Uzun bir aradan sonra...
Osmancık, Osmanlı Devleti' nin temellerinin atılma aşamasındaki hoşgörünün, birlik olmanın, maddi ve manevi bütünlüğün, inancın, masumu koruyup kollamanın, eşitliğin, adaletin, büyüğün küçüğe sevgisinin, küçüğün büyüğe saygısının işlendiği tarihi bir roman. Roman olması sebebiyle tüm bu öğeler en mükemmel haliyle işlenebilmiş.
Ana tema olarak Osmanlı' nın kuruluş dönemi işlense de aslında evrensel mesajların yardımcı tema olarak verilmesiyle tüm insanlığa hitap eden bir kitap olma özelliği kazanmış Osmancık. Osmancık' ın Osman Beğ ve Osman Han olma sürecinde kibir, hırs ve öfke gibi özelliklerinden arınması kitap boyunca çok güçlü bir şekilde ele alınmış. Kitapta verilen evrensel ve en anlamlı mesaj bu aslında çünkü tüm bu özellikler benliğimize, çevremizdekilere zarar veren, hedeflerimize engel olan unsurlar. Olgunlaşmanın, saygın olmanın, başarabilmenin anahtarı olarak yansıtılmış bu sıfatlardan arınabilmek. Bunun yanında kitapta en çok dikkatimi çeken noktalardan bir tanesi de kadın- erkek eşitliği. Belki bu zamana kadar bizlere anlatılanlar belki televizyonda izlediklerimiz- belki de romanda bu konu yine en iyi haliyle yansıtılmış olabilir- erkek egemen ataerkil bir toplum yapısı beklentisi içine girmiştim ancak kitapta anne, kardeş, eş olarak kadın her zaman hep değer gören birer birey olarak sunulmuş. Özellikle kitapts birçok kez karşımıza çıkan erkek ve eşinin yan yana aynı hizada durmasını yazarın biliçli bir şekilde kitapta yer verdiğini düşünüyorum ki bu da bence beklentilerimiz aksine basit bir durummuş gibi gözükse de eşitlik temasının işlenmesi için öenmli bir parametre olarak kabul edilebilir. Tarihimizin pek çok döneminde kadının evden çıkmaması, arka planda kalması gerektiği veya öyle olduğu vurgulanırken bu aynı hizada durma resminin anlamlı olduğunu düşünüyorum ancak yine eril dilin kullanımını da görüyoruz kitap boyunca. " karı aklı" bunlardan en çok göze batanı mesela. Aile bireylerinin birbirine olan sevgi ve saygıları en üst seviyede verilmiş öyle ki boyun beği olarak Osmancık' ın seçilmesini abisi Düzgün' ün anlayışla karşılamasının, karşı tepki göstermemesinin gerçekçi olmayan iyimser bir yaklaşım olduğunu düşünüyorum.
Kitap boyumca kullanılan birkaç tane de alegori de mevcut. Osman Bey' in 'kolunun uzun olması' na kitapta pek çok yerde dikkat çekilmiş. Bu, Osmanlı Devleti' nin yıllar içinde tüm dünyaya hükmedebilecek büyüklükte bir imparatorluğa dönüşeceğin imgesi olatak kullanılmış. Diğer taraftan yine pek çok yerde karşımıza geçen 'badem ağacı' kitapta " Akılsızdır onlar. İki paralık güneşe aldanıverir, sonra da karda, ayazda kavrulup giderler." tanımlamasıyla Osman Bey' e düşman olan sonrasında Osman bey' in eline geçen diğer beyliklerin temsili için kullanılmış olabilir.
Anlatıma geldiğimizde, kelime seçimleri ve cümle kuruluşları eski Türkçe' ye uygun bir şekilde ele alınmış. Cümlenin anlamı basit olmasına rağmen eski Türkçe kullanımla gelen devrik cümleler bence anlamayı okuyucu için güçleştiriyor. Anlamak için birkaç kere okumam gereken cümleler oldu çünkü. Aynı sayfa hatta aynı paragraf içinde tekrar eden cümle kalıpları, kullanılan deyimler, 've' bağlacıyla sıralanan benzer anlamlı cümleler ile destansı bir anlatım yakalanmış. Bu destansı anlatım aslında kitabın tarihi bilgi öğrenmek için kullanılacak bir kaynak olmaktan çok sadece tarihi bir temanın işlendiği tarihi bir roman olma özelliğine dahip olmasına neden oluyor. Bu nedenle her ne kadar tarihi romanlar tarihi bilgiler ışığında yazılsa da- ki kitabın arka kapağında Tarık Buğra da Osmanlı Tarihi ile bir takım zıtlıkların da bulunduğunu hatta tarihi roman yazarken bunun kaçınılmaz olduğunu vurgulamış- bu tür kitapları okuyan okuyucuların özellikle çocukların, bu kitapların tarihi bilgi öğrenmede kullanabilecek birinci kaynak olmadığının bilincinde olması gerekiyor.
Kitaba dair şahsi görüşüm ise ününün karşılığını veren, aman mutlaka okumalısınız diyebileceğim bir kitap değildi. Araya da pek çok faktörün girmesiyle bitirmemin birkaç ay sürdüğü bu sebeple de kitaptan koptuğum ve çok sevemediğim bir kitap olmuştu.
Osmancık
kitaba puan vermedi, inceleme eklemedi.