İç Anadolu’da köy düğünleri bir başka olurdu. Hızla değişen dünyaya ayak uyduran köylerin düğünleri de değişmeye ve folklorik ve sosyal yapısından uzaklaşmaya başladı. Eski adet ve görenekler unutulmaya yüz tuttu. İstedim ki bu güzel adetleri hatırlayalım, bilmeyen, görmeyenlere de tercüman olalım. Düğün günü gelip çattı mı öncelikle bir hafta öncesinden düğün toplantısı yapılırdı. Bu toplantıya birinci derece akrabalar ve yakın komşular davet edilirdi. Toplantıda düğün kahyası seçilirdi. Kimdi bu düğün kahyası, ne iş yapar dediğinizi duyar gibiyim. Düğün kahyası genelde orta yaş üzeri aile büyüklerinden seçilirdi. Görevi düğüne gelenleri davul ve zurnayla karşılamak, düğünde misafir edilecekleri ağırlanacakları yere kadar eşlik etmekti. Bu toplantıda seçimi yapılan diğer görevler ise düğün yemeğini kimin yapacağı, bulaşık kimler tarafından yıkanacak, yemek servisiyle kimler ilgilenecek, çay ve kahve ikramına kimler bakacak. Bu toplantıyla aslında düğünün sorunsuz işlemesi sağlanırdı. Bu gelenek kısmen de olsa Anadolu’da hala devam ettiği gözlenmektedir.
Düğünler Anadolu’da ailenin büyüklerinin hep beraber Cuma namazına gitmesi ve namaz sonrasında imamla cemaatin düğün evine yemeğe davetiyle resmen başlar. Yemekte imam efendi dua eder ve evin çatısına bayrak dikilerek düğün başlamış olur. Anadolu’da bayrak dikme adeti genel olarak erkek evinde uygulanan bir adettir. Eskilerde genelde düğünün en önemli eğlence kaynağı davul ve zurnaydı. Davulcu ve zurnacıyla önceden belli bir paraya anlaşılır Cuma namazından itibaren misafirleri karşılamaya ve eğlendirmeye başlarlar ta ki Pazar günü gelin damat evine gelene kadar. Davulcu ve zurnacının düğünde bir gözü her daim düğün kahyasında olur. Düğün kahyası misafir gelirken işaret verir ve davul zurna eşliğinde misafir karşılanır. Karşılanan misafirde adettendir davulcuya bahşiş verir. Düğünde çay ve kahve işine bakan gençler genelde akrabadan dar gelirli gençler den seçilir ve ikram esnasında tepsilerine bırakılan bahşişle onlarında hem bu görevi yapmaları hem de böylesi bir birlik ve beraberlik ortamında kendisine destek olunmuş olur. Düğün yemeğini genelde ailenin nineleri ve teyzeleri yapar. Aslında bu tarz düğün, ölüm gibi bir araya gelmelerde bu işleri becerecek olanlar bellidir görev genelde onlara düşer. Yapılan yemeğin kaç çeşit olacağı ve nasıl ikram edileceği Anadolu’da köylere göre farklılık göstermekle birlikte, değişmeyen tek şey düğüne gelen hiçbir misafir yemek yedirilmeden gönderilmediğidir. Düğünden bir akraba, bir komşu, bir misafirin aç gitmesi düğün sahibi için büyük utanç kaynağıdır.
Cuma namazı sonrası yenilen yemekten sonra gelen cami cemaati genelde dağılır. Geriye genelde birinci derece akrabalar ve yakın komşular kalır. Tabiri caizse ilk akşam biz bize bir eğlence olur. Cumartesi sabah erkenden kalkılır, etraf temizlenir, yemekler pişirilmeye başlar. Köy dışından gelen misafir ve akrabalar köy sakinlerince misafir edilir. Cumartesi sabahı erkenden kalkan düğün kahyası davulcu ve zurnacıyla birlikte misafirlerin ağırlandığı evlerin önünde oyun havası çaldırılarak misafirlere günaydın karşılaması yapar. Ne yazık ki bu adette son dönem köy düğünlerinin unutulmaya yüz tutmuş motiflerinden biridir. Cumartesi öğleden itibaren köylüler ağır ağır düğün evine toplanmaya başlar. Dışardan gelen misafirin geneli de cumartesi öğleden itibaren gelmeye başlar. Gelen her misafire öncelikle yöresine göre öncelikle çay yada kahve ikram edilir. Bu arada ikram edilecek yemekler hazırlanır ve buyur edilir. Yemekten sonra genelde kalabalık köy meydanında, kadınlar meydana yakın bir alanda genelde düğün evinin bahçesinde, yaşlılar ise genelde köyde hatırı sayılır, sohbeti dinlenir bir büyüğün evinde ağırlanır. Cumartesi düğünün ana noktasıdır. Cumartesi akşamına kalabalık iyice artmış yöreye göre halaylar çekilmeye, oyunlar oynanmaya başlanmıştır. Damad yanında sağdıcıyla birlikte gelen misafirlere tek tek hoş geldin der. Sağdıçlar genelde damadın yakın arkadaşlarından yada yakın akrabasından evli olan birinden seçilir. Evli olmasındaki neden bu tecrübeyi daha önce yaşamış olması bakımından damada yol gösterip yarenlik etmesidir. Sağdıç’ın düğünde başına gelebilecek en kötü şey düğüne gelen gençlerin sağdıcın haberi olmaksızın damadı kaçırmasıdır ki bu duruma damadın itiraz şansı yoktur. Damad saklandıktan sonra gençler toplanarak sağdıça isteklerini sıralarlar ve yerine getirilene kadar damadı teslim etmezler. Kadınlar kendi aralarında türküler söyler, oyunlar oynar, bir yandan da hazır kalabalık bir araya toplanmışken evlilik çağı gelmiş kızları ve oğullarına gelin ve damad adayı bakar sorup sual ederler. Düğünde kız ve oğlan evi her ikisi de aynı köy içindeyse erkek tarafı hep birlikte önde düğün kahyası, davulcu, zurnacı ve gençler türküler söyleyerek kız evine giderler. Eğer kız evi başka bir köydeyse yada ilçe ve şehirdeyse yenge gider. Yenge gitmesi damadın yakın akrabalarından iki bayan bir erkek cumartesi akşamdan kız evine gönderilir ve gelin çıkana kadar orda kalırlar. Yenge gidenler kız evinde erkek evini temsil ederler. Kız evinden gelen her türlü talep ve istekleri yerine getiriler. Cumartesi gece gençler yörelere göre farklılık gösteren yöresel oyunlar sergilerler. Cumartesi gece geç vakitlere doğru köy sakinleri ağırlayacakları misafirleri alarak evlerine çekilir. Geriye bütün gün durmaksızın hizmet edenlerle birinci derece akraba kalır. Ortalık toparlanır, orda kalan erkekler kendilerine bir masa hazırlar ve gecenin geç saatlerine kadar davulcu ve zurnacının eşliğinde türküler söyler sohbetler ederler. Genelde bu masa kurma iki ayrı şekilde olur. Büyükler bir masada toplanır gençler saygıdan büyüklerin göremeyeceği bir açıda kurulmuş bir masada toplanır. Genelde alkol eşliğinde, türküler eşliğinde günün yorgunluğunun atıldığı bir fasıldır. Bir konuya açıklık getirelim her ne kadar alkol dediysek te aslında çoğu yerde de alkol hoş karşılanmaz.
Pazar sabah erkenden kalkılır. Düğün kahyası yine davul zurna eşliğinde misafirlerin kaldığı evleri dolaşır. Ev sahipleri misafirlerinin kahvaltısını hazırlar çaylar içilir ve tekrardan düğün evine toplanılır. Eskilerde gelin almaya atla gidilirmiş ama ben şahsen o kadar eskileri görmedim yaşım icabı. Gelin arabası süslenir konvoy yapılır ve kız evine hareket edilir genelde öğle saatleri tercih edilir gidilecek yerin uzaklığına göre çıkış saati değişir. Gelin baba evinden abi yada babanın beline kuşağını bağlaması ve dua edilmesini mütakiben çeyizin araçlara yerleştirilmesinin ardından tekrar yola çıkılır. Erkek evine gelindiğinde gelin arabadan çıkmadan bir masanın üzerine bir yemek sinisi denilen büyük yuvarlak bir tepsi konulur ve gür sesli biri tarafından takı işlemi başlatılır. Her kesin hediyesi yüksek sesle orda ilan edilerek toplanır. Gelin arabadan inmeden damadın annesi ve babası varsa dedesi ve ebesi güreştirilir. Bir tarafın kendine yere toprağa bırakmasıyla sona eren fasıl sonrası gelin arabadan iner evin kapısında geline duvara çivi çaktırılır, ayna ve küp kırılır, buğday ve şeker saçılır.
Elbette bizimde eksik ve noksanlarımız olmuş olabilir ama genel hatlarıyla eski düğünlerin bir çerçevesini çizmeye çalıştık. Biraz hasret biraz özlemle konuyu özetledik. Toyları kutlu, ömürleri mutlu, evlatları hayırlı olsun yüce milletimin.