EVDE DOĞUM
Evde doğum anne adayının doğumunu daha önceden planlanmış ve gerekli tedbirler alınmış şekilde kendi evinde yapmasıdır. Gebelik takipleri süresince evde doğumun uygun olduğuna uzman doktorların karar vermesi gerekir, ayrıca evde doğum sırasında gerektiğinde hastayı hızla hastaneye ulaştırmak için gerekli tedbirlerin alınması gerekir. Buna “planlı evde doğum” denir. Planlı evde doğum bir sağlık politikası şeklinde dünyada bazı ülkelerde yaygın şekilde uygulanmaktadır, Hollanda da doğumların %30-40 kadarı evde doğum şeklinde gerçekleşmektedir. Ülkemizde uygulanan bir yöntem değildir.
Evde doğum yapılabilmesi için:
– Hastanın hamilelik takipleri yapılmış olması gerekir.
– Takipler sırasında gebelikte yüksek risk belirlenmemesi ve evde doğuma engel bir durum saptanmaması gerekir.
– Annede yüksek tansiyon, diabet, çoğun gebelik, herhangi bir tıbbi hastalık gibi durumların olmaması gerekir.
– Erken doğum olmaması gerekir.
– Evde doğum sırasıda uzman sağlık personelinin (ebe) eşlik etmesi gerekir.
– Evde doğum sırasında olası bir acil durum oluştuğunda veya doğum gerçekleşemediğinde hastayı hızla hastaneye ulaştıracak tedbirlerin alınması gerekir.
Neden evde doğum?
Evde doğumu yaygın olarak uygulayan ülkelerde bütün doğumların hastanede yaptırılmamasının ve evde doğumun teşvik edilmesinin nedenleri:
– Annenin mahremiyetinden en emin olduğu yer kendi evidir. Bu nedenle burada sakin, kendine güvenen, huzurlu bir şekilde doğum yapabileceğine inanır.
– Annenin ailesi ve kendisine en yakın kişilerle birlikte olması ona huzur ve güven verir, korkularını önler.
– Anne evinde yatağa bağlı olmadan istediği gibi hareket edebilir. İstediği pozisyonları alabilir.
– Evde doğum hastanede doğuma göre daha ucuzdur.
– Anne doğumdan hemen sonra kendi evinde bebeği ile yakın temas halinde olacaktır. Anne-bebek iletişimi erken başlaycaktır. Bu nedenle evde doğumlarda emzirme başarısı daha yüksek bulunmuştur.
Evde doğum ve hastanede doğum sonuçlarını karşılaştıran birçok araştırma yapılmıştır. Bu araştırmaların çoğunluğu yukarıda anlatılan uygun şartlar sağlandığında yüksek riskli olmayan gebeliklerde evde doğum sonrası anne ve bebek açısından bir risk artışı bulamamıştır. Zaten Hollanda örneğine bakarsak, evde doğumu en yaygın uygulayan ülkelerden birisi olmasına rağmen doğum sonrası anne ve bebek mortalite (problem yaşanma) oranı en düşğk ülkelerden birisidir. Bazı çalışmalarda evde doğumun epizyotomi (doğum kesisi) ve diğer müdahalelerde azalma sağladığı gösterilmiştir. Evde doğumların yaklaşık %10-20’sinde çeşitli nedenlerle hastaneye transfer gerekmektedir.
ATEŞ (SICAK) BASMASI NEDENLERİ
ATEŞ BASMASININ SEBEPLERİ (MENOPOZ HARİCİNDE)
Ateş basması veya sıcak basması denilen durum belli aralıklarda aniden gelen ve bir kaç dakika bazen daha uzun süren geçen, yüzde ve vücudun genellikle üst bölgelerinde kızarma, terleme, üşüme, titreme, çarpıntı, sıkıntı, daralma gibi belirtilerle karakterize bir durumdur. Bazılarında günde bir kaç kere oluşurken bazılarında çok sık oluşabilir. Genellikle gece görülür ancak günün her saatinde meydana gelebilir. Ateş basmaları bazı enfeksiyon hastalıklarında görülen ateş yükselmeleri ile karıştırılmamalıdır, yüksek ateş kalıcıdır ve ateş basmasındaki gibi aniden gelip geçici karakterde değildir.
Ateş basması denilince akla ilk gelen sebep menopozdur. Menopoza giren kadınlarda en sık görülen şikayetlerden birisidir. Menopozda ateş basması ve önlemleri hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.
Gebelikte hormonal değişimlerden dolayı görülebilen ateş basmaları hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.
Menopozda görülen ateş basmaları şiddetli ise ve hastanın hormon tedavisi almasında bir sakınca yoksa bazen hormon tedavisi uygulanmaktadır. Menopoza bağlı ateş basmaları genellikle hormon tedavisine çok iyi yanıt verir ve hasta kısa sürede rahatlar. Menopozda kullanılan ilaçlara rağmen sıcak basmalarında rahatlama görülmemesi durumunda buna neden olabilecek başka bir sebep var mı akla getirilmelidir.
Aşağıda kadınlarda ve erkeklerde ateş basmasına neden olabilen diğer durumlar sıralanmıştır.
Ateş basması (sıcak basması) şikayetine neden olan hastalıklar:
– Karsinoid sendrom
– Sistemik mastositozis
– Tiroid medüller karsinomu
– Prolaktin hormonu yüksekliği (hiperprolaktinoma)
– Feokromasitoma
– Pankreas adacık hücreli tümörü
– Renal cell karsinom (Böbrek tümörü)
– Omurilik yaralanması
– Multiple Skleroz (MS)
– Migren
– Parkinson hastalığı
– Anksiyete ve psikolojik stres halleri
– Anaflaksi
– Ortostatik hipotansiyon
– Otonomik epilepsi
– Arsenik zehirlenmesi
– Bazı lösemi türleri
– Bronkojenik karsinom
– Nöroblastoma
– Akne rosacea
Rahimde bulunan patolojiler:
Rahim içerisinde doğuştan bulunan (perde – septum gibi) veya sonradan gelişen (miyom, polip) gibi patolojiler kısırlığa neden olabilirler. Bunlar her zaman kısırlığa neden olmazlar bu nedenle bir myom veya polip saptanması kısırlığın nedeni olduğunu göstermez her zaman. Miyomlar ancak rahim iç kavitesinde ve büyük olduklarında kısırlık nedeni olarak düşünülürler. Küçük poliplerde kısırlık nedeni olarak düşünülmezler. Bu tür patolojilerin tedavisi için genellikle histeroskopi yöntemi ile ameliyat gerekir.
Rahim veya yumurtalıklarla ilgili ameliyatlar:
Rahim ile ilgili myom alınması veya benzeri bir ameliyat nadiren rahim içerisinde yapışıklığa neden olabilir ve kısırlığa neden olabilir. Yumurtalıklardan birisinin ameliyatla alması hormon seviyelerinin kötüleşmesine ve bu nedenle hamile kalmanın zorlaşmasına neden olabilir. İki yumurtalığın alınması durumunda zaten hamilelik imkansızıdır.