Dünya'nın, yuvamızın doğal uydusu Ay, gezegenimizin en yakın komşusu ve arkadaşı konumunda. Güneş'in etrafında gerçekleştirdiğimiz 365 günü biraz aşan turumuzda bize eşlik ediyor, gecemizi aydınlatıyor. Ancak “en yakın” olma durumu ve hatta genel olarak “yakın” olma hali sürekli genişleyen evrende göreceli bir ifade...
NASA'ya göre Ay, yaklaşık 384 bin 400 km uzağımızda. Bu, Mavi Bilye ile Ay arasına 30 adet Dünya boyutlarında gezegen sığdırabileceğimiz anlamına geliyor.
Bununla birlikte mesafe her zaman değişiyor çünkü Ay'ın Dünya etrafındaki yörüngesi mükemmel bir daire değil, bir oval. Ay, en uzak noktasında Dünya'dan 405 bin 696 km uzaklıkta yer alıyor. Dünya'ya en yakın anında ise aradaki mesafe 363 bin 105 kilometreye düşüyor.
Arkadaş ortamlarında satacağınız bir bilgi daha verelim: NASA'nın aktardığına göre Ay, Dünya'dan her yıl yaklaşık iki buçuk santimetre uzaklaşıyor.
NASA, uzay yolculuğu yapan diğer ülkeler ve hatta ticari oyuncular, Ay'ın güney kutbundaki karanlık kraterlerde su buzunun gömülü olup olmadığıyla ilgilendikleri için, Ay'a yapılan zorlu yolculuk uzay araştırmalarının ön saflarında yer almakta. Buz çıkarılabilseydi, içme suyu ve roket yakıtı yapımında kullanılabilirdi. İkincisi, Ay bu sayede uzay yolculuklarında bir benzin istasyonu görevi de görebilirdi.
Ay'a gitmek ne kadar sürer?
Ay'a gitmenin ne kadar sürdüğü aslında tamamen farklı bir soru ve cevap, uzay aracının hızı ve rotası gibi farklı faktörlere bağlı olarak değişmekte. Modern roketler ve tahrik sistemleri iki buçuk ila dört gün arasında Ay'a ulaşabiliyor.
Yapılan bazı uçuşlar ise yakıt maliyetlerinden tasarruf etmek için daha doğal bir rota izliyor. Örneğin özel bir Japon girişimi olan ispace'in Hakuto-R görevi, 11 Aralık 2022'de SpaceX Falcon ile fırlatılmış ve Ay'ın yörüngesine ancak 21 Mart 2023'te girebilmişti. Bu aheste uçuş başarılı olsa da iniş sırasında uzay aracının yakıtı bitip düşünce Ay'a istenen iniş gerçekleştirilememişti.
Pek çok mürettebatsız, robotik uzay aracı aya uçtu, ancak yalnızca 24 kişi bu yolculuğu gerçekleştirdi ve bunların sadece yarısı Ay'ın yüzeyinde yürüdü. Ay'a en son 1972'de bir insan ayak basmıştı. NASA'nın astronotlarını Ay'ın güney kutbuna göndermeye hazırlandığı yeni Artemis görevleriyle bu durum yakında değişebilir.
Artemis II görevi için NASA, Christina Hammock Koch, Reid Wiseman ve Victor Glover'ı; Kanada Uzay Ajansı ise Jeremy Hansen'i seçti. Bu isimler son Apollo görevinden bu yana derin uzaya seyahat eden ilk insanlar olacaklar. Uçuşun 2024'te başlaması planlanıyor.
Fakat bu isimler Ay'a inmeyecekler. Dört mürettebat üyesi Orion uzay aracının yaşam destek sistemlerini test etmek için Ay'ın uzak tarafının 16 bin 737 kilometre ötesine yolculuk edecek. NASA gemi iyice incelendikten sonra onun astronotların Ay yürüyüşüne gönderilmeye hazır olduğuna ikna olacak.
Her şey plana göre giderse NASA, 2025'te veya daha sonraki bir tarihte Artemis III görevi sırasında Ay'a ilk kadın ve beyaz olmayan bir bireyi gönderecek.
Kaynak: Elisha Sauers, Mashable'da editör. / Metin Aktaşoğlu yerelleştirdi.