Çok sayıda insanın Hababam Sınıfı ile bildiği yazar ve şair Rıfat Ilgaz'ın unutulmaz 10 eserini sizler için derledik...
Hababam Sınıfı (1957) : Önce dizi hikâye olarak Dolmuş dergisinde yayınlandı. Sonradan roman olarak toplandı. Film uyarlamalarına esin kaynağı oldu. Ayrıca tiyatroda da sahnelendi.
Pijamalılar (Bizim Koğuş) (1959) : Önce Bizim Koğuş adıyla yayınlandı. Daha sonra 1973'te Pijamalılar olarak çıktı.
Karartma Geceleri, İkinci Dünya Savaşı'nın sınırlarımıza dayandığı 1944 yılı. Ülkede, ekmek, şeker, yakacak gibi temel ihtiyaç maddeleri karneye bağlanmış, dışarıdan gelebilecek ani baskınları önlemek amacıyla geceleri her yerde karartma uygulaması başlamıştır. Şairlere, yazarlara, düşünürlere baskı uygulanan bir dönemdir aynı zamanda. Bu sıkıntılı günlerde, bir aydın, şair ve edebiyat öğretmeni olan Mustafa Ural yazdığı ve toplatılan şiir kitabı nedeniyle aranmaktadır. Sağlık problemleri vardır ve hemen teslim olmak istemez. İstanbul'un soğuk ve karartılmış sokaklarına, eş dost evlerine sığınır. Tutuklandığı zaman savaş bitmiştir, ama savaş yıllarının Türkiye'de bıraktığı izler daha uzun süre silinemeyecektir.
Meşrutiyet Kıraathanesi, Rıfat Ilgaz toplum yaşamının dramatik sahnelerinde mizah unurlarını ön plana çıkarmıştır. "Geçmişe Mazi"de anlattığı olaylar çizdiği tipler gerçektir, kalıcıdır ve hatta günlük yaşamımızda sık sık rastlanan kişilerdir.
Yarenlik, çağın gerçekleri, sorunları içinde tarihsel görevinin bilincine varması gereken bir şairin eylemi sözkonusudur bugün.Her yeni çağ aşağıdan yukarıya doğru itilerle oluşup gelişirken, toplumla içli dışlı olması gereken şair de gerçekçiliğin yeni biçimlerini yaratmaya itilmektedir. Şair toplumu değiştirme, oluşturma çabası içinde kendisini de değiştirip oluşturacaktır. Bu gerçeği Brecht'le birlikte yineleyebiliriz:'Her yeni çağ gerçekçiliğin yeni biçimini ortaya koymak zorundadır.'Şairin amacı, bu gerçekleri öğrenmekle bitmiyor. Bunları yapıtına bilgi olarak koymak, şairi sanat dışı gereksiz çabalara götürür. O, bu gerçekleri içeriğine uygun bir biçim içinde yansıtmak zorundadır. Şair, coşku ve hayranlık yaratan kişidir. Bu coşku ve hayranlık, benzer koşullar içinde yaşayanlar arasında mümkündür. Bir şiirin etkileyici ödevi, bu koşulların içindekilerle yüz yüze geldi mi başlar. Bu bakımdan şair yan tutan kişi sayılır."
Çocuk Bahçesi, Rıfat Ilgaz çocukların dünyasını, onların düşlerini gerçeklerini sevecen bir sesle dile getiriyor. Bir çocuk merakıyla sorup bir bilge ustalığıyla cevaplıyor. Çocuklar Rıfat Ilgaz’ın yüreğinde özel bir duyarlık alanı, geleceğe duyduğu umudun kaynağıdır.
Halime Kaptan, Rıfat Ilgaz, tarihte örneğine az rastlanan bir kahramanın hikâyesini anlatıyor Halime Kaptan'da. Bir kadın kaptanın fırtınalar, azgın dalgalar ve korsanlarla mücadele ederek İnebolu'ya cephane taşımasının romanıdır bu.Kurtuluş Savaşı yılları… Eli silah tutan bütün erkekler cepheye gönderilmiştir. Köyde yalnızca yaşlılar, kadınlar ve çocuklar kalmıştır. Herkesin tuza, şekere, ekmeğe hasret kaldığı o günlerde Halime geçimini sağlamak için sandalla Karadeniz'e açılır. Erkek kılığına girerek oğlu ve iki tayfasıyla çıktığı ilk seferinde bin bir zorlukla mücadele eder. Bu zorluklar onu yıldırmaz; Karadeniz'e tutkuyla bağlanır Halime… Halime Kaptan, Türk kadınının ülkesi için denizlerde verdiği mücadelenin ve Kurtuluş Savaşı'na cephane kadar, dalga dalga "umut" taşımasının da bir belgeselidir.
Yokuş Yukarı, yazarlığının yanı sıra dizgicilikten yayın yönetmenliğine kadar gazeteciliğin her aşamasında yer almış bir basın emekçisi olan Rıfat Ilgaz Yokuş Yukarı’da, Babıâli anılarını anlatıyor. Ilgaz, 1940’tan 1960’lı yıllara kadar, hapishane ve hastane arasında sürdürmeye çalıştığı gazetecilik yaşamının önemli bir bölümüne yer verdiği kitabında, Cağaloğlu yaşamından da ilginç kesitler sunuyor. Ayrıca Niyazi Akıncıoğlu, Sabahattin Ali, Orhan Veli, Sait Faik, Orhan Kemal, Aziz Nesin, Cahit Külebi, Yaşar Kemal, Turhan Selçuk, İlhan Selçuk, Can Yücel, Leylâ Erbil, Bedri Koraman, Yusuf Ziya Ortaç gibi edebiyat ve basın dünyasının önemli isimleriyle yaşadıklarını ve paylaşımlarını da aktarıyor. Ilgaz’ın, hayatının her döneminde olduğu gibi gazeteciliği sırasında da karşılaştığı baskı ve sıkıntılara rağmen mizahın gücünü kullanarak kaleme aldığı bu anılarını okurken, Babıâli’nin bir dönemine tanıklık edeceksiniz.
Şeker Kutusu, Rıfat Ilgaz'ın her yaştan okura seslendiği öykülerinden oluşan bir seçki. Bu öykülerde öyle insanlar ve olaylarla karşılaşırız ki, yazıldıkları zamanın üzerinden yıllar geçmiş olmasına rağmen her şey tanıdıktır. Kitaba adını veren öykünün kahramanı Ali Yılmaz'ın nişanlısına götürmek için yaptırdığı şeker kutusu elden ele dolaşıp sonunda kendisine geri gelir. Bu arada yaşananlar ve öykünün okuru merakta bırakan şaşırtıcı sonu, birçok soruyu da beraberinde getirir. Ustanın bütün eserlerinde olduğu gibi, bu öykülerinde de mizahla yoğrulmuş gündelik yaşamın sıradanlıkları anlam kazanır.