Bilgi çağının kapılarını açan internet kimileri tarafından Sanayi Devrimi'nden bile daha önemli bir adım olarak görülüyor. Her geçen gün 'sanal alem' için yeni teknolojiler geliştiriliyor, bilgiye ulaşma ve onu kullanma kolaylaşıyor. Gelecek bilimciler internetin dünyada gelmesi gereken yere ulaştığını, artık gezegenler arası bir ağ üzerinde çalışacaklarını söylüyor. Belki de yarım asır sonra aya giden arkadaşlarımızla 'chat yapmak' mümkün olacak.
Bu fikirler şimdilik teorik birer 'ütopya' olarak kalsa da internetin insanlığı nereye götürdüğü gelecek için önem taşıyor. Sanal dünya insanlar tarafından icat edilen ve insanların felaketini hazırlayan bir dipsiz, karanlık kuyu mu, yoksa hayatımızı değiştirecek büyük bir yenilik mi?
KİMLER KATILDI
Bağımsız araştırma şirketi Princeton Survey Research Associates (PSRA), teknolojinin gücünü daha iyi ortaya koymak amacıyla, Cisco Systems adına bir araştırma yaptı. Nobel Ödüllerinin 100. yılı kapsamında yapılan çalışmada 71 Nobel Ödülü sahibinin görüşü alındı; internetin 2020 yılında ne gibi bir rol oynayacağı üzerine tahminler yapmaları istendi.
‘‘Eğitim, Yenilik ve İnternet: Nobel Ödülü Sahipleri Geleceğe Bakıyor‘‘ isimli araştırmaya yaşayan 259 Nobel Ödülü sahibinin 71'i katıldı. Bunların 23'ü Tıp Ödülü, 19'u Fizik Ödülü, 12'si Kimya Ödülü, dokuzu Ekonomi Ödülü, yedisi Barış Ödülü ve biri Edebiyat Ödülü sahibi.
Araştırma 22 Temmuz-5 Ekim 2001 arasında telefon üzerinden, internette online veya e-mail yoluyla yapıldı. İnternetin eğitim, hayat standardı ve yenilikler üzerindeki rolü hakkında 25 çoktan seçmeli sorudan oluştu. ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, İsviçre ve İsveç'de yaşayan ödül sahipleri görüş bildirdi.
Sonuçlar Türkiye'den yalnızca Hürriyet İK Gazetesi'nin katıldığı bir panel ve basın toplantısıyla 19 Kasım'da Paris'te açıklandı. Cisco Sytems Avrupa, Ortadoğu ve Asya Başkanı Rob Lloyd'un yönettiği panele 1977 Nobel Barış Ödülü sahibi Mark Neuman, 1969 Nobel Barış Ödülü sahibi Göran Hultin ve PSRA Başkan Yardımcısı Dr. Mary McIntosh katıldı.
McIntosh böyle bir araştırmada Nobel Ödülü sahiplerinin görüşlerine başvurmalarının nedenini şöyle açıkladı: ‘‘İnternetin geleneksel engelleri aşma kapasitesi var. Nobel Ödülü sahipleri de bilimsel, sosyal ve siyasi alanda sayısız engeli aşmış kişiler. Bu yüzden internetin gücü ve sunduğu olanaklar hakkında onlara danıştık‘‘.
Sonuçlara göre Nobel Ödülü sahipleri internet hakkında olumlu düşüncelere sahip. Eğitime katkıda bulunacağını, öğrenme metodlarını değiştireceğini, icatlara ivme kazandıracağını, kendi çalışmalarını ve araştırmalarını hızlandıracağını düşünüyorlar.
ÖNEMLİ SORUNLAR
Nobel Ödülü sahipleri insanlığı bekleyen en önemli sorunları şöyle sıralıyor: Eğitim, fakirlik, yetersiz beslenme ve çevresel kirlilik. Eğitim bu sorunlar arasında önemli bir yer kaplıyor. Katılımcıların yüzde 92'si yetersiz eğitimin veya okur-yazar olmamanın günümüzün en önemli sorunu olduğunu düşünüyor.
İnternet sayesinde bu konuda büyük avantajlar sağlanması ve ilerlemeler kaydedilmesi bekleniyor. Bunun nedeni internetin benzersiz bir 'bilgi bankası' olması ve herkese ulaşması. Yüzde 87'lik bir grup, internetin dünya çapında eğitim standardını yükselteceğini ve kalitesini artıracağını düşünüyor. Öğretmen, kütüphane gibi bilgi kaynaklarına ulaşmanın kolaylaşacağına inananlar yüzde 93. Katılımcıların yüzde 74'ü sanal eğitim sayesinde gelecekte daha fazla öğrencinin eğitim alacağını düşünüyor. Nobel Ödülü sahipleri internetle beraber fikirlerin durdurulamaz bir hızla yayılacağını tahmin ediyor. Yüzde 82'si bilimsel ve diğer alanlarda önemli gelişmeler olmasını bekliyor. Bilgisayarı ve interneti dünyanın en önemli icatlarından biri olarak görenlerin oranı yüzde 42. Bilim insanları kendi aralarında daha hızlı iletişim kurabilecek ve daha verimli bir şekilde araştırmalarının sonuçlarını paylaşacak.
Katılımcılar bilimin, tıbbın ve üniversitelerin hayat standardını yükseltmekte en önemli faktörler olduğu konusunda hemfikir. İnternetin fikirlerin ve bilginin özgürce iletilmesindeki tartışılmaz payının önemini vurguluyorlar. Yüzde 72'lik bir grup teknolojiyle beraber az gelişmiş ülkelerin vatandaşlarına daha fazla ekonomik fırsatlar sunulacağına inanıyor.
İletişim teknolojisindeki gelişmeler sayesinde ülkeler ve kültürler arasındaki sınırların kalkacağına inananların oranı yüzde 76. Buna paralel olarak katılanların yüzde 73'ü demokratik olmayan devletlerde değişim bekliyor. Haberleşmenin kolaylaşmasından dolayı dünyanın daha güvenli olacağına inananlar ise yüzde 67'lik bir grubu oluşturuyor. Sonuçlara bakılırsa internet ve teknolojik gelişmeler gelecek yıllarda dünyada yaşam standardını artıracak.
YAŞLI AMA TEKNOLOJİK
Araştırmaya katılan Nobel Ödülü sahiplerinin ortalama yaşı 72. Yani internetle büyüyen bir nesil değiller. Yine de yüzde 89'u internet ve e-mail kullandığını belirtiyor. Bilgi teknolojisinde yaşanan gelişmeler yüzde 88'inin hayatını etkilerken bu etki yüzde 85 tarafından pozitif olarak nitelendirilmiş. Katılımcıların yüzde 98'i internetin meslektaşlarını da etkilediğini söylüyor. İnternetin kötü yönlerini de göz ardı etmiyorlar. Yüzde 65'lik bir grup teknolojideki gelişmelerin özel hayata müdahale ettiğini, yüzde 51'i insanları yabancılaştırdığını düşünüyor. Katılanların yüzde 44'ü ise bir konuda oldukça karamsar: Süregelen dijital ayırımın devam edeceğini, bugün teknolojiye ve gerekli kaynaklara ulaşma şansı olanların ilerde daha iyi eğitimli olacağını ve güçlerine güç katacaklarını düşünüyor.
BİLİM İNSANLARI NE DİYOR
Dersler sanal olacak, eğitim daha fazla öğrenciye ulaşacak % 74
Eğitimin kalitesi artacak % 87
Eğitim fırsatları çoğalacak % 91
Statüden ve coğrafyadan bağımsız, herkes en iyi eğitimi alacak % 69
Kütüphanelere ve öğretmenlere ulaşım kolaylaşacak % 93
Az gelişmiş ülkelerde yaşayanlar daha çok ekonomik fırsat yakalayacak % 72
İnsanlar ve ülkeler arasındaki sınırlar kalkacak % 76
Demokratik olmayan ülkelerde demokratikleşmeye doğru gidilecek % 73
Haberleşmenin kolaylaşması sayesinde, dünya daha güvenilir olacak % 67
Dünya çapında verimlilik artacak % 83
Bilim insanları, fikirlerini ve araştırmalarını daha kolay yayacak % 95
Bilim insanlarının araştırma alanları bütünüyle değişecek % 85
Bilimsel araştırmalar daha kısa sürede sonuçlanacak % 91
İletişim teknolojisi özel hayata müdahaleyi kolaylaştıracak % 65
İnsanlar birbirine yabancılaşacak % 51
Yenilikler hızlanarak artacak % 82
Sıradan insanların dünyayla iletişimi kolaylaşacak % 93
Teknolojiyi elinde tutanlar daha da güçlenecek % 44