Arap dünyasının tanınmış analistlerinden Abdulbari Atvan, Taliban’ın Afganistan’da iktidarı ele geçirmesi sonrası kaleme aldığı yazıda, ABD’nin Afganistan’dan çekilmek zorunda kalmasında İran ve Kasım Süleymani’nin payının yüksek olduğunu dile getirdi.
İntizar’ın aktardığına göre; Atvan’ın önemli anekdotlara yer verdiği yazısından bir bölüm şöyle:
Amerika'nın Afganistan'daki yenilgisi sadece direnişin gaddarlığından, Taliban'ın ısrarından, ABD ve NATO'nun sürdürdüğü büyük kayıplardan ve ülkeyi işgallerini büyük ölçüde kötü yönetmelerinden kaynaklanmıyordu. Kilit bir faktör, özellikle son beş yılda bu yenilgiyi planlayan ve hızlandıran Rusya ve İran'ın yarı örtülü müdahalesiydi.
Batılı analistler, 1998'de İran sınırına yakın Mezarı Şerif kentindeki İran konsolosluğuna – Kabil'i ele geçirip ilk kez iktidara geldikten kısa bir süre sonra – 11 İranlı diplomatı öldürdükleri baskınlarından bu yana İran'ın Taliban'ın uzlaşmaz bir düşmanı olarak kalacağını varsaydılar.
Ama zaman değişti. Kaynaklarımıza göre, ABD'nin Afganistan'daki yenilgisinin kilit mühendislerinden biri İran Devrim Muhafızları'nın Kudüs Gücü'nün merhum komutanı General Kasım Süleymani.
Süleymani, Afganistan'ın Peştun nüfusu (toplam 40 milyonun yaklaşık 18 milyonu) arasındaki geniş desteği göz önüne alındığında, Amerikalıları yenebilecek ve onları ülkeden çıkarabilecek tek gücün Taliban olduğunu düşündü. Ve onlara sürdürülemez hale gelecek sonuçlar ve maddi kayıplar vererek bunu yapabilirlerdi. Mezarı Şerif'teki öfkenin şimdilik unutulması gerektiğini ve Taliban ile temas ve işbirliği kanallarının açılması gerektiğini savundu. Yardımcısı ve daha sonra halefi olan İsmail Kaani'yi irtibat subayı olarak atadı.
Süleymani'nin Afganistan'daki rolü, ABD'nin onu öldürmeye karar vermesinin bir nedeni olabilir.
O zamanlar Taliban, onları yok etmek için Amerikan sponsorluğundaki planlara karşı temkinliydi - ve hala öyleler. ABD destekli sızıcılar olduğundan şüphelendikleri İslam Devleti (İD) grubunun unsurları Afganistan'a transfer edildiğinde korkuları arttı. Onları yardım için Tahran'a dönmeye iten şey buydu. İranlılar bunu, sınır güvenliği ve prosedürleri gibi konularda çeşitli anlaşma ve anlayışlara ulaşmak için bir fırsat olarak değerlendirdi. Ayrıca Afganistan'daki Amerikan işgaline son vermek için işbirliği yapmayı kabul ettiler.
Tacik şefleri Ahmed Mesud ve Emrullah Salih'in yeni bir Taliban karşıtı muhalefetin liderleri olarak bir anda ortaya çıkmaları – ve Batı'dan yardım istemeleri – ABD'nin gelecek planlarının kanıtıdır. Jeopolitik hedeflerini ilerletmek için Suriye, Irak, Libya ve daha az ölçüde Yemen'e yaptığı gibi, Afganistan'ı parçalamak ve başarısız bir devlete dönüştürmek için etnik, mezhepsel ve aşiret faktörlerini kullanmak istiyor.
Şimdi sorulması gereken soru, ABD'nin bu savaş ağalarının isteklerine kulak verip vermeyeceği ve onlara para ve silah mı, yoksa Türkiye ve Suriye'den transfer edilen İslamcı mücahitleri mi sağlayacağıdır.
İslamiAnaliz