Ekonomide kayıt dışılıkta Mozambik düzeyindeyiz
Ekonomide kayıt dışılıkta Mozambik düzeyindeyiz
Türkiye’de kayıt dışı ekonominin büyüklüğü milli hasılanın yüzde 25,6’sıdır. Türkiye bu oranla Malezya, Mozambik ve Yemen ile aynı kayıt dışılık düzeyindedir.
Türkiye’de kayıt dışı ekonominin büyüklüğü gayri safi milli hasılanın yüzde 25,6’sıdır. Bu rakam dünyadaki diğer ülkelerin durumu ile karşılaştırıldığında Türkiye’nin ekonomik kayıt dışılık açısından çok geri bir ligde olduğu ortaya çıkıyor. Türkiye yüzde 26,5 ile Malezya, yüzde 26 ile Mozambik ve yüzde 25,2 ile Yemen ile aynı kayıt dışı ekonomi boyutunda. Dünya Bankası için araştırmayı hazırlayan Boğaziçi Üniversitesi’nden Prof. Ceyhun Elgin, kayıt dışı ekonominin en önemli belirleyicilerinden birinin demokrasi olduğunu söyledi. Prof. Kayıt dışı ekonomideki artışın işsizlikten ekonomik büyümeye kadar birçok faktörü etkilediğini belirten Elgin, “Demokrasinin zayıf olduğu ülkelerde kayıt dışı ekonomi daha büyüktür. Çalışmamıza göre kayıt dışı ekonominin salgın döneminde hükümetler tarafından hazırlanan ekonomik paketlerin boyutu üzerinde etkisi var. Kayıt dışı ekonominin nakit kullanımını artırarak enflasyonu artırdığını ve vergi gelirlerini azaltarak kamu maliyesini zayıflattığını anlatan Prof. Elgin, “Kayıt dışı ekonominin büyüklüğü gelir dağılımını ve para politikasını da etkiliyor” dedi.
VERGİ BASİTLEŞTİRİLMELİ
Vergi politikalarının çok karmaşık olduğu ülkelerde kayıt dışılığın yüksek olduğunu belirten Prof. Elgin, “Türkiye’de vergi sisteminin topyekûn bir reformla sadeleştirilmesi kayıt dışı ekonominin azaltılmasında etkili olacaktır” dedi. Prof. Elgin’e göre yapısal bir sorun olan kayıt dışılığın yüksek olduğu ülkeler, vergi ahlakının düşük olduğu ülkelerdir. Yasal olan ancak yürütülme şekli itibariyle tescil edilmemiş tüm ekonomik faaliyetler kayıt dışı ekonomi tanımına girmektedir.
Ayrıca kayıt dışı istihdamda dünya liderliği için oynuyoruz.
Araştırmaya göre Türkiye’de kayıt dışı çalışanların oranı yüzde 32. Bu oranla Türkiye yüzde 31,6 kayıt dışılıkla Meksika, yüzde 30,5 kayıt dışı istihdamla Guatemala ve yüzde 29,2 kayıt dışı istihdamla Romanya ile aynı seviyede. Rusya’da kayıt dışı istihdam oranı yüzde 6,7’dir. Almanya’da 9.9. 6.5 Norveç’te. Prof. Elgin, “İnsanlar neden kayıt dışı çalışıyor? Çünkü kayıtlı bir iş bulamıyor. Burada önce yapısal sorunları çözmemiz gerekiyor” dedi.