Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) üretici fiyatları için % -0,71 ve tüketici fiyatları için % 0,25 olarak açıkladığı Temmuz ayı enflasyon oranları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; hem ülke geneli, hem de özellikle Batı Akdeniz Bölgesi için beklenmedik bir düşüş göstermiştir. Son 10 aydır sürekli bir düşüş eğilimine sahip enflasyon oranları Haziran ayında yükselişi işaret etmekteydi.
Geçtiğimiz ay kamu kaynaklı fahiş zamlara rağmen, bunlardan % 11 artış gösteren alkol ve tütün ürünleri dışındakilerin ayın son haftasına sıkışmış olması ve sepet içindeki binde seviyesinde seyreden ağırlıkları dolayısıyla ilan edilen enflasyonlara etkisi fazla olamamıştır. Ancak biliyoruz ki, bu kalemlere yapılan zamlar, ilerleyen aylarda diğer kalemlerin fiyatları üzerinde tetikleyici etkiler yapmaktadır.
Yıllık enflasyon; hem üretici fiyatlarında (ÜFE), hem de tüketici Fiyatlarında (TÜFE) genel bir düşüş eğilimi içindeydi. ÜFE’de % -3,75 olarak, TÜFE’de ise % 5,39 olarak ilan edilen yıllık enflasyonlar ile yılbaşından bu yana ilan edilen ÜFE’de % 2,54 ve TÜFE’de % 2,08’lik enflasyonlar karşılaştırılırsa görülecektir ki, yılın geri kalan kısmı için hala yükselen bir enflasyon eğilimi kendini göstermektedir. Dolayısıyla 2009 yılı sonu için TÜFE’de yeniden çift haneye yaklaşan, ÜFE’de ise pozitife dönmüş bir enflasyon gerçekleşmesi beklemeliyiz. ÜFE’de böylesi artışların yaşanması ise TÜFE’ye, ilerleyen dönemlerde tetikleyici etkiler yapabilecektir. Üretici fiyatları bakımından, tarım sektöründe aylık % -3,30’luk düşüş ve yılbaşından bu yana yaşanan % 6,28’lik artış dikkat çekicidir.
Bölgemizde aylık enflasyon dip yaptı
Antalya-Burdur-Isparta illerinden oluşan Batı Akdeniz Bölgesinde Temmuz ayı tüketici fiyatları bir önceki aya göre % 0,03 oranıyla Türkiye ortalamasının açık ara altında ilan edilmiştir. Temmuz ayı itibariyle yılbaşından bu yana Batı Akdeniz Bölgesinde enflasyon ateşi hala yüksek seyretmektedir. Yılbaşından bu yana tüketici enflasyonunun ülke ortalaması % 2,08 iken, bu oranın % 50 fazlasıyla bölgemizde % 3,14 düzeyinde bir enflasyon yaşanmıştır. 26 Bölgeli enflasyon liginde bölgemiz, en yüksek fiyat artışı yaşanan ilk 10 bölgeden biri olmuştur.
Toplam 12 kalemden oluşan harcama grubundan, ortalama enflasyona göre, bölgemizde sadece 4 ana kalemde düşük bir enflasyon yaşanmış, bunların içinde de ulaştırma kalemi birinci sırada ve dikkat çekici düzeyde düşük çıkmıştır (ülke ortalaması % 58 iken, Batı Akdeniz Bölgesinde % -0,17 olmuştur).
Giyim ve ayakkabı kalemi ikinci sırada düşük çıkmıştır (ülke ortalaması % -5,96 iken, Batı Akdeniz
Bölgesinde % -6,78 olmuştur).
Üçüncü sırada düşük çıkan ise eğitim kalemi (ülke ortalaması % 0,93 iken, Batı Akdeniz Bölgesinde % 0,78) olmuştur.
Batı Akdeniz Bölgesi tüketici enflasyonu, 7 ana harcama kaleminde ise ülke ortalamasının üzerinde seyretmiştir. Bunların içinde en dikkat çekici oranda yüksek çıkan sağlık kalemi (ülke ortalaması % 0,05 iken, Batı Akdeniz Bölgesinde % 0,20) olmuştur.
Daha sonra yüksek çıkan lokanta kalemi (ülke ortalaması % 0,42 iken, Batı Akdeniz Bölgesinde % 1,37) olmuştur.
Dikkat çekici bir diğer yüksek fiyat artışı da eğlence kaleminde (ülke ortalaması % 2,56 iken, Batı Akdeniz Bölgesinde % 2,98) olmuştur.
Sonuç olarak bölgemizde Temmuz ayında ülke ortalamasının açık ara altında bir enflasyon ilan edilmiş olmasının nedeni, ortalamaya göre ilk üç sıradaki düşüşler ile ilk üç sıradaki yükselişler arasında oluşan farkların yarattığı istatistik bir yansımadır.
İlan edilen bu enflasyon oranlarından sonra Merkez Bankası’nın politika faiz kararı 25 ile 50 baz puan arasında düşüş yönünde olabilecektir. Ancak daha önceki aylarda da ısrarla belirttiğimiz gibi politika faiz oranından duyarsızlaşmış tahvil-bono faizleri, tüketici ve piyasa kredilendirme faizleri oldukça bu indirimler, daha sonra hızla yükseltilmek riskiyle karşı karşıya kalabilecektir. Halbuki beklentimiz, sürdürülebilir nitelikte ve iş hayatının rekabetçi ihtiyaçlarıyla uyumlu ve duyarlı politika faiz oranlarına sahip olmaktır.