Film yapımı, yönetmenlik ve oyunculuk; önemli sanat türlerinden biridir. Bazıları buna, olayları filmde yeniden yaratmak için ses ve görüntüyü birlikte kullanma sanatına atıfta bulunan yedinci sanat diyor.
19 Temmuz Devrimi'nden sonra Rojava ve Kuzey ve Doğu Suriye’de sinemada da önemli gelişmeler yaşandı. Bu gelişmelerin en önemlisi de şüphesiz ki Rojava Film Komünü’nün kurulmasıdır.
ROJAVA DEVRİMİ ÖNCESİNDE FARKLI BİR SİNEMA TARİHİ
Komün üyelerinden Safinaz Evdikê, Rojava Film Komünü’nün tarihi ile ilgili şunları söyledi: "Rojava Film Komünü, 14 Temmuz 2015 tarihinde Dirbêsiyê şehrinde kuruldu. Rojava'da sinema tarihi devrimden önce ve sonra olarak ikiye ayrılır. Daha önce sinema işiyle ilgilenen bazı sınırlı kişiler eliyle bu sanat yürütülüyordu. Bunlar da çoğunlukla gizlice ve otoritelerin gözünden uzakta çalıştılar.”
Safinaz Evdikê, Rojava sinema tarihinin iki ana olayla bağlantılı olduğuna dikkat çekerek, "İlk olay 13 Kasım 1960'ta Amûdê şehrinde sinemanın yakıldığı ve bunun sonucunda 283'ten fazla Kürt çocuğunun öldürüldüğü olaydı. Kurbanların hepsi ilkokul öğrencileriydi” şeklinde konuştu.
1960'lı ve 1980'li yıllarda Rojava'da sadece birkaç sinemanın olması ve halkın buna erişiminin zor olmasına dikkat çeken Safinaz Evdikê, “Daha sonra özellikle Türk ve Hint filmlerinin televizyon kanallarını istila etmesinden sonra sinema faaliyetleri oldukça azaldı” dedi.
ROJAVA DEVRİMİ’NDEN SONRA KÜRT SİNEMASI
Safinaz’a göre Rojava'da sinema hareketinin kıvılcımı devrimin başlamasıyla başladı. Safinaz, bu hareketin oyunlarda oynayan yerel aktörler tarafından kabul edildiğini ve amaçlarının özellikle Kobanê savaşından sonra devrime destek vermek olduğunu ifade etti.
Safinaz Evdikê sözlerine şöyle devam etti: "Biraz sinema çalışması yapmış bu kişiler, 14 Temmuz 2015 tarihinde Rojava Film Komünü adlı bir grup kurdular."
Rojava Film Komünü’nün 25 ila 30 kişilik gruplar için eğitim kursları açtığını söyleyen Safinaz, "Eğitime katılan bu kişilerin bazılarının tecrübesi çok az ama sevgi ve bağ sayesinde uyum sağlayabildiler. Zamanla önemli bir ihtiyaca cevap olabildiler” ifadelerine yer verdi.
KOMÜNÜN KURULUŞ AMACI
Komün üyesi ve işgal altındaki Efrîn kantonunda ikamet eden Mesûd Kirad, Rojava Film Komünü’nün kuruluş hedeflerine ilişkin şunları söyledi: “Rojava Film Komünü, sinema aracılığıyla gerçekleri topluma aktarıyor ve toplumu yaşanan gerçeklerle temas halinde tutuyor."
Mesûd Kirad, devrim hikayelerini yazıp sinema malzemesi haline getirerek devrim hikayelerini paylaşmak istediklerini belirterek, "Rojava Film Komünü’nde hikayelerimizi, tarihimizi ve yaşadığımız gerçekleri paylaşmak istedik. Halkın yardımı ile buna sahip olduk. Bu projeler için tüm illerde, mahallelerde, ilçelerde ve her yerde film yayınlamaya başladık. Bugün bile kendi hazırladığımız filmleri yayınlamaya devam ediyoruz. Filmler üretiyoruz. Film Komünü tarafından yazılan ve yönetilen dört yeni film şimdi vizyona giriyor" diye ekledi.
Oyuncu Nejbir Xanim da Rojava açısından dünü ve bugünü karşılaştırarak, "Geçmişte sinema kültürünü yaygınlaştırmak amacıyla uluslararası filmlerin dağıtımını yapıyorduk. Ama şimdi toplumun kendi hazırladığı ve yönettiği filmleri yayınlıyoruz. Rojava Film Festivali’ni kimseden destek almadan 2016 yılında düzenledik. İlk yıllarda 30'a yakın filmin katılımıyla yerel ve çok küçük bir festivaldi ama şimdi yılda 5 kentten ve kamplardan yüzlerce film gösteriliyor” şeklinde konuştu.
Film Komünü’nün başarı düzeyiyle ilgili olarak Nejbir, "Farklı gruplar ve sınırsız günlerle eğitime büyük ilgi gösterdik ve ardından Şehit Yekta Herekol Sanat Akademisi’ni kurduk. Sinema bölümü ve oyunlarla ilgili, birincisi 11, ikincisi 9 kişilik olmak üzere iki eğitim devresini tamamladık. Eğitimden sonra gruplar oluşturuldu ve film çekmeye başladık” ifadelerini kullandı.
(rr)
ANHA