İstanbul İli Eyüp ilçesinde bulunan Sokollu Mehmet Paşa Darülkurrası’nın yapımı 1579 yılında Sokollu Mehmet Paşa’nın isteği üzerine Mimar Sinan tarafından inşa edilmiştir. Yapıya ulaşım için Eyüp Sutan Camii havlusundan geçilmektedir. Günümüzde mülkiyeti Vakıflara ait olan bu eser Kültür ve Hizmet Vakfına tahih edilmiştir Vakıf yapıyı Kültür Merkezi olarak kullanmaktadır. Yapı 50 yıl önce Restorasyon görmesine rağmen günümüzde özgünlüğünü korumuştur.
Arşiv: Mart, 2012
İstanbul Eminönü Şehzadebaşı Vefa bölgesinde bulunan Şehzade Mehmet İmareti, Şehzade külliyesinin bir parçasıdır. Mimar Sinan tarafından Şehzade Sultan Mehmet emriyle 1543 yapımına başlanan yapı 1548 yılında tamamlanmıştır. 2011 yılında Külliye içersinde bulunan hazirelerde başlatılan restorasyon çalışmalarının ardından günümüzde bakımsız halde kalan Şehzade Mehmet İmaretininde restorasyonun yapılacağı düşünülmektedir. Vakıflar mülkiyetine ait olan yapı günümüzde kulanılmamaktadır.
İstanbul ili Eminönü ilçesi, Süleymaniye’de bulunmaktadır.1553-1557 yıllarında Mimar Sinan’a yaptırdığı külliyedir. Sıbyan Mektebi’nin vakfiyesinde şunlar yazılıdır:
“Sıbyan-ı fukara ve fukara-i sıbyana ikra-i Kur’an-ı mescid ve talim-i Furkan-ı Hamid maslehati içün bir mekteb-i azim-i dikleş ve darü’t-talim-i Vildan-ı mukim-i cennetveş.”
Bu vakfiyeden öğrenildiğine göre her gün imaretten iki kez yemek verildiği gibi, yetimlere de yılda iki kez elbise verilmektedir.Vakfiyede öğrenci sayısının en az 30 kişi olacağı da belirtilmiştir.
Sıbyan mektebi Süleymaniye Külliyesi’nin Evvel Medresesi’nin güneydoğusunda, bugünkü Tiryakiler Çarşısı’nda olup, kesme köfeki taşından 5.87×8.86 m. ölçüsünde, dikdörtgen planlıdır. Üzeri kubbe ve tonoz ile örtülmüştür. Ön kısmında üzeri saçaklı bir bölüm bulunmaktadır.Merdivenle çıkılan dershane bölümü içerisine dolap ve ocaklar yerleştirilmiştir. Sıbyan mektebinin zemin katında üzeri tonozlu bir mekân daha bulunmaktadır. Sıbyan mektebinin cephesinde alt katta dikdörtgen söveli dörder, üst katta da şebekeli yuvarlak kemerli iki penceresi bulunmaktadır.
Şehzadebaşı Sıbyan Mektebi İstanbul/Eminönü ilçesinde , Kalenderhane Mahallesi Dede Efendi sokakla İmaret Caddesinin birleştiği köşede yer alan ve tapunun 653 ada, 9 parsel numarasında kayıtlı bulunmaktadır.Kanuni Sultan Süleyman ,oğlu Şehzade Mehmet için yaptırmış olduğu külliye 1543 yılında başlamış ve 1548 yılında tamamlanmıştır.
Sıbyan Mektebi kare planlı,kesme taştan üzerinde 750 m çapında bir kubbe örtülüdür. Önünde ahşap saçaklı, revaklı bir girişten dershane kısmına girilmektedir. Dershane içinde bir de ocak bulunmaktadır. Uzun süre İstanbul Üniversitesi matbaası olarak kullanılan bu yapının içerisinde bir takım değişiklikler yapılmıştır. Giriş revakı günümüze gelememiş, giriş kapısı kapatılmış ve güney cephesinin pencere düzeni değiştirilmiştir.
Şah Sultan Camii Eyüp Sultan pierreloti mezarlığının tam karşısında haliç deniz kıyısında bulunmaktadır. Camiinin yapımı için bu bölgenin seçilmesindeki sebep, Şah Sultan tarafından Musliheddin Musa Efendi için yaptırılmış harem, tekke, mektep, türbe ve derviş bölümlerinden meydana gelen yapılar topluluğunun bulunmasıdır. Şah Sultan bu yapılara ek olarak Osmanlı imparatırluğunun Baş Mimarı, Mimar Sinan’a Şah Sultan Camiini yaptırmıştır. Kare planlı almaşık taş duvar örgüsüne sahip olan yapının çatı bölümü ve son cemaat bölümü ahşap malzeme kullanılarak yapılmıştır. Şah Sultan Camii 190 yıl sonra meydana gelen 1766 depreminde yıkılmıştır. Daha sonra Sultan 2. Mustafa döneminde uygulanan Restorasyon sonrasında yenilenmiştir. Bir başka Restorasyon çalışmasını ise 1812 yılında Sultan 2. Mahmut döneminde uygulanmıştır. Caminin güneydoğu bölümünde eklenen türbe (1812) Merkezzade Şeyh Ahmet Efendiye aittir.
Mimar Sinan tarafından inşa edilen Rüstem Paşa Medresesi, Osmanlı Padişahı Kanuni Sultan Süleymanın kızı Mihrimah Sultan ile evlenerek Kanuninin damadı olan Rüstem paşanın isteğiyle yaptırılmıştır. Medresenin yapım yılı kitabesinde 1550-1551 yılları arasında yazıyorsada Atai’de inşa tarihi 1547-1548 yıllarını göstermektedir. Mimar Sinan bu medresenin plan tipini 1488 yılında inşa ettiğini Kapı Ağası Medresesinde uygulamıştır. Sekizgen plan şemasına sahip olan medresenin boyutları 42m x 43m’dir. Kapı Ağası Medresesinin benzeri olmasına rağmen Mimar Sinan bu medresede farklı mimari çözümlerleriylede yapıya yorumunu katmıştır. Sekizgen çapa sahip olan yapıda revakların arka bölümlerine 22 oda yerleştirmiştir. Kareden sekizgene geçişi sağlayan köşe odalar Mimar Sinan tarafından sadece Rüstem paşa medresesinde uygulanmıştır. Osmanlıdan günümüze ulaşan bu yapı boyutları, yapımı ve görünüşüyle Mimar Sinanın yaptığı gösterişli Osmanlı eserlerindendir.
Rüstem Paşa Medresesi günümüze ulaşıncaya kadar pek çok restorasyon çalışmasından geçirilmiştir. (1843,1868,1893,1903,1916 ve son olarakda 2009’da başlatılan Restorasyon çalışmaları yapının günümüze özgün halini koruyarak gelmesini sağlamıştır.
İstanbul Eyüp Nişanca mahallesi otakçılar caddesinde bulunan Süleyman Subaşı Mescidi diğer adı ( Karcı Süleyman Mescidi), Mimar Sinan tarafından inşa edilmiştir. Erken osmanlı döneminde yapılan camii Müzzeivr Süleyman Subaşı tarafından yaptırılmıştır. Moloz taş arasına tuğla hatıllı olarak inşa edilmiş olan caminin minaresi yapının sol cephesindedir. Geçtiğimiz yol restore edilen yapı Mimar Sinan tarafından yapılan küçük boyutlu camilerden biridir.
İstanbul Beyoğlunda ilçesi kalyoncuoğlu mahallesi Emin Camii sokakta bulunan Hasan Çelebi Mescidi Emin bey camii ile birlikte yer almaktadır. Yapım yılı bilinmeyen camii Mimar Sinanın inşa ettiği en küçük camiilerden biridir. Özgünlüğünü yitirmiş olan yapının Sinan tarafından yapılan bölümü, küçük şerefeli bir minareden ibarettir. Yapının girişinin kapalı olması sebebiyle görüntü alınamamıştır. Mimar Sinanın camiiye adını verdiği Hasan Çelebinin mezar taşı camiinin avlusunda yer almaktadır. Camiinin bir bölümü günümüzde kuran kursu olarak kullanılmaktadır.
Eyüp Sultan’da yer alan Nişanca Mustafa Paşa Camii (Nişancı Camii de denir), Mimar Sinan tarafında inşa edilmiştir. Camiinin yapım yılı net olarak bilinmemekle birlikte yapı Mimar Sinan genel yapım tarzını yansıtmamaktadır. Eyüp Sultan bulvarından ulaşımı sağlanan Nişanca Mustafa Paşa Camii, Nişanca otobüs durağının tam karşısında bulunan Eyüp-Nişanca Caddesi ile Nimet Sokağının kesiştiği köşede ve altı yolun açıldığı bir meydanın yanındadır. Kıble tarafında meşhur Şeyh Murad Efendi tekkesi camii ve türbesi, onun karşısında ise Otakcılar Hamamı bulunuyordu. Camiin hemen yanında da Rami Sultan II. Mahmud’un bir çeşmesi ile Mehmed Paşa Mektebi yer almaktadır.
İstanbulun Fatih ilçesinin hoca üveyz mahallesinde bulunan yapı Mimar Sinan tarafından 1546 – 1548 yılları arasında inşa edilmiştir. Camini yapımına bali paşa tarafından başlanmış olup bali paşanın ölümünden sonra eşi Hüma harun tarafından tamamlatılmıştır. Camii 1894 depreminde büyük hasar görmüş, yapının büyük kubbesi yıkılarak kullanımına ara vermilmiştir. 1935 yılında yapılan Restorasyon çalışması sonucu cami tekrar ibadete açılmıştır. Son olarak 2007 yılında başlatılan Restorasyon çalışmaları sonucunda cami bugünkü durumundadur.