ULUSLARARASI Yatırımcılar Derneği (YASED) 2011 İkinci Barometre Araştırması’nda, cari açık, hükümetin önümüzdeki dönemde öncelik vermesi gereken konuların başında yer aldı. YASED Yönetim Kurulu Başkanı İzzet Karaca, cari açık konusunda bir çalışma yapma kararı aldıklarını belirterek, “Kasım ayında yayınlamayı düşündüğümüz raporun çalışmaları devam ediyor. Dünyamız sosyal açıdan o kadar büyük çalkantıda ki, cari açığı mutlaka düşürmeliyiz. Sağlıklı bir ekonomi için bu sorunu çözmeliyiz. Bu çalışmamızın odağında daha çok ithalatın azaltılması ve ihracatın artırılması için neler yapılabileceği olacak. Bakanlar Ali Babacan ve Zafer Çağlayan ile görüştük. Hükümetin de teşvikleriyle sorunu çözebileceğimizi düşünüyoruz. 15-20 CEO’muzla bir araya gelip onların da görüşlerini alacağız” dedi.
2011’de 12 milyar dolar
Karaca, 2011 yılında dünyada 1.4 trilyon dolarlık bir doğrudan yabancı yatırım akışının söz konusu olacağını belirterek, “Bu rakam geçtiğimiz yıl 1.2 trilyon dolardı. Bu rakamın artması Türkiye’ye gelebilecek rakamın da artacağı anlamına geliyor. YASED olarak 2011 yılı sonunda Türkiye’ye 12 milyar dolar civarında uluslararası doğrudan yatırımın gelmesini bekliyoruz” dedi.
Gözde sektör enerji
Yatırımcıların Türkiye’ye yatırım yapma kararlarını etkileyen unsurların başında ise pazar büyüklüğü, kaliteli işgücü ve Türkiye’nin lojistik avantajları geliyor. Araştırmaya göre, 2011 yılsonuna kadar en fazla yatırım yapılacağı düşünülen sektör, yine enerji olacak. Finansal hizmetleri yükselen yatırım trendlerinde ikinci sıraya koyan şirketler, sağlık, otomotiv ve yan sanayi, gıda ve tarım, hızlı tüketim malları, Ar-Ge, bilgi ve iletişim teknolojilerini de gözde sektörler olarak belirliyor.
2014’e kadar hızlı
YASED Yönetim Kurulu Üyesi Burhan Gündem, enerji yatırımlarında 2007-2008’de başlayan hızın 2014’lere kadar sürmesinin beklendiğini, bu sürecin devam ettiğini belirterek, “2012’de de olası bir daralmaya karşın enerji yatırımlarının ciddi bir şekilde sürmesini bekliyoruz. En azından yavaşlama olsa dahi diğer sektörlere göre çok daha az olacağını düşünüyoruz” diye konuştu.
Yabancılar krizden korkuyor
YASED’in araştırmasına göre, yabancı yatırımcılar en çok uluslararası piyasalarda yaşanacak yeni bir finansal krizden tedirginlik duyuyor.
Uluslararası finansal krizi, sırasıyla yerel ekonomik dalgalanma, yapısal reformların tamamlanamaması, büyümenin sürdürülebilir olmaması, yerel siyasi dalgalanma ve AB müzakerelerinde yaşanacak tıkanıklıklar endişesi takip ediyor.
Yabancı yatırımcılara göre dünya ve Türkiye’de ekonomik büyüme yavaşlayacak, Türkiye’de enflasyon yükselecek, faiz oranları sabit kalacak ve döviz kuru enflasyondan daha hızlı artacak.
Uluslararası yatırımların önündeki en temel engeli vergi ve teşvik politikaları olarak gören yatırımcılar, doğrudan yatırımlar için dünyada ekonomik ortamın kötüye, Türkiye’de ise daha iyiye gideceğine inanıyor.
Ankete göre, ekonomik gelişmeler ışığında önümüzdeki dönemde yeni yatırımlar yapmayı düşünenlerin oranı yüzde 48 oldu.
Yabancı yatırımcılar Türk malı otomobilde rol alacak
YASED Yönetim Kurulu Üyesi İbrahim Aybar, Türkiye’nin dünyanın en önemli otomotiv üretim üslerinden biri olduğuna işaret ederek, Türkiye’de yatırım yapan altı markanın 65 ülkede yatırımları olduğunu anlattı. Aybar, şöyle devam etti: “Dünya ile entegre edilmiş bir sektörün içerisindeyiz. Türkiye’de yerli bir otomobilden bahsederken yüzde 100, binlerce komponentin her birinin yerli yapılarak bir yerli otomobilin ortaya çıkmasından bahsetmiyoruz. Fizibıl bir yatırımdan bahsediyoruz. Türkiye’deki yabancı yatırımcılar da yerli otomobil imalatının içinde olacaklardır. Bundan hiç şüphe yok.”
Avrupa hâlâ birinci
YASED Genel Sekreteri Özlem Özyiğit, Türkiye’deki uluslararası yabancı yatırımcıların ağırlıklı olarak Avrupa’dan geldiğini belirterek, “Almanya, Fransa, Belçika gibi ülkeler var. Sonra İngiltere, Amerika ve Körfez ülkelerinden girişlerimiz çok fazla. Bu yatırımlar stratejik ve finansal fonların buradaki şirketlere sermaye aktarışı şeklinde gerçekleşiyor. Bu trendin devam ettiğini görüyoruz” dedi.
Cari açık 8 ayda yüzde 102 arttı, 54.3 milyar dolara ulaştı
CARİ açık 2011 yılının ilk 8 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 102.4, 27 milyar 447 milyon dolar tutarında artışla 54 milyar 261 milyon dolara yükseldi. Cari açığın son 3 aydır gerilediğine dikkat çeken Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan ise, bir önceki aya göre yüzde 25’lik düşüş olduğunu vurguladı. 8 aylık dönemdeki artışta dış ticaret açığının 29 milyar 432 milyon dolar artarak, 61 milyar 435 milyon dolara ulaşması etkili oldu. Merkez Bankası’nın öngörüleri çerçevesinde cari açığın artış hızında yavaşlama dikkat çekti. Ağustosta cari açık geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 31 artışla 3 milyar 24 milyon dolardan 3 milyar 964 milyon dolara yükseldi.
Merkez Bankası sayesinde
Ağustos rakamının bir önceki aya göre yüzde 25 düştüğüne dikkat çeken Çağlayan ise, şöyle devam etti: “Cari açık 3 aydır peş peşe geriliyor. Açığın gerilemesi alınan önlemlerin ve Merkez Bankası politikalarının somut bir sonucudur. Önümüzdeki aylarda ithalatın daha fazla gerileyeceği ve ihracatın daha hızlı artacağı bir Türkiye ekonomisi göreceğiz.”
9.6 milyar dolarlık hata-noksan
ÖDEMELER dengesinde, net hata noksan kaleminde ağustosta gözlenen artış dikkati çekti. Ağustosta net hata noksan, 12 milyar 84 milyon dolar olarak gerçekleşti. Ocak-Ağustos döneminde ise bu kalemdeki tutar, 9 milyar 643 milyon dolar olarak hesaplandı. 2010 yılının ocak-ağustos döneminde ise net hata noksan 2 milyar 240 milyon dolar düzeyindeydi.