Genel olarak evlerimize internet bağlatırken duyduğumuz “limitsiz fiber internet” gibi terimlerin ne olduğunu bilmiyor olabilirsiniz. Bugün çok daha detayına ineceğiz. Fiber optik kablonun ne olduğunu, nerelerde kullanıldığını bu makalemizde sizlere anlatmaya çalışacağım.
Fiber optik kablo hakkında sizlerin neler bildiğini merak eden birisi olarak sormak istiyorum; fiber optik kablo dendiğinde aklınıza ne geliyor? “Yüksek hız, ışınlar, ışık veya bir iletişim yolu” Aslında hiç biri!
Bir diğer adı optik fiber kablo olan ve görünüş olarak çok fazla elektrik kablosuna benzeyen bu düzeneğin çalışma prensibi kısaca şu şekildedir; ışık hızının çok hızlı olduğu herkes tarafından bilinen kaçınılmaz gerçeklerden bir tanesi olup, ışık ışınlarını olağan üstü hızlar ile taşıyabilmesi en büyük çalışma prensiplerinden birisi olarak sayılabilir. Ayrıca, bu kablonun tercih edilmesinin diğer sebeplerinden bir tanesi ise manyetik alanının etkisine kapılmıyor oluşudur. Yani demem o ki diğer metal veya bakır iletken kablolar; manyetik alandan etkilenirken optik kablolarda böyle bir sorun oluşmaz. Manyetik alandan etkilenmediği gibi herhangi bir kırılma veya kopma esnasında yangına sebebiyet vermez. Oysaki bakır iletkenler, bu tür durumlarda kıvılcım çıkartarak büyük yangınlara ve patlamalara yol açabilmektedir.
Fiber Optik Kablo Nedir?
Fiber optik kablo, cam katmanlar ile sarılmış ışık iletimi yapan bir kablo türüdür. Cam katmanlar, adeta bir kılıf etkisi göstererek içeriden ışığın yansımasını engellerken dışarıdan da gelebilecek olan dış etkenlere karşı önlem olarak konumlandırılmıştır. Optik kablonun 3 ana katmanı vardır.
Bu katmanlara şöyle bir değinecek olursak;
- Çekirdek: Işığın içerisinden geçtiği çekirdek ismi verilen ana katman
- Cam Kılıf: Çekirdekten sonraki ilk katman. Bu katmanın görevi ise ışığın dışarı tarafa yansımasını önleme
- Koruyucu Kılıf: Dış etkenlere karşı koruyan en dıştaki katman
Fiber Optik Kablonun Katmanları ve Yapısı Nasıldır?
Üst tarafta özet olarak katmanları paylaştığımız bu kısım, biraz daha detay sevenler için. Dediğimiz gibi fiber optik kablolar 3 katman olarak incelenir. En iç kısımda bulunan tabakaya çekirdek ismi verilir. Çekirdek kısmının içerisinde saç tanemizin kalınlığı kadar teller bulunmaktadır. Bilmiyorum, saç tanesinden daha ince olan bir şey var mıdır? Aklıma saç teli geldi 🙂
Gel gelelim, çekirdek kısmının bir üstünde bulunan ve isminden de anlaşıldığı üzere adeta bir kılıf görevi gören cam kılıfa. Çekirdek kısmında ışık iletimi yapılırken dışarı çıkabilecek veya yansıyabilecek olan ışınları engelleyen cam kılıfı, 125 mikron olarak imal edilip kullanılmaktadır.
Kablonun koruyucu meleği olarak adlandırılan plastik kılıf yani bir diğer adıyla koruyucu kılıf, kablonun herhangi bir zarar görmesini, kopmasını yani dış etkenlere karşı bir zırh oluşturduğunu söyleyebiliriz. Ayrıca optik kabloların yırtılması veya kopması gibi bir durumda ek yapılması çok zor olup, özel teknolojilerden yardım alınması gerekebilir.
Fiber Optik Kablo Nasıl Çalışır?
Evlerimizde atık su ve temiz su kanallarının olduğu bir dünyada yaşıyoruz. Nasıl ki bu kanallar, suyu taşımada yardımcı oluyorsa fiber optik kablolarda bilginin aktarımında kullanılıyor. Peki, bu bilgi aktarımı nasıl çalışıyor?
Fizik derslerinden de öğrendiğimiz ışığın tam yansıma kuralı, fiber optik kablolarının çalışma prensibini ortaya çıkaran unsurlardan bir tanesidir. Özellikle çok uzak mesafelere hızlı bilgi aktarımı için kullanıldığı fiber optik kablo, bir çok kıvrım ve dönüşe sahip olsada katmanları arasında bulunan cam kılıf sayesinde yansıma yaparak kesintisiz işlemi sağlayabiliyor. Kısacası nasıl çalıştığını şu şekilde anlatabilirim; çekirdek kısmından yola çıkan ışın, düz bir yol seyreder fakat optik kablonun kıvrımı çok fazla ise çekirdeği kaplayan cam kılıf, çıkan ışının yansıma yaparak hedefe ulaşmasını sağlamaktadır.