Aşağı yukarı her gün...
"X ve y'yi karıştırdım olmadı - ne kullanabilirim?"
"Anneme/arkadaşıma/eşime parfüm hazırlamak istiyorum, nasıl bir formül önerirsiniz?"
"Parfüm tasarımı öğrenmek istiyorum, kaynak yok/okul yok/nereden başlayacağımı bilmiyorum"
...gibi sorular alıyorum ve elimden geldiğince herkese kokunun biresel ve estetik bir zevk olduğunu; yemek tarifi verir gibi reçete vermenin (bu işe neresinden bakarsanız bakın) mümkün olmadığını anlatmaya çalışıyorum.
Bununla beraber bu konuda ciddiyetle kendini geliştirmek isteyen ve nereden başlayacağını bilemeyenlere de yardımcı olmak için elimden geleni yapıyorum.
Tek tek herkese koçluk yapmam mümkün olmasa da;
2. Beraber çalıştığım markaların Instagram canlı yayınlarına katılarak, farklı açılardan konuyla ilgili bildiğim her şeyi açıklıkla aktarmaya çalışıyorum.
4. Okuduğum ve beğendiğim kaynak kitapları, Instagram hesabımda tamamen bu konuya ayırdığım bir "sabit hikaye klasöründe" paylaşıyorum ve bu klasörü düzenli olarak güncelliyorum.
5. Araştırmalarım sırasında karşıma çıkan ve ilginç bulduğum her şeyi yazıya dökerek düzenli olarak paylaşmaya çalışıyorum.
Son olarak bugün de kolları sıvadım ve - evde geçireceğimiz uzun bir bayram tatiline girerken - parfüm tasarımına nereden başlayacağını bilemeyenlere yönelik "Yeni Başlayanlar için 10 Adımda Parfüm Tasarımı" başlıklı minik bir kılavuz hazırladım.
Aşağıdaki 10 maddenin kafası karışık olan, bu işe nereden başlayacağını bilemeyen herkesin yoluna ufak bir ışık tutmasını diliyorum.
1. Kendinize Bir Çalışma Alanı Oluşturun
Parfüm tasarımına başlarken, evinizin en kokusuz noktasında - mümkünse tuvalet, mutfak, belki kokulu çiçeklerinizi yetiştirdiğiniz balkon veya bahçenizden uzak - temiz bir çalışma masası ayırın kendinize.
Masanızın rafları varsa, bu raflarda sadece konuyla ilgili ve/ya size ilham veren kitaplar olsun.
Parfüm tasarlarken kullanacağınız malzemelerinizi masanıza düzenli bir şekilde yerleştirin.
Parfüm tasarımına başlarken ciddi bir yatırım yapmanıza gerek yok. Hassas bir tartınızın olması; internet alışveriş sitelerinden rahatlıkla satın alabileceğiniz tek kullanımlık pastör pipetler, kompozisyonlarınızı test etmek için kullanacağınız koku şeritleri, bir iki adet beher ve mezür ile, 5-10 tane boş sprey ve/ya rolon şişe edinmeniz, ilk aşamada yeterli olacaktır.
2. Hammadde Kütüphaneninizi Oluşturun
Hammadde alışverişinize uçucu yağ karışımlarınızı seyreltmede kullanacağınız, alkol veya sabit yağları edinerek başlayın.
Alkol satınalma konusunda sıkıntı olduğu için, alkol bazlı parfüm yapmak isteyenler Eminönü'nde kimyagerler sokağına giderek "alkollü yüzey temizleyici" veya "dökme kolonya" başlıkları altında 96-98 derece etil alkol temin edebilirler. Bunun dışında başlangıç seviyesi için, alkol bazlı parfümlerinizde sade bir votka da kullanabilirsiniz.
Yağ bazlı formüllerde ise jojoba, tatlı badem veya pamuk yağı kullanabilirsiniz - ki jojobanın neden iyi bir seçim olduğunu daha önce paylaştığım bir yazımda anlatmıştım.
Gelelim koku hammaddelerine...
Sevdiğiniz çiçeklerin, bitkilerin, narenciyelerin, köklerin uçucu yağlarını temin edin. Kendi koku kütüphanenizi oluşturun. Uçucu yağ satın alırken nelere dikkat edeceğiniz konusunda sizler için ÇerçiYusuf.org'da bir rehber paylaşıyoruz. Satınalma yaparken bu rehberden yararlanabilirsiniz.
Hangi uçucu yağları alacağınızı bilmiyor/karar veremiyorsanız "Topraktan Nefese Aromaterapi" kitabımdaki "Aromaterapi Kütüphanesi" bölümüne göz atın; hem farklı doğal parfüm hammaddeleri hem de şifalı etkileri hakkında bilgi edinin. Kitabımın %30'unu ücretsiz olarak Google Books'tan okuyabiliyorsunuz.
3. Kokuları Kelimelerle Detaylı Bir Biçimde Tanımlamayı Öğrenin
Koku alma duyumuzu devamlı kullanıyor olsak da, iş duyduğumuz kokuları anlatmaya gelince mutlaka bir tıkanıklık yaşıyoruz.
Şu aşamada en azından sevdiğimiz kokuların (Ayten hocamın değimiyle) "ilahi kompozisyonlarını" kelimelerle dökebilmek, yaratıcı sürecimizde bize yol gösterici olur; bir koku kompozisyonu çalışırken hangi hammaddeyi nerede ve/ya ne zaman kullanacağımız konusunda bize yön verir. Örneğin bir gül uçucu yağı için sadece "çiçeksi kokuyor" diyebiliriz - aşağı yukarı herkes gibi(!). Ama bir parfüm tasarımcıları olarak burnumuzla değil beynimizle bu kokuyu değerlendirmeye başladığınız zaman; içerisindeki yeşil, tatlı, pudramsı, baharatlı ve meyvemsi tabakalar da belirmeye başlayacaktır.
Size minik bir ödev vereyim; bugün evinizdeki uçucu yağları veya balkonunuzda/bahçenizde yetiştirdiğiniz kokulu çiçek ve bitkileri koklarken, kokladığınız şişenin üzerinde yazandan veya gördüğünüzün ötesinde, duyduğunuz kokunun derinliğini ve bu derinlikte karşınıza çıkan tabakaları düşünün…
4. Koku Hammaddelerini Kategorize Etmeyi Öğrenin Duyduğumuz kokuyu tanımlamayı öğrendikten sonra, ikinci adımda benzer kokuları kendi içerisinde gruplara ayırma çalışması başlıyor.
Parfümörlerin kullanabileceği binlerce koku hammaddesi olduğunu düşününce takdir edersiniz ki bu hammaddeleri kategorize etmek de işin önemli bir parçası haline geliyor. Peki koku hammaddelerimizi nasıl kategorize edeceğiz?
Bu grupları koku niteliklerine göre yani uçuculuk (alt, orta, üst notalar) ve koku tipine göre (doğal, sentetik ve akor) yapabiliriz.
Bu şekilde hem formül kompozisyonunuzu daha rahat çalışabilir, hem de (özellikle sayıları arttıkça) hammaddelerinizi daha rahat hatırlayabilirsiniz! Koku hammaddelerini kategorize etmenin en klasik yöntemlerinden biri de kokuları ailelere ayırmak.
Koku ailesi dediğimiz şey en basit tarifi ile koku olarak benzerlikler gösteren hammaddeleri bir arada gruplamaktan ibaret. Bir uçucu yağ, onu duyduğumuz anda ne algıladığımız hakkında bize ipucu veriyorsa (örneğin karanfil, tarçın, karabiber = baharat), bu kokuları bir aile olarak (baharatlı) kenara ayırabiliriz.
Koku ailelerini ayrıca bir gün yazarım - öyle ki, konu sadece bir sınıflandırma metodu ve bu sınıfların ezberinden ibaret değil maalesef. Literatürde en çok referans verilen koku ailelerine örnek vermek gerekirse; floral, oryantal, fougère, chypre ve fresh öne çıkanlar arasında sıralanabilir.
5. Güzel ve Manalı Bir Koku Kompozisyonu İçin Bir Fikirden/Hatıradan Yola Çıkın Bir koku formülü üzerinde çalışmaya başlamadan önce, nasıl bir koku tasarlamak istediğinizle ilgili bir fikriniz olması gerekir.<