Eski dönemlere bakılırsa çağımızda değişen günlük yaşam rutinleri, insanların kendilerine daha azca itina göstermelerine ve bundan dolayı da daha çok sıhhat sorunları yaşamalarına niçin olmaktadır. Hatta bir çok insan yaşadıkları sıhhat sorunlarını göz ardı etmektedir. Kabızlık da bu göz ardı edilen sorunlardan biridir. Kabızlık problemi, bir çok insanoğlunun önemsemediği ve önemsenmedikçe de bununla beraber daha büyük problemler yaratan bir durumdur.
Kabızlık Nedir ?
En genel tanımı ile kabızlık, bağırsakların çalışmasının bozulması sonucunda oluşan dışkının çıkamaması problemidir. 2 günde yada en fazla 3 günde bir kez dışkılamak düzgüsel sayılmaktadır. Sadece bu sürelerden daha uzun sürelerde dışkıyı çıkaramamak yada devamlı zorlanarak çıkarmak kabızlıktır. Kabızlığın oluşmasındaki nedenler oldukça çeşitlidir. Her bireyde kabızlığın oluşma sebebi ve kabızlığın giderilmesi için uygulanacak çözümler farklıdır.
Kabızlık Sebepleri Nedir ?
Kabızlığın görülmesinde en oldukça etken durumlar şunlardır:
Stres
Vücudumuzdaki tüm sistemleri etkilediği şeklinde sindirim sistemimizi de etkilemektedir. Bazı kişilere stres ishal sorununu yaşatırken, bazı kişilerde de kabızlık sorununu yaşatmaktadır. Stresin vücudumuzu bu denli etkilemesinin altında oldukça karmaşık bir sistem vardır. Geçmiş dönemlerde insanoğlunun tek problemi yaşamını devam ettirebilmek için besin bulma arayışıydı. Bu arayış dönemlerinde çeşitli yırtıcı hayvanlar tarafınca öldürülme riskleri vardı. Bu risk ortadan kalkınca ve gıda bulununca insanların vücutlarında salgılanan stres hormonları da dönem dışı kalıyordu. Sadece günümüzde bu durum son aşama farklıdır. İnsanların hayatlarında stres faktörü oluşturabilecek oldukça fazla unsur vardır ve bunlar genel anlamda derhal çözülebilecek, birden giderilebilecek problemler olmamaktadır. İş yaşamı, evlilik, çocuklar, maddi sıkıntılar, barınma sorunları insanların hayatlarının merkezi olmuş durumdadır. Durum bu şekilde olunca da vücutta salgılanan stres hormonları kısa sürelerde dönem dışı kalmıyor ve insanlara sıhhat problemi olarak geri dönüyor. Kabızlık problemi, insanların stresten meydana gelen en büyük problemlerinden biridir. Bundan dolayı uzun sürelerde kabızlık yaşayanların ilk olarak stres kaynaklarına ilişkin çözümler üretmeleri gerekir.
Kabızlık önemsenmedikçe ileriki zamanlarda hemoroid ve kolon kanseri şeklinde dirimsel çekince oluşturabilecek hastalıkları bununla beraber getirmektedir.
Uyku
Son dönemlerde meydana getirilen araştırmalar sonucunda gününün %70-80’ini bedenen yada zihnen etken geçiren bireylerin gün sonunda averaj 8 saat uykuya gerekseme duydukları kanıtlanmıştır. Yaşlılık döneminde olan yada gün içinde oldukça etken olmayan bireyler için bu süre 5 saat kadar olabilir, sadece gençlik döneminde olanlar ve yoğun iş temposunda çalışanlar yada sporcular için bu süre oldukça yetersizdir. Yetersiz uyku da insanların bünyelerine stres kadar zararı dokunan bir durumdur. Uyku halindeyken tüm hücrelerin yenilenmesi ve sindirimin sisteminin muntazam emek vermesi mümkündür. Uzun süreler süresince gereksinimlerinden azca uyuyan insanların çoğunda sindirim sistemi bozuklukları başta olmak suretiyle birçok hastalık görülmektedir. Kabızlık da bunlardan biridir. Dolayısıyla kabızlığa karşı alınabilecek önlemlerin başlangıcında da her gün kafi sürelerde uyumak gelmektedir. Uyku kalitesi de son aşama önemlidir. Kaliteli bir uyku için karanlık ve sessiz bir ortamda uygun yatak koşullarında uyunulması gerekir.
Beslenme
Kabızlığın oluşmasında kim bilir en büyük unsur beslenme alışkanlıklarıdır. Kabızlığa karşı alınabilecek önlemlerin en mühim maddeleri beslenmeden oluşur.
Kabız Olmamak İçin Ne Yemeli ?
Sabah erken saatlerde güne adım atmak ve gün boyu yorucu gidişatta çalışmak insanları süratli ve ergonomik şekilde yiyecek yemeye alıştırmaktadır. Öteki uğraşlara vakit kalması için yiyecek yeme süreleri oldukça kısa tutulmaya çalışılır. Bunun için kahvaltıda pastaneden alınan ve hızlıca sindirilen poğaça, simit, börek şeklinde yiyecekler ve taze sıkılmış yada kapalı paketlerde satılan meyve suları tercih edilir.
Öğle yiyecekleri ise kişilerin tercihine bağlı ise genel anlamda dışarıdan yenilir ve bu seçenekler döner dürüm ve fast food seçimi yiyecekler yönündedir. Akşam yiyecekleri de evde yeniliyorsa genel anlamda süratli pişen ve karbonhidrat kıymeti yüksek (mesela makarna, pilav şeklinde) gıdalar olmaktadır. Bu beslenme alışkanlıkları uzun vakit dilimlerinde devam ettirilirse hem kabızlık hem de kilo alma sorunları kısa sürede kendini gösterir. Kabızlık ve kilo alma sorunların sonrasında da öteki birçok hastalık kapıdadır. Bu durumların yaşanmaması için, oldukça yoğun gidişatta emek harcama hayatınız var ise bile beslenme alışkanlarının daha iyi hale getirilmesi gerekir.
Mesela kahvaltı menünüzde kesinlikle bir protein deposu olmalıdır. En kolay ulaşılabilen ve en kaliteli protein kaynaklarından kabul edilen yumurta kesinlikle her kahvaltıda olmalıdır. Kahvaltınızı akşam uyumadan hazırlayıp işe giderken yanınızda götürebilirsiniz. Haşlanmış yumurta (yada istenilen şekilde pişirilmiş), peynir, zeytin, domates, salatalık, biber, yeşilliklerden oluşan bir kahvaltı menüsü hem sıhhatli hem de doyurucudur. Bu gıdalar tertipli tüketildiği takdirde başta kabızlık ve kilo sorunları olmak suretiyle birçok hastalığın giderilmesinde, hücrelerin yenilenmesinde iyi rol oynarlar.
Kahvaltıdan 1-2 saat sonrasında açlık hissedilirse gene kolay karbonhidrat kaynakları olan ve bağırsakların çalışmasını yavaşlatan dolayısıyla kabızlık oluşmasına yol açan çikolatadan, pastadan, tatlıdan, kapalı paketlerde satılan tüm atıştırmalıklardan uzak durulmalıdır. Bunlar yerine kolayca ulaşılabilen kurutulmuş meyveler yada kuru yemişler tercih edilmelidir. Kahve ve çay şekerli tüketilmemelidir. Zira vücuda sıcak ve erimiş halde giren şeker, insan sağlığına son aşama zararlıdır.
Kabızlığa Ne İyi Gelir ?
Kabızlık sorununu gidermek isteyen bireylerin öğle yemeklerinde kesinlikle salata olmalıdır. Mevsimin sebzelerini taze ve naturel olarak tüketmek kabızlığa karşı alınabilecek en büyük önlemlerden biridir.
Kahvaltı menüsü şeklinde kafi miktarlarda protein, yağ ve karbonhidrat kaynaklarının olduğu bir menü öğle yemeği için de geçerlidir. Öğle yemeğinde et, tavuk, balık şeklinde hayvansal protein kaynakları ızgara, fırınlama yada haşlama şeklinde pişirilip yenilmelidir yada nohut, mercimek, fasulye, barbunya şeklinde bitkisel protein kaynakları naturel hallerine en yakın hallerinde tüketilmelidir. Bunların yanına da kesinlikle salata ve yoğurt şeklinde gıdalar tercih edilmelidir. Bilhassa pirinç pilavı, kabız olan kişilerin tercih etmemesi ihtiyaç duyulan bir destek yemektir.
Öğleden sonraki ara öğün tercihi de sabah ara öğününe benzer şekilde olmalıdır. Akşam yemeği tercihi de öğle yemeğine benzer şekilde olmalıdır ve uyku saatinden minimum 4 saat ilkin akşam yemeği bitmiş olmalıdır. Dolu mide ile uyumak bağırsak hareketlerini son aşama yavaşlatan ve kabızlığı tetikleyen bir alışkanlıktır.
Kabızlık yaşayan bireylerin en büyük ortak özelliklerinden biri günlük içtikleri su miktarının azca olmasıdır. Hatta uzun soluklu kabızlık problemi yaşayan bazı bireyler günde 1 bardak bile su içmediklerini belirtmişlerdir. Bağırsakların muntazam emek vermesi ve vücudun atıklarını tertipli bir halde atması su içmek ile direkt ilişkilidir. Günde averaj 8 bardak kadar su içmek kabızlığa karşı alınabilecek en iyi önlemlerden biridir.