This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
var der en Kone, som spurgte mig om der gik Isbjfme paa Gaderne i Kfbenhavn. Bu sabah dışarı çıktığımda, komşularımızdan biri bana "Kopenhag sokaklarında kutup ayısı var mı?" diye sordu. Sokaktan geçenleri yakalayıp dedikodu yapabilmek için bütün gün bahçe kapısının arkasında bekleyen kadın, Đngiliz olmadığım, iyi Đngilizce konuşamadığım ve bazı sözcükleri söylemekte zorlandığım için hem yabanî hem de yarı kaçık olduğumu düşünmüş olmalı. Buradakilerin çoğu bizi böyle görüyor. Burada yabancı (bizi yabancı sayıyorlar) bulunmadığından değil, çevrede Avrupa'nın her köşesinden gelmiş insan var, ama hiçbirimizi sevmiyorlar. Bizim hayvanlar gibi yaşadığımızı ve ellerinden işlerini aldığımızı söylüyorlar. Zavallı küçük Mogens, kim bilir okulda nelerle karşılaşıyor? Bana hiçbir şey söylemiyor; hoş ben de sormuyorum, çünkü bilmek istemiyorum. Artık kötü şeyler duymak istemiyorum. Güzel şeyler duymak istiyorum, ama onları bulmak bu uzun ve gri sokaklarda bir çiçeğe rastlamak gibi. Gözlerimi kapayıp Hortensiavej'i, kayın ağaçlarını ve çilekleri düşlüyorum. Bu sabah, güneşin ve sıcağın altında -güneş ışığı bir kentte hiç de güzel değildi- Richmond Caddesi'nin köşesindeki kırtasiyeye gidip bu defteri satın aldım. Ne söyleyeceğimi, hangi sözcükleri kullanacağımı uzun uzun düşündüm. Yanlışlık yapmamış olmalıyım ki, dükkân sahibi sırıtıp bir elini kulağına atarak bana doğru eğileceği yerde başını sallamakla yetindi ve bana iki değişik defter gösterdi. Biri kalın siyah kapaklı, altı penilik bir şeydi, diğeri ise kâğıt kapaklı, çizgili ve daha ucuz bir defter. Bu gibi şeylere para harcamaya hakkım olmadığı için ucuz olanını seçmek zorunda kaldım. Rasmus döndüğünde, para harcama konusunda dünyanın en kötüsü olmasına rağmen, harcadığım her peninin hesabını soracaktır. Genç bir kızken günlük tutmuş olduğum halde, evlendiğimden beri elime neredeyse kalem almadım. En son kelimeleri düğünümden iki gün önce yazdım, sonra bir karar verdim ve her şeyi yaktım. Hayatımda bundan sonra yazmaya yer olmayacağını düşünmüştüm. "Đyi bir eş tüm zamanını kocasına ve kocasının evine ayırmalı." Herkes böyle diyordu, ben de böyle olması gerektiğine inanmıştım. Böyle yapmaktan bir çeşit keyif alacağımı da düşünmüştüm. Sadece on yedi yaşındaydım, belki de tek hafifletici nedenim bu. Aradan geçen sekiz yılda çoğu konuda fikrim değişti. Ağlamanın bir yararı yok, hoş ağlasam da kimse beni duymayacak; hayatta önemsenecek pek fazla şey de yok, o nedenle bütün yakınmalarımı bu kâğıtlara yazacağım. Đşin ilginç yanı, bu defteri alır almaz kendimi daha iyi hissettim. Hiç sebepsiz yere umudum arttı. Hâlâ Lavender Grove'da tek başınaydım. Hansine'den başka konuşacak -eğer buna konuşma denebilirse- kimsem yok; iki küçük çocuğu, bebekken ölmüş üçüncüsü ve yolda olan bir dördüncüsünü düşünmek zorundayım. Değişen bir şey yok. Kocamı beş aydır göremediğim, son iki ay boyunca ondan haber de almadığım doğru. Elimdeki defter karnımda taşıdığım, bir un çuvalı gibi önümde giden çocuğun ağırlığını hafifletmeyecek. Değiştireceği tek şey yalnızlığım, bu korkunç yabancı ülkede dayanılması en güç duygu olan yalnızlığım. Sanki defter tuhaf bir biçimde yalnızlığımı torpilledi. "Bu akşam Mogens ve Knud uyuduktan sonra yapacak bir şeyim olacak" diye
düşündüm. Konuşacak birisini bulacağım. Rasmus'u kara kara düşünmek, birinden bu denli nefret ettiğim, istemediğim halde neden kıskandığımı düşünmek, oğlanların nasıl büyüyeceğine, içimdeki bebeğe neler olabileceğine endişe duymak yerine yeniden yazabileceğim. Hepsini yazabileceğim. Đşte şimdi yaptığım da bu. Hansine biraz önce gelirken gazeteyi de getirdi. Ona mektup yazdığımı, gazı her zamanki gibi tasarruf etmek için söndürmemesini söyledim. Akşam onda Kopenhag hâlâ aydınlıktır, ama burası yarım saat önceden kararıyor. Hansine bunu yaz dönümünden beri üç kez tekrarladı, bir köylü inatçılığıyla durup dinlenmeden günlerin kısaldığını anlatıyor. Mr. Westerby'den haber alıp almadığımı sordu. Postacının sokaktaki bütün evlere uğramasına rağmen kapımızı hiç çalmadığını bildiği halde bunu hep sorar. Ona ne ki? Sanki buna benden fazla üzülüyor gibi. Belki de buraya dönmezse, üçümüzün düşkünler evine gitmek zorunda kalacağını, kendisinin de işini kaybedeceğini düşünüyor. Đkinci kez geldiğinde bana çay yapmak istedi ama yatmasını söyledim. Yakında para gelmezse, hepimiz daha az yemek yemek zorunda kalacağız; Hansine de belki zayıflamayı becerecek. Zavallı, o kadar şişman ki, üstelik durmadan da şişmanlıyor. Belki de beyaz ekmektendir. Đngiltere'ye gelmeden önce hiçbirimiz beyaz ekmek yememiştik. Oğlanlar beyaz ekmeğe bayılmıştı; o kadar çok yediler ki, sonunda mideleri bozuldu. Sonra Frederikke Teyze'nin düğün hediyesi olarak verdiği çavdar ekmeği dilimleyicisini dolaba kaldırdık, bir daha kullanacağımı sanmıyorum. Dün dolabı açıp baktım, benim için eski hayatımın bir simgesi gibiydi, gözlerim doldu. Ağlamayacağım. En son Mads öldüğünde ağlamıştım, bir daha ağlamayacağım. Eğer yemek odasıyla aradaki kapıları açmasaydım, içinde bulunduğum bu oda, "oturma odası" küçücük olurdu. Ev sahibinin bütün eşyaları çok çirkin, biraz daha az çirkin olan ayna dışında. Maun çerçeve içindeki oval aynanın tepesinde yine maundan yapılma çiçekler ve yapraklar var. Üzerinde oyulmuş yapraklar bulunan bir dal, aynanın üzerinden geçiyor, bence oymacı bunu çok iyi düşünmüş. Aynaya baktığımda kendimi mermer kaplı, demir ayaklı masada otururken görebiliyorum. Meyhanelerin önünden geçerken, açık kapıdan baktığımda gördüğüm masalara benziyor. Oturduğum koltuğun üzeri, kenarından kıtıkların fırladığı yamaları saklamak için kahverengi-kırmızı bir örtüyle kaplı. Perdeler kapalı değil. Bazen yoldan bir at arabası ya da bu kasvetli yere daha uygun kağnı gibi bir araba geçiyor, atın bozuk yolda tökezlediğini duyabiliyorum. Sağa doğru baktığımda pencerenin ötesindeki bahçeyi, yaz kış koyu yeşil yapraklı çalılarla kaplı o küçücük boşluğu görüyorum. Ev çok küçük, ama sanki gerçek bir evmiş gibi bir sürü odaya sahip. Burası aşınmış, yıpranmış, ama hâlâ iddialı; beni kızdıran da bu. Gazın soluk ışığında, aynada vücudumun üst yanını görüyorum. Zayıf yüzümü, firketelerinden kurtulup şakaklarımdan aşağı sarkan kızılımsı saçımı. Rasmus gözlerimin, hayatında gördüğü en mavi gözler olduğunu söylüyor, bunu evlenmeden, ben 5 000 kron konusunu öğrenmeden önce söyledi. Belki de iltifat değildi. Her mavi gözün güzel olması şart değil, benimkilerin de güzel olmadığını biliyorum. Gözlerim çok mavi, çok parlak, sanki "Bu gözler bir tavus kuşuna ya da yalıçapkınına daha çok yakışırdı" diye düşünüyorum. Aslında Frederikke Teyze'nin on altıncı yaş günümde verdiği broştaki kelebeğin kanatlarının rengine tıpatıp benziyor. Gözlerimin ne renk olduğu artık önemli değil. Kimse yaşlı bir kadının gözlerine bakmıyor, ben de daha yirmi beş olmamama rağmen, kendimi yaşlı bir kadın gibi hissediyorum. Đyi ki
hatırladım, yarın broşu takmalıyım. Onu takmaktan hoşlanıyorum, güzel olduğu için değil zaten güzel değil- yakıştığı için -yakışmıyor da- belki de Rasmus'un huysuzluk ya da kararsızlık diye adlandırdığı alışkanlığımdan. Broşu insanlara "Bu kadın taktığı broşun aynı gözlerinin renginde olduğunu bitiyor mu?" diye düşündürmek için ve "Kadıncağız çirkin gözlerinin rengini göstermeyecek bir şey takmalıydı" dedirtmek için takıyorum. Böylesi hoşuma gidiyor. Başkalarının benim hakkımda neler düşüneceklerini tahmin etmek beni eğlendiriyor. Dayanılmaz güneş yarım saat önce battı, hava karardı, artık dışarısı karanlık ve çok sessiz. Sokak lambaları yandı, ama etraf hâlâ sıcak. Günlüğümü aldıktan sonraki ilk günüm hakkında pek bir şey yazmadım, bir şeyler karalamam gerek sanıyorum, onun için bir Danimarka okul gemisinin geçirdiği korkunç kaza hakkında gazetede okuduğumu yazacağım. Haberi, "Georg Stage" bir Danimarka gemisi olduğu, kaza da Kopenhag açıklarında geçtiği için okudum. Bir Đngiliz gemisi karanlıkta okul gemisine çarpmış, gemideki yirmi iki çocuk boğulmuş. Hepsi de çok gençmiş, 14-16 arası. Yine de onları ya da ailelerini tanıdığımı sanmıyorum.
28 haziran 1905 Bebeğim 31 temmuzda doğacak. Artık ne gün doğarsa doğsun, 31 temmuz günü, onun doğması beklenen gün olarak yazıldı. Kız olacağını sanıyorum. Hansine bunun Tanrı'nın buyruğuna karşı çıkmak olduğunu söylüyor. Allah'tan okuma yazması yok. Alışverişe gittiğinde rastladığı herkesle dedikodu yapıyor, Đngilizce'si akıcı ama felaket, kendini gülünç duruma sokmaktan korkmuyor. Oysa ben insanların bana güleceklerinden korkuyorum, belki de ilerlememin bu kadar yavaş olmasının nedeni de bu. Hansine hiçbir dilde okuyamıyor. Eğer okusaydı, Danca yazmaya cesaret edemezdim, bu da hiçbir şey yazamayacağım demektir, çünkü Đngilizce tek bir satır yazmaktan bile acizim. Kız olsun istiyorum. Burada bunu söyleyebileceğim hiç kimse yok; olsa da söyleyeceğim kimsenin ilgisini çekmezdi. Böyle bir şeyi bana kutup ayılarını soran kadına söylediğimi bir düşünün! Geçen sefer de kız istemiştim, "Çocuğum olacaksa, kız olsun" diye düşünmüştüm, oysa kız yerine zavallı Mads doğdu. Bir ay sonra öldü. Đşte buraya bunu da yazmış oldum. Bu bebeği istiyorum, üstelik de artık kızımı istiyorum. Rasmus bir daha geri gelmese, başımıza olabileceklerin en kötüsü de gelse, Korsor'e gidip Frederikke Teyze ve Farbror Holger'e sığınmamız da gerekse, artık kızımı istiyorum. Keşke hareket etse. Bebeklerin doğmadan birkaç hafta önce öyle fazla hareket etmediklerini biliyorum. Tabiî bilirim, üç tane doğurdum. Yine de Mads'ın neler yaptığını bilseydim. Sonuna kadar hareket etmiş miydi? Ya ötekiler? Belki de kızlar değişiktir, bunun da fazla hareket etmiyor olması, kız olduğu anlamına gelir mi? Gelecek sefer, bir gelecek sefer olduğunu biliyorum, çünkü kadının kaderi bu, bileceğim. Hatırlamam gerekmeyecek, günlüğüm yanımda olacak. Bütün bunları yazabiliyor olmak beni rahatlatıyor.
2 temmuz 1905 Her gün yazmıyorum. Bu biraz Hansine'ye bir şey belli etmemek için -neler yaptığımı tahmin etmeye çalışacak, en olmadık şeyleri düşünecek, belki de sevgilime mektup yazdığımı
sanacak, düşünün bir!- biraz da sadece yaptıklarımı değil, düşündüklerimi de yazdığım için. insanlardan da söz ediyorum. Öyküler de var, öyküleri hep sevdim, kendime : hep gerçek ya da uydurma masallar anlattım, şimdi de oğullarıma anlatıyorum. Kendime masalları uykuya dalabilmek için anlatıyorum, gündüzleri de hiç de hoş olmayan gerçeklerden kaçabilmek için. Küçük bir kızken günlüğüm vardı ve oraya öyküler yazardım. Yazdıklarıma dikkat etmem gerekirdi, ya defteri annem yâ da babam okursa... bir şeyi saklayacak, başkalarının bulamayacağından emin olabileceğin bir yer yoktur. Ama yabancı bir dil bir şifre gibi olduğundan daha güvenli. Danca'ya yabancı dil demek biraz tuhaf, ama burada herkes için Danca yabancı bir dil. Burada başka Danimarkalılar da olmalı, büyükelçimiz, konsolos ya da buna benzer birileri, belki de Oxford'da Danimarkalı profesörler de vardır, üstelik kraliçe de Danimarkalı, zaman zaman gazetelerde Danimarka'yla ilgili haberler okuyorum. Mesela, Danimarka prensimiz galiba Norveç kralı oluyor. Georg Stage hakkında da yeni haberler var. Kopenhag'da bir soruşturma açılmış ama mahkeme başkanının önyargılı olduğunu ve tarafsız davranmadığını yazıyorlar. Đngiliz gemisinin kaptanı sinir krizleri geçiriyormuş, yine de o yirmi üç (arada bir tanesi daha öldü) çocuğun ölümünden sorumlu olmadığını iddia ediyor. Kral Edward üzüntülerini bildirmiş! Çok daha önemli bir haber de Kniaz Potemkin adlı bir Rus gemisiyle ilgili. Keşke daha iyi anlayabilsem ama gazetedeki kelimeler o kadar uzun ki... Odessa halkı, bir sebeple geminin karaya yanaşıp erzak almasına izin vermemiş ya da benim anladığım bu, gemi de toplarını kente çevirip ateşlemiş. Bu Ruslar Almanlardan da vahşi! Cook's'ta bir Danimarka seyahati ilanı gördüm. Keşke katılabilsem! Burada Danimarka'dan gelme domuz pastırması alıyoruz, bir başka Danimarka firması da ekmek üzerine sürülecek butterine adlı bir şey yapıyor. Adı Monsted. Bu adı duymak bile memleketime özlem duymama yeterli, o kadar Danimarkalı, o kadar tanıdık ki... Ama bu eve bir Danimarkalının gelmesi imkânsız. Hansine okuyamıyor, Mogens ve Knud henüz okumayı öğrenmedi, Rasmus'un nerede olduğunu bile bilmiyorum. Deftere uygunsuz hikâyeler bile yazabilirim, ama hiç böyle hikâye bilmiyorum ki. Eğer sadece yaptıklarımı yazsam, bu günlük bir dizi tekrardan öteye gitmez. Günlerim hep aynı. Erken kalkıyorum, çünkü erkenden uyanıyorum, eğer yatakta yatmaya devam edersem sadece beni endişelendirecek şeyler düşünüyorum, karnımdaki bebek de sanki midemde oturuyor. Kalktığımda oğlanlar uyanmış oluyor, ellerini ve yüzlerini yıkıyorum, daha sonra Hansine'nin hazırladığı kahvaltıya iniyoruz. Kahve ve tabiî fırıncı Mr. Spenner'in getirdiği, oğlanların bayıldığı beyaz ekmek. Bir Danimarkalının yiyecekten çok kahveye ihtiyacı var, ben de üç fincan içiyorum. Herhangi bir konuda tasarruf edebilirim, ama tek bir fincan kahveden bile vazgeçmem mümkün değil. Hansine oğlanlarla Đngilizce konuşmaya başladı. Mogens ondan daha iyi konuşuyor, onun yaşında çocuklar yabancı bir dili çabuk öğreniyor, Hansine'nin yanlışlarına gülüyor, bu Hansine'nin umurunda değil, onunla birlikte gülüp komiklik yapıyor. Sonra Knud da Đngilizce konuşmaya çalışıyor, hepsi de saçmalıyor, ama dünyanın en komik şeylerini anlattıklarını sanıyorlar. Onlara katılamadığım için nefret ediyorum. Kıskanıyorum, doğrusu bu. Onun bir kadın, benimkilerin de erkek olmasından dolayı kıskanıyorum. Bir kızım olsa benimle birlikte, yanımda olacağından neredeyse eminim.
5 temmuz 1905 Hansine'ye evde Đngilizce konuşmayı yasaklamayı düşündüm, sözümü dinleyeceğini sanıyorum. Beni sayıyor, Rasmus'tan korktuğu kadar değilse de benden biraz çekiniyor. Ama Mogens ve Knud için elimden geleni yapmam gerektiğini bildiğimden, Đngilizce konuşmasını yasaklamayacağım. Oğlanların Đngilizce öğrenmeleri gerek, belki de hayatlarının sonuna kadar burada yaşayacaklar. Hansine, Mogens'i iki sokak ötede, Gayhurst Caddesi'ndeki okula götürüyor. Mogens yalnız gitmek istiyor, yakında izin vereceğim ama henüz değil. Hansine evde bir konuğu varken midesinde kasılmalar duyduğundan belli belirsiz homurdanıyor. Ben Knud'la evde kalıyorum, onu kucağıma alıp masal anlatıyorum. Eskiden oğlanlara Hans Christian Andersen anlatırdım, ama Danimarka'dan ayrılırken Andersen'i de geride bıraktım. Birden bazı öykülerinin ne kadar acımasız olduğunu fark ettim. Ekmekle Yürüyen Kız, yeni ayakkabılarıyla gururlandığı için ömrünü Bogwife'ın yer altındaki mutfağında geçiren küçük Đnge'nin öyküsü; bu annemin en sevdiği masaldı, ama ben nefret ederdim. Kibritçi Kız da korkunçtu, o zaman oğlanlara kendi uydurduğum masalları anlatmaya başladım. Şimdi her şeyi yapabilen sihirli bir arkadaşı olan Jeppe adında bir çocuğu anlatıyorum. Bu sabah sihirli arkadaşın bir gece Kopenhag'daki bütün bakır çatıları temizlediği, Jeppe'nin uyandığında her şeyin altın gibi parladığını görüp şaşırdığı yere geldik. Hansine dönünce çıkıyorum. Şapkamı, koca karnımı gizleyen önlüğümü giyiyorum, üzerine de pelerinimi alıyorum, insanların hamile olduğumu görmeyeceklerini umuyorum ama anlayacaklardır. Sonra yürüyorum. Sadece yürüyorum. Lavender Grove'dan aşağı Wilman Grove'a ve London Fields'a yürüyorum, oradan da Victoria Parkı'na ya da Hackney Downs'a, bazen de Beauvoir Town'a, adlarını söylemeyi beceremediğim bütün o yerlere yürüyorum. Genellikle sokak boyunca yürüyorum, evlere, kiliselere, büyük binalara bakıyorum ama bazen de çayırlarda ya da kanal kıyısında dolaşıyorum. Hava pelerin giymek için çok sıcak, ama giymesem karnımdan sokağa çıkamayacak kadar utanıyorum. Hansine öğle yemeği için smerrebred yapıyor da, çavdar ekmeği olmaksızın pek aynı şey değil. Aslında içimden yemek yemek gelmiyor, ama onun için, yani bebek için kendimi zorluyorum. Öğleden sonra tekrar çıkıp yürümezsem, ki bazen gitmiyorum, oturma odasındaki geniş pencerenin yanına yerleşiyorum. Lavender Grove'daki evimiz, bitişik nizam dokuz evden biri. Çok güzel değil, hatta şimdiye kadar gördüğüm evler içinde en çirkini, hiç de gerektiği gibi yüksek yapılmamış, gri tuğladan duvarları, beceriksiz taş işçiliği, kötü pencereleri var. Giriş kapısının üzerinde başında taç olan komik taş bir yüz var, üst kat pencerelerinin üzerinde yine iki farklı yüz. Başlarında taçları olan bu kadın yüzlerinin kimlere ait olduğunu, kimleri temsil etmek için yapıldıklarını merak ediyorum. Yine de evin geniş bir. ön penceresi, önünde de etrafı çitle çevrili küçük bir bahçesi var. Hansine ne derse desin, tül perde takmayacağım, çünkü takarsam burada oturup dikiş dikerken dışarıyı göremem. Annem okula gitmeden çok önce dikiş dikmeyi öğretti, ama dikmekten nefret ediyorum. Yüksük kullanmayı hiç sevemedim -özellikle yaş günü hediyesi olarak bir yüksük verdiklerini hiç unutamam!- ama parmağıma batan iğneden daha da nefret ediyorum. Yine de dikiş bildiğime memnunum. Bu konuda Hansine'den çok daha iyiyim, özenli teğellerime ve oğlanların elbiselerine yaptığım güzel yamalara şaşkınlıkla bakıyor. Mogens'i okuldan bazen o alıyor, bazen de ben. Hansine bugün bana Mare Sokağı'ndaki
Sosisin kilosu sadece 9 peni. ama genç kadın bunun havayla ilgisi olmadığını. adamın içtiği için yıkıldığını anlatmış. Onun durumundaki bir kadın için bu gördüğü dünyanın en ilginç ve en heyecan verici olayı. Herkes çok heyecanlanmış. okuma yazma bilmediğinin söylenmesinden hiç hoşlanmıyor. Bugün yirmi beş yaşındayım. Canım en çok rullepelse çekiyor. Artık benim için kendimden başka hiç kimse önemli değil. ellerini neredeyse benimki kadar şiş karnının üzerinde kenetledi. Mogens'le birlikte Đngilizce konuşarak dönmüşler. ama burada uygun sığır eti yok. Başından bir macera geçmiş. ama ne yapayım. veremden çekinmem gereksiz.manifaturacıdan iplik almaya gitti. Hansine için önemli olan. "Hiç söyler miyim?" Yine de ona inanmıyorum. Akşam yemeğinde yine frikadeller. yine de adamın yanına diz çöküp ölüp ölmediğini anlamak için nabzını tutmuş. bazıları havaların fazla sıcak olduğunu söylemiş. "Sokakta devrilen yaşlı sarhoşlardan. Oğlanlar da daha çok küçük. "Umarım bundan küçük Mogens'e bahsetmemişsindir" dedim. ellerimle kulaklarımı kapattım. Onu artık tanıyor olmam gerekirdi. Bütün gün hayal kurup çeyrek asırlık ömrümü nasıl kutlamak isteyeceğimi düşündüm. ama yirmi beşinde olmak farklı. 6 temmuz 1905 Doğum günüm. Kimsenin bildiğini sanmıyorum. "Bu kadarı yeter" dedim. düşümden oldukça farklıydı. Mogens ve Knud da gitmeye can atıyor." 'Tabiî söylemedim" dedi. iyi balıksa hiç yok. Düşen adamla ilgili başka bir şey duymak istemediğimi söyledim. sonunda umut korkunç bir şey oluyor. Bazen sirke ve şekerle yapılan mdkaal yediğimiz de olur. Hansine adamın öldüğünden eminmiş. tanıyamadım işte. Adamın kiracı olarak oturduğu evin hizmetçisi olduğunu söylemiş.. Oğlanların yanında bütün ayrıntıları anlatmaya koyuldu. Hansine çok şaşırmış. ama kaldırımın kenarından yürürken adamın duvara çarparak yere yıkıldığını görmüş. Kilisedekilerin umuttan bir erdem olarak bahsetmelerini anlayamıyorum. Hansine yardım gelene kadar kadının yanından ayrılmayacağını söylemiş. biraz ilerideki meyhaneden çıkan ve kaldırım boyunca yalpalayarak ilerleyen yaşlı bir adam görmüş. o kadar düş kırıklığı yaşıyorsunuz ki. "Hatta gazete Danca yazılmış olsa bile. ama daha vakit bulamadım. bunu kendisine saklaması da imkânsız. adamın mümkün olduğunca uzağından geçmekmiş.. Bir hizmetçiden doğum gününüzü bilmesini bekleyemezsiniz. bir de tabiî doğacak kızım. London Fields'ta yürürken. adamı görünce uzun bir çığlık atmış. aldırmadım. ama itiraf etmeliyim ki kocamın hatırlamasını isterdim. Anlatacak çok şeyi vardı. ama ben sanki hiçbir şey dememişim gibi devam etti. ama Hansine pazarda karalahana bulmakta zorlanıyor. dönüşte okulun oradan geçmiş. Her zamanki gibi gerçek. Yaşlandığınızda doğum gününüzün unutulmasını isteyeceğinizden eminim. "Yarın gazetede okursunuz" diyerek kulağıma bağırdı. Tabiî bir polis ya da doktor bulamamışlar. sosis yiyeceğiz. "Bu senin işine yaramaz" dedim. Umut korkunç bir şey. Bana hediye verecek. bu yüzden okula geç gitmiş. Stonor Sütçüsü müşterilerini ineklerin nasıl yaşadığını görmeye davet ediyor. o sırada da çevresinde bir kalabalık toplanmaya başlamış. öyle de yapmış. Oğlanlar için litresi 2 peniye süt var. . bir kürk ya da tektaş alacak bir kocanın hayalini kurdum. Köfte ve patates her günkü yemeğimiz oldu." Kıpkırmızı oldu. akşam olunca görkemli bir yemek düşledim. O sırada genç bir kadın yaklaşmış. zaten aradığınız zaman bulunmazlar ki.
Londra dünyanın merkeziydi. işi için destek olmaya çalıştım.Hansine oğlanları yatırınca. ayak diredim. gidilecek yer Londra'ydı. O zaman yeniden hamile kaldığımı anladım. yine de biz güneş ışığında ve açık havada olmak için her fırsattan yararlanırken. "Bütün çocuklar adımla alay ediyor" dedi. O zaman burada oturmaya devam edersek Đngiliz olacağını söyledi ve başka bir ad kullanıp kullanamayacağını sordu. üstelik de başı hâlâ aşağıda değil. ne olursa olsun. Oysa eve dönen o oldu. Ama oradan ayrılmak ve buraya gelmek zorundaydım. sadece bir ay olmamıştı ki. Ama Karoline hiç unutmadı. Knud orada doğdu. Ona "Sen Đngiliz değilsin" den başka söyleyecek bir şey bulamadım. babamın hemen her şeyi unuttuğundan da eminim. Aslında ağlamak istiyordum. elimde ne varsa vermek istedim. Pek eğlenceli bir doğum günü değil! 12 temmuz 1905 Buradan nefret ediyorum. "Artık işler değişti" dedim. Neden Đngilizler yemeklerini dışarıda. . "önemli bir iş için" dedi. Frederikke Teyze'nin bahçesinde içtiğimiz çay. değil mi? Amerika'ya gitmek istiyorsa yalnız gideceğini söyledim. güçlü olmalıyım. fazla değil ama beni rahatlatacak kadar. onu geri itmeye çalışan büyük dalgalara karşı yüzmesini gözümün önüne getiriyorum. Bazen babamın evin yolunu tek başına bulması için Kopenhag sokaklarında bıraktığı Karoline'yi düşünüyorum. Hortensiavej'deki küçük beyaz evime. yeniden gitmeyi düşündüğünü. elimden kayıp gitmesinden. Dayanmalıyım. Mogens "Đngiliz çocuklar hiç de Jeppe'ye benzemiyor" dedi. Stockholm'den Kopenhag'a. Şehrimin yeşil damları. bu kez şansını Amerika'da denemek istediğini söyledi. bahçede yemezler? Burada hava bizimkinden iyi. Olanları bana Karoline anlattı. ancak hâlâ karnımın üst bölümünde. ben pek aynı şeyi yapamam. benim duymayacağım kadar uygunsuz bir hikâyeydi." Oysa o kadar da bencil değilimdir. Çocukların dışında. elimden geldiğince ona destek olmaya çalıştım. yukarıya çıkıp Jeppe ve sihirli arkadaşından biraz daha söz ediyorum. Bu akşam Danimarka'yı. Bu kez "hayır" dedim. Kızım doğunca daha iyi olacak. Ama o kadar çok dolaştık ki. benim için en güzel yere. ben eve dönüyorum. Sjoland'ın kayın ormanları. kıyıya vardıklarında da rahatlayıp bir çığlık atmak için ciğerlerini şişirerek. "Nasıl başka bir ad?" dedim. Azalan ışıkta masanın başında oturuyordum. Bu gece belli belirsiz bir hareket hissettim. o kadar korkmuştum. Đngiltere'deki tek Danimarkalı olarak yalnız kalmaktan korktum. isterse oğlanları alabilirdi. tabiî. gelgite karşı yüzerek. ama bir şekilde buranın kaderim olduğunu biliyorum. hep ailem için bir şeyler yapmaya. "beni son kez evimden çıkardın. onlar içeriye kapanıyorlar. buraya geleli bir ay. O beni çocuklarımla cezalandırabilir de. Ya da güler gibi yaptım. sadece geçmişten resimler vardı." Güldüm. Herkesin Đngiliz olmasından. biraz daha iyi. ona bir öncelik yaratmaya. Kopenhag'dan Stockholm'e gittik. Sonunda da işte böyle çıkıyorlar. Bu gece. anneme kalsa hiç öğrenemezdim. ama asla ağlamam. Artık çok beklemek gerekmiyor. belki de en çok iki hafta. Frelsers Kilisesi'nin burgulu kubbesi. bense burada tek başıma kaldım. Rasmus'a söylediklerimde haksız olabileceğimi düşündüm. Kopenhag'dan ayrılalı beri hiç özlemediğim kadar özledim. Benden kaçışını. "Đsmim Jack olsun istiyorum. ne odanın içini ne de pencereden dışarısını görebiliyordum.
Gerek kalmayacağını umuyorum. hikâyesi çok umutsuz olduğum sıralarda bana cesaret verir oldu. Karoline geldi. arkasına bile bakmadan dar sokaklardan eve koştu. daha önce çiftlikten hiç çıkmamış. 700 kronluk bir çek. Eve giden yol çok uzundu. özellikle de zavallı küçük Mads çabucak doğmuştu. adres bilmiyordu.başından geçenler hep kafasında kaldı. çiftlik hayvanı. başka çaresi yoktu. Geldiği yerde kendisinin de böyle yaptığını unutmuştu ya da kendini unutmaya zorladı. bundan fazlasını göndermeye izin yok. bazen de rüyasına girdi. Daha önce çiftlikten hiç çıkmamıştı. Sonunda bebek elbisesi dikebilmek için malzeme alabileceğim. Yıllarca yanımızda hizmetçi olarak kaldı. Hansine'nin yüzü gülücükler saçıyordu. Karoline başardı. sadece adının Kastrup olduğunu hatırlayabildi. artık neredeyse bir beyefendi olmuştu. Babam onu tren istasyonunda karşıladı. konuşmama bile gülmediler. "Yüz kişiye sordum" dedi bana. "Önüme çıkan herkese sordum. zaten dikmeye başladım bile. Aarhus'a bile gitmemişti. ebe maskesi ve beyaz örgü yünü aldım. Bana bu öyküyü anlattığında hastaydı. zarftaki pulun Danimarka pulu olduğunu görebiliyor. para da gönderdi. Okuması yok ama Rasmus'un el yazısını tanıyor. Babam o kadar şaşırıp öfkelendi ki arkasını dönüp kaçtı. On altı yaşıma girdiğimde ve annem öldüğünde. Babam Kopenhag'a Jutland'ın kuzeyindeki Aarhus diye bir kentten geldi. Bir hayvan gibiydi. Mare Sokağı'nda Matthew Rose'un mağazasından beyaz keten. bu kez hendeğe eteklerini kaldırıp çömeldi ve yolun kenarını suladı. yedi mil kadar. Çeki Lansdowne Caddesi'ndeki postaneye götürüp paraya çevirdim. mobilya ticaretine girişti. para. okuma yazması da yoktu. işleri iyi gitti. Otuz iki. Nasıl bulduğunu hiç anlayamadım. çok çok otuz üç yaşında olmalıydı." Sonunda eve vardığında. Bebek doğarken gerekirse doktor çağırabileceğim artık. Yarı Đsveçli olan annemle evlendi. Kimseyi tanımıyordu. Karoline eve varmak için elinden geleni yaptı. birinden kurtulduklarına sevindiklerinden eminim. Karoline de sırtındaki korkunç kanserden öldü. "Sevgili Asta" diye başlıyor. Ben de yola çıkar ve öteki uca ulaşırım. Yine de evi buldu. Oysa size benimle böyle konuşmadığını söyleyebilirim (Ne demek "size"? Günlükle konuşmaya mı başladım?) Neyse. bu da aşağı yukarı 40 pound ediyor. yolun kenarına geçti. daha sonra da "Sevgili karım". Ötekiler. 14 temmuz 1905 Rasmus'tan haber aldım. zorluk çıkarmadılar. Tam da frikadeiler imkânımızın dışında diye düşünmeye başlamışken. On beş yaşındaydı. bu sabah mektubu getirdiğinde sevinçten uçuyordu adeta. babam onu kovmadı. soru sormadılar. gemiyle Store Baelt ve Lille Baelt'ten geçip trene binmesi. Sıkıştığında. Çiftliktekiler o kadar yoksuldu. zavallı kızı bir hayvan gibi yürüttü. Çoğu kişinin anlayamadığı kaba bir lehçe konuşuyordu. bütün bunları da tek başına becermesi gerekiyordu. bir süre sonra da annemin artık ev işlerinde yardım edecek bir hizmetçisi olması gerektiğine karar verdi ve yeğenlerinden birini getirtmek için çiftliğe haber gönderdi. köyde yaptıklarını tekrarladı. çok sancı çektim . ev aldı. ben de başarırım. kırık bisküvi ve Butterine yemeyi düşünürken. doyurmaları gereken o kadar çok karın vardı ki.
Đngiltere'ye "motorlu arabalar" getirmek istediğinden bahsetmişti. Đstese mobilyacı olarak iyi para kazanırdı. kitabın adını hatırlayamıyorum. ancak orada uzun süre kalacağını sanmıyor. Hayvanlara kendini sevdiriyor. Sorun çıkarsa doktoru çağıracağız. (Danca yazabilmek iyi bir şey.arkadaş olmuş. Bir zamanlar nalbanttı. Böyle işleri küçük görür. Ancak adam çok yalnız ve çok mutsuzdu. Đngilizce'den Danca'ya çevrilmiş. O bir mühendis. Navarino Caddesi'ndeymiş. Onun hoşlandığı şeyler motorlar. aynı Mads'ın doğumunda olduğu gibi. Sorularıma hiç cevap vermez ki. 18 temmuz 1905 Akşam Hansine oturma odasına geldi. arasıra gördüğüm de oldu. Çocukken. ama Hansine bana yardım etmek için yanımda olacak. Sonunda "Yeter artık" dedim. bana mektup gönderebileceğim bir adres vermiş. aslında ne iş yaptığını da bilmiyorum. oysa kırılacak değerli bir şeyimiz yok ya da Kopenhag'da bıraktığı sevgilisi de olabilirdi. ama istemiyor. işin ilginç yanı. Kekeledi. sonunda yanına bir adam gelince çok mutlu oldu. Kesenin çıkarılmasını ve göbek bağının kesilmesini biliyor. ıssız bir adaya düşen bir adamla ilgili bir kitap okumuştum. Bizim Karoline de aptal ve cahildi. ama hayır. ama o amcanın varlığına pek inanmıyorum. önlüğünü parmaklarının arasında çekiştirerek öyle durdu. gözlerini gözlerimden kaçırmak için başını sağa sola çevirip durdu. bazen cahil bir hizmetçinin konuşması bile çocukların saçmalıklarından ve sonu gelmez sorularından daha çekici olabiliyor. "Ne söyleyeceksen. ve -şimdi sıkı durun. söyledikleri doğrudur. onu başka nasıl adlandıracağımı bilemiyorum. Kesin olarak bildiğim bir şey de Aarhus'ta tek bir motorlu araba bile olmadığı. önce evi bulmuş. Hjorring'de zengin bir amcası var. Burada zaten motorlu araba bulunduğunu sanıyordum. at nallamayı bilir. Karısına da bu kadar iyi davranamaması ne yazık. Bu yazdıklarımı birinin okuduğunu bir düşünün!) Rasmus Aarhus'ta.ama zorluk çıkarmadılar. ama bununla karşılaştırınca dâhi olduğunu düşünüyorum." Bir şeyler kırdığından şüphelenmeye başladım. yoksa orada 5 000 krona evlenecek başka bir kadın bulurdu. Hansine'nin bana bir şeyler söylemek istediğini anladım. sokakta düşen yaşlı adamdan bahsetti. ama o herkesin bir motorlu arabası olması gerektiğinden bahsediyor. Gerçek şu ki. Başka bir marifeti de tahta işçiliği. söyle. Hansine'nin karşısında buna benzer bir şeyler hissettim."zavallı beyefendinin nasıl olduğunu" öğrenmek istemiş. Yedi yaşında bir oğlan ile beş yaşında başka bir oğlandan başka konuşacak kimsem yok. Kendimi iyi ya da eskisinden daha iyi hissetmemi sağlayan cebimdeki para olsa gerek. burada motorlu arabaya sıkça rastlanmaz. En vahşi köpeğin bile onun yanında sakinleştiğini söyleyip övünür. London Flelds'ın kuzeyinde. hayvanlarla istediğini yapabilir. benimle neredeyse hiç konuşmaz ama o kez farklıydı. Adam . nihayet vahşi bir zenci olsa da konuşabileceği birini bulmuştu. Rasmus'un Müslüman olmadığına şükretmem gerek galiba. Bir keresinde bana -bana hemen hemen hiçbir şey anlatmaz. oraya gitmiş. Bu arada adamın kiraladığı evdeki hizmetçiyle -ona "Miss Fisher" diyor. Acaba oraya borç para bulmak için mi gitti? Dünyanın öteki ucunda. Hansine'ye oturmasını ve aklından geçenleri anlatmasını söyledim. Anlaşılan. Ne yaptığını doğrusu tahmin bile edemiyorum. "Her erkeğin kendi motorlu arabası olduğunu bir düşün!" "Peki ya atlara ne olacak? diye sordum "Ya da trenlere ve atlı tramvaylara?" Cevap vermedi.
Hansine'ye bundan sonra oğlanlara dondurma almamasını tembihledim. burası çok önemli. Tanrı tarafından yaratılmıştı. sadece Polonyalıymış. salak salak sırıttı ve "yakında sizden çok daha iyi konuşabileceğim. 21 temmuz 1905 Hava dayanılmaz derecede sıcak. göbek deliğinin bir işe yaraması gerektiğini düşünüyordum. dondurmadan zehirlenen çocuklar var. göbek deliğimden çıkacağını sanıyordum. Rasmus'a sayfalar ve sayfalar dolusu "ev gerçekleri" dendiğini sandığım şeyleri yazdım. gazeteler Danca olsa daha iyi takip edebilirdim. Kocama uzun bir mektup yazdığım için üç gündür günlüğümle ilgilenemedim. Bebek hâlâ yukarıda. Adam da yabancı olduğu için Hansine'nin ilgisini çektiğini düşünüyorum. Fisher. kafasının kaburgalarıma sıkıştığını düşünüyorum. bütün bunları yazdım. Artık baş aşağı dönmesi gerek. Yine de oraya sadece meraktan gittiğine inanmak daha kolay. bambaşka bir yere doğru yöneldiğinde şaşkınlıktan ağzım açık kalmıştı. Annem bana Âdem'in göbek deliği olmadığını. bütün konu kimin Norveç kralı olacağı. yoksa Bernadotte mu? Ya da benim anladığım bu. Hyde'ın "yapılacak çok iş olduğunu söyleyerek. Almanya. daha da önemlisi. aldığım gazetelere göre (Đngilizcemi ilerletmek için kendimi her gün gazete okumaya zorluyorum) bütün Avrupa'da ve Amerika'da da durum aynı. Danimarka Prensi Karl mı. adı da Dzerjinski'ymiş. Ben kimse bulamazken onun bir arkadaş edinmekle ne kadar talihli olduğunu düşündüm. Yüzü yeniden kızardı. iç karartıcı bir . New York'ta güneş çarpmasına uğrayan insanlar yere düşüp ölüyorlar. Başka bir dil bilmeyen bir arkadaş Hansine'nin Đngilizcesine de yardımcı olacakmış. Danimarka ve Đsveç arasında büyük çekişme var. "Bizim gibi biri" dedi. "Miss Fisher"ın yanında çalıştığı insanlar bir adam. arada nasıl bir bağ var. Bütün bunların nereye varacağını merak etmeye başladım. çocuğa bakmak. Doğum sonrasını ve bebeğin içime nasıl girdiğini anlamadığımdan. mutfakta çaya çağırmak olduğu anlaşıldı. evi temizlemek ve yemek yapmak gerekiyormuş. Madam" dedi. yatmaya gidiyorum. Ne de olsa gelecek hafta ya da daha sonraki hafta. bu kararı geri aldırdığını" anlatmış. Đngiltere. Đlginç olanı. açılıp bebeğin çıkmasını sağlamaktan başka neye yarayabilirdi ki? Size söyleyebilirim. Bir kere. hâlâ anlamamıştım. hareket etmiyor. Mogens'e hamileyken hiçbir şey bilmiyordum. karısı ve iki çocukları. mutlaka saçma ama garip bir duygu var. Beklendiği gibi Đmparator William da konuyla ilgileniyor. kaçmaya başladığında neler olacağını biliyorum.Alman Hastanesi'ne götürülürken yolda ölmüş. Dzerjinski öldükten sonra da başka kiracıları yokmuş. sonunda tek istediğinin izinli olduğu bir öğleden sonra Miss Fisher'ı buraya. Mogens hareket edip. Hansine'yi odasına gönderdim. burada da. Yoruldum. Onlar doğmamıştı. Mrs. Havva'nın da göbeğinin dümdüz olduğunu söyledi. içimde. bir de yaşlı kayınvalideymiş. evin beyinin işine son verdiğini. ama karısının. işini ihmal etmedikçe arkadaşını davet etmesinde bir sakınca görmediğimi söyledim.
Komşu çocuğun . yalpalaya sendeleye limana dönmemi ağladı. yanında küçük bir kızla bir kadın çıktı. iri ve hantal bir gemi gibi. mesela kutup ayısı meraklısı Mrs. Bunları düşünürken karnımdaki bebeğin hareket ettiğine. Mektubun başına "Sevgili Rasmus" diye yazdım. Dürüstlüğe inanıyorum. kocası da hasta ve işsizmiş. sonra da Hansine'nin arkadaşının yaşadığı evi bulmak için yolu uzattım. Haberi başka bir arkadaşından. Navarino Caddesi Lavender Grove kadar geniş değil. Galler prensesinin 13 temmuzda bir oğlu olduğunu anlattım. deli mi. bu da sokağın daha güzel görünmesini sağlıyor. bağırıp bana böyle şeyler anlatmamasını söyledim. Para.sokakta yaşamanın ne kadar güç olduğunu. doğmasında onun da kabahati var. O kadar güzel. dört katlı. bir periye benziyordu. O bilsin. Saçmalık. Yavaş yavaş yürüdüm. 26 temmuz 1905 Bugün uzun uzun yürüdüm. Keşke Rasmus da bizim için böyle bir ev tutmuş olsaydı! Fazla görkemli değil. eskiden daha da bakımlı olduğu belli. Yine de ona "sevgili kocam" ya da buna benzer bir şey demedim. Đskandinav değil. Kadının hepsi de yedi yaşından küçük beş çocuğu daha varmış. millerce gidip Ritson Caddesi ve Dalston'dan döndüm. Yürümeyi becerse de kız benim için bebekten başka bir şey değildi. kalan parayla küçük Knud'a bir topaç alacağım. Eğer kızımı doğururken doktor çağırmama gerek kalmazsa. borç ya da motorlu arabalarla ilgili herhangi bir şeyin peşinde kimbilir nereye gitmiştir. buranın yılda Rasmus'un Lavender Grove'daki bizim ev için ödediği 36 pound'dan en çok 10 pound fazla olacağını düşünürken. öndeki bahçede güzel bir çit var. elini kaldırıp dışarıdaki öteki bebeği selamladığına yemin ederim. Mogens'i okuldan getirdi ve bu sabah ikiz doğurduktan sonra ölen kadını anlattı. biliyorum. Alman olmasına rağmen Luther Kilisesi'ni görmek istiyordum. Orada durup eve bakarak. Hansine. Ona her an doğabilecek bir bebek beklediğimi unutup unutmadığım sordum. aşırı sıcağı ve savaş korkumu anlattım. Galler prensesinin dışında tabiî. Ben o kadar talihli değilim. cömert babalarının gönderdiği parayla satın aldığım çemberlerle oynuyordu. sonunda da sadece terbiyeli olmak için "Senin Asta'n" diye bitirdim. Đsveç de bu savaşa katılsa burada yaşayan yabancıların durumu daha da kötüleşirdi. Gibbons'ı. Çocuğu burada yalnız mı doğuracağım? Ya ölürsem? Her gün yüzlerce kadın çocuk doğururken ölüyor. Weels Sokağı'ndaki barakalardan birinde oturan aşağı tabakadan birinden almış. Bizi yabancı bir ülkede nasıl aylar boyu yalnız bırakabilir ki? Rasmus'a gazetede okuduğum bir haberden de söz ettim. başında tüylü büyük bir şapka vardı. Tabiî ki mektubun eline ulaşacağını hiç sanmıyorum. ama dar ve gölgeli. parlak ve iç açıcıydı ki. Ama keyfimi yerine getirdi. yoksa duygusuz mu? Yine de duyduklarımı Rasmus'a yazdığım mektupta tekrarladım. Susmasını söyledim. ama gözüm bebekten başkasını görmüyordu. Londra'nın bu bölümünde görkemli ev olmaz. Neden yalnız doğurayım? Bu onun da çocuğu. ama büyük. önümdeki yükü taşıdım. salakça sorularıyla insanların ne kadar düşmanca davrandıklarını. Mogens ile Knud kaldırımda. Ön kapıya çıkan birkaç basamak ve kapının üzerindeki çıkıntıyı taşıyan iki sütun. Danimarka'yla bir savaş çıksa. Fazla gösterişli giyinmişti. bahçe de ağaç dolu.
Zavallı çocuk. odama girdim. pabucu yarım" diye bağrışacaklarını söylemiş. Eğer işler karışırsa.topacı var da neden benim oğlumun olmasın? Eve girerken şiddetli bir acı duyup. şimdi de Knud adını değiştirip Kenneth olmak istiyor. Anlaşılan Mogens'in sınıfında dört Kenneth var. "Bundan memnun olacak mıyım?" diye düşündüm. bir koşu gidip doktoru getirtebilir. isterse de başka bir şey olsun. Doğumdan birkaç gün önce yememeye başlamıştım. Bir süre için 'Tamam" dedim. Bundan sonra Knud'u Canute diye çağıracağını. aslında onu hiç istememiştim. Bir aydan biraz büyük olacaktı ve oğlanların ayak altında olmamalarına sevinecektim. Doktor olsun olmasın. olmasını önler. Düşünmek bile istemiyorum. Mads'a hamileyken de buna benzer sancılar çektiğimi hatırladım. Bunlar bir hamilenin gerçek doğum başlamadan birkaç saat ya da birkaç gün önce çektiği sahte sancılardır. Bu sancıların bilimsel bir adı vardır muhakkak. doğumdan sonra da kiliseye gitmeyeceğim. Knud okula başlarken yanımda kızımın olacağını hatırladım. Đkinci sancı birincisinden daha hafifti. kendilerine böyle bir şey yapılmasına izin verdikleri için o denli güçsüz ve aptal ki! Ne kadar da çirkin ve aptal görünüyorlar! Sonunda aşağıya indim. Ama odama bir erkeğin gireceğini düşünmekten bile iğreniyorum. oturmadan. hiç aldırmazdım. olduğum yerde kıvrandım. bunu yazmak istemiyorum. su kaynatıp yatak odası kapısına çarşaflar asmasını istemedim. sonunda ellerimi karnımdaki şişkinliğe bastırıp oturmama rağmen. . Hansine oğlanları akşam yemeği için içeri çağırıyordu. gelgiti başka bir şeye çeviren Canute adlı bir kraldan geldiğini söylemiş. Hansine'nin telaşlanmasını. ister Alman. yatak direğine tutunarak ayakta durdum. Babalarına sormak gerektiğini söyledim. Aynı sahte sancıları geçen yıl şubatta. Orada durmama. O sadece tanrı. Öyle sanıyorum ki. Öteki çocuklarda da aynı şey olmuştu. Yüzlerinde avuçlarının içiyle gizlemeye çalıştıkları o yarım tebessümü görür gibiyim. bir lokma bile yiyemedim. Hansine yeterince yardımcı olur. böylece konuyu hiç olmazsa birkaç ay geciktirdiğimden eminim. Hayır hayır. Sanki çocuk yapmak pis bir şeymiş gibi. Oğlanlar yine isim konusuna girdiler. Đştahım kalmamıştı. Onlara göre kadınlar o kadar salak ki. Beni öylesine savunmasız. ister Danimarkalı. Varsayalım ki kızım da. Keşke kadın doktor da olsaydı! Odama iyi dikilmiş siyah elbiseli. Mogens'in okulda arkadaş olduğu bir çocuk Knud adının gerçekte deniz kıyısında oturup dalgaları durduran. öylesine çıplak ve çirkin görecek ki. diğer bütün çocukların da sokakta "Canute. "işte başlıyor". ama ben bilmiyorum. Gelecek eylülde Knud'un da okula başlayacağını. Şimdi büyük harfi sileceğim. ama ölene kadar onu ne kadar sevdiğimi hiç anlamadım. var olmadığını bildiğim bir tanrı. Çok gerekmedikçe doktoru çağırmayacağım. Batıl inançlarım yok. boynundan gerdanlık gibi sarkan stetoskobuyla bir kadın doktor girse. O zaman. varlığına inanmadığın bir şeye saygı duymak gülünç. "Belki de bu gece doğar" diye düşündüm. Luther Kilisesi'ne gitmeyeceğim. Canute. Belki de bunu yazmak bir çeşit sigorta gibidir. Sanki Mogens'in Jack olmak istemesi yetmezmiş gibi. Mads da cuma günü doğmuştu. Bana kalsa Tanrı'nın adını büyük harfle yazmazdım. Tanrı'ya da inanmıyorum... başka sancı girmedi. ilk çocuğum yanlış taraftan çıkıp beni neredeyse iki parçaya böldüğünde bunu biliyordum. Yukarı çıkıp şapkamı çıkardım. Böyle şeylere inanmıyorum. bir çarşamba günü çekmiştim. erkeklerin bundan eğlendiğini düşünüyorum. orada oğlanları seyrederek durdum.
Tüm gücümüzle bu ilahiyi söyledik. buradakilerin hiçbiri gelmeyecekti. John geliyor. Ön sıraya sadece ölen kadının yeğenlerinden biri oturabileceğine göre bu adam John Westerby olmalı. Ön sıra her birimizi alacak kadar uzundu. bütün bunları bildiğini belli etti. ama Mrs. Đkisinin de önemli işleri vardı. kendimi. O evde şarkı mırıldanıp söylenerek dolaştığını hatırlamaya başlarsam. Charles. eğer on yıl önce ölmüş olsaydı nelerin değişebileceğini düşünmeye zorladım. Bana gelince hangi ilahiyi okumak isteyeceğime bir türlü karar veremedim. eşlik ettiler. oğlu. Böyle yerlerde uygulanan belirli bir protokol vardır. Üstelik benim Morfar dediğim Rasmus Westerby'ye de çok benziyor. benimle birlikte yürümek için ailesinin yanından ayrıldı.Đkinci bölüm 1988. Kulağıma fısıldayarak beni aydınlattı: "Bak işte. John'un oğlu da. hiç. Gırtlağımın kuruduğunu hissettim. Dökemediğim gözyaşlarım gözlerimde kurumuş gibiydi. kızı. öteki de torunu olabilir mi? Bir süre kızının ve oğlunun adlarını hatırlamaya çalışıp hiçbir sonuca varamamışken ayin başladı. Kilisede yanıma oturan adamı. Bu adam hatırladığımdan da küçük. John. damadı. hemen gitmeleri gerekiyordu. Swanny'nin tabutunu taşıyan altı adam yavaş yavaş ilerledi. Ya da kardeşi Charles? Her ikisini de en son yirmi yıl kadar önce. Günlükler olmasa. müzik teypten geliyordu. John'un eşi. tabutun toprağa indirilmesini izlediğimizde. Çok nazik olduğunu söyledim. bildiğim kadarıyla Swanny'nin de öyle tercih ettiği bir ilahi yoktu. nerede oturduğunu. kendi annemin cenazesinde görmüştüm. Bir işe yaramadı. Mezarın başında toplanıp." Demek ki yanımdaki Charles. yani on yıl önce ölmesi pek de düşünülmeyecek bir şey değildi. Kilisede yaklaşık yüz kişi vardı. o da çok kısa bir süre için. Swanny'nin "kendisi olmadığa öteki insan olmaya başladığı" o korkunç son aylarda "Bana Đtaat Et" ilahisini mırıldandığını anlattı. Swanny Kjær (medya adını bir türlü doğru söyleyemedi) karanlıkta yaşayıp karanlıkta ölecekti. Geniş ailenin hızla kaybolduğu toplumumuzda artık insan kuzenlerini genellikle sadece cenaze törenlerinde görüyor. birinci sıraya oturduğu için tanıyabildim.bütün aile efradıyla gelmiş. Elkins bizim için bir ilahi seçti. hele ne iş yaptığını. Đlk ben çıktım. bağıra bağıra ağlayacağımdan korktum. O zaman yetmişlerindeydi. başını fazla resmî bir biçimde eğdi. Hepsi ilahileri iyi biliyordu. adını hatırlayamadım. gördüğünde de tanıyamıyor. bugünlerde artık orgcu bulmak son derecede güç. O kadın yaşaması gereken hayatı . Öteki kuzenim -sadece iki kuzenim var.
O zaman daha on iki yaşındaydım ama ne kadar zarif olduğunu.. ötekiler de arkamızdaydı. Webber. gözüm Mr. ancak Torben evin otuzlu yıllar Londra mimarisinin en güzel örneklerinden biri olarak bilindiğini söyleyene kadar pek dikkate değer bulmamıştım. ama zarif eldivenlerini Londra'nın ıslak kiliyle kirleten diğerlerini çıkaramadım. avukatı Mr. Onlar için 1905 de tıpkı 1880 gibi uzak ve belirsiz bir geçmişti. Onu izleyen kadının Margaret Hammond'un kızı olduğunu anladım. Carol ve Clare'i gördüm. Daha doğrusu. Oysa şimdi. BBC'den kalabalık bir grup. Ya onu son günlerinde görmüş olsalardı? Hikâye içinde ne hikâye olurdu ama. Hatırlıyorum. Ken bu hikâyenin tek bir kelimesine bile inanmamıştı. Gençlerden bazıları onu annesiyle karıştırmaya başlamıştı. zaten her zaman hoşlandım. oysa hepsi de Swanny Kjær'in yaşamış olduğu evin içini görmeye can atıyordu. hem medya hem de basın burada. Islak çimenleri çiğneyip mezara yaklaştığımızda solgun özelliksiz yüzleri sıkıntıdan buruştu. kimbilir. Onlar için o. ama o halkla ilişkiler uzmanı ve sekreter kalabalığına şarap ve sandviç ikram etmeyi doğrusu göze alamadım. Mezardan ayrılırken. Füme som balığı. . nereye giderseniz gidin. Yine de bir fark var. Webber'e takıldı. yani davet ettiklerimiz. Düşündüm.. o bakışlarını kaçırdı. dedi. Tabut toprağa indirildiğinde. taa Roskilde'den gelen Danimarkalı kuzenlerden biri mezara bir avuç toprak attı. hep aynı şey. Babası ona anlatmamıştı çünkü onun da babası ona anlatmamıştı. Đki hastabakıcıyı. O zaman bilmediğini anladım. Kadınlardan çoğu bir cenazeden çok. Güzel bir evdir. diziyi gerçekleştiren bağımsız televizyonun program müdürü. Webber'i Willow Caddesi'ne arabamla götürdüm. "öteki" güçlendikçe kendi kişiliğinden giderek uzaklaştığını izlemek. gözlerini yakalamaya çalıştım. yoksa bu sadece dedektif romanlarında mı görülür? Mrs. Medya temsilcileri kendilerini Swanny'nin dostu olarak tanıtacaklardır.Birçok bakımdan. Swanny'yi kendi büyükbabasının cenazesinde gördüğünü. bir de Willow Caddesi'nden bir iki komşu. yağmur şapkalarını ıslatmaya başlamıştı. Swanny'nin sekreterliğini yapan Sandra da bir yerlerden çıkıp içkileri dağıtmaya girişti. Şimdi. o yayıncı editörleri ve yayıncıların halkla ilişkiler görevlileri. benim doğumumdan birkaç yıl önce taşınmışlardı. Ailenin diğer üyelerinden çok farklıydı. Yüzü her zamankinden de ciddiydi. güzelliği ve boyu karşısında hayranlık duyduğunu anlattı. Bir gün aniden bana: . kilidi açıp eşikten atlarken. bir yapımcı. cenazesine kim gelirdi ki? Herhalde ben. Yüksek ve sivri topukları ıslak çimlere battı. belki de öyledir. yayıncısını ve yapımcısını çağırdım. John ya da Charles (ikisi birlikte değil). beyaz şarap ve maden suyu. bir de belki kendi kızı. günlüklerin yayıncısından çok yazarı gibiydi. Harry Duke'ün kızı.yaşasaydı. Basın her şeyi kâğıda dökebilmek için kayıt cihazları ve fotoğraf makineleriyle gelmiş. Elkins yiyecek hazırlamıştı. Bilinmedik bir akıl hastalığıyla ikiye bölündüğünü görmek. . Mr. Hepsi bu. başka kadınlardan ne kadar daha şık giyindiğini anlayabilmiştim. Bu eve daha yeniyken.Onun bir büyük teyze olduğuna inanamamıştım. düğüne uygun giyinmişti. Temsilcisini. o sırada adını hiçbir zaman hatırlayamadığım akraba yanımda bitiverdi. avukatlar vasiyetnameleri gerçekten de cenaze töreninden sonra mı okurlar.
istersem bu evde kalabilirdim. Bir yazarın araştırmacısı -benim işim budur. Sonra oturduk.Hiç evlenmedim. Webber yanımda yerini almıştı. Ev daha iyiydi. ellerimi kavuşturup. onun geride kaldığının farkına bile varmamıştım. o kimsenin kim olacağına bir türlü karar veremeyecektim. o çantasından kağıtlar çıkardı ve her şeyin bana kaldığını açıkladı. Yüzü yarım dakika boyunca kızardı. Her zamanki zarafeti ve duyarlılığıyla "Ünlü biri öldüğünde insanlar geride kalanların. odadan odaya dolaşacak. Herkes gidene kadar kaldı. Ötekilerin gitmiş olduğunun. Doğru. Charles'ın da yok. yoksa senin var mı? . Anlaşılan kendini benim koruyucu meleğim olarak ilan etti. Tek anladığım Swanny'nin annesini sevdiğiydi. John ve çocukları da Ken Dayı tarafından geldikleri için vasiyet dışı kalmıştı. vasiyetnameden küçük bir şeyler bekliyordum. öldüğünde on iki yaşında olduğunu hatırlattı. Zengindim. ensesi ve şakakları kısa kesilmişti. ama zengin olamaz. gittim. varsa yayınlatıp yayınlatmayacağımı sordu... Kendi kendime bunu neden daha önce düşünmediğimi sordum. . Duyduklarımdan sonra orada kalmak beni aşardı. Swanny'yi hiç dediği gibi düşünmemiştim. Vasiyette Swanny'den bana bir mesaj vardı. sakin olmanın imkânsız olacağı krizlerden birine girecek. Sonunda Swanny'nin eşyaları arasında Mr. Düşündüklerini güzel ifade ettiğini söyledim.ilginç bir yaşam sürer. ama çocuk elbisesi giymiyordu. koyu ceket ve yelek giyen kimseye rastlamadım. fazla tanınmayan birinin yakınları kadar acı çekeceklerini düşünemiyorlar" dedi. . Willow Caddesi'ne gidip orada yaşayabilirdim. bir sürü akrabamız olacağını sanırdın. Saçları ortadan özenle ayrılmıştı. değil mi? demişti. Mr. Webber ne de ben bu konuyu tartışmadık. Webber'le yalnız kaldık. çoğu insanın tersine.! Bugüne kadar. aynı durumda. dünya sahnesini aydınlatan ışıklar üzüntüyü de parçalara ayırıyor. Bütün bunlar bana ne kadar küçük göründüğünü. Belli belirsiz gülümsedim. Ama sadece sen ve ben varız. isteseydim çalışmamaya .Özür dilerim. bilgisi daha kıt ve gri kürk şapkalı bir başkası da (iltifat etmek için olacak) Swanny'nin torunu olup olmadığımı öğrenmek istedi. ama gerisi Roskilde'ye akrabalara gitmeliydi. duyduklarımı anlatacak birini arayacak.) Asta Westerby'nin kızı tarafından hayatta kalan tek torunu olduğu için yeğenim Ann Eastbrook'a. ellisinin altında olup da kolalı yaka. Đsmi devam ettirmek için sadece ben varım. senin de. Đsteseydim.Asta ve Rasmus'un bu kadar çok çocuğu olmasından sonra. tekrar solmaya yüz tuttuğunda Mr. Küçük görünüyordu.Onlara göre." Ne Mr. Sakince oturdum. Swanny Teyze'nin hiç çocuğu olmadı. Büyük siyah şapkalı bir kadın kapıdan çıkarken başka günlük olup olmadığını. Kıpkırmızı olmuştu. Vasiyetnamenin onaylanması gerekmesine rağmen.. Kim itiraz edecekti ki? Yine de. Webber okudu: "(. diye devam etti. tabiî öyle görünecekti. bunu zaten biliyordum.
ama günlük yazma işi bir daha hiç durmadı. altın kaplı duvar saati. küçük taş şömineler yapar ve halı yerine yere küçük kadife parçalan koyarken. Bundan da ötesi Pauline Bonaparte'a ait olan {belki de değildi) dört direkli yatak. başka bir kapının önüne varacaklardı. Daha sonraki yıllarda telif de gelecekti. elyazması olsun. Annem yatmaya gittikten sonra da Morfar'ın çalışmasını izleyen kızın neler düşündüğünü merak ettim. Torben'in annesine düğün armağanı olarak verilmiş. ama bebek evinde toz falan yoktu. gerçek sayfaları ve deri cildiyle gerçek bir defter. Ondan bir sonraki şeyi yaptım ve bebek evini görmeye gittim. Yarım milyona yakın bir param ve hisse senedim olacaktı. Pencere pervazlarında biraz toz birikmişti. Swanny'nin ölümünden beri benimdi. onları aramak ve şimdiye kadar hiç yapmadığım bir şeyi yapmak. her biri diğerinden değişik ve 1899'dan 1986'ya kadar her yılın tarihini taşıyan ama 1898 orijinalinin eksik olduğu Bing ve Grfndahl duvar tabakları benim olacaktı. bir posta pulunun yarısı büyüklüsünde de olsa. meşe yaprağı kazılmış büyük siyah meşe masa. Bir Kız Başı. günlüklere tek başıma bakmak ve onlara dokunmak zorunda kalacaktım. Đlk olarak onlara bakmak isteyeceğimi biliyordum. Gerçekte bunlar zaten benimdi. Eğer Swanny'nin evinde kalsaydım. defterlerin üretildiği malzeme açısından da değiştiler. ama böyle bir karar almayı hiç düşünmedim. Swanny'yi. bende onları görme isteği uyandırdı. Oturduğum evde. odanın kapısında da sağlam bir Banham kilit göze çarpıyordu. çünkü konuklar tuvalete gitmek için sabahlık ve terlik giymek zorunda kalacaklar. Pencereler ve kepenkler kapalı olduğundan içerisi havasızdı. Odayı kullanabilmek için bir yol bulabileceğimi söyledim. bir defterden -Mormor'un defterlerinden biri mi?.nasıl bir santimlik . ama dikkatlice bakınca nasıl yaptığını. Bebek odası için iyi bir yer olacaktı. sadece içerik olarak değil. Çok ustaca yapılmıştı. değişik biçimdeki üç beyaz vazonun üçü de benimdi. çevirisi yapılmamış olsun. öykü anlatmanın ötesinde hiç de yazarlık iddiasında olmayan yaşlı bir kadının. şimdi bunun bir anlamı olmazdı. Mormor her şeyi defterine yazmış olmalıydı. Morfar bebek evini yapmaya başladığında henüz on yaşında olan o küçük kızı düşündüm. Flora Danica tabak takımı ve Swanny'nin yemek odası duvarına asılmış. cama benzer mika kapaklı raflardaki kitaplar sadece bir karton parçasına çizilmiş resimlerdi. Bebek evinin arkasını açtım ve eldeki tek günlüklerin durduğunu bildiğim okuma odasına baktım. Eminim ki benim durumumdakilerin çoğu önce bu günlükleri düşünür. Swanny'nin orijinalleri nerede sakladığını bilmediğimden. Kaygılanıyor muydu? Kendini terk edilmiş mi hissediyordu? Ya da kendisinin böyle bir oyuncak için fazla büyük olduğunu düşünüp kız kardeşine daha uygun olacağına mı karar vermişti? Đlk günlüğün ilk sayfası on yıl kadar önce başlamıştı. Günlükleri düşünmek. daireden bağımsız bir dış oda vardı. Danimarka kraliyet arması taşıyan. ama konsolun üzerinde gerçek bir kitap vardı. Christian'ın tahta çıkması nedeniyle kısıtlı sayıda üretilmiş. kayın ağaçlan altında çay içen Cari Larsson resminin de sahibi bendim. Odada misafir yatıramazdınız. bütün bunları Mormor ölünce ya da on beş yıl önce yapmış olsaydım. O zaman bana sadece yaşlı bir kadının yazısı olarak görüneceklerdi. X. bir kapıdan çıkıp merdivenleri tırmanacaklar. Dairem ile bağımsız oda arasında iki merdiven ve bir sahanlık bulunuyordu.da karar verebilirdim. O zamandan sonra bir değişime uğradılar. Bu yüzden Morfar kapıları oyar. Tabiî. Dairenin bir önceki sahibi büyük bir açık sözlülükle tek odanın pek bir işe yaramadığını söylemişti. ' Yayımlanmış ve yayımlanmamış günlükler de bana aitti.
bir kare kestiğini ve bir çocuk eldiveninden alınma şeride nasıl zamkladığını görürdünüz. Belki eldiven de onundu. Đkisini de tanıdığımdan, kocasını azarlamasını gözümün önüne getirmek zor olmadı. Onun bebek evine falan ayıracak zamanı yoktu. Bütün bunlardan dolayı günlüklerin, bir, iki ya da beş numaralı defterin o masanın üzerinde olması gerekirdi. Masanın üzerindeki minik defterin sayfaları bomboştu. Morfar pek eğitimli birisi olmamıştı. Orada durmuş Swanny'nin bu el ustalığını nasıl izlediğini düşünür, bebek evi için günlüklerin çok küçültülmüş birer örneğini bulup bulamayacağıma kafa yorarken, üst kattaki dairede telefon çaldı. Telesekreter çalışıyordu, yine de yukarı çıktım. Salonun kapısını kapayıncaya, ışıkları söndürüp kapıyı ardımdan kilitleyinceye kadar zil susmuştu, telefona cevap veremeyeceğimi söyleyen kendi sesimi, daha sonra da tanımadığım bir kadının konuşmasını duydum. Her kimse, hiç zaman kaybetmiyordu, adını bile hayal meyal hatırladığım bir derginin yayıncılarından biriydi. Artık Swanny Kjær öldüğüne göre, günlüklerin akıbetiyle ilgileniyordu. Daha tercüme edilmemiş günlüklerin yanı sıra, daha önce yayımlanan günlüklerin açıklanmamış bölümleri de olduğunu duymuş, belgelerin yeni sahibi olarak bunları yayımlatıp yayımlatmayacağımı öğrenmek istiyordu. Beni ertesi gün tekrar arayacaktı. Telesekreterin düğmesini kapadım, telefon o sırada yeniden çalmaya koyuldu. Arayan Mrs. Elkins'ti. Cenazeye gelmişti, ama iki kelime edecek zaman bile bulamamıştık. Willow Caddesi'ndeki evi temizlemeye devam etmesini ister miydim? "Evet, lütfen" dedim, panik içinde "Lütfen, beni bırakma!" diye bağırmamak için kendimi zor tuttum. Hemşireler herhalde artık hizmetlerine gerek kalmadığını göreceklerdi, bir süre sonra da korkunç bir faturayla karşılaşacaktım. onları düşünürken gözlerimin önüne Swanny'nin ölüm yatağındaki görüntüsü geldi, yatakta büzülüp "Hiç kimse, hiç kimse" diye ağladığını unutmak için daha ne kadar zaman geçecekti? Bir süreliğine bunu kafamdan çıkardım ve kitabesi için plan yapmaya başladım, resim yeteneğim olmamasına rağmen oturup bir mezar taşı çizdim, üzerine Eften "Son yok, ekleme var" yazdım, tarihlerini ekledim, 1905-1988, ve adını, Swanny Kjær'i kondurdum. Bütün adını belki de Torben dışında kimse kullanmazdı. O adın ne olduğunu öğrenemeden de büyümüştüm. Çalan telefon düşüncelerimi böldü. Bir süre için kulaklıktaki tatsız sesi tanıyamadım, Gordon adı da bir anlam ifade etmedi. Bir iki saat önce konuştuğumuzu söyleyince onun siyah pardösülü, yüzü kırmızı genç olduğunu anladım. Adını duyar duymaz da kız kardeşini hatırladım: Gail. Bunlar Gordon ve Gail'di. Đkinci dereceden kuzenim, dedim.
Hiç hoşlanmadı. Sanki çok önemli bir şeyden bahsedermiş gibi ciddi ciddi konuştu. - Hayır hayır, birinci dereceden birinci kuşak. Babam senin birinci dereceden kuzenindi. - Tamam. Senin çocuğun olunca da birinci dereceden ikinci kuşak kuzenim olacak. - Yoo, çocuğum olacağını sanmıyorum. Ben homoseksüelim.
Bu kadar kolay kızaran birisi için homoseksüel olduğunu, "Đngiliz'im ya da kriket oyuncusuyum" der gibi kolaylıkla söylemişti. Peki, eğer yeni yöntem buysa, benim için bir sakıncası yok. - Benden ne istiyorsun, Gordon? - Soyağacı uzmanıyım. Yani, amatör olarak demek istiyorum. Yoksa işim bankacılık. Bu arada belirteyim, yaptığım işe jenealoji deniyor, jeneoloji değil. Bunu hep söylemek zorundayım, yoksa insanlar kolaylıkla karıştırıyor. Başkalarının soyağacını çıkarmaya çalışıyorum. Her bir soyağacı için bin pound alıyorum. Alçak bir sesle, soyağacına falan ihtiyacım olmadığını söyledim. - Hayır hayır, olmadığını biliyorum. Ben kendi soyağacımı yapıyorum. Babamın tarafını, erkek tarafını. Bana yardım edebileceğini düşündüm. Fazla zamanım almam, söz veriyorum. Yaz tatilinde Danimarka'ya gidip atalarımızı araştıracağım, ama daha önce bazı bilgilere ihtiyacım var, (tereddüt etti) bilen birinin vereceği bilgilere. Belki de günlüklere bir göz atmama izin verirsin, diye düşündüm. - Üçü yayımlandı bile, 1934'e kadar olanlar yayımlandı. Orijinaller demek istedim, kaynaktan araştırmaya inanırım. Günlükler Danca.
- Elimde iyi bir sözlük var. Belki bir gün gelip bir göz atabilirim? - Tabiî, ilerde bir gün. Daha fazla soruyla karşılaşmamak için telesekreteri yeniden devreye almak yerine telefonu fişten çektim. Birdenbire aklıma en saçma düşüncelerden biri geldi. Bu gece Willow Caddesi'ndeki eve gizlice girip günlükleri çalacak geceydi. Swanny hayattayken hiç böyle bir şey düşünmemiştim. Günlükleri çalmak isteyecek biri hiçbir güçlükle karşılaşmazdı. Swanny ve gece hemşiresi evde yalnızdı ve hırsızı durdurmaları mümkün değildi. Swanny öldükten sonra günlükler başıma dert olmaya başladı. Gözüme hem korkunç derecede değerli hem de korkunç derecede savunmasız görünüyorlardı. "Keşke Willow Caddesi'nde kalıp gözlerimi onlardan ayırmasaydım" diye düşündüm. Yatağıma yatıp uyumak konusunda tereddüde düştüm. Sonra, kendimi hiçbir zaman olmadığım kadar sinirli hissederek, giriş kattaki ışıkları açık bıraktığımı hatırladım. Hem ışıkları açık bırakmış hem de kapıyı kilitlememiştim. Tabiî aşağı indiğimde kapının kilitli olduğunu gördüm. Işığı kapatıp kapatmadığımı anlamak için kapıyı açmam gerekiyordu. Padanaram, bebek evi, bütün odanın sahibi, çoktan kaybolmuş bir ustalığa, modası geçmiş bir saldırganlığa tanıklık eder gibi duruyordu. Bir gün, bebek evini verebilecek birini bulmalıydım. Merdivenleri tırmanırken, Ken'in torununun kızı olan o küçük çocuğun böyle bir bebek evine sahip olmayı isteyip istemeyeceğini düşündüm.
Gazeteci ertesi gün yeniden aradı. Ona günlüklerden hiç bir bölümünün atlanmadığını söyledim. Günlükler hakkında henüz bir karar almamıştım, beni bir yıl sonra yeniden aramasını önerdim. Bu kadarı ona yeterli olmalıydı, ama pek memnun kalmadığını hissedebiliyordum. Telefon öğleye kadar iki kere çaldı, bunlardan biri ev dekorasyonu konusunda uzmanlaşmış bir dergiydi, Willow Road'daki evin içiyle ilgili bir yazı hazırlamak istiyorlardı. Diğer telefon bir gazetenin pazar ilavesinden geldi, ünlü dede ve nineleri olan kişilerle yapılan bir dizi röportaja konuk olmamı istediler. Telefon numaramı kolayca bulmuşlardı. Yaptığım iş nedeniyle telefon numaramı ve verdiğim hizmetleri The Author da ilan etmiştim. Her iki isteği de reddettim ve bir dizi tarihî dedektif romanı yazan bir müşterim adına 1890 dönemi Kensington'ı hakkında araştırma yapmak üzere gazete kütüphanesine doğru yola koyuldum. Tabiî ki telesekreteri açık bıraktım. Bırakmak zorundayım. Bu işe ihtiyacım var; ya da yok mu? Otobüste dönerken, bu soruyu kafamda evirip çevirdim. Swanny'nin evi ve Swanny'nin parası bana kaldıktan sonra, daha fazlasına ihtiyacım var mıydı? Ne var ki, hiç olmazsa o gün için, böylesi düşüncelere pek yer yoktu. Hem The Hampstead and Highgate Express hem de Cary Oliver mesaj bırakmıştı. - Ben Cary, Cary Oliver. Telefonu kapatma, telesekreteri de devreden çıkarma. Sana karşı korkunç davrandığımı biliyorum, ama geçmişte olanları geçmişte bırakamaz mıyız? Ne istediğimi açıklayacağım -tabiî ki bir şey istiyorum- sana telefon edeceğim. Tahmin ettiğin gibi, günlüklerle ilgili. Cesaretimi toplayınca sana telefon edeceğim. Ama en beklenmezi yapar da beni aramak istersen diye telefon numaramı veriyorum. Numarasını bıraktı, bir kez daha yineledi, ama yazmadım.
Üçüncü bölüm
Annem bebek evini bana verdiğinde yedi yaşındaydım. Bebek evi hem doğum günü armağanıydı hem de değildi. Bebek evi hep bizimle birlikteydi, evimizin boş odalarından birini işgal ediyordu. Ona alışmıştım, gidip bakmaya iznim vardı, ama onunla oynamam yasaktı. Oynamak için aklımın başıma geldiği yaşı beklemem gerekecekti. Bebek evinin doğum günümde benim olacağını, evle birlikte onunla istediğim kadar oynayabilme iznine de sahip olacağımı biliyordum. Yine de eğer annemden alacağım tek hediye buysa, düş kırıklığına uğrayacağımın bilincindeydim. Gerçekten en çok istediğim, özlemini çektiğim hediye bir çift buz pateniydi. Ertelenmiş umut önce insanın yüreğini sıkıştırır, daha sonra da sadece can sıkıntısına yol açar. Bebek evi benim olduğunda, onu
bekleyerek geçen zaman beni bıktırmıştı. Keyif arkadan geldi. Hele kaynaklarını araştırmak isteğiyse çok sonra. O zamanlar tek bildiğim bebek evinin büyükbabam tarafından yapılmış olduğuydu, onu yakından tanımış olanlar elinden gelmeyecek hiçbir şey olmadığını söylerlerdi. Bebek evi kendi evinin, daha doğrusu, evlerinden en büyüğü ve en iyisinin kopyasıydı, içinde en çok yaşadığı evin. Bebek evine Padanaram adını vermişti, bebek evinden söz ederken bu adı kullanırdık. Gerçekten de bizimkini ararken "bizim ev" ya da "Far'ın evi" sözlerini kullanır, diğer bebek evlerine hep Padanaram derdik. Uzunca bir süre bunun Danca bir isim olduğunu sanmıştım, büyükannem ve büyükbabamın terk ettikleri ülkelerinde çok sevdikleri bir yeri hatırlatması için bebek evine verdikleri bir ad. Bana beş yıl kadar sonra işin gerçeğini anlatan Swanny Teyze oldu, ona ve anneme Padanaram'ın anlamını sormuştum. - Peki, neden Danca olduğunu düşünmüştün? - Büyükbaba ile büyükanne Danimarkalı değil miydi? dedim, bunun da öyle olduğunu sanmıştım. Yoksa Đngilizce mi? Swanny ve annem uzun süre güldüler, Padanaram'ı Danca telaffuz etmeyi denerken "d"yi "s" olarak okudular, vurguyu son heceye koydular. Đyi de, anlamı ne? diye sordum.
Bilmiyorlardı. Bir anlamı olmak zorunda mıydı? - Far evi aldığında adı böyleydi, dedi Swanny, evi ona satanlar bu adı takmışlardı. Hiçbiri de Padanaram'ın anlamını araştırmaya gerek duymamıştı. Bir gün bambaşka bir nedenle coğrafya sözlüğünü karıştırırken, Padanaram'a rastladım, Đskoçya'da bir köy. Bu ad Kutsal Kitap'taki Tekvin'den geliyor ve "Suriye Ovası" anlamını taşıyor. Orada bulunan Ayrılıkçı Anglikan Kilisesi'nden mi alınmıştı? Benim işim böyle şeyleri araştırmaktı, bu nedenle de bulduklarımı teyzeme anlatırken büyük keyif aldım. Oysa Swanny hiç de heyecanlanmadı. Tek söylediği "Evin ilk sahipleri Đskoçyalı olmalı" oldu. Onların adlarım hatırlamaya çalıştı ama bulamadı. Benim Padanaramım benden önce annemin olmuştu, annem için yapılmıştı, tablası ayaklarının kapladığı alandan biraz daha geniş olan küçük bir yemek masası büyüklüğündeydi. Orijinali Highgate'te, Archway Caddesi'nin sonunda bir yerdeydi, önünden yürür ya da otobüsle geçerken görmüştüm, ama içine hiç bakmamıştım. Swanny ve anneme göre Padanaram evin tam bir kopyasıydı. Evin dışının tuğlaları ve kabartmalarıyla, çatı oymaları ve kafesli pencereleriyle, Hollanda etkisinde kalmış kemerli kubbesinin altındaki ana kapısıyla Padanaram'a benzediği açıktı. 1900'lü yıllarda varlıklı burjuvalar için Đngiliz kentlerinin dışında buna benzer binlerce ev yapılmıştı. Morfar bebek evinin duvarlarını, orijinaline benzetmek için boyadığı kağıtlarla kaplamıştı. Swanny'ye göre basamakları gerçek meşeden yapılmış ve Fransız cilası sürmüştü. Hâlâ onu bağdaş kurmuş, cilaya batırdığı pamuk parçalarını tahtaya sürerken, saatler boyu sekizler
çizerek parlatırken gözünün önüne getiriyordu. Yerdeki halıları da döşemelik kumaşlardan kestiği parçalardan yapmıştı. Dıştaki tuğlaları kızıl kökboyası ve Çin beyazıyla boyamış, içerdeki ve dışardaki buzlu camlar için de Venedik camı kullanmıştı. - Mor'un on iki bardaklık bir Alman şarap takımı vardı, dedi Swanny, bunlardan biri kırılmıştı. Galiba kıran da Hansine'ydi. - Hansine hep bir şeyler kırardı, Mor yanlışlıkla bir şey kırsa, hemen Hansine'yi suçlardı, çünkü Far aşırı kuralcı ve disiplinliydi. - Ona sorduğumda, unuttuğunu söyledi. Nasıl biri olduğunu hatırlarsın, Marie. Neyse, suçlu her kimse bardaklardan biri kırılmıştı ve Mor takımın bozulduğunu söylüyordu. Bence değildi ya. Hepsi de Alman şarabı içecek ondan fazla konuğu nereden bulacaklardı ki? Ancak takımın gerçekten de bozulmuş olduğuna inanmış olmalıydı ki, Far Padanaram'a buzlu cam yapmak için bardaklardan üçünü bilerek kırdığında, fazla mesele yapmadı. - Buzlu cam yapmak için şarap bardaklarını mı kırdı? diye sordum. - Bana sorma, hatırlamıyorum, dedi annem. - Senin bakmana izin yoktu, Marie. Bebek evi büyük bir sırdı. Onu sen yatağa götürüldükten sonra yapardı. Biliyorum, iki yıl boyunca erken yatmam gerekti.
- Evet, evin yapılması iki yıl sürdü. Mor eşyaları, perdeleri yaptı, evi yaptı. Her şeyden önce Far planını çizdi. Mor, Far'ın Leonardo gibi çizdiğini söylerdi, onun hakkında pek iyi konuşmadığından bunu duymak oldukça şaşırtıcı olmuştu. Evi tam ölçeğiyle yapmak niyetindeydi, ama sonunda vazgeçmek zorunda kaldı. Hem çok zordu hem de şart değildi. Đhtiyacı olan şeylerin peşinde günler geçirdi, mesela o döşemeler. Hiç utanmadan Mor'un kutularına el koydu. Bir keresinde hatırlarım, Mor'un çok düşkün olduğu bir gerdanlığı vardı, sahteydi ama elmas gibi parlardı, belki de çok iyi bir taklitti. Gerdanlığı parçalayıp avize yaptı. Üstelik Mor ile hiç de ilgilenmemişti. Bebek evi konusunda büyük kavgalar olurdu. Nasıl kavga ettiklerini hatırlar mısın, Marie? Nefretle, dedi annem.
- Sarı bir şarap bardağı kırmak niyetiyle önce kırmızı bir bardak, sonra da yeşil bir bardak kırdı. Mor o kadar öfkelenmişti ki, sarı bardağı kafasına fırlattı, bardak öyle kırıldı. Mor, beş yaşındaki bir çocuğu şımartmak için bebek evi yapmanın gülünç olduğunu söylüyordu. Bebek evini "prenses sarayı" olarak adlandırmıştı, eski bir kutunun da aynı işi göreceğini düşünürdü. Bu konuşmalar olduğunda on iki yaşındaydım, üç ya da dört yıl boyunca en önemli oyuncağım olan Padanaram da son günlerde bir müze ya da hayatımın sergisi haline gelmişti. Bir süre içine bebekler sokup çıkarmaktan vazgeçtim, onların odalarda birbirleriyle karşılaştırma, uyandırma, yatırma, eğlendirme oyunlarına ara verdim. Orada karşılaştıkları ve küçük aklımın ürünü olan maceralar giderek azaldı, çekiciliklerini yitirdi. Artık Padanaram'ı pırıl pırıl tutuyordum, dört yıllık dikkatsiz oyunların hasarlarını onardıktan, döşemeleri ve perdeleri kuru temizleme ilaçlarıyla temizledikten sonra, ilgilenen arkadaşlarımı bebek evinin bulunduğu odaya götürüp açık ön kapılardan içeri bakmalarına izin veriyordum, ama eve
Her zaman açık sözlü ve dürüsttü. Stanford Hill'de oturuyorlardı.Neden Morfar. sevecen baktı. Gülmeye başladı. Açık açık. Đkisinin arasında bir ürperme ya da bir şeyin söylenmemesi gerektiğini anlatır bir bakış olmadı.Bak şimdi. öyle değil mi? Bunu ben kabul ediyorum da sen niye itiraz ediyorsun? Beni hiç sevmedi.Tabiî istemiyorum. bir bebek evinin yapımcısının evine benzemesi gerekiyor? Başka birinin evini de örnek alabilir ya da kendi kafasından bir şeyler yapabilirdi. Anneme uzun uzun. Soru rahatsızlık yaratacaktı. Sanırım soruyu bu dönemlerde. dedi annem. içtenlikle. annem her çarşamba bizi ziyarete gelen Swanny'yle birlikteydi. Yine de Danca asıl dilleriydi. Swan! . Ravensdale Caddesi'ndeki evlere benzer bir bebek evi yapamazdı. kimsenin duygularıyla oynamadığımı anladım. diye sordu Swanny.Beni sevmezdi. Kimse o evi taklit ederek. Danca konuşuyorlardı. . son heceleri telaffuz ederken. Annem omuzlarını silkip gülümsedi.Yani doğru olmasını istemiyorsun. Sen küçükken Far ve Mor bir bebek evine örnek olarak seçilecek bir yerde oturmuyorlardı ki. Lavender Grove'da. Oysa Ken Dayı'nın aksine. . annem Padanaram'dan önceki evde. Birlikteyken ya da Mormor'la hep Danca konuşurlardı. tekdüze harf yutmak cümle birdenbire zarif ve beş vurgulu bir şiir gibi bitti. Kısa sürede yanlış bir şey yapmadığımı. Ben de orada doğdum. Sormamam gerekirdi. bazen de Ken Dayıyla. Soruyu sorarken de nasıl olup daha önce sormayı düşünmediğimi merak etmeye başladım. . Annem hemen itiraz etti: . Açıklama yapmaya hazırdı. Padanaram'a bunca süre sonra sahip olmama karşın. gırtlaktan gelme. bu doğru değil. . dönüşte oturma odamıza uğradım. Swanny'yse neredeyse eğleniyor gibiydi.Unutma ki Mor beni senden çok severdi. varlığımın farkına bile varmadı. hep sevecek. Swanny ise Hackney'de. Odaya girdiğimde Swanny her zamanki gibi konuşmasının ortasında Đngilizce'ye döndü.dokunmak yasaktı. hâlâ seviyor.Ne zamandan beri. bu aşamada sordum. Padanaram karşısındaki şaşkınlığı. . burada doğmuştu. Yanılmışım. gerçekten de annelerinin dizinin dibinde Öğrenmişlerdi. Tanrı'ya şükür. neredeyse saygılı hayranlığı beni tatmin etmişti. . Bunu söylerken. birdenbire bir yanlışlık yaptığımı. Arkadaşımı aşağıdaki bahçe kapısına kadar geçirdim. Rahatsız olacaklardı. Sen onun beklediği kızıydın. nasıl olur da bu soruyu sormazdım? Okuldan bir arkadaşımı eve çaya davet etmiştim. ama önemli olan bu değil ki. neredeyse neşeyle konuştu. her ikisi de Danimarka'da değil. Padanaram'ı senin için değil de annem için yaptı? diye sordum. hatalı adım attığımı hissettim.
en sevdiği çocuğunu reddetti. hangisinin dede olarak çağrılacağı gibi güçlüklerle karşılaşmazlar ya da "büyükbaba Smith" veya "Jones Dede" gibi saçmalıklarla da uğraşmazlar. Özellikle de Büyükbaba Eastbrook'un dalgınlığını. Öykünün Mogens ve Knud olarak doğan. Yılda bir kez Taunton yakınlarındaki malikâneye gidip onlarla bir hafta geçirirdik. Kendi babası Somerset'li toprak sahibi küçük bir soylu. erkeklerden kimin büyükbaba. okula başlayıp da başka çocukların alaycı gülüşlerini duyuncaya kadar aklıma gelmedi. Ne var ki bu zayıf. annenin babası da morfar'dır. Asta ve Rasmus adında iki Danimarkalı göçmen olarak en olmayacak zamanda kendini dış dünyadan soyutlamış. annemden sekiz yaş küçük bir savaş pilotu olan babam Kent üzerinde tutuşan bir Spitfire içinde yanarak ölmüştü. Bunu sorgulamak. sanki komşu çiftlik sahibinin kızıymış gibi kabul etti. Toplumun seçme insanlarından olan babam Marie Wesby'yle evlenerek bir ya da iki basamak aşağı kaymıştı. Mormor'un durumundaysa ona hitap etmeye yarıyordu. daha sonra Jack ve Ken olan erkekler ya da Hansine'nin çocuklarına ait olduğunu da düşünmeyin. ama o dönemde diğer çareler çok daha beterdi. Onun için yaptığı. yabancı düşmanı bir ülkeye yerleşmeye çalışan bebek evi yapıcısı ve karısı. Ne de olsa bu benim hikâyem. ondan başka kimsenin sahip olmadığı çocuğunun tek varlığı Padanaram'ı geri alacaktı. kendi kişilikleriyle rol alacaklar. Bu kitapta Mormor ve Morfar'dan söz ederken arada bir adlarını. onlar için bir anlamı olamayacak bir deyimle "yukarıya doğru hareket" göstererek kuzeye . öncelikli seyirci benim. Bebek evinin ilk sahibesi annemin hikâyesi de değil. Đngiltere Savaşı'nın son günlerinden biriydi. bir keresinde anneme büyükbabanın uykuda konuştuğunu söylemiştim. babanın annesi farmor. aralıkta da ben doğdum. babası da farfar olarak adlandırılır. Bu hikâye büyükannemin en: büyük kızı Swanny'nin. günlük yazarı ve kocası olarak görünecekler. Kadınlardan hangisinin büyükanne. biçimde. kibar ve sıcak çift oğullarının dul eşini subay kantinindeki garson kız olarak değil. doğuşta soyadı Westerby olan Swanhild Asta Vibeke Kjær'in hikâyesi. Bundan sonra "büyükannem"den ve Padanaram konusunda da "büyükbabam"dan bahsetmeyi öğrendim. Bir tek öfkelenen. O arada. iğrenen. Annem bunu hiçbir zaman saklamadı ve hikâyeyi bana tipik Westerby dürüstlüğüyle anlattı. Aynı. olanları izleyip not eden. Daha 1905'te Doğu Londra'ya yerleşmişler. aşırı yumuşaklıklarını ve dalgınlıklarını hatırlardım. Zaman zaman Mormor ve Swanny de bana bu acele evliliğin öyküsünü anlattı. Đkisinin rolü çok önemli olmakla birlikte. Onlardan ayrıldıktan sonra sadece alçak seslerini. Annenin annesi mormor. Daha başlangıçtan beri annemin annesine "mormor" dedim. Asta ve Rasmus'u da kullanacağım. annesi ise saygın bir ailenin çocuğuydu. Saçma sapan bir şey yaptı ve bebek evini geri alacağı tehdidini savurdu. Eski isimler sadece aile içinde kullanılıyordu. Bu öyküde Mormor ve Morfar benim anneannem ve dedem olarak değil. Yakınlarda oturan büyüklerse çok farklıydı. derinden sarsılan (bunlar kendi kelimeleri) Morfar'dı. Annem ile babamın evlenmeleri gerekiyordu. Bu 1940'lı yıllarda oldukça ayıp bir yöntemdi. bu onların hikâyesi değil. Ağustosta evlenmişti.Đskandinavlar büyükanne ve büyükbabalarını nasıl adlandıracakları sorununu çoktan çözmüşlerdir. hangisinin anneanne ya da nine olacağı.
spor ceketler ve flanel pantolonlar da bu sınıfa dahildi. cesur insanlar değillerdi. Kışın başında gri bir fötr. daha büyük ve daha güzel bir eve yerleşmişlerdi. Benimle konuşurken bile ondan "kocam" diye söz eder. ama Morfar'ı tanıyan kim olursa olsun. çok acımasız olduğumu. Asıl Padanaram. Günlükleri okumadan önce. ama birbirlerine hiç uymayan çoğu insan da aynı evde yaşardı. yaşlı bir insanın beceriksizliği karşısında ne denli hoşgörüsüz davrandığımı düşünüyorum. yoksa ikincisi mi. Akıcıydı tabiî. öyle sanıyorum ki hiçbiriyle evlenmeyi de düşünmedi. Đngilizcesi hiçbir zaman iyi olmamıştı. ev alıp satma alanındaki yukarıya doğru hareketin en tepesi oldu. Her zaman kolalı beyaz yakalı bir gömlek ve takım elbise giyer. hatta Danca'yı da bu kadar akıcı konuştuğunu söylediği olurdu. sadece "98" dendi. 1950'li yıllarda çevrede tek bir hippi olamayacağına göre bu karara sonradan varmış olmalıyım. Yazdıklarımı okurken.taşınmışlar. Rahat elbise onun tanımadığı bir kavramdı. Crouch Hill yakınlarında iki sokağa cephesi bulunan yıkık dökük bir eve taşınmak zorunda kaldılar. Her seferinde de o antika arabalarından biriyle. hiçbiriyle evlenmedi. ara sıra böbürlenip Almanca'yı. sevdiği ilk nişanlı mıydı. Ailem Eastbrook'ların aksine. fazla bir bilgeliği olduğu söylenemezdi. sapına kadar güvenilir. yine de annem onların yanındayken hep dikkatli davrandı. yazın da hasır bir şapka olurdu. ondan söz ederken. o pazar öğleden sonra iki saat boyunca genç adama hayatını anlattı. Morfar şiddet dolu bir yaşlıydı. biraz da nazlı bir taraf taşıdılar. ama onları hep birazcık itibarsız olarak görüyorum. Düşündükçe Morfar'ın ölümüne kadar . Mormor bazen acı acı gülerek "kocasından uzaklaşabilmek için" büyük bir evde yaşamak zorunda olduğunu söylerdi. Yaşlanmış hippiler gibiydiler. Aynı evde yaşıyorlardı. kaçan fırsatlar yüzünden de kendisinden başka herkesi suçlardı. Morris 10 ya da dev ve biçimsiz Fiat'la yalnız başına gelirdi. son günlerine çocuksu. Morfar aralarından bir tanesini çok sevdi. onu sadece bu açıdan görürdü. Kendine o kadar güvenir. hiçbir zaman "Morfar". Dil konusundaki yeteneğinden o kadar emindi ki. "büyükbaban" ya da "Rasmus" gibi adlar kullanmazdı. ama dilbilgisi bakımından korkunçtu. bazen de heyecanlanarak boğum boğum yumruğunu küçük masamızın üzerine vururdu. hep sakalı vardı (karısına göre küçük çenesini gizlemek için). hiçbiri de gece yatısına kalmadı. 1930'lu yılların başındaki ekonomik kriz sırasında Morfar'ın işi de kötü gitti. O ve Mormor'un birlikte bir yere gittikleri pek nadirdi. şekerli çay içerek annemin nişanlısını bir hüzünlü ve isyankâr anılar seline tutar. Uzun boylu ve yakışıklıydı. Söylediği her on kelimeden dokuzunu yanlış telaffuz ediyordu. şimdi hatırlayamıyorum. sürekli olarak geriye bakar ve kaçırdığı fırsatlara yanar. bu sözcük onun dilinde anlaşılmaz bir hal alırdı. düzenli olarak pazar öğleden sonraları evimize gelir ve annemin "nişanlısı"yla çene çalardı. Annemin bir dizi böyle "nişanlısı" vardı. evlilik hayatlarının neye benzediği konusunda yarım yamalak bir bilgim vardı. Oturma odamızda. "Doksansekiz" dört yatak odasına karşın ona bu özgürlüğü tanıyamayacak kadar küçüktü. Sonradan düşünerek mi bu karara vardım bilmiyorum. Kuşkusuz "nişanlılar" annemin âşıklarıydı. Özellikle "d". koyu renk kravat takardı. Bu ev aile içinde sadece sokak numarasıyla tanınır oldu. her cümle yanlışlarla doluydu. "w" ve katlederek "v'ye dönüştürdüğü "b'lerde sıkıntı çekerdi. bu sırada da duraklayıp hangi dilde konuştuğunu düşünmeye başlardı. o dönemin resmî rahat elbiseleri. Anlaşılan iş hayatı boyunca karşılaştığı herkes ona kazık atmıştı. başkalarından üstün olduğuna o denli inanırdı.
ayakkabıların topuklarını aşındırırdı. Yine de birkaç dakikalığına da olsa kedi-fare oyununu sürdürdü. hep yürümüştü. Lelong'dan bir elbise. Yürürdü. Gece çıkmak ya da cenaze törenlerine katılmak için tek bir düğmeyle iliklediği siyah satenden kruvaze bir pardösüsü vardı. Her zamanki gibi kelimelerden sakınmadı. bahçe çitlerinin üzerinden içeriyi gözetlemek için duraklasa. Uzun yürüyüşleri o yüksek topuklu ayakkabılarıyla yapar. en belirgin özelliği olan o çarpık tebessümüyle izliyordu. daha sonra bakışlarını anneme çevirdi. bunun üzerine de yine siyah satenden krep biçiminde bir şapka kondururdu. Lear'dan beri hangi dul ana baba konuyu bu kadar açık ortaya koymuştu? Mormor iyi bir kitap okuyucusuydu. çekilmiş fotoğraflarda Chantal yapımı tüvit bir pardösü. Bu karar sanki sadece ona bağlıymış gibi konuşuyordu. Marie. zayıf bir kadındı. Özenle taranmış beyaz saçlı. Annem ve ben babamdan kalan maaş ve onun anneannesinden gelen mirasla geçiniyorduk. ufak tefek. gerçekten de oturduğumuz ev çok küçüktü. O dönemde. V yakası işlemeli bol elbise. John. evlere bakmak. . "r"yi gırtlağında yuvarlayarak Maria gibi bir şey söylüyordu. Ama yine de üç odamız vardı. fazla güçlü olmasa da pek yerimiz olmadığını söyledi. Mormor konuşurken. Lear gibi onun da üç çocuğundan hangisinin yanında istiyorsa orada oturma imkânı vardı. bu nedenle hiç de yürüyüşten hoşlanacak birine benzemezdi. yine de kimse ağzını açmadı. Maureen'in boşa giden sıcak ve anlayışlı olma çabalarının keyfini çıkardı. . Bu para onun ölümünden sonra da devam etti. Mormor sokağa yalnız çıkardı. Ken'in Baker Sokağı yakınındaki karanlık dairesine taşınmayı ciddiyetle düşündüğünden kuşkuluyum. Herkesin annemin adını Anglikanlaştırarak Mari ya da Galleştirerek Maree'ye çevirdiğini bilmesine rağmen hem Mormor hem de Swanny ona hâlâ Danca adıyla hitap ediyordu. Ama Mormor'u genellikle lacivert ya da siyah. Doksan üç yaşında ölene kadar 1920'li yılların modasına uygun giyinirdi. Mormor oğlunu ve en küçük kızını neşeyle karışık hafif alaycı. o yıllar onun en keyifli. üçüncü odanın Mormor'a ayrılması mümkün olurdu. çift bantlı yüksek topuklu ayakkabıyla hatırlıyorum. Eastbrook da anneme oldukça yüklü bir harçlık veriyordu. sesimizi çıkarmaya bile cesaret edemiyorduk. Bize geldiği zaman hep yalnız olurdu. ama Çoğunlukla Dickens okurdu.aynı odayı ve aynı yatağı paylaşmış olmalarına şaşıyorum. "r'leri her zamankinden de çok yutmaya başladı. en zengin olduğu dönemdi. yol kenarlarındaki banklara çöküp homurdansa da sonunda hep yürümüştü. doğrudan konuya girdi.Fazla yer işgal etmem. Buna ek olarak büyükbaba . Annem. Ken'in tombul ve sıkıcı karısının ona eşlik edemeyeceğini biliyor olmalıydı. Shakespeare değil. onu Morfar'ın ölümünden sonra evimizde verilen bir aile toplantısı için giymişti. Morfar bir süre Cadillac satarak iyi para kazanmıştı. . henüz tefecilerin eline düşmemişti. Ne Swanny ne de annem Goneril ya da Regan değildir. çocuklardan birinin erkek olması da hiçbir şey değiştirmezdi. Şapkayı ilk kez gördüğümde. Charles ve ben önemli bir toplantıya katıldığımızı anlamış. evinin çevresindeki sokaklarda amaçsızca yürümüş. Schiaparelli'den alınmış yağmurluk ve pilot kasketiyle görülür.Şimdi üçünüzden hangisiyle birlikte oturacağıma karar vermem gerek. Padanaram'a bir yer bulunabilse.
hep birlikte çıkar. Bildiğim kadarıyla mutluydu. Yıllarca haftada iki kez sinemaya gittik. Danca'da bu kelime "küçük" anlamına gelir. Swanny'nin Mormor'un onu daha çok sevdiğini söylediğini hatırladım. kendine bakmakla geçirirdi. Mormor'un evinde çok değerli mobilyalar vardı. durumumuz iyiydi. Bir ay sonra Swanny ve Torben'in yanına taşındı. Ben okuldan dönünce hemen elbiselerini değiştirir. Bu sıfattan en çok Swanny yararlanırdı: "lille Swanny. annem nişanlısıyla çıktığında Swanny benimle oturmaya gelirdi. yapılan teklifleri geri çevirdi. yumuşak. Mormor'un ölene kadar oturmak için Swanny'nin evinde karar kılacağını anlamıştık. Hiç ağladığını görmedim.Bunun için Ann'a sormak gerekecek. O eski bebek evini garajına koyabilirsin. Kimse ona kazık atamazdı. Dengeli. Pauline Bonaparte'a ait olduğu sanılan dört direkli yatak Hampstead'e götürdüğü iki parçadan biriydi. Parlak mavi gözlerinde o ünlü parıltı yanıp söndü.Kısacası. Morfar'dan çok daha iyi bir tüccar olacağı kesindi. harika yemek yapardı. Öyle de görünüyordu. Nişanlısıyla birlikteyken ne yapardı? Bildiğim kadarıyla konuşurlardı. bazen de pikaba bir plak koyup dans ederlerdi Dans dışında birbirlerine dokunduklarını ya da öpüştüklerini görmedim. Bugün aynı ev bunun kırk misli etse de 5 000 pound 1954 için çok iyi paraydı. Misafir odanızda kalabilirim. Kıran kırana pazarlık etti. Tek başıma evde kalacak yaşa gelinceye kadar. o dönemde hem annem hem de Swanny evli ya da dul bir kadının çalışmasının küçük düşürücü bir davranış olduğunu düşünürlerdi. Belki de hepimiz. lille Marie. bebek evi onun. Evi temiz tutar. Alışverişe çıkmaktan ve kuaföre gitmekten zevk alırdı. Nişanlılarından ikisinin otomobili vardı. O zamandan beri annemin yalnız olma fırsatından yararlanarak nişanlısıyla yattığını düşünürüm. biraz "sevgili'yi çağrıştırır. yine öyle yaptı: Kocam öldü. Zamanının önemli bir bölümünü elbiselerini düzenlemek. Uzun cumartesi ya da pazar gezilerine mutlaka katılırdım. Yine de geri kalanların üzerindeki yükü hafifletme niyetinde değildi. yatağın. Herkesi şaşırtmakta ustaydı. . Annem bu keyifli ve masum yaşamının Mormor'un gelişiyle bozulmasını istemiyordu. onlardan para yerine masa ve iskemle aldığından. Annemin çalışmaya başlamaktan söz ettiğini hiç duymadım. Gittiği yerde bebek evine ne olduğunu bilemez. kalacağı yer seçimine başladığı dakikalarda. sevgi ve muhabbet belirtir. ama haftada bir kez. bizi gezmeye götürürlerdi. oymalı büyük siyah . belirgin bir ilgi konusu yoktu. yüzüne o dönemin odası olan ağır makyajı yapar. . adlarımızın önüne lille sıfatını takardı. Bugünkü inanışın tam tersine. ev için istediği 5 000 pound'da ısrar etti. genellikle de sinemaya giderdik." Şimdi sıra annemdeydi. Mormor'un babası Kopenhag'da sayısız mülk sahibi olduğundan ve kiracıları ödemeleri geciktirdiğinde. bu hiç de sık rastlanacak şeylerden değildi. Ancak daha önce "98"i satışa çıkardı. unutma. Eğer fırsat bulsaydı. güzel ve iyiydi. ancak Đngilizce'den çok daha güçlü bir anlam taşır. Kadın dergileri ve hafif romanlar okumak dışında herhangi bir merakı. ama yanılıyor da olabilirim. nişanlılarından biri gelince . birkaç gün içinde de alıcı buldu. Kızlarından birine ya da bana sevgi göstermek istediğinde. Bebek evi hakkında sorular sorduğum gün. saçını tarar. Ama her şey satıldı.On dört yaşında bir kızın bebek oyuncağıyla ne işi var? dedi Mormor dudak bükerek.
Dancamın iyi olmadığını bildiğinden bana karşı düşünceli davrandı ve Đngilizce konuştu. Swanny defterleri evde buldu. Đlginç olanı. Bizi hep şaşırtırdı. Dickens'ın tüm eserleri ve albümlerin yanında defterler de geldi derken. Swanny'nin evi büyüktü. değil mi? Ben alıştım. sakladığı tek bir şey vardı. aynı şekilde üst katta uzun saatler yalnız kalmaktan hoşlanırdı. Ama hiçbir zaman Swanny'yle birlikte sokağa çıkmadı. kendinden memnundu. Mormor'un Swanny'nin yanına taşındığında. Dickens'ın Danca'ya çevrilmiş tüm eserlerini ve o dönemde sayıları kırk dokuza ulaşan. daha da ötesi. Sokağa genellikle yalnız ya da Harry Amcayla çıkar. . Bazı şeyleri sakladım. ama Mormor burada kızı ve damadıyla birlikte bir aile hayatı yaşadı. hızla defteri ortadan kaldırırdı. Yine de sık sık yeni öyküler çıkarmakta ustaydı. saatlerce geri gelmezdi. masanın. Swanny bize geldiğinde ona eşlik etmedi. . kendi hayat hikâyesini anlatırken çok az tekrar etmesiydi. yetmiş beşinci doğum-gününe de az bir süre vardı. bir şeyler yazdığının farkına dahi varmadığını şaşkınlıkla karşılıyorum. hani Morfar'ın kardeşinin boşanmasını kabul etmeyen ve Nyhavn'da bir barda kafasına şişe fırlatan. Asta ve dizilerinin en çok satanlar listelerinin başında yer almasından. Bu düşünceye fazla üzülmüşe benzemiyordu. Yani. özellikle kendi anne ve babası. içimizden kimsenin Mormor'un ne yazdığını merak etmediğini. çünkü yirmi yıl sonra Mormor öldüğünde. kendi istediğinde onlarla birlikte oldu. hesaplı.masanın ve terzi elinden çıkma eski elbiselerinin dışında Mormor sadece fotoğraf albümlerini. bazen üzerine bile oturuyordu. Morfar'ınkinden kat kat üstün olmasına karşın ağır aksanlı. genç kızlığından beri tuttuğu günlüklerini aldı.Hayır. dedi Swanny. tutuk bir Đngilizce. sarhoşluğuna rağmen ahlak değerlerine düşkün amca. Yaşlı kadınlardan çoğunun gizli tutmaya çalıştığı konuların hemen hepsinde açık sözlüyken. bunu bilerek yaşamayı öğrendim. tam tersine kemiklerinin .Kocam benimle çeyizim için evlendi. yatağın. O dönemde Mormor artık çok yaşlı bir kadındı.Bunu ilk kez duyuyorum. Swanny'nin çocuğu yoktu. Jutland'lı hizmetçi Karoline. Evet evet. . içine bir ayrı daire sığdıracak kadar genişti. Annemle birlikte Swanny'nin evine gittiğimizde. Yazdığı sırada odaya birisi girdiğinde. daha önce hiçbirimizin bilmediği bir hikâye anlattı. onlar eğlenirken yanlarında olmaya özen gösterdi. akşamlan onlarla oturdu. Sadece geldiklerini biliyorum. önümüzde geçit yaptılar demek istemiyorum. tabiî size her şeyi anlatmadım ki. Tüm yemeklerini onlarla yedi. Mormor sanki onların çocuğuymuş gibi davrandı. Öykülerinden bazılarının aile mitolojisine geçmiş olması doğaldır. kitapların ne kadar güzel ya da ne kadar saçma olduğunu söylemenin moda olmasından sonra. Bana bakıp o sert tebessümlerinden birini gösterdi. söylediklerini sık sık tekrarlaması kaçınılmaz oldu. Pek dürüstçe değil. Yaşlılık yüzünü sarkıtmamış. Öyle sanıyorum ki. 1950'li yıllarda "nine öyküleri" modası daha başlamamıştı. Günlüklerin yayımlanmasından. Mormor birkaç yıldan beri Swanny'nin yanındaydı. Her zamanki gibi uyanık.
" Dördüncü bölüm . ancak o dönemde bizim bundan haberimiz bile yoktu. Mormor omuzlarını silkti. .Normal yoldan doğunca ne kadar şaşırdığımı tahmin edemezsiniz. Becerikli bir mühendisti. ilk kez hamile kaldığı. bazıları şaşırtıcı.Nereden bilebilirdim? Uzun boyluydu. Örneğin Hansine'nin yemek masasını toplarken "Bizler soylu muyuz. haşin kahkahalar attı. .Yaşlı birinin söyleyecek yeni bir şeyi olması güzeldir. Bütün bunlar günlüklerde tabiî ki.Beş bin kron. anlattığında da kendini hep savunmada göstermeyi becerdi. Annem çeyizin ne olduğunu sordu. Yüzlerinden. ne annemin ne de Swanny'nin duyduklarının bir kelimesine bile inanmadıklarını anladım. Kopenhag'a gelip yaşlı Kastrup'un kızıyla evlendiğinde 5 000 kronu olacağını duyunca ilk işi bizim eve gelip lille Asta'ya tatlı bakışlar fırlatmak oldu. Şeytanca bir niyeti olmasa geçmişinin büyük bir bölümünü anlatmayacak olabilirdi.Belki senin için değil. o çok bilindik mavi bakışlarını tek tek hepimizin gözlerine dikti. kimileri de korkunç. Kısa bir süre. Mormor'un da söylediği gibi: "Yaşlı insanların anlatacak yeni bir şeyleri olması iyidir. lille Swanny. yakışıklıydı. Büyük bölümünü uydurduğunu sanıyorum. "Bu öyküyü daha önce anlattığı. Mormor'un söyledikleri genellikle böyle olurdu.Çok fazla bir şey değil. Bazen annemin hiçbir şey bilmediğine. günlüklerin bulunmasından önce ölmüş olmasına üzülürüm. zengin kocan ve güzel evin yanında değil. . çizik çizik bir deriyle kaplı kemiklerdi. dedi Mormor. . ama gizlemek için kahverengi bir sakal bırakmıştı.üzerindeki etleri eriterek derisini germişti. Çenesi küçüktü. Öykülerden çoğu eğlenceliydi. Asta'nın öykülerinden bazıları yalanlandı. Bir adamın 250 pound için evlenmesi bana pek de inanılır gözükmedi. senin. 250 pound kadardı. Üstelik neredeyse imkânsız şeyler anlatırdı. her şeyi yapabilirdi. Mormor'un Mogens'in doğumuna şaşırması da aile mitolojimizde yer alan öykülerden biridir. şimdi de tekrar etmeye başladığı hikâyeyle birlikte değerlendirmek lazım" diye düşündüm. Çok önemli bir itiraf değildi. Aptal bir kızı kendine âşık etti. yoksa avam mıyız?" sorusunun 1920'li yılların Punch dergisinden alındığını çok sonraları öğrendim. Yoksa zavallı çocukları için çok sıkıcı olurlar. Hatırladığı bir şey onu güldürdü. bebeğin göbek deliğinden çıkmasını beklediği hikâyeyle. Ibsen romanı gibi bir şey. yoksa zavallı çocukları için çok sıkıcı olurlar. herkes öyle diyordu. sonunda görünen ortasından derin mavi gözlerin baktığı. . sesinde bana göre bir zafer titreşimiyle: . Ama onun için çok fazlaydı.
Svanhild durumun farkına varınca da Jormunrek'e nişanlısının kendisine sadık kalmadığını söyledi. yakında paraya ihtiyacımız olacak. Bütün bunlar o kadar eski ki. Svanhild kralın sarayında büyüdü. efsanenin bir yerinde de ortaya Wotan çıktı. Svanhild'i de atların ayakları altında ölmeye mahkûm etti. Berlin'de kolera var. evet doğru. ne fark eder? Sadece Norveçlilere karşı bir sürü aptalca önyargısı ve düşüncesi olduğu için. Norveç adı. Svanhild. Ne var ki kötü uşak Bikke. kıza Vibeke adı takmak isteyeceğinden eminim. Çocuklara havanın kararacağı söylenmişti -bu öğretmenler de her zaman doğru bilgi vermiyorlar. kralın yerine oğluyla evlenmesi konusunda razı etmeye çalıştı. ancak atlar kızın güzel gözlerine baktıkça ayaklarını kaldırmayı reddetti. Para gönderdiğinden beri kocamdan haber alamadım. ama kocamın hiç dönmemesini tercih ederdim. Swanhild diyeceğim. Hansine ve ben kendi başımıza iyiyiz. ama dalgalar onu Kral Jonakr'ın hüküm sürdüğü ülkeye sürükledi. Yaşlı ve çirkin anasının adını vermek. Aslında paranın dışında. bebeğin adını beğenmeyecek. parayı da Swanhild'in doğumundan önce göndermişti. meme verdiğimde.saa de var meget skuffede over at det var bare Tusmfrke og at det ikke varede lœnge. Gençken romantik biriydim. daha sonra da güçlü Kral Jormunrek'in hayranlığını kazandı. şimdi de Yahudilere karşı ayaklanmalar başlamış. bebek. Svanhild'i kandırmaya. Gudrun ve Sigurd Fafnersbane'nin kızıydı. Holger Amca'nın sık sık . Gudrun kralla evlendi. Oğlu Randver'i göndererek Svanhild'in kendisiyle evlenmesini istedi. Kızı Vibeke ya da Dagmar olarak vaftiz ettirmeye zorlasa da ben ona hep Swanhild diyeceğim. Bikke kızın gözlerini bağladığında artık hiçbir güç atları durduramadı. Oğlanlar. Önemli değil. Đlk olarak. Gudrun ikinci kocası Atle'yi öldürdüğünde boğularak ölmeye çalıştı. Bunun bir Norveç adı olduğunu söyleyecektir.30 ağustos 1905 Đgaar var der Solformfrkelse. o olmadığı zaman daha da iyiyiz. Vi havde fortalt Drengene at det vilde blive mfrkt -Lcererne giver dem ikke altid de rigtige Oplysninger. Rusya'da işler daha da karışıyor. Jormunrek oğlunu astı. kız kabul etti ve kralın ülkesine gitmek üzere kralın gemisine bindi. Daha sonra korkunç intikamlar alındı. Dün güneş tutuldu. Onu sevip okşadığımda. Küçük bir kızken Volsunga Saga'yı okuduğumdan beri bu ismi sevdim. yabanî adamları uysallaştıran güzel kızlara bayılırdım.hava biraz gölgelenip tutulma da kısa sürünce düş kırıklığına uğradılar. Kimse kimseyi bir başkasının istediği isimle çağırmak durumunda değildir.
istediğimi düşünüp rol oynamadığım tek yer. pound ve onsla tartıyorlar. Evlendiğim gün. Evet. Bu son kelimeyi yazdığımda. sanırım benden korktu. onlar da evlendi. evlenip ayaklarının altından çekildiğimde rahatlayıp içlerini çeken yaşlı insanlar. O kadar öfkeliydim ki. Onu seviyorum. Bu ülkeye gelmeden önce konuştuğum bir kadın bana en iyi dostunun kocası olduğunu söylemişti. Hansine bütün hikâyeyi büyülenmiş gibi izliyor. Babama ve Frederikke Teyze'ye gelince. Çünkü orası benim özgür olduğum. istediğimi yaptığım. o benim hayatımdaki en güzel şey. arkadaşlık etmeye zaman bulamaz. ama yapabileceğim bir şey yok. burada kiloyla değil.tekrarlamaktan hoşlandığı cümlesiyle. hiçbir anlam da ifade etmiyor. Rasmus hakkımdaki her şeyi. Geliyorum! 15 ekim 1905 Navarino Caddesi'nde karısını öldüren adamın duruşması başladı. artık . kalın kafalı dedikoducu hizmetçiler ya da nerede olduğu bilinmeyen kocalar da yok. olan bir şey. Terazi bu evin sahibine ait. Her şeyi. Rasmus'un sağlıkta olduğunu biliyorum. Böyle bir duygusuzluk bana doğru değil gibi görünüyor. iki ons bana değişik geliyor. Sadece yirmi beş yaşındayım ve dürüstçe hiç kimseyi sevmediğimi söyleyebilirdim. Bunu gerçekten yazmak istiyorum. Orada gürültücü okul çocukları ya da ağlayan bebekler -Swanny'den yakındığımı sanmayın. Sorarım size! Sonunda hiç kimseyi sevmediğim sonucuna vardım. Dokuz pound. yüreğimden geçenleri bilse beni öldürebilir. memelerim süt dolup da beni rahatsız etmeye başladığında ağlıyor. hem Đngilizce hem de Danca okuyabiliyor. Bu benim yaptığım bir şey değil. yine de iyi olmalı. Buna sevgi denemez. kocamı sevdiğimi sanıyordum ama bu sevgi beş dakika bile sürmedi. bir 500 kron daha. onlar hakkında bir şeyler okumaya da niyetim yok. Onunla gurur duyuyorum. Hackney and Kingsland Gazette'de yazanları okumam için yalvardı. Yine para gönderdi.yok. ama tabiî ki okumayacağım. çünkü bundan bir kaç hafta önce kesinlikle dürüst olmamı isteyip sorsalardı. beni öldürmek isteyen bir el olduğunu düşündüğüm o ilk gece sona erdi. bu da beni biraz korkuttu. kendim olabildiğim. "eski çağların sisleri arasında kaybolmuş. ama onlarla birlikte olmaya can atmıyorum. Okuldaki arkadaşlarımın hepsini kaybettim. Hep doğru zamanda. sesini çıkarmadı. parlak bir çocuk olacağından eminim. Biraz sonra onu Mogens'e bir şeyler okuması için yalvarırken yakaladım. Hansine'ye de bu evde o insanlardan ve duruşmadan söz etmemesini söyledim. Swanhild üst katta ağlamaya başladı. canımı sıkıyorlar. canımı çok acıttığı. Aslında. Her neyse. O insanları tanımadım. çünkü bir ay önce eczanede tarttırdığımızdan çok daha fazla görünüyor. Gazeteyi okumasını yasakladım. bu dünyada hiç kimseyi sevmediğimi söylerdim. Gerçekte sevgi. onlar. Kadınlar evlenince." 1 eylül 1905 Bu sabah Hansine ile birlikte Swanhild'i mutfak terazisinde tarttık. Oğlanlar sokakta kaybolur ya da hastalanırsa endişeleniyorum.
istediğini verdim. "Bütün bunlara inanmıyorum. Öyle sanıyorum ki buraya sadece gerçekten bir kocam olup olmadığını görmeye geliyor.Sizin yerinizde olsam. kirayı ödeyip istediğimiz kadar güzel yemekler yiyebiliriz. . beni şaşırtıyorsunuz. Swanny'ye elbise dikebilmek için gerekli malzemeyi aradım. belinden aşağısını da öylesine aşağı itiyor ki. .güvendeyiz. En kötüsü de elbisesi paket kâğıdı gibi. Çok dindar (Đngilizceme gülmekten hiç vazgeçmedi) ve St. ama çocuklarımı da düşünmem gerek. Her neyse. etmesini de beklemiyordum zaten. Konu sadece ben olsam aldırmazdım. kahverengi ve buruşuk. Eğer insanların arkanızdan konuşmalarını istemiyorsanız. parmağımda yukarı aşağı kayşa da yüzüğü sol elime taktım. sonra ısrarla elime bakmaya başladı. dedi. dedi.Sizler tanrının sevgi dolu bir baba olduğunu söylersiniz. Şaşırmıştan çok. Bugün öğleden sonra Mrs. Kucağımda Swanny olduğundan yüzüme şaşkınlıkla baktı. 'Tanrı'ya inanmıyorum" dedim. bu yüzden vaftiz ettirmeyeceğimi söyledim. Hiçbir zaman tanrıya inanmadığımı (görüyorsunuz. içinden kahkahalarla gülmek gelir. sanırım buna alışmam gerekecek. giydiği korse belinden üstünü yukarıya. parmağınızdaki yüzük annenizin mi? Danimarka'da nikâh yüzüğümüzü sağ elimize takarız. insanların saygıdeğer olmadığımı sanmalarının çocuklarıma bir yararı olmaz. Đnsanın sağ eli soldan hep biraz daha büyük oluyor. Sağ elim bebeğin başının altındaydı. Dikiş diktiğim için günlerdir bu deftere yazmadım. Mrs. değiştirirdim. oysa kötü bir baba bile kızının bebeklerini öldürmez. Bir kere çok tombul. Adımı telaffuz ediş biçiminden nefret ediyorum. Elimi öpecek bir erkek tanıdığım da yok ya. Westerby. gerçekten şaşırtıyorsunuz. Mrs. Yüzük sol parmak için çok bol. Philip'teki papazlarla arası çok iyi. Parmağınızda nikâh yüzüğü göremiyorum. Noel için semiz bir kaz ve kransekage yapacağız. ama burda herkes böyle söylüyor. Parayı elime alır almaz Matthew Rose'un dükkânına gittim. uzun geceliklerini işliyorum. sol elimi de hafifçe göğsünün üzerinde tutuyordum. . dedim soğuk bir sesle. küçük "t" ile yazıyorum). onu sormaktan hiç vazgeçmedi. Gözlerini kaldırdı. Önce Swanny'nin ne zaman vaftiz edileceğini öğrenmek istedi.Sağ elinizde. açgözlü bir meraklıya benziyordu. hepsi de papazların ve rahiplerin uydurması. O kadar düz ki. Gibbons ziyaretime geldi. Yenilgiyi kabul etmedi. . Gibbons'ın elime bakmaya başladığını gördüm. Sonra elimi Swanny'nin yumuşak saçlarının altından çektim ve elimi sanki bir erkeğe öptürmek istermiş gibi ileri götürdüm." Olamaz. dedi. kalın bir iple ortasından çok sıkılmış bir pakete benziyor. dedim.
çok daha yersiz sorularla dolu yeni bir ziyaret. Đngiltere'ye geleli beri tek bir kayın ağacı görmedim. kim okuyacak ki? Her şey Danca. yapraklar renk değiştirmeye başladı. Bir rüya görmek istemiyorsan. Buraya geldiğim günlerde kendime Hootha Park'a gitmek istediğimi söylerdim. ama çocukları denizde savaş için eğitmek. onunla aynı fikirdeyim. geriye bir ceset bile kalmadığında neler hissedeceğimi düşünemiyorum. uykuya yatmadan önce o konuyu çok fazla düşünmenin işe yaradığını öğrendim. ama akşam olduğunda oturma odamdaki şöminedeki kızıl korları çok . Beş parmaklı altın sarısı yaprakları olan. Böyle bir şey olamaz. Danimarkalı olduğumuza göre. Anlaşılan rüyaların gerçekle fazla bir ilgisi yok. ertesi gün kaybettiğinde. benim de uysal bir kuzu gibi söyleneni yaptığımı gördüm. Hansine'yi çarşıya gönderip malzeme aldırdım. dikenli elmaya benzer meyve taşıyan ağaçlara bayılıyorum. Georg Stage'dekilerin çoğunun cesedi bulunamadı. 14-15 yaşındakilere deniz askeri olmayı öğretmek bana göre doğru değil. Gökyüzü dün çok soluk bir maviydi. oranın adının Hyde Park olduğunu öğrenince şaşkınlıktan ağzım açık kaldı! Yabancıların yanında Hootha demediğim için şanslıyım. Gibbons'tan çok daha meraklı. Bu. Denizde cesedini bulamadılar. buradakiler için de Danca'nın Hoisan'dan farkı yok. akşam yemeğinde hepimiz bezelye çorbası içtik. hiç olmayacak. 23 ekim 1905 Sonbahar gelince. hani Đsveç'te oturduğumuz sırada domuz kemiği ve sarı bezelyeden yaptığımız. dedim. bir fotoğraf bile gönderilmediğini düşündüm. iki aydan beri ilk defa. bir yere saklanıp bana gösterilmediğini. Hepimiz değil tam. ama tersinin doğru olduğunu gördüm. burada bulunmaması gereken bir satır gördüm. on beş yaşında bir çocuğun kaybı dayanılmaz bir şey. Çok az kişi benim gibi düşünüyordur. Swanny hâlâ anne sütü alıyor. Aslında böyle yaparak düşündüğüm şeyin rüyama gireceğine inanırdım. ama kayınları çok özledim. 25 ekim 1905 Dün Frederikke Teyze'den mektup geldi. Bu kadar çok kömür ateşinden çıkacak dumanın sisi daha da artıracağı doğru. ama sis bu sabah geri döndü. nasıl oluyor da Đngiliz adına sahibiz? Đngilizce değil. Böyle bir durumda. Đşe yaradı. bir gün çocuğun olduğunu düşünüp. insanların onu bezelye çorbası diye adlandırmaları hiç de şaşırtıcı değil. Mrs. Yine de sis bana bezelye çorbasını hatırlattı. rüyamda Rasmus'un geri dönüp hep birlikte Avustralya'ya gideceğimizi söylediğini. Aynı harflerin bu kadar değişik biçimde söylenebilmesi gülünç. Swanny'nin yanımdan kaçırıldığını. Thorvaldsen'ler Oluf adına bir anma töreni düzenlemiş. Kömür yakılmaya başlandı.Yazdıklarımı okuyunca. Peki ama. Bana inanmadığını belirtmek için küçük bir kahkaha attı. Burada sis çok yoğun ve sarı. on altı yaşındaki kızları ev kadını olmak için eğitmekten de kötü. Vest-er-bew diye okunuyor. ama ağlamaktan yastığım ıslandı.
"Şuraya bak. Dün akşam oturma odasındaydım. birazdan tiz çığlığını duydum. Mrs. Hava çok soğuk. Hava daha soğumadı. en güzel ve en çok sevdiğim faaliyeti gizlemem gerektiğini düşündükçe keyifleniyorum. Ayağa kalktığımda elimdeki dikiş yere düştü. meyve kadar diri.seviyorum. ama buna inandıklarını sanmıyorum. Hepimiz aynı olamayız.Beni gördüğüne fazla memnun olmamış gibisin. bu kitaplardan okudukları bir şey. Çok kar yağdığı gecelerde kurtların dağlardan indiğini söylesem. Hiç olmazsa adama bir öpücük verebilirdin. geldim. Knud" dedim. Saçları nikâh yüzüğümün altını gibi. dedim. Baba disiplinine ihtiyacı var. gözlerini bile çevirmedi. Đnsanlar bebek yanağının gül yaprağına benzediğini söylerler. odanın taze ekmek kadar sıcak olduğundan başlayacaktır. Sonunda. Bebek yanağı erik gibi. Diğer kadınların yasak bir ilişkiyi sakladıkları gibi. meyve kadar pürüzsüz ve serin. Ben Ken demedikçe Knud benimle konuşmuyor. tertemiz. Hansine'den şömineyi yakmasını isteyebilirim. . Yukarıdan aşağı süzdü. değil mi? Swanny şallara sarılmış kucağımda yatıyor. ama hemen oturma odasındaki ateşin ne güzel yandığından. oturma odasının kapısı yıkılırcasına açıldı ve içeriye kocam girdi. Hansine kapıyı açmaya gitti. ellerimde eldiven. günlük yazmıyordum. bense böyle bir ad kullanmayı kesinlikle reddediyorum. üşümeme rağmen vücudumun sıcaklığı onu ısıtıyor. Đşte. . Ne herhangi bir haber ne haftalardır bir satır. ayaklarımda da Frederikke Teyze'nin neredeyse yüz yıl önce benim için yaptığı ısıtıcı var. Pırıl pırıl. Ona Ken demedikçe cevap vermiyor. Bana cevap vermezsen. Knud'un denizci elbisesini yamıyordum." Cevap vermedi. bir gece böyle geliyor işte.ön kapı iki kere vuruldu. Pantolon cepleri sigara kartonu dolu. her ikisi de büyük bir tutkuyla sigara kartonu topluyor. ömrün boyu unutamayacağın bir tokat yiyeceksin" dedim. Aslında biliyorum. Clegg tarafından yıkanmak için çamaşır teknesine atıldığını bir düşün. Başka bir erkek öteki kadınların tutkusu. tok ve derin uykuda. 2 kasım 1905 Bu satırları üst katta. dedi. Ne kadar zarif bir teşrifatçı olurdu! Her neyse. ben de kocamın defterim hakkında mümkün olduğu kadar az şey bilmesini istiyorum. oğlanların odasında yazıyorum. inansa da kurtların yanında kutup ayılarının da gelip gelmediğini soracaktır. "bütün bunların pazartesi günü Mrs. Benim gizli ilişkim sadece bir defterle! Başka bir kadının birlikte olduğu adamdan kocasının haberdar olmamasını istediği gibi. aynı zamanda hem sert hem de yumuşak. bir gece ipe serdiğim çamaşırlarımı yediler. kapıyı kilitledim. Stockholm'deki kadar soğuk değil. Bana inanmayacaktır. ondan beri kavgalı gibiyiz. Gibbons ne yapardı acaba? Açlıktan ulurlardı. benim tutkumsa bu defter. "Gizlilik şimdi başlamak" diye düşünüyorum. Bunu düşünürken -bir de tabiî Rasmus'un oğullarının sigara kartonu koleksiyonuna yapacağı katkıyı.
yüzünde bana karşı hiç göstermediği bir hayranlık vardı. . değil mi? Dışarısı buz gibiydi. anlatmak istediği ciddi bir şey yoktu. "yolun kenarında bile gidemezsin". o yüzden her şeyi gördüm. . söyledikleri o kadar saçma ki. içeri girdim. beni öptü. dedi. Bunu neredeyse unutmuştum. dedim. O durumda başka ne yapabilirdim ki? Gerçekten de yakışıklı. her şeyin Đngiliz olanını sever. "motor" ve "dlamote" falan dedi. Danimarka malı.Sen ve ben hariç. O sırada şaka yapıyordu. "Otomobil" dedi. parmağıyla sokağı gösterdi. dedi. dedi ve. Motorlu bir araba.. . hiç kürküm olmayacağını bilsem de.Çok güzel. Tekerleklerinde bisiklet gibi çubuklar olan büyük bir araba.Gel de bak. bir an için bize hediye getirdiğini. bir sürü başka isimden de bahsetti. Amerika'da öyle diyorlarmış. bu açık renk saçları da kimden almış? diye ekledi. Asıl istediği Amerikan malı olan birine. .Bütün Danimarkalılar açık renklidir. Onunla beraber hole çıktık. neler getirdim. Oldsmobile mi ne. Bir süre eski aynı nakarata dönmesini. bu arada "oleo lokomotif". daha çok açlık gibi bir şey ama nasıl adlandıracağımı bilemiyorum. dedi. ben de onu. dedim ismi Đngilizce telaffuz etmeye çalışarak. Kaldı ki at arabalarının çarpmaması için köşeye de bir de gaz lambası yerleştirmişti. Bu aşk değil. Hammel. ona sahip olmak. üç beygirlik otomobillerin ülkesine gideceğimizi söylemesini bekledim. Bir şey söylemek istediğini ya da "şaka" yaptığı zamanı iyi bilirim. Kürk manto özlemim de hiç bitmeyecek. içeri girdiğimizi duyup uyandı. Harika bir şey.Bana sormadan karar verdiğin için teşekkür ederim.. görünürde hiçbir şey yoktu. . toparlanıp hep birlikte Amerika'ya. babasına koyu mavi kusursuz gözleriyle baktı. o an bana bir kürk getirdiğini düşündüm. paltosunu bile çıkarmadan motor gibi anlatmaya başladı. Evin tam önünde sokak lambası var. -Adım Swanhild koydum. "Beş bin araba" dedim. Ne sevimli! Uyuyordu. Öyle aptalım ki. Sanırım görsem iyi olacak.Başımı kaldırdım. hiçbir zaman da öğrenmeyeceğim. Đçimdeki küçük ürpermeyi unutmuştum. Geçen yıl beş bin tane yapmışlar. dedi. Ön kapıyı ardına kadar açtı. Mogens ve Knud için oyuncak aldığını düşündüm. Dürüstçe söylüyorum. Bütün bu saçmalıkları. DurBiraderler ve James Ward Packard adında bir adam hakkındaki gereksiz laf kalabalığını sonuna kadar dinledikten sonra kızını görmek isteyip istemediğini sordum. güldüm. . dedi tuhaf tuhaf gülerek.
bunun ortası yok. ateş yaktık ama bir Guy Fawkes'umuz olmadı. Đki gün boyunca hamile olduğumu sandım. sonra dakikadan dakikaya beklemenin. Dün Guy Fawkes Günü'ydü. Norveç kralı seçildi. herkes için imkânsız. ama şimdi her şeyin düzelmesi nedeniyle ona bir armağan alacağım. umudu kırılmanın. sigara kartonları. Rasmus onlar için her şey. ya sevinç ya da felaket. Burada kısaca "Ateş Günü" de diyorlar.duyduğumda hiç şaşırmadım. Rasmus'un yanından ayrılmıyorlar. her zamanki gibi münakaşa ettik. Başlangıçta unutmuş görünmeyi düşündüm. ona ihanet etmeyeceğimi. hayat bu. Lekesiz olmamız gerekir. sonunda da kendini keyifsiz hissedip rahatlamanın ne olduğunu hiçbir erkek anlayamaz. zavallı Mor'un adı bile söylenmiyor. lekesiz. umutlanmanın. Çocuğu olacağı için biraz sevindiğini ya da biraz üzüldüğünü söyleyen bir kadına rastlamadım. iyi bir kocası olsa. Şimdi. bazıları için de en güzeli olabilir. Hurraa! Danimarka Prensi Karl. gariptir. kendi kendime sadece gerçekleri yazma sözü verdim. 6 kasım 1905 Bu günlüğü yazmaya başladığımda. kocalarımıza sadık olmakta. Saatten saate. Niye asmıyorlar ki? Galiba yakmak daha heyecan verici. Đngilizler her şeyi başkalarından değişik yapmaya meraklıdır. Gelecek yıl onlara bir Guy Fawkes yapmaya söz verdim. Saint Nicholas Yortusu'nu kutladıklarını sandım. Bizim onurumuz burada. Sadece biraz gecikti. para kazanması gerekmez. Yarın Rasmus'un doğum günü. inanılmaz bir sevinç ya da büyük bir darbe. büyük bir bebek yapıp yakıyorlar. Tek yapabileceğim. Rasmus oğlanlara havaî fişekler getirdi. Sanırım kadının hissettikleri içinde buna benzer başka bir şey daha yok. Hayır.Fikrini sorabilmem için burada olması gerektiğini söyledim. genellikle de felaket. Düşündüğümü en iyi belirten kelime bu. daha iyi olurdu" diye düşünüyorum. Beşinci bölüm . şükürler olsun. otomobili nedeniyle ona âşıklar. duygularım konusunda dürüst davranmak. Biz kadınların erkekler gibi cesur. duygularım ve inandıklarım konusunda dürüst olabilirim. bunu yapabilirim. ama ne yapalım. ama yanlış alarmmış. bunu duyduğumda. Bu sadece benim için değil. Benim onu tanıdığım kadar o da beni tanır. 5 kasımın Đngiltere kralını havaya uçurmak isteyip de asılan biriyle ilgili olduğunu -papazdan. Şimdi bunun imkânsız oluğunu anlıyorum. böyle bir şeyi bir kadının işleyebileceği en büyük suç olarak gördüğümü bilir. Bir çocuğu olacağını bilmek bazı kadınlar için dünyada olabileceklerin en kötüsü. cesur ve güçlü olup para kazanmamızın da bir önemi yoktur. saf. "Đnsanın sevgi dolu. Ama kızın bize benzemediği konusunda başka bir şey söylemedi. güçlü olması. Bir kocaya seni hamile bırakmadığı için hediye almak da ilginç. bir ay daha olmasına rağmen.
Torben de konuklardan biriydi.. Swanny. Her ikisi de o kadar kibar. aradan on sene geçmişti. Düşünün bir kere. o kadar sakin. Annem altı yaş daha küçük olmasına rağmen. Danca'yı ana dilleri gibi akıcı konuşmalarına rağmen ne Swanny ne de annem yetişkin oluncaya dek Danimarka'ya gitmemişti. kahverengiye dönerdi. Yıllar önce. Đki gün sonra evlenme teklif etti. Ken eski fotoğraflardaki amcalarından birine benzer. Güneşte kaldığında kızarmaz. derdi Mormor. Hepsinden. Gözleri koyu deniz mavisiydi.. Zaten Swanny. çünkü evlenme teklifi karşısında şaşkına düşen Swanny bunu ciddiye bile almamıştı. onun deyimiyle "iyi evlilikler" yapmış olsa da babam genç yaşta ölerek annemin evliliğinin tadını kaçırmıştı. Morfar'dan bile daha uzun ve göz kamaştırıcı bir sarışındı. kendisiyle birlikte Güney Amerika'ya. Mormor kızını biraz açılması için Kopenhag'a. Genç bir diplomattı. Hepsinin kızıl ya da koyu kahverengi saçları. görkemli yaşadıkları ve para harcayabildikleri Padanaram dönemiydi. oğluysa babasını andırıyordu. kızlarının her ikisi de. mektupları görmesem de güzel olduklarını biliyorum. Aralarında hiçbir benzerlik yoktu. Kendi öykülerini Swanny ve artık Danimarka Büyükelçiliği'nin kır saçlı soylu görünüşlü ataşesi olan Torben'e bile anlattığı oldu. Ya da belki tipik kuzeyli demem daha doğru olur. Dorte adlı bir kızın düğününde nedime. çilli olmak ve güneşten kızarmak eğilimindeydiler. Buraya tayin olduğunda evlendiler. On dokuz yaşındaki Swanny en sevdiği ağabeyinin Birinci Dünya Savaşı'nda ölmesinin etkisinden kurtulamamıştı. kedi yeşilinden açık maviye varan gözleri vardı. O dönem. Özellikle sözünü . ağırbaşlı Swanny'nin yanında çocuk gibi dururdu.Mormor'un en sevdiği öykülerden biri de Swanny'nin flörtüydü. Kimse böyle mektupları annesine göstermez. Mormor bu hikâyeyi çevresinde dinlemeye hazır herkese anlatmaya bayılırdı. üstelik Güney Amerika'ya gitmek aklının ucundan bile geçmiyordu. annesinden çok daha güzeldi. Torben duygularını göstermemeye alışmıştı. Güney Amerika'da ikinci kâtiplik yaptığı büyükelçilikten izinli dönmüştü. her neresiyse oraya gelmesini istedi. bu romansa inanmakta güçlük çekerdi. Ama Swanny. ondan çok daha uzundu. Yıllarca ona o birbirinden güzel aşk mektuplarını yazdı. Annem hemen hemen aynı vücut yapısına sahip olmalarına karşın. Ne romans! Swanny ve Torben'i görenler. Torben Rjaer tıpkı şarkıda olduğu gibi. Anlaşılan Swanny'yi görür görmez âşık olmuştu. kalabalık odanın öte ucunda bir yabancı gördü. o kadar iyi giyimli ve o kadar orta yaşlıydı ki.Ama kızım Swanhild'i hiç unutmadı. onun gibi kısa ve tıknaz olmasına karşın yakışıklıydı. Swanny kusursuz bir Danimarkalıydı. Mormor'un anlattıkları karşısında tepkisiz kaldı. Torben'e bir gün gibi gelmiş. Ken Dayı ve Mormor da birbirlerine benzemiyordu. Quito'ya mı yoksa Asun-Clon mu. Romans dediği bu ilişkiden büyük bir gururla söz ederdi. Frederikke Teyze'nin oğlu ve gelini Holbech'lerin yanına göndermişti. . yirmi iki yaşındaki mavi gözlü bu genç Ecuador ya da her neresiyse yalnız gitmek zorunda kalmıştı.
bütün o öyküleri anlatan kadının Asta'daki Asta Westerby olduğunu sonradan anladıklarını. O zamandan beri o insanların da geriye baktıklarını. Ufacıktı. hiç yorgunluk belirtisi göstermedi. vücudu yaşlandıkça çekmişti. bir yıldız olarak görürlerdi" diye düşünüyorum. daha dikkatli olur. hoşlandığım biri de vardı Daha sonraları o da benden hoşlanmaya başladı.ettiğim o günlerde. daha terbiyeli. eski bir sikkenin üzerindeki imparatoriçe kabartması gibiydi ya da Wagner'in ilahelerini andırırdı. buna rağmen altın yerine gümüş saçlı. Elbiseleri sanki parfüme batırılmış gibi Coty'nin L'Aimant'ı kokardı. Neden seksenindeki hanımefendilerden beklendiği gibi yorulmazdı? Neden akşam dokuz olduğunda uyuması gerektiğini hiç söylemedi? Hiç yorgunluktan bahsetmedi. Bu davetleri diplomat olduğu için mi vermek zorundaydı. bence onun buna ihtiyacı yoktu. hemen yolun üzerindeki üniversitede okuyordum. Tabiî hayatı boyunca oturduğu olmuştur. Sanırım. üstelik Torben'in yardımcılarından olup içki dağıtımında ve konuşulacak konu bulmada imdadıma yetişen. ama bende bıraktığı görüntü hep ayakta ya da Madam Recamier gibi boylu boyunca uzanırkendi. bence grubu yöneten de oydu. Mormor o partilere bayılırdı. Đnsanlar ona bir iskemle getirmemeyi öğrenmişlerdi. doğrusu hâlâ bilmiyorum. her ikisi de doğru. broş ve gözlerin uyumu ona yakışmaktan çok karşısındakini rahatsız eder gibiydi. Willow Caddesi'nin en şaşaalı döneminde. eğer istersem onu belli bir koltukta oturur gördüğüm sahneleri de gözümün önüne getiriyorum. O insanlardan bazıları partilere orada Swanny'nin annesini göreceklerini bilerek gelirlerdi. Broş aynı maviden olan gözlerinin rengini ortaya çıkarırdı da. genellikle de mika ve altına monte edilmiş mavi bir kelebek kanadını takarak çevrecilerin kaşlarını çatmalarına neden olurdu. O partilere ya da bazılarına giderdim. vücudu büyük kafasına küçük geliyordu. bunu onu incitmeden nasıl söyleyeceklerini bilemediklerini anlatmıştı. çok sonraları hikâyelerden büyük bir bölümünü günlüklerde okuduklarını düşünürüm.Neden? Ayakta durup benimle konuşmaktan yoruldunuz mu? derdi onu daha yeni tanıyan genç adama. onu farklı biri. Willow Caddesi'nde tanıştıktan. Her zaman en heyecanlı grubun içindeydi. O ünlü broşlarından birini. O partilerde bütün gece boyunca ayakta durduğu kesin. Zaman zaman davetlere o günlerdeki nişanlısıyla katılan annem bir keresinde bana Swanny ve Torben'in partilerine Mormor'un katılmamasını tercih edeceklerini. Yeterince akıllı ve zekiydi. Swanny'nin annesi de eğlenceliydi. ama bu bambaşka bir öyküdür. 1960'ların Hampstead'inde Swanny ellilerinin sonundaydı. "Onu incitmeme"yi ben "onu öfkelendirmemek" olarak aldım. Ne de olsa köşelerinde oturup yakalayabildikleri herkese hastalıklarından bahseden sarsak ve geveze büyükannelerden değildi. Muazzam bir enerjisi vardı. Eğer bilmiş olsalardı. Mormor'un ihmal edilebileceğini hiç sanmıyorum. odasında kalmasını ya da hiç olmazsa erken ayrılmasını istediklerini. Onlardan biri bana Dancasının da tıpkı Đngilizcesi gibi çok ağır ve çok aksanlı olduğunu söylemişti. Swanny ve Torben bir sürü davet verirdi. daha saygılı davranırlar mıydı? Belki de hayır. çünkü Mormor'un korunmasız ya da duygusal olduğunu hiç görmedim. Davetliler arasındaki Danimarkalılarla Danca konuşurdu. Vurgularını anlattığı . ki öyleydiler. Sanırım başı olduğu gibi kalmış. "Eğer akıllı olsalar. Artık saçından biraz daha az beyaz olan yüzünde pudra dışında makyaj yoktu. . yoksa parti vermeyi sever miydi. Onu en ilginç kılan şeylerden biri de hiç oturmamasıydı.
O dönemde bunu yapmak oldukça kolaydı. gerçekte Mormor'un kendini pek seyrek tekrarladığını söylemem gerekir. ardında dul bir kadın ile dört çocuğunu bırakmıştı. evlat edinmek istediğiniz çocuğu seçer ve götürürdünüz. hiç değilse benim kulağıma öyle geliyordu. bütün bunlar boştu. Duygusallık ve iyilik. Kadının mutlu bir evliliği vardı ama çocuğu olmuyordu. . dedi bir kadın. Her şeyi ayarlamış. şakağına tabancasını dayayıp intihar etmiş. derdi. Mormor'un kardeşi yoktu. En sevdiği cümlelerden biriydi. Burada küçümseyici bir tavırla "metresi" diye ekledi. yumuşaklık ve acıma. . (Mormor hikâyenin burasında bir ara vererek Andersen'den ne kadar nefret ettiğini. 1920lerde Kopenhag'da katıldıkları büyük bir ziyafetteki boşanmamış tek çift olduklarını da daha önce bir kez anlatmıştı. canlılık ve güçtü. 1929'daki ekonomik krizden sonra başka bir kuzeni. onu eve götürdü.Ben yapmazdım! Düşüncesi bile korkunç! O çocuk doğruca geldiği yere gönderilmeliydi. sonunda kocasıyla birlikte evlat edinmeye karar verdiler. Mormor gerçeğe bir başlangıç. Karoline'nin.öykülere uydururdu. Onun sevdiği dramaydı. Ahlak tartışması hemen alevlendi. Çocuk kendi oğluydu. anlattığım Sigrid'in bir kardeşi. oğlanı evde tuttu. sokakta işeyen o kızın hikâyesini okumadan önce sadece bir kere dinlemiştim. nasıl doğduğunu bilmek. insanlar Sigrid ve kocasının yerinde olsalar neler yapacaklarını anlattılar. o hikâyelerden ne kadarının gerçek. odanın en uzak köşesindekilerin gözlerinde gezdirdi: Bütün bu sevgi muhabbeti boş. Chicago'da karısı ve çocuklarıyla yaşadığı North . Mormor'a göre. Hikâyelerinden çoğunu daha sonra günlüklerinden okumuş olsam da. Willow Caddesi'ndeki partilerden birinde.Belki de çocuğu sevebilirdim. . küçük çocuğun güzelliği ve cana yakınlığı hemen Sigrid'i etkiledi. sevgilisine yanlışlıkla zehirli mantar yedirip öldüren kuzininden ve Odense'deki yetimhaneye giderek evlat edinmek üzere kimsesiz çocuk arayan bir akrabasından söz etmişti. Odense'ye yaptığı iş seyahatlerinden birinde tanıdığı başka bir kadından olmuştu. evlat edindiler. Kim olduğunu.Ben sevmezdim. Mormor sözün burasında parlak mavi gözünü dinleyicilerin arasındaki erkeklerden birine dikti: . buna rağmen onun hâlâ "dünyanın en büyük çocuk kitapları yazarı" olduğunu kabul ettiğini anlatır. Öykülerinden çoğu şiddetli bir ölüm içerirdi. Daha sonra yıkıcı bir bakışla ekledi: Zaten kolay sevmem. Sigrid'in kocası onu Mormor'un annesinin hayranlık duyduğu Hans Andersen'in doğduğu Fyn Adası'ndaki Odense Yetimhanesi'ne götürdü.) Yetimhane yöneticileri uysal Sigrid'i belirli bir çocuğa götürdü. Kesinlikle emin değilim. sevgiyi öldürür. Bu hikâye daha sonra olacakları değerlendirmek bakımından önemlidir. Mormor'la gerçek hep heyecan verici oldu. daha sonra kocası ona gerçeği açıkladı. dedi Mormor. Söylemem gereken. Mormor'a göre çocuk o sırada bir yaşındaydı. Evlat edinme öyküsünün de varlıklı bir kuzininin başından geçmiş olması gerekir. bir gelişme ve bir de son kattı. Şimdilerde koca bir adam olmuştur.Kuzinim oğlanı görür görmez âşık oldu. Gözlerini insanların yüzlerinde. Bu kelime Mormor için ihtişam ve günah çağrıştıran bir sözcüktü. Yine de Sigrid onu bağışladı. ne kadarının abartılı ya da uydurma olduğunu bilmediğimdi Daha önce de belirttiğim gibi Mormor gerçek bir romancıydı sadece romanlarını altmış yıllık bir dönemi kapsayan günlüklere yazmıştı. ama umutsuz karmaşaları başsız sonsuz dramlarıyla ıslak bir mürekkepbalığına benzeyen gerçeğin onu tatmin etmediğine inanıyorum. 1880'li yıllarda Amerika'ya göçen uzak bir akrabası.
Bazen Harry Amca'nın arabasıyla gezintiye çıkarlar. birlikte müzelere ya da sergilere giderler. Onun yaptığı. Harry'yi görmediği. onlardan duyduklarını günlüğüne yazardı. Hansine yaklaşık yedi yıl sonra öldüğünde Mormor'un neredeyse mutlu olduğunu söylerdi. anlaşılan Mormor'un Hansine'nin kızıyla hiçbir teması yoktu. son kez oğlu Mads bir aylıkken öldüğünde . basitlikten çok komik ve espriliydi. 1948 yılında emekliye ayrılmadan önce Thames Su Dağıtım'da ya da o dönemdeki adıyla Belediye Su Đşleri'nde memur olarak çalışmıştı. Onunla karşılaştırıldığında. Harry Amca'nın karısı Morfar'dan birkaç yıl önce ölmüştü. "bu sadece bize yardımcı olması için olur. Her ikisi de yemekten ve içmekten hoşlanırdı. hatta telefonda bile konuşmadığı haftalar olurdu. aralarında "Jack" Westerby adlı bir erin de bulunduğu birçok yaralıyı kurtararak kazanmıştı. Bir gün. Onu daha da ilginç kılan. Harry Duke zarif. Onun hakkında bildiklerimin çoğunu annemden duydum. Leyton Orient'in sahasında oynadığı maçları kaçırmaz. demiş Mormor. Annem Mormor'un hiç kadın arkadaşı olmadığını. "Eğer onu çağırırsam". Yumuşak ve iyi huyluydu. Hansine Morfar'la aynı yıl öldü. Mormor da onların karılarını tanırdı. onu son gördüğümde yani Morfar'ın cenazesinde. Mormor neredeyse insanın kanını donduracak ölçüde kendi kendine yeterliydi. 1920 yılında evlenene dek ailenin her işini yapan tutsağı olarak yaşayan Hansine basit bir tanıdık olmaktan öteye gidemez. hatta bilebildiğim kadarıyla Ken Dayı için de. Heath Sokağı'nda yukarı aşağı yürür. bunların yanında gerçek bir kitap kurdu ve tiyatro hayranıydı. iki mevzi arasındaki boş alanda. Valentine Katliamı'nın gerçekleştirildiği yerin hemen yanında olduğunu yaşlanıp da Danimarka'ya döndüğü güne kadar öğrenmemişti. yemek yerlerdi. aile üyelerim gibi onu da kabul ettim. insanlarla dostluk kurmazdı.Clark Sokağı'ndaki evin St. Mormor'a adeta tapardı. Morfar'ın uzun yıllar önceki Chelsea günlerinden iş arkadaşları vardı. o gün. annem. kendisinin de adıyla hitap ettiği tek bir kişi vardı. Onu pek seyrek görmekle birlikte doğduğum günden itibaren adını duydum. ama Harry Amca'nın bulunduğu yerlerde asla. "sadece bakmak için" dükkânlara girip çıkardı. sadece benim için değil. Victoria Nişanı sahibi olmasıydı. Bütün bu insanlar arasında Mormor'a adıyla hitap eden. o da Harry Duke idi. Harry Amca. O benim için Harry Amcaydı. annesinin bir kez bile bir kadından "arkadaşım" diye söz etmediğini söylerdi. Swanny. Swanny bana Torben'le birlikte Hansine ve kocası Samuel Cropper'i Mormor ve Morfar'ın 1947'de kutlanan altın evlilik yıldönümü partisine davet etmek istediklerini. Belki de zarar verebilecek birinin yoldan çekilmesi ya da bir sorunun daha ortadan kalkması gibi.sonra da Swanny ve annem ona "Mor'un erkek arkadaşı adını taktılar. Đnsanlarla konuşur. mülakat yapmaktı. hâlâ kendi dişleri ve saçı vardı. uzun boylu ve yakışıklı bir adamdı. tıpkı bir gazeteci gibi başkalarıyla ilişki kurmak. Bir çeşit rahatlama." Swanny. ancak Mormor'un bunun sözünü bile ettirmediğini anlatmıştı. Mormor'un yanındayken kimse Harry Amca hakkında olumsuz bir söz söyleyemezdi. Mormor gündüzleri Hampstead ve Heath'de dolaşırdı. Padanaram ve "98"de de komşuları arasında bazılarıyla görüşürdü. Mormor'u bir kez köpek yarışına götürdüyse de Mormor futbol maçına gitmeyi baştan reddetti. Yaşlandıkça da bu özelliğini kaybetmedi. Evi Leyton'daydı. Mormor bir züppeydi. Mormor'la ilgili her şey gibi Harry Duke de şaşırtıcı biriydi. köpek yarışlarına gitmekten hoşlanırdı. Bu nişanı Birinci Dünya Savaşı'nda. Swanny'nin evindeyken bana yirmi üç yaşından bu yana ağlamadığını.
Swanny Mormor'un koca kafası ve ince bacaklarıyla kavga arayan bir güvercine benzediğini anlatırdı. artık sırlarını başkalarıyla paylaşmak gereği duymayan. oğlu ölürken Mormor yanındaydı. Bu da hikâyelerinden sadece biriydi. hatta ondan da öteydi. Dergiyi Harry Amca'ya gösterdiğinde. Mads'in ölümü bekleniyordu. Hortensiavej'deki evlerinde geçmişti. bu da onu insanlara çok sevdirirdi. Ben daha çok ikinci açıklamaya inanmak eğilimindeyim. asla. Bu olay. büyükelçi ve Danimarkalı bir kadın tarihçinin yanı sıra onların da adı yazılıydı. Kopenhag'da. Mektubu yazan kim olursa olsun. Tatler'daki fotoğraf "Tam zamanı. Resmin altında. büyükelçilik mensuplarıyla birlikte poz verdikleri sırada çekilmişti. Swanny'nin fotoğrafının Tatler'da basılması. Daha sonra gelen bir kuşağın üyesi olsaydı. Asta'nın toplumsal arzusunun tepe noktasıydı. şimdi yaz" diye bir düğmeye basmış olmalı. Bu nedenle Swanny onun hayalini kurduğu kızıydı. bilgece bir gülümsemesi ya da kuru bir kıkırdaması vardı. Morfar bir süre Mormor'un yüzüne bakmış. hayatındaki gelişmeleri değişik kaynaklardan öğrenmesini. Torben beyaz papyonu ve frakının içinde çok soylu ve yakışıklıydı.ağladığını anlatmıştı. 1880'de doğduğu için oğlunun asker olarak gösterdiği cesaretten ya da meslek hayatındaki başarısından. Buna ne annem ne de Swanny inanmazlardı. ama kızını gerçekten çok sevdi. onuru başka şeylerden kaynaklanacaktı. o nedenle Swanny'nin yapması gereken fazla bir şey yoktu. Bana Mads'ın ölümü ve kendi savunmasız gözyaşlarını anlatırken bile kıkırdamaktan geri kalmamıştı Onu düşündüğümde. sanırım Asta bundan pek mutlu olmazdı. kral ailesi. daha sonra odadan çıkmıştı. bebeğin öldüğünü söylemiş ve ağlamaya başlamıştı. beşiğinin yanına çömelmiş. evin güzel sahibesinin hareketlerini izlemesini bir türlü kabullenemedim. ağlamamıştı hatta Mogens'in öldüğünü bildiren telgrafı aldığı gün de dahil. Başkalarının beceriksizliklerine güldüğü kadar kendi yaptığı saçmalıklara da gülerdi. kızının güzelliği ve toplum içindeki yerinden gururlanmak zorundaydı. kendine her türlü kısıtlamayı uygulayabilecek bir ölçülülüğün ruhu. ama kötü. Sadece kadınların davet edildiği bir öğle yemeğiydi. Yemek pişirmek için iki. servise yardım etmek için de bir kadın gelmişti. geçmişini ve duygularım çelik bir denetim altında tutan biri olarak görüyorum. Swanny'nin ona olan sevgisinden ve bencil olmamasından yararlandı. Swanny ise boynundaki bir dizi inci ve soluk tuvaletiyle muhteşemdi. Kızlarından biri Akademi üyeliğine seçilse ama evlenmese. Söz konusu fotoğraf Danimarka kraliçesinin (belki de Danimarka kralıyla eşinin) Đngiltere ziyareti sırasında verilen bir yemekte. yine de sabah gelen mektupları açtığında saat epeyce ilerlemişti. Bir gün bir daha ağlamamaya karar vermiş. gülmekten hoşlanırdı. yıllar boyunca bir gözünü ve bir kulağını Swanny'ye dikmiş olmasını. ama yabancılara anlatılacaklardan değil. onunla son derecede övündü. Öte yandan. Muzır olabilirdi. belki de nerede oturduğunu görmek için Willow Caddesi'ne gelmiş olmasını. Merdivenlerden inip Morfar'ın bulunduğu odaya girmiş. Her zamanki gibi bugün de o resmin Swanny'nin sonraki sorunlarının kaynağı olduğunu düşünüyorum. . ama o mektubun yazan gerçeklerini açıklamak için neden o kadar süre beklesindi ki? Yoksa bir dergi Swanny'nin ilk resmini yayımladıktan bir sonra mektubun gelmesi tesadüf olabilir miydi? Ya fotoğraf mektubun yazarında ani bir kıskançlık veya pişmanlık duygusu yarattı ya da mektup yaşam boyu süren öfkenin son halkasıydı. çın çın öten kaba bir kahkahası. onu kollarının arasına almıştı.
beyaz saçını üzeri parlak taşlarla süslü ince bir fileyle toplamış. Bir süre sonra ayağa kalktı. Torben'in bulduğu içkinin en gözde markalardan biri olmasından duyduğu mutluğu anlatmaktadır. Mektup yok olmuştu. Yazı masasının yanındaki iskemleye oturdu. Đşte bunu yapamadı. Kendi kendine en doğru işin mektubu yırtmak ve içeriğini unutmak olduğunu söyledi. biraz daha rahat nefes almaya başladı. Kâğıda dokunmak bile yeterince kötü bir duyguydu. Mormor yine o güzel siyahlı günlerinden birindedir. kâğıdı buruşturarak çantasına tıktı. Mektupları alıp yatak odasına çıktı. Swanny anneme ve bana en son o mektubu açtığı zamanı anlattı. kahvesini içmiş. Zarfın üzerine adı ve adresi daktiloyla yazılmıştı. Ne annenin ne de babanın çocuğusun. meyve çorbalarının ya da sildesalat ve Krustader'in yerini tutmasa da ara sıra kıymalı böbrek güveci yemekten de hoşlanırdı. ne yemekler yapıldığını görmek için mutfağa girmişti. Dişleri birbirine vuruyordu. Kimden o mektup. bakmadan elini uzattı. yani mektubu yırtmadı. Artık gerçeği öğrenmenin zamanı geldi. aynı cins zarfa konarak Swanny'nin kendi mahallesinden. Arada sırada ona ve Torben'e böyle mektupların geldiği olurdu. Mektubu okuduğunda tepeden tırnağa kıpkırmızı oldu Aynada koyu kırmızıya kesen yüzünü görebiliyordu. banyoya geçerek musluktan bir bardak su doldurdu.15'ti. tüm vücudu titriyordu. uzatmaya çalıştığı parmağını hemen geri çekti. kızarmış ördeğin.Mormor çoktan aşağıya inmiş. kutsaldı. Sonra mektubu yeniden okudu. Kendi çocukları öldüğünde seni bir yerden. oturma odasında Mormor'la birliktedir. mektubun görünüşü bile Swanny'nin hoşuna gitmemişti Para isteyen. Yemekten her zaman hoşlanmakla birlikte büyük bir çoğunlukla Danimarka mutfağına sadıktı. "sizin Mormor" diye bahsettiği kendi annesinin başından geçen bir öyküyü . konukların yanında belli ederdi. Korktuğu bir şeye dokunmak zorunda kalmış biri gibi elinin titrediğini fark etti. ama gerçekte bir hiç olduğundan. ne var ki okudukları beynine kazınmıştı. Swanny mektubu ikinci kez okuduğunda. Nefessiz kalmaktan korktu. Morttior'un meraklı bakışlarından kurtulmak için öyle yapardı. Londra NW3'ten postaya verilmişti. Mektubu yırtamayacağını anlamıştı. konukları on beş dakika içinde gelecekti. Başını açık pencereden çıkarıp derin derin nefes aldı. Genellikle. O günlerde Swanny. O oda kocasına aitti. Torben'in çalışma odasını hiç kullanmazdı. sanırım bir çöplükten aldılar. lille Swanny? Yazısını tanıyorum." Mektup sekize bölünmüş mavi Basildon Bond kâğıdı üzerine dolmakalemle yazılmış. yardım dilenen bir mektup bekliyordu. Đlk konuklar gelmeden aşağıda. tencere kapakları kaldırıp tütsülenmiş som balığı kokmuyordu. "Kendini büyük ve güçlü görüyorsun. Onun gözünde hiçbir yemek karalahanalı domuz etinin. Bu bir Danimarka pulu mu?" Oysa şimdi Mormor yeterli uzaklıktaydı. küçük yazı masasına oturdu. titremeye başladı. Kendi annesinin. Ne adres ne tarih ne de hitap vardı. bütün bu havan komik görünüyor. Kafası eğik. bu rahatsızlığını da özellikle yemek masasında. ilk yemekle birlikte içilecek snaps'tan heyecanla söz etmektedir. Eğer Swanny on kadın misafiri için hazırladığı yemekte tütsülenmiş bir balık ya da et sunmazsa Mormor bundan rahatsız olur. broşunu takmış. Saat 12.
bir snaps şişesine sarılır. Potemkin gemisi ile ilgili anlatılanların hepsini duymuştur. Tek bildiği. Tıpkı bir âşığın sevgilisine bakması gibi. peşinden hole çıkmıştır. Odessa Limanı'ndaki Poterrikin. Mormor. duyduklarının dikkate alınmayacak şeyler olduğunu. Herkes. Yüksek "Louis" topuklarının üzerinde. Yüksek sesle "Eteğimin altından kombinezonum görünmüyor değil mi?" diye sorarak kızını güç durumda bırakır. Swanny'nin tek duyduğu. "Yoksa bana söylemek istediğin bu muydu?" Swanny annesini konukların arasından çıkaramaz. bir dikişte bitirir. gözlerinin sürekli olarak annesini aradığını fark eder. konuklarını yemek odasına götürmesi gerektiğini bildirir. Hackney'de genç bir kadınken dünyada olup bitenleri anlatmaktadır: kimin Norveç kralı olacağı tartışmaları. Kendisi de dahil. Bütün bunlar 1905 yılında. Mormor bir grubun ortasında. konuşmanın merkezindedir. Herkes filmi görmüştür. Belki de annesi pişman olmuş. annesini konuklardan uzaklaştırmak ve ona sormak zorunda olduğudur. Gözlerini annesinden ayıramamaktadır. kızına sabırsız bir ses tonuyla konuşmak istediği her neyse bekleyebileceğini söyler. Tabiî. Mormor yemek odasına . Biri "Potemkin Zırhlısı mı demek istiyorsunuz?" diye sorar. anneannesi olarak söylenen kadının belki de hiçbir zaman olmadığı. herkesle teker teker ilgilenmeye çalışır. Konuklar gelir. düşünülmesi bile gereksiz bir saçmalık olduğunu mu? Bilemez. Swanny aklı bambaşka bir yerde konukları arasında dolaşır. Kendisine tamamen yabancı. Yemeğin on dakika içinde hazır olup olamayacağını görmek için mutfağa gider. yemeğin hazır olduğunu. anneannesi olmasının imkânsız olduğudur. Herkes birkaç sherry ya da cin tonik içer. Her şey yolundadır." Sözünü tamamlamak ister. Jfrgensen. o sıcak yaz günlerinde oldu. bol katranlı uzun sigarasının dumanım çeker. daha önce hiç yapmadığına yemin ettiği bir şey yapar. eskisi gibi ufak tefek görünmez. Neden? Neden konuklar gidene kadar beklemiyor? Mormor böyle düşünmektedir. Amerikan hava gemisi faciası. çevresindekileri etkisi altına almış. bir gemiydi.anlatmaya başlar. ancak filmin yapıldığından haberi bile olmayan Mormor cevap verir: "Evet evet. onu bulmak için odaları dolaşır. sigaralarını tüttürürler. mektubun doğru olması durumunda. oturma odasına geri dönmek zorundadır. yemek öncesi içkilerini içip. hiçbir içkiye dokunmadığını. Mrs Jfrgensen'e Odessa'nın topa tutulmasını anlatmaktadır. kimse alkol sınırlarını aştıktan sonra otomobil kullanıyor olmaktan ya da o dönemde kullanılan deyimle "etkisi altında olmak'tan endişelenmez. ama hayatında snapsın özel bir yeri olduğunu söyler. Takvim 1960'ları göstermektedir. hatta deniz tarihi profesörü Mrs. Sanki annesinin büyüsü altında gibidir. bir adım bile atamadan hizmetçi gözükür. Geri döndüğünde annesi odada değildir. korktuğunu anlatır. onur konuğu Aase Jfrgensen bile söyleyeceklerini duymak istemektedir. Oturma odasında toplanırlar. güçlü birisidir. ne var ki Swanny omzuna dokunarak fısıldar: "Konuşabilir miyiz?" Tam da şu sırada mı? Daha fazla bekleyemeyeceğini. bulduğu sherry bardağını ağzına kadar doldurur. yapılacak fazla bir şey yoktur. gerçekten de ötekileri görecek durumda değildir. Ne bekleyebilir ki? Bir açıklama mı? Oh. Hiç kimse Swanny'nin zarif oturma odasının duvarındaki Cari Larsson'un bir sis perdesi ardında kaybolacak kadar duman dolmasını önemsemez. odada annesinden başka kimse yok gibidir. endişeli olduğunu. sadece on bir kişi vardır.
Torbenle aynı odada yatmalarına rağmen. tek isteği yatıp uyumaktır. soracaktır. Ertesi sabah çok erken. Bunun günlüğünü yazmak için iki saat yalnız kalmak anlamına geldiğini şimdi anlıyorum. Gözünü çantaya diktiğini. koltuğunun yanında. Mektup cuma günü gelmiş olmasına karşın. halının üzerindedir. Mrs. tesadüfen evdeydim. Tabiî ki aslında mektup hakkında konuşmamak. okul gemisi lanetli Georg Stage'de öğrencilik yapıp hayatta kalan deniz subayı Erik Holst'la evlenen bir porselen koleksiyoncusundan söz etmektedir. kulaklarına da bir keresinde Nancy Mitford'un yaşlanmakta olan bir . Jfrgensen'e kısıtlı sayıda üretilmiş Royal Copenhagen porselen yemek takımını göstermekte. Akşam olur. biraz sonra yorucu bir gün geçirdiğini. içinden gelen sesi dinler ve dilini tutar. Her zamanki gibi bir çarşamba öğleden sonraydı. Sormayı başaracaktır. Swanny'nin başı çatacak gibi ağrımaktadır. Gitmeyecektir. çantayı temizlemek zorunda olduğunu düşünür. Daha da ötesi. kurtuluşu uykuda arar. Torben evde yoktur. içindekileri düşündüğünü anlatacaktır.gitmiştir bile. Mektup çantasında. Sanki çantasına bir torba dolusu kusmuk ya da çürümekte olan bir leş atmış gibidir. ama becerememişti. beşe doğru uyanır. Bilmeliyim" diyecektir. Doğru mu? Doğru olmadığını söyle. Đlginç olanı. Beklemek için kendini zorlamıştı. Đlk snapstan sonra içtikleri onu sersemletmiştir. Kendi de söylediği gibi "büyütmemeye karar vermişti". oturma odasında. Hiç olmazsa o gün. üzerinde büyük pırlantalar vardı. özel bir konu hakkında konuşmak istediğini de söylememişti. çanta da yanında. Torben'in sol elinin yüzük parmağına taktığı yüzük platindi. nasıl unutabilirdi ki? Parlak gümüş saçlarının kesimi çok güzeldi. bize anlatmak için çarşambaya kadar beklemişti. neredeyse yukarı kata çıkacak annesini uyandırarak "Şunu oku ve bana doğru olup olmadığını söyle. anneme telefon ederek. saçlarının doğal renginde değil. Mektuba bir daha bakamamıştır. Swanny değişik bir zamanda gelmemeye özen göstermişti. Böyle bir şeyi kim. Ne var ki davet sona erip konuklar gittiğinde. Torben'in eve dönmesinden çok önce iki aspirin alıp yatar. yatakları ayrıdır. boya olduğunun sanılmasıydı. Hafifçe yanık yüzündeki koyu kırmızı dudak boyasının çarpıcı bir görünümü vardı. her zaman olması gereken yerde. odasına çıkıp yatacağını söyler. uyandığında duygularının düzelmesini umar. her şeyi unutmak istiyordu. Mormor kanepeye uzanmış The Old Curiosity Shop'u okumaktadır. Mektubu ne Torben'e göstermiş ne de Mormor'a bahsetmişti. O sırada annesini yalnız yakalayabilse. Altıncı bölüm Swanny'nin evimize gelip mektuptan bahsettiği gün.
sadece bir iğrenme gibi göründü. değil mi? Swanny'nin gözleri umutsuzlukla annem ile benim aramızda gidip geliyordu. yırtıp atardım. Mektubu parmaklarının ucuyla çantadan çıkardı. Geçen cuma sorman gerekirdi. Üstelik nerede oturduğumu nasıl bilecek? Benim hakkımda nereden ne öğrenecek? .Herhalde değil. Sanki dağılıp havaya uçacakmış gibi ellerini kenetledi. anneme sor.Şimdiye kadar neden sormadığını anlayamıyorum.Tabiî yırtıp atardın. Resmini Tatler'da gören birisi. Bunları daha önce hiç görmemiştim. Sonra cılız bir sesle: . Biliyorum. dedi annem. O zaman annem yapmacık bir kahkaha attı. . ama kahkahadan kırılmamak için kendimi zor tutuyorum. bana "Alay etme" diyorsun.yüz için en uygun takı olarak nitelendirdiği pırlanta küpelerini takmıştı.Doğru olmasa bu insan bunu neden söylesin? Her kimse böyle bir hikâyeyi uydurmuş olamaz ki. . . o zaman mektubu ne kadar ciddiye aldığını. . . Swanny başıyla bir hareket yaptı. hiç de Swanny'ye benzemiyorum. Bana gelse. bu saçmalıklara inandığını söylemek istemiyorsun. çoktan gidip sormuştum. Seni kıskanan biri olduğu belli. Parmakları bir maşa gibiydi.Alay etme.Peki. Annem konuyu hafife almaya çalıştı. lütfen alay etme. Anneme sor. minicik bir hayır işareti. Dayanamıyorum Swanny. Swanny çok sakin bir sesle konuştu. Marie. Özür dilerim.Tabiî ki uydurur. Senden başka kimse bu mektuba bir saniye bile inanmaz. çünkü sen Mor'a çok benziyorsun. dedim. . . oysa şimdi o yaşa on yıl kaldı. Benzeseydim şaşardım. Eğer bunu bu kadar ciddiye alıyorsan.En doğrusu ona sormak.Bak Swan. O zamanlar Swanny'nin yaşına geldiğimde onun gibi görünmek istediğimi düşünürdüm.Ben olsaydım demekten vazgeç. ama şimdi sor. . ama bu hareketi yapmacık ya da abartı değil. okuduklarını ne kadar çok düşündüğünü anladık. Ben olsaydım. . Marie.
o domuzun. Annemi çok seviyorum ve onu sevgiyle hatırlıyorum. Şimdi. Eve döner dönmez. Eğer mektup anneme gelmiş olsaydı. saldırgan ve çekingen. Sormalısın. Swanny duyarlıydı. o zırdelinin hemen başka bir şey anlatmak istediği belli olacaktır. ama bütün bunlar için çok yaşlıyım. Keşke açmasaydım!" Swanny gittikten sonra annem ve benim bu konuyu tartışmamızı beklerdiniz. böyle demekle beni inciteceğine aldırmaz bile. başını salladı." içini çekti. Bir gece daha geçirmeden her şeyi annesiyle tartışmak. . Bu korkunç bir şey. doğurduğu çocukların çokluğundan şikâyet edip bütün suçu Far'a atsa da. Yüzünde bundan sonra sıkça göreceğimiz bir umutsuzluk vardı. böyle olduğunu biliyorsun. Swanny bir bana. daha yaşlanmadım. Swanny "Soracağım" dedi.Ona sormaktan çekinmiyorum. Sadece büyük bir haksızlığın hazırlanmakta olduğunu görerek öfkeleniyor. "Yaşımdan konuşmak istemiyorum. Mor'un sevgili kızısın. dedi. yumuşak ve sert. Đlginç olanı bütün bu özelliklerin Asta'da da bulunmasıydı. annemin bunu yapacağından emindi. "Bana sormam gerektiğini gösterdiniz. değil mi Marie? Değil mi. Swanny'nin bunu kabul etmeyeceği açıktı.- Korkuyordum. Bu seni gerçekten de endişelendiriyor mu? .Ne gibi? _ Bilmiyorum. dedim. elli sekiz yaş fazla sayılmaz.Benim sormamı ister misin? dedi annem. dedi annem. Seni evlat edinmiş olması mümkün mü? Neden evlat edinsin ki? Đşe bir de böyle bak. katı ve savunmasız. ama bütün bunlar duyarlı ve hayali geniş olduğu anlamına gelmez. elli sekizliklerin değil. annem zaman kaybetmeden Mor'a sorardı. "Evlat edinilmiş olamam. Ann? O mektubu yazan yalan söyledi. iğrenç. . her an doğurabilirdi. ama tartışmadık. sorman gerekir. ufuktaki büyük haksızlığı fark ediyordu. işleri düzeltmek istiyordu. o değişikti. düş gücü gelişmişti. çekingendi. Nereden bilebilirim? Saçma olduğu belli. . sorayım." Ne sesinin tonu ne de inanmayan ifadesi değişmişti. Annem Swanny'nin korkularını anlayamıyordu. O isimsiz insanın. o da duyarlı ve duyarsız. roman ve gerçek yazan özelliklerinin hepsine sahipti. Biliyorum. .O zaman tabiî ki sormalısın. O da hep böyle söyler. isteseydi. Kendi çocuğunu doğurabilirdi. bir anneme bakarak sordu: . mektubu göster.Mor'a sormalısın. benim için çok iyi bir anneydi.Ne sandın? . Annem mektubu yazanın yazdıklarının doğru olduğuna inanmış olabileceğini .Evet ama. kendini neredeyse hiç düşünmedi. Hep evlat edinildikleri sonradan öğrenen gençleri duyarız ama Tanrı aşkına. Swanny omuzlarını kaldırdı. istersen seninle geleyim. ama söyledikleri acıklıydı. bunu kendin de söyledin.
Asta on bire iki kala. lacivert eşarbını kelebek kanadı broşuyla tutturmuş aşağıya indi. Bütün bunları hiç önemsemeden. Asta bunlardan konuşuyor. Đşte orta yaşların sonuna gelmiş olgun bir kadın elinde zehirli kalem tutan birisi aslında anne babasının çocuğu olmadığını yazdığı için bir haftadır endişe çekiyordu. Bütün bunların saçma olduğunu biliyordu. Ertesi sabah."bir gün" evleneceğini söylediği nişanlısı gelmişti. Swanny sözünü keserek sormak istediği bir . Yazın ortasında olmamıza karşın hava sıcak değildi. Mektubu tekrar tekrar okumuş. Kararını verdiğinde yine titriyordu. öykülerinden çoğunun konusu da buydu. Swanny'nin annesi için bir çikolata partisi düzenleyeceğiydi. onu bir kese kusmuk ya da fare leşine benzetmekten vazgeçmiş. Asta'nın seksen üçüncü doğum günü yaklaşmıştı ve doğum gününü çikolata partisi olarak adlandırdığı bir davetle kutlamak istiyordu. Swanny. Bir keresinde böyle bir partiye katılmış. kısa bir süre sonra evden ayrıldım. beyaz saçlarını file içinde toplamış. üzerine nakış yapmayı çok sevdiği hayatın ta kendisiydi. bir daha asla gerçeği öğrenemeyeceğini düşündü. hava da serin. anneme iki gün daha tereddüt ettikten sonra kararını verdiğini ve Asta'ya sorduğunu söyledi. bunun gerçeği öğrenmeden önceki son gecesi olduğunu düşünmüş. Eğer bu Asta'nın öykülerinden birisi olsaydı. ne kadar güzel olduğunu kendi gözlerimle görmüştüm. Asta orada ölmüştü. Onu özleyip özlememeğini değil. Dinleyicilerinden bazıları da bunu çok ciddiye almışlardı. Swanny gündelik işlerine daldı. göründüğü zaman da bir Danimarkalının kahvesiz yapamayacağıyla ilgili bir yorumda bulunurdu. Ama bir öykü değildi. Saat on bire yaklaştıkça. ısmarladığı çiçekleri alıp Çin vazolarına yerleştirdi. sonucu çok sonraları öğrendim. Kelebek kanadı gözleri öylesine parlaktı ki. üçüncü kattaki odasındaydı. halife alarak söyledi. yüzü pudralı. daha sonra içindekilerin ortaya dökülmesi. Her şey bilmekten daha iyi değil miydi? Peki. başka ne gibi yiyecekler sunulması gerektiğini yüksek sesle düşünüyordu. geniş misafir salonlarından birinin görüntüsünü iyileştirmeye çalıştı. koyu lacivert bir elbise ("koyu lacivert bir yürüyüş elbisesi") giymiş. kararını neredeyse yeniden ertelemek üzereydi. bazı günler gözlerinden renkli bir ışık çıkıyor gibi olurdu. giderek yakından tanımış ve her satırını ezberlemişti. Bunun anlamı. bazı mobilyaları cilaladı. Asta orada ölmüş. Nişanlısı artık sonuncu olacak. gözüne uyku girmemişti. Kahve olana kadar ortalıkta görünmez. gündelikçi kadın gelmiyordu. yiyecek olarak da kransekase ya da badem ezmesinden yapılmış çok katlı bir taca benzer nefis bir pasta hazırlanırdı. Asta gitmiş ve Harry Amcayla evlenmişti. yatıyordu. midesi de bulanmaya başlamıştı. Asta'nın bulunmuş çocuklar konusunda konuştuğu doğruydu. Swanny'nin kafası her çeşitten fantezi yaratmıştı. Asta hâlâ yukarıda. Artık kimse böyle bir parti vermiyordu. bilmeden yaşamaya daha fazla dayanabilecek miydi? O gün. midesi gerginlikten daha fazla bulanır oldu. ev işlerinden sevdikleriyle meşgul oldu. Çimenler parlak yeşildi.ama bütün hikâyenin Asta'nın uydurmalarından kaynaklandığını sandığını söyledi. çünkü içecek olarak içine çırpılmış krema atılmış kakao verilir. ağaçların yaprakları sıktı. kimleri davet edeceğini. bahçeler de çiçek doluydu ama gök kurşun gibi griydi. Swanny hakkında bir daha konuşulmadı. Bir gece önce. konuyu daha fazla tartışmamızı önledi. belki de bir çeşit itirafla sonuçlanacaktı. Konuyu değiştirdik. çok heyecanlı bir sahneyle başlayacak. Bu aşamada iki cümleden birini söylemiş olmalıdır: "bir Danimarkalının kahvesiz yapamayacağı" ya da "Bu duyduğum iyi kahvenin kokusu mu?" Swanny kahve tepsisini getirdi.
bilmiyor musun? Yakacaksın. hayır. Swanny dilinin arkasındakileri çıkardı.Bütün bunlar çok çocukça. Swanny ona engel olamadan mektubu önce dörde. Bilmeliyim. sonra kahkahayı patlattı. Tabiî ki gözlüğü olmadan okuması mümkün değildi. Genellikle de öyle yapardı. bir kere şeye sorulacak en zor soruyu sormak zorunda olduğunu söyledi.Neden yaptın? Lütfen bana o parçaları ver. Asta sessizce dinledi. O mektubu ver. Bunu düşünmenin bile insanı öldürebileceğini anlattı. Nabzı hızlı atıyordu. birisine el sallıyormuş gibi. Lütfen mektubu oku. Derdinin ne olduğunu sordu.Çünkü bu durumda. gülebilirsin. hayır! . Yalan mı? Tabiî Asta söyleyebileceği en kötü şeyi söyledi. annesinin çikolatalarını çalan bir çocuk endişesi içinde olduğunu anlatacaktı. Asta mektubu alıp baktı. kâğıtları başının üzerine kaldırdı. hayır. küçük parçalara ayırmıştı bile. Lütfen. lille Swanny. . dedi Swanny. . yalan. Öyle bir durumdayım ki.Nasıl yapabildin. .Eğer öyle istiyorsan. daha sonra sağa sola çevrildi. çantasından gözlüklerini aldı.Moder. başının içinde sanki davullar çalı yordu. ama Asta okul bahçesindeki alaycı ve muzip bir çocuk gibi. Bunu herkes bilir. ileri geri oynattı. Hayatta. Swanny.Lütfen gülme. Swanny daha sonra annesinin yüzünde yasak bir şeyi yaparken yakalanmış birinin ifadesi "ben-bundan-nasıl-kurtulacağım?" endişesi. bilmek hakkım. parçaları bir araya getirmem şart. annesine böyle resmî biçimde hitap etmezdi. Eğer yalansa. Peki ama. Kelimeler ağzından boğuk boğuk dökülüyordu. mavi bakışları önce yukarıya tavana. diye ağladı Swanny. yakmak en iyisi. . Hele senin yaşında! Đmzasız mektuplara ne yapman gerek. burnuna yerleştirdi. nasıl yapabildin? . Mektubu okudu ve Swanny için korkunç görünecek bir şey yaptı. Gözleri hareketlendi. Bir yandan da tiz bir sesle bağırıyordu: . Swanny bir çığlık atarak kâğıt parçacıklarını kurtarmak istedi. sesi o kadar alçaktı ki Asta bile bir sorun olduğunu anladı. tuzağa düşmüş görünüyordu. kılıfından çıkardı. sonra sekize bölmüş. Swanny'ye tehdit dolu bir bakış atarken. Daha bir hareket bile yapamadan Asta kâğıt parçalarını bir sigara tablasına koyup çakmağı çaktı.Neden yaktın? Nasıl yapabildin? . gecelerdir gözüme uyku girmiyor. Eğer seni mutlu edecekse. onları tuttuğu elini. bir yandan da sanki kâğıtlar tozluymuş gibi ellerini ovuşturuyordu. . gerçek ne? . Swanny'ye göre şaşkın.Hayır.şey olduğunu söyledi.
suçlamalar ve hakaretler havada uçuşurken "Gerçekten de Farla evlenmemiş olmayı ister miydin?" Bunu da nereden çıkardın? Tabiî ki hayır. şimdi artık sokağa çıkmaya hazırlanmaktaydı. ama Asta fincanını boşalttı. ne zaman döneceğini söylediği görülmemişti. Her zaman dumanı tüten çay ya da kahve içerdi.Buna neden bu kadar takıldığını anlamıyorum. Asta artık sadece yaşlı bir kadının ilgilenmesini bekleyeceğiniz konulara kafa yoruyordu: iyi vakit geçirmek. günlüklerden haberi olsaydı. inerken şapkasını da yanında getirmişti. Đnanmak ve unutmak. Çiçeklerden ve kahve fincanlarından başka dinleyen yoktu. Onlar sadece Mor'un gelirken getirdiği kitaplardı. yiyip içmek. giyinmek. çikolata partisi için göndereceği kartlardan da alacaktı. başını bir yana çevirip elini diğer yana doğru sallayarak konunun onun için ne kadar önemsiz. dedi Swanny. Asta yaşlı kadınlar ya da kızıyla yaşayan yaşlı anneler gibi değildi. Nereye gittiğini.Tabiî doğru değil. ne kadar zaman kaybettirici olduğunu gösterdi. kendi kendine inanması gerektiğini düşündü.Ben Tanrı mıyım? Ya da psikiyatr mı? Çılgın birinin neden çılgınlık yaptığını nereden bileyim? Burada birinin aklıselim davrandığı ve böylesi mektupları yaktığı için mutlu olman gerekir. bu kez annesinin yüzünde kurnazca bir ifade gördü. söylemen gerek. Sana gerektiği gibi annelik yapmadım mı? Seni elimden geldiğince sevmedim mi? Burada seninle birlikte değil miyim? Senin derdin ne? Neden geçmiş gitmiş bir şeyi bulup çıkarmaya çalışıyorsun? Swanny sorusunu tekrarladı. Swanny kahvesine dokunmamıştı. . . Boş odada yüksek sesle "Đnanmak zorundayım" dedi. oysa en sevdiği öykülerden biri de çok sıcak kahve içerek yemek borusunu delen bir yakınıyla ilgiliydi. Swanny yalnız kalınca. sanki Swanny anne. O zaman da bilirlerdi. Onlar çocukken Asta'nın yalan söylediği vakit takındığı ifadenin aynı.Anne. Kitapların ne olduğunu doğrusu hiç merak etmemişti. Dışarıdayken. Tam tersine. Öfkeli ya . Nereye gidelim ki?" Ya da anne ve babaları özellikle şiddetli bir kavgaya tutuşur. düşünecek olsa da fotoğraf albümü deyip geçeceği açıktı. O zamanlar günlüklerin varlığından bile habersizdi. lille Swanny. Swanny daha sonra değişik bir hisse kapıldığını. Üzerine titreyen annenin kıymetini bil Asta sokağa çıkmak niyetindeydi. Kahvesini içmiş." . Yıllar sonra bana. Asta sokaktayken hepsini teker teker okuyacağını söylemişti. Öyleyse neden? Neden biri böyle bir şey yazsın? . üzgün de değildi. Doğru mu? . Kendine özgü o işaretlerden birini yaptı. annesinin kesinlikle duygusuz olduğunu düşündüğünü söyleyecekti. beraber dolaşabileceği bir erkek dostu olmak. Akşam olup da annesi ile babası giyimli göründüklerinde Bu akşam bir yere mi gidiyorsunuz?" 'Tabiî ki hayır. Asta da onun itiraf etmeyi reddettiği bir suç işleyen yetişme çağındaki kızıydı.Mormor yaptıklarından hiç de pişman değildi.
tersine neredeyse kendinden memnun gibiydi. Karıkoca endişe ve yakınlık gösterdi. alışılmamış bir istekti.O anlattığın hikâyedekiler gibi mi? Hani Odense'deki yetimhaneye giden o çift. Ne var ki Asta sabahki konuşma sırasında kaçamak cevaplar verdiğini itiraf etti. Ölmeden önce Swanny'ye gerçekleri anlatmak istiyordu. . Swanny odaya çıkarken annesinin Torben'in duymasını istemediği şeyler söyleyeceğini düşündü. Seni başkasının doğurduğunu unutmuşum. Çok az zamanı vardı. ne de olsa dramlardan çok hoşlanırdı. Yatağın içinde değildi. doğum kâğıdında öyle diyordu. Vicdanında böyle bir ağırlık varken ölmek doğru olmayacaktı. Artık ölmek üzereydi. Benim kızım değilsin. Belki de gerçekten kanserden kuşkulanmıştı. Akşam.Sonunda öğrenme zamanın geldi.Böyle durumlarda hep görüldüğü gibi. üstelik kansere yakalandığından kuşkulanıyordu. seni ben doğurmadım demek istiyorum. . Swanny o anda bile bu anlatılanların doğru olmadığını anladı. Sen daha bir kaç günlükken seni evlat edindim. Yani. Swanny'ye göre suçluluk duymuyordu. Torben ve Swanny'ye bir şey anlatmak istediğini söyledi. bilgi almaya çalıştı. Hiç olmazsa böylece. . Ken Dayı'nın Noel'de hediye ettiği ve Swanny'nin daha önce hiç giydiğini görmediği ipek lacivert sabahlığa sarınmıştı. Swanny'nin söylenenleri tam anlaması için bir süre geçti. Seni hep kendi çocuğum olarak gördüm. oysa Asta'nın böylesi endişelere kapılmayacağını biliyor olması gerekirdi. Yine de öylesine umutsuzca inanmak istiyordu ki. o sırada babası Danimarka'da bir yerlerdeydi. Tarihler tutmuyordu. Bu şimdiye kadar hiç duyulmamış. . hiçbir hastalığı da yoktu. Onlar sen ve Far mıydı? Asta tereddüt bile etmedi: -Evet. giderken de Swanny'den soyunduktan sonra odasına gelmesini istedi.Sen benim çocuğumsun. Oysa daha sonra Asta'ya uygulanan testlerin hepsi de olumsuzdu. o da burada doğmuştu.Neden daha önce söylemedin? Asta omuzlarını silkti. ipler kızın elindeydi. Doğduğunda annesi Londra'daydı. . sakince konuşmayı becerdi. Ancak o gece erkenden odasına çekildi. Swanny'nin yapabileceği hiçbir şey yoktu. Zaten tabiat kurallarına göre de daha fazla yaşaması beklenemezdi. yemek bitmesine karşın henüz masadan kalkmadıkları bir sırada Asta. kanser değildi. Gözleri de sanki aynı kumaşla kaplı gibiydi. Belki de şaşkınlığı nedeniyle konuşmayı. belki de dikkat çekmek için her şeyi kendi uydurmuştu. kenarına tünemişti. onu hiç sevmemiş de olsa Rasmus Westerby babası kalacaktı.
Daha on bir yıl yaşayacaktı. ama karısını aldatmazdı. Torben karısını yatak odasında ağlar buldu. gırtlağını sıkıp ağzından gerçekleri almayı düşündüğünü anlattı. Asta'yı tanıyan herkesin bildiği ifade.. aynı gece Asta'nın odasındaki ikinci . Şaşırdın! Şaşırdın! Bütün bunları anlatan sen. Biraz önce kendin söyledin. bilmem gerektiğini düşündüklerini.Babam Far mıydı? . Swanny'ye göre aldırmaz bir gülümseme.Sen hâlâ kocaman bir bebeksin.Kocam hakkında söylenebilecek fazla iyi şey yoktu lille Swanny. Bağırdı ve kendi elleriyle ağzını kapadı. Buraya gel ve beni öp Yanağını uzattı. Yedinci bölüm Annem ölüp de aramızdaki yakınlık iyice belirginleşince o on bir yılın nasıl geçtiğini. . . Annenle böyle konuştuğunda tabiî şaşırırım. Tabiî her şeyi değil. Annesinin yakında öleceğini düşünerek ağladığını sanıyordu. . O kadar da kötü değildi.Annem değilsin ki. sen polis misin? Swanny o eski çocuk sesiyle. yapılan muzırlıkların yarı kabulü. o dönemin özel anılarını anlattı. Oysa Asta'nın ölmeye hiç niyeti yoktu. Swanny bağırdığını söyledi. ağlamak için odadan çıktı. Doğru mu? Yine o tuhaf bakış.Ben katil miyim. Bunu düşünebilmene şaştım. teselli etmek için kollarının arasına aldı. lille Swanny? Ya sen. "Bebek evini benim için yapmadı" dedi. benim söylediğime şaşırdın! Asta soğuk ve sakindi. Annesinin yanağını öptü. Swanny o anda yaşlı kadını tutup sarsmak istediğini. Astayla kahve faslındaki ilk çatışmalarından.
Anlaşılan Torben'in ailesi üst sınıftandı. sıkıcı hayatına geri dönüp bakmış. birbirlerine bağlıydılar. Mektubu kimin gönderdiğini düşündüğünü biliyordu.Annem yaktı.Ama mektup. o harika mektup. Evdeyken kendi özel dilleri. Artık hayatının son on yılına girmiş olduğu belliydi. buyururcasına yapmadı.Bu mektup annenin hayalinin ürünü demek istiyorsun. bütün bunları başka bir nedene mi bağladı? Torben öldükten. Otuz yıllık bir evlilikten sonra. hatta küçük soylular arasında bile sayılabilirdi. Bunu öyle yüksekten atarcasına. Böylece insanlar hayatım boşa yaşadığı inancına kapılmayacaklardı. doktorundan sakinleştirici ilaçlar bile aldı. Torben bunları görmedi mi? Değişikliklerin farkına varmadı mı? Ya da karısı yalan söyleyip. çünkü onlara ne kadar dolu bir yaşam sürdüğünü göstermiş olacaktı. Mektubu hiç görmemişti tabiî. Karısına ciddi ciddi baktı. uykusuzluktan gözlerinin altına kara halkalar yerleştiğini görüyordu. üzüntülü olduğunu. . Hem yetimhane öyküsünü anlatırken. Tüm arzularını geçmiş bir hayata. Onlarla birlikteyken Swanny'nin kocasına gönderdiği yarı gizli bakışı yakalamak. . . . sonuçta tüm hikâyenin Asta tarafından uydurulduğu kararım verdi. ona neden hiçbir şey söylenmemişti? Herkes evliliklerini örnek olarak gösterirdi. zaten öyle birisi değildi. Anneme okuması için verdiğimde yaktı. bana gönderilmişti. özel şifreleri olarak gördükleri Danca'yı konuşurlardı. meseleyi enine boyuna düşünüp tarttıktan sonra. imzasız olmasıydı. Torben bütün bunların saçmalık olduğuna karar verip üzerinde durmadı. O çok uzun süren ünlü flörtlerinin hikâyesi bilinirdi. anlattıklarını yalanlayabileceklerin çoktan ölmüş olduğu bir hayata yansıtmak istiyordu. mektubun içeriğinden çok. o kadının yerinde olsaydı çocuğu kabul etmeyeceğini ve onu "hemen geldiği yere geri göndereceğini» söyleyen Asta değil miydi? Torben karısının imzasız bir mektup almasına çok kızdı Onu kızdıran. kocanın alt tabakadan geldiğinizi öğrendiğinde sizi küçümseyeceğinden korkmak ne demektir. Yine de annesinin itiraflarından kocasına söz etmedi. çünkü Torben' durumunu anlattığı sırada annesi ne Rasmus'un ne de kendi çocuğu olduğunu açıkça belli etmişti. bir düşünün! Bana anlattığına göre en kötüsü.Tabiî. Swanny kocasının ne düşündüğünü söylememesine rağmen aklından geçenleri anladı. Torben'in anlayış dolu tebessümünü görmek mümkündü. hikâyeyi dikkatle dinledikten.tartışmalarından sonra olanları Torben'e hemen anlatmadı. Peki ya Torben. . bunaklık başlamıştı. kurnazca gülümseyip bakışlarını hafifçe yukarı çevirdi. O kadar ki. Torben. okudum. ayrılamaz görünürlerdi. hayatı hiçbir zaman yaşanmamış heyecanlarla renklendirmek istemişti. yaşadıklarının karısını ne kadar üzdüğünü gördükten. Annem onunla her karşılaştığında. o da konu hakkında Asta dahil hiç kimseyle konuşmamaya yemin etmişti.Hayır. Asta yaşlıydı. Her şey o kadar mantıklıydı ki. Asta da hayata veda ettikten sonra Swanny bana. Tek sırdaşı annemdi. mektubu gördüm. kim olduğunu bilmemekti. kocasının gerçeği öğrendiğinde kendisine başka gözle bakmasından korktuğunu anlattı. .
seni seçtim. Peki. lille Swanny. En kötüsü ise ona her zaman destek olan. Ne var ki artık Swanny'nin doğumu ile ilgili her şeyi geçmişte bırakmaya. konuşmaya hakkı olmadığı bir dile saldırdığını sandı. yaşıyorum. çocuklara ya da yetişmekte olanlara daha uygundu. sırtını dayayacağı bir kaya gibi gördüğü kocasının konuyu hiç ciddiye almaması. bir kadının "onuru" konusunda ne düşündüğünü kesinlikle ortaya koymaktadır.Seni seviyorum. Ben şikâyet ediyor muyum? Asla! Yapılacakların en iyisini yapıyorum. üstelik Mormor'un atalarının fotoğraflarıyla karısı arasında bir sürü benzerlik de görüyordu. baban ve ben. hiçbir şeye ihtiyacın yok. Seni evlat edindik. bunak bir annenin söylediği her şeyi kabul etmesinin anlaşılır gibi olmadığını söylemeye çalıştı. canını sıkıyordu. birdenbire belki de Danimarkalı olmadığının farkına vardı. bu yüzden de onu teselliye yeltenmemesiydi. Ağabeyi ve kız kardeşi.rahatın yerinde. Bütün bunlar yaşı nedeniyle daha da gülünçleşiyordu. Daha sonra. birbirinin ardından ölüp giden o bebekleri ben doğurdum. Bütün o büyük sevgiye rağmen annesi anne olmaktan çıkmıştı. Anne. Swanny'nin artık kendini çok yalnız hissetmesini anlayışla karşılamak gerek. Çok sonraları bana kendini birçok bakımından afaroz edilmiş hissettiğini anlattı. güzel bir hayatın oldu. hiç inanmıyordu. kardeşleri değildi. Asta'nın tekilde "günah işleyen" kadınlar hakkındaki düşüncelerini. Bundan bahsetmek bile onu sinirlendiriyordu. lille Swanny"ydi. Asta'nın kuşağından evli bir kadının bir âşığı olmasının sadece ahlakdışı bir suç olarak da kabul edildiğiydi. Öyleyse Mor bunu neden söyledi? "Bu hikâyeyi Dickens'tan buldu" diyordu Torben. zaten hiçbir zaman da annesi olmamıştı ki. Burada Torben'in gözden kaçırdığı. âşığından olduğunu anlatacaktı. Öfkelenmiyordu ama inanmıyordu. tamam mı. . burada ağlayıp üzülmesi gereken benim. Onun başından geçenler. gömmeye karar vermişti. Đtirafından sonra geçen yıllar boyunca bu konuyu mümkün olduğunca çabuk unutmayı başardı. Günlükler. Altmış yıl önce olan bir şeyin şimdi ne önemi olabilirdi ki? . sonunda Swanny'ye konuyu son kez konuştuklarını açıkça belli etti. Swanny'nin durmadan tekrarladığı sorular karşısında en çok verdiği cevap "Unutalım bunu. iyi bir kocan var -Asta burada bütün bunların kendi sahip olduklarından da çok olduğunu belirtmeden geçemiyordu. Marie doğana kadar sadece erkek çocuğumuz olduğu için.Torben'e göre bundan sonraki adımda Swanny'nin Rasmus'un değil kendi kızı olduğunu. bu kez bir kız istedik. bu nedenle dili de yoktu. Seni yetimhaneden aldık. Danimarkalı olmayabileceğini öğrendiği güne kadar Danimarkalılık onun için nedenini kestiremediği bir öneme sahipti Bir süre şaşırtıcı bir şey oldu ve anadili Dancayı ağzına almamaya başladı. Kendine gelince. tatmin oldun mu? Seni bir türlü anlayamıyorum. çok kızdığında da "Bütün bunlar ne kadar saçma!" diye bağırıyordu. Danca konuştuğunda kendini bir sahtekâr gibi gördü.Söyledim. hiç kuşkulanmıyordu. Hangi milletten olduğunu bilmiyordu. öyleyse kendi kendini böyle sıkıntıya sokmak için sebep ne?" Gerçekten kim olduğumu bilme hakkım var sanıyorum. Birçok kez karısına. . ne denli kötü olursa olsun. annesinin itirafından yaklaşık bir yıl kadar sonra. sadece birlikte büyüdüğü insanlardı.
basık bir şapka. Swanny kişilik ve kayıp çocukluk konusunda rahatlıkla psikolojik yardım alabilirdi. Swanny belli belirsiz inledi: "Oh. Yaşlandıkça kabuk bağlıyorsun. daha önce birçok kez nişanlanmıştı. Mor. Rahat bir adamdı. Somme cephesinde Mogens." . Daniel benim yaşlarımda sessiz ve yakışıldı bir psikiyatrdı. bukete iliştirilmiş kartı çıkardı: . Kitap okumak konusunda Asta'dan hiç de geri kalmayan Torben "Estella'ya bak. karsinomatosis adında yakaladığını kısa zamanda eriten bir hastalıktı. Mormor'un Dickens dışında bir şey okuduğu pek görülmemişti. Duadan sonra. Asta'nın kanseri. Odama koydurmayı unutma. hayatta kalan tek çocuğu Knud ya da Ken Dayıydı.. gerçek ile düşü birbirine karıştırıyordu. Teşhisten üç hafta sonra öldü. Yine de Willow Caddesi'ne vardığımızda konuyu Daniel'e açmayı düşündüm. Dickens'ı her an okuyordu. Swanny o sırada daha önce hiç farkına varmadığı bir gerçeği gördü: Torben Asta'yı sevmiyordu. cenaze üniformasını giymişti: siyah ipekli kruvaze bir pardösü. krematoryumun bahçesindeki çelenklere bakarken. Son nişanlısı George oldukça ciddiydi. Annem evlenmek üzereydi. daha sonra anlaşılan Swanny'nin yerini aldığı bebek. Asta bunamıştı. Gülleri gerçekten de eve götürürken çiçeklerin artık Marie'nin işine yaramayacaklarını. Önce bebek Mads. Bugün olsa. fantezileri ile olayları ayırt edemiyordu. eğilip yerdeki gül demetlerinden en büyüğünü seçti. Swanny'nin evine George ve oğlu Daniel ile birlikte gittik.böylesine akıllı bir çözüm bulduğu için memnundu. Asta da geldi. üstelik Dickens romanlarının kahramanlarının da kim olduklarını sonradan öğrenmeleri sıkça rastlanan bir durumdu. lille Swanny.. Esther Summerson'a bak" diyordu.Bunları eve götüreceğim. Nişanlandığını söylemek amacında değildi. ama 1960'ta bunu düşünmek bile imkânsızdı. bütün psikiyatrların yaptığı gibi insanın her hareketini .. Asta en yıkıcı yorumlarından birini yüksek sesle yaptı. Swanny gelmemesi için ikna etmeye çalışmasına rağmen geldi. Kendi yaşındaki kadınlara ki yasla son derece sağlıklı ve güçlüydü. Çocuklarım hep ölüyor. bütün bunlar fazla bir şey ifade etmiyor. ancak şimdiki durum biraz farklıydı. Cenaze töreni Golders Green'de yapıldı. Kanser olan ve kanserden ölen annemdi. Hiç duygum kalmadı zaten. Doğruydu. şimdi de kızı Marie. Annemin yakalandığı kanser. Sonra Asta herkesi şaşkınlıktan donduran bir şey yaptı. işe yarar bir silah olarak kendi düşlediği ya da uydurduğu bir şeydi. Swanny onun kızı olmadığına göre. Peter ve Sheila'nın (onlar da her kimse) çiçekleri annemin sağlığında vermelerinin çok daha yararlı olacağını söyledi. Psikiyatra gitmek bile cesaret isteyen bir karardı. ağustos ayında Hampstead nüfus müdürlüğünde evlenmişlerdi. Kırmızı gülü çok seviyorum.Eskiden olduğu kadar kötü değil. kokladı.
aklından söküp atmıştı. ama kendi açısından bakıldığında. O yılın mayıs ayında Edward'ın öldüğünü. Cenaze sırasında bana Asta'nın kim olduğunu sormuştu. . Swanny'nin oturma odasına girdiğimde. Ne de olsa. Annemin ölümü Torben'in karısını geri getirmiş. Hatırladıkları arasında Asta'nın pek de düşkün olduğu skandal öykülerinden biri de vardı. Ken Dayı oradaydı. hatta daha hastalanmadan bile önce Ken Dayıya gitmiş. doğan bebeği gördüğünü. evdeki doktoru ya da hemşireyi ya da her ikisini birden hatırlayacaktı. okul çağında. ama hiç olmazsa kendi sorunlarından uzaklaştırmıştı.Çok ilginç biri. Kız kardeşinin arkasından ağladı. Torben'de de söylenenlerin hiçbirine inanmama . Yas tuttu. Daniel'e kuzenlerinden birinin Đsveç'te tanıdığı. kökleri hakkındaki endişelerini de -göründüğü kadarıyla. Swanny'nin bu hikâyeyi de kendisiyle bağdaştırıp bağdaştırmadığını düşündümse de Far'ı katil rolünde canlandırmam imkânsızdı. metresini öldürerek ondan olma çocuğunu karısına götüren adamın hikâyesini anlatıyordu. o sırada bebek değil. Annenize çok üzüldüm. Gerçekten de düşündüğümü söyledim: Bilmem. Annemin ölümü onu çok üzmüştü. hiç değilse onun gözlerinde. babasının Danimarka kraliçesinin artık dul bir kadın olduğunu söylediğini de hatırlıyordu. Herhalde Ken de Asta'nın bir kız doğurduğunu. beş yaşında bir çocuktu. Bir kez daha acısını paylaşan. anlayış gösteren Torben'e yakınlaştı. onları ciddi bir konuşmanın ortasında buldum. duygusuz ve kaba Ken Dayı kadar kötü olmamıştı. Kız kardeşi Marie en yakın arkadaşı olmuştu. onunla değişik bir açıdan ilgilenmeye başladı. Yine de Swanny'yi ne Daniel Blain'e ne de herhangi bir başka psikiyatra götürmeye çalışmadım. mesafeli ya da üstün görünmek iddiasında değildi. Annemi bir kızkardeş olarak çok sevmişti. Birisi onu Astayla tanıştırmış olacak ki. Asta. Swanny annem ölmeden. Kendi beş yaşını hatırlayabiliyordu.Bu kim? Anneannem. Erkekleri çok daha yakından tanımak istedikleri. O dönemde hayatının yarı umutlu dönemlerinden birini yaşıyor. Benim. Bunu daha önce de söylemişti belki de söylediğini unuttu. Torben hiç de otuz beş ile altmış yaş arasındaki her kadını hayatın katı kurallarından ayrılmakla suçlayan. annemin ölmek için daha iyi bir zaman seçemeyeceğini düşünmekte haklı olduğunu sanıyorum. kızı gibi olmam son derecede doğaldı. kralın boğmaya çalıştığı Kraliçe Alexandra'nın ensesindeki izleri gizlemek için elmas tasmalar taktığını anlatırdı. genç ve güzel bir kadından bahseder gibi konuşuyordu. Burası pek yeri değil. kendisi de hiç çocuk doğurmamıştı. ama sanki hayattan keyif almayı bilen birine benziyor. Üstelik birbirimize çok daha yaklaştık. kendisi için o önemli sorunun cevabını aramıştı.izlemiyordu. ..
Onun tercihi. Mor yatağa uzanmış. doğum gibi şeyler küçüklerin önünde konuşulmayan konulardı. birisi ona bir bebek getirmişti. mutlu mutlu sırıtan Hansine. Ken hatırlayamadı. ülkeden ülkeye dolaşıklığı. cevap vermek istemediği zaman yaptığı gibi ağır işitiyormuş numarası yaptı. Yine de söylediklerinden fazlasını bildiğine inanmıyorum. sabah kahvaltıları ya da çay saatinde kullanılacak. Sık sık. Bahçedeki çiçekler onun sevdiklerinden değildi.Yaşından. gebelik. Swanny'nin sorduklarını neredeyse aynen tekrarlarken. Torben açık havada yemekten hoşlanmazdı. belki de hatırlıyordu. Sert bir tik bankın dışında oturacak yer olmadığından. Onun için bahçe. yeni doğmuş kardeşinin öldüğü o yıllar. Böylesi. fotoğraf uğruna hizmetçi önlüğü ve şapkası giymiş. Onun çocuk olduğu dönemde çocuk yapmak. Diğer taraftan. çünkü kadınlar "tuhaf hayvanlardı". Belki de doğruydu. Evden eve. yani 1960'larda bile ateş yakmanın yasak olduğunu düşünüyorum. bahçede yemek yemek için yeterince çaba harcamamalarıydı. (Daniel'in da düşünebileceği gibi) hatırlanması acı dolu çocukluk yıllarını unutmak istemesi olup olmadığını çok düşündüm. her ilkbaharda çıkarılıp bahçenin uygun yerine yerleştirilecek bir şemsiye de düşünülmemişti. tipik bir Ken Dayı davranışı olurdu.eğilimi güçleniyordu. Günlüğünde de öyle söyler. Londra ve çevresi dumansız bölge olarak adlandırılıyordu. yanında Swanny. Mormor doğayı seven. Swanny ve Torben haftada üç gün gelen bir bahçıvan tutmuşlardı. hatırlanması acı verecek bir çocukluk geçirdiğini gösteriyordu. Swanny ise hep hayatının bir parçası olmuştu. yoksa kulağı benimkinden bile duyarlıydı. arkada oğlanlar. Morfar'ın kucağında annem. Oysa yaşamları daha sonra düzeldi. O zamandan beri Ken'in o dönemleri hatırlamamasının nedeninin. bütün bunlar Ken'in. Ağacın altında çevresinde iskemleler olan masa yoktu. Swanny'ye göre bir öğleden sonra "yaşlı hanım" bahçeye inip el arabasını aldığında çok şaşırmıştı. Tekrar kendilerine gelmeleri de yedi yıl sürüyor. . Elinde el arabası koşarcasına uzaklaştı. Yine de bahçıvan ara sıra sonbahar yapraklarını ve kuru otları tutuşturmayı başarıyordu. Swanny'ye göre neredeyse gururlanarak. çiçekçiden gelme gül goncaları ya da seralardan alınma kokulu ve egzotik çiçeklerdi. . Ne istediğini sorduysa da anlaşılan Mormor. babanın sürekli uzakta olması. Bütün bunlar geçmişi karartmak için yeterliydi. altı yaşından önce olanları hiç hatırlamadığını söylemişti. demişti Torben'e. Sık sık bundan yakınır. Altı buçuk yaşındayken taşındıkları Lavender Grove'u bile hayal meyal hatırlıyordu. Đngiltere'ye yerleşip yeni bir dil öğrenme zorunluluğu. sanki biraz akılları gidiyor. ağaçlarının altında yemek yenen bir yerden öte değildi. dut ağacı altında çay içilen Padanaram'ın "kullanışlılığından" (en sevdiği sözcüklerden biri) bahsederdi. Kadınların kaprislerine izin verilmemeliydi. bir kızı olmadığı için ne kadar şanslı olduğunu söylerdi. hatta doğanın varlığının farkına varan kadınlardan değildi. bunu söylediğinde de Asta'nın kaşları inanmıyormuşçasına kalktı. bahçıvanı arkasında şaşkın bıraktı. En azından yedi yıl. Gerçekten de Torben ve Swanny'yle yaşadığı büyük çekişmelerinden biri de dışarda. anne ve babasının kavgalar ettiği. Bunu kanıtlayacak bir fotoğraf da vardı: büyük bir gümüş çaydanlıktan fincanlara çay dolduran Asta. daha önce de gördüm. güneşin parlak olduğu günlerde oturulan. Swanny'nin doğduğu yıl ailenin en kötü dönemiydi. ama içinden anlatmak gelmiyordu. O dönemde. Mormor Willow Caddesi'ndeki evin bahçesine çıkmazdı.
ki günlükler de bunu kanıtlıyor. Swanny ve Tor-ben'in davetlerine katılmaya. Esther Summerson. Özel olmasaydı. Üçüncü kattaki odasına girdiğimi hiç sanmıyorum. Swanny'nin merdivenlerin artık fazla geldiğini söylemesini dinlemiyordu bile. lille Swanny? Biz ne yaparsak yapalım. bekliyordu. Yürümeye. her gün rastlanabilecek kişilerdi: Amy Dorrit. hatta elbiseleri bile. Günlük yazmaya son verdiğinden beri onda büyük bir değişiklik görülmüyordu. mutfaktaki ocağı kullanabilirsin. ama günlükler görünürde değildi. Lizzie Hexham. "Yaşlı hanımın el arabasını kitaplarla dolu olarak geri getirdiğini anlattı. Bir keresinde Swanny. lille Swanny. Dickens okumaya. seksen yaşındaki annesine odasına gitmek için üç kat merdiven tırmandırdığını öğrenenlerin ne diyeceklerini sorduğunda Mormor acıyla sırıttı. değiştirmek istemiyordu.Özel şeylerdi. Genellikle de yanılırlar. küllerini dağıtmıştı. Swanny'ye göre diğer bütün şeyleri göz önündeydi. Dickens'ı. Mormor gelecek hafta yine ateş yakıp yakmayacağını sormuş. çünkü havanın girmesi için dolaplarının kapılarını ardına kadar açık bırakıyordu. neden senin evde olmadığın bir zamanı seçerdim sanıyorsun? . . En sevdiği kahramanlar. Günlükler saklanmış. Fikrimi değiştirdim. bunu başkalarının yanında yaptığında da özellikle çarpıcı ve içerikli bulduğu uzun bölümleri çevresindekilerin dinlemek isteyip istemediklerine aldırmadan yüksek sesle okumaya devam etti. Eve döndüğünde bahçıvan gitmek üzereydi.Eğer yakmak istediğin bir şey varsa Mor. kendisinin tam tersine. bunun 1967 sonbaharına denk düşmesi gerektiğini sanıyorum. elbiselerini ve eskiden günlüklerini yukarıdaki odasında tutuyordu. O odayı kendisi seçmişti. Sidney Carton. ancak o zamana kadar ateşi söndürmüş. Günlük yazmayı kestiyse. Swanny olan biteni Mormor'a sorduğunda sert bir cevap aldı: . bahçıvan da bir daha ancak bir yıl sonra ateş yakacağını söylemişti.Bu yaşa gelip de başkalarının ne düşündüğünün önemsiz olduğunu hâlâ öğrenemedin mi. Sekizinci bölüm . hikâye anlatmaya.Swanny saçını yaptırmaya gitmişti. onlar bir şeyler diyecektir. fotoğraflarını.
1864'te bitmişti. Neredeyse eminim ve ömrümde ilk kez bir çocuk doğuracağım için mutluyum! Kocamın Danimarka'dan ilk dönüşünden sonra rahmime düşen çocuğu üç ay sonra kaybettim ve çok üzüldüm. Sadece Avusturya. længe for jeg blev ffdt. . men jeg skal aldrig glemme. bunu günlüğüme dahi yazmadım. 11 şubat 1911 Bir kız daha.nefret ederek büyüdüm. Schleswig ve Holstein'ı Prusya'ya vermek zorunda kaldığımızı söylemesini unutamıyorum. Bu söylediğime dikkat et.bugüne kadar bir daha gebe kalmadım. dedi Rasmus. til Prfjsen. dedi Rasmus gülerek. Geçen yıl sıra Bosna-Hersek'teydi. Onun için Tötonlardan nefret ederim. Fransa ile Rusya da. Macaristan değil. savaştan ettiler. Avrupa savaşa hazırlanıyor. nedendir bilmem -yeterince "sevgi" olduğundan. O kadar acı ve üzüntü çektim ki. Annem onu bir putrele asılı olarak hbuldu. Đngilizcem mükemmelden çok uzak. Bir kadının içinde olanlar. Sonra. Rasmus "w" ile başlayan bir kelime söylediğinde Housman eliyle ağzını kapatıyor. yazlık evlerine gidip kendini astı. Ayağında sürekli çektiren bir kangren vardı. nedenini bilemiyorum. Bazı şeyler yazılmayacak kadar derin oluyor. ben doğmadan çok önce. det hele afSlesvig ogHolsten.eller Prfjseme og Østrigerne som vi dengang kaldte dem. Bir . Onlara. hiç kimsenin tam olarak anlayamayacağı bir sır olarak kalacaktır.29 haziran 1910 Jeg voksede op med Had til Tyskeme . Ama en korkuncu. ne anlarsınız ki! Mr. Housman bu akşam öyle diyorlardı. ama babamın bana ülkenin koca bir parçasını. hvâd min Fader fortalte mig. üzerine Avrupa barışının yazılı olduğu Berlin Antlaşması'nı yırtmakta bir sakınca görmediler.Siz kadınlar. Anlaşılan otomobillerden sonra savaş onlara değişik geliyor. ki öyle gözüküyor. savaş çıkarsa bizim karışmayacağımızı. Saatler boyu en sevmediğim konudan. yani benim büyükbabamdı. Almanlardan -ya da onlara taktığımız adla Prusyalı ve Avusturyalılardan. Gülmemeliydim. Krigen mellem dem og Danmark eller skulde jeg sige Besættelsen og Danmark var forbi i 1864. Housman'ın tebessümünü saklamaya çalıştığını gördüm. Danimarka'nın da savaşa girmeyeceğini söyledim. Hiç değilse Rasmus ve dostu iş ortağı Mr. bir gün acı o kadar dayanılmaz oldu ki. Her üçü de Đngilizce'yi bu kadar güzel konuşan çocuklara gıpta ediyorum.Bak. Onlarla Danimarka arasındaki savaş. hvordan vi maatte give Afkald paa en Del afvores Faedreland. Danimarka'yı işgalleri. annemin savaşa katılan ve kötü bir yara alan babası. daha on altı yaşındaydı. Eğer çocuğum olacaksa. . Schleswig'de oturan bir dayısı ve yengesi vardı. kız olmasını tercih ederim. Gelecek yıl bir dördüncüsü olacak. Hep başkalarının ülkesini ele geçirmeye çalışırlar.
Hoş olmadığımı biliyorum. kulağa da hoş geliyor. Ona bir kız çocuğu doğurduğum için benden iyisi yok. Tabiî Rasmus bu ismi Đngilizce olabileceği için de beğendi. doğumdan birkaç gün sonra vücudum eski biçimini aldı. Dün sabah doğdu. Ben sadece isimden hoşlanıyorum. Herkes bu kızın sanki Rasmus'un ilk çocuğu olduğunu sanacak! 3 mart 1911 Marie doğduğundan beri ilk kez sokağa çıktım. O civardayken atsız araba demem yasak. varmış. bilmem" ama Rasmus o sıralarda söylediklerimi pek dinlemiyordu. Bugün otomobilde yeşil keten yakalı krem pardösümü ve üzerinde koca bir kuş olan şapkamı giydim.oğlum olmasından o kadar korkuyordum ki. Đngiliz olan her şeye bayılıyor. Bu sefer balıklı Krustader ve kızarmış tavuk vardı. Sanırım müşterilerinin eve geldiğinde hoş bir kadınla karşılaşmalarının işi için iyi olacağını düşünüyor. Aşağı tabaka kadınları böyle yapamaz. Üzerimde beyaz ipekli bir sabahlık. Giymek zorunda olmama rağmen. Mutfağın arkasında ya da bahçedeki kulübede gizlice doğurup da aynı gün işlerinin başına dönen hizmetçiler bilirim. Anlaşılan Westerby ailesinin hayatı epey değişti. Zor bir doğum değil. Hiçbir şeyin eksikliği çekilmeyecek yeterli para. Uyuyup iyi bir yemek yedikten sonra yatakta oturdum. "zor işlerde" Hansine'ye yardım edecek bir de kız. bu yüzden kendimi iyi hissetsem de doğumdan sonraki birkaç haftayı yatakta geçirmem gerekiyor. Kuşun ne için olduğunu bilmiyorum. sonunda. kalkmak zorundadırlar. ya "motor" ya da "otomobil" demem gerekiyor. neredeyse doğumdan sonraki gün ayağa kalkarlar. ona şu "otoların" modasının geçeceği zaman (mutlaka geçecektir) kadın elbiseleri satabileceğini söyledim.yetişebiliyorsunuz. sokağa çıkmak iyi oldu. Farklı amaçlarla da olsa hiç olmazsa bir kez bir konuda anlaştık. Rasmus modadan neredeyse otomobillerden hoşlandığı kadar hoşlanmaya başladı. ama siyah ve yeşil kanatları var. kısa ve keskin oldu. bununla sahnede gördüğü Marie Lloyd gibi "Maar-rie" diye telaffuz edeceklerini söylemek istiyor. yürüyerek doğrusunu söylemek gerekirse koşarak. bu doğumla bir öncekinin arasındaki farklılığı düşündüm. hiçbir zaman korseye gerçekten ihtiyacım olmadı. Rasmus beni atsız arabasıyla gezdirmekte ısrar etmiş de olsa. Adını Marie koyacağız. "bunun ne değeri var. . Şimdiki en son Amerikan buluşu olan elektrikli bir şey. O kadar yavaş gidiyor ki. aylar boyu bu günlüğe bir şey yazmadım. Ben artık bir "leydi'yim. Swanny doğduğunda Hansine yatağımın yanına sosis ve patates dolu koca bir tabak getirmişti. Yeşil bir otomobil eşarbı ile beyaz tilki bir manşonum da vardı dışarıda olduğum sürece soğuktan dondum. "Fransızlar da" dedim alçak sesle. parmağımda da kocamın onu bu kadar mutlu ettiğim için (bu onun sözleri) almayı uygun bulduğu bir yüzük var. çok şık giyimli olmamı istiyor. Đlk olarak oldukça güzel bir ev. "Đngilizler de söyleyebilecek" diyor. benim için Swanhild'den sonra ikinci güzel kız ismi. ama şu günlerde iyi göründüğümün de farkındayım. Şansım. beni ortadan ikiye bölen bir kılıç gibi dayanılmaz bir sancı çektim ve doğdu.
Bu sözünü ona hiç unutturmayacağım. Marie doğduğundan beri daha da kötüleşti ya da öyle görünüyor. biliyorum. Parmağımdaki yüzük 22 ayar altın.Ne yapacağımı söyleyeyim. insanların bana bakması. hepsinin eşit olduğunu söylemeye başladı. Neyse. ama onlarla hiç futbol ya da kriket oynamadı. sana bir kürk manto alacağım. baş döndürecek kadar güzel. daha ufacık bir bebek olmasına rağmen bunu rahatlıkla söyleyebilirim. Nedenini düşünemiyorum bile. -Bunda ne var? O sinir bozucu kahkahalarından birini attı. iyi gıdayı ve bakımı hiç gizlemiyor. tam da istediğim gibi. yutmadım. Aralarına beyaz tilki kürkü işlenmiş Acem koyun postu. Yüzüğün 500 pound'a mal olduğunu söylüyor. Bu yüzüğü çok seviyorum.O kadar Danimarkalı ki. kendimi zorlayıp sordum. bunlar söylemesi gereken şeylerdi. Her şeyiyle (neler olduğunu hiçbir zaman açıklamadı) Đngiliz olmak istediğini biliyorum. ama bu sevgisinin Ford motorlarından daha uzun ömürlü olacağını sanmıyorum. ama hayatta bazı şeyleri böyle elde edemeyeceğimin farkındayım. Swanny'nin ona doğru yöneldiğini. Son zamanlarda bana Vogue adlı bir Amerikan dergisi getiriyor. Swanny'cik ise sadece beş yaşında. sevdiği için mutluyum da. benimkiler gibi sert lacivert değil. ama hiç olmazsa kelimeleri yanlış anlaşılacak gibi telaffuz etmiyorum. Bazen onu bahçeye çıkarıyor. Israr ettim. Kızını sevdiğine bir şey demiyorum. ama her zamanki gibi abartıyor. neredeyse babasının boyunda. her yere taşıyor. . Şu küçücük güzel kız. hatta Fordların uzun ömürlü olacağından eminim. orada duran otomobilleri gösteriyor. küçücük elini bacağının üzerine koyup bir şey sorduğunu. Tabiî kısa süre sonra bütün çocuklarını aynı derecede sevdiğini. buna rağmen görünüşünü beğenmiyor! Sonunda kabul etti. Swanny'nin görünüşünü beğenmiyor. Kız daha üç haftalık. saçları altın gibi parlak. yabancı olduğunu hemen anlıyor. . Neden bilmem. Ona sordum. dedi. Benim de aksanım kötü. yaşıtlarından daha uzun. Yüzüğü Lea Irmağı'na atmaya ya da Hansine'ye vermeye hazırım. çenesinde sakalları bitmeye başladı. elbiselerim için kaç para harcadığımı merak etmeleri ve bu kadar göze batan bir şey giymeye nasıl cesaret edebildiğimi düşünmeleri. ama Rasmus'un küçük Swanny'imi seveceğini bilsem feda etmeyi göze alırdım. onu konuşurken duyan herkes. Bazı kadınlar gibi elbiselere fazla önem verdiğimi sanmıyorum. teni süt kadar beyaz. gözleri deniz mavisi. tatlı ve yumuşak bir çocuk.Rasmus titrediğimi gördü ve duymayı hayal bile edemeyeceğim bir şey söyledi: . oysa oğlanlar bundan hoşlanırdı. içinde de tam istediğim kürkü gördüm. Oğlanlara kötü davranmıyor. ama akümülatör gücünden ve çıkarılabilir silindir başlıklarından haberdar olması gerekiyor. Amerikalıların dediği gibi. Đşin ilginç yanı. küçük pırlantalarının arasında bir de zümrüt taşı var. Marie hiçbir zaman onun kadar güzel olamayacak.onun birini sevdiğini görmek o kadar değişik ki. Mogens artık on üç yaşında. Oğlanlar küçükken pek onların farkına varmazdı. Bütün çocuklarımızın içinde en güzeli de o. Marie'yi kucağından bırakmıyor. benim istediğim iyi giyimli olmak. oğullan var diye gururlanırdı ama hepsi buydu. bunu da nereden çıkarıyormuşum. ilk önce bunun saçma olduğunu söyledi. Şurası bir gerçek ki beni seviyor.
çünkü böylesi iltifatlar başını döndürebilir. Eğer onunla sabahın sekizi ile akşamın dokuzu arasında bir şey konuşmak istersem. Kulübeyi ne kadar beğendiğimi saklayamadım. ama bunu nasıl bilebilirim? Hayatım boyunca sadece bir tek erkekle birlikte oldum. "Dışarıda çok kaldın" diyor ya da "Evde yapacak bir işin yok mu?" Bjfrn'ün kulübesini bitirdiğinde. Bjfrn için bunun yanında penceresi. Onun değişik birisi olduğunu yazmak istiyorum. Doğu'da haremlere kapatılan kadınları duyduğumuzda öfkelenip yumruklarımızı sıkıyoruz ama burada neyin farklı olduğunu görmekte doğrusu zorlanıyorum. Rasmus da bunu böyle anlıyor. Sonunda dün atölyeye gittim ve oğullarının kaç yaşında olduklarının farkında olup olmadığını sordum. Bütün bunlar çevredeki en sıkıcı yerde. dev gibi bir duvarcının çalıştığı bir boşlukta otomobili durdurdu. Tabiî ki evden çıkıyorum. ama doğrusu da bu. Đçine bir otomobil konacak kadar büyük. Marie kucağımda kıpır kıpır oynarken. Belki de Rasmus diğer erkeklerden pek de farklı değildir. kaçırmıyorum. Benzinin değişik bir kokusu var. Rasmus bir karta adını yazmakla yetindi: "Mor ve Far'dan sevgilerle. Her zaman yapmak ya da imal etmek istediği şeylerden bahseder. Bugün altı yaşında. Aslında ilginç. Rasmus ise dışında yaşıyoruz. "Biz" diyorum ama aslında bebeği alan ve o görmeden eve saklayan benim. bu gibi düşünceleri kafamdan atmaya çalışıyorum. Anladığım kadarıyla ona çekici gelen şey. Eve döndüğünde. bundan sonra heykeltıraşlık çıkarsa hiç şaşırmayacağım. üstelik bir kız babasını bu açıdan hiç tanımaz ki. biraz acı. motorlarıyla burada oynuyor. ne kadar yıkanırsa yıkansın. Genellikle babasının en iyi yanlarını ya da görmek istediği tarafını görür. gerçek kiremitlerle kaplı bir çatısı olan bir kulübe yaptı.ben evin içinde. mideni bulandırıp başını döndürecek bir koku. Ona hediye olarak gerçek boyda ve gerçek saçlı bir bebek aldık. sanki demiri eritseler nasıl kokmasını beklersen. bir tek erkekle evlendim. Aslında evdeki Danua yavrusu Bjfrn'ün daha çok farkında. sokağa çıkıp yürüyorum. . bütün o hayvanları oyarak yapmaktı. Bugün otomobile binip küçük Swanny'yi doğum günü gezisine çıkardığımızda. öyle. Atölyede bir tezgâhı. benzin kokuyor. Rasmus'u evin içinde görmek kolay değildir. içimden onu öldürmek geliyor. bir saat boyunca adamın taşı işlemesini izledi.Rasmus'un ise bir köpeği kovar gibi elini ittiğini gördüğümde." Uzun zamandan beri bu günlüğe Rasmus'la ilgili bir şevler yazmak niyetindeydim. 28 temmuz 1911 Küçük Swanny'nin doğum günü. kaçıyorum. ya iş konuşmalarından birinin ortasına dalmam ya da atölyesine kadar gitmem gerekiyor. bir sürü de aleti var. Biraz uzun solusan. erkeklerin ise dışarda olmasını gerektiren bir kural var. oysa genellikle ona böyle bir davranışta bulunmamaya çalışırım. Sanki kadınların evin içinde. En son isteği cam üflemek. O kulübede motorları parçalara ayırıp tekrar bir araya getirerek saatler geçiriyor. atölyeye çevirdiği bir kulübe var. Onda gerçekten sevmediği nedir? Böyle düşünmeye başladığımda korkuyorum. Bahçenin bitiminde. South Mill Fields'ta oluyordu. oğlanlar için Nuh'un gemisini yapmayı düşündü.
erkek. Gülmemek için kendimi tuttum. Adı ne? .Evde yapacak bir şeyin yok mu? diye sordu. .. "Hansine dedi ki.Buraya böylesine saçma sorular sorarak aklımı karıştırmaya mı geldin? Benimle hep böyle sıcak konuşur. ben de ona bana hiç kötü davranmadığını söyledim. dedi. hiç. kendimi gülmekten alamadım.Sam Cropper.Eğer bir şeyler yapmak istiyorsan. Konuşmalarımız böyledir. Knud da on bir. onun için her şeyin Đngiliz olması şart. 'Annen bazen çok acımasız olabiliyor'. Đkimiz de soru soruyoruz. hep yaptığı gibi önlüğünü ellerinin arasında buruşturup çekiştirmeye başladı. Đngiltere'ye o denli çılgıncasına âşık ki. . Hiç böyle bir şey aklıma gelmemişti. sadece şaşırdım. Bana "lille Mor" diyor ki. dedi.Kadın değil. Şimdi farkına vardım. Ona bir şey anlatılmasından hiç hoşlanmaz. . Yıllardır bu çeşit arkadaşları olmuştu. öyle değil mi?" . Belki unutmuşsundur diye söylüyorum. ama kulaklarıma inanmakta güçlük çektim. demiryollarında çalışıyor. çünkü bunu daha birkaç hafta önce küçük Swanny'den duymuştum. Bu söylediği Danca ve oldukça komikti. belli ki bir şeye şaşırmıştım. yine de dudaklarımın oynadığını gördü.Bebek oyuncakları yaparak zamanını boşa harcamadan önce. neden Swanny'ye bir bebek evi yapmıyorsun? Cevap vermedi. . niyetim alay etmek falan değil. sanki dokunsam ağlayacakmış gibi oldu.Hadi hadi. Hansine?" diye sorunca şaşırıp kızardı. Hiç kötü davranmadın. dedim. ama cevap vermiyoruz. Sizin için komik görünmeyebilir. Mogens on üç yaşında. dedim. bu kez de öyle oldu. Tabiî ki onu çaya çağırabilirsin. Öyle düşündüğünü biliyorum. Tabii onunla alay ettiğimi düşündü. "Kadın bizim sokaktaki bir evde mi çalışıyor. Bu sabah benimle bir şey konuşmak istediğini söyledi. "Lille Mor" dedi. kendi gibi bir hizmetçiden söz ettiğini sandım. Tabiî ki bir kadından. Çok acımasız olduğumu düşünüyor. bu da pek hoşuma gidiyor. gelip bir sormak istedim. dedim. 5 mart 1912 Hansine'ye kur yapan bir adam var. ama düşününce Kopenhag'da da bir erkek arkadaşının olduğunu hatırladım. ne istediğini sorunca da bir arkadaşını çay içmek üzere mutfağa davet etmek için izin istedi. konuyu değiştirerek oğlanlardan bahsederken neden Jack ve Ken demediğimi sordu. . aptallaşma.
satın aldığım da fazla hoşlanmadığım bir kitapta. başka yerde yemek vermesi için zile basıp Emily'yi çağırıyorum. birlikte epey şey geçirmiştik. . Oysa Hansine'nin ağzı kahve fincanına. hele o koşullarda. Yine de onu çekici bulan adamı merak etmekten kendimi alamadım. insanlara -özellikle erkeklere. Yani benim bazen acımasız ve kötü olduğumu düşünüyorsa. Suratı geniş ve yuvarlaktır. Zavallı Emily bulaşıkhaneye hapsolmuş. Đlginçtir. Bazen olabilirim. Bu Cropper ünlü bir Đngiliz hukukçusu olan Edward Marshall Hall'a benziyordu Sıradan bir işçi için fazla dik ve seçkin görünüyordu. burnu da çorba kaşığına benziyor. Eğer hamalsa. ama gerçekte hiç de böyle değildir. Beni görünce oldukça şaşırdılar. Madam. öyle de olması gerekirdi. iyi kitap ödünç alacağım. yakışıklı erkeklerin güzel kız peşinde olmaları beklenir. doğrusu merak ediyorum. Ne var ki böyle davranamayacağımın farkındaydım. bana hep koyun budunun ön kısmını hatırlatır. yemek salonuna gönderilenlerden daha güzel görünen pastalardan yiyordu. dedim ama için için köpürüyordum.güzel olduğunu söylemiş oluyorsunuz. Hansine her zamankinden de fazla kızardı. Ama bence yüz hatları çok daha önemli.- Sanmıyorum. sessiz tavşanlar gibi oturuyorlardı 2 haziran 1913 . Hemen onunla tanışmak istiyorlar. eline de bir fincan çayla reçelli bir dilim ekmek tutuşturulmuştu. eminim bütün kadınlar bavullarını onun taşımasını istiyordur.Orada. Đnsanlar da bana hep iyi davranmadılar. Emily görünürde yoktu.Emily nerede? diye sordum Đngilizce. belki de haklıdır. Kedi gibi bakıyor. Bunu bir kitapta okumuştum. Bir kadının sarışın ve mavi gözlü olduğunu söylediğinizde. Hansine de başparmağını geriye doğru kıvırarak gösterdi: . Hansine benim verdiğim ipekli bluzlardan birini giymiş. Hansine uzun boylu ve yakışıklı bir erkekle mutfak masasının yarımda oturmuş çay içiyor. Bu nedenle halk kütüphanesine üye olup. önlüğünü de bir yerlere saklamıştı. Ama bugün kızımı dışarı kendim çıkardım. genellikle aldığını verirsin. saat dörtte de Swanny'yi yatağa bırakırken bir fincan da çay getirdi. evin hanımı olduğumu unutmamasını. Hansine ve ben birbirimizi uzun zamandır tanıyorduk. Sanki Đngilizlerin deyimiyle iri ve güçlü bir köylü kadını gibi. bence de yazık olur. Küçük Marie'yi kucağına bıraktım ve tekrar mutfaktan geçtim. Genellikle gösterişsiz olanlardan tercih ederler. Bazen buna daha fazla dayanamıyorum. Küçük Marie yemek sandalyesinden gülerek ve kaşığını sallayarak dört bu yana yemek saçtığından yemek odasındaki eşyaların üzerine kılıflar dikmemiz gerekti. bir daha böyle bir şey yaparsa kendisine iş arayabileceğini söylemeyi düşündüm. Swanny'yi okuldan alıp geldi. Önce Hansine'yi çağırıp kızıma böyle bir şey söylemeye nasıl cesaret ettiğini sormayı. sevgilim. Demiryolunda ne iş yapıyor.
Arkadaşın kim. "Kendi içinden çık. . Rasmus. Daha doğrusu. O bir bey değil. onun gibi akıllı. davranışlarımı. insanların ne yaptıklarını görmeyen hatta insanların varlığından bile haberi olmayan Rasmus bile Cropper'ın farkında. Rasmus bile. Birinin sürekli olarak ötekine ne yapması gerektiğini söylediği. Hackney'de oturduğumuz sırada tanıdığımız Lutherci papaza benzeyen vaiz maskesini taktı. dolu ve önemli bir mühendisin beni kıskanacağına inanmamı istemez. tahmin ettim. Öyle sanıyorum ki teyzenin beni görüp de konuşma biçimimi. Her şeyden önce. Cropper'ın da buraya tahminimden daha sık geldiğini düşünüyorum. Daha sonra yüzüne. hele hele ahlak anlayışımı eleştirmediği tek bir gün bile olmamıştır. O zaman anladım. Ama bu da çok aptalca olacaktı. Asta? diye sordu. benim hiç doğurmadığı kızı olduğumu söylerdi. Danimarka ordusunda subay olan kuzenimden. Rasmus. olabildiğince komikliğe ihtiyacım var. yine de bütün o yolu tepip cenazeye katılmayı istemezdim. Her neyse. kötülük yapacak fırsat bulamadığım ve korkaklığım yüzünden iyi göründüm. Reddetmeyeceğim. Frederikke Teyze'nin. Đyi Đngilizce okuyorum. neredeyse suçlu gibi davrandım. Yine de oyuna devam ettim.Ne arkadaşı? .Bu sabah Ejnar'dan. zevklerimi. teyzenin o tekdüze konuşmasıyla da söylediği gibi hep kendini düşünmenin de bir yararı yok. Şu anda Cropper'la birlikte dışarı çıkıyorlar. En sonunda. yine de hiçbir zaman ana dilinde okumak gibi olmayacak. Başlangıçta. Charles Dickens'ın Danca'ya çevrilmiş bütün eserleri koleksiyonunu bana bıraktığını söylüyor. giyimimi. Öte yandan da. Đlk defa bu evde ne kadar az kitap olduğunun farkına vardım. Bana telgraf çekseydi daha iyi olurdu. Üstelik. biliyorum yas tutmamı isteyecek. Frederikke Teyze'yi görmeyeli dokuz yıl oldu. sanki gözümün önünde bir ışık çakmışçasına 'Tamam" dedim. Yazmam gereken çok eğlenceli bir şey oldu. Kitaplar benim olduğu için memnunum. Frederikke Teyze'nin öldüğünü bildiren bir mektup aldım. oysa o beni çok sevdiğini. Đzinli olduğu öğleden sonra sürekli olarak buluşuyorlar. Benden başka kimse kitap okumuyor. sekiz yıldan sonra okumam da gerekir. Çok gelişmiş bir ahlak anlayışım olmamakla birlikte. Ejnar. Onun için Hansine hakkında yazacağım. ahlak kurallarının ne olduğunu biliyordum.Dün bahçede karşılaştığım uzun boylu bey." Kıpkırmızı oldu. oysa ben yaz günü siyahlara bürünmek niyetinde değilim. her Đngiliz gibi bir işçiyi soylu bir beyden . teyzenin gerçekten öldüğü gün yapmam gerekirdi. Öleni sevmedikçe yas tutmak bence yalancılık gibi bir şey. galiba ona söylemeyeceğim. Ona ait olup da isteyebileceğim tek şey o kitaplardı. Asta" derdi hep. Cropper'ı evde üç kez görene kadar tek kelime etmedi. Teyzeyi sevmedim. ilk önce bunu yazmamaya karar vermiştim. . "Kimi kastettiğini anladım. zaman anıları soluklaştırıyor. Böyle devam edersem. tavsiye edip vaaz verdiği bir ilişkide sevginin ayakta kalması çok güç. teyzenin öldüğünü öğrendiğim gün gülmenin doğru olmayacağını düşündüğümden. kendi kendimi üzeceğim. Eğer Rasmus'a söylersem. Emily gibi çoğu Đngiliz'den daha iyi okuduğumun farkındayım. sadece Hansine'nin talibi. ne demek istediğini anlamamış gibi. Eğer ciddi olsaydım bunu şimdi değil iki hafta önce.
ortasına kırmızı bir gül işlenmiş -en sevdiğim çiçeğin gül olduğunu biliyor. Bugün otuz üç yaşındayım. Cropper. Rasmus akşam yemeğinden biraz önce. böylesi daha iyi. "Đşte senin için" dedi. beni odamda sakince oturur ve bu günlüğü yazar buldu. unutsun daha Đyi. değil mi?" Bunu yapacak kadar alçalmayı kabul edemem. elinde bir aletle çıkageldi. Harisine korku içinde merdivenleri tırmandı. eğer babamın dediği gibi hayat yetmiş yılsa. bir saniye bile rahat durmuyor. biliyorsun değil mi. o yüzden beni . Bir telefon. onun bir kusur işlemesi imkânsız. "Nasıl.Tabiî. Bu hediyeyi kalem uçlarını temizlemek için kullanmayacağım. dedi. Daha önce hiç görmediğim bu aleti fotoğraflarından tanıdım. Evans kocasına doğum günü ve evlenme yıldönümünü unutma fırsatı tanımadığını. elbiseleri dışında hiç de işçiye benzemiyor. Swanny'nin hediyesini uzun uzun yazabilmek için sona bıraktım. hepsi hediye verdiler: Mogens'ten domuz derisi bir kese içinde bir makas. Bütün çocuklarımın içinde en yaramazı o. Bu haldeyken onunla konuşmaya çalışan zavallı çocuklara acıyorum. sevdin mi?" . Bu öğleden sonra korkunç bir şey yaptı. Geçen hafta sinemada izleyip kullanmaya can attığım cümleyi hatırladım. Bir saat boyunca surat astı. ama sen de kullanabilirsin. "Gelecek cuma ne var. çünkü defteri hemen çekmeceye attım. Hızla düşündüğünü görebiliyordum: . sevgiyle hazırlanan tek hediye onunki. Aslında yazarken görmedi. yarını unutmadın.Bu benim doğum günü hediyem mi? diye sordum. Hansine'ye giderek "Mor yere düştü. . çünkü bütün hediyeler içinde evde yapılan.üzerine de "Mor" yazmış. Doğru. Roper'ı taklit ettiğimi düşünüyor. "Milyonlarca teşekkür" dedim. dedi. Rasmus her zamanki gibi unuttu. Rasmus'a hatırlatmaya cesaret edemez. Sanırım Hansine çocukları uyardı. Sevgilim?" ya da "Gelecek perşembeyi unutmadın.Yani bunu kim kullanacak? Đş için buna ihtiyacım olacak. mor bir keçenin kenarlarını işlemiş. Knud'dan gümüş bir kutu içinde üzerlerine "A" işlenmiş iki mendil. gözleri kapalı ve konuşmuyor" dedi. oysa ondan bahsedildiğini hiç duymadı. Hatırlayacak kadar sevmiyorsa. yakında orta yaşlı olacağım.ayırt edebilmek zorunda olduğunun da farkındadır. Neyse. eline geçeni yırtıp oyun oynuyor. birkaç gün öncesinden hatırlattığını söylüyor. Bir tek Marie dışında tabiî. son yüksüğümü deldiğimden Marie'den yeni bir yüksük. hep saklayacağım. Kendi eliyle diktiği bir kalem bezi. Kapı komşum Mrs. 6 temmuz 1913 Yine doğum günüm. Sanırım Rasmus benim Mrs.
fırlak elmacık kemiklerimi ve ince dudaklarımı da almış. Yine de bir erkeğin on altı yıldır evli olduğu bir kadına yeni bir ev aldığını. Ama hayır. Küçük çocukların annelerinin bir şey yazmasından ya da okumasından pek hoşlanmadıklarını öğrenmiş oldum. değişikliği. Sanki bir macera gibi. Bir doğum günü daha geçti! 20 eylül 1913 Taşınacağız. Kendi yapamadıkları. toparlanmayı. karı ve kocanın bazı şeyleri birlikte yaptığı evlilikler olduğundan eminim. Nerede? diye sordum. yaşayacağım evin seçiminde söz sahibi olmak isterdim. bir ay içinde taşınmak zorunda olduklarım söylemesini kabul edemiyorum. özellikle de yeni evdeki ilk geceyi çok seviyorum. fazla dert etmiyorum. Hemen West Hill çevresindeki eski köyü ve o korkunç eski evleri düşündüm. Yine de yalan söyleyip kurtulması doğru olmaz. taşınmaktan hoşlandığım için. Belki de o insanlar da hiçbir konuda diğerinin düşüncesini öğrenme zahmetine girmiyordur. Yine bir çocuk ya da aptal muamelesi görmemek. iki yıl ve beş aylık bir kızın böyle bir şey yapması için ne kadar akıllı olması gerektiğini söylemek oldu. sanki bu kez doğru seçim yapmıştı. saçları da ıslak kum renginde. Şiddetli bir tokat atıp genç gözdesinin yaptıklarını Rasmus'a anlattım. Aslında. anlayamadıkları bu davranışların onları dışarıda bıraktığına inanıyorlar. Üstelik bir mezarlığın yanında oturmak da istemiyordum. paket yapmayı. Dokuzuncu bölüm . Tavuskuşu mavisi gözlerimi. büyüdüğünde de tıpkı bana benzeyecek. Shepherds Hill'de. Onu çok neden onu sevdiğini merak ediyorum. Sevgili kocam bunu bu sabah bildirdi. Tek cevabı. O yaştaki halime tıpatıp benziyor. Taşınmayı. Highgate. Sanırım Marie bu oyunu ilgi çekmek için uydurdu.sakin sakin oturup pencereden dışarı bakarken buldu. Padanaram adlı büyük ve yeni bir ev. Diğer evlilikler hakkında fazla bir bilgim olmasa da kol kola yürürken gördüğüm çiftlerden ya da Rasmus'un otomobil sattığı insanların evini ziyaret ettiğimde gördüklerimden.
Hâlâ o nefes nefese ders verir sesiyle konuşuyordu. bu kadın Swanny'nin yazışmalarını takip ederdi. Cary telefon etti. Oldukça cesur ve dramatik olduğunun farkındayım. çok daha sonra da boşandılar. lütfen telefonu kapama. Eğer beni gerçekten sevmiş olsaydı. cesaretine hayran oldum. Cary gözünü ona dikti ve aldı. oturup işe giriştim. şimdi yakalandığını düşünüp telefonu kapatacaksın ama lütfen. Daniel. Cary'nin bile bunu böyle kabul edeceğini düşünüyorum. Bir okuyucuya teşekkür etmek -genellikle hepsi de kadındı-başsağlığı dilekleri için teşekkürlerimi iletip günlüklerin yayımına devam edileceğine söz veren yüzüncü kartı yazmıştım ki. son bir öneri de kitapları kasete kaydetmekten söz ediyordu. ötekinin imzasını atmak isteyebilir miydi? Kısacası benden başka mektupları cevaplayacak kimse yoktu. Đnsanlar kapılacak. Amerika'ya gidip kayboldu. bunu anlatmak için başka bir yol yok. Dürüst davranıp ne istediğini merak ettiğimi söylemeliyim. . Evden çıkan ben oldum. ödünç alınacak.Mesajımı aldın ve benden nefret ediyorsun. . yine de öyle olmaya çok yaklaşmıştı. Onu sevdiğim tek erkek olarak adlandırmak abartılı olur. Sevgilimi elimden alıp evlendi. Ne var ki telesekreterde duyduğum sesi on beş yıldır. yani fazla arkadaşı yoktu demek istiyorum. Günlükler uzun zamandan beri televizyona uyarlanıp çekilmiş. Beni arayan oydu. Annemin son nişanlısının oğlu Psikiyatr Daniel Blain'le beş yıldır birlikte yaşıyorduk. Daniel ve Cary daha sonra evlendiler. yaptığım daha çok yapıcı firar denilen bir şeydi.. Üstelik imzasını hangi adla atacaktı ki? Benimsediği o ikinci kişilikten sonra. Biliyorum.Cary. bunun cevabı hazır. . Ağzım kurumuştu. insanların özgür iradeleri vardır. Oldukça başarılı bir yapımcı oldu. Zaman zaman Gary'den bahsedildiğini duydum. telefonda heyecanlı bir ifadeyle düşüncesini açıkladığı o geceden bu yana hiç işitmemiştim: "Ne kadar da yakışıklı!" Telefonuna cevap vermedim. On beş yıl çok uzun değil. oysa binlerce hayranı vardı. Cary Oliver'ı Đlk tanıdığımda. telefonu yüzüne kapatmayacağım. Yine de neden aradığını bilmeden de mutlu yaşayabileceğime karar verdim. imzasını bile atacak durumda değildi. Genellikle de adım televizyon dizilerinde gördüm. Onu terk etmedim. BBC'de çalışıyordu. Swanny'nin çok tanıdığı yoktu. ancak Swanny'nin ilk krizinden sonra işi bıraktı. böyle alanen sadece geçen bir gece gibi.. çalınacak ya da terk edilecek eşya değildir. Sesim bana bile fazla çatlak geldi. Belki de sevmedi. Swanny de hayranları için annesini temsil ediyordu. Swanny'nin iki hafta önceki ölümünden bu yana eve gelen başsağlığı mektuplarından koca bir yığın oluşmuştu Ölümünden bir yıl öncesine kadar Swanny'nin haftada üç gün gelen bir sekreteri vardı. "başucu kitabı" olarak da okunmuştu. daha doğrusu annesinin binlerce hayranı vardı.1960'ların sonuna doğru. Đstemediği sürece kimseyi başkasının elinden alamazsınız. Artık Swanny bir mektupta yazılanları anlamak bu yana.
Haydi. Ann. beni bağışladın mı? . Söylemiştim.Konuşuyorum.Neden bahsettiğini anlamıyorum. Farkında bile değildim.- Konuşacak mısın? .Kendi prodüksiyonlarından birinde iş bulabilirsin.Ne? . Artık nasıl derler temiz bir sayfayla başlamak istiyorum. rahat bir nefes daha alacağını. bir kedinin mırıltısını andırıyordu. hiç olmazsa benim de bir fırsatım olacak demek. Önce her şeyin iyi olduğunu söylemeni istiyorum. onun adını anmak istemiyordum.Peki. Daha sonra konuştu: . . Dikkatle konuştum: Konuşmayalı çok uzun zaman oldu. Düşünüyordum. yakalanmakla ne demek istedi? Evin dışındaydım. . .Oh.Önce bana yayımlanmamış günlüklere göz atmayı yasaklayıp yasaklamadığını söyle. . Tamam mı? Gerçekten de bağışlayabiliyor musun. Bağışlanmış olmanın tadına varırmışçasına bir süre bekledi. Bunu kimsenin görmesine izin verdin mi? .Değil miydin? . bunu sen de biliyorsun. .Eğer bilmiyorsan.Tabiî var. eksik bölüm. Gerçekten de şaşırttı. seni bağışladım. Orada olması gerekirken olmayan bir şey mi var? . Oldukça başarılısın. telesekreteri de devre dışı bırakmıştım. Bağışlanmak istiyorum. Cary.Benden ne istediğini söylesen. Düşündüm.Birinci günlükte kayıp bir bölüm var. Bir çocuk gibiyim.Eksik parça mı? Bunu ilk kez duyuyorum. bir çocuk gibi davrandığımı düşündüğünü biliyorum. daha iyi olmaz mı? Önce bunu halledelim. . Şimdi benden ne istediğini söyle. diye devam ettim. "Daniel şimdi seni duymalıydı" diye. Duyduğum nefes. öyle değil mi? . Benden istediğin bir şey var. zor bir dönem. şaşırt beni. Cevap vermedi ama telefon sessiz değildi. Ann? Gerçekten. ama bir şey söylemedim.
Roper. onun bir şekilde akraba olduğunu biliyordum. . . en ilginç olanı. neydi adı. Belki de ilk kez birisi benimle konuşurken bütün günlüklerin içeriğini bildiğimi. . Hansine eve gelir ve komşu evde ya da arka sokaktaki evlerden birinde çalışan bir hizmetçiyle tanıştığım anlatır. Swanny onun aracısı.Yine de bana ne konuda olduğunu anlat. kelime kelime.Asta'da.Ne istediğini biraz sonra belli etti. . Yakında daha da çoğalacaklardı.Teyzenin bebekliği mi? Ann. Bebekliğinde ne var? Umarım bu konuda paparazzilerin saldırısına uğramadın? Bu konunun ne olduğunu. Đnsanların ilgisini çeken Asta'ydı. radyo programlarına çıkıyor. Ne de olsa Swanny ünlü bir kişi olmuştu.Aman Tanrım. Hansine. Yine de Cary'nin bilmek istediği şeyin Swanny'nin doğumuyla ilgili olduğunu anladım. dergilerde mülakatları yayımlanıyordu. birinci cildin hemen başlarında. onun elinde bulunan ve henüz yayımlanmamış günlüklere dönecekti. ne olabileceğini sordum. ama teyzen olabileceğini hiç düşünmedim. Anlaşılan kendimi farkında olmadan bu konuya fazlasıyla kaptırmıştım. .. Hansine'yle çay içmeye gelen kadın ve çalıştığı evdeki insanlar hakkında daha fazla bilgi verir. Özür dilerim. . bir anlamda sözcüsü. Đşte bu! Gerçekten de bunları bilmiyor muydun? . şeyin hakkında bir bölüm var. Sanırım öyle. toplumun ilgisi ona değil. isteğinin Swanny'nin kökeni ile ilgili olmasıydı. . Đşte. karısı ve kayınvalidesidir.Swanny Kjær. Asta'nın gerçek kızı olup olmadığı konusunun o kadar da önemli görülmeyeceği açıktı. Tabiî gidebilirdim. Roper hakkında bir dizi yapmak istiyorum. Büyük bir samimiyetle.Ann.Sonra.. . ne var ki hayattayken. televizyona konuk oluyor. tercümanı gibi görülüyordu. hani hizmetçi.Teyzemin bebekliğiyle ilgili olup yayımlanmamış tek bir nokta bile kalmadığından eminim.. evinde çalıştığı insanlar Roper. Şimdi öldüğüne göre. satır satır ezberlediğimi varsayıyordu.. neden söz ettiğini anlamadığımı söyledim. buluşabilir miyiz? Gelebilir misin? Dayanabilir misin? Bir an düşünüp gidebileceğime karar verdim. tabiî.Evet. dedi. . senin teyzen kim? Senin teyzenin kim olduğunu bilmiyorum bile. .
Söylediği adlar bana hiçbir şey ifade etmiyordu. bir süre bu adı daha önce nerede duyduğumu düşündüm. Teyzemin ölümünden sonra acımı paylaşmak istediğini belirtiyordu. Bütün fark. Swanny çok daha değişik düşünürdü. hepsi bu. Hyde" diyordu. Roper değil. bazen haftalar boyunca yazmadığı da oluyordu. böyle davranmasının nedenini açıklayamıyordu. Annemin ölümünden aşağı yukarı iki yıl sonra. iki kuşaktır uzaklaşmış olmaktaydı. Asta da defterine her gün yazmamıştı. 15 ekim tarihinin altında "Navarino Caddesi'nde karısını öldüren adamla" ilgili bir bölüm okudum. Şimdi düşündükçe nasıl olup da daha fazla bilgi istemediğime şaşıyorum. Sellway. Paul Sellway adlı birinden geliyordu. gerçek züppelerin büyük çoğunluğu gibi. Anlaşılan Asta konuyla fazla ilgilenmemişti. Swanny de annemin ölümüyle doğan boşluğu kendi kökeniyle ilgili endişeleriyle doldurdu. Günlüklerde boşluklar olur. karısı ve karısının annesinden söz ediliyordu. Mektubunu antetli kâğıda yazmıştı: Dr. Maureen'in. bir doktor ha? Aptal Karoline gibi bir çiftlik hayvanından farksız o köylü Fink'in torunu! Morfar'ın kendisinin de bir ağıldan (hem de birçok açıdan) gelmiş olmasının fazla bir önemi yoktu. Kendi kökleriyle ilgili araştırmasını sürdürürken. kendimi "Asta buna ne tepki gösterir?" diye düşünürken buldum. Kendi Asta cildimi buldum. kucağında bir bebekle bir kadının çıktığını gördüğünü yazıyordu. Mrs. Asıl ilgimi çeken bir sonraki mektup oldu.. Hizmetçi ev sahibinden bahsederken "hanımım. Ben de öyle. Gerçek bir züppeydi. yani o zaman. P. Joan (kızlık soyadı Cropper) ve Ronald Sellway'in oğullarıydı. Daha sonra. Ne yani. çarşamba günlerini başka türlü doldurmayı. Tıpkı tabiatın boşluktan nefret etmesi gibi. evinde çalışan diğer insanlarla ilgili bölümleri gördüm. 26 temmuz 1905 günü yazılanlardı. Ne bir açıklama ne de ayrıntı. . daha önce böyle bir boşluk görmediğim için şaşırmıştım. sadece Cary'yle iki gün sonra buluşmak üzere sözleştik. Mektup birkaç paragraflıktı. günlük telefon konuşmalarını yapmamayı öğrenmişti. Sonra. Sokakta düşen yaşlı adam. Swanny'nin doğumundan iki gün önce. Hansine'nin arkadaşı. Kız kardeşinin ölmüş olduğunu kabullenip alışmıştı. ama kim olduğunu anlamak için sonuncu paragrafa kadar okumak gerekiyordu. Hepsi bu kadardı. Onunla küçük bir çocukken. Nedendir bilmem. ancak yine isim yoktu. adresi de Londra E8'di. Bütün bunlar. Merak. Mektubu okumaya başlamadan. cahil Hansine'nin torunu. Mrs. telefonu kaparken başladı. 30 ağustosa kadar bir şey yazılmamıştı. Sellway. ama aklıma gelmedi işte.. Paul Sellway'in bir doktor (derin saygı duyduğu ama sevmediği bir unvan) olduğunu öğrenince inanmayacaktı. ama ne olduğunu çıkaramadım. anneannesinin ölümünden hemen sonra tanıştığını hatırlıyordu. Hansine'nin kızına da gitmişti. aşağı tabakadan bir değil. yani Hansine Fink'in torunuydu. evlerine baktığını. G. Sellway. Bu isim bana bir şeyler söylemek istiyordu. ilk sayfalarını okudumRoper diye birisinden bahis yoktu. Daha sonra Asta bu insanların oturduğu sokağa gittiğini. 1943 yılında doğmuştu. Ken'in karısının bir akrabası bir Sellway'le evlenmemiş miydi? Daha fazla düşünmeden mektubu okumaya giriştim. Bir adam.
Birinin nasıl bulunacağını. özellikle de benim için yanlış olur. açık renk saçlı bir kadındı. diyordu Mrs. kişiliğinden söz ederken başkalarından duyduğuma dayanmak benim için. Swanny'ye sadece soğuk davrandı. deneyimlerimden yararlanamam. Uzun boylu. Aslında bunu herkes yapabilirdi. Hansine'nin de Westerby çocukları arasında en sevdiğiydi. Londra bölgenin dışına taşınmış olmalarıydı. Sonunda. Oğlu. yerinin nasıl belirleneceğini biliyor olmalıydım. . Yani annemin yanında çalıştığı dönemle ilgili demek istiyorum. Swanny Asta'nın gözdesi olduğu kadar. hiç de güç bir şey değildi. işimden dolayı bana özel dedektif muamelesi yapan sadece Swanny değildi. . Swanny'ye cevabı "Neden söz ettiğinizi bilmiyorum" veya "Söylediklerinizi anlamıyorum" oldu. Joan Sellway ya da kocası Ronald Sellway'in Londra telefon rehberinde bulunmamalarının nedeni. Belki de Hansine.Ben de yoktum. sanki çılgınlık gösterisini ciddiye almak için büyük bir çaba harcıyormuş gibi. Ya da en azından Swanny onu öyle hatırlıyordu. büyük mavi gözleri. Joan'ı hem bulmak istediğini hem de bulmamayı tercih edeceğini anlamak gerekir. Oğlumla konuşmanız daha iyi olur. Sonra Swanny onu görmeye gitmişti. Onları Borehamwood bölgesel telefon rehberinde buldum. Ne olursa olsun. Swanny onunla Hansine arasında hiçbir benzerlik bulamamıştı. Her şeyden önce Joan Sellway taşınmıştı. aynı zamanda da gerçekten çekiniyordu. Onunla daha önce hiç karşılaşmamıştım. Sellway sürekli. Onu bulma görevi bana verildi.Sadece annenizin size o dönemle ilgili bir şeyler anlatmış olabileceğini düşünmüştüm. gerçek cevabı buldu: "Neden annenize sormuyorsunuz?" Swanny sorduğunu anlattı. . mektuptaki Paul Sellway'di tabiî. şimdi unuttuğum bir nedenle Hansine'nin kızını ziyarete gittiğini hayal meyal hatırlıyorum. Joan Sellway'e Swanny'ye verilecek bir emanet bırakmıştı. Gerçeği öğrenmek istiyor. güçlü ve becerikli elleri vardı. Swanny'nin Hansine'nin cenaze törenine değil -ne annem ne de Asta gitmişticenazeden birkaç gün sonra. Şimdi Joan Sellway hakkında söylediklerime dikkat etmem gerekiyor. Swanny'nin Paul Sellway'le tanışmasının bu ölümün hemen sonrasına rastladığını düşünüyorum. Swanny o dönemde doğmamış oğlunun bütün bunları nasıl bileceğini sorunca da cevabı yine hazırdı. ne cevap aldığını açıkladı. sorunu anlamıyor gözüktü. Anlatmadı. Asta'nın her işe yarar hizmetçisi güler yüzlü. Asta'nın vermediği anne sevgisini göstermeye hazır.Asta'dan sadece birkaç ay daha büyük olmasına rağmen Harisine ellilerin başlarında ölmüştü. karşısına Sellway'lerin şimdi nerede oturduklarından habersiz bir yabancı çıkmıştı. Yine kendi sıkıntılarını kendi yarattığı bir döneme girmişti. kocası öldükten sonra tek dayanak gördüğü oğluna anlatmasını istiyordu. iri kemikli ve sıskaydı. Swanny'nin bütün bunları oğluna. Swanny'nin. iyi huylu ve güvenilir bir kadındı. Swanny eski telefon numarasını aramış. ama bu o kadar da kolay olmamıştı. Swanny'nin "tam bir Danimarkalı" dediği.
kaprisli. ama hepsi de evlenmiş olmalarına karşın Leyton'dan ayrılmamış kızlarının gözetimi ve bakımı altındaydı. acı karşıdaki dayanıklılığından. bastırmaya çalıştığı öfkeden. Aslında alışılmış bir şeydi. Aradaki tek fark Harry'nin açık renkli olmasıydı. ama oturma odasına girdiğinde karşısında Swanny'yi bulmuş. Swanny hakarete uğramıştı. Parkinson'a yakalanmıştı. Ancak geçen yıllar belini bükmüş. annesinin mütevazı. savaştan sağ dönenlerden bazıları ölen arkadaşlarının evine giderek oğullarının son saatlerinden bahsederek aileyi teselli eder. Swanny'nin kafasına Asta'nın bunaklığı fikrini sokan Torben'di. Đyi ama. Asta. . kibar ve . Kim yıpranmamıştı ki? Hâlâ yalnız yaşıyordu. Annesi hizmetçilik yapmıştı. Bütün o süre boyunca yakında Asta'nın da gerçeği açıklayabilecek durumdan çıkmasından korktu. boyunu kısaltmıştı. Asta'nın bunadığına inanmak istiyordu. hatta utanılacak kökenini yüzüne vurmak için gelmişti. ama aynı zamanda da Joan Sellway'in anlatacak fazla bir şeyi olmadığını. Gençliğinde. şömineyi yakmış sabah gazetesini de getirmişti. Swanny daha fazla ısrar etmemesi gerektiğini anlamıştı. Joan Sellway'in davranışlarından. Artık bir açıklama yapmak istese bile Asta hatıralarından söz edemeyecek. ama hâlâ komik. Paul Sellway'in büyükbabası Sam Cropper kadar uzun ve yakışıklı biri olmalıydı. harika bir kardeşi olduğunu söylemişti. Yüzü soğukta kalmış bir çocuğun pembemsi beyaz rengini almıştı. Annemin ölümünden öncekinden bile daha kötü bir durumdaydı. Leyton'a. Asta doksanlarına girmişti. ama artık durması mümkün değildi. Swanny. inatçı. kendiyle ilgili ve şaşırtacak ölçüde çekiciydi. kızına gerçeği anlatabilecek miydi? Harry Amca'ya gitti. Swanny. ama her zaman olduğundan farklı görünmüyordu. böylesi belirtiler yoktu. Annesi. bu bilgisizliği sona erdirmek için hiçbir çaba harcamayacağını da görmüştü. eve ilk geldiği gün o zaman on dört yaşında olan Swanny'ye nasıl bağlandığını anlatırdı. Üst katta oturan kızı yemek tepsisini kaldırmış. bu konuda en az kendi kadar bilgisiz olduğunu. Ona göre "bütün bu üzücü olaylar" olarak adlandırdıklarının tek nedeni Asta'nın bunamasıydı.Ağabeyiniz" demişti Swanny'ye. çünkü Asta'nın bunaması "bu üzücü olayların" Torben'in de dediği gibi saçmalıktan başka bir şey olmadığını gösterecekti. Asta'yı ziyarete gelmişti. ama ne kadar güzel olduğundan hiç söz etmemişti. annesinin evlilik öncesi hayati hakkında hiçbir şey duymak istemediğini. Peki ama annesi kızının. oğullarının cesaretinden. Harry Amca'nın Swanny'yi ne kadar sevdiğini. Asta bunamışsa. özellikle de bu konunun kocası ve oğlu önünde tartışılmasından hiç hoşlanmadığını anladı. gittikçe içine çekilmesinden. muhteşem -her zaman muhtemelen. Asta on dakika sonra inene kadar Swanny'yle sohbet etmişti. Essex Caddesi'ndeki evine gittiğinde onu yalnız bulmuştu. hiç olmazsa benim görebildiğim ölçüde.Đşte o zaman Swanny. bu kadının annesinin evinde ayak işleriyle uğraşmıştı. Oğlunun ölüm haberini vermek üzere Padanaram'a. Asta'dan iki üç yaş daha küçüktü ama daha çok yıpranmıştı. oğlu doktor olmak üzere olan kızının kendinden hiç de daha yüksek olmayan bir kadının sorularıyla karşılaşması için ne suç işlemişti? Anlaşılan bu kadın buraya sadece onunla alay etmek. Borehamwood'lu güzel bir evde oturan.cesur ve soylu ölümünden söz ederlerdi. olayları birbirine bağlayamayacak kadar bunayacaktı. Đnsanlara alay konusu olmaya başladığını görüyor ya da gördüğünü sanıyordu. O dönemde. elleri sürekli olarak titriyordu. Kapıyı Fraily açmıştı.
Bana da söylemiyor! Bütün bunları uydurmuş olabilir mi? Uydurabilir mi? . Hiç de Đngiliz olmayan.neşeliydi. Benim yüzüme baktığınızda. Swanny ağlamaklıydı: . Sevgili anneni çok seviyorum. dedi Swanny. Asta'nın elini her defasında öperdi. Hep bir gün gelecek. başka çaresi kalmadığını söyledi. Sonunda "Bundan bana bir kelime bile etmedi" dedi. büyük bir sevgiyle öptü. Swanny giderken onu. bilmem. şimdi artık bunu söylemenin bir sakıncası yok. Asta'yla bunca zaman dostluk edebilmek için çok iyi bir dinleyici olmak şarttı. Sanki benim ve kocamın çocuğundan başka bir şey olabilirmişsin gibi. . Konuşulması kolay. Harry Amcayı sorguya çekmesinin Asta'yı çok kızdırdığıydı. Bunu kendinde görmek zordur. Asta'yla konuşmaya söz verdi. O gün hiç gelmedi. iyi bir dinleyiciydi. birbirimizi iyi tanıdıktan sonra annen ve ben dost olduktan sonra. Asta'yı tanıyorsunuz. bana söylemesini bekledim. Hiçbir zaman göremedim. Harry Amca'nın Asta'yla ne konuştuğunu. Asta kızın onun olmadığını. görürsün. Swanny. ona söylediklerini bana anlatırken gözleri yaşatıyordu. anne babayı ve çocukları tanıyınca. . öyle değil mi? Çocuklara baktığında büyükleri. dedi.Sana bir şey söyleyeceğim kızım. Bu yüzden sorun beni şaşırtmadı. Swanny daha bir şey söylemeden. diye kızdı. Swanny ona her şeyi anlattı. Asta'nın ona ne anlattığını hiç öğrenemedi.Ona sadece beni evlat edindiğini bilip bilmediğini sordum. işte o zaman sorun var demektir. hem de hiç.Cevabım hayır. Bütün ömrüm boyunca akıllı bir çocuğun babasını tanıması gerektiğini işittim. .Zavallı adam. ama sen onun çocuğu olamayacak kadar güzeldin.Babamı tanırdınız. Tek bildiği. kendini aynada olduğun gibi göremezsin. çünkü ne görmek istediğini bilmezsin. Hayır. Sonra düzeltti. Asta da buna bayılırdı.Kalbi hasta yaşlı bir adama böyle soru sorulur mu? Yaptığının tek sonucu onu da çılgın bir kadın olduğuna inandırmak oldu. anne babaya baktığında çocuğu görürsün. Bak. ama bu safsata. bunu bana sorman gerekli mi? Ona bunu sormak zorunda olduğunu. Ama diğerlerine bakınca. Harry Amca bir dakika kadar suskun kaldı. . . Göremediğinde. göremiyorum. Swanny'nin elini tutup öptü. Swanny'nin elini tuttu. onları görebiliyor musunuz? Đçlerinden herhangi birini? Sevgili kızım. Rasmus Westerby'yi tanırdınız. . onu böylesine sıkıştırmak. artık nasıl değerlendirirsin. lille Swanny. ama Asta'nın sevgisini kazanan bu âdeti nereden aldığım kimse bilmiyordu. o güzel kızı evlat edindiğini söyleyecek diye bekledim. bu da beni hep şaşırttı.
Asta'ya gidip gerçeği öğrenmek için soru sormamaya elinden gelen gayreti gösterdiğini. "Đnsanlarla alay etmekten hoşlanan kötü kalpli bir ihtiyarım ve bütün bunları uydurdum. Umutsuzluğa düşen. kimseyi ilgilendirmediğini. . dişleri de takırdardı. çok rahatsız olduğunu belli ediyordu. hepsini uydurdum? Swanny titremeye başladı. Annesine doğumuyla ilgili sorular sorduğunda.Neden kabul etmedin? Başını bir tarafa döndürüp.Yani mektubu da sen yazdın? dedi Swanny. ama ben ilk seferden hiç hoşlanmamıştım. insanlar evlenince çok değişiyor. Swanny o zaman Momor'un yüzüne dalgın ve gururlu bir ifade yerleştiğini anlattı. onunla uğraşma sıkıntısından kurtulacaktı.Ama değilim. O nasıl bilsin? . tabiî. söyleyecek hiçbir şeyi yoktu. Oh. Swanny de ona bakma. Asta onu gerçekten seviyordu. lille Swanny? " dedi. çok zaman önce. Asta da "Öyle diyelim. Olan biten bu. Mor. bir arkadaş olarak istedim.En yakın arkadaşın da. o zaman bu kadar aptalca davranmanın anlamı neydi? Sonunda Asta ya son kozunu oynadı ya da başının etinin yenmesinden. Lütfen biraz mantıklı ol. şimdi artık bundan bahsetmeyelim. Doğrusunu anlatması için Asta'nın başının etini yedi. olmaz mı. ondan. Ona neden soruyorsun? Onunla tanıştığımda sen on dört yaşındaydın. Senin için mesele yok. Bunun önemli olmadığını. . gözlerini tavana dikti.Uygun olmazdı. sürekli oyun oynamak mecburiyetinden sıkıldı." . bunu burada bırakalım. Harry birkaç hafta sonra öldü. Bazen titremesi daha da şiddetlenir. . Bunu sana daha önce söyleyip söylemediğimi bilmiyorum. bana evlenme teklif etti. ama araştırmaktan bir türlü vazgeçemediğini anlata. Hiçbir şey bilmiyordu. çok sıkılan insanların yaptığı gibi başını geriye ata. iyi bir kocan. hiçbir şey hatırlamadığını anlattı.Đyi de bunu bütün dünyanın öğrenmesini istiyorum anlamına gelmez ki. Gergin değildi.. Diyelim ki gerçek olmadığını söyledim. giderek daha çok titriyordu. yalnız bir hayat sürdü. O dönemlerde artık biraz daha uzun oturuyordu. her seferinde de Asta değişik cevaplar verdi. ama koltuğun ucuna iliştiğinde. olmadığımı sen söyledin. her zaman çocuklarından fazla sevmişti. Swanny'ye sadece üvey annesinin kendini sevmemesi durumunda önemli olabilecek bir şeyin peşini bırakmamasını söyledi. Bu davranışın insanların gözlerini cennete çevirip Tanrı'dan sabır diledikleri zamandan kalma bir miras olması gerekir. Yıllar geçti. Oysa o. "Keşke Harry'nin evlenme teklifini kabul etseydi" diye düşündü. Swanny bana. Onu bir kocadan çok. Neden yine riske gireyim? Sana söyleyeyim. güzel bir evin var. elini de diğer yana sallayarak: . . Swanny annesine o kadar sinirlendi ki.Zavallı. zaten hiç gergin olmamıştı. Titreyerek Asta'ya baktı. Hiç olmazsa kendi kocasıyla Leyton'da olacak. Bir daha evlenmedi.
Niyeti. Hampstead banliyö olarak gösterilemezdi. günlüklerinde de bazen kayın ağaçlarından söz ederdi ama aynı cümlede atkestanesini tanıyamayacağını da itiraf ediyordu. Oysa Swanny. Kew Gardens'ı daha önce hiç görmediğini söyleyen Asta oldu. ona göre hiç de Hampstead'e benzemeyen. Ya da en azından "gerçek para" olarak adlandırılabilecek bir parası. Oysa Mogens de başka bir isim almıştı. Swanny'nin sıkıntıları ve uzun süredir içinde bulunduğu durum. Bağımsızdı. Asta'nın bakımını falan üstlenmiş gibi değildi: bütün diğer doksanlıkların tersine Asta'nın bakıma ve özene ihtiyacı yoktu. Asta'nın verecek fazla bir şevi. Bu fırsat. kocasının yanında geçiriyordu. Asta'nın odasına girerek arama yapmaktı. ama Asta'yı gitmeye teşvik etme yanlışına düşmedi. Onu şaşırtan. Eğer Twickenham'e. Swanny. Gülleri diğer çiçeklerden ayırt edebilirdi. gözlerini benimkilerden kaçırıyordu. böylece rahatsız edilmeden odasını arayabilecekti. Ken ve Maureen ısrarlarını artırdılar. daha önce yüzü kızarmadan aklına bile getiremeyeceği bir girişimde bulunmaya karar verdi. Ken'in oturduğu bölüme gitse.Alışılmış bir omuz silkme. onun adını değiştirmesini hiçbir zaman kabul edemeyeceğini söyler dururdu. Swanny'ye de annesini birkaç gün Beckenham'e götürmekle Asta'nın bakımını üstlenmek. Asta. Asta. bir tebessüm. çünkü serada yetiştirilen muzların neye benzediklerini görmek istiyordu." O zaman Swanny cüretli ve korkunç bir şey yapmaya. Alçak sesle yaptıklarını anlatırken. Swanny gününün önemli bir bölümünü hastanede. ama Asta bunu hatırlamıyor gibiydi. Ken ve Maureen'in otomobiline binip gittikten hemen sonra Swanny zaman kaybetmeden üçüncü kata. sadece Garden banliyösü olarak adlandırılan. Asta'nın odasına gitti. daha bebekken ölen çocuğu. Öyle doğaya fazla ilgi gösterdiği için değil. Kew Gardens'ı yürüyerek gezebilecekti. Asta banliyölerden hoşlanmadığını söylerdi. önüne çıkan ilk fırsattan yararlanmak. Bu görülmemiş bir ziyaretti. -böylelikle de kızkardeşine dinlenme fırsatı vermek istediğini anlattı. eğer seni mutlu edecekse. bırakacak çok bir parası yoktu."Eğer öyle istiyorsan. En sevdiği oğlu Mads'tı. Asta'nın gitmesi için can atıyordu. Asta Ken'i fazla sevmezdi. Yaptıklarını bana itiraf edebilmek için Asta'nın ölümünden sonrasını beklemek zorunda kalmıştı. ama Asta her seferinde davetlerini geri çevirmişti. ağabeyinin başka bir amacının olmasından kuşkulandıysa da ne olabileceğini çıkaramadı. Hampstead değişikti. yaşasaydı Mads'ın da mutlaka ismini değiştireceğini ileri sürerek Asta'yı kahkahalarla güldürmüştü. Odaya girmesini ayyaşların yalnız kalır kalmaz şişeye sarılmalarına. Swanny bir keresinde çok öfkelenmiş. Her zamanki araştırıcılığı ve izleyiciliğiyle Finchley'nin meydana çıkışını seyretmişti. Kew ilginçti. bir yan bakış. Torben bir kalp krizi geçirmiş. Ne olursa olsun. Ken emekliye ayrılınca Baker Sokağı'ndaki evlerinden Twickenham'e taşınmışlardı. onların amaçları Swanny için önemli değildi. Ken bunu duyunca Asta'ya kocaman evde kendini yalnız hissediyor olması gerektiğini söyledi. bazılarının da mastürbasyona ya da . bana öyle demişti. o sadece Asta'nın gitmesini istiyordu. onu kendi deyimiyle "kötü niyetli" yapmıştı. şaşırtıcı bir biçimde iyileşmeye başlamıştı. Maureen ve Ken'e misafir gittiğinde çıktı. Torben hastaneye kaldırılınca. Bence asıl gerçek Ken'in yerine bir kız doğurmak istemesiydi. Belki de Ken ve Maureen sadece iyilik etmek istiyorlardı. her uzvu ve yetisi yerindeydi. Finchley'ye ait olması gereken bölüm hariç. Ken ve Maureen birçok kez Asta'yı evlerine kalmaya davet etmişlerdi.
Elbise dolabının kapakları. Yine de bir kez daha aramaya karar verdi. Çekmecelerde mektup kâğıtları ve zarflar. daha doğrusu Asta'nın yazı masası olarak kullandığını sandığı mobilyaya yöneldi. Kocası Great Northern Telegraph Company'de çalışıyordu. Asta'nın yıllardır giymediği paltoların ceplerini yokladı.fetişlere düşkünlüğüne benzetiyordu. hava sirkülasyonunu sağlamak için her zamanki gibi açıktı. Asta istifçi değildi. ne var ki 1966 ve 1967 tarihlerini görünce daha fazla devam etmedi. Buraya daha önce de bakmıştı. fotoğraf albümleri. benim değil. Asta'ya ait olan eşyalar Napolyon tarzı yatak ile meyve ve yaprak oymalı koyu renk cilalı masa. O günlerden birkaç yıl önce. bir yıl süreyle San Petersburg'da bir otelde yaşamışlardı. Bütün üçüncü katı kullanıyor da denebilirdi. Swanny annesinin son günlüğünü eline aldığında. neredeyse lüks döşenmişti. Odayı hiç görmediğimi söylemiştim. devrimden önceki yaşamdan bir fotoğraf ve her çeşit ilginç toplumsal ve siyasal yorumlar bulmayı umuyordu. Şiddetli bir fırtına ve yandaki bahçeye devrilen bir ağaçla ilgili bölümü okudu. Đnsanlarla ilgilenirdi. Swanny girer girmez Asta'nın yazı masasına. Asta'nın üç yıldan beri açmadığı. ama onlara ihtiyacı yoktu. Üstelik çok sonraya kadar 9 eylül 1967'nin Harry Duke'un cenaze günü olduğunu da anlayamadı. orasını ilk kez Swanny'nin ölümünden de sonra görebildim. bu gibi yayınları okuyanların herkes gibi ben de gördüm. uzun çabalar sonucu defteri ele geçirdi. O odayı sahibesinin ölümünden tam dört yıl sonra ziyaret ettim. Yaptıklarından utanarak. Swanny'nin birkaç resmi. Asta'nın odası genişti. aslında hiçbir zaman kapatılmayan çift kapıyla ayrılan bitişik iki odadan oluşuyordu. ne bir eşyanın eklendiğini ne de birinin çıkarıldığını anlatmıştı. En tepedeki kalın ciltli defterin en son günlük. yine de bana boş. eline geçen her şeye baktı. Elindeki defterde genç bir kadının gündelik faaliyeti. Torben'in bir yakını kadın ölmüş ve 1913 yılında Sen-Petersburg'da yaşarken yazdığı günlüğü bırakmıştı. gittiği davetler ve giydiği kıyafetler ve günlük hava raporlarının dışında bir şey yoktu. neredeyse midesini bulandırıyordu. Asta. o dönemde günlüklerin varlığından bile habersizdi. solda da bir pop yıldızının imzasına benzer "Asta" yazılı bir portre.haberlerin başköşesindeki yerini alırdı Swanny'nin evindeki bütün odalar gibi rahat. Günlük gerçekten de toplumsal içerikliydi. bunu hatırladı. eski çantalara baktı. bunlar onun sözleriydi. gençken Kopenhag'da çektirdiği. Oysa Swanny odada hiçbir değişiklik yapılmadığını. kitaplar ve başka evlerde olduğu mobilyaların üzerine yerleştirilmek yerine duvarlara asılan çerçeveli fotoğraflardı: güneşsiz bugünde çekildiği belli olan bir Padanaram sepyası. Aradığı şeyi bulmak gibi bir tiryakiliğin pençesindeydi. kullanılmamış bir defter ve şaşılacak kadar çok ucuz tükenmez kalem vardı. tabiî odanın fotoğraflarını dergilerde ve pazar eklerinde. okuyabiliyordu. Torben bunu duyunca günlükle çok ilgilendi. sonra kitabı masanın üzerine bıraktı. çoğu yaşlı kadının yaptığı gibi . Bu zorunluluk nefes almasını güçleştiriyor. hiçbir şey bulamamıştı. Tabiî bana bütün bunları çok sonra anlattı. sağ alt köşesinde fotoğrafçının adı. annem ve babamın evlilik fotoğrafı. Kullanıp kullanmadığını bilmiyordu. Kendine ait banyosu da vardı. Burası günlüklerin yazarının son yaşadığı yerdi ve -en azından. Odadaki eşyalar ve süsler Swanny'nindi. Asta kimseyi kendi alanına davet etmezdi. istese kimsenin kullanmadığı sandık odasına da yayılabilirdi. Ancak Asta hiçbir şey saklamıyordu. onun ilgilendiği yaşamın anıları değil ta kendisiydi. içinde yaşanmamış görünüyordu. Yaptıklarından dolayı çok utanıyordu ama hiçbir ayrıntıyı ihmal etmedi. Tabiî Swanny defteri açtı. günlüklerden yeni bir cildin yayınlandığı dönemlerde. Willow Caddesi'ne gelmeden önce de oradaydı. Yazı Danca'ydı. son tarihin 9 eylül 1967 göründüğü günlük olduğunu bilmiyordu.
Bu kez de sanki yüzüncü kez bakıyormuş gibi oldu. Hızla iyileşmesine. Kocası çok kuralcı bir adamdı. Gerçekten de öyle oldu. Belgede adı Swanhild olarak görünüyordu. Ancak zavallı Torben'in Swanny'yi rahatsız etmesi mümkün değildi. Swanny umutsuzluğa düştü. bir kez daha işkadını yeteneğini kanıtladı. boncuklu elbise vardı. Elbiseler ve "kostümler" Büyük Savaş'tan kalmıştı. Güneybatı Hackney bölgesi nüfus memurunun 55 Sandringham Caddesi. John's Wood High Street'te antika elbiselerle ilgilenen bir dükkân bulmuştu. birkaç hafta sonra da isteğini gerçekleştirdi. Evde bir sürü kilitli dolap vardı ve Swanny anahtarlardan birinin Asta'nın dolabına uyacağını düşünmekte haklıydı. Özellikle titiz ya da düzenli olduğundan değil. Nüfus memuru belgenin altına Edward Malby adını yazıp imzalamıştı. Yine de belgeyi yeniden inceledi. Bütün bunları anlayamıyordu. Swanny bu elbiselerin bir gün yeniden moda olacakları umuduyla saklandığına karar verdi. fazlasıyla kâfur kokuyorlardı. Anlattığına göre daha sonra kendi yatak odasına gitti. karısının annesinin eşyalarını karıştırmasına. (Rasmus'un istediği isimler daha eklenmemişti) babası Rasmus Peter Westerby. Sanırım en az Asta kadar Torben'e de yakalanmaktan çekiniyordu. birkaç tane de yirmili yılların modasına uygun. Mektubun geldiği tarihten bu yana doğum belgesini sık sık incelemişti. Asta istifçilikten ve duygusallıktan hoşlanmadığı için. kimse tarafından rahatsız edilmeyeceğini bilmenin keyfini çıkardığını söyledi. Swanny dolapta ne bir mektup ne bir belge hiçbir şey bulamadı. belki de odada bir yere saklamıştı. Anahtarın olmaması büyük bir sorun olmadı. yirmi beş yaşında olarak yazılmıştı. anlaşılan Asta anahtarı yanında götürmüş. Twickenham yolundaydı. yakında eve çıkacak olmasına karşın hâlâ hastanedeydi. kendi doğum belgesini inceledi. açık dolaptakilerin eşiydi. otuz bir yaşında. Elbiselerini satıp oldukça iyi bir para kazandı. Asta millerce ötede. Swanny dolabı açtığında içinin elbise dolu olduğunu gördü. Ama Asta'nın amaçlarını yanlış değerlendirmişti. annesi de Asta Birgit Westerby (kızlık soyadı Kastrup). Yaşamın anıları arasında boğulmaktan hoşlanmıyordu. St. Asta dolaptaki elbiseleri satmak niyetindeydi. Onuncu bölüm . Anahtarı yoktu. yine de evde tek başına olmanın. Sonraları bana.pasakların birikmesine de izin vermiyordu. Asta'nın öldüğü yıl bileğe kadar uzun etekler yeniden giyilmeye başlandı. Görebildiği kadarıyla buradaki elbiseler biraz daha eski olmakla birlikte. Dalston'daki bürosunda doldurulup kaydedildiğini gördü. yaptıklarından nefret ettiğini. mühendis. Swanny'nin asıl hedefi kilitli dolaptı. doğumunun 21 ağustos 1905 günü. en az onu porno bir film izlerken yakalamış kadar şaşırırdı. görünümündeki yumuşaklığın ardında katı bir disiplin gizliydi.
yarı merakla. Yoksa o da Willow Caddesi'ne mi oturuyordu? .Tabiî. Yoksa hâlâ annem ve babamla birlikte oturduğumu mu düşünüyordunuz? Bunu hiç düşünmemiştim. canlarının sıkıldığını biliyorum. Yanlış anlamayacağımı söyledim. Gözleri Asta'nınkiler gibiydi. . içinden görünen mavi-beyaz çizgili gömleği düz mavi kravatına uygundu. Sanki sokakta rastlaşma dışında görüşme yolu yokmuş gibi konuşuyordu. yarı şaşkınlık. sanki biraz daha sulandırılmış. O da cevap beklemiyordu. sadece biraz daha soluk. Swanny'nin cenazesinde ilk kez karşılaştığımız o korkunç nisan gününden çok daha sıcaktı. Günlükleri görmeyeli on dört yıl olmuştu. yine de başını yaklaştırarak bir sır verirmiş gibi devam etti: . Evin yakınlarında otomobili bırakacak tek bir yer bulamadığım için dönüp durdum. Ne dersiniz? Gözlerime dürüst. Günlüklerin karton kapaklı baskılarını aldım. yine de bu kadar yakında oturduğuna göre neden büyükhalasını hiç ziyaret etmediğini merak etmekten kendimi alamadım. onlarla hâlâ çok iyi anlaşıyoruz. Daha yayımlanacak günlük var.Size rastlamayı umuyordum. ona dönüp bakmazdım bile. O kadar heyecanla seslenmeseydi. yoğun ve araştırır gibi bakmaya başladı. telefon icat edilmemişti. Yanlış anlamayın. kitapta kullanılabilir. sonunda da yarım mil ötede Pond Caddesi'nde. Daha önce hiç okumamıştım. dedim. Hava. Eğer Asta'nınkiler yağlıboyaysa.Peki ama. Şaşkınlığım karşısında biraz alınır gibi oldu. son kez onları Swanny'nin elinde görmüştüm. yağmur beklenmemesine. Sizi gördüğüme çok sevindim. Gordon Westerby'yi düşünmüş olduğumu söyleyemem. Birbirine uygun olan diğer şeyleri ise parlak siyah ayakkabıları ve evrak çantasıydı. Hampstead'in tek boş yeri olduğuna inandığım boşluğa park etmek zorunda kaldım. çok iyi bir şey olacağından emininim. Yapılacak en iyi şey. dedi. Roderick Caddesi'ndeki bir dairenin yarısına sahibim. taşınmaktı. değil mi? . Posta yoktu. .Burada oturuyorum. Yakası cenazedeki gibi kalkıktı.Soyağacımı bitirdiğimde kullanılabilir. ama o denli kolalı görünmüyordu. onunkiler suluboya olmalı. anlatabiliyor . Eski baskıları yeniden yayımladıklarında da kullanılabilir. demek istiyorum. televizyondaki polisiyelerde görülen dedektiflerin giydiğine benzer bir yağmurluk giyiyordu.Eşcinsel olduğumu açıkladığımda. burada ne yapıyorsunuz? dedim. Hampstead Heath Đstasyonundan çıkan kalabalığın arasından Gordon Westerby'yi tanıyabileceğimi sanmam.Size anlattığım o soyağacı.Cary'yle buluşup günlükleri göstereceğim günden bir gün önce defterleri yalnız görmek üzere Willow Caddesi'ne gittim. Gelecek yıl ya da daha sonra. Yağmur yağmamasına. . bir haftadan beri de tek bir yağmur bulutu bile görünmemesine rağmen. .
bazen bir vazonun hilal biçimi kesiminde. Burada ne çalıştığını. Daireyi paylaştığım arkadaşımla birbirimize yüksek sesle kitap okumaktan çok hoşlanıyoruz. ama bir o kadar da sıcak ve temiz kokuluydu. Swanny orayı kendi amaçları için kullanmaya başlayana kadar boş kaldı. Babam hiçbir şey bilmiyor. Swanny ve Torben o kadar çok gümüş ve bronz. kitapların tüm tercümeleriyle birlikte raflara dizmişti. Torben'in ölümünden sonra çalışma odası. Bertie Wooster tipi iki sıra bembeyaz dişlerini gösterdi. Đlk kez gülümsedi. yayıncısının onur konuğu olmuş. süslerde ve avizelerde o kadar çok cama sahipti ki. birden itibaren numaralanmış. bunlardan çoğu da duvarları kitaptan yapılmış gibi gözüken çalışma odasındaydı. ikinci kelimeye de hafif bir vurgu oturturdu. ne yazıp ne okuduğunu bilmiyorum. Torben'in oldukça mütevazı aletlerine. Çalışma odasına sık sık girmiştim. masanın hemen karşısındaki kitaplığın en alt rafına konulmuştu.şaşılacak derecede sessiz. Soyağacı konusunda yardıma ihtiyacı olup olmadığını sordum. Torben hep aşağıdaki odalardan birini çalışma odası olarak ayırırdı. Kadınların aileleriyle ne kadar ilgili olduklarını. bana rastlamaktan mutlu olduğunu tekrarladı ve hızla Gospel Oak yönünde ilerleyip gözden kayboldu. insan sanki bir mücevher kutusunun içinde dolaşıyormuş duygusuna kapılıyordu. ciltlenmiş ama düzeltilmemiş tashih nüshaları. Evde çok. bütün bu parıltı ve ışık kaybolmuştu. Swanny. Günlüklerde Asta'nın ve Rasmus'un ataları ya da akrabalarıyla ilgili hiçbir şey yoktu. Sınırlı sayıda ve D formatında basılıp fotoğraflarla süslenmiş bu Gyldendal baskısı masanın üzerinde biraz eğik dururken. ama kendi bildiklerimle bazı boşlukları kapatabileceğimi düşündüm.muyum? Bu kez bir hafta sonu keyfi yapacağız. yaklaşık birkaç bin kitap vardı. Çevirilerin arasında en yenisi Đzlandaca'ydı. onlarla gerçekten haşır neşir olamamış. odalar hâlâ küçük hareketli ışıklarla dolu gözüküyordu. . Ölü Bir Odadaki Canlı Şey ve Parlak Genç Orta Yaş adı altında yayımlanmış üç cildi.Size güveniyordum zaten. Swanny. dolmakalemine. Duvara. bir kupanın cilasında. dış görünüşlerini bir kenara bırakıp sadece içerikleriyle yaşamaya alışamamıştı. Yine görüşeceğiz. karanlığın kalkmasını bekler gibi umut içindeydi. dedi. -burayı hâlâ böyle adlandırıyordum. çalışma odaları olması gerektiğine inanırlardı. dedi. tanıtma kampanyalarına katılmıştı. Burayı hep kendi odası olarak adlandırır. Swanny'nin fotoğrafını bu odada çekmişti. Sanki yağmurun dinmesini. Swanny'nin evi. . Sunday Times gazetesi " …'nın Yaşamından Bir Gün" dizisi için geldiğinde. Her zaman gösterdiği o parıltı hâlâ mevcuttu. Yine de onun türünde erkekler. Asta. kurutma kâğıdına ve mürekkep hokkasına bir bilgisayar ve fotokopi makinesi eklemişti. bu gerçekle karşılaşıyorum. erkeklerin ise hiç aldırmadıklarını fark ettim. Swanny yayıncılarla sıkı fıkı olmuş. Asta'nın günlüklerinin burada olmadığını biliyordum. davetlerde ünlü yazarlarla tanışmış. bunu söyleyeceğinizden emindim. düşündükçe elçilikte bu gibi işler için yeterince büyük bir odası olduğuna inanıyorum. O pırıltı günün ve gecenin her saatinde görülüyordu. tıpkı kadınların dikiş odası olduğu gibi. cilalı açık renk tahtadan çerçevenin içine ilk günlüğün ilk sayfasının (biraz büyütülmüş) bir fotokopisi asılmıştı. Hobimle her ilgilendiğimde. Güneş ışığı olmadığından. ama gerçek bir kitapseverin kitaplara yaklaşım tarzına erişememiş. Bu yüzden Asta'nın kitabının bir hediye kutusuna konmuş ilk basımını masasının üzerine yerleştirmişti. tıraşlanmış camın üzerindeki ışık oyunlarında yansıyordu. bir prizmanın yüzündeki şimşekte. Yayımlanmış bir kitaba karşı duyduğu derin saygıyı hiç kaybetmedi.
Ancak böyle bir durumun. karısına döndüğünde genç ve tecrübesiz bir âşık kadar heyecanlandığını. Torben Kjær'in. anlayamayıp reddettiği davranış ya da durum. Her ikisi de çocuk sahibi olmayı öyle çılgınlar gibi istememişti. Herkesin içinde. Asta'nın hiç görmediği ama davetlerde gururlanarak anlattığı o mektuplardan birinde. Öyle görülüyor ki insan neredeyse sınırsız bir heyecan ve şevk gösterebilirken. Bazen Torben'in aşırı tutkusundan yakındığı da olmuştu.Defterlerin. bir an önce eve girebilmek için son adımlarında acele ettiğini. bunlardan da şimdi bizim için gülünç gözüken. Yazı masasının çekmecelerine baktım. Anlatmak istediğim. Swanny'nin gidişi Asta'nın Twickenham'da bir akrabasını ziyaret etmesine benzemiyordu. çocuklarını kıskanmaktan korktuğunu söylemişti. aranan ve sevilen bir kadın olarak görüyordu. her akşam eve. Đçimi bir üzüntü kapladı. defterlerin görünürde olmadıkları. orijinal günlüklerin orada olmadığını söylemiştim. bir eşin diğerini hiç eksiksiz bir tutkuyla sevdiği bütün evlilikler için geçerli olduğuna inanıyorum. yapan yapılandan iyi olacaktır. Kocasını hiç Torben'in kendisini sevdiği kadar sevmemişti. kurtulamayıp ölmüştü. bakir bir erkek olarak öleceğini söylüyordu. ama o dönem insanlarının anlattığı gibi söz ediyordu. çok daha sonra akıntı tekrar onu taşımaya başladığında bana söyleyeceği gibi. Swanny o mektupları çıkarır. onun gerçeği arayan. öpen olmayı tercih ettiğini söylerdi. Swanny en zor günlerinde bile öteki yanağını çevirenlerden olmaktansa. Bunaklık olarak adlandırdığı. Torben birinciden altı ay kadar sonra ikinci bir kalp krizi geçirmiş. Kopenhag'daki o kalabalık odada gördüğü günkü açlık ve arzuyla seviyordu. kocasıyla birlikte insan dolu bir odada oldukları zaman Torben'in bütün diğer yüzlerin farkına bile varmadığını. Doğru. onun kadar "saf' olmak istiyordu. Bütün bunları Swanny'ye Torben anlatmıştı. Swanny'yi. Asta'yı yalanlan ve uydurmalarıyla Swanny'yi mutsuz kılmaya itmişti. sınırlı baskılara. uzun boyu ve Kuzeyli görünüşünün dışında bir de Wagner yanı vardı. Torben hayattayken onun değerini anlayamadığına yandığını söylemişti. sadece Swanny'ninkini gördüğünü anlatmıştı. çünkü. Torben'in aşkı ve bitmeyen bağlılığı da Swanny'yi çok öncelikli bir yere koymuştu. çocukları olmayacağını öğrendiklerinde Torben bundan mutlu olduğunu. kendi deyimiyle gözyaşlarıyla ıslatarak tekrar tekrar okurdu. kendini Swanny için "korumuştu". Asta'nın odasını ararken Swanny'nin duyduklarının bir kırıntısını hissederek bakılacak yerleri araştırdım. Swanny dışında başka bir kadınla yatmamak kararındaydı. onu ne kadar . hiçbir zaman ortada bulunmadıklarıydı. Bana. On bir yaşındayken ölen ağabeyi Mogens'in ölümünden bu yana. gerçeği bilen tek kişinin onu asla açıklamayacağını bilen araştırmacı çabalarım düşündüm. Torben'in bu gerçeği görmezlikten gelmesi mümkün değildi. Swanny'ye eğer onunla evlenmeyi kabul etmezse. Onun ölümüyle birlikte Swanny hayatının en alt noktasına indi. gündelik hayatında kocasının kendine neredeyse taptığını bilerek yaşadığını. annesinin en sevdiği çocuk olarak tanıtılmasının önemi büyüktü. Her zaman aktiflik pasiflikten. Gözyaşlarının nedeni üzüntü olduğu kadar suçluluk duygusuydu da. Swanny ölmüştü. Ama Torben'in Asta'yı sevmemesinin nedeni kıskançlık değildi. gerçek keder yaşamamıştı. aynı ölçüde cevap vermeyi beceremiyor. Üstelik artık Torben'in ölmesinden sonra. yirmi iki yaşındayken. Oysa şimdi acı çekmekteydi. Torben'in yanında kendini mutlu. hediye nüshalarına bakmadan. Anlaşılan daha önce bir kadınla yatmamıştı. korunan.
Tabiî ki kocasını sevmişti.K. iğneler. Artık dizkapaklarının ağrısı dinmiyor. Gamle Kongevej 178. vesaire.sevdiğini anladığını da söylüyordu. Bu yüzde yüz doğru değil. sıskaya dönmüştü. bir iğne yastığı. nereden başlamam gerektiğini düşünüyorum. üçüncü katta bir odanın ne kadar akıllıca bir iş olduğunu yeniden düşündüm.S. Kilo vermiş. Kederinin yanı sıra. Đçeride dikiş malzemesi. Swanny'nin annesine otuz üçüncü doğum günü için yaptığı mor-kırmızı kalem bezi vardı. bir zamanlar Swanny bana burada gizli bir çekmece olduğunu söylemişti. Observer dergisindeki yazıyı ve bu odanın renkli resimlerini hatırladım. Odadaki öteki sandıklar ve bavulların hepsi boştu. Burası küçük bir mabet olabilirdi. Şimdi merdivenleri çıkarken. Barby. Sandığı açtığımda hâlâ çengellere asılı cilalı askılar gördüm. yakışıklı cömert ve yumuşak bir adamı sevmezdi? Asta kendisi böyle bir adamla karşılaşacaktı ki. vesaire. içinde hiç kimsenin yaşamamış olduğu. Tek bildiğim. imkânı yok seksenine varacağını tahmin edemezlerdi. Çıkıp. Bunu annesine anlatacak kadar da tedbirsizdi.Asta kızını alaya almaktan çekinmedi. Büyük meşe masanın çıkıntılı kenarını çektim. Örneğin birer birer siyah masanın üzerine dikilmiş. bavullar ve kutularla dolu. Ayaklarının altında fotoğrafçının adı yazılıydı: H. ama geri kalan altmış iki günlüğün saklanabileceği bir yere benzemiyordu. ne yani çıldırmış mıydı yoksa? Hangi kadın bu kadar çok veren. Swanny'nin onu ilk gördüğü yerde. . gelen gazeteciler ve ünlü kişilerin ev dekorasyonuyla ilgili dergilerin yayıncıları için değiştirmeden korumuştu. son derecede düzenli odalar buldum. -oysa konuşabilecek başka kimsesi kalmamıştı ki. Swanny'nin hastalığına kadar ikinci kata çıkmadım. Đlk odada "holland" olarak adlandırılan bir bezden yapılmış büyük bir çantanın içinde bir şapka kutusu ve deriden yapılmış bir seyahat sandığı buldum. J. Anlaşılan Swanny odayı böyle düzenleyip yerleştirmiş. Sandığın üzerine altın harflerle Torben'in annesinin adının baş harfleri olan M. gümüş bir yüksükten başka bir de fermuarlı modern bir kesenin içinde. masanın üzerinde duruyordu. Yukarıda bir kat daha vardı. kazılmıştı. sandıklar. günlükleri burada sakladığını tahmin edemiyordum. dayanması gereken ve gittikçe daha çok acı veren bir artridi (merak etmek ve Asta'ya inanmamak için bir başka neden) vardı ve bir dizi acı verici altın iğnesi tedavisine başlamıştı. Konsolun üzerinde. Đnsanlar o çarşamba ya da perşembe geceleri benim için yemek pişirmesine rağmen bir iki lokma dışında yemediğini görseler. kırk yaş daha küçük olan ben bir tırmanmada bile nefes nefese kalırken doksan yaşında bir kadının günde birkaç kez bu merdivenleri inip çıkmayı nasıl başardığını merak ettim. Swanny'nin odasının oturma odasının karşısındaki büyük oda olduğuydu. bu kadar iyi davranan. Đngiltere'ye göçmeden kısa süre önce çekilmiş olmalı. O dönemlerde düzenli olarak haftada bir Willow Caddesi'ne gider ve Swanny'yle birlikte akşam yemeği yerdim. 9 eylülde biten 1967 günlüğü hâlâ oradaydı. Anlaşılan yukarıda yalnız kalmaktan hoşlanıyordu. Fotoğraf albümleri de oradaydı. yanında kuru çiçekler dolu bir vazo bulunan iki albüm daha vardı. Çoğu yazar gibi o da aşın kalabalık sevgisinin arasında güçlü bir yalnızlığın ihtiyacını duyuyordu. Mogens ile Knud'un lüle lüle sarı saçları ve denizci üniformalarıyla görüldüğü sayfada açık bırakılmıştı. Günlükler orada da yoktu. Son günlük. Belki de Asta'nın odasında? Merdivenlere yönelirken. ilginç bir biçimde "düzenlenmişlerdi". böylesi mektuplar yazabilen. Willow Caddesi'ne düzenli olarak gitmeme rağmen. parmak eklemlerindeki şişler kolayca görülüyordu.
bir şeyler keşfedeceğimi. Burası evin en sıcak yeriydi. yine de Asta'nın yana yatık. Cory'nin L'Atmant'ı değil. Đlk sayfadan bir koku yükseldi. Neden sonra günlüklerin artık bana ait olduğunu. belki de öğreneceğimden rahatsız olacağımı hissettim. öne eğik yuvarlak harflerin göze güzel görünmekle birlikte zor okunduğunu düşündüm. okuyamaz mıydı? Yoksa . 1905-1914 olarak belirtilmiş olanını çıkardım. Herkes çevirileri yayımlanan günlüklerden okuyabilirdi. Defterdeki satırlardan hiçbirini okuyamadım. Günlükleri dünyanın öteki ucunda bulmuşum hissine kapıldım. hangi tarihleri kapsadığı görülebiliyordu. Bonniers ve Hugo Geber tarafından basılmış. Ya da. Bu bölüm Asta'yı oluşturan. Günlüğü elime aldım ve 1920'den önce bütün Avrupalıların elyazısının ne kadar birbirine benzediğini. Bütün bunları unutmuş gibi. Odadaki karton kutular kitap doluydu ve kitaplar birbirine. daha açık olarak. yan yana ya da üst üste konulmuş iskemleler. Defterlerden bazılarının tercüme edildiğini. düzenlenip yayımlandığını gösterecek tek bir belirti yoktu. Etrafta mobilyalar. Sayfaları çevirirken. Çoğu Đsveççe'ydi.. Ancak Swanny'nin. dolabın aslında ne kadar iyi düşünülmüş bir yer olduğunu anladım. Kâğıtta bazı lekeler vardı. Çifte lastiğin arasından her cildin hangi yıla ait olduğu. burada. evin günlük yaşam bölümünün dışında. merakını tatmine gelecek bir ziyaretçinin ya da fazla heyecanlı bir gazetecinin menzilinin ötesindeydi. Şaşkınlık ve belirli bir hayranlık içindeydim. Altmışına yaklaştığı bir sırada anne ve babasının çocuğu olmadığını öğrendiğinde heyecanlı ve romantik bir kadının çekeceği acıdan çok daha fazlasıyla karşılaşmıştı. Swanny'nin hayatının ve evinin sonunda son ve şaşırtıcı bir şey bekliyordum. ilk satırları ezbere biliyordum. Görünürde hiçbir değişiklik olmamasına rağmen. kendi yarattığım dramı yaşamaya başladım. ama istediği bu değildi. uzak akrabası ya da kuzeninin 1913 yılında Sen-Petersburg'da tuttuğu günlük de vardı." Orijinali okuyor olmak sırtımı ürpertti. aşağıdaki salona uymayacak art deco ya da çağdaş stilde yapılmış bir masa ve iskemleleri vardı. Ancak hemen. ama yazılanları okuyabiliyordum. günlükler oradaydı. temizlikçilerin bakışlarından uzakta. bu ciltlerden ilkini merak ediyordu. Đlk paketi. günlüğü aldığım yere geri koydum. üzerinde Torben'in elyazısıyla yazılmış bir etiket bulunan. Cary Oliver'ın da görmek istediği ciltlerdi. onluk torbalar da lastik bantlarla bir araya getirilip daha büyük torbalara yerleştirilmişti. Geriye bir tek oda kalmıştı. beyaz renkli şömiz içinde satılan karton kapaklı kitaplardı. çok önemli bir şeylerin olacağını. Oysa topu topu üç saattir arıyordum. telif haklarının daha birkaç sene Swanny'ye ait kalacağını hatırladım. ama okunaklı harfleriyle yazdığı Danca girişi okudum: "Bu sabah dışarı çıktığımda. Aralarında. Ona günlüğün çevirisini gösterebilirdim. sırtları okunabilecek biçimde bağlanmıştı. Binlerce sayıda okuyucu gibi. nasıl biri olduğunu unutmuştum. sakin ve dikkatli kişiliğini unutmuştum. Cary'nin dil sorununu nasıl çözmeyi düşündüğünü merak ettim. Her cilt naylon bir torbaya konmuştu. çürüme öncesi başlayan hafif tatlı toz kokusu. Onun heyecandan hoşlanmadığını. Çift kapılı maun dolap bu evde günlüklerin saklanabileceği son yerdi.Odalardan ikincisine girdiğimde.. komşularımızdan biri bana 'Kopenhag sokaklarında kutup ayısı var mı?' diye sordu. öteki sevilen ama pek seyrek kullanılan eşyanın ortasındaydı.
21 temmuz. Oysa gerçek bambaşkaydı. 21 temmuz. böylece konuyu hiç olmazsa birkaç ay geciktirdiğimden eminim. komşularımızdan biri bana 'Kopenhag sokaklarında kutup ayısı var mı?' diye sordu. Asta'nın yazdıklarını birden kestiği noktaya vardım: "Anlaşılan Mogens'in sınıfında dört Kenneth var. Babalarına sormak gerektiğini söyledim. yırtık sayfalardan arta kalan koçanları saydım.. Asta'nın her iki sayfayı da kullandığı düşünüldüğünde on sayfa. her biri ayrı bir karton dosyaya konmuş.Cary sadece günlüklerin değil. hiçbirini atmadım. bunun bir avantaj olduğunu şimdi anlıyorum. Bütün okuyucular gibi ben de Asta'nın aradaki beş hafta boyunca günlük yazmaya vakit bulamayacak kadar meşgul ya da rahatsız olduğunu düşünmüştüm. 30 ağustosa kadar fazla bir şey beklemedim. "Bu sabah dışarı çıktığımda.. çeviriler tamamlandıktan sonra yırtmıştı. Böylelikle hafızama güvenmek zorunda değildim. satır başına on-on iki kelime yazdığını. Burada pek esrarlı bir şey yoktu.. o dönemlerde günlükleri bulduğu ve ne kadar değerli olduklarını anladığı dışında önemli açıklamalarda bulunduğunu hiç sanmıyorum. şimdi bunu hatırlayamıyordum. oysa şimdi saydım. Mektuplardan birinde kayıp sayfalarla ilgili bir bölüm olabilirdi. Babalarına sormak gerektiğini söyledim. 26 temmuz. Đlk dosyayı açtım. beş hafta kadar sonra da başarıyla gerçekleşmiş görünüyordu. Beş ya da altı demiştim.. Günlükleri bulduğunda ben Amerika'daydım. " Bir sonraki tarih 30 ağustostu. dosyaların üzerlerine tarih ve çevirmenin adı yazılmıştı. ya da belki küçük bir esrar dışında. 18 temmuz." 18 temmuz. Bu sayfalar 26 temmuz ile 30 ağustos arasında yer alan ve "bazı şeyleri aylarca erteleme"nin ötesinde cümleler içeren bölümlerdi. 26 temmuz ve günün son notlarını gösteren satırlar: ". yaklaşık iki bin beş yüz kelime. Sayfayı çevirip oğlanların adlarını değiştirmek istemeleriyle ilgili bölümü çözmeye çalıştım. Defterdeki beş ya da altı sayfa koparılmıştı. Tam olarak beş yaprak. . Birinci cilt dışında 1905-1914 günlüklerini dolaba geri koydum. her sayfada da yirmi beş satır olduğunu düşünürseniz. Belki de bu sayfaları. Şimdi hiç olmazsa çevirilere bir göz atabilirdim. böylece konuyu hiç olmazsa birkaç ay geciktirdiğimden eminim. Swanny'nin düzenliliği ve özeni her türlü araştırmayı olabileceğinden çok daha kolaylaştırıyordu. Bu da Swanny'nin gizliliğinden değil. orijinal çevirilerin de daha sonra yayımlanan kitaplarda bulunmayan bölümler içerdiğini mi söylemek istiyordu? Belki.. Daktiloyla yazılmış çeviriler bir zamanlar Torben'e ait olan çalışma odasındaki yazı masasının en alt çekmecesinin dibindeydi." Ne beklediğini bildiğin zaman tanıdık bir yabancı dili okumak çok kolay. elimdeki cildi çevirisiyle karşılaştırmak üzere aşağıya indim. Bu sayfaları Swanny yırtmış olmalıydı. ihtiyatlılığından kaynaklanıyordu. Yayımlanan günlüklerde Swanny'nin doğumundan "hemen yakında" diye söz ediliyor. Anlaşılan Mogens'in sınıfında dört Kenneth var. Benim için her satir aynı okunaklıkta değildi. Bana uzun ve ayrıntılı mektupla yazmıştı.. Zaman sırasına göre dizilmiş. bazı Danca cümleleri anlamakta güçlük çekiyordum.
Asta'nın Rasmus'un Mrs. buna inanmak güç. bunun korkunç bir fikir olduğunu düşünür müsün? Đçtik. Eve gidip günlüklere göz atma zamanının geldiğini. bir sonraki buluşmamızda saçlarının doğal rengini unuttuğunu son zamanlarda ayrık çizgisine baktığında. Sonra Asta günlüklerinde Roper'dan söz ediyor. Ne kadar ayrıntılı olursa olsun. Bunları Ünlü Duruşmalar'dan okumalısın. daha sonraki kuşakların "koyu" çikolata olarak adlandırdığı renkteydi. Cary'nin saçları hep değişik renklerdedir. "Sadece bir kere" dedim. O yılın temmuz ve ağustos gazetelerini okudum.Hackney'de oturan bir kimyacı. Oğluyla birlikte. . sıcaklık kırk derece falandı deniyor. Yani eczacı demek istiyorum. Holly Mount'taki Hollybush'a vardığımda Cary çoktan gelmişti. sıcak yüzünden bir sürü cinayet işlendiği anlatılıyor.Bunu sıradan adi bir cinayet olarak görme. üç bölümlük bir program. şu Roper?" . Karısını öldürdü ya da öldürdüğünü söylüyorlardı. Zayıflamıştı.Hiç de öyle düşünmüyorum. Bana cinayetinden bahset. O zamana kadar. High Street blucini ve önemli bir üreticinin." .Cesedi Hackney'de. Göreceksin. . "Düş kırıklığına uğrayacaksın" dedim. beyaz olduğunu gördüğünü söyledi. . .Sen de. Kayıp bir çocuk var. orada görürsün. 1905'te.Bunlar anneannem ile dedemin oturduğu yerin yakınlarında mı oldu? . Đyi görünüyorsun. "Araştırmak istediğin bölümde büyük bir boşluk var. Hiçbir zaman el sıkan biri olamadım. Korkunç bir şiddet dalgası yaşanmış. Ancak çok büyük boşluklar var. zamanın etkilerini tartmaya çalıştık.Buluşma yerimize. Roper kadar kötü bir kadın olduğunu düşünmesinden korktuğu bölümde. Göreceksin. . Birkaç ayrıntıya daha gerek duyuyorum. öykü trajik olduğu kadar heyecan verici değil. Sen bahsetmeden önce Roper adını hiç duymamıştım. Roper'ı getirdiler. Cambridge'deydi.Yapmayı düşündüğümüz bir dizi değil. o dönemde kimyacı deniyordu. O gün değil. . Asta'nın Roper'dan bahsettiği tek bir bölüm bulmuştum.Birer kadeh şampanya içmeliyiz desem. O akşamüstü saçı Asta'nın "sade". Birbirimize baktık. elimde sana verebileceğim üç nüsha var. Korkunç sıcak bir yazdı. "Kim bu. Bozuşmadan önce birbirimizi öperdik. muhtemelen Ralph Lauren'in pembe tüvit ceketi içinde oldukça alımlı gözüküyordu. Birazdan Swanny'nin evine gideceğiz. Navarino Caddesi'ndeki bir evde buldular. ama aradıklarını bulamayacağını söyledim. 2 temmuz 1913 tarihli notlarda. istediğim noktaya vardıramıyorum.
. yani şimdilik. Sonra neşeli bir sesle. Eve girdik. birden günlükleri ya da en azından onun ilgisini çekecek olanları aşağı getirmiş olmamın daha doğru olacağını düşündüm.Bir şey var mı? . Hava kararmıştı. Asta'nın odasının kapısını ardına kadar açık bırakmıştım. gölgelerin arasından yürüyerek Willow Caddesi'ne vardık. Yırtılmış beş yaprağın koçanlarının bulunduğu bölüme geldiğinde yüzü bembeyaz oldu. şampanya isterdi. ama ne zaman bir şey içse. ben de 1915-1924 torbasını aldım.Emin olamazsın.. kabul etmesi güç de olsa benimdi. evden ayrılmadan önce de bütün kapıları kapatma tutkusunu paylaşmadığımdan. Yürüyerek Streatly Meydanı ve New End'den geçtik. Cary arkamdan merdivenleri tırmanmaya başladı. sararmış yapraklara büyük bir saygıyla dokunuyordu. Đçeride gördüklerinden düş kırıklığına uğradı. Đçecek bir şey ister misin? . onunkini de alıp holdeki portmantoya astım. Đstersen önce kutlanacak bir şey var mı. Yoksa ben de onları rahatsız edemeyecek kadar Asta orijinallerinin etkisinde mi kalmıştım? Hiç olmazsa bu kez birinci ciltle birlikte aşağıya inmem gerektiğini düşündüm. Burası oturulan ve yaşanan bir yerdi. En üst kata vardığımızda. Asta'nın yaşadığı yerin "günlüklerindeki gibi olabileceğini" beklediğini söyledi. "Burası bir servet eder" dedi. Tek başına yaşayan biri için biraz fazla büyük. bir istasyonun bekleme odası değil.Sanırım şarap var. Swanny'nin bir odadan çıkmadan önce oda kapısını.Buraya taşınacak mısın? diye sordu. Çok içerdi demek istemiyorum. Eminim. Sanmıyorum. Okurların çoğu gibi Asta'ya sınırsız bir saygı beslemiyordu. ama üçüncü katta durmak ve odasına bir göz atmak istedi. Geceyarısına kadar Heath Caddesi'nde sıralanan otomobillere rağmen. Swanny'nin oturma odasına yerleşeli henüz beş dakika olmuştu ki. Onu uyarmamıştım. orası o kadar iç karartıcı. . hava orada hep kırlardaki kadar temiz ve durudur. Swanny son günlerinde şampanyadan başka bir şey içmezdi. Biliyorum. Rahatsız olduğunu hissettim. parlak lambaların. pardösülerimizi çıkarmamış olduğumuzu fark ettim. her basamakla birlikte sigaranın yol açtığı hırıltı daha da arttı. bununla neyi kastettiğini anlatmadı. kendi görmesi daha iyi olacaktı. Pardösümü çıkardım. Birinci defteri inceliyor. ona bakalım. kutular ve sandıkların arası o denli kasvetliydi ki 1905-1914 paketini Cary'ye uzatıp aşağı götürmesini söyledim.
bunun adı sansür. yayına hazırlarken de kendiyle ilgili istemediği bölümleri çıkardı. Diyelim ki Swanny bir başkasının otobiyografisini yayına hazırlamak durumundaydı. Bizim annelerimiz en çok satanlar listesine girecek günlükler tutmadı.Başka yerde de var mı? Yani. hepsinin de tamam olduğunu gördük. dedi Cary. Cary beyninde bir şimşek çakıp sayfaların belki de çeviriden sonra koparıldığını düşündüğünde. . Ne demek istediğimi sordu. Başka birisinin otobiyografisinde yazılıp da insanların okumasını istemeyeceğin bir hikâyen yok mu? Gözlerini kaçırdı.Tanrı aşkına. Ona anlatmayacaktım. gerçekten de bir ipucu yakaladığını sanıyordu.Çok özel. çevirilenin eşi. diğer günlüklerde de sayfaların eksik olduğu bölümler var mı? -Bakalım..Diğer günlüklere bakabilir miyiz? diye sordu Cary. kitabı okuyana kadar senden söz edildiğini tahmin etmiyorsun. dedim. Çok çok özel. Swanny eskiden işlenmiş bir cinayetle ilgili kanıtları neden ortadan kaldırmak istemiş olabilirdi ki? Onunla ne ilgisi vardı? . diye devam ettim. yazılanları böylesine etkilemeye hakkı yoktu. . Đlgi çekici bir bölüm müydü? .Biz de böyle yapmaz mıydık? Ne sen ne de ben böyle bir sınavdan geçmedik ki. Beş yaprak eksik.Yani demek istiyoruz ki.Çok fazla ilginç oldukları için koparıldıklarını düşünmeden edemiyorum. Burada gördüğün.Çoğu kez. . O yaptığı için. ama hiç belli etmemeye çalıştı. Swanny Kjær'in annesinin günlüğünden kopardığı sayfalar onun için kabul edilemez kişisel bilgiler içeriyordu. . . Başkası olsa görmezden gelebilirdim. anlıyor musun? Senin cinayetinle bir ilgisi yok. Ama bu Cary Oliver'dı. bu benim de aklıma gelmişti. üzerinde durmazdım. . okuduğunda da tam bir şok yaşıyorsun. Mesela Gordon Westerby buna benzer bir şey söylese.Bunu kim yaptı? Sanırım Swanny. Elimizdeki yirmi cilde baktık. Omuzlarını silkti. Swanny'yi suçlamasından hoşlanmadım. Ne demek istediğimi anlamıştı. . Defterlerde Roper'ın öldürülmesiyle ilgili hiçbir şey olmadığını tekrarladım. Üzgünüm.
gerçekten üzgünüm. Gerçekten de onu ilgilendirmediğini düşünüyordum. dedim. . . dedim.Onunla evlenecektin. Şimdi senin olduğun yaştaydı. Ann. fazla dar olan blucine. odada kendimi de görebileceğim bir ayna olmamasına sevindim. . sonra da sırayla diğerlerini. .Evliliğin yürümediği için üzülüyorsun. Dancamla uğraşarak sonunda bu bölümün Asta'nın Hansine'nin ölümüyle ilgilendiği kısım olduğunu çıkardım. . . fırlak midesine.Bütün o merdivenleri tekrar tırmanıp 1925-1934 ve 1935-1944 paketlerini aşağıya indirdik. yoksa araya girip -nasıl söyleyeyim. yine de güldüm.Sakın Daniel'ı özlediğimi. dedim. . Hiç evlenmedim. Telefonda söylediklerini tekrarladı. . . Senin sözlerindi. onunla beraber olmak istediğimi falan düşünme.Bu da hemen olmadı. çenesinden gırtlağına inen iki sıra kasa baktım. Kadehini kaldırdı ve "Asta'nın müstakbel editörüne" dedi. bilemiyorum.Artık şampanyayı içebiliriz.Tüm tutkularımızı söndürdük. seninle gitmeyip yanımda kalsaydı da istemezdim. Artık âşığı olmak için fazla yaşlıyız. 1954'te ise Roper çoktan ölmüştü.Bunu yapıp yapmayacağımı henüz bilmiyorum. biliyorsun. Tek bir yaprağın eksik olduğu 1954'e gelene kadar hiçbirinde yırtık sayfaya rastlamadık. .Beni bağışladın mı? Söylediği komik değildi. bütün günlükler tercüme edilmedi. Öyle demişti. Çok hafif bir sesle "Özür dilerim" dedi. dedim ciddiyetle.Swanny Kjær neden 1954'teki bir sayfayı yırtsın? O zamana kadar aile içinde iyice yaşlanmamış mıydı? Tüm tutkularını söndürmemiş miydi? . .Bir keresinde Asta bana insanları bağışlamamız gerektiğini söylemişti. Üstelik. Biraz daha şampanya? . Cary'ye baktım. Onu görünce.sevgilimi çaldığın için değil. değil mi? On beş yıl oldu.Daha fazla dayanamadım. dedim. ama hemen değil. Cary.Gerçekten de evlenir miydim. hiçbir koşulda. özür diliyorum. .Oh Ann! Ne kadar korkunç bir şey söylüyorsun. Onun ilgilendiği Roper cinayetleriydi. Cary bir iki saniye bir şey söylemedi.
insan hiçbir zaman gereğinden fazla yaşlanmaz. ama yine de yersizdi. Ama onu artık sevmiyordum. Dokunmak yerine. gülücükler içindeydi. Bana uzattığı eli hafifçe titriyordu. çeviri dolu dosyalan kayıp aşk mektuplarıymış gibi göğsüne bastırdı. Bütün gece orada kalıp Cary'nin define adasını altüst etmesini izlemenin neye benzeyeceğini gözümün önüne getirdim.Đstersen günlüklerin çevirilerini ödünç alabilirsin. samimi atmosferi bizimle ve konuştuklarımızla bozulmuş gibiydi. Tekrar görüşmek üzere sözler mırıldanarak taksiye binip gitmesinden sonra. öldükten sonra insanların görmesini istemediği bölümleri yırtılmıştı. Bunların hiçbirinden rahatsız olmamıştı Âşığı olamayacak kadar yaşlandığımızı söylememe bozulmuştu. şakaklarındaki atışları duyabiliyordum.Ne? Teyzen. ilginç bir şekilde parlamaya başlamıştı. Beni hâlâ konu değiştirme yeteneğiyle şaşırtabiliyordu. O zaman uzanıp elini tutacak kadınlardan biri olmak istediğimi düşündüm. ona olan sevgim uzun süre önce bitmişti. Suratı şişmiş. tamam mı? . Cary gözlerini kırpıştırıp ürperdi. Swanny'nin oturma odasında yeterli ışık yoktu. . sesi birdenbire gençleşmişti.Lütfen. sana Roper cinayetiyle ilgili raporu. daha doğrusu hissettim. dedi. O zaman şarap kaldıramadığını hatırladım.Tercümeleri alıp gideceğim. Bütün bunlar hiç de Swanny'nin tipik davranışlarına benzemiyordu. odanın sıcak. Cary. Yırttığı sayfaları ne yaptı dersin? . . Unutalım artık. Ya da kollarımı boynuna dolamayı. dedi. onun da benden. . Mutlaka bir yere saklamıştır. O zaman onu rahatsız edenin ne onu affetmemem ne Daniel Blain'le ilgili anıları ne de bu konunun konuşulması olduğunu anladım. Bir daha sözünü etmeyelim. O ve ben aynı kişilerden bahsetmiyorduk. Onun için çok üzüldüğümü hissettim. Söylediklerini çıkarmak için çantasına eğildiğinde. yine de dengesini bozmak için öyle söylemiştim. Kalın bir sesle 'Teşekkürler" dedi. dedi. Đşte. . Belki de içlerinde kitaba alınmayan bölümler vardır. anlayışla karşılamak gerekirdi. altın. Orta avizenin düğmesini çevirip bütün ampulleri yaktım. sıcak. Tabiî ki doğru değildi. Asabiyetten ve gerginlikten kıkırdadığı belliydi. ona daha fazla vermemem gerekirdi. yaraladığımız insanlardan hoşlanmadığımız gibi hoşlanmadığından emindim. Diyoruz ya. duruşma tutanaklarını ve bulduğum diğer şeyleri vereceğim. Her şey bitti. konuştum. daha önce böyle bir duyguyla karşılaşacağıma hiç inanmazdım. parıltılı boş eve çekildim. kaldı ki hâlâ kırklarımızdaydık.Eee? Sayfaları atmış olabilir mi? Sanmıyorum.Kıkırdadı.
Arka pencerelerimizden tüm Londra'yı ve güneşin altında parıldayan Thames Nehri'ni görebilirsiniz. Hansine'nin durumdan çok memnun olduğunu söyleyemem. yeni çevremi gezdim. Mogens. Her yer karmakarışık. burada nefes almak bir kadeh dolusu çok eski snapps yuvarlamaya benziyor. Knud. artık çok geçti. Üstelik şimdi cevaplandırılması gereken yeni sorular da çıkmıştı. Haziran ve ağustos 1905'e ait o beş eksik sayfada ne yazılıydı? Yazılanlar arasında Roper Davası'yla ilgili önemli ipuçları da var mıydı? Cary'nin bana Roper'ın asılıp asılmadığını ya da beraat edip etmediğini söylemediğinin farkına vardığımda. ama bundan sonra trene binip Hampstead Heath'e yürüyeceğim. Mogens.şampanya şişesinin karşısına oturup son söylediklerini kafamdan geçirdim. saa de kan have hver sit. On birinci bölüm 7 kasım 1913 Đgaar flyttede vl ind i vores nye Hus. Londra'ya ve daha yukarı giden gelen trenlerin kalktığı istasyonu gördüm. Gerçekten de Swanny'nin kim olduğunu öğrenmek istiyor muydum? Önemli miydi? Bunu onun kadar çılgınca araştırmam beklenmezdi. at han bor. Rasmus ogjeg. Sadece Swanny'nin gerçekte kim olduğu değil. at hendes Cropper ikke vil tage hele Türen fra Homerton. Knud. yeni halılarımız daha gelmedi. eski eşyamız bu güzel odalarda eğreti duruyor. Dün yeni evimize taşındık. Men Hansine er slet ikke tilfreds med det. Ah. Swanny og Marie. Hun er bekymret for. Bu sabah her şeyi olduğu gibi bırakıp dışarı çıktım. Harisine og Emily. eller hvor det nu er. saa de behfver ikke mere at dele Vaarelse. tavan arasında kalacak Hansine ve Emily de aynı odayı paylaşmak zorunda olmayacaklar. Rasmus ve ben. evde yapılacak bunca iş varken nasıl çıkıp . og Hansine og Emily oppe i Loftet. Hava temiz ve yoğun. Her bir çocuğa bir oda verecek kadar çok odamız var. Bu ülkeye geldiğimden beri pek trene binmedim. Eve döndüğümde Rasmus nereye gittiğimi sordu. bir de tabiî Bjfrn. ölmeden önce ne bulduğu. ama kapıdan çıkar çıkmaz da ağaçlar ve rüzgârlı tepelerle kendinizi doğarım ortasında hissedersiniz. Aah ja. Swanny ve Marie. merak ediyordum. ama evet. Cropper'ın Homerton'dan. Muswell Tepesi'nin koruluklarında. og selvffgelig Bjfrn. Der er nok Sovevaerelser til Bfrnene. Dev bir seraya benzeyen Alexandra Meydanı'nı. ya da her nerede oturuyorsa oradan buraya kolay gelemeyeceğinden korkuyor. tepeden aşağıya Hornsey'ye kadar millerce yürüdüm. Hansine ve Emily.
Onun getirdiği." . Hayatınızdaki büyük bir trajedi bile sizi biraz katılaştırmakla beraber. hep bir kürkün olmasını istediğini sanıyordum. Cevap vermek yerine "Bütün bu yıllar boyunca sana karşı sevgisiz ve ilgisiz olduğumu düşünüyor musun?" diye sordum. değişmeyi beceremedikleridir. bana bir boya kutusu hediye etmişti. "ne yapmamı istiyorsun?" Motorlu arabalarından birine binerek mobilya aldık. Rasmus kürkümü Noel hediyesi olarak. diğerinde de delikten geçirdiği başparmağıyla oval ve büyük bir palet tutuyordu. Hayatta en önemli şeyin kendini tanımak olduğu söylenir. Her erkek böyle düşünür. 12 aralık 1913 Kürküm geldi. Resimde bir elinde fırça. kendimi böyle bir palet tutar. buna benzer resimler yaparken düşlüyordum. Đlginç olanı. genç oldukları dönemin dışında. daha önce yazdıklarımı okuduğumda. Bazen benden sıkıldığın oldu mu? Eğer elinde olsa. Rasmus kürkümü verince hemen paletimi hatırladım. işte geldim" dedim. Birisi. değiştirmez. insana kendini düzeltmeyi öğretir mi? Sanmıyorum. Đnsan kendisidir. Kürkümü aldığımda büyük bir düş kırıklığı yaşadım. resim yapmayı çok seviyordum. Rasmus?" Samimi olduğuma inanmıyordu. Onu bir biçimde tuzağa sürüklediğimden korkmuştu. cevap ver. kafamdan hangi resmi. ressamlık yapan ve bu yolda üne kavuşan bir kadın. Đnsanlar. Noel'den iki hafta önce verdi. Bana çocukluğumda yaşadığım bir şeyi hatırlattı. resimdeki sanatçının da kadın olmasıydı. çok keskin mi davrandım. Bu anımı hiç unutmamıştım. kenarında sapı olan kare bir maden parçasıydı. Bu kadın Fransız'dı. sanırım Frederikke Teyze.Hayır hayır. adı Elizabeth Vigee-Lebrun'dü. Peki bu. bu o zamana kadar pek rastlanmamış bir şeydi. "Kadınları anlamaya çalışmaktan çoktan vazgeçtim" dedi. maden parçasının gerçek paletten olduğu kadar uzaktı. Bakışlarındaki şaşkınlığı görebiliyordum. saçları da benimkiler gibi kızıldı. ki bunu sıkça yapıyorum. "Sana karşı çok katı. sonra da bana Archway Caddesi'nde "otomobil" satmak için aldığı büyük dükkânı gösterdi. Onu mutlu etmek için kürkü giydim ve bana çok yakıştığını söyledim. Elimdeki koyu kahverengi kokarca postu. 'Tamam. Günlüklerimi gözden geçirip. Neler hissettiğimi yüzümden okumuş olmalı. Aptalca yeni yıl kararlan alıp değişmeye çalışırlar. Beğenmedin mi? diye sordu. Babam da bana bir palet alacağına söz vermişti. kendimi acındırdığımın farkındayım.eğlenebildiğimi merak ettiğim söyledi. bu kararlarına da ancak iki gün uyarlar. çok tenkitçi. nasıl çizeceğimi kararlaştırmıştım bile. benden kurtulmak ister miydin? Ne bekliyordum ki? Ne bekleyebilirdim? Ne söylemesini umuyordum? . Paletin üzerine çeşit çeşit renkler sıkılmıştı. Gerçek. Çoğu zaman da kendime acıdığımın. hiç de benim düşümdeki palete benzemediğini gördüm. beyaz tilkiyle karışık Acem koyununun kürkünden. değişmezler. Bir sanatçının resimlerinden birini görmüştüm. ya da biri öyle demişti. kendimi kocasından nefret eden kötü bir eş olarak görüyorum. "Kadınlar bir esrar. Far bana paletimi getirince.
Đşte orada. ne işimize yarayacaksa. onu evlat edineceklerdi. metresini öldürüp çocuğu eve getirdi. ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Üzücü resimlerdi. dedi. dedim. sadece bir kez kullandılar. Metresi çocuğu adama vermeyi kabul etmedi. birden önümüzdeki duvarda onun kendi portresini gördüm. Marie Antoinette'in resimlerine baktım. Marie de Mor'un pembe gözyaşına benzeyen (benzetme onundur) küpeleri olmadığını söyledi. dedi. ölümü hak eder. öğleden sonra kütüphanedeyken –Danimarkalı yazarların yanı sıra Đngilizce kitaplar da okumaya kararlıyım. sadece bir o da üç yıl önce. . Tabiî oğlanlar her şeyi bozmak için kadının büyük olması nedeniyle benim ona benzediğimi söylediler. ne var ki affa uğradı. Tabiî kitabı alıp okumaya başladım. değiştiririm. Ben olsam. iyi olacak. Kuzinim Sigrid. çünkü adamın kuzeyde.Hayır. Sonra. yine de Madam Vigee'ye biraz benzediğimi düşünüyorum. lille Mor" dedi. Đsveç'te giyotinle kafası kesilmiş ilk adam olacaktı. Madam Vigee'nin Fransa'dan zamanında kaçarak giyotinden kurtulmuş olmasına sevindim. galiba kafamın kesilmesini tercih ederdim! Sonunda Đsveçliler giyotinlerini kullandılar.raflardan birinde "Başyapıtlar" dizisinde Vigee-Lebrun hakkında bir kitap görmeyeyim mi? Kitabı Haldane MacFall gibi görkemli bir adı olan biri yazmış. benim istediğim paletin deliğine geçmişti. Sollentuna'da oturan metresi bir çocuk doğurmuştu. şimdi de var. Kim bilir? Belki de bir gün bir başkasının kafası uçurulur. yaşadıkları sokağın bir arkasındakinde oturan bir adamın bir kadını öldürmek suçundan ölüme mahkûm edildiğini anlatmıştı. soluk.Konuşuyoruz işte. o ismin bütün gün boyunca aklınızdan çıkmaması garip bir şeydir. ama bu doğru değildir. mutlaka bir çocuk sahibi olmak istiyorlardı. aldırma. Đlginç bir hikâye. . Adam evliydi ama çocukları yoktu. daha önce balta kullanırlardı. Stockholm'de. Bu da beni başka düşüncelere yöneltti. başparmağı o meşhur paletin. karısından boşanıp onunla evlenmesini istiyordu. çünkü kraliçeyi idam ettiler. getirdiğim kürkü beğenmediğin içinse. Adamı giyotine götüreceklerdi. Konuşabileceğimizi düşünmüştüm. merak etme. Oysa adam karısını seviyordu.. . saçlarına uygun elbisesi ve şapkasıyla duruyordu. öbür elinde de bir demet fırça tutuyordu Sevgili küçük Swanny başım kaldırıp yüzüme baktı "Bu kadın sana benziyor. Eğer bir insan bir cinayet işlerse. 18 aralık 1913 Birdenbire aklınıza bir isim gelir de düşünürseniz.Ne demek istediğini anlamıyorum. Đsveçlilerin de giyotini vardı. Herkes Fransa'yı giyotini kullanan tek ülke olarak bilir. ta ki o palet öyküsünü hatırlayıncaya kadar. Bütün bunlar. kızıl saçları. Çocukları National Galery'ye götürdüğümde hâlâ aklımdaydı. Anlaşılan kabahat karısındaydı. Yıllar var ki Vigée-Lebrun'ü düşünmemiştim.
ama o her yere taşıdığı battaniye parçasını artık emmeyecek. buna gerçekten de inanıyorum. kendi çocukların olacak. Noel Baba kılığına girmekten hep nefret etmiştir." Zavallı küçük Marie iki kocaman saat boyunca bu karara uydu! Swanny bir daha ağlamamaya. Đnsanları dikkatle baktıracak aşırı kıyafetlerden hoşlanıyorum. mutluluk insanı daha iyiye götürüyor. onu beyaz ve gümüşle süsledim. 27 aralık 1913 Bu yeni evimizdeki ilk Noel. Kendime elbise almam için para. Kızlar tabiî uyumaya gitmedi. parayı alan ben mi. "Kendi evin. ama Swanny'ye âşık. artık onun Noel Abisi olduğunu söyledi. yoksa öpülen o mu? Bir azize olmaya başladım. Rasmus'tan bir hediye daha. Đki metrelik bir Noel ağacımız var. onu çok seviyor. eşyalar. Sevgili küçük Swanny'ye uydum. dünyanın en sakin sesiyle sordu: "Far. Knud da sigara içmemeye karar verdi. bunun için de Đngiliz usulü Noel kutlamamız gerektiğine karar verdi. Rasmus çoraplarını doldurmak için uyumalarını beklemeyecek kadar sabırsızdı. saatin iki olduğunu söyledi. Marie onun için sadece bir bebek. bir de reglan kollu pardösü. renk kullanmadım. bütün ağır yemekleri yedikten sonra Noel Babayı beklemeye koyuldular. . Đçimizden hangisinin daha çok şaşırdığını söylemek zor. böylece Mogens hayatında ilk kez Noel Baba oldu. bundan sonra da olacağını söylüyor. bir tek Swanny Marie'nin adına karar aldı. Ben de. Daha önce gördüğüm o Fransız örgü hırkayı alacağım. sekiz yaşında olduğunu. ilk günden beri de sevdi. Ne kadar uzadığını görüp gelecek ay on altısına gireceğini düşününce. "Hep burada olmayacaksın" dedim ona. Noel sabahı aşağıya inip. dün gece Noel Baba olarak neden sen gelmedin?" Artık babasına güvenmediğini anladık. Rasmus'un yanına gidip öptüm. Rasmus artık kendimize ait bir evde oturduğumuz için gerçek "Britanyalı" olduğumuza.derim ben. bir başka yemek. mutsuzluk ise beter ediyor. Bunun anlamı iki Noel kutlaması oldu: Noel gecesi bir yemek ve ertesi gün. Belki de istediğim her şeye sahip olduğum için. Ne derlerse desinler. Belki de pagoda biçimi elbiseyle ona uygun üç köşeli şapkayı da alırım. büyürken benden uzaklaştığını unutuyorum. sadece karın ve donun saf parlaklığı. Noel günü. Mogens daha çok matematik çalışmaya. Swanny için her şeyi yapar sanıyorum. bütün yüzünü kaplayan pamuklarla saatler boyu merdivenlerin en üst basamağında oturmak zorunda kaldı. Kollarını Mogens'in boynuna dolayıp öptü. şimdi de bu para. Kızların gözlerini kapadığına karar verip sırtında torbasıyla odalarına girdiğinde. Kırmızı paltosu ve külahıyla. üstelik onu rahatsız da ediyor. "Parmağını emmeye devam edebilir. güzel bir ev. Kaç yaşında olduğunu unutuyorum. 3 ocak 1914 Bütün çocuklar yeni yıl kararları aldı. oysa Mogens onlar yatana kadar bekledi.
Bazen küçük çocukların sivrisinek ısırığından öldükleri söylenir. Babam da Schleswig ve Holstein konusunda aynı şeyi hissetmişti. -Piknik sepetini Emily taşıyorduyirmi kilo falan olmalı. bundan çok keyif aldığım söylenemez. Bana insanların beni saygıdeğer bir hanım olarak görmeyeceklerini söylediği günden beri nikâh yüzüğümü sol elime takıyorum. kraliyet ailesi üyeleri falan öldürülür de diğerleri katledilir? Onları öldüren zavallının ülkesinin Avusturya-Macaristan tarafından ele geçirilmesine öfkelendiği apaçık. Onu kucağımda taşırken. zavallı. bordo. ama Tanrı'ya şükür kimseyi öldürmedi. o kadar önemsiz şeylerden konuşmayı seviyor ve gözü çocuklardan başka bir şey görmüyor ki. Marie'nin ona günaydın demesini sağladım. içme isteğinin ne zaman başlayacağını bilemediğini. Muswell Hill Caddesi'nde kime rastlayalım? Lavender Grove'da iki ev ötede oturan Mrs. Westerby?" diye sordu. Neden önemli insanlar. Danimarka kilisesinde tanıştığım. Onu Padanaram'a çaya davet edecektim. Keşke bir arkadaşım olsa! . Asıl çılgın olanlar bu cinayetin Sırbistan yöneticileri tarafından düzenlenen bir komplo olduğunu ileri sürenler. üç renkli motiflerle süslü elbisemin ve beyaz şapkamın tüm ayrıntılarına baktı. ama Marie'yi bir sivrisinek soktu. Beni yukarıdan aşağıya süzdü. Anlaşılan benim bu kadar zengin görünmemin. Yüzüklerimi göstermek için elimi Marie'nin sırtında gezindirdim. çünkü artık bayağı ağırlaştı. Neden kargaşa çıkarmak istesinler ki? Bütün bunların buradan çok uzaklarda olmasına çok memnunum. Gibbons'a. birkaç kere evime çaya geldi. ben de ona gittim ama o kadar düzgün ve terbiyeli. Eve dönüp ısırıklara ilaç sürmeliyim. yanımda da bir hizmetçi bulundurmamın intikamıydı. elime baktığını görebiliyordum. Yine de kendimi ve tanıdığım diğer kadınları düşünmekten kendimi alamadım. halbuki yüzü ağlamaktan hâlâ şişti. Bisgaard iyi birisi. Kızları ve Emily'yi Highgate Woods'ta pikniğe götürdüm. Oysa kendisi. zaten sigara içmediğini söylediğimde. bayağı kötü durumda görünüyordu. bu nedenle hazırlıklı olmanın iyi olacağını söyledi. ağladı. dedi. üstelik yanına da Rasmus'un zümrüt yüzüğünü taktım. Marie ağladı. yarı da hiç kuşkusuz çocukları sevindirmek için (öyle diyor) milyoner olmaya karar verdi! Ciddiye benziyor. teselli etmemize izin vermedi.Ben daha çok genç olduğunu. 30 ocak 1914 Đki gün önce Avusturyalı Arşidük Ferdinand ve eşi. Hampstead'de oturan Mrs. . Rasmus yarı şaka. Mrs. ama son söylediklerinden sonra vazgeçtim. Sanki Lavender Grove'da Rasmus'u birkaç kez görmemiş gibi "Kocanız bir daha hiç dönmedi mi. beni tanımayacaktı sanırım. Eğer konuşmasaydım. Saraybosna diye bir yerde bir Sırp tarafından öldürüldü.
O akıllı bir adam. kuşaksız bir elbise. ama bugüne kadar zahmet edip kapaklarını bile açmadım. Ortası marmelat dolu. Rasmus "cümbüş" diye adlandırdığı partide hiç görünmedi. giydiğini yakıştırıyor. Yeşilbeyaz kareli.geldi. "gücümüz" yazdım. Mrs. saçları o kadar kızıl ki. on arkadaşı -yani sınıfından on kız. ama bu durum değişebilir. Rasmus savaştan başka şey konuşmuyor. dokuz mumlu bir pasta. Housman savaşın bir haftada biteceğini söyledi. göğsünde de siyah satenden büyük bir fiyongu var. gül kurusu renginde bir elbise. Savaşa girmeye cüret edemez. kalçaları üzerinde iki kocaman cebi. Tabiî. Kitaplar bir yıldan fazladır yanımdaydı. partinin en güzel elbisesini giymişti. Almanya savaş ilan etti. Bisgaard'ların küçük kızı Dorte. Mr. ama ben iki renkten çok güzel bir karışım çıkabileceğini düşünüyorum. Hayret. Gerçekten de bütün partinin en güzel kızıydı. Uzun boylu olduğundan. özellikle de Kayser Wilhelm deniz gücümüze saldırırsa. Oyalanmak için Frederikke Teyze'nin bana bıraktığı kitapları okumaya başladım. Mr. söylediklerine inanıyorum. bütün zamanını atölyesinde geçirdi. Beni çaya davet etti. gelirken kızları da getirmemi söyledi. Bütün mumları bir nefeste söndürdü. fırfırlı. Söylenenlere göre amacı. bunu da Rusya'nın harekete geçmesini beklemeden yapmak. . Housman oldukça iri ama güzel bir kadın. lacivert ve zümrüt yeşili bir elbise. Parti elbisesini de ben diktim. o yüzden de bütün zamanını benim için çalışmakla geçiriyormuş. yenilmiş bir devlet olma hakaretini sineye çekmek zorunda kalacak. hiç de fena olmadı. bu nedenle de Toton Đmparatorluğunun akıl almayacak bir biçimde genişlemesine seyirci kalacak (hepsi de onun kelimeleri). Kendini o küçük Slav devletinin koruyucusu sanan Rusya. Çok şık bir elbise giymişti. daha doğrusu yeni gelini akşam olunca geldiler. ama Swanny'nin. aşağıya inip Rusya'nın müttefiki Fransa'yı süpürmek. 2 ağustos 1914 Oğullarımın savaşa gidemeyecek kadar genç olmalarına memnunum. Ona göre istiyormuşum (ne alaycı). Partiden çok daha az önemli olan. Şikâyet ettiğimde de hole koymak için dövme demirden saksı altlığını gerçekten isteyip istemediğimi sordu. Ama başlayacağa benziyor. ama yüzünün donukluğu her şeyi öldürüyordu. eminim kına sürüyordur. Pek aşçılığım olduğu söylenemez. doğum günü pastasını kendim yapmak istedim. Onlar asker olacak yaşa gelinceye kadar bu savaş biter. Swanny'nin açık sarı saçları göğsüne kadar iniyor. tepesi şeker kaplı. Okumaya başladığım kitabın adı Bir Noel Şarkısı. Dokuz oldu. Bunlar hep karışık işlerdir. Britanya Đmparatorluğu şimdiye kadar bütün bu olanlardan fazla etkilenmedi. Housman ve yeni karısı. Okuldan sonra bir doğum günü partisi verdik. Hansine kumaşı gördüğünde "Mavi ve yeşil asla bir arada olmamalı" dedi. eğer başlarsa.29 temmuz 1914 Dün Swanny'nin doğum günüydü. Avusturyalıların Sırbistan'a savaş ilan etmesi. Gerçekten de arkadaş olup olmadıklarını bilmiyorum. oysa kendimi baştan aşağıya Danimarkalı hissediyorum.
Almanların da korkak fareler olduğunu söylemesi lazım." Kim korkmaz ki? Herhangi bir Töton'un alçak olacağına inanırım da. bütün Đngilizlerin kahraman azizler. hepsi de kusur arayan. eski Belgrad'ın tabiî. evlenmek için para biriktirdiklerini. Cropper. çocuklarımın da Sırp doğmadıklarına şükrediyorum. madem bu kadar kötü askerler. gülmeyi unutmuş. Savaşta olduğumuza inanamazdınız.7 eylül 1914 Hansine büyük bir üzüntü içinde. Bir tanesi "Siperin önünde ayağa kalkarsan. Avusturya bombardımanından sonra bir harabeler yığını olmuş. diye düşünüyorum. ama bu imkânsız. en fazla otuz bir-otuz iki yaşında. Çok zeki olmadığını. bir yıl içinde de evlenmeyi umduklarını anlattı. Savaşta olan bütün her şeyi bu günlüğe yazmak istemiştim. "Güzel beyaz kent" derlermiş. Rasmus da her zamanki öfkeli konuşma biçimiyle sınavlarını veremeyen. Mogens'in bu iyi taraflarım kimden aldığını söylemek güç. çünkü Cropper'ı askere alındı. ancak bütün bunlar beni nakit paraya ihtiyacı olan ilk erkeğe vermesini önleyemedi. Housman'ın Hampstead'de. neden hâlâ onları Belçika'dan sürüp çıkaramadık? Bir kez daha bu günlükleri Danca yazabildiğime seviniyorum. Kendi ailemde iyi olarak adlandırabileceğim kimseyi hatırlamıyorum. Mons'tan getirilen yaralıların hepsi de Almanların korkaklığından ve alçaklığından bahsediyor. 21 ocak 1915 Mogens dün on yedi oldu. Bana bütün bunlardan daha önce bahsetmeliydi. yazacak o kadar çok şey olur ki. Ne kadar ayakta kalacaklar. güler yüzlü. gerçekten çok yazık olur. sana ateş edemiyorlar" dedi. Eğer ölürse. Ortası yok. hem çok karışık hem de bir sürü yerde birden oluyor. Cropper çok yakışıklı bir erkek. Hepimizin vatansever olması. "Tüfekle nişan alamıyorlar. The War Illustrated dergisinde bir Belgrad tablosunun fotoğrafı var. sadece çok iyi bir çocuk olduğunu kabul etmek zorundayız. merak ediyorum. bu savaş öyle kısa zamanda bitmeyecek. Belki de mutlu. süngünün karşısına çıkmaya da cesaret edemiyorlar. Mogens bu yaz okulu bırakmaktan söz ediyor. sadece incir çekirdeğini dolduramayacak dedikodu. Annem bütün çocukluğum boyunca hep hastaydı. ahlak anlayışıyla meşhurdu. Marie'yi Mrs. Altı kadın ve iki çocuk daha vardı. yani askere alınmayacak kadar yaşlı değil. iyi huylu Rasmus ve onun kaba köylü ailesinden. Kısacası. Hep acı çekerken kim iyi olabilir ki? Babam çok katı ve disiplinliydi. Swanny okuldaydı. Frederikke Teyze ve oğullarına gelince. Gözyaşları içinde bana nişanlandıklarını. merak ediyorum doğrusu. Frognal'daki evine çaya götürdüm. yoksa eğer birisi bunları okuyabilseydi. Hansine'den biraz daha küçük. Sırbistanlı olmadığıma. Belçika'da eski ve güzel birçok kilise olduğunu söylüyorlar. kimbilir başıma neler gelirdi. onu işin dışında tutmak lazım. sıkıcı bir avuç insan. madem bu kadar korkaklar. Bunları kimden aldı. sohbet fırsatı bulamadık. Kesin olan tek bir şey var. vermeye de çalışmayan birinin okul masraflarını ödemenin . Soğuk çelikten korkuyorlar.
Rasmus tek entelektüel faaliyetinin daha sonra cilt haline getirmek istediği The War Illustrated nüshalarını toplamak olduğunu söylüyor. üstelik yakında da biteceğe benzemiyor. G. iyi. Đleride iç karartıcı bir okuma faaliyeti. 1 mart 1915 Mr. Yine de bazen yazdıklarını okurken. Bunu fazla dert etmemeye çalışıyorum. Sevgili babasının yorumu: "Postalının içinde bütün bu düğümleri taşıyacak olan zavallıya acıyorum.. Đngiliz. savaş daha bitmedi. Her neyse. 'Oyalanan' hükümetlere sabır göstermeyecek. belki de babasının yanında çalışır.mantıksız olduğunu söylüyor. biraz kısa olsa da yetişkin bir kadın. Güldü. işlerin hemen yapılmasını isteyecek. mümkünse tabiî." Yaşına göre çok uzun. oysa Emily." Peki öyleyse. yoksa şimdi bulunduğu yerde olamazdı. "Kocan olmasaydı. Swanny'ye örgü örmeyi öğrettim. "iğrenç kan içici hayvanlar" olarak adlandırıyor. onların başından geçenlere üzülüp günlüğüme geri dönmek için sabırsızlanıyorum. bütün bir milletin akşamdan sabaha değişeceğini düşünmenin mantıklı bir tarafı olabilir mi? Đşte bir örnek. bu kadar ünlü. nerelerde olurdun. Buna güldüm. savaş bittiğinde Đngilizlere ne olacağını yazıyor: 'Tüm savaş öncesi alışkanlıklar kaybolmuş olacak. kocası cephede savaşan bir kadın da öldü. yine de bütün bunda yanlış bir şey var.. sevinçten uçardım sanırım. eczacıların dediği gibi "gelişen". Erkek olsaydı. itaatsiz ve kuşkucu olacak. Wells benden çok daha zeki olmalı. Eğlenceli. Mrs. savaş bitince eski eğlence havasının bir daha Đngiliz siyasetine geri dönmeyeceğine inanıyorum. Dün gece Zeplinler Kuzey Denizi'ni geçip Norfolk kıyılarını bombaladı.Koca bulamasa çok mu kötü olur? dedim. Neredeyse Emily'nin boyunda. H. bu kadar sözü dinlenir. ama bomba atmadılar. Bir kadın ya koca bulacak ya da alay konusu olmak dışında bir işe yaramayacak. Ne rastlantı! Gazete Almanları. Housman'ın kardeşi askere alındı. kadın?" dedi. Mrs. bütün bunlara ne derdi acaba? Gazete misillemelerde bulunabileceğimizi söylüyor. Askerler için hâki çoraplar örüyor.. King's Lynn ve Yarmouth'ta insanlar yaralandı. . Housman Danca okuyabilseydi. insanların değişmesini beklemenin. Antikacı Dükkânı'nı okuyorum. daha on yaşma bile gelmemiş bir çocuk için çok yetenekli. bu denli saygın görünmezdi. "Ne aptal!" demekten kendimi alamıyorum. hayatı düzenlemenin yolu bu olmasa gerek. ama kahramanların içine girip onlar oluyorum. uzun boylu kadınların koca bulamadıklarını söylüyor. savaş yöntemleri "antropolojide bilinen en alçak ırklardan" bile daha vahşi. Hikâye okumanın bu kadar zevkli olabileceğini bilmiyordum. Şimdiye kadar havacılarımız Alman kentlerinin üzerinde uçtular. Kısacası. . Rasmus yaramı deşmek için hiçbir fırsatı kaçırmıyor.. üstelik de haklı. Mogens'in ne iş yapacağını kestiremiyorum.
Bugün zavallı Hansine Cropper'dan bir mektup aldı. Hansine Cropper'ın nişanlısı değil sevgilisi. Zaten bütün mektup da bu. daha fazla yazmış olmasına rağmen. merak ediyorum. Ölü bir adamın neşeli ve umut dolu kelimelerini okumak ne tuhaf. Cropper'ın Hansine'nin okuma bilmediğinin farkında olmadığını sanıyorum. Tanıdığım ve cepheye bir erkek gönderen kadınlardan hiçbiri onların orada ölebileceklerini farkında değil. ama ölüm gelip çattığında yine aynı şey olur. 14 mart 1916 . Tahmininle göre Cropper öldü. Ona söylediği özel şeyleri. Hansine -hepimiz gibi. bütün o sevgi ve aşk sözcüklerini okumamı istiyor olamaz. Rasmus yeni yıl kararını alalı bir buçuk yıldan fazla geçti. Housman "Neden o? Neden ben?" deyip durdu. Hansine'nin Cropper'ı Çanakkale'de kayıplar arasında. Motorlu arabalar konusunda en ufak bir bilgisi bile olmadığından. askere alındıktan üç hafta sonra Hollanda'da öldü. Böyle bir şey neden onun başına geldi? Daha yüzlercesinin. ama bu onun yakını olduğu için ölmemesi gerektiğini mi? Fransızlar üç milyon Alman'ın öldüğünü gösteren bir liste yayımladı. yirmi sekiz yaralı. Sözlüğümde onun için harika bir kelime buldum. ama bizim yayımladığımız listeye göre Çanakkale'de otuz üç ölü. ama hâlâ milyoner olamadı! Swanny'yi doğum günü hediyesi olarak Yunan dans dersleri kursuna yazdırdık. Resmen nişanlanmadıkları için. Zaman kaybetmeden Rasmus'la birlikte motorlu araba satışı işine başlayacak. Ölümün kaçınılmaz olduğunu bilebilir. 28 temmuz 1915 Swanny'nin doğum günü. Danca'da hiç böyle kelimelerimiz yok: terpsikhora. Yani ne demek istiyor? Bunun başkasının başına gelebileceğini. Bu konuda fazla konuşmam ama anladığım kadarıyla şu sıralarda işler pek iyi değil.Cropper'ın savaş tutsağı olduğunu umuyor. Ölecek olanlar ötekilerdir. sanırım büro işinde çalışacak. tabiî ta haftalar önce yazılmış. Bu sayılara inanmıyorum. Gelibolu'nun batısının boşaltılmasından önce postaya atılmış. doğru olmaları mümkün değil. Housman'ın ağabeyi. çünkü bir insanın ölüme hazırlıklı olamayacağını anladım. acıyı ve şoku daha da güçlendiriyor mu. Böyle inanmak. savaş süresince de düzelmesini beklemiyorum. Mogens'in okuldaki son günü. Mrs. Cropper'ın annesi dişi bir kaplan kadar kıskanç ve "o yabancı kölecik" olarak adlandırdığı Hansine'yi kabullenemiyor. kendi erkeklerinin büyülü bir hayatı vardır. sanki ölenin sonsuza dek yaşayacağını düşündüğünü anlarsın. yoksa ona mektup gönderme sıkıntısına girmezdi.30 mart 1915 Mrs. binlercesinin başına gelmiyormuş gibi. mektubun büyük bir bölümü sansürsü tarafından karalanmış. Ona terpsikhora sanatında becerikli olmasını beklediğimi söyledim. üç de kaybımız var. bu yüzden de haberleri Cropper'ın dün gizlice gelen ablasından almak zorunda. bunu kendine her gün söyleyebilirsin. gelecek ilkbahara kadar her cuma akşamı kursa gidecek. Belki de değil.
gelirken de bir sürü çirkin çocuğunu yanında getirdi. . sonra öteki soğuk aldı.Noel'e kadar bitiremem. Kocaları benim yaptıklarımı becerebilse. Aslında bütün bunları ikinci çocuğu olan Arthur isimli çilli ve şişman oğlunun doğum gününde Marie ile oynayabilmesi için ayarlamıştık.Swanny çok büyük. ama kızların yüzlerinde iz kalmasından korkuyorum. perdeye. . Sam Cropper Almanların elinde tutsak. genellikle böylesi kocakarı hurafelerine inanmasam da. o ise sigarasını tüttürerek The War Illustrated'i yutuyordu ki birden kafasını kaldırdı ve Marie için bir bebek evi yapacağını söyledi. Ama bir şekilde ertelemek zorunda kaldık. Çocukların suçiçeğini zonalı bir yetişkinden kapabileceklerini duydum.Neden Marie? dedim. "Noel'i beklemek zorunda kalacaksın. Arthur'u parçalamakla tehdit etti. mindere falan ihtiyacın olursa. Marie'ye vurunca Marie o kadar yüksek sesle ağlamaya başladı ki.Beş yaşında bir çocuk için mi? dedim. ona kendine ait bir Padanaram yapacağım. Hansine'den istersin. ellerini arkasına bağlayacağımı söyledim. Neden Swanny değil? Bütün çocuklara eşit sevgi göstermek gerektiğini sanıyordum. Bu evin eşini yapacağım. bir daha yüzünü tırnakladığını görürsem. 26 mart 1916 Hem Swanny hem de Marie suçiçeği oldu. .Bitirdiğimde yedi yaşında olacak. Gelip de benden bir şey isteme. benden bir yardım bekleme. ama kızkardeşi bu akşamüzeri geldi ve Hansine'ye müjdeyi verdi. kendilerini şanslı görecek bir alay kadın var. Evans'ı bir daha burada hiç göremeyecekmişiz gibi geliyor! Bu akşam oturma odamızdaydık. . Hansine o dakikadan beri gülücükler . Hep birlikte gülüp Mrs. Nasıl emin olabilirler bilemiyorum. onunla ne yapacağımı bilemiyorum. dedi. Evans çaya geldi.Ravensdale Caddesi'ndeki kapı komşumuz Mrs. Fazla ilgi göstermedim. kadınım. önce çocuklardan biri.Öyleyse. bebek evini bitirdiğimde iki metre olur. babası ta atölyeden duyup fırladı. Swanny dün sabah kırmızı kabarcıklarla aşağıya indi. Evans'ın Rasmus'un Arthur'a bağırmasının öcünü aldığını söylüyoruz. bana yüzünü kaşımayacağını söyledi ama o Marie maymunu. Bugünün de çok başarılı geçtiği söylenemez. ben Đki Şehrin Hikâyesi'ni okuyordum. Sanki Mrs. bir ya da iki yılımı alır. . Böyle büyümeye devam ederse. Swanny iyi ve söz dinleyen bir çocuk. Dikiş işinde ne kadar becerikli olduğunu biliyorsun. Evans zonaya yakalandı. sanırım bu defa bir gerçek payı var. Đnsanı biraz daha cesaretlendirebilirdin. bütün bunlar yetmezmiş gibi. dedim Eğer halıya. bu sabah da Marie'nin bütün vücudu kıpkırmızıydı. "Doğum günü için geç kaldın" dedim. Mrs." . Arthur.
görünüşünden sürekli olarak kullanıldığı. adam da yıpranmış gibiydi. Far?" diye sordu. Yani çizimlere başladı. yaptığı karalamalar bana Leonardo'nun eserlerinin fotoğraflarını hatırlatıyor. Üstelik Asta onları tanımıştı ya da onlardan söz edildiğini duymuştu. "Neden evimizi çiziyorsun. bu nedenle de böyle bir okuma faaliyetine başlamaya can atmıyorum. şarkılar mırıldanıyor. Swanny onu görünce. Neden ilgilenmem gerekeceğini anlamadım. çünkü ne Lizzie Roper ne de kocası güzel insanlar değildi." Ama doğru.içinde. Bir tanesi Penguin Yayınları'ndan. . Yine de her ikisinde dikkatimi çeken bir şey vardı. daktilo sayfaları bir yana. binlerce kitap sayfasının fotokopisini okumak zorunda kaldım. Belki de inanamadığım için yazabiliyorum. ya da resimlerden anlaşıldığı kadarıyla. Đçindeki boş sayfada Bir Victoria Dönemi Ailesi. sayfalarının çevrildiği anlaşılıyordu. akıllı ya da duyarlı insanlara da benzemiyorlardı. "Önce Ward-Carpenter anlatısını. gazete ya da dergi dışında bir şey okumaktan hoşlanır. Çok ince bir cilt. yeşil Ünlü Duruşmalar dizisinden bir kitaptı. Rasmus da her zamanki çatık kaşlarıyla Đngilizce cevap yerdi. yanına da beyaz boncuklarla süslü gülkurusu bir türban. Mrs. Uyanmak ve bir kâbustan sonraki o muhteşem duyguyu yaşamak istiyorum: "Doğru değil. Londra Taburu Tüfek Tugayı'nda er. Önce kitaplara baktım. Cary'nin yazdığı bir not. kitabın sırtındaki harflerse okunamayacak kadar silikti. Oysa ben elyazmaları. Artık 3. harika çiziyor. Kitabın içinden bir kâğıt düştü. diğeriyse sanki özel olarak bastırılmış gibiydi. demek istiyorum. Rasmus bu akşam bebek evine başladı. 7 mayıs 1916 Bunu nasıl yazacağımı bilemiyorum. olmadı. Đçimizden çok azı kitap. Hakkını vermeliyim. Mogens bu akşam eve geldiğinde orduya gönüllü yazıldığını söyledi. On ikinci bölüm Cary'nin vermiş olduğu kâğıtların tepesinde iki fotoğraf vardı. bildiği Đngilizce atasözlerini tekrarlamaktan büyük keyif alıyor: "Soru sorma. yalan da işitme!" Beyaz büyük benekli gül kurusu taftadan yeni bir elbise aldım. Kadın kaba. Roper'ı modaya uygun elbiseleri ve tüylü büyük şapkasıyla görmüştü. Arthur Roper ve Romen rakamlarıyla bir tarih basılıydı: MCMXXVI. Ne şömiz ne de ön kapakta bir yazı.
Ne var ki Alfred Eighteen Roper. Roper dosyası da farklı değildir. Dava ekim 1905'te Londra'da Merkez Ceza Mahkemesi'nde görüldü. Fotokopinin üzerinde belgenin aslının nerede olduğunu gösterebilecek hiçbir işaret yoktu. doğumu ve yetiştiriliş tarzıyla bir Londralı değildi. Suffolk. en yüksek avukatlık derecesi. Birinci sayfanın tepesine elle "1934" yazılmıştı. Bütün bunlar Thomas'ın beyin kanamasından ölmesiyle sona erer. ö. aşağılık davranışlar öylesine korkunç bir boyuta ulaşır ki cürüm kısa süre için de olsa. Arthur'un anılarını es geçsen de olur. Okumaya başlamadan önce tarihî dedektif hikâyeleri yazarımın yayımladığı gerçek cinayet ansiklopedisine bir göz attım. günümüzde olsa eczacı ya da eczane yöneticiliği olarak adlandırabileceğimiz bir iş yapmaktadır. Yine de Roper hakkında daha fazla şey öğrenmeye kararlıydım. Eighteen. Oğullarının çalışmasına gerek duymaz. başlıca oyuncuların aile hayatı konusunda çizdikleri resimleriyle söylediklerimizin tipik bir örneği olarak da gösterilebilir. Bir eczacının çöküşü ve batışı Büyük cinayetlerin neden olduğu ilgi ve korkunun asıl kaynağı. 1925." Ward-Carpenter kenarları kapkara bir fotokopi yığını çıktı.sonra da kitabı oku. Đlginç ikinci adını 1868'de Thomas Edward Roper'la evlenen annesinin kızlık soyadından alır. en azından oğlanlar kaderin onları bıraktığı yerden daha yukarı yükselmeyi düşünmektedir. şiddet ve kural tanımazlıkla cevap vermiştir. Thomas'ın hem annesi hem de karısı hizmetçilik yapmışken. Arthur ve Joseph. Cambridge Temmuz 1905'te karısı Elizabeth Louisa Roper'ı Londra'da Hackney'de öldürmekle suçlandı. bu koşullara olağandışı bir tepki. savunma avukatı KC Howard de Filippis olağanüstü başarılı göründü. Burada. Roper kızlarının böyle bir şey yapmaları gerekmez. rezili ve alçağı bir tragedya haline getirir. Eczane sahibi aileye reddedilemeyecek kadar iyi bir . Arthur on altı yaşındadır. bir Suffolk adıdır ve Alfred dört yıl sonra Suffolk King's Counsel. dar ve pis sokaklardaki yoksul evlerde gerçekleşir. Küçük insanların başına korkunç felaketler gelir. Gerçekten de aşağı orta sınıfın en alt sınırındaki kahramanları. Londra banliyölerindeki sahnesi. daha sonra Roper ailesinin iki oğlu daha olur. Edwards'ta doğacaktır. her üçünü de ilkokula gönderir. Burada küçük ayrıntılar büyütülür. son doğan kızın da sadece birkaç hafta yaşadığı sanılmaktadır. yine de orijinalin gerçek bir cinayet koleksiyoncusunun elinde olduğunu düşündüm. Thomas Roper. Roper'a fazla yer ayrılmamıştı: "Alfred Eighteen Roper d 1872. Edmunds. önemsizi. Bury. St. cinayetlerin içindeki olağanlıktır. belirli bir varlığa sahiptirler." Hepsi bu. Roper'lar görünürde mutlu ve saygın bir ailedir. Butter Market'ta eczane Morley's'te yardımcıdır. Anlaşılan emrinde çalışanlar vardır. cinayetlerin olağanüstü içeriğinden çok. Kazancının yerinde olduğunu söyleyebiliriz. Annesi o zamana kadar kızları Beatrice ve Maud'u doğurmuşsa da Alfred ilk erkek evlat ve vâristir. hatta belki de biraz daha fazlasıdır. Norfolk'ta Lark Nehri kıyısındaki küçük ve güzel Bury St. ortak koşulların büyük bir kentin arka sokaklarında buluşturduğu kadın ve erkekler. bu felaketler saraylarda ya da malikânelerde değil. Thomas kırk dört yaşında öldüğünde.
kitabın ekindeki albümde iki fotoğrafı görülür. Bury Mekanik Enstitüsü'nün büyük kitaplığının da devamlı ziyaretçisidir. evine bağlı sakin ve sevecen bir gençtir. Eczacılık alanında herhangi bir eğitim görmemiş olmasına karşın. Edmunds'un posta müdürü olamaz. karşı cinsten hiç kimseyi tanımamaktadır. bu evlilikten 1899'da bir oğlu. S. Southgate Sokağı'ndaki aileden kalma evde annesi ve kardeşi Joseph'la beraber otururken çoğu akşamı okuyarak geçirir. özellikle dayanıklı bir vücuda sahip olmadığı sonucunu çıkarabiliyoruz. Arthur'un aile üyeleri hakkında yazdıkları o denli övücüdür ki. Roper ailesinin adını duyurduğu tek olay Alfred Roper'ın karısını öldürmekle suçlandığı dava. Ne var ki bu umudu gerçekleşmeyecektir. Arthur'un anne tarafından dedesi William Eighteen. gözlerinin koyu olduğu anlaşılmakta. 1904'te de bir kızı olduğu yazılıdır. Ağabeyi Alfred'i düşünceli ve araştırıcı bir genç. Beccles'te ilkokul öğretmenliği yapan Arthur Roper. Model buhar makineleri üretir. Örneğin. sadece kendinden bahsedildiği 250 satır vardır. Muhtemelen Samuel bahçede çalışan bahçıvanlardan biridir. muhtemelen iki metreye yakın göründüğü dışında başka bir bilgi vermez. Ne de olsa sıradan ve gerçekten saygın bir aileyi itibar sahibi yapma merakı.öneride bulunur. 1844 yılında posta idaresinde çalışmış olabilir. bu sürede babasının daha önceki durumuna. Portre çekiminin yapıldığı 1898 yılında. kazananların da Cambridge Üniversitesi'ne gönderildiği bir yarışma kazanmayı umduğunu söylediği anlatılır. kardeşi Arthur'a göre de çok az arkadaşı vardır. Yüz hatları düzgündür. genellikle de gözleri bozulmaya başlayan annesine yüksek sesle kitap okur. Morley's'te birkaç yıl kalır. Okuldan ayrılıp dükkânda işe başlar. oysa o tarihte o görevi bahçenin kurucusu N. White Suffolk gazetesine göre Hatter Caddesi'ndeki bu görev. bu davayla sonuçlanan koşullar ve davanın sonucu olmasına karşın. erkek kardeşlerinin okuldan ayrılmalarına gerek bırakmayacak kadar para kazanmaktadır. Kitabın adı Bir Victoria Dönemi Ailesi'dir. Arthur'un bu konuda söyleyecek tek bir sözü yoktur Ağabeyi kısa kitabın birçok bölümüne hâkimdir. 1898 yılında Elizabeth Hyde'la evlendiği. Çalışkan ve sorumluluk sahibidir. ne var ki Bury St. büyükbabası Samuel Roper'ın 1830'da Bury St. Arthur'un ağabeyi Alfred hakkında verdiği bilgilerdir. yine de kitapta cinayetle suçlanıp mahkemeye çıkmasıyla ilgili tek bir cümle yoktur. eczacılığa yükselir. Alfred'in kardeşine ilkokulun yılda dört kez düzenlediği. bunları annesinin gaz sobası üzerinde doldurmaya çalışır. evlenmesinden hemen önce. Edmunds'taki botanik bahçesinin müdürlüğünü yaptığını yazar. Kız kardeşlerinden biri evlidir. Southgate Sokağı'ndaki odasında da keşif kabilinden deneyler yapar. Alfred. belirtilen tarihlerde John Deck tarafından yürütülmektedir. alnındaki koyu saçlarının dökülmeye başladığı görülmektedir. yazdığı Roper anılarını 1926'da kendi imkânlarıyla bastırır. Hodson yürütmektedir. Đçinde bugün ilgimizi çekebilecek tek bölüm. Alfred. bunlardan biri fotoğraf stüdyosunda çekilmiş bir portre. yine de annesini yaşatacak. ancak hangi renkte olduğu . diğeri de onu karısı ve çocuklarıyla gösteren bir aile resmidir. bazı gerçekleri saptırmak zorunda kalmasıyla sonuçlanmıştır. Halk Kütüphanesi'nin sadık bir üyesi. düşüncelerini biraz kuşkuyla karşılamak zorunda kalırız. neredeyse bir entelektüel olarak tanıtır. Arthur ağabeyinin dış görünüşü hakkında. H. Merdivenin en alt basamağındadır. diğeri de bir sonraki yıl evlenmeye hazırlanmaktadır. Fotoğraflarından onun zayıf ve dar omuzlu olduğunu görebiliyor. tıraşlı görünmektedir. kardeşi Arthur'a göre "kimyagerliğin" her alanına ilgi duyar. ailenin tüm erkekleri gibi uzun boylu olduğu. Eğer Alfred isterse dükkânda ona verebileceği bir iş vardır.
Maddox Morley's'e gelir. ikinci katta bir yatak odası ve bir oturma odasına taşındığında yirmi üç yaşındadır. ne cinayetten yargılanacağı ne de hayatının yirmi yılını toplum dışında geçirmek zorunda kalacağıydı. 1895 yılında Navarino Caddesi'nde Devon Villa'ya geçip.bilinmemektedir. Arthur ağabeyinin hangi koşullar sonucunda Doğu Londra'da. Roper'dan hoşlanmıştır. Alfred de öneriyi kabul eder. güzel bir evdir. oda kiraladığı binada boş odalar bulunduğunu bilmektedir. Alfred Roper tipi insanların çoğu sadece sükûnet ve tevazularıyla kendileri hakkında olduğundan parlak bir izlenim oluşturmayı başarırlar. Gerçekten de Smart Fulham'da oturmakta. Navarino Caddesi'ne taşındığını ve oturmak için Mrs. tehlikeli dönem geçene ve 1906 yılına gelinene kadar Alfred'in yaşamındaki en önemsiz ayrıntıları sıralamakla yetinir. Butter Market'taki Morley's'te yönetici olarak çalışmaya başladığından birkaç yıl sonra Arthur kaç yıl olduğunu belirtmese de aradan altı yıl geçtiğini hesaplıyoruz. Bu odalar için haftada yirmi beş şilin öder. Devon Villa bodrumun dışında dört katlıdır. Hyde'ın evini neden seçtiğini açıklamaz. kahvaltı. yerleşir yerleşmez de uzun süre oturabileceği bir ev aradığı anlaşılmaktadır. bu nedenle ağabeyinin gençlik yılları hakkında fikir sahibi olabilmek için onun anlattıklarından başka dayanağımız yoktur. Maddox'un da ortağı olduğu Londra'daki Supreme Remedy Company Alfred'e bir iş önerisinde bulunur. Maddox ertesi gün teşekkür etmek için eczaneye uğrar. Alfred'i bu öneriyi kabul etmemeye iten neden bilinmemektedir. Maddox'a herhangi bir merhem vermek yerine dolamayı yarar ve parmağa öyle usta bir pansuman yapar ki. Maddox'un bu sorununu da halleder. Alfred. Burun kemeri üzerinde görünen soluk iz Arthur'un gözlük taktığı anlamına da gelebilir. annesini merdivenlerden yukarı ve aşağı taşımış. Belki de Robert Maddox. Hackney'de. Alfred Roper'ın bu iş önerisini kabul etmiş olacağı kuşkuludur. Londra'da geçici bir süre için Gray's Inn Sokağı'ndaki bir otele yerleştiği. Anne Roper birkaç hafta önce ölmüş olmasa. metroyla Walham Green ve Charing Cross arası on beş dakikadır. Mr. Arthur'un anılarının satır aralarından Alfred'in kaçış fırsatı yakaladığından belki de zenginliğe gidebilecek bir yolda adım atmaktan memnun olduğunu çıkarıyoruz. En azından Arthur Alfred'in neden iş değiştirdiği konusunda hiçbir görüş ileri sürmez. Fulham'a yerleşmiş olsaydı. Nedeni ne olursa olsun. parmağındaki ağrı için bir ilaç ister. Alfred'in bir ilaç reklam şirketine müdür yardımcısı olarak atanmasında bir rolü olup olmadığını bilmiyoruz. Alfred. burada söylenebilecek tek şey. bu arada da Alfred Roper'a kronik nezlesine de bir çare bulup bulamayacağını sorar. onunla ilgilenen Alfred Roper'dır. hatta yemeğini bile hazırlamıştır. Bütün bunların. Şimdi kardeşi Joseph de evlenmek ve karısını Alfred'in de oturduğu Southgate Sokağı'ndaki eve getirmek üzeredir. Alfred'in yaşadığı bölüm yüksek tavanları ve büyük pencereleriyle geniş. bilgisizlikten. Tam tersine. Alfred. Đşe gidip gelmek kolaydır. bir lokantada yedikleri yemek sırasında Alfred'e Fulham'ın yerleşmek için uygun bir bölge olduğunu anlattığını belirtir. çay ve akşam yemeği de bu fiyata . muhtemelen de daha sonra gelişen olayların yarattığı endişeden. Supreme Remedy'nin çalışanlarından biri olan John Smart duruşmada yaptığı tanıklıkta.Alfred kente gelen ve Angel Hill'deki Angel Inn'de kalan Robert Maddox'la tanışır. belki de fotoğraf çektirirken gözlüklerini çıkarma gereğini duymuştur. müşterisinin memnun ayrılmasını sağlar. Gerçekten de onu yalnız bırakıp gitmeyi kabul edemeyecekti Son yıllarda Alfred ev işlerinin büyük bir bölümünü üstlenmiş. daha sonra Strand'den ve Covent Garden'dan geçerek işe gidilebilmektedir.
sahiplerinin varlığı ve lüksüyle krallığın. Kuzeyde. muhtemelen de tüm dünyanın önünde" olarak tanıtırdı. Bize anlatılanlara göre yoksullar her zaman çevremizdedir. Hackney bir işadamının Londra dışında oturabileceği. içinde pazarıyla canlı bir alışveriş merkezidir. daha yoksulluğa doğru bir gidiştir. bir odaya dört kişi doluşmuş. Mare Sokağı'nın "yanlış" tarafının hemen batısındadır. Buradaki eğilimin dışa yönelik olduğu. Alfred Roper'ın taşındığı gelişmiş Londra banliyösü işte böyle bir yerdir: yoksulluk ve ağır işçilik. yüzyılın ikinci yarısında Hackney'de eğilim. Hackney'de atlı tramvaylar. XTX. kira ödemede bir sorunu olmayacağı anlaşılır. eşleriyle birlikte kiliseye giden yerli halk. görece konfor ve orta sınıf değerleri. Homerton High Street ve çevresinde uzun zamandan beri bakımsız fakir mahalleleri vardır. karmakarışık bir düzende yaşayan göçmenler. Hackney Common az ötededir. South Mill Fields. . daha yoksul sınıflar yararına vakıflar kurduranlar. Hackney'nin zarif kilise ve ibadethanelerini yaptıran. Mrs. Örneğin istatistikler. Eğlence bakımından müzikholler. aralarında Marie Lloyd. arabalar çalışır. Đşçileri kente taşıyan London Fields tren istasyonu bir taş atımı uzaklıktadır. nüfusun 1881 ve 1901 arasındaki yirmi yılda 163 681'den 219 272'ye yükseldiğini gösterir. tiyatro ve operalar vardır. 1891 yılında bir odada dört ya da daha fazla kişiyle birlikte oturanların sayısı 3 000. Hâlâ direnen ve eski büyük malikânelerde yaşayan orta sınıfla giderek yoksullaşan işçi sınıfının mahalleleri arasındaki sınırlardan birisi de Mare Sokağı'dır. Dalston Tiyatrosu ve Islington'daki Grand'de dram ve komediler oynanır. bahçelerin arasında da parklar ve hayvanların otladığı çayırlar yer aldı. oturma odasından. işte bu evlerin sahipleriydi. Yılda 150 pound aldığı düşünülürse. bowling sahası ve göl yürüyüş mesafesindedir. Odasının temizliği yapılmakta. Bölge bahçeler içinde büyük evlerin yapıldığı bir banliyö haline geldi. yemeği hazırlanmaktadır.dahildir. kentteki işine de zamanında varabileceği en uzak yerleşim bölgesi olarak gösterilebilirdi. Demiryolları hızlı yolculuğa olanak tanımadan önce. merkezden kovulanların Lea Nehri'nin tam kurutulamamış bataklığı kenarındaki yıkık gecekondulara yerleşmek zorunda kaldığı bellidir. Hackney Wick and All Souls' ve Clapton gibi bölgeler gerçek teneke mahalleleridir. Hackney'nin yerli fakirleri Homerton High Street ve Wells Sokağı etrafında yaşamaktadır. Alfred Roper'ın buraya yerleştiği dönemlerde Hackney oldukça yoksuldur. Đnsan Mare Sokağı ve Kingsland High Street'teki büyük mağazalarda her istediğini bulabilir. üç ya da daha fazla kişiyle oturanların sayısı da yaklaşık 8 000'dir. Odalar lüks olmasa da uygun biçimde döşenmiştir. "arabalarını buradan tutan insanların yüksek sayısından da anlaşılacağı gibi. Sinema salonlarının görünmesi için 1906'yı beklemek gerekse de Stoke Newington Caddesi'nde Yeni Alexandra Tiyatrosunda. Yüzyılın sonlarında. Hackney eskiden "soyluların ve aydın sınıfının evleriyle" ünlü bir kasabayken sakinleri arasında o kadar çok tüccar ve seçkin insan vardı ki. nüfusu da gereğinden fazla artmıştır. Navarino Caddesi. Hackney Empire tanınmış bir salondur. Vesta Tilley ve Little Tich'in de bulunduğu ünlü müzikhol yıldızlarını sahneye çıkarır. Hyde'ın evi de Stanford Hill'e taşınan bir kent tüccarının evidir. yüksek ağaçlı bahçeler arasından London Fields görünür. Victoria Park kentin kriket alanıdır. London Heights çevresinde şiddet hüküm sürerken. Çoğu tiyatro Noel'de pandomim gösterileri sergiler. Matthew Rose and Sons mağazası da aralarında bir çay salonunun bulunduğu çeşitli hizmetler sunar.
Miss Cottrell'e göre birçok kez alkolün kalbine yararlı olduğunu söylemiştir. Evde on iki odanın dışında geleneksel bölümler vardır. Mrs. Ne var ki nişan bilinmeyen bir nedenle bozulur. Eve yaşlı bir Polonya ya da Rus göçmeni olan ve ikinci katın büyük bölümünde oturan Joseph Dzerjinski'yle birlikte. birinci kattaki bir odada kalır. kiremit rengi mermerden tabanıyla holün gösterişli olduğu söylenebilir. yanından evlenmek için ayrılan daha yaşlı bir kadın çalıştırmıştır. Bunlardan Miss Beatrice Cottrell. Çıktığı odalar Upton adlı evli bir çifte kiralanır. Bazıları da kızın. Bazıları kızına bir koca bulmak peşinde olduğunu ileri sürer. Mrs. Mare Caddesi'ndeki Dolphin Tavernası'nda Joseph Dzerjinski'yle birlikte içki içmek dışında çok az şey yapmasına izin veren önemli bir kalp rahatsızlığı olduğunu iddia eder. bu nedenle de on üç yaşındaki Florence Fisher annesinin South Mill Fields'ta. Roper'dan birkaç ay önce Devon Villa'ya geldiğinde henüz çocuk denecek yaştadır. Hyde daha sonra iki kiracı daha alır. mutfak ve kilere. Dzerjinski'yle aynı katı paylaşan konserve et ürünleri tüccarı Goerge Ironsmith'in Lizzie Hyde'la nişanlı olduğu. Zemin kattaki iki salon geniş ve yüksek tavanlıdır. yukarı katlara kömür taşınması. Daha dar bir merdivenle aşağıya. Mrs. yanında yaşadığı adam Mrs. Maria Sarah Hyde. kendini eski bir saray terzisi olarak tanıtan yaşlı bir hanımdır. 1895 yılında elli yedi yaşlarında bir duldur ya da kendini dul olarak tanıtan bir kadın. iyi bir iş bulduğu için kendini mutlu sayar. Hyde. bütün bu insanların geçmişi ve özelliklerinden bahsetmenin sırası geldi. bulaşık ve alışveriş onun görevidir. En sevdiği içki cindir. Hyde'ın verdiği hizmetler karşılığında bu eve gelmiş olduğudur. ama alkole dayanıklı olduğu. şimdiye kadar hiç kimsenin onu sarhoş görmediği söylenir. bir yıl içinde evlenecekleri de söylenir. tek hizmetçisi olan Florence Fisher'a düşer. Maria Hyde. Ev dört katlı geniş bir binadır. bir de hizmetçilerin yattığı penceresiz aralığa inilir. arıtma istasyonunun yanındaki evine yakın. Kocasından söz ettiğini duyan olmamıştır. o zamanın çok kullanılan deyimiyle "olması gerekenden daha iyi olmadığını". . Bir yıl önce okulu bırakmıştır. Hackney salonlarının sadece yüzde ikisi evlerinde hizmetçi bulundurur. Çocuğa ya da çocuklara ne olduğu bilinmez. iki kat üstündeki. Hyde'ın ücretini bu evle ödemiştir.Artık Mrs. Mrs. beş yıl önce Devon Villa'ya yerleştiğinde nereden geldiğini bilen de yoktur. Mr. O dönemde yemek yapma işi Maria ve Lizzie Hyde arasında paylaşılır. Hyde'a ait olduğu kuşku götürmez. Hyde. herkesçe Lizzie olarak bilinen. Florence'tan önce. Hyde. oturma odası istendiğinde akordeonlu bir kapıyla ikiye bölünebilir. giriş merdivenlerinin ve bahçenin süpürülmesi. Ironsmith de çalıştığı et ihracat şirketinin merkezinin bulunduğu Amerika'ya gider. Alfred Roper'ın yerleştiği ev ve kiracıları. Odaların temizliği. Genel kanı. Dzerjinski'nin komşusu ise konserve et ürünleri tüccarı George Ironsmith'tir. Diğer bir anlatımla. birinci kata yerleşen. şimdiye kadar hiç evlenmemiş olmakla birlikte en az bir çocuk doğurduğunu iddia eder. daha görkemli günlere tanık olduğu bellidir. Evin neredeyse bütün işleri. Elizabeth Louisa adlı kendi kızını da getirmiştir. En azından alt katlarda merdivenlerin görkemli. ailesi. Evin Mrs. dördüncü katın tümünü kendi kullanımına ayırmıştır.
ince bir burnu." Lizzie akşam olunca dört gözle kocasını bekler. Kitap Alfred konusunda oldukça önyargılıdır. dolgun küçük dudakları.1895 yılında Lizzie Hyde yirmi dört yaşında olduğunu söylemektedir. iri ve parlak gözleri. 1898 ağustosunda Güney Hackney'deki St. Odasında kimya deneyleri yapmasına. Onun günümüze kadar gelen birkaç fotoğrafıdan oldukça güzel bir kadın olduğu. Hyde'ın kızının arkadaşlığının da keyfine varmaya başlamıştır. evliliklerinden önce. hiç olmazsa bir süre için özen gösterir. kesin olansa. evde kalarak işlerin yapılmasında yardımcı olduğu bilinmektedir. bazen gece kaldığı da bilinen "bir beyefendi". böylece de Albertla arasında yedi yaş bulunduğu apaçıktır. Miss Cottrell'e göre yemekler daha düzenli. Daha sonra karşılaştığımız ilk kesin bilgi. Alfred Roper parlak bir kiracı olarak işte bu eve taşınır. şapkacılık yapmış. kardeşi Joseph'in doğum sırasında ölen karısının cenazesine katılmaktır. boynu kuğu gibi uzun ve ince. görünmez olur. Bir komşunun yazdığı bir gazete makalesi ve Miss Cottrell'den kalan anılara göre. zaman geçirmeden kendine daha uygun bir yer aramasını önerir. ev kendisinin olmasa da odasının büyüklüğünün ve manzaranın tadını çıkardığı kuşkusuzdur. bir kumaşçı dükkânında yardımcılık. daha önce de bir terziye çıraklık etmiştir. "onun için değildir. Daha da şaşırtıcı olanı evlenmesinden altı ay sonra. yoksa kibirinden mi kaynaklandığını söylemek imkânsızdır. evi sık sık ziyaret eden ve Miss Cottrell'in deyimiyle. burası kendisi gibi kaybedilecek bir şeyi olmayan yaşlı kadınlar için uygun olsa da. Tek bilinen Supreme Remedy Company'de müdürlüğe yükselerek maaşına haftada bir pound zam yapıldığı. Fulham'da olduğu gibi. Oval bir yüzü. Evdeki herkes daha ilk görüşte onun ne kadar uygun bir insan. Ne var ki Miss Cottrell Alfred'in Navarino Caddesi'ne yerleşmesinden bir hafta sonra. kiracı olarak gelmesinin ne denli iyi bir tesadüf olduğunu düşünür. London Fields'tan Londra'ya gitmek çocuk oyuncağıdır. Belki de bu arada Mrs. temizlik daha belirgin olmuştur. ona karşı davranışlarına. Açık renk saçları gürdür. Bu yolculuğun nedeni. Hayatında ilk kez büyük bir evde yaşamanın. burada mümkün olduğunca kısa süre kalmasını öğütlemeyi de bir görev bilir. çevrede çeşitli işlere girip çıkmış. hatta çocuklarının doğumuna kadar paylaştıkları mutluluk kırıntılarının yerinde yeller eseceğidir. yolun sonundaki yaya bölümündeki tek fark. John's Kilisesi'nde kendinden büyük Elizabeth Louisa Hyde'la evlendiğidir. Bu doğum insanda Lizzie Hyde'ın Alfred'i evlilik tuzağına düşürdüğü izlenimi uyandırır. ancak güzelliğinin zaman ve sert koşullarla biraz yıpranmış olduğu görülür. kalın ve biçimli kaşları vardır. Howard de Filippis'in iddia ettiği gibi masumiyetinden mi." Alfred'in bu uyarıyı ciddiye almadığını söylemek gereksiz. Evliliklerinin ilk günlerinde Alfred karısının "üzerine titrer. nedendir bilinmez. Bunun onu duruşmada savunan Mr. Bu kadarla da kalmaz. düzgün çizgileri. çoğu kez Alfred'e . vücudu hafif dolgundur. kuzey yerine güneye yönelmektir. Beatrice Cottrell daha sonra Devon Villa'daki hayatını ayrıntılarıyla anlatan bir kitap yazıp bastırır. buharlı makineleri için mutfaktaki ocağı kullanmasına göz yumulur. Geçen üç yıl süresince Alfred'in yaşadıkları konusunda çok az bilgimiz var. 1895'te ev dışında para karşılığı çalışmadığı. O günlerde evdeki bütün kadınlar. onu daha önce hiç alışmadığı bir biçimde kollamaktadır. Ancak söylediğinden en az altı yaş daha büyük olduğu. Lizzie Hyde'ın arkadaşı olan. 19 şubat 1899'da bir oğlunun olmasıdır. bütün bu süre boyunca da Suffolk'a sadece bir kez gittiğidir.
Alfred'in gelişinden önce sıkça görülen "beyefendi" arkadaşı tekrar ziyaretlere başlar. Marta ve Dzerjinski. iş arkadaşlarından üstün bir insandır. hastabakıcının işine son verildiğinde. doğru dürüst beslenmez. genellikle arabayla gelip Lizzie'yi çağırır. Beatrice Cottrell evin o günlerde giderek daha pis görünmeye başladığını anlatır. Cora Green'e göre Lizzie Roper çocuğuyla hiç ilgilenmez. kendisi de güçsüz kalbinin bütün bu basamaklarda fazla yorulduğunu ileri sürerek Dzerjinski'nin yanındaki odaya yerleşir. deyim doğruysa "eli ekmek tutan birisini" bulan kayınvalidesi Maria Hyde'ın Miss Cottrell'in de yanında. Dzerjinski'yi aşağıya. Bütün bunlar ilk çocukları Edward Alfred'in doğumuyla kesilir. Alt kat odalarını diğer kiracılarla paylaşmak. Ne var ki bu bağlılık uzun ömürlü olmayacaktır. Bir de gürültü vardır. Bununla da kalmaz. sık sık da Hackney Empire'a gider. başkalarının yanında kocasının boynuna sarılıp öpmesinden rahatsız olduğunu söyler. Mrs. özellikle de ailesinde. Cora Green'e yatak odası duvarlarında böcekler gezindiğini anlatır. Alfred bir eş ve bir çocuk sahibi olmakla birlikte. Lizzie'nin artık mutfakla ilgilenememesi nedeniyle verilen yemeklerin kötüleştiğinden de yakınırlar. on altısına yeni giren genç kız bütün boş zamanını Mrs. O iki üç yıl içinde Lizzie'nin birden fazla arkadaşı olduğu kesindir. daha sonra. Lizzie'nin her türlü annelik içgüdüsünden yoksun olduğunu. eskiden Alfred'in oturduğu odalara geçirir. annesinin de onayıyla Maria'ya bırakır. Hastabakıcı tutmak Alfred'in olanaklarını zorlamaya başlar. Mana Hyde'ın arkadaşıdır. Alfred'in durumunu daha da güçleştirecek gibidir. Cora Green. Alfred ve Lizzie de onun bölümünü devralır. sonra da günlerce yataktan çıkmaz. bu nedenle de sık sık eve gelip gider. Florence Fisher aynı zamanda hem evi temizleyemeyecek hem de çocuğa bakamayacak kadar yüklüdür. ancak dördüncü katı kapadığında verdiği izni geri alır. Bu adamın. Miss Cottrell. Komşulardan Cora Green. artık oda kiralamaktan vazgeçmek istediğini belirtmesi. Mrs. Çocuk pistir. Mr. Kayınvalidesi başlangıçta istemeden de olsa en üst kattaki odalardan birini kimyasal deneyleri için kullanmasına izin verir. Alfred ve Lizzie çoğu kez birlikte eğlenir. Bunun yanı sıra. bebeğin durmaksızın ağlamasıdır. Alfred'in beraatından sonra bir gazeteye "kendi öyküsünü" anlatırken. Devon Villa'da dört yıl daha kalır. Üstelik annesi de ağır hastalanmıştır. Cora Green'in Lizzie'nin "Bert" diye seslendiğini duyduğu bir adam.değişik ve sevgi dolu adlarla seslenir ya da onun için yapacağı hiçbir şeyden gocunmayacağını anlatırken duyulur. Çoğu kez provalarını gecenin geç saatlerine kadar sürdürür. Dzerjinski bir çeşit akordeon virtüözüdür. Alfred bazen Dolphin'e karısı ve kayınvalidesiyle birlikte gelir. Lizzie Roper'ın yaptıklarını bazen gösteriş amaçlı bulduğunu. Hyde Upton'lardan sonra yeni kiracı bulmak için girişimde bulunmaz. Đki çift. Upton'ların evden ayrılmalarının bir nedeni de. Koca bir katı temiz ve nemsiz tutmanın çok pahalı olduğunu söyleyerek dördüncü katı tamamen kapatır. birlikte müzikhollere. Hem akordeon gürültüsü hem de duvarlardan aşan gırtlaktan çıkma sesler giderek dayanılmaz olur. gençliğinde çeşitli müzikhollerde konserler vermiştir. Miss Cottrell'in sözünü ettiği. gelen belki de bir başkasıdır. Sonunda Alfred bir hastabakıcı tutmak zorunda kalır. Fisher'ın Lea Bridge Caddesi üzerindeki derme çatma evinde geçirir. Green'in erkek giyim mağazası yöneticisi olarak . çocuğuna bakmayı bile beceremediğini anlatır. çocuğunu ve kendini öldüreceği tehditleri savurur. yemeklerini onlarla birlikte yemek zorundadır. Lizzie büyük krizler geçirir. Upton. Rus ve Alman göçmenlerine odasında Đngilizce dersi verir. küçük oğlunun bakımını önce hastabakıcıya. Alfred ideal bir koca. ev koşulları evliliğinden öncesini aratır görünüştedir. bir süre sonra da gelişmesi yavaşlar. Mrs.
Bir kere çocuğunu kendi emzirir. Oğlu parasız ilkokula ya da benzeri bir okula gitmeyecektir. John's Kilisesi'nde vaftiz edilerek Edith Elizabeth adını alır. koşulların oğlunun üniversiteye gitmesini engellemelerine izin vermeyecektir. Ondan bahsederken ahlakçı yönü ağır basar. ancak genel mutsuzluğu ve giderek bozulan sağlığı Fulham'ı yaşanacak uygun bir yer olarak öneren John Smart'ın da gözünden kaçmaz. Kendi başından geçenlerden ders almıştır. belki de oğluna karşı beslediği aşırı sevginin nedenidir. geceleri de iyi uyuyamamaktan yakındığını hatırlar. kitabı çıktıktan sonra hakaret davası açmadığı için kendini şanslı addetmelidir. ne var ki Ironsmith Mrs. küçük kız St. bazı uzun boylular gibi kamburu çıkmıştır. Bu ilgi. Alfred. Ona göre Alfred aşırı zayıflamış. gururla komşularına gösterir. Green'i tanımamış gibi davranır. hemen tanır. eve geldiğinde Lizzie'yle birlikte uzun saatler geçirir. Maud'la hiç karşılaşmadıkları düşünüldüğünde. Yine de ağustosta önemli iki gelişme yaşanır. Alfred. Heyecanla beklenen yaz tatilinin gerçekleşip gerçekleşmediği bilinmemektedir. terbiyesiz ve küfürbaz biri" olarak anlatır. zamanının ve sevgisinin çoğunu oğlu Edward'a ayırmaktadır. dâhice davranışları ve öğrenme becerisiyle ve çocuğun yaşından büyük yorumlarından alıntılarla doludur. oğlu Edward'a karşı gösterdiğinden çok farklıdır. Edward'ın olağanüstü bir çocuk olduğuna inanır. Alfred Roper işinden atılır. Kızından gurur duymakla birlikte. Edward'ın dokuz aylıkken yürümesi. Lizzie Roper 1904 mayısında bir çocuk daha doğurur. ev sahibesiyle tartışıp onu bir randevuevi işletmek ve kendi kızının ilişkilerine aracı olmakla suçladıktan sonra Devon Villa'dan ayrılır. Maud'a yazdığı mektuplarda oğlunun daha dört buçuk yaşında okumayı öğrendiğini. Smart'a ailesinin daha da kalabalıklaşmasını istemediğini.tanımladığı Herbert Cobb olması gerekir. basit toplamalar yaptığını anlatır. Gerçekten de mektupların çoğunda Edward dışında başka şeye pek yer yoktur. sahtekâr. ablası Maud'a yazdığı ve bu satırların yazarının elinde bulunan mektuplar Edward'la. Middlemass ve benzerlerinin ziyaretleri. Alfred'in. bu "sevgiler"in ne kadar boş bir mesaj olduğu açıktır. Miss Cottrell. Lizzie'nin arkadaşları bu kadarla da kalmaz. 1903 yazının sonuna doğru onu Devon Villa'dan çıkarken görür. babası gibi yanlış hesap yapmayacak. Green evden ayrılarak yurtdışına giden konserve et ürünleri tüccarı Ironsmith'in de arada sırada Lizzie'yi ziyaret ettiğini ileri sürer. Cobb. tüm kazancını Edward'ın eğitimine harcamak niyetinde olduğunu söyler. çok varlıklı olduğu söylenen orta yaşlı bir işadamıdır. Plume of Feathers'ın sadık müşterisi Percy Middlemass. saygısız. Mrs. Smart'a göre Alfred mutlu görünür. Edith'i çocuk arabasına koyarak sokağa çıkarır. "insan kılığında bir şeytan" ya da "hafif kadınlarla dolaşan. Maud'a sevgilerini gönderen Alfred'in yanında görülür. Lizzie ve bebek Edith'in adları sadece mektubun sonunda. hiç olmazsa bir süre için kesilmiş gibidir. on sekiz aylıkken anlaşılır biçimde konuşması da oğlunun ne kadar akıllı olacağının belirtileridir. "yuva yıkıcı". Miss Cottrell de bu adamı iyi tanır. Smart onun ara sıra midesinin kaynadığından. toplumumuzdaki babaların çoğundan fazla ilgi gösterir. Annesinin aldırmazlığı nedeniyle kavruk kalan oğluna. onun güzelliğiyle. . heyecanla ağustosta ailesini Margate'e yaz tatiline götürmekten söz eder. Daha baştan itibaren Lizzie'nin kızına olan davranışı. O dönemlerde karısının yaptıklarının farkında olup olmadığını bilemiyoruz. Tabiî Alfred'in de her gün on iki saat boyunca ev dışında olması Lizzie'ye istediği gibi eğlenme fırsatı verir.
her ne kadar Lizzie daha sonra kocasını "işlettiğini" söylese de aklına kurt düşmüştür. Alfred'in yanında oğlu Edward da vardır. Robert Maddox'un şirketin paralarını zimmetine geçirerek Avrupa'ya kaçtığı sanılmaktadır. Edith Roper'in Alfred'in kızı olmadığını da iddia eder. Bunlardan birincisi. Tartışmalarından birinde bunu karısından duymuş. gerçekten de tek arkadaşı olarak kalan John Smart. görünürde bir para kaynağı da yoktur. Kısa bir süre sonra Cora Green de mahalleden ayrılır. bir ev ötede olan biteni izleyemez. Doğrudur. Bakması gereken büyük bir ev. Yine Mrs. Dzerjinski'yi kiracı olarak saymazsak bu hareket Maria'nın ev sahibeliği hayatının sonudur. paralarını ister. daha sonra nişanlısı olarak tanıtacağı Ernest Henry Herzog adlı bir gençle "çıkmaya" başlar. Green'e göre bir gün yeni bir kavga patlak verir. Đşler 1905 baharında değişmeye başlar.Bize Miss Cottrell'in Maria Hyde'la ilişkisinin ayrıntılarını gösteren. Fazla uzağa gitmez. Kendisi de göçmen torunu olan Herzog. Maddox Fransa'ya gitmemiş. Mrs. eleştirmektedir. kilerde ya da kendi odasında geçirir. Miss Cottrell'in çok aşağılayıcı iddiaları hesaba katılmazsa. üst kattaki odaları temizlemediğinde zamanının çoğunu mutfakta. Supreme Remedy iflasının Alfred Roper'a büyük bir darbe indirdiği tartışılmaz. Ancak Florence çevresiyle ilgili bir kız değildir. bağrışmalar. bunlarla ilgilenmez. Şirketin tek bir penisi bile yoktur. Edith'in babası olmadığına artık inanmaya başladığıdır. Florence Fisher hâlâ oradadır ve Roper Davası'nın en önemli tanıklarından biri olacaktır. Şimdiyse sadece Maria Hyde'ı kızına arabuluculuk yapmakla suçlamakla kalmaz. daha sonra da Dzerjinski'nin yardımıyla Miss Cottrell'in eşyalarını aşağıya indirip sokağa bırakır. Ne var ki sonunda Florence'ın kendine ait bir özel hayatı olmuştur. "beyefendilerin" ortada görünmemelerine karşın. Sevgilisinden bir yaş küçük. Bu buluşmalarında Smart'a son derece önemli iki haber verir. "Böyle giderse". Green'e göre Miss Cottrell bir süreden beri Lizzie Roper'ın ahlak anlayışını. duvarlarda böcek kaynadığını. Şirketin müdürler dahil dokuz memuru işlerini kaybeder. Şirketin büyük miktarda borcu birikmiştir. daha da ötesi. Miss Cottrell evin pis olduğunu. Lizzie'nin bir sokak kadınından farksız davrandığını ve Alfred Roper'ın gerçeği öğrenmesi gerektiğini söyler. Alfred'in yeni işi yürüyebileceği bir mesafede Bethnal Green'de Cambridge Heath Caddesi'ndedir. ABC Çayevi'nde bir araya gelirler. Lizzie'nin taşımakta olduğu bebeğin de . Cora Green'in "gazetecilik" merakıdır. ki katmamak doğru olur.eve yakınlığıdır. Stoke Newington'a yerleşir. Alfred iş aramaya başlar. Ağustos başlarında Supreme Remedy Company ani bir kararla ticaretten çekilir. Bir yıl boyunca Devon Villa kalın bir giz perdesinin altında kalır. ona her şeyi anlatacaktır. bu nedenle de Herzog adının konumuzla başka bir ilgisi kalmayacaktır. sonunda da mercek üreticisi Imperial Optics Ltd. Üst katlarda tartışmalar. ara sıra dostu Maria Hyde'ı ziyarete gelse de artık komşusu değildir. nisanda Roper'la buluşur. Annesi öldüğünden Marshes'ta ziyaret edebileceği bir ev kalmamıştır. Dzerjinski'nin kira ödediğini düşünmek saflık olur. Maaşı bundan önceki işinin yarısıdır Imperial Optics'in Supreme Remedy'yle karşılaştırıldığında tek üstünlüğü -eğer buna üstünlük denebilirse. ama bir sınıf yukarıdadır. sonunda hiç evlenmezler. Alfred'in arkadaşı olan. alacaklılar sokakta toplanır. Islington'da varlıklı bir ailenin hizmetindedir. üstelik o dönemde ev dışında ilişkileri de başlamıştır. suçlamalar da olsa. beş yetişkin ve iki çocuk vardır. Maria ona evi terk etmesini söyler. Şirketi'nde bir memurluk bulur. Alfred uzun zamandan beri Edith'in babası olmadığından şüphelendiğini. Dover'da trenden indikten sonra bir oda tutmuş ve intihar etmiştir.
Evlenmekle aptallık etmiştir. Lizzie'yi ve kızını geride bırakmak. aynı zamanda da siroza yakalandığı ortaya çıkmıştır. yeni bir hayata başlamış olacaktır. bir ay içinde başvurması koşuluyla Alfred'in işe alınacağından emin olduğunu söylemiştir. yakındaki Alman Hastanesi'ne götürülürken yolda ölür. Highbury'deki ablasını ziyarete gitmekte olan Joseph Dzerjinski. Böylece Alfred karısını ve çocuklarını kayınvalidesinin baskısından kurtarmış. 1905 yazı çok sıcak geçer. Alfred'in kafasından geçenler hiç de böyle değildir. Isı gölgede kırk dereceyi bulur. tabiî işe kabul edilirse Cambridge'deki yeni işine başlarken. Lizzie'yi bir "hastalık" nedeniyle "tedavi" etmekte olduğunu açıklar. Imperial Optics'teki memur arkadaşlarından birinin amcası yakında bu anlattığı işten emekliye ayrılacaktır. Tarih 1905 temmuzunun başlarını göstermektedir. Bu arada da Smart'a bir sır verir. Smart Alfred'i kararından vazgeçirmek için elinden geleni yapar. Dostunu yatıştırmak için Edith'in babasına çok benzediğini söylemeye çalışsa da Alfred'in düşüncelerini değiştiremez. kendisiyle ilgisiz bu aileyi daha fazla beslemesinin bir anlamı olamayacağım anlatır. ama bu evliliğinden hiç olmazsa Edward'ı kazanmıştır. Adını saydıklarından birine bakmaktan kısa süre sonra kurtulur. Bildiğimiz kadarıyla Alfred'den cenaze masraflarını üstlenmesi beklenmiş. Gazeteler sıcaktan çıldıran insan haberleriyle doludur. tutum ve davranışlarını değiştirmelidir. yetmiş sekiz yaşına girmiş olacaktır. Roper da elinden geleni yapmak zorunda kalmıştır. Smart Lizzie'nin hastalığının ne olduğunu sorduğunda. Navarino Caddesi'ndeki eve dönerken rahatsızlanır. Otopsi sırasında Joseph Dzerjinski'nin önemli bir kalp rahatsızlığı olduğu. Gün boyu Devon Villa'nın tüm pencereleri. Tüm ısrarlarına rağmen Alfred en küçük bir geri adım bile atmaz. Eczacılık deneyimi ona yapması gerekenleri öğretmiştir. Smart duyduklarına çok şaşırır. kendini "bayılır gibi" hissettiği şikâyetlerini.kendisinden olmadığına inandığını anlatır. Baygın bir halde yerde yatarken bulunur. sıcak dayanılacak gibi değildir. bütün kardeşleri içinde kendine yakın hissettiği ablası Maud da kocasıyla birlikte kentin hemen dışında. Adı Hodges olan arkadaşı. Hayır hayır. Devon Villa'daki her şey sinirine dokunmaktadır. üstelik cinayet ve çocuk ölümleri de görülmedik oranda artar. aşırı cinsel arzu duyduğunu anlatır. Alfred "burnunu bu pislikte tutmanın" haklı bir sebebi olamayacağını. Sürekli olarak yorgun olduğu. Alfred'e zaman geçirmeden işe başvurmasını öğütler. Açılan soruşturma dikkatsizlik sonucu ölüm raporuyla tamamlanır. sabah kusmalarını . ön ve arka kapısı ardına kadar açık bırakılmasına rağmen. diğer erkeklere olan açlığını törpülemek ve cinsel arzularını bastırmak için karısına hidrobromid tedavisi uygulamaktadır. Fen Ditton köyünde oturmaktadır. Onun niyeti. Eğer Lizzie onunla birlikte olmak istiyorsa. kendini tek çocuklu dul bir adam olarak tanıtmaktır. ne olursa olsun ilk fırsatta Maria Hyde'a ve Joseph Dzerjinski'ye bakmaktan kurtulacaktır. Cambridge'deki büyük ve gelecek vaat eden bir dükkânda yakında bir eczacılık boşalacağını duyduğudur. Smart'a verdiği ikinci haber. Roper karısının nemfoman olduğunu. Lizzie'nin kendisinden beklentilerini. Daha sonraki bir buluşmalarında. Tek çocuk olarak oğlu Edward'ı yanına alacağı kesindir. bu işi bir gazete ilanında okumamıştır. Joseph Dzerjinski o ayın sonuna kadar yaşasa. Smart duyduklarına çok sevindiğini söyler. Üstelik. Hayır.
ön kapının zilini çalarak para kutusunu unuttuğunu söyler. Florence'ın iç karartıcı bir evde. çay ve . işine devam etmesini söyleyerek yıkamak için çamaşırlarını toplamasını söyler. O ayın ikinci haftasının başında Florence'a işten çıkarıldığını bildiren Lizzie değil. 27 temmuzdan itibaren. güçlü kuvvetli bir genç kadındır. Lizzie de Alfred'in planlarından haberdar değildir. Diğer yandan. pis ve sağlıksızdır. Hyde. Florence'a göre Alfred'in ona söyledikleri bunlardır. kısa süre için yeni bir işe girmek istememektedir. Daha sonra Alfred çıkagelir. "ev kurmak" ve "aile hayatına dönüş" gibi kavramlar kullanır. Leeming'den. 31 temmuzdan sonra Florence'ın hizmetlerine gerek kalmayacaktır.ve sürekli uyuşukluğunu yeterli belirti olarak kabul etmezsek. Belki de hâlâ bir sonraki baharda gerçekleştirmeyi umduğu evlilik nedeniyle. Maud Leeming'e yazdığı mektupta Lizzie'nin adı sadece -yine. Florence'a sol kolu ve göğsündeki ağrılardan yakınır. O dönemde yirmi iki yaşında. Florence onun evden çıkışını görmese de gitmiş olduğunu düşünür. Nedeni ne olursa olsun. Diğer taraftan da Cambridge'deki yaşamından söz ederken. kötü muamele karşılığında az para almasına rağmen kalmakta neden bu denli ısrar ettiği anlaşılamaz. Hyde Devon Villa'da kalacaktır. Alfred'dir. uygun bir yer buluncaya kadar kendisini ve Edward'ı konuk etmesini rica eder. Mrs. Lizzie'nin o yaz rahatsızlıklar ya da belki aşırı sıcak sonucu bebeğini düşürmüş olması muhtemeldir. Kaldığı yer sıkışık. Bütün bu nedenlerden. kendini iyi hissetmediğini söyler. sadece kocasının ilgisini çekmek. Florence aramasına yardım etmeyi önerir ama Alfred kabul etmez. Ya da belki Lizzie hiç de hamile değildir. ev sahibesinin bütün bu söylenenlerden habersiz olduğunu görür.sevgiler bölümünde anılır. istese çok daha uygun bir iş bulacağı açıktır. Devon Villa'da kalmakta kararlı olduğu anlaşılmaktadır. Bu konuda Cora Green'in de bilgisi yoktur. Ne Florence Fisher hamilelikten söz eder ne de Maria. kendini daha iyi hissettiğini söyleyerek Florence'tan çay ve yukarıda yemek için hafif bir şeyler hazırlamasını istemiştir. Mrs. Lizzie'nin gösterdiği rahatsızlık belirtilerini sürekli almakta olduğu hidrobromide de bağlayabiliriz. Kendisi. Alfred kırk beş dakika sonra yeniden görünür. Joseph Dzerjinski'nin ablası Marta Boll'a yazdığı mektupta kızının bebek beklediğine değinir. Roper ve Edith'in de "çok yakında" onlara katılacağını sözlerine ekler. Florence daha sonra Alfred'in. Çarpıntıları vardır. Yine ablasına yazdığı bir mektupta Mrs. Maria Hyde daha sonra kızıyla konuşur. "çok yakında" Edward'la birlikte Cambridge'e gideceklerini bildirir. Roper da işi bırakması konusunda başka bir şey söylemez. Alfred uzun zamandır karısını terk etmeyi düşünür. Roper Davası'na sunulan otopsi raporunda da hamilelik belirtilerinden söz edilmez. yatmak ister. Florence istenenleri hazırlar. yatmıştır. Mrs. ama tek başına bir kadının bir hizmetçiye ihtiyacı olmadan da yaşaması mümkündür. kendisini terk etmesine engel olmak için böyle bir yalan uydurmuştur. Edith ve Maria Hyde'ın bulunduğu üst kata çıktığını duyar. Kızı hastadır. Kutu gümüştendir ve babasından kalmıştır. 15 temmuzda Fen Ditton'daki Mrs. karısı. Lizzie'nin hamileliği konusunda John Smart'ın söyledikleri dışında fazla bir bilgi yoktur. Joplin'deki işe 1 ağustostan geçerli olmak üzere kabul edilir. Florence Maria Hyde'a yalvarır. 27 temmuz öğleden sonra Mrs. Mektupta Edith'in adına rastlamak mümkün değildir Cambridge'de. Roper ve çocuklar Cambridge'e taşınacaklarından. Üstelik Alfred'in de onun hakkında iyi referanslar vereceği kesindir. Roper'ın geri gelmesinden belki de yarım saat önce Maria Hyde aşağıya inip mutfağa girmiş.
bu da alışılmış bir görüntüdür. Hackney. Tepside konserve som balığı. Navarino Caddesi'ndeki Devon Villa'nın merdivenleridir. bir hamala emanet ettiği bavullarının ve oğlunun yanına ulaşır. elleri kolları erzak yüklü eve döndüğünde. Örneğin. kutuyu en sonunda yemek odasında. düşer ve sağ elini yaralar. Florence kendini biraz daha iyi hissetmiş olsaydı. Cebine atar. kuşkusuz para kutusunu aramaktadır. Saat şimdi 18. Florence ona kahvaltı hazırlar. Büyük Doğu Demiryolları'nın temmuz 1905 tarifesi Cambridge'e gün boyu birçok sefer olduğunu göstermektedir. Roper ve oğlu iki saat beklemek zorundadır. Pancras'a gidip 12.15 treniyle gitme kararındadır. şöminenin üzerinde bulur. Lizzie Roper'la kızının ne koşullarda evden ayrıldığını. oysa binmeyi düşündüğü ilk tren bile Cambridge'e Edward'ın yatma saatinden sonra varmaktadır.30'dur. neredeyse alışılmış bir iş olmaktadır. yolda sadece iki istasyonda durarak 15. Yanında. Kendini adeta sürükleyerek birinci kata.20'den önce Cambridge'e kadar giden başka bir tren yoktur. Hyde'ın nerede olduğunu. Sonunda bindiği trenin varış saati 21. Yorgun argın. Cambridge'e de 13. Gerçekten de Edith bu dünyada son kez görünmektedir. istese öğle trenine ya da ara istasyonlarda duran bir tren istemiyorsa. ama ısı önceki günlere göre az da olsa düşmüştür. Roper üst katta uzun süre kalır. ifadesine göre ayağı bir kaldırımın kenarına takılır. Edith'in küçük yatağının bulunduğu odaya çıkar. Mrs. çişli çarşafları ve battaniyeyi çıkarır. Hiç şüphesiz bu yolu seçemez. Başlangıçta Cambridge'e 17. evde yapacak bir işi yoktur. Şeker kavanozu Roper'ın üç ay sonraki duruşmasının en önemli kanıtlarından birisi olacaktır. Hava kapalı ve sıcaktır. kendini iyi hissetmemektedir. Daha sonra bir tanık Roper'ın elinde ve ceketinde kan lekesi gördüğünü açıklarsa da Roper'ı teşhis edemez. Ne Roper ne kayınvalidesi ne de Florence Fisher çaylarında ya da diğer sıcak içeceklerinde şeker kullanmamaktadır. gidecek bir yeri. daha yapılması gereken bir sürü işi olan genç kız için çok keyifli olmasa bile. Hyde'ın görünmemelerine şaşırmaz. yani oldukça uzun bir mesafe yürür.30'da yatmaya alışık küçük bir çocuk vardır. treni kaçırmalarına neden olur. 18. Yine de sıcaktan etkilenmiş olmalıdır ki. Florence Mrs. Roper ve Edith'in Cambridge'e gitmiş olduklarını düşünür. Odayı karmakarışık bulur.20'de hareket eden.32'de Bishops Stortford'a giden bir tren olmasına karşın 20. O alışverişteyken. Florence'ın çocuğa kahvaltı hazırlaması.31'de varan sefere binebilirdi. ekmek. Mrs. Florence ona doğru alışverişe çıkar. onların alışkanlıkları arasında öğlene kadar yatakta kalmak da vardır.yiyecek tepsisini üst kata çıkaran Maria'dır. Duruşma sırasındaki ifadesine göre. Kingsland High Street'te taksi durağına kadar. Bu da olmazsa 14. St. iki saat kadar sonra.40 olacaktır. Florence Fisher'ın sarı saçlı küçük Edith'i son kez gördüğü yer. tereyağı. Sonunda Liverpool Caddesi Đstasyonuna. Evde sanki kimse yoktur. Küçük Edith sabah mutfağa iner. ama Navarino Caddesi'ne geri dönüşü. 19. bir demlik çay ve Edith için şeker kavanozuyla süt vardır. Hikâyenin en ilgi çekici sorularından biri de Roper'ın o gün Cambridge'e hareket saatini neden bu kadar geçe bıraktığıdır. Roper ve Mrs. Bethnal Green'deki işinden istifa etmiştir. tatil için değil temelli gitmiş olmalarına rağmen küçük kızın eşyasını neden geride bıraktıklarını .50'de Cambridge Đstasyonuna varan trene binmeyi de düşünebilirdi.30'da kalkan. ancak Edith'i doyurup yıkadıktan sonra onu üst kata gönderir.
Diğer yandaysa. merdivenlerde olduğundan en az on kat daha güçlüdür. Hyde'ın bir gece bile ev dışında kaldığına rastlanmamıştır. Navarino Caddesi'ne dönerken yanında iki polis memuru vardır. Ceset tamamen giyiniktir. yatak. sahanlıkta duraksadığında kuşkusuz çok şaşkındır. ayrıca cesetlerin ve bozulmuş yiyeceklerin üzerinde uçuşan sineklerin vızıltısı duyulmaktadır. Florence Fisher'ın Navarino Caddesi'nde yalnız yaşadığı bir hafta geçer. Bu süre boyunca Mr. yatakla kapı arasında yüzükoyun yatan. Girdiği oda. Florence kendi işine bakar. yani 3 ağustosta Florence Miss Elizabeth Newman'in Mare Sokağı'ndaki Hizmetçi Acenteliği'ne uğrar ve yeni bir iş aradığını belirtir. Florence ilk odanın kapısını açmadan önce ağzını ve burnunu elindeki temiz toz beziyle kapatır. o da zamanında görünür. güçlü ve öğürtücü bir koku duymaya başlar. çarşaflar. Lizzie Roper'ın gırtlağı bir kulağından diğerine kadar yarılmıştır. Aşağıya iner. Perdeler çekili. Masadaki tepsinin üzerinde çay içilmiş iki fincan. Hyde'ın yokluğu da vardır. fırıncı her zamanki gibi ekmek bırakır. kendi geleceğiyle ilgilidir. Bileyiciyi beklemektedir. yarı dolu bir şeker kavanozu. genç kadının geceliği. bir sonraki bölüme alınmıştır. kızı ve damadıyla bir arada yaşamış olduklarından. Üçüncü kata çıkar. Rahatsızlığı her neyse. Florence kapıyı kapamak dışında hiçbir şeye dokunmaz.merak etmesi kadar olağan bir şey olmayacaktı. som balığı artıkları çürümüştür. Fen Ditton'da karısını öldürmekle suçlanarak tutuklandığını belirtmek . en akla yakın açıklama onun da Cambridge'e gittiği ve şu anda kızı. Her iki ceset. Ama rahatsızdır. Belki de burada taammüden adam öldürmek suçuyla dava açıldığını. Mrs. bu kata en son Roper'ın gidişinden iki gün önce çıktığını hatırlar. ama üçüncü kattaki odaları haftada bir süpürmek zorundadır. Đçlerinden biri acaba geri gelip maaşını verecek midir? Yoksa evden ayrılması ve başka bir maaş beklememesi mi gerekmektedir? Sonra Mrs. Anlaşılan bir çeşit kalp çarpıntısı çekmektedir. Alfred Roper'ın da hemen ertesi gün Cambridgeshire'da. Florence'ın Devon Villa'nın en üst katına çıktığı günün üzerinden aylar geçmiştir. ve Mrs. bu arada daha önce hiç duymadığı. üçte ikisi boşaltılmış bir şişe cin ve iki kadeh vardır. Ne var ki yerde. Satıcılar gelir. damadı ve torunlarıyla birlikte olduğudur. odanın havası ağırdır. başından geçenleri anlatır. şapkasını alır ve Kingsland Caddesi'ndeki polis karakoluna giderek müfettiş yardımcısı Samuel Parlett'i görür. Lizzie Roper'ın cesedi ise ince beyaz pamuklu bir geceliğe sarılmış. beyazımsı yatak örtüsünün üzerinde yatmaktadır. Florence'ı bodrumdaki yatağına gitmeye ve sonraki iki gün boyunca yataktan çıkmamaya zorlar. Duyduğu tek endişe onlarla değil. Florence'ın bildiği kadarıyla. yatağın içinde değil. Florence'ın bu evde çalıştığı on yıl boyunca Mrs. 28 temmuz bir cumadır ve şirket kayıtlarından da görüldüğü gibi bir sonraki perşembe. elinde paspas ve süpürgeyle merdivenleri tırmanmaya koyulduğunda. Daha sonra. saçların arasında bigudi kâğıtları bile vardır. Belki nişanlandığı adamla da bir teması olmuştur. Aradan bir hafta geçmiş. Burada koku. Roper'ın çocuklarla birlikte Cambridge'de olduklarını düşünmeyi sürdürür. Hyde'ın cesedidir. üzerinde. Kısa sürede iyileşir ve görevinin başına döner. 4 ağustos cuma sabahı. Alfred Roper duruşmasının özeti. halı ve hatta duvarların bir bölümü ya kandan kıpkırmızıdır ya da lekelenmiştir. Lizzie Roper'ın kocasıyla paylaştığı yatak odasıdır.
Đlginç olanı. şimdi de haklı olduğu ortaya çıkmıştır. Peki. Aynı zamanda Crippen. Yine de duruşmayla ilgili bölümlerden habersiz kalmak zorunda değildim. Hyde'ın ölümü doğal nedenden.yeterli olacaktır. Bu kolajda da sert ve yüksek yakalı gömleğiyle Crippen ve güzel fakat acımasız Madeleine'in arasından bir medyumun hayaleti gibi görünen. Oscar Slater. Arama başlatılır. onları bir daha elime almayı isteyip istemeyeceğimden emin değildim. Edith'i arama çalışmaları Hackney Marshes'a kadar yayılır. Bölge halkı London Fields ve Hackney Downs'taki aramalara bizzat katılır. Maria Hyde yıllarca bir gün kendisini yarı yolda bırakacağından korktuğu kalp rahatsızlığından bahsetmiştir. Duruşmayı. Victoria Parkı'ndaki gölün dibi ve Grand Union Kanalı'nın bir bölümü taranır. Devon Villa'nın bahçesi bir metre kazılır. Edith Roper kaybolmuştur.ya kızının ölümüne tanık olduğu ya da daha sonra cesedini bularak kalp krizi geçirdiğidir. Richmond Caddesi ve Mare Sokağıyla çevrelenen bölgedeki evlerin sakinleri sorgulanır. Hepsi boşunadır. Roper'ın beraati belki de Howard de Filippis'in ilk büyük başarısı olması nedeniyle. Graham Sokağı. Francis Ward-Carpenter On üçüncü bölüm Vaat edilen bir sonraki bölümün yazılıp yazılmadığını bilemiyorum. herkesten çok Abraham Lincoln'e benzeyen karanlık ve sıska insan Alfred Roper vardı. Başsağlığı mektuplarına cevap yazmanın yanı sıra kendi işlerimle de ilgilenmem gerekiyordu. bir kalp krizinden kaynaklanmıştır. Maria Hyde'ın cesedinde herhangi bir şiddet belirtisine rastlanmamış olmasıdır. Madeleine Smith ve Buck Ruxton'ın duruşma tutanaklarını da içeren yeşil kaplı kitapta resim ya da çizim yoktu. George Lamson. Maria Hyde on dört aylık Edith'in ölümüne de tanık olmuş mudur? Çocuk kaybolmuştur. Queensbridge Caddesi. Ertesi sabah Kuzey Londra Polis Mahkemesi'nde Yargıç Edward Snow Fordham'ın karşısına çıkarılır ve yargılanmak üzere Merkezî Ceza Mahkemesi'ne gönderilir. içindeki kişilerin fotoğraflarından oluşturulmuş bir kolajdan yapılmıştı. Kitabı ve Arthur Roper'ın anılarını bir kenara koydum. Mrs. bir daha da ölü ya da diri bulunamayacaktır. Penguin'in Ünlü Duruşmalar dizisinden yayımlanan kitapta okumuştum. . Toprakta herhangi bir ize rastlanmamış olmasına rağmen. Tek söyleyebileceğim Cary'nin paketinin içinde olmadığıydı. Ancak kapağı. Kabul edilen varsayım -alternatif bir açıklama getirmek güçtür.
Mormor hayattayken Swanny. 12'sinde. bir daktilodan çok. sanki böyle bir şeye ihtiyacı varmış gibi. her zamanki gibi hareketli görünüyordu. bu saçmalama fazla üzüntü verici olmayacaktı. Hampstead Heath Đstasyonu dışındaki konuşmamızı biraz daha ilerletmek için bir haftadan fazla beklemedi. Danimarka'dayken resmî nüfus kayıtlarında araştırmalar yapmaya. yoksa benden daha mı şanslı çıkmıştı? Hansine ya da annesi Danca öğrenmesini sağlamışlar mıydı? Bu mektup ilginç sonuçlar doğuracaktı. ama Asta'nın ölmesi ve günlüklerin onun eline geçmesinden sonra boşlukları kendi kendine doldurmaya. Asta saçmalıyor. Doksan üç yaşındaydı ve bütün yetilerine sahip görünüyordu. Görünüş olarak düşkün olsa. Son derecede iyi hazırlanmış. bir şeyler yazmış olmak için "Annem çocukluğumda bana keşke Danca öğretseydi de dili daha iyi anlasaydım" dedim. Mormor atalarıyla hiç ilgilenmedi. Torben yıllardan beri Asta'nın bunadığını iddia ediyordu.Đlk cevapladığım. Albümlerdeki fotoğrafların altına isimler ve tarihler yazma zahmetine hiç girmedi. Sadece hafızasını kaybetmiştiYaşlılarda sık görülen. sıkıntı çekmeden uzun yürüyüşler yapabiliyor. neden sormadığını doğrusu merak ettim. Ne var ki yetmişinden fazla göstermiyor. altmışyetmiş yıl önceki olayları unutmamış olmalarıdır. Bir zamanlar Rasmus'un babaannesinin adını. çok da keyif almıştı. Kuzenim Gordon Westerby. bilgisayardan çıktığı belli. Daha sonra ona sadece laf olsun diye bir soru sordum: o da aynı durumda mıydı. yoksa babasının mı kardeşiydi? Holger Amca kimdi? Onunla Roderick Caddesi'nde Aubrey'de bir akşam yemeği yemeyi kabul eder miydim? Ayın 5'inde. Günlükleri okumuş. resmî bir mektuptu. Asta ile Rasmus'un evlendikleri kilisenin rahibiyle buluşup konuşmaya başlamıştı. Son yıllarında da neredeyse her şeyi unutmuştu. eve döndüğü zaman da kocasının mantardan zehirlenerek öldüğünü gördüğünü anlatıyordu. söylenenleri duymakta güçlük çekmiyor. Acaba bence bu fikir günlüklerin yayıncısının da onayını (kendi deyimi) alır mıydı? Morfar'ın anne ve babasının ön isimlerini belirtebilir miydim? Doğum ve ölüm tarihlerini bulmak çok zahmetli mi olurdu? Frederikke Teyze Asta'nın annesinin mi. Geçmiş onun kafasında ya tamamen kaybolmuş ya da içinden çıkılamayacak biçimde karışmıştı. duraklayıp nefeslenmeden . Asta için geçerli olmadı. 14'ün-de ya da 15'inde? Bu soruları Swanny'ye sorabilirdi. kendi aile üyelerinin Đsveç ve Danimarka'ya neden dağıldıklarını biliyorduysa da unutmuştu. saçmalıktan başka şey anlatmıyordu. Westerby tarihçesi konusunda gerçekten bilgisizdi. tek eksiğin bir aile ağacı olduğuna ikna etmişti. Uzun bir mektup değildi ama günlüklerden söz ettim. Telefon etmedi ama mektup gönderdi. yetimhane hikayesiyle mantar zehirlenmesini birbirine karıştırıyordu. Bunun sonunda da kuzeninin yalnız başına yetimhaneye gittiğini. son zamanlarda olanları kesinlikle hatırlamamakla birlikte. Gözlüklerini sadece bir şey okumak için takıyor. Söyledikleri ancak kendi ölümünden sonra gerçekleşti. Bu konular günlüklere girmeyi başaran noktalar değildi. sonunda da imzanın üzerine el yazısıyla "Sevgilerimle" yazılmıştı. 6'sında. Bu. Paul Sellway'in mektubu oldu. Günlükler onu. 7'sinde. Mormor hayatının son yılını Willow Caddesi'nde Swanny ile baş başa geçirdi.
Sessizce gülmeye başladı. yüzyılda Cirencester kenti konusunda bir araştırma yapmamı istemişti. Elinde tabağı tutuyor ve "Pislik bu. açık bir hikâyeydi. Zaten kısa bir süre sonra da benden ayrıldı ve Cary'ye gitti. önceden hazırlanmış bir plana uyarak gerçekleştirdi. doğrusu bu benim de isteğimdi. Swanny benim için "Yemeğini ye" diye çevirdi. gerçekten birlikte yaşadığım tek erkek olduğunu söylemem yeterlidir. Swanny de oradaydı. bunu isteyerek. Swanny ise kesinlikle eleştirmişti. hikâyeyi anlatanın ben olması. onun da hikâyeyi daha önce duymuş olduğunu sanmıyorum. ama çok az "pislik bu"ya benziyor. Bunun sonucunda tamamen uzaklaştım. bana anlattığını hatırladığım son şey kesinlikle kolay anlaşılabilir. ilk günlüğünün ilk satırlarını oluşturan kutup ayısı öyküsü artık dondurucu bir kış günü Asta'nın. üstelik daha önce hiç duymadığım bir hikâye. genellikle başarılı olur. kasap vitrininden içeri bakan bir kutup ayısı gördüğüne dönüşmüştü. üstüne üstlük bir de çekiciyse. Đlginçtir. onunla birkaç ay geçirmemi.ve Asta her zamanki gibi kanepesine yan uzanmış. Belki de Daniel'in hafta sonlarını beraber geçirmek ya da birinin evinde bir gece kalmaktan farklı olarak. Okuduğu bir şeyin ona bu hikâyeyi hatırlatmış olması mümkün. başımdan geçenlerin de anlattıklarımı etkilemesidir. akşam ziyaretlerim seyrekleşmişti. bir kadın bir erkeği kapmak isterse. isteğini reddedeceğimi hesaplayarak. değil mi. Olaylardan kaçamayacağınızı söyleyenler haklı değildir. Kaybettiğiniz aşkınız ve onun yeni sevgilisiyle aranıza üç bin mil koymak darbeyi yumuşatmaz. dedi Asta. acıyı geçmişe doğru iteleme çabasını başlatır. Asta çocukluğuyla ilgili bir hikâyeye başladığında. Bunun benim hikâyem olmadığını söylemiştim. oysa bunu anlayacak kadar Danca biliyordum. Ne var ki Daniel evde değildi. kitap okuyordu. . Ne var ki Cary ortaya çıkıp Daniel'ı kaptı. annesiyle birlikte Østerbrogade'de yürürken.merdiven çıkabiliyordu. ölümünden kısa süre önce de Swanny'nin tüm çarşaflarına başharflerini işlemeye koyulmuştu. Tabiî tanıdığını söyledi. lille Swanny?" Swanny şaşkın gibiydi. Amerika'ya gelmemi istemişti. pislik bu" diyordu. Başını kaldırdı. Asta kıkırdadı. Örneğin. Đşini yaparken başım kaldırıp tamamen kendi uydurması olsa da içinde gerçek kırıntısı bulunan bir hikâye anlatmaya başlayabiliyordu. Asta bunamadan önce bu yaptıklarımı normal karşılamış. Daniel'a döndüm. gözlüklerini çıkardı ve "Emily adında bir hizmetçimiz vardı" dedi.Bir keresinde salak kızı Bjfrn'ü beslerken gördüm. Bjfrn'e yemeğini verdiğimizde hep "Spis dit brfd" derdik. Hâlâ Dickens kitaplarını okuyup iş işliyordu. Çok aptaldı ama çok da iyi niyetliydi. Amerikalı bir romancı benden XIX. . Benim Daniel'la evlenerek işleri düzene koymamı istiyordu. öte yandan öyküyü baştan aşağıya uydurmuş da olabilir. Burada güç olanı. Akşam ziyaretlerimden birini yapıyordum -Daniel Blain evime taşınalı beri. Eğer kızcağız örnek olarak Morfar'ı almışsa. Allah bilir konuşması anlaşılmaz olmuştur. Anladığım kadarıyla "Spis dit brfd" biraz. Swanny ise kuşkulu bir gülümsemeyle yetindi. "Yanımızda Hansine vardı ama Emily diye bir Đngiliz de tutmuştuk. eve. Bjfrn'ü hatırlıyorsun. kimbilir nerede Cary'yle birlikteydi.
Önerisini kabul etmeme çok şaştı. Swanny okuduğu öyküyü daha önce hiç yutmadığını. Perdeler çekilmişti. . Yazdığı en üzücü mektup. Ateşin karşısına çekilmiş kanepesine uzanmış. Swanny'nin ne kadar mutsuz olduğunu. lille Swanny. Asta gözlerini kapayıp. "Ateşin ışığında beyaz saçları sanki sarıya dönüşmüştü" diye yazmıştı Swanny mektubunda. Bu nedenle. Onun kuşağındaki kadınlardan bazıları böyle düşünürdü. Oysa ben Daniel ve Cary'yle aynı ülkede. yastığın üzerinde de açık bir Martin Chuzzlewit ve okuma gözlükleri. şuuru çok açık görünmüştü. Swanny annesinin yüzünde o güne dek hiç görmediği bir sevgi ve sıcaklık. Bütün bunlar Swanny'nin bana yazdığı mektuplarda vardı. annesinin durumuna ve davranışlarına ne kadar üzülüp kendini ne kadar yalnız hissettiğini de biliyordum. artık ona gerçeği söyleyecek kimsenin kalmadığının farkına vardığını belirttiği mektuptu. Sanki öğretmenin cinsel bilgiler dersine almayı unuttuğu bir çocukmuş gibi. karşında yatan insanın genç bir kadın olduğunu sanırdın. böylelikle de yazmakta olduğu tarihî romanın Amerikan görüş yansıtmasına yardımcı olmamı önerdi. ama gözlük takmayı reddedecek kadar görünüşüne düşkün. başka torunları. Sorusunu son kez Asta'nın "spazmından" birkaç gün önce. bunun yanı sıra da büyük bir şaşkınlık görmüştü. aynı adada bulunmaktan gerçekten korkuyordum. oturma odasında birlikte oturdukları bir akşam tekrarlamıştı. Benim neler hissettiğimi bilmiyordu. sanki bu soruyu daha önce hiç sormamış gibi annesine dönmüştü. son olayların beni fazla etkilemediğini de düşünüyordu. uykuya dalmıştı. gerçekte olduğundan çok daha konuşkandır) bana Poe'nun yazdığı. sadece benim. Belki de Đngiltere'ye geri dönmeyi önermem gerekirdi. "Sen benimsin." Swanny (mektuplarında. Geri dönmemi isterdi. Onlarla karşılaşmaktan değil. yanındaki alçak masada bir nakış işi. ama şimdi bunun gerçek olabileceğini anladığını söylüyordu. Soru hiç cevaplanmayacaktı.Victoria Dönemi Gloucestershire araştırmalarımın sonuçlarını anlatmamı. üstelik Daniel ile evlenmediğim için. Đçinden gelen sese uymuş. Oysa bana ihtiyacı olan Swanny'ydi Asta değil. "Kimim ben. Kendi kendimi kandırarak Asta'nın sadece büyükannem olduğunu. ben de yakında öleceğini biliyordum. Đngiltere'ye dönmememin Swanny'ye yapabildiğim en büyük iyilik olduğu sonradan anlaşıldı. artık her akşam yaptığı gibi. Amerika'dayken hissettiğim bu uzaklık duygusunu kaybetmekten çekiniyordum. Asta öldüğünde Massachusetts'teydim. gözleri iyi görmeyen. Ölümü uzaktan gören herkes gibi. daha çok bir spazm" dediğini anlattığı bir mektup yazdı. genç bir kız sanarak evlenmek isteğiyle iltifatlara boğduğu yaşlı ve neşeli kadının aslında babaannesi olduğunu öğrenen gencin kitabını okuyup okumadığımı sormuştu. çok yaşlı olduğunu. hatta torun çocukları bulunduğunu düşündüm. doktorun 'Tam bir kriz değil. "Ona kısık gözlerle baktığında. şöminede bir ateş yakılmıştı. Swanny bana Asta'nın hastaneye kaldırıldığını. Annelerin bebeklerinin nereden geldiğini söylememi mi istiyorsun? Bilmiyor musun?" Sanki çok gençmiş gibi. Asta bütün gün eskisi gibi. Moder? Beni nereden aldınız?" Asta kızına bakmış.
doksan üç yaşındaydı. Her neyse. Tanrı'nın öldüğüne inandığını söylemişti Bunu da nereden çıkardığını bilmiyorum ama çok şey biliyordu. Daha neşeli. bir koku yayıldı. bunları kabul edemem. Vasiyetnamesinde her şeyini bana bıraktı. mektup yaz. Vasiyet etmenin amacı herhalde sana ait olanları istediklerine vermek olmak. artık uyuyabiliyorum. Swanhild Kjær'e'. onunla dolu bir koku. 'Kızıma. bir daha da bir kez bile dua etmedi. Bana bunu daha önce bir iki kez söylemişti. isteyemeyecek kadar üzgünüm. hayatım olmuştu. bütün o eski duygularım uyandı. Moder sapına kadar ateistti. Yine de kendimi bir tuhaf hissediyorum. kimse doğum belgemi bile istemedi. Asta çok yaşlı. tabiî kimse de bir soru sormadı. Hoş. her zaman sürdüğü L'Aimant burnumdan gitmiyor. O denli hayatımın bir parçası haline gelmişti ki. ben de çekine çekine öyle yaptım ama isteğimi normal karşıladılar. Bana sık sık küçük oğlu Mads ölünce Tanrı'ya inanmaktan vazgeçtiğini anlatırdı.Swanny telefon edip Asta'nın öldüğünü söylemişti. Şimdi olmadığına inanamıyorum. o da böyle bir teklifte bulunmayacağımdan emin olunca geri gelmemem için yalvarmaya başladı. biliyorum. . sorsalardı ne olurdu ki? O belgede annem ve babam olarak Mor ve Far'ın adları var. Ömrümün geri kalan her gününde Mor'u gördüm ya da telefonla konuştum. doktor bana bir hap verdi. ama anlaşılan inanmamışım. Ondan ayrı olduğum en uzun süre. Far öldükten sonra aynı evde. Basamaklarda adımlarını duyuyorum. şimdi yapabileceğim o kadar çok şey var ki. Torben'le tanıştığım birkaç haftadır. Bir şok geçirdiği muhakkaktı. Her zamanki gibi sevgilerle. Dindarlığı o gün son buldu. Onsuz yaşamadığımı. ölümü bir süreden beri bekleniyordu. Kesin olarak bana bırakılmıştı. daha filozofça olmalıyım. Eve dönmeyi teklif etmedim. ben de Swanhild olarak geçiyorum. demedim. Beni neşelendirmek istiyorsan. buna hakkım yok' demeyi bile düşündüm. Verdiğimiz davetlerden birinde yüksek sesle Nietzsche gibi düşündüğünü. kendini son derece iyi yetiştirmişti. özgür olunca yapmayı istediğimi düşündüğüm. Geçen gün dolabında bir çekmeceyi açtım. ama yapmadım. Sana böyle şeyler yazmamam gerek. "Moder vasiyetinde cenaze töreni istemediğini belirtti. o kadar korkunçtu ki. hiç de değişik bir şey istiyormuşum gibi davranmadılar. Ama şimdi onları yapmak istemiyorum. bence kendi cenazesinin nasıl kaldırılacağına karar verme hakkına sahipti. bir ara 'Hayır. ağladım. Sanırım sonunda bu evi satacağım. çok bir şey değil ama ihtiyacımdan fazla. gelmemin hiçbir yararı olmayacaktı. Mor da herhalde ona ait olanları bana bırakmak istedi. ama her ölüm de biraz böyle olmaz mıydı? Bir hafta sonra bir mektup gönderdi. yirmi yıl beraber yaşadık. Cenaze levazımatçısma haber verip bir insanın yakılmasını isteyebiliyorsun. bir cenaze töreni yapmak şart diye düşündüm. Đyi haberlere gelince. bana 'lille Swanny' diye seslenişini işitiyorum. köşenin öbür tarafında otururduk. çünkü etrafımda bütün bu hatıralarla yaşamak istemiyorum. O olmadan kendimi öylesine yalnız hissediyorum ki. Onun ölümü bana özgürlüğümü verdi. Her neyse. gerçekten de ondan hiç uzak olmadığımı bilir miydin? Torben ile ilk evlendiğimde bile. Neyse. 1924'te on dokuz yaşındayken Danimarka'da bulunduğum.
düşüncelerimi de dertlerimi de uzaklaştıran bir iş. hamallar yardım etse herkesin yanında götürmeye can atacağı bavullarla tıka basa dolu. O eski harika Noellerimizi hatırlıyor musun? Bir Danimarkalı için Noel. süslenmiş ev. Zavallı Mor'un kendine ait o kadar az şeyi vardı ki. yıllardan beri ona herkes gibi "Swanny" dediğimi hatırlamadı. meyve çorbası. Sana vermek istediğim haber. Eski elbiselerini ve paltolarını teker teker o antika elbise dükkânlarına satmış olmalı. daha içine tek bir şey koymadan bile gülle gibi. Ne de olsa Daniel ve Cary'ye yakın olma korkumun bir bölümü de beş yıl birlikte yaşadığımız. Noel'de burada olabilsen çok iyi olurdu diye düşünüyorum. ördek ve gsblekage hazırlamıştık. onun odası temizlemesi en kolay yer olacak. ama Swanny'nin dulluğunda hiç ortada görünmedi. Daha bir emlakçıya haber vermedim. Oraya geldiğimde. Anlaşılan unuttu. Bunun Swanny'yi ne kadar mutlu edeceğini düşünerek evi iki ayrı bölüme ayırıp ayıramayacağımızı hesaplamaya başlamıştım ki. ona hâlâ ilk adıyla hitap eden kaç kişi kaldığını düşünüyorum. daha sonra bir emlakçı aracılığıyla satışa çıkarmayı ciddiyetle düşündüm. sofrada ikimizden başka kimse olmasa da buna benzer bir şeyler yapmaya çalışırım. Onu görenler kimbilir neler düşünmüştür. ondan taşınmayı kararlaştırdığım bildiren ikinci bir mektup aldım. Acaba onun ne kadar mükemmel bir insan olduğunu anladılar mı. pilavın içine badem tanesi saklamış. tıpkı Asta'nın L'Aimant'ı gibi kokusunun sindiği. ki hiç sanmıyorum. Eğer o dönemde.Swanny Teyze" Yıllardır ona "teyze" dememiştim. her odasına. tavan arasından başladım. neleri atıp neleri saklayacağımı kararlaştırdım. Burası Torben'in kitapları ve aslında ayaklı dolaplara benzeyen. Onu . o kadar keyifsiz ve umutsuz olmalı ki. yapmam gereken. bazen yapmayı düşündüğüm gibi. Ondan millerce uzakta Amerika'da. yoksa aptallıklarından onu sadece yaşlı bir bunak olarak mı gördüler? Son cümlemden ne kadar kederli olduğumu anlayacaksın. ama onlarla neredeyse hiç görüşmüyor. on beş yaşındayken çoğu yaşıtlarım gibi "teyze" kısmını kullanmasam üzülüp üzülmeyeceğini sormuştum. tabiî eğer hâlâ görüşüyorlarsa. Ev bana birdenbire çok büyük görünmeye başladı. Bu. O bavullardan birini uçağa götürdüğünü düşün. geride o kadar da çok kişinin kalmadığını düşündüm.. Büyükelçilikten arkadaşları. taşınmayı kararlaştırdığım. Noel gecesi yemek o kadar önemlidir ki. Herkes derken. Eğer gelirsen. Đngiltere'ye dönseydim. Domuz derisinden. Geçen yıl. "Başka planların vardır diye sana sormamam gerek. ama çalışmaya başladım.. Bu kadar eşyamız olduğunu hiç bilmiyordum: En yukarıdan. O kadar çok sevdiğim sevgili annem. Annemin bir ara evlenmeyi düşündüğü Daniel'ın babası ara sıra ziyarete gelirdi. John ve Charles. bazen insanların sevgili annem hakkında neler düşündüğünü bile dert ediniyorum. Oraya bir daha hiç dönmemeyi. Ne kadar az elbisesinin kaldığını hiç fark etmemişim. büyük bir ihtimalle Swanny'nin evine yerleşecektim. Willow Caddesi'nde otururken birini bulup daireyi boşaltmayı. zavallı Mor nerede olduğunu bile zorlukla hatırlarken geleneği sürdürmüş. kullandığı sabun ve içtiği sigaralarla dolu daireye dönmek istememden kaynaklanıyordu. biliyorum ama.
Đlişkileri yürümez de özgür kalırsa ne yapmak gerekir spekülasyonları da bitmişti Hiç evlenmedim. Oysa başarılı olduğu gün bile bana karşı dürüst olmayı beceremeyen Cary. Senin işlerin nasıl? Davet edildiğini söylediğin o Şükran Günü partisine gittin mi? Gelecek üç hafta içinde eve dönme ihtimalin varsa. birlikte geçirdiğimiz yıllar boyunca duyarlı ve düşünceli olduğunu göstermiş olmasına rağmen. Benini için artık umut. yavaş yavaş yatak odalarına doğru yaklaşıyorum. lütfen bana bildir. Benim olup da almak istediğin bir şey varsa. Sana anlattığım gibi. son haberdeki kesinliğin beni gerçeği kabul etmeye zorlamasından. yoktu. ya araları bozuldu da nerede olduğumu araştırıyorsa diye düşünmek de yoktu. Aklımda Daniel'dan çok Cary vardı. gece birden uyanıp ya Cary'den ayrıldıysa. önce tavan arasını temizledim. . içini çekerek "çok yakışıklı" demesi. dolayısıyla da korku kalmamıştı. bunun için dua ettim. Ann. böyle devam etmemeliyim. "Ne kadar da yakışıklı. evliliği sonsuz ve çözülemez . Sonra aynı arkadaşım evlendiklerini de söyleyince omuzlarımdan bir yük kalktı. Ya da belki ailemde gördüğüm evliliklerin tümü dayanıklı çıktı. ama on beş yıl önce bu iş. Bunu ikimizle de ilişkisini sürdüren eski bir üniversite arkadaşımın mektubundan öğrendim. sanırım bu yüzden de evliliğe eski usul yaklaşıyorum. Benim tepkim.gerçekten sevdim. en azından benim yanımda hiç bahsetmedi. bu evdekilerin büyük bir bölümünden kurtulmam gerektiği. Đyi bir dinleyiciydi. Onun yaşamasını istiyordum. Sanki onun yakışıklılığı Cary için fazlaymış gibi bir iç çekiş. Ann!" Sanki böyle birinin bana düşmesine şaşırmış gibiydi. hiç de o kadar kolay değildi. Antonius'un Octavianus'la evlendiğini bir ulaktan duyan Kleopatra'nın yaptığından farklıydı. Cary ve alçaklığı aklımdan çıkmadı. lütfen hemen bildir. Bunu özellikle belirledim. bazen espriliydi. kendi gülerken insanları da güldürmeyi becerirdi. Daniel'ın Putney'de satın aldığı evde oturuyorlardı. ne gülerdi! Neyse. Bu sanki ben de yakında ölecekmişim gibi bir şey oldu. Cary de bir daha yakışıklılığından hiç. Hani sanki Daniel yakışıklılığını onu elde etmek için kullanmıştı. hoş fazla olduğu da kanıtlandı ya. Oysa benim için hiç değişmemişti. Daha mutsuz. o tanıdık yüzü gözlerimin önüne büyük bir acı ve yoğun bir kıskançlıkla getiriyordum. bizi ziyarete gelip. Bugün olsa evi ortaklaşa alırlardı. üstelik de evli değilseniz.O kadar da yakışıklıydı ki. Daniel bir süre için odadan çıktığında. Bütün sevgilerimle. bağışlanmaz hırsızlığını bile aynı mazeretle geçiştirmeye çalıştı. Bana Daniel'ı ne kadar yakışıklı bulduğunu söylemesini unutamıyordum. Ama o "Ne kadar da yakışıklı!" Sanki Daniel'da görülecek başka bir şey yokmuş gibi. Sonraları. Her neyse. Geçmiş zaman kipini kullanıyordu. Belki de yoktu. ama benim söylemek istediğim. Swanny" Noel'de eve dönmedim. onu tanıdığım yaşlı insanların annelerini sevmelerinden çok daha derin bir sevgiyle sevdim. eğer istediğim gibi Holly Mount'ta küçük bir daireye geçeceksem. Bir bilse. Ann. şimdi o görüntüsünden eser yoktu. daha az kıskanç olduğumdan değil.
Bunu daha sonraları da kabul edecekti. Mor'un el yazısını görünce de şaşkınlıkla fırladım. Zavallı anneciğim. Hâlâ yapılacak bir sürü işim vardı." . gelen mektubunda neyi nasıl düşünürsem sevinerek kabul edeceğini söylüyordu. gizli bir bölme buldum. daireme taşınmadan önce onunla "birkaç gün" geçirmeyi önerdim. en son yazı yedi yıl önce eylülde yazılmıştı. Anlaşılan Mor'un da çekmeceden haberi yoktu.. Gerisini okumadan da elimdekinin bir günlük olduğunu anladım. o başka konu. çünkü. elimdekiler özeldi. Bana kalan ise Swanny'nin duyduğundan pek de farklı olmayan. Tabiî içine baktım. her ikisi de evi boşaltırken bulduğu günlüklerden söz ediyordu. Bulduğu son günlüktü. yazı masasının üzerinde duran defleri bulmuş. ama bunları ay sonuna kadar tamamlamam söz konusu değildi.bir bağ olarak görüyorum. Mektubunda taşınmayla ilgili bir söz bile yoktu. Onunla mülakata gelen çeşitli gazetecilere hiç aksatmadan. belki de onu yalnız bıraktık. Bu mutsuzluğu paylaşma durumu beni Swanny'ye yaklaştırdı. bu nedenle de Daniel ve Cary'nin hayatları boyunca birbirlerine bağlandıklarını sanıyordum. can sıkıcı bir mutsuzluktu. o da odasına çıkmak ve defterine hissettiklerini yazmak zorunda kaldı. daha sonra eskiye doğru ilerlemeye başlamıştı. Bu mektuplardan ikisi ben Amerika'dan ayrılmadan elime geçti.. Swanny'ye mektup yazıp. Kar yağmış. Aynı zamanda da gördüklerimi okumak istemiyordum. Swanny'nin günlükleri bulur bulmaz hemen anladığını söylemem gerekir. Öfkeyle kameraya bakan. havaalanı bile kapanmıştı. içerde Mor'un da doğumundan önce çekilmişe benzeyen eski bir fotoğraftan (tabiî sepya) başka bir şey yoktu. Boston ve çevresi buz gibiydi. Torben ile ben onu biraz dışladık mı? Birbirimizle o kadar ilgiliydik ki. Siyah meşe masasının gizli bir çekmecesi olduğunu biliyor muydun? Masanın iki kenarında da oyma var. sandığım gibi gerçek duygularını yansıtıyorsa. kabarık bir eteklik içinde olağanüstü şişman ve çirkin bir kadın! Masasının üzerinde bir defter vardı. birinin ötekinden daha çıkık olduğunu fark edip çekince. Bu düşüncemin yanlış olduğu sonradan anlaşıldı ya. Anlaşılan arada bir şey bulmuş. Kendimi son derecede suçlu hissettim. O sırada şubata girmiştik. Belki de eve dönüp bu duyguyu gerektiği gibi paylaşmam gerekirdi. oyalanmaya başlamıştı. gerçekten de kim olduğumu öğrenmeyi umuyordum. Cevabını alana kadar iki hafta geçti. yine de bir sayfa açıp 1967 tarihini görünce. Aslında defterde çok önemli bir şey bulmayı. günlükleri okuduğu zamanki hisleri biraz daha karışık olmalıydı. Ya da en azından öyle sanıyordum. daha ilk anda tahmin edilemez bir şey bulduğunun farkındaydı. ama önerime pek de ona uymayan bir yarı ilgisizlikle değiniyordu. daha ilk satırlarda büyük bir edebiyat şaheseri ile karşı karşıya olduğunu gördüğünü anlatacaktı. defteri açıp da ilk sayfaları okuduğunda ne denli heyecanlandığını. Ann. Bana yazdığı mektuplar. Đlk olarak Asta'nın yatak odasında. Swanny'nin mektubu uzundu: "Dün Mor'un odasına girip eşyalarını karıştırdım. bir işe yaramayacağını anladım.
Annem.Tıp doktoru değilim. Annem Danca konuşamıyordu. sonra da haklı olarak sordu: "Öyleyse neden sordunuz ki?" . Anladığım kadarıyla o günlükler. Bir hafta sonra buluşmayı kararlaştırdık. ama bunu yapamazdım. Aslında annem kendi annesini korkutmuştu. altmış üç tane. Belki de yanılıyorum? . güçlüğünü yaşamıştım. yani annemin bana Danca öğretmemiş olması. Mor'un günlük yazması. oysa ben doktora yaptım. Belki de bu gece bu rolü oynamam gerekecekti. yani okur yazarım da demek istiyorum. benimkiler? . Bir süre Paul Sellway'in de kim olduğunu düşünmek zorunda kaldım. Sonunda Sellway bütün günlüklerin olduğu yere.Maalesef. ben söylenecek bir şeyler bulmaya çalışırken yeniden konuştu: . daha henüz yayınlanmamış olanlarıyla ilgili yardıma ihtiyacınız var. Ne kadar olağanüstü. benim doğumumdan önce yazılmış! Bütün defterler yaş.Ne. kim inanırdı? Defterleri saydım. . Bir an sustu. Neyse. evli bir çiftin yanında bekâr üçüncü olmayı çok denemiş. daha bilmiyordum. Karısı da orada olacaktı. "Eğer Đngiltere'de yaşıyorsan. birincisi 1905'te. Swanny ikinci mektupta sadece şunları yazmıştı: "Mor'un günlük olarak kullandığı bir sürü defter buldum. Bu da konuyu sizi neden aradığıma getiriyor. Mektubunuzdan böyle bir isteğiniz olduğunu çıkardım.Hayır. değil mi?" Roderick Caddesi'nde yemeğe gitmek üzere hazırlanırken telefon çaldı. buruş buruş ve rutubet lekesi kaplı. sayfaların iki yüzü de yazı dolu kalın kalın defterler. Londra Üniversitesi'nde ders veriyorum. ya sizinkiler? . yani üniversitede bunu okudum. Willow Caddesi'ne gelmeyi kabul etti. büyükannemin Danca konuşma izni yoktu.Bir şey söylemiş olmak için. . yanılmıyorsunuz.Đkinci mektup çok daha kısaydı. Hepsi de Danca. Đskandinav dilleri ve edebiyatı. Bu benim işim.Danca öğrettiler mi? . Paul Sellway. Burada en aşağı yüz binlerce kelime var. Evlerine yemeğe davet etti. Anlaşılan bir çıkış arayan bazı duygularım var. . Güldü.Ama ben iyi konuşurum. dedim. Beni hep biraz rahatsız ediyordu. Đngiliz olmalısın" derdi. Şaşırmış gibiydi. Herkese doktor olduğumu söyler. hiç olmazsa olacağım sanıyordum. Onu karısından boşatmaya niyetim olmasa da Mrs. Annem tıp doktoru olmamı isterdi. Swanny'nin tavan arasını temizlerken buldukları konusunda tüm ayrıntıları öğrenmem için Đngiltere'ye dönmem gerekti.Doktor olduğunuzu sanıyordum. Sellway'e karşı hiçbir olumsuz duygum olmasa da. Soruma cevap vermesini beklemediğimi söyledim.
hatta belki de adresini bile bilmediğini söylemesini bekledim. Mrs. şarap nefisti. beyaz gömlek. değil mi. . değil mi. Yazın tam ortası. Sadece ona (mümkünse mektupla) bir oldubitti göndermek. Bir atasözü "Bir insanın başına ne gelirse kendinden gelir" der. . Eğer çok içmeseydim. gri flanel pantolon. koyu renk kravat. O sözü kim söylemişse. Aubrey dizlerimize üzerinde Michelangelo'nun Davud'u bulunan siyah peçeteler örttü. banyo ise ağaçlara. Onu görme imkânı bulamadan konuşurken sesinden duyduğunuz bilgiçliğinden. size söylemesini beklerdim. Raffaello öncesi dönemden portreler kolajı siyah bir tişört. Yemek harika. yine de geldiğimi bildireceğini söyledi. Ama yine geri çevrildim. Sonra çok ilginç bir şey oldu. Đtiraf etmeliyim ki kendimi hakarete uğramış görmedim. . bir de yaklaşık yirmi yıldır görmediğim bir giyim. Tabiî onu görmek istiyordum. Neyse. Yani. Aynı tema elbiselerinde de görülüyordu. Resmî.) Bir düşüneyim. en az ellisinde olduğuna karar verirdiniz.Willow Caddesi'ne mi gittin? Swanny'yi mi gördün? Aubrey'ye döndü. Şaşırmış gibiydi. geleneksel ve dürüst Gordon kızıl siyah duvarlı bir dairede oturuyordu. ama istenmediğim sonucuna vardım. kolsuz. Ona gösteriş yapmak için falan değil. ilk gittiğimde aşağı yukarı bir yıl önceydi. "Kendini iyi hissetmemek". Bilmiyor muydunuz? . bunu anlarsınız umarım. bunları çoktan aşmıştım. Siyah kadife kayak pantolonu.Ama gittim.Neden gidip onu hiç görmedin? Swanny'nin sadece büyükhalası olduğunu. sonunda Cary'nin işini halletmek istediğime karar verdim.Onun çevirileri inceleyip günlüklerle karşılaştırmasını ya da eksik sayfaların çeviriden sonra koparılıp koparılmadıklarını araştırmasını neden bu kadar istediğimi merak ediyordum. Anlaşılan o gün ortalıkta olan öteki Swanny'ydi. cenazede de vardı. pantuflaları ve kırışık çoraplarıyla dolaşan. Kjær'in kendini iyi hissetmediğini. (Kuru kuru öksürdü. işaret parmaklarına benzetilmek istenen penislerle doluydu. o gece yanıldı. böylelikle onunla bir daha görüşme zorunluluğundan kurtulmak için. Çok şaşırdım. Asta'nın evde kalmış kız olarak adlandıracağı sesinden. . Yeşil cam masaya oturup yemeğimizi siyah porselen takımlarda yedik. Gordon'un üzerinde her günkü yaz kıyafeti olduğunu sandığım şeyler vardı.Sizin bunu biliyor olmanız lazım. elinde örgüsünü taşıyan Swanny. kesinliğinden. .Bir hafta sonra yeniden denedim. ama aynı zamanda da ona size sorduğum soruları da sormak istiyordum. Alçak divanların üzerleri gümüşî renkte yastıklarla kaplıydı. Aubrey? Telefonu ben açtım. büyükbabasının ölümünden sonra hiçbir ilişkilerinin kalmadığını. kuşkusuz bir çeşit saklamaydı. işte o kadın içeri girmeme izin vermedi Mrs. Aubrey? Kapıyı bir kadın açtı. kınama olarak algılayacakları soruları soramazdım. kulelere. sanırım hizmetçisiydi. V yaka örgü kazak. Aubrey de gülümseyerek omuzlarını kaldırdı. Elkins'in Gordon'u neden içeri almadığı anlaşılıyordu. duvarlarda da kaslarını Medici mezarlarındaki heykelciklerden almışa benzeyen çifte cinsiyetti insanların pembe mor akrilik resimleri asılıydı.
ne zamandı Gordon? . gülümseyerek. bitirince bana da göndereceğini söyledi.Tabiî gittim. eğer Aubrey kız arkadaşım ya da karım (istersen buna erkek arkadaşım ya da kocam da diyebilirsin) olsaydı.. Bütün samimiyet Gordon'dan geliyordu. tabiî gibisinden bir cevap verdi. harika bir çaydı. . 12 ağustos.Tam tarihini söyleyebilirim. Olağanüstü şaşırmış ve çarpılmıştım. kendisinin de burada doğduğunu söyledi.Yani arkadaşımı da getirebilir miyim dedim. . değil mi Aubrey? Đçeri girip alt katta oturan. . Yolculuk nereye? diye sordum.Evet. yukarıdaki katları da çekip çeviren adamla konuştuk.Gittin mi? . Swanny'ye bu soruyu sorardım. tere sandviçleri falan. çünkü Mrs. çok eski usul. kararlaştırdığımız gün evine gidip kapıyı çaldık. ama krizin 13 ağustosta geldiğinden eminim.Hackney'deki o eve. Günlükleri okumadığımı ona belli etmemek için oldukça çabalamam gerekti. Gözlerini kırpıştırdı. . daha sonra da eve döndük.Bu dediklerin. yeğenini çaya davet eden bir büyükhala. şimdi kendini daha iyi hissettiğini söyledi. Bana bir soyağacı yaptığını. Swanny taksiyle gitmeyi önermişti. Swanny ilk kalp krizini ağustosta geçirmişti. dedi Aubrey. Aubrey'nin doğum gününden bir gün önce. evin büyüklüğü karşısında şaşırdığımızı söylemeliyim. ama Aubrey'nin arabasıyla yolculuk etmenin daha keyifli olacağını düşündük. değil mi. Elkins tarihle bağlantılı uğursuzluktan söz etmişti. Daha önce beni evinde göremediğine çok üzüldüğünü. insanların da her şeyi olduğu gibi kabul etmelerini istiyoruz. Swanny Lavender Grove'a giderken neden bana haber vermemişti? Neden Gordon . Tabiî hemen "evet" dedim ve arkadaşımı da beraber getirip getiremeyeceğimi sordum. Neredeyse bana oturduğum yerde rahat olup olmadığımı sormasını bekliyordum. göndermedi. Aubrey? Aubrey başını salladı. dedi Aubrey. Đlk gittiğimde. Macera gibi bir şeydi.Swanny Teyze aradı. . Biz her şeyi olduğu gibi kabul etmeyi seviyoruz. . bir çarşamba. çaya gelip gelemeyeceğimi sordu. çok da yıpranmıştı. Bundan daha uygun bir davet olabilir mi? . Bize annesi ile babasının bu evde yaşadığını. Tabiî ev katlara bölünmüştü ve nasıl söyleyeyim. Defterime bakmam gerekir.Ne kadar uygun bir davet. evimi paylaştığım erkek olan arkadaşımı. telefon numaramı hizmetçiye bırakmıştım. Şimdi işin ilginç bölümüne geliyoruz. Swanny memnun oldu. Bana telefon etti ve keşif gezisi olarak adlandırdığı bir yolculuğa davet etti. Bak Ann.Ama göndermedi. Bize hiçbirimizin fazla ciddiye almadığı bir hayalet hikâyesi anlattı.
saat tam üçte. Gordon'un sorularını becerebildiğim kadarıyla cevaplamaya çalıştım. Yardımcılardan biri bir demet mendil. Diğer hukukçuların sıkça yaptığı gibi. Howard de Filippis'in Old Bailey olarak bilmen adalet sarayı binasında en son göründüğü davalardan biridir. De Filippis mahkeme salonuna. 16 ekim 1905 günü toplanan mahkeme heyetine Yargıç Edmondson başkanlık ediyordu.Westerby'ye başvurmak zorunda kalmıştı? Aubrey konyak önerdi. Olağanüstü uzun boylu. kabul ettim. korkunç bir baş ağrısı ve çarpıntısı bir yürekle uyandım. Yaz tatillerinden konuşmaya başlamışlardı. üçüncüsü de şişme bir yastık taşıyordu. Roper 27 temmuz ya da o günlerde karısı Elizabeth Louisa Roper'ı gırtlağını keserek öldürmekten yargılanıyordu. Richard Tate-Memling oturuyordu. peşinde üç yardımcısıyla birlikte girdi. kısa süre sonra boyunun kısalığı unutulup gidiyordu. tatili Danimarka'da geçirecek. on bire çeyrek falan vardı. dikkatle dinler. Swanny'nin sözünü ettiği soyağacını arayıp bulabilir miydim? Arada. yönettiği davalarda sessizlik uygulamasıyla tanınır. . üç aspirin aldım. Đddia Makamı'nda da Mr. neredeyse kandırıcıydı. Mahkeme Başkanı Lewis Wilford Edmondson. ikincisi bir sürahi su ve iki bardak. duruşmaya baskıcı bir soğukluk kazandırır. delici parlak bakışlı iri bir adam olan Mr. Işığı yaktım. görünüş olarak ufak tefek. her zamankinin aksine. Bu aksesuarlar ünlü avukat tarafından meslek hileleri ya da şaşırtma olarak kullanılacaktı. On dördüncü bölüm Alfred Roper'ın mahkemesi Alfred Roper'ın karısını öldürmekle suçlandığı duruşma Mr. Tate-Memling gerçekten de ufak tefek bir adamdı. yatakta doğrularak Donald Mockridge'in Alfred Eighteen Roper'ın Merkezî Ceza Mahkemesi'ndeki duruşmasının kayıtlarını okudum. Özellikle o ünlü sesi kadife kadar yumuşak. sesiyle de duruşmaya katılanlar üzerinde o kadar etkiliydi ki. Westerby ve Kastrup atalarının köklerini araştıracaklardı. zekice ya da sıkıcı sorularla davarın ilerlemesine engel olmak yerine. Đçtiğim şarap ve konyaktan hemen derin bir uykuya daldım. ses tonu da hayat sahnesinde yer alan bir oyuncuya yakışır gibiydi. çünkü varlığıyla çevresine o denli hâkim. Roper Davası'ndaki kadar ustalıkla kullanıldıkları başka bir örnek olmadığı söylenebilir. Mr. mahkemeden önce de suçlamayı kabul etmemişti. Telefon edip bir taksi çağırdığımda geç olmamıştı.
konuşmasına başladı. eve dönüp onu alması gerektiğini anlattı. Hyde doğal nedenlerden ölmüştü ve ölümü şu anda mahkemeyi ilgilendirmiyordu. Đddia makamının görüşüne göre. Hackney'de. karısını ona verdiği ilâcın etkisinde uyur buldu. Mr. kente 21. Jürinin görevi Elizabeth Roper'ın bir cinayete kurban gittiği davada son kararı vermekti.sözlerin kısa kesilmesinde ısrar eder. kayınvalidesi. Thomas Toon tıp doktoru olduğunu. bir buçuk saatlik bir aradan sonra yine arabayla istasyona döndü. Yatak odasına girdiğinde. yeniden bu unvanı kazanmaya can attığını anlattı. Elizabeth Roper'ın cesedini 4 ağustos cuma sabahı. Davanın çok önemli bir dava olduğunu. Tate-Memling.30 sularında Cambridge'e giden 17. Kadının gırtlağını ekmek bıçağıyla kesti.15 trenine yetişmek üzere bir atlı arabayla Devon Villa'dan ayrılıp Liverpool Caddesi Đstasyonu'na doğru yola koyuldu. Aynı hikâyeyi. ama Mrs. onun cesedinin hemen yakınında da annesinin. Đddia makamının tanıkları Dr. Kuşkusuz bu tedavinin amacı. Ancak sürekli ilaç tedavisine rağmen. Sanığın Cambridge'e hareket günü gelip çatmıştı. Mrs. Sanığın Devon Villa'da karısı. Sanık daha sonra Hackney'de Navarino Caddesi'ne dönerek. Đçişleri Bakanlığı'nın resmî araştırmacılarından biri olarak görevlendirildiğini söyledi. 1905 ilkbahar ve yazı boyunca karısına altı ay süreyle ve düzenli olarak sıkı denetim altında verilmedikçe son derece zehirli olan bir hidrobromid tedavisi uyguladığını duyacaktı. Mrs. Hiçbir cinayet önünüzdeki kadar soğukkanlılıkla tasarlanıp düzenlenmemiştir. Baba oğul 17. sanık ve oğlu 27 temmuz öğleden sonra saat 16. 4 ağustos cuma sabah saatlerinde. Navarino Caddesi'nde. Üstelik bir hafta sonra kocasının peşinden gitmekten. Cambrîdge'de yeniden bir arada olmaktan söz ediyordu. Mrs. Roper ölmemişti. Devon Villâda muayene etmişti. Başı . Evlilikleri yürümüyordu.40'ta vardılar. Roper'ın ölümünün nedeni gırtlağının bir kulağından diğerine kadar kesilmiş olmasıydı. Cambridge'e giden 20.15 trenini kaçırdıktan sonra. Navarino Caddesi üzerindeki Devon Villa'nın ikinci katındaki bir odada Mrs. Roper hâlâ sağlıklı ve hâlâ canlıydı. Sanığın bir eczacı olduğunu söyledi. jürinin ciddi dikkatine gerek duyulduğunu söyledi. Maria Sarah Hyde'ın cesedi bulunmuştu. oğlunu ve bavullarını emanet ettiği hamala ve onu istasyona getiren arabacıya da söyledi. hele hele hiçbir cinayet öldürdüğü karısından doğmuş oğluyla birlikte yeni bir hayata götüren bir tren yolculuğu ile noktalanmamıştır. konuşmadan oturan yargıca da bir göz attıktan sonra.20 trenine bindiler. sanık altı yaşında bir çocuk oğluna genellikle saatinin kösteğine taktığı ve içinde dört altın bulunan para kutusunu evde unuttuğunu söyledi. Cesedin yatış şekli (ona göre) uyuyan bir insanın normal yatış biçimine uyuyordu. gözlerini mutlak bir sessizlik içindeki salonda gezdirdikten. Roper da karısından ayrılıp oğluyla beraber ülkenin başka bir bölgesinde yaşamak istediğini söylemişti. bulunduğunda en az bir haftadır ölü olduğu sanılıyordu. Elizabeth Louisa Roper adlı evli bir kadının cesedi. Bu nedenle belirli kimyasallar konusunda önemli bir deneyimi vardı. Mrs. Ancak Mrs. çocukları ve evde oturan çeşitli insanlarla birlikte hayatını anlattı. Roper'ı ölüme götürmekti. davanın büyük bir bölümünde sessiz kalır. Mahkeme birazdan. üst kata çıktı ve para kutusunu aradı. Ne ki istasyona vardıklarında.
Ölüm ani olmuştu. Omurlara kadar her şey kesilmişti. . neler içerdiğini anlattı. kandan sırılsıklam olmuş çarşaflar. (Şeker kavanozu bir numaralı kanıt olarak sunulmuştu. Polis memuru Arthur Hood. Pond'a şeker kavanozunu gösterdi. öyle değil mi? . Bartholomew Hastanesi'nin morgunda cesedi daha ayrıntılı inceledi. Sanığın kadını ne zaman öldürdüğünü kesin olarak belirleyememişti. St. Hidrobromidin başlıca kullanım alanı. Mrs. Çok derin bir kesikti. Ölümcül doz beş ölçekti. hidrobromid aşırı cinsel isteğe karşı. Doktora göre kullanılan silah çok keskindi ve şiddetle bastırılmıştı. öyle. Clarence Pond'u tanık sandalyesine davet ederek mahkemeye hidrobromidin özelliklerini anlatmasını istedi. Yüksek dozda alındığında. Mr. Dr. Dr. Midenin incelenmesinden maktulenin son yemeğinden birkaç saat sonra öldürüldüğü sonucu çıkıyordu. De Filippis Dr. Pond daha önce kendisine gösterilen ve içindekileri incelediği kavanozun bu kavanoz olduğunu doğruladı. Toon'a soru sormamıştı. Hidrobromidin başlıca kullanım alanı bu mudur? Başlıca kullanım alanlarından biridir.Sorumu daha basit bir biçimde sormadan önce jüriden kelimelerimde gerekli olduğunu anlayacakları kabalık için şimdiden özür dilemek istiyorum. . Toon bu bölümde vücuttaki bazı organların sağlıklı olduğunu. Dr. örneğin tımarhanelerde gemleyici olarak da kullanılmıyor mu? .) Midede. Đddia makamı daha sonra eczacılık uzmanı Dr. Her yerde kan vardı. Ama onun görüşüne göre Mrs. sadece boyun kaslarınca tutuluyordu. kafa neredeyse vücuttan ayrılacak gibiydi. sol kulak memesinden sağ kulak memesine kadar uzanıyordu. Roper'ı öldüren hidrobromid değildi. ama eczacılık uzmanına soru sormak için ayağa kalktı. zehirli olduğunu söyledi. ama cinayetin cesedi görmesinden yaklaşık bir hafta önce gerçekleştirildiğini söyleyebilirdi. Roper'ın en az bir doğum yaptığını.Evet. Hem atardamar hem gırtlak borusu hem şah damarı hem de nefes borusu omuriliğe kadar kesilmişti. Pond hidrobromidin kimyasal formülünü açıkladı. Kadının kendi kendini yaralaması imkânsızdı. Pond. ölüm anında ise hamile olmadığını belirtti. yüzü sakin ve endişesizdi. Miss Florence Fisher'ın 4 ağustos cuma günü Hackney Polis . karaciğerde. aşırı cinsel istekleri bastırmak. Daha sonra. dalakta ve böbreklerde bir ölçek hidrobromid belirlemişti. ilk kesişten sonra maktulenin bağırıp çığlık atması mümkün olamazdı. doktor geldiğinde tamamen kurumuştu.Evet. Yara çok derindi.) Araştırmaları sonucunda kavanozun içeriğinde yaklaşık iki yüz gram şeker ve yaklaşık beş ölçek hidrobromid bulduğunu açıkladı. (Dr. Polis.Dr.yastığın üzerinde. öyle.
Grantham. Mahkeme salonundakilerin içinden müşteriyi tanıdı. Müfettiş Poole suçlamayı sanığın yüzüne okudu. ikinci kattaki bir yatak odasında Mrs.Hangi eli? . Adamı istasyona götürdü. akşam saat altı sularında Kingsland High Street'teki araba durağında beklerken. kurumuş kan lekeleriyle kaplı büyük bir ekmek bıçağı buldular.Hayır. Bıçak eve yakın olan çiçek tarhında. memur Hood da sanığın ifadesini yazıp imzalattı.Karakolu'na verdiği bilgi üzerine Devon Villa'ya gittiğini anlattı. Arabacıya beklemesini söylemedi. ama kim olmadığını söyleyebilirim. Tutuklunun yanında bir de çocuk vardı. Mr. oğlunu ve bavullarını bir hamala emanet ettikten sonra Mr. Judd Sokağı'nda arabacılık yapan Samuel William Murphy.Yarayı gördünüz mü? . müşterisi şimdi tutuklu olarak mahkemede bulunan Alfred Roper'dı. araba çığırtkanlığı yapan çocuklardan birinin Kingsland High Street'te yanına geldiğini söyledi. .30 sularında. kendi bulduğu bıçak olduğunu doğruladı. polis memuru Dewhurst'le birlikte arka bahçeyi aradılar ve bir çiçek tarhının içinde. Mendil kandan ıslanmıştı. Hackney'de Dalston Caddesi'nden arabacı Robert Grantham. Ekmek bıçağı kanıtların arasındaydı. King's Cross'ta. müşterinizin kim olduğunu biliyor musunuz? Biliyorum diyemem. Murphy'den onu tekrar Navarino Caddesi'ne geri götürmesini istemişti. yanına gelen birinin Liverpool Caddesi Đstasyonu'na gitmek istediğini belirttiğini söyledi.Adamda ilgi çekici bir şey yok muydu? . Çığırtkan ona Navarino Caddesi'nden Liverpool Caddesi Đstasyonu'na gitmek için bekleyen bir müşteri olduğunu açıklamıştı. müşterisini en son istasyona girerken gördü. ayrıca ceketinin kolunda da kan lekesi vardı. bahçeyi komşu bahçeden ayıran çite dayalı olarak bulunmuştu. Sanık iki polis eşliğinde Londra'ya getirilip Hackney Polis Karakolunda taammüden adam öldürmekle suçlandı. Daha sonra. polis memuru Hood kendisine gösterilen bıçağın. Daha sonra 8 ağustos salı günü Müfettiş Lawrence Poole'la birlikte sanığın oturduğu Fen Ditton köyüne gittiklerini söyledi. Đstasyona vardıklarında sanık para kutusunu unuttuğunu hatırlamış. Tate-Memling (sorusunun cevabını önceden çok iyi bildiğini belli ederek): . Roper'ın cesedini gördüğünü.Mr. O müşterimin siz ya da Lord . odanın pencerelerinin Devon Villa'nın arka tarafındaki bahçeye katına söyledi. bu haliyle üst kat pencerelerinden birinden atılmışa benziyordu. 27 temmuz perşembe günü saat 16.Bunu söyleyemem. çünkü mendilini eline sarmıştı.Elinde bir yara vardı. . Tate-Memling: . Mr.
Benim kadar çok yüz görürseniz. Grantham. Smart'ın tanık sandalyesine oturması dinleyiciler arasında bir dalgalanmaya yol açtı.Bazen ederim. Mahkeme Başkanı Edmondson alışılmadık biçimde araya girdi: . Mr. Nisan 1905'te bir gün . mahkeme salonunda görebiliyor musunuz? . Müşteriniz burada sanık olarak gördüğünüz kişi. müşterilerinizin yüz özelliklerine bakmamaya başlarsınız.Neyi tekrarlar mıyım? .Bu gibi olumsuz kimlik tespitlerinden kaçınmalısınız. Mendili hatırlıyorum.Ama ellerine dikkat ediyorsunuz? .Size müşterinizin. belki de oydu. Mr. Đddia makamının son tanığı. onun olup olmadığını bilmiyorum. tanık ifadesinde. ama eline sardığı mendili hatırlıyorsunuz. karşı sorgulamada: . sanık Alfred Roper olup olmadığını sormuştum.Siz onun içindeki en derin sırlarını açtığı dostu değil miydiniz? Mr.Bir adamın yüzünü unutuyorsunuz. De Filippis.Size tek söyleyebileceğim. Mr.27 temmuz günü arabanıza müşteri olarak binen adamı burada. Fulham'da Lillie Caddesi'nde oturan ve Alfred Roper'ın en iyi arkadaşı olan John Smart'tı. Genç birisi değildi. . . Smart bunu kabul etmek zorunda kaldı. Mr. . . ona en üstteki mendili uzattılar ve bardaklardan birine su doldurdular. Lordum.Belki. Söylediğinizi tekrarlar mısınız. Teşekkür ederim. buluştukları çeşitli zamanlarda Roper'ın ona mutsuz evliliğinden söz ettiğini anlatmıştı. Mr. Grantham? . Lordum. De Filippis'in sanığı n en iyi arkadaşı olup olmadığını sorması da salonda şaşkınlığa neden oldu. Aradan çok zaman geçti. Emin değilim. Alçak sesle bir mendil istedi. ama yaşlı da değildi.Özür dilerim. De Filippis bu sırada gürültüyle aksırdı. Daha önce. Alfred Roper mıydı? Bilmiyorum. Ona pek dikkat etmedim.Cenapları olmadığını söyleyebilirim. .
Mr. Smart'a kızı Edith'in kendi çocuğu olmadığından şüphelendiğini açmıştı. Bu bir ahlaksızlıktan da öte.Ona ilaç verdiğinin. bardağından bir yudum su içen Mr. yine 1905 nisanında başka bir sefer. özellikle hidrobromid ve hidrobromidin zehir olarak tanımlanması çevresinde dönecek şiddetli bir sorgulama bekliyordu. .Neyin farkına varmasın diye? . Mr. Lordum. Sanık. Smart'a göre Roper karısının kendini aldattığına inanıyordu. O görüşmelerinde sanığın Cambridge'de bir eczanede boşalacak yöneticilik işinden söz ettiğini anlattı. bir hastalıktı. Böylelikle sanık ailesini kayınvalidesinin kötü etkisinden kurtaracak ve yeni bir hayata başlayabilecekti.Evet. oğluyla birlikte Cambridge'e giderek yeni işine boşanmış bir erkek olarak başlamaktı. bu nedenle de kurtuluşu başka erkeklerde aramak zorunda kaldığını anlatmıştı. . Mahkeme.Hayır bilmiyordum. ama ben bilmiyordum.Nasıl tedavi ediyordu? . Yavaş yavaş ayağa kalkan. Onun niyeti. kendisinden yerine getiremeyeceği isteklerde bulunduğunu. . . Bu anlattıkları nedeniyle çıkan gülüşmeler hemen mahkeme başkanı tarafından susturuldu. sanık da karısını tedavi ediyordu. ama savunma avukatının soruları kısa sürdü: . Karısına hidrobromid verdiğini söyledi. Ancak Alfred'in niyeti başkaydı. Elizabeth Roper'la tanışmış mıydınız? .Evet. Smart bunun çok iyi bir fırsat olduğunu söylediğini. Mr. Smart'a karısı Lizzie'nin karşısına kim çıksa birlikte olabileceğini anlatmıştı. Hidrobromidin özelliklerini biliyor muydunuz? . Karısı farkına varmasın diye hidrobromidi çaya koyduğu şekerin içine karıştırıyordu.Bunu o zaman söylemedi. tanışmıştım. .Zehir olduğunu biliyordum. Smart sorulan sorulara cevap verirken. Mr. o da öyle söyledi. daha sonra söyledi mi? . her zamanki gibi kent merkezindeki kiliseleri gezmek üzere buluştuklarını anlattı.Mrs. De Filippis. Smart'a sanıkla olan dostluğunu sordu.Cinsel duyguları bastırıcı olarak kullanıldığını biliyor muydunuz? . Smart'tan devam etmesi istendi. karısını ve kızını terk etmek.Leicester Meydanı'nda ABC Çayevi'nde bir araya gelmişlerdi. Lordum.Peki ama. sanığın hemen başvurmasını önerdiğini belirtti. Smart'a karısının.
sadık karısı ve desteği olması gereken kadının hafifmeşrepliğine katlanmak zorunda kalan bir adam. bu nedenle de iddia makamının tanıklığını bile kabul etmişti. Đkinci olarak bu cinayetin 27 temmuz akşamının başlarında işlendiğini kesinlikle kanıtlanmak zorundadır. De Filippis: "Lordum. en küçük bir leke belirtisi bile yoktur. Temiz bir mendil alarak ağzını örttü. sanığın karısına uyguladığı tedavi sonucunda ortadan kalkmıştı. Son günlerde yaşadıklarına geleceğim.. Mr. açık bir kitabın sayfası kadar . Sorunun ve cevabın neden olduğu gülüşmeler. Roper'la baş başa kaldığınız da oldu? .Onunla birkaç kere mi karşılaştınız? .Evet. sizden sanığın mahkemeye sunulan kanıtlar nedeniyle daha fazla sıkıntıya sokulmasına izin vermemenizi talep ediyorum. onun hakkında ileri sürülenleri doğrulayacak biçimde eğilimler gösterdi mi? . De Filippis dudaklarını ses çıkarmadan oynattı. Lordum." Burada Mr. Ama göreceğiniz adam. De Filippis amacına varmıştı. Birkaç saniye sonra konuşmasına devam etti: . Alfred Roper'la ilgili her şey. Herhalde bazen Mrs. Benim erken geldiğim.Şimdi sanığı ve tanıklarımı çağıracağım. size son günlerde yaşadıklarının hikâyesini dürüstçe anlatacak bir masumdur. talihin darbeleri karşısında eğilmiş bir adamdır. Karşısına "kim çıksa birlikte olacağı" söylenen kadın John Smart'ı baştan çıkarılacak kadar çekici bulmamıştı. burada jürinin önüne götürülecek bir dava olmadığı kanısındayım. Roper tanık sandalyesine oturup kendinden söz edecek. Savunmanın açış konuşması Mr. Mr. Kanun suç kanıtlanana kadar sanığın suçsuzluğunun esas olacağını açıkça belirtmiştir. Her şeyden önce suç aletinin sanığın elinde bulunmuş olduğu kesinlikle kanıtlanmak zorundadır. Üçüncü olarak. evet. Bu adamı tanık iskemlesine oturtacağız ve siz yaralı bir adam. . düzeni bozuk çağımızda talihin bir aile babasına ve ekmek parası peşinde koşan birine vurabileceği en ağır darbeleri yemiş bir adam göreceksiniz: iyi para kazandığı ve sevdiği işini kaybeden. Göreceğiniz adam. anlatacaklarını değerlendirmek de siz jüri üyelerinin görevi olacak. sanığın daha eve varmadığı zamanlar. Onunla ölen kişi arasındaki sorun." Yargıç Edmondson: "Burada jürinin önüne götürülecek bir dava olmadığını söyleyemem. değerli Jüri Üyeleri.o zaman bir erkek olarak size. Jürinin burada sadece bir kuşku hakkında karar vermek üzere toplanıp toplanmayacağı Lordumun görüşüne kalmaktadır.Bir iki kere. sanığı n cinayeti işleme amacı belirtilmemiştir. Smart aşağılanmış bir adamdı. hiç.Hayır.O zamanlarda size -bu soruyu elimden geldiği kadar dikkatle sormaya çalışacağım. Kişiliğinde en ufak bir leke. kafasını biraz öne eğdi.Bütün bu günler boyunca Alfred Eighteen Roper dürüst ve çalışkan bir adam olmuştur. böyle bir şeyin tekrarında salonu boşaltacağını bildiren yargıç tarafından susturuldu.
her dürüst erkeğin beklediği gibi bir fazilet abidesi olmamasından dolayı onu kim suçlayabilir? Yine de onunla evlendi. bir insanı öldürmekle suçlanan bu adam. O kadar ki. hastalık olarak niteleyecek kadar iyi niyetli yaklaştığı bir durumu düzeltmeye çabaladı. açıkça ve basitçe kapının zilini çaldı. Babasının zamansız ölümü. karısının davranışındaki sapıklığın nedenini de bildiğini düşünerek. Bu arada masumiyetini çoktan kaybetmiş olan Roper. Hayır. ablasının yanında. Ne var ki istasyona vardığında. kocasından başka erkeklerle para karşılığında ilişki kurduğuydu. karısına ve kayınvalidesine veda etti. Navarino Caddesi'ndeki Devon Villa'da yaşamaya başladı.duru ve okunaklıdır. Ailesini Londra'nın banliyölerinden alarak Cambridge'in sağlıklı doğa ortamına taşıyacak. Cebinde evin anahtarı olmasına rağmen. Bir ilaç reklam şirketinde yöneticilik önerisi aldığında doğduğu Suffolk'tan çıkıp Londra'ya geldi. ozanın dediği gibi amacına bir hayalet gibi yaklaşmak bir yana. çünkü karısından ayrılmak yerine. Yine de kazanacağı kesin bir boşanma davasına başvurmadan. Mrs. Alfred Roper'ı daha on altı yaşından itibaren ailesinin geçimini sağlamaya. Edmunds'taki evden ayrılıp şansını daha uzaklarda denemeyi aklından bile geçirmedi. . Bu kitapta şifrelenmiş bölümler ya da açılmamış sayfalar yoktur. komşular tarafından da dehşetle karşılanan gerçek. kent yakınındaki Fen Ditton köyünde kalmaya karar verdi. Şimdi 27 temmuz perşembe günü olanlara geliyorum. mutluluğunun da sahte olduğunu görmeye başladı. Yaptığı tedavinin en azından olumlu sonuçlar vermeye başladığı bellidir. geldiğini saklamaya çalışmak bir yana. karısı ve karısının annesiyle birlikte Hackney'de. Zamanı gelince Mrs. Gençliğinde geçirdiği bunca sıkıntıdan sonra. hepsini de kapsayacak yeni bir hayata adım atmanın planlarını yapmaya başladı. kocasının ardından gelecekti. Öyleyse kitabın ilk bölümlerinden bazılarını okuyalım. her zamanki gibi masum ve güven dolu bir genç olarak. Roper oğluyla birlikte trene binerek Cambridge'e gitmeye. günlük işinden dönüşte kendisine rahat bir ev. aynı arabayla Navarino Caddesi'ne geri döndü. Evlendiği kadının. Önünüzde oturan ve bir adamın toplumumuzda işleyebileceği en ağır suçla. Roper'ın karılık görevlerini unuttuğu. değerli Jüri Üyeleri kötü niyetli bir adamın yapacağı gibi kapıyı açmadı. Roper bir hafta kadar sonra. kendisine babasından kalan ve içinde ihtiyacı olan altınların bulunduğu değerli para kutusunu unuttuğunu üzülerek fark etti. böyle bir ev bulunur bulunmaz. müstakbel karısını arayıp buldu. Mrs. Artık herkesçe bilinen. güzel bir dinlenme yeri olacağına inandığı eve yerleşti. Yine Londra'da her erkeğin yapması gerekeni yaptı. Bu eser temiz ve lekesizdir. Söz konusu günün öğle sonrası saatlerinde. kapıyı çaldı. burada da uzmanlığını kullanabileceği bir işte. Bu kitap hepinizin evinizdeki kadınlara çekinmeden verebileceğiniz bir eserdir. Yaşlı ve sakat annesine bir kadın şefkatiyle baktı. onlara destek olmaya zorladı. Annesi ölene kadar Bury St. Londra'ya bir masum olarak geldiğini söylememe kim şaşırır? Londra'da. Roper ikinci çocuğunun kendinden olmadığından bile emindi. bir eczane yöneticisi olarak çalışacaktı. Oğlunu ve bavullarını bir hamala emanet ettikten sonra. Çaldığı zile de cevap aldı. kentte kendisi ve ailesinin oturabileceği bir ev bulana kadar. sonra da bir kız çocuk doğurdu. oğlu ve birkaç bavulla beraber Liverpool Caddesi Đstasyonu'na gitmek üzere arabaya bindi. Roper önce bir erkek. kendinden genç kardeşlerini bir ağabeyin görev duygusuyla yetiştirdi.
Hiçbir yere bakmadılar. düşerken kendini korumak için uzattı. onunla konuşmak için ablasının evine gelen polis memurlarından öğrendi. Söyledikleri açıktı. sırtını yaslayacağı kaya gibi sağlam duracak adam.Florence Fisher'in nişanlandığını. Bu durumda her sağlağın yapacağı gibi sağ elini öne doğru uzattı. Đddia makamı kanıt olarak nitelendirilebilecek tek bir gerçek bile sergilemedi. Mr. ama kanıtlamadılar. kapıyı açtı ve Mr. Navarino Caddesi'ndeki Devon Villa'da beklenmedik bir şeyler olduğunu ilk kez 12 ağustos salı günü. saat ona yirmi kala Cambridge'e vardı ve ablasının Fen Ditton'daki evine gitti. Polisin bu olayda uyguladığı yöntemleri ben şahsen anlayamıyorum. Bazı kanıtları dışlayıp bazılarını ortaya sürerek Roper'ı modern çağın en korkunç cinayetlerinden birinin suçlusu olarak göstermenin yanına bile yaklaşamadı. para kutusunu almak olduğunu anlattı ve üst kata çıktı. Yürürken bir kaldırım taşına takılıp düştü. diğer yandan Roper'a karşı besleyebileceği en ufak olumlu duygularını da göstermedi. yine bu denli önemli olacaktı. Eve sessizlik hâkimdi. Bu sonuca vardılar. Yaralı elini mendiline sardıktan sonra bir araba bulmak için durağa doğru yürüdü. Mrs. eli yaralandı. çalışmaktan yılmazdı. Navarino Caddesi'ndeki eski bir komşunun. Mrs. Cora Green'in Hyde-Roper evi konusunda Star gazetesine anlattıklarından öğreniyoruz. Aynı tanık. Hyde'ın hizmetinde çalışıyordu ve Devon Villa'ya Roper'dan kısa süre önce gelmişti. Miss Fisher yirmi dakika kadar sonra. Açık ve dürüst bir tutumla tüm gerçeği anlatma gayreti içindeydi. Lizzie Roper'ın ya da annesinin davranışlarını kınasa da bunun anlaşılmamasını sağladı. Roper'ı kendi evine aldı. yalvarma ya da gürültü duymuş mu? Hiçbir şey duymamış. . Roper geliş nedeninin. ona destek olacak. değerli Jüri Üyeleri. önyargıdan uzaktı. on üç yaşından beri Mrs. sağlam yapılı genç bir kadındı. Green buna ek olarak -belki de romantik öykülerden hoşlanan gazetenin isteğini kıramadığından. Miss Fisher sanık üst kata çıktıktan sonra çığlıklar.Miss Florence Fisher. Bu ayrıntıları. Kıvırcık kızıl saçları ve mavi gözleriyle uzun boylu. yani kocası olacağına karar verdiler. kendi dalgınlığı yüzünden treni kaçıran birinden daha heyecanlı ve gergin değildi. sokak kapısının yavaşça kapandığını duyana kadar sürdü. Roper Kingsland High Street'teki araba durağına kadar yürüdü. Green'e göre Florence Fisher sağlıklı ve güçlüydü. Savunmanın tanıkları Kuşkusuz savunmanın en önemli tanığı Devon Villa'nın hizmetçisi ve aşçısıydı. bu korkunç cinayeti işlemiş olabilecek başka birini arama zahmetine girmediler Hayır. evlenmek üzere olduğunu da anlatmıştı. Evdeki sessizlik. Florence Fisher duruşma tarihinde yirmi üç yaşındaydı. hayır. hiç zaman kaybetmeden toplumumuzun üzerine kara bir gölge düşürebilecek bir sonuca vardılar ve bir kadını öldürmesi en akla yakın kişinin aslında onu koruyacak. evin hizmetçisi. Liverpool Caddesi Đstasyonu'na geri döndü. iddia makamı adına tanıklık etseydi. Bir kadını gırtlağını keserek korkunç biçimde öldürmekle suçlanan bu adam oğlunun ve onu emanet ettiği hamalın yanına geldiğinde tatsız bir şekilde yere düşen. Sonunda. Roper'ı sevmiyor idiyse de bunu hiç göstermedi.
Devon Villa'da kalmaya devam ettim. Roper'ın. görevinin ne olduğunu sordu. . Hyde'ın size söylediklerini anlatmamanız lazım..Mr De Filippis Florence Fisher'a Devon Villa'da ne zamandan beri çalıştığını. Lütfen mahkemeye 27 temmuz perşembe günü olanları anlatın. Roper ve bebek bir süre sonra onlara katılacaktı. ve Mrs. Yeni bir işe başlamak üzere Cambridge'e gittiğini. Lordum. Miss Fisher.Evet. Mr. bu nedenle de bir hizmetçiye gerek duymayacağını söyledi. efendim. Hyde'a gidip evde kalmama izin vermesini istedim. Bunun nedenini jüri üyeleri anlamasa da Mr Tate-Memling hemen anladı. Mrs. 27 temmuz günü de oradaydınız? . şimdi de Kuzey Londra'da Stanford Hill'de Mr. Hyde'ın size söylediklerinin sonucunda ne yaptınız? . Hyde'ın tek başına kalacağını. trenle gideceklerdi.Mr..Bize Mrs. Roper. görmedim.Lütfen Lord Cenaplarına hitap edin.Evet. Sanık yanınızda mıydı? .. Yılbaşında evlenmeyi umduğum için yeni bir iş aramadım. . Edward'la birlikte. Mrs. Hyde'ın dediklerini değil. Roper öğleden sonra yanıma gelerek 2. . . Hyde'la birlikte mutfaktaydım.Nişanınızın bozulması nedeniyle evlenmeyeceğiniz.5 şilin verdi. De Filippis Miss Fisher'ı uyarmadan önce uzunca bir süre bekledi. bana ayın sonundan itibaren işimin sona ereceğini söyledi.. Ne zaman olduğunu söylemedi. Mrs. böyle durumlarda hep yaptığı gibi bebekle kendinin ilgileneceğini. siz ne yaptığınızı anlatmalısınız. Yani Devon Villa'da kalmaya devam ettiniz. Mrs. Roper'ın kendini iyi hissetmediğini. Mrs. Summer'ın hizmetinde olduğunuz doğru mu? .Ayrılmak istemiyordum.Hayır.Efendim Mr. ayaklanıp itiraz etmek üzereydi ki savunma avukatı konuşmaya başladı: . Ben de Mrs. . bu nedenle bir daha karşılaşamayacağımızı söyledi. Mrs. Hyde Mrs. . sadece kısa süre sonra dedi.O zaman ne yaptınız? . böylece de Mrs. Hyde dışında tüm ailenin kuzeye taşınmak üzere olduğunu. Mrs. . daha sonra mahkemeye ve jüriye 10 temmuz pazartesi sabahı olanları anlatmasını istedi.Sanık yanınızda değilken.Evden çıkışını gördünüz mü? . o da bana dedi ki.
. . Roper oradaydı. Lordum. .Evet. Hyde için ekmek dilimlediğiniz bıçak olup olmadığını lütfen Lorduma söyleyin. gördüğünüzde de yüzünüzün solmasına neden olan bıçağın. .O sırada saat kaçtı.Ekmek dilimleyip tereyağı çıkardım. Bir kutu som açtım. . . Bu aşamada Mrs. o akşam saat beşi biraz geçe Mrs.Ekmeği ekmek bıçağıyla mı kestiniz? . Hyde çıkardı. Onsuz gitmeyi istemezdi. Lordum. Babasından kalmış. Yanına bebek için süt.Evet. Roper'a siz mi çıkardınız? . genç kadının yüzü belirgin bir biçimde soldu. Roper'ın gırtlağının kesilmesinde kullanılan ekmek bıçağı Miss Fisher'a gösterildi. teşekkür ederim. .Bıçağı kullandıktan sonra ne yaptınız? Musluğun altına tuttum.Hayır.Sonra ne oldu? .Evet. Tepsiyi Mrs. O para kutusuna çok bağlıydı.Kapı çalındı. daha sonra da kurulayıp çekmeceye yerleştirdim. Miss Fisher? . Đyiyim.Her zaman koyulduğu çekmeceye mi? . Mrs. çaydanlık ve şeker kavanozunu da koydum. Tanığa bir bardak su içmek ya da oturmak isteyip istemediğini sordu. Mr. ekmek tahtasıyla birlikte. . Bana gümüş para kutusunu unuttuğunu söyledi. o bıçaktı.Hayır.Hayır. .Mrs.Beşi geçiyordu.Neyi kastettiğini anladınız mı? . bunları diğer yiyeceklerle birlikte tepsiye koydum. De Filippis sürahiden ikinci bir bardak su doldurdu. Kapıyı açtığımda Mr. Mutfağa gitti mi? . . Hyde'ın size söylediklerinin sonucunda ne yaptınız? ..Evet Lordum.Öyleyse Miss Fisher biraz önce size gösterilen.
" Mr." . söyledim. yıkanacak örtüleri almak üzere yemek odasına gittim. şaşırmadım. Mahkeme Başkanı Edmondson'un. dışarı bir iskemle çıkardı ve arka bahçede oturdu. Miss Fisher? . . Roper'ın merdivenleri çıktığını duydum. Çocuğu yukarıya. çünkü alışverişe çıkmak zorundaydım. Hyde'ın kalbinden şikâyetçi olduğunu biliyor muydunuz? Biliyordum. . Örtüleri mutfağa götürdüm. Miss Fisher. Yargıç: "Çocuğun size söylediklerini anlatmamalısınız. . .Miss Fisher. annesinin ve anneannesinin nerede olduklarını söylemedi. Lordum.Mr. ama sokak kapısının kapandığını duydum. Mrs. Mr.Evet. kendi başına aşağıya indi. Hyde'ın isteği üzerine bir tepsi yemek hazırladığınızı. Akşam saatlerinde hava çok sıcaktı. Tepsiyi yukarıya kim götürdü? .Mrs. Roper'ı ve Mrs.O gün boyunca onları görmediniz mi? . Lizzie Roper'ı ya da Maria Hyde'ı ne görmüştü ne de seslerini duymuştu. savunma avukatının görüşüne rağmen davayı jüriye götürmeyi kararlaştırdığını ilk kez o anda anladılar.Mrs. Tate-Memling karşı sorularına başladı. Yemek odasındayken. süt ve şeker eklediğinizi. annesinin yanına gönderdim.Yaklaşık on beş ya da yirmi dakika sonra. Gittiğini görmedim.Gün boyunca hiçbirini görmedim. Lordum. Sabahın geç saatlerine. Florence bodrumdaki mutfakta çocuğun kahvaltısını verdi. Hyde'ın yaşlı bir kadın olduğunu da biliyordunuz en azından görüyordunuz. Hyde'ı görmediğinize şaşırmadınız mı?" Miss Fisher: "Hayır.Gittiğini sanmıyorum. Belki de mahkemede bulunanlar ve jüri. hatta bazen de öğlene kadar kalkmadıkları çok olurdu. De Filippis: 'Teşekkür ederim. hatta herhalde çay fincanı da koyduğunuzu söylediniz. Kaç yaşındasınız. Mutfağa gidecek zamanı olmadı. Sabah saat sekize doğru Edith artık alışılageldiği gibi. çaydanlık. biraz önce Lorduma Mrs. Florence Fisher daha sonra o akşamı ve ertesi sabahı anlattı. . Daha sonra da hiçbirini görmedim. Hyde götürdü. Edith birkaç kelimeden fazla konuşamıyordu. Lordum.. Roper evden ne zaman ayrıldı? .Mrs. Mr.
Sadece Mrs. .Yirmi üç yaşındayım. Mrs. Tate-Memling'e çevirdi. O zaman "Đşinin başına dönsen iyi olur" dedi ve bana yemek odasının kapısını açtı. Sorumun çok ciddi olduğunu bilmenizi istiyorum. . Hyde şeker kullanırdı. Tam yarım dakika bekledikten sonra boğazını temizledi ve devam etti. anlamadım.Devon Villa'da yaşayanlar. Tate-Memling'in konuşmaksızın beklediği süre. .Oh. çayına tepeleme üç kaşık şeker koyduğunu gördüm. . çayını hep şekerli içerdi.Buna gerek olmadığını. benim yapılacak işlerim olduğunu tahmin ettiğini söyledi. 27 temmuz saat 17.O ne cevap verdi? . . .Miss Fisher. efendim? . siz çayınıza şeker koymuyorsunuz. çayınızı şekerli mi içersiniz? . evet Lordum.Söylediklerinizi günlük Đngilizce'yle ifade etseniz daha iyi olacak Mr. Florence Fisher iddia makamının sözlerinden tekini bile anlamadı. Öncelikle. Hyde'sa altmış yedi yaşındaydı.Pekâlâ. efendim. öyle değil mi? Miss Fisher.30'da tutukluyu eve aldığınızda aranızda kayıp para kutusu konusunda bir konuşma geçti mi? . Roper.Evet. Mr De Filippis bir kahkaha olarak da algılanabilecek. ben de örtüleri toplayıp yıkamam gerektiğini söyledim.Ama ölen kişi. çaylarını şekerli mi içerler? . inlemeye benzer bir ses çıkardı.Ona aramasında yardımcı olabileceğimi söyledim.Özür dilerim. ölçü merakınızı ekmek ve tereyağından da uzak durmaya kadar vardırıyor musunuz? Mr. değil mi? . Tate-Memling.. yanımda da bir sözlük taşımamı beklemeyin.Öyleyse sorumu tekrar ediyorum. siz yirmi üç yaşındasınız. koymaz mısınız? Koymam. Ne Mr. söylediklerinizin ne anlama çeldiği konusunda en ufak bir bilgim yok. Edward ise çay içmezdi. Miss Fisher. Çayınıza şeker koyar mısınız. Roper ne de Mrs. kuşkusuz jürinin bu son söylenenleri iyice değerlendirmesini amaçlıyordu. Mr. Tate-Memling'in kıvrak konuşması ve sözleriyle jüri üyeleri içinde eğitimli olanları zavallı bir ev hizmetçisine gülmek umudu geri tepen bir silah oldu. Roper şeker koyardı. . bomboş bakan gözlerini Mr. Mrs. .
sessizliğin ortasında yastığı şişirmeye koyuldu.Ekmek bıçağını bir daha hiç görmedim. ayın 30'u pazar olmalı. Mrs. . Bıçağı polis buldu. o yulaf ezmesi yedi.çıkardığı sesin bir aksırık olduğu ve yeni bir mendil gerektireceği çok geçmeden anlaşıldı. O akşam siz kendiniz bir şeyler yediniz mi? .Ertesi sabah kahvaltıda ekmek ve tereyağı yediniz mi? .) Miss Fisher sorumu değişik bir biçimde sorayım.Bilmiyorum. Mr.Lordumdan özür dilerim. hatırlamıyorum. Sanırım dışarıda. . O gün açmadım.Emin değilim.Ekmek bıçağını koyduğunuz çekmeceyi açtınız mı? . De Filippis şişme yastığı iskemleye yerleştirip üzerine oturdu. Herhalde en azından birkaç saat sonra yatmaya gittiniz.Çocuğa ekmek verdiniz mi? . Hyde'a ekmek ve tereyağını verirken kendim için de birkaç dilim kestim. Bu aşamada Mr. Hiçbir şey yemedim. . Önündeki tepsiden şişme yastığı aldı. Tate-Memling devam etmeden önce ona baktı. Çok sıcak bir gündü. .Biraz ekmek ve tereyağı yedim. Pazar günü bıçağı aradım. hiçbir yerde de bulamadım. . Miss Fisher. (Mr.Özür dilerim.. Daha sonra bıçağı yıkayıp yerine koydum. ama mahkeme sizin uyku sorunlarınızla ilgilenmiyor. . hastaydım.Hayır. bahçede.Mr. ekmek bıçağını bir daha ne zaman gördünüz? . Lordum.Size ilginç gelebilir Miss Fisher. . Alışverişten döndüğümde.Ekmek bıçağının yerinde olmadığını ne zaman anladınız? . . Evde kimse yoktu ya da ben öyle sanıyordum. otururken de duyulur bir nefes verdi.28 temmuzda da mı? . Tate-Memling dimdikti. Lordum. Tate-Memling! Mahkeme başkanı. .Bir daha ne zaman açtınız? Bilmiyorum.. . Hyde'a verdiğinizde saat öğleden sonra beşti. sertçe uyardı. Kendimi iyi hissetmiyordum. biraz da tereyağı aldım.Hayır.Hayır. . gidip yattım. Üzerinde ekmek ve tereyağıyla birlikte diğer şeylerin de bulunduğu tepsiyi Mrs.
.Bir dakikadan daha kısaydı. Sonra devam etti: .Çok kısa bir süre. aç değildim.Lordumun bağışlamasına sığınarak Miss Fisher -ve jürinin yararına. Sonunda Florence Fisher dakikanın yemek odasına girmesi ile Roper'ın merdivenden çıkışını duyduğu zamana göre çok daha uzun olduğunu söyledi. yaşamak için ruha da ihtiyacı olduğunu söyler. tutuklu neredeydi? Sanırım. . . Siz.Yemek odasında.Hayır. sizin de kabul edeceğiniz gibi bir insanın ana besinidir. sizler. Tabiî onu göremiyordunuz. . .Yukarı çıktığını duydum.bir dakika sessiz kalmamızı isteyebilir miyim? Böylelikle bir dakikanın ne kadar uzun bir zaman olduğu anlaşılacaktır. Bir dakikalık bir sessizlik oldu. Yarısından da fazla mıydı? ..Ama daha önce bıçağı aramamıştınız.Çok gerekiyorsa. değil mi Miss Fisher? Kendimi iyi hissetmiyordum. 27 temmuz akşamından 30 temmuza kadar üç gün boyunca boğazından tek bir lokma bile ekmek geçmediğine inanmanızı istiyor. değerli Jüri Üyeleri. Sanıyorsunuz. yıkanacak örtüleri aldığınız sırada.Aradan ne kadar zaman geçti. Kutsal Kitap bize insanın tek başına ekmekle yaşayamayacağını. Tate-Memling anlamlı bir şekilde sustu. aramadım.Ekmek. ama sanırım yarısından uzundu. yemek odasına girdiğiniz an ile onun yukarıya çıkışını duymanız arasında ne kadar zaman geçti? . ee. değil mi? 27 temmuz saat beşten sonra bir daha aramamıştınız? . Mr. böylelikle de insan vücudunun varlığını devam ettirebilmek için sadece ekmekle yetinebileceğini anlatır. . herhalde bir günden fazla ekmeksiz yaşayabildiğinizi hatırlamazsınız. Söylemek istediğiniz bu. değerli Jüri Üyeleri. holde. Lorduma teşekkür ederim.Ne kadar kısa bir süre Miss Fisher? Bir dakika? Yarım dakika? On beş saniye? Bilemiyorum. . Oysa Miss Fisher sizden ekmek yemeden üç gün geçirdiğine.
Evet. . döndü. itiraz ediyorum! . değil mi? . Sağ elinde bir sargı vardı.Beyaz renkli bir kumaş.Liverpool Caddesi'nden Hackney'ye gidip dönecek birisi için bir buçuk saatin fazla uzun olduğunu düşünmediniz mi? Bana kalırsa.Sargı mı. gidip aldıktan sonra hemen döneceğini anlatmıştı. Wood. bu sürede yürüyerek de gidip gelebilirdi. Elbisesinde bir leke yok muydu? Elbisesinde şimdi hatırlayabileceğim hiçbir değişiklik yoktu. Miss Fisher? .Evet. Mr. Daha sonra tanık bölümüne Bow'da Globe Sokağı'nda oturan ve Büyük Doğu Demiryollarında hamal olarak çalışan Mr. . nasıldı? . Mr. Mahkemede yeniden bir gülüşme olduysa da çıkan ses Mr. Biraz gergin göründüğünü söyleyebilirim. yoksa bir mendil mi? . Lordum. James Wood çağrıldı. Tate-Memling söze girdi: .Onu tekrar gördüğünüzde. De Filippis: "Döndü mü?" . Evde önemli bir şeyini unuttuğunu. Karşı sorgulamada Mr.Sizin Devon Villa'da bulunmanızın nedeni. Edmondson'un sessizlik uyarısında bulunmasını gerektirecek kadar yüksek değildi.Devon Villa'nın ikinci katına ilk çıkmanız 4 ağustos cumaydı. değil mi. . . Elbiselerinde dikkatinizi çeken bir şey var mıydı? Hatırladığım kadarıyla elbisesinde daha öncekine göre bir değişiklik yoktu.Evet..Ve yemek pişirmek ve bebeğe bakmak. Şimdi tutuklu olarak gördüğü adam yanına yaklaşmış ve beş altı yaşlarında bir erkek çocukla birkaç parça eşyasına göz kulak olmasını istemişti.Ama işe alınma nedenlerinizden biri de evi temizlemekti.Yedi gün boyunca neden üst kata çıkıp etrafı temizlemediniz? Hepsinin Cambridge'e gittiğini düşünüyordum. Belki de bir buçuk saat.Treni kaçırdığı için biraz canı sıkkındı. Adam ona 3 şilin vermişti.. evi temizlemekti. Araba bulabilmek için uzun süre yürümesi gerektiğini söyledi. 27 temmuz perşembe günü öğleden sonra saat beşe beş kala Liverpool Caddesi Đstasyonu’nda bulunduğunu söyledi. Yokluğu bir saatten daha fazla sürdü.. öyle değil mi? . .
Mr. . O üzüntülü dudaklardan ve kaba görünüşünden suçlu bir ses ve iyi telaffuz edilmiş kelimeler beklerken. Mr. sürekli olarak asabi bir hareketle ağzını büzmek zorunda kalıyordu. Tate-Memling. iddia makamının son sözleri kayıtlardan silinecek. Çok uzundu (burada hatırlatılması gereken. bu da onun hasta bir adam gibi görünmesine neden olan solukluğunu daha da artırıyordu. neredeyse çatlaktı. Roper'ın atletik yeteneklerini tahmin etmenin davamızla nasıl bir ilgisi var? . O kendinden memnun yerine otururken." Şimdi burada. Ve lütfen dayanaksız hesaplamalardan ve çok hoşlandığınız belli olan konuşma tarzınızdan da vazgeçin. Çıkık elmacık kengerinin altında gölgeli derin çukurlar vardı. Tate-Memling'in tanığa soracak başka sorusu yoktu. yürürken kamburu çıkıyordu. Mr. lütfen devam edin. yaşlı bir kadının viyaklamasına benzer bir köylü konuşması duyduk.Đtiraz kabul edildi.Mr. Eğer soracak başka bir sorunuz varsa. Mr. iddia makamı böyle bir değerlendirme yapabilmek için hangi özelliğe ya da bilgiye sahiptir? O mesafeyi kendi yürümüş müdür? Jüriye söz konusu mesafenin ne kadar olduğunu bile söyleyemeyeceğini sanıyorum. "Saçlarına kır düşmeye başlamıştı. başı da çenesini ceketinin yakasına değdirecek kadar eğikti. omuzları öne eğik. Fitzroy'un çok kısa boylu olduğudur) ve sıska denecek kadar zayıftı. On beşinci bölüm Alfred Roper'ın mahkemesi (devam) Duruşmaya katılan. Howard de Filippis'in sorularını cevaplandırmaya başladığında. şakaklarındaki saçlar da dökülerek büyük ve kırışık alnını ortaya çıkarmıştı. görünüşüyle davayı hiç de olumlu . Kor gibi ateşli gözlerinin çevresinde siyah halkalar vardı. Roper'ın kendi en büyük düşmanı olduğunu. sesi herkesi şaşırtacak kadar tiz. bütün duruşma boyunca da orada bulunan bir gazeteci.Lordum. Alfred Roper tanık bölmesine alındı. Elbisesi siyahtı. Mr. Robert Fitzroy. daha sonra kendi izlenimlerini yazdı ve Alfred Roper'ın ayrıntılı bir tanımını yaptı: "Olduğundan daha yaşlı görünen bir adamdı" diye yazıyordu. Ağzı kararlı bir ifade taşımıyordu. dudakları o denli titriyordu ki. Liverpool Caddesi Đstasyonu ile Navarino Caddesi arasındaki mesafe konusunda söylediklerinin hatırlanacağından emindi. De Filippis öfkeyle ayağa kalkmıştı. Aldığı bütün uyanlara rağmen.
Neden uzun sürebilir diye düşündünüz? . Bu oldukça iyiydi. Mahkeme başkanına bir kez bile unvanıyla hitap etmedi. cevaplarını kafası önüne eğik mırıldandı. Mr. Hidrobromid aşırı cinsel isteği bastırır. Mr De Filippis sorularına devam etti: Eve girerken neden cebinizdeki anahtarı . Öte yandan kendisinden özellikle istenenilenin dışında en ufak bir bilgi kırıntısı vermeye de istekli görünmedi. Çenesi göğsüne indi.ayır. tek hecelik cevaplar aldı. öyle değil mi? . Avukatı ona evliliği ve yaşam tarzı hakkında sorular sordu. . Hidrobromid konusuna gelindiğinde. . Derin bir nefes aldığı duyuldu. . Roper biraz daha gevezeleşti. birkaç kez sesini yükseltmesi istendi.Eve geri döndüğünüzde. Karınıza hidrobromid verdiniz mi? .Satın aldım. karşı konulamaz bir sıkıcılık oldu. . Karınıza hidrobromid vermenizdeki maksadınızı Lorduma anlatır mısınız? Nemfomani adlı bir hastalığa yakalanmıştı. Halkın gözünde bu adam.Para kutusunu nerede bıraktığımı hatırlamıyordum. Roper yine tek heceli cevaplara döndü.Neden? . arabacıya beklemesini söylediniz mi? .Çayına attığı şekere karıştırdım. Zehirli maddeler defterine imza attım.Hiç karınızı öldürmeye çalıştınız mı? . De Filippis müvekkilini 27 temmuzda Devon Villa'dan ayrılışından önceki günlere götürdüğünde. Hidrobromid buldunuz. Belki de yaşadığı hayat.Fazla vermemeye dikkat ediyordum.etkilemediğini söylemek kolaydır. beş kelimelik bir cümle yapmayı başarmıştı. karısının ölümü ve tutuklanma koşulları tüm yaşama gücünü almıştı.Hayır.Ona ne kadar veriyordunuz? . ama onun bıraktığı izlenim. hiçbir kadının çıldırmadan ya da kurtuluşu başka erkeklerde aramadan birlikte yaşayamayacağı birisiydi. Yarım kilo şekere on ölçü katıyordum. .Uzun sürebilir diye düşündüm.
büyük bir olasılıkla idam cezasına çarptırılacak.Karıma para kutumun yerini bilip bilmediğini sordum. cezası da bugün ya da yarından üç hafta sonra yerine getirilecekti. kızım Edith ve annesi de. yarım dakika? . Karım oradaydı.Evet. Anahtarımı evde bırakmıştım.Sizi Miss Florence Fisher eve aldı. Saat kösteğime takılı olması gerektiğini söyledi. Hatırladığım kadarıyla karım treni kaçıracağımı . Holdeki şapkalık mı? .kullanmadığınızı Lorduma anlatır mısınız? . yani karımla paylaştığım odaya. önce şapkalığın çekmecesine baktım. Bir daha oraya dönmeyi düşünmüyordum. .Anahtarım yoktu.Hayır.Đkinci katta karımın yatak odasına girdim. Yukarıda ne yaptınız? Roper burada söz konusu olanın hayali olduğunu nihayet anladı.Evet. Eğer suçlu olduğuna karar verilirse.Daha sonra yukarı çıktınız? . Her zaman kullanılan bir deyimle. Takımın ceplerini karıştırdım. Hayatınızın bir bölümünü arkanızda mı bırakıyordunuz? .Evet.Evet. Yukarıda ne yaptınız? . ama para kutumu bulamadım. Ne yaptınız? . . ama dolapta karımın Cambridge'e getireceği bir takım vardı. Masanın üzerindeki tepside yiyecek bir şeyler ve çay vardı. Onlarla konuştunuz mu? . .Üst kata çıktım. . Doğruca üst kata mı çıktınız? . ama yatağında değildi.Başka yerleri aradınız mı? Şifoniyerin çekmecelerine baktım. Karım gecelikliydi. Elbiselerimin çoğu bavulumdaydı. kendine çekidüzen verdi.Bu ne kadar sürdü.
belki de biraz daha fazla. Edith'in kendi çocuğu olmadığına inanmasına ve John Smart'a açıklamalarına götürmeye çalışırken o da tek kelimeli cevaplardan fazlasını elde edemedi. Sıyrık kanamaya başlayınca elime mendilimi sardım. Pond'un da öyle dediğini duydunuz.Mahkemeye sadece karınızın kullandığı şekerin saklandığı kavanoza on ölçü koyduğunuzu söylediniz.Hayır.Tabiî ki hayır.söyledi. tam odadan çıkarken o sabah para kutumu şöminenin üzerine koyduğumu hatırladım.On beş dakika. . Onlarla bir kez daha vedalaştım. . Beş ölçü öldürücü olur dediğinde.Forest Sokağı'nda oynak bir kaldırım taşına takılıp tökezlendim.Tabiî ki hayır. Tate-Memling bütün ağırlığı hidrobromidin zehirli özelliklerine vermeye çalıştı. ama yarım kilo şekere karıştırarak. Kutuyu gerçekten de orada buldum ve evden çıktım. Bir araba tutup oğlumun beklediği Liverpool Caddesi Đstasyonu'na gittim. Düşerken ellerimi öne doğru uzattım.Evet. . değil mi? . Karınızı öldürdünüz mü? . Tate-Memling Alfred Roper'a karşı sorularını sormaya başladı. öyle değil mi? Burada Roper ilk asabiyet belirtilerini gösterdi ve cevap verdi. . Duruşmaya ara verildi. . dördüncü gün Mr.Dr. Yoldayken bir şey oldu mu? . Mr. .Sekeri bir kenara bırakın. Sanığı büyük zahmetlerle evliliğinin ilk yıllarına. gitmedim. Onun açıklamasına karşı çıkmak istediğinizi sanmıyorum.Hiç mutfağa gidip çekmeceden ekmek bıçağını aldınız mı? . Kingsland High Street'teki araba durağına doğru gittiniz.Evde ne kadar kaldınız? . Hidrobromid alımı ve tedavisine gelip Roper'a kimyasalın özelliklerini nereden bildiğini sorduğunda Roper hiç tereddüt etmeden Supreme Remedy Company'de çalışırken hidrobromidin özelliklerini okuduğunu söyledi. öyle değil mi? Sanırım öyle. Sadece karınızın kullandığı bir şeye öldürücü dozun iki katını kattınız. onunla aynı görüşte misiniz? . Mutfağa gittiniz mi? .Evet. ama elim sıyrıldı.Beş ölçü öldürücü dozdur. .
Orada bulamayınca da üst kata çıktım. ilaç etkisiyle derin uykuya dalmış.Hayır. Pond'dan da uzman olduğunuzu mu söylemek istiyorsunuz? . . 27 temmuz günü saat beş buçukta Devon Villa'ya döndüğünüzde neden ön kapı anahtarınızı kullanmadınız? Anahtar üzerimde değildi. yatakta.. zehirli maddeler konusunda Dr.Vücudunuzu yatak örtüsüyle korumanıza rağmen sağ elinizin ve ceketinizin sağ kolunun kanlanmasını engelleyemediniz değil mi? .Size karınızın yatakta ve uykuda olduğunu. Kesmedim.Nerede olduğunu bilmiyorum. . ama. Uyumuyordu.Almadım.Onu hazır bir kurban. Şapkalığın çekmecesini açıp para kutumu aradım. hatta hareket bile edemedi. Evde bırakmıştım.Nereye gittiğini bilmiyorum. konu açıklığa kavuştu. .Miss Fisher yemek odasına geçince siz de mutfağa girip ekmek bıçağını aldınız? . . . . .Para kutusuyla birlikte belki. . gırtlağını bir kulağından diğerine kestiğinizde çığlık atamadı.Kan elimdeki sıyrıktan geldi. . hidrobromidin uyuşturucu etkisiyle günün o saatinde daha önce de görüldüğü gibi uykuda olduğunu söylüyorum.Hayır.Sanırım.Uykuda değildi.Ben öyle söylemedim. ..Miss Fisher sizi içeri aldıktan sonra yemek odasına mı gitti? .O kadar derin uykudaydı ki..Size yatak odanıza girdiğinizde karınızı yalnız ve uyur bulduğunuzu söylüyorum. . . yalnız ve savunmasız bir kurban olarak mı gördünüz? . . yatakta da değildi.Öyleyse.
kararınızı savunmanın.Değerli Jüri Üyeleri. genellikle çılgınlar tarafından işlenir. evin diğer bütün yaşayanlarının başka yerlerde bulunmasını sağlamaz. bu cinayette amaç nedir? Bir adam karısını sadece onu artık sevmediği için öldürür. Böyle bir cinayeti işlemeyi haklı çıkaracak ruh haliyle ilgili tek bir kanıt bile var mıdır? Đddia makamı Roper'ın karısını tehdit ettiğini duyduğunu söyleyen tanıklar getirmiş midir? Ölen . Size hatırlatmak istediğim. cinayet aletini bulmayı rastlantılara bırakması. Karınızı seviyor muydunuz? . Amaçsız cinayetler. Đddia makamı henüz Ceza Yasamızın temeli olan ve suçsuzluğu esas alan görüşü bozacak bir kanıt getirememiştir. cevaplarını da değiştirmedi. toplumumuzun bazı alanları o kadar üzüntü verici hale gelmiş. kıskançlık ve belki de tutkunun etkisinde kalmışsa. bu davaya gösterdiğiniz devamlı ilgi nedeniyle sizlere teşekkür ediyorum. Şimdi savunmayı dinleyecek olmanızdan sonra. Davanın sadece bir kuşkuya dayandığını görerek meslektaşımın davanın düşmesini isteyeceğini ummuştum. Tate-Memling birkaç kez Roper'ı evde geçirdiği on beş dakika hakkında sorguladıysa da Roper yumuşamadı. Mr. Bir adamın güpegündüz.Mr.sizlere soruyorum.Hayır. Hayır. iki başka kadın ve küçük bir çocuğun da bulunduğu bir evde böyle bir cinayet işlemesi mümkün müdür? Kendine ait anahtarı olan bir adamın. Savunmanın kapanış konuşması . kurbanını önceden ilaçla uyutmaz. sadece ve sadece kanıtlara dayandırmanız gerektiğidir. Böyle biri para kutusu ya da anahtarını unutmak gibi ayrıntıları planlamaz. geriye sadece bir tane bırakmıştı. Teiniz mendillerinden beşini kullanmış. kapıyı çalarak bir başkasına açtırması mümkün müdür? Ya da elinde kan lekesi varken elini ya da ceketinin kolunu yıkamaması. bir adamın ani bir şiddet hareketiyle karısını öldürdüğü çok örnek vardır. De Filippis burnunu sümkürdü. Roper'ın cevabından sonra hayret sesleri yükseldi. davanın düşmediğine pişman değilim. Đki çeşit cinayet vardır: amaçsız olanlar ve bir amaca varmak için gerçekleştirilenler. lekeyi bir mendille saklamakla yetinmesi mümkün müdür? Böyle bir cinayeti planlayan bir adamın. Mr. -tüm sorumluluğuyla size ait olacak. iddia makamının konuşmalarına ya da mahkeme başkanının uzmanca yapacağı özete değil. böyle bir adam ya görev ve sorumluluk dolu bir hayata razı olur ya da yasal yollara başvurarak. Tate-Memling'in sorusundan değil. Savunmamın sizleri "suçsuz" kararına yönelteceğim biliyorum. Eğer gerçekten de mutsuzluğu dayanılmaz ölçülere varmış. artık sevmiyordum. Saygıdeğer jüri üyeleri. Eğer bu doğruysa. Dinleyici sıralarından. biraz su içti. karısını öldürmek sıradan bir olay sayılmalıdır. cinayet aletim almak için evdeki hizmetçiyi her zamanki görev yerinden uzaklaştırması mümkün müdür? Burada bir amaç olarak öne sürülen karmakarışık kuşkuları dikkatle dinledim. toplumumuzun üyeleri eski değerler konusunda o kadar aldırmaz olmuşlar demektir ki. En son vurgun iddia makamının sanığa duygusal olduğu apaçık bir soru sormasıyla yaşandı. bu koşullarda kesinlikle ulaşacağı bir özgürlüğe kavuşur.
Grantham'ın Liverpool Caddesi'ne götürdüğü adamın elinde kan olmuş olabilir. teşhis koyduğu bir hastalığı tedaviyi üstlenmekle yanlış yapıp yapmadığı karan bize ait değildir. Onun yaptığı. iddia makamının müvekkilime karşı getirdiği tek suçlama. Đddia makamının öne sürdüğü noktalardan hareket ederek bu adamı asamayacağınızı söylüyorum. karısının ölümünden sorumlu olmadığını söylemekten geçtiğini belirtmek zorundayım. iddia makamının bu adamın oluşunu kanıtladığını vicdanınızda ve mantığınızda kabul etmiyorsanız. şimdi ise dul bir adam olması. Roper olduğuna inanmanız için ortada hiçbir dayanak yok. Mr. Onları hesaba katmamak gerekir. Onu bu mahkemedeki insanlar içinde teşhis edemedi. Müşterisinin elinde kan olduğunu söyleyebilmesine rağmen. sayın Jüri Üyeleri. Eğer karşınızda duran adamın 27 temmuz akşamı Elizabeth Roper'ı öldürdüğü konusunda. onun Liverpool Caddesi Đstasyonu'na ikinci gelişinde elinde bir sargı olduğudur. Liverpool Caddesi'nde hamallık yapan Mr. Alfred Roper'ın basit açıklamalarını dinleyen herkesin söyleyebileceği tek bir şey var. Burada cehalet ve tedbirsizlik kanıtları var gibi görünse de cinayet kanıtı yoktur. Alfred Roper tarafından dile getirilen. Ölüm belki 27 temmuz akşamı. Tek açıklama. Mr.kadının ölümünden önce sanığın ona karşı giriştiği tek bir şiddet hareketi olmuş mudur? Bütün bunların cevabı hayır." Saygıdeğer Jüri Üyeleri. cinayetten onun suçlu olması gerektiğini söylüyor. Ama herhangi bir dünyevî güçten çok daha büyük bir gücün yol göstermesiyle. Grantham'ın elinin kanlı olduğunu gördüğü kişinin o akşam Liverpool Caddesi'ne götürdüğü bir başkası değil de Mr. ama unutmayın. hiçbir zaman da öğrenilemeyeceğini hatırlatmak isterim. Roper'ın sağ elinde bir sargı gördü. hatta sanıkla evlendikten sonra bile zavallı kadının hayatına giren o birçok adama aldırmayın. çok daha cömert ve çok daha bağışlayıcıdır. karısı öldürülen bir kocaydı. Grantham müşterisini hatırlamıyordu. saygıdeğer Jüri Üyeleri. Benim görebildiğim kadarıyla iddia makamının müvekkilime karşı çıkardığı tek şey. Mr. Kan değil. bu ruh haliyle. o zaman hem görevinizin hem de mutluluğunuzun. ." Bir tıp adamı olmadığı halde. bunca yıllık bir acıdan sonra söylediği tek şey bu oldu: "Artık onu sevmiyordum. Bunun dışında. Zaten bulunamadılar. yıllar boyu. buraya dikkat edin. Hayır. Roper'ın kesin ölüm saatinin bilinmediğini. Üstelik. Size kuvvetle hatırlatmak zorunda olduğum nokta. kabul edilebilir bir kuşku dışında eminseniz. sayısı oldukça fazla olabilecek öteki adamlara. burada bulunma nedeninizin Alfred Roper'a dayanaksız teşhisler koymak ve tıp doktorlarının görevini üstlenmekten değil. kalbiniz sızlasa da onu suçlu bulun ve darağacına gönderin. belki de ertesi gün gerçekleşti. hiçbir zaman da aranmadılar. Kan görmedi. Her iki saati de belirleyebilecek tıbbî ya da başka bir kanıtımız yok. gözlerinizi yaşartabilecek sözlerdir. O. hayat konusunda deneyimli olan sizlerin bile trajik bulabileceği. Ama bizlerin. Wood. o zaman bir koca. Öteki adamlara. Kan değil. iddia makamı. Mr. sanığı cinayetten yargılıyor olmanızdır. "Hayır" dedi Alfred Roper. hangi elinin kanlı olduğunu ya da müşterisinin yüzünü hatırlayamadı. karısını mahkemeye sürükleyip kendini ondan ve çocuklarından ayıran adamın yaptıklarından çok daha iyi. "Onu artık sevmiyordum. hayır ve yine hayır. önünüze konan kanıtları kendiniz değerlendirerek. Alfred Roper'ın. Mrs. Bunu unutmayın.
Ekmek bıçağının bulunduğu yeri kesinlikle bildiğinden gidip bıçağı almanın bir buçuk dakika değil. sizi bu davanın jüriye havale edilecek bir dava olmadığına inandırmak için. amacı ne olursa olsun başka bir kişinin böyle bir cinayeti işleyecek imkânı ve bilgisi olmasının mümkün ya da ihtimal dahilinde olup olmadığını sormak isterim. bütün bunları bir tek sanık biliyordu. gülünç diyebileceğim bir girişimde bulunuldu. korkunç cinayeti gerçekleştirmek için kullanacağı bıçağı almak için Miss Fisher'ı bilerek başka bir odaya göndermesi gibi kanıtların sağlamlığından şüphelenebilir mi? Aklı başında herhangi bir insan sanığın karısına uzun süredir zehir vermesine zavallı kadının rahatsızlığını dindirmekten daha ileri bir açıklamada bulunmaz mı? Bunlar kuşku mudur? Kuşku sözcüğünün açıklamalarından biri de saygıdeğer Jüri Üyeleri. Bir rastlantı sonucu o sırada eve gelecek bir ziyaretçi. on beş saniyelik bir iş olacağını hesaplamıştı. Karısına aylar boyunca zehirli bir madde verdiği. Size tek söyleyebileceğim. karısını 27 temmuz öğleden sonra uyuttuğu. Miss Fisher'ı uzaklaştırarak karısını öldüreceği aleti kimseye görünmeden aldığı da kuşku . yapıldığına inanmaktır. Roper'ın. Size her evli erkeğin karısını öldürmek için yeterli nedeni olduğunu söyleyecek şakacılar çıkabilir. Bu kuşku değil. sanığın bir komplo kurduğu. onun için alışılmış olmadığına inanabileceğimiz bir nezaketle kapıyı açtı. Bir amacın kanıtlanması. Sanığın karısını. Önünüzdeki gerçeklere bakan herhangi dürüst bir insan sanığın elindeki kanın varlığı. onunla birlikte yaşamaya devam etmeyi düşünebilir miydi? Yine de cinayet amacının kanıtlanması şart değildir. kadının doğal hayatının sonuna kadar ilaçla uyuşturmayı tasarladığını kabul edebilir miyiz? Böyle yapmadan. Elizabeth Roper gerçekte ne olursa olsun kocasının gözüne -üzülerek kaba deyimler kullanmak zorunda kalıyorum-şehvet düşkünü. ahlaksız. Liverpool Caddesi Đstasyonu'na ilk gittiğinde para kutusunu bilerek evde bıraktığında en ufak bir kuşku yok. Bu davada kuşku yok.Đddia makamının kapanış konuşması . erkek delisi. Bu girişim Lordumun bilgeliği karşısında başarısız oldu. ekmek bıçağının nerede saklandığını bilebilir miydi? Mrs. Bunu da başarmak için de hatırlayacaksınız. bir kanıtı olmadan kötü ya da yanlış bir şeyin yapılmasına. sizden belirgin bir amaç olmamasına fazla önem vermemenizi istiyorum. ama mutlaka gerekli değildir. isteyerek hidrobromidle doldurulmuş çayını içtikten sonraki saatlerde ilacın etkisinde kalarak sık sık uykuya daldığını tahmin edebilir miydi? Onu tek başına ve uykuda bulacağına güvenebilir miydi? Ölen kadının annesinin tam da o saatte torununu yanına alarak kızının uykusunun bölünmemesine çalıştığını düşünebilir miydi? Değerli Jüri Üyeleri. Savunma "kuşku" sözcüğüyle gereğinden fazla oynadı Değerli Jüri Üyeleri. jürinin karar verebilmesi için önemlidir.Değerli Jüri Üyeleri. Elizabeth Roper'ın çevresindeki bütün insanların içinde kocası kadar ondan kurtulmak isteyebilecek bir başkası bulunmadığıdır. tatmin edilemez cinsel arzuyla dolu bir kadın olarak görünüyordu. Hizmetçinin yemek odasına girebilmesi için. ekmek bıçağını aldığını görmemesi için hizmetçiyi yemek odasına gönderdi. özellikle de bunun gibi cinayeti çevreleyen koşulların son derece farklı olduğu durumlarda. ama ben onlardan değilim. karısının zehirlenerek öleceğini umduğu. Bu açıklama burada geçerli olamaz. Bu koşullara tekrar göz atmaya başlamadan önce size.
hiçbir direniş göstermeden. bu dünyaya bir daha uyanamadan. soğukkanlılık ve kararlılıkla öldürüldü. iddia makamı ve savunmanın imalarıyla kanıtlar arasındaki çizgiyi uzmanlıkla çizdi. o zaman onu mahkûm etmeniz gerekir. değerli Jüri üyeleri. her iki taraftan da olabilecek en uygun biçimde. ama belki de Đngiliz ceza mahkemeleri kayıtlarında uzun yıllardır görülen en önemli davalardan birinde görevli olduğunuzu duymaktan memnun olursunuz. Hareketsizliği kayboldu. Cinayet amacının olmadığı konusunda çok şey söylendi. Đngiliz Barosu'nun en değerli gelenekleri yaraşır şekilde yürütüldü. Büyük bir ciddiyetle. Uzun ve dolambaçlı cümleler de kurmadı. davanın gelişmesine dikkat etmediğini. o zaman sanık dava konusu cinayeti işlemedi. diye düşündüm. Bütün bunlar kanıt. iddia makamı da böyle bir amacın varlığını göstermedi. Onun görüşü. kanıtlara. Bu cinayetin 27 temmuz perşembe öğleden sonra beş buçukla 28 temmuz öğle saatleri arasında herhangi bir an işlenmiş olabileceğini unutmamanız gerekir. şimdi önünüzde olan kanıtlara dayanmanızı istiyorum. çünkü cinayetin kesin olarak ne zaman işlendiğini bilmiyoruz. ne var ki daha önce olanları ustalıkla toparladı. Çok değişik bir biçimde öldürüldü. sanığın "suçsuz" kararını hak etmediği. Sanığın anlattığı ya da onun adına anlatılanlara inanırsanız. . Mahkeme Başkanı Edmondson'da gözle görülür bir değişiklik oldu. sanığın cinayet amacının kanıtlanamamış olmasının onun suçsuzluğu anlamına gelmeyeceğini kabul etmek gerekir. Bir insanı kısa sürede öldürmeyi iyi bilen biri tarafından öldürüldüğü de belli. De Filippis savunmasını gayet ustaca ve uzmanca yürüttü. büyük bir güçle kullanıldığı belli bir silahla öldürüldüğü böyle bir davaya ilk kez tanık oluyorum. kuşkularının yersiz olduğunu gördüler. ama bir kadının uykusunda. Bu dava. Geçmişteki olaylardan. eğer bu kanıtlar sizi sanığın bu cinayeti işlediğine inandıracak kadar güçlüyse. Benim görevim. Bunun sizler için bir ödül olduğunu söyleyemem. en şiddetli cinayetlerden birçoğunun normal bir insanın kabul edebileceği ya da anlayacağı amaçlara dayanmadığını biliyorsunuz. Birdenbire hareketler yapmaya koyulmadı. Bu davayı sonuçlandırırken kanıtlardan yararlanmak zorundasınız.götürmüyor. denetleyemeyiz. büyük bir güç ve ustalık isteyen tek bir darbeyle. acele etmeden jüriyi görevlendirme konuşmasına başladı: uzun çabalarınızın artık sonuna yaklaştığınızı söylebilmekten ve sizi kutlayabilmekten çok mutluyum. Jürinin görevlendirilmesi Davayı özetleme zamanı geldiğinde. Şimdiye kadar birçok cinayet davasına girdim. Bu nedenle. O zavallı kadın uykusunda. Mr. Hiçbirimiz insan düşüncesini ya da duygusunu. Sanığa karşı bir kanıt kırıntısı bile yok. böyle davalarda bir insanın böyle korkunç bir cinayet işlemesi için nasıl bir amacı olması gerektiğini bulmanın yeterli görülemeyeceğini söylemektir. ama onu cezalandıracak hiçbir kanıt bulunmadığıdır. Sizden kuşkulara değil. uyukladığını sananlar. insan yüreğinin derinliklerini bilemeyiz. O talihsiz kadının öldürülmüş olduğu konusunda en ufak bir kuşku yok.
herhangi birinin aynı bıçağı 28 temmuzda aynı yerden aldığına dair kanıtlardan daha kesin değildir. Mrs. karısını korkunç bir biçimde öldürmekle suçlanan birinin. diğer taraftan. talihsiz karısına zehirli bir maddeyle tedavi uyguladığı konusunda en küçük bir kuşkunun olmamasıdır. Bu maddeyi kullanarak karısını öldürmek istemiş olabilir. olmayabilir de. Bir kaldırım taşına takılarak düşmüştür. o gece ya da ertesi sabah öldürüldüğünden fazla inanamayacağımızı söylemek zorundayım. ne var ki bir adamı böylesi bir cinayetten suçlu bulmadan önce her birimizin çok dikkatli olması gerekir. kararınız "suçlu" olacaktır.Bu davada iddia makamının en büyük güçlüğü. Sanığın 27 temmuz öğleden sonra mutfaktaki bıçağı aldığı yönündeki kanıtlar. Bunun yanı sıra bu kadar korkunç bir cinayetten sonra elinde ve ceketinin kolunda kan olan bir adamın kanı gizlemek için eline bir mendil sarmak yerine elini yıkayıp yıkamayacağını da düşünmek zorundasınız. zaman konusudur. Roper hidrobromid zehirlenmesinden değil. sanığın karısının kullanacağını bildiği yarım kilo şekere on ölçü hidrobromid kattığını kendi söylediği gerçeğini de unutmanız gerekir. siz jüri üyelerine. Hepimiz gibi o da karısının bir seferde yarım kilo şeker yiyemeyeceğini biliyordu. önemli kuşkular olsa da iddia makamı sanığın suçu işlediğini kanıtlayamamıştır. On ölçünün öldürücü doz olduğunu. Eğer Miss Fisher'ın yemek odası kapısının açılması konusunda anlattıklarına benden fazla önem vermiyorsanız. vardığı sonuçtur. Burada önemli olan niyeti değil. . Kanıtları değerlendiren hukukçu ve jürilerin bir sanığı mahkûm etmeden önce son derece dikkatli olmaları gerekir. boşluklar kaldığını düşünüyorsanız. Her iki taraf da uzman olmayan birinin hidrobromid tedavisi uygulaması üzerinde uzunca bir müddet durdu. Her iki tarafın sunduğu kanıtları aklınızda ve vicdanınızda dikkatle tartın. karısının aşırı isteklerini önlemek olabilir ya da olmayabilir. Eğer iddia makamı sanık hakkındaki iddiasını kanıtlayabildiyse. Bu maddeyi kullanırken amacı daha az kötü bir sonuç elde etmek. eğer bu iddiasını kanıtlamadığını ve ne kadar küçük ve önemsiz olursa olsun. Burada da geçen süreyi yeniden düşünmeli ve bu durumdaki bir insanın. gırtlağının kesilmesinden ölmüştür. Katillerin adalet önüne çıkarılması ve gerektiği gibi cezalandırılması için yasanın gereklerini yerine getirmem ne kadar önemliyse. sanık hakkında ne kadar düşmanca duygular besleseniz de sanığın kaçabileceği tek boşluk kalmadığı sürece onun hakkında "suçlu" kararına varmamanız gerektiğini hatırlatmam da şarttır. Benim kanıma göre. sanığın Devon Villa'dan Liverpool Caddesi'ne ikinci kez gitmek için harcadığı zamanı da dikkatle düşünmeniz gerekir. Elini sarmıştır. kanıtların kimsenin aklında en ufak bir kuşku bırakmayacak kadar güçlü olmadıkları sürece. kararınız "suçsuz" olmalıdır. Kanıtlara bakarak. değerli Jüri Üyeleri. Kararınızı düşünürken bunu aklınızdan çıkarmamanız gerekir. Bu nedenle benim görevim. Yine zaman konusunda. Bütün bunları kabul etmemek için yeterli nedeniniz yoktur. Benim görüşlerime uygun hareket etmek zorunda değilsiniz. Su andaki durumun size sanığı suçlu ilan edecek kadar kanıt vermediğine inanıyorum. elinde bıçakla mutfaktan çıkmak ve yolda Miss Fisher'a rastlamak tehlikesine atılıp atılmayacağını değerlendirmelisiniz. Şimdi sizden çekilmenizi ve kararınızı düşünmenizi isteyeceğim. sanık hakkında "suçsuz" kararı vermeniz gerektiğini hatırlatmaktır. Elizabeth Roper'ın 27 temmuz öğleden sonra öldürüldüğüne. Sanık karşısında en temel kanıt. Bu da sadece ve sadece sizin görevinizdir. sanığı kullanıldığı kesin olan cinayet aletiyle bağdaştıracak hiçbir dayanağınız yok demektir. Miss Fisher'ın mutfaktan bilerek uzaklaştırıldığını düşünmüyorsanız. Gecikmiştir.
On altıncı bölüm Alfred Roper'ın mahkemesi (sonuç) Roper Cambridge'e dönmekte ya da isterse Devon Villaya yerleşmekte özgürdü. sizleri bundan sonraki on yıl süresince jüri hizmetinden muaf tutuyorum. suçsuz mu? Jüri sözcüsü: "Suçsuz kararına vardık. Ne var ki kiracı bulamadı. . oğluyla birlikte Devon Villaya yerleşti. geçim kaynağı olarak oda kiralamaya çalıştı. tabiî. Roper karısının yasal vârisi olarak Devon Villaya sahip olmuştu." .35'te çekildi." Mr.Jüri üyeleriyle ilgilenecek iki görevli yemin ettikten sonra jüri 14." Savcılık memuru: "Bu hepinizin kararı mı?" Jüri sözcüsü: "Evet. Đki kişinin çevrelerinde ölüm anlarını görecek kimse olmadan ya da ölüm zamanlarını belirtecek kanıtlar bırakmadan ölmeleri durumunda. kararınız konusunda anlaştınız mı?" Jüri sözcüsü: "Evet. yasanın yaşlı olanın daha önce öldüğünü kabul etmesi sonucunda. De Filippis: "Lordumdan sanığın beraatini talep ediyorum. kararlarını tartışarak aldılar Savcılık memuru: "Değerli Jüri Üyeleri. kısa sürede komşularının belirgin düşmanlığıyla karşı karşıya kaldı.Değerli Jüri Üyeleri. Elizabeth Roper'ı taammüden öldürmekten suçlu mu." Savcılık memuru: "Sanık bölümündeki tutuklu." Mahkeme başkanı: "Evet. Bu davaya ayırdığınız zamanın ve çabanın karşılığında. sizi burada bu kadar uzun tutarak hepinizi çok rahatsız ettik. Bütün duruşmalar süresince gösterdiğiniz dikkate teşekkür ederim. Đki buçuk saat boyunca içeride kaldılar Sonuca varmaları kolay olmadı. anlaştık. Herhangi bir işe girip para kazanmadığı için.
Zamanla korkuları yavaş yavaş azaldı. Yedi yıl sonra ağır bir böbrek hastalığından öldü Karısının öldürülmesini izleyen yirmi yıl boyunca. Sokakta yürürken çocuklar arkasından alay etti. açık tenli ve yuvarlak yüzü de John Smart'ın iddia ettiğinin tersine. Florence Fisher çocuğun konuşamadığını söylemesine karşın. Eline fincan içindekini içebilecek güçteydi. Yani çok az şey biliniyor. ekmek verilmemişti. Belki de diğerleri gibi o da kızın kaderi hakkında bilgisizdi. adını bile anmadı. Kendi kendine beslenebilmesi uzak bir olasılıktır. Oğlunun ölümünden sonra Roper kiraladığı küçük evden çıktı. O günlerin en sevilen içeceği kakaoydu belki de Edith son kahvaltısında kakao içmişti. merdiven inip çıkmayı da beceriyordu. elmacık kemiğinin hemen üzerinde oldukça geniş bir leke vardı. sadece yürümeyi değil. Edward 1915 yılında. elini yıkar. Edith saat sekiz sıralarında kendi başına aşağıya indiğinde ona kahvaltısını veren Florence Fisher olmuştu. Saçları sarı. gördükten sonra da hayatta kalan tek kişiydi. Sonsuza dek kaybolduğu gün.Herkes kim olduğunu biliyordu. Bir süre sonra oğluyla birlikte Cambridge'e yerleşti. Florence'ın söylediğine inanmak gerekirse. O kahvaltıda yulaf ezmesi vardı. on altı olan yaşını iki yıl büyüterek orduya yazıldı. sağlıklı ve güçlüydü. Ablarının kocası. Bütün bilinenler bunlar. "Eddy" ve "Flo" (Florence anlamında) diyebildiği anlaşılmaktadır. Yüzyılın ilk senelerinde anneler süt konusunda dikkatliydi. hatta Cambridge'e taşındıktan sonra da aralıklarla devam etti. Shacklewell'de bir şirkette iş bulup çalışmaya başladı. Florence Fisher onu son gören. saçlarında da kırmızı bir kurdele vardı. On dört aylık bir bebekti. Onu tanıyanların tanımlarına göre dolgundu. Kızın kaybolduğunu. adını taşıyan ama kendi çocuğu olarak kabul etmediği kızının başına gelenleri araştırmak bir yana. mavi flanel bir elbisenin üzerine mavi-beyaz çizgili bir önlük giymişti. 28 temmuz 1905'te. kent dışında Fen Ditton köyünde ablasının ve eniştesinin yanına yerleşti. Çoğu onun suçlu olduğuna inanıyordu. Londra polisi kayıtlarına göre ağzında on beş diş vardı. Bir yaz akşamı ön bahçedeyken. Florence onu yedirir. . Vücudunda herhangi bir yara izi yoktu ama sol gözünün altında. Bir kez bile kızının başına gelenleri bildiğini belirtir en ufak bir sözcük etmedi. Florence Fisher çocuğun dünyayla olan son bağıydı. Roper on beş yıl sonra ölünceye kadar bu işte çalıştı. Camları birkaç kez kırıldı. ağırlığı da on iki buçuk kiloydu. büyük bir olasılıkla hiç fotoğrafı çekilmemişti. ancak ölümü Büyük Savaş'ın son günlerinde 1918 sonbaharında Argonne'da buldu. bir adam havalı tüfeğiyle ona ateş etti. Thomas Leeming ona acıdı ve dükkânlarından birinde iş verdi. Sadece ve on iki aylık olduğu unutulmamalıdır. Alfred Roper'a hiç benzemediğini gösteriyordu. Sütün verem mikrobu taşıdığını biliniyordu. Çocuğun hiçbir fotoğrafı bulunamadı. "Mama". onların anne babaları da olayı görmezlikten geldi. Lizzie'nin cesedinin bulunduğu günlerde kızın da bulunması için büyük araştırmalar yapıldığını tabiî biliyordu. Boyu altmış iki santim. işveren kim olduğunu öğrenince de kovuldu. bu taciz yaşamı boyu. Polisin kızı konusunda onu da yoğun bir biçimde sorgulamasını yasal taciz olarak adlandırdı. gözleri maviydi.
kendini iyi hissetmiyordu. Lizzie Roper ve Maria Hyde'ın odalarında olduklarını düşünerek. Annesini görmemekle birlikte. Eğer Edith'in annesi ve anneannesine doğru gitmekte olduğunu düşünüp rahatladıysa. alışverişe çıkmak zorundaydı. Kuşkusuz bu arada Florence. hatta "anne anne" diye bağırmasını gözlerimizin önüne getirebiliriz. Bu nedenle Edith'in merdivenlerin tepesine varmadan. avını arayan bir sapığın onu kaçırmış olması mümkün değil mi? Yine de dönüp dolaşıp. birçok tanığın da doğruladığı gibi. alışveriş de ona bir çeşit kaçış gibi geliyordu. Yakınlardaki bakkal her gün siparişleri kapıya getiriyordu. Odaya girince cesetleri gördü mü? Eğer gördüyse. bu nedenle Florence'ın neden oraya gitmek zorunda kaldığı bilinmemektedir. bu nedenle yetişmiş bir erkek ya da kadın cesedinden çok daha rahat . Üstelik hep yapacak başka işleri olduğu bir sırada. Evde başka kimse yoktur. O iki katı çıkmak güç bir iştir. Florence alışverişe gitmek için evden çıktığında. Devon Villa'daki tek canlı Edith'tir. bir yaşını biraz aşkın çocuğun merdivenlerden tırmanmasını. tekrar tırmanması gerekecektir. ayrılırken de o sıcak günlerde sık sık yaptığı gibi. Edith'in Florence'ı aramak için aralık kapıdan çıktığını.tuvalete götürür (dışarıda bir tuvalet vardı) ya da oturağına oturturdu. Çocuğun annesi kaskatı ve soğuk cesedi yatakta. Wells Sokağındaki pazar ya da dükkân ve mağazaların bulunduğu Mare Sokağı olabilir. Böyle bir adamın tırmanırken ellerini de kullanması. Belki de o küçücük. Roper'ın. anneannesi de yerdebinin durduğu anda düştüğü şekildedir. Belki de holde. cesetlerin soğuk ve katı olduğunu anlayınca. her basamağın yirmi dört santim olduğunu düşünürsek. Tekrar merdivenlerden inip Florence'ı aradığını düşünelim. iki saat süreyle ev dışında kaldığıydı. evden ayrılmış. cesedine ne olduğu sorusuna geliyoruz. bir arabanın altında kalarak öldüğünü düşünün. O gün nereye gittiğini kimse bilmiyor. hele tırmanan altmış iki santim boyunda biri. merdivenlerin dibinde durmuş. Gitmiş olabileceği yerler London Fields'ın hemen güneyindeki Broadway Pazarı. sıcak nedeniyle sadece günlük alışveriş yapmak gerekiyordu. aynı gayreti gösteren yetişkin bir insanın elli beşer santimlik basamaklardan çıkmak zorunda olduğunu söylemek zorunda kalırız. Belki de ara sıra evden uzaklaşmaktan hoşlanıyordu. kendini çekmesi. minicik cesedi alıp uzaklarda bir yerlere saklamış olamaz mı? Ya da çılgın bir adamın ya da kadının. Cambridge'de olduğundan kuşku yoktur. Lizzie ve Maria'nın uzunca bir süreden beri ölü olmaları gerekir. Ona flanel elbisesini ve çizgili önlüğünü giydiren de Florence'tı. kapıyı aralık bırakmıştı. O günlerde buzdolapları yoktu. annesinin yanına gönderdi. tek bilinen. uykudan çok değişik bir şey olduğunu hissedip korktu mu? Her yere sıçramış kan lekelerinin farkına vardı mı? Yatağa yaklaşıp annesinin kesik boynuna dokundu mu? Bilmiyoruz. On beş kilodan az. Yaptığı kaza sonucunda dehşete kapılan arabacı. Ne de olsa odaları temizlemek. beklediği yardım gelmeyince ağlamaya da başlamış olması muhtemeldir. duraklaması. Kingsland High Street'te Sainsbury'nin bir Şubesi vardı. onu nerede bulacağını bilmektedir. Zavallı Florence! Edith'i yukarıya. Onun yokluğunda neler oldu? Edith o sabah yanlarına geldiğinde. Onu suçlayabilir miyiz? Hava sıcaktı. Bir karşılaştırma yapabilmek için. küçücük bir cesetti. çevrede kimsenin olmamasından da yararlanarak. bunun uyku olmadığını. küçük kızın basamakları tırmanmasını izlemişti. Devon Villa'da da buz kutusu kullanılmıyordu. onu kim suçlayabilir? Saat onda alışverişe çıktı.
Penzance ve Belfast gibi uzak köşelerden bile Edith olduğunu iddia eden kızların hikâyeleri yayımlandı. Yanındaki kız kesinlikle kendi çocuğuydu. Kuşku çekecek hiçbir şey görülmedi. For Pity's Sake adlı romanın yazarı Venetia Adams'tı.kurtulunabilecek bir şeydi. Edith'in cesedinin Devon Villa'da olması mümkün değildir. bu isteği de reddetti. Richmond Caddesi ve Mare Sokağı üzerinde ya da çevresinde yaşayan kimse 28 temmuz ya da sonrasında Edith'i görmemişti. Tahmin . bir şey bulunamadı. ne var ki Alfred. Tüm iddialar. Edith olduğunu iddia edenlerin sayısı hiçbir zaman azalmadı. şömine ya da kazan yakılamayacak kadar sıcaktı. Sonunda bitti. Edith'in ağabeyi Edward Birinci Dünya Savaşı'nın son haftalarında Argonne'da ölünce. Alfred Roper'dan genç kızla görüşerek gerçekten de Edith Roper olup olmadığını teşhis etmesi istendi. Mrs. Küçük çocuğun kaybolmasının üzerindeki esrar perdesi kalkmadı. Çevrede fırını olan birçok işyeri vardı. Toprak sert ve kuruydu. çünkü orda polis tüm bahçeyi bir metre kazmıştı. daha önce hiç kazılmadığı açıkça belliydi. bundan sonra kalkması da düşünülemez. genç ya da daha sonraları yaşlı kadın Edith Roper olduğu iddiasıyla ortaya çıktı. Catchpole yanındaki kızın Edith olduğunu iddia ediyor. geniş alanları tarayıp yeni kazılmış yerler arandı. Mrs. "o benim kızım değil. Bir gazeteciye "Hiç ilgilenmiyorum" demişti. Eğer gömmüşse. yanında on yaşlarında bir kızla King's Lynn'den gelip Cambridge Polis Karakolu'nun kapısına dayanan Mrs. 1922 yılında Roper Davası'na dayanarak yazılan bir romanın yayımlanmasına kadar kesildi. Catchpole'un son iki yılını özel bir tımarhanede geçirdiği anlaşıldı. Kitap en çok satanlar listesine giremese de yeni bir Edith dalgasına neden oldu. ama bu çözüm. Yine de bir yerlerde saklanmış olması gerekir. bu nedenle de Edith olma iddiasını ortaya attığını söyledi. bir Cambridge gazetesinde yayımlanan duygu yüklü yazı. Açıkta kalan." Ülke çapındaki gazetelerden ikisi konuya sarılıp Roper davasını tekrar ön sayfalara çıkardı. Navarino Caddesi. Yazının yayımlanmasından sonra yaşanan ilginç olaylardan birisinde. Adı Margaret Smith'ti ve Hampstead'de bir ailenin yanında hizmetçi olarak çalışıyordu. kızı 1905 yılında gezginci bir tüccardan 27 pound 2 şilin 6 peni karşılığında satın aldığını söylüyordu. Edinburgh. Aynı günlerde. Edith'le birlikte aynı okul sıralarını paylaştıklarına yemin edebilecek kişilerle görüştüler. Edith'in katilinin böyle bir yere serbestçe girebilmesini gerektirir. Hackney Polis Karakolu'na gelen on beş yaşlarında bir kız da Edith olduğunu iddia etti. onu Chelsea'deki stüdyosu yakınlarında sokakta bulan eksantrik bir ressam tarafından yetiştirilmişti. Catchpole'dan söz etmek gerekir. Roper'ın beraatini ve Edith'in kayboluşunu tekrar canlandırdı. Yıllar boyunca. Kitabın Pity adlı çocuk kahramanı annesinin kıskanç bir âşığın elinde can verdiğini gördükten sonra evden kaçmış. aynı zamanda da tüm Roper Davası'nı. Margaret Smith bir kişinin kendisine Lobard Caddesi'ndeki bir bankada Edith olduğunu kanıtlayacak bir kişiye verilmek üzere yüz pound'luk bir miras bulunduğunu anlattığını. Katil cesedi gömmüş olabilir. Daha sonraları. Hava. belirli olaylardan sonra bir dizi çocuk. ocak. Lizzie Roper cinayetini. diğer bütün sözde Edith'lerde olduğu gibi. Edith olduğu söylenen genç kızların fotoğrafları basıldı. Maria Hyde'ın ölümünü.
yaklaşık on sekiz yaşındaydı. Edith Roper elli iki yıl önceki o yaz gününde. bundan sonra da çıkmayacağını düşünmek yerinde olacaktır. Det hedder sig. hiçbiri kimliğini kanıtlayacak en ufak bir bilgi veremedi. Burada da amacın para olduğu sanılmaktadır. at Kejseren var stuk-ket af til Holland. Yine de ortaya çıkacak olanların. On beş yıldır Harold Robinson'la evliydi ve ona dört erkek çocuk doğurmuştu. bir daha gelmemek üzere ortadan kayboldu. birkaç yüz pound'luk varlığı kardeşleri arasında paylaştırıldı. Donald Mockridge Moreton-in-Marsh. her ikisi de hayattaydı ve kızlarının iddiasını kesin bir dille reddettiler. üstelik bir tanesi de Edith'in olması gerekenden yedi-sekiz yaş daha büyüktü. Roper'a olan ilgi azaldığında. I den senere Tid harjeg undret mig over. Tek olasılık. Đçlerinden biri melezdi. Hiçbiri bir kanıt kırıntısı bile getiremedi. at da han blev ffdt. 1957 On yedinci bölüm 11 kasım 1918 Her i Morgenavisen var der nyt om. da de ffrsogte at hale ham i Land fra Kejserinde Frederick. Ondan sonra ortaya yeni Edith çıkmadı. o dönemdeki Edith'ler daha yaşlıydı. Robinson son Edith oldu. Robinson iki hafta sonra geri adım attı ve bütün her şeyin bir şakadan ibaret olduğunu açıkladı. Mrs. annesini aramak için merdivenleri tırmanmaya çalışırken son görülen çocuk olması ihtimali son derece zayıftır. Mrs. om det var Aarsagen . bazı kişilerin yeni iddialarla ortaya çıkmalarıdır. bu satırların yazarının yazmakta olduğu Roper duruşması kayıtlarının bir kitap halinde yayımlanmasıyla birlikte. Kırklı yıllarda. Edith Robinson adlı bir kadın News of the World dergisine bir makale göndererek. Alfred ölmeden önce vasiyetnamesini hazırlamamıştı. 1905 yılında Robinson adlı bir kişi tarafından Navarino Caddesi'nden kaçırıldığını. adam ve karısı tarafından Middlesbrough'da. Robinson'ın oğluyla evlendirilmek amacıyla yetiştirildiğini iddia etti. blev hans Skulder flaaet i Stykker of Lægerne. Diğerinin doğal anne ve babası vardı.edileceği gibi. Alfred Roper 1925'te Fen Ditton'da ölünce. yeni Edith'ler çıkmadı. Edith olduğunu iddia edenlerden hiçbiri kimliğini kanıtlayamadı. Daha sonra. ortaya iki yeni Edith daha çıktı.
Müttefikler. ama Stockholm'de iyi bir doktorum vardı ve bana her gün kollarını nasıl çalıştıracağımı göstermişti. onu sakat bıraktıkları için de erkeklerden acaba bunun için mi nefret ediyor? Mogens doğarken kolu biraz bükülmüştü. om det var det. iyi. annesini suçladığı için kadınlardan. Mogens'in kolu düzeldi. Đmparatoriçe Fredika'ya doğum yaptırırken kayserin omzunu parçalamışlar. bir annenin okumasının en zor olduğu bölümde onun hiç acı çekmeden öldüğünü söylediği mektubunu. gerçek olabilir mi? Mogens'in bir dakika önce iyi. bütün bunları belki de sadece bir kadın olduğum ve pek fazla bir şey bilmediğim için söylüyor olabilirim. evini içeriye. Knud'un iyi bir Samiriyeli olmaktan söz ettiği için onun Filistin'de bir yerlerde olduğunu sandığında yanılmıştı. bilmiyorum. ilk çocuğumu düşünüyorum. "Marie'nin pencereleri için aradığın Venedik camını buldum sanırım" diye yazıyordu. Çocuklarınızın ölümüne dayanabilirsiniz. Bunun hakkında yazmak bana iyi geliyor. Ama Rasmus geçen sefer. Göreceğiz. for-di han gav sin Moder og Meend Skylden for. tüfeğini düşmana doğrulttuğu ya da karşı mevzilere saldırdığı bir an sonra da uykuya daldığı doğru olabilir mi? Ben. Anlatılan hikâyeye göre. at han hadede Kvinder. geçen hafta Avusturyalıların barış imzaladıktan sonra her şeyin sakin olduğu Đtalyan cephesi demektir. Nerede olduğu konusunda en ufak bir fikrim bile olmamasına rağmen. Samimi bir ev sohbetinde bu fikrimi anlattığımda sevgili kocamın da dediği gibi. Asıl dayanılmaz olan. Bu sabahki gazeteler kayserin Hollanda'ya kaçtığını yazıyor. Fransa'da bir yerlerde bir tren vagonunda bir araya geliyorlar. gerçeği bilmek isterim. Knud şimdi iyidir. onların acı çektiği. Dün komutanından aldığım mektubu yeniden okudum 'Tüfekçi Jack" Westerby'nin ne kadar kahraman bir asker olduğunu. Her akşam bebek evinin üzerinde çalışıyor. Rasmus nerede olduğunu bildiğini iddia ediyor. karnınızda taşıyıp doğurduğunuz o çocuğun kan kaybederek ölmek üzere olduğudur Yüzbaşı Perry'nin mektubunu alana kadar bunu fazla düşünmemiştim. cesur ve sağ olduğu. Tamamen Đngilizleşse de onu hiç Jack olarak düşünemiyorum. yatmaya gitmeden önce de Marie'nin ertesi sabah uyandığında görmemesi için. Bir düşmanla buluşup savaşı sona erdirmenin ayrıntılarını görüşmek istesem. güzel bir çocuktu. kafamdan geçenleri yazmak hep yararlı oluyor. çünkü dün gelen mektupta Knud'un şifreli bir kelimesi vardı. onu muayene edip bir tüfeği ateşleyip ateşleyemeyeceğine baktıklarında. şimdi bile bazen kuşkulanıyorum. kardeşinden çok farklıydı. belki de bunun için yazıyorum. kötü havalar da dışarıda. iyi olduğundan eminim. bunu Fransız yemekleri ve şampanyası bulabileceğim (Paris'te çok var) gerçekten görkemli bir Fransız otelinde yapardım. yaptığı . kendi kendime soruyorum. hesabı başkasının ödeyeceğinden eminim. yemek odasına taşıyor. at de havde beskadiget ham. barış şartlarını görüşmek için. hiçbir şey bulamadılar! Son zamanlarda sık sık Mogens'in çocukluğunu. Her neyse. özellikle de hesabı bir başkası ödeyecekse. Her akşam. O gülünç bebek evinden söz ederken. Son zamanlarda bütün kötülüğünün bundan kaynaklanıp kaynaklanmadığını merak ediyorum.til hans Ond-skab. dergjorde. Neden bir tren vagonunda. Eğer Rasmus haklıysa. atölyesinde çalışamayacağı kadar soğuduğundan.
ama bu kadar mutsuz olmasına dayanamıyorum.Ya ben? Bana bir öpücük yok mu? Bilmek isterdim doğrusu. Swanny kadar duygulu değil. Beş dakika sonra Rasmus'un kucağında. Mogens'in ölümü onu sanki olgunlaştırdı. Swanny. Bebek evi için biraz büyük ama olsun. böyle bir hediyenin. Rasmus da siyah elbiseli ve aslına çok benzeyen kahverengi sakalıyla. onun adına ben de üzüldüm.oyuncağı büyük bir titizlikle tekrar atölyeye götürüyor. Ben ağlamam. dondu kaldı. Marie'ye karşı iyiliğin ta kendisi gibiydi. Doğum günü hediyesi olarak kızkardeşi için iki bebek yapmıştı. sanıyorum o nedenle de evin ne kadar mükemmel olduğunu uzun zamandan beri görmez oldum. merak ederdim. bu kadar görkemli. Tabiî Swanny evi yapılırken görmüştü. Bebek evinin bütün kapılarını açtı. Kendine engel olamadı. Bir gün bir şey sormak için atölyeye gittim. haberi ilk aldığımda ağlamadım. daha sonra da ağlamadım. onu öpüyordu. yanaklarından aşağı gözyaşları akıyordu. neden bilmem. üzülmüştü. Başlangıçta bebek evine dokunmaktan bile korktu. yüzü sarardı. gelip görmesi için Swanny'yi çağırdı. Rasmus gerçekten acı çekiyordu. biraz iyi davranmasını. eve sığdılar. minderlerle tabloları yerlerinden çıkarıp tekrar yerleştirdi. bence Far'ın bu evi neden kendisi için yapmadığını merak ediyor olmalıydı. Rasmus'a Swanny'ye karşı özellikle iyi davranmasını söyledim -değişiklik olsun diye. Mor ve Far olmaları gerek. o güzel yüzüne bir üzüntü bulutu yerleşti. En ufak bir kıskançlık ya da üzüntü belirtisi göstermedi.verdiği tek cevap "Ya ben?" oluyor. Beni görmesine fırsat vermeden sessizce oradan ayrıldım. Rasmus elinde planya bir tahta düzeltiyordu. . Oysa ben buna alıştım. Dönüp kollarıma atıldı. Marie kısa zamanda kendine geldi. ciddileşti. bunu kim yaptı? Onun daha çok küçük -bugün sekiz oldu. Joking apart (bu deyimi çok sevdiğim Đngilizce yazdım: "şaka bir yana") Mogens'in ölümünden sonra bebek eviyle uğraşması öyle sanıyorum ki sağlığını kurtardı.olduğunu. Oğlunu kaybettiği için kim ona iyi davranacak? Daha sonra da "Çocuklar acıdan ne anlar?" diyor. 10 şubat 1919 Bu sabah Marie'ye bebek evini verdiğimizde konuşamadı. Benim için durum değişik. evin bir kopyasından çok hayaline benzeyen bir oyuncağın karşısında korkuya kapılabileceğini anlamak istemiyor. hatta başından beri düşüncesini saçma buldum. benim üzerimde gaz mavisi muslin elbisemi harika bir kopyası. Daha önce bu konuda hiçbir şey yazmadım. değdirmek için parmağını uzattı. ben olsaydım. sanki eli yanmış gibi hemen geri çekti. Swanny'nin gözlerinde kıskançlık yok. sonra yavaş yavaş cesaretlendi. ağlayacak sandım. 9 mayıs 1919 . sessizleşti.
. Evlenmek için genç olmak gerekmez. Evinin camını kırdılar. Cropper demiryollarındaki işine dönüp iyi para kazanmaya başladı. Kocasıyla adları Mr. Cline'ın büyükdedesi yüz yıl önce buraya göçen bir Alman. "Neden yarın değil? Herhalde gençleşmeyi beklemiyorsun. Hansine'ye sadık kalmışa benziyor." Güldüm. Ne demek istediğimi anladı. artık korkacak pek fazla bir şey olmadığını düşünüyor. Cline ellerini çırparak kocasına -çok fazla içmişti. evlenmeden önce kırkına girecek.eşlik etti. Sanki isteyip istememekle ilgiliymiş gibi. Ben istiridye beyazı ve gül rengi Çin ipeği karışımı ince tül elbisemi giydim. ve Mrs. Housman'ın ağabeyinin dul eşi de yanımızdaydı. daha kocasının cesedi mezarında soğumadan evlendi (bunu Mrs. Sadece eskiden çok korktuğu Rasmus'a karşı biraz terbiyeli.Bu evlilikten ne beklediğine bağlı. oysa artık dul değil. pek bir şey bilmiyor demektir.Dün akşam yemeğinde Mr. Mrs. Mr. üstelik düğün gününü de belirlediler. Ne yapalım. Her neyse. Durmadan yaşadıklarımızı bir daha yaşamamamız için Almanları yakıp yıkmamız gerektiğini söyledi. "Çocuk istemiyorum. dün akşam herkesten fazla Alman düşmanı görünmesiydi. bütün ordusunun lağvedilmesi. Döneli iki ay oldu. Mr. ne var ki savaş sırasında insanlar sokakta hâlâ onun ardından bağırıyorlardı. Bu insanları hiç anlayamayacağım. Cline Almanya'nın elinden tüm denizaşırı topraklarının alınması. Housman. bacağımın büyük bölümü gözüküyordu." Hansine benden birkaç ay daha büyük. Housman'la birlikteydik. Yine de "Çocuklardan bıktım" dediğini duyunca şaşırdım. biri de duvarının üzerine kırmızı boyayla "Saçlarında hâlâ Đngiliz Tommy'lerin kanı var" yazmış. . üstelik evliliği Hansine'den bile çok istiyor. daha kırkıma girmedim! 3 ağustos 1919 Günlüğüme Cropper'ın dönüşüyle ilgili hiçbir şey yazmadığımı fark ettim. Mrs. Şimdiye kadar giydiğim en kısa elbise. bu ad da Almanca Klein'dan geliyor. Eğer her şeyin kırk yaşında bittiğini sanıyorsa. kayserin de yakalanarak idam edilmesi gerektiğini söyledi. Almanların barış koşullarını çok ağır bulduklarını duyunca kahkahalarla güldüğünü anlattı. ve Mrs. Sonra herkes Versailles'da olup bitenlerden bahsetmeye başladı. Öyle sanıyorum ki. dedi. Söylediğine göre o frâulein'ların ya da matmazellerin yanına yaklaşmasına bile izin vermemişler. o yanımızda değilken söyledi). Artık bana saygı göstermeye bile çalışmıyor. Cline. her zamanki gibi yakıldı hiç şüphesiz savaşı siperde savaşmak yerine savaş tutsağı olarak geçirdiği için. dedim. "Neden gelecek şubat?" dedim. Đlginç olanı.
benim olan. Victoria Nişanı alanlardan çoğu savaştan dönemedi. Mektubu gösterdiğimde Rasmus "Onu görmek istemiyorum" dedi.1 ekim 1919 Mogens'i iki siper arasından alıp taşıyan adamın mektubunu üçüncü kez okudum. Duke yaptıklarının karşılığında Victoria Nişanı ile ödüllendirildi. Örneğin. ama evlilik hızlı bir düş kırıklığı ve uzun. yavaş bir iniş oldu. gençliğimde olsa. Yazıldığında.Mogens ve Knud limon suyuna batırılan kalemle yazılanların okunabilmesi için kâğıdın ısıtılması gerektiğini öğretmişlerdi. Tabiî Đngilizce'yi henüz yeterince değerlendiremiyorum. aşk yaşadığı için Hansine'ye karşı acımasız davranıyorum? Bunu yazmak için oldukça gayret göstermem gerekti. Evlilik bir aşk hikâyesi olabilir. Taşıdıklarından biri de Mogens'miş. Çavuş. Elinden geleni yaptığını söyledim. -bu nedenle onu düşünmeye başladım. Dürüst olmak kolay değil. yine de tek bir kelime bile okuyamayacaklar. subayın cesedini bulmadan önce beş yaralıyı Đngiliz mevzilerinin gerisine. Başlangıçta ben de bir aşk evliliği yaşayacağımı sanmıştım. Jack'in hayatını kurtarmış olsaydı. Tarih 1 temmuz 1916'ydı. . Gerekirse bir hafta bekleyebilir. . âşık Cropper'ın Hansine'ye yazdıklarından çok farklı. dürüstlük kâğıt üzerinde de olsa güç. H. 15 kasım 1919 Merak ediyorum.bunun çocuğum Mogens'in kullandığı gizli dil gibi olduğunu bilmek. buradan fazla uzak değil.Neden? diye sordum. Eskiden. söylenen bir söz gibi uçup gitmiyor. o zaman başka olurdu. ben hiç âşık olmadığım için mi. ama görebildiğim kadarıyla basit bir biri için oldukça iyi yazılmış bir mektup. demek ki Duke şanslı.Mogens hakkında bildiklerini anlatmak için kendini eve davet ettirdi. gerçekten de saygıdeğer kadınların aşk evliliği yaşamaları gerekir. Mektubun amacı da buydu. Benimki bundan da gizli. "Bir gece uyu ve duygularına yarın sabah yeniden bak" dedim kendi kendime. Tekrar okuyabiliyor ve acısını yeniden duyuyorsun. Bu gerçekten de ilginç. Çavuş E. ama Rasmus her zamanki mantıksızlığı ve anlayışsızlığıyla "Elinden gelen yeterli değildi" dedi. o çavuş subaylardan birini aramaya çıkmıştı. bana herhangi bir başkasından çok daha yakın olan. çünkü Đngilizler günlüğümü istedikleri kadar şömineye tutsunlar. beklemeden çavuşa bir mektup yazar ve hemen gelmesini isterdim ama artık genç değilim ve düşüncelerin üzerinden bir gece geçmesinin değerini öğrendim. Oturduğu yer Leyton. güvenliğe taşımıştı. ilk konuştuğum dil -hâlâ Dickens'larımı Danca okuyorum. Danca yazmak.
Cline gibilerine. kapı çalındığında o açtı. ama anlaşılan Almanların karşı saldırıya geçtiklerini söyledi. yapmayı aklımdan bile geçiremem. çok daha yaşlı bir hanımla karşılaşmayı bekliyormuş." Swanny'yi odasına gönderdim. Benimkiler kadar renkli değiller! Onun gözlerinin rengini daha konuşmaya başlamadan bile önce fark ettim. Mogens'i savaştan önce de tanıyıp tanımadığını sordum. sert ve çok yüksek yakalıklı bir gömlek giyip siyah kravat takmıştı. saten bantlı siyah ipeklimi giydim. Pirinç çaydanlığı alarak çayı kendim hazırladım. çoğundan daha cesur çıkan bu sıradan işçiye doğru olmayan bir görüntü vermeye çalıştığımı düşündüm. Önce siyah elbisemi çıkarmamanın daha doğru olacağını düşündüm. Gözleri ama düz gri değil. sonra bana yine "Madam" dedi. granit gibi. seni ya da seni sevgili olarak seçebilirdim" diyorum. yakından baktığımda tarif edemediğim -tarif etmeye cesaret edemediğim.Bu nedenle hiçbir tehlikeyle karşılaşmadan. Zavallı küçük Swanny Alman kızamığına yakalandı.Mrs. Savaş bitti. çok saygılıydı. Genellikle insanların gözlerinin renginin farkına varmam. Ona doğru yürüyüp elimi uzattım. Koyu renk takım elbise." Daha sonra da "Bu küçük hanımla oturup ağabeyi hakkında konuştuk. Hansine izinliydi. Daha sonra kendi kendime ne yapmakta olduğumu sordum. savaşın bittiğine inandığını. getirmemiş. Onu çaya bekliyordum.bir özlem duygusuyla dolduğumu buraya yazabilirim. . Tek mücevher olarak da kelebekli broşumu taktım. Genellikle bunu sadece çok özel konuklar için yaparım. çok önemli birisi oldunuz. Bana baktığı için onu bağışlamamı istedi. Üst katta giyiniyordum. "Başka bir dünyada. "Madam. Ben kendime ait olduğum gibi o da sadece kendine ait birisi. Elimi iki elinin arasına tuttu. dedim. Swanny hâlâ kızamık nedeniyle evde. Ben söyleyene kadar oturmadı. Hiç takmıyormuş. Bana "madam" dedi. Mogens için yas elbisesi giymememe rağmen. bir insanın ulaşabileceği en üst onura sahip oldunuz. uzun boylu. Onları yıllardır tanısam da. onun işitmemesi gereken şeyler duyacağımı düşünüyordum. Bana Victoria Nişanınızı göstermeyecek misiniz? Düşünün bir kere. bu adama. şaşırdım. Westerby demelisiniz. başka bir zamanda ya da düşte yaşasaydım. . ama onunkileri gördüm. 30 kasım 1919 Çavuş Duke bugün beni görmeye geldi. neden bilmem. Onu neden üniformalı bekliyordum bilmiyorum. Rasmus bunu duyunca. daha uygun ve daha seçkin görünüyor. Kendi kendime. Cropper'dan bile daha yakışıklıydı. beni buraya kabul etmekle büyük incelik gösterdiniz. yine de onun uşak ruhlu biri olmadığını hissettim. Açık renk saçlı. başka kimseye değil. erken geldi. Ama bu dünyada bunu yapamam. Cropper ya da en azından bir beyefendi olan Mr. gerçek bir asker. Dönüp lacivert eteğimi ve tığ işi bluzumu giydim. minicik kıvılcım dolu. Emily çay tepsisini getirdi. gözlerinin ne renk olduğunu söyleyemem.
Mutsuzla öleceğimi de bilsem. bakışlarını kaçırdı.Savaş. "Annesinden başka herkes ona Jack derdi. Bütün bunları sanki hiç önemli değilmiş gibi. Sonra birbirlerini yakından tanıdıklarını. zaten o yüzden Jack'e takılıp sendeledim. neden bilmem. Belki de gözlerine inanamadılar. dedi. üzerime ateş açtılar. evlerinde oturan insanların gözlerinin önüne getirdiklerine hiç benzemiyor. benden çok daha cesur bir başkasıydı. Oldukça neşeliydi. Aralarındaki bağı oluşturan. Rasmus'un istediği .Ne yaptınız? dedim. yerini Çavuş da bunun bir tesadüf olduğunu. okuduklarıma fazla inanmadığımı da ekledim. Sormamayı becerebilmek için hayatımdan on sene verebilirdim. onu orada bırakıp düşmanın gözü önünde geri dönmüş. çoğu kadınların söylediklerine kulak bile vermez. onları karşında görmeyi tercih ederim. O granit gözlerini bana dikmişti. bir daha savaş olmazdı. çünkü Mogens'in anlattığı yeri iyi bildiğini. Gözlerinin içine bakıyordum. acı çekmeden öldüğünü anlattığını söyledim. Ya olaylardan kaçmayı becerenlerdensinizdir ya da değil. birbirleriyle sık sık sohbet ettiklerini anlattı. ne kadarım bildiğimi sordu. "Nazik konuşmalarda yüzünüze bakabilirim.Moans mı? dedi. yeni bir ülkeye gelip uyum sağlamanın ne kadar güç olduğundan söz ettim. Quigley'yi ararken. kolumdan vuruldum. Mogens ona bin dokuz yüz beşte Đngiltere'ye ilk geldiğimiz sırada Hackney'de oturduğumuzu anlatıp. her seferinde de onları Đngiliz mevzilerine taşımayı başarmış. aynı dönemlerde hemen yanımızda da arkadaşlarının da oturduğunu anlatmış. bilmek isterdim. Şafağa doğru Quigley'yi. hiçbir şey saklamadan anlatmanızı istiyorum. politikacıların işine gelmez. büyük bir tevazuyla. böyle erkeklere alışık değilim. konuya geri döndüm.Bana hiç ateş etmediler dedi. mayına basıp ölmüş. Mataramdan bir yudum su içirdim." Sonra ailemizdeki adlardan. . ama size gerçekleri anlattığımda bakışlarımızın karşılaşması uygun olmaz" der gibiydi. Đsimler hakkındaki bu sohbet bizi o günün amacından uzaklaştırıyordu. Eğer bilselerdi. cesedi Alman dikenli tellerine takılı durumda bulmuş. Her ikimizi de yer yaygısına yatırarak sürükleyen. gerçeklerden kaçmaktansa.. dil farklılığından. Galiba ilk kez orada Mogens adının Đngiliz kulağına ne kadar saçma geldiğini anladım.Onu tanımış mıydınız? Daha önce nasıldı. daha sonra kucakladım ama bu kadarı Almanlar için fazlaydı. Somme'daki 1 temmuz gününü anlatmasını istedim. Mogens'in hemen. Sanki bana. Londra'da birbirlerine çok yakın oturmalarını öğrenmeleri olmuş. Yüzbaşı Perry'nin mektup yazdığını. . Đki mevzi arasındaki bölgeye emireri ölen genç bir subayı. dedi. . Ne var ki daha Quigley'yi bulamadan birbiri ardından başka yaralılara rastlamış. Ama böyle pazarlıklar yapılamıyor. Sanki söylediklerime önem veriyormuş gibi dikkatle dinledi.Bu yüzden bana o gece olanları. aklı başında bir çocuktu. . "Jack" dedim. Ne var ki bilmeleri. Son günü. bir av partisinden sonra ölü kuşları toplayan birinin rahatlığıyla anlattı. Quigley adındaki bir asteğmeni bulmak için girdiğini söyledi. .
Kapakları çıkmayan lekelerden dolayı mozaik gibiydi. dedim. onu uzun zamandan beri de tanımıyordu. Neden? Akrabası değildi.işi. Danca bilenler için Asta'nın yazısı . Yazamam. Amerika'dan dönüp doğruca Swanny'ye gidip defterleri gördüğümde. Geleceğini söyledi. Ağlamadım. Bilmek istiyordum. değerleri hakkında da fikir sahibi olmuştu. bunun hakkında konuşmam bile ama ne olduğumdan ve ne yaptığımdan ben sorumluyum.Yine gelir misiniz? diye sordum. On sekizinci bölüm Swanny ıslak bir bezle kapaklarını sildi. Daha önce hiçbir erkek elimi öpmemişti. Düşündüm.Size Yüzbaşı Perry"nin söylediklerini söyleyebilirim. Yuttuğum çay tekrar boğazıma gelip safrayla karışacak kadar midem bulanıyordu. Ağlamam. istediğimi sandığımı da duydum. onunla konuşmak istiyordum. onluk diziler halinde üst üste koydu. tatlı bir pembe gri mermer rengi almıştı.Bana doğruyu söyleyin. Elimi tutup dudaklarına götürdü. bu adam oğlumun hayatını kurtarmaya çalıştı. "Mogens iki gün sonra Le Havre'da Quai d'Escale Hastanesi'nde öldü. yine de Mogens'i kurtarmak için kendi hayatım tehlikeye attı. Söyledi. Elime tutuşturduklarına defter değil de eşya olarak baktığımı hatırlıyorum.Mogens o sırada hayattaydı. Onunla yeniden Mogens'i konuşmak istemiyordum. iste kendini batırabilir. ama burada işe yaradı. hâlâ küf kokuyorlardı. Burayı çabuk geçmek ve yazmamak daha iyi olacak. o zaman yine konuşuruz. ilk ciltleri çevirme denemelerine başlamış. Đnsanları hiç anlayamayacağım. elimi uzattım. Swanny bütün günlükleri okumuş. değil mi? . hâlâ yaşıyordu. dedi . Rutubet içinde kalmış eski defterlere uygulanacak en doğru yöntem bu mudur bilmiyorum. Deli miyim? Giderken. hepsinin tepesine telefon rehberleri yerleştirdi ve sıcak bir yerde korudu. buna rağmen sordum: . . Kurutulmuş olmalarına rağmen." Çavuş ağlamamı bekledi.
işlerini tamamlamış. O kadar da değil. kapalı birer defter gibi kalmışlardı.Tam ona göre şey. Kendi kendime. ama gördüğüm defterde eksik ya da yırtık sayfa yoktu.Bunlar araba sundurmasındaydı dedi Swanny. annesinin özel hayatına dalmanın hiçbir açıklanabilir yanı olamazdı. Hansine okuma bilmiyordu. Torben'in National Geographic'leriyle birlikte raflarda. sadece Danca'nın bir çeşit şifre gibi olduğundan bahsediyor.Sanırım haklısın. Her gün böyle yazarlardan yüzlercesini psikiyatr kanepelerinde görüyoruz. temmuz 1905'teki o tarihi gördüğünde.bu günlükleri bulup gülünç olduklarını düşüneceğinden korktu. aralarında birinci defteri görmedim. günlükler artık işine yaramayacaklardı. Hani bahçıvanın bana Mor'un bazı kâğıtlar yakmak istediğini. biraz rahatlamış bir sesle. Belki de öldükten sonra başkalarının –sen veya ben. Başka nedenler olduğundan eminim. Elimdeki defter çekicilikten o kadar uzaktı ki. daha sonra da okumakta kendimi alamadım. Saçmalıyor muyum? Ona söylemedim ama. Orada burada bir iki kelimeden fazlasını anlamadım. . Swanny'nin anlattığı. . . Eski elbiselerinden nasıl kurtulduğunu hatırlar mısın? Buraya . Onları yakmak istemesinin çok daha sade ve anlaşılır bir nedeni olabilirdi. Kendisini haklı çıkarmak zorundaydı. içlerinde başkalarının okumasını istemediği şeyler olmalı" diye düşündüm. Aynı bir roman okumak gibi. . bitmişlerdi. Ken ve ben bu konuda son derecede dikkatliydik. Daha ilk sayfalarda Far'ın. günlükte doğumuyla ilgili bir şeyler olup olmadığını merak etmiş olmalıydı. "Belki insanların kendisiyle alay etmelerini istemediği için günlükleri yakmak istemiştir" diye düşündüm. bütün yaşamı boyunca kendinden başka kimseye önem vermeyen Mor'a pek benzemiyordu. Ne olduğunu tahmin edebiliyorum. oysa ateşin söndüğünü söylediği gün. Yüzü biraz kızardı. Ne olursa olsun. sundurmadaki raflara yerleştirip unutmuş. ruhunun sıkıntılarını hafifletmek için bir kenara yazdı. Yüzü kızardı. "Eğer Mor bunları yakmak istediyse. Mor ömrü boyunca pasaktan nefret etti. günün olaylarını. yazdıklarını okumasını istemediğini anlatıyor. Defleri bütün o basamaklardan yukarı taşımayı göze alamamış.okunaklıydı. . Hangi yılların defterlerine baktığımı şimdi hatırlamıyorum. Yalnız Mor yazdıklarını insanların okumasını istemediği konusunda çok az şey söylüyor. dedi Swanny. Ann. sanırım çoğu günlükçü gibi. Ama bu kesin değil.Bunları okumamın doğru olup olmayacağını bilemedim. yeni paragraf fikrinden nefret etmiş olması da özel bir güçlük oluşturmuyordu. Jack. Doğal bir yazar olduğu için günlük tuttu. hani hep okumak isteyip de bir türlü bulamadığın bir romanı okumak gibi.Okumaya başladım. Swanny kendi ismini görünce.Ve senin hakkında neler dediğine baktın? . . Kendi kendime. öyle değil mi? Başka nedenler de olabilir. Swanny'ye defterleri okuyup okumadığını gerçekten merak edip sordum.Kendi adıma rastladım. Böyleleri geleceğin yargısıyla ilgilenmez. O tarihi. içini hastalıklı bir heyecanın sardığını düşünüyorum. Belki de ona çok derin bakıyordum.
ben şahsen demek. Gençleşmişti. düşündüğüm de çıktı.Gerçek bir çevirmen buldum. Eve. Bazı şeylerin basılması pek kolay olmuyor. reklam demek olduğunu anlatmaya başladım. Açıklamalar konusunda tek bir söz bile etmedi. Đki hafta boyunca onun yanında kaldım. Batı Hampstead'de o zamanlar bana ait olan daireye dönüp Daniel'in hayaletlerini karşılamaya hazırlandım. Doğruca gözlerimin içine bakıyordu. Günlüklerin ileride basılabileceklerini aklından bile geçirmemiştir. neredeyse bütün eşyasını sattı. Hangi eşyalardan kurtulmuştu bilemiyorum. . annesinin günlüklerini yayımlama hakkı konusunda kimsenin bir şüphesi kalmadığına inanmış gibi gülümsedi. High Hill Kitabevi'ne gidip Danca'dan çevrilmiş birine rastlayana kadar bütün kitaplarını taradım. istedim. Bunu karşılayabilirim. . Basılmak mı? diye sordum. hayatla yeniden ilgilenmeye başlamasını sağlamıştı. Eğer günlükleri basmak çok pahalıya mal olursa. kitap yayımlamanın sadece kitabı basıp bir şömiz içine koymak olmadığını. Đngiliz'le evli bir Danimarkalı olduğunu düşündüm. iyi kahvenin kokusu mu? " sözlerini duyduğunu söyledi. Ona hâlâ evi satıp taşınmayı düşünüp düşünmediğini sorduğumda. Günlükleri de odayı doldurdukları için yakmaya kalktı. Sadece bir tane Danca'dan çevirisi vardı.Oh. Büyük bir hakarete uğramış gibiydi. tüm Westerby kadınlarının saklayacak bir şeyleri olduğunda baktıkları gibi. daha çok satış. Swanny'nin yapmaktan vazgeçtiğini yapmaya. o nedenle buraya alışmak zorunda olmadığımı düşünüyordum. Yine de kökleri ve bir zamanlar onun için bir tutku haline dönüşen araştırma konusunda tek bir söz etmedi. . burada değil. zaman zaman merdivenlerde ayak seslerini ya da "Bu duyduğum. O nedenle ilk günlük. onu görünürde çok pahalı macerasından vazgeçirmeye çalışmamak gerektiğini anladım. birkaç yüz kopya? Bunun ne kadar pahalı olacağını. Yüzüme hevesle baktı. Belki de çok zekice davrandım. Ben Amerika'ya gitmeden öncekine oranla çok daha mutlu görünüyordu. dağıtım.Evet tabiî. Yayınevi aracılığıyla bir mektup yazıp ilk günlüğü çevirip çeviremeyeceğini sordum. Ann. neden olmasın? . daireyi satıp başka yere taşınmaya karar vermem hayaletleri kovmama yardımcı oldu. Bu macera ona iyi geliyordu. Bir keresinde yüzümü odadaki bir çekmeceye daldırıp Asta kokusunu duymamı istedi. benim doğumumdan önce başlayanı. promosyon. tanıtım. o zaman evi satma fikrinin aklından sadece bir an geçip kaybolduğunu anladım. Sanki tamamıyla ikna olmuş. . Đşte o zaman. şimdi onunla meşgul. yeterince param var. bakışları açık ve dürüsttü. Biliyorsun. ama her şey eskisi gibi görünüyordu. oysa Tanrı şahittir. o eşyalar için istediği kadar yerimiz vardı. yüzüme inanamıyormuş gibi baktı. söylediklerimi hiç dinlememişti. Çevirmen Margrethe Cooper adlı bir kadındı. Belki de aradığı cevabı bulacağını da düşünüyordu. Kendi kendime burada uzun süre kalmayacağımı. dedi bugün.Bir sürü nedenden. Sürekli olarak Asta'dan bahsetti.taşınırken. Sözümü kesti. Yüzünde endişe ya da gerginlik yoktu. harcayacağı para Asta'nın bıraktığı para olacaktı.
kenarlar. Torben'in . Bir ağaç dalına oturmuş. Küçükken bu saati üzerindeki iki heykelcik. kimin yüzü olabileceğini çok düşündüm. duvarda boş bir raf yoktu. her şeyin eskiden de olduğu gibi kusursuzluğunu. küçük minder ve masa örtüleri olarak görünen şeyler birdenbire onun hayatıyla dolu eşyalar olmuştu. bebek evi bütün odayı doldurdu. günlükleri. Günlüklerin geçmiş ve gelecek değerleri düşünüldüğünde. olmaktan çıkarmış. porselen çiçeklerden yapılmış bir sehpa üzerinde oturan. Holdeki masanın üzerinde duran Chelsea saati durmuştu. odadaki hava holdeki gibi sıcak olmasına karşın radyatörü açtım. Asta'nın ölmüş olması. o merdivenleri dörder kere çıkıp inmem gerekti. Şimdi küçük yuvarlak kadran üzerindeki yaldızlı kollar (pırıl pırıl parlayan şeylerden ikisi) saat tam on ikiyi on geçe durmuştu. günlükleri kim çalardı ki? Bu günlükleri çalan her kimse. Etraf tertemizdi. bebek evi için bütün yaptıklarını da daha ilginç hale soktu. tamamen değişik. Beklediğimden ağır. Đyi ama. Duvardaki son Bing ve Grfndahl Noel tabağı 1987 tarihini taşıyordu. yalnız onun için peçesini kaldıran odalık nedeniyle çok severdim. Anlaşılan Swanny her akşam saati kuruyordu. Işığın yansıdığı her yer. Ancak daha adımımı hole atıp ışıkları yakmaya başladığımda. ısının güzel bir yaz günü ayarında olduğunu hissettim. benim için emlakçının hiçbir zaman tahmin edemeyeceği kadar önemliydi. O zaman günlüklerin yukarıda değil. tozdan ırak bir yere konulması gerektiğini de düşünüyordum. Odalardaki eşyayı çıkarıp taşınmak için kutulara ve torbalara yerleştirirken. Paul Sellway'i buraya almaya karar verdim. onları nereye koymam gerektiğini düşündüm. Willow Caddesi'ne altı buçukta gelecekti. Paul Sellway. Sanki Swanny'nin evinde bir odaya girmiştim. bir banka kasasında daha güvencede olacakları kesindi. Onlar dikişten bulabildiği boş anlarda tamamen değişik bir iş yapan. başka bir kadının yüzüydü. burada olmaları gerektiğini düşündüm. ama yine de bu fazla oda. Sellway gelmeden önce defterleri aşağıya indirmeye karar verdim. apayrı biri olmuştu. daha doğrusu günlüklerinin çokluğunun ona ayrı bir boyut kazandırmış ve gizli bir hayatı olan bir kadın haline getirmiş olması. Zamanı geldiğinde. Gördüğüm o yüzün kime ait olduğunu. Çalışma odasına girdiğimde. yüzeyler pırıl pırıl parlıyordu. Altmış üçü de aşağıya gelince. belki de Dickens okuyordu. evin ısınmamış olabileceğinden ya da Mrs. evin sükûnetini ve sevimliliğini gördüm. Masada boş çekmece. ama bulamadım. uzaktaki kentin gölgesine bakan iki karganın bulunduğu ilk tabağın kenarında juleaften (Noel Akşamı) 1899 yazılıydı. gündelik hayatını sayısız sayfaya dökmeye alışmış bir kadının elinden çıkmıştı. o da sırtını bana dönmüş oturuyordu. bana döndüğünde gördüğüm. ama her düzgün ev gibi burada da belirgin bir koku yoktu. yeşil kaftanlı ve türbanlı sultanla. gözden uzak. Hepsini aşağıya taşımak için. hatırladığımdan da çoktular ya da ben altmış üç defterden her birinin ne kadar ağır olduğunu unutmuştum.Camden Town'daki daireyi almamın tek nedeni bebek evini koyabileceğim fazladan bir odası olması değildi. gözüme daha değişik gönündüler. Bütün bunlar onu artık bebek evi yapıcısının karısı Asta. O ana kadar zevkli bir dikişle hazırlanmış minyatür perdeler. Üstelik defterlerin başka bir yere. Elkins'in evi temizlemeye vakit bulamamış olabileceğinden endişe ederek erken gittim. Önümüzdeki Noel'de de yeni bir tabak gelecekti.günlükleri çevirmeye başlar başlamaz kullanmaya başladı. onlardan nasıl yararlanırdı? Swanny çalışma odasını Torben öldüğünde değil -o zaman çalışma odasında yapabileceği fazla bir şey yoktu.
Peki öyleyse. O bölümlerde Swanny.çalışma masası onun çalışma masası oldu. Anlaşılan Swanny bu kitabı Asta'nın eşyaları arasında bulmuştu. E. kapı çalındı. hiçbir bağlantı kuramamıştım. en sonunda da baskıyı okumuş. B. Dr. Alfred Eighteen Roper. önce el yazısı çeviriyi. Alfred ve Lizzie Roper hakkında çok daha ayrıntılı şeyler. Daha kitabı raftan indirmeden adını tahmin edebiliyordum. kaçınılmaz bir biçimde açıklamaların bulunduğu sayfaya yaklaşmaya başladım. Yoksa yaşadığı tam bir düşkırıklığı. buna karşın Cary bana Roper adından söz ettiğinde. Artık kimse bu eski usul alışkanlığı sürdürmüyor. kenarı kıvrılmış bir sayfa. kapaktaki kolajın izi belli belirsiz görülüyordu: Madeleine Smith. kendimi Swanny'nin yerine koymaya çalışarak ilk günlüğün sayfalarını çevirmeye. Torben'in kitapları demek gerekir. Paul Sellway. o beş sayfa neden yırtılmıştı? Karşımdaki raflara bakarak. Asta bunamıştı. Bir tek kitap. Daktiloyu kullanmayı öğrendiğinde. kitabı okumaya girişmişti. Masaya oturdum. o yırtık sayfalardaydı. annesinin 1905'te yazdığı ve o dönemde yaşadıklarıyla ilgili notlar okumuştu. sonra düzeltilmiş çeviriyi. çünkü içlerinde onun adı vardı. Okuduğu notlar doğrudan kendisiyle ilgiliydi. Cary haklıydı. Sorusunun cevabını yoksa daktiloyu almadan önce. Her sabah saat tam onda çalışma masasına oturup Asta'nın günlüğünü yanına koydu. temmuz 1966. ben Amerika'dan dönmeden de önce. çeviri işinden keyif aldı. uzun boylu bir adam bekliyordum. Yeşil sırtlı Penguin'in içine baktım ve başlığın hemen üzerinde Asta'nın el yazısını gördüm: A. Bir süre sonra kayıp Edith'e gelmiş olmalıydı. Roper adı. Lamson. Swanny'yi uyaran bölümler. Hansine'yi hiç tanımamakla birlikte fotoğraflarını görmüştüm. Yeşil sırtlı kitabı karıştırarak Roper hakkında bir şeyler. Burada oturup on yıldan beri sorduğu sorunun cevabım birdenbire bulmuştu. Swanny ve Torben aldıkları her kitabın ikinci sayfasına adlarını ve günün tarihini yazarlardı. Asta'nın günlüklerinde de gördüğü bir addı. Cary'nin bana verdiğinden çok daha iyi durumdaydı. Rasmus'tan olup 28 temmuzda Lavender Grove'da Asta'nın vücudundan doğduğunu okumuştu. Kendini iddialı hissettiğini söylemişti. Mason'un The House of the Arrow'uydu. bir not hatta altı çizilmiş bir satır arıyordum ki. Asta düş görüyor ya da hikâye uyduruyordu. 28 temmuzu gösteren sayfada (ya da belki 29 ya da 30'unda) gerçekten de Asta'nın kızı olduğunu. Sayfa köşeleri kıvrılmamıştı. Oscar Slater. Elimdeki kopya. Swanny'nin evindeki cinayet kitapları karton kapaklı iki Agatha Christie ile A. Günlüklerin bu ilk cildini üç kez. Daha doğrusu. açık mavi gözleri ve uzun üst dudaklarıyla o yumuşak Danimarkalı yüzlerinden birini. bir daktilo alıp kendi kendine üç parmakla yazmayı öğrenmeye başladı. boşalacak yerlere de günlükleri yerleştirmeyi düşünürken. Buck Ruxton. her şeyi el yazısıyla kaydettiği sırada mı bulmuştu? Daha önce olmalıydı. sonunda da bunun en kolay ve en hızlı yol olduğuna karar verdi. Yine de Roper adının günlükte sadece bir kez geçtiğinden emindim. defterdekileri Olivetti'de Đngilizce'ye çevirdi. orada bulunan kitapları bir yere kaldırmayı. Sonra anladım. sayfaları karıştırırken Navarino Caddesi'nden ve Roper adından söz edildiğini görmüş. . raftaki kitaplar arasında Penguin cinayet serisini gösteren yeşil sırtı gördüm. W. Hawarvey Crippen. Açık renk saçlı. rahatlamadan gelen bir amaçsızlık mıydı? Birden Torben'in başından beri haklı olduğunu anlamış olabileceğini düşündüm. Westerby.
vahşi bakışlarına.özellikle de önlük ve keple göründüğü fotoğrafları. keskin çenesine ve dalgalı sık siyah saçlarına sahipti.Doktora tezimi Strindberg. Hayatımda ilk kez kendi evimden gurur duymanın keyfini yaşıyordum. dedi. Torben'in duvarlarına röprodüksiyon asmayacağını söylediği bilinirdi. Nedenini sordum. seçimimi hiç unutmadı. .Neden gülüyorsunuz? . Ona hep takıldı. Annem seçtiğim konuyu öğrendiğinde hiç mutlu olmamıştı. . yerine ikinci bir kayın ağacı var. O bundan bahsetmekten de hoşlanırdı. Cary'yi buraya getirdiğimde bunun pek bilincine varmamıştım. inceleyebilmek için bir adım yaklaştığını gördüm. günlükleri görebileceğim düşüncesi beni heyecanlandırdı. bir şeyler içelim" dedim. O zamanlar küçüktüm. "Anneannenizin bir sürü resmi var. Demek istiyorum ki iyi bir fotoğraf çıkması için o kıyafeti benim anneannem sizin anneannenize giydirmiş. bir hizmetçinin kızı olmaktan utanırdı. aşağı yukarı yirmi yıl. Gerçekten de öyleydi. Larsson'a baktığını. şimdi de aynı fikirdeyim.Annem bundan nefret ederdi. burası benim evimdi. kapıyı öyle açacağını falan söylerdi. O zamanlar Torben'in söylediklerini biraz züppe bulmuştum. Anneannem eski üniformalarından birini giyeceğini. belki de onu görmekten kaynaklanan heyecan gururumu bastırmıştı. orijinal olduğunu söylemedim. Ona bir içki verdim ve "Düşündüm de. özellikle de Tjânstekvinnan's Son adlı otobiyografisi üzerine verdim. Paul Sellway peşimden oturma odasına girdiğinde beklenmedik ve çocukça bir gurur duydum. Bu nedenle Paul Sellway'in hayalindeki Hansine'ye ve kızına benzeyeceğine inanmıştım.Bir tanesi öyle. Ona katılmaktan kendimi alamadım. dedi. Ötekinde köpek yok. sarışın bir kadın olduğunu anlatmıştı. sanıyorum anneannem de bunu kullandı. .. Üstelik onun da komik bir kılık olduğunu sanıyorum. Kahkahalarla güldü. Swanny de bana Joan Sellway'in uzun boylu. "Gelin. Swanny'nin evinde renkler sadece süslerde ve tablolardadır. kepini kolalayacağını. Eğer benden milliyetini tahmin etmemi isteselerdi. Evet. Ne de olsa gençliği.Biraz erken geldim. Đlk bakışta bunun eşi sandım ama değil. Đrlandalı derdim. Yoksa altın ve gümüşün parlaması dışında her yer soluk ya da karanlıktır. çok bulaşıcı bir gülüştü. Swanny'nin duvarındaki resmin Stockholm'dekinin eşi olamayacağını. demek istiyorum. Yine de onu doğrudan çalışma odasına almak bana biraz kaba geldi. Çok içten.Stockholm Sanat Müzesi'nde buna çok benzeyen bir tablo var.. ama bunları hatırlayabiliyorum. kahkahalar arasında gülünç bir soru sordum: . . Anneannem uzun süre hizmetçilik yapmıştı. Bir Đrlandalının ağzına. Hizmetçi üniformasıyla mı? Biraz şaşırdım. hazır buradayken fotoğraflara da bakmak istersiniz" dedim. Esmer ve inceydi.
"Hayır ama karım okudu" diyor. Ona Asta'nın ilk baskısından açılmamış bir kopya gösterdim. ama Asta'nın günlüklerinin ilk cildi yayımlandığından bu yana yok. Ona Asta'nın Ünlü Duruşmalar kitabını da verdim. dedi.Demek ki günlükleri okudunuz? . nasıl bulunduklarını anlatınca kafasını inanmıyormuş gibi salladı. bunu size söylemiştim. Anladığım kadarıyla sıcak ve sevgi dolu olup olmadığını sorarken.Özellikle sıcak ve sevgi dolu olduğunu sanmıyorum. Ben büyükannemi.Roper adı size herhangi bir şey ifade ediyor mu? . Sanki uzun süredir beklediği Noel hediyesine sonunda kavuşmuş bir çocuk gibiydi. Ne de olsa elimde artık iki kopya vardı. Bir zamanlar vardı. -Benim karım yok. Günlüğün onun yanında güvende olacağından emindim. bunun yapacağım en son şey olacağını söylerdim. O sırada ne isteyip ne istemediğimden de kesinlikle emin değildim. Crippen gibi. öyle değil mi? Sadece 1905 yılıyla ilgili olanı bile mi? Bir saat önce olsa. Hayır. Günlüğü alıp gitmesine izin vereceğimi sanmıyordu. günlüklere bir göz atabilir miyim? Paul günlüğü iki eliyle. Daha doğrusu Carry'nin ne istediğini. çocuklardan hoşlanmadığını anlıyorum. ters tepkileri hatırlattı. eğer gerçekten almak zorundaysa. Daha ayrıntılı ve kesin bir karşılaştırma istersem bunun biraz daha uzun sürebileceğini söyledi. arsenik. Bizimle birlikte otururdu. Sanki bana daha çok insan muamelesi yaptığını. Oysa şimdi kendimi. babamın annesini çok daha fazla severdim. Anneannem annemi kızdırmaktan hoşlanırdı. annemle sürekli olarak çekişirlerdi. yalanlamasını. zehirleyen biri. bunun tersini söylemek de mümkün. Ondan hoşlanır mıydı? Gözümde canlandırdığım. Kitabı orijinalle karşılaştırdı. Şimdi bir sakıncası yoksa. Şimdi düşündükçe.Anlattıkları bana Swanny'nin Joan Sellway'i ziyaretini. Anlattım. . her neyse. yapacak başka şey olmadığını söylerken duyuyordum. dedi. defterde eksik olan sayfanın kitapta ve el yazısı çeviride de bulunmadığını doğruladı. günlüklerin de doğruladığı sıcak anaç insan mıydı? . dedi beklemeden.Banyodaki Gelinler. . Asta'nın defterleri nasıl sakladığını. Lekeler. O kadar şaşırdım ki. .Çoğu insan sorduğumda. beni yetişkinlerin arasındaki oyunda bir piyon gibi görmediğini hissediyordum. hem saygı hem de keyif belirtir bir biçimde tuttu. Sonra söylediklerinden kuşkulandı. benim tam olarak istemediğimi anlattım. Paul Sellway'e Hansine'yi nasıl hatırladığını sordum.Tabiî. Swanny'nin mezarında dönmeye başladığı hissimi bastırmaya çalıştım.. . sayfalardaki kahverengilikler dikkatini çekti. kendimi tutamadım. Mogens ve Knud'la oyun oynayışını hayal ediyorsunuz.
O gece geç saatlere kadar uyumadım. Swanny'nin elinden mektubu kapmış. tek bulduğum Asta'nın. . bir dizi çocuğun doğmasına neden olmuşlardı. yine de bütün belgeleri kısa bir notla bana gönderse. ikimiz de aç olduğumuzun farkındaydık. Rasmus'un yeni bebek konusundaki soruları ve bebeğin görünüşü hakkında söylediklerine. O gece çok sonra oturup Asta'nın ilk bölümünü okuduğumda.. anlattıklarının neredeyse mütevazi gibi görünen kötü niyetli yorumları sayfalardan geçip canımı acıtıncaya dek etimi çimdikledi. Yemeğe gitmeyi onun önerdiğini. genellikle yediğimiz saat geçmişti. Daha önce hiç evlenmedim. Swanny'nin kimliği hakkında ipuçları aradım. Söylemem gereken şey. gelip diğerlerini almaya zorladığımı biliyordum. yine de bir tarafın diğerinden böylesine önemli bir gerçeği sakladığı bir ilişki bana çok itici geldi. Daha da ötesi. "şişman ve kırmızı suratlı" bir kadın.Daha sonraki iki yılı kapsayan günlükleri de alabilir miyim? Đsteğini reddederek birinci cildi bitirdiğinde. Hayatımda Hansine'nin torunlarının Asta'nın kötülük dolu cümlelerini nasıl karşıladıklarını düşündüm. hızla küçük küçük yırtarak yakmıştı. Swanny'ye gerçekleri anlatmanın çok dolambaçlı da olsa bir yoludur. tembel ve patronunun yanında bunayacak derecede aşağılık olarak tanımlandığını okuduğunda. belki de gerçeği anlatıyordu. ama bunu daha çok eski dostların birlikte yemeğe gitmeyi önerdikleri gibi yaptığını söylemem gerekir. Öyle özel bir davet falan değildi. Görevini bilen biri olduğundan yakında görüşeceğimizden emindim. Rahatsız oldum.Çıkıp bir şeyler yiyelim mi? Mantomu alayım. evlilik hakkında pek bir şey bilmiyorum. Bunlar benim büyükannem ve büyükbabamdı. Asta'nın Hansine'yi azarlamaları. saklayacak bir şeyi olmayan birine oranla çok daha fazla yer ayırdığıydı. kim bilir neler hissetmiştir? Paul bana kitabı okuduğunu söylememiş olsaydı. -itiraf ya da ret. paragöz. çok fazla şaşmazdım. Suratındaki gülümsemenin kaderine razı olmuş birinin tebessümü olmadığını görünce. Asta belki de ölmeden önce Swanny'nin gerçeği öğrenmesini istediğinden mektup yollayarak da ilk kez söylemenin dayanılmaz yükünden kurtulmuştu. dedim. birbirleriyle elli yılı aşkın bir süre evli kalmışlar. Yine de kısa zamanda Asta'nın zehir dolu yargılarını hem orijinal metinde hem de Margrethe Cooper'ın çevirisinde okuyacaktı. . haberi kendi vermeyeceğinden ikisi arasında çıkması kesin tartışma ertelenmiş. kendimi daha da kötü hissedeceğimi düşündüm ve yukarıda her kim varsa ona sessiz bir dua göndererek Paul'e günlükleri okuyan karılar konusundaki o salakça soruyu sorduğum için şükrettim. Bunları düşünmek beni Swanny'nin belki de hayatının sonuna doğru vardığı sonuca yaklaştırdı. günlükleri karıştırıp Roper adını. Asta geri adım atıp evlat edinme hikâyesini uydurduğunu söylerken. Ya imzasız mektup? Tabiî Torben bu mektubu Asta'nın gönderdiğine inanıyordu. Kimsenin harfleri tanıyamaması için mi? Böyle bir mektup yazmak. üstelik South End Green'de öyle fazla restoran da yoktu. beni o akşam yemeğe çıkardığıydı. böylelikle de Asta seçeneklerini. kitabın beni ne denli endişelendirdiğini görüp şaşırdım. Asta. Joan Sellway annesinin "bir çiftlik hayvanı gibi".bir kez daha gözden geçirecek fırsatı bulmuştu. onun da anladığını anladım. bütün bu süre boyunca aynı yatağı paylaşmışlar.
O çeviriyi sadece para için yapıyordu.edebiyat konusunda gerçekten duyarlıydı. her ikisinde de uzmanlaşmıştı. On dokuzuncu bölüm Günlükleri çevirmek. Swanny'ye anlattığına göre günlükler üzerinde çalışmasının nedeni bir taraftan Asta'nın söyledikleri karşısında hayranlığa düşmesi. çeviri yaptığı dillerdeki ritmi yakından bilirdi. bu hisse katlanmayı öğrenmişti. Đngilizce kitapları Danimarkalı yayıncılar için Danca'ya. iki seçeneği de kullandı.Oysa sonunda. Belki de bunca zamandan sonra. ama Asta'nın ona ihanet etmesi düşünemeyeceği bir ihtimaldir. Asta'nın annemin doğumu ve Morfar'ın ilk kız çocuğunu reddetmesiyle ilgili sözlerini okuduğunda neler hissettiğini hiç anlatmadı. Đşe başladığında. hatta kuvvetle şüphelenmiş olması muhtemeldir. bütün bunlar aleyhine kanıtlardı. hatta belki de birkaç yılını zengin bir kadının kaprisi olarak adlandırdığına inandığım günlüklerle geçirmesi düşünülemezdi. yapacağı çevirinin basılacağını ya da basılmasının düşünüleceğini bile aklından geçirmediğini sanıyorum. açık renk saçları ve teni. örneğin üslup ve içerik açısından Torben'in kuzininin Sen-Petersburg günlüklerinden oldukça farklı olduğunu görmekte gecikmedi. Bunun anlamı. Đngiliz'le evli bir Danimarkalı olarak. Yine de hayatının birkaç ayını. tıpkı Swanny gibi iki ana dil öğrenerek büyümüş. üç değişik Đskandinav dilinde çeviriler yapıyordu. Ancak çok geçmeden önündekilerin sırada günlükler olmadığını. Bir kez başladıktan sonra. kalın kemikli atalarından da değil. Danca yazılmış kitapları da Đngiliz kitabevleri için Đngilizce'ye çevirdiğiydi. Bütün bunlar Swanny'ye cesaret verdi. Mrs. diğer taraftandan da çevirdiklerinin bir gün basılabileceğine gerçekten inanmasıydı. Bir biçimde Swanny'nin kendi çocuğu olmadığını hissetmiş. Swanny'nin güzelliği. devam etmesi gerektiğini düşünmüş ve Margrethe Cooper'dan 1905 ve 1914 arasındaki on günlüğü çevirmesini istemişti. Swanny bunları kimden almıştı? Herhalde kendi kahverengi tenli. Asta'nın kır saçlı. onların hiçbiri yüz yetmiş santime bile erişememişti. aynı zamanda da her iki yönde çeviri yapabilecek kadar yetkin bir dilciydi. Swanny'ye oldukça pahalıya patlamıştı. uzun boyu. Cooper çok meşgul bir kadındı. oysa . Kendi kendine Morfar'ın ne bildiğini sormuş mudur? Günlüklerde Morfar'ın bir şeyler bildiğini gösteren hiçbir şey yok o kadar ki Asta'nın kendisi bile Morfar'ın Swanny'den nefret etmesi karşısında şaşkınlığını gizleyemiyor. Swanny'nin aksine -Swanny de bunu ilk itiraf eden olurdu. kahverengi saçlı geniş ve kısa köylü ailesinden değil. Margrethe Copper'ın ilk taslaklarını görünce de çok heyecanlandı. çilli. sadece Danca değil. Tabiî o zamana kadar ona doğumuyla ilgili fikir veren beş sayfayı çoktan yırtınıştı.
bir diğeri de motorlu araba kıyafeti giymiş bir kadını gösteriyordu. fırın eldivenlerinde. iki binden fazla satamayacağını düşünerek Swanny'nin isteklerini kabul etmekte pek sakınca görmemişlerdi. aynı zamanda da yaşayanların sırdaşı. Astas Bog adıyla kitabı geniş format ve kusursuz resimlerle birlikte 1978 yılında yayımladı. Nackströmsgatan'da Berzelius adlı bir fotoğrafçının çektiği resminin yer aldığı bir madalyon vardı. Ama Asta ona ihanet edemezdi.Swanny daha on yedisinde bir yetmişi aşmıştı bile. Asta Westerby'nin kızı rolü. Yıl 1976'ydı. bir yer hazırlıyordu. annesinin kuzeni ve onun çocuğunu. Kaldı ki o dönemde. Asta Westerby'nin kızı olmasına bağlıydı. daha sonra Asta olarak tanınacak bölümü iki Đngiliz yayınevine gönderdi. gazetelerde ya da büyük mağazaların vitrinlerinde seyretmiştir. daha bir yıl yayımlanmayacaktı. çünkü doğumu ve evlat edinilmesiyle ilgili konuları benimle bir daha hiç konuşmadı. Swanny'nin bütün bu soruları kendi kendine sorup sormadığını bilemem. Benimle bile konuşmadığı bir konudan başkalarına bahsetmiş olması mümkün değildi. Geceyi o sıralar yeniden saygınlaşmaya başlayan depodan otele dönüştürülen bir binada geçirdi. Stockholm'de. Gyldendal'in konuğu olarak orada Astas Bog baskısını tanıtmaya çalışıyordu. Gerisi aile fotoğraflarıydı. Asta onu kandırmış olamazdı. Danimarkalı yayıncı Gyldendal'i orijinallere bir göz atmaya ikna eden de oydu. resimler Đngiliz baskısında da yer aldı. 1905 yılıyla ilgili olan. Resimde V yakalı ipek elbisesini giymiş. yatak çarşaflarda. yayıncının kitaptaki resimleri takvimlerde. Bodil ve Sigrid'i ziyaret ettiği sırada. bir rastlantıdan başka şey değildi. Swanny'nin elindeki elyazmasına Danimarkalı Bir Kadının Günlüğü adını vermesi. büyük çaba harcayarak eski bir Roneo makinesinde fotokopiler çekti. Glydendal. reçel kavanozlarında. burası Asta'nın . biri yüzyılın hemen başlarında Hackney pazarını. The Country Diary Edwardian Lady henüz yayımlanmamıştı. Kitabı okumayanlar bile en azından görmüşlerdir. bunun sonucunda da Asta'nın Danca tuttuğu günlükler ilk okuyucularıyla anavatanında tanıştı. Kitabı görmeyenlerse reklamlarını dergilerde. üstelik artık dostu olan Margrethe Cooper da onu destekliyordu. Gelecekteki tüm başarısı. Daha sonraki davranışlarında doğumuyla ilgili spekülasyonun hâlâ hayatında önemli bir yer tuttuğunu gösterir belirtiler olsa da bu konudan bir daha hiç söz etmedi. Asta her ne kadar yaşından büyük gösteriyor olsa da bu resmi. Kapakta Asta'nın çok gençken. ama bu resim birinci günlüğe uygun bir resim değildir. Reddedilmek. kartlarda ve çanak çömlek üzerinde kullanmasına izin veren maddeleri yapılan mukaveleden çıkarmakta ısrar etmişti. Resimlerden yarısı karakalem ve suluboyaydı. O aralar Swanny Kopenhag'daydı. her ikisinden de bir ret cevabı aldı. Günlüklerin koruyucusu ve yayıncısı. ölülerin de sözcüsü. Swanny özellikle kurnaz olmamakla birlikte. Daha başlangıçtan beri günlüklere güveniyordu. mabedin bekçisi olacaktı. ikinci yayıncı elindeki kopyayı ötekinden de daha uzun süre tutmuştu. daha on dört yaşındayken çektirmiştir. saçı kıvırcık bir perçem dışında ensesinde toplanmıştır. Yayıncılar kitabın bir kült oluşturması bir yana. cesaretini kırmadı. çay peçetelerinde. yani yetmişli yaşlarda kendisi için dokunulmaz olması gereken bir rol. Kitap ekimde yeniler için en uygun günlerde piyasaya çıkacaktı. Swanny aynı yıl Londralı bir yayıncı bulduğunda. Asta'yı daha fazla anlatmam gereksiz sanırım.
Torben de Asta da iyi niyetli despotlar olmalarına rağmen Swanny'yi bir çeşit boyunduruk altında tutmuşlardı. Roskilde'de Torben'in yeğeni ve kocasıyla birlikte bir hafta geçirdi. her istediğini verip karşılığında yanında olması dışında bir şey beklememiş. iyi eş olarak görülmüştü. Onu televizyona çıkarırken dublaj yapmak ya da bir çevirmen bulundurmak zorunda değillerdi. çocuğu olmadan ölmüştü. Yayıncısının halkla ilişkiler bölümü Swanny'yi çok sevmiş olmalıydı. daha doğrusu Torben'in akrabalarını ziyaret etti. Danimarkalıları tanıyordu. ama gerçekteyse burada bundan önce de uzun süre geçirmiş.hikâyelerinden birinde. Swanny için hiçbir yerel gazete bir mülakat vermeye değmeyecek kadar önemsiz olamazdı. saygı görüyor. Önce Asta'nın. itaatkâr hatta köle olmuş. Aarhus'tan Odense'ye. Böyle bir sonucu düşünde bile görmüş müydü? . sonra yeniden Asta'nın gölgesinde. Asta'nın ilk basımından sonra -daha sonraki baskılarda da görüleceği gibi. Andersen'in Küçük Denizkızı heykelininin yanında resim çektirdi. Bana yazdığı iki ya da üç mektupta kendini eve dönmüş gibi hissettiğini söylüyordu. sonra Torben'in. oradan da Helsingfr'e gidiyordu. en sevilen çocuk. Swanny hiç zamanını deniz tarihi profesörü Aase Jfrgensen'le geçirmek ister miydi? Oysa şimdi kendi başına. Kopenhag'da. O da. aranıyordu. kendi büyük teyzesi Frederikke'nin oğlu. bütün bunların başını döndürmemesiydi. yeni yeteneklerini keşfeden bir kadının mektupları. Đlginç olanı. Sunday Times'a daha keskin bir dil kullanıyordu: "En çok şaşırdığım. Ne düşündüğünü hiç sormadı. Burada küçük bir abartı var: memnun olmayı öğrenen. kendi için bir şeyler yapıyordu. Swanny'nin partileri bile kocasının arkadaşlarını eğlendirmek ve diplomatik ilişkilerini geliştirmek için verilirdi. olmazsa olmaz çantası sol koluna asılıdır. Gerçekten de insanlara söylediği yaştan bile daha genç görünmektedir. Swanny Danimarka'da iyi vakit geçirmişti. Boyunun uzunluğu. Eğer karar ona bırakılsaydı. o günden sonra günlüklerin her baskısının arka sayfasında bu fotoğraf yayımlandı. güzel bacakları. Odense'de Andersen'in evini gezdi. Onlar Kopenhag dışına pek çıkmamışken şimdi Swanny bütün ülkeyi geziyor. Frederiksborg ve Fredensborg şatolarını.gazeteciler ona ısrarla günlüklerin başarısının onu şaşırtıp şaşırtmadığını sormuşlardı. her yere gidip her şeyi yapmaya hazırdı. Torben'le evlendiğinden beri hiç yapmadığı bir şeyi yapıp para da kazanıyordu. dedi Observer'a. yüksek topuklu ayakkabılar içine hapsettiği biçimli ayakları nedeniyle yaşından daha genç görünür. ne var ki hiçbir konuda fikrini alma zahmetine katlanmamıştı. özellikle de Torben'le tanıştığı sefer Danimarka'da üç ay kalmıştı. ince bilekleri. O günden sonra Torben'le birlikte sık sık Danimarka'ya gitseler de hiçbirinde iki haftadan fazla kalmamışlardı. şimdiye kadar başka birisinin gölgesinde yaşamış olduğunun farkına vardı. sarhoş bir akrabanın barda karşısındakine bira şişesi fırlattığı ve geceyi karakolda geçirmek zorunda kaldığı Nyhavn'dı. kendi iradesine uyuyordu. Kocası ise onu bir kaidenin üzerine yerleştirip tapmış. Swanny Danca konuşabilen bir yabancıydı. Swanny burada tüvit bir takım ve kraliçenin giydiğine benzer küçük keçe bir şapkayla görülür. dik ve ince vücudu. Kendini ona adamış. Yapmak istediği için. benim gibi. elimdekinin özel bir şey olduğunu anladım. Annesi ona çocuk muamelesi yapıyordu. Kuzenlerini. kendi kişisel hayatını onların eline bırakmıştı. ben daha ilk günden günlüklerin büyük bir başarıya ulaşacağından eminken. Üstelik yaptıkları için onurlandırılıyor. eğlenen ve mutlu bir kadının mektuplarıdır.Daha ilk sayfayı okurken. Bana gönderdikleri. elyazmalarını gönderdiğim yayıncılar . Tiyatroya ve operaya gitti.
Ancak mülakat başladığında her şeyin yolunda gittiğini hissedip. Haftada iki gün.Öyleyse kendiniz iyi bir yayıncı olabilir miydiniz? .. Her gün günlüklerin üzerinde çalışıyor. ama kitap program için gönderilen promosyon kitabıydı. bu sayı yılın sonunda günde dört mektuba çıktı. Değişmiş bir kadındı." ve "babamın . Bütün bu "profiller" içinde Asta'nın. bunda keyif bile almıştı. gayet iyi oldu. neler yemekten. profesyonel bir sekreter gelip yazışmalarla ilgileniyordu. Kilvert.bunu göremedi. Tabiî bütün bu makalelerden büyük çoğunluğu. daha yayımlanmamış elli üç defterle ilgileniyordu. soruları olduğu gibi kabul etti. ödül vermeye. Hafızalı bir elektronik daktilo aldı. sadece Amerikalı yayıncısı için özel bir bölüm ve okuyucu mektupları. konuşma yapmaya. Daha önce duygusal roman ve sözde kaliteli dergilerle kısıtlı okuma alışkanlığı artık ünlü günlüklere yönelmişti: Pepys. günlükleri nasıl bulduğunu. edebî yemeklere davet edilmeye başladı. profesyonelleşmişti.. dedi Swan Onunla mülakat yapan genç kadın Swanny'nin hiç üniversiteye gitmediğine inanamadı. . o dönemde hiçbir daveti geri çevirmedi. kapak düzenlemeleri." . o da güldü. televizvonda neler izlediğini ve medyada en çok kimi beğendiğini açıklamak fırsatını kaçırmadı. üzerinde fiyat etiketi yoktu. yarışmalarda jüriliğe. Sık sık Margrethe Cooper'la görüşüyor ya da yayıncılarla öğle yemeği yiyordu. Đkisinin arasındaki masanın üzerinde bir nüsha vardı. ne kadar değerli olduklarını nasıl tahmin ettiğini bütün dünyaya anlatırken. yabancı yayıncılar için ayrı bir bölüm. Sonra mülakatı yapan ona kitabın kaça satıldığını sordu. öğleden sonra. Öyle sanıyorum ki. bir de Asta'dan bahsetti. Anlattıkları "annem derdi ki. Sekreteri Sandra sadece Asta için karmaşık bir dosyalama düzeni kurdu: Swanny'nin ajanı için -o yıl kendine bir ajan tutmuştu. ne okuduğunu. nasıl okur yazardı? Danca'yı nereden öğrenmişti? Bunun gibi sorular. ama fiyatı ne kadar yüksek olursa olsun. Bana bir kez bu ülkede ilk canlı radyo programına çıktığı gün çok gergin olduğunu anlatmıştı. içmekten. akşamları ne yaptığını. Uzunca bir süre Asta'dan adıyla ya da benimle olduğu zamanlardaki gibi "Mormor" ya da "anneannen" diye bahsederken. Ama bütün bunlar daha sonrası içindi-1979'da Asta tüm kitabevi vitrinlerini süsler ve roman satış listesinde yukarıya tırmanıp nisanda bir numaraya çıkınca’ davetlerden çoğu mülakat isteyen gazete ve dergilerden geliyordu. Bilmiyordu. kadınlar yayıncılık yapmazdı. Yavaş yavaş açık toplantılara. Tabiî. Evelyn ve The Journal of a Disappointed Man. sanatçı resimleri. buna değecektir deyip güldüm. Bir ömür boyu kendinden çok az bahsettikten sonra. 1979 yılının baharında Swanny okurlardan haftada ortalama iki mektup alırken. hatta en sevdiği kızından başka bir şey olabileceğini ima eden en ufak bir sözcük bile olmadı. gazete ve dergi eleştirileri ve program için ayrı ayrı bölümler. günlüklerin yazarının kızından.bir bölüm. Swanny ise tüm anı ve anekdot isteklerini yerine getirmeye çalışıyordu. artık gazetelerde ve televizyonda sadece "annem" sözü okunup duyuluyordu. Swanny bu sorulardan gocunmadı. Fanny Burney. The Paston Letters. giymekten hoşlandığını. Swanny uzanıp kitabı aldı.Maalesef bilmiyorum. Öyleyse. Oysa deneyimlerinden bir şey öğrenmiş olmalarını beklerdim. film ve televizyon önerileri için bir başka bölüm. tatillerde nerelere gittiğini.Ben gençken. dergi okuyucularının sonsuza dek ilgilenecekleri sanılan Westerby ailesinin yaşamına ayrılıyordu.
mavi keçe şapkalı Birinci Dünya Savaşı sırasında Asta'yı ve Mogens'in (Jack) Somme'da ölmesini anlattığı röportajın yanında kullandı. Olduğundan daha genç olma iddiası o kadar küçültücü ki.Swanny'nin doğum tarihinin 1904 olarak yazıldığını gördüm. üstelik bunlar temmuzdaki yetmiş altıncı yaş gününden de önce oluyordu. anlatırken de böyle bir oyuncak için kendisinin fazla büyük olduğunu eklemeyi unutmadı. Ancak bir kadın dergisindeki astrologa verdiği mülakatta.Bunu yapmak çok kolay. doğum yeri ve tarihi olarak da Londra. .. 1915 günlüğüyle başlayan Ölü Bir Odadaki Canlı Şey yayımlandığında. sadece saçma. Her zamanki gibi tarihlerde yine yanılmışlardı.Mor'un günlükleriyle ilgilenmeye başladığım gün. 28 temmuz belirtiliyordu. sen olduğundan daha yaşlı olmakta ısrar ediyorsun. bu da küçültücü bir şey değil. dedi. Swanny artık Kim Kimdir'e alınmıştı tabiî anne ve baba adı olarak Rasmus Westerby ve Asta Kastrup.. Bunun sonucunda Woman's Own dergisi evime bir fotoğrafçı göndererek asma kattaki bir odaya yerleştirdiğim Padanaram'ın resmini çektirdi.dediğine göre. Bir şey daha vardı. . dedi Swanny büyük bir mantıksızlıkla.. bunun pek bir önemi yok. Bu değişikliğin ikinci günlük dizisinin yayımlanmasına bağlı olup olmadığını bilmiyorum. . Swanny'nin bunadığını düşünmek aklımdan bile geçmedi. zaten sana bir nüsha göndermelerinin de bir nedeni bu. dışının. . Yetmiş altı yaşındaydı ama yetmiş yedi olduğunu söylemeye başlamıştı. Fotoğrafçı Padanaram'ın içinin.Hayır. . bunu ona söylediğimde. nisan sonunda başlayıp mayısın ilk üç haftasını içine alan Boğa burcunda doğduğunu açıklamıştı. hayır." ya da "abilerim şuna buna gitti. üstünün resimlerini çekerek dergide Swanny'nin mavi tüvit elbise giymiş.Benim yaşımdayken. televizyonda babasının kız kardeşine yaptığı bebek evini anlattı. kendi kendime yaş konusunda hiç yalan söylememe sözü verdim. Ama daha sonra Ölü Bir Odadaki Canlı Şey'in karton kapaklı baskısı için hazırlanmış şömiz nüshasında -geçmiş eleştirilerden örneklerle zenginleştirilmiş kısa bir biyografi. düzeltmek istemiyorum. Yetmiş altı yaşındaydı. Bunu Torben'in Asta için söylediklerini hatırlatmak için söylemiyorum. tabiî ki değiştirirler. düzeltmen için.Hayır. Gazetede günlüklerle ilgili bir şey yazıldığında -hemen hemen her gün bir şeyler vardı.. Đkinci cilt." veya" "ben doğduğumda"yla doluydu. dedim. Đkisinin arasında belirgin bir fark yoktu ve bu davranış tuhaflığını açıklayacak bir neden bulmakta da zorlanıyordum. Swanny'nin kendinden ya da aileden söz etme yönteminin biraz değişmeye başlaması bu döneme rastlar. Daha önce hiç görmediğim bir bakışı vardı. Değiştireceklerini sanmam. Swanny. Başlangıçta bütün bunları gazeteci yanlışı diye geçiştirdim. .Swanny'nin yaşı yetmiş yedi olarak belirtiliyordu.
Son zamanlarda çok çalışmış. John'un mektubunu da yayımlamadı. Yirminci bölüm . Jack'in Fransa'dan annesine yolladığı mektupları ele geçirmişlerdi. Ölü bir evladın eve yazdığı mektuplara duygulanacak son insandı o. öyle mi? . Ancak."kafasının karışık" olduğunu kabul ediyordum. Birkaç hafta sonra Sunday Express'te Birinci Dünya Savaşı'nda kaybettiği ağabeyinin 1918'de Argonne'da öldüğünü söylediğini gördüm. Bütün yaptıklarımda açık ve dürüst olmak. John Sunday Express'e başvurup. Swanny'nin -John'la konuşurken bu deyimi kullandım. Bunu söylemek için telefon etti. John ve Charles ellerindeki belgeleri John'un yazdığı bir giriş. mektupları birbirine bağlamak için kullanılan birkaç şiirle birlikte bastırmaya çalışmışlardı. Rasmus. Kendimi gülmekten alamadım. Bir ara. Bana dinlenmeye ihtiyacı olduğunu. doğrusu yayıncıları haksız bulamadım. Eğer mülakatı yapan gazeteci zahmet edip Asta'yı karıştırsa. belki de Swanny'nin edebî çevrelerdeki ününü de kıskanarak kendilerini Mogens/Jack Amcamızın anısının koruyucusu ilan etmişlerdi. Niyetinin ne olduğunu anlayamıyordum. en mantıklı açıklama. Mafsallarındaki kireçlenme yine canını acıtmaya başlamıştı.Her şeyi çarpıtıyor bu gazeteler. belki de Asta Morfar'ın ölümünden sonra Swanny'nin yanına taşınırken. Gazeteci Swanny'yle yaptığı sohbeti banda almıştı. Swanny'nin iki yüz mil ve iki yıl yanıldığını görecekti. Ömrümde ilk kez John'la bir konuda anlaşmıştım. Kuzenim John'un da söylediği gibi. O ve ağabeyi. Jack'in "Çok iyiyim. ben de buna uygun yaşamaya çalışıyorum. gayretleri boşa gitti. kendini yayıncıların en çok satan kitap bile gerekli bulduğu promosyon makinesinin dişlilerine kaptırmıştı. ama gazete düzeltme yapmadığı gibi. düzeltme istedi. Büyük bir ihtimalle mektupları Asta vermişti. Hakarete uğramış gibiydi. bizi böyle yetiştirdi. eminim bandı dinlediğinde konuğunun açık bir sesle ve tereddüt etmeden ağabeyinin Büyük Savaş'ın son aylarında Argonne'da öldüğünü söylediğini yeniden duymuştu. Swanny'nin harekete geçirdiği trene binmeye uğraşıyorlardı. Mayıs 1904'te doğduğunu söylemek dürüstlük. olayları karıştırmaya başlamış olmasıydı. akrabalarıyla birlikte bir gemi yolculuğuna çıkacağını söylediğinde rahatladım. Deyim yerindeyse. Hiçbir yayıncı mektupları basmaya yanaşmadı. evde de her şeyin yolunda gittiğini umuyorum" gibi mektuplar yazmış olduğunu görünce.Sadece dürüst olmaya çalışıyorum.
dedim. onlarla aynı çatının altında kalmaya bakıyordu. onun adına senden özür dilemem gerekir.Öyleyse ben de anneannem meraklı. Yazdıklarını düşündükçe. Belki de asıl sihir günlüklerdeydi. Bulunmasını istemediğinden emin misin? Willow Caddesi'ndeydik. Paul önümüzdeki masaya günlüğü. Đlk renkli kâğıdı 2 kasım 1905 tarihine. beş sayfası eksik defterin.Yani sence bir kadın bütün bir hayatını yazıyor ve bunu kimsenin okumamasına mı dua ediyor? . . Asta'nın ilk baskısı Cooper çevirisinin yayımlanmış haliydi. evi satma fikrini unutmuştum. . Ne yüzünde ne de davranışında okuduklarından hakarete uğradığını gösterir bir belirti yoktu. kimsenin yazdıklarını görmeyeceğini düşünüyorlar.Bir kişinin atalarının diğerinin ataları. beceriksiz olduğu porselenleri kırdığı için özür diliyorum. Asta'nın orijinal defterini Margrethe Cooper'ın çevirisi ve basılı kitapla karşılaştırdığını söyledi. Paul onların da yerini işaretlemişti. Morfar'ın Danimarka yolculuğundan döndüğü güne koymuştu. Arada neredeyse hiç fark olmadığını duymakla düş kırıklığına uğramadım. tekrar buraya dönmüştüm. dört günde yapması hoşuma gitti. . yazdıklarını çöpe atmaya kalkıştı. işin çok güç değil demektir. bulduklarını tartışmak için buluşmayı önerdi. "Gece gündüz bununla uğraşmış olmalı" diye düşündüm.Paul telefon etti. ama söylemek zorunda olduğumu söylemeyi daha fazla ertelemek niyetinde değildim. Asta neden sadakati konusunda bu kadar çok diklenmiş.Evet. üstelik de yaşadıkları hakkında neler düşündüğünü kesin olarak bilen pek insan olmamalı. Tıpkı günlükleri bulduktan sonra Swanny gibi. kaşlarım çatılıyor. daha az hakaret dolu olmasını isterdim. bana göstermek istediği bir satırın ya da bölümün yerini göstermek için kullanılmışlardı. Bu bir şeyi gerçekten yok etmek istiyorsan.Bir şeyi çöpe atmanın çeşitli yolları var. ama kocasının kızını hiçbirinin ailesine benzetemediğini söylemesini Asta'nın bütün ayrıntılarıyla yazması ona ilginç gelmişti. Sayfalar arasında renkli kâğıt parçaları vardı ama sadece şurada burada ilginç olduğunu sandığı. Margrethe Cooper'ın çevirisi kelime kelime defterin eşiydi. evlilik yeminlerine ihanet eden kadınlara neden . konuştuklarından daha mı dürüst oluyorlar? . Đnsanın zevkini değiştiriyorlardı…insan onların bulunduğu yerde olmak istiyor. Bütün bunları çok çabuk.Asta öyle yaptı. dedi Paul. Eve gidip birkaç parça elbise almış.Anneannemin senin anneannene karşı daha az sert. Yalnız bununla da kalmadı. Roper'la hiçbir ilgisi olmayabilirdi. . elyazması çeviriyi ve kendi Asta nüshasını koydu. Bir sonraki şubatta da buna benzer notlar vardı. Đnsanlar günlüklerine yazdıklarında. . ne bir satır eksik ne bir satır fazla.
. "ünlü bir duruşma" hakkında bir kitap okumasıyla ilginç bir sonla noktalanan kuşkudan bahsetmemi sağlayan ipucu buydu. Bir de film yapılmıştı. Sanki Torben hâlâ hayattaydı. bu kadar zaman kesinlikle sessiz durması. O zaman hiçbir şeyin farkına varamamıştım. Ona Swanny'nin tüm hikâyesini anlattım. hani gazetelerden kesilmiş kelimelerden oluşan o mektuplardan. Çok ilginç bir dinleme şekli vardı. bir kız yardıma gelirdi. Tek bir soru sordu. Haftada iki kez de Kilbtm. Avrupa'da da değişik kanalarda gösterilmişti. acele etmeniz gerektiğini. paranın büyük bir bölümünü kendi bakımı için harcamaktan kaçınmadı. kırmızı perukalı bir Lindsay Duncan ve asker üniformalı Christopher Ravenscroft. Bazen.Anlatmadım mı? Đmzasız bir mektup aldı. Benim hikâyem saatler değil. Jack'in ölümünden kısa süre sonra Asta'nın Harry Amca'yla buluşmasıyla biten bir dizi: sakallı bir Anthony Andrews. Göz teması sağlamadan bütün dikkatini veriyordu. pazar hariç her gün dokuzdan beşe orada kaldı. şimdi anladığım kadarıyla. Hikâyeme devam ettim. Aynı dizi Amerika'da PBS kanalında. Ama yine de en akıllıca kararı. yüzünde küçük bir kontsatrasyon. Rasmus'un Asta'yla tanışması ve çeyizi duymasıyla başlayıp. Eğer öğrenmek istiyorsa. gerekirse saatlerce dinleyecektir. Paul bütün anlattıklarımı dikkatle dinledi. sessizce dinlemesini görmek ilginç bir şey. 1985 yılında Đngilizce ve Danca dışında yirmi ayrı dile çevrilmişlerdi. Çok para kazanmış. sadece on beş dakika sürdü. ölümünden birkaç yıl öncesine kadar sürüp. bence felaket bir şeydi ama iyi para getirmişti. Artarak gelişen akıl rahatsızlığının farkında olduğunu gösterecek bir belirti yoktu. sonunda da Swanny'nin kendini kim sandığını da söyledim.tam bir sayfa ayırma gereğini duymuştu? Anlaşıldığı kadarıyla o kocasına ihanet eden kadınlardan değildi. önleyecektir. günlüklerin bulunup yayımlanmasından sonra bile hiçbir zaman dinmeyen. çok solduğunu ya da buna benzer bir şey olduğunu ancak şimdi düşününce söyleyebiliyorum. Elkins kâhyalığa getirildi. para harcarken her zaman yaptığı gibi itinayla harcamıştı. Ama mantıklı bir kadındı. Yüzünün değiştiğini. Swanny'nin son yıllarını karartan kuşkudan. bazı ayrıntıları parlatırken diğerlerini kısa kesmek zorunda olduğunuzu sanırsınız. Elkins'in dönüşüne kadar yanında kalacak bir can dostu hastabakıcı tutmasıydı. kesin bir sessizlik içinde kalıyordu.Onda Asta'nın çocuğu olmadığı kuşkusu yaratan neydi? . harcanan onun parasıydı. Bütün dünyada yayımlanmış. Bu kadar ince ve aynı zamanda bu kadar atletik yapılı bir adamın. Torber'in ölümünden sonra uzun süre haftada üç kere birkaç saatliğine eve gelen Mrs. peki o zaman bu konuyu böyle ayrıntılarıyla işlemenin anlamı neydi? Ona Swanny'yi anlattıran. Swanny günlüklerden epey para kazanmıştı. her akşam beşte gelip ertesi gün Mrs. Hastabakıcının Willow Caddesi'ne . Ne kadar tuhaflaştığının bilincinde olduğu için değildi. özellikle uzun bir hikâye anlatırken. Paul'le değil. başını eline dayayarak. gecelerini Willow Caddesi'nde geçirmemekle birlikte. bir de tabiî 1984 yılında yılın en iyi televizyon dizisi seçilen Asta adlı beş bölümlük televizyon yapımı da vardı.
edebî yemeklerde konuşuyor. Ne var ki ikinci kişiliğinde hiçbir kelimeyi yanlış telaffuz etmedi. Kendi kökenimizi bilmek oldukça derinimizde bir içgüdüdür ve kişilik oluşmasının kaynağında yatar. bazı sözlerinin isteyerek Mrs. hayat temeli hızla ilerledi. Ancak Danca onun ilk dili olmuştu. Her zamanki sesi. Artık Kuzey Londra'nın işçi sınıfı Đngilizcesiyle konuşuyordu. "Bir bana bak. Hampstead'deki konuşulan -eğitilmiş. 1985'te (ya da kimin açısından baktığınıza bağlı olarak 1984'te) seksenine girmişti. Elkins'e yapılmış bir gönderme olduğu açıktı. Tamamen farklı biriydi. dışarıda onu Asta'nın kızı olarak tanıyanlar için hâlâ aynı insandı. bunamasını daha da hızlandırdı. Kuşkusuz ne yaptığının bilincinde değildi. Noel'den önce hâlâ dolaşıyor. Sanki hayatının son dönemlerinde çifte kişilikli olmanın ustalığını kavramış gibiydi. Carol ve Clare'e. mülakatları. Ne de olsa Swanny artık çok yaşlı bir kadındı. Asta parmaklarını şıklatır ve hayatına devam ederdi. neredeyse yaşlı bir kadın olana dek hiç kuşkulanmadan yaşadı. Ben. yayıncısı. Swanny öteki kişiliğine büründüğünde. Böylelikle ikinci kişiliğini bana. Asta bebekliğinde onunla Danca konuşmuştu. temeli yıkıp Swanny'nin içine çöktüğü çukuru kazan da yine Asta oldu. ama sadece bizlere gösterdi. Elkins'e. Yorgun olduğunu ya da "bugün kendini iyi hissetmediğini" söylemek herkes için geçerli bir özürdü. önadlarıyla anılan kişilerdi. Kendisi de Danimarkalı olmaktan çıkmış. Hayatının o bölümünde. Kalkması gerektiğinde -sık sık kalkmak zorundaydı. ikinci kişiliğin belirgin olmaya başladığını fark edince. Ajanı. Swanny'nin ruh halini belirlemede uzmanlaştı. ünlü bir günlük yayıncılığı görüntüsünden hızla uzaklaştı. pazarlama ve tanıtımında çalışanlardan hiçbiri onu böyle konuşurken duymadı. Bu adamın babamız. Çoğumuz bu konuda sorun yaşamayız. Asta'dan bahsederken "Mor" ya da "anne" demekten tamamıyla vazgeçmişti. bir de Asta'nın benim yaşımdaki halini gözünün önüne getir" demedi. "seçkin" Đngilizcesini konuşan sesiydi. özel hayatında. Allah'tan günlüklerin yayıncılık. Bir sonraki temmuzda hem kafa hem de vücut olarak ihtiyarlamıştı. "büyük teyzem" değil. Ne var ki bu çifte kişilik gösterisinin maliyeti ağır oldu. her gece saatlerce uyanık kalıyordu. hiçbir kuşkuya düşmeden büyürüz. Temeli yapan Asta'ydı. imza günlerini. Swanny de bu genel kurala uyardı. Sandra'ya. Benimleyken. kendi adıma . bu nedenle şunların atalarımız olduğunu kesinlikle bilerek.gelmesindeki neden. konuşması da değişiyordu. Mrs. yayıncılarla toplantıları ya da diğer etkinlikleri erteledi. Onun için çalışan değişik insanlarla birlikteyken. Üstelik iyi uyumuyor. dile çok yetenekli bütün Danimarkalılar gibi Swanny de bir iki Đngilizce sözcüğü anadilini belli edecek biçimde telaffuz ederdi. ama Swanny bu konudan bahsetmezdi. Eskiden olsa mutlaka yapacağı gibi. kimse böyle bir özrü kabul etmemeye cesaret edemezdi. yani hastabakıcı. Meşgul. demek istiyorum. Yani evde. bu kadının annemiz. Eğer kendi annesi ona evlat edinildiğini anlatıp daha fazla bilgi vermeyi reddetse. Örneğin Danimarkalılar Đngilizce "little" sözcüğünü "lidd'l" olarak telaffuz ederlerdi.yatak odasıyla banyo arasındaki birkaç metrelik yolda düşmekten korkuyordu. Günlüklerdeki insanlar artık "ağabeyim". Swanny'nin mafsal ağrılarının birkaç yıllık bir aradan sonra tekrar uyanması ve özellikle ensesine sırtına ve ellerine acı vermesiydi. hâlâ mülakata davet ediliyordu. Onun yaşlılığıyla Asta'nınki birbirine taban tabana zıttı. Sandra kısa sürede Swanny'yle dış dünya arasında tampon görevini üstlendi. Đngiliz olmuştu. Swanny de böyle. Belki de doğal olarak sessiz insanlardık. Onu delirtenin Asta olduğunu söylemek abartılı olmaz.
değil mi? Lila ya da pembe.Öğleden sonra sana lila ya da pembe yün getiririm. Swanny hangi kişiliğe bürünürse hürünsün. Şimdi. her zaman resmî giyinmeye çalışarak saçının görünüşüne büyük önem verdi. eski bir tüvit etek ve yünlü bir hırka giymekte ısrar ediyordu. . annem de öyle. ama uzun uğraşlardan sonra lekenin bir yara gibi görünmesini sağladı. çünkü bu hem doğal hem de en kolay tepki. Annem gibi o da günün belirli bir bölümünü elbiseleriyle ilgilenmeye ayırdı. Swanny'yi ise hiç elinde örgüyle görmemiştim. . Daniel'ın bazen tedavi amacıyla yaptığı gibi. Asta ilk günlüğünün giriş bölümünde bebek elbisesi örmek için yün almaktan söz etse de daha zenginleştiğinde örmekten vazgeçmişti. Tabiî Asta örgü işinde ustaydı. Bir zamanlar giydiğim her şeyi kendim yapardım. "harika" ve "inanılmaz" -ve gazetelerin yatağa çakılmamış. Asta'yı teyp bandına kaydettiğinde.vardı. Çorapsız ayaklarına terliklerini geçiriyor. o leke bir daha kaybolmayacaktı. Hem de sekiz aralı şişle çifte örgü olmalı. Bir zamanlar kazak ve etekleri özensiz giyim olarak nitelendirmesine karşın. Bir gün benden yün ve örgü şişi almamı istedi. Bunun bir kir izi olduğunu sanıp onu uyardım. göz kalemiyle çizilerek bir gömlek düğmesi büyüklüğüne çıkarılmıştı. yataktan çıktığı gibi bırakmayı âdet edinmişti.Örgü ördüğünü bilmiyordum. . ne kalınlıkta? Bir de yün kiloyla satılıyor. Evdeyken. Deli bir kadınla çekişip. Dünyanın geri kalanının gözünde Swanny "şaşılası". bir sonraki sefer iz daha da büyümüş. Denizkızı'nın yanında çekilmiş olan resimdi. Diğerleri konuşurlarsa da söyledikleri hiçbir zaman basına ulaşmadı. Yine de bunu önermek gereksiz. o ikinci kişiliğine büründüğü günlerde. saçlarını hep düzenli tutmuştu.Ne renk yün istersin? Hazır sormuşken. Bir yara değil. broşürün üzerin Swanny'nin fotoğrafı -Kopenhag'da. tıkanmış bir damardı. henüz saçmalamayan tüm yaşlılar için kullandıkları diğer bütün sıfatlar. doğal olarak düzenli görünürdü. bu nedenle haftada en az iki kez kuaföre gitti. Mrs. Bir ara bütün elbiselerini ve benimkilerini de kendi örmüştü. Saçı kısa ve gürdü. onlarla iddialaşmak o kadar korkutucu olabilir ki. Ömrü boyunca hastalık derecesinde temiz. Yünlülerde. demek istiyorum. güzel bir pastel tonu. "Neden böyle davranıyorsun? Böyle konuşuyorsun? Böyle giyiniyorsun? Kim olmak .Swanny'deki kişilik bölünmesinden kimseye söz etmedim. Swanny'nin. bu haliyle de Heath Caddesi'nde el arabasını süren çöpçü kadına benzemeyi başarıyordu. yıkanmayı reddediyor. Akşamları televizyon izlediğimde beni oyalar.Örmem lazım. bana o yeni geliştirdiği gizemli tebessümlerinden birini gösterdi. düzensiz olmasını sağlamak için. Asta'nın alaylarına rağmen günde iki duş almayı ya da iki banyo yapmayı sürdürdü. Böylece bu akşam örmeye başlarsın. zarif olmuş. yeni giyecek almak onun için hayatın verebileceği en büyük zevklerden biriydi. Hiçbir şey yapmadan boş oturmayı hiçbir zaman sevemedim. genellikle tebessüm eder ve istediklerini yapmaya çalışırız. Delilerle birlikteyken gülümse ve ne derlerse yap der onlarla birlikte olmak zorunda kalanlar. onu banyoya girmeye ikna etmeye çalışan Carol ve Clare'in çabalarına direniyordu. dedim. Jane Asher. Normal tepki. onu hatırladığım sürece gözünün altında. dış görünüşü de -artan bir sıklıkla. diğer bir deyişle Swanny'nin-çektirdiği son fotoğraf. Elkins'in sesiyle. . Günlükler her zamanki gibi onun koruması altındaydı.değişmeye başladı.olmayı sürdürüyordu. sol elmacık kemiğinin üstünde küçük bir kırmızı lekesi vardı. dedi.
tekrar Swanny Kjæer olduğu günler de vardı. Doktoru daha bütün bunların en başından beri Swanny'yi dikkatle izledi. Ama bu Mrs. Eğer onu en iyi tanımlayacak tek bir sıfat bulmam gerekse. "Woman's Hour"da canlı yayına çıkacağı gün. hepimizin tanıdığı Swanny'yi yavaş yavaş yutuyordu. Şişler kaldırılıyor -merak ediyordum. adı olmayan o değişik kişi. . Đkinci kişiliğine sarındığı günler. Böyle. . dengesini bozacak bir şeyler yapmak istemeyiz. Belki de en iyisi. dedi.istiyorsun? Sen neredesin?" gibi sorular sorarak bilinmezle karşı karşıya kalmak tehlikesini yaşamaktansa. bunu kullanırdım. tam gerektiği zaman konuştular. yüzü belli belirsiz boyanıyordu. Swanny'nin yaşındayken annesinin millerce yürüyerek Hampstead Heath'e gittiğini. bir kitabevinde kitap imzalıyor ya da ajanıyla yemek yiyordu. Tabiî başka günler.Onun yaşında. onu sakinleştirecek bir ilaç vermem. nereye. Dediklerine uyduğumuzu anlattığımda. bense bunun kesinlikle normal olduğunu. onun mutlu olduğu anlamına gelmemeli. . neden geldiğini açıklamak zorunda olduğumuz anlamına gelir. Sakindi. kimse de sormadı. Böylece Swanny zaten sakin olmasına karşın. . Sandra'nın mülakatı ertelemesi gerekmiyordu. Her zaman sakin olmuştu. yüzünde bomboş bir umutsuzluk gördüğümü anlatmadım. kim olduğunu sormadığımızı söylemiştim. Ancak yine de ikinci kişilik yavaş yavaş üstün gelmeye başlamıştı. yine de tersini yaptım. Swanny artık işçi sınıfından bir nineydi. saçları fırçalanıp leke yerinde bırakılırken. Bir insanın sakin olduğunu söylemek. Bir psikologla birlikte yaşadım. dedi bana bir kez. Ne işe yaradı ki? Đnsanlar farklıdır. Torben'in aklını çelenin Swanny'nin sessiz ve sakin iyiliği olduğunu sanıyorum. belki de bu sadece barışçı bir kabulün ya da mutsuz bir kadere gösterilen rızanın belirtisidir.Bir psikolog çağırıp muayene ettirebilirim. Dickens okuyup günlük tuttuğunu söylemedim. partilere katıldığını. Kjær'e gelenin kim olduğunu. bebek elbiseleri örüyordu. diğer bir deyimle parasını Swanny ödediğinden hastasını haftada en az bir kez ziyaret etti. doktorun sakinleştiricilerini almaya başladı. Yani onun akılca rahatsız olduğunu düşündüğümüzü açıklamış oluruz. Anlaşılan o da "delilerin isteklerini yerine getir" ekolünün üyesiydi.eski güzel elbiseler giyiliyor. eski elbiselerini sattığını. Ne önereceğini tahmin edebiliyorum. ona uymak her zaman daha iyi sonuç verir. Mrs. kimsenin bir önlem almayı düşünmediğini söylemek istemedim. Elkins ve hastabakıcılar Swanny gidip de öteki geldiğinde ondan kaçmaya çalıştılar. ama sonuçta ben de bir korkaktım. hastalıklı ellerindeki şişlerden çıkan şekilsiz ve pembe şey karşısında hayranlığımı gizlemiyordum. dedi. bir kuzeyli tanrıça görünüşünün yanı sıra. Bildiğim kadarıyla. Sandra. tüvit takım elbisesiyle bir taksiye binip Covent Garden ya da Kensington'a gidiyor. Onun özel hastası olduğundan. Bundan emin değildim. görevlerini yaptılar. Öteki. Swanny çok yaşlı bir hanım. tedavi yöntemlerini biliyorum. ondan tam da bunu beklediğimi söylüyor.Bu haliyle çok mutlu. hangi düşünce ve kararların sonucunda. Bazen. kendi kişiliğine döndüğü ya da diğer insan olduğunda. uzun topuklu ayakkabılar ve naylon çorap giymiş bir Hampstead hanımefendisi gibi konuşuyor. Kendi kişiliğine döndüğü günler giderek azalıyordu.
Düş gücü.Yine de yanıldı. kurnazlığa başvuracak ve terlik giyip örgü ören yaşlı kadın için bir isim ve bir hikâye uyduracaktı. O günlerde Edith on dört aylıktı ve yürüyordu. Belli ki teyzen inanmak istedi. yanıldı. Bir hafta geçsin. Edith Roper. Sol yanağında bir iz vardı. bölgesel Yaşlı Vatandaşlar Kulübü'nün üyesi. Büyük ihtimalle. Kader hileye uğramıştı. Belki de bana hiç söylemeyecek. ama hiçbiri bunun kadar uygun değildi. Ama her seferinde geriye adım attım. yaşıtlarından çok daha uzundu.. işleri düzeltmenin zamanı gelmişti. Neredeyse soracaktım. Çünkü kendisi ya da bilinçaltı. Asta bebeği 28 temmuz 1905 yılında evlat edindi. seksen birine geldiğinde de büyük bir olasılıkla Mrs. çünkü bu belirtilerin ardındaki açıklamalar ve gerçekler kendi aklımızda gizli kalan noktaları da ortaya çıkarır. işçi sınıfıyla tek teması evinde çalışan hizmetlilerle kısıtlı olan korunmuş bir kadının sınırlı düş gücüyle Edith'i yıkanmayanların arasına yerleştirdi. Swanny öldükten altı ay sonra anladım.Edith olması mı? Asta üç dört yıl boyunca kızı Swanhild'le ilgili notların tarihlerinde hile . doğru olanın bu olduğunu söylüyordu. tabiî. mayıs 1904'te doğmuştu. Belki de geçmişte başka fırsatlar bulmuştu. ikinci kişiliğinde kim olduğunu bilmek istemiyorlardı. Böylece onun kişiliğini aldı. Edith artık on sekiz aylık olacaktı. . Günlüğü ne kadar iyi biliyorsun. değil mi? . televizyon izlerken örgü ören annesine benzeyeceğini düşünmüştü.Yeni okudum. . bir kimlik aradı ve bulabildiği tek imkâna sarıldı. Heath Caddesi'ndeki çöpçü kadını ara sıra görmenin sonucu. Dilimin ucundaydı. üç ay sonra da bebeği emzirdiğini yazmıştı. Hepimiz delilik belirtilerini görmezlikten geliyorduk. .Eğer yanlış hatırlamıyorsam. çoğunu unuturum. Bilinçaltında Mrs. Edith mavi gözlü. Bu kadının kim olduğunu. dedi Paul. kasımda Đngiltere'ye dönen Rasmus'a üç aylık bebek olarak yutturması da imkânsızdı. Üstelik on sekiz aylık bir çocuğu. Edith Roper olduğunu sanıyordu. Swanny'nin okuduğu Donald Mockridge yazısını yeniden inceledim. Ya da Edith Roper olduğunu sanarak.Giderek endişelendikleri belliydi. birçok torun sahibi. Swanny çarpık bir mantık yürüterek. içine doğduğu çevrede büyüyeceğini. eminim Swanny de Asta karşısında öğrenmek istediğinde benim gibi sıkıntı çekmişti. Delilerle birlikte olan gibi. . Edith'in Asta tarafından alınmaması durumunda. Elkins'in Walthamstow'da oturan.Evet. Elkins'in konuşma tarzını. Edith. sarışın bir bebekti. Bazen en az onlar kadar korkuyordum yine de öğrenmek istedim. Edith'in çıplak ayaklarına terlik giydirmek ve saçını taramamak oldu. Swanny. Edith Roper olmak istedi. Gerçekten de imkânsız. ne yapacağını bilmedikleri için endişeliydiler. sonunda bir kimliğe kavuşmuştu. Edith-konuşma tarzı olarak benimsedi.
Bütün bunları çizebiliriz. .Bu. Evi aramadım. mektubu Asta yazmıştı.Evi aramamı mı söylüyorsun? . imkânsız. Yirmi birinci bölüm . değil mi? . Teyzen onları yırttı. Swanny Asta'nın kendi kızıydı ve Asta bir hikâye uydurmuştu. fazla belli etmemeye çalışarak konuyu değiştirdim. büyük bir düş kırıklığının kurbanı olarak ölmüştü. hakarete uğramış görüntüsüne rağmen. başkalarının kaybolmuş çocuklarını kapıp eve götürmeye hazır olduğunu mu? .yapmadıysa. yoksa. Westerby'lere benzemiyordu.Neden maalesef? . gerçeği ne kadar öğrenmek istediğine bağlı. bir zamanlar Asta'nın oturduğu yere çok yakın olan evine gittik. Üstelik. ama bunun kanıtı yoktu. gözleri ruhunun aynası gibi. Maalesef sana inanamıyorum. dedi Paul. nihayet bir kız doğurabilmiş miydi? Hiç öğrenemeyeceğiz. bu ifade ben konuştukça silindi. Yüz ifadesi sertleşip sabitleşti. Rasmus'u bir katil olarak göreceği bir adamla bir fahişeden başka bir şey olmayan bir kadının çocuğunu evlat edinmeye ikna etmediyse. kendi çocuğu ölü mü doğdu? Yoksa. doğumdan sonra mı öldü? Yine bir erkek miydi. Bana Asta'nın evini göstermek istiyordu. Yanlış değerlendirerek. Hepsi de genetik araştırmalar yapılamayacak kadar erken doğmuştu. Rasmus'a söyledikleri ve Rasmus'un ona cevapları konusunda yalan söylemediyse. ama yetinmedim. Hepsi günlüğün o eksik beş sayfasında olmalı. Öğrenmek istediğimi sandığımı söyledim. Torben başından beri haklıydı. derim. Bununla yetinmem gerekirdi. Yine de eğer öğrensendim bile artık bunu Swanny'ye anlatamayacaktım. . Yani. Asta Swanny'ye evlat edinildiği söylemişti. Đmzasız mektuptan bir daha söz etmek istemediğini fark etmedim. Hem de hiç. karmaşık bir gerçeği öğrenen kişinin meraklı ifadesine dönüştü. Đrlandalılara benzeyen herkes gibi o kadar açık bir yüzü var ki. Mektup Hampstead'den postaya verilmemiş miydi? Mektubu yakmamış mıydı? Evet. neden bahsediyoruz? 28 temmuz civarında doğum yaptığı kesin olan Asta'nın o günlerde sokakta yürüyecek durumda olduğunu.Sadece bir konuşma biçimi. ama birçok kişi ailelerinden farklı olabilirdi. ama atmamış da olabilir.Neler olduğunu merak ediyorum. Đmzasız mektupları yollayan da Asta'ydı. dedi Paul. bütün konudan sıkıldığını düşündüm. bilmiyorum. o gece bir daha günlüklerden ve Swanny'nin ilginç yanlışlığından söz etmedik.Eee. Onun yerine Hackney'ye. kendini olması mümkün bile olmayan bir kişi sanarak.
üstelik de Cropper'dan tamı tamına altı ay daha büyük olduğunu da öğrenmiş. Hepsi ne kadar boş! Zavallı Hansine'nin en büyük korkusu. şimdi de evde olmadığına göre. tehlike yok demektir. bunu yapmamam gerektiğini anlıyorum. Tabiî o geldiğinde. Ne korkunç bir cinayet. Ama hediyeyi verirken yüzündeki ifadeyi görünce. Çavuş'un beni otomobille oraya götürmesini isteyeceğim. Cropper kocasıyla Leytonstone'da oturacak. Vazoyu hiç sevmemiştim. yaşlı Mrs. Emily ve Elsie. Onu kıskanmadığımı söylemeliyim. onu ben gezdiririm" demesi ona daha uygun olurdu. Önümüzdeki günlerden birinde. Hansine'nin vazoyu daha önce hiç görmediğinden eminim. Đngilizcesini eleştiriyor. atjegikke arrangerede det med Vilje. Bunu nasıl saklayacağını doğrusu merak ediyorum. ne de karışık! Yeni adıyla Mrs. men sidste Gang Sergeanten kom paa Besfg. Jeg kan svaargepaa. Düşündükçe. Rasmus ve ben düğüne davetliydik ama tabiî gitmedik. Hansine'nin ayaklarımın arasında dolaşmamasına seviniyorum. Onun gelip önlüğünü buruştura buruştura ne kadar yakışıklı olduğunu söylemesini ya da anlamlı anlamlı konuşmasını istemiyorum. 12 nisan 1920 Hansine evlendi. müstakbel kayınvalidesinin okuyup yazma bilmediğini öğrenmesi. Gidilecek daha ilginç yerler olmalı. eğer davet edilirsem. kuşkulanmaya başladım. var det igen Hansines Frieftermiddag. yıllardan beri dolapta duruyordu. Gelecek ayki düğüne kadar Cropper'ın annesi ve babasıyla birlikte oturmaya gitti. men det var hare helt tilfældigt. kendiliğinden oldu. Tek söylediği .17 ocak 1920 Det er mserkeligt. Rasmus'un Çavuş'un beni gezdirmesine ses çıkarmayacağını kim tahmin edebilirdi? (Artık ona Harry demem gerektiğini buraya yazıyorum. Đlginçtir. Evli çifte yıllardan beri sahip olduğum ve Berger Amca'nın kız kardeşinin bana kendi düğünümde verdiği bir Royal Copenhagen vazosu hediye ettim. bunu da elinden düşürmeyeceğini umuyorum. Eğer abartmıyorsa. Cropper Hansine'nin aslında yabancı bir ülkeden olduğunu belli etmek için tek bir fırsatı bile kaçırmıyor. Bir sürü güzel parçamı kırdığı gibi. Çavuş beni yine Hansine'nin izinli olduğu gün ziyarete geldi. Bunu böyle ayarlamadığıma yemin ederim. Đşini devralan yeni hizmetçinin adı Elsie. "Eğer benim karım benim arabamla gezmek isterse.) Aslında giderek daha sık gösterdiği o meşhur öfke nöbetlerinden birine kapılmasını bekliyordum.
kolay arkadaşlık kurmuyor. Çok şey biliyor. Harry çok memnun oldu. Örneğin. Anlattıklarımın doğru olup olmadığını söylemem imkânsız. Sakin bir köy yolunun kenarında. bir sürgün olmanın nasıl bir duygu olduğunu sordu. işini bitirdikten sonra akşamüstleri gezdirebileceğini söyledi. artık en az sevdiği otomobil bu. Çalışmaya önce otobüs şoförü olarak başlamış. Bana Danimarka'yı. "Bu fırsat kaçmadan yakalamak gerekiyor" diye düşündüm. O da benim gibi. Ya karısıyla kızları? Onlar da Harry'le birlikte olmak istemezler mi? Sadece gülümsedi ve ailesini hiç ihmal etmediğini söyledi. başlangıçta rahatsız olduğunu belli ettiyse de kısa sürede rahatladı. haklıydı. Doğum günü partisi istemedi. o sırada tepemizdeki ağacın bir kayın ağacı olduğunu gördüm. Galiba kıskanıyorum. konuşulacak birinin yanında olmak değişik bir duygu. Üzüldüğümü anladığını sanıyorum. çocukları da alacağız. hafta arasında da. Onu karşıma oturttum. "Bir işçi için" diyecektim ama. Ama bunu kabul edemezdim. Đngiltere'de ressam olduğunu bile bilmiyordum. tarih. kendi kızımı kıskanıyorum! 29 temmuz 1920 Swanny dün on beş yaşına girdi. bana hiç tanımadığım bir Đngiliz ressamdan söz etti. ama Hampstead'de yaşamış. mezarı da Hampstead Kmsesi'nin avlusundaymış. onun ne kadar sevimli ve cana yakın olduğunu dilinden düşürmüyor. Oraya gidip mezarını görebileceğimizi söyledim. ama diğer taraftan da biraz rahatsız oluyorum. Herhangi biri için çok şey biliyor. bu ilerlemiş yaşta. ilk otomobil gezintimize çıktık. Her şeyin kalıtımla geçeceğine inanmıyorum. Başlangıçta biraz gergin ve endişeliydim. Gelecek hafta. Suffolk ve Essex'ten orman ve kır manzaraları çizmiş. Swanny'nin hak ettiği beğeniyi görmesi beni memnun ediyor. Harry Swanny'den çok hoşlanıyor.Mercedes'i almamız. örtüyü çimenlerin üzerine yaydı. ama konuyu değiştirmektense beni Danimarka hakkında konuşturmaya devam etti. bu haksızlık olurdu. "Şimdilik cumartesi gezmeleriyle yetinelim" dedim. sanki yüreğime bir sızı oturdu. Dahası. gerçekten de yürüyüşe çıkacağını söyledi. ağaçların altında sevimli bir yer buldu. ama yararlanmaya çalışmadı. sanki her şey kalıtımla geçermiş gibi. ama eve dönünce ansiklopediye baktım. onun sınıfındakilerin. . güzel köyleri görmek için Hertfordshire'a gittik. Arabadan piknik sepetini taşıdı. "Bilmem ki bunu kimden almış? Benden ya da babasından değil. Gerçek arkadaşı yok. Evimi ve ülkemi öylesine özlediğimi anladım ki. şimdi kentin Sular Đdaresi'nde çalışıyor. Ailemizde hiç öyle davranan olmadı" derler. Yanımda piknik malzemesi getirdim. Durumdan yararlanacağını sandım. Bana Đngiliz kraliyet ailesinden kimlerin Danimarkalı prenseslerle evlendiğini anlattı. Söyledikleri bir bakıma hoşuma gidiyor. okuldaki arkadaşlarından hiçbiriyle eve çağıracak kadar yakın olmadığını söyledi. onların yanında rahat davranırsanız bundan yararlanacaklarını öğrenerek yetişmiştim. Sözünü ettiği ressam John Constable. konuşma ve düşünme kendimi güçlü hissetmeme ve sonunda tekrar gülmeme neden oldu. benim oturmam için yere battaniyeyi yayıp üzerine minderler daha yerleştirirken benim yanıma oturmayacağını. Hep son derece saygılıydı. doğa konusunda da çok bilgili. Sonunda. Anne babalar çocuklarından bahsederken. Beni her cumartesi günü.
Benedicte'den hoşlandım. Aarhus'ta. Yüksek topuklu. O korkunç oyun hakkında ikimiz de aynı düşünceleri paylaştığımızı gördük. Allah'tan bu renkler de bana çok yakışıyor. Kızlar Mrs. biz de bir tiyatro matinesine gitmeye karar verdik. herhalde bizle birlikte oturmazdı demek geçti. Đçimden Mogens yaşasaydı şimdi yirmi iki yaşında olurdu. sakat kalmış . Đlginçtir. Housman'ın kulağına gitmez. Sabah Emily aşağıya indiğinde. Bu yıl her şey mavi ve siyah. Aslında. Swanny. Mogens gelebilseydi belki bir parti vermeyi düşünebileceğini söyledi. 4 eylül 1920 Rasmus ve ben Danimarka'ya gidiyoruz. Harry'yi kendisi için de bir bilet almaya ve benim yanıma oturmaya ikna etmemdi. eğlenceli insanlar olarak tanınır. kolay kolay ağlamayan Rasmus ağladı. o korkunç kız kardeşiyle birlikte bir iki gün geçireceğiz. Đki yıl önce bizde kaldıkları iki günde görebildiğim kadarıyla. Herkese Mr. birkaç gün sonra oyunu hayal meyal hatırlıyorum. Housman'la kavga etmezse. Bjfrn'ü kilerde kaskatı buldu. Yolculuk için iki elbise aldım. tatilde Paris ve Viyana'ya gittim. Onları okula göndermemek doğru olmazdı. kötü niyetli. Zavallı köpek. bira içip gülen. "Eğer Rasmus o güne kadar Mr. Đyi bir oyun değildi. soğuk ve züppe değil. Bleak House'u üçüncü kez okuyorum. uzun konuşmalarda esnememek için kendimizi zor tuttuk. Oyunların çoğu savaş ya da savaştan sonra olanlarla ilgili. erdem meraklısı. Kimse için -Mogens dışında. Đki elbisem de kısa.çocukların anne ve babalarını taklit ettiklerini.kolay gözyaşı dökmez. Housman'ın onu kazıkladığını söylüyor. Danimarkalılar neşeli. mor mavi bir çay elbisesi. kızlar Mrs. konuların çoğunda mutsuz anne babalar. umarım söyledikleri ayın 12'sinde gidişimize kadar Mr. Mogens hayatta olsaydı. mavi-siyah Chanel bir takım ve lila-siyah kadife manşetli. onlarda gördükleri davranışları kopya etmeye çalıştıklarını sanıyorum. Yirmi santim bacak gösteren etekler giyeceğimi rüyamda görsem. çift atkılı siyah bir çift ayakkabılar en sevdiğim ayakkabı biçimi bu. Housman'da kalacak. Bu genç yaşında ölmüş ağabeyini hatırlayıp üzülmesini. ama kendi ülkeme hiç dönmedim ve çok heyecanlıyım. Asıl ilginç olanı. ama ağzımı açmadım Hayat Mogens öldükten sonra da devam ediyor. inanmazdım. 20 mart 1921 Harry bana şaşırtıcı bir şey anlattı. ama geri kalan zamanda Kopenhag'da Ejnar ve Benedicte ile beraber olacağız. duygusal bölümlerinde gülmemek. tabiî . "Mogens'i anarken mutsuz olmamayı öğrenmemiz gerek" dedim. ama bardaktan boşanırcasına yağmur yağıyordu. yas tutmasını istemem. Söylediğimin pek bir etkisi olmadı. Ötekiler gibi acı. Aslında niyetimiz Kew Gardens'a gitmekti. Housman'da kalacak" diye yazmalıyım. kendi cinsine göre uzun ve mutlu hayat yaşadı. ama tanıdıklarımda bunu gördüğümü pek söyleyemem.
sadece orta yaşlılar ve çocuklar var. . Đngilizlerin yabancılardan nefret etmelerinden söz ediyorduk. ama Rasmus'un tek ilgilendiği otomobiller. Aslında bir değişiklik yapman. yüreğimi açıp. Bu ilerlemiş yaşıma rağmen. Bu yaz kırk bir yaşında olacağım.durumunda olsak da o çarpıcı derecede yakışıklı. Harry ve ben iyi dostuz. Q-düşündüm. Paris'te bu otomobillerden bir sürü var. adlarını yeterince değiştirmedikleri için sıkıntı çeken Mr. bense cinsel gerginliğin farklarını ve titreşimlerini herhangi bir kadından çok daha fazla hissediyorum. evden uzaktayken günlük tutmuyorum. bana Danca olmasına rağmen Đngilizce gibi duran bir adımızın olmasından dolayı ne denli şanslı olduğumuzu söyledi. aramızdaki sınıf duvarı her geçen hafta biraz daha incelip alçalıyor. ama sen ne yapıyorsun? Aynı şeylerle ilgilenmediğin için konuşamadığın biriyle berabersen. Çocuk istemeyene bak! Swanny bebeği görmek istediğini söyleyerek beni şaşırttı anlaşılan Harry bizi oraya götürecek. ama evet evet. Tatilde. Sayfanın tepesine bakıp Harry'nin bana şaşırtıcı bir şey anlattığını yazdığımı gördüm. bir savaş çıksa böyle bir isimle başının belaya gireceğini düşündüğünü anlattı. Dürüst olmam gerekirse. birlikte çay içmeye götürdüm. günler çok uzun geliyor. Yakışıklı gençlerin çoğu öldürüldü. sevgiyle hiç tanışmadığımı. Zavallı Rasmus. Çok akıllıca düşündüğünü söylerken. büyükbabasının 1850'lerde Đngiltere'ye göçen bir Alman olduğunu. lles'a gidip Champs-Elysees'de gezindik. çok yavaş geçiyor. çevremdeki tüm sevginin. dinlenmen gerekiyor. hem babasının hem de kendisinin Londra'da doğmuş olmalarına rağmen. oyunda nişanlısı ölen kızdan bahsettik. Cinsiyet duvarı ayrı bir konu. 23 haziran 1923 Dün gece. Gerçekten de çevrede öyle çok genç adam görünmüyor. ama flört etmeye başladıklarında gidip tek bir imzayla adını değiştirmiş. Harry kendisi de bir Alman ismine sahip olduğunu. Sanırım bu da geçecektir. sakalı grileşti. sevgiyi özlediğimi söylerim. Doğrusunu düşünmek gerekirse. saçımda tek bir beyaz tel yok. saçımın hâlâ eski kum renginde olduğunu gördüm. her birini gördüğünde kafasını uzatıp bakıyor. sevgiye hasretim. Adını Joan koyacaklarmış. Bu sabah saçımı uzun uzun inceledim. ve Mrs. Almanca bilmediği ama okuyabildiği için Almanca bir sözlüğe bakıp Alman soyadının Duke anlamına geldiğini öğrendiğini anlattı. evlenecek genç kalmadığı için yaşlı bakireliğe mahkûm kızlar var. Rasmus'la birlikte Paris'ten döndük. Tatiller ilginç şeyler.çocuklar. Duke adını almak çok akıllıcaydı. efendi ve uşak -ona hiçbir şey ödemesek de. Bütün bunlar karısını tanımadan önce olmuş. Söylediklerini anlayabilmem için uzunca bir süre gerekti. çok da özlüyorum. Louvre'a gidip Eiffel'e çıktık. Hansine'nin bir kızı oldu. Biraz daha ikna çatışması yaparak Harry'yi bir çayevine. kafasındaki saçlar hâlâ kahverengi olmasına rağmen. başka insanların içinde insanlar arasında sevginin farkına vardığımı. Swanny'den. Okuma bilmeyen insanlardan bahsetmişken. Swanny'nin evlenebileceği uygun bir genç bulamamamızın ne kadar korkunç olacağını söyledim.
Benedicte'nin Swanny'yi onlara göndermemi isteyen mektubuyla karşılaştım. sonra da Brüksel'de baş başa iki hafta. altı ay diyor. Housman'dan kesin olarak ayrıldı. Haftalardan değil. Aslında bunun sorulması için en uygun insan Rasmus ama o aldırmayacak. Savaştan önceki günlere. Rasmus'la birlikte geçirdiğimiz günler boyunca.iki hafta. benekli bir elbise için de Chanel'e gittik. şimdiye kadar yaptığımız tartışmalardan en şiddetlisi. Cline Cadillac satacaklar. günlüğümden de çok. düz hatların hakim olacağını kararlaştırmış. O ve yeni ortağı Mr. Yine de yarın Harry'yi göreceğim ve tavsiyesini isteyeceğim. Rasmus kendini binlerce pound kazıkladığını söylediği Mr.parmağıyla gösterip anlamadığım. King's Road'da büyük bir dükkân açmayı düşünüyorlar. Swanny'ye soluk mavi Çin ipeğinden bir elbise aldım. Swanny'den o kadar süre ayrı kalmaya dayanamayacağımı sanıyorum. ama Harry'ye ne düşündüğünü soracağım. Moda neredeyse Hindicin elbiselerine dayanır olmuş ama ben sevmedim. Đkimiz de uzun süren büyük ve nefis yemeklerden hoşlanıyoruz. anlamak da istemediğim şeylerden söz ediyor. Rasmus elbiseyi kendim için aldığımı sandı. Onu kucağına oturtup sarıldı -on üç yaşında bir kızı.Harry'yi özledim. Siyah-beyaz etollü bir elbise almak için Patoilya. Şey. bu yaz tatilinde yapacaklarımızı söylediğinde yaşadık. onunla baş başa ne yaparım? Şiddetli bir tartışma oldu. aylardan bahsediyor. Brüksel'e gitmek istemiyorum. elbise almak. Sanırım bundan sonra Padanaram'dan ayrılıp. Cheyne Walk ya da benzeri bir yere taşınmamızı isterse ben de reddedeceğim. tabiî Marie her şeyi duyup ağlamaya başladı. Rasmus'u öldürebilirdim. Düşüncemi kabul ettirmemin bir örneğini de dün. yanımdaki Harry olsa ne kadar başka olacağını. ikimizin de birlikte yapmaktan hoşlandığı tek şey. Mor'un da gidip Harry Amca'yla evlenip evlenmeyeceğini sorması oldu. Rasmus yaşamak için yiyor. . Döndüğümüzde. Göğüs kalçalara kadar inmiş. Far'la gidip onun evine bakıp bakmayacağını sordu.ve eğer Mor'la birlikte yaşamaya dayanamıyorsa. Hakkını vermem gerek. Çocuklarla böyle konuşmamasını söyleyip bağırdım. Her ikimiz de resimden. kemerler kaymış. yanılıyor! Günlüğümü ve -ah. Kızlarla birlikte Bognor Regis'te -orası da neresiyse. ne kadar gülüp ne kadar çok şey paylaşacağımızı düşündüm. Paris şömizyenin öldüğünü. aynı şeyleri görmek isteyeceğimizi. istediğim gibi yapmamı söyleyecek. koskoca iki hafta boyunca orada. ne kadar para bana harcadığını umursamıyor. En kötüsü de Marie'nin böyle bir şey olursa. güzel yemekten zevk alacağımızı düşündüm. Chelsea'de. bana bir gün sonra taşınacağımızı bildirip elimden geleni yapmamı istediği dönemlere kıyasla başımı kaldırıp sesimi çıkarmayı öğrendim. sadece onun Cadillac otomobilleri satması oluyor. özellikle de portrelerden hoşlandığımız için. Kamboçyalı bir köylü gibi görünmekten hoşlanmıyorum. Eğer benim bileklerime kadar inen bir şey giyeceğimi sanıyorsa. Bunun anlamı bu ülkede onun. 12 nisan 1924 Rasmus havalara uçuyor. Bugün Britanya Adaları'nın Cadillac mümessilliği gibi bir şeyi aldığını öğrendi.
öyle mi? dedi. Gerçekteyse. Bu da Swanny'nin ikinci nedimeliği oldu. sonra da bana döndü. Hepsi altı nedime. Artık dört kızları var. yüzümden kan çekilirken ürperdim. Aslında böyle düşünmüyor. Harry'nin çocuğunu ben doğurmak isterdim. 2 haziran 1924 Swanny Danimarka'ya gitti. fazla mütevazi. Bisgaard'ın yanında. Ben ölü bir odadaki tek canlı şeyim. Dorte Bisgaard çok zengin ve soylu bir Danimarkalıyla evlenecek. Bazen elimi öpüyor. ama çok mütevazi. Batıl inançlar gülünçtür.. öteki kızlardan çok daha uzun olacağını. Mrs. Swanny olmadan bu ev ölü. kıskanıyordum. hiç gülünç olmadı ki. Ama bir daha Rasmus'la baş başa bir yere gitmeyeceğim. Rasmus'un kucağındaydı. Duke. Swanny'nin ilk nedimeliği olacak. gülünç olacağını söylüyor. bunu yazmaktan bile özlemden midem bulanıyor. Altı yaşında olsa. yapmak istiyorum ama faydasız. Bisgaard onu doğruca Ejnar ve Benedicte'ye götürecek. o adamla yalnız giderek. yanımda yürüyen o olsa dünyanın ne kadar değişik olacağını düşünerek seyahate çıkmayacağım.Marie böyle bir şeyin söylenmeyeceğini bilecek yaşta. anlardım. biz öyle insanlardan değiliz. Aslında onu koruyacak zengin ve yakışıklı bir erkekle evlenenin Swanny olmasını isterdim. 16 mart 1925 Hep birlikte Knud'un düğününün etkisini üzerimizden atmaya çalışıyoruz. başımı sallayıp gülümsedim. Belki Harry de istiyor. hiç gelinlik giymedi. nerede olduğunu bilmem gerek. tabiî düğünün Bisgaard'ların West Heath Caddesi'ndeki alelade evinde yapılması söz konusu olamaz. . Gördün mü yaptığını. kafasını onun sakalına dayamıştı.. başının üzerinden Rasmus'un yüzünü buruşturduğunu gördüm. Harry'nin karısı yine bir çocuk doğurdu. Bütün bunlar ne saçma! Yine de Swanny'nin gerçekten güvenilebilir biriyle birlikte olmasını bilmek güzel. aynı şeyi hissediyor. Swanny düğüne oradan gidecek. Tabiî gülünç olmayacak. bunun harika bir haber olduğunu söyleyip onu kutladım. bütün gün boyunca Harry'yi.Ben hayattayım. hepsi bu. yüzümün kızardığını hissettim. Harry'nin çocuklarını doğuran kadım kıskanıyorum. Swanny'yi kandırabilmek için uğraşmam gerekti. Keşke yapabilseydim. Yanlış bir şey yapmayacağımı biliyor. ama onun da faydası yok.. gemiyle gitti.Demek Mor şoförle evlenecek. . bir üçüncüsünü istemiyorum. Mrs. bütün odalar cansız ve sıkıcı. her biri kaz yumurtası mavisi bluzlar turkuvaz saten etekler giyecek. Üç kere nedime.. Bu. Bana söylediğinde. bayılacak gibi oluyorum. benim böyle bir inanışım yok ama o deyimi hiç unutamıyorum. Bu sabah Mrs. yine bir kız. Onun başka başka evlerde kalmasını istemiyorum.
Maureen elindeki çiçeği Swanny'ye fırlattı, hiç anlamadığım bu geleneğe göre gelinin attığı buketi yakalayan kız hemen yakında evlenirmiş. Tabiî, Swanny daha yirmisine girmedi ve çevresinde hayranları var. Darıimarka'dayken ondan çok hoşlanan o genç, Dorte'nin düğününden sonra partide tanıştığı o adam Swanny'yi mektup bombardımına tutuyor. Hem Danimarkalı hem çok uygun birisi, ters olanı Swanny'nin onunla birlikte Güney Amerika'da yerlere gitmesini istemesi. Evlenip hemen ardından Samgo mu, Asuncion mu, neresi unuttum, oraya gideceklermiş, Swanny akıllı davranıyor, bekleyip görmek istiyor. Ona cevap yazıyor, ama mektupları hem sık değil hem de kısa.
16 nisan 1927 Babaanne oldum. Kendimi eskisinden farklı hissetmiyorum, eskisinden değişik görünmüyorum, üstelik bebeğe karşı da hiçbir şey duymuyorum. Bu sabah onu ve annesini görmeye gittik. Aynı Maureen gibi, tombul yüzlü ifadesiz bir çocuk, hoş Knud da bir güzellik abidesi değil. Adını John Kenneth koyacaklar. Erkekler üst kata çıkıp kutlamayı içkiyle yaptı, Knud buna "bebeğin başını ıslatmak" diyor, onlar gider gitmez Maureen bana doğumunu tüm ayrıntılarıyla anlatmaya, ne kadar korkunç bir şey olduğunu, ne kadar da uzun sürdüğünü söylemeye başladı. Sözünü kestim. Hepimizin çocuğu olduğunu -nişanlılarını savaşta kaybeden "ihtiyaç fazlası" kadınlar hariç- hepimizin aşağı yukarı aynı şeylerden geçtiğimizi söyledim. Đki düşüğü saymazsak beş çocuk doğurduğumu hatırlattım, bana bilmediğim bir şey anlatamayacağım söyledim. Oturdukları o korkunç daireyi o seçmiş olmalı. Belki de değildir. Knud'un benimle ortak hiçbir yanı yok, üstelik babasıyla da yok. Komik olanı, Đngilizlerden de fazla Đngiliz olması, Avrupalılar apartman dairesinde yaşamayı seçerken. Đngilizlerin müstakil evlerde oturmayı tercih etmesi. Ama biliyor olmam gerekirdi, insanları anlamak zor. Artık hava daha geç kararıyor, Harry beni yeniden akşam yemeğinden sonra çıkarmaya başladı. Mercedes'te bir arıza varmış, Rasmus Cadillac'ı alabileceğimizi söyledi. Artık arka koltukta değil, önde, Harry'nin yanında oturuyorum. Her şeyin nası1 başladığı ilginç. Başlangıçta arkada oturuyordum, durup biraz yürüdükten ya da bir şeyi seyrettikten sonra dönüşte, ön koltuğa geçiyordum. Evvelsi gün, arka tarafta oturmak üzereyken bunu komşuların görüp dedikodu yapmalarından korktuğum için yaptığımın farkına vardım. Kendimden utandım. Ne zamandan beri insanların ne düşündüğüne aldırır oldum ki? O zaman başımı salladım, hemen anladı, her zamanki gibi düşüncemi okudu ve bana ön kapıyı açtı. Şimdiye kadar hiç yanlış bir şey yapmadık, yapmayacağız. Kötü düşünene lanet, derim ben. Babaanne olmaya fazla aldırmadığımı söyleyince güldü, büyük kızının evlenmek istediğini, kısa zamanda bana yetişeceğini söyledi. Kız daha on altısında, 1911'de doğdu, anladığım kadarıyla doğması gereken günden önce doğmuş. Neden bilmem, her ikimizin de torunları olması düşüncesi hoşuma gitti. Playhouse'da Somerset Maugham'ın The Letter'ını görmeye gittik. Gladys Cooper
oynuyordu, onu her zaman beğendim, bir oyuncunun olması gerektiği gibi güzel, ama hikâye kendisine tecavüz etmeye çalışan adamı öldüren bir kadından bahsediyor. Aslında adam kadının gerçek sevgilisiydi, ama adamın Çinli bir metresi olduğunu öğrenince, kadın onu vurdu. Sonra, geç olup havanın kararmasına rağmen Hampstead'e gidip Heath'de dolaştık. Bugünlerde araba gezintilerimiz gittikçe kısalıyor, yürüyüşlerimiz, birlikte yediğimiz yemekler, tiyatro ve konser izlememiz gittikçe uzuyor. Ne olduğunu ben de, o da biliyor ama söylemiyoruz. Birbirimizle flört ediyoruz ama ne öpüşüyoruz, ne elimizi ötekinin beline doluyoruz, ne birlikte olabiliyoruz, masanın iki yanından birbirimizin gözünün içine bakmanın, birlikte kahkaha atmanın, elimi elinde sıkıca tutmasının ötesinde hiçbir şey yapamayacağımızı biliyoruz.
2 kasım 1929 Swanny, bütün karşı koymama rağmen, bugün yeni işine başladı. Artık bütün duygularımı bastırmam ve bunun hakkında tek bir söz bile etmemem gerekiyor. Swanny kabul etse, Torben Kjær onunla yarın evlenir. Bir de Maurp bir yerden akrabası olan o genç var. Swanny için çıldırıyor, bütün hayatını telefonda geçiriyor. Ama eğer Swanny her sabah o yaşlı kadının köpeğini Hampstead'de gezdirmeyi, kadına da saçma sapan kitapları okumayı tercih ediyorsa yapsın bakalım. Artık büyüdü. Tabiî Rasmus onun ne yaptığıyla hiç ilgilenmiyor, sadece ona elbise parası vermekten kurtulduğu için seviniyor. Kazandığı azıcık para elbiselerini karşılamaya ancak yeter. Geriye bakınca, Maureen ve Knud'un bir çocukları daha olduğunu yazmayı unuttuğumu görüyorum. Geçen pazartesi Charles doğdu. Harry'nin büyük kızı da çocuk bekliyor. Şimdi benim Mogens'i doğurduğum yaşta ama daha da önemlisi Marie'yle yaşıt, oysa ben Marie'yi hâlâ çocuk olarak görüyorum. New York'taki buhran Rasmus'un işini etkileyecek. Nasıl olacağını anlamıyorum ama sanıyorum o biliyordur. Bütün önemli şeyler tehdit altında, Cadillac temsilciliği, bu evden çıkıp daha küçük bir eve taşınmak falan. Bu sabah bana Mr. Cline'ın ona yüklü bir kazık attığını söyledi. Bir kere yazacağım, bir daha asla. Bir kere yazacağım ve bir daha okumayacağım bile. Üstelik bu günlüğü ne zaman okudum ki? Harry'ye âşığım. Gelecek yıl elli yaşında olacağım, ömrümde ilk kez âşık oldum. Bize, ona ve bana, ne olacak? Yazık olan, hiçbir şey olmayacağı. Aynı şekilde yaşamaya devam edeceğiz.
Yirmi ikinci bölüm
Bu benim hikâyem olsaydı, aşkımın gelişimini daha ayrıntılı belirtirdim. Konuşmalarımızı yazar, bu arada Asta'yla ilgili söylenenleri almazdım, ilk öpüşmemizi, ilk sevişmemizi anlatırdım. Yine de kısa bir özetin yeterli olması gerektiğini düşünüyorum. Cary'ye bir sevgili bulmak için çok yaşlı olduğumuzu söylerken, Daniel'la geçirdiğim bütün o yılların âşık olma yeteneğimi yakıp kül ettiğini düşünürken ne kadar haksız olduğumu, eğer bunları söyleyip düşünürken bilmiyor idiysem, çabuk öğrendiğimi söylemekle yetineceğim.
Cary'yi daha fazla ihmal etmemem gerektiğini de anladım. Kendi evimde uyumayan iki hafta olmuştu, bu sürenin tamamını Willow Caddesi'yle Paul'ün Hackney'deki evi arasında mekik dokuyarak geçirdim, yine de birkaç kere eve gidip telesekreterdeki mesajları dinledim. Telesekreterden her seferinde Cary'nin sesi, giderek artan bir heyecanla çıkıyordu. Sonunda aradığımda, çok rahatlamış gibiydi. - Aman Tanrım, o kahrolası makine yerine sonunda seninle konuşabilmek ne harika bir şey! "Bir şeyler yapmış olmalıyım" diye düşünüp durdum, yani daha önce yaptığımın yerine bir şey, ne demek istediğimi anlıyorsun, değil mi? Dinle, benimle Roper'ın evini görmeye gelir misin? Đlginç bir şey oldu, artık ondan nefret etmediğimi anladım. Bir cumartesi sabahı, meydan okuyan bir kıyafetle Willow Caddesi'ne geldi, sanki herkesten çok bana gençliğinin yıllara yenik düşmediğini kanıtlamak ister gibiydi eskiden de ona söylediklerim düşünülürse, bunu kanıtlamak önemliydi. Başlangıçta kayakçılar için tasarlanmış, atkılı ve dar bir tulum, beli kemerle sıkı sıkı tutturulan bir tunik ve renkli bir panço giymişti. Endişeli görünüyordu. Gözleri korkuluydu Onu bağışladığımı söylerken yalan söylediğimi anladım, oysa şimdi söylesem yalan olmazdı. Bir zamanlar arkadaş olmuştuk. Sonra, gençliğimizin son demlerindeyken, işe Daniel karıştı. Sanki şimdi bir şeyler olmuş ve bütün o yıllar silinmişti, karşımdaki eski Cary'ydi, bense eski, istediği bir biçimde yeniden gençleşen eski ben. Onu öptüm. Kaçmak istermişçesine geri çekildi, sonra Swanny'nin oturma odasına doğru yürürken, arkamdan yetişip yanağımı öptü. O gün anlayış açısından beceriksiz günümdeydim, olanların farkına varmam, ondan nefret etmekten vazgeçip tekrar hoşlanmamın nedenini anlamam için uzunca bir süre gerekti. Cary ve ben Hackney'deydik, Roper'ın evini inceliyor, Lizzie'nin yaşadığı ve öldürüldüğü odalarda yürüyorduk, birden anladım.
Söz konusu olan, Roper filmi çekilirken, iç sahnelerin Navarino Caddesi'ndeki Devon Villa'da mı, yoksa bu iş için seçilecek başka bir evde mi gerçekleştirileceğiydi. Devon Villa, tıpkı Asta'nın görmediğim Lavender Grove'daki evi gibi hâlâ ayaktaydı. Cary'ye de
söylediğim gibi en iyisi çekimi gerçek evde yapmak, evin yıkılmamış olmasını da talihin bir belirtisi olarak kabul etmekti. "Evet" dedi, 'Televizyon yapım kuruluşlarını benim kadar tanımadığın için böyle söyleyebiliyorsun. Roper'lar içinde yaşamamış olsalar bile, başka bir evi çekim için daha iyi bulmaları mümkün." Hikâyeyi yeniden düzenlemekte olduğunu mu söylüyorsun?
- Tarih bazen olduğundan daha düzenli olabilirdi. - Bütün beklenmedik olayları bir düşün. Bu yapımdan bütün umulmayanları uzaklaştırmak istiyorum. - Devon Villa beklenmedik bir yer mi? - Daha bilmiyorum. Görmedim. Bildiğim tek şey, büyük olduğu. Anlaşılan oldukça da görkemli bir yer, Maria almadan önce çok daha parlak günler geçirmiş olmasına rağmen. Yine de bu gibi insanların oturmasını beklemeyeceğin eğin bir ev. Oraya gitmek üzereydi, içimden gelen sese uyarak onunla gideceğimi söyledim; oysa daha önceleri hep ilgilenmediğimi belirterek ayak sürümüştüm. Ama işler değişmişti. Ona karşı duygularım değişmişti. Onunla birlikte olmakta bir sakınca görmüyordum, kaldı ki beraber geçireceğimiz bir gün boyunca eğleneceğime de inanıyordum. Swanny'nin son günlerinde kimin kişiliğine büründüğünü de şimdi öğrendiğime göre, Swanny'nin Edith olmasının imkânsızlığına rağmen, küçük Edith'in yaşadığı evi görmek istiyordum. Çekilmesi düşünülen dizinin yapımcısı olarak Cary, Devon Villa'nın bodrum ve zemin katlarının sahibiyle birinci katın sahibini aramış, bir randevu ayarlamıştı. Sahipleri Fas'a taşındıklarından üçüncü ve dördüncü katlar boştu, ama alt kattakilerde anahtar vardı, bize Lizzie ve Maria'nın cesetlerinin bulunduğu odayı göstereceklerdi. Evin görkemli olduğunu söylerken yanılmamıştı. Bu ev Hampstead'de olsaydı, malikâne olarak adlandırılırdı, ama yıkık dökük çevrenin ortasında, zavallı duruyordu. Bütün terası, süslü ön cephe kaplaması, üstü kapalı ve sütunlu ön kapıya çıkan basamaklarıyla Bayswater'da görebileceğiniz Victoria Dönemi yapıları gibiydi. Devon Villa adı Devon Court olarak değiştirilmiş, ana kapının yanına üç zil konulmuştu. Cary'nin beklenmedik şeyler derken de söylemek istediğini, daha kendini Brenda Curtis olarak tanıtan kadın kapıyı açıp bizi dairesine alır almaz anladım. Sokak kapısı kapanır kapanmaz çevrenin görüntüsü ve gürültüsü kesildi, biraz ötede, Willow Caddesi'nde apartmana çevrilmiş evlerden birinde de olabilirdik. Girişteki hol umut vericiydi, Ward-Carpenter'ın sözünü ettiği kırmızı mermer döşeme ve oymalı merdiven tırabzanları hâlâ yerli yerindeydi. Duvarlar boyunca uzanan sandalyeler, kabartma çiçekleri ve stilize yapraklarıyla en az yüz yaşında olmalıydı. Ne var ki şimdi, Maria Hyde'ın sadece banyolar için kullanacağı beyaza boyanmıştı, dairenin ahşap bölümleri de maun korkuluklar dışında beyazdı. Ama şimdi, Brenda Curtis'in kocasıyla birlikte yaşadığı kattaki iki, bodrumdaki diğer üç odada gezerken, bir yüz yıl önce bitirilmiş bir evde olduğumuzu düşünmek mümkündü. - Đkinci kattaki dairede oturmak istediğimi sanmam dedi, bizi Florence Fisher'ın bölgesi olan bodruma indirirken. Mannering'ler sık sık yurtdışına gidiyorlar, belki de bu yüzden fazla
aldırmıyorlar. Üstelik çevrelerini çağa uydurma konusunda da fazla iddialı değiller, tabiî evlerini temiz tutuyorlar, ama pek bir şey değiştirmediler. O odada yatıyorlar, bilmem anlatabildim mi? Bize baktı. Yani, cesetlerin bulunduğu odada. Orada yatmak istemezdim. - Hayır hayır, biz de istemezdik, diye mırıldandık. - Yedi yıl önce geldiğimizde, burada hiçbir şey yapılmamıştı. Burası herhalde Roper'ın oturduğu zamanki gibiydi. Bodrum katında çok yaşlı bir kadın vardı, otuz yaşından beri buradaymış, zaten burada da öldü, hayatı boyunca tek bir kat boya bile sürmediğinden eminim. En azından bodrumun boya yüzü görmediği belliydi. Maria Hyde'ın mutfağını değiştirmemişti, biz geldiğimizde etraf karafatma kaynıyordu. Öte tarafta, dolaptan biraz küçük bir oda vardı, zavallı hizmetçinin yattığı oda. Kiler bölümü bu taraftaydı, bahçe kapısına yakın; inanır mısınız eski çamaşır kazanı bile yerinde duruyordu, tahta kapaklı, taştan ve alçıdan yapılmış korkunç bir şey. Emlakçı çamaşır kazanının da mutfak tezgâhı gibi koleksiyoncu malzemesi olduğunu söyledi, ama her yeri yıktırdık. Her şeyi değiştirip genişlettik, ferahlattık, yani eskiden neye benzediğini tahmin etmeniz güç. Yere kadar uzanan pencere, Poggenpohl mutfağın taş döşeli ve duvarlı bir bahçeye açılmasını sağlıyordu. Niyeti bozuk bir kedi, defne ağaçlarının arasında, balık dolu bir havuzun kenarında oturuyordu. Sadece üç metre yüksekliğindeki bahçe duvarları eskisi gibiydi, kahverengi tuğlaları artık yakılması yasak ateşin isinden kararmıştı. Polisin ekmek bıçağını bulduğu yerde şimdi etrafı alçak bir taş duvarla çevrilmiş, içinde cüce çamların bulunduğu bir tarh görünüyordu. Kafam Edith'le doluydu, ama kadının da dediği gibi Edith'i bu mutfakta düşünmek, hizmetçi etrafta iş yaparken masanın başına oturmuş, yulaf ezmesini yerken göz önüne getirmek imkânsızdı. Mutfakta dışarıya açılan bir yan pencere olmuş olabilirdi, ama mutfağı o günkü haliyle canlandırmak zordu. Kahvaltıyı gaz lambası ışığında yemiş olabilirlerdi çünkü temmuzda bile evin bu katına güneşin girmesi neredeyse imkânsızdı. Birinci kata çıkmadan önce merdivenlerin dibinde durdum, Mrs. Curtis'i kendi kapısının ardında bırakmış olmanın rahatlığıyla, Edith'i bu dünyada son görüldüğü anda, merdivenlerden çıkarken, kısa bacaklarına çok yüksek gelen hamaklardan tırmanırken ve yukarıdaki dönemeçte gözden kaybolmak üzereyken düşündük. Merdivenleri yarılamıştık ki, yan dairenin sahibi gelişimizi duydu ve sahanlığa çıktı. - Onu bu saatte göremezsiniz, dedi. Cary kimi göremeyeceğimizi sordu. Edith'i.
Söylediklerinin üzerimizdeki etkisi, belki de gözlerimizin açılması onu keyiflendirmişe benziyordu. - Sadece bir şaka, hanımlar. Bu kadar korkmayın. On yıldan beri buradayım, ama onu daha hiç görmedim. - Bir hayalet? - Öyle diyorlar. Yukarıdaki kadın, Mrs. Mannering onu bir kere gördüğüne yemin ediyor. "Bardağına biraz daha su koymalısın" dedim. "Saçmalama" dedi, "Đçki içmediğimi
Eski tren istasyonlarını anımsatan.biliyorsun. sadece bir zamanlar tanıdığım biri olmuştu. Artık Daniel'ın. birilerinin sevgilisi. Cary 'nin koluna girdim. Şaşırmadı. o anda da eski dostluğumuzun yeniden başladığını anladım. bambaşkaydı. pub samoda olduğunu sandığı fotoğraflara benzer sepya resimler asılmıştı.Sonra ne oldu? dedi Carry. Bir üst kat. ama hava karardıktan sonra hole yalnız çıkamıyor. bu hayalet hikâyesinin sıkıcı hayatının en heyecanlı macerası olarak alan yaşlı bir adam. Bir çığlık attı. . muhtemelen yüz yıl önce yaşamış. burada pek bir şey değişmemişti. Eski görüntü ve eşyalar bilerek isteyerek korunmuş. bir zamanlar. Curris de bir şeyler gördüğünü söylüyor. eski kâğıt ve bayat hava kokuyordu. Curtis haklıydı. Tablo askıları hâlâ yerindeydi. "olay" da önemsizdi. Portrelerin Mannering'lerin büyüklerine adandığından eminim. geceyarısından az önce. Mannering'ler evlerini yüzyıl sonu döküntü. bir daha da görünmedi. Yine de ressam fırçasından çıkmış tabloların aksine. Cary'nin kulağıma fısıldadığına göre üçüncü katın temizliğinden. sanki Florence Fisher'in paspasıyla gelip tozunu almasını bekler gibiydi. hiç olmazsa kopyaları yapılmıştı. Ona karşı sıcak bir şeyler duyup onun adına sevindim. Birlikte yaşlı adamın dairesine. ama o dönemde evin üçüncü katında meyve ve çiçek kabartmalı duvar kâğıdı kullanıldığını sanmıyorum. Bu hikâyeyi daha önce onlarca kez anlattığı ve artık ezbere söylediği belliydi. . Duyduklarının ona dizisi için bir sürü yeni fikir verdiğini görebiliyordum. Masa lambaları yerine elektriğe döndürülmüş gaz lambaları kullanılmış. basamakları tırmanan çocuğu gördüm.Fazla bir şey olmadı. Her yerde kullanılan kızıl kadife. Her yerde ince bir toz tabakası vardı. Hayalet hikâyesinin belkemiğimi ürperttiğini sandığından eminim. Pencereler çift camla kapatılmış. Mr. Edith'in yatak odasına girdik. Daniel artık bir gölgeye dönüşmüş. kafamı kaldırdığımda. Tek başına yaşayan. Merdivenlerin dibindeydim. dedi. Sonra Mrs. çünkü artık Paul vardı. ama sizinle kolkola girmekten memnun olan insanların göstereceği sıcak ve güzel bir hareket yaptı. Elimi dayadığım dirseğini beline bastırdı. burada geçmişten en ufak bir iz bile kalmamasından gururlandığı açıktı. sanat eseri olmak iddiasında çerçeveler içinde. kime ait olduklarını bildiklerini de sanmıyorum. Bütün bunlar tam da Cary'nin aradığı şeydi. Geçen gece. Mr." Onu merdivenlerde gördüm. annesi ya . duvarlar da şeftali renginde güllerle süslü bir duvar kağıdıyla örtülmüştü. Örneğin. aydınlık sanki on dokuzuncu yüzyıl kaynaklarından geliyormuş gibi düzenlenmişti. Daniel'ın anılarının ya da Cary'nin Daniel'ı elimden almış olmasının bir önemi yoktu. Mannering onu bir başka yerde bir daha gördü. eve dönerken. koluna yapışmadıkça üzerinde kaymadan oturmanın imkânsız olduğu bir at kılı kanepe vardı. avizelere de kesme camdan. Dönemeçte kayboldu. alt kattaki Mrs. bu portrelerin gerçek kişilere. Bütün bu olaylarda Cary'nin oynadığı rol çok önemli değildi. kocası-karısı. gaz lambası şişelerine benzer şişeler yerleştirilmişti. birkaç da Edward Dönemi güzel parçayla doldurmuştu. tüm ışıklandırma. neden çığlık attığını kimseye söylemiyor. Bütün daire uzun süre kapalı kalan her yer gibi silkelenmemiş tozlu kumaş. herhalde bir eskici dükkânından düzineyle salmış olmalılar. Wagstaff gülümseyerek bize bakıyordu. Anlaşılan Mannering'ler bu kadarcık bir değişiklik yapmaya haklan olduğunu düşünmüşlerdi. Mrs. Tüm duvarlara. Wagstaff sorumluydu.
Kadın fotoğrafları çok beğendi. Yoksa onu tanıyor musunuz? Demek Swanny ile Gordon ve Aubrey'nin geldikleri yer burasıydı. öfkeyle ya da aldırmazlıkla karşıladıklarını düşünmek heyecan verici. O da portreleri eğlenceli buluyordu. eğlenceli buldukları için yapmışlardır. saçlarını böyle yaptırarak güzel olduklarını mı sanıyorlardı? Evden çıktığımızda Cary. "Đki yıl kadar önce yaşlı bir hanımla iki genç buraya gelip daireyi gezdiler.Uzun. Daireyi tepetakla kullanmalarının başka bir açıklaması olabilir miydi? Oturma odalarını. Ward-Carpenter yazısındaki fotoğraflar olağanüstü büyütülmüş. hanımların bugün pek kullanmadıkları şapkalardan. çok zayıf. Fotoğrafları almak istiyordu ama buna benim karar veremeyeceğimi söyledim. Đnsanları çoğunun böyle şeyleri eğlenceli bulup bulmayacağını merak etmeye başladım. konforu korkunçluğa feda eden nasıl bir insandır? Bundan sıkılmazlar mı? Peki. Mr. . yaldızlı ve süslü çerçevelere konulmuştu. kuşkusuz Lizzie'nin cesedinin bulunduğu yatağın bir kopyasıydı ve üzerinde beyaz pamuklu bir örtü vardı.Bu ikisinin kim olduğunu bileceksiniz. Cary'yle birbirimize baktık. zamanlarının çoğunu yurtdışında geçiliyorlardı. Yüzünü buruşturdu. Kıkırdamaya başladı. Mannering'lerin pirinç yatağı." . "Anlıyorsunuz ya. kuşkulanmakta da haklıydı. iyi.Yaşlı kadın nasıl biriydi? Bana kuşkuyla baktı. "Bu değişik adam" ya da "Bu ilginç kadın da kim?" diye sormalarına neden olursunuz. sonra ne yaparlar? Görüldüğü kadarıyla Mannering'ler bundan sıkılmıyordu. sıkılmazlarsa. Mannering'e söylememi istediler. parmağının ucunu şakağına vurarak "Biraz böyleydi" dedi. çevrelerini alaya alan insanlara güvenmediğini söyledi. Sizin kopyanızı satın alıp duvarlarına asanlar. Pençelere koyu pembe perdeler ve tüller asılıydı.Sizi nasıl bulmuş? . döndüklerinde sorarım. Roper'ların yaşadığı eve gelmişlerdi. benim sandığım gibi Lavender Grove değil. Öte yandan da. orijinal değil. ben de 'Tabiî söylerim' dedim. Sonra söyledikleri merakımı hemen giderdi. yaklaşık bir yüzyıl sonra. ve Mrs. sizi güzel.da babasına ait olduğunu. büyük mağazaların aydınlatma bölümlerinde binlercesine rastlanan taklitlerinden . Şimdi buradaydılar. Mr. Sormadım Söylediklerini fazla ciddiye alamayacağımı düşündüm". Çevresini "eğlenceli" eşyayla dolduran. Wagstaff çerçeveli portreleri gösteriyordu. Maria Hyde'ın kapadığı kata taşımışlardı. yanında da Lizzie'ninki. "Elbiselerine. zeki ya da çarpıcı olduğunuz için değil. Buraya. onların resim çektirmek için bir yerlere gidip oturduklarını. Başında bir şapka vardı. kuşkulu da olsa bir ölümsüzlüğe ulaşmışlardı. Belki de her geri döndüklerinde. Resimden bakıp insanları tahrik eder. eğlence onlar için yeniden başlıyor gibiydi. Cinayetin orada işlendiğini düşünerek yatak odalarını en "eğlenceli" yer yapmaları fikrini kabul etmek güçtü. Yatağın her iki yanındaki komodinin üzerinde nilüfer şeklinde birer art Nouveau lamba vardı. çıkan sonucu sevinçle. güzeli eğlenceliye. Duvarda Roper'ın portresi vardı. saçlarına bakın!" Peki böyle giyinerek. .
anlaşılan." .Hoşuna gitti mi? . . Eğer tasarıyı gerçekleştirmeye karar verirsek.Đstersen. kendisini ya da şirketini bağlamaktan kaçınmasını hayranlıkla izledim. Edith'in tırmana tırmana bitiremediği basamakları indik. yaşlı kadını ölmeden önce çocuğu daha güvenli bir yere götürmeye çabalarken gözümün önünde canlandırmaya çalıştım. ama birdenbire o sokağa gitmek istemediğimi hissettim. Canlıların hayaletinin olamayacağını. ben de "Neden olmasın" dedim. o eve de gideriz. gençlerden birinden yardım istemek zorunda kaldı. ama dışından bakmayı düşündüğünü söylersin. sokakta Cary'yle görmesini istemedim. Mrs. sizinle mutlaka temasa geçeriz. .. mafsallarının ağrıdığını söyledi. Bu yanını.Ön kapıya gelmiş. dairesini belirsiz bir süre kullanmak üzere hemen orada haftada 500 pound'luk bir öneride bulunmamasından düş kırıklığına uğradı. Cary'nin baskıya direnmesini.Bana inanmadı. Nereye kadar ulaştığını kimse bilmiyor. Belki de sadece birinci kata erişti. saçlara bakar bir halde düşünüp acıdım. kendi çizgileriyle fotoğraflar arasında bir benzerlik arar. Merdivenlerde biraz zorlandı. Onu şimdi durduğumuz yerde canlandırarak. ara sıra gelip daireyi gezmek isteyen insanlara bu hikâyeyi anlattığı belliydi. Paul evdeyken bizi görebilirdi. korkunçtu. çok değiştirilmiş" dedi.Öbür ev nerede? Paul'ün oturduğu sokakta. gözlere. . Mr. dostlarımızın meslek hayatları hakkında ne kadar az şey bildiğimizi. çalışan insanlar olarak nasıl davrandıklarını bilmediğimizi düşündüm. Curtis de yukarıya göndermiş. Onlara neden sahip olmak istediğini anlamak güç değil. Aklıma gelen. . Wagstaff Cary'nin. Middleton Sokağı'ndaydı. Đnsanlar ara sıra gelip daireyi gezmek isterler. solmuş.Daha kararlaştırılmış bir şey yok. Mr. ondan sonra? Açık pencereden düşmüş olabilir miydi? O zaman. 'Tabiî anlattım. terbiyeli terbiyeli gülümsemesine karşın boyun eğmeyen yanını daha önce hiç görmemiştim. Sana içini gösteremem çünkü ev sahiplerine haber vermedim. kendi odasına gitti. O akşam buluşmak üzere sözleşmiştik. Hoşuna gideceğini düşündüm" Holiday Palace'ta yerdeki kahverengi lekeyi gösterip Ilizzio'nun ölürken kaybettiği kan olduğunu söyleyen rehberler gibi. "Üst katı görebilir miyim?" dedi.gülümsedi. onu kaldırımda bulan biri haber vermez miydi? Belki de bir üst kata çıkmıştı. Swanny o fotoğrafların anne ve babasına ait olduğunu sanıyordu. burunlara. "Ona hayalet hikâyesini anlattınız mı? " . Resimleri alamamıştı. Cumartesiydi. "O yatak odası olabilecek en yanlış yerde. arkadaşlarımızın. Edith'in de hayatta olduğunu söyledi. peki. Mannering'lere göre bunun pek bir sakıncası yok. Kapı kapanıp biz merdivenlerden inerken bana "Burası hiç olmaz. yine de beni dışarda. bulanık fotoğrafların içinden gülümsemeden bakan kahverengileşmiş yüzlerdeki ağızlara. Ona söylemedim. Wagstaff onu ciddiye bile almamıştı. Anneannesinin daha ölmediği bir senaryo kurmaya çalıştım.
Belki de çok dürüst insan izlenimi bıraktı ya da belki çocuğu öldürmesi için hiç bir neden yoktu. . Hackney insanın her gün gidebildiği bir yer değil. akşamın beşinde yatağa girdi. . Nişanlı olduğu o adamla evlenmedi. Neden öldürsün? Aradan geçen bunca zamana rağmen. hepsinin hasta olması gerekirdi. Fırsattan yararlanalım. . istersen bakabilirsin ama fazla bir şey anlatmıyor. Sumner adlı bir ailenin evinde çalışıyordu. ahlaksız davranışlardan en beteri olarak görülüyordu. Lizzie Roper ve Florence Fisher. Eğer yanılmıyorsam. Uzak değil. ya bir seferde iki ya da üç fincan çay içtiyse? Florence'ın şeker kullanmadığını.. Zaten geldik bile.Hep Florence'ın o hastalık hikâyesini fazla abarttığını düşündüm. görmem şart değil. Anlaşılan fazla dozda alınca insanın midesini bulandırıp uyutuyor. dedim.Bunu ben de düşündüm.Cary. Bütün cevaplan bilemiyorum. . . hâlâ insanları güçlü ve güvenilir biri olarak etkiliyor. . Lizzie'nin bazen bir fincan çaya üç kaşık şeker koyduğunu söylüyordu. hidrobromidle uyutulmadığını söyledim. Hayatta olup olmadığını sordum. Onlara ne oldu? Bulaşıcı bir hastalık mı? Bunu kimse araştırdı mı? . aslında sorunun kalbine inmişti. hastalanan Florence'tı. Ann.Hayır hayır. Maria Hyde. Kalp krizinden öldü. Hiç evlenmedi. Uzaktan bir yeğeni. Lizzie hastalığı her neyse. ama bunu mahkemede söyleyemedi. Duruşmada tanık olarak dinlendiği sırada Stamford Hill'de.Polis hiç Florence Fisher'ın Edith'i ortadan kaldırmış. Üstelik Roper karısının ne dozda ilaç alacağını hiçbir zaman bilemezdi. Yüz yaşını geçmiş olurdu. Roper'ın verdiği hidrobromidle uyutulmuştu. öyle değil mi? Florence. Tabiî Lizzie. .Tepsiyi yukarı çıkarmayıp Maria'nın eline tutuşturması şaşırtıcı değil mi? Anlaşılan Maria daha o günün sabahında bir kalp krizi geçirmişti. ki genellikle yanılıyorum. Yürüyerek bile gidebiliriz. hafızam bugünlerde elekten de beter. Dizi konusunda bir sürü araştırma yaptırdık.Güç olurdu. . ev sahiplerinin evden gittiklerini görür görmez o da işten kaçtı. . Ertesi gün. olabileceğinden kuşkulanmadı mı? Onu sorguya çekmedi mi? Edith'i hayatta gören son insan olmasına rağmen. Bence gerçekte. Tate-Memling evde çalışan biri olarak bütün bir hafta boyunca temizlemek için üst katlara çıkmayıp ne yaptığını sorarken.Maria'nın derdinin ne olduğunu biliyoruz. . hiç kimse ondan kuşkulanılmadı. Florence hakkında koca bir dosyamız var. Bu fikirden hoşlandım. Ann. . neden evlenmediğini kimse bilmiyor.Bence gidelim. ama anladığım kadarıyla polis Fisher'dan hiç şüphelenmedi. Peki.O zamana kadar düzeldi. yani ben bile yürüyerek gidebilirim. 1971'de öldü.Ona ne olduğunu merak ediyorum.Florence Fisher'a mı? Sana birazını anlatabilirim. 1905 yılında yatılı bir hizmetçinin işten nefret ettiğini itiraf edip işten kaçtığını söylemesi.
ablasının torunu bir kız var, ama onun tek anlattığı, senin de düşünebileceğin gibi övücü şeyler, teyzesinin ne kadar iyi bir insan olduğu, başkalarını ne çok düşündüğü, falan. Hizmetçiliği hayatı boyunca sürdürmedi. Bir şekilde bir tütüncü dükkânı kuracak kadar para biriktirdi ve yıllarca bu dükkânı işletti. Gönüllü Kadınlar Birliği'nde oldukça yüksek yerlere geldi, Clovenford markisiyle resmi bile çekildi. Bana resmi yeğeni gösterdi. Bütün bu hikâyenin içinde ilginç olan tek bir şey var: Lady Clovenford'un kayınpederi, ilk Clovenford markisiydi ve bu ilk Clovenford markisi daha önce Roper'ı yargılayan, daha sonra adalet bakanı olan Tate-Memling'di. - Acaba Florence resmi çektirirken bunu biliyor muydu? Derin bir nefes aldım, köşedeki evi gösterdim. Arkadaşım Paul burada oturuyor.
Cary küçük bir çığlık attı. - Aman Ann, kapalı bir kutusun! Neden söylemedin? Gidip tanışabilir miyim? Eve girip bize kahve ikram etmesini isteyelim mi? Bir kahveye ihtiyacım var, senin yok mu? Okullu kızlar gibi. Erkek arkadaşın burada mı oturuyor? Ona bir bakabilir miyim? - Nerede şu ev? dedim. Đstemeye istemeye beni evin önüne götürdü. Karşısına dikildiğimizde Paul'ün bizi görüp görmediğini düşünüyordum. Evin üç katı, bir de bodrumu vardı, ama bunu dışında Devon Villaya hiç de benzemiyordu. Daha yeniydi, daha az zarifti, birçok evin bir arada yapıldığı bir döneme ait, 1890larda yapılan birçok evin ortak özelliği olan oransız boyutlar burada da göze çarpıyordu. Ucuz ve çirkindi, kalın tuğladan yapılmıştı. Yine de bu evin biraz önce gezdiğimiz eve kıyasla Maria Hyde'a daha uygun olacağı açıktı. Arkamıza döndük. Paul bizi görmüş, ön bahçeye çıkmıştı - Ne kadar yakışıklı, değil mi? dedi Cary. Kahkaha attım. - Sana da ne oluyor? Đşte bunu alamayacaksın, dedim, onu Paul'le tanıştırdım, eve girdik.
Yirmi üçüncü bölüm
Bu kez, Cary'nin yeni sevgilimi de çalması söz konusu bile değildi. Paul sonra bana sıkılarak da olsa, Cary'den hiç de hoşlanmamasına üzülmeyeceğimi umduğunu söyledi. Beni daha az sevindirense, günlüklerle daha fazla uğraşmayı reddettiğini söylemesi oldu. "Reddetmek" biraz abartılı olabilir. Fazla istekli olmadığını söylemek daha yerinde olur. Roper duruşması konusunda konuşmaktan, Ward-Carpenter ve Mockridge kitaplarını okumaktan mutluydu, hatta Ünlü Đngiliz Davaları dizisinden benim için duruşmanın bütün zabıtlarını da çıkarmıştı. Bu dizi Senato Kütüphanesi'nde bulunuyordu, oraya ulaşması güç olmamıştı. Edith'in kaderi hakkında düşünmekten, eğer hayatta kalmış olsa başına neler geleceği konusunda fikir üretmekten de hoşlanıyordu. Ama başlangıçta onu heyecanlandıran günlüklerle işini tamamlamış, onları bir kenara bırakmış gibiydi. Günlüklerden bahsetmenin onu sanki rahatsız ettiği duygusuna kapıldım. Benden ödünç aldığı defterleri tekbir yorum yapmadan geri verdi, ona belki de 1920 ve 1930'lu yılların defterlerine bakmak isteyebileceğini söylediğinde kafasını sallayıp konuyu değiştirdi. Eğer günlükler bir aile büyüğünün bana bıraktığı notlar olsaydı, isteksizliğini anlardım. Birine âşık olmak ve onunla yeni bir ilişkiye başlamak, her şeyi paylaşmak anlamına gelmez. Ne de olsa Paul golf oynuyordu, Paul satranç da oynuyordu, bu faaliyetlerden hiçbiriyle fazla ilgilendiğimi söyleyemezdim. Ancak benim günlüklerin bir aile varlığı dışında, dolapta saklanacak bir miras ötesinde de anlamı vardı. Onların yayıncısı olmuş Swanny'nin görevi artık benim omuzlarımdaydı. Giderek daha az yazar araştırması yapıyordum, Swanny'nin ölümünden bir yıl sonra da başkalarının adına çalışmaya son verdim Günlükler Swanny'nin tersine, hayatımın tek amacı değildi, yine de önemli bir yer tutmaları kaçınılmaz oldu. Swanny'nin zamanında yaptığı her iş artık bana kalmıştı yayıncılarla yeni baskıları görüşmek, kartona basılacak kapakların formatlarını onaylamak, yabancı ülkelerdeki satışları değerlendirmek, resimlere karar vermek ve daha bir sürü şeyle benim ilgilenmem gerekiyordu. Bir sonraki yıl 1935-1944 dönemini kapsayan günlükleri yayımlamayı kararlaştırmıştık, üstelik bunu Đngiliz yayıncılar ile Gyldendal'e aynı zamanda yaptırmayı düşünüyorduk. Yapacak çok işim vardı ve herkes gibi ben de bazen yaptıklarımı en yakınımdaki erkekle paylaşmak istiyordum. Çok sıcak, çok heyecanlı, paylaşımda çok cömert olan Paul, her seferinde beni nazikçe reddetti. Her zaman terbiyeli, her zaman düşünceliydi, ama ne olursa olsun o günlüklerden bahsetmek istemiyordu. Defterlerin onu sıktığı sonucuna vardım. "Bu da belki doğaldır", diye düşündüm. Günlükler çok iyi tanıdığım biri tarafından yazılmamış olsaydı, çok iyi tanıdıklarımdan söz etmeseydi, ben de sıkılır mıydım? Ama diğer taraftan, kitapları satın alıp okuyan milyonları sıkmıyordu. Paul'e günlüklerden söz etmeye son verdim. Bana sık sık o gün ne yaptığımı sorduğu, benim de normal bir ev kadını hayatı yaşamayıp alışverişe çıkmadığım, arkadaşlarımla gündüz görüşmediğim düşünülürse, cevap vermekte ne kadar zorlandığım anlaşılacaktır. Gerçekten de bütün gün yayımlanacak günlüklerle ilgileniyordum. Bunun böyle sürüp gitmesini kabullenemedim, hemen Paul'le konuştum. Biraz tereddüt ettikten sonra nasıl olup da on dokuz yaşındaki insanlara Danimarka edebiyatı öğretmeye başladığını öğrenmek istemediğimi düşündüğünü söyledim. - Bilmiyorum, dedim. Değişik ya da eğlenceliyse ben de yapardım sanırım.
- Beni ilgilendiren değişiklikti, hiç de eğlenceli değil. - Doğru. Margrethe'yle ya da Swanny'nin yayıncısıyla günlükler hakkında konuşurken çok değişik, bazen de şaşırtıcı şeyler oluyor. - Anlat, dedi, ama sadece iyiliğinden dediğini biliyorum. Yüz ifadesi, sıkıntı ya da boşvermişlikten çok, üzüntü gösterince anlatmamı kestim. Evet üzüntülü, neden olduğunu hiç bilmeyeceğim. Aslında görmeliydim, nedeni yukarda gözlerimin içine bakıyordu, ama göremedim. Ben erkeklerinin kendisini ailesine tanıştırmasını bekleyen kadınlardan değilim, özellikle de bu yaşta, ellinci yaş günüm yaklaşırken. Üstelik Paul de bunu hiç önermedi. Annesini görmeye gitti, bana gittiğini söyleyip annesiyle ilgili bir iki yorum yaptı, nasıl olduğunu, neler yaptığını anlattı, ama hiç benim de kendisiyle gelmek isteyip istemeyeceğimi sormadı. Aslında gerçek anlamda birlikte yaşamıyorduk. Öyle sanıyorum ki toplumumuzda, sürekli ilişkilerde sosyologların pek de dikkatini çekmeyen bir engel var; insanlar evlerini seviyor, bu evler için bir sürü para harcamışlar, çiftlerden hangisine sevdiği evinden ayrılıp boşaltması söylenecek? Bu sadece bir para konusu da değil. Çiftlerden biri Dulwich'te oturup Brondesbury'de yaşamanın fikrine bile karşı olabilir, oysa karşısındaki nehrin güney kıyısına taşınmayı aklından bile geçirmez. Paul Hackney'deki evini çok seviyordu, benimse Hampstead ve çevresinde iki ayrı yerim vardı. Hangimiz fedakârlık yapacaktık? Her neyse, işi dairemi satışa çıkarmaya kadar vardırdımsa da, bebek evi dışında hiçbir eşyamı taşımadım. Artık Willow Caddesi'nde Padanaram'ın kendine alt yeni bir odası vardı. Nakliye kamyonu onu Hampstead'e taşımak üzere tem da Margrethe Cooper'ın bana yeni çevirisini gösterdiği, aslı Padanaram'ın otuzlu yılların başında nasıl satıldığını okuduğum gün geldi. Zamanımın büyük bölümünü Swanny'nin evinde geçiriyordum, birbirimize gidip kalmamıza, hafta sonlarını ya onun ya da benim evimde geçirmemize rağmen, Paul Hackney'deki evinden ayrılmayı düşünmüyordu. Her ikimizin de evlerini satıp birlikte yeni bir yer almamız en uygunu olurdu, ama Willow Caddesi'ni sevmeye başlamıştım. O da evini seviyordu, arada sırada da satmaktan söz ediyordu. Onu durdurmamın ya da en azından cesaretlendirmememin nedeni, günümün önemli bir bölümünü işten sıkılan (ya da üzülüp umutsuzluğa kapılan) bir adamla birlikte yaşamaktan çekinmemdi.
Cary senaryo yazacak birini buldu, yazılan senaryoyu beğendi, bir yönetmen bulup günümüz modasına uygun olarak sadece Roper olarak adlandırılacak dizinin çekim hazırlıklarına başladı. Dizi pazartesi, salı ve çarşamba günleri yayınlanacak üç bölümden oluşacaktı. Dizi Paul'ün sokağındaki evde çekilecekti, Cary altı kişinin üç ay boyunca çalışarak evin tüm ayrıntılarını o döneme uygun olarak değiştirdiklerini söyledi. Evlerini ya eski durumunda geri alacak ya da isterlerse 1905 stiline uygun döşenmiş bir eve sahip olacak kişiler, Avustralya'daki oğullarının yanına, uzun bir tatile gittiler. Paul'le birlikte, Roper'ın para kutusunu almak için geri geldiği sahnenin çekimlerini izledik. Bir pazar sabahıydı, çok erkendi, hafta sonunu onun evinde geçiriyordum. Kaldırım kenarları genellikle park edilmiş otomobillerle dolu olan Middleton Sokağı boşaltılmış, kapının önüne fazla iri bir atın çektiği
zarif bir araba yanaştırılmıştı. Daha güzel bir at bulamamışlar. Karşı kaldırımda küçük bir meraklı kalabalığı toplandı, Paul'le birlikte yatak odalarından birinden de aynı şeyleri görebileceğimizi düşündük. Roper rolünü oynayan aktör fotoğraftaki Roper'a çok benziyordu, hatta Abraham Lincoln'e Alfred'den daha da çok benzediği kesindi. Onun arabadan çıkıp merdivenleri on beş kere tırmanmasına rağmen yönetmeni tatmin edemediğini görünce, izlemekten vazgeçip kahvaltıya oturmaya karar verdik. Dizinin çekimleri sekiz hafta sürdü, bittiğinde de Cary son derecede güzel tanıtım malzemesi çıkardı. Bunların arasında en önemlisi, kuşe kâğıda basılmış dört sayfalı renkli bir broşürdü, sayfalardan çoğunu diziden fotoğraflar kaplıyordu, en son sayfanın bir bölümünde oyuncuların kim olduklarını, ne yaptıklarını, hangi rolde oynadıklarını anlatan Cary ile dizinin yönetmeni Miles Sinclair'e övgüler yağdıran bir çerçeve vardı. Broşürde Roper ile Lizzie'nin ve Lizzie Hyde'ın birlikte fotoğrafları da görülüyordu. Bir diğer fotoğrafta Edith merdivenleri tırmanırken, başka birinde de Florance mutfakta çalışırken görülüyordu. Bir de rol alanlar vardı. Bütün bunları, daha sonra önemli olacağı için anlatıyorum. Broşürün amacı yabancı ülkelerdeki satışı artırmaktı. Avustralya ve Yeni Zelanda'ya, Kanada ve Amerika'ya gönderildi, sonuçta Cary yapımını bütün dünyaya sattı. Bir diğer olay da çok daha kişisel bir tepkiydi. Cary, Lisa Waring adlı bir Amerikalıdan önce bir mektup, da bir telefon aldığını anlattı. Kadın Los Angeles'taki bir televizyon kuruluşunda çalışıyordu, kadının ya da çalıştığı bölümün görevi, kablo üzerinden yayınlanmak üzere yabancı (özellikle de Đngiliz) yapımlar seçmekti. Şu aralar hâlâ Kaliforniya'daydı, ama çok geçmeden Đngiltere'ye gelecekti. Lisa Waring'in Roper tanıtım broşüründe gördüğü bir isim, baba tarafından büyük dedesinin adıydı, ama bu ada başka bir yerde rastlamamıştı. Ailesinin baba tarafının atalarını bulmak için yaptığı araştırmalar, o adamdan ötesine ulaşamadığı için sonuçsuz kalmıştı. - Hangi adam? dedim. Söylemiyor. Sır dolu bir durum, ama göreceksin önemsiz bir şey çıkacak.
- Senden ne yapmanı bekliyor? - Gelip benimle konuşmak, elindeki bazı kâğıtları göstermek istiyor. Paul böyle bir şeyi beklediğini, gerçek hayattan alınma bir öykünün televizyona uyarlandığında, hep buna benzer durumlarla karşılaşıldığını söyledi, Roper yayınlandığında, buna benzer çok daha fazla şey olacaktı. - Ona yardımcı olabileceğimi sanmıyorum, dedi Cary. Eğer büyükdedesinin adı Roper'sa bu sadece Arthur olabilir. Öteki kardeşlerin ya çocuğu yoktu ya da çocukları Birinci Dünya Savaşı'nda Edward gibi genç öldüler. Arthur'un iki kardeşi vardı, belki de onlardan biri kadının büyükannesi. Anımda da yazıyor, kızları 1912 ve 1914'te doğmuş. "Kadının dedesi Roper olamaz, "dedi Paul, Roper sık rastlanan bir isim. Cary'yi iyi. tanırım, yüzü tüm duygularını yansıtır, birdenbire ciddileşmesinden ve dalgınlığından yaptığı dizinin geleceğinden endişelendiğini anladım. O kadının diziyi
tehlikeye atacak bir şey söylemesinden korkuyordu.
Birkaç gün sonra bana Roper'ın geçmişinde Lizzie'nin öldürülme şeklini ve nedenini açıklayabilecek bir şeyler olup olmadığını hep merak ettiğini anlattı. Herkes bir insanın gırtlağını tek bir hareketle kesemez. Normal insanlarda böyle bir arzuyu gemleyen ama Roper'da bulunmayan neydi? Böyle bir öldürme becerisini nerede ve nasıl edinmişti? Yani Lizzie'yi öldürmüşse. Eğer öldüren Roper'sa. Lisa Waring Cary'yle evinde ya da bürosunda, Cary'ye neresi uygunsa orada buluşmak istiyordu. Cary her zamanki abartılı tutumuyla benim de orada bulunmam için yalvardı. Geleceğimi söyledim, ancak Lisa Waring'den uzun zaman haber alınamayınca Amerikalının fikrini değiştirdiğini düşündüm. Belki de dikkat çekmek, birden önemli biri olmak için bir hikâye uydurmuştu. Belki de söylediği o televizyon kuruluşunda çalışmıyordu, tanıtım broşürünü orada çalışan bir arkadaşında görmüştü. Cary bunu araştırmış mıydı? Böyle bir araştırma güç olmasa gerekti. Cary araştırmadığını söyledi. Endişeli olduğunu biliyordum, ama Lisa Waring'in -eğer gerçekten böyle birisi varsa- bunu kötü niyetten ya da eğlenmek için yapmış olabileceğini söylediğimde canlandı, televizyon kuruluşuna telefon edip Lisa Waring'le konuşmak isteyeceğini söyledi. Cary'ye televizyonda çalışan bir kişiyle telefonda konuşmanın bile birçok kişi için heyecan verici olduğunu hatırlattım. Bu arada dairem sonunda satılmış, Willow Caddesi evim olmuştu. Gordon ve Aubrey sık sık gelen ziyaretçilerdi. Danimarka'daki araştırma gezilerinden dönmüşler, Gordon soyağacındaki boşluklardan çoğunu doldurmuştu. Westerby'leri 1780'lere Kastrup'ları da ondan elli yıl daha geriye kadar götürmeyi başarmıştı. Gyldendal yeni baskıların ilk sayfasında soyağacı fikrinden hoşlanmıştı, Đngiliz yayıncılar da neredeyse aynı derecede hevesli görünüyorlardı. Gordon'un artık tek sorunu Asta'nın büyük dedesinin kim olduğu, Frederick Teyze'nin büyükbabasının 1790'lı yıllarda kiminle evlendiği, Rasmus'un anneannesinin gayrimeşru bir çocuk olduğu konusundaki kuşkusunun doğru olup olmadığıydı. Tabii onu Devon Villa'ya ziyaretleri konusunda sorguya çektim, ama bana ilk seferde anlattıklarının ötesinde fazla bir şey bilmiyordu. Swanny bu konuda oldukça gizemli davranmıştı. O zaman da Swanny'nin kendilerinden bir şeyler sakladığı izlenimi edinmişlerdi. - Bize gittiğimiz evin Asta'nın evi olduğunu söyleyip inandırmaya çalışmadı, dedi Aubrey, tam öyle değil. Gittiğimiz evin kime ait olduğunu hiç söylemedi. - Sadece kendi ailesinin -yani benim kendi ailemin- burada oturmuş olduğunu ima etti, "annem ve babam" dedi. Gordon hayalet öyküsünü, Swanny'nin öyküden hoşlanmadığım hatırlıyordu. Đkinci kat benim olduğu kadar onun da sinirine dokunmuştu, ama ne duvardaki resimleri ne de Swanny'nin onları satın almak istediğini hatırlıyordu. Kim olduklarını sormadım, çünkü hiç ilgimi çekmediler. Sadece onların Asta ve Rasmus olmadığını biliyordum. Sonra ona ya da ikisine, Swanny'nin kim olduğunu bilmediğini anlattım. Başlangıçta Gordon sadece soyağacı için endişelendi. Swanny'nin adının yanına "evlatlık" yazmasının doğru olup
yeni komşum Mrs. hangi suçları işlediklerini bilemem. ben de ona öyle hitap ettim. önümdeki yazıyı baskı hataları ve anlatım yanlışlarını bulmak için okurken. bir zamanlar Cora Green'le aralarında su sızmadığı gerçeği de yazının iyiliği açısından unutulmuşa benziyordu. Dzerjinski. Green onun sevgilileri ve sevgililerinin yanındaki tutumu hakkında görüşlerini esirgemeye çaba göstermemişti. ondan kaynaklandığı kesindi. hatta geçmiş yayınlan için ne gibi güçlükler açacağını söyleyince vazgeçti. Merakım doğal olarak onunki kadar yoğun olamazdı. Adından da anlaşılacağı gibi bir yabancı olan Mr. eğer bunlara gerçek denilebilirse. kötü taraflarını değil. Öyleyse sana iyi şanslar. Maria Hyde'la arkadaşlık kurduğumu itiraf etmeliyim. kitapta Swanny'nin kim olduğu konusunda en ufak bir ipucu bile bulunmadığını biliyordum. Hackney'nin en beter yerinden. arkadaşı gibiydi. O günlerde. Aksi kanıtlanmadıkça insanların iyi olduğuna inananlardan biri olduğum için. Ben insanların iyi yanlarını görme temayülündeyimdir.olmayacağını sordu. Hyde ve Mrs. ama öldükten sonra. Lea Nehri'nin bataklığı olarak bilinen korkunç yerden geliyordu. tipik bir Westerby bakışıyla ve son derecede ciddi bir biçimde "Kim olduğunu bulacağım" dedi. son zamanlarda bir sürü skandala neden olan o kötü şöhretli aile Devon Villa'yı kendilerine mesken olarak seçtikleri güne kadar sakin ve saygıdeğer bir yerdi. Arthur Roper'ın anılarını hiç okumadan Cary'ye geri verdim. Bir çocuktan daha büyük olmayan ama evin hemen hemen bütün işini yapmakla görevli küçük hizmetçinin adı Florence'tı. basılı halini görmeden bir eserin ne olduğunu göremezsiniz. yasaya göre hakaret davası açamazdı. Maria ve Cora demeyi zorlatana kadar Mrs. Maria Hyde'ın üç kiracısı vardı: Mr. ama ona böyle bir şeyin günlüklerin gelecekteki. Günlüklerin Barış ve Savaş olarak adlandırılan yeni bölümü baskıya verilmişti. Daktiloyla yazılmış ya da kelime işlemciyle düzenlenip yazıcı çıkışı alınmış sayfalar aynı şey olamaz. Swanny hayattayken bu konuyla fazla ilgilenmemiştim. Margrethe Cooper'ın çevirisini okuduğumdan. birbirlerine ne kadar yakın olduklarını. Bildiğimiz tek şey. Hyde'ın kötü kaderli . Swanny'nin hangi kimliğe bürünmeye çalıştığını öğrendikten sonra merakım giderek artmıştı. Başını hafif sallayarak. o zaman için bile modası geçmiş olmalıydı. Çoğu yazarın da söylediği gibi. geçen yüzyılın son on yılında. Yakınlığımız birbirimize önadlarımızı. Cora Green'in 1905 sonbaharında Star'da yayımlanan yazısının ilgimi çekebileceğini söyledi. Green olarak kaldık. Lizzie Roper ölmüştü. Đlişkilerinin gerçekten ne olduğunu. bu nedenle Mrs. ikisinin aynı kişi olmadığıydı. okuduğumdan zevk almaya da çalıştım. 'Mrs. dedim. Miss Cottrell ve Mr. Ironsmith. Dzerjinski Mrs. Maria Hyde da ölmüştü. Tabiî yazıyı Cora Green kendisi yazmamıştı ama gerçeklerin.' olarak tanınıyordu. Cary Edith Roper'a ne olduğunu. Bu onurlu lakaba hak kazanmış mıydı? Tabiî ki araştırmadım. ben de yaklaşık on kişiyle birlikte ilk kopyaları düzeltmekle görevliydim. Asıl yazarın süslü ve görkemli bir üslubu vardı. Günlük düzeltme işine ara verip yazıyı okudum. Hyde'ın kiracısından çok. Ne var ki bir melek ya da bir azizin bile Mrs. Yine de aradığım buydu. ama benim için yeterince güçlüydü. ben de Swanny'nin kim olduğunu öğrenmeye çalışıyorduk. Roper'dan sonra. "Yaşadığımız sokak.
Miss Cottrell'in evden ayrılması Mrs. . Zaten talihsiz Mr. Miss Lizzie'nin isteksizce sürdürdüğü nişanlılığın onun ziyaretleri nedeniyle bozulduğunu duydum. Cary'nin. evin yaşanlarının kişisel görünümleri ve giyimlerini de ayrıntılarıyla tanımlamıştı. Hyde bana Lizzie'nin Mr. Hyde bir gün bana 'Lizzie'nin arkadaşı' adı altında. işinin başındaydı. Ne de olsa nişanlısı günün büyük bir bölümünde evden uzakta. Mrs. Okumaya devam ediyorum. Miss Lizzie'nin nişanlısına verdiği söz. mutfak ve çevresindeki karafatmalar ve böcekler âleminin saygıdeğer davetsiz misafirleri. Ironsmith'in Devon Villa'yı ziyaret etmesi gerekmiyordu o zaten orada kiracıydı. Middlemass en az elli yaşında. Devon Villa'daki yaşamı anlatan diğer değerli belgenin. Roper'ın ilk çocuğu ve oğlu bu ilginç evlilikten sadece altı ay sonra doğdu. Beatrice Cottrell'in anılarının nasıl kaybolduğu anlattığını hatırladım. Upton devraldı. Đskenderiye kütüphanesini kül eden yangında yanan bazı edebiyat klasiklerinden nasıl sadece başka eserlerde söz ediliyorsa. biraz talihsiz ama koşullar ve daha önce yaşananlar düşünüldüğünde haklı görülebilecek bir karar vermiş. Roper'ın Miss Lizzie'nin listesinde yeni bir ad olmaktan öteye gitmeyeceğini. Bir öğleden sonra tesadüfen karşılaştık. O günden sonra onu birçok kez gördüm. paltosunun yakasındaki kürkten ve altın topuzlu bastonundan da anlaşılacağı gibi varlıklı bir adamdı. Upton kısa sürede aynı zevkleri." Burada Devon Villa'da hüküm süren koşullar hakkında aynı görkemli ve yüksek ahlaklı üslupla yazılmış çok daha fazla ayrıntı vardı. Ben ve Mrs. bugüne kadar sürdü. Mr.Lizzie'nin Devon Villa'yı ziyaret eden beyefendilerle (daha değişik bir ad kullanmak gerekirdi) yaptıklarına iyi gözle bakması mümkün değildi. Roper'la evlenince çok rahatladım. Upton'dı. Cora Green bununla da yetinmemiş. "Miss Lizzie yeni kiracıyla. Bana evin içine düşmekte olduğu korkunç durumu anlatan da Mrs. Sokağımızdaki dedikodulara göre Miss Lizzie ya da yeni adıyla Mrs. Başlangıçta. diğer 'beyefendiler' Devon Villa'da görünmez oldu. Cottrell'in anılarına başka yazılarda da rastlanmaktadır. Cary British Museum'a da baş vurmuş. ve Mrs. Ironsmith kısa bir süre sonra da evden ayrıldı. Mr. Lizzie adamın verdiği. aynı genel hayat felsefesini paylaştığımızı gördük ve iyi bir dostluk kurduk. gerçekten de Mr. Bir gün Mrs. Miss Lizzie ona evin dışını gösterirken ben de evden çıkmış bulundum. oldukça ileri yaşlarda bir beyefendi olan Mr. beraberliklerinin amacının kilise ve devletçe onaylanmış uzun ve yasal bir ilişkiye dönüştürülmesinin tasarlanmadığını düşünmüştüm. Mr. ucuz bir metal üzerine yapıştırılmış cam parçacıklarından yapılmış. Upton'un gözüyle anlatılıyordu. Mr. Middlemass'ı tanıştırdı. Onun dairesini saygınlıkları konusunda kimsenin en ufak bir kuşku duyamayacağı bir çift. duvarlarda ve hatta yataklarda dolaşan 'canlılar'. Roper evlendiği zaman belli bir durumdaydı. onu başka beyefendilerin ziyaretlerini kabul etmekten alıkoymadı. Gerçekten de dostluğumuz o mahalledeki yasanımızın da ötesinde. ama bir sonuç alamamıştı. ama yine de aralarındaki ilişkiyi yaklaştırmak konusunda iyi niyet belirtisi olan yüzüğü gösterdi. Mr. Hyde'la aralarında geçen ve bu ayrılmaya neden olan şiddetli tartışma da Mrs. Ancak bu kez Miss Lizzie evlilikte kararlıydı. Çok üzüldüğümü söyleyemem. Ironsmith'le nişanlı olduğunu söyledi.
Başka bir evde uşak olarak çalışan biriyle evlenmek üzere nişanlanmıştı. Roper'ın uslandığını. Roper'ın arkadaşı 'Bert' olarak tanıştırdı. kimsenin söyleyecek bir sözü olamaz. bütün bu işlerde Mrs. Roper'la Devon villa'nın kapısının önündeki sohbetini duymamı önleyemezdim. O günlerde sık sık görülen bir diğer ziyaretçi de Cobb ya da Hobb. Cobb'a (ya da Hobb'a) bu kadar yaklaştırması. Roper'ın başka bir eski arkadaşıyla tanıştım. sadece duyduklarımdan kim olduğunu kesinlikle çıkaramazdım. Devon Villa'daki utanç verici durum karşısında orada daha fazla kalamadım o yılın kasım ayında talihim yaver gitti ve Stoke Newinoton'da kendime uygun bir yer buldum.ne var ki bu hayranların ardı arkası kesilmiyordu. Ona her zaman acıdım. taşıyamayacağı kadar çok ağır iş yüklendiğini görüp üzüldüm. Ironsmith'ten başkası değildi. Gazete sayfalarında Mrs. zavallı Miss Cottrell'in eşyasının kaldırıma atılmasıyla sonuçlandı. Roper çocuğun ilgisizlikten. gıdasızlıktan ve hatta isteyerek yapılmış kötülüklerden ölmesini engellemek için bir bakıcı tutmak zorunda kaldı. Yüzünü becerebildiği kadar topladı. sokakta Mr. O güne kadar nerede olduğunu bildiğimi iddia etmem yanlış olur. Üzülerek de olsa. daha sonra bir satıcıyla konuşmak için ön kapı merdivenlerini indiğimde ne kadar gayret gösterirsem göstereyim. Miss Cottrell'i evden ayrılmak zorunda bırakanın. Daha sonra ne bahane uydurulursa uydurulsun.Bütün bu olanlardan sonra Mrs. Roper kendim tutmayı başarmıştı. Mr. Çocuk henüz küçükken Mrs. onun Mrs. Kısaca söylemek gerekirse. O gün komşu evde korkunç bir tartışma oldu. gencin korktuğum gibi Mrs. Devon Villa'da kendi öz kızının çalıştığı o belirli evlerden birini işletiyordu. adamın beline sarılmasına izin vermesi anlaşılacak ya da kabul edilebilecek davranışlardan değildi. Sık sık bana açılıp genç yüreğinin derinliklerindeki sırları anlatırdı. adında başka bir gençti. çünkü son derece belirgin bir sömürge aksanıyla konuşuyordu. Middlemass'ın bir arabanın içinde Devon Villa'sının önünde görünmesi çok gecikmedi. Roper'ı London Fields'ta o adamla kol kola yürürken gördüğüm zaman ne kadar şaşırdığımı tahmin etmek kolay olacaktır. daha sonra benim yapacağım gibi bir konuşma olduğundan kuşkum yok. Roper'ın uzun süre yaşadığım evin hemen yanındakinde korkunç biçimde . nişanlısının efendileri Cary'de görkemli bir evin nimetlerinden yararlanıyorlardı. Roper karısının 1904 mayısında doğurduğu kızın babası olmadığından kesinlikle emindi. Kısa bir süre sonra. yakınlık gösterdiği kişi kocası olsa. Hyde'ın önemli bir rol oynadığı sonucuna varmak zorundayım. Bunu duyduğumda ve Devon Villa'nın bodrum katına indiğinde. yapacak bir şeyi kalmamıştı. ama o beni tanımamazlıktan gelmeyi tercih etti. bu tartışma sözlü ve fiziksel şiddete kadar vardırıldı. ancak aynı patika üzerinde birbirimize doğru yürüdüğümüz için. Mr. O gün beni görmemiş olmayı tercih edeceği açıktı. Roper'ın şehvete olan düşkünlüğü anlayışla karşılanabilir. Kızın asıl babası kim olduğunu bildiğimi iddia edemem. Ama yüzünü Mr. bu kocaman bir yalan olurdu. Onu daha önce görmeseydim. Bu kişi buradan birkaç yıl önce ayrılmış olan Mr. Onu görür görmez tanıdım. yeni bir çocuğun bakımını üstlenemeyecek kadar çok işle baş etmek zorundaydı. sadık ve bağlı bir eş ve anne olarak yaşamaya başladığını söylemekten ne kadar mutluluk duyardım! Ne yazık ki. Florence o evde. Roper'ın yeni bir hayranı değil de Florence'ın nişanlısı olduğunu öğrendiğimde çok rahatladım. Mrs. bunun sonucunda da taşındım. Ne kadar inanılmaz olsa da doğurduğu o sağlıklı oğlandan nefret ediyordu. yanındaki genci Mr. ağzında bir puro vardı. Mr. Mrs. Ekose bir palto ve geniş kenarlı şapkasıyla oldukça şıktı.
siyasetten. hatta Harry Amca'nın ne yiyip ne içtiğiyle doluydu. Benim aradığım bir esrarın anahtarıydı. evli birer insan olarak her ikisinin karşısında ahlakî bir yasak olmasıydı. kendi duygularıyla doluydu. asıl endişesi orta yaşlılıktı. dosttular. hatta aynı yatağı (altı aydan beri Paul'le birlikte kullandığımız yatak) paylaşmalarına rağmen onu yok saymayı başarıyordu. hemen hemen hiç aramamıştım. Uzun saatler hatta günler boyu kocasıyla hiç ilgilenmemeyi. Danimarka'da yaşayan bir aile dostu. Bunu anladığımda işine telefon edip özür dilemeyi. Bu konuda felsefe yapıp komik olmaya çalışmasına rağmen. Harry Amcanın ne dediği. Demek ki onun konuşmak istemediği konu buydu. "98 Numara"nın önüne neredeyse bir bomba düşmüştü. sonunda hep bu konuya dönmüştüm. British Museum'a. buna karşılık bağımsızlıktan. Gerçekten de Paul'e genel olarak günlüklerden değil. acilde yatıyordu. uluslararası olaylardan ve bedensel korkudan söz ediliyordu. başlangıçta bütün bunlarla son derece ilgilenen Paul'ün birdenbire neden Swanny'nin kimliğiyle ilgili her sözden kaçındığını düşündüm. 1955 ve 1967 arasında yazılan defterler henüz çevrilmemişti. Londra'nın öbür ucunda bir hastanede. Birçok konuda Swanny'nin mirasçısıydım. öyle demişti. Cevaplardan biri. tahminler yürütmeye çalıştım. bir arkadaşlığın tarihçesi değil. Yani Margrethe Cooper onları daha çevirmedi. ya derste ya da kendi bürosunda bir öğrenciyle görüşmededir." Asta'nın savaş yılları ve savaş öncesi yıllarla ilgili günlükleri 1925-1934 dönemine kıyasla çok daha fazla kendisiyle. Annesi çok hastaydı. Tabiî. Bütün ömrü boyunca yaşlı değildi. Harry Amca'yla eskisinden çok daha fazla birlikte oluyorlardı. Günlüklerle ilgili olarak ne söylemeye başlarsam başlayayım. O akşam buluşmayı da kararlaştırmamıştık. evlerin içi ve döşenmelerine daha az rastlanıyor. Bunun cevabı. aynı evi. sinemaya ya da tiyatroya gitmelerini engellemedi. evinde bir Yahudi sakladığı için Nazilerce kurşuna dizilmişti. yine de ilişkileri hiç cinselliğe dönüşmedi. Günlüklerdeki sayfalar Harry Amca'nın ne yaptığı. demek istiyorum. ne de aralarındaki toplumsal uçurum onların birlikte yürüyüşe çıkmalarını. Onu seviyordu. Ondan çok daha az heyecan duymakla birlikte. bu akşam da doktorlardan biriyle görüşecek ve annesinin durumunu öğrenmeye çalışacaktı. diyelim inanılmaz bir rastlantı sonucu öğrense de bana söylemez miydi? Son günlükler. kesinlikle nedenini bilmediğim bir konu hakkında her zaman yaptığıma başvurdum. Harry Amca'nın da ona âşık olduğu kesindi. Harry'yle tanıştığında da yaşlanmamıştı. Arkadaştılar. böyle durumda da telefona cevap vermez. hayvanat bahçesine. Ama bu yanı dışında Harry beni ilgilendirmiyordu. sonra da isteksizliğinin nedenini sormayı düşündüm. sevgili olmaları imkânsızdı.öldürülmesi haberiyle karşılaşana kadar ne Roperlardan ne de Maria Hyde'dan bir daha söz edildiğini duymadım. Paul bu defterleri çevirmeye başlamıştı. Kanıtları bir kenara bırakıp. Bu defterlerde gündelik hayata. Nasıl bilebilirdi. 1919 yılında. Bu büyüleyici bir şeydi. Bunu düşünüp bu isteğin kendini belli etmeden yüreğime nasıl yerleştiğini gördükçe. parklara. ben de Swanny gibi öğrenmek istiyordum. Neden? Ama onu işinden çok az. ama . merakımın Paul'e günlüklerden bahsetme arzumdan da güçlü olduğunu anladım. Tabiî. aralarında kişinin de kurduğu bir sınıf engeli vardı. Paul Öğretmenler Odası'nda zaman geçirenlerden değil. bir hafta önce şiddetli bir kalp krizi geçirmişti. biliyor olmasıydı. ama imkânsızdı. Yine de ne evli olmaları. Swanny'nin kim olduğuyla ilgili konulardan söz etmek istemiştim. Paul her gün annesini ziyarete gidiyordu. beraberce çay içmelerini. Ellilerindeki veya altmışlarındaki Asta kendini çok yaşlı görüyordu.
Paul de yazdıklarını gördü. Anneannesi. Tarihi hiçbir yere yazmadım. Marie'nin bu öğleden sonra çaya gelip Padanaram'ı Ann'e yedinci doğum günü hediyesi olarak vermek istediğini söylemesi. Eğer duygusal bir kadın olsaydım. Hansine'nin bir şeyler bilmesi hep mümkündü. Marie'nin kendi Padanaram'ından Swanny'nin yanında bahsetmemesinden. olup biteni bilmesi gerekirdi. bir elimde Asta'nın kopyalan. bakmam gerek. Paul telefon etti. konuyu Swanny gelmeden önce açıp bitirmesinden memnunum. büyük olanı demek istiyorum. Kendi kendime onu sadece iten bir şey değil. ama kızına anlatmış olabilirdi. kafamda düşüncelerimi toparlamaya çalışıyordum. yine çıkmaza girmiştim. Buradan ileriye gidemedim. bana yıllar önce Lavender Grove'da geçip giden günlerimi hatırlatıyor. saa vildejeg sige. at den var skrevet i mit Hjerte. Peki. Hansine Lavender Grove'da Asta'yla birlikteydi. O evi çok sevdim. Belki de yorumlarını bir sonraki yılın defterine saklamıştı. ne tuhaf bir rastlantı. bunun kalbime yazıldığını söylerdim. Akşam olmuştu. ama hâlâ Rasmus'un onu . Doğum günü aralıkta galiba. ama hatırlıyorum. der er dramatisk anlagt. yoksa Rasmus'un yaptığı ve Swanny için olmadığını öğrenince öfkelendiğim o aptalca oyuncağı değil. Ya da belki anneannesi ona bir şeyler anlattı. Yine Hansine'e geri dönüyorum. "Doksan sekiz" o kadar kötü değil ama çevresi dökük. Telefonda annesinin öldüğünü söyledi. Padanaram'dan ayrılıp buraya geleli bugün tam on beş yıl oldu. bildiklerini o zaman on bir yaşına yeni basmış torununa anlatmış olabilir miydi? Hayır. Yirmi dördüncü bölüm 4 haziran 1947 Det er nfjagtig femten Aar siden idag. Belki yanılıyorum. Jeg skrevikke Datoen ned nogen Steder. men jeg kan huske den. anneannesiyle ilgili bir şey. bir elimde Encyclopaedia Britannica düzeltme yapıyordum. Paul hastaneye varmadan birkaç dakika önce ölmüştü. Hvis jeg var den Slags Kvinde. 1954'te ölmüştü ama Asta günlüklerinde Hansine'nin ölümü hakkında pek az şey yazıyor.sonra birden günlüklere düşman kesilmiş ve ilgisini kaybetmişti. çok değişik bir şey olmamışsa. at vi maatte tage fra Padanaram ogkomme hertil. bana bile söyleyemeyeceği bir şey okuduğunu düşündüm.
Restoranların verebildikleri tek şey talaş böreği ve sütlü pelte. Sevmiyorum. Neyse. Hornsey'de otursaydı. iyi para kazanan biriyle evlendi. karısıyla tabiî. yavaş yavaş bir kişilik de kazanır. Neye benzediğin-sert yakalığı. Đşlerin bozulup Westerby Autos'un kapandığı günden beri her dakika. Mor" diyor bana. Frascati'de verecekleri ellinci evlilik yıldönümü partisini konuşmaya geldiler. ifadesiz gözlerini ve aptalca tebessümünü gördüğümde. ne kadar kötü olursa olsun. ama ona söylemeyeceğim. günlüğünüze yazabilirsiniz. Neyse. Bunların hepsi saçma! Her şeyden önce. Günlüğünüz her şeyinizi söyleyebileceğiniz bir kişidir. Galiba savaş bittikten sonra. Komik olanı da Rasmus'un şimdi Swanny'ye harika davranması. Aptal ihtiyar! Eğer Swanny yoksul biriyle evlenip yolun öteki yanında. Harry'ye bile bir şey söylemedim. Yüz yıl önce. kimseye ondan şikâyet etmedim. kimin ona ne kazık attığımı. ama Harry'nin gelmesinde ısrar edeceğim. Sam'in ölümünden beri Hansine de onların yanında.parti fikrinden bütünüyle vazgeçebilir. Hansine'nin davet edilmesini kabul edemem. Hayatında hiç düşlemediği bir yere yükseldiği.itmesinden incinmiş gibi geliyor. . Bana sadece o eski günlerimi hatırlattığı için değil. Marie bundan hoşlanmazsa -Swanny hoşlanacak. o kara kutunun içinde dimdik otururken neye benzediğini biliyor mu. aklınızdan geçenleri. savaşla birlikte kayboldu. kendi partime kendi istediğim insanları çağıracağım. zamanının çoğunu onun evinde geçirip nasıl kazıklar yediği hikâyeleri anlatarak Torben'i canından bezdirmesi. Bu züppelik falan değil. Neyse. tam olarak öyle olmadı. kimin ondan neyi çaldığını. korkuyorum. fötr şapkasıyla. hiç güzel yemek yok ki. Daha neler! Tabiî. görürdüm onu. bir ya da iki şey hatırlıyorum. ben de duygusal bir kocakarıyım. güzel yemek olmayacak. Marie'den geldi bu fikir. Bunda çekineceğim bir şey yok. ama onun o kocaman kırmızı suratını. "98"den çok daha iyi bir evde oturuyorlar. yemeği boşverelim. iyi olmayacağını biliyoruz. Joan Cropper iyi bir işi olan. Hiç sevmedim. Ama gerçek olanı. Bana göre kırk dokuz yıldır birbirimizi sevmeyen kocamla elli yıl birlikte olmamızı kutlamak çok gülünç! 15 eylül 1954 Rasmus hayattayken. onu sevmemem. insanlar onu bu kadar kötü dolandırmasalar bugün nerelerde olacağını anlatıp duruyor. oysa söyleyebilirdim. Hansine'nin gelmesini istemiyorum. bunu şimdiden görüyorum. bizimse düştüğümüz söylenebilir. Yıllar boyu düzenli olarak tutulan bir günlük sadece hayatınızın ve düşüncelerinizin kaydı olmakla kalmaz. Davetli listesi sorun olacak. Geri döndüğü o geceyi hatırlıyorum ama yazdıklarım farklı. Ona bakıp hatırlıyorum. Buna rağmen benim kadar sert bir kadının bile şefkatin tuzağına düşmemesi mümkün mü? O yaşlı bir deliyse. Ya da dünyanın kötü dediği şeyleri. Yazdıklarımın tam gerçek olmadığını biliyorum. ihtiyaç hissetmedim. Harry'ye bayılıyor. şikâyet etmek istediğimde günlüğüm vardı. "Bütün bu züppece tutumlar. hâlâ çıkarmadığı tozluklarıyla o eski Fiat'ın. yemekler daha da kötüleşti. ki hatırlatıyor. ondan bir şey saklamanız gerekmez. Kızlar. Yine de onu sevdiğimi söylemenin bir anlamı yok. hiç de bana uymayan bir duyguya kapılıyorum. ondan bir şey çıkmayacağından eminim. Sebzeyle doldurulmuş talaş böreği konserve çorbaya benziyor. merak ediyorum.
ikimiz de aynı yemeklerden ve çok yemekten zevk alıyoruz. 3 nisan 1957 Hayatımda sadece iki evlilik teklifi aldım. Birlikte yemek yemekten hep hoşlandık. ikincisiyse bugün geldi. hepsi de bunu biliyordu. ama günlüklerime geri dönmeyeceğim. Karısı öldü. Harry'yle tiyatroya gidiyoruz. her şeyi yazdım. Üstelik cenaze töreni yapacakları gün. bana en küçük bir ipucu bile vermeden. Rasmus'tan hiç şikâyet etmemiş olsam da bu. Çocuklarımdan hangisiyle beraber oturacağım? Cevap Swanny'yle. Öte yandan bu günlüğe. ama ölmüş bir kadını kıskandığımı biliyorum. Hard Times'ı yeniden okuyorum. Cenazeden sonra konuyu açtığımda. ama ben bir sürü Danimarkalı kadının tersine. O günlerde her şeyi yazdım. Galiba beşinci kez. sigara ya da puro içmiyorum. Joan Sellway bana siyah çerçeveli adi bir kart gönderdi. bu da hoşuma gidiyor. Hayatımda gereğinden fazla cenaze oldu. Bunları iyi bilmesi gereken Marie bile Rasmus'un çok hasta olduğu son aylar boyunca. Birincisine aptal gibi evet dedim. Birlikte öğle yemeği yemeyi önerdi. 23 kasım 1954 Herkes birbiri ardına ölüyor. üç yıl önce falan olmalı. Harry yas tuttu. Böyle bir şey söyleyerek karşınızdakinin sizden nefret etmesine neden olabilirsiniz. Ne yazdığımı hatırlamıyorum. . Harry dahil. kelimeler sonsuza kadar yaşar. Harry son zamanlarda puroya dadandı. Şimdi de Hansine. Charlotte Sokağı'nda nefis bir Fransız restoranına götürdü. Beklemiyordum. hepimiz tiyatro oynadık. ikisinin arasında altmış yıl vardı. hiç dönmem. ben de kıskandım. Harry'nin karısı öldüğünde. puro içen bir erkek görmek hoşuma gidiyor. ama buna yakın olmalı. bunun pek bir önemi yok. Onu özlemiyorum. Harry'den biraz daha uzakta olacağım tabii. onu aramıyorum. Harry'ye söylemekten çekindiğim binlerce şey var. Onun karısıyla hiç de evlenmek istemediğini söylediğini hatırladım. bir teki dışında. Purosunu yaktı. Ne de olsa yakında yetmiş yedi olacağım. biraz da gergin bir sesle "Asta. Sonunda özgürüm. o da yetmiş beş yaşında. ama artık onun da bir arabası olduğuna göre. Yemekten sonra kahve ve konyak içiyorduk. beni Londra'ya. benimle evlenir misin?" dedi.Dünyada bunu yapabileceğim başka bir canlı yok. Harry onu çok özledi. bir iki kelime yeter. karısını özlediğinde bunu ona hatırlatmayı düşündüm ama yapamadım. onu sandığımdan da çok arayacağımı söyledi. Şimdi düşünüyorum da. Cenazeye gitmeyeceğim. öldüğünde insanların bana onu ne kadar özleyeceğimi söylemelerini engellemedi. Đşte öldü. Bu konuda hiç kuşkum olmadı. Kesin olarak emin değilim. Belki de onu hiç de sevmediğimi gördüler.
evliliğin sevmediğim yanı. Peki o zaman. . bu kadar iyi ve ahlaklı olmak bize ne kazandırdı? Evlendiğimiz insanlara bağlı kalmak. evliliğin ne anlamı olacak? Evlilikte isteyip de elde edemediğim tek şey buydu. seninle evlenmem. . demek istiyorum. Ona söyleseydim.Ne söyleyeceğimi bilemedim ki bu başıma kolay kolay gelmez. Asta. giderek artan küçümseme duygusu. Gençliğimizde buna onurlu davranış derlerdi.Tuhaf. "Bundan en ufak bir kuşkum olmadı. bana dokunmasından utanırım. Gerisi. Daha sonra birbirimizin gözüne baktığımız.Seni seviyorum. Yüzüm de kızarmadı. "Bizim aramızda böyle şey olmaz" diyeceğini kesin olarak biliyordum. senin de beni sevdiğini biliyorum. seni seviyorum. Bir erkeğin bana bakmasından. Bunu büyük bir sıcaklıkla.Öyleyse. bunu söylemeye bile gerek yok. ne kadar yakışıklı olduğunu ve beni arzuladığını hatırladım.Evet. Ben de kocamı bırakamazdım. dedim. Đçinde böyle bir şey olan bir evlilik önermediğinden eminim. geçmişte neler duyduğunuzu. Galiba fazla inatçıyım. dedim. dedi. . Belki de yaşlanınca insanın yüzü kızarmıyor. Ondan hep "Mrs. kırışıkları başka türlü düzeltmek imkânsız. Ya da.Bir zamanlar evlenirdim. Çılgın gibi düşünüyordum daha önce hiç düşünmediğim gibi düşünüyordum. Ama birbirimizi hiç bırakmayacağız. Benimki kadar uzun bir hayatta. . . evet. dedim. Çıplak vücudum da iyi bir ütüye ihtiyacı varmış gibi duruyor. Bir anlaşma yapıp sonuna kadar bağlı kalıyorsun ama aslında bu çok saçma. kimse günlüğüne böyle şeyler yazmaktan hoşlanmasa da gerçekten kurumuş. sevgi dolu söyledi. Oysa şimdi içi kurumuş bir kadınım. Hayır diyeceğinden korkuyordum. Sadece "Hayır" dedim. yine de gençken onu ne kadar arzuladığımı. Galiba rengim biraz soldu. evlenemeyeceğimiz günlerde. Ben yazarım. Tuhaf ama. Cevapları bilemiyordu.Söylenmesi gerekmeyen hiçbir şey olamaz. Ürperdiğimi hatırlıyorum. tek bildiği artık çok geç olduğuydu. bir insanın en kötü halini görmek.Hep merak ediyorum. Yatakta bir erkekle o şeyleri yapacağımı sanmam. dedim. değil mi? Birimiz ölene kadar dost kalacağız? . kadının adını hatırlayamıyorum. başımızı başka yönlere çevirdiğimiz. onun bekâr bir erkek olarak Islington'da çalıştığı.Hayır Harry. Onun için söylemedim. Duke" diye bahsettim. öyle değil mi? Bilemediğini söyledi. Benim dışımda. hatırladığını iddia eden yalan söylüyordur. Sanki hayır diyeceğini biliyordum. dedi. Bir kabuk kadar kuru ve kapalıyım. öyle sandım. Duke'ü terk edemezdin. Evet evet. neler düşündüğünüzü hatırlamanın mikanı yoktur. yeniden birbirimizin gözünün içine baktığımız uzun bir sessizlik oldu.Mrs. bizim de Lavender Grove'da oturduğumuz günlerde tanışmış olsaydık. . yine çok geç olacağını da biliyordu. dedim. samimiyet. bu fizik olarak mümkün olamaz. . .
Ann'ın nerede kaldığım bilen var mı? Tek bildiğim. Knud ve Maureen'i de davet etmek zorundayım.Başımı salladım. Elleri titremeye başlayalı beri Harry araba kullanmaktan çekiniyor. Jorgen. kim aldırır? Şimdi artık kim aldırır? 5 ekim 1964 Ann telefon etmedi. söyledikleriyle fazla ilgilenemedim. Tabiî Swanny ile Marie de orada olacak. Bunu yazmayı en sona bıraktım. Hammond'la evlenmek isteyen Mrs. sonra kendi kendime sordum. 16 haziran 1963 Gelecek ay için düzenleyeceğimiz. ama yeni soyadını hatırlamadığım Margaret Hammond. belki de en korkuncu. bütün vücudu titriyordu. Elimi aldı. Yazdığı kitap basılınca sözünü tutup bana bir tane gönderecek mi. bekliyorduk. ama bu kadar yolu göze alacaklarından kuşkuluyum. Cline ve evlenen. Bir an için konuşamadım. John ve karısını çağırmıyorum. ama bugün öğleden sonra gelip Marie'nin öldüğünü söyledi. Şok insanı hemen etkilemiyor. annesinin yanında değil. En büyük kızını da davet edeceğim ki. Evans. Harry'yi getirsin. öptü. Rasmus'un cenaze töreninden beri John'u gördüğümü sanmıyorum. ama şok hâlâ geçmedi. Housman ölmeseydi. Sonra hemen çıktım. Ama o kahrolası şeyi burnumun ucuna tutunca çok gergin olduğunu gördüm. kâğıdı elinden alıp yırttım ve yaktım. Harry hiçbir yere gitmedi. seksen üçüncü doğum günümde vereceğimiz çikolata partisi için iki düzine davetiye aldım. Kendimi "Bütün bunları daha önce yazmıştım" diye düşünmekten alamıyorum. aslında gerçekten yalnız kalmak istedim. Tabiî Mrs. bunun için birkaç dakika geçmesi gerekli. Neyse ki bir grip salgını onu alıp götürerek herkesi sevindirdi. Ama çok uzun süre önce en iyisinin duygularımı göstermemek. Benim yaşımda. onları neredeyse hiç tanımıyorum. hayata devam etmek olduğuna karar . Mrs. ama bugünlerde gençlerin nerede olduğunu tahmin etmek imkânsız. Swanny'ye Margaret'in yeni soyadını ve nerede oturduğunu sormalıyım. Housman'ı. Çağırmayı gerçekten istediğim biri de Swanny'nin öğle yemeği davetinde çok ilginç bir konuşma yaptığım Mrs. Galiba kadınlar erkekler gibi uzun zaman kavgalı ya da dargın durmuyorlar. Ann'ı da çağıracağım. Willow Caddesi'nde yürürken az da olsa titriyordum. Rasmus hayatının sonuna kadar ondan nefret etmeyi sürdürürdü. Zavallı çocuk. bir çikolata partisi kutlama olamaz. davet edeceğim kişileri düşünüyordum. sakin olmak. Bunu biliyorduk. Bir insanın çocuğunu kaybetmesi korkunç bir şey. korkunç haldeydi. Danimarka'ya döndüğünü söylediler. kendini tekrar etmemek mümkün değil. Yapılacak en iyi şey. erkeklerin çoğunda olan bir şey. O orada olmasa. neredeyse konuşamıyordu. bunu yazmaktan mutluyum. Aslında bunu belki de hiç yazmayacaktım. Tam da çıkıp davetiyeleri almaya hazırlandığım bir sırada. içinde Georg Stage ile ilgili bir bölüm olacak. Eminim Mr. oyuncak bir bebek gibi başımı sallamaya devam ettim. neden bilmem. Swanny bana aldığı imzasız mektubu gösterdi. Anladığım kadarıyla Knud'un prostatından bir derdi var. özellikle de uzun zamandan beri serbest kalıp Mr. merak ediyorum. ara sıra yaptığı gibi.
vermiştim. Swanny'nin sorularına son vermesini isterdim. "Asker! Đleri. Dik durmayı öğrenmem için Frederikke Teyze beni hep başımda bir kitapla yürütür. Şimdi istesem de yazamam. Çocukluğumu. oysa eskiden hiç böyle . Bazen. elli üç yaşında olmasına rağmen benim için hâlâ küçük olanı kaybetmeyi beklemiyordum. 21 nisan 1966 Gazeteler cinayet davası haberleriyle dolu. nasıl. yedi yaşındayken Bornholm'deki tatili. çünkü neredeyse tamamım unuttum. Lancashire'da çocukları öldürmekle suçlanan Ian Brady adında bir adam ile Myra Hindley adında bir kadının duruşması Dikkat çekici ama korkunç. oysa yirmilerinde. nefret ettiğim o yoğurt çorbasını içirir. ortadaki yıllar. yaz tatili için Strandvej'deki eve gidişimizi. O dönemden bazı günleri en ince ayrıntılarına kadar hatırlayabiliyorum. Kadın fotoğraflarında olduğundan da yaşlı görünüyor. dedelerinin arasında bir Alman olduğundan eminim. Şimdilerde bütün duygularımın kuruduğunu iddia ediyorum.bir ölüm ilanına benzemeye başladığını düşünüyorum. o evin benim olmasını istediğim. insanlar birbirinin peşi sıra ölünce. marş!" En iyisi. Bu dava bana Londra'ya ilk geldiğimiz dönemlerde Navarino Caddesi'nde işlenen bir cinayeti hatırlattı. Bir zamanlar bu konuda hiçbir şey yazmamaya karar vermiştim. galiba inanmak istiyorlar. tek hatırladığım kadını bir kere gördüğüm. Bence kadında Alman tipi var. ama kim. Bir katil tanımış çok insan yoktur. annemim hep yatakta. geriye sadece on yılın solmakta olan bir cama çizilmiş resim gibi bulanık parçaları kaldı. bunları unutuyorum. 4 haziran 1966 Bu unutkanlıktan nefret ediyorum. ne zaman. onu uyandırmamak için odadan emekleyerek çıkmamı hatırlıyorum. Hafızam artık delik deşik. üzüntüyü yürekte tutmak ya da yazmak. gerçek olduğunu hatırlıyorum tabiî. ama en küçüğümü. ne evin ne de oradakilerin adlarını hatırlayabiliyorum. bitirene kadar da masadan kalkmama izin vermezdi. adamsa bir kütüğe benziyor. hasta olmasını. yukarıda. şimdi bu kararın ne kadar anlamsız olduğunu görüp gülüyorum. Yüreğim bütün bu yıllar süresince aldığı darbelerden katılaşmış gibi davranıyorum. Hayatımın onca yılı elimden kayıp gitti. böylece bana karşı sorumluluklarından kurtuluyorlar. işin tuhafı da bazıları buna inanıyor. bu günlüğün. Hatırlamadıklarım. Tanıdığınız birinin daha sonra bir insan öldürdüğünü öğrenmek ilginç olmalı. Torben'in dediği gibi. Hatırlamadığımı söyleyince. Bazı şeyleri. 2 ekim 1966 Artık akşamları çok yorgun oluyorum. inanmıyor. akşamın çok erken saatlerinde.
yatmış ölümü beklerken. Sadece elimi tutup gözlerimin içine baktı. "Bırak böyle düşünsün" dedim kendi kendime. Öldüğü zaman değil. çünkü hepimiz gittikten sonra. yeterince uzun dersiniz. sanki Robert Browning'inkiler gibi. Birinci Dünya Savaşı'nda gaz soluduğundan her kış ağır bir bronşit geçirdiğini anlattı. ama sonuna doğru. Zatürree olmuştu. . o puroları içtikten sonra ne kadar öksürdüğüydü. Asta. dedi. Seninkiler gibi değildi.Yirmi dört. yanındaydık. hastalığı çok ilerlemişti. Hayat bitti gibi hissediyorum. Galiba kimsenin fırsatı da olmadı. hem de düzenli olarak. Tek hatırladığım.Mrs. ama bunlar aşk mektubu değildi.Oh. John's Wood High Street'teki kadına gittim. . bana kalsa. Kim olursa olsun. bu kadar güzel ve bu kadar iyi saklanmış elbiseler beklemiyordu. Babası ölürken yanında olmam için bana kızını gönderen o kadına şükran borcum hiç bitmeyecek. St. . Seninkiler muhteşem aşk mektupları. ben ölene kadar hayatta kalmasını isterdim. başından onu erkeklerden ve evlilikten soğutan bir şey geçtiğini söyledi. . beni sonsuza dek seveceğini falan. işleri güçleştiriyor. benim de taksi için Swanny'ye güvenmek zorunda kalmam. değil mi? dedim. ama benim için yeterince uzun olmadı. Mektupları kütüphaneden aldım. Taksi parasını eski elbiseleri sattığımda gelen paradan ödüyorum. sonunda verilen ilaçlar da bir işe yaramamaya başladı. hepsinin beni ne kadar özledikten hakkında. Galiba yazdıklarım da giderek kısalıyor. Haftada bir iki kere görüşüyoruz. gece uykusunda öldü. Đngilizce yazım hâlâ kötü ama Harry aldırmıyor. mavi. Duymadığımı söylemedim tabiî. 2 eylül 1967 Her şey bitti. Kızlarından biri. kızlar hakkında. ama bunu daha önce hiç duymamıştım. Birinci Dünya Savaşı'nda sen Fransa'dayken karın sana mektup yazmış olmalı. Ama bütün bunları söyledi. elimi öpemeyecek kadar güçsüzdü. mektuba yazmadı. Taksiler çok pahalı. Seksen beş yaşındaydı. ama onun eve bağlı olmak zorunda olması. Onları Paris'ten mi almıştım? Yoksa Londra'dan mı? Hatırlamıyorum. Yirmi dört yaşındaydım.siyah Chanel tayyörümle Patou elbisemi sattım. Gerçekten de ona âşıktım. Yazdıklarıma aşk mektubu diyor. mektup yazdı tabiî. okudukta sonra Harry'ye verdim.değildi. aslında birlikte de değil. devam etmesi gerek. Onun yerine şimdi Harry'ye yazmaya başladım. bunu ne kadar sevindiğimi saklamak için söyledim. Hastane yatağında yatarken bana güzel bir şey söylemedi. ona aşk mektubu yazan tek kadının ben olduğunu anlatıyor.Peki ya yirmi beş yaşındayken âşık olduğun o kız? . O Browning mektuplarını birlikte okuduk. Daha önce kimse bana güzel yazdığımı söylememişti. Browning gibi demek istiyorsun. Çok heyecanlandı. ev hakkında. Sanki. dedi. O kadar bencilim ki. ama durmayacak. Şimdi burada kesip Harry'ye yazacağım. onunla evlenmek istedim ama o istemedi. bu da güzel bir yaş.
Beni hastaneye Swanny götürmüştü. . yargılamayı da öldükten sonra yapmak daha akıllıca olurdu. onun için gerçek çiçeğin bu olduğunu söylerdi. geceyi çıkaramadığını bildiren bir telefon geldi. Annesinin öldüğü günün öğleden sonrasında. Parklarda birlikte yürürken hep arsaların yanında durur. odama çıktım. tam Torben eve girerken geri döndük. Çok parlak bir günlük yazısı değil.Swanny Teyze'nin aldığı o imzasız mektuptan bana söz edişini hatırlıyor musun? Bütün dertlerin başlangıcı olan mektuptan? . ama izin vermedim. Swanny beni teselli etmeye çalıştı. Harry'nin cenazesine gittim. bunu bir düşüneceğim. onlarla birlikte her zamanki gibi akşam yemeği yedim. Đnsanlar hakkındaki iyi ve güzel şeyleri onlar hayattayken söylemek. Elimde sanki bir demet ısırgan otu varmış gibi. Onu her zaman düşüneceğim. her zamanki saatte odama çıktım. onun hakkında bir yargıya varamayacağım kadar yakın olacaktı. 9 eylül 1967 Ölü gibi yorgunum. Söylenecek başka şey yok. ama hafızam ne kadar zayıflarsa zayıflasın. ama bunu yazmak niyetinde değilim. Edebî yeteneğimin en güzel örneği de değil! Ama hiç olmazsa ağlamadım. günlüğüme yazacağım son yazı olacak. Ağlamam. en iyi arkadaşımdı. Çok gençken yazdıklarımı yakmıştım.Neyse işte. Belki de bütün bu defterleri yakarım. Çok yorgunum. Hayır. ne de olsa Harry kocam değildi. bunu dünmüş gibi hatırlıyorum. Hiçbir şey söylemedim. bütün gün orada kaldım. çünkü en çok dünü unutuyorum. Konuyu ilk o açtı. Annesi hayattayken onun hakkında tek bir olumsuz söz söylemeyen Paul ise ölülerin ardından konuşmama kuralını izleyenlerden değil. dünmüş gibi değil. Beş dakika önce olanları hatırlamazken günlük tutmak saçma olur. oraya yalnız gitmeliydim. ama bir açıklama yaptı. Swanny götürmek istedi. Öyle çok olumsuz bir yargıda bulunmadı. Yirmi beşinci bölüm Joan Sellway yaşasaydı. bütün gün ve bütün gece onu düşünüp bunları yazdım. bence haksız da sayılmaz. artık yok. Yukarıya. kafamdan geçenlerden ona hiç bahsetmedim. Bu sabah. taşıdığım çiçeklere uzun uzun baktı. unutacağım son şey Harry'nin kır çiçeklerinden hoşlandığı. biraz utanıyordum. Bu. ama sarılmasına izin vermedim.
birbirimizi kolluyorduk. Belki de korkuyordum. Galiba hep bahane olarak buna benzer şeyler uydurulur. Yok.Mektubu onun gönderdiğini mi? "Yazdığını" diyemiyorum. Annemle yapılan konuşmalar son derece yüzeysel olurdu. ama elimden bir şey gelmezdi. O kadar iğrenmiş ve o kadar korkmuştum ki. onlarda da aynı kusurların bulunduğunu sanır. ona hiç uymayacak kadar uzaklaşmıştı. insanları anne ve babaları yüzünden suçlarlar.O mektubu annem gönderdi. mektuplardan da bahsetti.Đnsanlar çocuklarının anne ve babalan gibi olmalarını bekler. Bir şeyler değişecekti. yani kanıtlayamam. . Konuşmakta güçlük çektim. . Yüzüne baktım. çünkü mektubu yazmadı.Hayır. Bir gün bir şeye öfkelenmişti. Söylediklerini düşündüm. . Bunu dünyanın en basit şeyiymiş gibi söyledi. bir tanesini de oğlunun homoseksüel olduğunu bilmeyen bir anneye. O gün yüzünün kararmasını. . sana o zaman söyleseydim hiçbir şeyin değişmeyeceğini söyleyebilir misin? Đşin kötüsü.Sanki unutabilirmişim gibi. belki çok . söyleyemezdim. dört ya da beş.Bir sürü. Yüzüne sadece merakla baktım. Her ikisi de orta yaşa gelince babam annemi terk etti. Nereden anladın? . yirmi dört yıllık evliydiler. Sonra ona neden korktuğunu sordum. Ama tabiî ki biliyorum. Sen daha bana söylerken anladım ve sanki beynime bir darbe yemiş gibi oldum. Üstelik de sadece Swanny'nin dertlerinin başlangıcı değil. Bunları güçlükle söylerken bile sanki omzundan atmak ister gibiydi. ama ona bu fırsatı hiç vermediğimi de söyleyebilirsin. Bunu ona söyleyemiyordum. Mektuptan söz ettiğimde. Bana annemi neden terk ettiğini uzun uzun açıklarken. ikimiz de sessizdik.Kesin olarak bilmiyorum. . kestiği büyük harfleri yapıştırdı. insanları uyarmak göreviymiş öyle dedi.Mektup yüzünden? .Annen sana hiçbir şey anlatmadı mı? . oysa bu çok yanlış. Bir imzasız mektup yazarının oğlu olmakla gurur duymuyorum. Farkına varmı4tı. niçin korkmuştu? . Derine dalmaktan çekinirdim.Seni kaybetmekten. Teyzene gönderdiğinden önce. Dehşete kapıldım.Buna benzer başka mektuplar da gönderdi mi? . babama anlattı. Bir tanesini kocasının onu aldattığına inandığı bir kadına. bu kadarı abartılı olur. kendi içine çekilmiş. Bana şimdi dürüstçe cevap verip. gözlerinin boşluğa bakmasını hiç unutmadım. Farkına vardığını biliyordum. Aramızdaki sorunu ona mektuptan söz ettiğim dakikaya bağlayabilirini.
yerine bir başkasını bulmakta güçlük çekiyorduk. "Mektup olmasaydı belki günlükler hiç de gün ışığına çıkmayacaktı. Hareketsizliğiyle fizyoterapistin tedavisini. gözlerinde o eski sükûneti ya da daha sonraki umutsuzluğu değil. bazı hafta sonlarını da Willow Caddesi'nde geçirmeye başladım. Herhalde Swanny günlükleri okuma zahmetine bile girmeyecek. Ama ölüm döşeğinde. Yeniden yürümeyi ya da sol kolunu tekrar kullanmayı öğrenmek için egzersiz yapmayı da kabul etmedi. bazen avucunun içinde buruşturdu bazen de çarşafın kenarını başparmak ile işaret parmağı arasında sıkıştırdı. doktoru Swanny'yi hastaneye yatırmamız gerektiğini söyledi. dedim. onu olabilecek tüm iyi ve güzel şeylerden soyutlamıştı. çarşafın kenarını okşadı. Dudakları hep. merdivenlerdeki hayalet hilesini duyduğu gün ya da hemen sonra geçirdiğinden eminim. . Onu öptüm. Kendini daha rahat hissetmesi için Paul'e de anlattım. kollarımı boynuna doladım. son günlerindeki delilik olarak nitelendiren her şeyin yıkımı başlamıştı. ayağa kalkıp yanına gittim. Sağ eli. Zorlukla bastırabildiği büyük bir korku. O gün onu bir hastaneye yatıracaktık. kanı ve beyni için ağırdı. Hastabakıcı kulağıma artık "zamanın geldiği" ni fısıldadı. hareket ettirebildiği eli. Doktora göre özel bir bakımevi Swanny dahil herkes için daha iyi olacaktı.Ne kadar iyi bir psikologsun. sadece korkuyu görüyordum. Ve ne yapacak bir şeyim ne söyleyecek bir sözüm ne de durumu değiştirmek için bulabileceğim bir çözüm vardı. Bütün bunlar onun için çok fazlaydı. Onu hemen hemen her gün görmeye geliyordum. Konuşabiliyordu. günışığı olan saatlerde de tekerlekli iskemlede oturuyordu. sessiz ve hareketsiz kalmıştı. Hastabakıcılardan biri işten ayrılacaktı. Sol tarafını felç eden. O krizle birlikte Edith gönderildi ya da gerçek Swanny'n-gerçek kadın her kimse. daha sonra ısrar etmişti.küçük. dahası yayınlanmaları için profesyonel bir çevirmenle anlaşmayı aklından bile geçirmeyecekti. yayımlanıp en çok satan kitaplar arasına girmeyecekti. O dönemlerden birinde. her şeyin yeterince iyi olduğunu hissettim. etkileriyle hayatına yerleşmiş. hep konuşabilmişti. Swanny'nin bir gece hemşiresine. günün büyük bir bölümünü üst kattaki odasında. inanılmaz bir dehşet içinde yas tutuyormuş gibiydi. bir gündüz hemşiresine. O gün anlamamıştım. Swanny'nin odasına girdim. belki de o kadar önemsiz olmayan bir şeyler. O sabah gece bakıcısı gelerek beni uyandırdı. ben yanındayken ki halini hatırladım. ama şimdi Swanny'yi krizi Gordon ve Aubrey'yle birlikte Hackney'ye gittiği Hyte ailesinin odalarını gördüğü. onların izin günlerinde de bir yedek hemşireye ihtiyacı vardı. Ama şimdi değişir miydi? . bize bir servet kazandırmayacaktı" diye düşünmek de mümkündü. evinde ölmüştü. Mektup Swanny'nin hayatında son yirmi yılını yıkmıştı. ağzını çarpıtan inmeden sonra kendi içine çekilmiş. Edith Roper'ın saltanatı bitmişti. Kafasını kaldırıp çarpık dudaklarını sıkma ya çalıştığında. onun içinde eritildi. doktoru öyle önermiş. sanki bir şey söylemek istiyormuş gibi kıpırdıyordu. beyin damarı tıkanıklığından sonra gerekli moral tedaviyi reddetmişti. Çifte kişilik dönemi sona ermiş. Geceleri yatağında yatıyor. tek başına geçirmek zorunda kalmayacaktı. Mektubun gelişiyle birlikte nin sonuçsuz araştırması. Karanlık bir kış sabahının erken saatlerinde. ama çok az konuşuyordu. özellikle Swanny alt kata inmek istemediğinden.
sonra Carol söyledi. göğsü hırıldadı. güzel ve iyi giyimli miydi? Başımı salladım. belki de anneannesinin söylediğini sanıyordu. kırışıkların kaybolduğunu. Bir anlamı var mıydı? Kimse anlamıyor. Asta'yla birlikte aynı evde yaşıyorlardı. Günlüklerde bir yerde Asta Hansine'yle birlikte bir sürü güçlükten geçtiklerini yazar. arkamdaki hemşirelerden birinin güçlü bir nefes aldığını duydum. sonra bir daha "Hiç kimse.Sence annen neden o kadar bekledi? diye sordum. çocuksuz muydu? Hiç öğrenemeyeceğim. ama kim eğlendiğimiz için güldüğümüzü iddia edebilir? Annesi Swanny'nin Asta'nın çocuğu olmadığını nasıl biliyordu? Paul'e sordum. Gözlerindeki ışık söndü. . ama gündüz hemşiresi geldikten sonra da yanımızda kaldı. Son nefesi ciğerlerini tıkarken. . Belki de kıskançlık ya da öfke. Bir daha konuşmadı. Gerisi yok. Hansine'yle aralarında büyük bir sevgi ve bağlılık olmasa da özel bir ilişkinin bulunduğu açıktı. O resimde mutlu. Carol.Ölürken gördüğüm ilk insandı. sokakta annemin yanından geçerken ona selam vermemesi. Nabzını saydı. Swanny de elli sekiz yaşındaydı. Anneannesi biliyor olmalıydı. Dudakları sanki ekmek çiğniyormuş gibi hareketlerini sürdürdü. hâlâ hisseden sağlam elini. anasız babasız. Bunu söylememeyi isterdim. Gece hemşiresi Claire gitmek üzereydi.Ben hep o mektubu yazanın Tatier'da Swanny'nin fotoğrafını gördüğünü düşünürdüm. güldüm.Böyle bir fotoğraf annemi harekete geçirmek için yeterli olurdu. bütün gücümle parmaklarımı parmaklarına bastırdım. . Hepimiz Swanny'nin ölmekte olduğunu biliyorduk. "Kimse" dedi Swanny. kimse artık benimle gelemez mi dedi? Yoksa kendinden mi bahsediyordu? O hiç kimse miydi? O da dizedeki gibi. Ölü görmüştüm. Konuştu. ağzı kapanıp duaları hareketsiz kaldı. Claire ve Carol beni onunla baş başa bırakacaklarım söylediler. elmacık kemikleri ve alnının yumuşadığını gördüm. kimse bilmiyor. ama hayattan ölüme geçen bir insanın yanında hiç bulunmamıştım. varlıklı. daha sonra bir şekilde onu canlı bir bebekle değiştirmiş olamazdı. Kendisi kırkını geçmişti. Homoseksüel olan o adamın tek kusuru. Ya da belki bir adam ya da bir kadının bir hakareti. Hep böyle olurmuş. ama yanında çok az kaldım. ama mecburum. soğumuş bir Swanny'ye dokunmak istemedim. Komik değildi. Elimi tutan el yavaşça boşaldı. Böylece sanırım bir saat kadar oturdum.Onu harekete geçiren bir şey olmalı. Swanny'nin yüzüne gençliğin döndüğünü. Hayatın sıcaklığının çekilmeye başladığını biliyordum. . gündüz hemşiresi gelip alnına dokundu. o sürede parmaklarımın üzerindeki baskı giderek azaldı. Elini tuttum. Asta Hansine'ye belli etmeden ölü bir çocuk doğurmuş. . hep böyle gençleşirlermiş. Sonra gülmeye başladım." Hepsi bu. kafasını salladı ve Swanny'nin gözlerini kapadı. güldüm. eli gevşedi. Odada sessizce oturarak beklediler. ama hareket giderek zayıflıyordu.
Miles Sinclair.Hayır. Florence'ın nişanlısı. -Oh. sevgililer. gerçeği söylemek gerekirse.Seksen beş yıl sonra da mı? diye sordu Paul.Đnsanlar yaşlandıkça sırların ağırlığı altında kalır. Okurken bunun sadece züppelikten kaynaklandığını düşünmüştüm. Roper'ı oynayan aktör ve Florence Fisher rolündeki oyuncu. bir de tabiî Cary. Yine de biz hiç çocuk evlat edinmeyeceğiz.Asta'nın senin ailenden uzak durmak istemesinin nedeni bu mu. hamal. dedim. arabacılar. ama önce Cary sahneye çıkıp izleyicilerden bu yapımı gerçekleştiren ki kişiyi. Bize oynayanların listesiyle birlikte küçük bir broşür. öyle sanıyorum. dedi Paul. Bunu mahkeme yoluyla yapmak çok daha iyi. Galiba gerçeğin kendiliğinden ortaya çıkacağını sandım. Evlat edinme konusunun açıldığını. ışıklar . bugünün çocuk edinme kurallarının daha iyi olduğunu kanıtlıyor.Bütün bunlar.- Anneannen neden söylemiş olabilir? . anneannemin de eskiden bunun çok daha kolay olduğunu söylediğini bir düşün. annem ve anneannem senin ailenle hiç görüşmüyordu. gösteri tam altı buçukta başladı. Bunu yasa verdiği çocukların çalıştırılabileceği kısa süre nedeniyle yapmak zorunda kaldıklarını biliyordum. çeşitli polis memurları. Roper'ın ablasıyla eniştesi. . Miles Sinclair gri ve karışık sakallı bir devdi. tıpkı Mrs. Tek yapman gereken. Önce barda Caryy'le birlikte birer içki içtik. kızının bu yanını belki hiç tanımıyordu. bir de Lizzie rolündeki Clara Salaman'ı bir gaz lambasının altında gösteren bir fotoğraf verdi. merak ediyorum. bilmiyorum. . Westerby'nin yaptığı gibi gidip istenmeyen bir çocuğu almaktı . Paul'le birlikte Roper'ın özel gösterimine gittik. değil mi? . gizemli bir gülümsemeyle hediye olduğunu söylediği bir Chanel tayyör vardı. r ve avukat. teşekkür ederim. Basın gelmemişti. . bazen öyle saçmalıyorum ki. bir soruşturma gibi olacaktı. Ama biliyorsun. Anneannem sizlerin annemden çok daha farklı olduğunuzu düşünmüş de olabilir. Günlüklerde Asta'nın anneanneni ellinci evlilik yıldönümü davetine çağırmayı reddetmesiyle ilgili bir bölüm var. dükkâncı. Son derece memnun gözüküyordu. sadece BAFTA üyeleri vardı. Oldukça zengin bir kadroydu. o rolü ikiz kızlara verdiklerini gördüm. senarist ve yönetmeni alkışlamalarını istedi. Yapımdan memnun olup olmadığını sordum.Çok memnunum. ama hâlâ başaramadım.r ailesi ve Florence. ama artık emin değilim. sevinçten uçacak gibiyim. Kimin yaptığını bulacağımı sanıyordum. üzerinde ocak indiriminden alınmasına rağmen bin pound'un üzerinde bir paraya mal olan. Edith'i merak ediyordum. Salona girdik. çok yakın oturuyordu. dedim. Cary'nin yanında oturuyordu.
kafamda canlandırdığım Devon Villa ve Navarino Caddesi'nin yakınından bile geçmemesiydi. bunu Cary'ye de söyledim.broşürü katlayıp cebime koydum. Buluşup birlikte akşam yemeyi yemek üzere anlaştık. -bundan Cary'yi kendi evinden çok Miles Sinclair'in yanında bulabileceğim sonucunu çıkardım. Ward-Carpenter koleksiyonunda bulunan ve Roper ile ablası arasındaki mektupları kapsayan dosyayı. Ward-Carpenter ve Mockridge okuyucuları gibi. gidip "Roper"ı da izleyeceklerdir. Cinayeti işlenirken görmedik. kimden bahsettiğini sormak zorunda kaldım. Cary Arthur Roper'ın anılarını. Benim için düş kırıcı yanı. çok eğlenceliydi. geçen yüzyılın sonunda ya da bu yüzyılın hemen başlarında Londra'da geçen bir cinayet filmi gerçekleştirmeye çalışan her yapımcının tutkusu. neredeyse entelektüelce gerçekleştirilmişti. ama bir açıklama yapması için yeterli değildi. En az bir yıl.kararınca kolunu Cary'nin omzuna attığını gördüm. Đki üç yıl önce birisi bana Cary Oliver'ın mutlu olduğunu duyduğumda sevineceğimi söylese. ama bu kez gerçekten memnundum. Onun için memnundum. Paul bunun evinin değerini yükselteceğini umduğunu söyledi. akıllıca. Lisa Waring'i tamamen unutmuştum. insanlar Asta günlüklerini nasıl okuyorlarsa. Ucuz ve duygusal değil. buna rağmen kellesini kurtardığı duygusuyla baş başa bırakıldık. Dizide zaman yanlışları olmadığından eminim. Elindeki bilgi. Devon Villa da Maria Hyde'ın evine benzemiyordu. Her neyse. Dizinin üzerinde. Oyuncular Roper'lara. birkaç küçük ayrıntı katmasına izin verdi. duruşmayla ilgili gazete haberlerini okumuştu. Evini satmaktan bahsettiğini ilk defa duyduğumu söylemek üzereydim ki Cary Miles Sinclair'i aralarındaki ilişki konusunda hiçbir kuşku bırakmayacak şekilde bizimle tanıştırdı. Yani filmden hoşlandım. Miles Sinclair oyuncu listesini gösteren broşürlerden birinin üzerine telefon numarasını yazdı. Karın Deşen Jack'in hayaleti dolaşıyordu. . Benim fazla açıklamam gereksiz. çok sürükleyiciydi. onun deli olduğuna karar verirdim. Cary adını söyleyince. Cary ve Miles'la kararlaştırdığımız akşam yemeğini yemiş kahvelerimizi . Hampstead yolunda "Bana evini satmak niyetinden hiç söz etmemiştin" dedim. dönemi anlayıp bilerek. Satması uzun sürer. sadece gırtlağı kesilmiş bir Lizzie izledik. Đyi de nereye gidiyorsun? Hampstead'de Willow Caddesi'ni düşünüyordum.Nereye gidiyorsun? Bir an için korkudan nefessiz kaldım. Roper'ın karısını öldürdüğünü.Bir anlık bir karardı. Chanel tayyörü alan o muydu? "Roper" hakkında ne söyleyebilirim? Çok güzeldi. Tabiî. . hepimiz. Herhalde bahçe kapısında elinde bıçakla korkunç suratlı bir adamı beklemek yanlış olurdu. beni kabul edersen. Cary ve senaristin önerecek bir çözümleri yoktu.
ta ki broşürünüzü aldığım güne kadar. hemen yandaki evde oturduğunun doğru olup olmadığını sordu." . Çarşamba özellikle uygun bir gün değildi. Nereden geldiğini. ezilen böceği siyah bir koşu ayakkabısının ucuyla kenara itti. sessizce oturuyordu. Oysa hâlâ Lisa Waring'in ona ne göstereceğini bilmiyordu. Dedelerimi. Küçücük oda dumandan masmaviydi. değil mi? Geleceğine söz verdin. Onun adına hiçbir yerde rastlamadım. Cary'nin de benim gibi düşündüğünden. kaynak aramada deneyimsiz. Miles ona bir çocuğa bakar gibi bağışlarcasına baktı ama halimden pek memnun değildim. bunu bulmanın kolay olacağını söylemek üzere olduğundan eminim. . Onu üzmek büyük öfkelere. Elimi tuttu. yanımda olmanı istiyorum. konuşmadan önce gırtlağını temizlemesi gerekiyordu. Blucin ve kazağının üzerine giydiği cepli ceketin dışında. Lisa Waring bir hamamböceğinden daha büyük bir şeyden kaçacak gibi görünmüyordu. gözyaşlarına ve başka dramlara neden olabilirdi. Cary sigarayı bir hafta önce bırakmış ve yeniden başlamıştı. Yirmilerinin sonunda görünüyordu. suçlamalara. Đkimizin de gözünden kaçan ya da Cary'ye göre bir tehlike ya da bir şantaj olarak görünen bir şey. Cary'nin Frith Sokağı'ndaki bürosunun "hemen yanıbaşında"ydı. Büyük dedemi. bir kaynağın nasıl değerlendirileceği hakkında beceriksizdi. uyarılara ve önerilere rağmen araştırma hakkında bilgisiz. bütün eğitimlerine. yanında bir çanta bile yoktu. Alfred Roper'ın hayatıyla ilgili belgeler eksiksizdi. O anda Cary'den bir şey istemek üzere gelenin o olduğunu anladım. sonra yeniden yere bakmaya devam etti. Mozart'ın çocuk yaşta Londra'ya geldiğinde. paketten yeni bir sigara çıkarıp yaktı. Cary'nin Soho'daki pis bürosuna girerken o yaratıklardan birinin üzerine dikkatle nişan alıp bastı. Yanında bir belge getirmediği belliydi. "Bulamıyorum. yoksa Cary'den bir şey koparacak ya da onu bir biçimde tehdit edecek değildi. kim olduğunu.içiyorduk ki. birdenbire Lisa Waring'in telefon ettiğini söyledi. Lisa Waring akıllı bir çocuk gibi başını salladı. tam olarak nedir? diye sordu Cary. Bu kız da anlaşılan Paul'ün korkulu rüyası öğrenciler gibiydi. Sonunda Mozart'ın yaşadığı evin şimdi Londra Gazinosu'nun girişi olduğunu söylemeyi başardı. elimden geleni yaptım. Cary beni tanıştırırken gözlerini kaldırdı. Eğer beni yıkacaksa. tüm iş hayatını üzerine kurduğu bir yapım konusunda düş kırıklığına uğratmamak daha doğru olacaktı. sanki ortada bir casusluk döndüğünü kanıtlıyor gibi anlattı. sonra öksürüğünü önleyemedi. Çarşamba sabahı. sekreter içeri girip ziyaretçisinin geldiğini söyleyince.Ne zaman görüşeceksiniz? diye sordum. gözündeki hafif çekiklik atalarından birinin Doğu'dan geldiğini kanıtlamaya yeterliydi. Gelmişti. başkalarının onun için çalışmasını tercih edenlerdendi. Cary sanki bu yakınlık her şeyi daha da kötüleştiriyor. Öğrenmek istediğiniz. ufak tefek ve siyah saçlıydı. Sen de geleceksin. Cary'nin sesi çatlak çıktı. bunu ikimiz biliyorduk. Đşte karşımızda. Yine de Cary'yi kırmamak. Yanıldığımızı çabuk anladık.
Galiba bana ayrı konulardan konuştuğumuzu belli eden de bu oldu. "Siz Roper'dan bahsetmiyorsunuz, değil mi?" Tabiî ki bu kadar açık sordum. Şaşırmış gibiydi. "Yaptığınız dizinin adı bu, bunu biliyorum. Benim aradığım, büyük dedem. Adı George Ironsmith'ti, aynı adam olup olmadığını öğrenmek istiyorum."
Yirmi altıncı bölüm
George Ironsmith'in kim olduğunu hatırlamaya çalıştım. Aynı isim, Cary'nin hazırladığı, bir tanesi de önümüzdeki masanın üzerinde bulunan küçük broşürde de vardı; ha tabiî, Lizzie'nin bir zamanlar nişanlısı, hani ona camdan taşlı yüzüğü hediye eden. Cary Ward-Carpenter yazısının, Arthur Roper'ın anılarının ve Cora Green'in Star'daki yazısının fotokopilerini getirdi. Masasının üzerinden Lisa Waring'e uzattı, genç kadın kâğıtları eline aldı, "Đzin verir misiniz?" diye sordu, bazı kelimelerin ve adların altlarını çizmeye başladı. Hanımın sevgilisi bir George Ironsmith vardı, öyle mi?
- Öyle anlaşılıyor, dedi Cary. Onunla 1895'te nişanlanmış ama nişan bozulunca, yurtdışına gitmiş. -Yurtdışına, nereye? - Hiçbir fikrim yok. Cora Green onun bir "sömürge" aksanıyla konuştuğunu yazıyor, bu da ne demekse. Ne demek olursa olsun, Lisa Waring pek memnun olmuşa benzemiyordu. Ironsmith kaç yaşındaydı?
- Cinayet zamanında mı? Belki otuz-kırk arası. Yapım için böyle düşündük. Onu oynayan aktör otuz altı yaşında. - Mezar taşını gördüm, büyük dedem George Ironsmith Đ920'de öldüğünde kırk dokuz yaşındaydı. 1871'de doğmuştu, demek ki 1905'te otuz dört yaşındaymış. Cary'nin üzerinden kocaman bir yük kalkmıştı.
- Sanki aynı adamdan bahsediyoruz, değil mi? Nereden geldiğini nasıl öğrenirim?
Cary tüm ülkenin telefon rehberlerini taramasını önerdi. Her ikimiz de St. Catherine's House'daki kayıtlardan söz ettik. Ona böyle bir araştırmayı nasıl yapması gerektiğini söyledim, atalarıyla ilgili en güvenilir bilgiyi kilise vaftizlerinin kaydedildiği Mormon's World'de bulabileceğini söyledim Benim istediğim bizi heyecanlandıracak, ama Cary'nin yapımına zarar vermeyecek kadar önemli bir gerçeği öğrenmekti Cary yine de rahatlamıştı. Sırtından ağır bir yük kalkan çoğu insan gibi, aşırı yardımcı olmaya çalıştı. Örneğin Lisa Waring ona (bunları ben uyduruyorum) büyük dedesinin Arthur Roper olduğunu, bir zamanlar cerrah yardımcısı olarak çalışıp 28 temmuz 1905 günü Londra'da bulunduğunu anlatsaydı, Cary'nin en son kabul edeceği şey, ona filmi göstermek olurdu. Oysa kız ona böyle bir şey değil, oyundaki üçüncü derece kişilerden birinin küçük torunu olduğunu anlatınca Cary ona "Roper"ın üç kasetini de göndermeye söz verdi. Lisa Waring gidince Cary duygularını havaya zıplayıp bana sarılarak ve "bir yerlerde harika bir yemek" yemeyi önererek ifade etti. Uzun zamandır kafasını karıştıran, bana bir türlü soramadığı soruyu da uzadıkça uzayan, sonunda bütün öğleden sonrayı kaplayan bu yemek sırasında sordu. Beni Roper'ların eviyle Asta'nın ailesi arasında bir bağ aramaya iten şey neydi? - O bağı sen kurdun, dedim. Seni başlangıçta beni aramaya iten de buydu. Günlüklerde Roper'la ilgili başka şeyler olup olmadığını öğrenmek istedin, o sırada da Swanny'nin bazı sayfaları yırtmış olduğunu gördük. Bağlantıyı kuran sensin, ben değil. - Evet ama, o sayfaların eksik olduğunu görünce bağlantı aramaktan vazgeçtim. O sayfalarda ne var bilmiyorum, ama, günlüklerde Roper'la ilgili başka bilgi yoksa, hiçbir şey öğrenemeyeceğiz. Elimizdeki tek bağ, Hansine'nin kaldırımda ölen Dzerjinski'ye rastlaması ve Asta'nın yaptığı iki üç yorum - Altı, dedim. Altı yorum var. Hepsini de ezbere biliyorum. Đlki, Hansine'nin Dzerjinski'yi görmesiyle ilgili, ikincisi Hansine'nin Florence Fisher'ı evde çaya davet etmek için izin istemesi üçüncüsü Asta'nın Navarino Caddesi'ne gidip Lizzie 'in Edith'le birlikte evden çıkışını görmesi. Burada da Edith'i güzel bir periye benzetiyor ve Edith'in kendi doğmamış çocuğuyla bir çeşit telepatik iletişim kurduğunu hissettiğini anlatıyor. Daha sonra, ismini belirtmeden, Navarino Caddesi'nde karısını öldüren adamdan söz ediyor. Dördüncü yorum, yakında oturan ve günlük tutan herkesin yapabileceği bir yorum. Bunu yazmamış olması daha ilginç olurdu. En ilgi çekici olanı beşincisi, çünkü sekiz yıl sonra, 1913'te yazılmış. Burada Rasmus, Sam Cropper'ı karısının hayranlarından biri sanıyor, Asta da kocasının "Mrs. Roper'ın izinde yürüdüğünü" sandığını anlatıyor. Sonra, en son günlüklerden birinde de Moors Cinayetleri'ni okuduğunu, onların da "Navarino Caddesinde'ki o şeyi" hatırlattığını yazıyor. -Yani demek istiyorsun ki, aklında hep Lizzie Roper vardı. - Aşağı yukarı. Tabiî bunun nedeni de Asta'nın hiç "kötü" kadın olarak adlandırılabilecek bir kadınla karşılaşmamış olması. - Lizzie gerçekten de bildiği ilk kötü kadın, üstelik onu gerçekten de görmüş olduğunu unutmamalıyız. Büyük gösterişli şapkasından da söz etmiyor mu? Asta gibi kadınlar, "iyi"
kadınlar hep öteki cins kadınlardan büyülenirdi, bu da o kadar yıl sonra Lizzie'yi düşünmüş olmasını açıklayabilir. Yine de bütün bunlar Asta'nın ailesiyle Devon Villa arasında hiçbir bağ olmadığını gösteriyor. Bunu senin kafana ben soktum, o sayfaların kaybolduğunu gördükten sonra da aklından bir daha çıkmadı. - Tabiî çünkü önemli bir şey varsa, o sayfalarda olmalı. - Olup olmadığını bilmiyoruz. Tek bildiğimiz, Swanny Kjær'in o sayfalarda kendi köküyle ilgili bir ipucu bulduğu, tanıştığı gerçeği, ne olursa olsun, kabul edemediği için de sayfaları koparmak zorunda kaldığıdır. Oh Ann, o tatsız küçük kızın -tatsızdı değil mi, çok soğuktubana gelip de büyükbabasının Arthur Roper olduğunu, ölüm döşeğinde yatarken cinayeti kendisinin işlediğini itiraf ettiğini söylemediği için o kadar mutluyum ki! Söz vermiş olmama rağmen, artık benim olan evde günlükten koparılmış sayfaları aramaya daha hiç başlamamıştım. Cary bana Roper bağlantısının benim hayalimden kalma olduğunu söylediğinden sonradır ki, aramaya giriştim. Yapılacak tek şey, düzenli çalışmak, en tepeden başlayarak hiçbir yeri gözardı etmeden, halıları kaldırarak, dolaplarda gizli bölme arayarak aşağıya doğru ilerlemekti. Aramamın yarısına gelmiştim ki, beynimde bir şimşek. çaktı. Eğer Swanny günlükten kim olduğunu anlatan sayfalar koparmışsa, o zaman neden kendini Edith olduğuna inandırmaya çalışmıştı? Edith olması imkânsızdı, koparılan sayfaların onun Edith olduğunu ileri sürmesi de mümkün değildi, öyleyse o sayfalarda ne yazılıydı? Edith'in daha iyi seçenek olabilmesi için, çok daha kötü, çok daha korkunç bir şey. Birdenbire Swanny'nin öteki seçeneğin, bulduğu gerçek Kişiliğinin kabul edilemeyecek kadar kötü olduğu için Edith olmaya çalıştığını gördüm. Yine de Edith'in kişiliğine bürünmeye çalışması, sayfaları koparmasından çok daha sonra başlamıştı. Neler bulduğunu anlamaya çalışmak imkânsızdı, ama aramaya devam ettim. Günlüklerin dördüncü cildi yakında yayımlanmak üzereydi. Bu kez, şömizin arka iç kapağına Swanny'nin fotoğrafını koyup koymamayı daha kararlaştırmamıştık. Daha önceki bütün yayınlarda Swanny'nin fotoğrafı vardı, ama o zamanlar Swanny daha hayattaydı. O günlüklerin yazarı değildi, sadece yayıncıydı ama şimdi yaşamıyordu, 1935-1944 arasını kapsayan günlükleri yayına hazırlamaya zaman bulamadığına göre, artık onun resmini kullanmamak daha doğru olmaz mıydı? Swanny'nin yerine benim fotoğrafımı basmak söz konusu bile değildi. Asta'nın cildin sonunda daha sadece dört yaşında olan torunu kimsenin dikkatini çekmezdi. Yine de arka iç kapakta sadece önceki ciltler hakkında yayımlanan olumlu eleştirilerden alıntı yapmak, bana biraz yetersiz geliyordu. Ön kapakta Asta'nın resmi, daha doğrusu, Asta'yı hayatının çeşitli dönemlerinde gösteren ve oval çerçeveler içine yerleştirilmiş dört fotoğrafı bütün ön kapağı kaplayacaktı. Swanny'nin yayıncıları -onları hâlâ öyle düşünüyorum" bana önerilerini göndermeye devam ettiler. Eski formatı koruyabilir, Swanny'nin fotoğrafını küçültebilir ya da Swanny'nin buğunu gösteren değişik bir fotoğraf kullanabilirdik Swanny'nin çocukluğu ya da gençliğine ait yığınla fotoğraf vardı. Tek yapmam gereken, Asta'nın albümlerini karıştırıp bulmaktı. Belki de diğerlerinden daha güzel göründüğü için, Swanny'nin resmini diğer çocuklarına oranla çok daha sık çektirmişti. Her doğum günü için çektirilen bir stüdyo portre -aralarda çekilen birçok
değişik fotoğraf vardı. Asta'nın fotoğraf albümlerinin hepsini görmüş olduğumu sanıyordum, ama zamanda içinde görmediklerim ya da unuttuklarım da olduğunu anladım. Albümler Asta'nın odası olarak adlandırdığımız odadaki şifoniyerin bütün çekmecelerini doldurmuştu. Albümleri çıkarırken Swanny'nin eksik sayfalan albümlerin arasına saklamış olabileceğini düşündüm, ama saklamamıştı. Swanny'nin günlükleri ilk okumaya başladığı çalışma odasındaydım. Kopardığı sayfaları yırtıp atmış olamayacağını düşünerek, raflardaki her bir kitabı indirdim, sayfaların arasına saklanmış kâğıtlar aradım. Bir sürü kâğıt buldum, zaten bulmamam garip olurdu: ilgisiz bir teşekkür mektubu, yemek tarifleri, arkadaşların gittiği tatil yerlerinden gönderdiği kartpostallar, hemen hemen hepsi Danca gazete kupürleri. .. sadece aradıklarım yoktu. Evde tutulamayacak kadar acı verici olduklarını düşündüm, Swanny onları küçük parçalara ayırmış, üzerinde yazılanlar da buhar gibi kaybolup gitmiş olmalıydı. Bir şeyi yok etmek isterseniz, bunu hemen, zaman geçirmeden yaparsınız. Yoksa sonsuza dek saklamazsınız. Sinemalardaki gerilim filmleri gibi, hani kötü adam filmin kahramanını sıkıştırır da hemen öldürmek yerine kurbanının gözlerini kamaştırmak için kendini övmeye, kabarmaya girişir ya öyle. Ama sözünü bitirene kadar imdat yetişecektir. Swanny imdat gelmesini beklemeden sayfalan yakmış olmalıydı.
Gazetede, Sotheby's'te satışa çıkarılan bir Victoria Nişanı'yla ilgili yarım sütunluk bir haber vardı. Satan kişinin adı Richard Clark'tı, nişana hak kazanan adamın torunuydu. Onun adı benim için bir şey ifade etmese de dedesininki önemliydi. Eğer asıl Victoria Nişanı başka bir yerde bu kadar ünlenmeseydi, gazetenin satışa bunca yer ayırması düşünülemezdi. Okuyucuların Çavuş Harry Duke'e bu kadar ilgi göstermelerinin nedeni onun 1 temmuz 1916'da Sortime cephesinde gösterdiği kahramanlık değil, Asta'nın günlüklerindeki önemiydi. Bu adam önce Asta'nın oğlunu kurtarmak için kahramanlık göstermiş, sonra da Asta'nın platonik sevgilisi olmuştu. Paul'e yüksek sesle haberi, haberin yanında yer alan günlükleri pek de iyi özetlemeyen bölümü okurken, Gordon geldi. Dış kapı basamaklarını çıkmış, evde olduğumuzu görünce de cama vurmuştu. Cenaze levazımatçısı gibiydi. Üzerindeki takım elbise resmî ve siyahtı, üzeri siyah çizgili koyu gri bir kravat takmıştı. Eğer hayatta kalmış sevdiğim bir yakınım olsa, bana bir felaket, bir kaza haberi vermeye geldiğini düşünürdüm. Bütün duygulanım yüzüme yansıtmış olmalıyım ki, her zamanki açık sözlülüğüyle "Bu kadar endişelenme. Dinleyince hiç de takmayacaksın. Belki de hoşuna bile gidecek" dedi. Paul Gordon'un habersiz geldiğinden böyle konuştuğunu sandı, onu görmekten memnun olduğumuzu söyledi ve Harry Duke'ün Victoria Nişanı'nın satılacağım anlatmaya girişti. Gordon terbiyeli terbiyeli dinledi, bulduğu ilk fırsatta da Paul'e "Annenin bir fotoğrafını görmek istiyorum" dedi. - Benim annemin?
- Ann sende fotoğrafları olduğunu söyledi. Bir şeyden emin olmak istiyorum. Fotoğrafta, çiçekli bir ipek elbise giymiş, bahçesinde görülüyordu. Rüzgârlı bir gün olsa gerekti, saçları karışmıştı, bir eliyle uçmasın diye eteğini tutuyordu. Fotoğraftan neye benzediği anlaşılmıyordu ama ince uzun boylu, açık renk saçları olduğu belliydi. Paul bu fotoğrafı, annesinin ölümünden sonra onun evinden aldığı resimler ve kâğıtlar arasında bulmuştu. Gordon'un yanında kendi Asta nüshası vardı, açarak Swanny'nin şömizdeki resmini gösterdi. Küçük Denizkızı'nın yanında duran, mavi tüvit elbiseli, mavi keçe şapkalı, uzun boylu, zayıf, açık renk saçlı bir kadın. - Ne görüyorsunuz? Konuşmadan önce duraklamıştı, ölçülü dramatik vurgulu sordu. Arada bir Gordon'un gelişmiş bir tiyatro yeteneği olduğunu düşünürüm. Đkisi de Danimarkalıya benziyor.
- Hepsi bu mu? Ne görmemi istediğini sordum. - Kardeş gibi, yarı kardeş gibi değiller mi? - Eğer kardeşlerin ya da yarı kardeşlerin birbirlerine benzemediklerini düşünürsek, evet. Paul'e döndüğümde, rahatsızlığını gördüm. Sesinden bir şey belli etmemeye çalışarak sordu: "Ne demek istiyorsun, Gordon?" - Size bir şok yaşatmak istemiyorum. Aslında belki de bundan hoşlanacaksınız, bir şekilde Ann'la kuzen olacaksınız. - Bize Hansine'nin Swanny'nin annesi olduğunu mu söylemek istiyorsun?
- Bir sürü şeyi açıklıyor, dedi Gordon. Asta günlüklerinde Hansine'nin ne kadar şişman olduğunu yazıyor, bizler de bunu zayıf bir kadının kendinden şişman birine gösterdiği normal ve acımasız tepki olarak kabul ediyoruz. Ailenin bahçede çay içtiği, Hansine'nin de arkalarında durduğu ünlü fotoğrafta Hansine hiç de şişman değil. Asta daha sonraki yıllarda da onun şişmanlığından hiç söz etmiyor. 1905'te şişmandı, çünkü hamileydi. - Belki de Asta uzunca bir süre onun hamile olduğunu fark etmedi. O günlerde elbiseler gebeliği gizleyecek denli boldu. Moda tarihi uzmanları, kadınlar yüzyıllarca hep hamile oldukları için, kadın elbiselerinin hamileliği gizleyecek biçimde tasarlandığını söylüyor. Yirmilerde moda olup bir daha kaybolmayan dar ve yapışık elbiselerin nedeni, kadınların eskisi gibi sık sık hamile kalmamaları. Hansine hamleliğinin yedinci ya da sekizinci ayına kadar durumunu saklamış olabilir, itiraf ettiğinde de çocuğu aldırmak için çok geç. Üstelik Asta'nın böyle bir şeyi bağışlamayacağını da biliyoruz. Rasmus bağışlayabilirdi, ama Rasmus orada değildi.
yaşayıp keyiflerini tatmıştı.Baba kimdi? . dedi Paul. Çocuğunun ölü doğduğunu hiçbir yere bildirmedi. Swanny'yi hiç sevmedi. Swanny'nin doğum gününün 28 temmuz olduğunu biz bilmiyoruz.Yani Asta ve Hansine hemen hemen aynı zamanda hamille kaldı? Bu biraz fazla rastlantı değil mi? . Asta Hansine'nin Paul'ün dedesini çaya davet etmek istediğini yazıyor. kucağına alıyor. çünkü 1920'de. doğurduğu bebeği de büyük bir mutlulukla Asta'ya vermişti. Swanny'nin kendi çocuğu olduğunu söylemek ve anne olarak adlandırılmanın dışında. Hansine'nin Westerby çocukları içinde en çok Swanny'yi sevdiğini söyledim. Belki de evliydi ya da ona bakabilecek durumda değildi. Günlüklerden dürüst. Swanny'nin on beşinci doğum gününden az önce.Bir Danimarkalı. dedi Gordon. ondan ayrılmak zorunda kaldı.Belki de gitmek zorunda kaldı. . Eğer bilmiyorduysa. Kopenhag'da birisi.Hayır. dimdik bir adam olarak çıkıyor. ona bakıyor.Kim olduğunu merak ediyorum. Belki de Hansine'ye sadece kız olursa alacağını söylemişti. çünkü Hansine'nin doğuracağı bebeği yedekte tutuyordu. . ama doğumda doktor bulunmamıştı. Gerçek yavaş yavaş ortaya çıkıyordu.Hansine'nin daha önce bir sevgilisi olduğunu biliyoruz. . Çocuğunu her gün görüyor. Asta kendi çocuğunu kaybetmişti. Ama Hansine bir kız doğurmuştu. dedim. Asta'ya fazla ilgi göstermese de başka kadınlarla hiç ilgilenmiyor. Büyükannenler Đngiltere'ye göç ettiklerinde.Üstelik. Rasmus'un söylediğinden de erken dönmemesi için dua etmiş olmalılar. evden ayrılıp Paul'ün . Başka ne yapabilirdi. çünkü Asta çocuğunun ölü doğduğu günü Swanny'nin doğum günü olarak seçti. Peki. Aslında. O daha çok bir otomobil motoruyla ilgilenmeyi seviyordu. Hansine'nin bebeği Asya’nınkinin ölümünden bir ay ya da altı hafta sonra da doğmuş olabilir. sevgisinden yararlanıyordu. bütün çocukları içinde en az yakınlık duyduğu Swanny'ydi. Swanny'nin kendi kızı olmadığını hissetmiş olmalı.. ama muhtemelen yanılıyorum. yıllar boyu anneliğin dertlerini. terk edenin Hansine olduğunu söylemek de mümkün. . Yani karısı dışardayken hizmetçiyi yatağa devirecek adamlardan değil. örneğin Alman Hastanesi'nin basamaklarına bırakırken görebiliyorum.En muhtemel aday Rasmus. ya bir oğlan olsaydı ne olacaktı? Asta'yı bir bebeğe zarar verirken düşünemiyorum. Böylesi tam Asta'ya uygun olurdu. ama onu bebeği kundakladıktan sonra koltuğunun altına alırken. . yıkayıp yatağa yatırıyor. Onlarla gitmek zorunda değildi. Belki adam onunla evlenmek istemedi ya da evlenemiyordu. Hansine'nin görünüşü hakkında pek de hoş olmayan şeyler yazıyor ve Sam Cropper'ın Hansine'nin ilk hayranı olmadığını da söylüyor. . Bebeğin ne zaman doğduğunu öğrenmenin imkânı yoktu. bir işçi ya da bir uşak.
Tek yaptığımız. sonra da Hansine'den bahsederken "Kopenhag'dayken. Örneğin. Đşin asıl korkunç yanı. Birdenbire Paul'e karşı güçlü. bizimle birlikte günlüklerin ilk bölümlerini gözden geçirmek istedi. Annesini. imzasız mektupların mutsuz yazarını düşündüm. Asta'nın kızı olarak doğması gerekir. Hansine 28 temmuz 1905'te Asta'ya ebelik yapmıştı. seçme hakkı bulunmayan bir hizmetçi. bir daha silinemeyecek bir rahatsızlık duydum. Anne ve babalar kızlarının gayrimeşru çocuklarını kendi çocuklarıymış gibi büyütüyor. temmuzda Hansine'nin ellerini "neredeyse kendisininki kadar şiş karnı" üzerinde birleştirdiğini anlatıyor. Hansine neden sessiz kaldı? Çünkü öteki türlü bir yetimhaneye gönderilmesi kesin olan çocuğunun varlıklı ve güvenli bir orta sınıf ailesinin sevgisinden ve . gayrimeşru ve istenmeyen çocuğun. teyzeleri değiştirmek. . Joan Sellway'in de anlamaz gözüktüğünü hatırlıyorum. Gordon açıklamasına başladığından beri hemen hemen hiç konuşmamıştı. Annesini çocuğunu terk etmek zorunda kalmış bir hizmetçi olarak görüyordu. dedi. Daha önce Swanny'le hiç karşılaşmamıştı. Asta'nın ölü çocuğunun yerine bir bebek bulunmasının gerçekten de en kolay ve en güvenli yolu bu değil mi? Daha yeni doğum yapmış Asta'nın sokağa çıkıp birilerinin istemeyeceği bir bebek bulabilmesi mümkün mü? Hansine oradaydı. daha sonraki tepkilerini ateşlemiş olmalıydı. en sevdiği çocuğunun bir hizmetçi ile Kopenhaglı bir tüccar ya da uşağın çocuğu olduğunu kabul etmek istememesiydi. Hansine'den geriye bir şeyler kalmış olması da imkânsızdı. Her bakımdan efendilerinin isteğine uymak zorunda olan. annesinin hizmetçilik yaptığına değinenlerden nefret ederdi. Herhalde Hansine kızı yetişkin biri olana kadar söylememişti. meşru ve istenen çocuktan çok daha görkemli bir hayat yaşıyor olmasıydı. Bir şey söylemedi. ama Ann'ın teyzesi olabilmesi için.dedesiyle evlenen Hansine'ydi. dedim Paul'e. Ayrıntılar herhalde eksik günlük sayfalarındaydı. Asta Swanny'ye gerçeği söylemediyse. "gün geçtikçe daha da şişmanladığını yazıyor. Bir çeşit yeraltı ya da gayrimeşru evlat edinme topluluğu gibi bir şey. bunları bulamayacağımızı da biliyorduk. . daha sonra. Kabul ettik. Hansine okuma yazma bilmiyordu. Daha sonraları Swanny'nin ona gittiğini. birlikte olduğu adam" diye söz ediyor. Swanny'nin yirmi beş yıl boyunca peşinde koştuğu cevap buydu. Onun açısından öyle görülmüş olmalı. Gordon'un yanında bunların hiçbirinden söz edemezdim. eğer Swanny gerçekten de anneannemin kızıysa. onun güldüğünü ve ilişkimiz hakkında şakalaştığını görünce rahatladı. bunun nedeni Hansine'yi hep küçük görmesi. Đşte. haziranda Asta Hansine'nin "Çok şişman" olduğunu. Gordon. Tabiî başarılı detektifliğinden gururluydu. Anlatılanlar Joan üzerinde kötü etki yapmış. Sonra gülümsediğini gördüm. Doğum zamanına geri dönmek gerekirse. çocuksuz çiftler de hizmetçilerinin gizlice dünyaya getirdiği bebekleri evlat ediniyorlardı. imzasız mektubu yazmaya karar verdi. Kini ve öfkesi kabardı. Böyle şeyler her zaman oluyordu kuşkusuz. kimliğini aydınlatacak bilgiler vermesini istediğini.Kuzen olmamız mümkün değil.Günün birinde annene anlatmış olmalı. ama Tatler'da fotoğrafını gördü. Paul'ün geçici umutsuzluğunu görecek kadar duyarlı olan Gordon. Hansine aynı çatının alandaydı. birkaç hafta sonra da Asta Hansine'nin doğumunda ona yardımcı oldu. o zaman benim teyzem olduğu doğru.
Buluştuğumuz gün bize dostça davranan. filmi büyük perde de izledikten sonra. ertelemeler olur. Eğer Cary onu hatırladıysa. George Ironsmith 1871'de Whitehaven'da doğmuş on dört yaşındayken birinin yanına çırak olarak girmiş 1897'de . malzemeyi iade ederken nazik bir not yazıp Londra'da işleri nedeniyle kaldığını anlatan Lisa'daki değişiklik Cary'yi şaşırtmıştı. Nisan başındaki basın gösterisi Paul'le birlikte ilk özel gösterimi izlediğimiz BAFTA'da gerçekleştirildi.ilerlemeden önce herkese tek tek baktığını. Televizyon dizileri genellikle programlandıkları gibi yayınlanmaz. Büyükdedesi için çizilen portreden hoşlanmamış. uzun süre önce Amerika'ya dönmüş olduğunu düşünmüştür. ışıklar karartılmadan bir dakika önce salona girip yavaşça -onun deyimiyle tehditkâr bir ifadeyle. Battersea'ydi. Lisa Waring bir iki milden fazla uzaklaşmamıştı. doğru olmamasıydı. Paul ve ben Gordon'un açıklamasını kabul ettik ya da en azından ben kabul ettim.konforundan yararlanmasını istiyordu. sanırım Cary de. Yirmi yedinci bölüm Lisa Waring'i tamamen unutmuştum. öfkesi daha da artmıştı. daha sonra en öne kadar yürüyüp tek boş koltuğa oturduğunu anlattı. gönderenin adı ve adresi yazılıydı. hizmetçiliğe ve küçültücü işlere mahkûm. kızının bir prenses olarak yetiştiğini. hep birlikte barda toplanmış. üç kasetin de içinde bulunduğu paketi aldığında bir çeşit rahatsızlık duymuştur. Çocuğu ondan kopartılmamıştı. George Ironsmith'in köklerini araştırmıştı. yakınında da olsa arada uçurum olduğunu görmüştü. Gordon'un açıklamasının tek kusuru. Amerikan usulü. ısırdığı altın elmayı davetlilere fırlatan şeytana benzettiğinde fazla ciddiye almadım. Saat dokuzda bitti. O dönemlerde çocuklar günkünden çok daha değersizdi. Geçen hafta boyunca. Üstelik adres Amerika değil. sonra nisana ertelendi. benim Asta'nın günlüklerinden sayfa koparıldığını gördüğümden tam iki yıl sonrasına programa alındı. o da bir gazeteciye konuşurken. Daha sonra. Lisa şimdi saldırgandı. Lisa'nın görünüşünü de bir vaftiz törenine davetsiz katılan. Miles da tıpkı Cary gibi abartmalardan hoşlanır. Lisa'ya verdiği bütün malzemenin. "Roper" da önce şubatta yayınlanacaktı. Hemen her zaman gecikmeler. Paketin arkasında. Lisa Cary'ye yaklaşmış ve açıkça gazetecilere bütün yapımını yerin dibine batıracak bir iki kelime söylemek istediğini anlatmıştı. çünkü bir zamanlar bu anlattıklarım gerçekti. onu her gün görüyordu. Böyle kadınlar sadece mitolojide vardır. Cary'nin yapıma başladığından iki yıl sonraya. masaldaki anne gibi annelik adından mahrum edilmiş. saat dokuz buçukta Miles Sinclair bana telefon ederek Lisa Waring'in de gösteriye geldiğini. Çocuk hayatını düzenleyen yasalar çok daha gevşekti. en sonunda mayıs için.
Kolay olmayacak. Söylediklerinin özeti. Edith'in kayboluşu basın için hâlâ ilgi çekiciydi. Swanny Asta'nın çocuğu olmadığını öğrendiği ya da bu yönde güçlü kuşkular duyup asıl kimliği konusunda fanteziler üretmekten . Ironsmith'in küçük torunuyla görüşmek zorunda kaldı. Miles'a göre Lizzie'yi kimin öldürdüğüyle fazla ilgilenmediler. yaptığı dizinin engellenmeden yayınlanmasını tercih ederdi. satın alınmış günlükleri gerçeklerden koparacak. Ironsmith'e oyunda üçüncü derecede bir rol vermek haksızlıktı. Cary'yle kendim konuşma çabasına girdim. Öyle sanıyorum ki bir gün gelecek. günlüklerin kendisiydi. Hem de orada. Bu nedenle simsiyah giyinmiş. Asta'nın ilk defterindeki orijinal Danca'yı okumaktan geçiyordu. ama oradaki gazeteciler daha çok Edith Roper'ın hikayesiyle ilgileniyorlardı. bütün bunlar tarih olmuştu. O daha gider gitmez. Eğer isterse. bu sefer içgüdüsünün ilginç ve acı bir açıklama karşısında bulduğu bir savunma olduğunu düşünüyorum. nedendir bilinmez. Bütün bu olaylar seksen altı yıl önce geçmiş de olsa. ben ya da Swanny'nin yayıncıları. Bütün bunlardan. geçici bir eğlenceden öteye gitmedi. Daha önemli olan. Bu son cümleyi yüksek sesle söylemişti. Benim de orada olmam gerekiyordu. korkunç bir kandırmacaya dayanıyordu. Edith olduğunu iddia edenler ya da onun başına gelmesi muhtemel olaylar gazetelerde her an yer bulabilirdi. Görüldüğü kadarıyla da günlüklere gösterilen büyük ilginin önemli bir bölümü. bütün bunun önceden tasarlanmış bir kandırmaca olduğu izlenimini yaratacak bir karar. Yanlış olduğunu hissediyordu. Hansine'nin Joan'dan önce bir çocuk doğurmadığını biliyordu. Bunları bulmanın tek yolu günlükleri incelemek. Paul kesinlikle bu çözümün yanlış olduğuna inandığını söyledi. Ne erkeklerde ne de kadınlarda içgüdüye fazla güvenmem. hem de o an. Gordon onlara kendisi söyleyebilirdi. Paul'ün içgüdülerine fazla güvenemediğim görülecektir. Gordon gelip Swanny'nin Hansine'nin kızı olduğunu söylediğinden beri birkaç gün geçmişti. köprülerin altından çok su akmıştı. üstelik kayıp çocuklar çok merak edilir. kızlar erkeklerden de çok. Kanıtlama imkânı olmamasına rağmen. Lisa'ya göre. çevrede bir erkek gördüğü zaman bütün güç ve karmaşık telefonları o erkeğe yüklediğini i biliyordum. bundan sonraki günlükleri yayımlarken. annesinin Swanny Kjæer'in üvey kardeşi olmadığından emindi. belki de Charles Amcası. Adı neredeyse ailelerle birlikte anılan kadının sevgili kızı Swanny. Daha önce yayımlanmış. Swanny'nin Asta'nın kızı olmadığını belirten bir not koyup koymama hakkında bir karar vermek zorunda kalacağız. Bahsetsem de kimin ilgisini çekerdi? Belki Gordon'un kendi babası. o kadının kızı değil. 1904 sonbaharında da evlenmişti. bütün bu söylediklerinin dizinin geçerliliğiyle ne gibi bir ilgisi olabileceğini sormuştu. Gordon'un anlattıklarından kimseye söz etmedim.Amerika'ya göçmüş. adı günlüklerde sıkça geçen bir hizmetçinin çocuğuydu. Cary de konuyla daha fazla ilgilenmek istemedi. O Lisa'nın Picadilly'de bir otobüsün altında kalmasını. Cary'yle birlikte bunu konuşmalıydılar. Miles'a göre Cary sakin davranmış. böyle durumlarda duyguların ve içgüdünün çok önemli olduğuna inanıyordu. yoksa Lisa basına açıklama yapmaya hazırdı. Ne var ki bahane bulamadı. onu tanıdığım kadarıyla. "Roper" yayınlanmadan. Çocuklar her zaman ilgi çekmiştir. Cary'nin onu danışman olarak görevlendirmesinin gerektiğiydi. Daniel'dan bile yararlanmayı başarmıştı. büyükdedesi oyunun en önemli kişisi olmalıydı. Çinli gözlü yabani bir kızın büyükdedesinin hakları için gürültü yapması.
bunun kelime anlamı "kırmızı çiçek'tir. her şeyi yeniden değiştirir. Paul kanıtını kısa zamanda buldu. . Birden bazı öykülerinin ne kadar acımasız olduğunu fark ettim. Asta'nın yazdıklarını "evdeki ziyaretçi" olarak çevirmiş olabilir. dedim. Barış ve Savaş. dedim. bu nedenle Hansine'nin kızı olması ihtimalini aklına bile getirmedi. O nazik anlatımla ilgilendiğinden. Kadın psikolojisinde uzman olmadığı açık Gordon bile. ama bazı konulan nezaketle geçmekte ustadırlar. Đkiniz de çok gençsiniz.öteye gidemediği sürece gerçeğin açıklanmaması işin doğrusuydu.Danca orijinale döndüm. bu nedenle de aklının bir yerine saklamıştı. Margrethe Cooper. . katı terbiye kurallarının son kalesidir. belki de bunun yaş konusu değil. 28 temmuzda. Ben Knud'la evde kalıyorum. yakında izin vereceğim. Gayhurst Caddesi'ndeki okula götürüyor. Evde bir konuğu varken midesinde kasılmalar duyduğundan belli belirsiz homurdanıyor. 19351944 kitabını yayımlayabilir miydik? Bir adım atmadan önce düşünecek kadar zamanım vardı. Hansine'nin 5 temmuzda kanaması varsa. Danimarka'dan ayrılırken Andersen'i de geride bıraktım. Asta'nın den rfde blomst deyiminin Đngilizcede karşılığı yok. Günlük yayıncılarının satmayı umdukları yirmi bin ciltten her birine açıklayıcı bir sayfa eklemek için daha önümüzde birkaç hafta vardı."Evde bir konuğu varken" bölümünden mi söz ediyorsun? dedi Paul. Önce benden bu bölümü yayımlandığı biçimiyle okumamı istedi: "Hansine Mogens'i iki sokak ötede.Swanny biliyor olmalıydı. Eğer Asta hun har det maanedhge (âdet ağrısı çekiyor) ya da hun har sit skidt (o kirli) demiş olsaydı. Kanıtı ilk defterin ilk bölümlerindeydi." . bu cümleyi daha günlükleri ilk kez okurken ilginç bulmuş. . çok daha az beklemem gerekti. ama bütün günlüklerde de anlamadığım böyle bölümler var. güldü. Oysa. çünkü Đngilizce'nin bu konuda Danca'dan çok daha zengin olmasına rağmen." . Bunu Gordon'un da anladığını sanmıyorum. Gordon'un soyağacında Asta ve Rasmus'un en büyük kızları olarak gösterilen kadının aslında tamamen farklı bir kökten geldiğini bile bile. Đçgüdüsünün kaynağı bu cümleydi. Âdet. C. Eskiden oğlanlara H. bu kelime kelime çevrilir ve hiçbir zorluk çıkmazdı. bunun sadece bu son yirmi yıl içinde biraz azaldığını söyleyebilirim. Danimarkalıların Đngilizler gibi zengin bir üslubu yoktur. hatta bir ay sonra bile çocuk doğurması imkânsız. kaba sözleri nazikçe anlatma sanatıyla ilgilenmek olduğunu söyledi. . Andersen anlatırdım ama. Ondan daha büyük olduğumu söyledim. Mogens yalnız gitmek istiyor. Asta birçok konuda dürüst olmuş olabilir ama âdet konusunda değil.Daha ilk defterin ilk satırını okurken biliyordu. Bu durumda yola devam edip adı hemen hemen her sayfada görülen. ama henüz değil. onu kucağıma alıp masal anlatıyorum. Gerçeğin ortaya kesin olarak çıkması.Anlamadığım bir bölüm var. bunun ne anlama geldiğini anlayacaktı. Margrethe Cooper buna uyan bir Đngiliz deyimi aradı ve 1970lerde hâlâ hayatta olan birçok yaşlı kadının kullandığı deyimi buldu: "evde ziyaretçisi var.
solgun burnu biraz büyükçe. Yargıç Edmondson'un konuşmasını neredeyse ezbere okudu. uçları hafifçe yukarı kalkık gözleri doğruydu. büyükbabanınki rahatsızlık verici.Ailemizde onun. Bunu ailede herkes bilir. Ironsmith bunu kızına. büyükdedeninki de yeterince kötü. adı ne olursa olsun. . dedi. Anlatacakları kanıtlanabilir olmalıydı. Aslında şaşırtıcı. Lisa'nın yürek biçimindeki yüzü. Evet. atalarınızdan birinin muhtemel bir katil olmasından hoşlanır. Cary'nin verdiği metinleri okuyup ev ödevine çalışmıştı. Bir insanı kısa sürede öldürmeyi iyi bilen biri tarafından öldürüldüğü de belli. bütün bunlar bir yıl önce olsaydı.Diyecektim ki.Đçimizden pek azı. her şey ne kadar da değişik olurdu. Devam ediyor. diye düşündüm" Yargıç böyle söyledi. cinayetten yaklaşık yüz yıl sonra kaldırmış olmanın mutluluğunu yaşardı. O zaman Lisa Waring'i ve Lisa'nın geçmişle ilgili açıklamalarını ne büyük heyecan ve mutlulukla karşılardı. Lisa'ya göre Lizzie Roper'ın katiliydi. Miles da yanımızdaydı. büyükdedesinin hakkının iade edilmesini. çok daha özel bir nedeni daha vardı. çok güzel de elinde George Ironsmith'in Lizzie'nin gırtlağını kestiğinin kanıtı var mı? Vardı. Birinin mantıksızı mantıklı. bütün bunlar çok iyi. Miles'ın bu durumda. Karısı da biliyordu. Eğer ona inanılabilirse. saçmalığı kesinlikle ciddi bir şey olarak göstermeye çalıştığı psikolojik davranış bozukluğu örneklerinden izliyormuşum izlenimine kapıldım. . değerli Jüri Üyeleri.Peki dedi. ama bazıları nereden gelirse gelsin. "O talihsiz kadının öldürülmüş olduğu konusunda en ufak bir kuşku yok.Cary'nin de dediği gibi. oysa söyledikleri bundan çok uzaktı. Kin ve öfkenin başka. ne kadar uzak olursa olsun. onun dışında sükûnetini izlerken. sahne ışığında olmak istiyor. sadece erkek kesimli düz siyah saçları. Dizide silik biri olarak gösterilen George Ironsmith. . üne kavuşmasını istiyordu. Lisa Waring'in çabası buydu. başkalarının hakaret olarak alacağı şeylerin Lisa'ya övgü gibi geleceğini düşündüğünden emindim." Sanki bu cinayeti işleyene karşı bir yakınlık duyuyor gibi. büyükanneme. sizce de öyle değil mi? Bu kez Cary'nin dairesindeydik. Ama söylemedi. Lisa'nın iddiaları karşısında. Lisa dizide danışman olarak görev alır -almaması şimdiki kininin ve nefretinin başlıca nedeniydi."Uzun çabalarımızın artık sonuna yaklaştığınızı söylemekten ve sizi kutlayabilmekten çok mutluyum. Bunları Mockridge'in duruşma kayıtlarından aldım. Đngiltere'ye bu yüzden dönemiyordu. birini öldürdüğüne inanılır. Babanın böyle bir role layık görülmesi korkunçtur.Cary de bir cinayetin üzerindeki esrar perdesini. Sürekli hareket etmelerine karşın ifadesiz gözlerini. Çok değişik bir biçimde öldürüldü. . Konuştukça gözlerinin parıltısı söndü. demek büyükdeden için ölümünden sonra şöhret istiyorsun. Bunun sizler için bir ödül olduğunu söyleyemem ama belki de Đngiliz Ceza mahkemeleri kayıtlarında uzun yıllardır görülen en önemli davalardan birinde görevli olduğunuzu duymaktan memnun olursunuz. belirli bir noktaya bakmaya başladı. on altısına . Hakaret etmeye gerek yok dedi Lisa. uzakta. söylediklerinden herhangi birine inanmakta güçlük çekiyordum.
bir koltukta oturmak rahatsız ya da alışılmadık bir şeymiş gibi sırtını ovuşturdu. Lisa ayağa kalktı. Bu kart Lizzie'nin öldürüldüğü sırada Ironsmith'in Londra'da. . Sadece büyükdedesi ile büyükninesi arasındaki mektuplar. Kartta bunun dışında "Sevgili Mary". George Ironsmith'ten gelenleri göstermişti. Londra'ya gelen turistler yakınlarına genellikle Buckingham Sarayı ya da parlamento binasının resimlerini gönderir. O kadar gülünçtü ki. Ölmeden çok kısa zaman önceydi. Cary belgelerin geri kalanını sordu. Mary Schaffer Ironsmith bir rakibe olarak gördüğü kadını kıskanıyor. Bizlere verdi. . bir artı işareti üzerine çizilmiş çarpı gibi ilginç bir işaret vardı. Ironsmith 1904'te Mary Schaffer adlı bir kadınla evlenmişti. Kartta 'Londra' dışında başka adres yoktu. babası da ona kendi annesinden kalan bir yığın belge göndermişti. Lisa haklıydı. George Ironsmith otuz dört yaşındaydı.O belgeyi bulabilsem. nereden geldiğimi öğrenirdim. Basit bir soyağacı hazırlamış. yere oturup bağdaş kurdu. rahata kavuşması için kadının öldüğünü bilmesi gerekiyordu. o belgeler bize Mary Schaffer'ın birinci . Yine de bakmakta bir sakınca olmadığını söyledi Cary hemen kâğıtlara göz atmaya koyuldu. söyleyecek bir şey bulamadık. zavallı Mogens'in Fransa'dan gönderdiği. meslek olarak da "gezginci tüccar" olduğu belirtilmişti. Cary'nin video bandını izledikten sonra babasıyla temasa geçmiş. Şubat 1904'te Chicago'da verilmiş evlilik cüzdanı. bir sürü de önemsiz yazı. Benim görebildiğim kadarıyla en önemlisi 1905 yılında Ironsmith'in Đngiltere'den karısına gönderdiği kartpostaldı. hatta Hackney'de olduğunu gösteriyordu. Ironsmith karısına tapıyordu. tek bir çocukları oldu. Kartın bir diğer ilginç yanı da üzerindeki resimdi. Hackney'nin tek görülmeye değer yeri olan Victoria Park Gölünün bir sepyasıydı. ama bu onu öldürdüğünü kanıtlamazdı. kuzenlerimin de yayımlamaya çalıştığı mektuplar kadar kuru ve sıkıcıydı. kendi annesinin George ve Mary'nin birbirlerine ne kadar bağlı bir çift olduğunu söylediğini hatırlıyordu.Bu işaretin anlamı ne? diye sordu Cary. Lisa. adresin de üstünde.girdiği gün anlattı. Büyüknineme Lizzie'yi öldürdüğünü anlatmak. onların 1933'te doğan en küçük çocukları Spencer Waring. 1959'da Betty Wong Feldman'la evlendi. Mary olarak adlandırılan kızları aynı yıl doğdu. yani 29 temmuz pazar günü eve dönmeye hazırlandığını yazıyordu. ama Ironsmith'in gönderdiği kart üzerindeki fotoğraf. Bunlar Lisa'nın annesi ve babasıydı"Aile inancı" Ironsmith'in birisini öldürdüğünü kanıtlamakta yeterli olamazdı. dedi Lisa üzgün sesiyle. ama tabiî George Ironsmith'inkiler yoktu. onun için her şeyi yapmaya hazırdı. Birbirlerine gönderdikleri. Ironsmith karısına ertesi gün. çoğu nişanlılık dönemine ait mektuplar. havanın oradakinden daha sıcak olduğu hakkında bir satır ve tepede. Lisa yine de açıkladı. ama Lisa içlerinin önemli bir şey olmadığım söyledi. "Önemsiz kağıtlar" Mary Schaffer'ın doğum belgesini içeriyordu. Lisa'nın babası. Mary Ironsmith 1922'de Clarence Waring'le evlendi. ama damgada 28 temmuz tarihi okunuyordu. yaptığı çizimin Gordon'un Westerby araştırmasıyla uzaktan yakından bir ilgisi yoktu. Mary Schaffer'ı otuz sekiz yaşında bir dul olarak gösteriyordu. bir iki dakika göz attım.
deli gözlerle Miles'a baktı ve yeniden sigaraya başlayacağını söyledi. o filmi hiç yapmazdınız.kocasıyla on beş yıl evli kaldığı ve çocuk doğurmadan boşandığı dışında bir şey göstermiyordu. Peki. dedi Lisa. kâğıdın üzerimizde yarattığı etkiden memnun. . karısını mutlu etmek için. ben seni ararım. . Büyüknineme tutkuyla bağlıydı. Lisa gittikten sonra Cary krize girdi. Belgeye göre Ironsmith. yolcu listelerinin hâlâ bulunabileceğini söyledi. bizi izliyordu.Peki ama. parmaklarını saçlarında gezdirdi. dedi Lisa soğukça. Aslında inanıyorsunuz ya. hiç merak etme. Gözlerini sımsıkı kapadı. . sadece adını duyduğu bir kadını öldürmek için? . dedim. galiba Boston'a uğradıktan sonra New York'a giden Lusitania ile. bilmemesi mümkün mü? Yıllar boyu o zavallı inekleri ve koyunları boğazladı. Đşte bu kadar. .Oh.Size söyledim. . Ben. neden? diye sordu zavallı Cary. Hepimiz yılların sarartıp soldurduğu belgeye baktık. Đnsanlar aşk için böyle şeyler yapar. Lisa. Uludu. biraz araştırma. Miles. diye söz verdi Cary. Son iki kelimeyi söylerken Cary'ye bakıp tatsız tatsız sırıttı.Yargıcın söylediklerini hatırlıyorsunuz. dedi Lisa. .O zamanlar katiller asılıyordu. . güldü.Teması kaybetmemeliyiz. değil mi? Şimdi bildiklerinizi biliyor olsaydınız.Aşk uğruna.Ne yapacağım? . . Önce gemi. Daha önce hiç görmedim. Aşağıdaki pub'a gittik." Tabiî biliyordu. şimdi ne yapacaksınız? . dedi Lisa yerde Buda gibi otururken. Şimdiki gibi bir yıl toplum hizmetine gönderilmiyorlardı. ama gerçekten girdi.Hayatını bunun için tehlikeye atar mıydı? Karısının hiç görmediği. . Büyük bir içkiye ve en az yirmi sigaraya ihtiyacı vardı. vejetaryenim. Bomba mektuplarda değil. "Bir insanı kısa sürede öldürmeyi iyi bilen biri tarafından öldürüldüğü de belli.Bir şeye girişmeden önce.Bunu babam buldu. Lizzie'den sonsuza dek kurtulmak için. yumruklarını duvarlara vurdu. biliyorsun. 1885'ten sonra yedi yıl boyunca Carlisle'da bir kasap ve mezbahacının yanında çırak olarak çalışmıştı. . işinize yararsa. Amerika'ya gittiği gemiyi de biliyorum. George Ironsmith'in hizmet sözleşmelerinden birinin kopyasında gizliydi. Bunu söylemek kolay. Đngiltere'den Plymouth'tan kalkıp.Yani bana inanmıyorsunuz.
Lisa Waring'in -daha doğrusu Spencer Waring'in. Đngiltere ile Amerika arasındaki denizlerde dolaşan başka hangi gemiler vardı? Cary. bir sonraki projesi için çalışmaya başlamak istiyordu. çoktan bulmuş olurduk. Umbria ve Etruria. Oysa bu kez Cary bilmek istemiyordu. Bothnia ve Scythia da haftalık Boston seferi yapıyor. Yirmi sekizinci bölüm . ama sonunda istediği -istemek zorunda olduğu. Her ikimiz de bırakın iki yılı. "Đkinci sınıf' diye düşünüyordu. Cary Plymouth'tan vazgeçmeye karar verdi. onun basına açıklama yapıp dizisini yerin dibine batıracağından endişe ettiği için değil. Cunard Denizcilik Đşletmesi'nin tarifesini eline geçirdi. Etruria ya da Umbria'ya binmiş olması gerekirdi.bilgiye ulaştı. Karta inanırsak. karısına dönmek için bindiği geminin adında yanlışlık olduğuydu. Ironsmith böylesi gemilerde yolculuk etmiş olamazdı.George Ironsmith'in 29 temmuzda Amerika'ya. Ne var ki bu kayıtlar varış ülkesinde tutuluyordu. perşembeleri Liverpool'dan. Gerçek teoriyi doğrulamayabilir. Amerika ve Đngiltere arasında mekik dokuyan onlarca büyük gemi vardı. Aradığımızı nerede bulacağımızı. Aurania. Lucania. Liverpool'dan New York'a da 29 temmuzda dönmüştü. Anlaşılan deniz faciaları tarihinde en az Titanic kadar ünlü olan geminin adını hatırlıyordu. Cephalonia. "Roper"ın yayınlanmasıyla halka yanlış bir hikâye anlatmış olmaktan bir haz duymayacağı kesindi. bizi ilgilendirenler de Washington'daki Ulusal Arşiv'deydi. Hibernia. bilmeye kesinlikle karşıydı. Alman denizaltılarının 1915 yılında Lusiania'yı batırmalarıydı. gidiş dönüş bileti 75 ile 110 dolar arasında olmalıydı. ama dönüşünde yanında biri daha vardı. Bütün bunları unutmak. nasıl çıkaracağımızı biliriz. Yüzyılın başlangıcında. Anlaşılan Spencer Waring yanlış hatırlıyordu. Campania. Bulduğumuz ilk şey. cumartesileri de Boston'dan kalkarak Queenstown'a uğruyorlardı. Cary'ye göre. Pavonia. Amerika'yı Birinci Dünya Savaşı'na girmeye iten.Đkimiz de iflah olmaz araştırmacılarız. George Ironsmith New York'tan Liverpool'a 15 temmuz 1905 cumartesi günü hareket etmiş. Amerika'dan gelirken yalnızdı. Tabiî araştırmaların çoğu bulmak için yapılır. başlangıçtan beri kabul edilir bir çözüm bulmaya eğitildiği için yapamıyordu. Liverpool'dan hareket eden gemiler yolcularım şirketin New York'taki North River ya da Doğu Boston'daki New Pier iskelelerinde indiriyordu. Bunlardan hiçbiri Plymouth'tan kalkmıyordu. Servia. Servia ve Gallia'nın iki haftada bir yaptıkları seferlerden birine de katılmış olamazdı. yolcu üstelerinin hâlâ saklandığını duyduğunda şaşırdı. Liverpool'dan kalkan New York Cumartesi Postası Ironsmith için en uygun çözümdü. Catalonia. Bunu sadece Lisa'nın korkusundan. Arabia. ama o zaman teori feda edilir ve her bir olasılık birbiri ardına kontrolden geçirilir. büyükdedelerimizin kim olduğunu bulmadan iki gün geçiremezdik. Biraz zaman geçti. Cunard'a başvurdu.
metresini öldürüp çocuğu eve getirdi. Metresi çocuğu adama vermeyi kabul etmedi karısından boşanıp onunla evlenmesini istiyordu. Đlginç bir hikâye. karısının ilk evliliğinden bir çocuğu olmadığını açıkça belli ediyordu. çünkü adamın kuzeyde. Hem Asta nereden düşündü bilmem. Asta'nın ünlü öykülerinden biriydi. Asta'nın on yıl ya da daha önce bir başkasından duyduğu bir şeyi hatırlamaktan başka bir şey yaptığını iddia etmiyorum. ikinci sınıf yolcuları arasında George Ironsmith ve yarım ücret ödediğine göre iki ila on iki yaşları arasında olması gereken Mary Ironsmith'in de bulunduğunu gösteriyordu. hatta fısıltı duymamıştı. 1905'te de Đngiltere'de .Hikâye olduğunu ben de biliyorum. Anlaşılan kabahat karısındaydı. Onun tek istediği. Bana anlatmak için telefon etti. çocuğu neden Mary Ironsmith olarak adlandırdığını açıklamaz. imkânsız bularak aklımızdan uzaklaştırmaya çalıştığı düşünceyi söyleyen yine Cary oldu. bu konuda bir çocuktan söz edildiğini hiç duymadığını söyledi. Ironsmith'in bir çocuğu varsa. diye cevap verdi Cary. bunun kanıtı yoktu. Tarih Roper Davası'ndan yıllar sonra. 1900'de mi ne Đsveç'te oldu. Mary Schaffer'la arasındaki mektuplaşmadan. öyle değil mi? Gerçek bir olay. Sollentuna'da oturan metresi bir çocuk doğurmuştu. onu evlat edineceklerdi." .Sadece bir hikâye. giyotinleri yazmıyor muydu? .Bu. büyükdedesinin Lizzie'yi öldürdüğünü Cary'nin de kabul etmesiydi. kaldı ki hangi anne baba küçük kızlarını altı günlük bir deniz yolculuğunda tanımadıkları genç bir adama emanet eder ki? Her ikimizin de düşündüğü. Ama yine de bir senaryo. Waring ailesinden kimse evlilikten önce karısının bir çocuk doğurduğu hakkında bir dedikodu. Stockholm'de. Sonunda bulduğu bir açıklamaya da kanıt değil. mutlaka bir çocuk sahibi olmak istiyorlardı. Adam evliydi ama çocukları yoktu. dedim. Oysa adam karısını seviyordu. "Kuzinim Sigrid. yaşadığı sokağın bir arkasındakinde oturan bir adamın bir kadını öldürmek suçundan ölüme mahkûm edildiğini anlatmıştı. sabırsızlanıyordu. Cary'nin bu sorulan sorduğu Lisa çocuğun kim olduğunu bilmediğini.Çok zaman önceydi. söylenti. Olumlu bir Roper ipucu yakalamak umuduyla günlüklerin ilk cildini yeniden okuyordu. Cary bu kadarını da mı göremiyordu? . 1904 şubatında evlenene kadar bekâr gözüküyordu. Lucania'nın yolcu listesi 29 temmuz 1905 cumartesi günkü seferinde. Asıl konudan uzaklaştığımızı düşünüyor. 18 aralık 1913'tü. Muhtemelen çocuk Ironsmith'e Amerika'ya götürmek üzere emanet edilmiş birisiydi.
Anlaşılan Lizzie'nin bir haftalık gecikmesinin nedeni. iyi bakılacağına. Gerçekten ayrılmaya karar vermiş olsalar.Dahası da var. Roper'ın. Lizzie'nin geride kalmayı nasıl kabullendiğini hiç anlamadığını söylüyordu. Çocuğu olmayacağını. O zamana kadar New York'a varmış. Lizzie'nin cesedinin ne zaman bulunacağını kestiremezdi. sevileceğine. kendi çocuğu Edith'i ona vermesini istemişti. dedi Cary. bu arada Edith'e uygun bir ev bulmak ya da annesini razı etmeye çalışmaktı. Đki yaşından büyük olmasa." 1910 yılında Crippen'in telsiz aracılığıyla denizdeyken yakalanan ilk katil olduğunu bir yerlerde okumamış mıydım? Ironsmith ondan beş yıl önce yakalanmak istememiş anlaşılan. geçinecek imkânı olmayan kadın olma tehlikesi karşısında düşünmüştü. şimdi de onun Mary Ironsmith olmak için çok küçük olduğunu söylüyorsun. hatta para önerdiğini. Ironsmith. karadan yüzlerce mil uzakta olsalar da yolcuların mesajları kıyıya iletilmektedir. En iyisi Roper'i Cambridge'de buluşarak hiç olmazsa dışa karşı saygınlığa korumaktı. bunu ancak terk edilmiş. isteği reddedilince de tehdide başvurduğunu sandığını söyledi. Cary ve Miles. cesetler bir haftadan önce bulunmadı. bu hareket anlaşılırdı. kızını istediğini. . Paul ve benim konuşarak yarattığımız senaryoya göre Ironsmith Lizzie'ye gitmiş. ama boşanmayı düşünmüyorlardı ki. Gemi kayıtlarına göre. karısını bir hafta sonraki cumartesi günü beklediği belliydi. Üstelik kocası oğlunu da yanına almış. büyük ihtimalle de Chicago trenine binmişti bile. Swanny Kjær olmak için çok büyüktü. Maria Hyde'ın öldüğünü de bilmiyordu. Çok büyüktü. George Ironsmith'in yanında Lucania'ya binen çocuğun Edith Roper olamayacağını söyledim. Herhalde iki yaşında gösteriyordu. eğer Cambridge'e gelecekse. kocasını kaybetme tehlikesiyle karşılaşacaktı. . Miles'a göre karısına. O günlerde "suçlu taraf' olarak görülecek bir kadına nafaka bağlanması söz konusu değildi. yürüyebilen bir çocuktu. Acaba Lizzie. yalnız olması gerektiğini de söylemişti. dedi Cary. Cary Đngiltere'ye sadece Edith'i almak için geldiğini. özellikle de Edith'in istendiğine. Roper'ın kızın kendinden olmadığını başkasından öğrenmesinden korkarak. Miles nasıl olup da Roper ve oğlunun Cambridge'e yalnız gittiğini. Kendi aramızda. kendi yanındakinden çok daha güzel bir . Maria Hyde'ın yanında kalacaktı.Edith. Talihi yaver gitti. onu terk etmeyi düşünmüş olamazdı.Yani sence kıza bilet almasa sorularla karşılaşacak ve iki yaşından küçük olduğunu kanıtlamak zorunda mı kalacaktı? . gemide Marconi Telsiz Telgrafı da vardı. ama çocuk istediğini bildiği bir kadınla evliydi. Lizzie'nin çocuğunu sevdiğini söyledi Cary. On dört aylık bir çocukla yolculuk ettiğinden şüphelenilmesini bile istemiyordu. Bir de şöyle bak: bir sürü soru sorulmasını önlemek istemiş olabilir. Ne yazıldığını sana okuyayım: "Bu şekilde dünyanın haberleri ve hava durumu raporları Atlantik'i kat eden gemilere dağıtılmakta. olamaz mı? Edith büyümüş. Ah. Ne de olsa çocuğunu büyütmekte inat etse. onları bırakarak Cambridge'e taşınmıştı. Ironsmith onun için hiç bilet parası ödemeyecekti. Edith.tekrarlanmaması için bir neden yok. kocasına durumu itiraf etmiş miydi? Açıklamayı kendi yaparak daha kötü sonuçlardan kaçınmaya çalışmış mıydı? Miles Lizzie'nin kararsız olduğunu düşünüyordu.
Hackney'de aldığı ve üzerine özel bir işaret koyduğu kartpostalı karısına göndererek çocukla birlikte geldiğini bildirdi. sonunda . belki de yüksek dozda hidrobromid almış annesini uyandırma çabalarından yorgun düşmüştü. Edith'i vermeyecek. ama son anda vazgeçtiğini bir düşünün. Lizzie'yle tartışmış. Edith'i yanına alıp Euston Đstasyonuna gitti.Bütün bunlar çok güzel ama. O geceyi Liverpool'da geçirdikten sonra ertesi gün Lucania'ya bindiler. Liverpool trenine yetişti. Öyleyse. neden Edith'i alıp gitmekle yetinmedi? Ne de olsa Edith. gerçek bir kasap olarak tanınmasını istiyordu. Böylece yatak örtüsüne sarındı ve Lizzie'nin gırtlağını kesti. Cinayetten önceki bir hafta boyunca olardan kimse bilmiyordu. Edith'in kaçırıldığını. Mutfak çekmecesinden aldığı bıçakla Lizzie'yi korkutmak mı istemişti. Edith annesinin yatağında uyuyordu. daha sonra gerçekleştirmişti. küçük kızıdır. 28 temmuz. Roper'dan nefret etmekte. Hayattaki tek varlığı. para önermiş. Belki de böyle hikâyeler. kim bilir? Belki de Ironsmith böyle bir öykü duymuş. metresini öldürüp giyotinden kurtulan adamın öyküsünü düşünmekten alamıyordum. Roper'ın gidişinden önceki salı ya da çarşamba. 27 temmuz perşembe akşamı. on iki yaşından küçük bir çocuk için Amerika'ya bir gidiş bileti aldı. Lizzie hiçbir şey duymadı. Amerika'ya götürülmek üzere Liverpool yolunda olduğunu söylemesi işten bile değildi. geçineceklerdi. Ertesi sabah Devon Villa'ya geri döndü. babaannesinin Ironsmith'in meşru çocuğu olmadığını öğrenmek ona pek hoş gelmedi. Eskiden. fantezi kurmak. tehdit etmiş de olabilirdi. Lizzie bir ara kızını vermeyi kabul etmişti. ne var ki Lizzie geri adım atmayacaktır. Roper'ın sahneye çıkmasından önce yaşadıkları gibi yaşayacaklar. Florence Fisher saat onda alışverişe çıkmıştı. Cary'nin söyledikleri üzerinde düşündük. yalan söylemekle suçlandık. Ironsmith. Bize göre Ironsmith o haftanın her günü Devon Villaya gelmiş. 29 temmuz için SS Lucania'da yer ayırtmıştır. canlı varlıkları hızla öldürmekte uzman bir mezbahacıydı. zaten hiç uyanmadı. Ironsmith'le. kızını Ironsmith'e vermedi. Lizzie'yi hayatta bıraksa. Karısına. daha sonra iki yaşından büyük. oğlunu da sevmemektedir. . Kendimi Asta'nın anlattığı. Başlangıçta Lisa Waring beklenmeyecek ölçüde köpürdü. bazen de ger-çekleşiyorlardı belki de. Ironsmith'in onu tekrar kandırmaya çalışmış olması kesindir. Ironsmith iki gün sonrası. dedi Paul. kadının uyandıktan sonra polise gitmesi. Babasıyla telefonda uzunca bir süre konuştu. Büyükdedesinin hakkının teslim edilmesini. metresinden olma çocuğunu karısına vermek isteyen. kendisi de Hackney'de annesiyle oturacaktı. evin kiracısı olduğu dönemden kalma anahtarıyla Devon Villa'ya giren Ironsmith'e kararını değiştirdiğini söylemişti. tek bir gerçek olaya dayanıp daha sonra başka koşullara uyarlanan öyküler yaygındı. Vermeyi kabul ettiğini. yoksa onu öldürmeyi kafasına koymuş muydu? Maria Hyde ortalıkta görünmüyordu. Lizzie. çocuğu getireceğini de bildirmiştir. Roper'ın gidişinden sonra Devon Villa'ya gelerek kızını alması konusunda anlaşmışlardı. kandırmaya çalışmış.hayat yaşayacağına emin olduktan sonra. cuma günüydü. Cary ve ben senaryo yazmak. evlilik bağıyla bağlı Roper ve Lizzie'nin meşru çocukları olarak görülüyordu.
Amerika sahnelerini çekmek için oraya gittiler. Bu yapım Cary'ye "Roper"dan çok daha fazla keyif verdi. evlenmesi ve Cape May'deki yılları izledi. yine de üzüntüsünü belli etmemeye çalıştı. Mary Ironsmith Waring çocukluğunu Chicago'da geçirmiş. ama Spencer Waring annesinin yüzünde böyle bir lekeyi hatırladığını. Roper'ın yapılışı ve Waring açıklamaları konusunda bir belgesel hazırlıklarına başlamışlardı bile. Çünkü aynen Lizzie gibi o da fotoğraf çektirmek için hafifçe sağ yanını dönmüştü. Miles'ın da Lisa'yla birlikte gittiğini anlaması birkaç saatini aldı. 1970'te. endişeleri sona ermişti. Çekimin son günü aynı zamanda Lisa'nın yirmi yedinci doğum günüydü. George Ironsmith'in Lizzie Roper'ı öldürdüğü tam olarak kanıtlanamasa bile Edith bulunmuştu.babasından babaannesinin doğum kâğıdı olmadığını. Bundan sonra yeni bir gerçek çıkmayacaktı. Lisa ertesi sabah Los Angeles'a uçtu. onun onuruna düzenlenen partide Lisa hamile olduğunu açıkladı. Lisa çözümü bulmakta gecikmiyordu. Ironsmith'in gerçek katil olarak gösterileceği yarı belgesel bir dizi hazırlamak arzusundaydı. Dizi bir çözüm önermediği. Mary Waring'in yüzünde bir iz yoktu. Aradaki tek fark. Ne de olsa. Cary yapımı konusunda hâlâ endişeliydi. 1922 yılında çekilmiş fotoğrafta gelinlikle görülen Mary Waring kolaylıkla 1898'de gelinlikli Lizzie Roper olabilirdi. Lisa'nın değeri ölçülemezdi. özellikle Edith'in merdivenleri tırmanışı ve tepede gözden kayboluşu gibi bazı sahneler kullanıldı. Cary onu geçirmek için havaalanına gitmedi. modaydı. onun bu lekeden kurtulmak için her gün özel bir makyaj yaptığını söyledi. Roper planlandığı gibi yayınlandı. Bu fotoğrafta Mary Waring'in yüzünün sol tarafını görmek mümkün değildi. Ironsmith'in ölümü. Zaten onun asıl istediği de buydu. Sonunda gösterime sunulan "Roper"ın tamamlandığı sırada Lisa'nın sahneye çıkması ve Edith'in kim olduğunu açıklamasıydı. Cary bundan fazla hoşlanmadı. "Roper"dan. Daha ilk bölüm gösterilirken Cary ve Miles. Bunu Edith'in hayatının canlandırılması. Lisa daha yedi yaşındayken ölmüştü. . Cary bundan memnun olmadı. Edith'in gerçek kimliğini kanıtlamak iddiasında olmadığı için. Roper'ın beraat edeceği. Bütün bu konu onu heyecanlandırıyordu. Cevaplar ellerindeydi ve bana anlattığına göre. yeni ailesi. böyle bir leke Edith'in bilinen en önemli iziydi Lisa babaannesini iyi tanımıyordu. herhangi bir sorun çıktığında. özellikle Lisa'nın babasının iki kardeşiyle birlikte hayatta olduğu bir dönemde. kadın öldükten sonra kalan eşya arasında böyle bir kâğıda rastlanmadığını öğrendi. New Jersey'li biriyle evlenmiş ve tüm evliliğini Cape May adlı şirin bir kıyı kasabasında geçirmişti. Diğer fotoğrafların hiçbirinde. Cary bundan sonraki yapımları için onu yardımcı olarak görevlendirmekte kararlıydı. yardımcısını kaybetmek üzere olduğunun farkındaydı. Lisa Waring'i danışman olarak görevlendirdiler. böyle bir belgenin hiç görülmediğini. Spencer Waring'in Lisa'ya gönderdiği birçok fotoğraf arasında biri özellikle önemliydi. Paniğin büyük kısmı geçmiş olmasına rağmen. Bilindiği kadarıyla Lizzie'nin sol göz altındaki elmacık kemiğinde bir leke yoktu.
bu arada da sevgilisini kaybetmişti. Swanny konusunda işe yaramadı. Bilmiyorum. kendi kızımı sevdim. bebek Swanny'nin gerçekte kim olduğunu öğrenme iddiasını bir kenara bıraktım. Yazdığı asıl şey. Üç hafta kadar önceydi. . olaylar ya kâğıda dökülmemişti ya da yazıldıkları kâğıtlar kayıptı. farkındayım. Harry Amca'nın kızı bana Asta'nın son dönemlerde babasına yazdığı. Ya da yıllarca Swanny'yi kızkardeşi sanan annemi. o tanıdık güçlü ve güzel kuzeyli yüze baktığımda. Edith Roper'ı bulmamıza yardımcı olan fotoğraflar. onun da Robert Browning'inkilere benzettiği aşk mektuplarını verdi. büyükbabam Rasmus. yayımlanan son günlükler için seçtiğim ve Küçük Denizkızının yanında çekilenin yerini alacak resme. her kitabı açıp sayfalarının arasına baktım. ben daha çok küçükken.Swanny'nin gerçek anne ve babası konusunda Paul'ün bana Gordon'un teorisindeki yanlışları göstermesinden sonra. O kendi kızının gerçek kimliğini öğrenmiş. Ben. Pek tatmin edici bir son değil. uzak olasılık da olsa Swanny'nin olabileceğini düşündüğümüz insanın. Bütün bunlar çok zaman önce olmuştu. Asta'nın onun babasına gönderdiği mektupları iade etti. Cary ve ben. Swanny'nin ikinci dereceden bir kuzeni. artık çok geçti. çocuksuz iki kadın. gerçeği bulabilme düşüncemden vazgeçmiştim. Aranacak başka neresi vardı? Asta yıllar boyunca çok az mektup yazmıştı. postadan gelen büyük zarfları açtığım öğleden sonrası için ayırdım. Paketi gelir gelmez açmadım. Günlükler yayımlanmaya başladığında. günlükleri tekrar okuyarak küçük de olsa bir ipucu. birer küçük kız evlat edindik. Belki de gördüğüm. Kitap şömizindeki fotoğrafa. milyonlarca kelimelik romanı ya da günlükleriydi. Söyleyebileceğim tek şey. Yirmi dokuzuncu bölüm 1991. bir ima peşine düştüm. Swanny olmadığını öğrenmemizdi. bazen daha önceden tanıdığım birini gördüğümü düşlüyorum. Çok önceden. Sayfalar Kopenhag'dan bir paket içinde geldi. Bütün bu mektuplardan hiçbirinde Swanny'nin Asta'nın kızı olmadığı şeklinde yorumlanabilecek tek bir söz yoktu. Evi aradım.
Yeni kitabın gelen mektupları bu denli artıracağını. dünyanın öteki ucundaki nişanlısıyla evlenmek üzere işten ayrılmıştı. Günlüklerin dördüncü cildinin basılmasıyla. Annemin kâğıtlarını karıştırırken. Sayfaları size iade ederken ilginç bulacağınızı umuyorum- . Dedektif öyküsü yazarlarının mektupla senaryo taslakları. büyük bir bölümü de Đngilizce bile değildi. Bu sayfaların onun eline nasıl geçtiğini araştırdım ve sonunda Georg Stage'den söz edildiği için Mrs. Tabiî ben de herkes gibi o ünlü günlükleri okudum! Hemen bu sayfaların 'Astas Bog'a ait olduklarını anladım. bunun tam günlük bir iş olacağının farkında değildim. hatta bir okul gezisinde tutulan notları alıyordum. Pakete el atmadan önce beş kutu ve iki büyük zarf açtım Paketin içindekilerin ne olduğunu hemen anlamadım. Westerby'ye de söz etti. Bildiğiniz gibi annem bir deniz tarihçisiydi. Böyle olduğunu duydum. ilginç bir şey buldum. romans yazarlarının aşk konulan. günlüklerini. ama bunların orijinal olduklarını ve sizin için tarihî değer taşıdıklarını düşünerek size göndermeye karar verdim. Belki de birkaç sayfalık bir örnek. ilk günlerdeki ilgiden sonra Asta'ya olan ilginin sakinleşeceğini sanıyordum. Adres Kopenhag'ın bir bölgesini. elyazmalarını. Yeni bir yardımcı yetiştirmek ya da işi kendim yapmak durumundaydım. Anlaşılan bu konudan Mrs. mektuplarla birlikte pul göndermiş olmalarını da istemiyor değildim. Kjær. uzun yıllar üniversitede hocalık yaptı. Sandra'dan sonraki sekreterim. gazetelerin akla gelebilecek her konuda yorum yapmamı arzu edeceklerini düşünmemiştim. evinize konuk ettiğinizi biliyorum. Asta Westerby tarafından gönderilmiş olduğu kanısına vardım.Swanny'nin rolünü üstlenip günlüklerin yayıncılığına soyunduğumda. iyi eğitim almış bir Danimarkalının Đngilizcesi. "Yine böyle bir şey olmalı" diye düşündüm. Geriye kalanları geldikleri yere gönderirken. Danimarka denizcilik tarihi konusunda yazdığı kitabı hazırlamaktaydı. Mektubu yazan hem Swanny'nin öldüğünden hem de Danca bildiğinden habersizdi. yukarıda sözünü ettiğim kaza hakkında bilgi toplamakta olduğunu sanıyorum. Onu uzun zaman önce tanıdığınızı. Size annem Aase Jfrgensen'in geçen kasımda öldüğünü bildirmek zorunda olduğum için üzgünüm. iştahımı kabartacak bir özet. seyahat kitabı yazarlarının da 1852'de Zambezi'ye tırmanan bir büyükbabanın anılarını aldığı doğru olabilir. Elinizde kopyaların bulunduğunu biliyorum. tarih de iki hafta öncesini gösteriyordu. Mektup Đngilizce'ydi. "Sevgili Mrs. Gyldendal tarafından gönderilen kalın zarfı gördüğümde. anneniz de anneme kendi elindeki bilgileri gönderdi. Dünyanın hemen her yerinden geliyorlardı. Danimarka'dan. sadece günlükleri iyi tanıyan birinin cevaplandırabileceği mektuplarla ilgilenmek zorunda bırakıyordu. Bulduğum ara çözüm beni hâlâ günde on-on iki istek cevaplandırmak. Gelenlerden yüzde birini yayıncıma gönderiyordum. Asta konusunda bir dosya dolabı gibi düzenli olan kız. mülakat isteklerinin. çünkü bir bölümü ayrı bir kutuya konmuştu. Annem 1963 yılında Đngiltere'yi ziyareti sırasında. Kutunun üzerinde bir mektup ve yayıncının alışılmış not kâğıdı vardı. Ben de düzenli olarak başka insanların anılarını. konuşmaların yoğunlaşacağını.
oğlanlar evde. Aase Jorgensen'in çantasına girmişti. koşuşturup korkunç bir gürültü çıkarıyorlar. Günlük sayfaları çoktan katlanmış. Tanrıya şükürler olsun ki hava yağmurlu değil. dışarıya. Kızıma Swanhild adını vereceğim. Ama yine de tam Asta'ya göre bir davranıştı. Đşte burada. içinde Swanhild olan öyküyü. içimde olanlarda -daha doğrusu olmayanlardan. Sayfaların tümü bir plastik dosya içindeydi. Aradığı sayfalan bulmuş. Hatırladığım kadarıyla Swanny Asta ve tarihçiyi yemek odasında. Bu arada kendimi meşgul etmek için. işte bunlar da Frederikke Teyze'nin mektubu hakkındaki yorumları. Đlk sayfanın tepesindeki tarih Swanny'nin doğum gününden. Swanny'nin doğum günü olduğu söylenen günden bir sonrasıydı.başka her şeyi düşünmeye çalışıyorum. Ama daha önce dört cümle daha vardı. Yıllar boyu o sayfaları aramış. her seferinde onları koparanın Swanny olduğunu düşünmüştük. 27 temmuz tarihli notlar sanki ". korkunç trajediler böyle hatalarla harekete geçiriliyor demek.. Ne işine yarayacaklardı ki? Ne önemi vardı? Önemli olan tek şey yazmaktı. daha da doğrusu. Christiane Neergaard" Zarfı titreyen ellerle açtığımı söylemem abartılı olmaz.Saygılarımla. O ünlü imzasız mektubun geldiği gün. Yukarıda uzun süre kalmış olamaz. Đngilizce'ye çevirdi ve yüksek sesle okudu: "Bebek bugün pek hareket etmedi. 12 ağustos tarihli notlar da eksikti. böylece konuyu hiç olmazsa birkaç ay geciktirdiğimden eminim" ile bitiyor gibiydi. ataş ya da zımbayla tutturulmamışlardı. bir bilim adamı özeniyle korunmuşlar. Okullar uzun yaz tatili için kapandı. Doğumdan önceki son günlerde fazla hareket etmezler. Efsanelerimizden birinde okuduğum bir öyküyü düşünüyorum. Swanny'nin Aase Jörgensen onuruna verdiği öğle yemeği davetinde Asta'yı profesörün ilgisini çekebilecek bir şeyleri olduğunu söyler. çünkü asıl eğlence aşağıdaydı. tam da düşündüğü gibi. elindekiler sadece ölü kâğıttı. temmuz ve ağustos 1905. Babalarına sormak gerektiğini söyledim. Sayfaları kocama verdim. Hiçbirimizin aklına sayfaları Asta'nın koparmış olabileceği gelmedi. zavallı Swanny'yi her yerde onu boşuna ararken üst kata çıkıp söz konusu günlüğü ararken gözümün önüne getiriyorum. . hâlâ sancım yok. Günlük yazarının kendi kayıtlarını tahrip etmesi düşünülemeyecek bir şeydi." 29 temmuz 1905 Hâlâ bekliyorum. yaprakları koparmıştı.. Royal Copenhagen porselenlerine bakarken bulmuştu. sokağa çıkıp oynamaları mümkün. Büyük hatalar bu kadar kolay yapılıyor.
Đngiliz gemisinin kaptanı. bulduğumda da midem bulanmaya başladı. bundan eminim. Bu kez kendimi eskisinden o kadar farklı hissediyorum ki. Eskiden sivrisineklere sadece şehir dışında rastlandığını sanırdım. Gazetelere göre hastaneler sivrisinek ısırığıyla gelenlerle doluymuş. bunlar her yerde. çocuğun ters durması. başka türlü olamaz. Doktor istemiyorum. Neyse. gemi batarken de bir mucize eseri kurtulduğuyla dolu. Mogens'in bacakları ısırık içinde. Sonra Knud bir kız değil de. oynayabileceği bir erkek istediğini söyledi. Hansine'nin zamanı gelince sokağa çıkıp bir bebek getireceğini söyledim. denedi. Bunu bir erkeğin yapmasını istemiyorum. Gibbons'un bu sabah getirdiği bir torba dolusu sigara kutusunu verdiğimde. Bunu söylemek tehlikeli değil. Bebek biraz yer değiştirdi. Gibbons sabahtan akşama kadar sigara içiyor olmalı! Ortalık sivrisinek kaynıyor. saat ikide eve döndüğünü duydum. Bebeğin başı. bebek konusunu unuttular. Leylekler ve bebekler hakkındaki o saçmalıktan anlatmak yerine. Aklımı başka şeyle meşgul etmek için değişik şeyler düşünmeliyim. biraz daha büyüdükleri zaman çok daha fazlasını öğreneceklerini söyledim. Mrs. ayakları da aşağıda. Holst'un on altı yaşındaki oğlunun Georg Stage'de öğrenci olduğu. biraz hareket etti ama dönmedi. Oysa gecenin yarısını dışarıda geçirdi. 31 temmuz 1905 Hansine sancılar başladığında bebeği çevirebileceğini söylüyor. onu satın mı alacağı konusunda bir sürü soru sordular. Kızlarda iş yokmuş. kırk kişinin hayatını kurtarmış. oturma odasında oğlanlarla birlikteydim. Mrs. Frederikke Teyze'den gelen mektubun tamamı. New Orleans'ta bir sarı humma salgını varmış. olması gerektiği gibi aşağıda değil. Bu yaşta onlara bütün o korkunç ayrıntıları anlatmak doğru değil. Tabiî Hansine'nin bebeği nasıl bulacağı. kendimi değişik hissetmemin nedeni. ama Avrupa'daki sivrisinekler farklıymış. karnımdakinin kız olduğundan eminim. Hoist Frederikke Teyze'ye 150 metre ötedeki bir Đngiliz gemisinin hiç yardım etmeksizin geçip gittiğini söylemiş. Kendi ablasının doğumunda yapmış. içlerinden elli sekizi kurtuldu. Yanlışın ne olduğunu biliyorum. Ben de biraz Đsveçli olduğum için. Mr. onlara bir kız kardeşleri olacağını söyledim. "Şimdi yap" dedim. Kaptan Mitchell'in her şeyden sorumlu tutması nedeniyle savunma avukatından tarafsız olmadığı için kınanmış. Bence mucize eseri değil. Mahkeme başkanı ona karşı davranışlarında son derecede acımasızmış. Daha birkaç yıl böylesi şeylerden korunmaları gerekir. arkadaşı Mrs. Kaptan Mitchell. bütün vücudumun çürük içinde kalması. daha kolay olurmuş. Öte yandan Đsveç gemisi Irene imdat çağrılarına hemen cevap verip.Hansine dün öğleden sonra izin istedi. çevremde dolaşmasından kurtulmak için kabul ettim. çocukları kurtarmak için elinden geleni yapmış. Kendimi değişik hissettiğim için çocuğun kız olduğuna karar verdim. o öküz gibi elleriyle karnıma masaj yaptı. hâlâ kaburgalarıma dayalı. Bir sevgilisi olabilir mi? Neyse. sonra da buz gibi suyla silmesini söyledim. sonuç. Hansineye Mogens'in bacaklarını kâfuru ile ovmasını. Hansine'ye göre doğum başlayıp bebek hareket edince. Tabiî uyuyamadım. çıkacağı yere yakın. en sevdiğim kuzinim . Gece odaya girip o hayvanların sokması korkusuyla yatağa yatmaktan nefret ediyorum. Ama sonra buldum. Danimarka Deniz Mahkemesi'ne tanık olarak ifade verirken ağladığı söyleniyor.
Peki. ne kadar suçlu olduğu konusunda çelişkiler de var. Danimarka gazeteleri panik çıkmadığını. ama bir hareket yok. bense bekliyorum. bilmiyorum. Georg Stage konusunda yeni haberler var. evi çeviriyor. geçen perşembeden beri evdeyim. ama yapacak bir şeyim yok. Teknedeki öğrencilerden çoğu uykudaymış! Tahlisiye sandallarını suya indirecek zaman bulamadılar. Kral Christian'ın konuğu olarak Bernstorff Şatosu'na gitmiş. adı da Oluf Thorvaldsen'di. Çocuklar ellerine geçirebildikleri şeylere tutunup denizcilerden gelip onları kurtarmaları için bağırıyormuş. on iki mil hızla Prusya'da Königsberg'e götürüyormuş. düğünümüze de davetli değildi. Kendinden yine Danimarka hanedanının oğlu olarak söz ediyor. Gazetelerde değil. inanılmaz bir şey. Sanırım adresimi Frederikke Teyze'den almış. Georg Stage şimdi denizin altı fersah dibinde yatıyor. ölmek üzere olan her erkek annesini çağırırmış. 1 ağustos 1905 Bu deftere her gün yazmayacağımı söylemiştim. her şeyin sükûnetle yürütüldüğünü söylüyor ama Frederikke Teyze'ye göre Erik aynı fikirde değil. sınıf birincisi. Erik'in en iyi arkadaşı boğulmuş. Çok korkunç. Kopenhag'dan sadece üç mil uzaktaymış. Çarpan okul gemisi olmasına rağmen. onunla sadece birkaç kez karşılaşmıştım. sonra Đngiliz gemisinin kendi rotasını değiştirerek çarptığını söylüyor. Kaptan Mitchell daha önce aldığı bir kılavuzun . en çok zararı da o görmüş. Kazanın meydana gelişi. bir Hohenzollern'in Norveç kralı olması korkunç olur. oğlanlara bakıyor. Artık sokağa çıkmıyorum. Đskoçya'da Alloa'dan aldığı kömürü. Leith Limanı'na bağlı Ancona.Sigrid'in de Đsveçli olması nedeniyle bundan çok memnun oldum. Yıldızlı pırıl pırıl bir geceydi. Hansine işlerimi devraldı. Etrafta Đsveçli ve Danimarkalı adaylar varken. Thorvaldsen'ler Strandvejen'de. Ancona'yla paralel yol aldıklarını. denizcilik öğrencilerinin de en iyisi. Kızımın bugün doğacağını hesaplamıştım. bu da Frederikke Teyze'yi çok kızdırmıştı. Annelerini çağırıyorlarmış. Kayser. Ama seçimi Norveç halkına bırakacaklarını söylüyorlar. babamın bir zamanlar tuttuğu yazlığın yakınlarında oturuyor. Batması bir buçuk dakika sürmüş. böylece onun da kaptana mektup yazıp oğlunun hayatını kurtardığı için teşekkür etmesine imkân hazırlamamı. Mrs. Korku ve çığlıklar anlatılacak gibi değilmiş. Onu pek tanımadığım için şaşırdım. duruşmadayken teşekkür etmedi? Neyse. Hansine bana gazeteleri getiriyor. Eğer Leith'i Londra yakınlarında bir yerde sanıyorsa. ailesinin tek çocuğuydu. oysa okul gemisinin kaptanı Malte Brun. Georg Stage Stockholm'e gitmek için yeni hareket etmiş. Bir yaş daha küçüktü. herkese göre de en uygunu bu. neden Kaptan Kopenhag'da. sanırım Mitchell'ın ne kadar hayat kurtardığı. her şey beklemede. daha sadece on beş yaşındaydı. Holst'tan aldığım mektupta. oldukça değişik bir coğrafya bilgisi var demektir. Çok fazla bir şey de istemiyor! Sadece Kaptan Mitchell'ın adresini bulmamı. Georg Stage onu görmemiş ve gemiye baştan çarpmış. ki sandığı anlaşılıyor. George Stage'nin kampana çalmadan birdenbire rota değiştirdiğini söyledi. ama neye dayanıyor.
Bütün insanların uçmak istemesi ilginç değil mi? Galiba insanların en güzel hayali uçmak. uçmakla ilgili sorunları çözümlediğini sanıyordu. Onun Norveç kralı olmasını umdukları için vaftiz babası yaptıklarını sanıyorum. çok güzel bir ağzı var. cüce değil. ama normal gibiymişler.çizmiş olduğu rotadan ayrılmadığını söylemesine rağmen mahkeme başkanı Kaptan Brun'e inandı. Bu adamın adı Mr. Herhalde Asta bu sayfaya Mrs. evde bir erkek olmasını istemenin aşağı yukarı tek nedeni bu.. yanımda bebeğimle yazıyorum. Mrs. Ben bebeğimi vaftiz ettirmeyeceğim. Bu satırları yatağımda. 18 ağustos 1905 Bu öğleden sonra Hansine. ben yalnız gidemezdim. Mogens Hansine'yi elinde bir bebekle Richmond Caddesi'nden gelir gördüğünde hiç şaşırmadı. Knud tek kelime bile etmedi. Çok güzel bir bebek. Yazın eski gazeteleri atmaz. Mor" diye bağırdı. Knud'u yanımda bıraktı ve sabahtan beri arkadaşı John'un Malvern Sokağı'ndaki evinde oynayan Mogens'i almaya gitti. 2 ağustos 1905 O kadar çok şey oldu ki. Wilson. Bütün bebekler mavi gözlü doğar. Niye ettireyim? Bunların hepsi saçma. Gazetelerden birinde. kışın yakacağımız ateş için saklarız. ama çözümleyememiş. ama bunun gözleri mavi kalacak. Büyük bir üzüntüden sonra gelen. Holst'a mektup yazdım. ötekilerden daha açık renkli. Görebildiğim kadarıyla. bu açıkça belliydi. Daha önce onu emzirdim ve mutlu olarak uykuya daldığını gördüm. gerçek olduğunu sandığın bir kâbustan uyanmak gibi mutluluğa benzer başka bir duygu olabilir mi? Çocuğum. bebeği mememe dayadım. Makinesi suya düştü. kızım. ben. sonunda. oğlanlar ve Swanhild Wembley Park'ta uçmaya çalışan bir adamı görmeye gittik. Jorgensen'e veremeyeceği kadar özel şeyler yazmıştı. eski gazeteleri karıştırdım. Çizgileri çok düzgün. sadece baktı. Orta Afrika'da bir ormandan getirilmişler. Aklıma parlak bir fikir gelmişti.. Galler prensesinin oğlu John Charles Francis olarak vaftiz edildi. Neyse. bu hem beni hem de bebeğimi rahatlattı. Hansine de çocukların yüzünden benimle gelemezdi. Burada eksik bir sayfa vardı. Onları gönderdim. Hipodromdaki pigmeleri görmek isterdim. koşarak yatak odama girdiğinde "Hansine leylek olmuş. Her şey iyi gitti. Gelişini ve mutluluğumu kaydetmek için zaman geçirmeden bunları yazmak istedim. vaftiz babalarının arasında Danimarka Prensi Karl da vardı. Danimarka gazetelerinde araştırma hakkındaki haberlere baksaydı onun da bulabileceği bir . 4 ağustos 1905 Çarşamba öğleden sonra Harisine. buraya gelmeden önce de onları sadece dört araştırmacı görmüş. Anlatıldığına göre küçücük insanlarmış.
Tabiî böyle sayfalan senden çok gördüm. . Kim koparmış olursa olsun.şey buldum. Asta'nın kendi kızı olmalı." Bunun anlamı. ipuçlarını nasıl bulacağımı bilirim. Böylelerini çevirdim."Çarşamba öğleden sonra Hansine. Bunun anlamı da o sabah evden ayrılırken. Senaryoya uygun düşünmeye çalıştım. evlat edinilen kızın bile haberi olmadığı bir şeyi bir yabancıya açıklayacak kadar düşüncesiz değildi. Daha sonra Asta. Knud'u yanımda bıraktı ve sabahtan beri arkadaşı John'un Malvern Sokağı'ndaki evinde oynayan Mogens'i almaya gitti. ama kocasının bile bilmediği bir evlat edinmeyi. Gelecek hafta Sandringham Caddesi'ndeki nüfus memuruna giderek Swanhild'in doğumunu kaydettirmeliyim. Asta'nın söylediğini yaptı ve sancı sırasında bebeği çevirmeye çalıştı. sadece baktı. oysa hepimiz Swanhild Kjær'in doğum gününü 28 temmuzda kutladığını biliyoruz. Gerçekten de bazen son derecede soğuk. Böylece ona Kaptan Mitchell'ın adresini bulamadığımı. içinde Georg Stage'yle ilgili bir şeyler var diye . Gerçekten de Mogens Hansine'yi bebek getiren leyleğe benzetiyor. 1 ağustos salı akşamı ile 2 ağustos Çarşamba sabahı arasında bir çocuk doğurdu. . Daha Christiane Neergaard'ın mektubunu okurken cevabın bu koşullar altında görüneceğini anlamıştım. bazen neredeyse tutkulu olan Asta için bile bu üslubun biraz farklı olduğunu kabul etmek zorundayım. dedi Paul. evde bebek falan görmediği. Paul'le birbirimize baktık. . . Swanny. dedim. ama yazdığı mektubu Ancona'nın sahibi olan şirket aracılığıyla gönderebileceğini bildirdim: James Currie and Company. Ne bir ipucu ne bir değinme. Öyleyse. Mogens'in Hansine'yi elinde bebekle görünce şaşırmadığını yazıyor. Leith. Asta dikkatsiz olabilirdi. öyle mi? Peki bundan neden tek bir söz bile etmiyor? 1905'teyken elli sekiz yıl sonra bu sayfaları. Bazen düş kırıklığı o kadar yoğun olabiliyor ki. Beklediğimiz cevap kâğıtlarda yazılı olacak. Asta yazdıkları bittikten sonra günlükleriyle ilgilenmiyor olabilirdi.Hansine. bu nedenle de sayfaların yırtılmasını anlayacaktık. ne oldu? Asta. Sayfaları ve çeviriyi aldım. hep o sayfaların cevabı taşıdığını biliyordum.Hiçbir şey. . okullar tatil olduğu için Mogens'e arkadaşının annesinin baktığı. çocuk daha doğmamıştı. "Knud tek kelime bile etmedi." Knud'un daha önce bebeği görmediği neredeyse apaçık ortada. 1 ağustos günü günlüğünü yazarken. bebek nefessiz kaldı. Gerçekten de Asta'nın kızı olduğunu düşünmeye başlıyorum. Kesinlikle yok. Đskoçya." Çocuğunun doğduğunu anlatmak için pek söylenecek bir şey değil. insan kendini haksızlığa uğramış görüyor. Bir de 2 ağustosta yazılanlara bakalım: "Her şey iyi gitti. Çok kızgınım.Ölü bir bebek? .Đpucu olmadığı konusunda yanılıyorsun.Öyle sanıyorum. Beceremedi. Gülünç ama kızgınım.
ailece bizi ziyaret ettikleri bir sefer (sanırım buna tek sefer demek daha doğru olacaktır) Emma bebek evini görmüş. Muhtemelen buruşturup çöp sepetine attı. Hansine Richmond Caddesi'nde ne arıyormuş? .Bir şeyler söylüyor. taşıma işini yine üstlendi. Chingford yolculuğuna çıkmadan önce ona artık Neergaard belgeleri olarak adlandırdığımız kâğıtları ve çevirisini gösterdik. Öyleyse Swanny'nin kim olduğunu öğrenmek konusunda tek bir adım atmadık. Evin ilk sahibesi olan annem ise hiç aldırmayacaktı. Gordon. içlerinden birini attı. Evlerinde bebek evi için yeterli yer olduğunu öğrendikten sonra. ama Asta'nın dediği gibi "Richmond Caddesi'nden bebekle gelir" olmazsın. hâlâ orada. bebeklerle fazla ilgilenemeyeceğini söyleyince.bir tarihçiye vereceğini bilemezdi ki. Swanny'nin kim olduğu o sayfada mıydı? . Bu da kendi bebeğinin ölümüyle ilgili olmalı. onu gerçekten sevecek birini aradık. yolu gereksiz yere uzatır.Belki. yirmili yıllardaki doğumuyla Asta'yı kıskançlığa sürükleyen o çocuk. . evin taşınmasına gönüllü olmuştu. Aramızda Hackney'i en iyi tanıyan Paul'dü. Harry Amca'nın en küçük kızı. dedi Paul.Evet ama. Eğer arkadaşın evi köşedeyse. bebek evini bir odaya kapatarak senelerce ilgilenmediğimizi söyledi. Ne var ki sekiz yaşındaki Alexandra mühendis olmayı istediğini. hayran olmuş. Belki de sadece Asta'nın acılarından ve kaybından söz ediyordu. . Swanny de bundan hoşlanırdı. yani Hansine kollarında tuttuğu bebeği Richmond Caddesi'nde bir yerden mi almıştı. Richmond Caddesi. Malvern Sokağı Lavender Grove'la kesişiyor. daha sonra öğrendiğimize göre de istemişti. bebek evini Emma'ya hediye etmeyi kararlaştırdık. Ne demek istiyordu. Burada bulunmayan sayfada. Ertesi gün Gordon kiralık bir kamyonla bebek evini almaya geldi. Gordon sanki evin sahibi kendi öz yeğeniymiş gibi. sonra sağa ya da sola saparsın. Daha evlenmeden önce Paul büyük bir haksızlık yaptığımızı. Üst kata çıkıp tarihçi kadına vereceği sayfaları kopartınca. Gail'in kızı Alexandra Digby'ye vermeyi düşündüğümüzde. bebek evini yeğenine. Đlgili sayfayı a'dan z'ye Londra Rehberi'nde buldu. pek fazla bir şey değişmedi.Mogens'in arkadaşının evinin bulunduğu Malvern Sokağı güneyde doksan derecelik bir açıyla Richmond Caddesi'yle birleşir. Torununun adı Emma'ydı. "Büyük bir üzüntü'den söz ediyor. Asta'nın bu evin Harry Duke'ün torununa gitmesinden memnun olacağını düşündüm. Başlangıçta. bebek evini isteyecek. . yıllar önce anneanne olmuştu. Normal olarak Lavender Grove'dan gider. ama Gordon'un bulduğunu görememişti. dedi Paul. adımını Richmond Caddesi'ne atmış olursun.Ben öyle söylemezdim. çocuğu doğal annesinden almış gelirken Mogens'i de Malvem Sokağı'ndan . Bebek evini aşağıya taşırken.
Anneannemin görmeye geldiği Florence Fisher olmalı. Paul'ün arabasına binip Hackney'ye yollanmadan önce beş dakika bekledik. Paul evine yalnız gitmemi hiç istemez. Florence onun arkadaşıydı. Cambridge'deydi. Zemin katin sahibesi Brenda Curtis'in yüzü basamakların hemen sağındaki pencerede göründü. ne at pisliği ne duman ne de sarı sis var. kamyona binip gitti. Florence onun Devon Villa'da tanıdığı tek insandı. Devon Villa'yı muhtemel bir set olarak inceledikten sonra. Ama mutlaka Richmond Caddesi demek istemiyorum. Richmond Caddesi'nden giderek kolaylıkla ulaşılabilecek bir yer de olabilir. Burası Richmond Caddesi'nin güneyindeydi. Hansine daha önce yapılmış bir anlaşma uyarınca buraya geldi. bebek evini değerinin bilineceğine inandığımız bir eve götürdü. Roper'ın kendisi de oğlu Edward'la birlikte. Devon Villa'nın üst katında bir yerde Lizzie Roper ile Maria Hyde'ın cesetleri vardı.Florence Fisher evde yalnızdı. her yeri gölgeliyor. Roper'ın John Smart'a anlattıklarının doğru olduğunu. bunun anlamı Hansine'nin Navarino Caddesi'nden geldiğiydi. Mogens'in Hansine'nin gelişini görebilmesi için arkadaşının evinin köşede olması. Ama gündüz ışığında burası hoş görünüyor. Ya da gözünüzü iyice kısarsanız. .Neden Lizzie? . Paul'le birlikte tepede sağa döndük ve oraya yürüdük. neredeyse sıcak bir öğleden sonraydı. dedi Paul. Navarino Caddesi'nde de Devon Villa vardı. Ilık. Middleton Sokağı'na girmiştik. Richmond Caddesi'nden sağa sapıp şimdi artık Lansdowne Caddesi olan Lansdowne Sokağı'na girmiştik. Çayını içti. Çevre tehlikeli olmasıyla tanınır. beni tanımayınca da aldırmazlıkla öteye döndü. Bu kez yola Lansdowne Caddesi'nin batısında. Bir randevusu olduğu söylenebilir. her seferinde gelip beni karşılardı. bütün diğer kanıtlara rağmen. Cary'yle ben buranın karşısında. Kaldırımda durup Devon Villa'ya baktık. bugün gibi bir gün. Buraya gelmek için. Lizzie'nin öldürülmeden önce bir bebek doğurduğunu mu düşünüyoruz? . çevreliyordu.Buna benzer bir şey. Eğer Hansine'yi Richmond Caddesi'nde yürürken gördüyse. Örneğin. Daha iki gün de bilinmeyecekti. Mogens'in de pencereden bakıyor ya da bahçede bekliyor olması gerekirdi. bu evden bir bebek alacaktı. insanlar burada geceleri soyulur. herhalde Asta'nın döneminde olduğundan çok daha temiz. nefis pencereler Belgravia'da bir terasa ait gibiydi. neredeyse. ona paralel olarak giden Malvern Sokağı'ndan başladık. Sıcak bir ağustos öğleden sonrası. sonunda da Paul'ün evine girmiştik. Navarino Caddesi'nden yola çıkmış. Buraya son kez Cary'yle çekim yeri ararken gelmiş. 2 ağustos gününün belirli bir saatinde. Ağaçlar yapraktan ağırlaşmıştı.O zaman bütün tıbbî kanıtlara. ama bu son henüz bilinmiyordu. sanki bir Victoria Dönemi zarafeti var. Basamakların tepesindeki o giriş kapılan. bize baktı. . Öğleden sonra güneşi çevreye harika bir görüntü vermişti. Graham Sokağı'ndan geçmiş.almayı mı düşünmüştü? .
Orada sadece Lizzie vardı. Florence Fisher nişanlıydı. hizmetçinin bebeğini alıkoymasına izin vermezdi. Asta'nın Londra'ya geldiği zaman oturduğu eve ilk kez baktım. Paul'le birlikte ne tarafa gittiğimizin farkında değildim Onunla yürüdüm. ama Maria Hyde tekrar işe aldı. Florence da vardı. Efendiler hamile kalan hizmetçileri kovardı. Florence'ın hamile kalması tutucu biri olan Roper'a korkunç gelmiş olabilirdi. Belki de Hansine'ye anlattı ya da saklanmayacak kadar belirgin olan bir şeyi Hansine'ye itiraf etmek zorunda kaldı. evlenmek üzere nişanlanmıştı. Otuzuncu bölüm Her şeyin kaybolduğu bir anda. Roper onu kovmuştu. . bilmiyoruz. beni güneye doğru sürükledi. Eğer hamile idiyse. ne olduğunu anlamadan kendimi Lavender Grove'da buldum. duyduklarımın sonuçlarını tartmaya çalışıyordum.Ne diyorsun? Biliniyor muydu? Roper'lar biliyor muydu? . Bir tütüncü dükkânı açtı. taşa . hamileliğinden Hansine'ye söz etmiş miydi? Hamileliği pek göze batmamış olmalıdır. WVS üniformasıyla Clovenford Markizi'nin yanında fotoğraf çektirdi. diğeri üst kat pencerelerinin altında. O küçük yüzler hâlâ orada. Neden.. dedi Paul. O dönemde hiçbir ev. konuşmadan Navarino Caddesi'nde yürürken. Herhalde sıcak bir gündü. hiç evlenmedi. karşı konulmaz olan gerçekleşti. biri girişin üzerinde. ama Roper'la tanışmadan önce hamile kalmış bir kızı olan Maria Hyde için fazla önemli değildi. özellikle Florence gibi iri olduğunu bildiğimiz kadınlarda. Arkamızı döndük. Đki kadın ilk kez temmuz başında tanıştıklarında. ama evlenmedi. Bebek doğduktan sonra gidecekti herhalde. açıklaması daha kolay. yanıbaşında koşuşturan küçük oğlanla Hansine buralardan geçmişti.Sanırım. Florence'ın yeni doğmuş bebeği tehlikede değildi. belki bugünden de sıcak. Kucağında bebek. parçalar bir araya gelmeye başladı.
"27 temmuz akşamından 30 temmuza kadar üç gün boyunca boğazından tek bir lokma bile ekmek geçmediği" diyor. Ya da belki bebeği ne yapacağını bilemiyordu. Florence'ı bodrumdaki yatağına girmeye ve sonraki iki gün boyunca yataktan çıkmamaya zorlar" demek zorunda kalmış. Asta'nın sevmediği tül perdelerden biri sallanıyordu. orijinalleri. Ben de o sırada en az ilgilendiği şeyin. hamileliği ve yaklaşmakta olan doğumuydu. oysa hemen hemen hiç kimsenin otomobili olmadığı bir dönemde. erkek arkadaşının onunla evlenip evlenmeyeceğini bilmiyordu. Duruşmada Tate-Memling Florence'ın üç gün boyunca ekmek bıçağına dokunmadığına değindi. yatağının bulunduğu o delikte? Günlüklere ve Ward-Carpenter'in Roper'larla ilgili yazılarına bir kez daha bakmamız gerektiğini söyledim. Asta'nın da bunu bildiği için. aynı yere Rasmus o zamanlar Hammel olarak adlandırılan otomobilini bırakıyordu."Florence'ın iç karartıcı bir evde. . Eğer yedi buçuk aylık hamile olduğunu. Ward-Carpenter anlatısını.Birkaç sayfa ötede 28 temmuz sabahı alışverişten dönen Florence'tan bahsederken "Eve döndüğünde. duruşma zabıtlarını. 28 temmuz cuma günü doğdu. Florence çocuğunu tek başına mı doğurdu? Mutfakta.Tepsiyi Maria'nın yerine yukarıya taşımamasının nedeni. Birbirimize soru sormaya başlamıştık. Đşte birisi -üstelik bir hanımefendi. Şimdi eve gidecek ve elimizdeki belgelere başvuracağız. O sırada bir çocuk doğurduğunu. üst kat odalarının temizliği olduğunu düşünüyordum. . kimin yanında çalışacağını. Florence'ın doğum sancıları başlamıştı. Asta'nın çocuğunun ölü doğması. Hep Florence'ın hastalığının ne olduğunu düşündük. Paul. hiç de anlaşılamaz değil. Willow Caddesi'ne döndüğümüzde. başlarında beyaz taşlı yüzler. günlükleri.oyulmuş.Tabiî bu durumda Florence'ın üst katlarda neler olduğunu merak etmemesi de anlaşılır. Ne de olsa Roper'lar orada değillerdi. Ward-Carpenter bile "Rahatsızlığı her neyse. buna şaşmaman gerekecek. Tepsiyi niye taşımadığını şimdi anlıyoruz. Ward-Carpenter raporundan bir bölümü okudu: . . Hiç olmazsa Devon Villa'da başını sokabileceği bir damaltı vardı. kötü muamele karşılığında az para almasına rağmen kalmakta neden bu kadar ısrar ettiği anlaşılamaz". bir bakıma Florence'ın şansı oldu da denebilir. gidecek bir yeri olmadığını düşünürsen. Maria'nınkini güçsüz kalbine bağladık. . Nasıl geçineceğini. kendini iyi hissetmemektedir" diyor. . ama Florence için geçerli bir neden bulamadık. Asta bebeğinin doğumunu bekler ve sokaktaki oğullarını izlerken o penceredeydi.Belki de gerçekten o gün doğduğu. her şeyi. Daha önce kendi derdiyle ilgilenmesi gerekiyordu. mahkeme Florence'a gülmüştü.Swanny neden doğum gününü 28 temmuzda kutluyordu? diye sordu Paul. Neergaard belgelerini ve Paul'ün çevirisini önümüzdeki masanın üstüne yaydık. muhtemelen çok da rahatsız olduğunu düşünürsen.küçük bir kız çocuğu istiyordu. Dışarıda birisi bir Land Rover park etmişti. Lizzie'ninkini hidrobromide. Florence'ın görevi evi temiz tutmak olmasına rağmen 4 ağustos gününe kadar üst katlara çıkmadığını hatırlattığında. Büyük pencerelerden birinde. Florence bir ara onu yanında tutabileceğini sandı. .
Asta biliyor muydu? . Asta'nın Hansine'den neden bu denli nefret ettiğini ve korktuğunu anlamak güç değildi. sordum.Annem ona Mormor dememi istemezdi. (." . O sırada Devon Villa'daydı. "Ona nasıl hitap ederdin?" .1 ağustos gecesi. . Bahçeye mi gömdüler? Herhalde.Çok cesaret isteyen bir şey yaptı. Öyle sanıyorum ki.Swanny. dayanılmaz bir fikirdi. .Kime? Hansine'ye. çevremde dolaşmasından kurtulmak için kabul ettim.. muhtemelen geceyarısından da az önce doğdu. çok şey de biliyordu. ..Peki tek başına mıydı? Düşüncesini bile korkunç buldum. Umarım bahçeyi kazıp araştırmamızı istemeyeceksin. Asta "Hansine dün öğleden sonra izin istedi. Daha önce sormayı hiç düşünmediğim bir soru vardı. kız mı? Bir de tabiî cesedi ne yaptıklarını. .O sırada değil. kendini unutmaya zorladı. Eğer Hansine eve saat ikiye doğru dönmüşse.Peki Swanny'nin babası kimdi? diye sordum. Swanny. Anneannene. Herhalde Roper olamaz. Anneannem onun kim olduğunu herkesten iyi biliyordu.Yalnız olduğunu sanmıyorum. Sadece bir kez. çünkü doğumunda bulunmuştu.. Neden sordun? . Güçlü kişiliği olan bir kadınmış. Asta'nın doğurduğu bebek erkek miydi.. 29 temmuzda yazılanlara bir bak. Seksen altı yıl sonra bile. Tek bir söz. Hansine onun için çok şey yapmıştı. Bence anneannem Asta'nın bebeği öldükten sonra Florence'ın doğumundan bahsetti. Oysa biz. . . Merak ediyorum.. değil mi? .) Saat ikide eve döndüğünü duydum" diye yazıyor. o da Swanny'ye annesinin bazen kötü olabileceğini söylediğinde onu kovmayı düşündüğü gün: "Onunla birlikte o kadar güçlükten geçtik ki. Belki de birkaç saat sonra. Neergaard sayfalarına bir göz at. Ben de sadece "Gran" derdim. Florence'ın doğumuna yardım ediyordu. 2 ağustos öğleden sonra da Hansine Florence'ın bebeğini almaya gitti. dedi Paul. Oysa gecenin yarısını dışarıda geçirdi. unuttu. tek bir kez Hansine hakkında az da olsa iyi bir şey yazıyor. O evde 1906 yazına kadar kaldılar.Asta bundan tek bir söz bile etmedi. dedim.Yani Asta'nın ölü çocuğu ne gün doğdu? . Üstelik Swanny'nin gerçekten 28 temmuzda doğduğunu da biliyoruz. Daha sonra anneannemin bir sevgilisi olup olmadığını düşünüyor. değil mi? Swanny hep Roper'ı babası sandı. nerede olduğunu biliyoruz Anlaşılan amatör ebe olarak epey ün salmış.
en son da on dört yaşındayken.Doğru.Ama o zaman Lizzie'yi de annesi sanıyordu. Paul. evlenme fikrinden vazgeçmiş olabilir. Paul'ün açıklamalarıyla harekete geçen zil. . Üstelik uşaklık görevi. Eğer çocuk doğmadan evlenselerdi. Ward-Carpenter'da ilgili bölümü buldu. . sanki çok uzun zaman önce tanıdığım birinin gölgesini görmüş gibi olduğum duygusuna benzer bir zil. belki de sonunda onunla evlenmek istemeyen Florence'tı. Nişanlının adı Ernest Henry Herzog'du. ama aslında ondan hoşlanmıyordu. Yanında Hansine olacaktı. "kendisi de göçmen torunuydu. bu nedenle de kızların bekâretlerini korumaları gerektiği değil. Florence. onun nişanlısının yanında bulunmasına da engeldi. Kimse onun neler . . Bir de Florence'ın değişik olduğunu. Maria Hyde ve Lizzie Roper da orada olacaktı.Ama onunla evlenmedi. neden evlenmediler? Herhalde Asta'nın anlattığı gibi. gözleri evlenmekten başka şey görmez birileri sanıyoruz. Demek ki nişanlısı onun hamileliğinin farkındadır. bir yere verilmişti. gırtlağı kesilmiş Lizzie'nin de yataktaki cesetlerini bulması. Öyleyse. Ward-Carpenter'a göre Roper'ın işine son verdiği temmuz başında bile.Ward-Carpenter dışında hemen hemen hiçbir şey. Neyse. bir sorun olmayacaktı. Kitabın şömizinin arka kapağına bastırdığımız Swanny fotoğrafına baktığımda o güçlü kuzeyli çizgilerinde. Ama çocuk doğmuş. Florence ertesi bahar evlenmeyi umuyordu. işini kaybedebilirdi.. Evliliği bir kişisel güven aracı olarak istemesi gerekmediği anda. . Nişanlıydı. diye merak ediyordu Paul. O dönemin kadınlarını hep evlenmeyi düşünür. Sanki daha önce gördüğüm. tek başına doğurmaya terk etti? Çünkü Florence'ın yalnız olmayacağını biliyordu. erkeklerin bakire olmayan kızlarla evlenmek istememeleri. Belki de Florence ve Herzog dışında hiç kimse bu nedeni bilmiyordu. dedi Paul. dedim. Joseph Dzerjinski'nin göçmen olmasına yapılan bir dokundurma. doğumdan sonra nişanlısından soğuduğunu düşün. gerçekten de dişe dokunur bir şey yoktu. Florence'ı evlenmekten vazgeçiren neydi? Belki de Maria Hyde'ın yerde. Bebek doğduktan sonra da Florence'la evlenmeye niyetli miydi.Biliyor musun. buna rağmen evlenmeyi ummaktadır. bir nedenle de ondan toplumsal olarak "bir sınıf yukarıda" olduğunu söylüyor. Neden evlenmedikleri konusunda tek bir açıklama yok. Roper Florence'a kendisine iş bulmasını söylediğinde genç kız yedi aylıktan fazla hamiledir. Öyleyse neden Florence'ı çocuğunu bomboş evde. Ward-Carpenter Herzog'un Islington'da bir ailenin hizmetinde çalıştığını. Morfar'ın cenazesinde gördüğüm birinin gölgesi. Florence özgürlüğüne kavuştu. Belki de kendi kendine bir neden buldu daha çok gençti. Onun hakkında ne biliyoruz? ." Anlaşılan bu cümle. Roper'ın savunma tanığı gözükmüş olabilir. Zil. .Merak ediyorum.ve sonunda Florence'la evlense de çocuğunu istemediğine karar verdi. çalmaya devam etti. çocuğunun babasının nişanlısı olması lazım. Herzog'un bilebildiği kadarıyla. Mahkemede adı bile geçmedi. dedi Paul. Sanki uzaklarda bir zil çalar gibi oldu.Biraz da Cora Green'den.
WardCarpenter'a kendi söyledi. bir sokak ötedeki Mrs. Paul beynimde çakan kıvılcımdan kuşkulanmaya devam etti ve Ward-Carpenter'ı eline aldı. Kimse onun fikirlerine değer vermediği için. önemli olduğundan eminini. dedim. Ama artık hiçbir şeyden emin değildim. doğumu ardında bıraktığı andan itibaren nişanlısına olan duygulan değişti.Önemli mi? . . onun da duyguları olabileceğini aklına getirmedi. hemen hemen herkes gibi. tabiî Arthur Roper'ın anılarında da yoktu. Belki de Cora Green'in Star'daki yazısındaydı. Günlüklerde neyle ilgili bir bölüm? . Nerede ya da hangi ciltte hatırlamıyorum. Ironsmith'in Lizzie'yi öldürme nedenlerini. bardağı taşıran damla mıydı? Artık büyütmesi gereken bir çocuğu yoktu. ya da bir arkadaşın kızı. nişanlısı da onu bir daha görmeyecekti. Westerby onun çocuğunu evlat edinmişti. Yeni bir işe girecek. Đlk baktığımız Neergaard sayfalarında hiçbir şey yoktu. Belki de sadece Asta'nın hikâyelerinden biridir. En son okuduğum günlüklerde buna benzer bir şeyler gördüğümü hatırlar gibiydim. Böylece bulabildiğimiz bütün Asta hikâyelerini okuduk ama.düşünmüş olabileceğiyle ilgilenmedi. Belki de Florence. kadına vurulan o korkunç darbe? Yeni bir iş bulmak için girişimde de bulunmuştu. Bütün bunlara karşın o da polis gibi. dedi. Belki de Lizzie'yi kimin öldürmüş olabileceğine ilişkin düşünceleri vardı. Gırtlağı kesik Lizzie'yi bulmak. Ben Asta'yı ondan biraz önce bitirip ikinci cilde. Asta'nın orijinallerini araştırırken ben de Asta adlı 1905-1914 cildini elime aldım. . sadece Neergaard sayfalarındaki sözcük sayısı 1 700. son saldırı. kendi evlenmeden önce ciddi ciddi düşünmesi kadar olağan bir şey olamaz. Burada kaç yüz bin kelime var bilmiyorum. Yoksa düşüncemin kaynağı Ward-Carpenter anlatısı mıydı? Ya da duruşma tutanakları? Ertesi gündü. Ölü Bir Odadaki Canlı Şey. o yazıyı okudum. evet. Florence'ın nişanlısının adının Ernest Henry Herzog olduğu nereden anlaşılıyordu? Adamın adı duruşma boyunca geçmemişti. Araştırmaya başladık.Hayır dedim. Paul o karışık görüntüyü ateşleyen kelimelerin günlüklerden geldiğinden emin olmak istiyordu. Florence ne zaman öldü? .Günlüklerde olmaması çok daha muhtemel. Belki de Asta'nın kuzini Sigrid. eğer Asta'nın öykülerini doğru değerlendirseydik. ne düşündüğünü sormadı. . Sonra Paul. Evliliğin sonu böyle miydi. Her neyse. Kimse ona bir insan muamelesi yapmadı. Stamford Hill'e taşınacak.Ah. Yavaşça "Günlüklerde bununla ilgili bir bölüm var" dedim. saatlerdir okuyorduk. katilin Roper olduğunu mu düşünüyordu? O evde evliliği o kadar yakından görmüştü ki. hatta Lizzie'yi öldürenin Ironsmith olduğunu çok daha çabuk görürdük. . çünkü Asta Swanny'nin babasının kim olduğunu herhalde bilmiyordu. hiçbiri aradığımız değildi. 1915-1924 kitabına geçtim. nişanlının adı geçmiyor.Bu kadar doğrudan olduğunu söylemedim.Erkek arkadaşını terk eden bir kızla ilgili.
galiba.. Ward-Carpenter yazısı otuzlara ait. . o da bunun bir Đngiliz için oldukça ilginç bir ad olduğu yorumunu yaptı.Bence.. Middlemass'ın ilk adının Percy olduğunu Florence'tan öğrenmiş olmalı. . Yirmi dört yaşındaydım. Islington'da bir ailenin yanında çalıştığını da anlattı. açık renkli. . . belki de 1967'dir. Gerçekten de ona âşıktım.Ben ne dedim? Kız arkadaşının terk ettiği adam hakkındaki bölümü bulamamıştım. Cobb mu olduğunu da bilmiyor. Herzog'un Florence'tan bir yaş daha küçük olduğunu nereden öğreniyor? . bu cilt ötekilerden kalın olmayacak. sonlara doğru bir yer. yakışıklı. Bu ad dokuz yıl sonra. O yazıda başka türlü öğrenemeyeceği gerçekler var.Yani Florence ona Herzog adlı biriyle nişanlı olduğunu söyledi. savaş başladığında. bir savaş çıksa böyle bir isimle başının belaya gireceğini düşündüğünü." . ama bunu nerede arayacağımı biliyordum. Kendisinin de bir Alman adının olduğunu. Herzog bir Alman adı. Orkestralar bile Mozart ve Beethoven çalmamaya başladı. .".. "Öğreneceğimiz başka bir şey? Đşte Swanny'nin babası. öteki adamın adının Hobb mu. Ne dedim ben? . O zamanlar Alman olan her şeye karşı korkunç bir önyargı vardı. Asta son yıllarında giderek daha seyrek.. onunla evlenmek istedim. Florence'ın kendinden. 20 mart 1921 tarihli yazıydı. diye düşünüyorum. Ernest Henry Herzog.Oh. Tabiî böyle bir adın 1934'te bugün olduğundan çok daha olağandışı görüleceğini unutmamak gerek. Paul "Öğreneceğimiz başka bir şey var mı?" dedi. başından onu erkeklerden ve evlilikten soğutan bir şey geçtiğini söyledi. uzun boylu.".. büyükbabasının 1850'lerde Đngiltere'ye göçen bir Alman olduğunu. aradığımı 2 ekim 1966 tarihinin altında buldum. Gidip bulduk. Peki. Nedense hatırladım.. yirmi dört yaşında bir uşak. son günlükler için yaptığın çeviri nerede? Đstediğim 1966.Cary 1971'de falan demişti.. Lizzie'nin sevgililerinin adlarını nasıl öğrenebilirdi? Onlardan duruşmada hiç söz edilmedi ki. Paul. pek işine yaramamış olmalı.Cora Green'den olamayacağına göre. Bana baktı. Son on üç defter Margrethe Cooper'daydı. Cora Green Middlemass adlı bir adamdan bahsederken sadece soyadını kullanıyor. giderek daha kısa yazdığından. hatırlamamın nedeninin de Hansine'nin Paul'ün annesi olan bebeğinden ilk kez burada bahsedilmesi olduğunu sanıyorum. Dzerjinski gibi bir göçmen olduğunu söyledi.Florence da Herzog'un dedesinin. . Florence'la mülakat yapmış olmalı. tıpkı Mr.. ama o istemedi." Kimbilir neye benziyordu? dedim." Paul. Muhtemelen Kuzey Alman görünüşlü. hem babasının hem de kendisinin Londra'da doğmuş olmalarına rağmen. ama Ward-Carpenter'da bu isimler doğru. Aradığımı buldum.. Paul kendi sayfalarını önüme koyduğunda.
Swanny keşke bilseydi. Maria Hyde'ın ölümü ve Edith'in kaybolmasıydı. tozlu güneşi. Onu hep sevmişti. Florence'tan bir yaş gençti. her ikisi de Londra'nın aynı bölgesinden oldukları. düşleyemeyeceği bir korkunçluğun onu beklediği. Bu arada yeniden çocuksuz bir kadın olmuştur.. sonunda görmek isteyeceğim düşü gözlerimin önünde canlandırmak zorunda kaldım. Ne ilginç. Swanny'ye bir çocuğun yüzünde mutlaka anne ve babayı görebileceğini. o konuyu düşünmek. babası olmasından mutlu olacaktı. Oysa ben görebiliyordum. Günlüklerde bu ad pek sık geçmez. Hansine'yi Richmond Caddesi'nden gelirken görür. dedim. Florence evin derinliklerinde. yoksa Florence çocuklarının ölü doğduğunu mu söylemişti? Kesin olan ne onun ne de Asta'nın bilmediğiydi. Swanny'nin fotoğrafının bana hayal meyal hatırlattığı Harry Amca'ydı. havada mazot kokusu da duyulmuyor. kentteki yaz sonu günlerinin sıkıcı. Harry Amca 1905 yılında yirmi dördündeydi. Florence'ı evlilikten soğutan şey. kullanışsız kıyafetler giyer. Lizzie'nin öldürülmesi. Mogens bir zamanlar çok iyi tanıdığı Hackney'de oturduğu için tanımıştı. . ama sokak kenarlarında çöp. Devon Villa'nın merdivenlerinden iniyor. mutluluğumuzu düşünmeye zorladım. yaşayan tek canlının ölümden beslenen sinekler olduğu üst kata çıkacak. Herzog'un anlamı ne? Herhangi bir anlamı var mı. sen Almanca biliyorsun. Ona "sevgili küçük hanım" demişti. dedim. yarı karanlık. onunla birlikte hayatımı. bilmediğini anladım. yoksa sadece bir ad mı? . Harry'nin çocuğuna sahip olması. yine de başaramadım. . kollarında Swanny. Onun adı Harry Duke'tü.Paul. kâğıt yok. ama Swanny'nin yüzünde onun anne ve babasını görmediğini söylemişti. Çevre toz kokuyor. heyecanla Hansine'yi beklemektedir. Kendimi bunları düşünmemeye.Herzog'un Đngilizce karşılığı Duke.Kimden bu alıntı? Kim konuşuyor? . Bir yerlerde bir kızı olduğunu biliyor muydu. O dönemde kadınlar. ondan sonraki gün de yukarıya. Mogens John'un evinin penceresinden bakmakta. O gece bütün bunların rüyasını göreceğimi sandım. Koşarak John'a ve John'un annesine haber verir. Asta'nın "Harry'nin çocuğunu doğurmak isterdim" dediği sırada. ona kapıyı Swanny açmıştı. dedim. Başlangıçta Mogens'i.tersini yaptım. Paul'ü. Yani tanışmalarında pek de şaşılacak bir yan yoktu. Asta da onu seviyordu. Güneş parıldamakta. bebeğinin yeni bir hayata götürüldüğünü görecek durumda değil. Harry Padanaram'a ilk geldiğinde. Asta'nın bir konuda rüya görmemek için önerdiklerinin -uyumadan önce. dedi. görmek istedim de. Öğrendiklerimizi sessizce hazmetmeye çalışarak oturduk. Kapıyı ardından kapatıyor. ne şaşırtıcı. Ama buna daha var. elinde de beklediği vardır. böylece Swanny'yi Westerby ailesinin yeni üyesi rolünde ilk gören. John'un annesi olur. Hansine. tek başına. oysa ben onu en son ellilerde görmüştüm. Nereden bilebilirdi? Swanny'nin babası Harry Amca'ydı. Yani Miss Newman'ın acentesine giderek yeni bir iş arayacak. geleceğine karar vermek zorunda olan çocuksuz bir kadın. özellikle yazın sıcağına uymayacak. çünkü Florence kalkıp onu geçirecek.
Hiç ağlamaz. SON . Mor'a ilk söyleyen olmak için koşmaya başlar. çünkü kapının anahtarı Hansine'dedir. bilmemeleri de daha iyidir.Oğlanları da al. En önemlisi. dönüşte bir bebek getiremeyeceği kuşkuları kaybolmuştur. Peki. ama terden kayar. Kapı kapandığında memesini Swanny'nin. öne yatık yazıya acısını. Kim kader kitabını okumuş olmak ister ki? Kapıya Hansine'den beş dakika önce varmanın da pek bir anlamı yoktur. Büyük şapkası başına bir iğneyle tutturulmuştur. Hansine'nin başarılı olmayacağı. bütün bu güçlü duyguları kendinden başka hiç kimsenin okuyamayacağı. hayatının amacına. Hansine oflaya puflaya odaya girdiğinde Mor rahatlamış. uykuya dalışını seyreder. kimsenin bilmediği tek sayfaya yazar. kız kardeşinin adını sorar. şu şalı da ne yapacaksan yap. ama ağlamaz. Yine de merdivenleri ikişer üçer atlayarak Mor'un odasına dalar. oldukça soğuk bir teşekkür. Bir süre sonra kızını yavaşça yatağa bırakıp yapması gereken işine döner. O zaman Knud yaklaşarak kız kardeşine bakar. Hepsinin içinde kendini en iyi hisseden denizci kıyafeti içindeki Mogens'tir. eriğe benzeyen yanağına dokunur. önünde kız kardeşini seveceği sadece on bir yıl olduğunu bilmez. Gururla sırıtan Hansine bebeği Asta'nın kollarına bırakır. incecik sarı saçlarını okşar. Swanhild. kalem ucunu ve mürekkep hokkasını çıkarır ve her şeyi yazmaya başlar. onu terletmektedir. Đnce örtüsü ve Florence'ın şalı altındaki beş günlük bebeğin durumu. Sert ve yüksek yakası çenesine kadar dayanmakta. hepsi sonsuza dek bu odada mı kalacaklardır? Kızıyla baş başa kalmak istediğini görmezler mi? . Asta mutluluktan ağlayacak gibidir. sonra da her şeyin istediği gibi gittiğini söyler. güçlü kız çocuğunun ağzına dayar.Hansine'nin uzun eteği toza bulanmıştır. Yatağının başucundaki komodinden defterini. kaybını ve mutluluğunu döker. altından bir tutam açık sarı saç görülür. Gözlerini kaldırıp Hansine'ye teşekkür eder. Kendi ismini değiştirmek istemiştir. sıkıca emen. onu emzirir. Hiç kimse. ama biz ona Swanny diyeceğiz. olmaz mı Hansine? Hazır aşağıya inmişken. Hansine'den çok daha iyidir. O güçlü. Hansine'nin esrarengiz bir bebek kaynağına gidip aldığı kız kardeşini daha şimdiden sever. Uzunca bir süre Swanny'yi kollarında tutar.