Son üç hafta içinde 3,1 milyondan fazla mülteci Ukrayna’yı terk etmek zorunda kalıp milyonlarca insan ülke içinde yerinden edilmiş durumdayken, BM Mülteci Örgütü, UNHCR, insani yardım ihtiyaçlarının katlanarak artması konusunda uyarıyor.
Kaçmak zorunda kalanlara ek olarak, Ukrayna’da savaştan en çok zarar gören bölgelerde yaklaşık 13 milyon insan etkilendi ve bu insanlar insani yardım ve koruma desteğine ihtiyaç duyuyor.
Birçok insan, çatışmaların arttığı alanlarda mahsur kalmış durumda ve temel hizmetler kesintiye uğradığı için gıda, su ve ilaç gibi temel ihtiyaçlarını karşılayamıyor.
Bu bölgelerden gelen insani duruma ilişkin raporlar korkutucu. Siviller ve sivil altyapının korunması, uluslararası insancıl hukuka uyulması ve komşu ülkelere, güvenlik arayışı içinde kaçan insanlar için sınırlarını açık tutmaya devam etmeleri konusunda çağrıda bulunmaya devam ediyoruz.
UNHCR’nin başından beri uyardığı gibi, ülke içinde yerinden edilmenin ve Ukrayna’dan gelen mülteci akını ve bunun sonucunda ortaya çıkan insani ihtiyaçların hızı ve büyüklüğü durum kötüleşirse daha da artacaktır.
Ukrayna içinde:
Bölge sakinlerinin tehlikeli seviyede ve ölümcül olabilecek gıda, su ve ilaç kıtlığıyla karşı karşıya olduğu Mariupol ve Sumi gibi şehirlerde insani durum son derece kötü. UNHCR, güvenli geçiş için müzakereleri yakından takip ediyor ve insani yardım malzemelerini önceden konumlandırmış durumda. Koşullar izin verir vermez bu hayati malzemeleri Sumi’ye göndermeye hazırız.
Odessa’da yetkililer, şehirdeki yaklaşık 450.000 kişi için genel gıda yardımının yanı sıra ilaç ihtiyaçlarının karşılanması için destek çağrısında bulundu. 17 Mart itibarıyla, günde 600 ila 800 kişinin Mıkolayiv’den Ukrayna’nın batı bölgelerine giderken transit geçtiği Odessa tren istasyonunda koruma, yasal ve sosyal konular için bir danışma noktası kalıcı olarak faaliyet gösteriyor.
Doğu Ukrayna’daki insani ihtiyaçlar daha da acil hale geliyor. Şu anda Donetsk bölgesinin çeşitli yerlerinde 200.000’den fazla insan suya erişemiyorken, Luhansk bölgesinde aralıksız devam eden bombardıman bazı yerleşim yerlerinin yüzde 80’ini yok etti ve 97.800 aileyi elektriksiz bıraktı.
Sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alan saldırılar ve güvenli geçişin olmaması, koruma risklerini artırmakta ve binlerce sivilin yaşamına yönelik ciddi tehditler oluşturmaktadır. Kadınlar ve çocuklar, engelliler veya ciddi sağlık sorunları olan kişiler ile yaşlılar ve azınlık grupları gibi hassas gruplar, etkilenen bölgelerde ulaşım, gıda, su, ilaç ve acil sağlık hizmetleri gibi kritik hizmetlere erişimde giderek daha fazla engelle karşılaşıyor.
Ukrayna’daki insani yardım müdahalesinin bir parçası olarak ve yerel makamlar ile diğer insani yardım kuruluşlarıyla yakın koordinasyon içinde, kabul merkezlerinin kurulmasını desteklemeye, temel yardım malzemeleri ile acil barınakların sağlanmasına ve Ukrayna içindeki sınır geçiş noktalarındaki desteğimizi güçlendirmeye devam ediyoruz. Koruma hizmetleri önemini korurken, en hassas durumdaki kişilerin adli yardıma, psikososyal desteğe ve diğer yardımlara erişimini kolaylaştırmaya devam ediyoruz.
UNHCR, evlerini terk etmek zorunda kalan ve sahip olduklarını geride bırakan ülke içinde yerinden edilmiş kişilere yardım etmek için büyük ölçekli, çok amaçlı bir nakit programı başlatıyor. Bu program onların kira, yiyecek ve hijyen malzemeleri gibi temel ihtiyaçlarını karşılamaya yardımcı olacaktır. Nakit yardım, insanların seçim yapmasına, ihtiyaçlarını önceliklendirmesine ve yerel tedarikçileri güçlendirmesine olanak tanır. UNHCR, 17 Mart’ta Lviv’de ülke içinde yerinden edilmiş kişileri bu programa kaydetmeye başladı ve aşamalı olarak diğer şehir ve bölgelere doğru genişleyecek.
Ukrayna Dışında:
Sahadaki UNHCR calışanları, koruma risklerini değerlendirmek ve yetkililerin bu riskleri ele almasına yardımcı olmak üzere ana sınır geçiş noktalarında, transit merkezlerinde, kabul merkezlerinde ve mültecilerin geçtiği veya toplandığı diğer yerlerde düzenli olarak korumaya erişim izleme faaliyetleri yürütmektedir.
Komşu ülkelere gitmek için Ukrayna’yı terk eden insanların yaklaşık %90’ını kadınlar ve çocuklar oluştururken, UNHCR ve diğer kuruluşlar artan insan ticareti ve sömürü riskleri konusunda uyarıda bulunuyor. Çok yüksek koruma riskleri göz önüne alındığında, UNHCR ve ortakları, mültecileri insan ticareti, sömürü ve istismar riskleri konusunda uyarmak için temel bilgiler ve farkındalık artırma mesajları paylaşmaktadır.
Cinsel sömürü ve istismarın önlenmesi koordinatörlerini, toplumsal cinsiyet ve çocuk koruma uzmanlarını Polonya, Moldova, Macaristan ve Romanya’ya görevlendirdik; verimli ve tutarlı bir yaklaşım sağlamak üzere diğer ortaklar ve ulusal makamlarla koruma koordinasyonu kurduk.
Ukrayna acil durumuna yanıt olarak, UNHCR ve UNICEF, 6 ülkede (Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Moldova Cumhuriyeti, Polonya, Romanya ve Slovakya) ‘Mavi Noktalar‘ı ortaklaşa uygulamayı kabul etti. Durum değiştikçe ve sahadaki ihtiyaçlara bağlı olarak başka ülkeler de bu uygulamaya eklenebilir.
Mavi Noktalar, mevcut hizmetleri ve devlet çabalarını desteklemek üzere çocuklar, aileler ve özel ihtiyaç sahibi kişiler için asgari koruma hizmetleri sağlayan tek noktada hizmet sunan güvenli alanlardır.
Bu alanlar, farklı ortaklar tarafından sağlanan hizmetlerin erişilebilirliğini ve standardizasyonunu geliştirmenin yanı sıra, tanınabilir bir etiket olan ‘Mavi Nokta‘ aracılığıyla öngörülebilirliği artırmayı amaçlıyor. Hizmetlerin koruma standartlarına uygun olması koşuluyla, tüm hizmet sağlayıcıların faaliyet göstermesinin memnuniyetle karşılandığı, acil yardımın tanınabilir bir bileşeni ve işbirliğinde kapsayıcılığın iyi bir örneği olacak.