Candan Mert / Özel Haber
Kripto para borsası Thodex’in kurucusu Faruk Fatih Özer, yaklaşık 2 milyar dolarla yurt dışına kaçtı. Olayla ilgili 391 bin mağdur olduğu iddia edilirken, kripto borsaya paralarını kaptıranlar şikayetçi olmaya başladı. Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı konuyla ilgili soruşturma başlattı. MASAK tarafından Thodex’in hesapları donduruldu. Diriliş Postası’na konuşan uzmanlar ise yatırımcıları uyardı.
Türkiye’deki kripto para dünyası bir dolandırıcılık hikayesi ile daha sarsılıyor. Son günlerde para transferlerinde sorun yaşanan kripto para platformu Thodex’in internet sitesi kapatıldı. Yatırımcıların hesaplarına ulaşımı kesildi. Şirket sitenin bakım çalışmasında olduğunu açıklayıp çalışmanın 4-5 gün süreceğini belirtmişti. Ancak devam eden sorun nedeniyle Thodex’te aktif hesabı bulunan 391 bin kişi panik içindeki bekleyişini sürdürüyor.
Ilk sınırlayıcı karar alınmıştı
Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanı ve Ekonomi Politikaları Kurulu Üyesi Cemil Ertem, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) kripto paraların kullanılması tasarrufu konusunda ilgili yönetmeliği hazırladığını söyledi. Buna göre Türkiye'de daha önce neredeyse hiçbir denetimin uygulanmadığı bitcoin gibi kripto paraların alışverişte kullanılması 30 Nisan’da itibaren yasaklandı. Yapılan bu ilk sınırlayıcı düzenleme ile kripto varlıkların kullanıldığı faaliyet alanları sınırlanmış oldu.
SAVCILIK SORUŞTURMA BAŞLATILDI
Kripto para yatırımcılarını endişelendiren iddia ise Thodex’in kurucusu Faruk Fatih Özer’in 2 milyar dolarlık kripto para ile yurtdışına kaçtığı yönünde. İddialara yönelik emniyet güçleri inceleme başlattı. Thodex’in İstanbul Kadıköy’deki merkezine polis ekipleri sevk edildi. Siber Suçlarla Mücadele ekipleri şirkette incelemeler yaptı. İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı da art arda yapılan suç duyuruları üzerine konuyla ilgili soruşturma başlattı.
ÇIKIŞ GÖRÜNTÜLERİ VAR
Öte yandan Faruk Fatih Özer’in, 20 Nisan Salı günü saat 19.50’de yurtdışına çıkarken çekilmiş olduğu belirtilen fotoğraflar ortaya çıktı. Daha önceden Tayland’a kaçtığı iddia edilen Özer’in Arnavutluk’un başkenti Tiran’a kaçmış olabileceği de belirtiliyor. Yatırımcılar korku ve panik içinde beklerken Thodex’in kurucusu Faruk Fatih Özer, Twitter’dan yaptığı açıklama ile iddiaların asılsız olduğunu öne sürdü. Özer, birkaç gün içinde Türkiye’ye geri dönüş yapacağını söyledi.
Bakan Elvan uyarmıştı!
Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan geçtiğimiz günlerde, “Dijital para ile kriptoyu karıştırmamak lazım. Türk Lirası karşılığı dijital paradan bahsediyoruz. Kripto paralarla ilgili çok ciddi kaygılarımız var.” ifadelerini kullanmıştı.
“KAYBETTİĞİME İNANMAK İSTEMIYORUM”
Dolandırıldığını ifade ederek şirketin önüne gelen Haluk T. isimli vatandaş, “Maalesef ben de Thedox yüzünden mağdur olan vatandaşlardanım. 2018 yılından beri bu şirkete yatırım yapıyorum. Maalesef genç ve ihtiraslı arkadaşın kurban olduk.” dedi. Kazanma hırsının kurbanı olduğu ifade eden Haluk T, “Biz kazandıktan sonra aslında doymayınca bu çocuk da baktı ki bunların durumu bu parayı alıp kaçtı. Bunlar kazanacağına ben kazanayım dedi. Kaybettiğime inanmak istemiyorum. Çocuk bizim paraya doymamamızdan faydalandı. Resmen yeni bir Çiftlik Bank vakası.” ifadelerini kullandı.
“HER ŞEYİNİZİ KAYBEDEBİLİRSİNİZ”
Kripto parada yaşanan 2 milyar dolarlık depremi İktisat Halkası Akademik Araştırma Koordinatörü Doç. Dr. Eyyüp Ensari Şahin’e sorduk. “Yaşanan olayla sistemin işleyişi ve kripto para anlayışının Türkiye’de ters olduğunu anlıyoruz” diyen Şahin, “Bizim ülkemizde hala kısa yoldan zengin olmanın peşinde olan insanlar var. Bu borsanın normal işleyişinde genellikle indirimli coinlerin satıldığını biliyorum. Ve tabii ki yüksek kazanma arzusu kendisini çekti. Burada yapmamız gereken, bir an önce regülasyonlar ile sistemi düzene koymak. Bunu en başından beri iddia ediyoruz: regülasyonlar ne zaman gelirse, bu borsaların lisans alması biraz daha zorlaşır, o zaman daha iyi olabileceği kanaatindeyim.” değerlendirmesini yaptı. Kripto para sermayesini kendine çeken sistemlerin çok kolay kurulabilir olmasının tehditlere kapı araladığına dikkati çeken Doç. Dr. Şahin, “Ben şu anda istesem, bir hoca olarak belli bir sermayem olursa çok basit şekilde bu sistemi kurabilirim. Zaten hazır ara yüzleri var. Bunun biraz zorlanması, belki bir lisansa bağlanması gerekiyor. O zaman daha önleyici olabilir.” tavsiyesinde bulundu.
BİRÇOK RİSK BARINDIRIYOR
Dijital paraların dünya için Amerikan dolarının global hakimiyetini ortadan kaldırabilecek güçte bir devrim olduğuna dikkati çeken Siber Güvenlik Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Sultan Selim Yüksel ise devletlerin yasal boşluk bırakmadan sistemi kurgulaması gerektiğine vurgu yaptı. Yüksel, “Henüz devletler tarafından regülasyonlarla düzenlenen ve korunan bir ortam değil. Regülasyon olmadığı için çok büyük zararlar da olabiliyor çok büyük kazançlar da olabiliyor. Bununla ilgili Merkez Bankası’nın kendi coinini çıkardığı üzerine konular var, yani bu daha da büyüyecek, devlet bunları kabul edecek ve bütün işlemleri bunlar üzerinden yapacaklarına dair bir durum var. Ama bu beraberinde çalışmadan, kolay ve hızlı para kazanma modeli birçok risk içeriyor.” şeklinde konuştu.
‘At yarışı oynar gibi olmaz’
“Bu, dünyanın her yerde oluyor, sadece bizde olmadı, ilk borsa kaçışı değil” diyen Doç. Dr. Şahin “Herkes çok dikkatli olsun, hiçbir zaman hiç kimse size fazladan para kazandırmaz. Dünya tarihinde bire bin vermek diye bir sistem hiçbir zaman olmadı. O yüzden kulaktan duyarak, ‘Ali, şu ata oyna’ diye diye insanlar ganyan bayiinden çıkmaz oldu. Şimdi aynı at yarışı oynar gibi kripto para yatırımı yapıyorlar. Bu çok tehlikeli, her şeyinizi kaybedebilirsiniz” uyarısında bulundu.
YASAL BOŞLUK ÇOK
“Siz savcılığa gidip başvurduğunuzda da yasal bir borsa üzerinde değilse, hiçbir şey yapılamıyor” diyen Siber Güvenlik Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Yüksel, “Çünkü kanunla korunan bir tarafı yok. Birçok insan da bu şekilde mağdur oluyor. Yapılması gereken şu: Temel, güvenli olduğu kanıtlanmış birtakım borsalar var. Alışveriş sürekli yapılan, alım-satım işlerinin sorunsuz yapıldığı borsalar var. Binance bunlardan bir tanesi, al-sat yapıyorsanız bunları tercih etmek gerekebilir. Ama bu borsalara çıkmak için de bir aracı gerekiyor. Sorun da burada başlıyor. Devletimizin kripto paralar ile ilgili yasal bir yaptırımı oldu, Papara üzerinden Binance ile anlaşma vardı, oraya paranızı atabiliyordunuz. Ama şimdi dolara çevirmek vs gibi bir sürü teferruatı var. Forumlardan da takip ettiğimiz kadarıyla bunları delmeye yönelik bir sürü insanın girişimi var.” diye konuştu.
Kripto para sistemi
Son dönemin gözdesi Bitcoin, aslında kripto para sistemi olarak adlandırılıyor. Bu sistem merkezi bir otoriteden çıkmıyor ve kontrol edilemiyor. Bitcoin almak için ise kripto para borsaları içerisinde işlem yapılması gerek. Bitcoin piyasası çok fazla talep gördükten sonra güncel olarak kripto paralar ile ilgili çalışmalar yapılmaya başlanmış ve yeni çıkmış olan kripto paralar ise alt coin olarak adlandırılmakta. Bitcoin ülkeler çapında yasal düzlemde kullanılmasa da hemen her ülkede emeksiz para kazanmak isteyenlerin yatırım aracına dönüştü.