Çin’in en önemli yapıları arasında bulunan Yasak Şehir (Zijincheng), ülkenin başkenti Pekin’de (Beijing) yer alır.
1987 yılından itibaren UNESCO Dünya Kültürel Miraslar listesine dahil olan bu ünlü yapı, dünyadaki en eski imparatorluk saraylarından biridir.
Günümüzde müze olarak ayrı bir nitelik kazanan Yasak Şehir, Pekin’in en karakteristik meydanı Tian’anmen’de yer alır.
Çin’in geleneksel motiflerini taşıyan bu eşsiz yapı, ülkenin siyasî tarihine olduğu kadar mimari geçmişine de ışık tutmaktadır.
Ülkenin en iyi şekilde korunan sarayı unvanına da sahip Yasak Şehir; tarih boyunca Çin kraliyet ailesinin yaşadığı yer olmasının yanında; çok uzun bir zaman, yönetim merkezi ve resmi törenlerin düzenlendiği bir mekân işlevi de görmüştür.
“Çin İmparatorluk Sarayı Müzesi” olarak da isimlendirilen Yasak Şehir, dünyanın en önemli 5 sarayı arasındadır.
Kökeni ve tarihi
Orijinal ismi “Zijin Chengden” (Mor Yasak Şehir) olan Yasak Şehir adının kökeni, eski Çin astrolojisine dayanır.
Astrolojik açıklamalara göre; saray bu adı, Göksel İmparatorluğu’nun yaşadığı yer olan ve “Mor” olarak betimlenen Kutup Yıldızı’na borçludur. Çünkü Yasak Şehir, söz konusu yıldızın yeryüzündeki görüntüsünü oluşturur.
Geçmişi 700 yıl öncesine dayanan Yasak Şehir’de; Çin tarihinde önemli bir yere sahip Ming (1368–1644) ve Qing (1644–1911) hanedanlıkları yaşamını sürdürmüştür.
Ming Hanedanlığı İmparatoru Youngle tahta geçtikten 4 yıl sonra (1406) başlayan Yasak Şehir’in inşası, 1420 yılında sona ermiştir.
Günümüze kadar birkaç restorasyon sürecinden geçmiş bu saray, ülkenin 1949 senesinde krallıktan cumhuriyete geçişinden sonraki dönemlerde de eski hâlini korumaya devam etmiştir.
Mimari yapısı
Yasak Şehir mimari yapısının temeli, kuzeyden güneye doğru uzanan ve geçmiş zamanlarda Pekin’in merkezi olarak görülen bir eksene dayanır. Güney kısmı Tian’anmen Kapısı ve Meydanı’na açılan bu eksenin kuzeyi ise Pekin’in sembolik yapılarından Çan ve Davul Kuleleri ile Jingshan Tepesi’ne çıkmaktadır.
Dünyada mevcut olan en geniş saray kompleksi özelliğindeki Yasak Şehir, toplam 72 hektarlık bir alan üzerine kurulmuştur.
Kuzeyden güneye 961 metre, güneyden kuzeye ise 753 metre uzunluğunda olan bu büyük kompleks; ortalama 10 metre yüksekliğindeki duvarlar ve 52 metrelik bir genişliğe sahip hendeklerle çevrelenmiştir.
Sarayın etrafını kuşatan duvarların toplam 4 adet kapısı vardır. Saraya giriş sağlayan bu kapılar; kuzeydeki İlahî Kudret Kapısı (Shenwumen), güneyde bulunan Meridyen Kapısı (Wumen), sarayın doğu kesiminde bulunan Doğu Zafer Kapısı (Donghuamen) ve batıda yer alan Batı Zafer Kapısı’dır (Xihua Men).
Yasak Şehir Saray Kompleksi, Dış Avlu ve İç Avlu olmak üzere iki ayrı bölümde incelenebilir.
Dış Avlu
Bölgenin güneyinde yer alan Dış ya da Ön Avlu; sarayın, tarih boyunca genellikle resmî törenler için kullanılan bölümü olarak dikkat çeker.
Dış Avlu’da yer alan en önemli bölümler arasında Yüce Uyum Meydanı yer alır. “İç Altın Su” ismi ile anılan bir nehrin içinden geçtiği bu meydanda; Yüce Uyum Salonu (Taihedian), Merkezî Uyum Salonu (Zhonghedian) ve Uyumu Koruma Salonu (Baohedian) isimli üç büyük yapı bulunur.
Çin'deki en uzun ömürlü ağaç yapı olan Yüce Uyum Salonu, aynı zamanda imparatorluk döneminde yapılan tören ve seremonilerin ana mekânıdır.
Kare şeklinde olan Merkezî Uyum Salonu; Ming ve Qing hanedanlıkları döneminde, imparatorun seremonilerden önce hazırlanması ve dinlenmesi için kullanılmıştır.
Meydanın üçüncü salonu olan Uyumu Koruma Salonu ise o zamanlarda yapılan imparatorluk sınavlarındaki final aşamalarının gerçekleştiği yer olarak bilinmektedir.
İç Avlu
İç Avlu ya da Arka Saray olarak adlandırılan sarayın ikinci bölümü; tarihte, imparator ve ailesinin gündelik hayatlarını sürdürdükleri yer olma özelliğindedir.
İç Avlu temel olarak üç büyük yapıdan oluşur. Bu yapılar; imparatorun uyuduğu oda olan Cennetsel Saflık Sarayı (Qianqing Gong), imparatorluğun gücünü meşrulaştıran 25 adet mühürün de içinde bulunduğu Birlik ve Saflık Sarayı (Jiao Tai Dian) ve imparatoriçelerin dinlenme yeri olan Sakin Uzun Ömür Sarayı’dır (Kunninggong).
Tüm bunlar dışında Yasak Şehir; Edebî Zafer Malikânesi (Wenhuadian), Zihinsel Olgunlaştırma Salonu (Yangxindian), Shang Si Kortu, İmparatorluk Hastanesi, Ning Shou Sarayı ve Ci Ning Sarayı başta olmak üzere pek çok farklı saray ve salona da sahiptir.
100 ile 300 arası değişiklik gösteren yaşlarda pek çok ağaç ve bitki türüne sahip bahçeler, Yasak Şehir’in görülmeye değer başka bir unsurudur.
Nasıl gidilir?
Çin’in başkenti Pekin’e İstanbul’dan direkt uçuşlar mevcuttur. Türk Hava Yolları ve Air China isimli firmalar; İstanbul’dan Pekin Başkent Uluslararası Havalimanı’na aktarmasız uçuşlar gerçekleştirmektedir.
Pekin Başkent Uluslararası Havalimanı’ndan şehir merkezine ulaşmanın en hızlı yolu metrodur. Havalimanı Ekspres Metro Hattı sayesinde yolcular; ortalama 20 dakilalık bir süre içerisinde havalimanından şehir merkezine erişebilirler.
Metro dışında; havalimanından otobüs ve taksilerle de şehir merkezine ulaşım mümkündür.