“Demokratik Özerklik Her Şehre Lazım!”
Hafta sonu Diyarbakır'da yapılan demokratik özerlik toplantısına katılan İstanbul Şehir Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Mesut Yeğen, anadilde eğitim ve demokratik özerklik meselesinin birbirinden ayırılması gerektiğini söyledi. Anadilin Kürtlerin hak talebi, demokratik özerkliğin ise bütün Türkiye'nin konusu olduğunu dile getiren Yeğen, "Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı ve Kürtçe konuşulan illerde eğitim, sağlık ve benzeri hizmetler çift dille verilmelidir" dedi.
Taraf yazarı Melih Altınok'un, Prof. Dr. Mesut Yeğen ile yaptığı röportaj:
Anadilde eğitim ve demokratik özerlik tartışmaları birarada değerlendiriliyor. Siz bu iki konu arasındaki farkı nasıl tanımlıyorsunuz?
Öncelikle aralarında siyasi düzeyde bir fark olduğunu düşünüyorum. Anadilde eğitim, Kürt dilinden bahsediyoruz, genel olarak Kürtlerin temel bir hak talebi. Ancak demokratik özerlik ya da öz yönetim istemi ülkenin yönetim sistemiyle ilgili genel bir mesele. Dolaysıyla özerliklik meselesi, anadil konusunda olduğu gibi yalnızca kendi dillerinde eğitim alma haklarını isteyen Kürtlerin değil, tüm Türkiye'nin konusu.
O halde Kürt siyasetinin demokratik özerlik talebini bölge özelinde tartışmayı bırakıp Türkiye geneli için de istemesini öneriyorsunuz?
Evet, yalnızca bölge için değil, Türkiye'nin diğer bölgelerindeki iller için de bu talep gündeme gelmeli. BDP'nin ve DTK'nın, demokratik özerklik taleplerinde ölçek ve yetki konusu üzerinde durulmalı. Konuşmalarda il, eyalet ya da Kürdistan gibi ölçeklerden söz ediliyor. Federasyon talebi Kürt siyasetini zayıflatır. Bence ölçek il bazında olmalı. Bu konuda da 1921 Anayasası pekâlâ referans alınabilir diye düşünüyorum. Yetki konusuna gelince. Uluslararası ilişkileri ilgilendiren konular gibi alanlarda yetki merkezde olmalı. Ancak bayındırlık, eğitim ve sağlık gibi konular yerel yönetimlerin inisiyatifinde olmalı. Bunlara da yerel bir meclis bakmalı.
Peki hizmetler çift dilli olabilir mi? Elektrik su faturalarının yanısıra bazı diğer hizmetlerin de Türkçe'nin yanı sıra Kürtçe olarak verilmesi de öneriliyor?
Elbette. Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı ve Kürtçe konuşulan illerde eğitim, sağlık ve benzeri hizmetler çift dille verilmelidir. Yerinden yönetimlerin güçlendirilmesi Avrupa Birliği'nin de önerileri arasında. Bunun yanısıra, Türkiye'nin taraf olduğu bazı uluslararası sözleşme metinlerine koyduğu şerhler söz konusu. Bu şerhlerin kaldırılması ve genel olarak uluslararası metinlere riayet edilmesi, sorunun çözümünde etkili olabilir mi?
Kuşkusuz sorunun çözümünde uluslararası toplumun ve metinlerinin rolü önemlidir. Ancak bu konular gündeme geldiğinde biz genel olarak sözü edilen metinlere bakıyoruz. Bence bu, sorunlu bir yaklaşım. Örneğin gayrımüslimlerle ilgili bir sorunda Lozan'a atıfta bulunuluyor. Oysa bu insanlar bizim yurttaşlarımız, başka devletlerin haklarını savunacağı içimizdeki yabancılar falan değil.
Mesela BDP'lilerin Meclis'te Kürtçe konuşmaları, demokratik özerlik projesinin bir ayağı mı? Konuyla ilgili nasıl bir hedefi var Kürt siyasetinin?
Meclis'teki Kürtçe konuşma girişmelerinin ajitatif bir niteliği var. Sorunun yapısal çözümü için etkin bir araç değil tabii. Yaşam diline dair tartışmalar bu noktada çok büyük önem taşımıyor. Ama bakın Kürt siyaseti anayasa yapım süreci ve PKK ile müzakerelerde hükümeti baskı altında tutmak için bu tartışmaları yoğunlaştırıyor. Yakın bir süreçte de demokratik özerklik konusunda somut kesin çözümler beklemek mümkün değil. Zaten kendileri de iki yıllık bir süreç hedefliyorlar.
BDP'nin internet sitesinde yer alan metinle, DTK'nın demokratik özerklik metni arasında farklılıklar var? Bu durum nereden kaynaklanıyor?
Evet, çok ciddi bir fark var. DTK Kürtlere bakın sizin için ne çok şey talep ediyorum derken, devletten somut olarak ne talep ettiğini net bir şekilde ortaya koyamıyor. Öz savunma ve diplomasi gibi konulara da giriyor. Ama bir yandan da mevcut durum değişmesin gibi bir yaklaşım sergiliyor. Bu yaklaşım, Öcalan'ın çoğu zaman muğlak ve belirsiz bir nitelik taşıyan söylemleriyle de örtüşüyor. BDP ise çok daha net bir tavır sergiliyor. Siyasetin ve hukukun dilini kullanıyor. Yirmi beş bölgeye ayrılmış idari federasyon öneriyor mesela. Böyle bir faklılık söz konusu.
Peki ya hükümetin tavrı? Meclis Başkanı sert bir dille "Bedelini öderler" dedi?
Hükümet iki yıldır açılım konusunda ciddi bir adım atmadı. DTK'nın taleplerini mi okumuyorlar. Emin olsunlar ki bunca bedel ödeyen Kürtler yeni bedeller ödemeye de fazlasıyla hazırlar. Kimsenin vergi toplayacağım, polis gücü oluşturacağım falan dediği yok. Bunu Selahattin Demirtaş da açıkça ifade etti. Daha pozitif bir dil lazım.
- Feridun Sinirlioğlu Kurtuluşu Seküler Demokraside Görüyormuş!Eski Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı şimdiki BM Daimi Temsilcisi Feridun Sinirlioğlu, Ortadoğu’da sorunlara çözümü bulmuş Seküler Demorasi. Tıpkı ABD, Esed, Rusya ve Avrupa gibi…
- "AK Parti Sistemi Tartıştırırsa Referandumdan Evet Çıkabilir"Andy-Ar araştırma şirketinin sahibi Faruk Acar, 15 Temmuz sonrasında, başkanlık sistemi yanlılarının ilk kez karşıtlarının önüne geçtiğini söyledi.
- David Hearst: Halep Düşerse Felluce OlurDavid Hearst, Suriye ve Irak özelinde Ortadoğu’nun güncel meselelerini değerlendirdi.
- Çöpten Çıkan Eşyalarla Suriyeli Muhacirlere Evler Kuruyor!Çöpten çıkan eşyalarla Suriyeli ailelere evler kuran Tolga Dalel ile neyin çöp olup olmadığıyla ilgili çarpıcı bir röportaj...
- Cihada Herkesin Katılması Zorunlu mudur?Abdülhakim Beyazyüz, Cihad ve kıtal/savaş ile bağlantısı üzerine kaleme aldığı yazı dizisinin bu bölümünde "Cihad herkese zorunlu mudur?" sorusuna cevap arıyor.
- Vahye Uy ve Aklını KullanAkla sunulan bilgiler beşerden ise onun ilk adımı “şüphe ve araştırma” olacaktır; bu yüzden Allah Teâlâ yanılan kullarına “akıllarını niçin kullanmadıklarını, niçin şüphe edip araştırma yapmadıklarını soruyor, bunu yapmayanları kınıyor.
- Kur'an-ı Kerim’in Zahir ve Batın Anlamı Olabilir mi?Faruk Beşer, bugünkü yazısında Kur'an'ı Kerim'in ya zahir ya da batın anlama indirgendiğinde ortaya çıkabilecek tehlikelere dikkat çekmiş.
- Kurbanın Tarihçesi, Anlamı ve Bazı Hükümleriİbrâhim (a.s.), yakılmayı göze alacak derecede tehlikelere göğüs gererek putperestlere karşı mücadele verdiği gibi evladını kurban etme buyruğuna da tereddütsüz boyun eğmiş.
- Siyonist Çete İle Anlaşmanın Mimarı Sinirlioğlu’ndan Sekülerizm Propagandası
- Gültan Kışanak’ın Gözaltısı Üzerine Provokasyon Çağrıları Yapılıyor
- BM’nin Ne İşe Yaramadığını Anlatan İki Film
- HDP'li Vekillerden TBMM'de Tutmayan Kışanak Şovu
- Fransız gazeteci: Erdoğan Avrupalı Liderlerde Olmayan İradeye Sahip
- ‘Kumpas’tan, ‘Sapına Kadar Gerçekti’ye Ergenekon ve Balyoz
- Suudi Arabistan ve Körfez Ülkelerini Terbiye Etme Yasası: JASTA
- Muhammed Bedii ve 36 İhvan Üyesi Hakkında Müebbet Cezası Onandı
- Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan Gültan Kışanak Açıklaması
- Artık Araçlarda Cam Filme Yasak Kalktı
- Daire Başkanlıklarında Kritik Değişimler
- İdlib’de Okulu Hedef Alan Esed Rejimi Çocukları Katletti!
- Gültan Kışanak’ın Gözaltısı Üzerine Provokasyon Çağrıları Yapılıyor
- Siyonist Çete İle Anlaşmanın Mimarı Sinirlioğlu’ndan Sekülerizm Propagandası
- Esed ve Rusya Jetleri Cisr eş-Şuğur’u Vuruyor!
- ‘Kumpas’tan, ‘Sapına Kadar Gerçekti’ye Ergenekon ve Balyoz
- Diyarbakır Belediye Başkanı Gültan Kışanak Hakkında 28 Ayrı Suçlama
- Muhammed Bedii ve 36 İhvan Üyesi Hakkında Müebbet Cezası Onandı
- Özgür-Der’in Orta Anadolu ve Karadeniz İştişaresi Yapıldı
- Üsküdar Özgür-Der’de ‘Hayatı Anlamlandırmada Menziller’ Konusu İşlendi
- Nevzat Tarhan’a Göre Gülen'in Hipnoz Yeteneği Var
- Ücretsiz 'Müşteri Hizmetleri' Geliyor
- Musul'u Bal Gibi de Atatürk Verdi!
- Kerkük’te KYB-PKK Tezgahı