Arbitraj, farklı piyasalarda işlem görmüş gayrimenkul kıymetler, para ya da değerli madenlerin fiyatlarının farklı olması durumunda eş zamanlı olarak daha düşük fiyatlı bir piyasadan alınıp yüksek fiyatlı bir piyasada satılmak suretiyle risksiz kar elde etme sürecidir.
Arbitrajın risksiz olması onu diğer spekülasyonlardan ayırır. Arbitraj işlemlerinden elde edilen kazançlar, vergiden muaftır. Arbitraj fırsatı, devlet tahvili ya da mevduat faizlerinin sağlamış olduğu risksiz getiri oranlarından çok daha fazla kazanç sağlamıyorsa amaca uygun değildir.
Arbitraj Nedir?
Arbitraj kelimesini kısa bir şekilde açıklamak gerekirse eğer farklı piyasalarda işlem görmüş olan aynı menkul kıymetlerin, paranın ya da değerli madenlerin fiyatlarının farklı olması durumunda eş zamanlı olarak daha düşük fiyatlı bir piyasadan alınarak yüksek fiyatlı bir piyasada satılarak risksiz karlar elde etmektir. Bu ürünler, altın madeni gibi değerli maden veya hisse senetleri gibi menkul kıymetlerden olabilir. Buradaki amaç ise, tamamen risksiz olan bir şekilde kar elde etmektir.
Arbitraj Nasıl Hesaplanır?
Günümüzde en çok merak edilen sorulardan biri Arbitraj, yani risksiz bir şekilde kar elde etmek, nasıl yapılır?” sorusudur. Bunun cevabı için büyük ölçekli ve bununla birlikte küresel çapta tanınmış birden çok firma arbitraj fiyatlama modeli oluşturarak bu soruya yanıt arar. Ancak günümüz koşularındaki sermaye piyasaları ve para piyasası koşulları göz önünde bulundurulduğunda bu sanıldığından çok daha zordur. Zira artık neredeyse tüm piyasalar iç içe girmiş durumdadır ve bilgi paylaşımı inanılmaz bir şekilde hızlara ulaşmıştır.
Manuel olarak, herhangi bir piyasada yanlış olan fiyatlamayı yakalamak ve bu sayede de arbitraj yaparak kar elde etmek giderek daha da zor bir hal almıştır. Hal böyle olunca arbitraj işlemleri, algoritmik olan yazılımlar ile yapılabilir bir hale gelmiştir. Bu yazılımlar ise daha farklı piyasalarda işlem görebilen aynı menkul kıymetler ile ilgili arbitraj fırsatları oluştuğunda, aynı andaki her iki borsaya da aynı anda emir göndererek risksiz bir şekilde arbitraj işlemi yapmaktadırlar.
Arbitraj Nasıl Ortaya Çıkar?
Emtia, hisse senedi ve döviz gibi bir takım varlıkların spot ya da vadeli olarak işlem piyasalarında satılabilen türev ürünlerinin fiyatlarında arbitraj fırsatları doğar. Arbitraj için en uygun alanlar ise altın ya da döviz piyasaları olarak sayılabilir. Hemen hemen her ülkede birden çok altın borsası bulunur.
Uluslararası piyasalar dolar üzerinden belirlenmiş olan altının fiyatını yerel borsalarda o ülkelerin para birimi cinsinden belirler. Örnek verilecek olursa eğer Türkiye’de Borsa İstanbul’da TL üzerinden fiyatlandırılan bir altın kontratı ve Çin’de ise Çin Yuan para birimi üzerinden fiyatlandırılmış olan altın kontratı spot kurlardan dolara çevrilerek arada oluşmuş olan fiyat farkından arbitraj fırsatı ortaya çıkar.