Türkiye'nin doğalgaz sıkıntısı sonrasında Türkiye'nin doğalgaz ile ilgili tüm rakamları merak edilmeye başlandı. Türkiye ne kadar doğalgaz ithal ediyor? Türkiye hangi ülkelerden doğalgaz ithal ediyor? Türkiye'de Doğalgaz Ne Zaman Biter? Kaç günlük doğalgazımız kaldı? Evlerde gaz kesintisi yapılacak mı? Sanayi tesislerindeki elektrik kesintisi evlere de gelir mi? Evet, doğalgaz ve elektrik üretimi hakkındaki bilgileri sizinle paylaşmak istiyoruz.
Türkiye'deki Doğalgaz Sıkıntısı Neden Oluştu?
İran, 10 günlüğüne Türkiye'ye gelen doğalgaz hattını teknik sorunları bahane göstererek kapattı. Aslında İran'ın soğuk kış koşulları nedeniyle kendi ülkesindeki doğalgaz ihtiyacını karşılamak için bu yolu tercih ettiği öne sürülüyor. Bu durum ilk defa karşılaşılan bir durum da değil, İran her kış bazen böyle zamanlarda doğalgazı kesmişti.
Doğalgaz sıkıntısının diğer bir sebebi de Aralık ayında Rusya'yla1998 yılında yapılan bir doğalgaz anlaşmanın süresinin dolması. Rusya'dan gelen bu sözleşmedeki doğalgazın kesilmesi sonucu bazı doğalgaz santrallerinde elektrik üretimi kısıtlanmak zorunda kaldı. 1998 yılında Rusya ile yapılan ve Türk Akım'dan iletilen doğalgazın 4 milyar metreküpü özel sektör; 4 milyar metreküpü BOTAŞ aracılığıyla aktarılıyordu.
Türkiye'nin Rusya'yla 1997 ve 1998 tarihli iki adet doğalgaz anlaşması yapmıştı. 1997 tarihli anlaşma kapsamında yıllık 16 milyar metreküp doğalgaz, Mavi Akım üzerinden ülkemize aktarılıyor. Bu anlaşmanın süresi ise 2025 yılında bitecek.
Rusya İle Doğalgaz Anlaşması Neden Yenilenmedi?
Enerji Politikaları Uzmanı Necdet Pamir'in aktardığına göre Rusya'yla hala anlaşmazlık sürüyor. Türkiye'deki özel şirketlerin borçlarını düzenli şekilde ödememesi sebebiyle GazProm'un anlaşmayı yenilemediği söyleniyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, 23 Kasım tarihli açıklamasında Rusya ile prensipte anlaşıldığını duyurmuş, özel sektör ve Botaş paylarının aynı olacağını söylemişti. Ama anlaşma hala imzalanmadı.
Türkiye ne kadar doğalgaz ithal ediyor?
Türkiye yılda 50-60 milyar metreküp civarında doğalgaz tüketiyor. Türkiye 2020 yılında 48,1 milyar metreküp doğalgaz tüketmişti. 2021'de Türkiye'nin doğalgaz ihtiyacı yaklaşık 60 milyar metreküp oldu. Uzmanların tahminlerine göre 2022'de bu ihtiyacın 63 milyar metreküpü aşabileceği bekleniyor.
Türkiye hangi ülkelerden doğalgaz ithal ediyor?
Türkiye'nin en çok doğalgaz ithal ettiği ülkelerin başında Rusya, Azerbaycan ve İran geliyor. Enerji Piyasası Denetleme Kurumu (EPDK) Doğalgaz Sektör Raporu en çok gaz aldığımız üç ülkenin payını şöyle gösteriyor: Türkiye'de yüzde 33,6 oranında Rusya'dan, yüzde 24 Azerbaycan'dan ve yüzde 11,1 oranında İran'dan doğalgaz alınıyor.
Ayrıca spot piyasadan ithal edilen LNG payı ise toplam kullanımda yüzde 16,9 oldu.
Elektrik Üretiminde Doğalgazın Payı Nedir?
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın rakamlarına göre Kasım 2021'de Türkiye'de elektrik tüketimi 26 milyar 535 milyon 249 bin kilowatt saat oldu. Elektrik üretimin yüzde 11,65'i hidroelektrik santrallerinden, yüzde 32,37'si doğalgaz santrallerinden, yüzde 16,35'i ise yerli kömür santrallerinden sağlandı.
Doğalgaz Sıkıntısını Çözmek İçin Ne Yapıldı?
Azerbaycan'la yapılan doğalgaz anlaşması da bu yıl sonunda dolmuştu. Daha önce yıllık 6,6 milyar metreküplük imzalanmış olan doğalgaz ithalat anlaşması, 2024'e kadar uzatıldı ve yıllık 11 milyar metreküpe çıkartıldı.
Türkiye'deki doğalgaz depolama tesisleri nerede?
Türkiye'de iki adet doğalgaz depolama tesisi var. Bunlardan başka bir de Marmara Ereğlisi'nde LNG terminali mevcut.
Tuz Gölü Doğal Gaz Yer Altı Depolama Projesi, Tuz Gölü'nün yaklaşık 40 km güneyinde, Aksaray ili, Sultanhanı ilçesi sınırları içinde yer alıyor. 900 milyon Sm3 çalışma gazı kapasitesi ve 40 milyon Sm3 günlük geri üretim kapasitesi var.
Silivri Yer Altı Doğal Gaz Depolama Tesis İstanbul'da yer alıyor. Değirmenköy'deki rezervuarlarda yıllık 600 milyon metreküp doğalgaz depolanabiliyor. Ayrıca Kuzey Marmara'da denizin altındaki rezervuarlarda ise 2 milyar 500 milyon metreküp doğal gaz depolanabiliyor.
Bu iki doğalgaz depolama tesisinden başka ülkemizde bir de LNG terminali var. Doğalgaz tüketiminin yaklaşık yüzde 20'si de Marmara Ereğlisi LNG Terminali üzerinden karşılanıyor. Marmara Ereğlisi LNG Terminali'nde her biri 85 bin metreküp kapasiteli üç ana depolama tankında olmak üzere toplam 255 bin metreküp depolama kapasitesi bulunuyor.
Türkiye'de Depolarda Kaç Günlük Gaz Kaldı?
Tuz Gölü depolamasında iki gün önce 213 milyon metreküp gaz kalmıştı. Şu an yaklaşık 6 günlük doğalgaz kaldı.
Silivri'deki depolarda ise 18 Ocak 2022 tarihi itibarıyla toplam 1,2 milyar metreküplük gaz kaldı. Silivri'deki geri üretim miktarı yaklaşık günlük 14,4 milyon metreküp. Silivri'deki depoda kalan gaz miktarı fazla olsa da buradan günlük 14,4 milyon metreküplük gazdan fazlası sisteme aktarılamıyor.