Kronik yara oluşumu pek çok kişi için büyük bir sorun olmasına rağmen sonuç alamadıkları büyük bir problemi teşkil eder. Vücutta yara oluşumunun pek çok nedeni vardır.
Diyabetik Yaralar (Şeker Hastalarında Oluşan Yaralar)
Uzun yıllar boyu devam eden Şeker hastalığı damar ve sinir dokularına hasar vermektedir. Damarlardaki dolaşım bozuklukları özellikle ayak bölgesinde kolaylıkla yaraların açılmasına neden olmaktadır. Açılan yaranın tedavisinde kan şekerinin kontrol altında tutulması en önemli kriterdir. Kişiye kan şekerini nasıl dengede tutacağı ve nasıl beslenmesi gerektiği öğretilir. Enfeksiyon varlığı da hasta için önemlidir. Kişinin vücudu tüm bunlar açısından değerlendirilip uygun tedavi planlanır. Nekrotik dokuların varlığı gibi yaranın özelliklerine göre uygun yara bakımı ve pansumanın yapılması gerekmektedir. Tedavi uzun sürer ve sabır gerektirir. Yaranın iyileşme sürecinde gerekli yara bakımı uygulansa da geriye gidişler görülebilir. Hasta motivasyonu önemlidir.
Arteriyel Damar Hastalıklarına Bağlı Yaralar (Kan Dolaşımı Bozukluğuna bağlı)
Sigara ve tütün mamüllerinin tüketimine bağlı olarak gelişen Burger hastalığı (Tromboanjitis Obliterans), atardamar duvarının sertleşerek esnekliğini yitirmesi olan arterioskleroz yani damar sertliği gibi hastalıklar damarların tıkanmasına neden olmaktadır. Damar tıkanıklığı bacak yaralarına ve ilerleyen vakalarda ayak parmakları, ayak ya da bacak kesimine kadar giden üzücü tablolar ortaya çıkarmaktadır. Bu vakalarda bacaklarda açılan yaralar genellikle derin yaralardır ve yaraların iyileşmesi uzun süreler alabilmektedir. Kan dolaşımının yeniden düzenlenmesi bu hastalar için en önemli şeydir. Vücuda doğru uyarılar verilerek kan dolaşımı artırılır ve vücudun yeniden kendin kendini onarması sağlanır.
Varis Yaraları
Varis Ülseri olarak adlandırılan Varis Yaraları daha çok ayak bileği ve bacağın ön kısmında görülür. Varis ilerledikçe kan dolaşımı problemlerine yol açmaktadır. Kan dolaşımının yeterli döngüde olmaması hücrelerin oksijen alımını bozar ve yaralara neden olur. Varis hastalarında toplardamarlardaki dolaşımın yeniden düzene koyulması ve vücuttaki pompalama sistemlerinin yeniden çalıştırılması önemlidir.
Yatmaya Bağlı (Bası) Yaraları
İmmobil (Yatalak) / Felçli hastalarda uzun süre yatmaya ya da uzun süre tekerli sandalye kullanmaya bağlı olarak, yatak ya da sandalye ile temas yerlerinde meydana gelen basınç nedeniyle oluşan yaralardır. Oluşan basınç öncelikle kızarıklar neden olmakta gerekli tedbirler ve tedavi gerçekleşmezse giderek büyüyen yaralara dönüşmektedir. Vücudun yeniden hareketlendirilmesi, dolaşımın artırılması ve doğru egzersiz planıyla yaraların önüne geçilebilir.
Fiziksel Travmalara Bağlı Yaralar
Düşme, çarpma, kesilme, batma gibi dış etken ya da maddelerin ciltte, dokularda ya da sinirlerde oluşturduğu hasarlar; fiziksel travmalara bağlı yaralar olarak adlandırılmaktadır.
1.ve 2. Dereceden Yanık Yaraları
1.ve 2. Dereceden yanıklarda yanıkların yayılımına ve durumuna göre önceleri her gün, iyileşme durumuna göre gün aşırı ve 2 -3 günde bir pansuman yapılır. İyileşme süreci hastanın yaşı, beslenmesi, hareketliliği ile doğrudan orantılı seyir izler.
Sema Danışık yara bakımı eğitimini Lohmann&Rauscher GmbH Vienna Compression School (AVUSTURYA) dan almıştır.