Zekat Nedir, Zekat Hesaplama Nasıl Yapılır?
Zekat nedir sorusuna verilebilecek en doğru cevap olarak İslam’ın beş şartından biri olarak kabul edilen bir İslami sadaka veya sadaka verme şeklidir cevabı verilebilir. Müslümanların servetlerinin belli bir yüzdesini ihtiyacı olanlara vermeleri gerekmektedir.
Kesin yüzde değişir, ancak tipik olarak bir kişinin tasarruf ve varlıklarının %2,5’idir. Zekat, yoksullara ve muhtaçlara yardım etmek içindir ve aynı zamanda Müslümanların mallarını arındırmaları ve sosyal eşitsizlikleri dengelemeye yardımcı olmaları için bir yol olarak da görülmektedir.
Zekat Hesaplama Nasıl Yapılır?
Zekat hesaplama, bir kişinin sahip olduğu servet miktarını belirlemeyi ve ardından ihtiyacı olanlara verilecek servetin %2,5’ini ayırmayı içerir.
Zekatı hesaplamak için genel adımlar;
- Nakit, tasarruf, yatırımlar, mülk ve diğer varlıklar dahil olmak üzere sahip olduğunuz toplam servet miktarını belirleyin.
- Sahip olduğunuz borçları toplam servetinizden çıkarın.
- Kalan servetinizi %2,5 ile çarparak zekat yükümlülüğünüzü belirleyin.
- Hesaplanan tutarı uygun alıcılara ödeyin.
Bu şekildedir. Birincil ikametgah gibi belirli varlık türlerinin tipik olarak zekat hesaplamasına dahil edilmediğini belirtmek önemlidir. Ayrıca, hesaplama ülkenize ve dini otoritelerinizin yorumuna bağlı olarak değişebilir. Doğru bilgiye sahip olmak için yerel din bilginlerine veya kuruluşlara danışmak her zaman daha iyidir.
Zekatlık Mallar Nelerdir?
İslam hukukunda zekatlı sayılabilir birkaç tür vardır, yani zekât vergisine tabidirler.
Bunlardan;
- Nakit ve tasarruf: Eldeki veya banka hesabınızdaki tüm nakit veya tasarruflar zakatlenebilir olarak kabul edilir.
- Yatırım varlıkları: Hisse senetleri, tahviller ve diğer yatırım varlıkları zakatlanabilir olarak kabul edilir.
- Ticari varlıklar: Envanter veya ekipman gibi bir işletmede kullandığınız tüm varlıklar zekatlanabilir olarak kabul edilir.
- Tarım ürünleri: Sahip olduğunuz herhangi bir mahsul veya çiftlik hayvanı zekatlanabilir olarak kabul edilir.
- Değerli metaller: Altın, gümüş ve diğer değerli metaller, belirli bir değer eşiğini karşılıyorlarsa zekatlanabilir olarak kabul edilir.
- Kiralama: Kira geliri alırsanız, zekatlanabilir olarak kabul edilir.
Bazı mallar bu şekildedir. Birincil konut, kişisel giyim, ev eşyaları ve aletler gibi belirli varlık türlerinin genellikle zekatlanabilir olarak kabul edilmediğini belirtmek önemlidir.
Zekat Kimlere Verilir?
Zekat kimlere verilir ve neden verilir bilinmesi gereken oldukça önemli bir konudur. İslam hukukunda zekat almaya hak kazanan birkaç insan kategorisi vardır.
Bunlar;
- Yoksullar: Yiyecek, giyecek, barınma gibi temel ihtiyaçlarını karşılayamayan kişiler zekat almaya uygun kabul edilir.
- İhtiyaç sahibi: Maddi sıkıntı içinde olan ancak tıbbi giderleri olanlar veya işini kaybedenler gibi mutlaka fakir sayılmayan kişiler de zekat almaya hak kazanabilirler.
- Zekat toplayıcıları: Zekat toplamaktan ve uygun alıcılara dağıtmaktan sorumlu kişi veya kuruluşlar.
- Köleler: Köleleştirilmiş veya borçlu olan insanlar, borçlarını ödemelerine veya özgürlüklerini satın almalarına yardımcı olmak için zekat almaya hak kazanırlar.
- Yolcular: Yardıma muhtaç yolcular zekat almaya hak kazanabilirler.
- Doğal afet mağdurları: Deprem, sel veya kuraklık gibi doğal afetlerden etkilenen bireyler veya topluluklar zekat almaya hak kazanırlar.
Zekat alabilecek insanlardır. Uygun alıcıların yorumlanmasının ülkenize ve dini otoritelerinizin yorumuna bağlı olarak değişebileceğini unutmamak önemlidir.
Zekat Nasıl Hesaplanır?
Sahip olduğunuz varlıkların türüne bağlı olarak zekatı hesaplamanın farklı yöntemleri olduğunu da belirtmekte fayda var.
Örnek olarak;
- Nakit ve tasarruf için: Toplam tutarın %2,5’ini hesaplamanız yeterlidir.
- Ticari mallar için: Ay yılı sonunda malların değerini hesaplayın ve bu değerin %2,5’ini zekat olarak ödeyin.
- Tarım ürünleri için: Hasadın ay yılı sonundaki değerini hesaplayın ve bu değerin %2,5’ini zekat olarak ödeyin.
- Altın ve gümüş için: Ay yılı sonunda altın ve gümüşün değerini hesaplayın ve miktar İslam hukukçuları tarafından belirlenen belirli bir nisab’a (minimum eşik) ulaşırsa bu değerin %2,5’ini zekat olarak ödeyin.
Gösterilebilir. Ödeme zamanına dikkat etmek de önemlidir.
Zekatta 1 Yıl Nasıl Hesaplanır?
Yıllık bazda zekat hesaplarken süreç diğer başlıklarda anlatılmış olan adımlara benzer. Ancak, servetinizi belirli bir zamanda belirlemek yerine, tam bir ay yılı boyunca (yaklaşık 354 gün) servetinize bakmanız gerekir.
40’ta 1 Zekat Nasıl Hesaplanır?
40’a 1 oranını (40:1) kullanarak zekat bağışı hesaplarken, süreç geleneksel %2,5 hesaplama yönteminden biraz farklıdır. 40:1 oranı genellikle mahsul ve hayvancılık gibi tarım ürünleri üzerindeki zekatın hesaplanmasında kullanılır.
40:1 oranını kullanarak zekat hesaplamak için genel adımlar;
- Sahip olduğunuz toplam mahsul veya hayvan sayısını belirleyin.
- Toplam sayıyı 40’a bölün. Bu, sahip olduğunuz “hisse” sayısıdır.
- Bir payın değerinin %2,5’ini zekât olarak ödeyin.
Bunlardır. Örneğin, 100 mahsulünüz veya hayvancılığınız varsa, 2,5 hisse elde etmek için 100’ü 40’a bölersiniz. Ardından bir payın değerinin %2,5’ini zekât olarak ödersiniz.