Aflatoksini sütten uzak tutmak
Aflatoksin M1’in süte geçmesi, dünya çapında süt üreticilerinin en büyük endişesidir. Sütçü ineklerin rumeni, yemdeki aflatoksin B1’in bir kısmını detoksifiye etse bile, geri kalanlar aflatoksin M1’e dönüşür. Aflatoksin M1, süte geçebilen kontaminantlar arasında ilk sırada yer alır ve gıda kaynaklı aflatoksin B1 gibi insan sağlığına zararlıdır. Aflatoksin yönetimi, ineklere sunulan yem kaynağının özenli seçimi ve depolanması ile başlar. Her bağlayıcı maddenin etkili veya selektif olmamasından dolayı, doğru mikotoksin bağlayıcıyı seçmek önemlidir.
Yem kaynağı
İşletmede aflatoksin kontaminasyonu ile ilgili problem çıktığında, esas adım toksinin ana kaynağını veya kaynaklarını belirlemek olmalıdır. Aflatoksin birçok yemde olmasına rağmen, özellikle fıstık, pamuk tohumu ve soya gibi yağdan zengin yemlerde daha yoğun şekilde bulunur. Mısır ve buğday gibi tahıllar, özellikle insektler tarafından veya kuraklık stresinin danelere zarar vermesi durumunda aflatoksin ile kontamine olabilir. Bazı bölgelerdeki, özellikle sıcak, nemli tropik veya subtropik iklimlerde bulunan işletmeler daha büyük risk altındadır.
Yemin tamamı aflatoksin B1 açısından kontrol edilmeli, ayrıca tüm malzemeler ayrı ayrı küf üremesi açısından kontrol edilmelidir. Ayrıca yemden alınan kontrol örnekleri analiz edilmeli ve diğer örneklerle kombine edilerek kontrol edilmelidir. Aflatoksinler, genel olarak düzensiz yayılım gösterirler; yemin bazı noktalarında daha yüksek konsantrasyonda bulunurken, alınmış olan örneklerde hiç bulunmayabilir. Bu nedenle farklı bölgelerden belli aralıklarda örnekler alınmalıdır.
ÖNERİ 1 Düzenli aralıklarla alınan örnekler depodaki yemlerin tamamını temsil eder.
Yemin depolanması A. flavus gibi aflatoksin B1 üreten Aspergillus türleri sık sık mantar depolar. Bu tip aflatoksin problemleri uygun olmayan depolama koşullarında meydana gelir. Yemlerin ambalajı hasarsız ve nem oranları düşük olmalıdır. Ambalaj üzerindeki nem lekeleri, paketin beton zeminle temas etmesi ya da sıcak yemin soğuk ambalaja aktarılması sonucu şekillenen yoğunlaşmadan dolayı meydana gelir.
Saman ve silaj gibi yemlerin depolama yönetimi de önemlidir; besleme amacıyla alınan yem, balyada gevşemeye ve yemin fazla havaya maruz kalmasına sebep olmamalıdır. En iyi depolama yönetiminde bile, yem balyasının fazla havayla temas etmesi sonucu Aspergillus’a maruziyet şekillenebilir. Aflatoksinin yemi kontamine etmesi ve kültür oluşturması için hafif bir nemlilik ve sıcak hava yeterlidir.
ÖNERİ 2 Yemin üzerinde gözle görülebilen küflenme başlan gıcı dahi varsa, hayvanlara vermekten kaçınılmalıdır. Ayrıca yemleme alanını düzenli temizleyin, hijyene dikkat edin.
Mikotoksin bağlayıcı seçimi
Mikotoksin bağlayıcılar, aflatoksin kontaminasyonunun önlenmesinde önemli bir aracıdır. Her mikotoksin bağlayıcı etkili ya da selektif olmadığı için doğru bağlayıcının seçimi elzemdir. Etkili olanlar hızlı ve güçlü bir bağ yaratır. Yüksek miktardaki aflatoksin B1’i zor pH ortamında -örneğin; pH 5.0- bağlayabilen düşük konsantrasyondaki bağlayıcılar en etkili bağlayıcı olarak tanımlanır. AB ruhsatlandırma şartlarına göre etkili bir bağlayıcının etkinliği bu şekilde değerlendirilir. Specificity is important because some binders will reduce the availability of vitamins, veterinary medicines and antibiotics. Under high aflatoxin pressure, it may be necessary to increase the level of binder included at which point specificity becomes even more important.
Bağlayıcı seçiminde spesifite de büyük önem taşır, çünkü bağlayıcılar bazı vitaminlerin, antibiyotiklerin ve ilaçların metabolizmasını da olumsuz yönde etkileyebilirler. Yüksek aflatoksin baskısı durumunda bağlayıcıların miktarı artırılmalıdır; tam bu durumda bağlayıcıların spesifitesi daha büyük önem kazanır. Mycofix® ürün ailesinin üyesi olan Mycofix® Secure, etkinlik, spesifite ve düşük geri döndürülebilirliğinin yanı sıra güvenlik (bazı bağlayıcılar ağır metaller ve dioksinler ile ilişkilendirilebilir) açısından tüm AB şartlarına uyum sağlayan tek üründür.
ÖNERİ 3 Hem etkili hem de selektif olan bir mikotoksin bağlayıcı seçin!
Diğer mikotoksinler
Aflatoksinler, sütçü ineklerin performansına ve sütün kalitesine etki edebilen tek mikotoksin çeşidi değildir. Örneğin, deoksinivalenol bağırsak bariyerini aşarak ve rumenin mikroflorasına etki eder, böylece süt üretimine etki edebilir. Olumsuz yönde etkilenmiş olan mikrobiyal fermentasyon, aflatoksin detoksifikasyonunu azaltır, ardından ise olumsuz yönde etkilenmiş olan bariyer daha yüksek miktarda aflatoksin alımına neden olabilir.
Bu nedenle aflatoksinlerin ve diğer mikotoksinlerin etkili yönetimi, aflatoksinin etkili/selektif bir şekilde bağlanması ve deoksinivalenol gibi mikotoksinlerin kanıtlanmış biyotransformasyonunu içeren geniş bir yaklaşımı içermelidir.
ÖNERİ 4 Mikotoksin mücadele stratejisini, yem içerisinde farklı mikotoksinlerin var olduğunu varsayarak şekillendirin. Bu şekilde hayvanların performansının da etkilenmeyeceğinden emin olabilirsiniz.
Özetle...
Aflatoksin B1’in, süt ürünlerinde aflatoksin M1 olarak görülme ihtimali yüksek olduğundan süt üreticileri için büyük bir endişe nedenidir. Kontaminasyon riskinin en aza indirilmesi için mikotoksin mücadele stratejisi uygulanmalıdır. Mikotoksin azaltma stratejisinin parçası olarak yeme etkili ve selektif mikotoksin bağlayıcı ürünler eklenmelidir.