Antik Çağ’da Likya’nın dini merkezi olan Letoon, Muğla’nın Fethiye ilçesinin Kumluova Köyü yakınında bulunuyor. Burası iktidar güçlerinin tüm dini ve siyasi kararlarını halka açıkladığı yer olmuş. Efsaneye göre Zeus’tan hamile kalan Leto’nun adına kurulduğuna inanılıyor. Letoon, 7 km uzağında yer alan Xanthos Antik Kenti ile birlikte UNESCO Dünya Miras listesinde bulunuyor.
Kentte en eski yerleşim izleri M.Ö 7. yüzyıla kadar uzanıyor. Burası Roma İmparatoru Hadrianus döneminde imparatorluğun kült merkezine dönüştürülmüş. M.S 7. yüzyıldan sonra da tamamen terk edilmiş.
Leto Efsanesi
Baş tanrı Zeus’un titan sevgilisi Leto hamile kalmış. Ancak Zeus’un kıskanç karısı Hera bu duruma çok sinirlenmiş. Leto kıskanç Hera’dan kaçmak için Mykonos Adası yakınlarındaki Delos Adası’nın Kynthos (Cynthus) Dağı’na gelmiş. Burada ikiz çocukları Apollo ve Artemis’i doğurmuş. Doğum esnasında göklerden altın pırıltılı yağmurlar yağmış. Böylece Apollo ışık, müzik, sanat, güneş, ateş, şiir, kehanet tanrısı olmuş. Artemis ise vahşi doğa, avcılık, okçuluk ve ay tanrıçası olmuş.
Leto ikiz çocukları doğduktan sonra kaçmaya devam etmiş. Eşen Çayı’nın (antik çağlardaki ismiyle Xanthos Nehri) denize ulaştığı yere gelmiş. Nehir boyunca yürümüş. (Ulaştığı son noktadaki su kaynağına sonradan Leto Tapınağı yapılmış) Kaynakta çocuklarını yıkamak istemiş ama yerli halk tarafından engellenince herkesi kurbağaya çevirmiş.
Letoon nerede? Letoon’a nasıl gidilir?
Letoon, Fethiye-Kaş karayolu üzerinde giderken Kumluova Köyü yakınlarında yer alıyor. Eğer toplu taşıma ile gelecekseniz Kumluova’dan kalkan minibüs veya otobüslerle antik kente ulaşabilirsiniz.
Letoon gezilecek yerler
Letoon aslında bir antik kent değil, Likya bölgesinin kült merkezi. Burada daha çok din adamları yaşamış, kamu görevlileri bulunmuş. Letoon; şehre ismini veren Leto ve ikiz çocukları Tanrı Apollon ve Tanrıça Artemis adına yapılan tapınaklar, kutsal su ve 3 dilli yazıt ile oldukça önemli bir kutsal alan. Xanthos Antik Kenti‘ne kıyasla çok etkileyici olmasa da ziyareti hak eden bir yer.
Tiyatro
Yaklaşık 7.800 kişi kapasiteli tiyatro, M.Ö 2. yüzyılda inşa edilmiş.
Teraslar ve Teras Duvarları
Helenistik dönemde yapıldığı düşünülen bu teras duvarları, üç kat olarak inşa edilmiş.
Temenos
Antik Çağ’da etrafı duvarlarla çevrili kutsal alanlara Temenos deniyormuş. Letoon’daki Temenos’ta da yan yana sıralanan 3 adet tapınak var. Sırasıyla Apollon, Artemis ve Leto’ya adanan bu tapınaklar, erken Bizans dönemine kadar ayakta kalmış. Ayrıca kutsal sayılan bir su kaynağının üzerine inşa edilen ve Hadrianus’tan kalan bir nymphaion kalıntısı da bu alanda yer alıyor.
Leto Tapınağı
Leto Tapınağı günümüze en iyi durumda ulaşan tapınak. Temenos alanında kutsal su kaynağına en yakın noktada yer alıyor.
Artemis Tapınağı
Anadolu’da ana tanrıçalar kaya ile ilişkilendirilmiş, dağlar ve kayalıklar tanrıçanın evi gibi algılanmış. Bu yapı da zarif ve ustalıklı bir taş işçiliğine sahip.
Apollon Tapınağı
Üç bölümlü taban mozaiği nedeniyle Apollon’a adandığı anlaşılan tapınak, üç basamaklı bir podyum üzerinde yükseliyor.
Letoon Üç Dilli Kitabe
Likya uygarlığının en önemli yazılı eserlerinden birisi olan Üç Dilli Kitabe (Aramice, Likçe, Grekçe) Letoon’da bulunmuş. Günümüzde Fethiye Müzesi’nde sergileniyor. Üç Dilli Kitabe, Likya dilinin çözülmesinde çok büyük bir öneme sahip.
Bizans Kilisesi
Letoon Erken Hristiyanlık Kilisesi, kutsal kaynağın üzerine yerleşen manastırın bir parçası. M.S 6. yüzyıla tarihleniyor.
UNESCO mirası Letoon kutsal alanı ziyaretinizi bekliyor. Keşfetmeniz dileğiyle…