Sıcak ve nemli hava, gün
içinde nefes almayı zorlaştırmakla kalmayıp, pek çok hastalığa
zemin hazırlıyor. Güneş çarpması da bu rahatsızlıkların
başında geliyor. Güneş çarpması, yüksek sıcaklığa maruziyet
nedeniyle meydana gelen vücuttaki aşırı ısınma halini ifade
ediyor. Sıcak maruziyetinin en ciddi seyrinde vücut sıcaklığı
40 derece ve üzerine çıkıyor. Bu durum ise özellikle yaz
aylarında daha sık meydana geliyor.
İşte
5 soruda güneş çarpması, belirtileri ve güneş çarpması
durumunda yapılması gerekenler…
GÜNEŞ
ÇARPMASI NEDİR?
Egzersizle
ilişkili ya da ilişkisiz aşırı sıcak ve nemli havanın
etkisiyle, vücut ısısını ayarlayan terleme mekanizmasının
bozulması ve vücut ısısının ayarlanamaması yüzünden ortaya
çıkabilen bir rahatsızlıktır. Erken tanı konmadığı takdirde,
güneş çarpması vücutta kalıcı hasarlara veya ölüme neden
olabilir.
KİMLERDE
GÖRÜLÜR?
Egzersizle
ilişkili olmayan sıcak çarpması sıklıkla 70 yaş üzeri ve ek
hastalığı olan yaşlılarda görülür. Sıcak ortamdan
uzaklaşmasını engelleyecek kalp damar, nörolojik veya psikiyatrik
hastalığı olanlar, aşırı şişmanlar, fiziksel engelli olan ya
da alkol, kokain gibi madde bağımlıları ve bazı ilaçları
kullanan (beta bloker, diüretik vb.) kişilerde görülebilir.
Egzersizle ilişkili sıcak çarpması genelde sıcak ve nemli havada
ağır egzersiz yapan ya da çalışan kişilerde görülebilir.
BELİRTİ
VE BULGULARI NELERDİR?
Ateşin
40 derece olması, terlemenin olmaması, deride kızarıklık,
kuruluk, çarpıntı, tansiyon düşüklüğü, nefes darlığı, baş
ağrısı, bulantı, kusma, şuur bulanıklığı, uygun olmayan
davranışlar, akciğer ödemi, böbrek yetersizliği, şeker
düşüklüğü, koma ve ölüm gibi ciddi durumlara neden olabilir.
SICAK
ÇARPMASINA MARUZ KALAN BİR KİŞİYLE KARŞILAŞILDIĞINDA NELER
YAPILMALI?
Kişi,
serin, hava akımı ve gölge olan bir yere alınır. Başına,
koltuk altına ve kasıklara soğuk su ile ıslatılmış bez tatbik
edilir ya da daha büyük bir örtü ile de tüm vücuda
uygulanabilir. Ilık- soğuk arası duşa sokulabilir fakat asla çok
soğuk olmamalıdır. Şuuru yerinde ise soğuk içecekler içirilir
(ayran, su), şuuru kapalı ya da uykuya meyilli ise kesinlikle
herhangi bir şey içirilmemelidir. Ardından 112 aranabilir ya da en
yakın sağlık kuruluşuna götürülebilir.
Özellikle
yaz aylarında 10.00-16.00 saatleri arasında mecbur kalınmadıkça
dışarı çıkmamaya özen gösterilmeli ve güneşin dik geldiği
saatlerde denize girmekten sakınılmalı. Sıcak mevsimlerde dışarı
çıkarken açık renkli, hafif, bol kıyafetler ve şapka
giyilmelidir. Egzersiz yapmak ya da çalışmak için günün serin
saatlerini tercih edilmeli. Bol sıvı alımı ihmal edilmemeli.
Bebekler, çocuklar, engelli bireyler, yatalak hastalar, yaşlılar
kısacası sıcak ortamdan uzaklaşamayacak bireyler, ev ve araç
gibi kapalı ortamlarda yalnız bırakılmamalıdır.
Editör
notu: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlı olup, kesin tanı
ve tedavi için mutlaka bir uzmana başvurulması gerekmektedir.