Karanlık Atmosferini İliklerinize Kadar Hissedeceğiniz 20 Gotik Film
Gotik filmler, klasik gotik edebiyatta mevcut olan temaları ve ortamları yeniden yaratmaya çalışan muayyen bir film türünde yer alan filmlerdir. Gotik filmler, tematik olarak çoğu zaman saplantılı romantik durumlar, aile entrikaları, ihanet, kötülük ve doğaüstü olaylar şeklinde konular etrafında döner ve oldukca çeşitlendirilebilir. Birçok gotik filmin ortak ve belirleyici özelliği, çoğu zaman bir ana karakterin etrafında oluşan ve öteki karakterlere üçüncü bir kişi olarak bakmamızı elde eden çekim atmosferidir. Sinema endüstrisinin başlangıcından bu yana; 18. Ve 19. Yüzyıllardan kalma klasik gotik edebiyatın film senaryolarına uyarlanabilmesini sağlama ve türün özünü modern zamanlarda geçen yeni hikâyelerde soruşturma yönünde girişimler oldu. Bu filmler; tansiyon yaratmak için sırlar ve sırlarla ilgili ipuçları kullanmaları ve genelde büyük oranda vahşet içeren sahnelerin olmaması itibariyle korku filmlerinden spesifik yönlerle ayrılır. Gelin mevzuya daha ayrıntılı bakalım ve 20 gotik filmi beraber inceleyelim.
Gotik filmlerde öne çıkan unsurlar
Çoğu gotik film, ana bir genre (film türü) olmaması itibariyle ruhsal dram, psikolojik gerilim ve paranormal korku filmlerinin çatısı altında değerlendirilir. Gotik edebiyatın özelliklerinden biri de karakterlerin etrafındaki çevrenin tasviridir ve bazı gotik filmler bu özelliği sinemaya çok yetkin bir biçimde taşımıştır. Aydınlatmaya, bilhassa karanlık tonlara özel bir ehemmiyet verilmesi ve film setlerinin çekimler için özel olarak seçilmesiyle, bu filmler gotik edebiyatın karanlık yönünü ve yarattığı gizem duygusunu aktarabiliyor.
Filmlerdeki özel efektler, gerçekte var olamayacak fakat hikâye için lüzumlu duyguları yansıtan karanlık şehirlerin ve yüksek kalelerin izleyicilerle buluşmasına izin veriyor. Gotik eserlerde mekân; karakterleri izole etmesi yada onları bir araya getirmesi, ayrıca bazı gerçeklerin saklı tutulması gibi işlevleriyle birçok hikayede bir oyuncu görevi görür. Bu nedenle set tasarımları da hızla gotik filmlerin önemli bir parçası haline gelmiştir.
Gotik film türünde karakter seçimi de türün spesifik bir yönüdür. Nasıl ki romanlar, vaka örgüsünün akışı içinde öngörülebilir roller oynayan muayyen tiplemeleri hızla oluşturuyorsa, bu romanlardan uyarlanan filmlerin karakterleri de bu halde gelişti. Bazı aktörler; kahramanı, savunmasız bir sevgiliyi yada fena adamı o denli iyi canlandırırlar ki, bu tarz karakteristik rollerin vazgeçilmezi haline gelirler ve benzer karakterleri birçok film süresince canlandırırlar. 1931 yapımı efsanevi Dracula filminin baş karakteri olan Kont Dracula’yı canlandıran Béla Lugosi’nin gotik film klasiklerinde unutulmaz bir kötü adam haline gelmesi benzer biçimde…
Bazı gotik filmler, kurguda çoğunlukla görülen doğaüstü unsurları ele alırken güçlü bir tansiyon duygusu yaratmayı da başardılar. İlk zamanlarda, deforme olmuş bir karakteri yada bir hayaleti tasvir etmek için makyaj ve diğer efektler kullanıldı. Daha sonra, hususi efektler; doğaüstü karakterleri ve olayların, izleyiciler için daha inandırıcı görünmesine oldukça yardımcı oldu. Hatta daha kompleks bazı özel efektler sayesinde, bazı romanlarda ifade edilen fantastik sahneler, başlangıçta tasarım edildikleri benzer biçimde resmedilebildiler.
Gotik filmlerinin kağıttan beyazperdeye uyarlandıklarında genelde başarıya ulaşmış olamadıkları birkaç alan, uzun bir geçmişe dayanan öyküler ve birinci kişi anlatımlı romanlardır. Bazı duygusal olay örgüleri o denli karmaşık şekillerde ortaya menfaat ki, devamlı ifade olmadan hikâyeyi anlaşılır kılmak fazlaca zor olabilir. Bunun yanı sıra Victoria periyodu gotik eserlerindeki sex korkusu, kadınların ezilmesi yada sosyal hiyerarşilerin eleştirisi gibi bir konunun alt metnini yakalayamayan bazı gotik filmler de bulunmaktadır. 21. Yy sinemasında gotik eserler çoğu zaman çağdaş zamanda geçmiş olduğu varsayılarak güncellenmiş ve klasik gotik filmlerin spesifik özelliklerinden bazılarını yitirmiştir.
Bu yazımızda ortalama 100 senelik bir tür olan gotik filmlerin en kanaatkar örneklerinden 20 tanesini sizler için derledik ve kısaca tanıtacağız. Keyifli okumalar.
Bu yazımızı da incelemek isteyebilirsiniz: Karanlık ve Gizemli Doğasıyla En İyi Gotik Edebiyat Eserleri
1. Relic – Azap (2020) – IMDB: 6.0
Yaşlı bir hanım olan Edna açıklanamaz bir biçimde ortadan kaybolduğunda, kızı Kay ve torunu Sam, ailelerine ilişik ve çürümeye terk edilmiş olan kır evine koşarlar ve onun yokluğunda evin her yerinde görülebilen ve kademe kademe güçlenen bunama hastalığına dair ipuçları bulurlar.
2. Histoires Extraordinaires / Spirits of the Dead – Şeytanın Kurbanları (1968) – IMDB: 6.4
Hayalet bir atı kendisine musallat eden zalim bir kontes, tıpatıp aynı atın musallat olduğu sadist bir asker ve Şeytan’ın musallat olduğu alkolik bir aktör hakkında bir Edgar Allan Poe hikâyesi, usta yönetmen Federico Fellini’nin de bulunduğu üç yönetmen tarafından beyazperdeye uyarlanıyor.
3. His House (2020) – IMDB: 6.5
Göçmen bir çift, savaşın harap etmiş olduğu Güney Sudan’dan kaçmak zorunda kalır. Ancak hemen sonra, düzgüsel görüntüsünün altında gizli saklı bir fenalık bulunan bir İngiliz nahiyesine taşınmalarının arkasından yeni hayatlarına uyum sağlamakta zorlanmaya başlarlar.
4. Mother! – anne! (2017) – IMDB: 6.6
Cennet benzer biçimde görüntüsü ile yemyeşil ama vahşi bir ormanla çevrelenmiş düzlük bir çayırda, kısa sürede yanarak yerle bir olmuş ancak özveriyle restore edilmiş tenha bir malikane bulunmaktadır. Bu malikanenin sahibi olan ve inzivaya çekilen bir çiftin ilişkileri, evlerine gelen davetsiz misafirlerce sınanacak, bu esnada rahatlık içindeki yaşamları da tehdit dibine girecektir.
5. The Mummy – Mumya (1959) – IMDB: 6.7
1890’lı yıllarda İngiliz arkeologlardan oluşan bir ekip, Prenses Ananka’nın el değmemiş mezarını keşfeder; sadece yanlışlıkla Baş Rahibinin mumyalanmış bedenini hayata döndürürler. Üç yıl sonra İngiltere’de, aynı Mısır dininin bir takipçisi; kutsal geçmişi yağmalayanlardan tüyler ürpertici bir intikam almak için mumyayı serbest bıraktığında ise pek fazlaca insanın yaşamı bir kaosa sürüklenecektir.
6. The Raven – Kuzgun (1935) – IMDB: 6.8
Dr. Vollin, işkence aletlerine karşı hastalıklı bir takıntısı olan parlak zeka fakat dengesiz bir cerrahtır. Bir araba kazasında yaralanan sosyetik güzel Jean Thatcher’ın yaşamını kurtarmasının arkasından ona giderek daha fazla artan bir alaka duymaya başlar. Bu ilgisi takıntıya dönüşür.
7. House of Usher – Korkunç Ev (1960) – IMDB: 6.9
Philip Winthropi nişanlısı Madeline Usher tarafınca aile evine misafirliğe çağrılır. Varlığı, özellikle Madeline’in erkek kardeşi Roderick tarafınca hiç hoş karşılanmamaktadır. Roderick, Usher’ların irsi fiziksel kusurlardan muzdarip bulunduğunu ve lanetlendiğini Philip’e açıklar. Madeline’in Winthrop’la evlenmesinin de bu laneti devam ettireceği söylenmektedir. Çok geçmeden Usher’ların evinde uğursuz bir şeylerin döndüğü anlaşılacaktır.
8. The Curse of Frankenstein – Frankenştayn’ın Laneti (1957) – IMDB: 7.0
Baron Victor Frankenstein; cinayetten idam edilmeyi beklerken, bir rahibeye başından geçenleri yaşama döndürdüğü bir yaratığın hikayesini anlatır. Tasarladığı benzer biçimde davranmayan bu yaratığın yaptıklarından dolayı yaratıcısının başı büyük derttedir. Bu konum onlarca adamın canına mal olmuştur.
9. Possession – Saplantı (1981) – IMDB: 7.3
Genç bir hanım, bilinmeyen bir nedenle ailesini terk etmiştir. Eşi bu meçhul durum ile alakalı doğruyu öğrenmeye karar verir ve kendisini terk eden eşinin peşine düşer. İlk başta, başka birisi için terk edildiğinden şüphelenir. Ancak yavaş yavaş, eşiyle ilgili; aralarındaki ilişkinin boyutlarını aşan tuhaf vakalar keşfetmeye başlar.
10. The Lodger: A Story of the London Fog – Kiracı: Sisli Bir Londra Hikayesi (1927) – IMDB: 7.3
“İntikamcı” olarak bilinen ve sarışın bayanları öldüren bir seri katil, Londra’da başıboş dolaşmaktadır. Bu esnada kiralık bir oda arayan Bay ve Bayan Bunting’in evine esrarengiz bir erkek gelir. Buntings’in kızı, davaya atanan dedektiflerden biriyle görüşen sarı saçlı bir modeldir. Dedektif, kiracıyı imrenir ve onun “intikamcı” olabileceğinden şüphelenmeye adım atar.
11. El Espinazo del Diablo – Şeytanın Bel Kemiği (2001) – IMDB: 7.4
Babası İspanya İç Savaşı’nda ölen 12 yaşındaki Carlos, bir yetimhaneye nakledildikten sonrasında, bu malikanenin karanlık bir geçmişe sahip olduğunu ve aynı zamanda ortaya çıkarması gereken birçok karanlık sırra vakıf bulunduğunu keşfeder.
12. Dracula – Drakula (1931) – IMDB: 7.4
Transilvanyalı vampir Kont Dracula, saf bir emlakçıya boyun eğdirerek, Londra’da bir malikaneye yerleşir. Burada gündüzleri tabutunda uyuyan Dracula, geceleri ise kanlarıyla beslenebilmek için potansiyel kurbanlarını arar. Ancak bir kurbanının dostları, kendisine “dur” demek için ellerinden geleni ardlarına koymayacaklardır.
13. The Orphenage – Yetimhane (2007) – IMDB: 7.4
Yetim bir hanım olan Laura, ailesini eskiden engelli çocuklar için bir yetimhane olan çocukluk evine geri getirir. Çok geçmeden oğlu, yeni bir düşsel arkadaşla yazışma kurmaya adım atar. Bu esnada Laura, engelli evlatların ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik yetimhaneyi tekrar açmaya karar verir ve bunun şerefine bir parti verir.
14. A Page of Madness – Deliliğin Hizmetinde (1926) – IMDB: 7.4
Genç bir adam, bir akıl hastanesinde kapıcı olarak işe başlar ancak bu işe başlamasının daha derin nedenleri vardır. Amacı bu akıl hastanesinde kalan eşine yakın olmak ve kısa süre ilkin içerisinde intihara teşebbüs ettiği bu kurumdan onu kurtarmaktır. Ancak içerisinde hiç beklemeyeceği olaylara tanık olan bu erkek, az az çıldırmanın eşiğine gelir.
15. Jacob’s Ladder – Dehşetin Nefesi (1990) – IMDB: 7.4
New York’ta bir posta işçisi olan Jacob Singer, yıpranmış hayatının tamamen çözülmesini engellemek için hayata tutunmaya çalışıyor. Günleri; ilk evliliğini, yakın bir müddet önce hayatını yitirmiş olan oğlunu ve asker olarak katılmış olduğu Vietnam Savaşı’nda vazife günlerinde gördüklerini flashback’lerle hatırlaması ile geçiyor. Yeni eşi, Jacob’ın akıl sağlığını korumasına yardım etmeye çalışsa da gerçeklik ile hayal arasındaki çizgi Jacob için giderek daha gayri muayyen hale geliyor.
16. An American Werewolf in London – Kurt Adam Londra’da (1981) – IMDB: 7.5
İki Amerikalı üniversite talebesi olan David ve Jack, büyük bir kurt onlara saldırana dek sırt çantalarıyla Britanya’yı dolaşmaktaydılar. David bir ısırıkla hayatta kalır, sadece Jack vahşice öldürülür. David hastanede iyileşirken, her defasında kendisini bir kurt adama dönüşeceği konusunda uyaran Jack’i görmüş olduğu şiddetli kabuslarla uyanır. David bu korkunç fikre ikna olduğunda, bir sonraki dolunayda cani bir canavara dönüşmeden önce intihar etmeyi kafasına koyar.
17. The Omen – Kehanet (1976) – IMDB: 7.5
Bir Amerikan büyükelçisi olan Robert’ın etrafı, birbirinden esrarengiz cinayetlerle ve ölümlerle dolar. Kendi elleriyle yetiştirdiği çocuğun aslen Deccal olabileceği fikrine kapılan Robert için gerçeklik çok kompleks bir hâl alır. Evlat edindiği oğlu aslına bakarsak şeytanın öz oğlu mu?
18. All That Money Can Buy / The Devil and Daniel Webster (1941) – IMDB: 7.6
On dokuzuncu yüzyılda New Hampshire’lı bir çiftçi, ekonomik çıkarları için Şeytan’la bir anlaşma yapar; arkasından ünlü din adamı Daniel Webster’ı Tanrı’yla imzaladığı sözleşmeden çıkarması için görevlendirilir.
19. Das Cabinet des Dr. Caligari / The Cabinet of Dr. Caligari – Doktor Caligari’nin Muayenehanesi (1920) – IMDB: 8.0
Başarılı bir hipnozcu olan Dr. Caligari, katliam işlemek için bir uyurgezer olan Cesare’ı kullanmaya adım atar. Kirli çıkarlarına karşı çıkacak kimse yok mudur?
20. Rebecca (1940) – IMDB: 8.1
Kendine güvenen bir hanım, bir aristokratla evlendiğinde, yeni yaşamındaki bu role uyum sağlamaya çalışırken; evlendirilmiş olduğu erkeğin ilk eşinin evde gezinip duran bir imgesel varlığı olup olmadığından şüphelenmeye adım atar.
kaynak – sozcu, listelist