Transkript
1 sayı 157 / 1 mayıs 2006 TMMOB İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI YAYIN ORGANIDIR Basında İMO Şubelerimizden genç-imo 1 Mayıs ta alanlar doldu ABD Dışişleri Bakanı nın Ankara ya Gelişi Protesto Edildi 2 de 3 te 6 da 8 de 8 de Sağlık ve Sosyal Güvenliğe Darbe! Toplumsal muhalefete rağmen AKP iktidarı Sağlık ve Sosyal Güvenlik Yasası nı TBMM deki sayısal gücüne dayanarak çıkarttı. Sosyal güvenlik kuruluşları ve sağlık hizmetleri tek çatı altında birleştirilirken, emeklilik sisteminde köklü değişiklikler yapıldı. TMMOB, TTB, KESK, DİSK yasayı referanduma götürdü. Hayır oyları olurken, evet oyları 0.40 ta kaldı. Yasanın en dikkat çekici yanı sosyal güvenliğe devlet katkısının azaltılması, emeklilik yaşının yükseltilmesi, emeklilik maaşının düşürülmesidir. Yasayla, kamusal özellikler taşıyan sağlık hizmetinin özelleştirilmesinin yolu açılmaktadır. 4 de Çuvaldızı kendimize batıralım! Oldukça yoğun günler geçiriyoruz. Bilindiği gibi Odamız 40. Genel Kurulunu tamamladı. Genel Kurul kararları ışığında çizilen yol haritasını hayata geçirecek adımları atmak, kararlara uygun bir Oda hayatını tanzim etmek sorumluluğunu yerine getirmek için yoğun mesai harcıyoruz. Yoğunluğumuz yalnızca Odamızın iç hayatı ile sınırlı değil. Uzun zamandan bu yana sağlık ve sosyal güvenlik alanında yapılması beklenen değişiklikler gerçekleştirildi. Tüm çalışan kesimlerin, çalışanların örgütlü olduğu kurumların itirazlarına rağmen çıkartılan yasa sağlık ve sosyal güvenliği paranın, piyasa koşullarının insafına bırakan özellikler taşıyor. Basına yansıdı: Aralarında TMMOB un da bulunduğu çok sayıda örgüt yasayı referanduma götürdü. Referandum sonuçları, yasayı yalnızca belirli bir kesimin istediğini ortaya çıkardı. IMF nin Türkiye ye bir dayatması olan yasa, AKP nin Meclis teki sayısal üstünlüğünü kendisine dayanak alarak yasalaştı. AKP bir yönetim tarzı haline getirdiği ben yaptım oldu anlayışını bu yasa çerçevesinde de uyguladı. Tüm toplum kesimleriyle birlikte özellikle çalışanların hayatını yakından etkileyecek değişiklikle ilgili olarak ne sendikaların ne de meslek örgütlerinin görüşü alındı. Konunun muhataplarının görüş ve katkıları alınmadan işletilen süreç demokratik olmayacaktır. Bu nedenle yasanın toplumsal dayanağı olduğunu ileri sürmek de mümkün değildir. Bunu, tespit gibi değil, bir temenni gibi algılamak durumundayız. Evet, doğrudur; yasaya hemen tüm kurumlar karşı çıktı, kabul edilmeyeceği dile getirildi ama yasaya karşı yapılan kitlesel eylemlere katılımın, kurumların iddiasıyla örtüşmeyen bir yoğunlukta olduğunu söylemek gerekiyor. Bu gerçeklik bizlere, sendikaların, meslek odalarının üyeleriyle kurduğu ilişkinin eksik ve olumsuz yönleri olduğunu hatırlatmakla birlikte, toplumumuzda hak arama refleksinin ne kadar zayıflamış olduğunu da gösterdi. 12 Eylül den bu yana topluma empoze edilen kültürün dolaylı sonucu bu. 12 Eylül, dünü, bugünü ve geleceği karartmaya devam ediyor. Fransa da geçen ay yaşananlar bu açıdan dikkat çekicidir. Yüz binlerce öğrenci kendi aleyhlerine sonuçlar doğuracak yasaya karşı sokağa çıktı ve hükümet geri adım atmak zorunda kaldı. Türkiye de sağlık özelleştiriliyor, mezarda emeklilik getiriliyor; ancak birkaç yüz kişi tepki gösteriyor. Bunun nedenleri üzerine sayfalarca yazmak mümkün ama önce çuvaldızı önce kendimize batırarak işe başlamalıyız. Teknik Güç 1 Mayıs ta işsizliğe, yoksulluğa, savaşa, özelleştirmelere, IMF politikalarına karşı adalet, eşitlik, barış, özgürlük için alanlardaydık
2 2 1 Mayıs 2006 Basında İMO Basında İMO Basında İMO Basında İMO Basında İMO Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi nin İmar Yönetmeliğinde yaptığı değişiklikle ilgili olarak İnşaat Mühendisleri tarafından yapılan açıklama. 18 Nisan 2006 Gökçek Anayasal Suç İşliyor Bilindiği gibi Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi İmar Yönetmeliğinin 99. maddesinde değişiklik yaparak, ilgili belediyeler ilgili meslek odasınca düzenlenen, meslek adamının o andaki sicil durumunu gösterir işin adı yazılı belgeyi (Sicil Durum Belgesi) her proje için ister hükmünü kaldırmıştır. Bu girişimi Melih Gökçek in yeni bir saldırısı olarak değerlendiriyoruz. Meslek odalarını kent yönetimi dışında tutmayı yönetsel ilke haline getiren Gökçek, yeni girişimiyle kente karşı suç işlemekle kalmamış, beraberinde Anayasal bir suça imza atmıştır. İlgili değişikliği bürokrasiyi azaltacağız diyerek meşrulaştırmaya çalışan Belediye yönetiminin anlaşılmaz tavrı, demokratik özelliklere sahip meslek odalarının ve üst örgütümüz TMMOB nin gücünü kırmaya, toplumsal yararını zayıflatmaya, kentleşme ve yapılaşma sürecinden tamamen uzaklaştırmaya yöneliktir. Belediyeler tarafından Sicil Durum Belgesi nin istenmemesi oda denetiminin azalması sonucunu doğuracak, sağlıksız ve kaçak yapılaşmayı teşvik edecektir. Sicil Durum Belgesi, mühendisin o an ki durumunu gösterir özellikler taşımaktadır; her proje için istenmesinin nedeni mesleğin devam edip etmediğini tespit etmektir. İdarenin, mühendisin mevcut durumunu bilmesi mümkün değildir; bu bilgiye ancak meslek odası aracılığıyla ulaşılabilir. İş başına geldiği günden bu yana meslek odalarından duyduğu rahatsızlığı ifade etmekten kaçınmayan Melih Gökçek bu sefer kaş yapayım derken göz çıkartmış, baltayı taşa vurmuştur. Çünkü, değişiklik yasal dayanaktan yoksundur, Anayasa ya ve ilgili yasalara aykırılık taşımaktadır. TMMOB ve bağlı odalar yasal dayanağını Anayasa nın 135. maddesinden almaktadır. Anayasa nın 135. maddesi meslek odalarını ve TMMOB yi, Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe bağlı olanların ortak gereksinmelerini karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak; mesleğin genel yararlarına uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak amacıyla yasayla kurulan yapılar olarak tanımlamıştır. İlgili değişiklik meslek odalarının Anayasa da belirtilen görevleri yerine getirmesine engel teşkil etmektedir. Aynı görevler 6235 Sayılı TMMOB Yasası nda da belirtilmektedir. İlgili değişiklik yalnızca Anayasa ve TMMOB Yasası na değil, İmar ve Yapı Denetim Yasası na da aykırılıklar içermektedir sayılı İmar Yasası ve 4708 sayılı Yapı Denetim Yasası nda her türlü plan, proje için meslek odalarına kayıtlı mühendis ve mimarların sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır. Sicil Belgesinin istenmemesi mühendis ve mimarın mesleğini icra edip etmediğinin, meslekten men cezası alıp almadığının, kamuda çalışıp çalışmadığının, yetkili olup olmadığının bilinmemesi sonucunu doğuracaktır. İnşaat Mühendisleri Odası olarak, bu hukuksuzluğa izin vermeyeceğimizi, meslektaşımızı, meslek alanımızı, toplumsal yarar ilkemizi savunacağımızın bilinmesini istiyoruz. İstanbul Tuzla da bulunan zehirli atık varilleriyle ilgili olarak İnşaat Mühendisleri Odası tarafından yapılan açıklama. 17 Nisan 2006 Sorun yakarak değil, temiz üretim ve kazanımla çözülür İstanbul Tuzla da zehirli atık varillerinin bulunması, başta sanayi bölgeleri olmak üzere tüm Türkiye de insan hayatıyla birlikte doğal hayatın ne denli korumasız ve tehlike altında olduğunu gösterdi. Daha fazla kâr dürtüsünü her şeyin üstünde tutan işletmecilik anlayışının ve sorunu yalnızca ağırlaştırılmış cezalarla çözmeye çalışan bir yaklaşımın insafına kaldığımız bu vahim olay dolayısıyla bir kez daha açığa çıktı. Çevre Bakanı Osman Pepe nin cezaların yetersizliğine vurgu yapmakla sınırlı açıklamaları sorumluluktan kurtulma gayretinden başka bir anlam taşımamaktadır. Hükümet kanadından gelen bu tür açıklamalar kamuoyunu yanıltmakta, tartışmayı olması gereken kulvar dışına taşımaktadır. Temiz üretim konusunda yetersiz kalan hükümetin, cezaları artırmakla sınırlı tedbirler paketi gelecek açısından kaygı vericidir. Ülkemizin asıl sorunu fabrikaların atıklarını ne yapacağı değildir. Asıl sorun temiz üretime dayalı atık stratejisinin yerleştirilmesi, atık yakma tesisleri yerine atık düzeyini minimuma indirecek ve atıkları ekonomiye geri kazandıracak bir sistemin getirilmesidir. Atık yakma teknolojisi artık kullanılmamaktadır ve hatta daha masraflı olduğu bilinmektedir. Yakma ya da gömme dışında bir sistem üzerine düşünmeyen, yatırım yapmayan Türkiye nin bu yöndeki ısrarının, gelişmiş ülkelerde terk edilen atık yakma teknolojisini pazarlama stratejisinin bir parçası olma ihtimali kaygılarımızı artırmaktadır. Yetki ve sorumluluk hükümettedir. Doğal hayatı zehirli atıklardan koruyacak önlemeleri almak Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı nın koordineli çalışmasıyla mümkün olacaktır. Ne yazık ki bu konuda kayda değer gelişme gözlenmemektedir. İnşaat Mühendisleri Odası tarafından, son günlerde yoğunlaşan çatışmalarla ilgili yapılan açıklama. 13 Nisan 2006 Şiddet çözüm değil, çözümsüzlük üretiyor! Son dönemde yoğunlaşan çatışmaları kaygıyla izliyoruz. Gün geçmiyor ki, Doğu ve Güneydoğu bölgelerimizden çatışma ve ölüm haberleri gelmesin. Korkarız ki, ülkemiz yeniden acının ve nefretin hakim olduğu toplumsal iklime sürükleniyor. Kaygılanmakta haklıyız. Yakın tarihimizde yaşanan acı olaylar hâlâ belleklerimizdeki yerini koruyor. Şiddetin hüküm sürdüğü zeminde barışın tesis edilme olanağının olmadığını yaşayarak öğrenmiş bir toplumun, yeniden alevlenen çatışmalardan kaygılanması ne kadar doğalsa, barışın kalıcılaştırılması yönünde çağrıda bulunması da o oranda doğaldır. İnşaat Mühendisleri Odası olarak her bireye, her toplumsal ve siyasal kesime, her kuruma bu açıdan büyük sorumluluk düştüğünü belirtiyoruz. Özellikle bünyesinde her etnik kimlikten, her mezhepten, her inanıştan, her siyasal kesimden insanları barındıran meslek örgütlerinin toplumsal barış ve kardeşlik için daha etkin görevler üstlenmesinin istiyoruz. Çünkü meslek örgütleri zemininde uygulama şansı bulan hoşgörülü, farklı düşüncelere saygılı, sorunları çatışarak değil tartışarak çözme yaklaşımının tüm Türkiye tarafından örnek alınması gerekliliğine inanıyoruz. Kimden kaynaklanırsa kaynaklansın ve hangi gerekçelerle uygulanırsa uygulansın, şiddete karşı çıkmamız, şiddeti yaratan ekonomik, sosyal ve kültürel nedenleri de tespit ve giderme yönünde hassas olmamızı sağlamalıdır ki, yeniden uç vermeye yüz tutan çatışmaları salt polisiye tedbirlerle durdurma yanlışına düşülmesin.
3 1 Mayıs Kıyı Kanunu ile ilgili TMMOB görüşü Son yıllarda kıyı bölgeleri üzerindeki baskılar giderek artmış, yerli ve yabancı projeler gerekçe gösterilerek Kıyı Mevzuatında değişikler yapılması gündeme getirilmiştir. Bu değişiklikler; 2005 yılında kurvaziyer gemiler için öngörülen limanlara yönelik düzenlemede de olduğu gibi, bir doğal kaynak ve ekosistem olan kıyıların korunmasından çok, kullanıma açılması yönünde olmaktadır. Kıyılarda yer alabilecek işlevlerin türleri arttırılırken, su alanları da kullanım alanlarına katılarak, kıyıların yağmalanması süreci hızlandırılmak istenmektedir. Son taslak da bu çerçevede değerlendirilmelidir. Taslakta öne çıkan konular arasında; imar planları onama yetkisinin yerel yönetimlerden alınarak merkezi yönetime verilmesi ve kıyı alanlarında imar affına yol açabilecek hükümlere yer verilmesi üzerinde önemle durulmalıdır. Bu çerçevede, taslak Anayasa Mahkemesi kararı gereğince 1992 yılında son şeklini alan 3621 sayılı Yasanın gerisinde bir yaklaşım sergilemektedir. Bu görüşlerimizi maddeler bağlamında destekleyen hükümler, aşağıda sıralanmıştır: - Taslağın amaç maddesine de yansıyan biçimde, kıyıların korumasından çok, kullanılmasına yönelik bir bakış açısı söz konusudur. Birinci Maddede yer alan koruma sözcüğünün yerinin değiştirilmesi ile bu alanların doğal ve kültürel özelliklerini gözeterek korunmasından çok, deniz, tabii ve suni göl ve akarsu alanları ile kıyı ve sahil şeritlerinin ne şekilde kullanılabileceğine vurgu yapılmaktadır. Oysa yürürlükteki yasada temel ilke bu alanların korunmasıdır. - Yerleşik alanlarda sahil şeritlerinin 50 metreye kadar indirilebileceğine ilişkin hükmü Anayasa Mahkemesi nin sahil şeridini 100 metre olarak belirleyen kararı ile de çelişmektedir. - Madde 3 te tanımlar arasına eklenen Yatırımcı ve Fizibilite Raporu tanımlarının Kıyı Kanununda yer alması, kıyı alanlarındaki yeni düzenlemenin tümüyle yatırımcılara yönelik olduğunu göstermektedir. Bu sav taslağın yedinci maddesi ile de desteklenmektedir. Burada imar planı teklifinin yatırımcı tarafından fizibilite raporu ile birlikte hazırlanacağı ya da hazırlattırılacağı özellikle vurgulanmaktadır. Bir başka anlatımla kullanımlara ilişkin imar planı teklifinin kamu tarafından değil doğrudan özel sektörce gündeme getirilmesi öngörülmekte, kıyılardaki yapılaşma koşullarını belirleme yetkisi bir anlamda yatırımcıya bırakılmaktadır. Taslak aynen yasalaştığı takdirde kıyılarımızın yerli ve yabancı gerçek veya tüzel kişilerce hazırlanacak fizibilite raporları doğrultusunda yağmalanmasının ve betonlaşmasının önü açılmış olacaktır. Tasarının sonraki maddelerinde sözü edilen Bütünleşik Kıyı Alanı Planlaması ile ne öngörüldüğü tanımlarda yer almamaktadır. Bütünleşik Kıyı Alanı Planlaması duyarlı kıyı kaynaklarının korunması ve kullanılması için etkin bir Çevre Yönetimi aracıdır. Ancak, taslakta yeraldığı biçimi ile, Bütünleşik Kıyı Alanı Planlaması bilimsel içeriğinden kopartılmakta, merkezi yönetimin, kıyının gerisindeki bölgeleri de kapsayacak biçimde planlama yetkilerini yerel yönetimlerden geri almaya yönelik bir düzenleme olarak görülmektedir. - Kent planlarının bütüncül bir anlayışla kurgulanması gereği açıktır. Bu bağlamda ayrıca bütünleşik kıyı alanı planlaması kavramı ile birkaç yerleşmeyi kapsayan bir kıyı bölgesinin planlanması öngörülüyor ise plan kararları çevre düzeni planı gibi üst ölçekli planlamalarda verilebilir. Ya da kıyı alanları ile birlikte tüm kentin bütüncül bir anlayışla planlanması sorunu olarak ele alınacaksa ise,- ki zaten sistem bu şekilde kurgulanmalıdır, stratejik planlama yaklaşımı ile o kente yönelik çok boyutlu bir değerlendirme sonucu kent planı oluşturulabilir. Buradan hareketle, bütünleşik kıyı alanı planlaması kavramı ve Bakanlar Kurulunca ilan edileceği öngörülen bütünleşik kıyı alanları uygulaması ile ayrıcalıklı bölgeler oluşturulacağı, Haydarpaşa, Galataport türü projelerin önünün açılmasının hedeflendiği kuşkuları ağırlık kazanmaktadır. - Taslağın 7. maddesi ile kıyı, su alanları ve dolgu alanlarında imar planı ile yapılabilecek yapıların türleri arttırılmakta, bir başka anlatımla bu alanların korumasından çok kullanıma açılması yaklaşımı ağırlık kazanmaktadır. Artık kıyı, dolgu ve sahil şeritleri ile birlikte su alanları da yapılaşmaya ve kullanıma konu edilirken tüm bu alanlarda karayolu, demiryolu, hava meydanı, terminal, gar, boru hatları, tüp geçitler, lokanta, eğlence kullanımları, denizaltı akvaryum ve lokantaları gibi pek çok kullanışın yapımı da gündeme getirilerek kıyıların korunabilmesi daha da güçleşmektedir. Böylece kamuoyu gündeminde tartışılan Galataport ya da Karadeniz sahil yolu gibi olumsuz uygulamalara yasal zemin hazırlanmış olacaktır. - Taslakta özelleştirme kapsamı dışındaki tüm kıyılarda imar planlarının onama yetkisi yerel yönetimlerden alınarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığına verilmektedir. (Özelleştirme kapsamında kalan alanlarda bu yetki daha önce yerel yönetimlerden alınarak Özelleştirme İdarelerine verilmişti.) Üç tarafı denizlerle çevrili, çok sayıda doğal ve yapay göl ile akarsuyu bulunan ülkemizde doğaldır ki, yasa kapsamında değerlendirilebilecek kıyı yerleşmelerinin sayısı oldukça fazladır. Bu yerleşmelerin kıyı alanlarında ve devamı niteliğindeki geri sahalarında imar planlarının yeniden Bayındırlık ve İskan Bakanlığı na alınması 3194 sayılı İmar Kanununun yerelleşme ilkesini yok ederken, yerel demokrasinin gelişmesi adına da sakıncalı görülmektedir. - Buna karşın taslakta kıyı kenar çizgisinin onay yetkisi Valililiklere devredilmektedir. (Madde 9-b) Oysa onay yetkisinin yürürlükte ki yasada yer aldığı gibi Bayındırlık ve İskan Bakanlığı nda toplanması, merkezde belirli bir birliktelik sağlayabilme adına, daha olumlu bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir. - Ek Madde 3 ve 4 ile Geçici 1. maddeler özünde yeni bir imar affı niteliği taşımaktadır. Sahil şeridi için yasal düzenleme olmadığı dönemlerde yapılan ya da kıyı kenar çizgisi tespit edilmeyen alanlardaki yapı ve tesislerin hazırlanacak planlarda dikkate alınması hükmü bu yapıların korunmasını bir başka deyişle de yeni bir imar affını gündeme getirmektedir yılından beri kıyı alanları ile ilgili uygulanmakta olan yasal düzenlemelere karşın ve de Mecelle den beri, her dönemde özellikle kıyıların hiçbir mülkiyete konu olamayacağı devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu (devletin egenim ve kullanımında olduğu) belirtilmiştir. Taslak ile bu alanlardaki yapılaşmaların ( imar planı bulunmamakla birlikte mevzuata uygun yapılmış yapı ve tesislerin ) korunmasından ve hatta bu alanların sanki mülkiyete konu imiş gibi kamulaştırılmasından bile söz edilmesi, oldukça sakıncalı görülmekte ve kamu yararı adına da tehlikeli bir politika olarak değerlendirilmektedir. - Hiçbir turizm tesisinin imar planı olmaksızın yapılması mümkün olmadığı gibi kıyı ve sahil şeritlerinde plansız yapı yapma olanağı bugüne kadar yürürlükte olan yasal düzenlemelerde mümkün kılınmamıştır. Bu çerçevede değerlendirildiğinde, madde ile getirilen düzenleme, kaçak yapılaşmalara yönelik bir af niteliği taşıyacaktır. Bu ise kamu yararı adına en temelden karşı çıkılması gereken bir konu olmaktadır. Tasarının yukarıda açıklanan temel sakıncalarla yasalaşması halinde Anayasa ya aykırılık ortaya çıkacak ve geçmişte olduğu gibi birkez daha Anayasa Mahkemesince iptali gündeme gelebilecektir. TMMOB IV. Danışma Kurulu Toplantısı 29 Nisan 2006 da Ankara da Yapıldı IV. Danışma Kurulu toplantısı 29 Nisan 2006 da Ankara da toplandı. Toplantı açılışında TMMOB nin 38. Dönemi ile ilgili geniş bir bilgilendirme ve değerlendirme yapan TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Soğancı, katılımcılardan özellikle Genel kurul a yönelik karar taslaklarına ilişkin görüşlerini bildirmelerini istedi. Danışma Kurulu nda sırasıyla Buğra Gökçe (ŞPO), Ali Ekber Çakar (MMO), Ali Fahri (HKMO), Cemal Gökçe (İMO), Ertuğrul Ünlütürk (ÇMO), Tansel Önal (İMO), Ahmet Eniş (MMO), Kaya Güvenç (TMMOB), İdris Ekmen (EMO), Emin Koramaz (MMO), Hüseyin Yeşil (EMO), Sumruhan Akcan (İÇMO), Serdar Erhan (MMO), Mustafa Küçük (EMO), Meftun Gürdallar (MMO), Deniz Göçer (PMO), Elif Öztürk (MMO), Paşa Öztürk (İMO), Mehmet Atılgin (MMO), Teyfik Peker (MMO), Murat Gökdemir (İMO), Uğur Gönülolan (JEFMO), Gülay Şubelerden Afyon da meslek içi eğitim İnşaat Sektöründe Hazır Beton Afyon da meslek içi eğitim çerçevesinde İnşaat Sektöründe Hazır Beton semineri verildi. İMO Afyonkarahisar Temsilciliği ile Kocatepe Üniversitesi ortaklaşa düzenlediği semineri çok sayıda inşaat mühendisi ve öğrenci izledi. Seminer, Kocatepe Üniversitesi Prof. Dr. Sabri Bektöre Konferans Salonunda gerçekleştirilen seminer AKÜ Teknik Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Fatih Nuray, AKÜ Teknik Eğitim Fakültesi Yapı Eğitimi Bölüm Başkanı Doç. Dr. Hüseyin Akbulut ve İMO Afyonkarahisar Temsilcisi Necip Taşpınar ın konuşmalarıyla başladı. Seminer iki ayrı oturum halinde düzenlendi. Doç. Dr. Hüseyin Akbulut un başkanlığını İlk oturumda İTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü Yapı Malzemeleri Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ali Taşdemir, Beton Dayanıklılığı ve Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar, Türkiye Hazır Beton Birliği Genel Sekreteri Tümer Akakın ise Beton Bakımı, Kürü ve Beton Sektöründeki Durum başlıklı sunum yaptılar. Başkanlığını Yrd. Doç. Dr. Osman Ünal ın yaptığı ikinci oturumda ise Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Ulaştırma Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mustafa Karaşahin Beton Yollar konulu bir konuşma yaptı. Betonarme Yapıların Projelendirilmesinde Beton Sınıf Değişiminin İncelenmesi konusunda ise AKÜ Teknik Eğitim Fakültesi Yapı Eğitimi Bölümü öğretim üyelerinden Yrd. Doç. Dr. Ali Ergün bilgi verdi. Üçüncü Yılında Bingöl Depremi Bingöl depreminin üçüncü yılında, Bingöl Belediyesi ve İMO Bingöl Temsilciliği Bingöl Depremi konulu bir panel düzenledi. Panele Bingöl Valisi, Belediye Başkanı, İMO Yönetim Kurulu Sekreter Üyesi Ahmet Göksoy la birlikte çok sayıda inşaat mühendisi ve yurttaş katıldı. Panelde Bingöl Belediye Başkanı Hacı Ketenalp, Fırat Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Ercan Aksoy, Ahmet Göksoy ve Nejat Bayülke birer konuşma yaptı. Konuşmalar sonrasında soru cevap bölümünde canlı tartışmalar yaşandı. Şakiroğulları (EMO), M.Ali Algancı (HKMO), Mustafa Kurt (EMO) söz alarak görüş ve önerilerini belirttiler. 200 üyenin katıldığı toplantıdan sonra kokteylde görüşmeler sürdürüldü.
4 Sağlık ve Sosyal G 4 1 Mayıs den Genel Sağlık Sigortası ve Sosyal Güvenlik Yasası nın AKP iktidarının bir tasarrufu olduğu sanılıyorsa, büyük bir yanılgı içinde olunduğu bilinmelidir. Çünkü IMF yıllardan bu yana bu yasa değişikliğini istemekte, işbaşına gelen hükümetler yasanın çıkması yönünde zorlanmaktadır. TBMM deki sayısal üstlüğü nedeniyle yasayı çıkartma işi AKP iktidarına ihale edilmiş, AKP iktidarı da ihaleyi seve seve üstlenmiştir. İşbaşına geldiği günden itibaren özellikle sosyal devletten köklü kopuşu gerçekleştirmeye çalışan AKP iktidarı, son yıllara damgasını vuran sağlık ve sosyal güvenlik alanında beklenen değişikliği gerçekleştirdi. Hem Meclis içindeki, hem de sokaktaki muhalif seslere kulağını kapatan iktidar, IMF nin istekleri doğrultusunda sağlık ve sosyal güvenlik kuruluşlarını aynı çatı altında birleştirdi; sağlığın özelleştirilmesi, emeklilik yaşanın yükseltilmesi, emeklilik maaşının düşürülmesi yolunu açmış oldu. AKP iktidarı, kamu yönetimi ve kamu personel alanında yapılan değişiklikler, SSK hastanelerinin Sağlık Bakanlığı na devri ve özelleştirmelerle başlatıp devam ettirdiği süreci, sağlık ve sosyal güvenlik alanında yapılan değişikliklerle pekiştirdi. Yapılan bütün değişikliklerin Hizmet Ticareti Genel Anlaşması (GATS) hükümleri çerçevesinde değerlendirilip uygulamaya alındığını unutmamak gerekiyor. GATS ın asli amacı olan hizmet sermayesinin serbest dolaşımının sağlanması çerçevesinde, sosyal devlet uygulamalarının terk edilmesi, kamu personel sayısının azaltılması, kamusal hizmetlerin özelleştirilmesi gerçekleştirilmeye çalışılıyor. GATS hükümleri pek çok toplumsal kesimle birlikte inşaat mühendislerini de etkileyecektir. Özellikle anlaşma gereği kamu eliyle yapılan yatırımların durma noktasına gelmesi, başta işsizlik olmak üzere sektöre ilintili pek çok girdiyi olumsuz anlamda tetiklemekte, kamu personel sayısının azaltılması kamuda çalışan inşaat mühendislerini tehdit etmekte, inşaat mühendislerinin sözleşmeli personel sayılması iş güvencesini ortadan kaldırmakta, eğitim ve sağlıkta başlatılan özelleştirmeler, zorlaştırılan emeklilik ve düşük emekli aylıkları inşaat mühendislerini de etkilemektedir. Kamu kaynakları faize AKP iktidarı sağlık ve sosyal güvenlik alanındaki değişikliklerin meşruiyetini mevcut olumsuzlukları öne çıkartarak sağlamaya çalışıyor. Özelleştirmelerle ilgili de aynı taktiği uygulayan iktidar, önce zarar ettir, sonra sat kurnazlığı içinde ülke sanayisinin devlerini elden çıkartıyor. Sağlık ve sosyal güvenlikte ise yine kurnazlık yapılıyor ama bu defa sağlık harcamalarının ve sosyal güvenlik sisteminin kamunun üzerinde büyük bir yük olduğu ve Türkiye nin sağlığa, GSYİH de kamu sağlık harcama oranı (%) sosyal güvenliğe gereğinden fazla kaynak Hırvatistan Almanya Fransa Danimarka ayırdığına kamuoyunun inanması sağlanıyor. Açıkça yalan ve yanlış bilgilerle konu maniple ediliyor. Norveç 6.6 Oysa gerçekler böyle değil. Sosyal güvenliğe ayrılan paylar baz Avusturya 5.6 Hollanda Lüksemburg Slovakya Macaristan Beyaz Rusya Litvanya alındığında Türkiye nin AB üyesi ülkeler seviyesinden oldukça geri bir noktada olduğu görülecektir. Örneğin; Türkiye de 2004 yılında milli gelirden sosyal güvenliğe yüzde 4,5 Kıbrıs 4.3 pay ayrılmış ve sosyal güvenlik harcamalarının bütçeye oranı Türkiye 3.6 Letonya Bosna Yugoslavya Romanya yüzde 13.5 civarında tutulmuştur. Aynı oranlar Yunanistan da 20.9/ 43.4; İtalya da 18.3/; Polonya da 19.9/ 44.7; Almanya da 22.4/ 46.6 gerçekleşmiştir. AB üyesi 25 ülke ortalaması 19.3/ 40.1 olurken, AB ye yeni üye olan 10 ülke ortalaması ise 17.1/ 36.9 seviyesindedir. Bu oranlar, sağlık ve sosyal güvenlik alanında yapılan değişikliklerin asli hedefinin ne olduğunu açığa çıkartmaktadır. Çünkü Türkiye sağlık ve sosyal güvenlik yükünden tamamen kurtulmayı hedeflemektedir. Bu hedef Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından 2004 yılında kamuoyuna sunulan Beyaz Kitap olarak bilinen raporda açıkça ilan edilmiştir. Beyaz Kitap ta, sosyal güvenlik reformunun, bütçeden karşılanan sosyal güvenlik açıklarının kapatılması amacını taşıdığı vurgulanmıştır. Sosyal güvenliğe aktarılan kaynakların tüm ekonomik kötülüklerin müsebbibi olduğu iddiasını taşıyan raporda, enflasyon, istikrarsızlık, işsizlik, gelir adaletsizliği vb. sosyal güvenliğe aktarılan kamu kaynaklarına bağlamış ve hedefin bu akışın durdurulmasının zorunlu olduğu tespiti yer almıştır. Her zaman olduğu gibi, sosyal güvenlik kurumlarını kimlerin ve hangi anlayışın bu hale getirdiği üzerinde durulmamış, sosyal güvenliğe kamu kaynaklarının aktarılmasının sosyal devletin bir gereği olduğu yok sayılmış, kamu kaynaklarının asıl olarak iç ve dış borçlara ve faiz ödemelerine aktarıldığı gerçeği görmezden gelinmiştir. Örneğin Türkiye 2004 yılı içinde sosyal güvenliğe bütçeden yüzde 13.8 pay ayırırken, aynı yıl içinde faiz ödemelerinin bütçeye oranı yüzde 41.7 olmuştur. Türkiye nin IMF ye taahhüdü Bugün yasada yapılan değişiklikler 2005 yılında IMF ye verilen niyet mektubunda yer almış, Türkiye, sosyal güvenliğe aktarılan yüzde 5 lik oranın yüzde 1 e çekileceğini ve bunun için sağlık ve sosyal güvenlik alanında köklü değişiklikler yapılacağı taahhüt edilmiştir. AB üyesi ülkelerde Sosyal güvenliğe ayrılan pay Ülkeler Milli gelire oranı Bütçeye oranı Almanya Avusturya Belçika Danimarka Estonya Fransa Hollanda İrlanda İsveç Kıbrıs Litvanya Macaristan Malta Slovakya Slovenya Yunanistan Bir noktaya dikkat çekmek gerekmektedir: Sosyal güvenliğe aktarılan kaynaklar tarif edildiği gibi ekonomideki kara delik değildir. Bu, sosyal devletin temel özelliği arasında görülmelidir. Çünkü bir devlet, vatandaşlarına sağlık ve sosyal güvenlik için kaynak aktarmak zorundadır. Bu lütuf değil, zorunluluktur. Sağlık ve sosyal güvenliğe aktarılan kaynakların boşa harcandığı, çöpe gittiği gibi bir izlenim verilmeye çalışılmaktadır. Bu kaynaklar SSK, Bağ Kur, Emekli Sandığı ve İşsizlik Sigortası kapsamındaki milyonlarca vatandaşın ihtiyaçlarını karşılamak için kullanılmaktadır. Bu noktada, sosyal güvenlik açıklarının kapatılması, bunun için milli gelirden kaynak aktarılması, sosyal harcamaların finanse edilmesinin kamusal bir hizmet olduğu, sosyal devletin ayırt edici özellikleri arasında yer aldığı unutulmamalıdır. Borçların, borç faizlerinin, banka kurtarmaların, yolsuzlukların neden olduğu büyük açıklar, ne ilginç ki, sosyal güvenlik uygulaması günah keçisi ilan edilerek kapatılmaya çalışılmaktadır. AKP hükümeti, 2006 yılında sosyal güvenlik katkısının milli gelire oranının yüzde 5 olmasını gerekçe gösterip, yakın gelecekte bu oranın yüzde 10 lara dayanacağı ve sistemin çökeceğini iddia ederek, sağlık ve sosyal güvenlik reformunun toplum nezdinde kabul görmesini sağlamayı hedeflemektedir. Kişi başı sağlık harcaması (Dolar) İsviçre 3573 Norveç 2832 Danimarka 2512 Hollanda 1900 İngiltere 1747 İrlanda 1692 Kıbrıs 888 Slovenya 788 AB ile aramızdaki Macaristan 315 uçurum Tam üyelik süreci yaşadığımız Avrupa Birliği Türkiye 150 Litvanya 185 üyesi ülkelerdeki sosyal güvenlik finansmanı Bulgaristan 59 sistemine bakıldığında, Bosna 50 Türkiye nin mevcut Romanya 48 durumuyla bile çok gerilerde kaldığı açıkken, sistemi daha geriye götürecek yasa değişikliklerini anlamak ve kabul etmek mümkün görünmemektedir. AB üyesi ülkeler arasında bazı farklılıklar görünse de, genel olarak sosyal güvenlik sisteminin iki ana hat üzerine oturduğu bilinmektedir. İlki, sosyal güvenliğe milli gelirden çok pay ayrılmasıdır. İkincisi ise sistemin finansmanında devlet katkısının çok önemli bir paya sahip olmasıdır. Türkiye de bu katkı, son yasayla yüzde 1 lere çekilmek istenirken, AB ortalamasının yüzde 20 lerde seyretmektedir. Aynı şekilde, Türkiye de sosyal güvenlik katkısının bütçedeki oranı yüzde 14 iken, AB ortalamasının yüzde 40 olduğu bilinmelidir. Dolayısıyla son yasa, AB üyesi ülkelerle Türkiye arasındaki mevcut uçurumu daha da derinleştirecek sonuçlar doğuracaktır. Yasaya göre; sosyal güvenlik kurumları tek çatı altında toplanacak ve devlet toplanan primlerin dörtte birini sisteme aktaracaktır. Bunun anlamı açıktır: Devletin verdiği katkı önemli oranda azalacaktır verilerine göre, devlet üç sosyal güvenlik kurumunun toplam giderlerinin yüzde 45 ini karşılamaktaydı. Yasadan sonra bu oranın yüzde 20 lere gerilemesi bekleniyor. Açığın ise nereden karşılanacağı ise yasaya dikkatli bakınca anlaşılıyor: Düşürülecek emekli aylıkları, yükseltilecek primler, sağlık hizmeti alırken yatırılacak daha fazla katkı payı. Özetle fark, vatandaşın cebinden çıkacaktır. Sağlıktaki köklü değişim Yasanın bir ayağını da sağlık sistemindeki değişiklikler oluşturuyor. Çünkü sosyal güvenlik sistemi sağlığı da içeriyor ve AKP iktidarı sürekli sağlık harcamalarının devlete yükünden dert yanıyor. Bu nedenle Genel Sağlık Sigortası nın hayatımızda ne gibi değişiklikler yol açacağına bakmak gerekiyor. Genel Sağlık Sigortası ile tüm yurttaşlar sigorta kapsamına alınamayacak. Çünkü ülkemizde 5 milyona yakın insan kayıt dışı olarak çalışıyor. Aileleriyle birlikte bu sayı 10 milyonu aşıyor. Bu kadar insan ilk adım itibariyle sağlık hizmeti alamayacak. Prim ödemeyen ya da primi düzenli olarak yatırılmayan sigortalıların da sağlık hizmetinden yararlanması zora girecek. Kayıt dışı çalıştırma ne kadar bu ülkenin bir gerçeğiyse, prim yatırmama ya da düzensiz yatırma da bir başka gerçek olarak karşımızda durduğunu unutmamak gerekiyor. Sağlık hizmeti almak için sadece prim borcunun olmaması yetmiyor. Sağlık kuruluşlarına yolu düşen herkes belirli bir katkı payı yatırmak zorunda bırakılıyor. Tedavi edici sağlık hizmetlerinde, muayene, ilaç ve tetkikler için asgari ücret miktarına kadar çıkabilecek oranlarda katılım payı verilmesi şart koşuluyor. Bu açıdan bir şart daha getiriliyor. O da şu: Prim ödense bile alınacak sağlık hizmetlerinin kapsamı her yıl kurum tarafından belirlenecek. Yasada buna; Temel Teminat Paketi deniyor. Genel Sağlık Sigortası ile kamu ya da özel hastane ayrımı ortadan kalkıyor; sözleşme yapılan hastaneden ve aile hekiminden hizmet satın alınması planlanıyor. Dolayısıyla yeni yasanın hastaların değil daha çok ilaç