KORUNGA ÇADIR TIRTILI - Cymbalophora rivularis (Menetries)
(Lepidoptera: Arctüdae)
1. TANİMİ VE YAŞAYIŞI
Erkek kelebeğin kanat açıklığı 20-30 mm'dir. ön kanatlar sarımsı kahve renkte, kanatlar üzerinde koyu kahve renkte desenler bulunur. Dişiler açık kahverengi ve kanatsız olup. vücut segmentleri üzerinde kahverengi lekeler bulunur.
Larva tam gelişince 2-3 cm kadar boy alır. Larvaların renkleri gri-kahverenginde olup üzerinde uzun kıllar vardır. Kılları alerjik bünyesi olanlarda kaşıntı ve kızarıklığa yol açar. Bacakları kırmızı renktedir. Pupa koyu kahverenginde, mumya pupa tipindedir.
Dişiler yumurtalarını guruplar halinde bırakır. Tarlada kar örtüsünün kalkmasından sonra ve havalar fazla ısınmadan larvalar ortaya çıkar. Yumurtadan çıkan larvalar, ördükleri ağlarla hemen çadır şeklinde ağ örerek toplu bir şekilde ağ altında beslenmeye başlarlar. Bir çadır altında 26-400 larva bulunabilir. İlk dört larva döneminde ördükleri ağ altında toplu halde beslenirler. 4. larva döneminde çok az ağ örerler ve 5. larva döneminden itibaren larvalar ağı terk ederek bireysel olarak beslenmeye devam ederler. Altı larva dönemi vardır. Doğada yaklaşık yedi gün süren prepupa döneminden sonra haziran sonuna doğru pupa olmaya başlarlar. Zararlı, senede bir döl verir.
2. ZARAR ŞEKLİ, EKONOMİK öNEMİ VE YAYILIŞI
Zararlının larvaları ilk dört döneminde ördükleri ağ içerisinde kalan ve ilkbaharda yeni sürmeye başlayan bitkinin genç yapraklan ile beslenmektedir. Bu devrede özellikle korungada yüksek popülâsyonlarda önemli zararlara neden olmaktadır. Daha sonraki dönemlerde zararlı çadırları terk etmekte ve dağınık olarak bitkilerin üzerinde beslenmekte ve zarar yapmaktadır.
Doğu Anadolu illerinde özellikle Ağrı, Kars, Adıyaman Bitlis ve Van illerinde tespit edilmiştir.
3. KONUKÇULARI
Yem bitkilerinden korunga, yonca ve üçgül ile yabancıotlardan kazayağı, sığırkuyruğu, karahindiba, sinirotu ve ayrık ile buğdaygiller (Gramineae) familyasından diğer bitkilerde ve geniş yapraklı birçok mera bitkisinde beslendiği tespit edilmiştir.
4. DOĞAL DÜŞMANLARI VE ETKİNLİKLERİ
Ülkemizde bu zararlının doğal düşmanları olarak çok fazla türde ve yoğunlukta Tachinidae (Diptera) ve Ichneumonidae (Hymenoptera) familyasına ait türler elde edilmiştir. İlaçlama yapılmayan yerlerde, sonraki yıllarda zararlı popülâsyonunun önemli derecede azaldığı görülmüştür.
5. MÜCADELESİ
Dişilerin kanatsız olması nedeni ile önceki yıl bulaşık olduğu belirlenen yerler zararlının potansiyel olarak bulunduğu yerlerdir. Yeni yerlere bulaşması oldukça zordur. Bu nedenle, bulaşık alanlar belirlenerek, her yıl öncelikle bu alanlar gözlem altında tutulmalıdır.
5.1. Mekanik Mücadele
Zararlının mücadelesinde en kolay ve ekonomik mücadele yöntemi mekanik mücadeledir. Zararlının tespit edildiği alanlar devamlı kontrol edilerek, ilk larva dönemlerinde çadırlar görüldüğü anda, larvalar çadırları terk etmeden önce ve larvalar toplu halde iken, çadırlar larvaları ile birlikte toplanarak veya çadır altındaki larvalar bulundukları yerde imha edilmelidir. Mücadele larvalar çadırları terk etmeden bitirilmelidir.
5.2. Kimyasal Mücadele
Bu zararlıya karşı kimyasal mücadele önerilmemektedir.
Facebook'ta Yayınla>