•
SAVASINI VERiYOR ?
baskılar
Bu olaylardan birine ilişkin gerekçe elimizde. Bu gerekçe, işçilerin işLen atılmalarında hangi " kıstas"ların kullanıldıeının güzel bir örneti.
Mithat Dursun, Kayseri'de ÇiNKUR Çinko Sanayiinde çalışan bir işçi.
Aynı zamanda Türkiye 'Işçi Partisi Kayseri Iı Yönetim Kurulu üyesi. Mithat
Dursun, işyeri disiplin kurulunun 20 Ma rt.lari hin de aldılı bir kararla işlen atı. lıyor. Disiplin kurulu kararına göre Mithat Dursun'un suçu, "yasa dışı düşünü.
şü ve adı geçenin işyerine ballllıkla baedaşmayan ve her vesile ile şirketimiz
GREV VAR, URETIM SURUYOR!
aleyhine takındıeı tutumudur. "
GöZ BOY AMA GREVLERI
Nasıl, ne büyük bır suç deRiI mi? "Yasa dışı düşünce " deyimi ile işveren.
lerin düşünce özgürlüRü konusundaki tavırları açı kça ortaya çıkmıyor mu?
Egemen sınınand, sanayiin, işçi sı
San sendikaların boyama
oyunları
işçilerin
yalnızca
gözünü
olup bitenlerden ibaret deRil. Sarı sendi·
miş bir Ilerici sendikal harekete taham
lete ait işyerleri büyük masrafları göze a
sınınıno Çukuro\la'da gelişmiş yerleş müııeri yok. Oyunlar da bunu engelle meye yönelik.
Menin Soda grevinde olup bitenler yalnızca bir örnek. Başka yerlerde başka sendi·
kalann elinde i nleyen işçilerin durumu
labiliyorlar. Aynı İzmir Tariş örnelinde
pek de önemli sayılamayacak haklar el·
ve böylelikle ilerici sendikaların yolunu
bir pevdlr. Fabrikanın kapısında grey 01-
el Mersin'de "İşçi. işveren elele" dövizi
dulu yazılıdır, ama grevei işçiler vardi·
yalı olarak çalışırlar işverene. Urünlerini
sahte grevi bahane ederek patronu bazı
ucuz taahhüUerinden kurtannak. Urün
lerin i daha pahalıya satabilmesini saRla
ma..t. Bunun aracı da tabii Petrol.İş olu
Işte, bir işçiyi işten attıracak suçlar bunlar: Yasa dışı düşünmek! Işvere.
Sümerbank'ta aylar süren grevini umur eliyle sarı sendikalara prim kazandırmak kesebilmek. Bütün bunlar olup biterken. Demir ile karşılanıyor. Yukanda deRinilen tür den grevler de yine "İşçi işveren elele" sloganı altında yapılıyor_
Ancak bütün bunlara karşılık Çu
kurova egemen sınıflar ve onlann parale lindeki sendikalar için tekin yer deliL.
YOf. Oıteli k bu sendika. bjlmeyenlere
Çukurova işçisi. sını( sendikalarını seç·
cUb" olarak tanıtabiliyar.
duramayacak.
kendisini "aylarca grev sürdüren bir sen
bu eleştiriyi yaparak
ne baltı olmamak!
de etti. llerid sendikaları grevleri üzerin
örneRin bır san Petroı-tş Sendikası yar. Bu sendika Mersin'de AKFA'dl ay·
lardır pev sürdürüyor. Ama bu, sözde
karanna göre Dursun
Dahası d a var.. Yine disiplin kurulu karanna göre, Dursun, b u yazıyı ga.
tir."
burada aylarca grev sürdürdü. Sonunda
kalar işçinin sırtı ndan m i lyonlar vurabi
Kurulu
zeteye göndererek "işverene baRtılıkJa baedaşmayan tutumunu leyid etmiş .
sus Sümerbank boya (abri kası . Petrol.l ş
de pek hassas olan -çevreler, Petroı-Iş'in
Disiplin
"kanunsuz bir direnişe götürülmemiş olmanın üzüntüsünü dile getirmekle.
dir," ( ! )
olduRu gibi. Çukurova'daki örneli. Tar
samadılar bile. Amaç. yine açık. Devlet
lıyor.
Zı' Kayseri'de çıkan bu gazeteye gönderdili yazıda Dursun, daha önce yapılan bir işten çıkarma işlemine delinerek, bu Işleme karşı hareketsiz kalınmasını eleştiriyor.
kalann tutunabilmesi için özellikle dev·
bugün pek az kişi tarafından biliniyor.
Bugün hi li Çukurova'da korsan sendi·
Suç delili de Mithat Dursun'un Arkadaş adlı gazeleye gönderdi ei bir ya
AKFA'da
nıfının gellştlti bölgelerde işi baştan sı kı tu tmak istedikleri biliniyor. Egemen
san
biliniyor. Öldürülen işçiltır, öerenciler gibi, binlerce ilfçinin işlerin·
den atılmaları. bu baskı politikasının bir parçası.
-
örnekler de var. Çukurova'da
"IŞVERENE BAGLI OLMAMA" SUÇU
MC iktidarının,·toplumun çeşilli sını( ve tabakaları üzerinde uygulayaca�ı
me süreci içinde. Oyunlar bu süreci dur·
, V E SEN DiKAL HAREKET bugünlerde ilerici sendikal hareketin durumu da önem kazanıyor.
Çünkü, burjuvazi elinden gelse işçi sınıfının her türlü örgütlenmesinin kö.
künün kazınmasından yanadır ve gücü yettiği oranda bunu sağlamanın imkan
larını arar. Ama unutmamak Ihım; bu, her zaman burjuvazinin elinde olan ve onun iradesine baAIı bir husus değildir. Böyle olduğu için de, burjuvazi bakı mınebn sorun, işçi sınıfının sendikal örgütlenmesinin şu veya bu yolla kontrol altında tutulmasıdır. Hareketin belli bir düzeyde ve nitelikte "ehlileştirilmesi"
de ",burjuvazinin işini görebilir. Burjuvazinin ve uluslararası kapitalizmin bu
uAurda kullandığı çeşitli metotlar ise biliniyor ve senelerdir yazılıp çiziliyor Türkiye'de, Özellikle stratejik önemi olan bazı işkollarının kesin kontrol altın da tutulmak istenmesi, bunu sağlamak için gerektiğinde nice "seceresi alemin
malumu olan"ların "solcu", "devrimci" kesilmeleri görülmemiş durumlar de
Aildir, CIA denen örgütün sadece gerici, sağcı ajanlar kullanmadıAı, yer yer gerektiAinde kullandığı "solcu" nice elemanlarının olduğu da biliniyor. Ama konumuz bu değiL.
Ilerici sendikal hareketin durumu önem kazanıyor, çünkü, önümüzdeki dönem eğer burjuvazi kazanacaksa, kendi gücünden çok, ilerici sendikal hare.
ketin hatalarından dolayı k�zanacaktır. Onun için işçi sınıfının sendikal hare. ketinin yeni köşe başlarına yaklaştığı günümüzde, sorunları aşmanın yolu,
bazı konularda açık fikre sahip olmaktan ve hatasız politikaları yürütmekten
geçiyor.
Hata yapmamanın ilk koşulu, Türk.lş artığı metotlardan vazgeçilmesidir. Burjuvazinin ilerici sendikal hareketi "ehlileştirme"nin yollarını aradıAı gün lerde belli ayak oyunları ile ilerici sendikal hareket içindeki sosyalist birikimi
etkisiz hale getirmek unutulmamalı ki burjuvaziden başka kimseye hayır ge. tirmez. Ve bu metotları uygulamaku ısrar etmek burjuvazinin deAirmenine su taşımaktan başka anlam taşımaz,
Amerikalı Millen isimli bir zat var. Bu zat Türkiye'de Amerikan Çalışma
Ateşesi olarak görev yapmış. Daha sonra ABD Çalışma BakanlıAı Siyaset
Planlama ve Araştırma Dairesine atanmış ve bu görevde iken bir makale yaz-
mış. Millen bu makalesinde, "Amerika Birleşik Devletleri'nin, taktik, teknik ve hatta fel!efe olarak sağladığı unsurların pek çoğunun, yalnızca Türk.lş'in
değil, fakat aynı zamanda ilk sendikacılık dı=neylerini"" ücre"t bilinci"ne dayalı sendikacılık içinde geçirmiş üyelerin meydana getirdiği DISK'in politikasını
muhtemelen etkilemekte devam edeceğine" dair umudunu ortaya koymakt� dır."·
Böyle olunca Millen'i haklı çıkarmak kimsenin isteyeceği bir durum olmamak - gerekir. Çünkü Millen'i haklı çı karmak ve isteyerek veya istemeye. rek bu yönde " katkl" larda bulunmak kimseye şeref kazandırmaz. Sosyalistler
yıllardır Millen'i haklı çıkarmamak ve onun umutlarını kursağına tıkamak için ellerinden geleni yapıyorlar ve yapmaya devam edecekler. Hata yapılmaması için
unutulmaması gereken diğer bir koşul da, dünya·
nın artık çok küçUldüğü ve herkesin ne zaman, nerede, ne yaptlAının çok ko lay bilineceğidir Kısa vadeli grupçu hesaplarla, kariyerizm hasulıgına teslim olarak atılan adımların da iz bıraktığı ve bir kalemde silinemiyecegi hatırd�
tutulmalıdır, Burjuvazinin ilerici sendikal hareket içindeki sosyalistlerin birli ğini bozmak için serptiği ayrılık tohumlarını sulayıp yeşertmek kimseye yarar sağlamaz. Çünkü gün gelir, yapılan "işbirlikleri"nin, "güçbirlikleri"nin defteri
açılır ve bazılarının defterleri de bir daha açılmamak üzere dürüıür.
Hatalardan kaçınmanın başka bir koşulu da, yapılanların sonunda gdece
kişisel yok oluşlara yol açmayacaAı"ın ama güncel görev olan demokratik hak ve özgürlüklerin korunup daha da geliştirilmesi. toplumun demokratikleştiril
mesi mücadelesini sekteye uAraucaAının tJilinmesidir. Bu mücadelede işçi sını fının eylem birliAi ve bu eylem birHAi içinde belli bir nitelikteki ilerici sendi·
kal hareketin varlıAınl sürdürmesi mücadelenin başarıya ulaştırılmasının ön koşullarında biridir.
•
MILLEN, Bruce H. , "Factiotıl of the Turkah labor movement differ over political role", MontIy Labor Review, U. S. Dep. of Labor, June 1 969. (Sendikacılık vc Siya.ct. Doç. Dr. AIl'"lan ışıklı, i. 443-444'den nakil)
YOROY OŞ · 13 NISAN 1 9 76 · I I
HAFTAlıK SiYASi HABER VE YORUM DERGiSi-SAYı :53 -13NisAN 1976 - - 5 TL.