Şehzade-Sultan Bağlamında Klasik Dönem Osmanlı Saltanat Verasetinde Gücün Esas Alınması ve Kadın Soy Çizgisinin Iskat Edilmesi
Bu çalışma klasik dönem (1300-1600) Osmanlı saltanat verasetine padişah oğulları ve kızları açısından bakışı ele almaktadır. Genel anlamda devlet ve siyasetin güç ile gücün de erkek ile özdeşleşmesi zamanın zorlayıcı şartlarıyla birleşince saltanat verasetinde erkek egemen bir anlayış hâkim olmuştur. Osmanlı özelinde ise tahtın erkek soy çizgisine miras kalması şeklinde tezahür eden bir siyasal geleneğe dönüşen bu anlayış, bahsi geçen özdeşleşme ve zamanın zorlayıcı etkisi gibi pek çok etken tarafından şekillendirilse de ana rengini kültür ve inanç sisteminden almıştır. Evlenen kızların ve onların çocuklarının aile dışından başka bir ifadeyle karşı aileden kabul edilmesi ve kızların baba malından haklarını çeyiz olarak alması, bu anlayışa rengini veren kültürel öğeler olmuştur. İslamiyet´in algılanma ve yorumlanma biçimi olan din anlayışı çerçevesinde hilafetin imametle özdeş kabul edilmesi ve imamet için erkek olma şartının getirilmesi de klasik dönem Osmanlı saltanat verasetine rengini veren temel dinî motifler olarak ön plana çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: Osmanlı, Şehzade, Sultan, Saltanat, Güç.
DOI Number: 10.9737/hist.2017.557
Basing the Power at the İnheritance of the Ottoman Reign in the Classical Period and Abolishing the Female Ancestry Line within the Context of Shahzadeh-Sultan
This study includes the point of view of the sultan´s sons and daughters to the inheritance at the Ottoman sultanate in the classical period (1300-1600). In general meaning, the males dominance understanding became a rule at the sultanate inheritance when the coercive conditions of the time combined with the strength of the politics and state, and also the identification of the strength with the male. In the Ottoman case, this understanding which turned into a political tradition that manifested itself as the inheritance of the throne to the male ancestry took its main color from culture and belief system even if it has been shaped by many factors, such as the identification of betting and the compelling effect of time. The married daughters and their children from the outside family, in other words, by the acceptance from the opposite family, and the daughters taking their rights as a dowry from their father´s property have become item that give the color to this understanding. In the framework of the understanding of religion, which is a form of perception and interpretation of Islam, the accepting caliphate as the imitation of the imamate and putting the condition of being male to the imamate came into prominence as the main religious motifs that give its color to the classical period Ottoman sultanate inheritance.
Keywords: Ottoman, Shahzade, Sultan, Sultanate, strength.
DOI Number: 10.9737/hist.2017.557