-
19-01-2012, 18:42 #1
Yazar :Sponsorlu BağlantılarOsmanlı Devleti Yenilik Hareketleri nelerdir
Osmanlı Devleti Islahatları
OSMANLI DEVLETİNDE ISLAHAT ZORUNLULUĞUNUN ORTAYA ÇIKIŞI
Osmanlı tarihçileri 15.yyın ortalarından 16.yyın sonlarına kadar olan devreyi Osmanlı klasik devri olarak tanımlarlar. Osmanlının bu klasik devrinde bazı sorunların ve değişikliklerin ortaya çıktığı fikri 16. asrın son çeyreğinden itibaren yazılmaya başlanan nasihatname ve ıslahat layihalarında da bahsedilmiştir.
16. asırda Osmanlı Devleti doğal sınırlarına ulaşmış ve hayati önem taşıyan fetih politikaları sonlanmaya başlamıştır.16. asrın son çeyreğinde önce doğudaki İranlılara sonrada batıdaki Habsburglara karşı yürütülen uzun ve kazançsız savaşlar aynı dönemde devlet içinde yaşanan büyük sosyal sorunlarında etkisiyle devleti derinden sarsmış ve büyük ölçüde mali ve insan kaybına yol açmıştır.
Kanuni Sultan Süleyman dönemi ve sonrasında ortaya çıkan bunun gibi bazı sorunlar ve bozulmalar devlet genelinde ıslahat ihtiyacını ortaya çıkartmıştır. Islahat ihtiyacını ortaya çıkartan bozulmalar ise şunlardır:
1. MÜLKİ İDAREDEKİ BOZULMA
Kanuni Sultan Süleymandan sonra devlet işleriyle yakından ilgilenen dirayetli padişahların iş başına gelmemesi otoritenin zayıflamasına sebep oldu. I. Ahmed ile beraber ekberiyet yani hanedan üyelerinin en yaşlısının başa geçmesi sistemi getirilmişti. Bu sistemde yetenekli padişahların başa geçmesini önlerken aynı zmanda şahsi yetenekten yoksun kişilerin padişah olmasını da sağladı. Yine sancağa çıkma usulünden vazgeçilmesiyle şehzadelerin devlet işlerinde tecrübe kazanmasının önüne geçilmiş olundu.
2. ASKERİ YAPIDAKİ BOZULMA
Mülki idarede başlayan sorunlar askeri teşkilatı da etkiledi. Kapıkulu Ordusuna devşirme yerine gelişi güzel adam alınması ordudaki disiplini de bozdu. Buda toprak alınmasını güçleştirdi. Orduda meydana gelen bu bozulmayla yeni çerilerin en ufak bir olayda isyan etmeleri verimli devlet adamlarının hayatlarını kaybetmelerine ve padişahların tahttan indirilmelerine sebep oldu. Tımar sistemi çökmeye başlamış ve özellikle Avrupadaki savaş sisteminde meydana gelen değişikliklere Tımarlı Sipahilerin ayak uyduramamasıyla ordu, idari sistem ve tarım sistemindeki bozulma iyice kendini göstermeye başladı.
3. EKONOMİK YAPIDAKİ BOZULMA
Osmanlı Akçesi özellikle 1580 den sora Osmanlıya girmeye başlayan ucuz Amerikan gümüşü karşısında değerini kaybetmeye başlamış, bunun sonucu olarak ortaya çıkan enflasyon karşısında ezilen sabit gelirli devlet görevlileri halk üzerinde baskı kurarak kanunsuz vergiler almaya başlamışlardır. Bundan bıkan köylüde toprağını terk edip şehre göç etmeye ve işsiz kesimi arttırmaya başlar. Savaşlar artık bir masraf kapısı olmuş, vergiler savaşları finanse edemez duruma gelmiştir.
4. İSYANLAR
Anadoluda meydana gelen Celali isyanları ülke gündemini 20-30 yıl boyunca işkal etmiştir. İstanbulda meydana gelen Kapıkulu isyanları, Eflak, Boğdan, Suriye gibi yerlerde meydana gelen yerli isyanlar ülkeyi tam bir anarşi içerisine sürüklemiştir. Bu dönemde bahsedilen sebeplerden dolayı kentlere göç eden köylü kesim işsiz nufusu arttırarak bunun sonucunda eşkıyalığın artmasına da sebep olmuştur.
5. AVRUPADA MEYDANA GELEN GELİŞMELER
Avrupanın gerçekleştirdiği coğrafi keşifler sonucunda Akdeniz ticareti önemini kaybetmeye başlamıştır. Buda Osmanlı ekonomisinde ağır etkilere sebep olmuştur. Amerikanın keşfiyle buradaki değerli madenlerin Avrupaya akması sonucunda zenginleşen Avrupalı devletlerde gelişen bilim ve teknoloji yine bu ülkelerde Rönesans ve Reform gibi olguların oluşumunu sağlamıştır. Böylece günkü Avrupanın temelleri atılmıştır. Bu sırada Avrupada harp sanayisi gelişmiş, bunun sonucunda ortaya çıkan ateşli silahlar savaşları kazanmalarını ve ekonomide yeni kaynaklar bulmalarını sağlamıştır. Bunun sonucunda Tımarlı Sipahi önemi kaybetmiş ve buda toprak sistemi. Askeri sistemde bozulmaları tetiklemiştir.
Tüm bu gelişmelerden sonra 17. yya giderek gelişen Avrupanın ardından kendi iç sorunları dolayısıyla Avrupanın gelişme hızını yakalayamadan giren Osmanlı devletinde bu asırdan itibaren Tanzimata kadar neredeyse her padişah devrinde reformlar yapılmaya çalışılacaktır. Ancak yapılan bu reformların en temel özelliği bir bütünlük içerisinde olmamalarıdır. Böylece her alanda fakat farklı yapılmaya çalışılan reformlar başarıya ulaşamıyacaktır.
I. AHMED DÖNEMİ (1603-1617) ISLAHATLARI
Sultan Ahmedin Osmanlı Devleti düzeninde yaptığı en büyük değişiklik veraset sisteminde olmuştur. I. Bayezid döneminde başlayıp kanuni devrinde kanunlaşan kardeş katli geleneğini kaldırmış, amudi sistem yerine ekberiyet sistemini oluşturarak tahta hanedanın en yaşlı üyesinin çıkması geleneğini başlatmıştır. Bu durum taht kavgasını sonlandırdığı gibi yönetme becerisine haiz olmayan kişilerin başa geçmesinide sağlamıştır.
Sultanın yönetimde yaptığı ikinci önemli reform ise şehzadelerin sancağa çıkmalarına sakal bırakmalarına çocuk sahibi olmalarına getirdiği yasaktır. Şehzadeler daha önce bu sayede ufak çaplıda olsa belirli bir bölgenin nasıl yönetileceği konusunda fikir ve tecrübe kazanıyorlardı. Ancak bu geleneğin kaldırılmasıyla artık tahta tecrübesiz kişilerin geçmeye başladığını görmekteyiz.
Bu dönemde Anadolu ihmal edilmiş ve bölgede celali isyanları baş göstermişti. Sultan Ahmed, Kuyucu Murad Paşayı saderete getirerek bu sorunu da çözmüştür.
Sultan Ahmed hayır işlerine önem vermiş, Kabeyi onartmış, Sultan Ahmed Camiini inşaa ettirmiştir.
GENÇ OSMAN DÖNEMİ (1618-1622) ISLAHATLARI
II. Osman, Fatih Sultan Mehmedin torunu ve I. Ahmedin oğludur. Akıllı bir kişi olan II. Osmanın Şehzadelik döneminde iyi bir eğitim gördüğü, beş dil bildiği Osmanlı kroniklerinde geçmektedir.
Sultan Osmanın ilk icraatları; hükümet idaresinde bazı değişiklikler yapmak, kadının görevlerini kısıtlamak ve ulemaya verilen arpalıkları kısmak olmuştur. Gerek bu sebeplerden gerekse yapmayı düşündüğü icraatları etrafındaki kişilerle payması sebebiyle düşmanları artmıştır.
Hotin seferinde istenilen başarının elde edilememesi Sultan Osmanın Askeri düzende de yenilik yapma isteğini ortaya çıkarmıştır. Bunun yanında Sultan Osmanın yapmayı düşündüğü yenilikleri şöyle sıralayabiliriz:
1. Kapıkulu Ocağını kaldırıp milli bir ordu kurmak
2. Payitahtı Anadoluya nakletmek
3. Ulemayı siyasetten uzaklaştırmak
4. Haremi yönetimden uzaklaştırmak
5. Hanedan kızlarını Türk erkeklerle evlendirmek
6. Kanuniden beri gelen kanunları düzenleyip yeni kanunlar yapmak
Sultan Osman genç ve fazla tecrübesi olmayan birisiydi. Hacca gideceğini öne sürerek Anadoluya geçerek Yapmak istediği bu yeniler için düzenlemeler yapacaktı. Ancak bu konuyu öğrenen yeniçeri ve sipahiler ayaklanarak sarayın bahçesine kadar girdiler. Daha sonra sultanı yakalayıp Yedi Kule Zindanlarına kapattılar kendisi burada Davut paşanın emri ile 20 Mayıs 1622 tarihinde 18 yaşında iken öldürüldü. Bu olay 350 yıllık Osmanlı tarihinde daha önce görülmemiştir ve sayıları 50 bine yaklaşmış olan kapıkullarının devlet idaresini ele geçirmeye başladıklarının katıdır.
-
19-01-2012, 18:43 #2
Yazar :
Cevap: Osmanlı Devletinin Yenilik Hareketleri17.YY ISLAHATLARINA GENEL BAKIŞ
16.yy sonlarından itibaren Osmanlı Devletinde neredeyse her alanda bir çözülme başlamıştı. Bu çözülmenin sebebi olarak ise şunlar gösterilebilir:
1.Osmanlı Devletinin güçlü zamanlarında sahip olduğu üstünlük psikolojisini çözülme başladıktan sonra bile üzerinden atamamış olması
2.Doğu ve batıyla yapılan uzun savaşlar
3.Osmanlı Devletindeki fiyat devrimi
4.Amerikanın keşfiyle Osmanlı ülkesine giren ucuz gümüşün Osmanlı ekonomisine yaptığı darbe
5.Coğrafi Keşifler
6.Askeri teknolojideki değişiklikler.
7.Osmanlının gerekli tedbirleri alacak düzeyde donanıma sahip olmaması
8.Osmanlının her alanda Avrupada meydana gelen değişiklikleri yakından takip etmemesi.
Osmanlı Devletinde ciddi anlamda ıslahatlara ilk teşebbüs eden padişah Sultan II.Osman (Genç) olmuştur. Yeniçeri ocağını kaldırarak yerine milli ve düzenli bir ordu kurmak istemiş ancak bunu hayatıyla ödemiştir.IV. Murad ise boş kalan hazineleri doldurmaya çalışmıştır. Ayrıca sert kişiliği ile devletin geçici bir süre çözülmesine engel olmuş ve Koçi Beyden çöküşün nedenlerini içeren bir risale hazırlamasını istemiştir.
Tarhuncu Ahmed Paşa çeşitli emirliklerin hesaplarını inceletmiş, masrafları kısmaya çalışmıştır. Köprülü Mehmed Paşa veziriazamlığa getirildiğinde sert tedbirlerle çözülmenin öüne geçmeye çalışmıştır.
17.yy ıslahatlarının genel özellikleri şunlardır:
1.Islahatlar yapılırken batı örnek alınmamıştır
2. Islahatlar gerçekleştirilirken şiddete başvurulmuştur.
3. Islahatlarla köklü çözümler değil günü kurtaracak önlemler alınmıştır
4. Yeniliklerin merkezini askeri ve ekonomik konular oluşturmaktadır
5. yapılan yenilikler geniş kitlelere göre değil kişilere göre yapılmıştır
6. Yeniçeriler ve ulema bu yenilikler karşısındaki en büyük engeldir
7.Yeniliklerle eski sisteme (Kânun-ı Kadime) dönülmeye çalışılmıştır
17. ASIR RİSALELERİ,
(NASİHATNAME, LAYİHA)
1. Nushatus Selatin, Sultanalra Tavsiyeler, Gelibolulu Mustafa Ali
2. Usulül-Hikem Nizam-il Alem, Dünya Düzeni İçin Hikmetli Usuller, II.Mehemede sunulmuştur
3. Kiteb-ı Müstetab, Güzel Kitap, Anonim, Genç Osmana sunuldu.
4. Koçi Bey Risalesi, Koçi Bey, IV.Murada sunuldu.
5. Habnâme, Veysi, I.Ahmede sunuldu.
6. Kitabu mesalihi Müslimin ve Menafihil Müminin, Anonim, Kara Mustafa Paşaya verildi
7. Düsturul Amel li-İslahil-Alel, Bozuklukların Düzeltilmesinde Dikkat Edilecek Hususlar, Katib Çelebi
8. Müsayinül Vüzera Ve Ümera, Defterdar Sarı Mehmet Paşa
Osmanlı nasihat yazarları Osmanlı kamu düzenin bozukluk ve karışıklığa düştüğünü ileri sürmüşlerdir. Osmanlı tarihinin bir döneminde devlet teşkilatının ve toplum yapısının mükemmel bir halde bulunduğuna, o zamanlar sıkıca riayet edilen kanun-ı Kadime uyulmadığı için düzenin bozulduğunu ileri sürerler.
Osmanlının bu mükemmel çağının ne zaman olduğu tam bilinmemekle birlikte kısmen bozulmaların Kanuni Sultan Süleymanın ikinci saltanatlık döneminde başladığı ileri sürülür. Ancak bozulmanın bir bütün olarak etkili bir hale geldiği dönem olarak III.Murad dönemi gösterilir.
1.NASİHAT YAZARLARININ DEĞİNDİĞİ ORTAK BOZULMA SEBEPLERİ:
A) Padişah ve Sadrazamlar eleştirilir: Risale yazarlarına göre bozulma idari yapının tepesinde başlamış ve giderek diğer tabakalarada sıçramıştır
B) Daire-i Adliyedeki sistemin bozulması eleştirilir: Halka adil davranılmazsa üretim azalacak ve bu da hazine gelirlerinin düşmesine, ordunun zayıflamasına, devletin çökmesine sebep olacaktı
C) Rüşvet ve devlet işlerinin ehline verilmemesi eleştirilir: Bozuklma yukarıdan aşağıya doğru indikçe devlet işleri rüşvet ve iltimasla görevin ehli olmayan kişilere verilmeye başladı. Buda devlet yapısını bozdu
D) Toplum tabakasındaki bozulma eleştirilir: Özellikle Tımarlı kemsine rüşvet sayesinde kanunlarla girmesi yasaklanan kişilerin alınmasıyla toplum düzeni alt üst olmuştur.
E) Hazinenin dengesi ve ekonomik bozukluk eleştirilir: Layihaların ana teması hazine gelirini arttırmak ve orduyu eski kudretine kavuşturmaktır. Bunun içinde vezir sayısının azaltılması, vakfa dönüştürülen miri arazinin yeniden devletleştirilmesi, timarların ulufeli kullara verilmesi gibi tavsiyelerde bulunulmuştur.
F) Askeri sistemdeki bozulma eleştirilir:
G) Ahlaki bozulma eleştirilir: Rüşvet, iltimas, adam kayırma yollarıyla devlete ehil olmayan kişilerin alınması zaten bununla bağlantılı olarak görülüyordu. İdarecilerin zulmü, alt tabaka kişilerinin hadlerini aşmaları, halkı fitne fesadın kaplaması ahlaki çökümtünün sebepleri olarak gösteriliyordu.
2. NASİHAT YAZARLARININ BOZULMAYA KARŞI TAVSİYELERİ
Nasihat yazarlarına göre bu bozulmanın önlenmesi için:
-Padişah devlet işleri ile bizzat ilgilenmeli
-İşinin ehli ve dindar birini bularak veziriazam ilan etmeli
-Veziriazamda işleri ehli kişilerine vermeli
-Tımar ve zeametler hak eden kişilere verilmeli
-Gayrımeşru vakıf ve mülkler tımar ve zeamete dönüştürülmeli
Tüm bunlar yapılırsa ordu yeniden güç kazanacak ve reaya rahat olacaktı. Yine bu işler yapılırken kimseye taviz verilmemeli kanuna aykırı davranılmamalıydı.
3. NASİHAT YAZARLARININ ESERLERİNDEKİ EKSİKLİKLER
Risale yazarlarının bazı konularda eksiklikleri olduğu görülmektedir. Bu yüzden bu eserlere riayet edilmemesi gerekmektedir. Bunlar:
-Nasihat yazarları olayları tarafsız bir şekilde ele alamamışlar, görevleri ve çeşitli korkularının tesiri altında kalmışlardır.
-Risaleciler çözülmenin temel sebeplerinden biri olarak tımar sistemine gereken özenin gösterilememesini ileri sürmüşlerdir. Ancak tımar sistemi artık değişen dünya düzenine ayak uyduramaz duruma gelmiştir. Özellikle ateşli silahların kullanılmaya başlamasıyla sipahi sistemi son bulmuştur. Bu silahları kullanan yeni bir ordunun gerekliliği şarttır. Devlet ileri gelenleri bunu görmüş ve sistemin üzerine o kadar düşmemişleridir.
-Aynı durum iltizam usulü içinde geçerlidir. Layihacılar iltizam usulunu gereğinden fazla eleştirmişlerdir. Ancak devlet yöneticileri hazinenin nakit ihtiyacını karşılayabilmek için onların bu eleştirilerine kulak asmamışlar ve usulü yaygınlaştırmaya çalışmışlardır.
-Layiha yazarlarının bir diğer eksiklikleride Osmanlı ülkesi dışındaki gelişmelere ve bu gelişmelerin uzağında kalan Osmanlıya ne derece etkili olduğudur.
-Nasihat yazarları her ne kadar idealleştirilmiş bir geçmişe bağlı kalsalarda devlet yöneticileri içinde bulundukları devrin gereği neyse onu yapmaları gerektiğini bilmektedirler.
Mehmet Öz yazmış olduğu eserinde layihacıların bu eksikliklerine değinmiş ve onların eserlerine körü körüne bağlanmadan nesnel bir eser yazmıştır.
-
19-01-2012, 18:44 #3
Yazar :
Cevap: Osmanlı Devletinin Yenilik HareketleriLALE DEVRİ
Lale devri; Osmanlı yenilik hareketleri içerisinde askeri kısım dışında kalan kısımlarda da yenilik yapılması gerekliliğinin ortaya çıktığı dönemdir. Bu dönemdeki reform hareketleri Nevşehirli Damat İbrahim Paşa önderliğinde yürütülmektedir. Bu dönemde:
1. Batıyı daha iyi takip edebilmek için Damat İbrahim Paşa, Yirmisekiz Mehmed Çelebiyi Fransaya elçi olarak gönderdi.
2. Matbaa kuruldu. Osmanlıda daha önceleri Aydın kesim yoktu. Dolayısıyla basacağı kitabı alıp okuyacak kimsede yoktu. Bu yüzden matbaa bu kadar geç geldi.
3. Kağıthânede Sadabat Sarayı inşa edildi. Daha sonrasında devlet erkanı da padişaha yakın olabilmek için burada köşkler yaptırdl.(Meşhur Lale Devri eylenceleri buralarda yapılıyordu)
4. Cont De Bonneval (Humbaracı Ahmet Paşa) bu dönemde askeri ıslahat için çağrıldı.
5. Dönemin ünlü şairi Nedimdir
6. Sultan Ahmed Camii bu dönemde inşa edilmiştir.
7. Resim ve minyatür gelişmiştir.
Bu devir çözülme devrinde değilde klasik dönemde yaşanmış olsaydı halk ve yeniçeriler tarafından bu derece tepki almazdı. Reaya sırtına bindirilmiş vergilerden dolayı aç kalmaya başlamışken ve yeniçerilerin ulufe meselesi ortada dururken devlet erkanının bu denli rahat ve şaşalı yaşamaları devrin sonunu getirmiştir.
III.SELİM DÖNEMİ ISLAHATLARI
NİZAM-I CEDİD DEVRİ (1789-1807)
Nizam= Düzen Cedid=Yeni =Yeni Düzen
III.Selim dönemiyle özdeşleştirilmiş bir tabirdir. Daha önceleri kullanılmamaktadır. Bu isimde bir ordu kurulması ve her türlü alanda ıslahat yapılmaya çalışılması onun dönemine bu ismin verilmesine sebep olmuştur. Dar ve geniş olmak üzere iki anlamı bulunmaktadır.
Dar Anlamı=III.Selimin kurmuş olduğu orduya verilen isim
Geniş Anlamı= bu dönemde yapılan yeniliklerin bütününe verilen ad
1. ÖN HAZIRLIK DÖNEMİ
III.Selim 1789da tahta çıkmıştır. İlk yaptığı iş 1791de Avusturyaya geçici elçi olarak Ebu Bekir Ratıb Efendiyi göndermektir. III.Selim kendisinden Avusturyadaki kurum ve kuruluşların nasıl işlediği, Osmanlıdan ne gibi değişiklikleri olduğu konusunda bir rapor hazırlamasını istemiştir. Oda 8 ayda 490 sayfalık bir rapor hazırlamıştır. Rapor askeri, idari ve sosyal alanları içerir. Dikkatini çeken kısımları nasihatname olarak raporuna eklemiştir. Yerli malının kullanılması gibi. Bu raporun önemi ise:
1.Islahatların başlamadan az önce padişaha sunulmasıyla ıslahatlarda etkili oluşudur. Ayrıca bir Türk tarafından ilk defa Avrupa kurum ve kuruluşları bu denli derinlemesine incelenmiştir.
2.III.Selimin ıslahat fikirlerini netleştirmesini sağladı.
3.Nizam-ı Cedid ıslahatları için bir kaynak görevi gördü.
Yapılan bu ilk işten sonra III.Selimin Avrupa şeması şekillenir. III.Selim ikinci olarak devlet erkanı hakkında rapor istemiştir. Yazılacak bu raporlarda şu sorulara cevap verilmesi istenmiştir:
1. Devlet niye bu hale geldi
2. Bundan sonra ne yapılabilir
III. Selimin bu isteği karşısında 22 kişi rapor hazırlamıştır. Genel olarak askeri konulara değinilmiş, ayrıca idari, mali ve sosyal konularada değinilmiştir. Herkes genel olarak ordunun düzenlenmesinde hemfikirdir. Ancak bunun yapılış tarzı hakkında farklı fikirler vardır. Bunlar:
1.Grup: Muhafazakarlar; Ordunun eski kanunlara göre ihya edilmesini istiyorlardı.
2.Grup: Uzlaşmacılar; eski kanunların yanı sıra batılı tarzda askeri tekniklerin kullanılmasını isteyenler
3.Grup: İnkılapçılar; Yeniçeri ocağının kaldırılıp bunun yerine Avrupa tarzında eğitim veren bir ordunun kurulmasını isteyenler.
III.Selimin aklındaki yöntemde 3. grubun söyledikleri gibidir. Ancak o anda bunun yapılmasının zor oldu için oda 2. grubun söylediklerini göz önünde bulundurur.
2. ASKERİ ALANDAKİ YENİLİKLERİ
III. Selim ilk olarak Şubat 1793te Nizam-ı Cedid Ocağını Bostancı Ocağına bağlı olarak kurar. Bu ordunun finansmanı için 1 Mart 1793de İrad-ı Cedid Hazinesini oluşturur. Hazinenin gelirleri içinde tımar, zeamet, esham, pamuk verigisi, içki vergisi gibi merkez hazineye giden vergilerin bir kısmının bu hazineye gönderilmesi kararlaştırıldı.
Ordu Levend çiftliğinde 1600 kişiyle kurulmuştu.6 ay sonra ikinci bir grup daha oluşturuldu. Bu gruptaki 3000 kişinin barınması için Selimiye Kışlası oluşturuldu.1801de Üsküdarda üçüncü bir ocak daha kuruldu ve bu ocak bundan sonra Anadoluda kurulacak ocaklar için merkez haline geldi.
Nizam-ı Cediddeki en büyük yenilik Türk gençlerinden oluşuyor olmasıydı. Yeniçerilerden fazla maaş veriliyor, askeri bazı vergilerden muaf tutuluyorlardı.1807de 23 bin er ve 1600 subay haline geldi. Böylece Osmanlıda iki ayrı ordu bulunuyordu. Ordunun bu şekilde iki ayrı hale gelmesi sonucunda 1807de çıkan isyana yeniçerilet tam destek verdiler. Bunun sonucunda da Nizam-ı Cedid ordusu kaldırılmak zorunda kaldı.
A)Topçu, Humbaracı, Lağımcı Ocaklarıyla Baruthane: Devlet için son derece önemli olan bu ocaklar için yeni kanunnameler yayınlandı. III.Selim Topçuluktan anlayan yeni mühendisler getirterek tophaneyi ıslah etti ve yeni toplar döktürttü. Barut sistemi başlatıldı.
B)Askeri Eğitim Kurumları: III.Selim almış olduğu raporlarda anlatıldığı gibi askeri eğitim kurumlarına da önem verir. 1795te Mühendishane-yi Berri Hümayunu (Kara Harp Okulu) kurar. Avrupadan hocalar getirterek burada eğitim verirdir.
C)Denizcilik: III.Selim donanmayı yeni baştan düzenleyerek 17.yydan beri gelen gerilemeyi durdurur. Modern Osmanlı denizciliğinin kurucusu olan Küçük Hüseyin Paşayı Kaptan-ı Deryalığa getirir. Yeni gemiler inşa ettirir. Çanakkalede dahil olmak üzere 15 tersaneyi yeniden kurdurur. 1804te Nizam-ı Donanma-i Hümayun adında bir kanunname yayınlar. Bu dönemin tersane ve donanma masrafları Hazine-i Amire tarafından karşılanmaktadır.
3. İDARİ ve SOSYAL ALANDAKİ YENİLİKLER
A)Osmanlı Sınırlarının 28 ile bölünmesi: Bu dönemde Osmanlı sınırları 28 ile bölündü. Böylece Osmanlı, Anadolu ve Rumeli olarak iki eyalet ve 28 il haline geldi. Çünkü o zamanlar Osmanlıda 33 vezir bulunuyordu. Böylelikle bunların 28ine iş bulunmuş diğer beşide merkezde bekler duruma gelmişti.
B)Vüzera Nizamnamesi: III. Selim 28 il uygulamasından sonra bir nizamname yayınlayarak bu ,illerde çalıştırılacak kişilerin hangi niteliklere haiz olması gerektiğini belirtiyor. Böylelikle aldığı raporlarda bahsedildiği gibi hem işin ehline verilmesini, hemde rüşvet ve iltimasın önüne geçmeye çalışıyor.
C)Rüşvet Nizamnamesi: III. Selim Vüzera Nizamnamesinden sonra devlet adamları için hangi hediyenin rüşvet olup olamıyacağını belirten bir nizamname daha yayınlamıştır.
D)Adaletnameler: III.Selim çok sık bir şekilde taşra yöneticilerine adaletnameler göndererek halka zulüm yapılmaması, adalet ve merhametin elden bırakılmaması konusundan onları uyarmıştır.
E)Hatt-ı Hümayunlar: III.Selim pek çok Osmanlı padişahının yaptığı gibi tebdil ile İstanbulda dolaşır, saraya gelince gördükleri hakkında hatt-ı humayun yayınlardı. Bunu pek çok defa yapmıştır. Enver Ziya Karal bu humaytunları III.Selimin Hatt-ı Humayunları adlı eserinde toplamıştır.
-
19-01-2012, 18:46 #4
Yazar :
Cevap: Osmanlı Devletinin Yenilik Hareketleri4.DİPLOMASİ ALANINDAKİ YENİLİKLER
Şüphesizdir ki bu alanda yapılmış en önemli yenilik bu dönemde Avrupada daimi elçiliklerin kurulmaya başlanmasıdır. Osmanlı Devleti artık ortamın kurallarını kendi koyamıyordu. Üstünlük psikolojisinin son bulduğu dönemlerdi. Bu yüzdende batıyı iyi takip etmesi gerekiyordu.
Daimi elçilikler kurulmadan önce de Osmanlı batıyı takip ediyordu. Ancak yöntemleri farkıydı. Bunlar:
1.Müslüman tüccarlar sayesinde batıdan haberler alıyordu.
2.Sınırlardaki yerleşim yerlerinin beylerinden gelişmelere dair bilgiler alıyordu. Hatta bu beyler bazı haftalık gazeteleri çevirerek padişaha yolluyorlardı.
3.Divan-ı Hümayun tercümanlarından gerekli bilgileri alıyordu.
21 Aralık 1793te ilk olarak Londraya Yusuf Agah Efendi daimi elçi olarak gönderildi. 1795te Prusya ve Avusturyaya daimi elçiler gönderildi. III.Selim göndermiş olduğu bu elçilerdin gittikleri devletlerde kurumsal olarak neler yaptıklarını ne gibi değişiklikler olduğunu bildirmelerini istemiştir. Giden bu elçilerde III.Selime askeri, ekonomik siyasi kurum ve kuruluşlar hakkında bazı sefaretnameler sunmuşlardır.
III.Selimin bu denemesi maalesef başarısız olmuştur. Bunun en önemli sebepleri ise gönderilen elçilerin çoğunun siyasi tecrübelerinin olmayışı ve yabancı dil bilmiyor olmalarıdır. Daha sonraları bu elçilikler kapatılmış ve yerlerine konsolosluklar kurulmuştur.
Ancak her şeye rağmen bu elçiliklerin açılması çok önemlidir. Çünkü:
1. Batıyı tanıyan bir kadronun oluşturulmasına zemin hazırladılar.
2. Batıdan Osmanlıya askeri ve sivil uzmanların gelmesini kolaylaştırdılar.
3. Avrupaya giden Türk öğrancilerin işlerini düzenleyip kolaylaştırdılar.
4. Reform zihniyetinin ortaya çıkmasını sağladılar.
5.İKTİSADİ ve TİCARİ ALANDAKİ YENİLİKLER
III.Selim başa geçtiğinde Osmanlı Devleti Abdulhamid devrinden beri Rusya ve Avusturya ile savaşıyordu. Bu yüzden de mali bakımdan çökmüş, hazine boşalmış ve Osmanlı savaşa devam edemeyecek duruma gelmişti. Bu yüzden bazı tedbirlerin alınması şarttı. Bunlar:
1. Seferberlik ilan edilerek şeyhülislamdan fetva alınmış ve halktan değerli altın ve gümüşleri toplanarak eritilip, paraya çevrilmişti.
2. Daha önceleri Sultan Selime sunulan raporlarda bahsedildiği gibi yerli malının kullanılması yönünde reaya ve devlet adamları uyarılmıştı
3. Rüşvetin engellenmesi ve harcamaların önüne geçmek için devlet adamlarının birbirine hediye vermeleri yasaklanmıştı.
4. İstanbulda erzak sıkıntısı çekilmemesi için ilk defa Zahire Nazırlığı Kuruldu. Böylelikle bu malzemeleri toplamak, dağıtmak ve satmak tekel haline gelmişti. Buda Osmanlının fiyatları kontrol edebilmesi sağlıyordu
5. Yabancı tüccarladan daha az vergi alındığı için Osmanlı vatandaşı olan gayrimüslimler zaman zaman yabancı devletlerin tebasına geçebiliyorlardı. Bunun önüne geçilmeye çalışıldı.
6.İLMİYE ALANINDA YAPILAN YENİLİKLER
İlmiyye=Ulema
Osmanlı Devletinde eğitimin en önemli kurumu olan medreseler XVIII.yyda dini bilgilerin okutulduğu ve yeniliklere kapalı bir durumdaydı. Ulema İstanbul dışına atanmışsa oraya gitmiyor, yetiştirdiği bir öğrenciyi naip olarak ders vermesi için orya gönderiyordu.
Mühendishane-i Berri Hümayun kurulmuştu. Duraklayan matbaa işleri yeniden düzenlendi ve canlandırıldı. Üsküdarda mühendishane matbaaları tekrar açıldı. Müteferrika Matbaasında İpsilanti tarafından Türkçeye çevrilen Fenn-i Harp, Fenn-i Lağım, Fenn-i Muhasara gibi kitaplar bastırıldı. Fransızca, Arapça ve Farsçadan çeşitli eserler dilimize çevrildi.
Bu dönemde Sultan Selimin yapmış olduğu yenilikleri destekleyenler arasında dönemin ünlü şairi Şeyh Galibte bulunmaktadır.
III.Selim döneminde çok ıslahat yapılmıştır.Ancak yeniçeri ocağı Nizam-ı Cedide karşıdır. Halta bu durumdan rahatsızdır. Ulemalar da yeniçerilere destek vermektedir. Bu üç grubun da desteği ile yeniliklere karşı Kabakçı Mustafa isyanı başlar. Sultan Selim bu isyanı önleyebilecek durumdadır. Ancak Rusya ile savaşırken askeri askere kırdırmak istemez. Sonuçta isyan İstanbula ulaşınca Nizam-ı Cedid ordusu kapatılır. Sultan Selim tahttan indirilir ve yerine Mustafa tahta geçirilir
II.MAHMUD DÖNEMİ ISLAHATLARI
III.Selimin en büyük destekçisi Alemdar Mutsa paşa ise Rusya ile savaşmaktadır bu yüzden isyana yetişemez. Mustafa, Alemdar Paşanın geldiğini duyunca korkar ve III.Selim ile II.Mahmudun öldürülmesini ister. III.Selim öldürülür. II. Mahmud son anda kurtulur. İsyan bittikten bir yıl sonra Alemdar Mustafa Paşa geri gelir ve III.Selimi tekrar tahta geçirmek ister. Ancak öldürüldüğünü duyunca II. Mahmudu tekrar tahta geçirir.
Alemdar Mustafa Paşa artık yönetimde çok güçlü bir hale gelmiştir. II.Mahmud kendisini tahta geçirmiş olsada Alemdar Mustafa Paşanın bu gücünden çekinir ve ilk fırsatta onu ortadan kaldırmak istemektedir.
Böyle bir ortamda ayanlar ile padişah arasında Sened-i İttifak imzalanır. Bu dönemde ayanlar Anadolunun her yerinde söz sahibi durumdadır. Alemdar Mustafa Paşada böyle bir güç sahibi olunca padişah istemeyerek Sened-i İttifakı imzalamak zorunda kalır. Bu belgeyle padişah hakları ilk defa kısıtlanmıştır. Önemi:
1. Ayanlar padişahın emirlerine uyacaklarına biat ederler.
2. Ayanlar asker toplama işinde devlete yardım edeceklerdir.
3. Ayanlar vergi toplama işinde devlete yardım edeceklerdir.
4. Ayanlar sadrazamın emirlerine uyacaklardı. Ancak Osmanlı Literatüründe ilk defa olarak eğer padişahın temsilcisi olan sadrazam kanun dışı bir emir verirse ayanlar buna karşı çıkacaktı
5. Ayanlar haksız yere cezalandırılmayacak, eğer haksız yere devlet tarafından saldırıya uğrarlarsa birleşip buna karşı koyacaklardı.
6. istanbuldaki yeniçeri ocaklarında isyan çıkarsa ayanlar isyanı bastırmak için yardımda bulunacaklardı.
Önemi:
1. İlk defa bir Osmanlı padişahı tebasıyla görüşüp,pazarlığa oturmuş ve onların gücünü kabul ederek mutlak yetkilerindeki sınırlamayı onaylamıştır.
2. Padişah bu belgeyi ayanları kontrol altında tutmak için bir araç olarak kullanmıştır. Sultan mahmud şayet bu belgeyi imzalamazsa başka sorunların ortaya çıkacağını tahmin etmektedir. Zaten en kısa sürede bu biatı iptal edip ayanlarıda ortadan kaldırmak istemektedir.
Sened-i İttifak imzalandığı sırada Alemdar Mustafa Paşa sadrazamdır. II.Mahmut onun önerisi üzerine Nizam-ı Cedid yerine Sekban-ı Cedid ordusunu oluşturur. Ancak yeniçeriler yine huzursuzluk yaratır ve kuruluşundan 4-5 ay sonra ayaklanırlar. Hedefleri Alemdar Mustafa Paşadır. II.Mahmud zaten kendisinden çekindiği için bu ayaklanmayı bastırmak için hiçbir şey yapmaz. Yeniçeriler Alemdar Mustafa Paşayı öldürürler. Sekban-ı Cedid Kaldırılır. Sadrazamın öldürülmesi Ayanların kaldırılması için atılan ilk adımdır. Ayanların gücü kırılmıştır. Sultan 1814 yılından itibaren kademeli olarak Balkanlar, Anadolu ve Ortadoğuda devletin buyruklarını yerine getirmeyen ayanları ortadan kaldırır. Bu dönemde ayanlar halen halk ile devlet arasındaki ilişkiyi yürüttükleri için birden ortadan kaldırılamadı.1826da kurulan Sandık Eminliğine bunların görevlerinin bazıları aktarıldı. Daha sonra oluşturulan muhtarlık örgütü ile fonksiyonları son buldu.
1. ASKERİ ALANDA YAPILAN ISLAHATLAR
A)Alemdar Mustafa Paşanın isteği ile Avrupa tarzında eğitim veren Sekban-ı Cedid ordusu kurulur.
B)1826 da yeniçeri ağaları ile görüşüp onları ikna ederek onları yeni bir ordunun kurulmasına ikna edip Eşkinci Ocağını kurar.
C)Temmuz ayında yeniçeriler ocağın kaldırılması için ayaklanırlar. II.Mahmud ya Eşkinci ocağını kaldıracak yada büyük bir risk alıp yeniçeri ocağını kaldıracaktır. Devlet erkanında desteğiyle yeniçeri ocağının kaldırılması kararlaştırılır. Sanca-ı Şerif çıkartılır. Halk sancağın altında toplanır. Yeniçeriler görüldükleri yerde öldürülmeye başlanırlar. Bu olay tarihe vaka-ı Hayriye olarak geçer.
D)7Temmuz 1826da ordu tek orduya indirgenir ve Asakir-i Mansure-i Muhammediye adında bir ordu kurulur. Bu milli ordunun kurulması yönünde atılan büyük bir adımdır.
2. İDARİ ve HUKUKİ ISLAHATLAR
Sultan Mahmud yeniçeri ocağını kaldırınca kendine sadık, modern, bürokratik bir devlet idaresi kurmak ister. Bunun içinde devlet idaresinde ve hukuki yapıda bazı değişiklikler yapar. Bunlar:
A) Devlet İdaresinde Yapılan Islahatlar:
- Meclisleri oluşturur:
Yasama işlerini yürüten meclis-i Vala, yürütme işlerini yürüten Darp-ı Şura-i Babıaliyi kurar. Padişahın hususi danışma meclisi olarak Meclis-i has kurulur. Nazırların bir araya gelip görüştüğü Meclis-i Vukelayı kurar. Askeri işlemler için Darp-ı Şura-i Askeriyeyi kurar.
- Meclis Sistemini getirmek için bakanlıkları kurar. Dahiliye, hariciye, maliye, Deavi Nezaretleri 1836-38 arasında kurulur. Sadrazam ünvanı Başvükelalığa çevrilip bu nezaretlerin yürütücüsü olan bir memuriyet haline getirilmiştir. İktisat Nezareti kurulur. İstanbulda belediye güvenlik ve vergi toplama bu nezarete verilir.
- Bürokratik yapıları yetıştırmek için çalışmalar yapar. Bunlar:
İhtisaslaşmayı sağlamak için Memurların dahiliye ve hariciye oılarak ikiye ayrılması ve Rütbe ve derecelerine göre memurlara maaş bağlanmasıdır.
B) Hukuki Alanda Yapılan Islahatlar:
- Hukuk alanında sultan iki tane kanun çıkartır. Bunlar:
Kadıların rüşvet ve görevlerini kötüye kullanmalarına karşı İlmiyeye dair ceza kanunnamesi ve memurine mahsus ceza kanunnamesidir. Bu kanunnameler Osmanlının hukuk devleti olması yönende önemlidirler.
- Müsadere usulu kaldırılmıştır. Böylelikle kamu görevlileri güvence kavuşmuş ve görevlerini daha sağlıklı düşünerek yapar duruma gelmişlerdir.
C) Sosyal Alandaki Islahatlar:
- Devlet erkanının nasıl giyineceğine dair bir kanunname çıkartılır.
- Masa, sandalye halk evlerine girmeye başlar.
- Sultan Devlet dairelerine resimlerini astırır.
- ilk defa 1831de resmi nufus sayımı yapılır.
- Posta teşkilatı 1832 de kurulur.
- Mürur Nizamnamesi çıkartılır ve ülke içi seyahatler düzenlenir.
D) Eğitim Alanındaki Yenilikler:
-Osmanlı Devletinin kuruluşundan Tanzimata kadar geçen sürede medreseler devletin her türlü eleman ihtiyacını karşılamaktaydı. Ancak yapılacak yeniliklere en büyük engelde yine medreselerdi. Sultan Avrupa tarzında bir eğitim sistemi kurmak istiyordu. Bunun için ilk iş olarak çıkarttığı bir ferman ile ilköğretimi zorunlu hale getirdi.
-Yüksek okullara öğrenci yetiştirmesi için rüşdiye adı verilen okullar açtı
-Sivil memur yetiştirmeyi amaçlayan Mekteb-i Maarif-i Adliye isimli okulu açtı
-1827 yılında ordunun doktor ve cerrah ihtiyacını karşılamak için Tıphane-i Amireyi kurdu. Bir yıl sonra Cerraneyi kurdurdu. II.Mahmud ordunun eğitimine ve yenileşmesine önem veriyordu. Mektep yada Sıbyan Bölükleri denen askerler ayrı bir binaya yerleştirildi ve bunlara daha ciddi bir program uygulanmaya başlandı. Kurulan bu teşkilata Mekteb-i Herbiye denildi.
-Yeniçeriler ile birlikte kaldırılan mehterhane yerine Mızıka-i Humayun Mektebi kuruldu.
E) Basın Yayın Alanındaki Islahatlar
-1831 yılında Takvim-i Vekayi Osmanlı Devletinde resmi gazete olarak yayınlanmaya başlamıştır. Türkçeden başka Arapça, Farsça, Fransızca, Rumca, Ermenice, Bulgarca da nüshaları vardı. Sultan Mahmudun bu gazeteyi çıkarmasında amaç ise; Hem halkı yapılan işlerden haberdar etmek hem de yabancı devletlere kendisini tanıtabilmekti. Sultan gazeteyi halkın anlayabilmesi için sade bir dille yazılmasını istemişti.
-1840 yılında devlet desteği ile ilk yarı resmi gazete olan Ceride-i Havadis yayınlanmaya başlandı.
-1860tan itibaren ilk özel gazete olan Tercüman-ı Ahval çıkmaya başladı
-1860 lardan itibaren Genç Osmanlılar gazetecilik işine girmeye başladılar. Daha sonraki dönemlerde sürgüne yollandıkları zamanda Avrupada çeşitli yerlerde gazete çıkartmaya başladılar.,
-1864 Vilayet Nizamnamesi ile vilayet merkezlerine birer matbaa kuruldu. İlk vilayet gazetesi 1876 da Mithat paşa tarafından Tunada çıkarıldı.
-1857de matbaa nizamnamesi yayınlanmıştır.
II.meşrutiyetin ilanı ile yayın izni alan 726 gazete vardır.
-
19-01-2012, 18:48 #5
Yazar :
Cevap: Osmanlı Devletinin Yenilik HareketleriABDULMECİD DÖNEMİ YENİLİKLERİ
19.yy reform dönemidir. Reformların her alanda aynı anda başlaması ayrıcalık yaratmıştır. Tanzimat döneminde Osmanlı bürokratları yapılması gereken yenilikleri belirlemişler, çok fazla alanda yenilik yapılmıştır. Ancak yapılan bu yeniliklerin başarılı olduğu söylenemez. Bunun temelde 3 sebebi vardır:
1)Yeterli zamanın olmaması
2)Yenilikleri gerçekleştirecek yeterli kadronun olmaması
3)Mali yapının yeniliklere uygun olmaması
Osmanlı bir yöneyle dış devletlere bağlı olduğundan yapılan reformlarda onların çıkarları da ön plandaydı.
1. İDARİ VE MÜLKİ ALANDA YAPILAN YENİLİKLER
Abdulmecid Efendi iyi yetiştirilmiş birsiydi. Yapılacak reformlara katkıda bulunmak istiyordu. Bu dönemde yapılacak reformları planlayan ve denetleyen çeşitli meclisler kuruluyor. Bunlar:
1) Mevlis-i Vala
2) Meclis-i Vükela
3) Nezaret Meclisleri
Bu kadar çok meclisin kurulmasının sebebi ise en küçük memurun dahi fikrinin alınmak istenmesidir.
2. HUKUKİ ALANDA YAPILAN YENİLİKLER
Bu dönemde yapılan reformlar şunlardır:
1)1840 yılında bir Ceza Kanunnamesi yayınlanıyor. Buna göre; Osmanlı vatandaşları birbirine eşittir. Yani milliyetçilik akımları Osmanlıya girmeye başlayınca Osmanlılık kavramı oluşturulmaya çalışılıyor.
2)1846 yılında memurlara ilişkin bir İdare Kanunnamesi çıkartılıyor.
3)1846 da Ticaret Kanunnamesi çıkartılıyor.
4)1846 da önce İstanbulda daha sonra diğer vilayetlerde karma mahkemeler kuruluyor. Bu mahkemeler Osmanlı tüccarı ile yabancı tüccarlar arasındaki anlaşmazlıklara bakıyorlar. Mahkeme üyelerinin yarısı Müslüman diğer yarısı da gayrimüslim olarak seçiliyor.
5)1847 de Osmanlıda köle ticareti yasaklanıyor.
6)1858 de Arazi Kanunnamesi yayınlanıyor. Bu kanunname ile devlet topraklarında mülkiyet hakkı ortaya çıkıyor.
Bu alanda yapılan ıslahatların önemi:
1)Osmanlı Tanzimat ile birlikte hukuk devleti olabilmek için önemli adımlar atmıştır.
2)Ceza kanunnamesi reformları yapmada itici güç olmuştur.
3. MALİ ALANDA YAPILAN YENİLİKLER
A)İltizam Sisteminin Kaldırıması
İltizam sistemine göre devlet, hazineye nakit para girişini sağlamak için bir bölgeden alınacak vergiyi açık arttırma usulü ile bir kişiye devreder. Bu kişi devlet adına vergi topluyormuş gibi bu bölgeden vergi toplamaya başlar. Ancak zamanla bu sistem suistimal edilmiştir. Vergi toplama hakkını kazanan kişi bölge halkından gereğinden fazla vergi toplamaya başlar. Buda halkı mali bakımdan sarsmaktadır. Tanzimat Fermanı ile bu usul kaldırılmış, yerine Muhassallık Sistemi getirilmiştir. Bu sisteme göre merkezden vergi toplama memurları gönderilir. Ancak bu sistem de 2 yıl içinde iflas eder. Devlet amaçlanan verginin yarısını bile toplayamamıştır. Bu yüzden de İltizam sistemine geri dönülmüştür. Bunun sebepleri ise şunlardır;
1)Muhassılların idarecilerden yardım görmemesi
2)Muhassılların eski sisteme dönülmesini istedikleri için vergiyi düzgün olarak toplamaması
B)Örfi Vergilerin Kaldırılması
Eskiden beri gelen 90ın üzerindeki örfi vergi kaldırılarak an-cemaatin vergi adıyla tek bir vergi alınmaya başlandı.
C)Para Ayarının Düzenlenmesi
1844 yılında para ayarına ilişkin bir Nizamname çıkartıldı. Mecidiye adı verilen yeni sikkeler tedavüle sürüldü. Kaime adı verilen ilk kağıt paralar basılmaya başlandı.
D)Dış Borçlanmaya Gidilmesi
Osmanlı Devleti Rusya ile yaptığı Kırım Harbi sırasında 1854 yılında ilk defa dış borçlanmaya gidiyor. Bunu 1855-58-60 yıllarında üç borçlanma daha izlemiştir. Bu borçlanmalara karşılık devletin önemli gelir kaynakları ipotek ettiriliyor.
E)Bankaların Kurulması
Merkezi Londrada bulunan ve İngiliz sermayesi ile kurulan Otoman Bank ın merkezi Fransanın da desteği ile İstanbula taşınmış ve ismi Bank-ı Osmani-i Şahane olarak değiştirilmiştir.
F)Sanayinin Güçlendirilmeye Çalışılması
Bu dönemde devletin ihtiyaç duyduğu malları üretmek amacıyla fabrikalar kurulmaya başlanıyor. 1846da İzmirde ikinci kağıt fabrikası, Beykozda ayakkabı fabrikası, Zeytinburnunda demir fabrikası gibi fabrikalar kurulmuştur.
4. ASKERİ ALANDA YAPILAN YENİLİKLER
A)Askerliğin Süreye Bağlanması
1843te çıkartılan kanun ile askerlik süresi 5 yıla indirildi. 5yılın ardından 7 yıllık redif süresi düzenlendi. Kura usulü sistemine geçildi.
B)İmparatorluk Genelinin 5 Ordu Bölgesine Ayrılması
İmparatorluk geneli 5 ordu gölgesine ayrıldı. Bunlar:
- Birinci ordu bölgesi
- Dersaadet Ordusu
- Rumeli Orduları
- Anadolu Orduları
- Arabistan Orduları
1848de bunlara Irak ve Hicaz Orduları da eklendi.
C)Her Bölgeden Alınacak Asker Sayısı O Bölgenşn Nufusuna Göre Belirlenmesi
Her aileden bir çocuğun askere alınması, tek çocuklu ailelerden asker alınmaması kararlaştırıldı.
D)Gayrimüslimlerin Askere Alınması
Ferman ile gayrimüslimlerin askere alınıp cizye vergisinden muaf tutulması kararlaştırıldı. Ancak çıkan huzursuzluklar sonucunda bir süre askıya alınan karar Islahat fermanı ile kesinleşti. Uygulamada zorluklar çıkınca gayrimüslimlere askerlik yapmama karşılığında bedel-i askeri adıyla bir vergi alınması kararlaştırıldı.
5. EĞİTİM-ÖĞRETİM ALANDA YAPILAN YENİLİKLER
Sultan Abdulmecid meclis açılışlarında Babıaliye girerek bu konuda da yenilikler yapılmasını istemiştir. Bu konuda yapılan yenilikler şunlardır:
1)1845te eğitim-öğretim işlerinin düzenlenmesi için Meclis-i Maarif-i Umumiye Nezareti kuruldu.
2)1847 yılında ilk ve ortaöğretim işlerinin yürütülmesi için Mekteb-i Umumiye Nezareti kuruldu.
3)1848 yılında öğretmen ihtiyacını karşılamak için Darül-Muallimin adıyla bir öğretmen okulu kuruldu.
4)1845te kararlaştırılan ve medresenin dışında çağdaş ilimleri okutan bir okul kurulması fikri 1846da gerçeğe geçirilmeye çalışıldı ve Darülfünun binasının temelleri atıldı. Darülfünun 1851de açılıncaya kadar bu okulda nelerin okutulacağının düzenlenmesi için Encümen-i Daniş adı ile ilk Osmanlı İlimler Akademisi kuruldu.
5)Osmanlıda kızlar 1858 yılına kadar sadece ilkokul eğitimi alıyordu bu tarihte kızlar için rüştiye okulları açılmaya başlandı.
6)Ara eleman yetiştirmek için meslek okulları açıldı. 1842de ebe okulu, 47de ziraat mektebi, 59da baytar mektebi, 60da orman mektebi açıldı.
Sultan Abdulmecid döneminde eğitim alanında yapılan bu yeniliklerde istenilen başarı sağlanamadı. Tıpkı hukuk alanında olduğu gibi eğitim alanında da ikililik meydana geldi. Maarif Nezaretine bağlı modern tarzda eğitim veren okulların yanında Şeyhülislama bağlı medreselerde varlığını devam ettirmekteydi. Buda eğitimde iki başlılığı ortaya çıkartıyordu.
6. SOSYAL ALANDA YAPILAN YENİLİKLER
1)1840ta Posta Nezareti oluşturuldu. Hemen ardından Nezaretin görev ve sorumluluklarını bildiren bir nizamname düzenlendi.
2)1853 yılında İstanbul-Edirne arasında ilk telgraf bağlantısı hizmete girdi.
3)1849 yılında boğazda yolcu taşımacılığı için Şerket-i Hayriye kuruldu.
4)1845 yılında genel sayım yapıldı. İnsanlara Mecidiye denen kimlikler dağıtıldı.
Gülhane Hatt-ı Hümayun (GHH) yeni anlayışın ipuçlarını vermiş, Tanzimat dönemi reformları da onun uygulamasını oluşturmuştur. GHH daha çok yönetim ilkelerine ayrılmış bir kılavuzdur, Tanzimat ise pek çok alanda yayılan geniş bir uygulamalar bilançosudur. Bu yüzden ikisi iki farklı konu olarak ele alınır.
GÜLHANE HATT-I HÜMAYUN
1. ORTAM
II. Mahmut dönemindeki yeniliklere karşın yönetimde ve yönetilenlerin durumunda esaslı bir iyileşme olmamıştı.
-Yöneticiler için "kulluk" sistemi devam etmekteydi; bu bireysel hakların ve özgürlüğün de yokluğu demekti.
-Müslüman olmayanlar, yasa önünde eşit değildi.
-Can ve mal güvenliği yok. Kişilerin yargılanmadan öldürülmelerine ve mallarının müsaderesine son verilebilmiş değildi.
-Vergiler de ağır ve keyfîydi. Mültezimlerin keyfî davranışlarıyla halkı sömürmeleri, tarımın ve üretimin gelişmesini engelliyordu.
-Askerlik hizmetine alınmada keyfîlik, ordunun halka karşı zorbalığı egemendi. İmparatorlukta yalnız Müslümanlar askerlik yapar, diğerleri bir vergi (cizye) karşılığında muaf sayılırdı. Bu, söz konusu yükümlülüğün eşit olmayan biçimde dağıtılmış olması demektir.
-Bürokrasisinde görev yapanların çoğu (subaylar, paşalar, memurlar, kadılar, vb.), çeşitli nüfuz suiistimalleri, iş aracılığı, rüşvet ve hediye kabulü gibi yollardan hesapsız servet biriktirmeye devam ediyorlardı. . Memuriyet satışı, devlet gelirlerinin ve kişisel servetin önemli kaynaklarındandı. Satışa çıkartılan bir memuriyete aday olan kişi, vilayetleri sömürürdü. Merkezî otorite de bunların, verdikleri paraları çıkarmaları için göz yumardı
2. OLAYLAR
Batılılaşmayı tek çözüm sayan II.Mahmud kendisine yardımcı olacak iki danışman bulmuştu. Bunlar İstanbuldaki İngiliz elçisi ve Mustafa Reşid Paşaydı. İngiliz elçisi dağılmanın önüne geçilmesinin tek yolunun batının yönetim usüllerinin benimsenmesinden geçtiğini söyler. Mustafa Reşid Paşa ise II.Mahmuda verdiği layihada ticarette tekelin vergide iltizamın kaldırılması, karantina usulünün kabulünü önermiştir.
Osmanlı düzeninde yönetim ve halk arasındaki ilişkiler din temeline dayalıydı. Batılı devler ise din ayrımına ve hukuk eşitsizliğine dayalı bu sistemin bırakılıp tebaa eşitliliği ilkesinin kabul edilmesini istiyorlardı. Bu eşitsizliğin ortadan kalkması ve hukuki değer kazanabilmesi bir belgeyle tanınıp ilan edilmesine bağlıydı. Mustafa Reşid Paşa bu yolda yapılacak yeniliklerin ismini Tanzimat-ı Hayriye olarak belirlemişti. Bunun sonucunda Gülhane Hatt-ı Hümayunu 3 Kasım 1839 tarihinde Gülhanede Mustafa Reşid paşa Tarafından okunup ilan edildi.
3. ÖZELLİKLERİ
Padişah Tanzimat Fermanında amaç mülk ve milleti ihya etmektir. Bunun için de bir düzenleme gerekmektedir demektedir. Bundan önceki fermanlarda amaç Din ve Devleti ihya etmek iken Tanzimat Fermanı ile amaç Mülk ve Devleti ihya etmek olmuştur. Böylece Devlet Millet İçindir anlayışının ilk belirtileri ortaya çıkmaktadır.
A)Yeni Yönetim Usulleri
1)Yasa Üstünlüğü ve Yasalara Saygı: Padişah yetkilerinin sınırlandırılmasını kabul edip yasaların üstünlüğünü onaylamıştır.
2)Yasalar Önünde Herkesin Eşit Olması: Müslümanlar ile gayrimüslimlerin eşit olması sayesinde teokratik yapıdan uzaklaşıp laik bir yapıya geçişin ilk belirtileri ortaya çıkmıştır.
3)Yasaların Kurullarca Yapılacak Olması: Yasalar meclislerce tartışılıp yapılacaktır. Son söz yine padişahın olsa da padişah Tanzimat Fermanı ile yasalara onay vermeyi kabul etmiştir.
B) Haklar Ve Dokunulmazlıklar
1)Halka ve Yöneticilere Kişi Dokunulmazlığı ve Güvenliği: yargılamadan kimseye ceza verilmeyecek, cezalar ceza kanunnamesine göre verilecekti. Böylece padişah bu devre kadar olan örfi ceza yetkisinden feragat etmişti. Müsadere kaldırılmış, memuriyet kanunu çıkarılmıştı. Böylece görevden alma ve azletme buna göre yapılacaktı.
2)Maddi Dokunulmazlıklar: Mal güvenliği, müsaderenin kaldırılması, adil vergi düzeni, iltizamın kaldırılması Tanzimatın getirdiği kazanımlardır.
4. İLK TEPKİLER
Gülhane Hatt-ı Hümayun içte ve dışta değişik tepkiler uyandırdı. İçte, iltizam ve angaryanın kalkacağını duyan Müslüman ve gayrimüslimler umut ve sevinçle karşıladılar. Ek vergi vermeyi, angaryaya koşmayı, cizye vermeyi reddettiler. Dışarıda ise Rusyanın yayılmacı politikasına karşı Osmanlı Devletinin bir set oluşturmasını isteyen İngiltere ve Fransa Tanzimatı olumlu karşıladılar.
-
19-01-2012, 18:51 #6
Yazar :
Cevap: Osmanlı Devletinin Yenilik HareketleriISLAHAT FERMANI
1839 Gülhane Hatt-ı Hümayunu ile tanınan hakları yetersiz ve verilen sözlerin de tutulmamış olduğunu iddia eden bazı Batılı devletler, 1856 tarihli Paris Konferansı öncesinde, Osmanlı İmparatorluğunu Rusyanın müdahalelerine karşı korumanın bedeli ve Avrupa devletleri topluluğuna kabulün şartı olarak, yeni bazı isteklerde bulunmuşlardır. Ancak, devletin egemenlik haklarına zarar vermemek için reformu dolaylı yandan önermeyi uygun gördüler. özellikle dış baskı sonucunda 18 Şubat 1856 tarihinde Islahat Fermanı adı ile Abdülmecit tarafından bir Hattı-ı Hümayun şeklinde Paris görüşmeleri öncesinde ilan edilmiştir. İsteklerindeki ana tema, yine Hıristiyan azınlıklara tanınması istenilen haklardır. Taleplerin dış baskı sonucu değil, bir iç hukuk belgesi ile gerçekleştiği görüntüsü verilerek, padişahın konumunu sarsmaması düşüncesiyle, uluslar arası bir antlaşma fikrinden vazgeçilmiştir. Böylece, fermanının esasları Ali Paşa ile İstanbuldaki İngiliz ve Fransız elçileri tarafından belirlenmiştir.
-Tanzimat Fermanı ile bütün din ve mezheplere verilen hak ve imtiyazlar bu fermanla yenileniyor ve bunun uygulanması için gerekli önlemlerin alınacağı vurgulanıyor.
-Müslim ve Gayrimüslim Osmanlı tebaası kanun önünde eşit olacaktır.
-Hiçbir mezhep diğerinden üstün sayılmayacak.
-İmparatorluk içinde bulunan her toplum okul açabilecek.
-Vergiler eşit alınacak, iltizam usulü kaldırılacak.
-Gayrimüslimlerin askeri ve sivil bütün okullara girme hakkını elde etmeleri ve kendi okullarını açarak devlet memuru olabileceklerdi.
-Müslümanlarla gayrimüslimler veya gayrimüslimlerin kendi aralarındaki ceza ve ticaret davalarının "muhtelif divanlarda" görülmesi
-Müslüman olmayanların da askerlik hizmetiyle yükümlü olması; fakat "bedel" vererek askerlikten kaçınmak imkanının tanınması
-Yerli mevzuata uymak şartıyla yabancılara gayrimenkul edinme hakkının tanınmasıydı.
ABDULAZİZ DÖNEMİ YENİLİKLERİ
Sultan Abdulaziz devri on beş yıllık bir barış devridir. Saltanatın ilk devrinde görev alan Ali ve Fuad Paşalar, sultan ve onun yaptığı yenilikler üzerinde etkili olmuşlardır. Yönetimde Babıalinin etkisi artmıştır.
1. İDARİ VE MÜLKİ ALANDA YAPILAN YENİLİKLER
Kazaskerler daha önce Sadrazam başkanlığında şeri davalara bakarken bu dönemde davalara Şeyhülislam başkanlığında bakılmaya başlandı. Öylece Şeyhülislam artık siyasi, adli idari ve ilmi yetkilere sahip bir şehsiyet haline geldi. Bu dönemde paılan diğer önemli yenilikler ise şunlardır:
1)II. Mahmud devrinde kurulan Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliyeyi (Adalet Yüksek Meclisi) Abdulaziz, 1868 yılında, Meclis-i Vala-yı Şura-yı Devlet ve Divan-ı Ahkam-ı Aliye isimleri ile ikiye ayırmıştır. Başkanlığına Mithat paşanın getirildiği Şura-yı Devlet yasama işlerine, Divan-ı Ahkam-ı Adliye ise adalet işlerine bakmaktaydı. Böylece bu meclis bünyesindeki siyasi ve adli işler birbirinden ayrılmıştır. Böyle bir düzenlenmenin yapılmasının sebebi ise; devlet otoritesinin ve işleyişinin daha düzenli hale getirilmeye çalışılması ve Genç Osmanlıların eleştirilerinin önüne geçilmeye çalışılmasıydı.
2)1863 yılında Rumeli ve Anadoluda teftiş yapıldı. Fransız idari teşkilatı örnek alınarak 1864te Tuna Vilayeti kuruldu. Vilayetin başına Mithat Paşa getirildi. Aynı yıl Vilayet Nizamnamesi çıkartıldı. Böylece bu tarihte eyalet sisteminden vazgeçilerek vilayet sistemine geçilmiş olundu.
3)1864 Vilayet Nizamnamesi ile modern anlamda belediye hizmetleri başladı.
4)1864,69,71 tarihlerinde Vilayet İdare Meclislerinin yapısında değişiklikler yapıldı. Vilayet İdare Meclislerinin yanında Liva idare Meclisleri ve Kaza İdare meclisleri kuruldu.
2. MALİ ALANDA YAPILAN YENİLİKLER
1)Sultan Abdulmecid devrinde çıkartılıp 23 yıl yürürlükte kalan kağıt para, bu devirde kaldırılmıştır. 1862 tarihinden itibaren kaime kullanılmamaya onun yerine madeni para kullanılmaya başlanmıştır.
2)1867de Mithat paşa tarafından Tuna Vilayetinde çiftçiyi desteklemek amacıyla Ziraat Bankasının temellerini oluşturan Memleket Sandıkları kurulmuştur.
3)Osmanlı Bankasının ve Memleket Sandıklarının yanında özellikle İstanbulda yabancı devlet bankaları oluşmaya başlamıştır. Ancak bu bankalar Osmanlıya hiçbir ekonomik katkı sağlamamış, yatırım yapmamış, sadece Osmanlı Devletine yenilik hareketleri sırasında gereken parayı faizli olarak tedarik etmişlerdir.
4)1863 yılında sanayiyi geliştirmek için Islah-ı Sanayi Komisyonu kurulmuştur.
5)Çoklu hazine sistemi terk edilerek tek hazine tek bütçe ilkesi benimsenmiş ve bu amaçla Hazine-i Celile-i Maliye kurulmuştur.
6)1862 yılında posta pulu uygulamasına geçilmiştir.
Ali ve Fuad Paşalar Sultan Abdülaziz devrinde ellerinden geleni yapsalar da yenilikler kişilerle sınırlı kaldığı için uzun süreli bir başarı sağlanamamıştır.
3. ASKERİ ALANDA YAPILAN YENİLİKLER
1)Bu dönemde gayrimüslim halktan asker toplama teşebbüsünde bulunuldu ancak özellikle Hıristiyanlar buna karşı çıktığı için nakdi bedel usulüne devam edildi.
2)Tanzimat Devrinde ordu için kabul edilen kıyafeti gösterişsiz bulan sultan, Cezayir askeri tarafından kullanılan kıyafeti kabul etmiştir.
3)Yeni kışlalar inşa edilmiş, Osmani adı verilen yeni bir nişan verilmesi uygulamasına geçilmiştir.
4)Prusyadan uzman subaylar getirilerek Mekteb-i Harbiye yeniden düzenlenmiştir.
5)Tophane-i Amire ve fabrikalarda askeri üretim verimli olmadığı için düzenlemeye gidilmiş, 1863te Tophanede Sanayi Alayları oluşturulmuştur.
6)Prusyanın icat ettiği iğneli tüfeklerden 600.000 adet alıp askerlere dağıtılmıştır.
7)1867de Bahriye nezareti kuruldu. Osmanlı deniz gücü nicelik bakımından büyük gözükmesine rağmen nitelik bakımından hiçbir şey ifade etmemektedir.
8)1869da yeni bir kanun çıkarılmış ve Osmanlı ordusu Nizamiye, Redif ve Müstahfız olmak üzere üçe ayrılmıştır. Nizamiye sınıfında askerlik 4 yıl, Redif sınıfında 6 yıl, Müstahfız sınıfında ise 8 yıl olmuşur.
4. EĞİTİM-ÖĞRETİM ALANDA YAPILAN YENİLİKLER
1)1869 yılında Maarif-i Umumiye Nizamnamesi çıkartıldı. Bu nizamnameye göre:
-İlköğretim zorunludur.
-Okulların sınıf ve dereceleri şu şekilde ayrılmıştır: Birinci kademe mahalle ve köylerde açılacak Sıbyan Mektepleri (ilkokul); ikinci kademe beşyüz haneli kasabalarda açılacak Rüştiye Mektepleri; üçüncü kademe beşyüz haneli kasabalarda açılacak İdadiler (ortaokul); dördüncü kademe vilayet merkezlerinde açılacak Sultaniler (lise); beşinci kademe İstanbulda açılacak Darülfünun (üniversite).
2)1860ta Mithat Paşanın gayreti ile Nişte kimsesiz ve yetim çocuklara eğitim verilmesi amacıyla daha sonra ıslane adı verilen sanat okulu açıldı.
3)1864te Sultanahmette çeşitli mesleklerin öğretildiği Sanayi Mektepleri kuruldu.
4)1867de kazaların doktor ihtiyacını karşılamak amacıyla Mekteb-i Mülkiye-i Tıbbiye açıldı
5)Yabancı okullar kurulmaya başlandı.1863te Robert Koleji, Merzifon Amerikan Koleji, 1864te Saint Joseph Kolejleri açıldı.
5. HUKUKİ ALANDA YAPILAN YENİLİKLER
1)1868de çıkartılan beş maddelik bir kanun ile yabancılara Hicaz bölgesi haricinde mülk edinme hakkı verilmişti.
2)1868 yılında Ahmed Cevdet Paşa tarafından Mecelle adı verilen ilk medeni kanun 16 cilt olarak yayınlanmıştır. 1926 yılına kadar yürürlükte kalmıştır.
3)1869 yılında hukuk ve cinayet davalarına bakmak üzere Ahmed Cevdet Paşa tarafından Nizamiye Mahkemeleri kuruldu.
4)1870 yılında savcılık kurumunun temelleri atıldı.
6. BAYINDIRLIK ve İSKÂN ALANDAKİ YENİLİKLER
Yabancı devletler Osmanlı içinde yapacakları ticarette daha fazla hak elde edebilmek ve ticaretin daha iyi yapılabilmesi için sürekli Osmanlıya demir yolu, kara yolu ve liman işletmeciliği konusunda baskı yapmaktadırlar. Yabancılar bu yolları ticaret için istese de Osmanlı özellikle çıkan ayaklanmalara daha çabuk müdahale edilmek için bu alanda pek çok düzenleme gerçekleştirmiştir. Karayolları 3 katına çıkartılmıştır. 1872de Demiryolu İdaresi kuruldu. Sultan Abdulmecid döneminde başlayan telgrafçılık 15 yıl içerisinde imparatorluğun tamamına yayıldı. Bu dönemde Çırağan Sarayı, Beylerbeyi Sarayı, Valide Sultan Cami inşa edildi.
Sultan Abdülaziz yurt dışına iki önemli seyahat gerçekleştirdi. İlki 1867 yılında Mısıra oldu. Yavuz Sultan Selimden sonra Mısıra giden ikinci padişah oldu. İkinci Seyahati ise Avrupaya oldu. 46 gün süren bu seyahat bir Osmanlı padişahının Avrupaya gezi amacıyla yaptığı ilk seyahattir. Önce Parise ordan Londraya daha sonrada Berlin ve Viyanaya geçmiştir. Daha sonra Rumeli üzerinden geri döner. Bu seyahat esnasında Avrupayı yakından görmüş ve geri döndüğünde de Avrupaya olan düşünceleri az da olsa değişmiştir.
I.MEŞRUTİYET
Sultan Abdülazizin 1870ten sonraki dönemi zor geçmiştir. 1869da Ali Paşa, 1871de Fuat Paşa ölmüştür. Bu kişiler 30 senelik devlet adamlarıdır. Kayıpları Osmanlı için çok önemlidir. Bu dönemde ayrıca Genç Osmanlılar Meşrutiyetin ilan edilmesi yönündeki baskılarını arttırmışlardır.
1. I.MEŞRUTİYETİ ORTAYA ÇIKARAN SEBEPLER
1)İÇ DİNAMİKLER: Tanzimattan beri gelişen özgürlük ve meşrutiyet düşünceleri artık yaygın bir muhalefeti oluşturuyordu. Bu dönemde Genç Osmanlılar kamuoyunu etkilemeye başlayan önemli bir muhalefet hareketi haline gelmişti. 1876da Talebe-yi Umum Hareketi adı altında bir ayaklanma çıkış ayaklanmaya halk ve öğrenciler katılmışlardır. Bu ayaklanma Meşrutiyetin ilanı için büyük bir baskı yaratmıştır.
2)HÜKÜMET VE SARAY DARBELERİ: Talebe-i Umum Hareketinden sonra Mahmut Nedim Paşa azledilerek yerine Mütercim Rüştü getirilmişti. Mithat, Rüştü ve Hüseyin Avni Paşalar Sultan Abdülazizi tahttan indirip yerine V.Muradı padişah ilan etmişlerdi. Ancak Sultan Muradın ruhsal bozukluğu Meşrutiyetin ilanı zorlaştırıyordu. Bu yüzden Sultan Abdulhamid tahta geçirilecekti.
3)DIŞ ETKENLER: Avrupa devletleri 1876da verdikleri bir nota ile tekrar Meşrutiyetin ilanını istemişlerdir. 1876 yılında gerçekleşen Tersane Konferansında bu isteklerini resmi olarak da dile getirmişlerdir. Sadrazam Mithat Paşaya göre Anayasa Konferanstan önce ilan edilirse Avrupa Devletlerinin müdahaleleri önlenebilirdi. Nitekim 23 Aralık 1876 günü Tersane Konferansı ile aynı tarihte I.Meşrutiyet ilan edilmiştir. Konferans ile aynı tarihe denk getirilmesinin sebebi ise yabancı devletlerinin isteklerinin yerine getirilmeden yapılan bir takım yenilikler ile iç işlerimize karışılmanın önüne geçilmeye çalışılmasıdır.
2. KANUN-İ ESASİ
Meşrutiyet anayasası olan Kanun-i Esasi, II.Abdülhamidin isteği üzerine başkanlığını Mithat Paşanın yaptığı Cemiyet-i Mahsusa tarafından hazırlanmıştır. Cemiyetin üyelerini padişah bizzat kendisi atamıştır. Kanun 119 maddeden oluşur.
A)Kanun-İ Esasinin Genel Özellikleri
NİTELİĞİ: Kanun-i Esasi bir ferman anayasadır. Çünkü; hem padişahın tayin ettiği kişilerden oluşan bir komisyon tarafından çıkartılmış hem de kanunun kabulü için halk oylamasına gidilmemiştir.
HÜKÜMDARIN YETKİLERİ: Kanunda hükümdarın yetkileri korunmuş hatta genişletilmiş. Bunlar:
-Hükümdar meclisi tatil ve fesh etme yetkisine sahiptir.
-Hükümdar gerekli gördüğünde istediği kişileri sürgüne yollayabilir.
-Hükümdar verdiği kararlarda sorgusuzdur.
Bu da devletin halen monarşik ve teokratik özelliklerini koruduğunu göstermektedir.
YÜRÜTME: Yürütme yetkisi padişahın elindedir. Çünkü Meclis-i Vükelanın üyeleri onun tarafından atanıp azledilmektedir.
YASAMA: Yasama işlemleri iki meclis tarafından yapılacaktır. Bunlar:
-Heyet-i Ayan: Üyeleri Padişah tarafından atanıp azledilecektir.
-Heyet-i Mebusan: 80i Müslüman, 50si gayrimüslim olmak üzere 130 kişiden meydana gelmektedir. Üyeleri İstanbuldan ve taşradan seçimle işbaşına gelecektir.
Bunlara göre padişah yasama ve yürütmede son derece etkilidir. Oluşumunu padişah iradesine borçlu olmayan tek meclis Meclis-i Mebusandır.
Meclis 20 Mart 1876da açılmıştır. Beklenmedik bir tartışma ve müzakere gözlenmiştir. Osmanlı Rus savaşı bile gündeme gelmiş, savaşın kaybedilmesine sebep olan paşalar meclise davet edilerek savaşın neden kaybedildiği konusunda açıklama yapmaları beklenmiştir. Resmi dilin Türkçe olması, basın özgürlüğü konularında tartışılmıştır. Meclis konuşulan konulara hakimdir. Zaten meclis üyeleri kırk yıldır taşra meclislerinde görev aldıklarından bu konuda deneyim kazanmışlardır.
Bu sırada Abdülaziz tahttan indirilip yerine II.Abdulhamid tahta çıkarılmıştır.
Alıntı
Powered by vBulletin® Version 4.2.1
Copyright ©2000 - 2013, Jelsoft Enterprises Ltd.
Content Relevant URLs by vBSEO
Copyright ©2006 - 2013 Forumdas İnternet Hizmetleri
Forumdas Tescilli bir markadır.
Copyright ©2000 - 2013, Jelsoft Enterprises Ltd.
Content Relevant URLs by vBSEO
Copyright ©2006 - 2013 Forumdas İnternet Hizmetleri
Forumdas Tescilli bir markadır.