Türkiye’de yeni tip koronavirüs (Kovid-19) vaka sayıları her geçen gün artıyor. Sağlık Bakanlığı‘nın yayınladığı son verilere göre günlük vaka sayıları 50 bini aştı. Uzmanlarsa son zamanlarda vaka ve vefat sayılarındaki artışın nedeninin HES kodu sahtekarlığı olduğunu dile getirdi. Özellikle AVM ve restoranlarda görevlilerin HES kodlarını dikkatsiz kontrol etmesi bu HES kodu sahtekarlığınının artışına neden oluyor.
NTV’nin aktardığına göre koronavirüs testi pozitif çıkan ve karantinada olması gereken kişiler bu kodları ya negatif bir tanıdıklarından ya da sosyal medyada HES kodunu paylaşan birilerinden ekran görüntüsü alarak gerçekleştiriyor. Edindikleri bu ekran görüntüsü ile koronavirüs testi pozitif olmasına rağmen istediği yere rahatça girip çıkabiliyor.
‘AVM girişlerinde çok sıra olduğu için görevliler kodlara hızlıca bakıyor’
Pozitif ya da temaslı kişilerin başta AVM ve restoran olmak üzere birçok yere girdiğini söyleyen Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi ve Dijital İletişim Araştırmacısı Doç. Dr. Ali Murat Kırık, “Koronavirüs pandemisinin etkisiyle birlikte artık sosyal mesafe ve sosyal izolasyon kuralları giderek artmaya başladı. Bu süreçte Hayat Eve Sığar uygulaması içerisinde bulunan kodu kullanarak kişilerin risk durumu belirlenmiş oluyor. Ancak bu dönemde toplum sağlığını riske atan kişilerinde olduğunu söyleyebilmek mümkün. Son zamanlarda bazı pozitif ya da temaslı kişiler negatif bir kişinin HES kodu ya da HES kodunun ekran görüntüsü ile istediği yere girebiliyor. Mesela AVM girişlerinde genellikle çok sıra olduğu için güvenlik görevlileri bu HES kodlarına hızlıca bakıp o kişileri içeri alıyor. Bu noktada bu insanlar kendilerini riske attıkları gibi çevrelerini de riske atıyor” dedi.
‘Vaka artışına neden oluyor’
Pozitif ya da temaslı olan bir kişinin başkasının HES koduyla gezmesinin insanları ölüme sürüklemek olduğunu belirten Doç. Dr. Kırık, “Birisi bir restoran ya da AVM’ye başkasının HES koduyla girdiği zaman bulunduğu ortamdaki herkesi pozitif yapma ihtimali artıyor. Son zamanlarda vaka ve vefat sayılarındaki artışın sebeplerinden birinin de HES kodu dolandırıcılığı olduğunu söyleyebilirim” diye konuştu.
‘HES kodu ile birlikte kimlik kontrolü olmalı’
Doç. Dr. Kırık, sözlerine şu şekilde devam etti:
“AVM ve restoran çalışanları HES koduna baktıktan ve risksiz yazısını gördükten sonra vatandaşları içeri almalı. Aynı zamanda burada görevlinin yapması gereken şey HES kodu ile birlikte kişinin adını ve soyadını kontrol etmesi. Vatandaşlar ise bu kimlik kontrolün esnasında T.C. kimlik numaralarını elleriyle kapatarak gösterebilir.”
HES kodu paylaşımı sosyal medyaya düştü
İnsanların beğeni uğruna sosyal medyada HES kodlarını paylaştığını söyleyen Doç. Dr. Kırık, “HES kodlarını gömlek ve tişörtlerinin üzerine bastıran bile var. Sosyal medyada HES kodunu paylaşmış bir kişinin HES kodunu alarak çok rahat bir şekilde AVM ve restoranlara girilebilir. HES kodları bizim kişisel verilerimiz kapsamında yer alıyor. Çünkü HES kodunuz size aittir ve biriciktir. Dolayısıyla bu kodların internet ortamında fütursuzca gelişigüzel bir şekilde paylaşılması kesinlikle yanlıştır” diye konuştu.
‘Başkasının HES koduyla AVM’ye girmek isteyenler oluyor’
İstanbul’da bulunan bir AVM’de Güvenlik Görevlisi Amiri Serdar Galatasaraylı, “HES kodu sorgulama mecburi hale geldi. Biz de elimizdeki telefonlarla Hayat Eve Sığar uygulaması üzerinde HES kodu sorgulaması yapıyoruz. Bazen riskli kişilerde AVM’ye girmek isteyebiliyor. Bizler de hemen duruma müdahale ediyoruz. Başkasının HES koduyla girmek isteyenler de zaman zaman oluyor. O sırada kodu okuttuğumuzda çıkan harflerle kişinin söylediği ismi kıyaslıyoruz. Kişinin söylediği isim ile ekrandaki harfler tutuyorsa AVM’ye alıyoruz. Ancak uyuşmadığı zaman içeriye almıyoruz” dedi.
‘Kimlik sorma yetkimiz yok’
Vatandaşları AVM’ye alırken üç aşamadan biri ile kontrol ettiklerini belirten Galatasaraylı, şöyle konuştu:
“Birinci aşama HES kodu sorgulama. İkinci aşama barkod kodu ile sorgulama. Üçüncü aşama ise uygulama üzerinde risksiz yazısını görüp içeri alma şeklinde oluyor. HES koduyla giren kişilere güvenlik görevlisi arkadaşlarımız mümkün olduğunca adlarını ve soyadlarını soruyor. Ancak başkasının HES koduyla AVM’ye girmek isteyen kişi kendisinde bulunan HES kodu sahibinin ismini söyleyebilir. O esnada başka bir uygulama gerçekleştiremiyoruz. Bizim vatandaşlara kimlik sorma gibi bir yetkimiz yok. Böyle bir yetkimiz olmadığı içinde kişiler başkasının HES koduyla AVM’ye girmiş oluyor.”
Sahte HES koduyla AVM’lere girmeyi minimize etmeye çalıştıklarını vurgulayan Güvenlik görevlisi Galatasaraylı, “Hayat Eve Sığar uygulamasını herkes kullanırsa biz de burada insanları bekletmemiş oluruz. AVM önlerinde de sıra olmamış olur. Genelde vatandaşlar ekran görüntüsü ya da bir kâğıda HES kodlarını yazarak geliyor. Herkes uygulamayı kullanırsa sahte HES kodu kullananları bir nebze önlemiş oluruz” ifadelerini kullandı.
Gazeteci ve yazar Tülay Bilginer hayatını kaybetti
Sağlık Bakanlığı’na çağrı: Riskli gruplar sağlık hizmetlerine erişemiyor
Ziya Selçuk’tan yüz yüze sınav açıklaması: İptal edilecek mi?
Pandemide ekran bağımlığı arttı: ‘Altına bez isteyen ergenler var’
Prof. Dr. Cinel: Eğer bu hafta vaka ortalaması geri gelmezse bu büyük tehlike demektir
Fatih Altyalı: Ben bu tiplere kızmıyorum açıkçası, bunu Tıp Fakültesi’nden mezun edenlere kızıyorum
Almanya’ya gri pasaportla gidip Türkiye’ye dönmeyen H.B: Niye pişman olayım ki, iş yoktu, güç yoktu, açtım yav
CHP’den ‘Ak Pandemi’ videosu: Sorumlu 84 milyon değil, yalnızca tek bir kişidir
Abdurrahman Dilipak: “İmam Hatipler, ilahiyatlar deist üretiyor!
Kibar Feyzo filmindeki konak sinema müzesi oluyor
İYİ Parti lideri Akşener: Erdoğan’ın becerikli ellerinde memleket bir kayıplar ülkesi oldu
Ahşabı sabırla yakarak, sanat eserlerine dönüştürüyor
Milli Eğitim Bakanı Selçuk: Bilim Kurulu’nun verilerine, istatistiklere göre hareket ediyoruz
CHP’li Öztunç yine sordu: “Sayın Bakan bu malı sattın mı satmadın mı?”
Bahçeli’den yeni anayasa çağrısı: CHP’ye ve İP’e sesleniyorum, gelin bu sürece siz de destek verin
Gündem
Sağlık Bakanlığı’na çağrı: Riskli gruplar sağlık hizmetlerine erişemiyor
Koronavirüs salgını nedeniyle riskli gruplara yönelik sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan sorunlara dikkati çeken Dr. Ergün Demir ve Dr. Güray Kılıç,...
Ziya Selçuk’tan yüz yüze sınav açıklaması: İptal edilecek mi?
Liselerde 3 Mayıs’ta yüz yüze yapılması kararlaştıran sınavların ertelenip ertelenmeyeceğine ilişkin konuşan Ziya Selçuk, “Eğer hocalarımız tabloyu ortaya koyduklarında bunların...
Pandemide ekran bağımlığı arttı: ‘Altına bez isteyen ergenler var’
Pandemi döneminde bağımlılık kriterleri de değişirken çocuklar, ergenler ve gençler teknoloji bağımlısı haline geldi. Prof. Dr. Burak Doğangün, "Günlerce uyku...
Prof. Dr. Cinel: Eğer bu hafta vaka ortalaması geri gelmezse bu büyük tehlike demektir
'Yoğun bakımlarda nefes almadan çalışıyoruz' diyen Türk Yoğun Bakım Derneği Başkanı Prof. Dr. İsmail Cinel koronavirüs salgınında bu haftanın en...
23 Nisan’da sokağa çıkma kısıtlaması gelebilir: AVM’lere ilişkin de yeni kararlar çıkabilir
23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nın resmi tatil olduğu cuma gününü de kapsayacak üç günlük sokağa çıkma kısıtlaması gündemde....
Kadın
Zeynep Şenpınar’ı öldüren erkeğe müebbet hapis cezası
Muğla'da 24 yaşındaki üniversite öğrencisi Zeynep Şenpınar'ı bıçaklayarak öldürdüğü gerekçesiyle yargılanan Selim Ahmet Kemaloğlu müebbet hapis cezasına çarptırıldı.
Esenler’de kadın cinayeti: 38 yaşındaki kadın boğazından bıçaklanarak katledildi
Kadına şiddet bitmiyor! İstanbul Esenler'de boğazından bıçaklanan 38 yaşındaki Yıldız Gül hayatını kaybetti.
Her ay 2 bin 300 kadın KADES’e başvuruyor
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer’in soru önergesini yanıtlayan İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, KADES uygulamasına, kullanıma açıldığı 24 Mart 2018...
Angelina Jolie, Elif Şafak’la İstanbul Sözleşmesi’ni konuştu
BM İyi Niyet Elçisi olan ABD'li oyuncu Angelina Jolie, TIME dergisi için Elif Şafak'la bir söyleşi yaptı. Jolie, iktidarın İstanbul...
Kadınların “Ölmek İstemiyorum” pankartı, Gaziemir Belediyesi’ne asıldı
Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun hazırlayarak İstanbul’da bir binaya astığı, daha sonra kimliği belirsiz kişiler tarafından indirilen “Ölmek İstemiyorum” pankartı Gaziemir...
Dünya
ABD polisi, 16 yaşındaki bir siyah Amerikalıyı daha öldürdü!
ABD Ohio'da kavga ihbarı üzerine olay yerine giden polis ekipleri, 16 yaşındaki siyah Amerikalı Makiyah Bryant'a 4 el ateş etti....
ABD Başkanı Biden’den ‘George Floyd’ kararı sonrası açıklama: “Sistematik ırkçılık, ülkemizin ruhunda bir lekedir”
ABD Başkanı Joe Biden, Minnesota eyaletinde mahkeme jürisinin, eski polis memuru Derek Chauvin’i siyahi Floyd'un ölümünden suçlu bulmasının ardından Beyaz...
Nijerya’da yetersiz beslenme nedeniyle 81 çocuk yaşamını yitirdi
Nasarawa eyaletinde 81 çocuğun yetersiz beslenme nedeniyle yaşamını yitirdiği, 2 bini aşkın çocuğun da hastanelerde tedavi altına alındığı açıklandı.
George Floyd’un öldürülmesiyle ilgili davada karar açıklandı
ABD'de siyahi George Floyd'un öldürülmesiyle ilgili davada eski polis Derek Chauvin, hakkındaki 3 suçlamanın tamamından suçlu bulundu.
Milano’da opera sanatçılarıdan Kovid-19 tedbirlerine ilginç protesto
İtalya’nın Milano kentinde opera sanatçıları, ünlü Scala Operası önünde yeni tip koronavirüs (Kovid-19) tedbirlerine yönelik protesto gösterisi düzenleyerek tiyatro ve...
En Çok Okunanlar
- Dünya21 saat önce
Oğlunun doğum gününde çıplak fotoğraflarını paylaşan oyuncuya hapis!
- Kültür Sanat24 saat önce
Anadolu’nun hafızası antik kentler: Çatalhöyük, Hattuşa ve Kültepe
- Politika23 saat önce
AKP’li Nergis: ‘Ev ve araba almak artık çok kolaylaştı’
- Haber22 saat önce
Ebru Gündeş’in boşanma davasını Bodrum’da açmasının sebebi belli oldu
- Yaşam9 saat önce
Koronavirüse yakalanan şarkıcı Asya hastaneye kaldırıldı
- Dünya23 saat önce
Prens William ve Prens Harry’nin cenazedeki diyaloğunu deşifre edildi
- Spor22 saat önce
Fenerbahçe’de “nişan” krizi
- Gündem21 saat önce
Ticaret Bakanlığı, Bakan Pekcan’ın eşinin şirketinden dezenfektan alındığını doğruladı: Ucuza aldık