Binaların ayakta kalmasının ve yükünün eşit derecede dağılmasının en önemli sistemi olan kolonlar hakkında merak edilenleri detaylandırıyoruz. Kahramanmaraş depreminden sonra kulaklarımızın pek de aşina olmadığı yapı sistemlerini ve bina risk analizi gibi kavramları daha sık duymaya başladık. Bunlardan biri de kolon röntgenidir.
Kolon röntgeni binalardaki kolon sisteminin içerisindeki demir donatı (demir varlığı, dizilimi) gibi durumu inceleyen bir sistemdir. Duvar, kolon ve kirişlerde oluşmuş fakat gözle görülemeyen hasarları tespit için geliştirilmiş bir alettir. Aleti hasar olduğu düşünülen bölgeye yerleştirerek ölçüm yapılmaktadır. Cihazın dijital ekranından veriler okunmaktadır. İşlem çok kısa bir süre içerisinde sağlanmaktadır.
Bina Kolon Ölçüleri Nedir?
Kolonlar binanın dış ve iç etkilerinden kaynaklanan ağırlığın eşit bir şekilde yayılmasını sağlayarak daha güvenli ve daha dayanıklı bir ortamda bulunmamızı sağlayan bina destekleridir. Mimaride genellikle “taşıyıcı sütun“ olarak da belirtilmektedir. Binalar deprem yönetmeliğine uygun yapılmalıdır.
Bunun için öncelikle dikkat edilmesi gereken unsur zemindir. Daha sonrasında devreye kolon sayısı ve kolonların büyüklükleri (ölçüleri) dahil olur. Basit bir hesaplamayla dikdörtgen ve kare kesitli kolonlarda kısa kenar boyutu deprem yönetmeliğine göre 30 cm olarak belirlenmiştir.
Buna göre kare kesitli bir kolonun ölçüleri 30x30 cm kesitli olması gerekmektedir. Eğer kolon dikdörtgen kesitli ise ölçüleri en az 30x35cm olmalıdır. Bu boyutlardan daha az olmamak koşuluyla her binanın ve zeminin ihtiyaçları farklı olacağı için projeyi yürüten sorumlu uzman kişi tarafından kolon ölçüleri farklı olarak belirlenecektir.
Bina Kolonu Delinir Mi?
Ev içinde yapılacak dekoratif işlemler ya da TV monte etmek için kolonlarda delik açılmaktadır. Eğer kolonun demirine isabet etmeyecek şekilde ve uygun bir yöntemle delik açılırsa herhangi bir zararı olmamaktadır. Ancak kolonun demirine isabet edecek büyük bir delik ya da uygun olmayan bir şekilde delme işlemi yapılmamalıdır. Kolon binanın en önemli taşıyıcısıdır ve mutlaka delme işlemleri için uzman bir destek alınmalıdır.
Bina Kolon Tamiri Nasıl Yapılır?
Bina kolon tamiri yöntemi ya da güçlendirme yöntemi olarak bilinmektedir. Bina kolon tamiri için öncelikle hasarlı bölge tespit edilir. Aynı yöntemler kolon kuvvetlendirme işlemi içinde yapılmaktadır. Bina kolonu betonarme bölümünün artırılması, kolonun demir bir kafes içine alınarak kolona destek verilmesi ve kolona yeni başka kesitlerin eklenmesiyle tamir edilir. Yapılan bu işlemlerle yeni ve eski kolonun kaynaşması amaçlanır.
Bina Kolonları Nasıl Güçlendirilir?
Bina kolonlarını güçlendirmek için uygulanabilecek birtakım yöntemler bulunmaktadır. Kolona gömlek geçirme ya da mantolama, eski ve yeni yapılan betonarmenin kaynaşması gibi yöntemler bilinen en klasik kolon güçlendirme yöntemleridir. Güçlendirme işlemleri 5 katlı bir binayı düşünecek olursak ortalama olarak 40 gün kadar sürmektedir.
Bina Kolon Sayısı Kaç Olmalı?
Bir binanın sağlamlığı öncelikle zeminine, malzemesine ve kolon sayı ve kalitesine bağlıdır. Deprem yönetmeliğinde binanın taşıyıcı elemanları olan kolonlar hakkında net ifadelere yer verilmiştir. Deprem yönetmeliğine göre bir binada en az 4 tane 16’lık, 6 tane 14’lük kolon bulunması gerekmektedir. Buna göre kolonlar binanın yapılması gereken ve belirlenen boyutundan ya da sayısından daha küçük ya da daha az olamaz.