Derleyen ve Yazan: Burhan Zihni SANUS
|Teleskop - Fermi Evrenin - Sırları.pdf|
|Fermi Lat Teleskopu.pdf|
|Fermi Lat Astroparcacik.pdf|
Video
|Fermi Gamma Ray Telescope's (4K Ultra HD)|
|Nasa's Fermi Satellite Celebrates 10 Years of Discoveries|
Yayın Tarihi: 01.09.2018
Sayın Okurlarımız sizlere bu sayımıza kadar Uzay & Astronomi sayfamızda Gök cisimleri Güneş sistemi ve gezegenler Samanyolu adında dizilerde Yakın Evrenimiz hakkında bilgiler verdik.
Bu sayımızdan itibaren dizi yerine her sayımızda o ay içinde olmuş Uzay ile ilgili olayları sizlere nakledeceğiz. İlginizi çekeceğini ümit ediyoruz.
Uzayda yörüngede tamamen işlevsel olan Glast resmen NASA tarafından Fermi Gamma-Ray Space Telescope olarak isimlendirildi . Bu isim 1901 1954 seneleri arasında yaşamış olan ve fizik biliminde yüksek enerjiler bölümünde büyük katkıları olmuş olan Fizikçi Enrico Fermi ye atfen verilmiştir.
Uzaya Glast Uzay laboratuarının gönderilmesinde iki ay sonra 11 Haziran 2008 de bilim adamları bu uzay laboratuarında bulunan iki aleti test ve kalibraj ayarlarını yapmışlardır. Bu aletler Large Area Telescope (LAT) ve GLAST Burst Monitor (GBM).dur.
LATın ilk denemeçalışması 95 saat sürmüş ve bu zaman zarfında ( Süt Yolu - Voie Lactée- Milky Way ) Samanyolu Galaksisinin tam bir haritasını çıkarmıştır. Bu haritada nerelerde yığılmalar olduğu nerelerde engebeli gaz yığınları bulunduğu Onlarca pulsar ve bizden 7.1 milyar ışık yılı uzakta başka bir galaksiyi.
Fermiden ilk denemenin neticeleri ( resim NASA )
Gaz yığınları gamma ışınlarının kozmik ışımayla ( interaction ) tepkileşmeye girerek pırıl pırıl parlamakta.(Crabe Nebula ) Yengeç Nebulası ve Vela Pulsarı kendi bölgelerinde ışıldayarak belli etmekteler.Geminge ismindeki 3cü Pulsat ve güneşten 552 ışık yılı uzaklıkta İkizler Konstelasyonunda tek radio dalgaları ile görüntülenemeyen tek yıldızdır. Zira hiçbir radyo dalgası yaymamaktadır zaten imside İtalyan Milano lehçesinde ( hiçbir şey yok)
gh'è minga. demektir
Yengeç Nebulası Vela ve Geminga ( foto Nasa)
Bu güne kadar keşfedilmiş 7 pulzar Geminganın kendisine özel bir durumu vardır. Ancak Ferminin araştırmalararı neticesinde daha başla Radyo dalgaları yayınlamayan Pulzarlar bulunacağının ve bu sayedede onların sırrının çözüleceğ tahmin ediliyor.
Dördüncü önemli bu resimdeki Işık menbaı Blazar
cinsinden aktif bir galaksiye ait
blazar
LAT Teleskopu devamlı olarak bütün göğü üç saate bir taramaktadır. Birinci senesinde bu taramaları kesintisiz olarak devam edecektir. Bu da bilim adamlarına evrim anlarında yeni
Gamma ışını merkezleri bulabilme ve inceleme imkanı verecektir
Fermi Teleskobunun Galaksimiz Samanyolu na genel bir bakışı Crédit Nasa
LAT ın büyük inceleme kapasitesi çok düşük enerjileri bile fark edip gözetime alamsını sağla maktadır. Bu da bilim adamlarının daha yani oluşmakta olan Galaksilerin çekirdeklerini
büyürken inceleme imkanı vermektedir. Bu sayede Uzaydaki Kara Madde Dark Matterın da ( bu maddenin Uzayın % 25 kitlesini teşkil ettiği sanılmaktadır ) sırrı çözülmüş olacaktır.
FERMİ nin uzayda çalışma süresi 5 yıldır ancak gerek görülürse bu 10 yıla çıkarılabilecek
Fermi Gamma-Ray Space Telescope. Crédit Nasa
2008 KV42 Ters yönde Dönen Asteroyid
Beynelmilel bir astronot ekibi Neptün gezegenin ötesinde bulunan bir gök cisminin varlığını buldu. Bu cisme 2008 KV42 ismi verildi. Ancak bu cisimde garip olan yörüngesinin güneşin etrafında ters yönde oluşuydu.
2008KV42 diye isimlendirilen bu küçük cisim Neptün gezegenin ilerisinde ve bütün gezegenlerin ters yönünde bir yörünge içinde dönmektedir. Bu cisim için güneş sisteminin en sonunda bulunan esrarengiz Aort Bulutunun eksik halkası olabileceği tahmin edilmektedir. Ayrıca ters yörüngeye sahip bazı Kometlerinde bu fam ilyadan olduğu düşünülmektedir. Bunlardan en tanınmışı Halley Kometidir. Ancak bu cisim bulununcaya kadar hiçbir gök cismi güneş sisteminde terse bir yörüngeye sahip olduğu tespit edilmemişti.
Bir Buluşun Hikayesi
İlk inceleme Havayiye yerleştirilmiş Canada-France-Hawaï Teleskopu ile
31 mayıs 2008 de 42 derece ve
dünyadan 32 UA uzaklıkta ( 1 Ua =
2008 KV42 çapı halen
2008 KV42 (kırmızı ) yörüngesi Pluton (Yeşil ) yörüngesi ile, Neptune (Koyu yeşil) ve Ceinture de Kuiper (açık mavi )de bulunan bazı cisimlerin yörüngeleriyle mukayese edilmiştir. .
Crédit CFEPS
İncelemelerin Gayesi Güneş sistemini daha detaylı bir şekilde inceleyip anlamak bunun için incelenen Kometlerin çoğunluğu Kuiper Kuşağında olanlardır. Bu kuşak Güneş sistemimizin
oluşumu esanasında ortaya çıkan artıklardan meydana gelmiş bir bölgedir. Bu kuşak Neptunün yörüngesi sınırından başlayıp ve 500 UA kadar bir bölge kaplamaktadır. Ancak 2008 KV42 gibi nesnelerin bu bölgeden gelmeleri çok az bir ihtimaldir. Daha fazla bunların Oort Bulutundan gelme ihtimali vardır. Bu bölge ise Güneşten 40 ile 100 AU mesafe arasındaki kısımdadır.
İlerde bu gibi nesnelerin daha fazla bulunması sayesinde onların menşeinin de dah a kolay bulunmasına sebep olacaktır. Bu da Güneş sistemimiz hakkında daha fazla bilgi sahibi olmamızı sağlayacaktır.
Yukarıdaki resmin üst tarafında Plutonun Yörüngesi ve Kuiper 1998 WW31 nesnesinin yörüngesi görülmektedir.
Sol tarafta da aynı resimde Kuiper kuşağının dış yörüngesi sınırı görülmektedir
Alta ki büyük resimde ise Oort bulutu ve içindeki milyarlarca Komet.
Sayın Okurlarımız gelecek sayımızda yine bu sayfamızda size Uzayla ilgili olaraken son bilgileri vermeğe çalışacağız
Bu sayfadaki bilgiler Üyesi olduğumuz
Science Futura ve Nasa dan alınmıştır.