RTÜK’ten DW Türkçe’ye yeniden erişim engeli hamlesi
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), Deutsche Welle (DW) Türkçe'nin alternatif internet adresi için de lisans alması gerektiğine oy çokluğuyla karar vererek, erişim engellemesi getirilmesi için ilk adımı attı
ANKARA —
RTÜK, DW’nin sitesi 1 Temmuz 2022 tarihinde Türkiye’de tümüyle erişime kapatıldıktan sonra alternatif olarak hayata geçirilen dwturkce.com ile inspiredminds.de/tr adresleri için de görüntülü yayın lisansı başvurusu yapması gerektiğine oy çokluğuyla karar verdi. RTÜK’ün kararı henüz internet sitesinde kamuoyuyla paylaşılmadı.
RTÜK’ün CHP kontenjanından seçilmiş üyesi Tuncay Keser ise, sosyal medya platformu X hesabından yaptığı açıklama ile DW Türkçe’ye erişim engellemesine yönelik hamle başlatıldığını duyurdu. Keser, “Toplantıda dwturkce.com’a yayın lisansı başvurusu için 3 gün süre verilmesi, başvuru yapılmaması durumunda erişim engeli getirilmesi için yargı yoluna gidilmesi oy çokluğuyla kabul edildi. Basın özgürlüğüne, çok sesliliğe, haberciliğe tahammül yok” tepkisini paylaştı.
DW Türkçe Yayınlar Sorumlusu Erkan Arıkan ise, web sitesindeki haberde yer alan açıklamasında, DW Türkçe’nin tarafsızlık çizgisindeki yayınlarına devam edeceğini söyleyerek, “Günümüzde dünyada bilgi ve haber alma özgürlüğünün önüne geçmek ilerleyen teknoloji sayesinde artık çok zor. Elimizdeki imkanlarla dünyada, Avrupa'da, Almanya'da ve Türkiye'de yaşanan gelişmeleri farklı bakış açılarıyla, arka plan bilgileri ile okuyucularımıza, izleyicilerimize her zaman olduğu gibi farklı platformlarda aktarmaya devam edeceğiz” diye konuştu.
Özturan: “RTÜK’ün kararları medya çoğulculuğunu tehdit ediyor”
Avrupa Basın ve Medya Özgürlüğü Merkezi (ECPMF) Medya Özgürlüğü Acil Müdahale Koordinatörü Gürkan Özturan ise, VOA Türkçe’ye yaptığı değerlendirmede, “Türkiye’nin medya düzenleyici kurumu RTÜK uzun süredir hükümetin bir aygıtı gibi hareket ederek bağımsız medyayı hedef alıyor ve bu da ülkedeki medya çoğulculuğuna karşı büyük bir tehdit oluşturuyor” tepkisini gösterdi.
RTÜK’ün son yıllardaki faaliyetleri, bağımsız medyaya karşı kesilen cezalar ve yayın durdurma kararları bakımından “iyi niyetli olmaktan uzak olduğunu” söyleyen Özturan, “RTÜK’ün kararının, Anayasa Mahkemesi'nin Ekim 2022'de yürürlüğe giren ve en az 33 gazetecinin yasal süreçlerle karşı karşıya kalmasına neden olan ‘Dezenformasyon Yasası’nın ‘anayasaya uygun’ olduğuna ve ülke vatandaşlarının hak ve hürriyetlerini ihlal etmediğine hükmettiği gün gelmesi de ayrıca manidar. Bu durum sadece Türkiye’de yaşayanlar için değil, ülkeyi takip eden herkes, ülkede çalışan gazeteciler ve medya kuruluşları ile uluslararası medya için de büyük bir tehdittir. Bu tür gelişmeler, her demokratik sürecin vazgeçilmez bir unsuru olan medya özgürlüğüne ve çoğulculuğuna zarar vermektedir” dedi.
DW Anayasa Mahkemesi'nden hak ihlali kararı bekliyor
Almanya'nın 32 dilde yayın yapan uluslararası yayın kuruluşu DW ile birlikte ABD'nin uluslararası yayın kuruluşu Voice of America (VOA) Türkçe Servisi yayınlarına lisans başvurusu yapmadıkları gerekçesiyle erişim engeli getirilmişti.
RTÜK, 2019 yılında yürürlüğe giren yönetmelikle internet yayıncılarına lisans alma şartı getirmiş ve ardından Şubat 2022’de DW, VOA ve Euronews’in Türkçe yayınlarına başvuru için 72 saat süre tanımıştı. Sonrasında Euronews, haber sitesi üzerinden Türkçe canlı yayın yapmadığı ve görüntülü bülten yayınlamadığı için başvurudan muaf tutulmuştu. Ancak RTÜK, VOA Türkçe ve DW içinse verilen sürede lisans başvurusu yapmadıkları gerekçesiyle davacı olmuştu. Bu çerçevede, Ankara 1. Sulh Ceza Hakimliği’nin, 30 Haziran 2022'de VOA Türkçe ve DW’ye yönelik aldığı aleyhte karar doğrultusunda 1 Temmuz 2022 itibariyle erişim engeli hayata geçirildi.
Ardından DW, RTÜK’ün kararıyla uygulanan erişim engeline karşı Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) başvurdu. Bu başvuruda, Anayasa’nın 26 ve 28’inci maddeleri ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) düzenlediği ifade ve basın özgürlüğü gibi pek çok hükme aykırılık olduğu vurgulandı.