This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
çiğneme basınçlarının komşu destek dişler tarafından
Genelde metal alt yapılı estetik restorasyonlar yada metal kronlar yapılır. Son yıllarda metal alt yapısız köprüler anterior ve premolar bölgelerde estetik amacıyla yapılmaktadır. Metal alt yapılı köprülerde çapa olarak ; • Full kron, • Veneer kron • Metal destekli Jacket kron Yapılabilir. Kron yapımında optimum koşullar sağlanmalıdır. Bunun için ; • Estetik, • Fizyolojik • Statik • Hijyenik kurallar sağlanmalıdır. Hijyenik açıdan en önemli kriter köprü gövdelerinin yapımıdır. Büyüklüğü, modelajı eksik dişin boyutlarından büyük olmamalıdır. Hatta 0.5 mm küçük hazırlanmalıdır. Gövdenin çapalarla ilişkisi mümkün olduğunca okluzal üçlüde olmalıdır. Gövdenin okluzal modelajı tamamlanınca palatinal kyüzü okluzalden itibaren konvex olarak kesilip çıkarılmalıdır.
karşılanmasını sağlayan sabit protezlerdir. : 3 üyeli, 2 çapalı : 4 üyeli, 2 çapalı, 1 kanat Köprüdeki her yapıya Üye adı verilir. Destek dişler ; Periodontal açıdan sağlıklı olmalıdırlar çene arklarındaki lokalizasyonları değerlendirilmelidir. Radyolojik tetkiklerle yeterli alveoler desteğe sahip olup olmadığı incelenmelidir. Radyolojik tetkiklerle apikalindeki patolojik durum ( Kist, granülom gibi) olup olmadığı incelenmelidir. Periodontal alanları toplamı, eksik dişlerin periodontal alanları toplamından daha fazla olamalıdır. (Ante Kuralı) Köprülerin Endikasyonları Yeterince dayanıklı destek dişlerden yararlanılarak kaybolan estetik, fonksiyon ve fonasyonun sağlanmasında Aşırı okluzal yük gelmesiyle aşınmış dişlerin bulunduğu olgularda Bazen ortodontik tedavi sonrasında Okluzal ilişki bozukluğunda, vertikal boyutun bozulduğu durumlarda, Çekim ile uzun süre boşluk kaldığında, komşu dişler boşluğa kayar, antagonist diş uzar. Böyle durumlarda okluzal ilişkiyi düzenlemek amacıyla, yapılırlar.
Veneer Kron Metal destekli jacket kronun statik gücünü arttırır ve estetik sağlar. Dişin faydalanılan yüzlerine göre Tam Krondur. Kullanılan dental materyal açısından hem metal hem de estetik malzeme kullanılan krondur. Aşırı kron harabiyetine uğrayan dişlerin restorasyonlarında ve köprü çapası olarak kullanılabilirler. Hareketli – Bölümlü protezlerde kroşe ayağı olacak destek dişlerde yetersiz ekvator durumlarında uygulanılabilir.Yapımı için kesiminde dişin vestibül yüzü ve 1/2 vestibüle yakın aproximal yüzlerinde servikalde Shoulder – Bevel basamak,
palatinal ve 1/2 palatinal yakın aproximal yüzlerde Bevel basamak hazırlanır. Kesim bilinen prensiplerle tamamlanır Köprü Yapımında Önemli Kriterler
Akril Jacket Uniform kesim : Dişin anatomik formu korunmalı Dengeli kesim : Heryerden eşit madde kaldırılmalı Shoulder basamak : 90o
1- Basamağın diş etiyle olan ilişkisi 2- Çapaların köprü gövdesiyle birleşme yerleri 3- Gövdenin kretle olan ilişkisi 4- Köprünün antagonist dişlerle olan oklüzyonu Kronlar Malzemesine göre; Porselen Metal Akril Kompozit türevleri Metal + Akril Metal + Porselen Metal + Kompozit türevleri Süresine göre; Kalıcı Geçici Fonksiyonuna göre; Akril Jacket Metal Destekli Jacket Veneer Full Piva-Post Core (Yalnız kökü kalmış dişlerin onarımında) ** Hastanın ağız şartlarını proteze uygun hale getirmek için geçici kronlar kullanılır. Kapladığı Alana göre ; Tam kaplama Bölümlü kaplama Retansiyon Kaynağına göre; Klinik krondan destek alan Kanaldan destek alan
İki Yüzey insizale doğru birbirine yaklaşmalı
Aproksimal yüzeylerde 6-8 o ‘lik konverjans yapılmalı Metal Destekli Jacket Kron Bevel-Shoulder basamak yapılmalı Veneer Kron *Vestibülden daha fazla kesim yapılmalı ** Vestibülde bevel-Shoulder basamak hazırlanmalı *** Palatinalde bevel basamak yapılmalı Full Kron Bevel basamak yapılmalı Köprü Olarak Yapılan Kronlarda Nelere Dikkat Edilmeli ? 1- Embraşürler : İki dişin değim noktasından dışarı doğru 4 yönde genişleyerek açılan boşluklardır. * Gingival Embraşür : Papilin vertikal veya horizontal yönde sıkıştırılmamasına dikkat edilmeli. Bu yüzden temas yeri okluzal 3’lü sınırında olmalı. Sıkışan papil ilk anda beyazlaşır. * Okluzal Embraşür * Vestibül (Bukkal) Embraşür * Oral (Palatinal) Embraşür
2- Kenar sonlanması * Knife-edge * Chisel * Shoulder * Shoulder-bevel * Bevel *Champher 3- Okluzal Yüz + Elemanlar : Tüberkül, kenar sırt, üçgensel sırt - Elemanlar : Fossalar * Köprünün tüberkül eğimleri doğal dişlerinkinden az olmalı. Köprü gövdesinin okluzal tablası yerine geçtiği dişin okluzal tablasında küçük olmalı (Köprüye gelen çiğneme kuvvetlerini azaltmak için) 4- Dişsiz Krete Temas Pasif temas etmeli Aselle Köprü Gövdesi : Yüzeyel temas, Hijyenik değil, Periodontal yangı oluşur, Diş eti şişer, kızarır, kanar. Küresel Mermi Şekilli Köprü Gövdesi : Noktasal Temas,Hijyenik ama estetik degil. Hijyenik Gövde : Temas yok. Fornixleri sığ olan hastalarda (Örn : alt 7’lerde) Modifiye Köprü Gövdesi : Modified Ridge-lap çizgisel tamas. İdeal köprü gövdesi Köprü Yapımında Önemli Olan Faktörler 1- Estetik : * Renk ** Şekil *** Yüzey görünümü
2- Fizyolojik * Dayanak diş seçimi ** Dişlerin antagonist dişlerle artikülasyonu *** Dayanak dişlerin kron / kök oranı, kök şekli, sayısı **** Dişlerin alveol kavisindeki yeri 3- Statik * Gövdede eğilme ** Dayanaklardan devrilme *** Metal alaşımlarının özellikleri 4- Hijyenik * Gövdenin çapalarla bağlantısı ** Gövdenin kretle olan ilişkisi *** Gövdenin lingual yüzey özellikleri (Dışbükey + polisaj) Herhangi bir nedenle diş kaybedildiğinde çekim yer yaklaşık 10 günde iyileşir. Diş anterior bölgede ise Estetik ön plandadır. Çekim yeri iyileşir iyileşmez çekim yeri köprü ile tamamlanmalıdır. Çekim boşluğu uzun süre kapatılmazsa komşu dişlerin aksiyel eğimleri boşluğa doğru kayar. Anatagonist diş uzar. Sonuçta çekilen dişin boşluğu küçülür. Bunu önlemek için kısa zamanda köprü yapılmalıdır. Bu sorunlar gelişirse köprü yaparken bu iki dişi bir birine paralel kesmek zorlaşır. Anterior bölgede ise metal alt yapılı estetik yada metal alt yapısız estetik köprüler hazırlanmalıdır. Fizyolojik Köprü yapımında Dayanak Diş Seçimi önemlidir. Eksik dişlerin periodontal alanlar toplamı dayanak dişlerin periodontal alanları toplamından daha az olmalıdır. (Ante Kuralı). Her bir dişin ortalama periodontal alanları bellidir 3 → 266 mm2 4 → 220 mm2 5 → 217 mm2 6 → 455 mm2 7 → 417 mm2 Ancak bu her durumda geçerli değildir. Karşı çenede Total veya KI protez varsa
köprüye gelen ise mesiodistal yönde algılanır. Köprü gövdesinde eğilmeyi önleyecek şekilde hazırlanması akla gelir. Ayrıca daynak dişlere gelen çiğneme kuvvetlerinin ağrı eşiğini aşmayacak seviyede olması gerekir.krete tamamen temas ederse basınç ve kolay temizlenememesi yüzünden gıda birikir ve mikrobiyal birikimler olur. Çiğneme basıncı dayanak dişlere mesio-distal yönde bir kuvvet uygular. Kök ne kadar yuvarlaksa o kadar avantajlıdır. Metal alt yapılı akrilik köprü yapılacaksa pasif temas bölgesi metal olmalıdır. Köprü gövdesinin yüzeyleri dışbükey hazırlanmalıdır. posterior köprülerde alveoler kret ile gövdenin teması hiç olmayabilir. Gövdenin krete bakan yüzeyinde daha kolay daha kolay temizlenebilsin diye bazı modifikasyonlar yapılır. Amaç interproximal papile yer sağlamaktır. Sabit köprü protez hazırlanırken yanlış bir işlem yükün her iki dayanağada iletilmesini hazırlarken yanlış bir işlem yükün her iki dayanağa iletilmesini sağlayacak ve her iki dişede zarar verecektir. mukozanın şişip gövdeyi çevrelemesine neden olur. Metal alt yapılı seramik köprü yapılacak ise pasif temas bölgesi seramik olabilir. kretin şekline uygun gövde oluşturulursa krette hiperemi. Bu yüzden de köprünün hijyenik olması gerekir. vertikal yönde ise 58 µ’luk bir mikro hareket söz konusudur. Bu nedenle köprü simantasyonu sırasında uygulanan simantasyon basıncı buccolingual yönde olmalıdır. Statik Statik kurallar denince. Kron / kök oranının idealde 2/3 olması gerekir ancak 1/2 hatta 1 / 1 oranlarıda görülebilir. Gövdenin alveoler kretle teması kesinlikle pasif temas olmalıdır krete basmamalıdır. Hasta köprünün üstüne basamaz ve patolojik durumlar olur. Gövdenin alveoler krete teması aktif olursa. Dar ve keskin hazırlanırsa kolay temizlenemez ve gıda retansiyonlarına neden olu. Bu durumda ante kuralı tam geçerli olmaz. Ante kuralını uygulamamızın nedeni köprü yapımında fizyolojik sınırı aşmayı engellemektir. Tek dişe gelen kuvvet bukkolingual yönde. Diş gelen kuvvetlerle kendi yuvasında bucco-lingual yönde bir mikro hareket . devrilme → gövdede eğilme momenti. Gövdenin çapalarına olan bağlantısı okluzal 3’lüde yer almalıdır. Aşırı örtülü kapanışlı olgularda vertikal olarak uygulanan kuvvet fizyolojik şartları aşacak olursa dişleri alveol kemiği içinde tutan periodontal ligament zarar görebilir. kızarık. Posterior köprü gövdelerinde palatinal tüberkülden pasif temas noktasına ve vestibüle doğru bir konvexlik verilir.. yapılan köprü ayağı olan dayanak dişlerde devrilme ve dönmeyi engelleyecek. Kök sayısı da bunu etkiler. Alt ve üst çenenin karşılıklı dişleri köprü endikasyonunda önemli bir kriterdir. Çünkü çiğneme kuvveti doğal dişli birey kadar fazla değildir. Gövdenin çapalarla olan bağlantısı okluzalden bakılınca geniş açılı olmalıdır. ülserleşmiş açık yara şeklinde olduğu görülür . şişlik. Fırçalanma esnasında daha rahat temizleme sağlanmalıdır. gövdenin aproximal yüzlerinin kolay temizlenir olmasını sağlamaktır . Yapılan protezin periodontal açıdan sağlıklı olması hem estetik hem de fonksiyonel gereksimleri karşılamak için önemlidir. Mikroorganizmaların çıkardığı enzimler nedeniyle mukoza patolojilerine. Alveol kemiği içindeki Kökün Şekli daireye yakınsa veya ovalse gelen kuvvetlerin karşılanması açısından fark vardır. Anterior köprü gövdelerinde cingulumdan kretin tepesine doğru konvexlik sağlanmalıdır. kanama olur. Normalde bucco-lingual yönde harekete yaklaşık 56-108 µ’luk bir mikro hareket. Ağrı olur. Bu durumda köprü çıkarıldığında mukozanın kanamalı. Dayanak dişlerde dönme.3 – 7 arası köprü yapılabilir.
yapar. M = F. ** *** Daha rijit metal kullanılması uygulanılabilir. ** alveol kret yüksekliğine *** dayanak diş sayısı ve lokalizasyonuna bağlıdır. Devrilme yükü → Horizontal olandır. gövdede eğilme sorunu ortaya çıkabilir. Gelen kuvvet fizyolojik sınırlar içindeyse kemiğe iletilir. köprünün düz yada kavisli olması. Böyle bir köprüde devrilme düzlemi düz olmaz bu yüzden dayanak diş sayısını arttırırız. nikel. Dişlerin okluzal yüz modelajı önemlidir. Köprü statiği açısından tüberkül eğimlerini azaltmak (düzleştirmek / silikleştirmek) ve dayanak diş sayısını arttırmakla devrilmesi azaltabiliriz. Derin modelaj durumlarında bileşke kuvvet alındığında horizontal kuvvet dikeyden fazla olmalıdır. Gövdede eğilme momenti. Sabit protezde köprü yapımında devrilmeyi minimuma indirmek için bazı önlemler alınmalıdır : 1. Gövde. Köprü gövdesinin uzunluğunun küpüyle ters orantılıdır. Köprünün devrilme ekseniyle uzun ekseni aynı doğrultuda olursa devrilme momenti minimumdur. Köprü gövdesinin devrilme ve eğilme momenti . daha çok mesio-distal yönde (F2) olur Direnç noktasının lokalizasuonu dişin kron / kök oranıyla ilintilidir. M =F * h M =F * l = 0 (aynı doğru üzerindedirler) Ancak köprü açısından düşününce gelen yük. a . ** Statik açıdan restorasyon büyüklüğü momenti ** gövdenin okluzal tablasının genişliği. eksik diş sayısına göre az yada çok olabili. . tüberkül eğimi. Gövde sayısı fazlaysa. h3 Eğilme momentini azaltmak için.l / 4ε . platin içeren alaşımlar d: 18 gr / cm3 ‘ ten yüksek olan alaşımlar * Yarı Soy Metal : Altın oranı daha düşük alaşımlardan (daha sert) * Soy Olmayan Metal : En sert olanıdır. Krom. * dayanak dişlerin kron/kök oranına. köprü gövdesine gelen yükle doğru orantılıdır. * Yükün az olması ** Tüberkül eğiminin az olması *** l ‘nin kısa olması (uzun köprülerden kaçınılması) ** ** köprü yüksekliğinin ve kalınlığının arttırılması. Rijit metal alaşımının kullanılması gövde ve çapaların rijit bağlanması istenilen stabilitenin sağlanmasında yardımcıdır. antagonist ile olan uyum köprü statiği açısından önemli kriterlerdir.Metal Alaşımların Çeşidi : * Soy Metal : Atın oranı fazla. kobalt gibi metaller içeren alaşımlardır.pallidiu.
Gerek anterior. keskin tüberküllü okluzal yüzeyden kaçınılmalıdır. Tek üyelide soy metal kullanılabilir. Birbirine köprü gövdesinin bağlanması için bağlanan krona Blok kron denir. onlay olan köprüler * Teleskop köprüler (kesilen dişlerin paralel olmaması durumunda * Splint köprüler Basamaklar Servikalde yer alan kesilmiş dişin çiğneme basıncını iyi iletmesini sağlamak. Cila ve polisajında iyi yapılması da önemlidir. Bunu engellemek için aşırı sivri. yapılan dişin statik gücünü arttırmak ve köprü çapasına gelen yükler karşısında gingival yarıktaki mekanik etkileri kaldırmak için servikalde hazırlanan yapıdır. Eğer metal+porselen bir köprüyse çizgisel temasta geriye geriye doğru estetik malzeme uzatılabilir. 4/5 * Çapa inlay. Yapılan köprüde metal alaşımı ve seramik veya akrilik malzeme kullanılmışsa pasif temasın metalle yapılması gerekir. gerekse posterior gövdelerde pasif temas olmalıdır. serviko-okluzal yönde olmalıdır. Köprü gövdelerinin çapalarla olan bağlantısı statik kural gereği bukko-lingual değil. Ancak 0.Hazırlanan köprünün okluzal tablası olması gerekenden büyük hazırlanmamalıdır. statik. Okluzal tablanın boyutu çiğneme. Doğal dişli bireylerde çiğneme kuvveti 45-47 kg/m2 arasındadır. Böylelikle çiğneme etkinliği azaltılmalıdır. Oysa sabit protezde 1/3 ‘ü kadardır.5 mm’den küçük olmamalıdır. Fibröz yapı kaldırılmalı sonra köprü yapılmalıdır. Yüklerin dişin üzerine yaptığı etkiler kuvvetin geldiği bölgede apikale yakın ise dişi iter. Kanatlı köprülerde devrilmeyi azaltmak için dayanak diş sayısının arttırılması gerekir. Hijyenik köprü gövdelerinde ise kretle olan mesafe 3mm olmalıdır. Estetiğin önemsiz olduğu posterior alanda tek nokta veya çizgisel temaslı gövde hazırlanmalıdır. 3.Köprü yapımında dayanak diş sayısı arttırılarak köprünün daha dirençli ve stabil olması sağlanmalıdır. 2. Neden Köprü Yapılır ? * Geçici köprüler * Ataşmanlı köprüler (bağlantılı) * Köprü çapası 3/4 . Tam basamak (shoulder) : Plastik jacket kronada Bevel : Full kronda Champher : Seramik restorasyonlarda Feather edge : Kron boyu kısa olanlarda Chisel – Knife : Kron boyu kısa olanlarda Bevel – Shoulder : Metal destekli jacket kron . Hareketli protezlerde doğal dişlinin 1/4'’ü civarındadır. Ayrıca gövdeye okluzal ve lingualden bakıldığında geniş açılı bağlantı alanları (embraşürler) hazırlanmış olmalıdır. Gövdenin geleceği alveoler kretin hiperplastik olduğu durumlarda köprü yapımı öncesi bu bölge uygun hale getirilmelidir. Bu kuvvet sonucu rezorpsiyon oluşur.Soy olmayan metallerden hazırlanan köprüler devrilme ve eğilme olasılığı daha azdır. Dayanak dişlere zarar vermeden uzun süre dayanaklı köprü için mümkünse yeterli dayanak diş seçilmelidir. Bu itme kron/kök oranı ile ilgilidir ve kuvvetin miktarı ile ilişkilidir. Tam protezlerde 1/5’ dir Sabit protez yapımında köprü çok üyeliyse rijit metal alaşımı kullanılmalıdır. Okluzal tabla olduğunda küçük hazırlanmalıdır. uyum açısından önemlidir. Ante kuralına bağlı kalınarak köprü hazırlanmalıdır. Gövdenin tüm yüzeyleri konveks hazırlanmalıdır.
Döküm sonrası gerekli polisaj işlemleri yapılıp ajustesi yapılır. gerekse kron dışı tutucu olarak kullanıldığında daha stabildir. * Antagonist dişler boşluğa doğru uzar. Eğer hareketli bölümlü protezlerde kron içi veya dışı tutuculara destek verecek bir full kronsa. Üst çenede 6-7’ler arası kontaklar okluzal 3’lüdedir.5 – 2 mm. * Komşu dişlerin aproximal kontakları kaybolur. Servikal bölge bevel tarzında hazırlanır. Kırmızı kalemle çizdiğimiz basamak çevresinin 0. bölümlü protezlerde kron içi / dışı tutuculara destek olacak dişlerde * Çiğneme fonksiyonu olmayan dişlere çiğneme fonksiyonu kazandırmak için Dişin tüm yüzeyinden bir metal kalınlığı kadar madde kaldırılmalıdır. Kesim bitince bilinen yöntemlerle ölçü alınır. * Estetik değildir. Modelaj bitince bilinen yöntemlerle tijlenip. Kesim sırasında yapılan kronun çiğneme basıncına yeterince dayanıklı olabilmesi için okluzal yüzde fonksiyonel tüberküllerden 1. modelaj sırasında tırnak yuvası. Uygulama Alanları * Tek diş restorasyonlarda *Posterior köprülerde çapa olarak * Hareketli. * Komşu dişler boşluğa doğru devrilir. * Çıkarılması zordur. periodontal yönden sağlıklı olur. * Gerek kron içi tutucu. bölümlü protezlerde gerek kron içi. . maşete alınır. Kesinlikle konkav olmamalıdır aşırı konvex hazırlan ırsa interproximal papilin yeri kısıtlanacaktır. Döküm yapılır. Kron yüzeyi ya düz yada düze yakın konvex hazırlanmalıdır. Üst çenede 6 – 7’ler arası kontak orta üçlüye yakın olmalıdır. kroşe olukları. Özellikle posteriorda estetik gereksinim daha az olduğu bölgelerde Endikasyonları : * Aşırı kron harabiyeti yüzünden konservatif tedavi yapılmayan durumlarda * Köprü çapası olarak * Hareketli. * Kron metali yüzünden pulpa testi yapılamaz. Tek parça döküm kronda denir. non fonksiyonel tüberküllerden 1mm madde kaldırılır. Dezavantajları : * Kıymetli metalden hazırlanırsa ekonomik olmaz. * Bu tip kronlar çiğneme fonksiyonuna yeterince katkıda bulunurlar * Metal alaşımdan hazırlandığından polisajı kolaydır. Tek dayanak dişe sahip kanatlı köprülerde gövdeye gelen dikey kuvvetler → dişin boşluğa eğilmesini ve rotasyona uğramasına neden olur. yada krona tutucu yapılacaksa kron dışı tutucu olarak tırnak yuvası hazırlanır. Okluzal yüz modelajı kesinlikle morfolojik boyutlarında daha büyük hazırlanmamalıdır. * Lehim yapmak gerektiğinde kolaylıkla lehim yapılabilir.Full Kron Dişin tüm yüzeylerinden yararlanılır.5 mm yukarısına kadar die spacer sürülür. gerekse kron dışı tutucularda kullanılır. Bu nedenle düze yakın hazırlanır. Estetik dezavantajları nedeniyle bu kronları alt-üst çenelerde posterior dişlerde full kron uygulanır. Diş Kaybı Olan Bölge Sabit Protezle Tedavi Edilmezse . Güdükler oluşturulur. Okluzal yüz modelajında ise negatif ve pozitif özellikler uygun hazırlanmalıdır. *Bazen dental arkta çiğneme fonksiyonunu iştirak etmeyen dişleri fonksiyona dahil etmede kullanılır. Full kron modelajında üst çenede 6 ve 7’ler arası kontak hariç bütün kontaklar okluzal 3’lüdedir. Avantajları : * Kron kenarlarının yeterince ince hazırlanması nedeniyle hijyenik açıdan uygun.
Posterior dişlerin fonksiyonları belirlenmesinde vertikal stoplayıcı. kapanışta destek ve çiğneme esnasında gelen çiğneme yüklerinin çene kemiğine iletilmesidir. Hareketin devamında condyl diskle birlikte üst eklem boşluğunda hareket eder. Fibröz kıkırdak yapılıdır. Alt çene hareketleri sırasında condyl başı öncelikle alt eklem boşluğunda rotasyon (menteşe) hareketi yapar. Fonksiyon açısından ele alındığında bu sistemde yer alan dişlerin görevi oldukça fazladır. Hareketin devamında ise bu kez condyl başı diskle birlikte üst eklem boşluğunda translasyon (kayma) hareketi yapar. Premolar 1.Dişler devrikse preparasyon daha az madde kaldırılarak yapılır. eklem bağları çiğneme kasları ve bu yapıları besleyen damarlar innerve eden sinir sistemi. çenenin lateral ve protriziv hareketlerinde yönlendirici lateral hareketlerinde stoplayıcı ve kesme görevleri vardır. yutma. gerekse posterior dişlerin bu fonksiyonları. Eklem boşluğu 2 bölüme ayrılır (alt-üst). eklem.. gerek anterior. yapılan . yutma ve bazı duyusal işlevleri yerine getirir. Condyl başı ise 203 mm2 ‘lik bir alanı kaplar. Dişin önce bir yarısı prepare edilir. Discus artikülaris eklem bağlarıyla ve çiğneme kaslarıyla bağlantılıdır. arkaya doğru konkavdır. destek kemik alanı 1/2'ye düşer. dudak.5 mm Nuttal Yöntemi Okluzal yüzde rehber oluklar hazırlanır. fonetik. Alt çenenin hareketinin başlangıcında condyl başının alt eklem boşluğundaki hareket sırasında disk artiküler yüzey gibi fonksiyon görür. gövdenin uzunluğunun (G) küpü ile doğru orantılıdır. Molar Maksiller 10 9 14 12 11 22 22 Mandibuler 8 9 15 10 11 24 23 ** Kanin dişlerde kemik yüksekliği 1/3 azalınca. kaslar. Yaklaşık 15-20 mm uzunluğunda. Condylaris denilen iki kemiksel yapı arasındadır. kan ve lenfatik sistem. Protetik açıdan tek bir kron yaptığımızda yada dolgu yapılınca. Bu sisteme stomatogonik sistemde denir. arkası genişce. Fonksiyonel tüberküllerde : 1. Bu iki yapı arasındaki disc ise konkav bir lens şeklinde ortası daha ince. 8-10 mm kalınlığında dışbükey. sinirler. Kısaca kaslar. kemikler. Alt çenenin fonksiyonunda da sorumlu olan TME’dir. Çiğneme Sistemi Çeneler. yapabilmesi için tek hareketli yapı olan alt çenenin işlevi önemlidir. dil ağız tabanından oluşur. eklem kapsülü. bu sistemleri tamamlayan yanak. sinoviyal sıvı ve ligamentlerdir. Sistemi oluşturan sert yapılar temporal kemikteki fossa ve condyl başı iken. avasküler bir yapıdır. D χ G3 Döküm full kron için ideal metal kalınlıklar . Bu üçü eklemi oluşturan yapılardır. Ordodontik tedaviyle aks düzeltilerek tedavi edilebilir Santral Lateral Kanin 1. Bu sistem içinde yer alan hareketli tek yapı alt çenedir. Bu yapılar arasında discus artikularis (eklem diski) yer alır. Çene arkının ön bölgesinde yer alan anterior dişlerin fonksiyonu estetik. Premolar 2. Fossa mandibularisin iç yüzeyi önde konvex. Dişin uzun aksına paralel olacak şekilde aksiyel duvarlarda rehber oluklar hazırlanır. fibröz yapılı.5 mm Nonfonksiyonel tüberküllerde : 1 mm Bevel basamakta : 0. Molar 2. yuvarlak. kısmen yassılaşmış fibröz bağ dokusuyla kaplıdır. Köprünün esneme miktarı (D). yumuşak yapılar artiküler disk. TME kranium denilen sabit yapı içindeki fossa mandibularis ile mandibulanın proc. Bu sistem çiğnemenin yanında solunum. Bu yüzeyler avasküler bir yapıyla kaplıdır. dişler ve bu yapılara komşuluk eden yumuşak dokulardan oluşur.
Fonksiyonel bağlar. * Çiğneme kasları * Hyoid üstü kaslar * Hyoid altı kaslar * Boyun ve ense kasları * Sırt kasları Çiğneme Kasları .bu restyorasyonların condyl-fossa-disk 3’lüsündeki fonksiyonel uyumu bozmaması gerekir. * Sternocleidomastoideus * Trapezius * Longissimus * Sphenius Alt çenenin 3 düzlemdeki hareketlerinde condyl-fossa-disk 3’lüsünün rotasyon ve translasyon hareketleri esastır. Bu durum TME’de condyl-fossa disk 3’lüsünün santralde olduğu ve kasların stabil olduğu bir konumdur. Condyl başını ve fossayı kaplayan kapsüler ligament fonksiyonel hareketlerde sınırlayıcı görev üstlenir. Diğerleri stylomandibuler ve sphenomandibuler ligamenttir. Masseter : Zygomatic arkın altından başlar ve alt çenenin köşesinin dışına uzanan diktörtgen şeklinde bir kastır.’lerdir. Temporamandibuler ligament eklemin en kuvvetli bağıdır. Bu kasın fonksiyonu molar dişler bölgesinde kuvvetli çiğneme yükü oluşmasını sağlar. Ancak %10 düzeyinde santrik ilişkideki konum ile maximal interkuspitasyondaki santrik okluzyon konumu ile aynıdır. Ağzın açılması sırasında bu bağ görev yapar. * Ağız tabanını döşeyen kaslar Boyun ve Ense Kasları . Kapsüler. M. Eklemi oluşturan diğer yumuşak yapılardan ligamentler. . Bağlar fonksiyonel ve yardımcı bağlar diye 2’ye ayrılırlar. İçte horizontal. Bu konum hasta tarafından kaydedilebilen ve çeşitli gereçlerle belirlenebilen bir durumdur. Yardımcı ligamentlerden olan sphenoid ile fossa mandibularis arasındaki sphenomandibuler ile fossa mandibularis arasındaki sphenomandibuler ligament ince ve yassı bie bant şeklindedir ve pasif görev yapar. Doğal dişli bireylerde santrik okluzyon konumundaki condyl-fossa ilişkisi Total dişsiz olgularda alt-üst çene ilişkisini santrik ilişki olarak tesbit edilen condylfossa ilişkisiyle karşılaştırıldığında. Condyl ile disk arasındaki menteşe hareketinden sorumludur. Çiğneme fonksiyonu sırasında alt çene 3 düzlemde de hareket edebilir. Çiğneme Sisteminde Yer Alna Kaslar . temporamandibuler liga. Kollateral (diskal) ligament eklem diskini medial ve lateralden condyl başına bağlar.1 mm daha öndedir(%90). Bu bağın üst yüzünde parotis bezi yr alır. * Masseter * Temporal * Lateral medial pterygoid kaslar Hyoid Üstü Kaslar . Santrik konumda alt çene üst çeneye göre condyl başı fossa içinde en üst. Bunada santrik ilişki konumu denir. santrik ilişki konumundan 0.1 – 1. Doğal dişli bireylerde ağızda yeterli sayıda diş bulunduğunda dişlerin maximum temasta (habitual interkuspitasyon. Kondyl başını kafa tabanına birleştirir. dışı fibröz dokuyla kaplıdır. en orta ve en yana kaymamış pozisyonda yer alır. Kapsüler ligamentin içi sinoviyal membran. özllikle alt çenenin açılıp kapanmasında eklemi korumak için sınırlayıcı görev görürler. condyl ve fossa ile ilişkilidirler. Önden arkaya uzanan yüzeyel lifleri ve vertikal yönde derin lifleri mevcuttur. maximal interkuspitasyon) oldukları konum sentrik okluzyon konumudur. Temporal kasa göre eklemden daha uzak molar ve ön bölgeyi etkileyen yükleri oluşturur. discus artikularis ve çiğneme kaslarıyla. Temporal kemiğin çıkıntısıyla. Fonksiyonel bağlar kollateral. alt çenenin angulusu arasında yer alan stylomandibuler ligament alt çenenin protrüzyonunda gerilerek hareketi sınırlar. dışında oblik liflerle eklem hareketinde sınırlayıcı görev üstlenir.
temporal çizgiden başlayan yelpaze şeklinde bir kastır. Ayrıca alt çene angulusuna uzanan bir tendonu mevcuttur. Orta lifler kasılınca alt çenenin retrüzyonunda görev alır. Condyl boynu üzerinde arkaya. Önlifler kasılınca alt çene kapanır. Ön lifleri vertikal. orta lifleri oblik. Ayrıca temporal kas alt çenenin protrüzyonunun belirlenmesinde rol oynar. Ligament Temporamandibuler (Superficial) Temporamandibuler (Medial) Kollateral (Distal) Kapsüler Sphenomandibuler Stylomandibuler Fonksiyonu Açma sırasında rotasyonu sınırlama Geriye hareketi sınırlama Rotasyona yardımcı Fonksiyonel hareketlerde sınırlayıcı TME artikülasyonuna yardımcı Alt çenenin aşırı protrüzyonunu sınırlayıcı Kas Temporal Başlangıç Kafatası Yan duvarı Zygomatik ark Pterygoid fossa ve lateral pterygoid duvarın medial yüzü Sphenoid kemiğin infratemporal yüzeyi Lateral pterygoid duvarın lateral yüzeyi Mandibulanın iç yüzü Masseter Medial Pterygoid Bitiş Coronoid çıkıntı ve ramusun ön kenarı Angulus mandibula Angulus mandibulanın medial yüzü Ligament Temporamandibuler (Superficial) Temporamandibuler (Medial) Kollateral (Distal) Kapsüler Sphenomandibuler Stylomandibuler Başlangıç Artikuler eminensin dış yüzeyi Artiküler eminensin en üst noktası Kondyl başı Kondyl başı Sphenoid kemik Styloid çıkıntı Bitiş Kondyl boynunun arka kenarı Kondyl boynunun dış yan kenarı Eklem diski Fossa mandibularis Lingulanın alt yüzeyi Angulus mandibula medial pterygoid kas Lateral Pterygoid (Sub) Lateral Pterygoid (İnf) Mylohyoid Kondil boynu ileartiküler disk ve kapsül Kondil boynu Geniohyoid Genial çıkıntı Digastrik Hyoid Kasın Ön Karnı Hyoid ve mylohyoid rafe Hyoid Digastrik fossa (mand. Elevatör bir kastır. M. Vondylin konumlandırılmasında primer görev yapan kastır. Alt sınırı) .pterygoideus Lateralis : Pterygoid yüzden başlar. arka lifleri horizontal yöndedir. Pterygoideus medialis : Ramus mandibulanın iç yüzünden yukarıya doğru uzanıp masseterle birlikte hareket eder.M. Temporalis : Temporal fossada. Dişler maximal interküspitasyona geldiğinde kasılır. İnferior huzmeler ağız açılırken. superior huzme ise ağız kapanırken aktiftir. Aşağıya doğru lifleri bir araya gelerek mandibulanın coronoid çıkıntısına uzanır. yukarıya uzanır. Bir diğer huzmeside (inferior huzmesi) diske uzanır. M.
Alt çene sagittal-horizontal ve frontal düzlemlerde hareket eder. Sinovial sıvı kondyl ve fossa arasında kayganlaştırıcı. Eklem boşluklarını dolduran sinoviyal sıvı eklem yüzeylerinin. geriye hareket Kapama. IKP Santrik İlişki : R. Alt çenenin bu sınır hareketleri her bireye özgüdür. yutma. Bu belirli bir vertikal boyutta sağlanır. gülme. Sıvının oluşmasını endotel hücreleri sağlar.7 mm. Ayrıca artiküler yüzeyleri kayganlaştırarak sürtünmenin oluşmasını engeller. Bu 3 düzlemdeki hareketin temeli rotasyon ve translasyon. hareketi kolaylaştırıcı ve sürtünmeyi önleyicidir. kemikler ve kıkırdak yapılar çene hareketlerini sınırlar. IKP’den 0. kas ve ligamentlerden gerilimsiz. Eklemin hareketi sırasında sıvı alt eklem boşluğundan üst eklem boşluğuna geçebilir. Horizontal hareket : Açma – kapama Frontal hareket : Sağa . Bu konumda dişler arası mesafe (interokluzal aralık) posteriordan anteriora doğru artar posteriorda 1.Kas Temporal Masseter Medial Pterygoid Lateral Pterygoid (Sub) Lateral Pterygoid (İnf) Mylohyoid Geniohyoid Digastrik Kasın Ön Karnı Sınıf I Okluzal İlişki (Santrik Oklüzyon) Fonksiyon Kapama. konuşma. alt ve üst eklem boşluklarının beslenmesini sağlar. Açma hareketinin başlangıcı alt eklem boşluğunda kondyl başının rotasyonuyla başlayan. Bu konumda condyl – fossa. ön hareket. Çeşitli çene hareketleri sırasında ekleme kompresiv kuvvetler geldiğinde sıvı eklem yüzeylerini . çiğneme veya boş yutkunma gibi fonksiyonları yapmadığı ve yer çekimi etkisiyle alt dişlerin üst dişlerle temasta olmadığı konuma alt çenenin istirahat konumu yada statik okluzyon denir. lateral hareket Hyoidin yukarı hareketi ve sabitlenmesi Hyoidin yukarı ve öne hareketi Alt çeneyi açma korur. Sistemi oluşturan tüm yapılar bu konumda stabildir. ısırma gibi hareketler sınır içi hareketlerdir. lateral hareket Kapama. ön hareket. Üst önler. Alt eklem boşluğunda. Alt Mandibuler 1. lateral hareket Kapama sırasında diskin konumlanması Açma. condyl başının diske göre yaptığı rotasyon aşamasıdır. Maximum açma gibi hareketler ise sınırsal hareketlerdir. MI. Metabolik ihtiyaçları karşılar. moların bucak oluğunda konumlanır. Alt Çene Hareketleri : Alt çene TMe sayesinde 3 düzlemde hareket edebilen çift eklem başlı bir kemiktir. Eklem kapsülü. nötral durumdadır. Ancak alt çenenin mimik. alt önleri vertikal ve horizontal düzlemde 2mm örter. Santrik Oklüzyon : HI. eklem ligamentleri. Yani alt çenedeki dişlerin karşı dişlere teması ve arkadaki iki eklem başı 3 ayaklı sehpa gibidir.3 – 1. Ağız açıklığı 40-45 mm olduğunda condyl diskle birlikte üst eklem boşluğunda translayon yapar. moların mesiobuccal tüberkülü alt 1.K.sola Sagital hareket : Öne – arkaya Çiğneme. alt-üst dişler arası aralığın 12-20 mm olana kadar olan harekettir. ön hareket. premolarlarda 2 mm anteriorda 4 mm kadardır. Dişlerin maximum ilişkideki okluzyonuna dinamik okluzyon denir.P ( Retral kontakt konumu) RKP.1 – 1 mm daha önde olabilir (%90) Retrodiskal Yastık : Ekleme ait yapıların beslenmesinde görev alır.
etrafına mum sararız ve alçı dökeriz. Bu nedenle okluzyonu 3 ayrı tipe ayırırız. aktarılmasında bağzı noktalar esastır. Eğer pulpa açığa çıkışsa endodontik tedavi uygulanır. Bunu muflaya alıp akril teperiz. Hazırlanan postun uzunluğu kanal boyunun ortalama 2/3’ü kadar olmalıdır. Okluzyon : Karşılıklı dişlerin temasta olduğu durumdur. Akril mili tekrar kanal içine yerleştiririz ve bu haldeyken dişin servikal bölgesini kavrayan bakır anoyla yardımıyla ve kerr stenci ile ölçü alırız. alçı dökeriz. Hasta ağzından tam bir ölçü alırız güdüğü ölçü içindeki yerine ters olarak yerleştirip.1 Anterior grup fonksiyonlu 3. kron kısmı kesilmiş bir diş şeklinde bir core olarak hazırlanır. Hazır(fabrikasyon) miller yada kanal genişletildikten sonra yarım yuvarlak kroşe teline çentikler açılarak. Bunun üzerine de kron kaplanır. Post. kopabilir. Alt çenenin sagital düzlemdeki sınırsal hareketleri Posselt diagramı üzerinde değerlendirilebilir. Postun şekli genelde kanalın şekline uygun olarak hazırlanmalıdır. Mil kronla beraberdir. Post ve core döküm olarak tek bir parça hazırlanabildiği gibi hazır postlar üzerine kompozit. Ancak kron kısmı hiç kalmamışsa.postun oval hazırlanması kanal içindeki hareketini kısıtlar.2 Kanin korumalı Bu çeşitler alt çene hareketi sırasında bazı özellikler gösterir. bir yöntem ise direkt kanal ölçüsünü hasta ağzından alabiliriz ama kanal içinde ölçü maddesi kalabilir. Buralar uygun degilse vesitbul. linguale yerleştiririz. Sertleştikten sonra anoyla birlikte dişten uzaklaştırıp. siman. Kanal tedavili dişin kökünün 2/3’ü ne kadar uzanan postun üzerine core yapılır. (Pivo) Post-core sistemler dentin pinleriyle dişlerin restore edilemediği durumlarda uygulanır. Post kalan diş yapıları dikkate laınarak restore edilir. Böylece alçı güdük elde etmiş oluruz. uygun kanal eğeleriyle genişletilir. Dişlerin okluzyonu çene hareketleri ile çeşitlilik gösterir.2 Non-Arcon *Tam ayarkanabilir artikülatörler Pinli Restorasyonlar \ Milli Kronlar İleri derecede harap olmuş kronlarda. Esas olan fonksiyonel tüberküllerdir.core restorasyonların yapımında mümkün olduğunca kalan diş yapıları korunur. Dişte aşırı harabiyet olmuşsa pinlerle restore edilemiyebilir. Kanal içine yerleştirilir. Bu durumda pulpaya girme riski olabilir. indirekt yöntemi tercih ederiz. * Çift taraflı dengeli okluzyon ** Tek taraflı dengeli okluzyon *** Posterior diskluzyon okluzyonu 3.1 Arcon 2. Bu kayıtların alınıp. O yüzden 1. travma sonucu restorasyonlarda kullanılır. Alçıyı dişin kökü şeklinde küçültürüz. Genelde kök kesitleri yuvarlak yada ovaldir. ortodontik anomalilerde. mine displazilerinde. . Kanal içine yerleştirilen milin kronla beraber olduğu sistemde ise core yoktur. Endodontik tedavi tamamlandıktan sonra kökün yaklaşık 2/3’übe kadarı boşaltılır. kanal içi izole edilir ve telin etrafına mum sarılır. aktarılabilir. Bu yuvarlak kanallarda postun ağız boşluğuna açılan tarafında bir yıv açılır. Genişliği ise kanal çapının 1/3’ünü geçmemelidir. 2. Alçı sertleşince hafifçe ıslatarak stenci uzaklaştırırız. Yada hazırladığımız akril mili kanal içine koyarak ölçü alabiliriz. Artikülatörler * Ayarlanmayan artikülatörler (okluzör) * Yarı ayarlanabilir artikülatörler 2. Dentin pinini dentine farklı açılarla yerleştiririz öncelikle distal ve mesiale yerleştirmeye çalışırız.çenenin sınırsal hareketleri kaydedilip. Buna post-core sistem denir.ve milli kronlar yapılır (pivo). Böylece kanalın ve kanal ağzının ölçüsünü elde ederiz.
Uzun süreli başarı oranları yüksektir. Kullanılan Materyale Göre Postlar . granülom gibi bir patoloji olmamalıdır. . Estetik : Özellikler gingival dokular ince olduğunda metal postlar ışık geçişini önler. enflamasyon. Eğer değersiz alaşım kullanılıyorsa korozyona uğrar ve zamanla renklenme yapabilir. * Core içim yeterli retansiyon sağlanmalıdır. düz yüzeyli * Uca doğru incelen. oluklu * Uca doğru incelen. ** Korozyona uğrar ** Amalgam ise galvanik akım oluşturur. düz yüzeyli * Paralel. Metal Post-Core Sisteminin dezavantajları Kök kırığı : Aşırı rijit olmaları nedeniyle kuvvetleri diş yapısına iletirler. * Döküm metal postlar * Prefaprike metal postlar * Karpon fiber postlar * Sermik postlar ( Zirkonyum. Postların Retansiyonunu Etkileyen Faktörler. Bu nedenle uca doğru incelen postlar uygulanır. Şekline Göre Postlar . Core retansiyonu : Post ile core arasındaki bağlantı oldukça kuvvetlidir. Adaptasyon : Kanalın ölçüsü alınarak hazırlandığında kanala uyum üst düzeydedir.amalgamdan core oluşturulabilir bu tip restorasyonların uygulanacağı dişlerde çok iyi bir endodontik tedavi uygulanmış olmalıdır. Hazır fabrikasyon miller kanalın duvarlarına tam adapte olacak şekilde genişletilebilir. Post apikal tıkanmayı bozmayacak şekilde vekal diş dokusunun direncini azaltmayacak şekilde mümkün olduğunca uzun olmalıdır. Ancak undercut oluşturmadan prepare etmenin zorluğu hemde simantasyon sırasında kullanılan fazla simanın dışarı çıkması zor olur. Ancak daha fazla laboratuar çalışması gerekir. vida yivli * Paralel. kompozit. Kök kırığı insidansı artar. Oysa bireysel ölçü alınarak ve kanal ölçüsünden bireysel mil dökülerek hazırlanan postların adaptasyonudaha iyidir. Ayrıca istenilen uzunlukta post yapılır. apexte kist. * Kanalın apikalinin iyi tıkanması * Perküsyonda hassasiyet olmaması * Apikalde hassasiyet olmaması * Aktif enflamasyon olmaması gerekir İdeal Bir Post. oluklu * Paralel. disilikat) * Cam fiber postlar * Amalgam. vida yivli diye sınıflandırılabilir. diş kırılabilir. rezin. * Uca doğru incelen. cam iyonomer postlar diye sınıflandırılabilir. Herhangi bir hassasiyet. * Kanal preparasyonunun şekli * Post uzunluğu * Postunçapı * Yüzey özellikleri * Uygulanan siman Kanal Preparasyon Şekli Paralel postlar uca doğru incelen postlara oranla retantiftirler. Postun çıkarılması : Endodontik tedavi başarısızsa postu çıkarmak zordur. Post Uzunluğu Postun uzunluğu arttıkça retansiyonu artar. lityum. * Gerektiğinde kanal tedavisinin yenilenmesine izin verecek şekilde kolaylıkla dişten ayrılabilmelidir. * Dişe minimum stres iletilmlidir. Post Uygulanacak Dişte . Direnç : Ferrule etkisi oluşturabilir. Metal Post-Core sisteminin avantajları Geçmişi : Uzun yıllardır kullanılmaktadır.
Kısa postlar kök kırığına neden olabilirler. Postların Lateral Kuvvetler Karşı Direncini Etkileyen Faktörler Vidalı postlar sıkışma etkisiyle yerleştirildikleri için dentinde kuvvet uygularlar Post Core Uygulaması için dişin preparasyonu * Kanal dolgusu belirli bir derşnliğe kadar çıkarılır. Koronal kısımda postun kama etkisini önlemek için ferrule etkisi oluşturulmalıdır.Apikalde minimum 5mm kanal dolgusu kalacak şekilde post uzunluğu arttırılabilr. Undercutlar ortadan kaldırılır. Post uzunluğu arttırılmalıdır. Postun uzun hazırlanması retansiyon açısından ve kök kırıklarının engellenmesi açısından avantajlıdır. Retansiyonu arttırmak için post yüzeyi kumlanabilir. polikarboksilat. cam iyonomer simanlar postların simantasyonunda kullanılırlar Postun kanala uyumu siman seçiminden daha önemlidir. Okluzal yödeki kuvvetleri karşılaması için koronal kısımda okluzal stoplar yapılır. Keskin köşe ve kenarlar kaldırılmalıdır. Ancak kalan diş yapısını zayıflatıp kök kırığı riskini arttırır.) kalan kısım prepare edilir. Kanalın Genişletilmesi ve Şekillendirilmesi Güta perka çıkartıldıktan sonra kanal apikale doğru daralan tarzda hafif eğim verilerek şekillendirilir. Dolayısıyla kırılma riskini arttırırlar. Post corun yapısının girişini engelleyecek undercutlar ortadan kaldırılır. Uygulanacak krona göre basamak bölgesi şekillendirilir.. Bu bölgelerde mümkün olduğunca fazla diş dokusu konmalıdır. Çinko fosfat. Postun çapı Postun çapının arttırılması retansiyonu arttırır. Eğer post kanal içinde sabit durmuyorsa ve rotasyon yapıyorsa post yenilenmelidir. pürüzlü yüzeye sahip olanlar düz yüzeylilere göre daha retantiftir. Dişin Koronal Kısmının Preparasyonu Kayıp diş dokuları dikkate almadan (çürük. Yüzey Özellikleri Oluklu. * Kanalın genişletilmesi ve şekillendirilmesi * Dişin koronal kısmının preparasyonu Kanal Dolgusunun Çıkarılması Post yerleştirilecek kanal tamamen doldurulmalı daha sonra apikalde 5 mm güta perka kalacak şekilde boşaltılmalıdır. İyi bir estetik için fasiyal diş yüzeyinden yeterli aşındırma yapılır.. Postların Kuvvetler Karşı Direncini Etkileyen Faktörler Kuvvet birikimi en çok basamak bölgesinde ve apikalde olmaktadır. Uygulanan Siman Adeziv rezin simanlar hem diş dokusuna hem post yüzeylerine iyi tutunan simanlardır. Postun rotasyonunu önlemek amacıyla kanalın koronalinde bir oluk yapılır. * Yeterli apikal tıkanma * Minimum kanal genişletilmesi * Uygun post uzunluğu * Yatay stop * Rotasyon önleyici vertikal duvar * Restorasyon marjininin sağlıklı diş dokusuna uzatılması . böylece kuvvet daha çok alana yayılır. Kök çapının 1/3’ü kadar olmalıdır.
onlay 3/4 Kronlar : Anterior bölgelerde vestibül yüz hariç kaplanan kronlar. Diş daha kalınsa dentin dişin şeffaflığını azaltır. Inlay / Onlay : Kron kontürleri içinde yer alan restorasyonlardır. Böyle durumlarda kantçık kesici kenara uzatılabilir. Adeziv Restorasyonlar Restorasyonların kendisi. Amaç çiğneme kuvverlerini dişin uzun eksenince iletmektir. seramik. 3.Fonksiyonel Kuvvetlerin İletimi : Eğer çiğneme kuvvetleriyle ilgili hiçbir tedbir almazsak palatinal restorasyon diş etine doğru kayar. Tırnak yuvası olmazsa makaslama gerilmesi oluşur. onlayler (metal. Bunu önlemek için dişin tan cingulum bölgesine silindirik bir frez ucuyla köşeli bir tırnak yuvası açılır (cingulum rest). Standart çalışmalarda 50 µm kadardır. 3/4.Minimal Yapıştırıcı Ajan : Yapıştırıcı kalınlığı ne kadar ince olursa elde edilen mukavement o kadar fazla olur.Kesici Kenar Sonlanması : İnsizal kenardaki mine kalınlığına göre karar veririz. Böyle dişlerde kanatçık dişin şeffaflığını bozmasın diye kısa tutulur. rehber düzlem. 2. Kesici kenar inceyse mine fazladır. 4/5 Kronlar : Posterior dişlerde vestibül yüz hariç kaplanan kronlar. diş şeffaftır. inlay. McBoyle : Alt kesiciler gibi küçük hacimli dişler için modifiye edilmiş 3/4 kronlardır. metal-seramik) adeziv tekniklerle yapılabilir. kompozit. tesviveye. plak oluşumuna izin vermeyecek şekilde hazırlanmalıdır = mini champher 4. uyulmama * Estetik faset * Simantasyon Tasarım İlkeleri 1. yapıştırıcı ajan ve dayanak diş yüzeyleri arasında moleküler bir bağ söz konusudur = adezyon. Klinik kronun tamamını kaplamadıkları için konservatif kliniğince uygulanırlar. Cingulum rest. İşlem Sırası * Model Analizi * Preparasyon * Ölçü * Çalışma Modeli ve refraver (dublikat) model . 3/5 kronlar. Mine düzeyini aşmayan minimum kesim çalışması yapılır. Kesici kenar opak görünür. döküm. Konservatif uygulamalarda geriye kalan dokunun korunması esastır. Daha ince olmasıda dayanıklığı azaltır. Adeziv restorasyonların en zayıf olduğu gerilme tipi makaslama gerilmesidir.Gingival Sonlanma : Serbest diş etinden 1mm uzaktan geçmelidir. Bakteri ve gıda retansiyonuna.Adeziv Restorasyonlar Konservatif Protetik Uygulamalar * Modelaj.Maximal Alan : Kanatçıklar mümkün olan en geniş alana yayılmalı. Eğer inlay tüberkül tepelerini örtüyorsa ve tüm okluzali kaplıyorsa onlaydır. hassas bağlantı taşıyıcı) * Periodontal splintler * Ortodontik pekiştirme apareyleri * Laminate veneerler * İnlayler. En dayanıklı olduğu ise basma ve çekme gerilmesidir. Dayanak dişlerin yalnızca palatinalinden yararlanılır. * Köprüler (metal alt yapılı yada tüm seramik ) * Hareketli bölümlü protezler için yardımcı elemanlar (tırnak yuvası. yani supra gingival düzeyde çalışılır. karşılayıcı kol yuvası. McBoyle tutucusu. Adeziv çalışmalarda ise 30 µm olmalıdır. restorasyon ve diş arasındaki siman tabakasında makaslama gerilmesi olmasını önler. 5.
5 mm kadar aşındırma yapılmalıdır 7.Fiziksel : Fiziksel olarak diş ve kanatçık arasında seconder bağlar oluşmasıdır (vander Wals bağı). restorasyon → Aderent * Siman → Adeziv Metal yüzeylerin Hazırlanması 1.3 – 0. (iyonik veya kovalent bağlar) Adezyonu oluşturan elamanlar .Antagonist Temes Noktası : temas noktasından 0. Nikel alaşımıysa. genleşmeyle sağlanan retansiyon) B. nikel daha güç oksite olduğundan bunu kolaylaştırmak için alaşımı birkaç dakika nitrik yada sülfirik asit solüsyonunda bekletilir.180 0 Sarma (wrap around) : Kanatçık dayanak dişi 1800 sarmalıdır. * Geometrik * Reolojik ( Büzülüp. ** Tam protezlerde okluzyonun ağızda incelebilmesi artikülatördeincelenmesinden daha zordur. Ancak bu eskiden kullanılan kısa süreli köprülerdir. nitrik / sülfirik asit → elektrik akımı (metalden elşektiriksel olarak zayıf fazlar kopar ve girinti çıkıntılar oluşur) 2. Kayıtlar doğru alınırsa okluzyon artikülatörler üzerinde kolaylıkla irdelenebilir. Çünkü altın soymetaldir bu yüzden alaşımılda bakır da bulunur. Altın alaşımıysa okside olmaz.Mekanik : Mekanik olarak yüzeyler bir birine kenetlenmelidir. Simantasyon Temel prensip adezyon sağlanmasıdır. 400 oC’de 10 dk ısıtılırsa bakır atomları yüzeyde yoğunlaşır.Mikromekanik : Kimyasal veya elektrokimyasal korozyon. Yada geçici olarak yapılan köprülerdir (Rochette Köprü) Oksidasyon a) Kumlama : 50 µm Al2O3 Metal yüzeyine püskürtülür.Kimyasal : Kimyasal olarak primer bağlar oluşmasıdır. asetat Silan= γMOPS= gama metal oksit + propil silan → Metal yüzeyindeki oksitlerle kimyasal bağlar kurar. Yüzeydeki bakır atmosfer O2’siyle bakır oksit tabakası oluşturur. Bakır yüzeyde yoğunlaşınca altın alaşımının rengi sarıdan yeşil-maviye dönmesiyle anlaşılır. A. b) Temizleme : Ultra sonik temizleyici. Artikülatör Kullanmanın Avantajları * Çeneler artikülatöre taşındığında. * Diş.6. ** Hareketli parçaları serbestçe hareket edebilmeli. sabit parçalarda rigit olmalı *** Menteşe hareketini ve lateral hareketleri rahatlıkla yapabilmeli *** * Vertikal boyutu sabit tutabilmek için insizal pin yada kesici çubuğu olmalı. Deterjanlı su. Ancak bunun için yüzeyler bir biri ile çok yakın temasta olmamalıdır. Krom havayla temas ettiğinde metal üzerinde krom oksit tabakası oluşur.Yapışmayı Kolaylaştırıcı Kaplamalar Kompozit esaslı yapıştırıcılar için Makromekanik : Retansiyonla da hazırlanabilir. Artikülatörler Çene hareketlerini taklit eden aletlerdir Artikülatörlerin Taşıması Gereken Özellikler * Üzerinde taşınan çene modellerini doğru olarak hem horizontal hem vertikal ilişkiler dahilinde tutabilmelidir. Distile su c) Kimyasal Temizleme : Etil asetal. . dişler arası okluzal ilişkiler lingual perspektiften de kolayca incelenebilir.Oksidasyon : Silan esaslı yapıştırıcılar için 3. C.
dikey boyutun değiştirilebilmesi durumunda condyl rehberliğinin okluzyon düzlemine göre sabit korunabilmesi gibi avantajları vardır. alçı. Tersi ise non-arcondur. yada stereografik kayıtlar alınabilir. kombine kron-köprü yapımı. Alınan bu kayıtlara göre sınırsal hareketler belirlenir ve buna uygun restorasyonlar hazırlanır. Alt – Üst Çene Modellerinin Artikülatöre Taşınmasında Kullanılan Başlıca Kayıt Tipleri 1.Non Arcon Bu sınıflandırma fossa mandibularis ve eklem başının artikülatörün hangi parçasında yer aldığıyla ilişkilidir. Bu artikülatörler aynen doğasındaki gibi 3 düzlemde hastadan alınan kayıtların aktarılabildiği artikülatörlerdir. 3. Uygulama alanları : Okluzyonun yeniden oluşturulması. Non-arconlarda ise artikülatör açılınca açı değişir ve kapanış yükseltmesi gereken olgularda hatalı kapanış elde edilir. eklem başı altta ise. Yarı ayarlanabilir artikülatörler ise sadece menteşe hareketi yapan okluzörler veya ortalama değerlere göre ayarlanan artikülatörlerdir. Örnek. Dentatus ve HANAV artikülatöreri Arkon tipi artikülatörlerin alt parçasının aynen insandaki gibi hareketleri yapabilmesi. Protrüziv ve lateral hareketlerdeki kayıtlar alınabilir. Ayarlanamayan artikülatörlerde menteşe ekseni ile dişler arası mesafe daha kısadır. Açıldığında da bu değişmez.Arcon 2.Knematik yüz ark arkı kullanılarak terminal menteşe ekseninin belirlenmesinde condyler arası mesafe artikülatör üzerinde sabit bulunabilir yada bireye göre ayarlanabilir.Ayarlanamayan artikülatörler 2. Fonksiyonel Olarak Artikülatörler . yani doğasına uygunsa arkon tipi artikülatördür. özel kayıt silikonları yada soğu akrilden yararlanılır. pantografik çizimler yaptırılabilir. 2. 1.Yarı ayarlanılabilen artikülatörler 2. Örnek . sabit rehabilitasyonlar. Bu normalden farklı kapanış yoluna ve erken diş temaslarına neden olur. full ağız restorasyonları. 2. Stuart ve SAM artikülatörleridir. Arconlarda fossa eğimi ile üst çenenin okluzal düzlemi arası açı sabittir.1.Yarı Ayarlanılabilen Tam ayarlanabilen artikülatörler insan çenesinde olduğu gibi alt çene hareketlerini taklit edebilirler. ZOE.Ağız içi kayıtlarla yapılan ayarlamalar.Alınan pratik kayıtlarla yapılan ayarlamalar.Tam ayarlanabilen artikülatörler Şekil Yönünden artikülatörler .Kinematik yüz arkı kullanılarak terminal menteşe ekseninin lokalizasyonu belirlenerek alınan kayıtlarla yapılabilir. Whip-mix.1.Tam Ayarlanabilen . Bu materyallerden biriyle santral ilişki kaydı alınabilir. .Non-Arcon 3.Grefik kayıtlarla yapılan transferlerde gotik ark çizdirilebilir.Arcon . Tam ve bazı yarı ayarlanılabilenlerde bu mesafe hastaya özgü ayarlanır ve normal kapanış yolu aktarılır Okluzör : Sadece sentrik ilşki aktarılır.2. 3. Eğer fossa mandibülaris üstte. Alt çenenin sagital düzlemde rotasyonu terminal menteşe ekseni etrafında gerçekleşir.Ağız içi yapılaqn kayıtlarla transferde kayıt materyali olarak mum.
anker. okluzal ilişkinin kaybedilmediği durumlarda basit artikülatörler. Alt çane belirli bir kuvvet uygulanarak santrik kapanış alınırsa condyller fossa içinde normalden daha geride yada aşağıda konumlanmış olurlar. sürgü. ağızdaki dişlerin kapanışa gelip gelmemesi gipi faktörler etkilidir. Yüz arkı (face bow) ile extraoral kayıt alınıp üst çene artikülatöre bağlandıktan sonra hastadan santrik kapanış kaydı alınır ve bu kayda göre de alt çene artikülatöre alınır. ideal okluzyon hedefleniyorsa tam ayarlanabilir artikülatörlerle çalışılması uygundur. Örnek : K3 olgusunda. Tek el tekniği de uygulanabilir ancak kontrolü daha zordur. Sabit protez yapımında az sayıda kron yada inlay gibi restorasyonlarda basit bir artikülatör ancak daha fazla diş eksikse yarı ayarlanabilir artikülatörler(ancak kapanış varsa). tüm dişler aynı anda restore edilecekse. Bölümlü protez yapımında teşhis amacıyla yarı ayarlanabilir yada daha basit artikülatörler kullanılabilir. Santrik kapanış kaydı ile elastomerik ölçü maddelerinden yararlanılabilir.Alt çenenin lateral hareketleri sırasında horizontal düzlemde de rotasyon hareketi meydana gelir. Alt çeneye küçük açmakapama hareketleri yaptırılarak condyl-diş ilişkisinin fossa içinde doğru konumlanması sağlanır. Artikülatör Seçimi Artikülatör kullanmada temel amaç hastadan alınan kayıtlar doğrultusunda hastaya yapılacak restorasyonun aynen hastanın tüm fonksiyonlarını değişikliğe uğramadan yapılabilmesini sağlamaktır. diğerinin hareketli protezler üzerinde yer aldığı kombine protezlerdir. full ağız restorasyonu gerekliyse. Bölümlü protezler için artikülatör seçiminde eksik diş sayısı. primer seconder. Bu kapanışa göre yapılan restorasyonlar hasta ağzına yerleştirildiğinde okluzyonda yükseklik ortaya çıkar. Bu protezleri yapmamızın amacı daha fazla estetik ve retansiyon sağlamaktır. SAM Artikülatörü * Arcon * Ağız içi kayıtlarla protruziv ve lateral condyler eğimler kişiye göre ayarlanabilir. matrix-patrix. . Tam protez yapılacaksa diş diziminde ve çene hareketlerinde maximum teması sağlamak için idealde tam ayarlanabilir yada yarı ayrlanabilir artikülatörler seçilmesi uygun olur. diğer parmaklar mandibulanın alt sınırına yerleştirilir. ön dişlerde aralanma gözlenir. gibi isimler verilir. Rotasyonla birlikte bir miktar yana kayma hareketi de yapar. Hassas Bağlantılı Protezler Birbiri ile uyumlu erkek-dişi. planlanan okluzyon tipi. K1 olgularında vertikal boyutun kaybedilmediği durumlarda yarı ayarlanabilir yada ortalama değer artikülatörleri kullanılması uygundur. İstenildiğinde ortalama değerlere göre kullanılabilir. Bu protezlerin parçalarına ataşman. * Yüz arkı transferi kabul eder. negatifpozitif parçalarolarak ifade edilen bir biriyle uyumlu parçalarından birinin sabit. Sadece santrik ilişki kaydının alındığı ve buna uygun artikülatör üzerinde laboratuar işlemlerinin bitirildiği durumlarda protez hastaya uygulandıktan sonra okluzal aşındırmalar varsa prematür kontaktların giderilmesi zorunlu olacaktır. Sonuç olarak artikülatörde çalışmak uygun artikülatör seçimi hem yapılan protetik restorasyonların başarısını arttıracaktır hemde stomatognatik sistemin fonksiyonunun korunmasına katkıda bulunacaktır. Hazırlanan hareketli protezin daha fazla fonksiyonu daha az yer kaplayarak sağlaması içindir. Dowson’un Bimanual Manipulasyonu ile Alt Çeneyi Santrik İlişkiye Getirme Yöntemi Baş parmaklar çene üzerine.
Mekanik tutuculuk sürtünmesel retansiyon şeklinde olabilir. Ayrıca kombine protezlerin yapımında ataşman üye dişlerin lokalizasyonları. İmplant sistemlerinde de kullanılmaktadır. fiziksel ve mekanik faktörler vardır. KI (serbest sonlanan) olgularda alveoler kretteki mukozanın özelliği belirlenmelidir. * Metal – metal * Metal . * Kapalı alan . Çünkü bu tip protezler klinikte hekimin ve laboratuarda teknisyenin özel işlemler yapmasını gerektirir. Mıktatısın oluşturduğu manyetik akı dokulara yayılır. yüzey gerilimi. Çürükler tedavi edilmeli. alveoler kretteki dağılımları da önemlidir. endodontik tedavili dişlerin kökleri üzerine yerleştirilen. damak formu. Mekanik Faktörler : Direkt ve indirekt tutucularla sağlanır. Şekline ve lokalizasyonuna göre yapılmıştır. atmosfer basıncı gibi faktörlerdir. Bu sınıflandırılan ataşmanları kullanarak hassas bağlantılı protez yapabilmek için önce hasta ağzında bazı işlemler yapılmalıdır. (zıt kutupların bir birini çekmesi) * Açık alan .Kısaca birbiriyle uyumlu iki parça üzerinekurulur. Yay destekli mekanik tutuculuk şeklinde olabilir. Barlı bağlantılar : Aynı alveoler ark üzerinde yer alan kökleri yada kron boyu kısa dişleri birbirine bağlayan barlar ile bu barlara uyumlu manşetin hareketli protez içinde yer aldığı ataşmanlardır. Sürtünmesel ve yaylı sistemler bulunur. Kron içi bağlantılar Kron dışı bağlantılar Stad (çivi başlı) bağlantılar Barlı bağlantılar Yardımcı bağlantılar Kron – içi bağlantılar : Parçalardan biri kron içindedir. En çok bilineni dolder bardır.Projeksiyon üniteleri . Hastanın ağız hijyeni optimum olmalıdır. mukozanın reziliensi seçilecek ataşman tipiaçısından önemlidir.plastik * Yay sistemli Bir diğer mekanik retansiyon manyetik retansiyondur. Yardımcı bağlantılar : Vida. Fiziksel Faktörler : Adezyon. menteşeli uzantılar veya yaylı sistemler şeklinde diğer ataşman sistemlerin tutuculuğunu arttırmaya yönelik bağlantılardır. sürgü. Sürtünmesel ve metalplastik şeklinde olabilir.Birleşik üniteler Stad ataşmanlar : Genelde aşırı kron harabiyetinde. kron boyuna bakılmalı. . Manyrtik akı çevre dokulara yayılmaz. Anatomik Faktörler : Alveoler kretler. İki mıktatıs kullanılır. Sürtünmesel Retansiyon . uygulanılacak dişlerin radyolojik kontrolleri yapılmalı. Hareketli bölümlü protezlerin tutuculuğunu sağlayan anatomik. Bu mıktatıs sistemlerinde genelde SamaryumCobalt (SmCo5) bulunur. Reziliensi az olduğu durumlarda ise vertikal yönde harekete kısmen izin veren ataşmanlar seçilmelidir. * Şekline göre : * Lokalizasyonuna göre : * Fonksiyonuna göre : En pratik olanı 1970’lerde yapılan Prciskel sınıflandırılmasıdır. . mukoza özellikleridir. Kron – dışı bağlantılar : Parçalar kronun dışındadır. mukozanın rezilliensi seçilerek ataşman tipi açısından önemlidir. pulpa odasının genişliği belirlenmeli.Bağlayıcılar . *Aynı ataşman sistemleri . gerekirse dişlere gingivektomi yapılarak kron boyları uzatılmalıdır. Hassas bağlantılı protezlerin uygulanması hassas bağlantılar çeşitli şekilde sınıflandırılabilir. post üzerine uyarlanan ataşmanlardır.
Hassas bağlantılı protezler.Yaylı Krondışı (Extrakronal) . H. Kroşeler yada hassas bağlantılarla direkt tutuculuk.Vidalı üniteler .Barlı üniteler .Barlı eklemler Metal – metal sürgülü : .Hareketlilik .Aksiyel duvarları paralel (teleskop) .Tolerans Kron içi (İntrakronal) .T. Sınıflandırma .Birleşik üniteler Stud Ataşmanlar .Barlı eklemler .Rigit .Resilient Barlı Bağlantılar .Ataşmanın lokalizasyonu .Bağlayıcılar .Projeksiyon üniteleri .Retansiyon mekanizması . sabit ve hareketli protezler arasında geçiş sağlarlar ve ikisinin özelliklerini de taşırlar. yardımcı unsurlarla indirekt tutuculuksağlanır.Sürtünmesel . I. Kırlangıç kuyruğu Metal – plastik : Erkek yada dişi parça plastik 2.Barlı üniteler Yardımcı Bağlantılar .Sürgüler .metal başlıklı : .Sürtünme gereçleri .Kombine Tutuculuk (Manyetik + Mekanik) .Aksiyel duvarları açılı (konus) Metal – metal barlı : .Menteşeli uzantılar Avantajları * Estetik * Kuvvetler dişin uzun eksenine paralel * Protezin kullanım kolaylığı * KI olgularında protezin stabilitesini arttırması * Protezin gömülmesine engel olması * Yan kuvvetler oluşmaz * Sürtünme sonucu yıpranma uzun zaman alır * Protezde adaptasyon kolaydır * Giriş yolu için dişlerin paralel hale getirilmesi şart değildir * Geniş dişsiz alanları birleştirir Dezavantajları * Klinik ve laboratuar işlemleri zor ve zaman alıcı * Onarımları ve yeniden kullanımları her zaman mümkün değil * Çok hassas çalışma gereklidir * Ekonomik değildir * Yeterli ağız hijyeni olmalıdır * Uygun hazırlanmazsa gingival irritasyon ve diş kaybı Endikasyonları * Ön ve yan grup dişlerde estetik nedenlerle * Anatomik şekil yada yetersiz ekvator altı mesafe varsa * Resiprokal kroşe koluna uygun yer yoksa * KI ve KII olgularında * Sabit protez uygulanamayan KIII olgularında * Kroşe tutuculu protezin tercih edilmediği durumlarda Kontrendikasyonları * Kron boyu kısa dişler * Pulpa odası geniş dişler * Ekonomik nedenler * Hekimin el becerisi * Aşırı örtülü kapanış * Yetersiz çeneler arası mesafe * Yeterli desteğe sahip olmayan dişler Tutuculuk (Retansiyon) Protezin yerleştiği yerden çıkartıcı kuvvetlere karşı gösterdiği dirençtir. 1-Sürtünmesel Tutuculuk Metal .Manyetik Tutculuk 3.
Kesiti yuvarlak . kron boyları • Dişsiz bölge uzunluğu. • Parçalar arası uyum hassaslığı • Parçalarda kullanılan malzemenin çeşidi • Planlama • Laboratuar teknikleri (metalde korozyon. I veya dairesel olabilir.Sürtünmesel Schatzman KIII olgularında . Kalıcı Çinko fosfat siman Silikat siman Polikarboksilat Geçici CaOH Zoe Öjenolsüz geçici .Kapalı alan magnet Hassas Bağlantının Retansiyonu • Parçaların boyutları . li.Soy metalden üretilmiş .Metal – plastik (Vario stud) * Yaylı bağlantı * Manyetik bağlantı .2 mm yuva Kron boyunun 2/3 boyutunda Hata Diğer dayanak dişteki yuva(kutu)nın aynı hizada olmaması yetersiz boyutlarda yuva hazırlanması.Açık alan magnet . aşınma. yaylı düzenekler kullanılır. Sürtünmesel retansiyon vardır. Bazıları pasta şeklinde olabilir. Uyum hassaslığı yeterliliği kontakt alanı başarıda önemlidir. plastikte deformasyon) • Dişlerin durumu • Pulpa odasının radyolojik tetkiki • Kron boyu • Kron / kök oranı (gerekirse gingivektomi) • KI ve KII olgularında dişsiz kretin reziliensi • Ağız hijyeni • Model analizi • Dayanak diş sayısı. dağılımı. malzeme torgunluğu. poliakrilik asit olabilir veya herhangi bir monomer olabilir. rezorpiyonu • Vertikal boyut • Giriş yolu • Ataşman tipi Kriterleri dikkate alınmalı Kron içi Ataşmanlar Tüm kısımları dayanak dişin konturu içindedir.Sürtünmesel bağlantı .6 x 0. yeri.kit kısmı ise asidiktir. eğimi.Hassas Bağlantının Çalışma Mekanizması Parçalar arası uyum * Sürtünmesel bağlantı . Kimyasal olarak toz kısımları baziktir. Simantasyon Simanlar iki komponentli malzemelerdir (Toz-Likit). Kron içi bağlantıların kesiti T.yaylı bağlantı Kron İçi Bağlantı İçin Diş Kesimi Kron konturu içinde 0. Yardımcı retantif parçalar. Yani siman tuz yapısındadır.Metal – metal (Pres stud) . Endikasyonları * KIII ve modifikasyonları * Estetiğin önemi olduğunda * Sabit protezlerde bağlayıcı olarak Kontrendikasyonları * Serbest sonlu olgularda * Pulpa odası geniş dişlerde * Kron boyunun kısa olduğu dişlerde McCollum (1911) KIII olgularında . Likitteki asit fosforik asit veya şelasyon ajanı olabilir.Kesiti dörtgensel CMSlide KIII olgularında . H.
tribokimyasal yöntem.Seramik yüzeylerin hazırlanması Metalin Hazırlanması . (γMOPS) Rocatec : Tribokimyasal yöntem. spectra-link) .Kalay oksitle kaplama (sadece soy metal alaşımlarda kullanılır) Silicoater : pirolitik. 21. Kalıcı simantasyon ve ortodontik bantların simantasyonunda kullanılırlar Silikat Siman Toz : SiO2 (Silika) %40 Al2O3 (alümina) %30 NaF.Aktif akrilat monomeri “PFMA” kaplama (sebond. Metal oksitlerine gerek fiziksel gerek kimyasal yolla bağlanır. asitleme . Silikat tabakası ile estetik kaplama malzemesinin organik polimer zincirinin serbest uçları arasında birleştirici (coupling) ajan olarak silan kullanılır.5’tir.Kimyasal temizleme (etil asetal. Metal alt yapı ile iyonik bağ oluşrurlar. distile su) .siman Cam iyonomer siman Polimer simanlar siman Bu tip yapıştırıcıların içinde bulunan silan (γMOPS).yapışmayı kolaylaştırıcı kaplamalar (kompozit esaslı yapıştırıcılar için) Mikromekanik Etching. Metal yüzeyindeki etki gösterir. Aktif Akrilat Monomerleri : 4-meta → Superbond (sun medical) UDMA → Panavia Ex.aseton) Hem kimysal hem mekanik etki gösterir. CaF2 Simantasyon İçin.Temizleme (1-Ultrasonik temizleyici.Kumlama (50µm Al2O3) amaç metal yüzeyini genişletmek .Pirolitik silikat kaplama (silicoater.Mutlak nem kontrolü (rubber-dam) . corrosion. opaque (kuratay) PMFA → Sebond (schutzdental) spectralink (Noclor) Minenin Hazırlanması . Metalin yüzey enerjilerini değiştirerek organik olan bu maddenin kimyasal kompozitlerle yapışması sağlanır.Elektrokimyasal (asit+elektrik akımı) Oksidasyon . hidrofiliktirler. Metal yüzeyindeki oksit tabakasında kimyasal bir anfinitesi bulunan yapıştırıcılar kullanılır.Dayanak dişlerin hazırlanması . Adezyonun kimyasal bağlanması tepkimesine kemisorbsiyon denir.Oksidasyon (silan esaslı yapıştırıcılar için) . Yapışmasyı Kolaylaştırıcı Kaplamalar . . deterjanlı su 2-Ultrasonik temizleyici.Mikromekanik (kimyasal yada elektrokimyasal Korozyon) . H2SO4) . rocotec) . Çinko Fosfat Siman : Toz : ZnO (çinko-oksit) Katkı Maddeleri : * MgO * SiO2 * BiO3 Likit : Ortofosforik asit (%85) Su (%1-3) Tamponlayıcı Al ve Zn bileşikleri Simanın pH’ı 3. 48 saat sonra nötrale döner. büyük zincirli organik moleküller aktif akrilat monomerleri. pitting. Metal alt yapı üzerine silikat tabakası.Kimyasal (HNO3. Temel kimyasal reaksiyon : iyonizasyon.Metal yüzeylerin hazırlanması . silicoater MP. Metal alt yapı yüzeyinde silikat tabakası triboplazma pirolitik değil (γMOPS) Ön kumlama → 110 µm corundum (Al2O3) Silikat kaplama → 110 – 120 µm kuvars ile kumlama Silanlama → espe – sil Metal Primerleri : Sıvı madde.
Bir başka örneği Seka’dır.Bağlantı altı temizlemeye uygun değilse Ceka . gelecek olan yükleri karşılamak açısından daha avantajlıdır. Bu L şeklindeki bir barın ucuna yerleştirilmiş bir küre taşır ve buna uygulanan negatif parça hareketli protez üzerindedir. 3 ayrı sertlik derecesinde dişi parça bulunur: çubuk. İlk akla gelen Pablo kron-dışı bağlantısıdır. Genelde bu tip bağlantılar prtoezin 2 parçasını birleştirir.Kuvvet kırıcı .Kontrollü dikey hareketlilik ** Oksiquart → polivinil alkol jeli kenarları kaplanır ( yapıştırıcı havayla temas etmesin diye) ** Panavia-F → önce kimyasal. Ağızdaki dişlerin durumuna. kısmen harekete izin veren tipleri kulanılır. çivi. Genelde KI olgularında mukozanın rezilyensini kompanze edecek. gerektiğinde sıkıştırılıp retansiyonu arttırılabilir ve yine erkek parçası değiştirilebilir. polivinil silikon esaslı ölçü maddeleri kullanılır.- Eklentilerin uzaklaştırılması (nonaromatik pomza) Asileme (%30 ortofosforik asit. retansiyon derecesi ayarlanabilir.Alt kaninlerde Kron Dışı Bağlantıların Kontrendikasyonları . Tek taraflı sonsuz olgularda kullanılır ve hasta tarafından takılıp çıkartılabilir.Bucco-lingual genişlik kron içi bağlantı kadar önemli değil . En sıklıkla kullanılan Variosoft erkek parçaso metal. O yüzden son bir kez ışınlama gerekir (dual-cure siman) Kron Dışı Bağlantılar Kronun morfolojik yapısı dışında yer alan ataşmanlardır. Dalbo Bağlantısının da kuvvet kırıcı etkisi vardır. lokalizasyonuna göre uygulanır. Özellikle K2 olgularında Riegel blok kendine özgü bir ataşmandır. Kron Dışı Bağlantıların Endikasyonları . 30 saniye Yıkama (2ml/dk su çıkışı. Rigit yada kısmen harekete izin veren tipleri vardır. sonu serbest olgularda kullanılabilir. Kron dışı bağlantılar. polieter esaslı. Diş eti papiline dikkat edilmeden yerleştirilirse periodontal sorunlar olur. sayısına. Ankoruis kron dışı bağlantısının da her iki parçası da metaldir. Kombine bağlayıcılar hem kron içi hem de kron dışı bağlantıların aynı protezde bulunmasıdır. Genelde kron dışı bağlantıların kullanılmasında 2 destek dişin bloklanması. dişi parça plastiktir. kombine üniteler olarak gruplandırılır. KI ve KII olgularında uygulanır. Seka Bağlantısı : her iki parçası da metaldir.Gingival papil korunmazsa . Yay destekli bağlantısı olan ASC52 kron dışı bağlantıdır ve kuvvet kırıcı etkisi vardır. bağlayıcılar.Serbest sonlu olgular . sadece dikey yönde hareketliliğe izin verir.2 parça metal . ve bar tipi olarak geniş çeşitleri vardır. En önemli dezavantajı : uygulanan dişin distalinde yer alan papile uygun yerleştirilmediği zaman zarar vermesidir. Kronların ağızdaki ajusteleri tamamlandıktan sonra bu ölçü maddelerinden biriyle ve bireysel ölçü . Dişi parçanın özelliğine göre sınırlı bir hareketliliğe izin verir. en az 120 saniye) Kurutma (yağsız kuru hava ile en az 15 saniye) Primer yada bond (yapıştırıcı ajana göre) kaşığıyla ölçü alınıp elde edilen model üzerinde gerçekleştirilir.Ağız hijyeni yeterli değilse . sonra ışıkla donar. top. Bu bağlantıların uygulandığı olgularda siklon esaslı.
Riegel Blok .Retansiyonu ayarlanabilir . genelde kullanılan İntraradiküler → erkek parça protez kaidesinin tabanında dişi kısım kök konturunun içinde.Subtota olgular . İşte bu ataşmanın şeklinden dolayı çivi başlı denir.. estetik avantajlar sağlanmış olur. kullanımı daha sınırlı Endikastyonlar .Topuz.KI.Protezde retansiyon ve stabilite . Dişi plastik . KII ASC52 .Diş etine yakın olmalı.Erkek metal. Mıknatıs sisteminden de yararlanılabilir. Uygulanması için dişin kron kısmı diş eti seviyesinde kesilir.KII .Erkek parça değiştirilebilir .Erkek parça değştirilebilir.Retansiyon için aksiyel duvarlar paralele yakın .Vertikal boyut yetersizse . Hazırlanan hareketli protezin altında diş kökleri korunarak daha iyi bir algılama sağlanır.bu protezlerde tutuculuğu sağlayan stud ataşmanlardır. alveoler kret rezorpsiyonu azaltılmış olur. Dalbo ve stud ataşmanların stud ataşman tipleri de vardır. KII.Retansiyonu kendine özgü Kron Dışı Bağlantı İçin Diş Kesimi . çubuk.Kuvvet kırıcı .rigit ve hareketli .Alveoler kemiğin korunması .Yeterli kron boyu lazım Yetersiz kesim → Kron büyük olur Bağlantı uzak olursa → kuvvetler dişin uzun aksından uzaklaşır. KIII Ancoruis .En az iki diş bloklanmalı Stud Ataşmanlar Uygulanmasından önce kökün endodontik tedavisinin yapılması gerekir. protezin retansiyon ve stabilitesi daha iyi olur. İleride bu kökler kaybedildiğinde protezin totale dönüşümü daha kolaydır. Pozitif parça= stud kök üzerinde.Dişi parça değiştirilebilir . çivi.Kuvvet kırıcı VarioSoft .Bağlantı tarafından biraz daha fazla diş kesimi yapılabilir . overlay) denir. .Bucco-lingual mesafe azsa .Periodontal sağlık .hacimleri küçük → yetersiz vertikal boyut → yetersiz buccolingual mesafe Extraradiküler → erkek parça kök yüzeyinde. dişi parça plastik olabilir.Bağlantı dişin tepe noktası hizasında . .Yay destekli .Kuvvet kırıcı .KI.KI.Bevel-shoulder yada chambher basamak .Belli bir miktar hareketlilik var . temas etmemeli . Endodontik tedavi sonrası stud ataşman bir post ile birlikte dişin köküne simante edilie.Kron/kök oranı kron lehine artöış ise . KII. Çiğneme kuvvetlerinin dağılımı sağlanır.KI.Retansiyon ayarlanabilir . Pozitif parça metal.Overprotezler Avantajları . dişi parça hareketli protez üzerindedir.Endodontik tedavi sonrası post ile beraber . kolay adapte olunabilir.Proprioseptif mekanizmanın korunması . KIII Dalla Bona (Dalbo) . Başka bir örnek de Kothermandır.subtotal olgularda . bar .Bağlantı dişin uzun eksenine paralel .2 parçada metal . KII . Bu tip ataşmanların uygulandığı protezlere diş üstü protez (overdenture.
Kökten yararlanılacaksa kök uzunluğuyla orantılı post .Dişleri yada kökleri birbirine bağlar Bu bağlantılarda rigit ve kısmen harekete izin veren tipleri mevcuttur.Tüberkül çatışmalıarının olmadığı balansı arttırmak .Aşırı kontur oluşumu . + Yiv-yuva + 2 düzlemli kesim + Gerekirse postun boyu uzatılmalı . uygun örneklerden dökülme de hazırlanabilir.Kron boyu çok kısaysa bevelshoulder’lı başlık .Undercutlar .Rorasyonu önlemek için. .Laboratuar bağımlılığı az .Parça değişimi olası ama zor O-SO Ataşman .Retansiyonu ayarlanamaz .- Proteze adaptosyon Estetik Uyumlandırabilme Dezavantajları .Erkek parça post(pivo) üzerinde . .Erkek parça post üzerinde .Uygulaması kolay ve çabuk .Destek dişlerde periodontal yıkımlar Dişeti İrritasyonunun Önlenmesi için.Giriş yolu ayarlanabilir .İnterokluzal mesafede sorunlar .Dişi parça lastik O-ring şeklinde Parça değişimi kolay ve ucuz Stud Ataşman İçin Diş Kesimi .Beş ayrı açıda erkek parça .Subtotal olgular .Estetik .İmplant özellikle alt ön bölgede Barlı Bağlantılar .Diş etinden en az 1 mm yukarıdan eğimli kesim .Çürük . En popüleri → hem rigit hemde kısmen harekete izin veren dolder-bardır.Mukostatik ölçü . Bu bar fabrikasyonda olabilir.Lateral kuvvetleri azaltmak için kısa preparasyon İmplant Üstü Protezler .Vertikal yüklerin ataşmanın topuzu tarafından karşılanması PressStud Ataşman .
ağız hijyeni iyi olmayan. Hastanın genel sağlık durumu. Sonra klinik ve radyolojik muayrne ve teşhis modellerinin incelenmesi yapılır. Düşünsel tipler ise konuşmaya önem veren. yeterli fonksiyonu sağlamak için.2.hekimi kendi isteğince yönlendirmeye çalışan zor kişilikli bireyler. hastanın beklentileri öğrenilir. Şişlik. diş eti.Düşünsel tip hastalar Kassal tip hastalarda yüz kasları gelişmiş. Hijyen açısından diştaşı olup olmadığı incelenir. Kassal tipte olanlar diş seçiminde estetik. Dişler. Dişlerde aşınmalar olup olmadığı incelenir. Solunumsal tipler protezlerinde rahatlığı ararlar. cep derinliği değerlendirilir.köprü) → Hareketli (Total. estetik ve fonksiyonun çok iyi olmasını isteyen kişiler olabilirler. presel yardımıyla incelenir. kızarıklık. Hem hastaya yapılacak protezdeki diş şekli açısından hemde karakterini yansıtması açısından çok önemlidir. Dişler arası ilişkiler (kapanış). Okluzal ilişkilerde ölçü alınıp diagnostik modellerde değerlendirilir. parsiyel) → Kombine Protetik uygulamalarda amaç . Bu muayene sonunda koyulan endikasyonla uygun tedavi planı yapılır. protezleriyle ilgili vurukları. Bu nedenle protetik uygulamalarda hastanın geliş nedenleri öğrenilmeli ve karşılıklı sorgulama ile hastanın..Sindirimsel tip hastalar 4. Hastadan öncelikle anamnez alınır.Kassal tip hastalar 2. kullandığı ilaçlar. Sonra intraoral muayene yapılır. Radyolojik Muayene : Total dişsiz bir olgu bile olsa tüm çenelerin filmleri alınıp. Tüm dişler ve çeneler değerlendirilebilir. Klinik Muayene : External muayene yapılır. duygusal açıdan stabil olmayan. 1. Sindirimsel tipler protezlerinin fonksiyonel olmasını isterler. hekimin güven duygusunu kazanması sağlanmalıdır. ağız tabanı. mukoza ayna. sond. Düşünsel tip hastalarda sindirimsel tipin tersine ters yamuk şeklindedir. Alınan yanıtlar doğrultusunda hastanın kişiliği hakkında da bilgi edinilir. tedavi sonrası sonuçlardan hekimi sorumlu tutan özellikte hastalarla karşılaşılabilir. diş eksikliğini tamamlamak.Solunumsal tip hastalar 3. Hasta Muayenesi 1. Anamnez bir hastanın genel sağlık durumunu. sert ve yumuşak damak. Hastanın yüz şekli de önemlidir. Solunumsal tip ise alt ve üst kısımları kısa.Akılcı ve düşünsel tip hastalar 2. lüksasyon olup olmadığı incelenir. orta kısmı geniş altıgen şeklindedir.Kesim sonrası daimi restorasyonlar tamamlanıncaya kadar kesilmiş dişleri dış etkilerden korumak için. konuşma ve fonksiyon mükemmel olmasını isterler.Titiz ve mükemmeliyetçi tip hastalar Hastalar. Diş hekimliği insan ilişkilerine dayanan ve hastanın gittiği her yerde hekimin yaptığı uygulamaları taşıdığı bir meslektir. yüz dikdörtgen yada kare şeklindedir.Histerik ve şüpheci tip hastalar 4. DÖNEM Protetik restorasyonlar → Sabit (kron. kaybolan estetik. Herhangi bir nedenle gelen hastanın kişiliği yapılacak protezin başarısı açısından önemlidir 1. .Lakayt ve kaygısız tip hastalar 3. Diş eti çekilmesi. Daha önceki tedaviler ve sonuçları. ağrılı bölge. Sindirimsel tip hastalarda yüz şekli aşağıya doğru genişleyen ikiz kenar yamuk şeklindedir. sorunları olduğu zaman bile daha dayanıklı olan bireylerdir. kişilik özelliklerine göre hekimi kararlarına uyan yada hekimi kendi isteği doğrultusunda yönlendiren ya da her şeyin mükemmelini isteyen. Hekime saygılı. müracaat nedenini isteklerini. fonksiyon ve fonasyonu hastaya iade etmek. uygulamalara adapte olmaya çalışan ve hekim önerilerince hareket eden hastalar vardır. doku bütünlüğü ve devamlılığını sağlamaktır. önceki dental girişimlerini öğrenmek açısından yapılmalıdır. asimetriler gözle ve palpasyonla incelenir. geçirdiği rahatsızlıklar mutlaka öğrenilmelidir. alt ve üst alveoler kretler üzerinde kalmış olan artık kökler ve diğer problemler incelenmelidir.Periodik muayene Tam muayenede hastadan genel ve dental anamnez alınır. kaybolan estetiği iade etmek için. Sabit Protez İçin Tedavi Planlanması 1.Acil muayene 3.Tam muayene 2. genel sağlık problemleri olan.Diş Kesimi 2.
) ve ölçü hasta ağzına yerleştirilir. Bu restorasyonlar bazı özelliklerde olmalıdırlar : . Direkt Yöntem : Kesimden önce ölçü alınır. Böyle hazırlanan geçicilerde. Akrilikten (metilmetakrilat). CaOH’li yada ZOE’lü simanlarla simante edilir. Geçicilerin uygulanması sırasında kesilmiş olan diş mutlaka izole edilmelidir. Tamamlanan geçicinin simantasyonundan önce zımpara ve polisaj yapılmalı. Öncelik problemli bölgededir. tükürük. İndirekt Yöntem : Kesimden sonra ölçü alınır. Zn. Klinikte Çalışma Konumları ve Hasta Tedavi Şekilleri Preklinik uygulamalarda ağzı aklit eden fantomlar tam olarak bir hastayı temsil edemezler. periodontal sağlık açısından diş eti sağlığına zarar vermeyecek şekilde hazırlanmalıdır. daimi metalin uyumunda sorun olur ve kron kenarı açık kalır. Periyodik Muayene Yaklaşık 6 aylık sürede yapılır. her diş için değişik boylarda seçenekleri olan kronlardır. Cu. Kesim tamamlanınca tekrar ölçü alınır.Kolay temizlenebilir olmalı .Yapılan geçicilerin servikal uyumları. Hasta üzerinde çalışırken azami dikkat ve özeni göstermek gerekir. temdent . özel setleri olan. Ölçü nemli ortamda bekletilir. dil. Bu yüzden geçici diş etine tamas etmemelidir ve iyi polisajlanmalıdır. Ancak kendi boyun. Simantasyondan artık simanlar temizlenmelidir. Artık siman bırakılmamalıdır. Bu yüzden yapılan geçici kron servikalde ne kadar polisaj yapılsa da mikro retansiyon olabilir. Diş hekimi çalışma esnasında çalışma alanını uygun görüş ve rahat ulaşabileceği konuma getirmelidir. Polimerizasyonu ve düzeltme işlemleri yapıldıktan sonra hasta ağzına yerleştirilir.2 – 0. komşu ve antagonistlele uyumu kontrol edilmelidir. Soğuk akrille model üzerinde geçiciler hazırlanır. . Sonra kesim yapılır. sırt. bel. çeşitli metallerden (Al.Periodontal sağlık açısından servikal uyumları serbest diş etinden 0. İlk ölçünün içine hazırlanan soğuk akril likiti ve tozu koyularak hazırlanır. Sn) hazırlayabildiğimiz gibi polikarbonat yada selüloit(strip) kronlar olarak da hazırlayabiliriz. .3 mm yukarıda hazırlanmalıdır Bu restorasyonlar genelde kandi kendine sertleşen soğuk akrille hazırlar. Alçı model elde edilir.fonasyonu sağlamak için ve psikolojik olarak hastayı rahatlatmak amacıyla geçici restorasyonlar yapılır. Geçici Yapımında kullanılan Materyaller.Anterior kesimlerde hazırlanan geçici restorasyonlar şekil ve renk açısından uyumlu olmalıdırlar. Bu alanlar bakteriel birikim diş etinde zarara neden olabilir.. Geçici restorasyonlar iki şekilde hazırlanır. . Çünkü hasta ağzında canlı dokular. Akril hamuru şekillendikten sonra dişten uzaklaştırılmalı ve polimerizasyon için ılık su içinde bekletilmelidir. Eğer ZOE’lü simanla yapıştırılırsa ojenölün analjezik etkisi hastanın rahatlamasını sağlar. Bitirilen geçicinin kron kenarları uzun hazırlanırsa diş eti sağlığına zarar verir. Dişler özel kavite laklarıyla izole edilir. Acil Muayene Hastanın problemi olduğu diş yada dişleri içeren muayenedir. Polikarbonat kronlar fabrikasyon. Diş etini irrite etmesi nedeniyle de kesilmiş dişin diş etiyle ilişkisini bozar. dişeti mevcuttur. (bu akril hamurları polimerizasyon ısısı düşürülmüş özel akrillerdir Trimdent. Protetik restorasyonlar ve diğer restorasyonların kontrolü yapılır.
3. İdeali. Aksi halde freez yumuşak dokuları zedeleyebilir. Sol üst çenede çalışırken hekim saat 10-11 yönündedir. Hastanın başı en iyi görüş alanına göre çevrilmelidir. izole edici ve tamir edici özelliği vardır.4. Palatinal yüzde çalışırken hekim saat 11 pozisyonundadır. Siman : Kremsi pat anlamındadır • Daimi yapıştırma • Geçici yapıştırma Simantasyon sadece yapıştırma işi değildir. Ağız içinde çalışılırken bölgeye göre direkt yada indirekt yöntemle ışık kaynağından yararlanılır. Alt çenede alt dişlerin çiğneyici yüzleri yere paralel ayarlanmalıdır. Yapılan işlemler sırasında sağ eldeki mikromotor. Işık. alt çenede direkt yöntemle çalışılıyorsa daha yukarıya konumlandırılmalıdır. Hangi tip simanla yapıştırılacaksa siman camı üzerinde toz likit karıştırılıp. hekimin sandalyesinde. Hekimin klinikte hatalı pozisyonlarda çalışması ense. Hasta yer ile 30-40 derece açı yapacak şekilde ayarlanıp. bel ve sırt bölgelerinde kas ve iskelet sisteminde zorlanmalara ve ortopedik problemlerin çıkmasına neden olur. parmaklar diş dudak yada çeneye dayanarak destek almalıdır. aerotor kalem tutar gibi tutulmalıdır. bacakları yanlarda rahatça açık olacak şekilde ve çalışma ortamı açık olacak şekilde ve çalışırken görüş uzaklığı 30-35 cm mesafeden olmalıdır. Hasta ise üst dişleirn çiğneyici yüzleri yere dik açı yapacak şekilde yatırılmalıdır. Sağ arkada oturulursa. Alt ön bölgede çalışırken hekim 11 pozisyonundadır. omuz. Daimi simantasyon için bitmiş kronun tüm iç ve dış yüzleri kurutulup temizlenir. tabanları yere basarak. sol eliyle hastanın başını kavrayıp. sırt arkaya dayalı ve düz oturacak. üst çenede indirekt yöntemle çalışılıyorsa daha aşağıda. hastanın ağız hizası hekimin dirseklerinin hizasında olacak şekilde ayarlanmalıdır. 2 konumda çalışılabilir. İndirekt yöntem ile çalışılır. Simanın koruyucu. baş sağa döndürülür. Premolarların okluzalinden destekle indirekt çalışılır. Üst çenede çalışırken hasta hekimin boyuna göre biraz yatırılabilir.sağ üst çenede çalışırken hekim saat yönüne göre 10-11 pozisyonunda olmalıdır. köprünün içine tüm içine tüm yüzeyleri kaplıyacak şekilde sürtülür. Çene yukarıya kaldırılmıştır.ve bacaklarını postural bozukluklara neden olabilecek hatalı durumlarda olmamalıdır. Alt sağ posteriorda çalışırken kaninlerden destekle indirekt yöntemle çalışılır. Oturarak çalışılıcaksa hastanın sağ ön yada sağ arka tarafında oturarak çalışılabilir. Ağız içini daha iyi görebilmek için reflektörden yararlanılır. O2 ‘li suyla silinip kurutulur. . Simantasyon Bitmiş sabit restorasyonun son aşaması kesilmiş dişe uygun simanlarla yapıştırılmasıdır.5. Ayakta çalışırken hastanın sağ yanında durmalıdır. Bu yüzden hekimin hasta üzerinde doğru çalışma pozisyonlarını iyi bilmesi gerekir. Üst dişlerin çiğneyici yere diktir ve baş sağa doğru döndürülmüştür. Üst ön bölgede çalışırken hekim saat 11 pozisyonundadır labial yüzlerden yada premolarlardan destek alınır. Alt çenede çalışılırken hekim saat 9 pozisyonundadır. sağ elle işlem yapılır. Ünitler sağlaklar için hazırlanmıştır. örtücü. Baş yüz veya çene sağa hafifçe dönmüştür. • Ayakata • Oturarak Hasta üzerinde ayakta çalışılırken hasta koltuğu. Geçici yapıştırma dişler kesildikten sonra daimi kron yapılana kadar dişi dış etkilerden korumak için yapılan yapıştırmalardır. Baş düzdür. Sol elle ayna ile yumuşak dokular ekarte eilerek rahat çalışma alanı sağlanır. Ayrıca indirekt görüş de sağlar . Geçici simantasyon için ZOE ve CaOH’li patlar kullanılır. Ancak ışık kaynağın çalışma ortamına yakın olması ışık gücünü ve görünürlüğü arttırmaz ve hekimin hareketini kısıtlar ayrıca oluşan ısı nedeniyle hastayı rahatsız edebilir.
Siman Film Kalınlığı : İdealde bitmiş kronun simantasyonu sonrası siman-film kalınlığının 20-50 µm olması gerekir. karıştırma süresi. Simantasyonda Tutuculuğu Etkileyen Bazı Faktörler 1. Bu yüzden iç yüzde işlem yapılmamalıdır.Kesilmiş dişlerin üzerine yerleştirilir. kesiti armut . Eğer siman çok akıcı ise simanın direnci azalır. 2. . 4. Vestibülden artan simanlar temizlenilir. Simantasyon basıncı aksiyal yönde olmalıdır. kırılganlığı artar. Yüzey Alanı : Tutuculuk yüzey alanıyla doğru orontılıdır.Dişleri veya kökleri bağlarlar . ortam ısısı optimum olarak uygun kıvamda hazırlanmalıdır. Yüzey Pürüzlülüğü : Köprü çapalarının dişe bakan yüzeylerinin püzülülüğü retansiyonla doğru orantılıdır. 1 dk kadar yapılıp. Kullanılan Malzeme : Soy olmayan metal alaşımların soy metallere göre simana adaptosyonu daha fazladır. Servikalde tam adapte olmayabilir. * Tek ve uzun manşet yerine birden fazla parçalı manşet kullanımı çiğneme basıncının dağılması ve dayanakların korunması açısından önemlidir. Servikal adaptasyonu incelenir. Simanın kıvamı çok önemlidir. Parmak basıncı kron içindeki fazla simanın dışarıya çıkması içindir. Köprü ise mesio-distal yönde parmak basıncı yapılır. okluzam tırnağın oluşturacağından daha küçüktür. Film kalınlığını en aza indirmek için uygun toz-likit oranı.Splintlemede . Dişeti sorunları oluşabilir interproksimal bölgede temizlenemeyen sdimanlar papilde hiperemiye. Eğim arttıkça tutuculuk azalır.Bar ile manşet arasındaki retansiyon .Retansiyonu arttırmada Kanal tedavilidişlere uygulanan başlıklar Bar kesiti : armutsu / yarım yuvarlak / kenarları paralel * Barın doğrusal olması protezin stabilitesi ve dayanakların korunması açısında önemlidir. * Uzun kavisli barlar endike değildir. Avantajları * Fonksiyon sırasında oluşacak kaldıraç kuvveti. kızarıklığa. Böylece yük azalır. Antagonistiyile yükseklik oluşabilir. Artık simanların gingiva yarık içinden ve yumuşak dokulardan uzaklaştırılması gerekir. 5. Kesim Şekli : Aşırı konik kesimlerde tutuculuk azalır. Tek kron parmak basıncıyla vestibul-lingual yönde hareketle adapte edilir. Barlı Bağlantılar (Devamı) . Bu esnada kron yada köprünün diş teması kontrol edilir.koyu kıvamlı hazırlanmışsa basınçla fazla simanın çıkması mümkün olmayabilir. hastaya ağzı kapattırılır. Çünkü kalan artıklara yabancı cisim reaksiyonu gösterilir. lateral hareketlere direnç artar. manşet gelen kuvvetin şiddetini azaltır hem vertikal yönde hemde barın uzun ekseni etrafında rotansiyonel harekete izin verir. 3. ağrıya neden olur. Ancak 80-120 µm kadarada çıktığı görülür.Az sayıda dişin bulunduğu olgularda . * Bir grup dişi yada kökü bağlayarak yüklerin paylaşılmasını sağlar * Renasiyon ve stabilite Dezavmtajları * Vertikal ve bucco-lingual mesafe * Alveoler kavsin eğriliği ( stud ataşmanlardan yararlanılmalı ) * Marjinal dişetine baskı Barlı Eklemler * Bar – protez arasındaki harekete izin verir * subtotal olgularda * Ön bölgelerde Dolder Bar : Genelde tek manşetli.
İç kron .Köprüler için dayanakların paraleleştirilemediği durumlarda . Bu protezler 19.Primer – seconder arası ajuste adaptayon .Primer . Diş kesiminde dişler bilindiği gibi kesilir.Sekonder . Amalgam yada kompozitle restore edilip doğrudan protez .Protezin yerleştiği anatomik yapılar * Tükürük viskozitesi arttıkça tutuculuk artar.Barlı Üniteler • • • • • • Harekete izin vermez Dayanakların splintlenmesi Bar-manşet arasında rigid bağlantı Sürtünmesel retansiyon Paralel kenarlı Dişsiz alanlarda rezorpsiyon fazlaysa 4. Hazırlanan başlıklar .Uzun olabilirler. Teleskop protezler hem hareketli hem sabit olarak hazırlanabilinir.6 mm Barlı Bağlantıların Uygulanması • • • • • • • • • Yeterli mesafe gerekli Alveol kavsinin şekli önemli Yumuşak doku kayıplarında Over protezlerde Splintlemede Protezi taşıma Vertikal mesafe Okluzyon tipi Planlama altında bırakılabilir yada başlıklar hazırlanabilr.Primer . Diş üzerinde yer alan bu başlıklar . Bu yüzden diş üstü (overprotez) yada hibrid protez adı verilir.NeFeBo Teleskop Protezler Subtotal olgularda bu tip protezlerden yararlanılır.Alt yapı . Dişler.Hastanın tükürüğünün vizkozitesi . Orta ve uzun başlıklarla teleskop protezler hazırlanır. Kısa ve orta kısa başlıklarla ise retansiyonu arttırmak amacıyla ataşmanlar eklenerek overprotezler hazırlanılabilir. Ancak dişlerin aşırı yuvarlatılmaması retansiyon açısından Magnetli Bağlantılar • • • • • • Farklı boy ve kuvvette Uygulaması kolay ve hızlı Parçalar arası yüzey ilişkisi küresel Magnetik alanı kapalı alan Magnet yüzeyi açık Retansiyonu kalıcı Günlük kullanılan mıtnatıs : AlNiO Bu tip ataşmanlarda : SmCO5. Başlıca Endikasyonları .Estetik amaçlarla Yapımında hassas tutuculu protezlerde olduğu gibi özel rigit metal alaşımları kullanılmalıdır.65 mm ve 3. .Orta kısa . Kesim sırasında çapa olacak dişler birbirine paralel hazırlanamadığında yararlanılır.seconderarası sürtünme yüzeyidir.Kısa . ekvatorları ortadan kalkacak şekilde kesilip küçültülürler. Amaç retansiyonu arttırmaktır.Dişlerin çeşitli nedenlerle aşınmış ve kron boyu kısalmış olduğu olgularda . yy’da kullanılmaya başlanmıştır.Orta .Patrix denir Üstündeki yapıya ise üst yap .Dış kron adı verilir Tutuculuğu sağlayan faktörler .Matris . Artık özel tekniklerle uygulanmaktadırlar.
Bu tip protezli bireylerde zamanla primer çekildiğinde aynı protezi kullanması mümkündür. Çene hareketleri sırasında prematur kontak olup olmadığına bakılır. Orta ve uzun başlıklarla kron boyu (7-9 veya 6-8 ) hazırlanmalıdır. Total protezli bireylere göre algılama duygusu çok daha iyidir. seconder sadece dişin diğer 4 yüzünü kavrar. Ağızda restorasyon taşıyan bireylerde lateral hareketlere rehberlik eden dişler incelenir.1 – 1. kron/kök oranları. harabiyete uğramış dişlerin ve preprioseptionun korunması en büyük avantajdır.yararlıdır.Overbite’da kontrendikedir. tek taraflı dengeli okluzyon (grup fonksiyonlu okluzyon) 3. Nedeni belli olmayan diş.Özel labavatuar teknikleri gerekir. Aşırı örtülü kapanışlı olgularda bu protezler kontrendikedir. Doğal dişli bireylerde interkuspitasyonda alt çene 0.bunlar okluzyonu taşıyan tüberküllerdir. Oklüzyon Alt ve üst dişler arasındaki ilişkidir. Tam dengeli (çift taraflı / bilateral) 2. Protrüzyon. posterior disklüzyon okluzyonu. Total dişsiz olgularda max interkuspitasyonun santrik ilişkide olması gerekir. Kapanış alıp diş dizimi yapılır. sonra seconder ve iskelet yerleştirilip uyum kontrolü yapılır. mumlardan yada ipek şeritlerden yararlanılır. diş kesiminde cervikal chamfer şeklinde hazırlanmalıdır. bu model üzerinde.1 mm daha geriye yani kondil fossa ilişkisindeki santrik ilişki konumuna gelebilir. Tekrar ölçü alınıp. Alveoler kemik rezorpsiyonuda korunmuş olur. . Bu nedenle hastanın yeterli vertikal boyutunun olması gerekir. Bu hareketlerde zorluk yada aşırı kolaylık olup olmadığı incelenir. 1. Ayrıca hem primer hem seconder parça yerleşeceği için dişten yeterince madde kaldırılmalıdır. Ancak bazı dezavantajlarıda vardır : . sayısı. . Teleskop protez planlamasında öncelikle destek dişlerin durumları. Metal alt yapılar frezlendikten sonra seconderler hazırlanır ve tüm protez hazırlanır. Sabit restorasyon yapımında alt-üst çeneler arası ilişkinin artikülatöre taşınmasında yüz arkından yararlanılması ve okluzal ilişkiler özel kapanış mumlarıyla artikülatöre taşınılmalıdır. Bu durum incelenmelidir. Seconderler ana protezle bağlanır.Özel metal alaşımları gerektirir. Yapımıda. * Bazen post-core’lar üzerinede hazırlanabilirler. Kesimden sonra modeller üzerinde labavatuarda primerler hazırlanır. Primerler hasta ağzında kontrol edilir.kas. . Okluzyonu sağlarken alt ve üst çenede fonksiyonel tüberküller önemlidir.okluzyonun klinik olarak incelenmesinde alt çenenin istemli olarak yapabildiği hareketleri yapıp. . primer-seconder üzerinde özel freze işlemi yapılır. Ağızda eğilmiş aşırı sürmüş dişler değerlendirilmelidir.Yeterli vertikal boyuta ihtiyaç vardır. vertikal boyut. Hastanın protezinin yapılmasında alt çenenin konumlandırılmasında total proteze göre daha avantajlıdır. eklem ağrısı olup olmadığı sorulur. Yapılan provada önce primer. * Bu protezler uygulandıktan 24 saat sonra kontrol edilir. Yutkunarak. Dişli provadan sonra protez bitirilir. Ring teleskop (anker band kron) : Dişin okluzali primer üzerinde yapılıp. yapamadığı kontrol edilir. Ağızdaki aşınmış. lateral hareketler yaptırılıp bakılır. Bu dişin vertikal boyutu yetersiz olduğunda yada aşırı madde kaybı yapılamadığında uygulanır. Okluzal ilişkilerin ve çene hareketlerindeki okluzal ilişkileri 3 grupta değerlendirebiliriz. Bu incelemeler sırasında artikulasyon kağıtlarından . ağzın kapatılması söylenir. hastanın karşı çenesindeki diş ve protezlerin değerlendirilmelidir.
Full ağız sabit restorasyonlarda okluzyonun yeniden düzenlendiği olgularda sağladığımız okluzyon türüdür. artikülatöre taşınır.Minimum kas kuvveti.1 Tam Dengeli Oklüzyon : Doğal dişli bireylerde ileri yaşta aşınan dişlerde rastlanır.Tüberkül – fossa ilişkisi .Max. Okluzyon Özellikleri (optimum okluzyon kriterleri ) .diğer tüm hareketlerde hareketli yönlendiren ya kaninlerdir yada anterior dişlerdir : . 3 Posterior Disklüzyon Okluzyonu Genç bireylerde rastlanır. . Tam protezlerde total protezin retansiyonunu ve stabilitesini arttırmak için kullanılır. Yaptığımız full sabit köprülerde belirli bir vertikkal boyutta okluzyon kaydedilip. İnterkuspitasyon santrik ilişkide . Horizontal yükler hemen hemen yoktur. tenge tarafında temassızlık (disklozyon) söz konusudur.kanin rehberliğinde posterior okluzyonu . proximal kontakt . Bu sırada vertikal ve horizontal yönde yüklerde protezin retensiyonu açısından önemlidir. Üst dişlerin fonksiyonel tüberkülleri alt dişlerin santral fossalarıyla temastadır. • • * Posterior Diskluzyon Okluzyonu Santrik pozisyon : temas var Eksantrik pozisyon : temas hiç yok. Tüberküllerin yüksek olması çiğneme etkinliğini arttırır. Alt çenenin lateral hareketlerinde çenenin hareketlerinde çenenin hareket ettiği tarafta temas varken . Tüberkülleri aşırı eğimlendirme ise tüberkül çalışmalarına neden olur. Tüberküllerin aşırı yüksek olması okluzal çatışmalara neden olur. Gelen çiğneme yükleri genelde vertikaldir.Yeterli ve gerekli okluzal tabla oluşturulmalı . Bu okluzyonda bir dişe bir diş ilişkisi söz konusudur. Alt çenenin protrüziv ve lateral hareketlerinde alt – üst dişler arasında çift taraflı temas söz konusudur. Max interkuspitasyonda bu ilişki tam protezlerde santrik ilişki konumunda sağlanır.anterior grup fonksiyonlu posterşor disklüzyon okluzyon. Modeller üzerinde hazırlanan okluzyon türü posterior disklüzyon okluzyonu olmalıdır. Böylece gelen çiğneme yükleri tüm dişler vasıtasıyla çene kemiğine iletilir. Alt – üst dişler arasında bir dişe iki diş ilişkisi vardır. Rehberlik ön dişlerdedir. Bölümlü protezlerde yada kısa köprülerde bu okluzyon türünü uygularız. çalışan tarafta temas var öne hareketlerde posterior temas yok. maximum etkinlik . 2 Tek Taraflı Dengeli Okluzyon Doğal dişli bireylerde 30 yaş civarında rastlanır.Çene hareketleri engellenmemeli Özet * Çift taraflı dengeli okluzyon Satrik pozisyon Eksantrik pozisyon temas hep var * Tek taraflı dengeli okluzyon Santrik pozisyon : temas var • Eksantrik pozisyon : denge tarafında temas yok. Bu okluzyonda dişler sadece max.Yeterli ve gerekli kron konturları.IKP’de çift taraflı çok sayıda diş teması . interkuspitasyona sentrik ilişkideyken gelir.
Porselene yer hazırlanmalı (over konturlu protez olmaması için) 2.Tüm Seramik Restorasyonlar Seramik Laminate Restorasyonlar (indşrekt lamina seramik restorasyonlar) Lamina : Direkt (kompozit ) : İndirekt (kompozit / seramik ) Genelde dentin tabakasına geçmezler.Frajilite .Zaman .Uygun ve yeterli mine bulunmaması .Renk .devitalizasyon. External mine yüzüyini aşındırıp elde edilen internal mine yüzeyin in aistle mukavemeti daha az olduğundan adezyon daha güçlü olur.pipo ısırma) Avantajları .floroz.unfilled resin (baülayıcı) .iğne. Aproximaller.Yetersiz restorasyon .dentin Bu restorasyonu yerinde tutan kuvvet kompozit yapıştırıcını sertleşme büzülmesidir.Finansman . 4.MVS (modüler veneer set) : intensiv sa 2.Bağ dayanımı . Mine düzeyindedirler .Maloklüzyon .Mine defektleri (hipoplazi.Preparasyon : 1.Dış bükey konturlar kaldırılmalı 3.etchedporcelain laminate .3-0. (kalınlık yapıp plak restorasyonu olmaması için) Preparasyonda Kullanılan Setler 1.Malpozisyon . 6. aproximal dikey basamak olacak şekilde hazırlanır. .silane .MVS elamanları a) Rehber Frez : Kesimin belli bir derinlikte olmasını sağlar (0.Minenin aistlenebilirliği (asite karşı yeterli yanıt veremiyorsa) .Duyarlı teknik gerektirir .Renk (hatayı kabul etmez) .enamel / dentin bonding agent (bağlayıcı) .malformasyonlar) .Periodontal sağlık (sadece labial yüzde gingival marjinle temas eder) - Aşınma dayanımı İçsel dayanım (inherent strenght) Sıvı absorbsiyon dayanımı Estetik Dezavantajları .6 mm) b) Daha sonra diğer mine yüzeyleri kaldırılır. 5. Endikasyonları . Bu kuvvet porselen ve mineyi güçlü bir şekilde hem vertikal hem lineer doğrultuda yapıştırır yani porselen kompozitle güçlendirilir. Dıştan içe doğru uygulanan tabakalar .Onarım güçlüğü (hatta imkansız) .senilite) .Diastema .Aşırı renklenme varsa rengin saklanmasına yetecek kadar porselen kullanmak gerekir ve kesim kesim yapmak zorunludur.Aşınma Kontrendikasyon .Asitle pürüzlendirmeye elverişli mine yüzeyi elde etmek gerekir.Laminanın tam olarak oturması için kesim gerekir.etched enamel .LVS ( Laminate veneer set) : cement 1.Uygun gingival sonlanma çizgisinin elde edilmesi için kesim gerekir.Diskolorasyon (ilaç.Kötü alışkanlıklar (kalem.
İpler yerleştirilir . uzn ömürlüdür.kesici kenar aşımı : en fazla tercih edilen yöntemdir. Dentin dokusunun rengi sturap skalasıyla alınır. 3.9 ile 2 dk) .Kenar uyum (hiç bşr şekilde açıklık kalmamalı) .Altın – seramik Amalgam : Doğrudan uygulanılabilir. . fazla yapıştırıcılar temizlenir 10 sn ön ışınlama yapılır.Refrakter malzemenin uzaklaştırılması (35µm Al2O3 düşük basınçlı kumlama ile) . diş ve . 3#0 veya 4#0 iplerle retraksiyon ipleri yerleştirilir. İpler çıkartılır.Arayüz değimleri .Kurutma .Uyulmam .Silanlama . Yoksa silikon esaslı ölçü maddesi kullanılır.c) Sadece ucu akti olan daha ince grenli bir frezle gingival sonlanma tamamlanır.Refrakter day ( konvansiyonel feldspatik seramik ) .Renk seçimi yapılır. 4. (örgülü ipler tercih edilir) 2. mum modelaj hazırlanır.Yıkama (deterjan+distile su ultrasonik temizleyici ) .Mine yüzeyleri 15 sn asitlenir (ortofosforik asit) .Bağlayıcı ajan (fazlaso hava spreyiyle inceltilir.inceltilmiş kesici kenar 2.İnley – onley Posterior Diş Retorasyonları .Form . Çünkü dişe tam yapışmasını engeller.Amalgam .Yöntemler .Laminalar .9 hidrofolik ait ile %95 ile 40 sn %4. (super-fine bitirme frezleri EVA (başlık+frez) başlıklarıyla) Tüm Seramik Restorasyonlar .Kesici kenar eğimi 3. 180 sn ışınlanır (90 sn vestibül 90 snpalatinal) Arayüz sonlanmaları düzeltilir.CAD\CAM – kopya frez 6. Oynamamalı ve sallanmamalı) . ) dezavantajı: yarı şeffaf olması ve seramik presleme (IPS Empress) daha sonra renklendirme gerekmesidir. ışıksız ortamda korunurlar) Diş yüzeyinin hazırlanması .Seramik döküm (dicor. boyutsal değişikliğe uğrar.Asitleme ( %95 veya %4.Minenin yüzeylerine bağlayıcı ajan sürülür. 5. Dişe gereken onarımlar CİS ile yapılır.Kron – köprü . kullanımı kolay.Diş yüzeyleri pomza aile temizlenir .Kompozitler ve türevleri . Ayrıca mine prizmalarının dağılış şekline daha uygundur. d) Kesici kenar prepare edilir.Otomiks ölçü maddeleriyle (polieter / polisülfit) ölçü alınır. yapıştırıcı uygulanır Restorasyonlar yerleştirilip.Güdüklü çalışma modelleri elde edilip. Daha fazla dayanıklılık sağlar. bozulmaz. diş diş dokusuna yapışmadığı için dişi sağlamlaştırmaz. ucuzdur. 1.Renk (Islak olarak kontrol edilir)(optik bant) Seramik yüzeylerin hazırlanması : . Estetik değildir.İnternal uyum (rest.Uyum sırasında ağız içinde bakılması gereken kriterler . Ancak kedim sırasında CİS restorasyonların ömrünü kısaltır.
Metal alt yapılı 2.Direkt yöntemle . hafif yuvarlak eğimli marjinal sonlanma ( artık geçerli değil) * Butt – joint tarzı marjinal sonlanma (tercih edilir) * Black IV ve V ile sınırlı endikasyon Tüm Seramik Adeziv Seramik İnley * Daha estetiktir * Dişi daha dayanıklı hale getirir * Daha çok konservatiftir.Antagonistte porselen restorasyon varsa . antibiyotikleri inhibe eder. .Retansiyon formunun geliştirilmediği olgularda . Döküm Altın : Korozyona karşı dayanıklı. ışık geçirgenliği doğala çok yakın.Periodontal sağlık. Metal Alt Yapılı Konvansiyone Seramik İnley Prensipleri : * 1.Full kron gerektirecek kadar fazla madde kaybı olan olgularda hastanın metal alerjisi varsa .kalan diş dokularını destekler. hem klinikte hem lab’ta titiz ve hassas çalışma gerektirir. Amalgama göre yapımı daha zor.Aşınmaya dayanıklı .Parafonksiyonel alışkanlıkları olan . maliyeti yüksek. Eğer inley adeziv yöntemle yapıştırılacaksa buna gerek yoktur.Renk uyumu . konvansiyonel yöntemle yapıştırılacak ise tüberküllerin örtülerek kırılmaya karşı korunmasıgerekir. daha zaman alıcı ve seconder caries riski fazladır.5 kat daha derin kavite * Bizotajsız.Radyodens - . Kompozit : Renk uyumu iyidir.Prensipleri * 1.kendisinde mikro çatlaklara neden olur.işlenmesi kolay.Endikasyonları Her türlü doku kayıplarında uygulanılabilirler . daha az plak retansiyonu olur . korozyona uğar.Avantajları . 2 yöntemle uygulanı .Tüm seramik Konvensiyonel simantasyon ile yada adeziv simantasyonla yapıştırılır. civa toksitesi var. Tüm Seramik + Pinli Konvansiyonel Seramik İnley . galvanik akım yaratır. diş dokusuna yapışır ve dişi fonksiyonel bir bütün haline getirir. Rengi kötü . Bu restorasyonun adı ONLEY olur.Endodontik giriş kavitesi yüzünden dişin dayanıklılığının azalmış olduğunda .Model üzerinde indirekt yöntemle Seramik : 1.Kontrendikasyonları . fiziksel ve mekaniksel özellikleri çok iyi.civa içermez. sağlam.5 kat daha derin kavite * 5-7 derece aksiyel deverjans * black II ve III kaviteleri ilgilendirir Tüberküllerin örtülmesi → çiğneme kuvvetleri inley üzerine geldiğinde pulpal tabanı ve aksiyel yüzlerinde bileşkelerin yoğunlaşmasına sebeb olur ve zayıf tüberkül kırılabilir (kama etkisi).Bireylerde agresif dişaşınması olan bireylerde . Bunu önlemek için .
Çene eklemi günde ortalama 1500-2000 kez hareket eder. boyun kireçlenmesine bağlı tedavilere yönelinebilir. celay) (Seramik %10’luk hidrofolik asitle etchinglenir. Eklem bölgesinde.Yapıştırılmadan önce dayanıklılığı düşüktür . Çiğneme sistemi. baş boyundaki tüm yapılar ve hatta ruhsal yapıya ilişkili olabilir. Bu hareket rotasyon ve translasyon hareketleri il oluşur. ..Seramik Döküm (Dicor.Sarkık minelerin kaldırılmasına gerek yok . Sinüzit Atipik nevralji.In Cerom) .Bazı türlerinde external olarak renklendirilmişse aşınma sonucu rengini kaybedip. eklem. . TME.Dezavantajları . dişler.Preparasyon Prensipleri Konservatif preparasyon Aksiyel duvarlar arası sürtünmesel retansiyona gerek yok (!0 derece kadar olabilir) . dil. • Düz (kırılma riski daha fazla) • Çukurlaştırılmış (kalınlığı daha üniform) Aksiyel duvarlar → 100 eğimli Proximal box → düz tabanlı İç açılar → yuvarlak Sonlanma → butt – joint yada chamfer (Bizotaj yapılmaz) . Toplumun %20’sinde rastlanır. boyna vuran ağrıları olan.Seramik presleme (IPS Empress) .Pulpal taban iki şekilde olabilir. 20-40 yaş arası kadınlarda 3 kat daha sık görülür. eklem bağları. çiğneme zorluğu yaşayan bireylerdir. sinirler. çene. migren 20 yaş dişine ait patoloji kas spazmı.Yapıştırılmasında nem kontrolü gerekir .Yapılması zor ve zahmetli . kimi zamanda çok şiddetli ağrılarla ortaya çıkabilir.Cerapearl) . camsı görüntüsü ortaya çıkar Etched Seramic İnley Direct bonden ceramic inley gibi terimlerle adlandırılabilir.Yöntemler . dişler.Kaide Materyali Cis .Pahalıdır .CAD\CAM (cerac.Refrakter day (HiCerom.Antagonist dişlerde aşınmaya sebep olur . çiğneme kasları. Çiğneme kaslar. damarsinir paketlerinden oluşan karmaşık bir sistemdir.) Temporomandibuler Rahatsızlıklar (Kraniomandibuler düzensizlikler) Ağız açmada hafif bir sesle. eklem ligamentleri . çene.Tüberküllerin örtülmesine gerek yok . başa.
Alt çenenin fonksiyonel ve parafonksiyonel hareketlerinden çiğneme kasları dorumludur. 3 sınıf kaldıraç sistemi gibidir. Bu yüzden hem fonksiyonel hemde parafonksiyonel kuvvetleri oluşturabilirler. Alt çene 3 düzlemde de hareket edebilmektedir : örneğin lateral pterygoid kas bu harekette önemli rol bir kastır.. Ön dişlerle çiğneme yapıldığında yük kolu uzayacağından ekleme daha çok yük gider.disk sıkışır. Bunların yanında hyoid üstü ve altı kaslarda aktiftir. Yüksek yapılmış dolgu → kondil başı fosaysa göre gaha geride yer alır. TME Rahatsızlıkları 5 Grupta İncelenir 1. kondilin yanlış konumlanması (disk perforasyonlarına). Karşı siş uzayabilir. diş sıkmada yaklaşık 4 saate çıkabilir. Bu kasın huzmelerinde oluşan bir spazm eklem hareketlerinin harmonisinin bozulmasına neden olur. dişlerde aşınmalara. tam bir gevşemeye geçmeden gerilimli hallerini korurlar Eklem fonksiyonu Çiğneme kuvvetleri-iletimi Çiğnemenin diş arkı üzerindeki yeri Gıdanın büyüklüğü Alt çenenin pozisyonu bu rahatsızlıkların oluşumunda önemlidir. dokulardaki patolojik değişikliklere kadar varan problemler oluşturur.Eklem içi bozukluklar 3. yüksek dolgulardaki prematür konkakt . Yüksek belirlenmiş kapanış Tek taraflı çiğneme Baş. boyun. Boyun kaslarındaki yada hyoid altı kaslardaki bir spazm yada yaralanma da indirekt olarak TME sistemini etkiler. TME.TME rahatsızlıkları .Çiğneme kası rahatsızlıkları 2.Çiğneme kasları rahatsızlıkları şeklinde ikiye ayrılır TME Rahatsızlıkları Çiğneme sistemini oluşturan yapılar arasındaki işlevsel uyumun bozulmasında. bilinçli ve kontrollüdür.Gingylmoarthroidal eklemEklemi oluşturan kondil-fossa-disk üçlüsü kemik ve kıkırdak yapılardan oluşmuştur. Pasif Hareketler : Yer çekimi gibi dış kuvvetlein etkisiyle yapılan hareketler Postural Hareket : Duruş Stres → (diş sıkma) normalde dişler günde 15-20 dk kapanışa gelirken. alt çene sağ ve sol TME ile kafatasına bağlıdır. Fizyolojik Hareketler Aktif Hareketler : İstemli yada proprioseptifuyarılarla olan kasılmalarsonucu yapılan hareketler. Bu hareketlerde eklem kadar çiğneme kasları da fonksiyon görür. Mine aşınmaları sonucu vertikal boyut düşer. Kasların fonksiyonlarıyla yapılan alt çene hareketleri istemli. Örneğin . çene ili ilgili travmalar Yanlış alışkanlıklar( kalem ısırma gibi) Duruş bozuklukları nedeniyle kaslar normal fizyolojik fonksiyonlarını yapamazlar. Bu yüzden posteriorda çiğneme yapmak yük kolunu kısaltır ve kuvvet azalır.Alt çenenin kronik hipomobilitesi 5. Üst çene kafatasına bağlı sabit bir yapı iken. Diş kaybı → mezializasyon sonucu kapanış bozukluğu oluşur.Gelişimsel eklem hastalıkları (ADA) Genelde . Eklemi saran bir kapsül ve destekleyen bağlar mevcuttur.Enflamasyon eklem hastalıkları 4.
Myalji) * Kasın fazla kasılmaması * Uzun süreli koruyucu kasılma * Parafonkisyon Kassal Rahatsızlıkların Etyoloji Diş kaybı. Lokal Kas Ağrısı (non-enf.Masseter .moyun kaslarında Daire şeklinde.Sternocleidomastoideus . periodontal nedenlerle aproximal kayıplar. Myofasiyal Ağrı (tetik nokta myalji) . tatamlanmamış ortodontik tedavi. Sistemik Fak.S’ninin yaralanmaya karşı gösterdiği koruyucu tepkidir.S. hatakı restorasyon.(alt çenenin önde konumlanması) (condilfossa-dikte problemker).Kasların hiper aktivitesi sonucu oluşan parafonksiyonlar Kassal aktivite > fizyolojik tolerans Yapısal tolerans < doku yıkımı (Kassal altivite fizyolojik toleranstan fazla olduğunda doku yıkımları oluşur) Spazm → vaskülarite azalır → katabolik birikim → ağrılı.Emosyonel stres . * Stress * Akut hastalıklar * Viral enfeksiyonlar ↓ Normal kas fonksiyonları bozulur Bir kasın uzun süreli ağrılı olması kas kasılmalarına . kaslardaki spazmlar (başa vuran. Myospazm (çiğneme kaslarında spazm) Kas yorgunluğu Kapanış bozukluğu Kan basıncında artış Kaslarda gerginliğin artması ↓ Kaslarda reflex spazm ↓ TME Rahatsızlığı Myosit Enfeksiyonlu * Bakterial veya viral * Enf’lu diş.Okluzal faktörler .Temporal .İç pterygoid . Sakınılarak gerçekleştirilen kas fonksiyonlarını çiğneme sisteminin yapılarında bozukluklara neden olur. kapanış bozuklukları. ağzın uzun süre açık kalması. parafonksiyon. keskin yüzeylerin oluşumu Koruyucu Kas Kasılmaları Lokal Fak. gergin ağrılıdır. hassas. sert. uzun süreli kasılmasıda lokal kas ağrısının artmasına neden olur.Omuz. ısı artışı olan bölgeler bulunur (myofasial triger alan / kas fasya tetik noktalar) palpasyonda sıkı. travma. sırta yansıyan ağrılara) neden olabilirler. enseye. Kassal Rahatsızlıklar .Dış pterygoid . . Periodonsiyum veya travmatik Yaralanmalar yoluyla kaslara ilerlemesi sonucu Enfeksiyonsuz * uzun süreli lokal kas ağrısı sonucu kaslarda metabolik artıklar ve ağrı Koruyucu kas kasılması → S.stres. * Yüksek dolgu * Diş kırıkları * Ağzın uzun süre açık kalması okluzal çatışma ↓ Proprioseptif uyaranları değiştirecek normal kas fonksiyonlarını kesintiye uğratırlar. yüksek dolgu. sistemik rahatsızlıklar.
uyku bozuklukları. spazm. pisikolojik problemler. hipertrofi. boyun bölgesinde travma ? Artrit ? Çiğneme ve konuşmada zorluk ? Diş sıkma ve gıcırdatma ? Ağız Dışı Klinik Muayene • • • • • TME palpasyonu Başın pozisyonu Çiğneme kaslarının palpasyonu Boyun kaslarının palpasyonu Fonksiyonel manipulasyon . yüzde ödem. eklem sesleri Kassal Rahatsızlıkların Teşhisinde Kapsamlı Anamnez Gerekir. baş ağrısı. • • • • • • • • • Ağız açmada güçlük ? Çene kitlenmesi ? Çiğneme ve esnemede ağrı ? Kulak içi ve şakakta ağrı ? Isırma sırasında rahatsızlık ? Baş . çene hareketlerinde kısıtlılık. hassasiyet.Çiğneme Kasları Rahatsızlıklarının Genel Semptomları Kaslarda ağrı.
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
We've moved you to where you read on your other device.
Get the full title to continue listening from where you left off, or restart the preview.