Güven duymadığınız insana ne kefil olunuz ne de vekil atayınız
Özellikle bankacılıkta hayatımıza girer kefil. Kredi alacaksanız banka, “eşeği sağlam kazığa bağlama” düşüncesiyle hareket eder. Size vereceği kredinin en az iki katı değerinde bir malı ipotek etmenizi, bu da yetmezse “muteber” birkaç kişinin de sizi kefil olmanızı ister.
Böylece siz borcunuzu ödeyemezseniz banka önce ipotek everdiğiniz mallarınızı alır. BU yetmezse kefillerden bu borcu ödemeleri istenir. Tabi iş bu kadar basit değil. Davalar görülecek, mahkemelere gidilip gelinecek.
O bakımdan eskiler :” Paran çoksa kefil zamanın çoksa şahit ol “ demişler.
Birine kefil olma o kişiye güvendiğinizi ve taahhütleri yerine getireceğine inandığınızı gösterir. Bu bakımdan kefil olurken kılı kırk yararak güvendiğiniz insanın gerçekten güvenilir olup olmadığını bilmeniz gerekir.
Tabi bazen utana sıkıla önünüze koyulan belgeyi de imzalamak zorunda kaldığınız da olur. Ne de olsa kırk yıllık dostluğunuz akrabalığınız var. İmzalar atıldıktan sonra uykularınız kaçar elbette. “Acaba ödeyebilecek mi? Ödemezse ne yapabilirim. Eşime de söyleyeyim mi yoksa bilmese daha mı iyi olur?” Gibi sorular uykunuzu kaçırmaya yeter.
Bu zamanda kefil olmak cesaret madalyasına hak kazanmak gibi bir şey aslında.
Kefil olma ne kadar güvene dayalı olsa da Vekil tayin etme de o kadar güvene dayalıdır. Düşününüz. Kefil olacağınız kişiye güveniyorsunuz ve kefil oluyorsunuz. Vekalet vereceğiniz kimseye de güvenip vekalet veriyorsunuz. İkisinin de ortak noktası güvendir.
Vekalet verme sizin adınıza sizin gibi hareket ederek sizin işlerinizi sizmişsiniz gibi yapacağına inandığınız kişi tayin etmektir. Yani bir bakıma sizin kopyanızdır.
Vekalet verirken bazı sınırlamalar da getirebilirsiniz. Hangi konularda vekalet verdiğinizi ayrıntılarıyla yazarsınız. Bu konular dışında vekil tayin ettiğiniz kişi yetkilenmiş olmaz. Yetki aşımı yapılırsa da suç işlemiş sayılır.
Millet vekilliği de işte böyle bir şeydir. Vekalet verdiğiniz kişiye sizin daha iyi koşullarda yaşayabilmenizi sağlayacak yasalar yapmasını, yürütmenin yaptıklarını sizin adınıza denetlenmesini istersiniz. Toplumun menfaatleri dışına çıkarak bir grubun menfaatlerine yönelik eylem içinde olmsı verilen yetkilendirmenin dışında sayılır ve suç oluşur.
Vekile ayrıcalıklı bir yaşam şekli verilmez. Kazancıyla orantılı bir yaşam sürmesi beklenir. Trafikte öncelik, araba plakasında meclisin amblemi ile hava atılması da verilen bir yetkim değildir. Bunu kendi kendilerine vermekte ve halkın üzerinde olduklarını anlatmaktadırlar.
Düğünlerde çok dikkat ederim. Tebrik sırasında gördüğüm bakanlar sanki çok önemli işleri varmış gibi sıraya girme yerine en öne geçerek sırada bekleyenlerin hakkını hiçe sayarak tebrik eder. Bir yandan da etrafındakilere: “Bu 3. düğün. Daha yetişeceğim 2 düğün var” gibi laflarla haklılığını anlatmaya çalışır. Bu tiplere vekalet verirken dikkatli olmak gerekir.
Vekil seçme için yakında sandık başına gideceğiz. Kime oy vereyim diye düşünürken birinci tercihiniz dürüstlük olmalıdır. Dürüstlük alçakgönüllülük ile birleşmeli. Vizyon sahibi olmalı. Mecliste toplumun yararına olacak kararlar alınmasına öncülük etmeli. Bu toplumun onurunu ayaklar altına alanlara karşı durmalı. Geçmişte vekalet verdiğiniz kişiler bu vekilliği hakkıyla yaptı mı? Ona da bakmalı.
Vekalet verirken de kefil olurken de güven en önemli kriterdir. Bu da o insanın dürüstlüğünün göstergesidir. Tabi bütün bunları yapabilmek için sizin de dürüst olmanız gerekmektedir. Seçen de dürüst olmazsa seçimin bir anlamı da olmaz.