Akciğer iltihabı, akciğer bölgesinde meydana gelen mikroorganizmaların yol açtığı bir iltihap türüdür. Akciğer enfeksiyonu hava keselerinin ve akciğerde bulunan ufak hava yollarının iltihaplanmasıdır. İltihaplanma nedeniyle akciğerler fonksiyon olarak düzenli çalışmaz. Hava yoluyla alınan oksijen kana yeteri kadar ulaşmaz hale gelir. Akciğer iltihabına yol açan enfeksiyonlar virüs, bakteri ya da mantar nedeniyle oluşabilir. Enfeksiyonlar genelde sonbahar ve kışın daha yoğun oluşur.
Akciğer iltihabı belirtileri
- Ateşlenme, hararet
- Göğüs kafesinde ağrı
- İştah kaybı
- Kas ağrısı
- Öksürük (başlangıçta kuru, zaman geçtikçe balgamlı)
- Gece terlemesi ve titreme
- İleri yaşlarda sersemlik hissi ve denge kaybı
- Solunum problemleri
Akciğer iltihabı belirtisi olarak sayılan bu belirtiler farklı hastalıklar nedeniyle de yaşanabilir. Şayet yukarıda sayılan belirtilerden biri ya da bir kaçı yaşanıyorsa mutlaka vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır. Akciğer iltihabı bazı durumlarda oksijen almayı zorlaştırarak çok ciddi problemlere yol açabilir. Böyle bir durum karşısında dudak ve parmaklarda morarma görülebilir.
Akciğer iltihabı nedenleri
Akciğer iltihabına hangi mikroorganizmanın neden olduğunu tespit etmek çoğu zaman mümkün değildir. Hastalık belirtileri başlamadan önce de mikrop vücutta olabilir. Akciğer iltihabına yol açan en yaygın bakteri ''S.pnemoniae''dir. İltihaba yol açan bir diğer bakteri ise ''B-tipi Haemophilus influenze''dir.
Hastanelerde yaygın olarak Staphylococcus adlı bir bakteri bulunur ve bu bakteri hastanede yatan hastalarda akciğer iltihabına yol açabilir. Her dört yılda bir özellikle çocuklarda salgın şeklinde hastalıkların gelişmesine yol açan bir bakteride ''Mycoplasma pneumoniae''dir.
Akciğer iltihabının diğer nedenleri ise su çiçeği virüsü, grip, kirli hava, zararlı maddelerin solunması, zararlı kimyasal gazlar ve sigara dumanı olarak sıralanabilir.
Akciğer iltihabı için risk altında olan kişiler
- 65 yaşını geçmiş kişiler
- Zayıf olanlar
- Aşırı sigara ve alkol kullananlar
- Bağışıklık sistemi zayıf olanlar
- Lösemi ya da kanser hastaları
- Kronik akciğer, kalp ve böbrek hastalığı olanlar olarak sıralanabilir.
Akciğer iltihabı tanısı
Şikayetler doğrultusunda doktora başvuran hastalara, doktor belirtiler hakkında sorular yönelterek muayene gerçekleştirir. Steteskop adlı aletle göğüs kafesi üzerinden nefes sesleri dinlenir ve beraberinde idrar testi ve kan testi istenir. Enfeksiyonun yeri ve şiddetini tespit etmek için röntgen çekilir. Parmak ucuna bağlanan bir alet sayesinde kanda oksijen oranı ölçülür, Balgam örneği alınarak incelenir ve sonuçlar değerlendirilerek tanı konulabilir.
Akciğer iltihabı tedavisi
İlaç tedavisi: Akciğer iltihabında iltihabın türüne bağlı olarak farklı antibiyotik tedavileri uygulanabilir. Şayet iltihaba yol açan bakterinin türü tespit edilememişse bakteriler için en etkili antibiyotik tedavisine başlanır. Antibiyotik tedavisi 5-7 gün devam eder. Tedavi başladıktan sonra ilk 2 gün içinde hasta kendini kötü hissederse tekrar doktora danışılması gerekir. Hastanın kendini kötü hissetmesi bakterinin enfeksiyona karşı göstermiş olduğu dirençten kaynaklanır. Bu gibi durumlarda antibiyotik değişimi yapılır. Akciğer iltihabı bir virüs nedeniyle oluşmuşsa antibiyotik kullanımı faydasız olur.
Hastanede tedavi: Hastalığın şiddetine bağlı olarak hastanın hastane ortamında tedavi edilmesi gerekebilir. Hastanede hastaya damar yolu açılarak antibiyotik tedavisine başlanır. Solunum güçlüğü olan hastalarda yapay oksijen aletleriyle hastaya oksijen verilir.
Kişisel bakım: Hastanın akciğer iltihabıyla mücadele edebilmesi için sigara ve sigara dumanından uzak durması gerekir. Sıvı alımını arttırmalı ve yeterli şekilde dinlenmelidir. Eğer yüksek ateş varsa doktor bilgilendirilerek uygun ateş düşürücülerin kullanılması gerekir.