2000’li yıllardan sonra internetin hayatımızın her alanına git gide ulaşması ve teknolojinin de gelişmesiyle birlikte, çocuklarda internet bağımlılığı dediğimiz rahatsızlık ortaya çıktı. Günümüzde ebeveynlerin çok sık yaptığı hatalardan biri teknolojiyle erken buluşan çocukların, daha başarılı olacağı ve daha zeki olduğu kanısıdır.
Çocuklarda İnternet Bağımlılığı Nedir?
Özellikle 0-3 yaş aralığındaki çocuklara evdeyken ebeveynleri tarafından, dikkatlerini belli bir noktaya yoğunlaştırmak ve kolay oyalanmalarını sağlamak için ellerine cep telefonu ya da tablet bilgisayarlar uzatılabiliyor. O an bunun doğru bir yöntem olduğu düşünülse de bu onların fiziksel ve zihinsel gelişimi için oldukça yanlış bir tutumdur. Çocukların evdeyken anne baba ya da diğer kardeşlerle birlikte sık iletişimde olması ve oyunlar oynaması hem onların sevgi bağını güçlendirmesi hem de sosyal birey olmaları açısından büyük önem taşımaktadır.
Aile ile oyun oynamayan ve az iletişim kuran çocuklar git gide daha fazla internet kullanmaya meyil gösterebilir. Çocuk evde vakit geçirmenin tek yolunun bu olduğuna inanarak, oldukça ölçüsüz bir şekilde internet kullanmaya alışabilir. Özellikle internet ortamında çocukların kolayca ulaşabildiği video oyunları, ileriki süreçlerde oyun bağımlılığı dediğimiz rahatsızlığa da sebebiyet vermektedir.
İnternet bağımlılığı, üzerinde hassasiyetle durulması gereken ve mutlaka tedavi edilmesi gereken bir rahatsızlıktır. İnternet bağımlılığı olan çocuklar, sosyal olmaktan uzaklaşarak, evde sadece bireysel bir yaşam sürmeye meyillidirler. Bununla birlikte internet bağımlılığı olan çocuklar, eğitim hayatlarında da gerekli başarıyı göstermede zorlanırlar. Okul ortamında edindiği görev ve sorumlulukları evde yapmak yerine, internette vakit geçirmeyi seçtiği için eğitim hayatına olan motivasyonu giderek kaybettikleri gözlemlenir.
İnternet Bağımlısı Olan Çocuklarda Gözlemlenen Belirtiler
İnternet bağımlısı olduğu düşünülen çocuklarda genellikle aşağıdaki belirtiler gözlemlenmektedir:
- Arkadaş edinmede zorluk çekme veya hiç arkadaşının olmaması
- İnternet dışındaki diğer tüm aktivitelere karşı ilgi kaybı yaşanması
- Aile ilişkilerinin bozulması veya aileden tamamen uzaklaşma hali
- Çocukla iletişim kurarken zorlanma ve sizi anlamadığını ya da dinlemediğini düşünmeniz
- Okula olan ilgisizlik ve başarıda düşüş gösterme
İnternet Bağımlılığı ile Mücadelede Ebeveynlerin Tutumu Nasıl Olmalıdır?
Günümüzde internet kullanımını tamamen ortadan kaldırmak artık mümkün olması çok zor bir eylemdir. Bu sebeple çocukların internet kullanımına belli sınırlamalar getirmek ve internetin faydalı ve eğitici alanları hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamak oldukça önemli bir adım olacaktır. Özellikle 0-3 yaş arasındaki çocukların ebeveynleriyle birlikte evde ya da dışarıda sık aktiviteler içinde bulunması, oyunlar oynaması ya da konuşması onları gereksiz internet kullanımından uzaklaştıracaktır.
Çocuklarıyla birlikte eğitici oyun oynayan ebeveynler, onların hem motor kas becerilerinin hem de zihinsel becerilerinin gelişmesine büyük katkıda bulunabilirler. Ayrıca internet kullanımını sıfıra indirgemeden, bilgilendiren ve eğiten tarafları konusunda kendini eğiten ebeveynler çocuklarını bu alanda daha doğru yönlendirebilir.
Çocukların anne babalarını her zaman rol model olarak aldıkları unutulmamalıdır. Eğerçocuğunuzu internet bağımlılığından uzak tutmak istiyorsanız, siz de ebeveynler olarak bazı davranışlarınızı gözden geçirebilirsiniz. Özellikle çocuklarınızla birlikteyken telefonla ya da internetle vakit geçirmek yerine, kitap okumak gibi daha faydalı aktiviteler planlayabilirsiniz. Siz alışkanlıklarınızı buna göre düzenlediğinizde, çocuğunuz da sizin davranışlarınızı buna göre örnek alarak ilerleyecektir.
İnternet Bağımlılığı Nasıl Tedavi Edilir?
İnternet bağımlılığı tedavisi kesinlikle mümkün olan bir rahatsızlıktır. Bu süreçte çocuğunailesiyle olan iş birliği tedavinin en önemli parçalarından biridir. Tedaviye başlamadan önce, internet bağımlılığına sebep olan diğer psikolojik rahatsızlıkların varlığı tespit edilmelidir. Genellikle sosyal fobi, dikkat eksikliği, majör depresyon ve uyku bozukluğu gibi benzer psikiyatrik rahatsızlıkların bir sonucu olarak karşımıza çıktığı görülmektedir.
Yapılması gereken ilk adım, öncelikle bu rahatsızlıkların tedavi edilmesi olacaktır. Sonrasında ise internet kullanımı konusunda belli bir program oluşturulmalıdır. Ancak bu programın çocukla birlikte gerçekleştirilmesi ve onun onayı eşliğinde olması, onun bu programa uyması açısından oldukça önemlidir. Bu program oluşturulurken, çocuğu kesinlikle zorlamamalı ve oldukça hoşgörülü birtutumla yaklaşım gösterilmelidir.
Eğer çocuğunuzun internet bağımlısı olduğunu düşünüyorsanız, ona doktora gitme konusunda baskıcı bir metotla yaklaşmaktan kaçınmanız gerekiyor. Onu doktora gitme konusunda zorladığınız zaman, daha fazla strese girecek ve bu stresini azaltmak için daha çok internet kullanmaya meyil gösterecektir. Çocuğunuz, doktora gitme fikrini önce kabul etmeli, sonrasında ise hazır olduğu zaman onu götürmeniz daha sağlıklı bir yol olacaktır.
Tedaviye başlamadan önce, çocuklarda ve yetişkinlerde uygulanan internet bağımlılığı ölçeği testleri başarılı ve etkin bir tedavi süreci tamamlamak adına bize doğru bir yol haritası sunmaktadır.
Daha detaylı bilgi için Çocuk Terapisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Image by Freepik