PARİS RODİN MÜZESİ
TUTKU VE ROMANTİZMİN HEYKELTIRAŞI AUGUSTE RODİN
“Gördüklerimi, bütün irademi kullanarak yansıtmaya çalışıyorum.” Auguste Rodin
Heykellerindeki tutku ve romantizmle döneminde hem övülmüş hem yerilmiş Fransız heykeltıraş Auguste Rodin’in Paris’teki müzesini ziyaret etmek benim için mükemmel bir deneyimdi. Müze için heyecanlıydım, girişten 20 Euro’ya biletlerimizi alıp merakla gezmeye başladık.
Yazımda müze, çalışmalar ve Rodin’in hayatı ve sanat yaşamından bahsedeceğim. Böylelikle hem müzeyi gezmiş hem eserleri tanımış hem de Rodin’in hayatına bir göz atmış oluruz.
1840 yılında Paris’te doğan Fransız heykeltıraş on yedi yaşında heykel ile tanışır ve âşık olur. “İlk kez bir heykeltıraşın killi toprağını gördüm ve gökyüzüne yükseldim.” diyen heykel ile böyle bir aşk yaşayan sanatçı Paris Güzel Sanatlar Okulu’nun giriş sınavını kazanamaz. Rodin taş bezeme ustalığı yapar ve 1871’de Brüksel Borsası’ndaki bezemelere yardım eder.
Sanatçının 1864’te Michelangelo’dan etkilendiği Burnu Kırık Adam çalışması da dönemin önemli sanat etkinliği olan Paris Salon Sergisi tarafından reddedilir. İronik olan ise daha sonra arkadaşına verdiği bu heykel Paris Güzel Sanatlar Okulu’nda sergilenir. Hem de hurdacı dükkanında keşfedilen antik bir büst denilerek. Sonrasında arkadaşı büstü Rodin’in yaptığını ve bu okunun sınavını kazanamadığını ve bu eserin Salon Sergisi tarafından reddedildiğini açıklar.
1875’te İtalya ziyaretiyle Michelangelo’ya daha da hayran olan Rodin onu kendisini Akademizm’den kurtaran kişi olarak nitelendirir. 1878’de yaptığı ve şu an Orsay Müzesi’nde bulunan Tunç Çağı heykeli de Rodin’in ün getiren ve sansasyonel olan çalışmalarından. Gerçek insan boyutunda olan heykel fazlasıyla mükemmeldir ve Rodin canlı modelden birebir kalıp almakla itham edilir ve bu bir heykeltıraş için küçük düşürücü olaydır. Arkadaşı ve meslektaşı Carrier Belleuse’un şahitlik yapmasıyla aklanır ve ünlenir.
Ünü artan Rodin Güzel Sanatlar Bakanlığı tarafından büyük bir sipariş alır. Fakat sipariş bir türlü bitmez. Paris Dekoratif Sanatlar Müzesi’nin kapısı için tasarlanan eser bitememiştir. Kapınız daha bitmemiş diye serzenişte bulunanlara ise Rodin’in cevabı hep hazır “Ya Fransa’nın katedralleri? Onlar bitmiş mi ki?” Yaklaşık 4 buçuk metre yükseklikte ve 3 buçuk metre genişliğinde olan kapı bitmez ama Rodin’in çok sayıda parçalı çalışma yapmasını sağlar. Kapı Roma Sistine Şapeli’ndeki Michelangelo’nun Son Yargı’sını andırıyor. Kalabalık figürler ve devinim halindeler. Aslında Rodin, Dante’nin İlahi Komedya’sının Cehennem kısmından esinlenerek hazırlar eskizlerini. Ünlü çalışması Düşünen Adam’da bu çalışmanın bir parçasıdır kapının yukarısında bulunur ve şairin yani Dante’nin kendisini temsil eder.
Müzenin bahçesinde bulunan kapıya bakmak için uzun bir süre ayırdım kendime ve keyfini çıkardım. Her bir figür, her bir ayrıntıyı inceledim. Adeta rölyeften çıkıp üzerime düşecek olan, ifadeleri ile etkileyici figürler, içerisinde hem Dante hem Michelangelo ve tabi ki Rodin bulunan kapı muazzamdı.
Müze giriş ve birinci kattan, aynı zamanda Rodin’in ikamet ettiği ve şu an müzeye dahil olan Hotel Biron ve geniş bir bahçeden oluşuyor. Eserlerin bir kısmı bahçe içerisindeler.
Çıplak Erkeğin Önden Görünüşü, 1857. Rodin’in aldığı resim derslerinden çalışmaları, müzenin zemin katında yer alıyor.
Şapkası Çiçekli Genç Kadın, 1865. Sevgilisi Marie Rose Beuret’in büstü olan bu çalışma Rodin’in erken dönemlerinden.
Vaaz Veren Vaftizci Yahya, 1877. Rodin canlı modelden kalıp almakla itham edilince sanırım biraz kızmış olacak ki bu çalışmayı insan boyutlarından çok daha büyük yapar. Heykeli parçalar halinde yapan Rodin, omuzunda haç taşıyan Vaftizci Yahya’nın hacını kompozisyonu bozduğunu düşündüğünden yapmamış.
Yürüyen Adam, 1877. Rodin Yürüyen Adam’ı, Vaftizci Yahya için hazırlık sürecinde ön çalışma için yapar. Kolları ve başı olmayan heykel antik dönem torslarına benziyor.
Düşünen Adam, 1880. Cehennem Kapısı çalışmasında şair Dante’yi betimleyen Rodin daha sonra heykeli ayrı bir şekilde ele alır. Dante’den yola çıkarak derin düşünmeyi ve insanın bu derin düşünce ile hayvansal yaşamın üstüne çıkması ve erdemler ile yaşamasını ele alır sanatçı. Her bir kas o kadar gergin ve aktif ki düşüncenin derinliğini çok iyi yansıtıyor. Rodin yine Michelangelo’dan esinlenmiştir. Onun Musa heykeli bu çalışmanın esin kaynağıdır.
Bir Zamanlar Güzel Olan Kadın, 1883. Benim hayran olduğum eserlerinden biri olan bu çalışma Rodin’in çalıştığı tek yaşlı kadın heykeli. Heykel o kadar anlamlı ve güzel ki hayran olmamak imkânsız. Vücudun deformasyonu ve heykele verdiği isimle çok etkileyici. Rodin’in gördüğü bir kadından esinlenerek yaptığı bu çalışma, Klimt’in 1905’teki Yaşamın Üç Evresi resmine de esin kaynağı olur.
Üç Gölge, 1880. Cennetten kovulan Adem’in üçlü bir tasviri. Cehennem Kapısı’nın en üst kısmında yer alan çalışma daha sonradan Rodin tarafından çoğaltılır.
Danaid, 1884-85. Yine Cehennem Kapısı için tasarlanıp daha sonra dışarıda bırakılıp kendi başına bir çalışma olan heykel umutsuzluğu ve ölüm beklentisini simgeliyor. İçine kapanık heykel Rodin’in form ve duyguyu mükemmel aktardığı işlerinden.
Öpüşme, 1886. Aşkın ve tutkunun harmanı olan heykel Rodin’in çift temalı heykellerinin en ünlülerinden. Kadın ve erkeği çokça işleyen Rodin özel hayatında da Camille Claudel ile oldukça müstehcen mektuplaşmalar yapıyorlarmış.
Calais Burjuvaları, 1895. Sipariş üzerine yapılan Calais Burjuvaları çalışmaları bir öyküden yola çıkılarak yapılmış. Her ne kadar beğenilmese de daha sonradan kabul gören heykelin hikayesi ise şöyle; Calais şehri kuşatıldığında Kral III.Edward şehir halkının yaşamları karşılığında, şehirdeki en saygın burjuvalardan birkaçını yalınayak ve boyunlarında iple kendisine şehrin anahtarını vermesini istemiştir.
Müzede aynı zamanda Van Gogh’un çalışmaları ve Rodin’in bir dönem sevgilisi olan Camille Claudel’in heykelleri de yer alıyor.
Camille Claudel’un Rodin ile fırtınalı bir aşk serüveni var. Heykeltıraş olan Claudel, Rodin’in kendi başarılarından pay çıkaracağından kaygılanıyordu, zaten incelerseniz eserlerin birbirlerine çok benzediğini görürsünüz. Sonu da biraz hüzünlü oluyor, Claudel akıl hastanesinde hayata gözlerini yumuyor.
Son zamanlarına kadar çalışan Rodin 1917’de kır hayatı yaşadığı Meudon’da hayata veda eder. Müze geniş kapsamlı Rodin eserlerine sahip, bahçesiyle birlikte gezmesi çok keyifli. Müze mağazasında genelde Rodin’in Düşünen Adam heykelinin yer aldığı ürünler vardı. Kalem, kitap ayracı, defter, tişört ve farklı dillerde Rodin’in hayatını anlatan kitaplar. Biz fiyat politikalarından ötürü biletimizi hatıra olarak saklamayı tercih ettik.
Heykele yeni bir bakış açısı getiren biraz asi biraz dahi Rodin kendinden sonra birçok sanatçıya esin kaynağı olmuştur. İkonlaşan Düşünen Adam heykeli birçok kere farklı şekilde çağdaş sanatın konusu olmuştur.
“İyi icra edilmiş bir yapıt doğanın sadık kopyasıdır. Doğa yoksa hakikat de yoktur.” Auguste Rodin
Rodin Müzesi Ulaşım ve Maliyet yazımızı da okuyabilirsiniz.
İlhamını doğadan alan Rodin’i ve Paris Rodin Müzesi’ni umarım sevmişsinizdir.
Sanatla kalmanız dileğiyle…
Yazan Aylin K.I.