*Uzmanlara göre Romanya, Sağlık ve siyasi krizleri ile enflasyon baskısına ilaveten güven krizi ile karşı karşıya
BURSA gazetesinin danıştığı analistlere göre, Romanya ekonomisi üst üste binen krizler nedeniyle bir dönüm noktasında. Onlara göre, enfeksiyon oranı binde 6’nın üzerinde olan bölgelerde aşısız insanlara sokağa çıkma yasağı getiren sağlık krizi, siyasi kriz ve artan enerji fiyatlarının getirdiği enflasyonist fırtınanın yanı sıra Romanya bir güven kriziyle karşı karşıya.
Ekonomist Mircea Coşea, enflasyon ve ekonomiye yönelik risklerle ilgili olarak, BNR’nin (Merkez Bankası) fiyat artışlarına sınır koyabilmesinin abartılmaması gerektiğini ve ekonominin en zor zamanlardan birinde olduğunu söyledi.
Coşea, “Milli bankanın süresiz enflasyon limiti koyabileceğine inanacak kadar saf olmayalım, yapamayacak. Emekler büyük ve sonunda bir mucize olacağına inanmamalıyız, o yüzden abartmayalım bankanın kapasitesi stagflasyon günün sırasıdır, olabilir.
Şu an için Romanya ekonomisi son yirmi yılda varlığının en zor noktasında, çünkü sahip olduğumuz büyük açıklarda görülen gelir dağılımındaki bazı adaletsizlikleri ve eşitsizlikleri arkamızdan çekiyoruz.
Romanya ekonomisinin yapısı uyum sağlamayı başaramadı, iç kaynaklarından yararlanamayan bir imalat yapısı ve nüfusu aşılı ve aşısız olarak ayırma kararı, ekonomi üzerindeki etkileriyle felaket çünkü eğer ekonomi düşerse düşecek. Pandeminin sakinleşmesini umduğumuz bu 20 günlük süreçten sonra da devam ediyorlar. Buna siyasi istikrarsızlık da eklendi. Dolayısıyla bir buçuk ay içinde Romanya’nın yurt dışından ve gayrimenkulden kaynaklanmayan bir krize girmesini bekliyorum.”
Ekonomistlere göre, tüketimde büyük bir azalmaya dönüşecek önemli bir gelir eksikliği olabilir.
Coşea, “Bu, Romanya’daki yalnızca yaşam standardını değil, Rumenlerin devlete olan borçlarını vergiler ve harçlar ya da kamu hizmetleri yoluyla ödeme kabiliyeti de dahil olmak üzere yaşam kalitesini etkiler. Derhal harekete geçilmeli.” dedi.
Bu acil önlemlerden birinin enerji fiyatlarına üst sınır getirilmesi olduğunu söyleyen Mircea Coşea, emisyon üst sınırının “sınırlı bir süre için yapılması gerektiğini, aksi takdirde bu artışların etkisinin ekonomiyi neredeyse ölümcül şekilde istikrarsızlaştıracağını” da sözlerine ekledi.
Mircea Coşea “Nüfus açısından giderek daha fazla kayıp yaşayacağız; İnsanlar Romanya’dan ayrılmaya devam edecek ve şu anda politika yapıcıların kışa hazırlanma konusundaki toplam ilgisizliği ile yaşananlar, muhtemelen ekonomiye ve topluma iyi gelemeyecek önemli toplumsal hareketlere ve düzensizliklere yol açacak” dedi.
AVRUPA BİLE ÇOK HASSAS DURUMDA
Ekonomi analisti Aurelian Dochia ise, ekonomik zincirler açısından Romanya’nın entegre olduğu Avrupa ülkelerinin bile şu anda çok hassas bir durumda olduğunu belirtiyor.
Aurelian Dochia, “Merkez Bankası hamlesi hiç kimse için sürpriz değil çünkü sonunda kilit faiz oranlarını yükseltmek için bu adımı atmak zorunda kaldı ve siyasi bir krizde olmamızın merkez bankasının hamlesi için ek bir argüman olduğunu düşünüyorum. Bu para politikasını güçlendirmek ve işlerin kontrolden çıkmasına izin vermemek için ihtiyatlı bir hareket” dedi.
“İYİMSER OLMAK İÇİN FAZLA NEDEN YOK”
Şu anda iyimser olmak için pek fazla neden olmadığına inanan Aurelian Dochia daha sonra şunları söyledi:
“Pek çok şey, bu siyasi krizin ne kadar çabuk ve nasıl çözüleceğine de bağlı olacak. Şimdilik, önergenin oylandığı anın çok iyi özümsendiğini düşünmüyorum ve böyle düşünen birçok insan olduğunu düşünüyorum. Bir sonraki adıma hazırım. Şimdi arayış içindeyim, kimse pes etmek istemiyor. Bu kriz uzarsa çok kötü olur ve başkanın neden tarafları aradığını anlamıyorum. Bunu hızlı bir şekilde çözmek acil olmasına rağmen, sadece önümüzdeki hafta istişarelere durumları, mevcut siyasi krizin siyasi gururdan doğduğuna inanıyorum.
Tehlikeli bir durum. Kurumlara ve yetkililere olan güvensizlik, tüm bu komplo teorilerini ve aşıya olan tüm güvensizliği körüklüyor. Dağıtım kanalları oluşturan sosyal ağlarla da ilgili olan bu fenomen hakkında birçok kitap yazıldı ve erişilemeyen yorumlar yapıldı. Geçmişte ve her türlü yalanın yayılmasına izin verildi. Nereye varacağımızı söylemek zor, ama durum bana tehlikeli görünüyor. Spontane bir çözüme, bir dengeye ulaşmak için çözüme inanmıyorum. Bu fay gitgide derinleşiyor.”
Aynı zamanda, CFA Romanya başkan yardımcısı olan analist Adrian Codirlaşu, dördüncü dalganın etkisinin ekonominin büyüme hızı üzerinde hissedileceğini, ancak Romanya’nın ekonomik ilerleme kaydetmeye devam edeceğini düşünüyor.
Coirlaşu, “Bence Romanya ekonomisi, dördüncü dalgadan önce beklenen oranlarda olmasa da büyümeye devam edecek. Dördüncü dalganın ekonomik büyüme oranına etkisi olacak, yani büyümenin dördüncü dalgayı düşürmede etkisi olacak. Halk sağlığı açısından en güçlüsü Romanya’yı geçti.
Tıbbi durum son derece ciddi ve aşılı nüfus yüzdesinin son derece düşük olmasından kaynaklanıyor. Romanya, Covid-19’a karşı sadece yüzde 30 oranı ile aşılanmış nüfusta AB’de sondan ikinci sırada yer alıyor.” şeklinde konuştu.