Şemsiyeyi Açıyoruz
Konu başlığı biraz korkutucu olabilir fakat zararsız bir yazı olacağına söz veriyorum. Bu yazının hiçbir kısmında şemsiyelere ve insanlara zarar verilmemiştir. :)
Şemsiye, ilk zamanlarda güneşi durdurmak anlamına gelen “parasol” (para=durdurmak, sol=güneş) ile adlandırıldı. Türkçeye ise Arapçadaki şemsiye sözcüğünden gelmiştir. 4000 yıllık bir geçmişe sahiptir.
İlk şemsiyenin, Mezopotamya’da kullanıldığına dair bilgiler ulaşılmıştır. Güneşten korunmak amacıyla kullanılan ilk şemsiyelerden sonra, M.Ö. 1200 yıllarında eski Mısır’da koruyucu bir özelliği olduğuna inanılan şemsiye, Roma kültürüne Mısır’dan geçmiştir. İlk zamanlarda şemsiye imalatında çeşitli bitki yaprakları ve papirüs kullanılmıştır. O zamana dek güneş için kullanılan şemsiye, yağışlara karşı ilk kez Çin’de kullanıldığı bilinmektedir. Kâğıttan yapılan şemsiyelere reçine sürülerek su geçirmez yapılmış ve yağmurdan korunmak amacıyla kullanılmıştır.
16. yüzyıl sonlarına gelindiğinde ise batı dünyasında yaygınlaşmaya başlamıştır. İlk olarak Faslı gezgin ve yazar olan Janas Hanway tarafından Londra’da kullanılarak şemsiyenin tanınmasını sağlamıştır. Bu zaman zarfında İngiltere’de şemsiyeler “Hanway” olarak adlandırıldı. O zamanlar, Çin’den getirilen dandik ürünlerin üzerine, kendi isminin yer aldığı etiketleri yapıştırınca modacı olunan yıllar değildi. Instagram’dan satış falan yapmadı Hanway, delikanlı gibi kullandı.
İlk zamanlarda, bir çeşit ağaç reçinesi kaplanarak su geçirmez olması sağlanan şemsiyeler, kullanışlı ve dayanıklı olmadığı için yeni modeller üretilmeye başlandı. Yeni tip şemsiyelerin seri üretimine, 1830 yılında Londra’da “James Smith and Sons” şirketinde başlandı. Bu şemsiyelerin saplarının yapımında ahşap ve balina kemiği kullanıldı. 1852’de Samuel Fox adlı bir üreticinin çelik tel kullanmasıyla değişik modeller üretilmeye başlandı.
Ülkemizde ise ilk örnekleri; ülke dışından getirilen şemsiyelerin kullanımıyla oldu. 1882 yılına gelindiğinde ise; İstanbul’da yaşayan Robenson adlı bir İngiliz vatandaşın üretime başlamasıyla ilk yerli yapım şemsiyeler de kullanılmaya başlandı.
Günümüzde dünyada, çeşitli modelleri, renk ve malzemeden yapılmış olanları bulunan şemsiyeler, değişik yay mekanizmaları aracılığıyla açılıp kapanan, yarı otomatik, manuel ve tam otomatik modeller içermektedir.