Yaratıcılık
Yaratıcılık kavramı günümüzde henüz tam olarak tanımı yapılamamış kavramlardandır. Tıpkı zekayı tanımlayamadığımız gibi yaratıcılık konusunda da bilim insanları tek bir tanım üzerinde hem fikir olamamaktadır. Son zamanlarda gelişen görüntüleme araçları ile beynin birçok kısmının işlevleri hakkında bilgi sahip olmamıza rağmen hala çözemediğimiz birçok gizem beyin içerisinde barınmaktadır. Daha tam anlayamadığımız bir yapının büyük ölçüde işlevini etkilediğini veya etkilendiğini düşündüğümüzde bu tanımların tam olarak yapılması için biraz daha zamana ihtiyacımız olduğunu görmekteyiz. Tüm bunlar çerçevesinde literatürde yaratıcılık tanımı; kişinin bir problem karşısında çözüm için yeni bir ürün veya fikir ortaya koyması olarak ifade edilmektedir. (Torrence, 1968)
Yaratıcı düşünen bireyler normal düşünen akranlarına göre farklı nitelikte olabilirler. Yaratıcı düşünen bireylerin temel özellikleri
- Düşüncelerinde esnek
- Yeni durumlara kolay uyum sağlayan
- Dikkatli
- Değer veren ve değer üreten
- Çevreye uyumlu ve duyarlı
- Kendine güvenen
Bireyler oldukları görülmektedir. Peki bu özellikleri öğrencilerimize kazandırabilir miyiz? kazandırmak için ne tür etkinlikler yaptırmalıyız? Gibi soruların cevabı uzmanlar tarafından hala araştırılmaktadır. Biz bu bölümde derslerimizde ve atölyelerde uyguladığımız ve öğrencilerin yaratıcı düşünme ve problem çözme becerilerine etkisi olduğunu düşündüğümüz birkaç etkinliği sizlerle paylaşacağız.
Günümüzde birçok araştırmada bilimsel yaratıcılığı genel yaratıcılıktan ayırmanın gerekli olduğu üzerinde durulmaktadır. bunu savunan bilim insanları bilimsel yaratıcılığın ancak bir problem ile karşılaşıldığında ortaya çıktığını ifade etmektedirler. Bizler gerek eğitimlerimizde gerekse derslerimizde bilimsel yaratıcılık üzerine neler yapabiliriz sorusunu kendimize sık sık sormaktayız.
Fen Eğitiminde yaratıcılığı geliştirmek problemi durumunu verip , problem durumuna ilişkin farklı çözüm yollarını kendilerinin keşfetmelerini isteyebiliriz. Açık uçlu veya yarı açık uçlu etkinlikler yaptırarak onların yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmelerine yardımcı olabiliriz.
Bunlar gibi etkinlikleri öğrencileriniz ile yapacağınız çalışmaların öncesinde kullanabilirsiniz. Öğrencilerin grupla çalışma , beyin fırtınası , iletişim, hızlı düşünme, poblem çözme gibi becerilerini geliştirmek, gözlemlemek için bu tür etkinlikler tasarlayıp sınıflarınızda uyarlayabilirsiniz.