tutumu ne Türkiye'nin son yıllardaki demokrasi notunun düşüklüğü, ne olağanüstü tedbirlerin varlığı ne de örneğin Şahin Alpay'ın, Ali Bulaç'ın tutuklanmasında olduğu gibi ölçünün kaçması açıklar.
Batı öyküsü açısından bu durumu anlatacak en iyi kavram “oryantalizm”dir, “oryantalist bakış”tır. Bu bakış, bugün olup biten karşısında, “Türkiye'nin demokrasiyi hak etmediği, darbenin olup olmasının böyle bir ülke için önem taşımadığı, mevcut rejim ile darbe arasında bir fark olmadığı” iması üzerine oturmaktadır.
Türkiye'de benzer pozisyon alıp Batı basınına referans olan, darbe girişimi hiç olmamışçasına, bu girişimin arkasındaki devasa sorun (Gülen tehlikesi) hiç yokmuşçasına davranan, darbeden çok, darbenin girişiminin başarısız olmasından ve bunun a priori sonuçlarından endişe eden, “darbenin başarısızlığı Türkiye'de Putinleşmenin önünü açmıştır” diyenler için, aklıma gelen ilk tabir “örtülü 27 Mayıs ruh hali”dir.
Orada ya da burada, “darbe girişimi neden oldu, bu girişimin ifade ettiği demokrasi riski neydi” sorularının açık yanıtlarını hala bulamayanlar, AK Parti iktidarının ürettiği sorunlar dışında başka sorun olmadığını varsayanlar ve göremeyenler için yapılacak bir şey yok.
Onlar muhtemelen “şu an sorun nedir ve şimdi ne oluyor” sorularına muhtemelen yanıt veremeyecek durumdalar.
Türkiye, bugün yeni bir otoriterleşme dalgasıyla karşı karşıya değil. Karşı karşıya olunan cumhuriyet tarihinin, adliye, milli eğitim ve ordu başta olmak üzere tüm kurumlarının örselenmesi, teşkilat dokusunun bozulmasına yol açan en büyük devlet krizidir. Krizin arka planında ise, darbe girişiminin işaret ettiği derinlikten hareketle oluşan bir endişe ve güvensizlik ruh hali bulunmaktadır.
Yaşanan baskın ve durum karşısında alınan olağanüstü tedbirler kaçınılmazdır.
Yargının alışıldık hoyratlığı, eksik demokrasi halleri ve bildik zihniyet polisliğinin yeni tezahürleri zaman zaman (açığa alınan memurlarla ilgili sorunlar, tutuklanan köşe yazarlarıyla ilgili durum, tutuklanan savcıların mallarının müsadere edilmesi gibi durumlar) ölçünün ciddi bir biçimde kaçmasına yol açmaktadır, evet.
Devlet kurumlarını yeniden inşa girişimleri silahlı kuvvetlere ilişkin düzenlemelerde olduğu gibi ordu siyasallaşmaya ve siyasi etki kapı açabilecek unsurlar içeren, aceleye getirilmiş, sınırlı siyasi katılımla ve tartışmaya kapalı bir şekilde yapılmaktadır, doğru.
Bu konularda durmaksızın eleştiri ve uyarı yapıyoruz ve yapılmalıdır, şüphesiz.
Endişeler de son derece anlaşılabilir ve önemlidir.
Ancak bu sorunlar ve aşırılıklar, bilinçli ve sistematik bir baskı politikasını ifade etmezler. Olağanüstü halin siyasi iktidar tarafından muhalefeti susturmak için kullanıldığı iddiası ise hiçbir şekilde ahlaklı ve hakkaniyetli değildir
Gören görür.
- BIST 2.422,25
- Altın 969.073
- Dolar 17.2892
- Euro 17.692
- İstanbul 28 °C
- Diyarbakır 34 °C
- Ankara 25 °C
- İzmir 29 °C
- Berlin 15 °C
- 6 ayda bin 171 hekim yurtdışı başvurusu yaptı
- HDP kongresine soruşturma
- Gazprom: Bizim gazımız, bizim kurallarımız
- Irak’ta siyasetten çekilen Sadr’dan yeni açıklama
- Karamollaoğlu: Kusura bakmasın, seçimler zamanında yapılırsa Cumhurbaşkanı aday olamaz
- Rusya: Türkiye'nin Suriye operasyonu akıllıca olmaz
- CHP: Kaftancıoğlu kararı yok hükmündedir
- İsrail'den vatandaşlarına "en kısa sürede İstanbul'dan ayrılın" uyarısı
- Tarhan Erdem hayatını kaybetti
- TÜSİAD; HDP, İyi Parti ve Saadet Partisi'ni ziyaret etti
- Van'da 4.2 büyüklüğünde deprem
- Boğaziçi Üniversitesi akademisyenleri 353'üncü kez sırtlarını rektörlüğe döndü
- Rusya AİHM'den çekildi
- Türkiye'nin kredi risk primi 14 yılın zirvesinde
- Karikatürist Latif Demirci hayatını kaybetti
- Fotoğraflarla Kürdistan’a dönen ilk hacı kafilesi
- Başkent Hewler’de huzurevi
- IŞİD’in son mevzisinden kaçış...
- Kürdistan Parlamentosu'nun yeni üyeleri yemin etti
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- Arzu Yılmaz: Irak Başbakanı Kazımi’nin ziyareti Türkiye’den ABD’ye mesajKürt sorunu üzerine çalışmaları ile tanınan ve Kürdistan Bölgesinde de görev yapan Hamburg Üniversitesi Misafir Öğretim Görevlisi Dr. Arzu Yılmaz Irak Başbakanı Kazımi’nin ziyaretini Evrensel'e değerlendirdi.
- Türkan Elçi: 'Tahir hiçbir rüyamda benimle konuşmadı’Bugün Diyarbakır Barosu Tahir Elçi’nin öldürülmesinin beşinci yılı.
- Kürt hukukçuya Yeni Zelanda'dan 'Küresel Etki ÖdülüERBİL (K24) - Kürt hukukçu Rez Gerdi, mültecilerle ilgili yaptığı çalışmalar ve gösterdiği çabalar nedeniyle Yeni Zelanda’da “Küresel Etki Ödülü”nü kazandı.
- PSDK lideri: Kürtler ABD’yle doğrudan görüşmeliKürdistan Sosyalist Demokrat Partisi (KSDP) Genel Sekreteri Muhammed Haci Mahmud, Bağdat’la yaşanan bazı sorunlar konusunda kesin sonuçlar alınması için Kürtlerin ABD’yle doğrudan görüşmesi gerektiğini söyledi.
ÖZEL MAKALE
- Konya’daki katliama ilişkin gözaltı sayısı 13’e çıktıKonya’da yedi kişinin katledildiği ırkçı saldırıya ilişkin gözaltına alınanların sayısı 13’e yükseldi.
- Reuters: Türkiye sınıfta kaldıKoronavirüs salgınıyla mücadele kapsamında Türkiye'de 2 haftadır hafta sonları akşamları sokağa çıkma yasağı uygulanıyor. İngiliz haber ajansı Reuters'ın analizine göre bu yasaklar bir işe yaramadı.
- Demirtaş hakkında yeni iddianame: 3 yıla kadar hapsi istendiAnkara Cumhuriyet Başsavcılığı, Başsavcı Yüksel Kocaman'ı hedef gösterdiğini iddia ettiği HDP'nin tutuklu eski eş genel başkanı Selahattin Demirtaş hakkında yeni bir iddianame hazırladı. İddianamede Demirtaş’ın 3 yıla kadar hapsi istendi.
- Mesud Barzani: Kerkük; anılar, düşler ve düşüncelerBarzani, “Saddam Kerkük’ün Kürtlerin hakkı olduğunu kabul ediyor muydu?” şeklindeki soruya, “Şahsen kendisi bana, ‘Kerkük Kürt kentidir’ dedi."
KÜLTÜR SANAT
- Karikatürist Latif Demirci hayatını kaybetti"Press Bey ve Media Hanım", "Muhlis Bey", "Mithat ve Mirsat", "Arap Kadri" gibi unutulmaz tiplemeleriyle Türkiye'de karikatür sanatının önde gelen isimlerinden olan Latif Demirci hayatını kaybetti.
- Nûbihar dergisi 30. Yılında yeni bir stil ve tasarımla çıktı!Nûbihar dergisi 159. sayısında kapak ve iç tasarımını değiştirerek farklı bir stille çıkmış. Bu yıl 30. yılını yaşayan derginin içi 2 renk olarak basılmış. Derginin editörü Süleyman Çevik sunuş yazısında dergideki bu değişikliklere değinmiş.
- AKP’li belediye Aynur Doğan’ın konserini iptal ettiAKP’li Derince Belediyesi Kürt sanatçı Aynur Doğan’ın 20 Mayıs’ta düzenlenmesi planlanan konserini iptal etti.
- Google Translate’e 24 yeni dil daha eklendiABD merkezli küresel teknoloji devi Google, çeviri platformu Google Translate’e 300 milyondan fazla insanın konuştuğu 24 yeni dili ekledi.