SIK GÖRÜLEN VOLEYBOLCU YARALANMALARI VE KORUYUCU EGZERSİZLER
Voleybolcularda Sık Görülen Yaralanmalar Nelerdir ?
Voleybol , günlük yaşantımızda ismini çok sık duyduğumuz bir takım sporudur. Diğer takım sporlarından ayıran önemli özelliklerden biri de çok fazla temas gerektirmemesidir . Peki az teması olduğu için yaralanma oranı da az diyebilir miyiz ? Tabiki hayır. Hatta az temas olmasına rağmen yaralanma oranı yüksek olan bir spor dalıdır.
Peki bu yaralanmalara yol açan faktörler sizce nelerdir ?
Hadi gelin bu konu hakkında biraz konuşalım.
Voleybol teknik ve taktik beceriler ile üst düzey dayanıklılık, kuvvet, sürat, esneklik, denge gibi çok yönlü performans gerektiren bir spor branşı olmakla beraber özellikle vücudunu stabilize etmeyi ve patlayıcı gücü ortaya koymayı hedefleyen bir takım sporudur. Bu tür hareketlerde yer alan büyük kuvvetler nedeniyle yaralanmaların meydana gelmesi kaçınılmazdır.
Voleyboldaki sakatlanmalar özellikle sıçradıktan sonra yere düşme fazında gerçekleşmektedir . Bunu takiben sıçrama ve smaç vurma esnasında gerçekleşen yaralanmalar da karşımıza sık çıkmaktadır.
Alt ekstremite (Kalçadan başlayıp ayağı da içine alan tüm bölgeler) yaralanmalarında , en sık karşılaştığımız akut yaralanma ayak bileği burkulmalarıdır . Düşme fazında karşı oyuncunun ayağına basma ve ayak bileğindeki yapıların güçsüzlüğü gibi durumlar yüzünden ayak bileği yaralanması karşımıza çok çıkmaktadır. Bunu takiben kronik fazlı gerçekleşen diz yaralanmalarıyla da sık karşılaşırız . Kronik fazlı yaralanmaların sebebi aşırı kullanıma bağlıdır. Özellikle tekrarlı sıçramalar bu bölgede yaralanmalara sebep olabilir.
Sizce voleybolcularda en çok sakatlanan üst ekstremite (Omuzdan başlayıp eli de içine alan tüm bölgeler) bölgesi neresidir ? Herkesin aklına ilk olarak omuz gelse de yapılan çalışmalar el bileğinin sakatlanma oranının omuza göre bir tık daha fazla olduğunu söylemektedir. El üzerine düşme, blok esnasında eli sıkı tutmama gibi durumlar el bileğinde yaralanma sebepleridir. El bileğini hemen takip eden yaralanma omuz kuşağıdır. Burada tekrarlayan smaç vuruşlarından dolayı kas-tendon yaralanmaları ve omuz kısmi çıkıkları ile çok karşılaşılmaktadır. Üst ekstremitede sık karşılaştığımız diğer yaralanmalardan biri de topla temastan dolayı akut parmak burkulmalarıdır. Özellikle doğru voleybol tekniklerini gerçekleştirmeyen kişilerde bu sakatlık oranları daha da artmaktadır.
Voleybolcularda Koruyucu Egzersiz Nasıl Verilmeli ?
En sık karşılaşılan yaralanmalardan yukarıda bahsettik .Sizce bu yaralanmaların önüne nasıl geçeriz ? Son zamanlarda koruyucu egzersiz kavramı dünyada çok konuşulmaktadır. Peki bu kadar konuşulan koruyucu egzersiz nedir ?
Koruyucu egzersiz ,sporcuya ya da danışana özel hareket fonksiyonunu iyileştirecek ve yaralanmaya neden olacak etmenleri ortadan kaldırmaya yönelik uygulanan bir egzersiz reçetesidir. Yaralanmalara zemin oluşturan yanlış teknik ve egzersiz seçimleri ,yanlış beslenme , psikolojik faktörler ve önceden geçirdiği yaralanmalar sporcuyu uzun süre boyunca sahalardan uzak kalmasına sebep olabilir. Fizyoterapistler olarak sporcuya özel değerlendirmeler ve risk analizleri yaparak kısıtlı hareket fonksiyonlarını ve kompansasyonları tespit ederiz . Bu sonuçlara göre de sporcuya özel koruyucu egzersiz reçetesi yazarız. Bu reçete sporcunun antrenman programına göre ayarlanır ve ilerleyici olarak geliştirilir.Sporcuyu antrenmanlarında ve müsabakalarında da yakından gözlemleyip eksikliklerini ya da gelişmelerini kaydetmek yazdığımız egzersiz reçetesinin doğruluğunu ve güvenilirliğini de arttırmış olur. Ayrıca egzersiz reçetesini sporcuya uygun yaparken yaptığı sporun temel taşları , yaralanma mekanizmaları , sporun performans bilgileri gibi soruları ele alarak programı yazarız.
Mobilite egzersizleri
Statik stabilite egzersizleri
Dinamik stabilite egzersizleri
Güç egzersizleri
Kuvvet egzersizleri
Performans egzersizleri
GENES Fzt. KADİR ARAL
LifeOn Concept