Savaş maalesef hiç bir zaman güncelliğini kaybetmeyen bir konu.Edebiyatta, sinemada ve tiyatroda her zaman kendine yer buldu çünkü insan hayatından eksilmeyen ve bir çok acıya sebep olan bir gerçek. Bu sebeple savaşı yarattığı acıları eni iyi anlatan, savaşın tarafında olmayan en iyi savaş kitapları listesi hazırladık.En iyi savaş kitapları listesi.
1.Lincoln-Gore Vidal
Amerikalı usta yazar Gore Vidal’ın muhteşem eseri.Tuğla kalınlığında olmasına rağmen bir çırpıda okunan kitap hem Amerikan İç Savaşını hem de Abraham Lincoln’un başkan olarak görev dönemini anlatıyor.Kitap Lincoln’un seçilmesi ile başlıyor ve suikaste kurban gitmesine kadar ki süreci adeta yaşatıyor.Başkanlık süreci zaten iç savaş döneminde geçtiği için savaşın bir çok ayrıntısını öğrenmek mümkün.Çok akıcı bir dil, iyi bir araştırma sonucu ortaya çıkan kitap sadece konunun meraklılarına değil bütün edebiyat meraklılarına hitap ediyor.
Gore Vidal 3 Ekim 1925 tarihinde üst sınıf politik bir ailede New York’da doğdu. Roman, deneme, tiyatro oyunu ve senaryo yazdı. Siyasi aktivist olarak çalışmalarda bulunan Vidal, özellikle Kent ve Tuz (The City and the Pilar) romanında ki eşcinsel tema nedeniyle ciddi eleştiriler aldı. Gayri Resmi Amerikan Tarihi serisi ve Ben Cyrus, Zerdüşt’ün Torunu kitapları ülkemizde de yayınlanan sanatçı, 2021 yılında hayatını kaybetti.
2.Bana Kahraman Olduğum Söylendi(Billy Lynn’s Long Halftime Walk)-Ben Fountain
Amerikalı yazar Ben Fountain’in ilk romanı olan kitap Irak Savaşında bir saldırıdan sonra ulusal kahraman haline getirilen 8 gencin hikayesine odaklanıyor. Girdikleri silahlı çatışma kameralara kaydedilir ve video Youtube’a dahi yüklenir.Ülkeye getirilen bu gençler tüm Amerika’da tura çıkarılır.Turun son durağında bu gençler yaşananları, savaş ekonomisini ve ikiyüzlülüğü düşünmeye başlarlar.
Ülkemizde çok tanınmayan Ben Fountain hakkında biraz bilgi verelim.1958 yılında doğan yazar 2007 yılında yazdığı Che Guevera ile Kısa Karşılaşmalar isimli hikaye kitabı ile Pen ödülünü aldı. 2012 yılında ise Bana Kahraman Olduğum Söylendi isimli romanını yazdı.Bu kitap 2016 yılında Ang Lee yönetiminde filme alındı.
*
3.Savaş ve Barış(Война и мир)-Leo Tolstoy
Usta yazar Tolstoy’dan bir savaş klasiği. Rusya’nın Fransa tarafından işgal edildiği dönemi anlatır.O dönem Rusya’da halihazırda bir Fransız etkisi vardır, ülkenin zengin kesimlerinde insanlar kendi aralarında Fransızca konuşurlar ve bazı gençlere kendi anadillerini öğretmek için hocalar bile tutulur. Savaş ve Barış 1805 yılında Çar I.Aleksandr’ın tahta çıkmasıyla başlar ve 1812 yılında Napolyon’un Rusya’ya saldırısı ile devam eder.Roman bu olayın Rusya’da ki elit ailelerin yaşamındaki değişikliklere odaklanır. Tolstoy bu kitabı yazmadan önce Rus-Fransız Savaşını anlatabilmek için konu ile ilgili Rusça ve Fransızca tüm eserleri okuyarak hazırlık yapar.1956 yılında çekilen Hollywood versiyonu hala akıllardadır. King Vidor’un yönettiği filmde Audrey Hepburn, Henry Fonda ve Mel Ferrer baş rolde.
4.Batı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok( Im Westen nichts Neues)-Erich Maria Remarque
Alman yazar Erich Maria Remarque’in yazdığı savaşın anlamsızlığı üzerine epik bir roman.Kitapta I.Dünya Savaşı döneminde öğretmenleri tarafından savaşa gönüllü olarak katılmaya teşvik edilen gençlerin savaşın gerçekliğini fark etmeleri ve savaşta yaşadıkları çok gerçekçi bir dille anlatılıyor.İlk kez 1929 yılında basılan kitap 1933 yılında Nazilerin organize ettiği kitap yakma gecesinin kurbanlarından bir oldu.
Kitabın bu derece gerçekçi olma etkenlerinden biri de yazar Erich Maria Remarque’in 18 yaşında I.Dünya Savaşı’na katılması bir savaşta bir çok yara alması. 22 Haziran 1898 tarihinde Almanya Osnabrück’de doğdu. Münster Üniversitesi’nde eğitim alan Remarque, savaştan sonra öğretmenlik, taşçılık ve test sürücülüğü gibi değişik işlerde çalıştı. 1931 yılında İsviçre’ye yerleşen sanatçı, 1938 yılında Naziler tarafından vatandaşlıktan çıkarıldı. Almanya’da kalan kız kardeşi Elfriede Scholz Nazi karşıtı propaganda nedeniyle idam edildi. 1972 yılında anevrizmadan dolayı hayatını kaybetti.
Kitap 1930 yılında Lewis Milestone yönetiminde filme çekildi.En iyi film ve en iyi yönetmen Oscar’ını aldı.
5.Sessiz Amerikalı(The Quiet American)-Grahame Greene
Ünlü İngiliz yazar Graham Greene’in ilk kez 1955 yılında yayınlan ve Birinci Hindiçin Savaşı sırasında Vietnam’da geçen romanı. Bir İngiliz savaş muhabirinin gözünden anlatılır bu savaş.Amerikalı bir casusun ve Vietnamlı bir genç kadının da karıştığı kitap örgüsünde Amerika’nın müdahaleci politikası, sömürge düzeni ve emperyalizm üzerine alınacak dersler bulunuyor.
İki kez filme alınan kitabın ilk versiyonu konuyu tahrip eden bir senaryoyla çekildiği için yazarın da tepkisini aldı.Amerikan politikalarını aklayan bir versiyon oldu.2002’de çekilen 2.film ise Philippe Noyce yönetiminde çekildi ve Michael Caine ve Brandan Fraser baş rolde yer aldı.En iyi erkek oyuncu (Michael Caine) Oscar’ına aday oldu.
*
6.Rüzgar Gibi Geçti(Gone With the Wind)-Margaret Mitchell
Amerikan İç Savaşı’nı anlatan bir başka kitap. Margareth Mitchell’ın yazdığı ve 1936’da basılan kitap Amerika’da bir fenomen haline geldi. İç savaş döneminde insanların karşılaştıkları zorluklar,azim ve bir aşk hikayesi konunun ana örgüsünü oluşturuyor.Tara çiftliğinin varisi Scarlett O’Hara ve kumarbaz Rhett Butler’ın kimilerine göre efsanevi bazılarına göre tuhaf aşkı. 1939 yılında Victor Fleming’in yönetimide filme alındı ve Clark Gable ,Viviven Leigh ve Leslie Howard baş rolde oynadı.
Günümüzde kölelerin yaşantısını anlatım şekliyle kritik edilen roman, çiftlikte çalışan siyahi kölelerin yaşamını fazlasıyla toz pembe göstermesi nedeniyle eleştiriler aldı.
7.Uçurtma Avcısı(The Kite Runner)-Khaled Hosseini
Khaled Hosseini’den bütün Orta Doğu halklarının kendinden bir şeyler bulabileceği bir kitap. 1975 Afganistan’ında başlayan eser 12 yaşındaki Amir ve sadık arkadaşı Hassan’ın uçurtma şenliğine hazırlıkları ile başlıyor.Fakat hayat hep böyle saf uğraşlara izin vermiyor.Ruslar Afganis’tan’a giriyor vezZengin bir ailenin çocuğu olan Amir ve babası Amerika’ya kaçmaktan başka çare bulamıyor. Fakat yıllar sonra Amir Afganistan’a bir aile sırrı için geri döndüğünde Taliban’ın acımasızlığı ile karşı karşıya geliyor.Dini terörün acımasızlığı ve savaşın insanları vatanından uzaklaştırması üzerine sarsıcı bir kitap. Kendisi de bir Afgan olan yazar Khaled Hosseini aynı zamanda bir tıp doktoru. Romandaki asıl kahraman gibi Amerika’da yaşıyor.
8.Kitap Hırsızı(The Book Thief)-Markus Zusak
Avustralyalı yazar Markus Zusak’ın Nazi Almanyası’nda geçen romanı. İlk olarak 2005 yılında yayınlanan kitapta, üvey ailesi ile birlikte yaşayan Liesel ‘ın evlerinde bir yahudi genci saklamaları ve dönemin savaş atmosferi etrafında gelişir olaylar.Okuma yazmayı üvey babasından öğrenen ve okumayı çok seven Liesel Nazilerin kitap yakma gecesini de yaşar. O sırada Onu gören belediye başkanının eşinin dikkatini çeken genç kız kadının sınırsız kütüphanesini de kullanmaya başlar. Kitap bizzat ölümün dilinden anlatılır ve savaşın acımasız yüzünü tüm çıplaklığı ile gösterir.2013 yılında çok başarılı bir filme de konu oldu. Yönetmenliğini Biran Percival’in yaptığı filmin baş rollerinde Geoffrey Rush,Emily Watson ve Sohie Nélisee yer alıyor.
9.Çıplak ve Ölü(The Naked end the Dead)-Norman Mailer
Amerikalı yazar Norman Mailer’in ilk romanı.Henüz 25 yaşındayken 1948 yılında basılan kitap hemen çok satan bir eser haline geldi. Yazarın II.Dünya Savaşı’nda ki deneyimlerinden esinlenerek yazdığı roman Güney Pasifikte hayali bir adada geçer.Amerikan kuvvetleri Filipinler’e ilerlemek ister ve Japonlarla karşı karşıya gelirler.Kitap Amerikan birliğinin yaşadıklarına odaklanır.1998’de Modern Library’nin hazırladığı listede 20.yüzyılın en iyi İngilizce Romanları listesinde 51.sırada yer aldı.1958 yılında aynı isimle beyaz perdeye uyarlandı. Raoul Walsh’ın yönettiği filmde Aldo Ray,Cliff Robertson ve Raymond Massey rol alıyor..
10.Sophie’nin Seçimi(Sophie’s Choice)-William Styron
II.Dünya Savaşı ve Nazi zulmü hakkında unutulmaz bir eser. Amerikalı yazar Styron’un 1979 yılında basılan kitabında genç bir yazar adayı Brooklyn’de bir pansiyona taşınır.Burada yahudi bir adamla ve O’nun sevgilisi olan ve Auschwitz kampından kurtulan Sophie’yle arkadaş olur. Sophie kampta yaşadıklarının etkisinden tam olarak kurtulamamıştır ve orada yaşadığı olaylar anlatmaktan bile korktuğu bir hayatın parçasıdır. Styron kitabı yazarken kamptan kurtulan bir çok kişinin anılarını dinlemiş ve en çok Olga Lengyel’in hikayesinden etkilenmiş. Lengyel Auschwitz Birkenau’da eşi ,iki çocuğu ve anne-babasını kaybeden bir kamp kurbanıydı. Sophie’nin Seçimi 1982 yılında Alan J.Pakula’nın yönetiminde filme çekildi.Baş rolleri Meryl Streep ve Kevin Kline baş rolde yer aldı.