ÇAY AĞACI YAĞI VE FAYDALARI
Melaleuca yağı olarak da bilinen çay ağacı yağı, Avustralya bitkisi Melaleuca alternifolia’nın yapraklarından damıtılarak üretilen esansiyel bir yağdır.
Son yıllarda, popülerliği alternatif ve tamamlayıcı tıp olarak, dünyanın diğer bölgelerinde de artmıştır. Günümüzde çay ağacı yağı yaygın olarak kozmetiklerde, topikal ilaçlarda ve ev ürünlerinde kullanılmaktadır.
Yağ anti-bakteriyel, antienflamatuar, antiviral ve antifungal özelliklere sahiptir. Bir kişi çay ağacı yağı kullanarak akne, sporcu ayağı, kontakt dermatit veya baş biti gibi sorunları tedavi edebilir. Çay ağacı yağı asla yutulmamalıdır.
Çay Ağacı Yağının Yararları
Çay ağacı yağının çeşitli yararları olabileceğini gösteren bazı çalışmalar bulunmaktadır. Bununla birlikte halen faydaları araştırılmaya devam edilmektedir. Mantar, dişeti iltihabı, akne, kepek gibi cilt hastalıklarına iyi geldiği bilinmekte ve birçok faydası bulunmaktadır. Peki birçok faydası bulunduğu bilinen çay ağacı yağı faydaları nelerdir?
-
Anti-Bakteriyel Özelliktedir
Bu yağ, neredeyse 100 yıldır Avustralya’da, özellikle cilt hastalıkları için iyileştirici bir tedavi olarak kullanılmaktadır. Bugün birçok sağlık sorunu için kullanıldığı bilinmektedir. Çay ağacı yağı genellikle antibakteriyel özelliği ile bilinir.
Bazı araştırmalar, çay ağacı yağının bu özelliğinin, geniş spektrumlu antimikrobiyal aktivitenin, bakteri hücre duvarlarına zarar verme kabiliyetinden geldiğini ortaya koymaktadır. Nasıl çalıştığını anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğu da vurgulanmaktadır.
-
Anti-İnflamatuar Özelliklidir
Çay ağacı yağı, anti-enflamatuar özelliklere sahip bir bileşik olan terpinen-4-ol konsantrasyonunun yüksek olmasından dolayı iltihapların giderilmesine yardımcı olabilir.
Araştırmalar, bazı hayvan deneylerinde, terpinen-4-ol’ün ağız enfeksiyonlarında iltihap aktivitesini bastırmak için kullanıldığını tespit etmiştir. İnsanlarda, topikal olarak uygulanan çay ağacı yağının, histamin kaynaklı cilt iltihabındaki şişliği parafin yağından daha etkili bir şekilde azalttığı gözlemlenmiştir.
-
Antifungal Özelliklidir
Bir araştırmaya göre çay ağacı yağı antifungal etkilidir. Ve bir dizi maya ve mantarları öldürme özelliği olduğu vurgulamaktadır. İncelenen çalışmaların çoğu deriyi, genital bölgeleri, boğazı ve ağzı sıkça etkileyen bir tür maya olan Candida albicans’a odaklanmıştır.
Diğer bazı araştırmalar, terpinen-4-ol’ün, Candida albicans’ın dirençli suşları durumunda, yaygın bir antifungal ilaç olan flukonazolün aktivitesini arttırdığını göstermektedir.
-
Antiviral Özelliktedir
Bazı araştırmalar, çay ağacı yağının bazı virüslerin tedavisine yardımcı olabileceğini göstermektedir, ancak bu alanda araştırmalar sınırlıdır ve daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
-
Akne Giderici Özelliği Bulunmaktadır
Çay Ağacı yağının birkaç cilt şikayeti için faydalı olabileceği gözlemlenmiştir. Sivilce en sık görülen cilt durumu olarak bilinmektedir. Yeryüzünde milyonlarca insanı etkileyen bir durumdur. Herkeste görülebileceği gibi bazı insanlarda çok can sıkıcı boyutlara ulaşabilmektedir.
Bir çalışmada çay ağacı yağı jeli ile sivilcenin tedavisinde plasebo etkisi ile arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Çay ağacı yağı ile tedavi edilen bazı insanların hem toplam sivilce sayısında hem de sivilcenin şiddetinde iyileşme yaşandığı tespit edilmiştir.
Bu araştırmalar, hafif ila orta dereceli akne vakalarının tedavisinde yapılmıştır. Ve yüzde 5 çay ağacı yağı jelini ile yüzde 5 benzoil peroksit losyonu karıştırılarak hazırlanan losyon ile yapılmıştır.
-
Sporcu Ayağı Tedavisi
Sporcu veya Atlet ayağı olarak bilinen sorun, esasında herkes de görülebilen ve oldukça sık rastlanan mantar enfeksiyonları sonucu oluşmaktadır.
Bir araştırmaya göre, sporcu ayağı veya tinea pedis semptomlarının, çay ağacı yağı jelinin topikal uygulanmasıyla azaltıldığı tespit edilmiştir. Plasebo etkisi ile karşılaştırıldığında daha etkili olduğu gözlemlenmiştir.
-
Kontakt Dermatit Tedavisi
Alerjik kontakt dermatit derinin birtakım maddeler ile temas etmesi sonucunda verdiği reaksiyon ile meydana gelen bir rahatsızlıktır ve bir egzama çeşididir. Çay ağacı yağı, çinko oksit ve klobetazon bütirat dahil olmak üzere, kontakt dermatit için çeşitli tedaviler karşılaştırılmıştır.
Sonuçlara göre çay ağacı yağının, diğer tedavilere göre alerjik kontakt dermatiti bastırmakta daha etkili olduğunu görülmüştür. Bununla birlikte, tahriş edici kontak dermatit üzerinde bir etkisi olmadığı görülmüştür.
Çay ağacı şampuanı egzamaya iyi gelir mi? Sorusunun cevabıda buradan çıkarılabilir. Çay ağacı yağının kendisinin bazı insanlarda alerjik kontak dermatiti tetikleyebileceği unutulmamalıdır.
-
Kepeği Giderici Etkisi
Çay ağacı yağı kepek önleme özelliğine sahiptir. Bununla birlikte birçok krem ve şampuanda çay ağacı yağı bulunmaktadır. Kepek oluşumunu, önleyen saç bakımı yapan çay ağacı yağını, düzenli kullandığınızda kepeklerden kurtulabilirsiniz.
Çay ağacı yağı şampuanı kullanan ve saçlarında kepek olan bazı insanlarda kepeğin azalmasının yanı sıra diğer şampuanlara ek olarak kaşıntı ve yağlanma seviyelerinde azalma olduğu gözlemlenmiştir. Bu araştırma sonucu 4-5 haftalık bir kullanımdan sonra elde edilmiştir ve herhangi bir yan etki görülmemiştir.
Çay ağacı yağına karşı alerjik olmak mümkündür. Bu tarz reaksiyonları kontrol altında tutabilmek için bebeğin ön koluna bir miktar şampuan sürün ve durulayın. 24 ila 48 saat içinde reaksiyon oluşmazsa kullanımı güvenli olarak kabul edilebilir.
-
Baş Biti Tedavisi
Baş bitleri tıbbi tedavilere karşı daha dirençli hale gelebilmektedir, bu nedenle uzmanlar zamanla artan bir ivmeyle uçucu yağları alternatif olarak görüyorlar.
Araştırmalar baş bitinin tedavisinde çay ağacı yağı ile bazı uçucu yağlarda bulunduğu bilinen ve doğal bir bileşik olan nerolidol‘ü karşılaştırdı. Çay ağacı yağının diğer yağlara oranla baş bitlerini daha kısa sürede yok ettiği tespit edilmiştir.
-
Tırnak Mantarı Tedavisi
Mantar enfeksiyonları tırnak anomalilerinin yaygın bir nedenidir ve tedavisi zor olabilmektedir. Antibakteriyel ve mantar karşıtı özelliğe sahip olduğu bilinen çay ağacı yağının, el ve ayak tırnaklarında oluşan mantarların yok edilmesinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Bunun için mantarlı tırnaklara 2-3 damla çay ağacı yağı damlatıp tamamen emene kadar ovmak gerekir. ve bu işlem mantarlar tamamen yok edilinceye kadar günde 2 defa uygulanır.
Bir çalışmada, hem yüzde 5 çay ağacı yağı hem de yüzde 2 butenafin hidroklorür (sentetik bir antifungal) içeren bir karışımın mantarların tedavisinde etkili olduğu gözlemlenmiştir. Ve 16 hafta sonra, tırnak mantarı olan insanların %80’inde tedavinin başarılı olduğu tespit edilmiştir.
-
Ağız Sağlığına Etkisi
Çay ağacı yağının ağız yaraları, ağız iltihabı, dişeti iltihabı (gingivit) ve ağız kokusu gibi durumlarda etkili olduğu bilinmektedir.
Bir araştırmaya göre ağız kokusu ile ilişkili bir bakteri türünün, papatya içindeki aktif bileşen olan çay ağacı yağı ve alfa-bisabolol ile tedavi edilebileceğini gösterilmektedir.
Çay Ağacı Yan Etkileri
Ağız Yolu İle Alımda Oluşabilen Riskler
Çay ağacı yağı asla yutulmamalıdır. Yutmaya bağlı oluşabilecek yan etkiler çok fazladır. Bu nedenle ağız yoluyla kullanılmamalıdır. Ağız yoluyla alımında oluşabilecek yan etkiler şöyledir.
- Şiddetli döküntüler,
- Kan hücresi anormallikleri,
- Şiddetli karın ağrısı,
- İshal,
- Mide bulantısı ve kusma,
- Halüsinasyon görme,
- Karışıklık,
- Uyuşukluk,
- Koma,
Topikal Uygulamalarla İlişkili Riskler
Çay ağacı yağı topikal kullanımıyla ilgili bazı riskler bulunmaktadır bunlar:
Alerjik kontakt dermatit: Çay ağacı yağı kullanıldıktan sonra alerjik kontakt dermatit ortaya çıkarsa, kullanmayı hemen bırakın. Bazı araştırmalar bunun şampuan veya kozmetik yerine saf yağ uygulamasından sonra gerçekleşebileceğini göstermektedir.
Erkek prepubertal jinekomasti: Erkek çocuklarda genişlemiş ve büyümüş meme dokusu, lavanta yağı veya çay ağacı yağı içeren ürünlerin topikal kullanımı ile ilişkilendirilmiştir. Ancak, kesin olarak ispat edilmemiştir.
Kulak Hasarı: Çay ağacı yağının kulak enfeksiyonlarında etkili olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte kulakta şişliklere yol açabileceği için bazı taşıyıcı yağlar ile seyreltilerek kullanılması önerilmektedir. Ayrıca iç kulağa da hasar verebileceği düşünülmektedir.
Bakteri direnci: Düşük seviyeli çay ağacı yağı içeren antibiyotiklerin tutarlı kullanımı, tıp topluluğu arasında önemli bir endişe olan antibiyotiğe dirençli bakterilere katkıda bulunabilir.
Gebelik ve Emzirme Döneminde Çay Ağacı Yağı
Çay ağacı yağı doğum sırasında meydana gelen kasılmaları azaltarak anne ve bebeğin hayatını riske sokabilmektedir. Çay ağacı yağı emzirme dönemleri ile ilgili herhangi bir çalışma bulunmadığından, emziren annelerin uzak durması tavsiye edilir.
Çay Ağacı Yağının Bebeklerde Kullanımı
Çay ağacı yağının bebeklerde kullanımı ile ilgili herhangi bir araştırma yapılmamıştır. Fakat bebeklerde kullanımı zararlı olmayacağı düşünülmektedir. Yinede tedbirli olmak gerekir bunun için bebeğin ön koluna az bir miktar sürüp birkaç saat bekleyerek denemek gerekir. bununla birlikte bazı uçucu yağlar ile karıştırılarak inceltilip kullanılması gerekir.
Çay Ağacı Yağının Kullanım Şekilleri
Çay ağacı yağı birçok uygulama yolu bulunmaktadır. Bu uygulamalardan bazıları ise şöyledir:
- Yara pansumanı: Bakterileri öldürmek ve enflamasyonu azaltmak için taze yara örtüsüne birkaç damla yağ damlatın ve yara üzerine iyice yayılmasını sağlayın.
- Ev yapımı gargara: Bir bardak suya 2 damla çay ağacı yağı ekleyin ve gargara olarak kullanın. Çay ağacı yağı ağız yoluyla alındığında zehirli olabilmektedir bu nedenle yutmayın.
- Doğal kepek ilacı: Birkaç damla çay ağacı yağını normal şampuana karıştırın ve saçınızı bu şampuan ile yıkayın.
- Sivilce tedavisi: Yarım bardak suya 4 damla çay ağacı yağı ekleyin. Yüze günde bir kez pamuklu ped ile uygulayın.
- Ev temizleyicisi: 20 damla çay ağacı yağını bir bardak su ve yarım bardak beyaz sirke ile karıştırın. Karışımı bir sprey şişesine dökün ve çok amaçlı bir antimikrobiyal temizleyici olarak kullanın.
Çay Ağacı Yağı Kullananlar
Yukarıda özellikleri ve yararlarından bahsettiğimiz çay ağacı yağı kullananlar acaba çay ağacı yağı hakkında neler düşünüyorlar. Çay ağacı yağı hakikaten işe yarıyor mu şimdi bunu kullanıcılardan öğrenelim;
Akdeniz: 50 ml suya 10 damla şeklinde seyreltip tonik olarak kullandığım yağ çeşidi. memnun muyum evet. gerçekten ferahlatıyor ve temizliği hissediyorsunuz. benim cildim yağlıya dönük karma ve sivilceli. sivilcelerin şahlandığı dönemde dizginlemeye kesinlikle yardımcı oldu. direkt sivilcenin üzerine de seyreltilmemiş halini kulak pamuğuyla uyguluyorum. gerçekten işe yarıyor.
Nylon: sivilce kurumasını hızlandırır, özellikle hali hazırda patlamış bir sivilce ise daha iyi nüfuz ettiğine inanıyorum. Aksil ile birlikte kullanıyorum şu anda. Uzun süre kullanımda etkisinin azaldığı gibi bir izlenime kapılmıştım, ne kadar doğru, bilemiyorum.
Strawberrybubblegum: asla asla ve asla yüze direk sürülmemesi gereken bir yağdır, çünkü saf hali cilde zarar vermektedir. Fakat bir damla çay ağacı yağı + 10 damla su şeklinde karıştırıp, kistik, deri altı sivilceleriniz varsa gece yatmadan üzerine sürdüğünüzde maksimum 1 haftada deri altındaki irini çözer.
Miskinkedi: regl dönemlerinde çıkan büyük sivilcelerimin üzerine uyguladığımda ertesi gün sivilceyi söndüren yağ. Doa kozmetiğinkini kullanıyorum, ben su ile seyreltmiyorum ama seyreltilerek kullanılması gerekiyormuş. Bir de her sürdüğümde annem, sinek ilacı mı sıktın, diye soruyor.
Çay Ağacı Serumu Ben Tedavisi
Çay ağacı serumu ben tedavisi için kullanılmaktadır. Fakat çay ağacı yağının benler üzerindeki etkinliğinin ölçüldüğü ciddi çalışmalar yapılmamıştır. Ancak yağın özellikleri ve kullananların tespitleri ile onun güvenle kullanılabilecek bir ben yok edici olduğunu ortaya koyulmuştur. Özellikle kötü huylu olmayan ve çok büyük olmayan benlerde etkin olduğu gözlemlenmiştir. Geçmiş dönem toplumlarında da bu tip problemlere karşı sıklıkla alternatif yöntem olarak kullanılmıştır. Uyguladığınız zaman beni kurutur ve kendi kendine düşmesini sağlar.