Deneylerde veya matematiksel modellerde değişkenler iki gruba ayrılabilir.
Deniz seviyesinden farklı yüksekliklerde hava basıncını ölçtüğümüzü ve bu iki değişken arasında matematiksel bir ilişki kurduğumuzu düşünelim. Bu deneyde, hava basıncının değişmesine yol açan etken, deniz seviyesinden yüksekliktir. Deniz seviyesinden yükseklik ise, hava basıncından bağımsız olarak, değerini bizim belirlediğimiz bir değişkendir. Dolayısıyla, bulduğumuz ilişkideki bağımlı değişken hava basıncı ve bağımsız değişken deniz seviyesinden yüksekliktir.
Koordinat sisteminde, genellikle bağımsız değişken x-ekseninde ve bağımlı değişken y-ekseninde gösterilir.