“XVIII. Yüzyıl Üsküdar Para Vakıfları” Çalıştayı İSEFAM, MÜİSEF ve İSİFAM işbirliğiyle 15 Kasım 2019 tarihinde düzenlenecek.
İSEFAM’ın düzenlemiş olduğu çalıştaylarda İslam Ekonomisi ve Finansı alanını ilgilendiren hem güncel sorunların masaya yatırılması hem de tarihi tecrübedeki uygulamaların günümüze aktarılması hedeflenmektedir. Bu bağlamdaçalıştay, Osmanlıların vakıf kültürüne yaptıkları katkıların en önemlilerinden biri olan para vakıflarının pek çok yönüyle ele alınacağı “XVIII. Yüzyıl Üsküdar Para Vakıfları” başlığı ile gerçekleştirecektir.
Osmanlılar kuruluştan itibaren İslam’ın vakıf kültürünü benimsemekle kalmadılar, onu sosyal ve iktisadi hayatın merkezine yerleştirdiler ve 15. asırdan itibaren vakıf kültürüne yeni kurum ve uygulamalar kattılar. Sultan, vezir, şeyhülislam ve beylerbeyi gibi gelirleri yüksek devlet adamlarının kurdukları gayrimenkul vakıflarının yanında zengin olmayan geniş toplum kesimlerinin küçük nakdi birikimlerini vakfa dönüştürebilecekleri hukuki düzenlemeler geliştirdiler. Adına evkaf-ı nukud, para vakıfları dedikleri bu yeni vakıf türüyle bir yandan mütevazı bütçeleriyle bireylerin hayır yapmalarının önü açıldı. Diğer yandan, faizin yasak olduğu bir toplumda kredi arzını genişleterek bireylerin küçük ölçekli tüketim ve üretim için ihtiyaç duydukları ödünç parayı temin etmeleri sağlandı.
– “16. yüzyıldan itibaren Osmanlı sosyal ve ekonomik hayatında büyük bir gelişme kaydetti”
Dönemin İslam hukukçuları arasında meşruiyeti ve tatbikat biçimleri tartışmalara konu olmuşsa da para vakfı 16. yüzyıldan itibaren Osmanlı sosyal ve ekonomik hayatında büyük bir gelişme kaydetti. Çok sayıda Osmanlı hukukçusu tarif edilen fıhki prosedürleri izlemek şartıyla para vakıflarının kuruluşunu onayladı. Böylelikle vakıf haline dönüştürülen nakdi tasarruflar, para vakıfları marifetiyle ortalama yıllık yüzde 10-15 civarında bir getiri ile özel kesimin finans piyasasına akmaya başladı.
Daha ziyade küçük ve orta ölçekli üreticilere ve ihtiyacı olan tüketicilere fon sağlayan bir kurum olarak para vakıfları Osmanlı’dan Cumhuriyet’e intikal etti. Fakat uzun süre yaşamadı. 19. Yüzyıldan itibaren gelişen modern bankacılık zamanla para vakıflarının yerini aldı. Osmanlı coğrafyası dışında ise bugüne dek rastlanmayan para vakfı bugün İslam bankacılığı tartışmalarında alternatif bir finansal kurum olarak tekrar gündeme gelmeye başladı. Güncel bankacılık tartışmaları içinde geçmişte para vakfının nasıl işlediği, finansal fonlarını nasıl idare ettiği ve iktisadi muhitin değişen şartları içinde varlığını ne kadar sürdürebildiği araştırmacıların karşısında önemli meseleler olarak durmaktadır. Bu sorular etrafında oluşan tartışmalara derinlik ve dolayısıyla zenginlik katmak amacıyla İSEFAM, MÜİSEF ve İSİFAM işbirliğiyle 15 Kasım 2019 tarihinde düzenlenecektir.
Çalıştay Tarihi: 15 Kasım Cuma 2019
Saat: 10:00
Yer: Rektörlük Senato Salonu
Kayıt: http://bit.ly/35UHq3n