Mart ayına süratli başladık.
Haftalarca yok canım ne savaşı tatbikat yapıyoruz, askerlerimizin bacaklarını esnetiyoruz diyen Rusya Ukrayna’yı işgal etti.
Türkiye, 2020-2021 döneminde ayçiçeği ithalatının yüzde 50,6’sını Rusya’dan, yüzde 14,6’sını Ukrayna’dan, yüzde 11,5’ini Bulgaristan’dan, yüzde 7,5’ini Moldova’dan, yüzde 6,3’ünü Romanya’dan gerçekleştirdi. Ben söylemiyorum, bunu Türkiye İstatistik Kurumu söylüyor. 2021 bilgilerine nazaran ayçiçek yağı en çok ithal edilen eserler ortasında yer alıyor. Bu ithalatın da %65’i esasen Rusya ve Ukrayna’dan…
Çabucak o hafta içerisinde ayçiçek yağı fiyatları raftan kasaya gidene kadar 130 TL’den 200 TL’ye çıkınca bir heyuladır koptu gitti. Ayçiçek yağına hamle oldu. Bakan açıklama yaptı. Marketleri stokçuluk ile suçladı, aylarca yetecek kadar ayçiçek yağımız var dendi. İnsanların ayçiçek yağına “Walking Dead” sahnesi üzere atak eden imajları toplumsal medyada paylaşılınca, devlet paylaşmayın, paylaşanlara türel süreç başlatacağız dedi.
Şu anda Akakçe web sitesinin bilgilerine nazaran en ucuz 5 litrelik ayçiçek yağlarında durum şöyle; Yudum 227 TL, Ona 227 TL, Biryağ 220, Komili 219, Kırlangıç 235 TL.
Halbuki ki 2021 Nisan ayında 5 litre ayçiçek yağının fiyatı 59-65 TL, 2020 sonunda ise 30-35 TL idi. İnsanların yağ önünde sıra olmasına, ayçiçek yağı kapışmasına kızdılar ancak kimse bir emtianın bedelinin bir yılda yedi misli artışının bu imgeleri ortaya çıkarmasının olağan olduğunun, bu derece temel bir besin materyalinde dahi dışarıya bağımlı olduğumuzun ve dünya çapında bir krizin çabucak hudutlarımızda olduğu gerçeğinin altını net bir halde çizemedi. Husus birden fazla vakit birçok hususta olduğu üzere politize edildi. Üstü örtüldü.
RAMAZAN PİDESİ
Mart ayı ikinci haftası Ramazan pidesi kıymetli bir diyete girdi.
Geçtiğimiz yıl 365 gramı 4 TL’ye satılan Ramazan pidesinin gramajının düşürüleceğinin ve fiyatının artırılacağı açıklandı. Bu yıl 30 gram hafifletilecek olan Ramazan pidesinin (330 gram) fiyatı 6 TL olacak. Şayet pidenizi susamlı yumurtalı tercih ederseniz 7,5 TL ödeyeceksiniz. Yani gramajı düşürülmüş pideye geçen yıla nazaran %50-65 ortası daha çok bedel ödeyeceksiniz.
Unlu mamüllerde üretim maliyetlerinin yüzde 100 arttığını belirten İstanbul Fırıncılar Odası Lideri Erdoğan Çetin, “Devlet takviyeli un 220 lira, piyasa fiyatı 450 lira. Şayet TMO desteklemeye devam ederse pidede belirlenen bu fiyatlar kurtarır. Devam etmezse kurtarmaz. Bize söylenen unda verilen bu dayanağın mayıs ayına yani mahsule kadar kesilmeyeceği tarafında lakin fırıncı una ulaşmakta zorlanıyor. Meslektaşlarımız daima bizi arıyorlar. ‘Devlet dayanaklı un alamıyoruz, değirmenler bize un vermiyorlar’ diye söylüyorlar son 15 gündür. Bu sorun ramazan ayını etkileyebilir mi bilemiyorum. Açılacak deniyor fakat alanda un yok şu anda” diye konuştu.
Bu konuşma üzerine buğday krizinin de kapıda olduğu söylenceleri dolaşmaya başladı. Bir de baktık ki oysaki biz dünyada en çok buğday ithal eden ülke imişiz. Üstelik bu buğdayı da tekrar Rusya ve Ukrayna’dan ithal ediyormuşuz.
Yenişafak Gazetesi’nin Rusya Ukrayna Savaşı’nın çabucak öncesinde yaptığı habere nazaran, geçen yıl ithal edilen buğdayın %66’sı Rusya, %18’i ise Ukrayna’dan geliyor. Bu sayı yılda 7,5 milyon ton. Türkiye’de ise yılda 18-20 milyon ton ortası buğday üretiliyor ve buna nazaran de bu sayı kendi başına iç pazarın gereksinimini karşılamak için kâfi. Rusya ve Ukrayna’dan ithal ettiğimiz buğdayı ise işleyip makarna ve un olarak ihraç ediyoruz. Yani mümkün bir savaşta yaşanacak tedarik problemine karşı TMO (Tarım Gereç Ofisi) ve firmalarda kâfi stok bulunuyor.
Pekala tamam ortada buğday üzerine madem böylesine harika bir konsolidasyon var. Öyleyse başıma bir iş gelmeyecekse bu ülkenin bir vatandaşı olarak sorayım; Ramazan pidesinin gramajı düşürülüp, fiyatı neden artırılıyor? İstanbul Fırıncılar Odası Lideri Erdoğan Çetin neden fırıncıların una ulaşmakta zahmet çektiğini, devlet takviyeli un alamadıklarını, değirmenlerin onlara un sağlamadığını, alanda un olmadığını söylüyor?
VANYA AMCA
Rusya Ukrayna Savaşı sonrası Rusya’ya yapılan yaptırımlardan biri de Rusya’da 847 şubeye sahip McDonald’s ın Rusya pazarındaki operasyonlarını durdurmak oldu. Şu anda Rusya’da hiçbir McDonald’s şubesi çalışmıyor.
Bu yaptırım sonrası Rusya kendi fast food markası Vanya Amca’yı destekleyerek süratlice zincirleşmesi için teşvikte bulundu.
Pekala ne oldu biliyor musunuz? Vanya Amca geçen hafta süratli büyüme adımları doğrultusunda yeni bir ticari marka tescili yaptı. Fotoğrafını yazı içerisinde bulabilirsiniz.
Bu fotoğrafı görünce Rusyanın 847 şubesini yaptırım hedefiyle kapatan McDonald’s ı Vanya Amca olarak tekrar nasıl açacağını çok net idrak edeceksiniz.
Eski yazılarımı takip edenler bilir. Pandemi başlarken ayağımızın altındaki halının süratlice çekildiğini ve havada tıpkı bir sinema sahnesindeki üzere ağır çekimde parande attığımızı, ayaklarımızı tekrar yere bastığımızda ve sinema tekrar hızlandığında nasıl bir dünyayla karşılaşacağımızı bilmediğimizi fakat bildiğimiz (eski) dünyanın dışında, değişik bir dünyaya gözlerimizi açacağımızı yazmıştım. (Bu bir öngörüydü sadece)
Artık o yeni dünyanın ufuktan başını çıkarmaya başladığını görüyorum. Beşerler bu yeni dünyaya gözlerini açarken eski dünyanın tariflerinin ve yapıtaşlarının yerinden söküldüğünü ve yeni dünyanın eski dünyaya ilişkin etiketleri içermediğini fark ediyorum. İnsanların bu yeni dünyaya gözlerini açarken yaşadığı onca ruhsal problemin nedeni de bugüne kadar biriktirdikleri bedel setlerinin yeni dünyada karşılığının olmaması.
Gerçek ile hayalin evvelce (pandemi öncesi) keskin, kalınca çizilmiş hudutları vardı. Tarifi da tam olarak böyleydi. “Gerçek ve Hayal”, “Doğru ve Yanlış”, “İyi ve Kötü” Birbirine zıttaş sözler. Artık bu hudutlar silikleşmeye ve birbirileri ile iç içe geçmeye başlıyor.
Post çağdaş dünyada büsbütün kendisine teşne olan insan, modernizm vaktinde yarattığı tüm ideolojik bedeller silsilesini de süper bir “Pandemi Finali” ile yok etti. Gerçek, hayal, palavra, gerçek, âlâ, makus, olumsuz, müspetin o keskin hudutları yok artık.
İnternetle bilişsel yetisi artan insanoğlu bariz formda, şahsen kendi zihninin ne kadar saçmalayabileceğinin sonunun olmaması ile yüzleşiyor.
Sağlaması ise kolay; fikirler ve hareketler daima birbirini boşa çıkarıyor.
Metaverse’i uzaklarda aramayın. Orada öylesine duran öteki bir kavram üzere düşünüp üzerine fazla baş yormayın.
Metaverse’ü yaşıyoruz.
Metaverse tüm bu olanlar işte.
Salih Seçkin Sevinç