EYT'lilerin bir süredir merakla beklediği açıklama Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin'den geldi. Açıklamaya göre EYT'de iki şartın değişmeyeceği öğrenildi.
Bilgin açıklamasında "EYT'de 1999 öncesi ve 5 bin prim günü şartını değiştirmiyoruz." ifadelerini kullandı.
Öte yandan Bakan Bilgin EYT düzenlemesi ile ilgili "EYT’den, kadınlar için 20 yıl, erkekler için 25 yıl şartını yerine getirdikleri zaman onlar da bundan istifade edecekler.
Yaptığımız düzenleme herkesi kapsayan bir düzenleme, sınır koyan bir düzenleme değil." şeklinde konuştu. İşte EYT son dakika gelişmesinin detayları...
EYT'DE YIL - PRİM ŞARTI NE OLACAK?
Bakan Bilgin, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, Bakanlığının 2023 yılı bütçesinin üzerinde milletvekillerinin eleştiri ve sorularını yanıtladı.
Görüşmelerin sunum kısmında EYT ile ilgili yaptığı, "Şu anda yaş şartını kaldırırsak prim gün sayısı ve hizmet süresi tutan yaklaşık 1,5 milyon kişi var." açıklamasını anımsatan Bilgin, şöyle konuştu:
"EYT konusunda çok açık söyledim. Bugün 1,5 milyon civarında dediğim rakam; haziranda aldığımız veri. Bu rakam yıl sonu itibarıyla değişir. Çünkü orada neye bakıyoruz? Prim gün sayısına. Bazı milletvekillerince 'prime takılanlar' gibi bir şeyin oluşacağı söylendi. Prime takılanlar olmayacak. Neden olmayacak? Çünkü o günkü, 8 Eylül 1999 öncesi prim gün şartını değiştirmiyoruz; 5000 ve 5400."
KADINLAR İÇİN 20, ERKEKLER İÇİN 25 ŞARTI
Bakan Bilgin konuşmasının devamında "Bu, kötü senaryoları kafanızdan silin. Öyle bir şey yok. Bugün bu arkadaşlar yıl sonu itibarıyla emekli olabilecek olanlar, bu düzenlemeyi yaptığımızda emekli olacak da geriye kalan yaklaşık 4 milyon insan ne olacak?
İki şartı kaldırmıyoruz: Prim gün sayısı ve yıl sayısı. Kadınlar için 20, erkekler için 25 şartını yerine getirdikleri zaman onlar da bundan istifade edecekler. Yani yaptığımız düzenleme herkesi kapsayan bir düzenleme, sınır koyan bir düzenleme değil. Zannedersem bu açıklamalarım yeterli olmuştur." ifadelerine yer verdi.
Bu açıklamaların ardından 1.5 milyon kişi nasıl emekli olacak? sorusu en çok merak edilen konu oldu. Sosyal Güvenlik Uzmanı Emin Yılmaz, CNN Türk ekranlarında konuya ilişkin detayları paylaştı.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Emin Yılmaz'ın konuşmasından öne çıkanlar ise şöyle: Kademeli yaşla ilgili problemi olan 4 milyon kişi vardı. Prim olmazsa olmaz ama yaş önemli bir sorundu. Aralık ayında bu torba yasa meclise girecek. Benim öngörüm, ilk etapta 1.5 milyon insanın emekli olacağıdır. Geri kalan 2.5 milyon kişinin de peyder pey emekli edileceğidir. Aralık ayında torba yasa meclise girecek.
Ocak ve Şubat ayında ilk 1.5 milyon emekli olacaktır. Burada belli şartlar var tabi, kadınlarda 20, erkeklerde ise 25 yılın doldurulması lazım. Gün geçtikçe geriye kalan ve şartları dolduran insanlar emekli olabilecektir. Bununla beraber de mağduriyetler giderilmiş olacaktır.
Nasıl emekli olunacağını prim giriş tarihi belirlemektedir. Prim şartı olmazsa olmaz. 1976 ve 99 arasında erkelerde 5000 ile 5900 gün arasında prim şartı var. Kadınlar için de bu şart 5975 gün. Giriş tarihi ile Emeklilik yaşı belirlediği için giriş tarihinden itibaren primler, 1.5 yıl arayla devamında da 1 yıl atlayacak şekilde ilerliyor.
Prim şartının o yüzden mutlaka olması gerekiyor. Sayın bakanın da söylediği oydu. İlk etapta 1.5 milyon kişi yaralanacak. Bunun ardından şartları tamamlayanlar için peyder pey bir emeklilik süreci olacak. Şu anda prim yaş ve yıl şartını tamamlayan 1.5 milyon kişi var. Daha sonrasında da bu şartları yerine getirebilen herkes için emeklilik süreci başlayabilir.
MAAŞ FARKI OLACAK MI?
Yasalar doğrultusunda aylık bir bağlantı oranı var. Yaşınız gibi unsurlar bağlayıcı unsurlar oluyor. İlk çalışma EYT için olacak. Bununla ilgili yapılacak çalışmalar var. Bakan Bilgin, ilerleyen dönemde bunun için çalışma yapılacağını açıkladı. Asgari ücret üzerinden priminiz yatırıldığında taban fiyatlanması yapılacak.
Primi asgari ücret üzerinden yatanlar yine o miktar üzerinden maaş alacaklardır. Primi asgari ücretten yüksek yatanlar için de fiyatlar değişecektir. Yasa aralık ayında çıkacak. Yaşı gelenler sadece beklemeli.
YAŞI DOLAN 5 BİN GÜNDE EMEKLİ OLACAK MI?
Eğer EYT çıkmamış olsaydı, 5900 gün üzerinden emekli olacaktı.
KAÇ KİŞİ YARARLANACAK?
Tam sayılar bakanlık bünyesinde. Yaşla ilgili olan durum yaştan dolayı kaynakladığı için ek bir şart getirilmeyecektir. Çalışma yılı ve prim günü de değişmeyecektir. İlk etapta 1.5 milyon insanın sorunu çözülecektir.
STAJYERLER
Stajlarda uzun vadeli sigorta primleri yatırılmadığı için uzun dönem primleri görünmüyordu. Stajyerler için de bir çalışma yapılacağını sayın bakan söylemişti. Aralık ayında netleşecektir.
ASKERLİK BORÇLANMASINI ÖDEYİNCE EMEKLİ OLUNABİLİR Mİ?
Süreyle ilgili bir sıkıntı yoksa olabilir ama askerliği saydırdığı için Emeklilik giriş yaşı bir sene geriye gideceği için süreyle ilgili bir sorun yaşanabilir. Onun için bir sonraki yılın beklenmesi gerekebilir. Prim günü 5000 ise 1996 girişliler de emekli olunabilir. Prim günü tamamlayan tüm EYT’liler emekli olabilecektir.