MSF Afet Koordinatörü Puk Leenders, Rakka'da kalmayı tercih edenlerin yoğun hava saldırılarının hedefi olma riskiyle karşı karşıya olduğunu, şehri terketmeye çalışanların ise aktif cephe hatlarını ve mayın tarlalarını geçmek zorunda kaldığını belirtti. Leenders, konuyla ilgili açıklamasında “Rakkalı aileler şu anda tam bir çıkmaz içinde. Ya Rakka'da kalıp çocuklarını gittikçe artan şiddete ve hava saldırılarına maruz bırakacaklar ya da iki ateş arasında kalacaklarını bile bile çocuklarıyla birlikte cephe hattını ve mayın tarlalarını aşmaya çalışacaklar."
Kaçmak kolay değil
DEAŞ'ın kalesi olarak bilinen Rakka'dan kaçmak hiç kolay değil. Tehlikelerle dolu olan bu süreçte şehirden kaçmaya çalışanlar yakalandıklarında cezalandırılıyor. Kaçabilenler ise çoğu zaman ancak yüksek miktarlarda rüşvet vererek şehri terkedebiliyor.
Rakka'yı terkeden insanların büyük bir kısmı Ayn İssa, Menbiç, Tel Abyad ve Mahmoudli gibi daha kuzeydeki bölgelerde güvenlik arayışına giriyor. Geri kalanı ise Suriye ve Ürdün sınırında, yaklaşık 700 kilometre uzaklıktaki 'Berm' adı verilen ve insani yardım çalışmalarının yok denecek kadar az olduğu bölgeye doğru yöneliyor.
Ağaçların altında barınmaya çalışıyorlar
Suriye'de ülke içinde yerinden edilmiş insanların çoğu, altı yıldan fazla süredir devam eden kargaşa nedeniyle pek çok kez yer değiştirmek zorunda kaldı. Ülkedeki sağlık sisteminin uzun yıllardır devam eden savaş nedeniyle neredeyse tamamen çökmüş olması, yeterli insani yardımın sağlanamaması ve Suriye'den kaçmalarını sağlayacak sınırların kapalı olması, bu insanların sağlık durumunu da olumsuz etkiliyor.
Halihazırda son derece hassas durumda olan bu insanlar Rakka'dan kaçmaya çalışırken nispeten daha güvenli olan noktalara, çoğu zaman çevredeki geçici kamplara sığınıyor. Fakat bu kamplardaki kötü yaşam koşulları sağlık durumlarını olumsuz yönde etkilemeye devam ediyor. Geri kalanlar ise Menbiç, Tel Abyad ve Tabka çevresindeki kırsal alanlarda ağaçların altında barınmaya çalışıyor.
Her türlü hastalık var
Rakka'yı terkedenler geçim kaynakları olan hayvanlarını ve kullandıkları eşyaları bırakmak zorunda kalıyor. Çoğunun üzerinde yalnızca giydikleri kıyafet var; yedekleri bile yok.
Bölgedeki kamplarda barınmaya çalışan insanların çoğunda akut sulu ishal ve solunum yolu enfeksiyonları görülüyor. Sevdiklerini ve yakınlarını kaybettikleri, yol boyunca korkunç olaylarla karşılaştıkları ve sürekli ölüm korkusuyla yaşadıkları için pek çoğunda psikolojik travma gözlemleniyor.
Bölgedeki MSF ekipleri ise, ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin kaldıkları kamplardaki klinikler aracılığıyla Rakka'dan ve Suriye'nin diğer bölgelerinden kaçıp daha kuzeye sığınan insanlara ücretsiz acil sağlık hizmeti sunuyor. MSF'nin sağlık ekipleri aynı zamanda Menbiç, Tel Abyad ve Kobani/Ayn El Arap'ta hizmet vermeye devam eden çeşitli hastanelerde çalışıyor.
MEHMET KELEŞ/İSTANBUL