Türkiye’de din-devlet ilişkileri ve laiklik tartışmaları, Cumhuriyet’in kuruluşundan itibaren iç içedir. Devletin dine, dinin toplumsal rolüne ve örgütlenmesine müdahale etme isteği, bu isteğin somutlaşmış hali olan bir kamu kurumuyla perçinlenmiştir. Diyanet İşleri Başkanlığı, hem devletin beklentilerine hem de toplumsal ihtiyaçlara cevap vermek ve bu cevapların laiklikle ilgili tartışmalarda dengeyi bozmasına engel olmak üzere faaliyet gösterir. Yalnızca ibadet, dinselliğin gündelik hayat içerisindeki düzeni değil, bilakis ilahiyat da Diyanet’in görev alanında sayılır. İştar Gözaydın bu analitik ve kapsamlı çalışmasında, kurumun tarihi, bu tarihin kısıtlarına hapsolmuş hukuki düzeni, kurum olarak örgütlenmesi, bütçesi, kadrosu, organizasyon şemalarıyla Diyanet İşleri Başkanlığı’nı ayrıntılı bir incelemeyle ele alıyor. Gözaydın, sadece bir kurumu değil, din-devlet ilişkisi ve toplumsal tartışmalardaki siyasal mülahazaların da muhatabı olan bir organizasyonu, Türkiye tarihindeki laiklik tartışmalarıyla da örtüşen bir perspektiften tartışıyor.
İştar Gözaydın
İştar Gözaydın 1959 yılında İstanbul’da doğdu. 1977’de Üsküdar Amerikan Kız Lisesi’nden, 1981’de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. 1982 yılında aynı fakültenin İdare Hukuku Anabilim dalı’nda araştırma görevlisi olarak göreve başladı. 1986-1987 yıllarında Fulbright Bursu’yla ABD’de lisansüstü çalışmalarına devam etti. 1986’da Georgetown University International Law Institute’da devam ettiği A.B.D. hukuk sistemi üzerine sertifika programından sonra, 1987’de New York Üniversitesi’nden yüksek lisans; 1991’de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden doktora derecesini aldı. 1997’de doçent, 2006’da profesör unvanlarını alan Gözaydın, din ve devlet ilişkileri, Türkiye’nin dış politikasında dinin rolü, dinsel ayırımcılık ve hukuk-siyaset ilişkileri üzerinde yoğunlaşan akademik çalışmalarını halen Gediz Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü Başkanı olarak sürdürüyor. Kurucuları arasında yer aldığı Helsinki Yurttaşlar Derneği’nde halen Yönetim Kurulu üyesi olan İştar Gözaydın, Londra merkezli Turkey Institute’un da uzmanlarındandır. Diyanet: Türkiye Cumhuriyeti’nde Dinin Tanzimi başlıklı kitabı 2009 yılında İletişim yayınları tarafından yayınlanmış olan Gözaydın’ın çok sayıda uluslararası ve ulusal yayını bulunmaktadır. Akademik çalışmaları dışında, kurucularından olduğu Açık Radyo 94.9’ta 1995’ten beri sürdürmekte olduğu programlarında halen, son beş yıldır Johann Sebastian Bach üzerine yoğunlaşan “Mekanlar ve Çağlar içinde Ses” adlı bir müzik programının yapımcı ve sunuculuğunu sürdürmektedir.İştar Gözaydın hakkında daha fazla bilgi için tıklayın.