Ana Arı Üretimi İçin Larva Transferi Seri üretime en uygun metod larva transferidir.
Diğer metodlara göre en önemli avantajları zamanlamayı, üretim kapasitesini arıcının belirleyebilmesidir. Adım adım ilerleyelim.
Ön hazırlık
-Öncelikle bir damızlık koloni belirlemek gerekiyor.
-Larvaları daha rahat alabilmek için damızlık ana arının esmer çerçeveye yavrulamış olması tercih sebebidir.
-Arı fırçası
-Kafa lambası
-Larva kalemi. Çin kaşığı en rahat kullanılanı. Çin kaşığını seçerken tırnağınızın üzerinde deneyerek esnek olanı ve takılmadan ilerleyenlerini seçin. Çok kalın uçlu olanlar bükülmede zorlandığı için muma çok dalıyor ve işlemi zorlaştırıyor.
-Aldığınız larvaları koyacağınız çanakları hazırlayın. Bazı arıcılar bu çanakları şurup ya da balla ıslatarak bir gün önceden arılara temizletiyorlar ama benim bu şekilde bir uygulamam yok. Direkt kullanıyorum. Plastikler yerine mum çanakları tercih ediyorum.
-Bu çanakları sabitleyeceğiniz çıtaları da hazırlamanız gerekiyor.
İşlem
-İşlemi gerçekleştirmek için tersi söylense de serin ama esintisiz bir ortam seçin.
-Damızlıktan çerçeveyi almadan önce işlemi yapacağınız yeri hazırlayın.(Masa, sandalye,aletleriniz)
-Çerçeveyi açılı koymanız gerektiğini unutmayın. (Ben otururken dizlerimin üzerine bir bez serip çerçeveyi kucağıma alarak çalışıyorum)
-Damızlıktan çerçevemizi aldık. Larva seçmemiz gerekiyor. Bu larvaları seçerken asla en ufak larva saplantısında olmayın. En ideal larvalar ufakların arasındaki hafif irice bol sütlü larvalardır. Bu yumurtalar birbirinden dakikalar farkı ile üretilmiş olmasına rağmen diğerlerinden öne geçmiş larvalardır. Ben bunları tercih ederim. Ama yüksek kapasiteli üretimlerde bu titizliği göstermenin zor olacağını da kabul ederim.
Yoğun üretim yapacaksanız damızlık kolonide yavru sahasının tam ortasına esmer petek girerek larvaların hepsinin aynı yaşta olmasını sağlayabilirsiniz. Hatta bu yumurtalı çerçeveleri damızlıktan alıp uzun zamandır yavru beslememiş kolonilere vererek bol miktarda sütlenmelerini sağlayabilirsiniz. Bu da size larva alırken ve başlatıcının larvaları kabulünde kolaylık sağlar.
Larva koymadan önce çanakları sütle ya da süt/su (1/1) karışımı ile ıslatmak alışılagelmiş bir uygulama ama ben bunu da yapmıyorum. Çin kaşığı larvanın dibindeki bütün sütü kazıyıp aldığı için çanakları sütle ıslatma gereği duymuyorum. Ama larva koyduğum çıtaları da bekletmeden başlatıcılara vermeye özen gösteriyorum.
Başlatıcı
En basit açıklaması ile ana üretmeye ihtiyaç duyan koloni demektir. Bu ihtiyacın da temel sebebi arıların bir süre anasız kalmasıdır. Bu süre arı ırkına göre bir miktar değişiklik gösterse de genelde 24 saat yeterli olmaktadır.
Başlatıcının niteliği amacınıza göre değişebilir. Kapalı yavrulu ya da hiç yavrusuz başlatıcılar hazırlayabilirsiniz. Kapalı yavruluların avantajı bunlardan daha sonra bölme yapabilme kapasitesi ve uzun süre kullanımda yalancılama ihtimalini azaltmasıdır.
Ben nasıl çalışırım?
-Ben yavrusuz başlatıcıları tercih ederim.
-Boş bir kovana (strafor tercih ediyorum) ballı polenli 3 çerçeveyi yerleştiririm.
-Güçlü bir koloniden (ikinci kuluçkaya ya da ballığa çıkmış) bu kovana 5/6 çerçeve arı silkelerim.
-24 saat böyle beklerler.
-Ertesi gün 3 polenli çerçevenin arasına 2 tane larva transferi yapılmış çerçeve girerim. (56 meme)
-Besleme yapmak olmazsa olmaz. Ben arıların kursakları sürekli dolu olsun diye kek tercih ederim. Şurup en fazla yarım saat kursak doluluğu yapar.
Kapalı yavrulu başlatıcı hazırlayacaksanız arının meme hazırlayabileceği yumurtalardan ve larvalardan kurtulmanız gerekir. Bunlardan kurtulmanın en garantili yolu başlatıcıya vereceğiniz yavrulu çerçeveleri, ana arı ızgarası ile 9 gün ana arının erişiminden uzak tutmaktır.
Başlatıcıda peteklerde yumurta ya da larva olursa transferlerinizin tutma oranı çok düşecektir.
Besleyici
-Başlatıcıda 24 saat kalan memeleri besleyiciye alırım. Bu geçişi yaparken tutmayan memeleri alıp tutanları çıtaların ortasında toplarım. (Sistemi buna göre kuruyorum. Mumla yapıştırılan uygulamalarda bu işlem çok zor.) Bu noktada 2 seçenek var;
A- Kuluçka sahasına
Besleyicinin mümkün olduğu kadar güçlü ve sağlıklı olması gerekir. Eğer başlatıcı olarak kullandığım arıyı ballığa çıkmamış arıdan silkelemişsem kuluçkayı ikiye bölmek ve ana arının memelere ulaşımını engellemek zorundayım.
Bu noktada ben kuluçka katlarının arasına ızgara koyup ana arıyı alt kata indiriyorum. Memelerin iri olması için memelerin yanında mutlaka açık yavrulu çerçeve olması gerekir. Besleyiciye gireceğim iki adet transfer çerçevesinin arasına mutlaka iki tarafı da açık yavrulu çerçeve girerim. Bu 3 çerçevenin de en dışlarına polenli çerçeveler girmek iyidir. Ama girmeseniz de arılar açık yavrulu çerçevenin hatırına orada yeteri kadar süt üreteceklerdir.
Çizim: polenli/transfer/açık yavru/transfer/polenli
Alternatif: açık yavru/transfer/polenli/transfer/açık yavru
Bu hazırlıkları yaptıktan sonra başlatıcı olarak böldüğüm arıları transfer çerçeveleri ile birlikte yerine yerleştiririm. Bu şekilde tek bir arı ziyan etmeden, koloni israfı olmadan işimi görmüş olurum.
Kekini verip kapatıyorum.
B- Ballığa
Ballığa çalışan güçlü bir koloniden başlatıcı hazırlamışsam (ki bunu tercih ediyorum) işler daha kolaylaşıyor. Hem kuluçka düzenini bozmamış oluyorum hem de zaten var olan bir ızgara sisteminden faydalanıyorum.
Ballığa, ızgara üzerine bir açık yavrulu çerçeve çekiyorum. İki yanına transfer çerçevelerini giriyorum. Ballığa çalışan arılara ekstra besleme yapmıyorum.
Süreç
Transferi yaptıktan sonra 12 günlük süreç başlıyor. Memeler 10 günlük olunca üretim tekniğinize göre ya kutulara/bölmelere dağıtmanız ya da tüplemeniz gerekiyor. Bazıları 6.ncı günde tüplüyorlar ama ben erken tüpleme olayına sıcak bakmıyorum.
Yüksek kapasiteli üretim ve kutu dolumu yapılacaksa
-Kapalı yavrulu sistem tercih edilmeli.
-Başlatıcılar çok güçlü hazırlanmalı.
-Başlatıcılar kutuların yerleştirileceği arılıkta olmamalı.
-Çok iyi varroa mücadelesi yapılmalı.
-Analar tüplere doğmalı ve ön elemeden geçmeli. Bu arada kapalı gözlerdeki yavrular da doğacaktır.
-Çiftleştirme kutularına kek konulur. (Şurup verecekseniz bu şıkkı pas geçin)
-Arılar spreyer ile ıslatılır.
-Bir ölçek ile çiftleştirme kutusuna konur.
-Hemen ana arı da bir miktar ıslatılıp arıların arasına salıverilir.
-Kutulara şurup verilir. Arıların boğulmasını önlemeyi unutmayın.(Kek vermeyecekseniz.)
-Kutular 3 gün kapalı, karanlık sakin bir yerde muhafaza edilir.
-Şurubun dökulmemesine dikkat ederek çiftleştirme bölgesine taşınır.
Not: Tüpleme işlemlerinde tüpün içerisine bakire analara refakat edecek 5/6 işçi ve fındık kadar katı kıvamlı kek koymayı ihmal etmeyin.