İşsizliğin azaltılması, istihdamın artırılması ile kadınların ve gençlerin işgücüne katılımına imkân verilmesi, çalışanların vasıflarının artırılması, mesleki ve teknik eğitimin özendirilmesi gibi nedenlerle çıkarılan teşvik kanunlarına ilave olarak 1 Mart 2011 tarihinden geçerli olmak üzere 6111 sayılı kanun ile işverenlere yönelik sigorta prim indirimini öngören yeni bir teşvik uygulaması getirilmiştir. Bu bağlamda emek yoğun sektörlerin (otel işletmeleri gibi) bu teşviki dikkate alması maliyetlerini baskı altında tutması için büyük önem arz etmektedir.
TORBA KANUNDA DÜZENLENEN TEŞVİKTEN KİMLER YARARLANACAK
Torba kanunla getirilen yeni ilave istihdam teşvikinden;
31.12.2015 tarihine kadar işe alınan her bir sigortalı için geçerli olmak üzere,
– Özel sektör işverenlerince işe alınan ve fiilen çalıştırılan,
– İşe alındıkları tarihten önceki altı aya ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalılar dışında olan,
– Aynı döneme ilişkin işe alındıkları işyerinden bildirilen prim ve hizmet belgelerindeki sigortalı sayısının ortalamasına ilave olarak işe alınan, işçilerin sigorta primlerinin işveren hissesinin tamamı İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanacak.
İŞÇİNİN BELGEYE UYGUN İŞTE ÇALIŞMASI ŞARTI
Kanunda sayılan belge ve nitelikler nedeniyle destek unsurundan yararlanabilmek için sigortalıların sahip oldukları mesleki yeterlik, mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yükseköğretim kurumları veya İş-Kur tarafından düzenlenen işgücü yetiştirme kurslarına ilişkin belgelerde belirtilen meslek ya da alanlarda işe alınmaları ve/veya çalışıyor olmaları şarttır.
TEŞVİKTEN YARARLANMAK İÇİN ARANAN DİĞER ŞARTLAR
İşveren hissesine ait primlerin Fondan karşılanabilmesi için;
– İşverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde SGK ya vermesi,
– Sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarının yasal süresi içinde ödemesi,
Teşvikten yararlanan işverenin Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması ya da borç varsa borcun yapılandırılmış olması şarttır.
Örnek Kapsama giren (E) sigortalısının 25.04.2011 tarihinde işe alındığı ve söz konusu işyerinde (A) Limited Şirketi ile (A) ve (B) alt işvereni tarafından, 2010 Ekim, Kasım, Aralık, 2011 Ocak, Şubat, Mart aylarında kuruma bildirilmiş olan sigortalı sayısının aşağıda belirtildiği gibi olduğu varsayıldığında;
Söz konusu sigortalı 79 toplam çalışan / 6 ay = 13 ortalama çalışan sigortalıya ilave olarak çalıştırıldığı takdirde bahse konu destekten yararlanılabilecektir.
TEŞVİK MİKTARININ HESAPLANMASI
Hiçbir sınırlama olmaksızın işveren hissesinin tamamı Fon tarafından karşılanacağı için işçiye ödenen brüt ücret aynı zamanda işçinin işverene maliyeti olacak.
Örnek (X) A.Ş. nin iş kazası ve meslek hastalığı prim nispetinin (1,5), çalıştırdığı toplam sigortalı sayısının 10 ve bu sigortalılara ilave 2 işçinin işe alındığı ve ödenen ücretlerin brüt 2.000,00 TL olduğu varsayıldığında,
Toplam SGK Toplam Prim Oranı – SGK Primi İşçi Payı = % 34- %14= % 20
İşveren Hissesi: 2.000,00 TL x 20 / 100 = 400,00 TL
Sigortalı Hissesi: 2.000,00 TL x 14 /100 = 280,00 TL
Toplam SGK Primi: 400,00 TL + 280,00 TL = 680,00 TL
İşsizlik Fonu Tarafından Karşılanacak Tutar ( İşveren Maliyet Avantajı ): 400,00 TL
Ödenecek prim Tutar (SGK Primi işçi payı): 280,00 TL
Ödenecek prim Tutar (SGK işsizlik Primi işveren payı ): 40,00 TL
İŞÇİNİN İŞVERENE MALİYETİ:
2.000 TL BRÜT ÜCRET %2 işsizlik sigortası işveren hissesi olan 40,00 TL olmak üzere toplam 2.040,00 TL olacak. Yani maliyet= işçiye ödenen Brüt ücret+%2 işsizlik Primi olacak.
Yararlanılabilecek Azami Süreler (Ay)
Bu maddeyle sağlanan destek unsurundan aynı sigortalı için bir kez yararlanılabilir. Sigortalı, destek süresini tamamlamadan işsiz kalması halinde, kalan süreden yeniden yararlanamaz. Ancak ikinci fıkranın (a) bendi kapsamına girenlerin, aynı bent kapsamında yeniden işe alınmaları ve (1) veya (2) numaralı alt bentlerde sayılan belge ve nitelikleri bu dönemde temin etmeleri halinde destekten yeniden yararlanabilirler. Bu durumda ilk yararlanma süresi, ikincisinden düşülür ve toplam yararlanma süresi en son yararlanılan destek için maddede öngörülen süreyi aşamaz.
Sonuç olarak, işçilik maliyetlerini azaltabilmek için 6111 sayılı torba yasanın özel ve genel şartlarına uyum sağlamak işverenler için büyük önem arz etmektedir. Sigorta prim teşvikinden faydalanılabilmesi için, işverenlerin, anılan maddede öngörülen niteliklere sahip sigortalıların 1 Mart 2011 tarihi ve sonrasında işe alındığına ve işyeri yönünden gerekli şartların taşındığına ilişkin dilekçe ile işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğü’ne müracaat etmeleri gerekecektir. Yapılan yazılı müracaatlar üzerine, kapsama giren sigortalılara ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerinin, ilave istihdam teşviki seçilmek suretiyle gönderilebilmesi amacıyla SGK tarafından aktivasyon yapılacak ve belirlenecek kanun türü ile bildirim yapılarak teşvikten yararlanılacaktır.