Yapılacaklar listenizdekileri tamamlayabilmek için daima yarışıyor, birebir anda birkaç işle uğraşıyor ve programınızın gerisinde olduğunuzu mu hissediyorsunuz? Ne kadar küçük olursa olsun, ilerlemenizi yavaşlatmaya çalışan rastgele bir mani sizi huzursuz ediyor mu? Şayet öyleyse, “acele hastalığı” ile uğraşıyor olabilirsiniz.
Çabuk hastalığı, süratli hareket etmeye gerek olmadığında bile, kronik telaş, korku ve ezici, ısrarcı bir aciliyet hissiyle karakterize bir davranış kalıbıdır lakin teşhis edilebilir bir hastalık yahut sıhhat sorunu değildir.
İVEDİ HASTALIĞININ 6 BELİRTİSİ
Kronik olarak aceleniz varsa, kısa vadede küçük sonuçlar elde etmeye ve rekabetçi olmaya istekli olunurken tıpkı vakitte diğerlerine karşı sabırsız olmaya yatkın bir davranış sergilenir.
İşte çabuk hastalığının 6 belirtisi.
1. Her şeye bir yarışmış üzere davranırsınız
Birtakım durumlar çabukla hareket etmemizi gerektirir, mesela kıymetli bir projeyi teslim etme tarihine yaklaşmanız yahut bir uçuş için vaktinde havalimanına gitmemiz gerektiğinde sabırsız davranabilirsiniz. Fakat çabuk hastalığı olan beşerler, koşuşturmanın ne vakit gerekli olduğunu ve ne vakit olmadığını ayırt etmekte zahmet çekerler.
Alışveriş, yemek yeme yahut otomobil kullanma üzere küçük, günlük işleri bile bir yarış olarak görüyorsanız ve rastgele bir gecikme tasa hislerine neden oluyorsa, çabuk hastalığıyla uğraş ediyor olabilirsiniz.
2. Bir gecikme ile karşılaştığınızda çok sinirlenirsiniz
Bankada sıraya girmek, hekim randevusu için bekleme odasında oturmak ya da trafikte sıkışıp kalmak sahiden kanınızın kaynamasına neden oluyorsa, hatalısı ivedi hastalığı olabilir. Gayenize belli bir vakitte varmanız gerekmese bile trafikte telaşlı ve hayal kırıklığına uğrarsınız.
Diğer bir işaret mi? Asansördeki “kapıyı kapat” düğmesine tekrar tekrar basan tipten bir insansınız. Vakit kaybetmemek için her şeyi yaparsınız, bu sizi biraz gülünç duruma düşürse bile…
Birçok vakit, bu düğmeler bir ampulden öteki hiçbir şeye bağlı değiller; bunlara ‘mekanik plasebo’ deniyor. Fakat çalışsalar bile, ne kadar vakit kazandıracaklar? İki saniye mi?
3. Sık sık oburlarının kelamını kesiyorsunuz
Sabırsızlığınız yalnızca uzun kuyruklar ve trafik sıkışıklığıyla sonlu değildir; ferdî ilgilerinize de yayılır. Kaba olmayı düşünmeyebilirsiniz, lakin size, konuşmanın ortasında insanları kesme alışkanlığınız olduğu tekraren söylenmiş olabilir.
Diğerlerinin konuşurken sık sık kelamını kesiyor, bilhassa de yavaş konuşuyorlarsa müdahale ediyorsanız hatalısı çabuk hastalığı olabilir.
4. Bir seferde sırf bir işi yapmayı imkansız buluyorsunuz
Tez hastalığıyla uğraşırken, çoklu vazife sizin mottonuzdur. Yalnızca bir vazifeye odaklanmak, kısa bir mühlet için bile size dayanılmaz gelir. Örneğin öğlen yemeğinizi ısıtırken o ortaya öteki neleri sıkıştırabileceğinizi düşünürsünüz.
5. Daima olarak programın gerisinde hissediyorsunuz
Çabuk hastalığıyla uğraşırken, bir günde yapmanız gereken şeyi başarmak için asla kâfi saat yok üzere görünür. Ve ne kadar çok şey yaparsanız yapın, her vakit eksik üzere hissedersiniz.
6. Yapılacaklar listenizdeki şeyleri denetim etme konusunda takıntılısınız
Bir işi tamamladığınızda ve listenizden çıkarırken elde ettiğiniz memnuniyet patlamasını seviyorsunuz. Fakat bu patlama uzun sürmez, çabucak bir sonraki işe geçersiniz. Bu kadar süratli hareket etmek aslında sizi daha üretken yapmaz. Bilakis, sizi yanlışlara daha yatkın hale getirir.
Tez hastalığı, yapmanız gerekenin çok farkındalığı olarak ortaya çıkıyor, daima başınızda oynanıyor. Bu o kadar abartılı olabilir ki, şimdiki işinizi yaparken tez edip bir sonraki işinizi düşündüğünüz için aslında bir şeyleri unutmak yahut yanlışlar yapmak zorunda kalırsınız.
‘ACELECİ’ OLARAK YAŞAMAK ZİYANLI OLABİLİR
Daima aceleye getirilmiş bir durumda dünyayı dolaşmak, fizikî ve zihinsel sıhhatiniz, işiniz ve bağlarınız üzerinde olumsuz tesirlere sahip olabilir.
Birincisi, kronik gerilim bağışıklık sisteminizi zayıflatabilir, uyku nizamınıza ve güç düzeyinize müdahale edebilir. Ayrıyeten aciliyet hisleri odaklanmanızı zorlaştırır, bu da iş performansınızı ve ruh halinizi etkileyebilir.
Gitgide daha az vakitte daha fazlasını başarma muhtaçlığı, dikkati ve duygusallığı hayatımızdaki manalı münasebetlerden uzaklaştırır.
Kendimizle birebir süratte hareket etmeyenlere karşı sabrımızı yitiririz, onlarla birlikte olamayız ve diğerlerine duygusal dayanak vermeyi vakit kaybı olarak kıymetlendiririz. Bu, sonunda öfke kaybına, çatışmaya ve hatta ayrılıklara yol açar.
İVEDİ HASTALIĞI İLE BAŞA ÇIKMANIN YOLLARI
Neyin hakikaten vakte hassas olduğunu ve neyin bekleyebileceğini düşünün. Her işi en kısa müddette ele alınması gereken bir acil durum üzere ele almak, kronik gerilime neden olur. Nitekim yapılması gerekenlere öncelik verin ve başka işleri art sıralara taşıyın.
Çok vakit aciliyeti, düşüncesel bir sıkıntıdır. Herkesin işleri halletmek için üzerinde bir baskı vardır. Lakin, her şeyin eşit derecede acil olduğunu düşünürseniz, muhtemelen gerilim sıkıntıları yaşarsınız. Vakte bakış açınızı, onunla nasıl bağlantı kurduğunuzu ve sizin için hakikaten neyin değerli olduğunu tekrar düşünün. Olayları ve işleri uygun perspektifte yerleştirin.
Şahsî bakım için küçük vakit pencereleri açın. Akabinde, daha rahat hale geldikçe yavaş yavaş artırın. Çabuk hastalığıyla uğraşırken, rahatlamak birinci başta kolay gelmeyebilir. Küçükten başlayın; Bir haftalık tatil rezervasyonu yapmak yerine, hafta sonu yürüyüşe çıkmak yahut güzel bir kitapla uzanmak için kendinize bir saat ayırmayı deneyin.
Sevdiğiniz şeylerle yine temas kurmak için bu vakti kullanın ve yine canlanırken ve keyifli bir şey yaparken hislerin havada süzülmesine müsaade verin. Okumak, konuşmak, yürümek üzere keyifli bir formda rahatlayabileceğimiz yolları arayın.
Geceleri beyninizi adeta kapatmakta zorlanıyorsanız, rahatlamanıza ve uykuya dalmanıza yardımcı olacak bir gece rutini oluşturun. Bu, bir fincan çay, ılık bir duş, günlük tutma yahut sizi sakinleştiren rastgele bir şey olabilir.
Uyku, yenilenmiş ve duygusal olarak istikrarlı hissetmemize yardımcı olur, lakin suratın düşmanıdır ve daha da berbatı, daima telaşlı olduğumuzda kâfi ve kaliteli uykuyu elde etmek daha zordur. Bizi kademeli olarak ‘kapatmaya’ yarayan bir gece rutini oluşturmak, uyku kalitesi ve ölçüsünü artırarak hem iyileşmemizi, hem de sonraki günkü güç düzeyimizin artmasını sağlar.
Daima olarak bir işten başkasına sıçradığınızda, büyük resmi göremeden küçük detaylar içinde takılıp kalırsınız. Derin düşünmek için vakit ayırmak, birinci başta bir vakit israfı üzere gelebilir. Bu, yapılacaklar listenizde tam olarak üstünü çizebileceğiniz bir hareket öğesi değildir. Fakat daha büyük maksatlarınız için çalışmak istiyorsanız bu gereklidir.
Derinlemesine kökleşmiş davranışları değiştirmek kolay değildir, fakat bunu tek başınıza yapmak zorunda değilsiniz. Ailenizin ve arkadaşlarınızın takviyesiyle, kalıplarınızı ve tetikleyicilerinizi belirleyip, sabırsız tutumunuzu yenmeye yardımcı olabilecek bir takviye tabanı oluşturabilirsiniz.