Güvenliğin sağlanabilmesi için aracın tüm parçalarının sağlıklı bir şekilde çalışır olması gerekir. Bu parçalar içinde hayati öneme sahip olanlardan biriside EDB’dir. EDB sistemi 1970’lere kadar yapılan çalışmaların değerlendirilmesi sonucu keşfedilmiştir. 1980’lere doğru aktif şekilde araçlarda kullanılmaya başlanmıştır. EDB günümüzde ise oldukça ileri teknoloji sayesinde hemen her araçta bulunmaktadır. EDB için en kısa anlamı ile aracın fren sistemi denilebilir.
EDB Nedir?
Günümüzde gelişen araç teknolojisinde ani frenleme sistemleri büyük öneme sahiptir. EDB ise araç fren sisteminin bel kemiğidir. EDB elektronik fren dağıtımı olarak adlandırılabilir. Otomatik kilitleme fren sistemi yıllardır mühendislerin üzerinde durduğu bir konudur.
Geçmişte kilitlemeyi önleyici fren sistemi hakkında yapılan araştırmalar bu eski sistemlerin ön tekerlerin güvenlik sistemini kaldırsa da arka tekerlere etkisinin oldukça düşük olduğunu fark etmişlerdir. Araştırma sonucunda gücün tüm tekerlere aracın ağırlığının oranında verilmesinin daha iyi olacağı anlaşılmıştır. Bunun üzerine yapılan onlarca belki yüzlerce testten sonra EDB sistemi bulunmuştur.
En kısa anlamı ile EDB; tüm tekerlere ayarlı güç uygulayan frenleme sistemidir. Aracın yol tutuş kapasitesini, yürür durumdan durağan hale getirilmesini ve park edilmesini bu sistem sayesinde güvenli bir şekilde gerçekleştiririz. Araçlarda EDB ve ABS birlikte bulunur. Araç seyir halindeyken frene basıldığında tüm gücün dört teker arasında eşit şekilde paylaşılması yerine aracın ağırlık noktalarına göre otomatik belirlenerek uygulanmasını sağlar.
Tepkime azalarak sürüş güvenliği sağlanır. EDB sisteminin araç çalışırken bile sürekli aktif kontrol edicisine ABS denilir. ABS ikaz uyarısı araç çalışır haldeyken ani frenlerde daha güçlü yanıt alabilmek için oluşturulmuş araç teknolojisidir. Yani ABS, EDB’nin sürekli kontrol edicisidir.
EDB Nasıl Çalışır?
Araçlar seyir halindeyken arka iki tekerdeki ağırlık daha azdır. Sürücünün fren uygulaması durumunda EDB olamayan araçlarda ağırlık dengesizliğinden kaynaklı yoldan sapmalar ya da sarsılmalar meydana gelir. EDB olan araçlarda yapılan fren, anında otomatik olarak belirlenen ağırlık bölgesine daha çok etki ederek ani savrulma ve sarsılmalar engellenir.
Sürücünün ayağını frene bastığı her anda aktifleşir. EDB aynı zamanda fren mesafesini de kısaltmaktadır. EDB olmadığı durumlarda otomatik olarak ABS uygulayan araç gücü tekerlerin ağırlık oranlarına göre dağıtmakta zorlanacağı için fren tutma mesafesi artacaktır. EDB dört sistemin bir araya gelmesi ile çalışır. Bunlar;
Tekerlek Hız Sensörü: Aracın ön iki tekerinden alınan hız değerlerinin ortalamasını otomatik olarak hesaplayan, bulunan değere göre tekerlerin hızını ayarlayan sensördür. Dört tekerden herhangi birinin ani frende kaymasını engeller. Bu sistem tüm ABS, EDB, ESP sistemlerinde bulunur. Herhangi ani bir durumda hesaplarda sıkıntı tespit ettiğinde arıza kodunu kaydederek bildirilmesini sağlar. Ayrıca bu sayede vites hareketleri de güvenli şekilde gerçekleştirilir.
Elektronik Kontrol Ünitesi: EDB sisteminin açılımında geçtiği gibi fren dağılımının en önemli parçasıdır. Tekerlek hız sensöründen gelen hesaplamaları birleştirerek kontrol eder. Daha sonra tekerlere gerekli güç dağılımının yapılmasını sağlar. Tek kademeli elektronik pompalama çalışmasını destekler.
Fren Hattı Valfleri: Alternatif çalışma yollarını sağlar. Pistondaki sıvı ayarının düzenlenmesi ve ana fren sisteminden gelen uyarıların tekerleklerle arasındaki bağlantıyı sağlar.
Yük Sensörü: Adından da anlaşılacağı gibi yük miktarının oransal hesaplamasını yapan sensördür. Aracın yürür hale geldiği ilk andan itibaren aktif halde çalışır.