Doğum kontrol hapları kısırlığa yol açar, kanser hastaları çocuk sahibi olamazlar, istenilen her yaşta anne olunabilir… Toplumda üreme sağlığı hakkında yerleşmiş olan “yanlış” bilgiler bir yandan anne baba adaylarının gereksiz yere kaygıya kapılmalarına veya suçlanmalarına, diğer yandan da "nasıl olsa çocuk sahibi olamayacağım" düşüncesiyle tedavi için hekime başvurmakta gecikmeleri gibi ciddi sorunlara neden olabiliyor! Peki ya bu hurafelerin doğrusu nedir?
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Tansu Küçük, üreme sağlığı hakkında toplumda yerleşmiş olan "yanlış" bilgilerin "doğru" larını anlattı!
1. YANLIŞ: Doğacak bebeğin cinsiyetini anne belirliyor.
DOĞRUSU:
Kadının genetik yapısı 46XX şeklindedir ve tüm hücrelerinde x kromozomu vardır. Erkeklerin genetik yapısı ise 46xy’dir. Dolayısıyla bazı sperm hücrelerinde x bazılarında ise y kromozomu vardır. Y kromozomu taşıyan bir sperm yumurtayı döllerse erkek bebek, x kromozomu taşıyan bir sperm yumurtayı döllerse kız bebek oluyor. Dolayısıyla doğacak bebeğin cinsiyetini kadın değil, erkek belirliyor. Tüp bebek ile seçilip yumurtaya enjekte edilen spermin genetik yapısına ise bakılamıyor. Ancak oluşan embriyonun genetik yapısı incelenerek kız ya da erkek olduğu belirlenebiliyor. Cinsiyet seçimi ülkemizde sadece tıbbi sebeplerle yapılabiliyor.
2. YANLIŞ: Kanser hastaları çocuk sahibi olamazlar.
DOĞRUSU:
Kanser tedavisi; cerrahi, kemoterapi veya radyoterapi şeklinde uygulanıyor. Bu tedaviler, sperm ve yumurta gibi üreme hücrelerini üreten testis ve yumurtalığa hasar verebiliyor. Bu nedenle tedavi öncesinde hastadan doku veya hücreler alınıp -196°C de dondurularak ileride kullanılmak üzere saklanabiliyor. Bu yenilik çocuk yaştaki kanser hastalarına da umut oluyor. Kanser olan hastanın evli olduğu durumlarda tüp bebek teknolojisiyle embriyo elde etmek ve bunu aynı şartlarda dondurarak saklamak çok daha başarılı sonuçlar alınmasını sağlıyor. İyileşme tamamlandığında embriyo annenin rahmine transfer edilerek hamilelik elde ediliyor.
3. YANLIŞ: Cinsel ilişkide bulunmamak veya hamile kalmamak yumurtaları koruyor.
DOĞRUSU:
Kız çocukları yumurtalıklarında bir milyon civarında rezerv, yani biyolojik çeyiz ile doğuyor. Ergenlik ile birlikte adet kanamaları ve yumurtlamaları başladığında her ay bir yumurta üretilirken, neredeyse bin tanesi ise ölüyor. Ve bir gün bu biyolojik çeyiz tükeniyor. Sanılanın aksine cinsel hayat, hamilelik sayısı veya doğum kontrol hapı kullanımı bu seyri değiştiremiyor.
4. YANLIŞ: Genetik hastalığı olanlar sağlıklı bebek sahibi olamazlar.
DOĞRUSU:
Genetik hastalıklardan bazıları, hem anneden hem de babadan gelen hastalıklı gen olmasını gerektirirken, bazıları ise tek bir hastalıklı gen ile ortaya çıkabiliyor. Böyle durumlarda tüp bebek işlemi uygulanıyor ve embriyolar laboratuar ortamında elde ediliyor. Genetik bölümde incelenen embriyoların hangisinin sağlam, hangisinin hasta ve hangisinin taşıyıcı olduğu “Preimplantasyon Genetik Tanı” yöntemiyle tespit edilerek uygun embriyolar rahme transfer ediliyor. Aynı yöntem sayesinde risk grubunda olan 35 yaşından büyük kadınlar da Down sendromu olmayan sağlıklı bebekler doğurabiliyor. Preimplantasyon Genetik Tanı ile ailedeki hastalıklı bireye doku ve organ bağışı yapabilecek şekilde genetik uyumu olan bebek de elde edilebiliyor.
5. YANLIS: Sperm sayımında hiç sperm bulunmayan erkekler baba olamazlar.
DOĞRUSU:
“Azospermi” adı verilen bu durum 2 ana nedenle oluşuyor: Birincisi, üretilen spermin çıkış yollarının tıkalı olması. Bu durumda testislerden biyopsi ile sperm elde etmek yüzde 100 oranında başarı sağlıyor. Elde edilen sperm ya eşinin yumurtasına enjekte edilerek embriyo oluşturuluyor ya da dondurularak saklanabiliyor. İkincisi ise çok az sperm üretildiği için sperm bulunamayan erkekler. Bu durum bazı genetik hastalık ya da enfeksiyon nedenliyle oluşuyor. Bu sorunu yaşayan erkeklerde bile “Mikro Tese” yöntemiyle mikroskop altında biyopsi yapılarak sperm bulunabiliyor.
6. YANLIŞ: İlk tüp bebek denemesi başarılı olmaz.
DOĞRUSU:
Ülkemizde Mart 2010 tarihindeki bir yönetmelikle ana rahmine transfer edilen embriyo sayısına düzenleme ve sınırlama getirildi. Bu düzenlemeye göre; 35 yaşından daha genç kadınlarda 1. denemede ve 2. denemede 1 embriyo, diğer tüm durumlarda ise 2 embriyo verilebiliyor. Çoğul hamilelikleri azaltmaya yönelik bu uygulamanın tüp bebekteki hamilelik şansını da bir miktar azaltması beklenebilir. Ancak transfer edilecek embriyonun çok dikkatli seçimi, “metabolomics” yöntemi uygulaması veya 5. gün embriyo (blastokist) transferi gibi yöntemlerle hamilelik oranı eski
düzeylerde tutulmaya çalışılıyor. Zaten tüp bebek ekibinin en büyük isteği de daha ilk denemede tekil bir hamilelikelde etmek.
7. YANLIŞ: Doğum kontrol hapları kısırlığa yol açıyor.
DOĞRUSU:
Eski doğum kontrol hapları içinde yer alan progestinler ödem ve kilo artışına yol açıyordu. Ancak günümüzün modern hapları bu tarz yan etkiler oluşturmuyor. Modern doğum kontrol hapları çok düşük doz kadınlık hormonu östrojen ve kaliteli progestin, yani yumurtlama hormonu içeriyor. Kullanılmaya başlandığında yumurtalıklar dinlenmeye çekiliyor ve yumurtlamayla birlikte yumurtalıkların yaptığı tüm hormon salgılaması duruyor. Kaynağı kadının kendi yumurtalıkları olan erkeklik hormonu androjen de salgılanmıyor; bunun sonucu olarak tüylenme ve sivilceler azaldığı gibi, adet düzensizliği sorunu da kayboluyor. Doğum kontrol haplarının kısırlık yapmaları da mümkün değil. Çünkü etkileri zaten sadece 1 gün sürdüğü için her gün alınmaları gerekiyor; bırakılınca da etkileri hemen kayboluyor.
8. YANLIŞ: İlk hamileliğini kürtajla aldıran kadınlar bir daha hamile kalamazlar.
DOĞRUSU:
Gerektiği derinlikte, rahim içine zarar vermeden yapılan, içeride parça kalmayan ve enfeksiyon için önlemleri alınmış kürtajlar sonraki hamileliği zarar vermezler. Ancak, yine de hatırlatmak gerekir ki kürtaj bir aile planlama yöntemi değildir. Kürtaj bebeğin anormal olduğu durumlarda, hamileliğin anne hayatını tehdit ettiği durumlarda ve tecavüz gibi istenmeyen hamilelik durumlarında uygulanması gereken bir yöntem. Hamilelikten korunmak için modern yöntemleri tercih etmeniz gerekiyor.
9.YANLIŞ: Hamileliği önlediği için doğum yapmamış kadına spiral takılmaz.
DOĞRUSU:
Spiral enfeksiyon yapmıyor ama enfeksiyon varmış gibi bir reaksiyon doğuruyor. Bu reaksiyon nedeniyle salgılanan maddeler de rahim içini hamileliğe uyumsuz hale getiriyor. Bu etki spiral durdukça devam ediyor, çıkarılınca düzeliyor. Ayrıca, bazı spirallerdeki bakır sperm öldürücü etki yapıyor. Hormonlu spiraller aynı zamanda rahim ağzı salgı yapısını ve rahim içini değiştirerek hamileliği önlüyor. Damar veya karaciğer hastalığı gibi çeşitli nedenlerle diğer yöntemleri kullanamayan doğum yapmamış kadınlara da spiral takılabiliyor. Ancak, her 6 ayda bir kontrol edilmesi gerekiyor.
10. YANLIŞ: İstediğim her yaşta çocuk doğurabilirim.
DOĞRUSU:
Türkiye’de ortalama menopoz yaşı 48 yıldır. Ancak menopozdan 10 yıl öncesinden başlayarak hem doğal, hem de tüp bebek yoluyla hamile kalmak zorlaşmaya başlıyor. Öyle ki 20 yaşındaki bir kadının bir aylık cinsel beraberlik sonrası hamile kalma şansı yüzde 25 iken bu şans 40 yaşında yüzde 5’e kadar düşüyor. Dolayısıyla “çocuk da yaparım kariyer de” sıralamasında çocuğun biyolojik olarak öncelikli olması gerekiyor. Çünkü bazı kadınlarda gelişen erken menopoz bu planları daha da alt üst edebiliyor. Ayrıca yumurtalıkta çikolata kisti ve sık ameliyat geçiren kadınlar
ise bu konuda daha da dikkatli olmalılar.
- İl bazında reçete/fatura inceleme dağılımı hakkında duyuru
- Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Alt Komisyonu Çalışma Yönergesi
- İlaç, sağlık ve tıbbi malzeme sektörüne 18 milyon lira ceza
- ‘Kıdem’de BES modeli
- 207 aşı veri seti değişikliği hakkında duyuru
- Sahura kalkmamak metabolizmayı yavaşlatıyor!
- TİTCK'dan ilaç firmalarının dikkatine duyuru-29.05.2017
- Aynı anda iki açık kalp ameliyatı
- Bursa'da "Yoğun Bakım Hemşireliği Sertifikalı Eğitim Programı"
- Türk doktorlarından karaciğer naklinde yeni teknik
- Uluslararası Lösemili Çocuklar Haftası
- 2017 Yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Ayakta Tedavide Kullanılan Hazır Tıbbi Malzeme Sözleşmesi süre uzatımı hakkında duyuru
- Antalya'da Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulama ve Araştırma Merkezi açıldı
- Ambulans uçaklar 10 bin 370 hasta için havalandı!
- Reflü hastaları, sahur ve iftar yemeğine dikkat etmeli
Doğacak bebeğin cinsiyetini kim belirler?
Doğum kontrol hapları kısırlığa yol açar, kanser hastaları çocuk sahibi olamazlar, istenilen her yaşta anne olunabilir… Toplumda üreme sağlığı hakkında yerleşmiş olan “yanlış” bilgiler bir yandan anne baba adaylarının gereksiz yere kaygıya kapılmalarına veya suçlanmalarına, diğer yandan da "nasıl olsa çocuk sahibi olamayacağım" düşüncesiyle tedavi için hekime başvurmakta gecikmeleri gibi ciddi sorunlara neden olabiliyor! Peki ya bu hurafelerin doğrusu nedir?
- 17:46 - İl bazında reçete/fatura inceleme dağılımı hakkında duyuru
- 17:32 - Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Alt Komisyonu Çalışma Yönergesi
- 14:06 - İlaç, sağlık ve tıbbi malzeme sektörüne 18 milyon lira ceza
- 12:31 - ‘Kıdem’de BES modeli
- 12:28 - 207 aşı veri seti değişikliği hakkında duyuru
- 10:45 - Sahura kalkmamak metabolizmayı yavaşlatıyor!
- 10:27 - TİTCK'dan ilaç firmalarının dikkatine duyuru-29.05.2017
- 14:20 - Aynı anda iki açık kalp ameliyatı
- 13:48 - Bursa'da "Yoğun Bakım Hemşireliği Sertifikalı Eğitim Programı"
- 13:41 - Türk doktorlarından karaciğer naklinde yeni teknik
- 12:46 - Uluslararası Lösemili Çocuklar Haftası
- 10:48 - 2017 Yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Ayakta Tedavide Kullanılan Hazır Tıbbi Malzeme Sözleşmesi süre uzatımı hakkında duyuru
- 10:30 - Antalya'da Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulama ve Araştırma Merkezi açıldı
- 10:24 - Ambulans uçaklar 10 bin 370 hasta için havalandı!
- 10:15 - Reflü hastaları, sahur ve iftar yemeğine dikkat etmeli
- 10:08 - Melanom gençleri de tehdit ediyor!
- 10:02 - Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterinden özel hastane açıklaması!
- 09:53 - İzmir'de dijital hastane değerlendirme toplantısı
- 09:40 - Yozgat Şehir Hastanesinde aylık yatan hasta sayısı 2 bin 550’ye ulaştı
- 07:34 - Akdeniz Üniversitesi'nin eski Rektörü gözaltına alındı
- 07:26 - Eczane sözleşmelerinin yenilenme süresi uzatıldı
- 17:58 - Tıpdil Sınavı 09 Eylül 2017 tarihinde yapılacak
- 17:56 - TİTCK'dan ilaç firmalarının dikkatine duyuru-26.05.2017
- 17:35 - Tedavi bedelleri SGK tarafından ödenen kaplıca tesisleri güncel liste-26.05.2017
- 17:09 - Karatay: Tereyağı ve peynir, iftarda boş mideyi korur
- 16:50 - TİTCK 2017 Nisan ayı Mali Tabloları
- 15:19 - Adıyaman Sma Hastası Firdevs'in Ilaç Mutluluğu
- 15:11 - Bahçe terapisiyle sağlık bulacaklar
- 15:07 - Hülya Koçyiğit'e doktor yasağı
- 15:00 - Doktora hakaret eden sanığa 10 ay hapis cezası
- 14:48 - Edirne'de katliam... Bir aile yok oldu!
- 14:43 - Kanseri de TEOG'u da yendi
- 12:04 - Gazi Üniversitesi 103 sözleşmeli sağlık personeli alımı yapacak (DPB)
- 11:39 - Doktora 'gerizekalı' diyen sanığa 10 ay hapis cezası
- 11:00 - Sağlık Bakanlığından 'kışlada enfeksiyon' açıklaması
- 10:55 - Kitabının geliriyle hastaneye tıbbi cihaz aldı
- 10:33 - Eskişehir'de Kadın Sağlığı Danışma Merkezi açıldı
- 10:24 - 65 yaşında üçüncü üniversiteden mezun oldu
- 10:11 - Yaşlılıkta ve doğurganlıkta alarm
- 18:21 - Kozmetik firmaları ve sorumlu teknik elemanlarına önemli duyuru
- Üniversite mezunu hemşireler reçete yazabilecek
- Sağlık Bakanlığı 2017 yılı fiyat tarifesi
- Sağlık personeli dinlenme odalarında düzenleme yapılması hakkında duyuru
- Sağlık raporlarının düzenlenmesi hakkında genelge
- Özel sağlık kurum ve kuruluşlarının denetimine ilişkin yönerge
- Hemşirelere doktor olmanın yolu açılıyor
- Çocukları bu gıdalardan uzak tutun
- 1 bardak kola 1 saatte vücutta neler yapıyor?
- Vücuttan Ödem Attıran 9 Besin
- 7 günlük 'Işıldama Diyeti' ile ışıl ışıl ışıldayacaksınız!
- Uzman doktorun hazırladığı "Anı Kaydet" filmi kısa film festivalinde...
- 13 milyon çalışan, aylık 100 lira zorunlu kesintiyle BES'e girecek
- Akıllı telefonlar tat ve koku iletecek
- Haşlanmış yumurta nasıl soyulur?
- Reflü hastaları, sahur ve iftar yemeğine dikkat etmeliKTÜ Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Özgür : "Reflü tanısı konulmuş hastaların, ramazan ayı öncesi hekimleri ile görüşerek tedavilerini ona göre ayarlamaları, sahur ve iftarda tüketecekleri gıdalara da dikkat etmeleri gerekir"
- Melanom gençleri de tehdit ediyor!Türk Dermatoloji Derneği Dermoskopi Çalışma Grubu Başkanı Prof. Dr. Özdemir: "Güneş lekesi ve melanom karıştırılabilir. Düzensiz büyüyen, değişim gösteren lekeler melanoma ait olabilir."
- "Uyku bozukluğu, iş verimini ve hayat kalitesini etkiliyor"Türk Nöroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Öztürk: "Uyku bozuklukları, toplumda yüksek oranda görülmektedir, hipertansiyon, diyabet, obezite, bağışıklık sistemi hastalıkları ve diğer kronik hastalıkların oranını da artırmaktadır"
- İyot eksikliği düşük ve ölü doğum sebebiEndokrin Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Erbil: "İyot eksikliğinde guatr oluşumu dışında çok önemli sorunlar meydana gelir. Düşükler, ölü doğum, bebek ölümleri, doğumsal anomaliler, fiziksel ve mental gerilik bunlar arasındadır"
- Bahar-yaz meyveleri ve faydalarıDiyetisyen ve Yaşam Koçu Fazile Yılmaz, bahar-yaz meyvelerinin sağladığı faydalar hakkında bilgi verdi.
- İş performansıPerformans sözcüğü, kurum açısından belirli bir zamanda üretilen mal veya hizmetin miktarı olarak tanımlanmakta iken, birey açısından performans hedefe ulaşma konusunda gösterilen bireysel “verimlilik” ve “etkinlik” düzeyidir.
- Özel Hastaneler Yönetmeliği'ne göre nöbet tutacak hekimlerin SGK tanımlamasıÖzel Hastaneler Yönetmeliğinde yapılan değişiklik ile uzman hekimlerin nöbet tutmasında Sağlık Bakanlığı tarafından kolaylık sağlanmıştır.
- Özel sağlık sektörünün bakış açısını değiştirme zamanı gelmiştirSağlık Kurultayını geride bıraktık... Başarılı kurultaya yön veren tema "Şehir Hastaneleri ve sektörün sorunları" olurken kanaatimce kurultayın sonucu ise “sektörün bakış açısını değiştirme zamanının geldiğidir...
- Türkiye ileri yaştakiler için sağlık turizminde büyük potansiyelDünyada yaşlı nüfusun artmasıyla ileri yaştakilere yönelik sağlık turizmi için Türkiye, coğrafi konumu, yetişmiş sağlık personeli ve yaşlı bakımındaki tecrübeleriyle öne çıkıyor.
- İngiliz hastadan Alanya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne teşekkürAntalya Kamu Hastaneleri Birliği’ne bağlı Alanya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde kalça kırığı nedeniyle ameliyata alınan İngiliz hasta gördüğü ilgi ve yakınlığa teşekkür etti.
- Sağlık turizminde 12 taksitle tedaviBirleşik Krallık ve İrlanda başta olmak üzere 100’den fazla ülkeden Türkiye’ye tedavi için turist getiren Longevita, konaklama, transfer ve tercümanlık hizmeti de veriyor.
- Sağlıklı bir yılbaşı sofrası için 14 altın kural2016 yılını geride bırakırken yılbaşı gecesi sofranızda hem doyurucu hem de sağlıklı bir beslenme için nelere dikkat etmeniz gerekiyor?
- İlaç, sağlık ve tıbbi malzeme sektörüne 18 milyon lira cezaRekabet Kurulu İlaç, sağlık ve tıbbi malzeme sektörüne 18 milyon 62 bin 307 lira ceza kesti.
- ‘Kıdem’de BES modeliKıdem tazminatlarını fona devredecek düzenlemenin bugün Bakanlar Kurulu’na sunulması bekleniyordu. Bakanlar kurulu toplantısı az önce başladı. Yıl sonuna da sarkabileceği belirtilen düzenleme, zorunlu BES (bireysel emeklilik) uygulamasıyla benzer özellikl
- Aynı anda iki açık kalp ameliyatıÇiğli Bölge Eğitim Hastanesinde aynı anda iki ayrı açık kalp ameliyatı gerçekleştirildi.
- Bursa'da "Yoğun Bakım Hemşireliği Sertifikalı Eğitim Programı"Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde düzenlenen "Yoğun Bakım Hemşireliği Sertifikalı Eğitim Programı" sona erdi.