İran'nın uyguladığı daraltıcı internet politikası, halkı neleri yapmaya zorluyor? Cevaplar burada.
Associated Press'e bir İran vatandaşının attığı e-postadan yapılan alıntı: "Bu konuda gerçekten endişeliyiz. Kendimi korumak için mesajlarımı sadece sosyal ağlarda yapıyorum. Kişisel blog'umun bazı kısımlarını silip kendim sansürledim." İran devleti ne kadar güçlü olursa olsun halkının bu kadar baskı altında olmasının yanlışlığı bütün dünyada vurgulanıyor. Acaba İran interneti sansürlediğinde kendisi mi karlı çıkıyor yoksa düşmanları mı?
İran'daki olaylar sadece sokaklarda olmuyor. Facebook, Twitter, YouTube üzerinde de protestolar sürüyor. Dünya İran'da olan bazı şeyleri internet sayesinde öğrenebiliyor. İranlılar da dünyayı internetten öğreniyor. İran yabancı baskılarına ve telkinlerine boyun eğmese de kendi içerisinde bir çatışma yaşıyor.
Bunun ne kadarı yabancılar tarafından kışkırtılıyor, ne kadarı halkın hükümet baskısına tepkisi ölçmek imkansız. Ancak İran hükümeti interneti de adım adım sansürlemeyi, buradan dünyaya yayılan sesleri kesmeyi öğreniyor. İranlılar da ya boyun eğiyor ya engelleri aşmanın yollarını öğreniyor.
Facebook, Twitter, YouTube gibi siteler hala engelli. Kullanıcılar Proxy üzerinden yasadışı kullanıyor. Takip edildikleri için tutuklanıp hapse atılmaktan, baskı ve işkence görmekten korkuyorlar. Muhalefet liderinin internet siteleri kapatılıyor. Ardından yenileri açılıyor ve bu sürüp gidiyor.
İran hükümetinin çıkarlarına uysun uymasın ortada bir sorun var. İran halkı dünyaya kendi kendini anlatmazsa bunu anlatmak kime düşecek?
Sansür arttıkça proxy rağbet görüyor
İran bir yandan dünyaya kafa tuttuğu için sempati görüyor, seviliyor; diğer yandan da kişisel özgürlüklere vurduğu darbe yüzünden kınanıyor. İşin internet kısmı da bütün dünyada yankı uyandırıyor. İnternet İran halkına kendilerini kendi ağızlarından anlatma fırsatı veriyor. Dünyanın başka ülkelerinden insanlara da yabancı basının İran hakkındaki yorumundan kurtulup gerçek bilgiye ulaşma imkanı veriyor. İran halkı derdini bütün dünyaya anlatmak istiyor; ancak hükümet bunu sakıncalı buluyor.
Tor projesinden Andrew Lewman'a göre İran hükümeti interneti kontrol etmeyi çok hızlı öğreniyor. Kontrol edemese de insanların tutuklanma korkusu kendilerini sansürlemelerine yetiyor.
Ama herkes susmuyor. İranlılar internet sansürüne karşı cevabı Tor gibi anonim sörf sağlayan yazılımlarda buluyor. Seçimlerden sonra olan olaylarla birlikte aktif Tor seansı sayısı yüzlerceden binlerceye fırlamış. Mahlas altında yazılan yazılar, Tor'la birleşince İranlılar da internette konuşmanın yolunu buluyor.