Kiraz, son yıllarda ihracatta yaşanan olumlu gelişmeler nedeniyle üretimi hızla artış gösteren bir meyve türü olarak dikkat çekiyor. Bu artış Türkiye'yi dünya kiraz üretiminde ilk sıraya yerleştirmiş durumda. Dünya pazarlarında 0900-Ziraat Kiraz çeşidi ile kazanılan Türk Kirazı imajı halen devam etmekte olup, üreticilerin bu imajı devam ettirmesi için gayret göstermesi gerekiyor.
KİRAZDA ISLAH ÇALIŞMASI
1 / 15
Kiraz, Türkiye ve dünyada taze meyve pazarı için önemli türlerin başında geliyor. Bu önem gün geçtikçe artmakta, ıslah çalışmaları ve yeni yetiştiricilik teknikleri hızla geliştirilmektedir. Islah çalışmaları; kendine verimli, kaliteli, farklı dönemlerde olgunlaşan, zayıf gelişen çeşitler ve modem yetiştiriciliğe uygun anaçlara yönelmektedir.
Birim alandan alınan verimi artırmak amacıyla yeni dikim sistemleri ve terbiye şekilleri de tanımlanıyor.
VERİM VE KALİTE ARTIRILMAYA ÇALIŞILIYOR
2 / 15
Kuvvetli gelişen geleneksel çöğür anaçlarına aşılı kendine verimli çeşitlerle daha sık dikim ve değişik terbiye sistemleri ile verim ve kalite artırılmaya çalışılıyor. Özellikle son yıllarda dünya kiraz tarımına katılan zayıf gelişen anaçlarla yetiştiricilik gün geçtikçe artıyor. Zayıf gelişen anaçlar üzerine aşılı kendine verimi, çeşitlerde kalite ve irilik problemleri oluşturuyor.
Özellikle kendine ve bol verimli kiraz çeşitleri kuvvetli anaçlar üzerinde sık dikim uygulamaları ve terbiye sistemleri ile yetiştirilmeleri zorunlu hale geldi.
KİRAZ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE YAPILAN HATALAR
3 / 15
Türkiye’de ise halen kiraz tarımının büyük bir çoğunluğu geleneksel metotlarla yapılmakta; budama, terbiye, kültürel bakım işlemleri, anaç ve çeşit seçimi gibi konularda birçok hatalar yapılmaktadır. Kirazın en önemli problemlerinden olan anaç kalem arasındaki aşı uyuşmazlığına dikkat edilmemekte, yeteri kadar tozlayıcı çeşit kullanılmamaktadır.
YETİŞTİRİCİLİKTE GEREKLİ FAKTÖRLER
4 / 15
Bodur ve yarı bodur kiraz yetiştiriciliğinin yapılabilmesi için gerekli faktörler:
Bahçe tesisi yapılacak bölgenin sörveyi ve fizibilitesi,
Toprak ve iklim koşullarının kiraz yetiştiriciliğine uygunluğu,
Koşullara göre anaç ve çeşit kombinasyonunun seçimi,
Çiftçi bilgisi ve tecrübesi,
Teknik bilgi eksikliklerinin giderilmesi olarak sayılabilir.
ÜRETİMDE BİRİNCİYİZ VERİMDE ALTINCI
5 / 15
Gerek üretim alanı ve gerekse de üretim miktarı açısından Dünya’da lider olduğumuz kiraz üretiminde alan bakımından yaklaşık %12, üretim miktarı açısından ise yaklaşık %21’lik bir pay ile oldukça önemli bir yere sahip ülke olduğumuz ifade edilebilir.
Dünyada toplam 405 bin 129 ha alanda yapılan kiraz yetiştiriciliğinden toplam 2 milyon 294 bin 455 ton ürün alındığı görülmektedir. Türkiye kiraz üretim alanı ve üretim miktarı açısından birinci sırada yer almasına rağmen, birim alana düşen verim (ton/ha) açısından değerlendirildiğinde dünyada altıncı ülke konumundadır.
Birim alandan elde edilen verim açısından, dünyada kiraz yetiştiriciliği yapılan 68 ülkenin ortalama değeri 5,279 ton/ ha olduğu, ülkemizin ise 9,667 ton/ha (bir diğer ifade ile dekara 966 kg) ortalama verime sahip olduğu görülmektedir.
Türkiye’de 495 bin 325 ton kiraz üretimi, 764 bin 594 da alandan ve toplam 17 milyon 922 bin 171 adet meyve veren yaşta ağaçtan sağlanmaktadır. Kiraz üretim miktarı bakımından en önemli üretici
Bölgelerimizin Ege ve Akdeniz bölgeleri olduğu görülmektedir.
BÖLGELERE GÖRE KİRAZ ÜRETİM MİKTARI
6 / 15
Türkiye’de bölgelere göre kiraz üretim alanı, üretim miktarı ve ağaç sayılarına ilişkin istatistiksel veriler (TÜİK, 2013)
KİRAZ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE İKLİM ŞARTLARI
7 / 15
Kiraz ağaçları kış dinlenme döneminde -20, -26°C kış soğuklarına dayanıklıdırlar. Fakat kışın sık sık -20°C ve daha soğuk olan bölgelerde kiraz yetiştiriciliğinin yapılması tavsiye edilmez. Özellikle kış soğukları riski fazla olan bölgelerde gübreleme ve sulama programlarının dikkatli bir şekilde planlanması ve uygulanması gerekmektedir.
Kiraz çeşitlerinin büyük bir çoğunluğu düzenli çiçek açabilmek için mutlaka kış dinlenme döneminde 7.2°C’nin altında toplam 1100 - 1700 saatlik bir soğuklamaya ihtiyaç duyarlar.
Ayrıca düzenli ve tatminkâr verim alabilmek için çiçeklenme döneminde hava sıcaklıklarının -2 ila -5‘C’nin altına düşmemesi ve havaların yağışsız olması istenir.
ORGANİK MADDE YÖNÜNDEN ZENGİN TOPRAKLARI SEVER
8 / 15
Kirazlar diğer bazı meyve türlerinin aksine toprak yönünde seçicidir. İyi drene edilmiş, derin, verim, havadar, organik madde yönünden zengin toprakları isterler.
Kiraz yetiştiriciliğinde kullanılan anaca göre değişmekle birlikte; kumlu-tınlı topraktan kirli-tınlı toprağa kadar birçok toprak tipinde bahçe kurulabilir. Fakat toprak PH’ sının 6-7 civarında olması istenir. Yüksek oranda kireçli, kumlu ve kıraç topraklarda kiraz bahçeleri kurulmamalıdır. Düzenli ve kaliteli meyve alabilmek için kiraz bahçelerinde sulama şarttır.
EN GÜVENLİ OLANI AŞILI FİDAN YETİŞTİRİCİLİĞİ
9 / 15
Kiraz bahçesi kurmada uygulanan ve en güvenilir yöntem aşılı fidan ile yapılan yetiştiriciliktir. Ülkemizde kiraz için son yıllara kadar kullanılan anaçlar, doğada yabani olarak bulunan; kuş kirazı (Prunus Avium) veya idris (Prunus mahaleb) ağaçlarından alınan tohumlardan elde edilen anaçlar olmuştur. Kuş kirazına aşılı ağaçlar daha çok kili-tınlı veya tınlı topraklara dikilmişlerdir.
İdris anacına aşılı kiraz fidanları ise kireçli ve daha kurak şartlarda yapılan yetiştiricilikte kullanılmıştır. Daha sonra bodur veya yarı bodur klon anaçlarla fidan üretimine geçilmiş ve kullanılan anaç sayısı hızla artmıştır.
Bodur veya yan-bodur kiraz yetiştiriciliği yapacak olan kişilerin yoğun bir program kapsamında bu üretim sistemini yürütebileceklerini bilincinde olmalıdır. Diğer klasik anaçlarla yapılan yetiştiricilik uygulamalarının bu sistemle yetersiz kalacağı unutulmamalıdır.
ANAÇ SEÇİMİNDE ÇOK DİKKATLİ OLUNMALI
10 / 15
Anaç seçiminde çok dikkatli olunmalı özellikle toprak tipine, uygulanacak kültürel işlemlere ve yetiştirilecek olan çeşide göre anaç seçilmelidir. Kendine verimli çeşitler bodur anaçlar üzerine aşılanmamalıdır (Örnek: Gisel-A 5 / Lapins, Svveetheart, Stella, vd.).
11 / 15
12 / 15
13 / 15
14 / 15
15 / 15
Yorumlar
Bu habere henüz yorum yapılmamış.İlk Yorumu Siz Yapın