Yazılım bir teknoloji terimidir.Anlamı; Hem bilgisayar sistemini oluşturan donanım parçalarının yönetimini hem de kullanıcıların işlerini yapmak için gerekli olan komutlar topluluğuna yazılım denilmektedir.
Bilgisayar yazılım türleri
Bilgisayar yazılımları genel olarak 3 ana grupta incelenebilir. Bunlar:
1- Sistem Yazılımları (System Software): Bilgisayarın kendisinin işletilmesini sağlayan, işletim sistemi, derleyiciler (compilers) (Yazılım programında, yazılan programı makine diline çeviren program), çeşitli donatılar (facility) gibi yazılımlardır.
2- Uygulama Yazılımları (Application Software): Bu kullanıcıların işlerine çözüm sağlayan örneğin çek, senet, stok kontrol, bordro, kütüphane kayıtlarını tutan programlar, bankalardaki müşterilerin para hesaplarını tutan programlar vs. gibi yazılımlardır.
Bütün sistem programları içinde en temel yazılım işletim sistemidir ki, bilgisayarın bütün donanım ve yazılım kaynaklarını kontrol ettiği gibi, kullanıcılara ait uygulama yazılımlarının da çalıştırılmalarını ve denetlenmelerini sağlar.
3- Çevirici Yazılımlar: Herhangi bir dilde yazılan programı makine diline çeviren yazılımlardır.
Uygulama yazılım türleri nelerdir ?
1- Genel Amaçlı Uygulama Yazılımları
2- Özel Amaçlı Uygulama Yazılımları
Yazılımlara örnekleri
1- microsoft Office (Word, Excel, PowerPoint)
2- Winrar
3- Norton
4- Winamp çeşitli kategorilerdeki örnek yazılımlardır.
Hizmet Yazılımları nedir?
Hizmet (Utility) yazılımları, genel sistem destek işlemlerini yapmak için kullanılan programlardır. Diskleri biçimlendirmek, dosyaları kopyalamak, disklerdeki programları yedeklemek, dosya sıkıştırma, dosya transfer (ftp), klavye düzenleme, disk yüzeyini düzenleme(fdisk, partition magic), virüs temizleme gibi işlemleri yaparlar. Çoğu işletim sistemi hizmet yazılımlarının yaptığı işlerin çoğunu yapmaktadır. Fakat bazı durumlarda hizmet yazılımları ayrı bir paket olarak daha güçlü özelliklerle üretilmektedir.
Zararlı Yazılım nedir?
Bilgisayarlara,faydalı yazılımlara zarar veren, kullanıcı dosyaları üzerinde tahribat yapan, kullanıcı bilgilerini çalan yazılımlara zararlı yazılımlar denilmektedir.
Zararlı yazılımlar kendi kendilerini çoğaltabilen, bir bilgisayardan diğerine yayılabilen ve çoğu kez bilgisayar sistemlerine kasten zarar vermek için yazılmış programlardır.
Her yazılım her bilgisayarda çalışır mı ?
Bilgisayarda hangi işletim sistemi kurulu olduğundan bağımsız şekilde çalışabilen yazılımlar üretebilse de, pek çok yazılım tek bir işletim sisteminde çalışacak şekilde üretilir. Ayrıca her yazılımın çalışmak için gereksinim duyduğu farklı donanım özellikleri olabilir ve bu donanıma sahip olmayan bilgisayarlarda bu yazılımı çalıştırmak mümkün olmayabilir.
Casus yazılım nedir?
Casus yazılım tanıtım kişisel bilgi toplama veya onayınızı almadan bilgisayarınızın yapılandırmasını değiştirme gibi belirli davranışları gerçekleştiren yazılımlar için kullanılan genel bir terimdir.
Özgür yazılım nedir?
Özgür yazılım kavramı, kullanıcıların, yazılımı çalıştırma, kopyalama, dağıtma, üzerinde çalışma, değiştirme ve geliştirme özgürlükleriyle ilgili bir kavramdır.
Bir yazılımın özgür yazılım olabilmesi için hangi şartları taşımalıdır ?
1- Herhangi bir amaç için yazılımı çalıştırma özgürlüğüne,
2- Her ne istiyorsanız onu yaptırmak için programın nasıl çalıştığını ögrenmek ve onu değiştirme özgürlüğüne (Yazılımın kaynak koduna ulaşmak, bu iş için önkoşuldur. ),
3- Kopyaları dağıtma özgürlüğüne,
4- Tüm toplumun yarar sağlayabileceği şekilde programı geliştirme ve geliştirdiklerinizi yayınlama özgürlüğüne kullanıcılar sahipse o yazılım özgür yazılımdır.
Windows Uygulamaları
Windows uygulamaları ile ilgili başlıkları aşağıdan takip edebilirsiniz.
- Teknoloji ve Altyapı
- Uygulamalarımız
Qmail Nedir ?
Qmail, Unix veya Linux işletim sistemleri üzerinde MTA (Mail Transport Agent) olarak çalışan bir yazılımdır.
Kısaca biz ona yüksek performanslı ve güvenlikli Mail Server diyebiliriz.
D. J. Bernstein, tarafından ilk sürümünü beta 0.70 olarak 24 Ocak 1996 yılında duyurulmuştur. Yazılım geliştirme süreci sonrasında tam kullanılabilir halde 1.0 versiyonu 20 Şubat 1997’de kullanıcılara sunulmuştur.
Qmail en başta bir MTA sunucusudur. MTA’nın en temel görevi, kullanıcıların başka kullanıcılara eposta göndermesini sağlamak ve başka kullanıcılardan gelen epostaları hedef kullanıcıya iletmek üzere teslim almaktır.
Günümüzün modern MTA sunucularının mantığı doğrultusunda bu temel özelliğe eklentiler geliştirilmiştir. Qmail’ın açık kaynak kodlu olması ve temiz C kodlarıyla yazılmış olması eklentilerin başarıyla uygulanmasını sonuçlandırmıştır. Ölçeklenebilir ve genişlemeye uygun yapısıyla, KOBİ’lerden üniversitelere veya milyonlarca kullanıcısı olan Yahoo veya Gmail gibi portalların MTA sunucusu olarak başarıyla kullanılmaktadır.
Neden Qmail?
1) Modüler Yapı:
Qmail, tasarım itibariyle modüler yapıda yazılmıştır. Her işlevi en iyi şekilde gören bir program vardır ve bu programlar da oldukça anlaşılır ve esnek yazıldığı için qmail’e üçüncü parti bir yazılım yazmak çok kolay hale gelmiştir.
2) Güvenilirlik:
Qmail, bir mesaj aldığında onun kaybolmayacağını garanti eder. Qmail ile birlikte Maildir posta kutusu türü ortaya çıkmıştır. Maildir sayesinde kilit değişkeni kullanılmaz ve aynı posta kutusuna eşzamanlı olarak birden fazla kullanıcı erişim sağlayabilir. Çünkü posta kutusu bir dosya değil bir dizindir.
Qmail eposta ile ilgili herhangi bir iş (posta gönderme, alma, kuyruğa atma,.) yapmadan önce postayı diske kaydettikten sonra postalar ve kişiye epostanız kabul edildi cevabını verir. Sistemde bir fiziksel sorun olsa da (elektrik kesintisi vs.) posta kaybolmaz.
3) Basitlik:
“Keep it simple” Yani kısa ve sade kod yapısı ile aynı anda yüzlerce eposta gönderebilir. Az bellek kullanır. Güvenlik açığı oluşturmaz.
3) Basitlik:
-Güvenlik sebebiyle qmail’de sadece qmailqueue programı root (administrator) olarak çalışmaktadır.
-Qmail’de işler farklı kullanıcı haklarıyla çalışan farklı programlar tarafından yapılmaktadır.
-Qmail programları kendi aralarında haberleşirken ayrıştırma yapmak yerine veri yapıları kullanırlar.
-Qmail, güvenlik özellikleri düşünülerek yazılmıştır.
-Standart C kütüphanesiyle temiz kod yazılmıştır.
5) Performans
Qmail, pek çok maili aynı anda paralel olarak gönderir. Özellikle eposta listecileri için tercih sebebidir. Eposta listecilerinin mailleri yönetebilmesi için ilave başlık bilgileri tutar.
Posta alma, yerel sisteme posta gönderme, uzaktaki sunucuya posta gönderme, smtp servisini çalıştırma, vb 1için ayrı ayrı programlar çalıştırır.
Ölçeklenebilir ve genişleyebilir yapıya sahiptir. Kobilerden Üniversitelere, milyonlarca kullanıcısı olan global portallara kadar pek çok kuruluşun MTA sunucusu olarak görevini başarıyla yerine getirmektedir
Qmail Eklentileri
1) Vpopmail
İngilizce açıklaması “Virtual domain and user add on package for Qmail” olarak ifade edilir. Vpopmail bir sanal domain ve sanal kullanıcı yönetim aracı olarak yazılmış Qmail eklentisidir. Sanal domain yönetimindeki başarısı birkaç domainle kısıtlı değildir. Üzerinde binlerce sanal domain kayıtlı MTA’ ları oldukça rahat bir şekilde çalıştırmaktadır. Resmi sitesi http://www.inter7.com/index.php?page=vpopmaildocs adresinde geniş kapsamlı doküman bulabiliriz.
Vpopmail programı sayesinde kullanıcıların:
Adı ve soyadı
Kullanıcı ismi
Parolası
Eposta kotası
Gibi bilgileri cdb, MySQL, Oracle, Interbase, Informix gibi database sunucularında tutularak çok büyük bir kolaylık sağlamaktadır ve çok kolay bir şekilde sanal alan (virtual domain) ve sanal kullanıcılar (virtual users) açılabilmektedir.
Exchange Server’da olduğu gibi her sistem kullanıcısını MTA kullanıcısı yapmamaktadır. Her bir kullanıcı için sistem kullanıcısı açmak yerine veritabanındaki tabloda kullanıcı açılmaktadır. Bu sayede işler hem daha kolay hale geliyor, hem de kullanıcılardan sisteme gelebilecek saldırılar en aza iniyor.
2) Qmail-Scanner Antivirus ve Antispam
Qmail-Scanner, Qmail için tasarlanmış içerik tarayıcı sistemidir. Sisteme gelen veya sistemden gönderilen e-postaların içeriğini kontrol eden antivirus ve antispam uygulamalarını tetikleyen Qmail eklentisidir. Sisteme gelen veya sistemden gönderilen maillerin kontrol edilmesini, virus içerip içermediğini veya spam olup olmadığını anlar.
Sonuç olarak, içeriğine baktığı e-postaların virus veya spam içermesi durumunda isteğe bağlı olarak ya otomatik olarak siler veya rapor olarak kullanıcılara bilgi gönderir. Yada her kullanıcı için farklı kurallar uygulayabiliriz.
Spamassassin Qmail’da 100’ü akşın parametrelerle e-postaların içeriğine spam olup olmadığına bakan başarılı bir içerik tarayıcısıdır. Spam olarak nitelendirdiğimiz e-postaların tespit edilmesini, işaretlenmesini, ayıklanmasını sağlar. Spam mail tarama işlemini direk kendi üzerinde yapar. İnternet üzerine herhangi bir veri alışverişinde bulunmaz.
Qmail için e-posta içeriğini taramak üzere pek çok Antivirüs şirketi desteğini sunmaktadır. Kaspersyky, Panda, Avg, Ternd-Micro, Norton, Clamav VB olarak başlıcalarını belirtebiliriz. En çok tercih edilen open source ve GPL lisansıyla dağıtıldığı için Clamav antivirüs olmuştur.
3) Qmail-Admin
Qmail-Admin vpopmail’i web’den yönetmeye yarayan uygulamadır. Qmail’ den anlamayan normal bilgisayar kullanıcısının bile, mail sunucusu üzerinde kullanıcı açma, silme, yönlendirme, takma ad (alias) tanımlama, liste açma, liste özelliklerini değiştirme gibi özellikleri çalıştırabileceği yönetim uygulamasıdır. Qmailadmin ile qmail+vpopmail yönetimi çok kolay hale gelmektedir.
4) IMAP
E-postalarımızı Maildir yapısı üzerinde kontrol etmemizi sağlayan sunucudur. Qmail için tercih edilen COURIER-IMAP uygulamasıdır
Linux Uygulamaları
Linux Uygulamaları ile ilgili başlıkları aşağıdan takip edebilirsiniz.
- Teknoloji ve Altyapı
- Linux uygulamaları konsol temelli veya X Windows arabirimi temelli olabilir.Kullandığımız bazı yazılım teknolojileri şunlardır:
- Python, C, C++, C#, Perl, Bash Script
- QT, GTK
- Web programlama (Apache, MySQL/PostgreSQL, PHP, Ajax, CodeIgniter, Yii)
Sürüm Yönetimi : Uygulamalarımızın kodlarının sağlıklı bir şekilde kontrol edilebilmesi için Git Versiyon Kontrol Sistemi Kullanılmaktadır. Versiyon Kontrol Sistemi olarak en yaygın kullanılan teknolojiler SVN ve Git’tir.
Versiyon Kontrol Sistemi şunları sağlar:
- Kodları sağlıklı bir şekilde sağlar.
- Kodlarda yapılan değişiklikleri saklar. Bu sayede ilgili değişikliklerin kim tarafından ne zaman yapıldığı takip edilebilir.
- Kodun istenizdiği versiyona geri döndürülmesini sağler. Kodun iki farklı kaydının arasınaki değişiklikleri listeleyebilir.
- Birden fazla kişi aynı proje hatta aynı kod üzerinde çalışabilir.
- Farklı gereksinimler için farklı dallar oluşturup aynı anda birden fazla geliştirme yapabilir.
- Git Fonksiyonel açıdan SVN’ye benziyor ve kullanım açısından oldukça kolaydır.
- Merkezi bir sistemle birçok kişinin aynı kod üzerinde çalışmasını sağlar.Linux/Unix uygulamalar düşük kaynak kodlu sistemlerde rahatlıkla çalışmaktadır. Özellike bütünlerşik cihazlarda genellikle linux kullanılmaktadır.Beyaz.net bütünleşik (embedded) sistemlerde linux ortamında birçok ürün geliştirmiştir. Seri port, RS 485, USB, Ethernet, GPRS, Digital I/O, XBee birçok ortamdan veri alarak işlemekte ve WatchDog vb birçok farklı teknolojiyi kullanabilmektedir. Uygulamalrda Python, C, Gtk kullanmaktadır.
Linux, Linux çekirdeği kullanan unix benzeri işletim sistemlerini çağrıştıran genel kullanım şeklidir. Linux açık kaynak kod geliştirme modelinin ve özgür yazılımının en öne çıkan örneklerinden birisidir; tipik olarak tüm kaynak kodu tamamıyla kullanılabilir, ücretsizce değiştirilebilir ve herhangi biri tarafından yeniden dağıtılabilir.
Linux sistemler ve linux uygulamalar çok yüksek donanım gerektirmediğinden ve daha sağlıklı çalıştığından otomasyon sistemlerinde ve saha uygulamalarında yaygın kullanılmaktadır.
Yazılım Özellikleri
– Bütünleşik (embedded) Linux
– Seri port, RS 485, USB veri alma
– Ethernet, GPRS, XBee ile veri gönderme
– Arm, Intel, AMD işlemci desteği
.