Geri dönüşüm konusu giderek daha fazla önem kazanmaya başladı. Ancak bazı ürünlerde yer alan çok küçük parçalar, geri dönüşümü mümkün olmayan atıklar arasındadır. Dolayısıyla geri dönüşüm sürecine katkıda bulunmak isteyenlerin konu hakkında bilgi sahibi olmaları oldukça önemlidir. Bu yazıda, "Çok küçük parçaların geri dönüşümü mümkün mü?" sorusunu cevaplamaya ve bu konuda dikkat edilmesi gereken noktaları aktarmaya çalışacağız.
Her Boyutta Atık Geri Dönüşebilir mi?
Bir ürünün geri dönüşebilen malzemeden yapılması onun geri dönüşebileceği anlamına gelmez. Kırpılan kağıtlar, plastik şişe kapağı ve metal açma halkası gibi çok küçük parçaların geri dönüşüm sistemine dahil olabilmesi oldukça zordur. Peki büyük boyutlu iken geri dönüşebilen bu materyallerin küçük versiyonları neden geri dönüşemez? Bunun ana nedeni malzemenin boyutudur.
Türkiye dahil pek çok ülkede tüm geri dönüşebilen atıklar tek bir kumbarada toplanır. Geri dönüşüm tesisine gelen karma atıklar, çeşitli eleklerden geçerek ayrıştırılır. Küçük boyutlu atıklar, eleme aşamasında sınıfta kaldığı için geri dönüşüme dahil olamaz. Bunların ayrıştırılmasının sebepleri arasında güvenlik ve işleme zorluğu yer alır.
Plastik PET Şişe Kapakları Geri Dönüşür mü?
Metal ve plastik PET şişe kapakları geri dönüşüm sürecine çok az dahil edilir. İşletme güvenliği açısından küçük ve sert atıklar geri dönüşüm makinelerine zarar verebileceği için elenir. Lise çağlarından hatırlayacağınız gibi içi havayla dolu plastik şişeler ezildiğinde, plastik kapak yüksek basınçla uçar. Arkadaşlar arasında eğlenceli olsa da fırlayan kapaklar çalışanların yaralanmasına sebep olabilir. PET şişe kapağı üretimi için kullanılan malzemelerin farklı olması da geri dönüşüm amacıyla tercih edilmeme sebepleri arasındadır. Bir diğer nedense plastik kapakların renkleridir.
İçecek, deterjan ve şampuan gibi sıvıların şişelenmesinde yaygın olarak renkli plastik kapak kullanılır. Şeffaf plastik şişeler defalarca geri dönüşebilir ancak renkli kapaklar yalnızca orijinalinden daha koyu renkli bir ürüne dönüştürülebilir. Bu nedenle çoğu renkli plastik, siyaha boyanarak geri dönüşümü daha da zor olan drenaj borusu veya bahçe mobilyalarının üretiminde kullanılır.
Kırpılmış Kağıtların Geri Dönüşümü Mümkün mü?
Çoğu kurum ve birey, bilgilerinin güvenliğini sağlamak amacıyla veri kağıtlarını küçük parçalara ayırır. Bazı işletmeler de ürünlerini gönderirken hasar görmesini önlemek veya şık bir paketleme yapmak için renkli kırpılmış kağıt çeşitlerinden yararlanır. Doğaseverler, parçalanan kağıtların yeniden kullanılabileceği düşünerek geri dönüşüme gönderir. Fakat kırpılmış kağıt geri dönüşüm için küçüktür. Bu yüzden ayrıştırma basamağını geçemez. Geçse bile yeniden işlemek çok verimli olmadığı için genellikle geri dönüşüme dahil edilmez.
Kağıt lifli bir yapıya sahiptir ve parçalandığında lifler kısalır. Kısa lifli kağıtların kullanım alanları daha kısıtlıdır. Kırpık kağıtlardan genellikle gazete kağıdı, kağıt mendil ve tuvalet kağıdı gibi gibi daha ince, yumuşak ve dayanıklılık gerektirmeyen kağıt ürünleri yapılabilir. Ancak bunların getirisi uzun lifli baskı kağıdına göre daha az olduğu için kağıt geri dönüşüm sürecinde her zaman yer almaz.
Çok Küçük Parçaların Değerlendirilmesi için Çözümler
Çok küçük parçaların geri dönüşümü için özel yöntemler ve teknolojiler gereklidir. Dolayısıyla çevrenizde küçük atık parçalarını kabul eden bir geri dönüşüm tesisi olmayabilir. Bu durumda küçük atıkları belediye çöpüne göndermek yerine farklı çözümleri deneyebilirsiniz.
İlk olarak küçük atıkları türüne göre ayırıp şeffaf bir kaba koyarak geri dönüşüm kumbarasında atabilirsiniz. Böylece geri dönüşüm merkezlerinde yapılan elle ayrıştırma işleminde dikkat çekerek geri dönüşüme dahil olabilirler. Eğer el işlerine meraklıysanız renkli plastik kapaklardan dekoratif objeler yapabilirsiniz. Gerekli tedbirleri alarak farklı renkteki plastik kapakları eritebilir ve elde ettiğiniz ebruli plastik ile özel aksesuarlar hazırlayabilirsiniz. Kırpık kağıtları azaltmak için e-arşive geçebilirsiniz. Özel belgelerinizi adresinizden teslim alıp güvenli şekilde imha eden geri dönüşüm şirketleriyle anlaşabilirsiniz. Aldığınız ürünlerle gelen kırpık kağıtlarla el yapımı kağıt yapabilirsiniz.