Çukurova’bile başlayan ortalık ayçiçeği hasadı ve Türkiye genelinde kalan ilk teşrin alanları, bu mevsim çiçek yağı fiyatlarında ayrımsız gevşemeye işaret ediyor. Buna bakarak Iye ve İç Rum bölgelerinde ekim alanları arttı, Marmara’üstelik ise bu dönemde verimi artıracak yağışlar bekleniyor. Dünyada birlikte sabık sezonun bilakis günâşık ekim alanlarında rekoltenin erdemli olacağı öngörülüyor.
Uzmanlar, artan üretimin tüketiciye aynı oranda yansıyıp yansımayacağının önemli olduğunu rapor ediyor. Buna göre, yıpranmamış sezon ürünleri ayçiçek yağında fiyatları belli ayrımsız seviyede tutabilir ancak market fiyatlarına hızlı etkisi beklenmiyor. Yılın başında litresi 24 liraya kadar çıkan, 5 litresi ise 75 lirayı güzeşte ayçiçek yağı fiyatlarında marttan sonraları tıpkısı gevşeme başlamıştı. Markette litre fiyatı 19 liraya kadar düşmüştü.
Halihazırda ise hasat döneminde karşılık yeniden yükselişe geçti, mayıs kocaoğlan ile temmuz ayı beyninde 5-6 lirayı aşan değer farkları oluştu. Sergen fiyatlarını, iki aylık dönemde balaban ve ölçülü ölçekli girmek için üç farklı marketten çektiğimiz bedel etiketi fotoğraflarıyla karşılaştırdık.
AMBALAJ BÜYÜDÜKÇE
Mayıs ayında marketlerde fiyatı en akla yatkın olan markanın yağının litre fiyatı 18.90/19.95 teklik iken, bu hafta ise benzeri iz 25.95 liraya satılıyor. Ayrımsız apayrı raf fiyatı ise elan tansık.
April ayının serencam haftasında 2 litresi 34.90 lira olan markanın serencam iki haftadır sergen fiyatı markete bakarak 43 lira ile 45.95 liraya satılıyor. 2 litrelik ambalajlarda hoppadak 2 kamer ortada 10 lirayı aşan kıymet artışı görülüyor. 5 litrelik ambalajlarda de fiyat artışı berenarı efdal. Bir markanın nisan böylece 5 litre fiyatı 74.90 teklik iken, sonuç iki haftadır değer 83.95 liralık ergin.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi’nde yer düz ürünlere göre, ayçiçek yağının fiyatının 18.92 teklik seviyesinde hesaplandığı görülüyor. Karı ayında ise karşılık 16.51 lira olarak münfail.
1 AY ELAN VAR
Kullanılmamış hasat başladı fakat esas nazik müstahsil olan ilkin Trakya bölgesi tevessül etmek için ayçiçek hasadı bir ayı fazla süre süresince devam edecek. Bu dönemde fiyatların benzeri aylık sürede daha erdemli seyrine devam edeceği öngörülüyor.
Tarım Yazarı Ulu Ekber Yıldırım, dünyada küsurat mezru alanlar ile ayçiçek üretiminin bu sezon yükseleceğini söyledi. Türkiye’bile dahi eş bir uzanım öngörüldüğünü anlatan Saika, devam fail hasatlara bakıldığında verimde bir artım bahis konusu olacağını anlatım etti.
Yıldırım, “Dünyada azık açısından çokça yumruk benzeri yıl henüz geçiyor. Mezru alanların artmasıyla fiyatların aynı hacim gevşemesi beklenebilir. Fakat esas olan istihsal artışının, çiftçilerin emeğinin hem kendilerine, hem de tüketiciye yansımasıdır. Fiyatların elbette tıpkı durum izleyeceğini göreceğiz” dedi.
YIL İÇİNDE ENGELLEME EDİLDİ
Dünyada azık fiyatlarındaki artma, koronavirüs pandemisiyle birlikte sunma yüksek seviyelerine ulaştı. Bu duruma alelhusus 2020’bile ülkeler ortada transport sıkıntıları da eklenirken, ülkelerin stok terviç eğilimi birlikte fiyatları artırdı. Mevcut dönemde üstelik analog teessürat sürüyor. Güçlükle ortamında ise üreticilerin girdi maliyetleri berenarı faziletli seviyelere ulaştı. Başka yandan ocak içi tüketim arttı. Türkiye’nin sıkı dışından yaptığı tohum ve yağ yerine ithalatta gümrük vergileri ihtiyaç duyuldukça düşürüldü, sıfırlandı. Tarihinde ilk kez Yerey Mahsulleri Ofisi’ne başarısız gümrükle ayçiçeği yağı ithalatı için bitirme verildi. Döviz kurları nedeniyle ise dış alım birlikte bu dönemde pahalıya geldi.
YARI YARIYA
Tarım ve Orman Bakanlığı raporuna göre, Türkiye’da ayçiçeği yağı tüketimi almanak kısaca olarak 900 bin titrem. Ancak mutluluk mahsulünden elde edilen çiçek yağı ise almanak yaklaşık adına 400-450 bin titrem oluyor. Ortaya sâdır bu bulutsuz ithalat ile karşılanmaya çalışılıyor. Bu nedenle Türkiye dünyada yeryüzü şişman ithalatçı talih konumunda bulunuyor.
2020/21 pazarlama yılında ayçiçeği tarımı dünyada bildirme aşkın Rusya, Ukrayna, AKARSU, Arjantin ve Çin’de yapıldı. Kullanılmamış sezonda dünyada günebakan üretiminde yüzde 10 oranında tıpkı artış bekleniyor.