Sevgiliİ okurlar bu hafta konumuz menisküs yırtıkları ve tedavisi. Diz eklemi vücudun en geniş eklemi olup diğer yandan en sık yaralanmalara maruz kalan eklemidir.
Menisküs yırtığı hareketi kısıtlar
Menisküsler her sağlıklı dizde 2 adet (bir dış ve bir de iç menisküs) bulunur. Menisküslerin görevi diz eklemini oluşturan uyluk kemiği ve kaval kemiği arasındaki yükü azaltmaktır. Yani diğer bir deyişle kemikler arasında bir yastık ya da arabanın amortisörü gibi yükü yumuşatır ve dağıtır.İşte bu eklemde rahatsızlık olduğu zaman hareket kabiliyetinde zorluk meydana gelir. Menisküs yırtıkları ve tedavisiyle ilgili sizlerden gelen sorular doğrultusunda bu hafta Ankara Memorial Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanlarından Doç. Dr. Hakan Özsoy ile konuştuk.
- Öncelikle menisküs yırtıklarının sebepleri nelerdir?
- Menisküs yırtıkları spor yaparken dizin burkulması ya da dönmesi ile ya da çömelme sırasında dizin zorlanması ile oluşabilir. Spor yaralanmalarında dizdeki diğer yapıların (çapraz bağlar gibi) yırtıkları da eşlik edebilir. Diğer yandan yaş ilerledikçe (70 yaş ve üzerinde) menisküsler de direncini yitirir ve günlük aktiviteler sırasında çok zorlanma olmadan da yırtılabilir.
- Menisküs yırtığı olan bir kişinin ne tür şikayetleri olur?
- Menisküs yırtığı olan bir bireydeki temel şikayet dizde ağrıdır. Ağrı daha çok çömelir kalkarken, spor yaparken ve hızlı yürüme ya da koşu sırasında ortaya çıkar. Ağrı ile birlikte eklemde şişme olabilir. Diğer yandan dizde takılma ya da kilitlenme (dizin aniden takılıp kalması) da görülebilir. Dizde harekette kısıtlılık olabilir. Eğer menisküs yırtığı ile birlikte çapraz bağ yırtığı da varsa dizde dönme ya da boşa gelme şikayetleri görülebilir.
KENDİ KENDİNE İYİLEŞMEZ
- Peki bir kişide menisküs yırtığı varsa tanısı nasıl konur?
- Menisküs yırtıklarının tanısını koymada hastanın muayenesi en değerli bilgileri verir. Muayene ile yaklaşık yüzde 90 doğruluğunda tanı konabilir. Bunun yanında MR (EMAR) görüntülemede yırtığın şekli, tam nerede olduğu ve eklemdeki ek başka yaralanmalar konusunda fikir sahibi olunur.
- Menisküs yırtığı varsa tedavisi nasıl olmalıdır?
- Menisküsler doğası itibarıyla kan dolaşımı iyi olmayan yapılardır. Bu nedenle ne yazık ki yırtıkların büyük kısmı kendi kendine iyileşemez. Tedavide hastanın yaşı ve yaralanma şekline göre karar verilir. Eğer hasta genç ise, spor yaralanması veya ciddi bir diz travması sonrası yırtık oluşmuşsa tedavi öncelikle cerrahidir. Cerrahideki temel hedef mümkün olabildiğince menisküs dokusunu korumak yani onarmaktır. Eğer onarılamayacak kadar kötü bir yırtık varsa yırtık parçalar temizlenerek de hastanın şikayetleri geçirilebilir. Cerrahi tedavi kapalı yöntemlerle (artroskopik) olarak yapılmaktadır. Büyük kesiler yapılmadığı için hasta ameliyat sonrasında kısa sürede ayağa kalkmakta ve işine geri dönebilmektedir.
- İleri yaş hastalarda ameliyatsız tedavi mümkün müdür?
- Daha ileri yaştaki hastalarda birkaç haftalık istirahat, zorlamama ve ağrı kesiciler ile öncelikle ameliyatsız tedavi denenebilir. Ek olarak ekleme yapılan enjeksiyonlar (örneğin hastanın kendi kanından hazırlanan plazma-PRP) şikayetlerin hafiflemesinde yardımcı olabilir. Bu şekilde ağrıları geçen hastalar ameliyatsız olarak takip edilebilir. Eğer hastanın ağrıları geçmezse aynı şekilde artroskopik cerrahi ile hastalar sağlığına kavuşturulabilir. Diğer yandan menisküs yırtığı ile birlikte eklemde kıkırdak aşınması ve kireçlenme var ise farklı cerrahi seçenekler ile hastanın tedavisi sağlanabilir.
Doç. Dr. M. Hakan Özsoy kimdir?
Düzce Lisesi’nden 1988 yılında mezun oldu. Tıp eğitimini 1988-1994 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde (İngilizce) tamamladı. 1994-2000 yılları arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı’nda uzmanlık eğitimini yaptı. 2001-2013 yılları arasında SB Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde başasistan ve eğitim görevlisi olarak çalıştı. 2010 yılında Doçent oldu. 2014 yılı itibariyle Memorial Ankara Hastanesi’nde çalışmaktadır.
ÖNÜMÜZDEKİ HAFTA FİBROMİYALJİ
Sevgili okurlar önümüzdeki hafta konumuz Fibromyalji veya fibromiyalji sendromu adı verilen kas iskelet sisteminde kronik yaygın ağrı, ağrıya duyarlılıkta artış, kaslarda hassas noktaların varlığı ile karakterize bir yumuşak doku romatizması hastalığı . Toplumda görülme sıklığı yüzde 5 olarak bilinen Fibromiyalji Sendromu hakkında önümüzdeki hafta Acıbadem Hastanesi doktorlarından Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Nural Aydın ile konuşacağız. Bu konuyla ilgili sormak istediklerinizi hafta boyunca firstname.lastname@example.org adresinden ulaştırabilirsiniz.