Serviks – rahim ağzı kanserinde evreleme – hastalık aşamaları
Rahim ağzı (serviks) kanseri teşhis edildiğinde, evrelenmesi veya yayılım durumunun belirlenmesi gerekir. Bu sayede, uygulanacak tedavi planı şekillenir. Evreleme, kanserin rahim ağzına veya vücudun diğer bölgelerine yayılım durumuna ve yayılım söz konusu olduysa, vücudun hangi bölgelerine yayıldığına göre belirlenir. Bir başka deyişle buna hastalığın derinlik ve genişlik ölçümü de denilebilir. Bazen teşhis sırasında kanserin evresi belirlenebilir veya emin olmak için ilave testlerin [BT(bilgisayarlı tomografi), MR (manyetik rezonans görüntüleme), PET BT IVP(intravenöz piyelogram), anjiyografi, kemik taraması, veya ultrason gibi] uygulanması gerekebilir. Sonrasında rahim ağzı ve kanserin yayılım durumuna bakılarak etkin tedavinin planlaması yapılır.
Evreleme yapılırken hastalığın yayılım alanı ve ne kadar agresif olduğunu bilmek önemlidir. 0’dan IV’e kadar sıralanmış olan evreler kanserin ilerleme derecesini göstermektedir. Kanserin en ilerlemiş evresi IV rakamı ile ifade edilir. 0 evresi ise, kanserin erken evrede olduğunu belirtir. Rahim ağzı kanserinde her evrenin ifade ettiği özellikleri kısaca şöyle açıklayabiliriz:
Evre 0: Prekanseröz lezyon, sadece serviks yüzeyinde bulunan hücrelerdedir.
Evre I: Kanser servikstedir. Bulguların mikroskop altında değerlendirilmes
Evre II: Kanser, serviks ve çevreleyen dokulara veya vajina üst bölgesine yayılmıştır. Ancak pelvis duvarına ilerlememiştir.
Evre III: Kanser, serviks ve vajina alt bölgesine veya pelvis kenarlarına yayılmış olabilir. Rektal muayenede tümörle pelvis duvarı arasında serbest aralık yoktur. Ayrıca hastada hidronefroz (böbreğin idrarı topladığı pelvis bölgesinin üreterle birleştiği bölümde darlık sonucu ortaya çıkan genişleme) ve/veya böbrek yetmezliği görülebilir.
Evre IV: Kanser, serviksin ötesinde idrar kesesi veya makat (rektum) gibi yakınındaki organlara veya akciğer, karaciğer gibi vücudun diğer organlarına yayılım göstermiş olabilir.