İlkler her zaman önemli ve merak konusu arasındadır. Bu nedenle Türkiye Cumhuriyeti’nin de ilk kadın doktoru merak konusudur. Kadınların her alandaki başarısı toplum tarafından taktir edilmektedir. Bu nedenle de ilk Türk kadın doktoru kimdir? Hayat hikayesi nasıldır? sorularına cevap aranmaktadır. İşte o detaylar.
İlk Türk Kadın Tıp Doktoru Kimdir?
Türk Tıp Tarihi’nin ilk kadın doktoru olarak bilinen isim 2 Şubat 1894 doğumlu Safiye Ali’dir. Bunun yanında Türkiye’de ilk defa tıp eğitimi veren kadındır. Anne ve çocuk sağlığı üzerinde çalışmaları vardır. Bu nedenle de Süt Damlası Bakımevleri ile adı anılmaktadır.
Tıp alanındaki başarısının yanında İstanbul’da başlayan feminist düşünceleri destekleyerek Türk kadını için seçme ve seçilme hakkı konusunda mücadele de bulunmuştur.
Safiye Ali’nin Hayat Hikayesi Nedir?
Türk Tıp Tarihi’nin ilk kadın doktoru olarak bilinen Safiye Ali ilk eğitimini Almanya’da görmüştür. Safiye Ali dört kız kardeş arasından en küçükleridir.
Safiye Ali’nin ailesi Osmanlı İmparatorluğu döneminde verdiği farklı hizmetleri ile tanınan kişilerdir. Dedesi Hacı Emin Paşadır. Mekke’de 17 yıl şeyhülislamlık yapmış ve günümüzde hala aktif halde olan 5 tane vakıf kurmuştur. Babasını küçük yaşta kaybetmesi nedeni ile de dedesinin yanında büyümüştür.
İlk Türk doktor Safiye Ali, İstanbul’da Amerikan Kız Koleji’nde eğitim görmüştür. Kolejde okuduğu süre boyunca tıp doktoru olma kararı almış ve Ocak 1916 yılında mezun olmuştur. O dönemlerde kadın hastalar daha çok kadın doktorlar tercih ediyordu. Fakat Darülfünün Tıp Fakültesi o dönemlerde henüz kadın öğrenciler kabul etmiyordu. Bu nedenle de Safiye Ali, I. Dünya Savaşı’nın devam ettiği yıllarda maddi imkansızlıklara rağmen Almaya’ya giderek Würzburg Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde eğitim gördü.
O dönemde ki Muaarif Nazırı Ahmert Şükrü Bey’in yardımı ile devletten burs alan Safiye Ali, Almanca’yı da kolaylıkla öğrenerek derslerindeki başarıyı yakaladı. İlk ünvanı “doktor namzeti”dir. Bunun yanında 1921 yılında “bebeklerde iç Pakimenenjit kanaması” hakkında Tezini yazarak diplomasını almaya hak kazanmıştır.
Eğitimini tamamladıktan sonra İstanbul’a dönen Safiye Ali,çocuk hastalıkları üzerinde alacağı özel eğitim için Almanya’ya tekrar dönmüştür. Bu sırada ise Dr. Ferdinand Krekeler ile evlenmiştir. Daha sonrasında ise Ferdi Ali ismini almıştır.
Safiye Ali ilk olarak Haziran 1923 yılında ilk kadın doktoru onayını aldı ve daha sonrasında da eşi ile muayenehane açtı. İlk zamanlarda kendisini tanıyan insanların çok olmaması nedeni ile çok fazla tercih edilmiyordu. Bunun yanında kadın olmasından kaynaklı da düşük ücret ödemesi yapmak isteyenler bir hayli çoktu.
İstanbul’da 5 yıl doktorluk yapan Safiye Ali bunun yanında ücretsiz olarak anne ve çocuk sağlığı eğitimleri verip anneleri bilinçlendirmeye çalışıyordu.
Safiye Ali dönemin Amerikan Koleji’nde açılan ilk kız tıp okulunda jinekoloji derslere vererek kız öğrenciler tıp eğitimi veren ilk kadın öğretim üyesi ünvanına da sahiptir.
Annenin stres nedeni ile sütten kesilmesi durumunda süt içmekten mahrum olan çocuklar için Süt Damlası Bakımevi’nin başına geçerek kadınları emzirmeye teşvik etme, beslenme gibi konularda eğitimler verdi.
Meslek hayatının en üst noktalarında Süt Damlası Bakımevi görevinden istifa ederek ayrıldı. O dönemlerde doktorluk mesleğine yönelmiştir. Ayrıca Safiye Ali o dönemlerde muayenehanesi olan ilk kadın hekimdi. O dönem için büyük başarılara imza atmış ve yaptıkları hep takdir edilesi şeylerdir. O dönemde insanlar kadın doktora o kadar yabancıydı ki çoğu yerde Safiye Ali Bey olarak adlandırılmıştır.
Meslekteki başarısının yanı sıra İstanbul da feminizm hareketlerinde kendini göstermiş ve Türk Kadınlar Birliği’nin komisyon başkanlığını yaparak fuhuşla mücadele için de çalışmalara başlamıştır.
Safiye Ali kendisine koyulan kanser teşhisinin ardından Türkiye’ye veda ederek Almanya’ya yerleşti. II. Dünya Savaşı yılları içerisinde de mesleğini bir müddet devam ettirdi. Daha sonrasında ilk kadın Türk hekim 5 Temmuz 1952’de 58 yaşında hayata gözlerini kapadı.