Karadeniz’de de güneş ışığından dolayı endişe etmem gerekli midir? Evet. Nisan ve Eylül ayları arasında öğlen vakti, Karadeniz’deki UV ışınlarının seviyesi de Akdeniz’deki kadar yüksek olur.
İlgili Sayfalar
Sorular ve yanıtlar
Karadeniz'de de güneş ışığından dolayı endişe etmem gerekli midir?
Evet. Nisan ve Eylül ayları arasında öğlen vakti, Karadeniz'deki UV ışınlarının seviyesi de Akdeniz'deki kadar yüksek olur. Tek fark uzun süreli olmaması, güneşin parlaklığı ve sıcaklığıdır. Cildin gördüğü hasar bakımından bu etmenlerin önemi ikinci derecede olduğundan güneşlenmenin tehlikesi de daha azdır. Bu, öğlen vakti Karadeniz kıyısındaki bir plajda da Akdeniz kıyısındaki gibi bronzlaşabilirsiniz anlamına gelmektedir. Karadeniz'de yaz aylarında açık havada yeterince vakit geçirirseniz - top oynayarak veya bahçeyle uğraşarak - veya yılın büyük bölümünü dışarıda geçirmenizi gerektiren bir işiniz varsa ve açık tenliyseniz cilt kanseri olmanıza neden olacak kadar güneş görürsünüz. Hayatınızda Karadeniz dışına çıkmamış da olsanız cildiniz güneşten yaşlanabilir.
Bronzlaşmak istiyorsam ne yapmalıyım?
Cildinize zarar vermeden güneşlenemezsiniz ancak zamanla veya dikkatli bir şekilde bronzlaşabilirsiniz. Fakat bu da bir risktir. Teniniz koyu renkse fazla zarar vermezsiniz ama o zamanda bronzlaşmak istemeyebilirsiniz! Bu sizin kişisel kararınıza kalmıştır ama bilinçli bir karar verebilmek için güneşlenmenin risklerinden haberdar olmanız gerekir.
Güneşlenmek herkes için tehlikeler doğurur ama özellikle açık tenli insanlar için mevsim ne olursa olsun güneş gökyüzünde en yüksek noktasındayken güneşlenmek zararlıdır. Bu yüzden dışarıda oturmak için, sabahları veya akşamları güneşin gökyüzünde alçaldığı ve hava hâlen sıcak veya açık da olsa etkisinin azaldığı saatleri tercih etmelisiniz. Dünyanın neresinde olursanız olun öğlen güneşine çıkmaktan sakının, dışarıdayken uygun giysiler giyin ve koruma faktörü 15-25 olan bir güneş kremini düzenli olarak kullanın. Bronzluğun cilt hücrelerindeki DNA'nın UV ışınlarının neden olduğu hasara verdiği yanıt olduğunu da aklınızdan çıkarmayın. Ancak bu durum da açık tenli insanlar üzerinde daha etkilidir ve bu insanlar ne kadar bronzlaşmışsa ciltlerindeki hasar o kadar büyük olmuştur ve gelecekte ciltlerinin yaşlanması ve kansere yakalanma ihtimalleri o kadar yüksektir.
Daha önceleri oldukça seyrek görülen melanom vakalarının da gittikçe arttığı ve bunun ölümcül sonuçları olabilen bir kanser türü olduğu da unutulmamalıdır. 26 ila 35 yaş arasındaki insanlarda en önemli ölüm nedenlerinden biri haline gelmiştir. Tatilde güneşlenirken olduğu gibi tekrar tekrar güneşlenmenin bu tür kanser oluşumunun en önemli nedeni olduğu ve yine özellikle açık tenli insanlarda görüldüğüne işaret eden pek çok kanıt vardır.
Bronzlaşmak istiyorsanız bunu güvenli ve uygun bir şekilde yapmanın tek yolu vardır ve o da bronz rengi veren krem kullanmaktır! Güvenli olduğu kadar gerçek rengin tam taklididir.
Yine de güneşlenecekseniz güneşte bir iki dakika kalarak başlayın ve zamanla bronzlaşın, orta derece koruma faktörlü (10-15) güneş kremi sürmeyi de ihmal etmeyin. Bu uygulamaya bağlı kalın çünkü yanarsanız zaten bronzlaşamazsanız.
Solaryumlar güvenli midir?
Solaryum, yazın gün ortasında güneşin yaydığı radyasyona benzer radyasyon yaydığı için büyük oranda benzer etkilere sahiptir. O yüzden solaryumdan da kaçınmalısınız. Açık havada olmanın tadını çıkaramadan cildinize zarar verirsiniz! Ancak pek çok dermatolog sigara veya Alkol ü yasaklamak gibi solaryumu da yasaklamanın uygun olmadığını, insanların kendilerinin tehlikeyi idrak ederek bilinçli karar vermesi gerektiğini söylemektedirler.
İster ağırlıkla UVA ışınları yayan eski tip, ister hem UVA hem UVB ışınlarını birlikte yayan yeni tip solaryumlardan kullanıyorsanız bunun cilde verdiği hasar güneşin verdiği hasara çok yakındır. Cildinizde aynı, hatta daha ciddi ve ölümle sonuçlanabilecek hasar oluşması riskini almış olursunuz.
Solaryum kullandığınız zaman, güneşlendiğiniz zaman olduğu gibi tehlikeleri de göze almış olursunuz. Bunlar; isilik, lupus, melazma, kısa vadede ışığı duyarlılık, uzun vadede cildinizin yaşlanması ve kanser, ayrıca cildinizin hassaslaşmasıdır. Solaryumda melanom riskinin ne kadar olduğu konusunda kesin kanıtlar olmasa da bu riskin de arttığı ve çok sayıda beni olan kişilerin güneşlenmemesi gerektiği gibi solaryuma da girmemesi gerektiği söylenmektedir. Cilde verdikleri hasar bakımından solaryumlar güneşlenmeye çok benzer ve bu yüzden kullanılmamalıdır. Ancak solaryuma giriyorsanız riski en azından orta seviyede tutmak için yılda en fazla 20 seansa katılmalısınız.
Tatile çıkmadan iki, üç hafta önce solaryuma girerek tatilde yanma tehlikesinden korunmak iyi bir fikir midir?
Hayır. Solaryumu bu amaçla kullanmak iyi bir fikir değildir çünkü cildinizde bırakacağı hasar, kazanacağınız bronzluğun veya korunmanın önüne geçecektir. Zaten kazanacağınız korunma da azdır ve 2-4 koruma faktörlü güneş kremine eştir. Tatilde sahte bronzluk veren kremlerden ve güneş kremi sürmek en iyisidir.
Güneş ışığı gözlere zarar verir mi?
Evet. Güneş ışığı pek çok soruna, özellikle de Katarakt a neden olmaktadır. Bu nedenden cilt hastalıklarının tedavisi için fototerapi olan kişiler, güneş gözlüğü takmalıdırlar. Bu tür Katarakt lar uzun vadede güneş ışığına çok maruz kalarak oluşur. Karda da parlak güneş ışığı karşısında gözleriniz zarar görebilir, bu duruma kar körlüğü denir. Güneşe bir iki saniyeden uzun süre doğrudan bakmak kalıcı körlüğe yol açabilir! Yazın açık havada cildinizi korurken gözlerinizi de sakınmalısınız ancak sizi hem UVA hem de UVB ışınlarına karşı koruyacak bir gözlük takmalısınız.
Dereceli gözlük takarsam bu, UV ışınlarının gözlerimdeki hasarını artırır mı?
Hayır. Beyaz cam veya plastik, bütün UV ışınlarını hapsederken gözle görünür ışığın geçmesini sağlar. Bu yüzden dereceli gözlük takarken ışık çok parlak olmadığı sürece özel bir önlem almanız gerekmez. Işık parlaksa rahat etmeniz için gözlüğünüze ek cam takmanız veya dereceli güneş gözlüğü kullanmanız gerekir.
Televizyonun veya bilgisayarın karşısında oturmakla yanmayacağımı biliyorum ama UV ışınları yine de zarar verebilir mi?
Hayır. Bu araçların ikisi de radyasyon yaymadığı için tehlike yoktur.
Afrika kökenliyim ve tenim çok koyu renk. Güneşe karşı herhangi bir önlem almam gerekir mi? Çocuklarımla güneşteyken dikkatli olmalı mıyım?
Açık tenli bir insan gibi cildimin yaşlanması riski var mı? Yaz mevsiminin başında kendinizi yalnızca orta derece korumanız, erkenden yanmayı önleyecektir ama koyu tenlerde de yıllar içinde cilt yaşlanması görülecektir fakat bununla birlikte cilt kanseri görülmez. Bundan korunmak için bu kitapta anlatılan tavsiyelere uymanız gerekecektir. Diğer taraftan, koyu tenli bebekler kolayca yanabilir ve onları yeterince büyüyene kadar bu kitapta anlatıldığı yollarla korumanız gereklidir.
Cildimi tam olarak kapatabilmek için çok fazla güneş kremi sürüyorum. Bu kimyasal maddeler cildim tarafından emilir mi ve emilirse zarar verir mi?
Hayır. Çalışmaların gösterdiği kadarıyla güneş kremleri size zarar vermez ancak altı aydan küçük bebeklerde aşırı kullanmak uygun değildir. Bu yaşa gelmiş bebeklerin ciltleri genelde tam olarak olgunlaşır. Ancak güneş kreminin cildinize zarar verdiği yolunda bir bulguya rastlanmamıştır.
Bu yazı 3459 kere okundu.