Memur veya hizmetli statüsüne sahip devlet personelinin malullük, ihtiyarlık ve ölüm sigortalarını karşılayan, bu hususlarla ilgili her türlü işlemleri yapan, tüzel kişiliğe sahip özel bir sosyal güvenlik kurumudur.
Emekli Sandığı bugünkü şekline 1950 tarihli 5434 sayılı kanunla kavuşturulmuştur. Ancak bu kanunun bazı maddeleri çeşitli tarihlerde değiştirilmiştir.
Emekli Sandığına hem iştirakçiler, hem de bunları istihdam eden kamu kurumları emeklilik keseneği ödemektedirler. İştirakçilerin payı aylıklarının % 8 i, kurumların payı ise % 14 tür. 1966 yılı sonu itibariyle 102621 kişiye emeklilik, maluliyet veya yetim aylığı ödeyen Sandığın iştirakçi sayısı 750 000 civarındadır. Sandığın öz varlığı 4.5 milyarı bulmaktadır.
Tüzel kişiliğe sahip olan T. C. Emekli Sandığı, 5434 sayılı kanun uyarınca Maliye Bakanlığına bağlıdır ve Genel Kurul, Yönetim Kurul, Genel Müdürlük ve Sağlık Kurulu isimlerini taşıyan döri organa sahiptir.
Emekli Sandığı elindeki fonları genellikle otelcilik işlerinde kullanmayı tercih etmektedir. Nitekim İstanbul'da iki, İzmir ve Bursa'da birer tane olmak üzere beş büyük otelin en büyük hissedarı olan Emekli Sandığı bu işler için 1966 yılı sonu itibariyle 352 milyon TL. Yatırım yapmış bulunmaktadır. Bunlardan büyük bir kısmının rantabl olmadığı iddia edilmekte ve Sandığın Yatırım politikasını yeniden gözden geçirmesi tavsiye edilmektedir.
Almancası : Pensionskasse.
Fransızcası : Caisse de Retraite.
İngilizcesi : retirement fund.
(Bk; emeklilik. Sosyal Sigortalar Kurumu).