Tribolium sp. (Un Biti)
Bencileyin evini bin bir nevi börtü böcek ile paylaşan; eklem bacaklı dostlarının, bilhassa kış aylarında en büyük sıkıntıları, canlı yem bulabilmektir. Malum kış aylarında, soğukların başlayıp, tabiat ananın uykuya geçmesiyle, diğer canlılar gibi bizim haşerat tayfası da; bahar, güzel ve ılık yüzünü gösterinceye kadar elden ayaktan çekilmektedir. Bu durum haliyle evdeki akrep, tarantula gibi dostların aç ve mahzun kalmasına sebep olup, iç huzurumuzu bozmakta ve onlar gibi bizleri de mutsuz edebilmektedir.
Sevgili Can Rıza Tabur, Murat Şahingöz ve Emre Önem’in büyük özverilerle bugüne taşıdıkları “tarantulam.com” sitesi sayesinde Türkiye’de eklem bacaklı dostlar popülerlik kazandı; bu durum, eklem bacaklıları pet hayvanı olarak besleyenlere yönelik hizmetlerin ivmelenmesine de neden oldu. Bunun en bariz örneklerinden bir tanesi canlı yem ticareti yapan bir internet sitesinin (CanlıYemci.Com) yakın zamanda faaliyete geçmesidir. Bknz…
Herneyse, bu kadar laf kalabalığı yeter zannedersem. Araknidler içerisinde beslenmesi en zahmetli olanlar, hemen hemen tüm canlı gruplarında olduğu gibi spiderling olarak adlandırdığımız tarantula yavruları ve birinci kabuk değişimini tamamlayıp, annelerini terketme eğiliminde olan akrepciklerdir. Yani bebekler.
Tarantula Yavruları
Bebek tarantulalara ilk kez sahip olduğum dönemlerde, onlara zarar verebilme ihtimallerini göz önüne alarak un kurtlarını (Tenebrio molitor) besin olarak hiç tercih etmedim. Ki un kurtlarını bugün bile, ergin tarantulalarımın beslenmesinde zorunlu kalmadıkça kullanmıyorum. O günlerde bebeklerin beslenmesinde gözdem Meyve Sinekleri (Drosophila sp. Benim kültürüm Drosophila hydei‘den oluşuyordu) idi. Lakin onları birer birer toplamak, zaptetmek, uçmalarını engelleyebilmek adına şekilden şekile girmek bir zulümdü. Elbette kanatsız, mutant meyve sineklerini yem yapmak çok daha kolay olacaktı ancak bende kültürleri yoktu; temin edememiştim.
Bir kaç ay evvel, değerli arkadaşım Veteriner hekim İlkay Demirhan beyefendi, bana bir film kabı içerisinde bir miktar Tribolium sp. hediye etti. Anladığım kadarıyla İlkay beyin verdiği mini kültür, ülkemizde yaygın olan her iki Tribolium türünü birden içeriyordu; Tribolium castaneum ve Tribolium confusum.
Tribolium cinsi minik böcekler; Insecta (Böcekler) sınıfının, Coleoptera (Kınkanatlılar) takımının, Tenebrionidae ailesine mensuplar ve ambar zararlıları olarak tanınıyorlar. Larva ve ergin boyları 5 milimetreye kadar ulaşabiliyor. Ambarlarda muhafaza edilen un, kepek, irmik, hububat, çikolata, baharat, kuru meyve ve baklagillere zarar verip ekonomik kayba neden oluyorlar. Erginlerin ortalama ömürleri bir yıl, üç-dört yıla kadar da yaşayabildikleri bazı literatürlerde kayıt altına alınmış. Ergin dişi yaşam döngüsü esnasında 300-400 yumurta bırakabiliyor. Genellikle diğer zararlılar tarafından zedelenmiş hububatta veya kırılmış danelerde zararlı olurlar. Tüneller açtıkları için undaki bulaşığı kolayca farkedilebiliyor ve çok ağır bulaşmalarda ortamda belirgin bir asit kokusu oluşur. (Bu paragraf için kaynak bknz…)
Tribolium larvası
Evde bir kültür halinde beslenmeleri son derece basit. Benim kişisel gözlemim, Tenebrio molitor gibi müşkülpesent olmadıkları yönünde. En güzel yanları ise kısa zamanda çok sayıda üremeleri. Kültürünüzü oluşturmak için Ziraat fakültelerine, Tarım İl Müdürlüklerine ya da Biyoloji bölümlerine müracaat edebilir, ilgili uzmanlardan yardım isteyebilirsiniz. CanlıYemci.Com’da da satışı yapılıyor zannedersem. Olmadı Araknoloji Derneğine makbuz karşılığı yapacağınız küçük bir bağış ile sağlam bir kültür oluşturmanıza yetecek kadar bireyi ben de yollayabilirim.
Yataklık olarak kepek, yulaf ezmesi, maya ve bayat ekmek ideal. Arada yıkanmış bir patatesi çok ince, cips gibi doğrayıp yataklığa atarsanız şayet bundan çok hoşnut kalıyorlar. Havuç da olabilir, yeterki güzelce yıkanmış olsunlar. En az iki ayda bir, kültür kabında bulunan yumurtaları heba etmek uğruna, tüm yataklığı yenilemek, larvaların besin değerlerinin yüksekliği bakımından faydalı olacaktır.
Unutmadan ilave etmek isterim; Tribolium larva ve erginlerini akvaryum balıklarının da severek yiyeceklerine eminim.
Not: Metin içerisinde yer alan resimler, sahibinin izni alınmadan, kaynak gösterilerek dahi kullanılamaz.