24 Haziran Erken Seçiminde Yaşanacak İlkler
24 Haziran erken seçimde yaşanacak ilklere bakalım;
1-İlk kez 18 yaşını doldurmuş gençler seçme –seçilme hakkını kullanacaklar. 18 yaşını doldurmuş genç insanlar artık milletvekili olabilecek. Böyle bir durumda genç yüzleri TBMM çatısı altında göreceğiz. Geçmiş yıllarda böyle bir şans gençlere verilmemişti.
Merak edilen soru ise şu?
Hangi parti ne kadar 18 yaşını doldurmuş genci milletvekili adayı listelerde gösterecek? 18 Yaşını doldurmuş gençleri milletvekili adayı olarak gösterecek siyasi partiler hangi kriterleri göz önünde bulunduracak?
18 Yaşını doldurmuş gençlerin seçme hakkının yanı sıra seçilme hakkını ne kadar kullanacağını yaşayıp göreceğiz.
2- Başkanlık sistemine geçilirse, partilerin de, parti genel başkanlarının bir önemi kalmayacak. Meclis grup başkanı gibi olacaklar. Parti genel başkanlığı fiilen ortadan kalkınca Devlet Bahçeli’de MHP’nin son genel başkanı olacak!
Yine Kemal Kılıçdaroğlu-Meral Akşener Cumhurbaşkanlığına aday olurlarsa Milletvekili olamayacaklar.
3-Türkiye’nin gündemini kaplayan erken seçim, geçen ay Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkındaki Kanun’da yapılan değişikliklerinin ilk kez uygulanacak olması bakımından ayrı bir önem taşıyor.
4- Arkasında sandık kurulu mührü bulunmayan oy pusulalarının da geçerli kabul edilecek. 16 Nisan referandumunda uygulanan bu değişiklik çok tartışma yaratmıştı. Bu durumu önlemek isteyen iktidar yasa ile böyle bir uygulamaya resmilik kazandırdı. Bundan önce yapılmış Milletvekilliği ve Yerel seçimlerinde arkasında sandık kurulunun mührü olmayan oylar kesinlikle geçersiz sayılıyor ve seçim dışı olarak kabul ediliyordu.
5-Eski seçim sistemde sandık kurullarında siyasi parti temsilcilerinin kurul başkanı seçilmelerinin önü açıktı. Oysa yeni sistemde, sandık kurullarının başkanları kamu görevlileri olacaktır. Yasaya göre, kurul başkanları kaymakamın göndereceği o ilçedeki kamu görevlileri listesi üzerinden ilçe seçim kurulu başkanının yapacağı seçimle belirlenecektir. Bu yönüyle seçim kurullarında siyasi partilerin denetim imkânlarının daha fazla olduğu kısmen özerk bir yapıdan kamu otoritesinin ağırlığının arttığı bir modele geçilmektedir. 24 Haziran erken seçimlerinde İçişleri Bakanlığı’na tanınan yeni yetkilerin de ilk kez kullanılacağı bir seçime tanıklık edeceğiz. Bundan önceki seçimlere katılanlar bilirdi ki seçimden 1 ay önce üç Bakan-İçişleri-Adalet ve Ulaştırma İstifa eder yerlerine tarafsız, siyasi olmayan kişiler atanırdı. Bu seçimde bu olmayacak. Üç bakan istifa etmeyecek. Yine bu üç bakanlık ismi tarihe karışacak İçişleri Bakanlığı makamı yerine Güvenlikten sorumlu Başkan Yardımcısı olarak iç- dış güvenlik sağlanacak.
6-İllerde Valilere seçimle ilgili bir dizi talepte bulunma yetkisi tanınmıştır. Valilerin talepte bulanabileceği konular arasında “o yerdeki sandıkların en yakın sandık bölgelerine taşınması, sandık bölgelerinin birleştirilmesi, seçim bölgelerinin birleştirilmesi, seçmen listelerinin karma şekilde düzenlenmesi” gibi başlıklar yer alıyor. Bu düzenlemeler, seçim güvenliği bakımından gerekli görülmesi durumunda vali veya il seçim kurulu başkanının oy verme gününden en geç bir ay önce talepte bulunması halinde işleyecektir.
7-TBMM’de tartışma yaratan bir diğer başlık aynı binada oturan seçmenlerin farklı sandıklarda oy kullanmalarının mümkün kılınmasıdır. Eski sistem komşuların birbirlerini tanıması açısından kütüklerde sahte yazımlara karşı önemli bir kontrol imkânı sunmaktaydı. Eski yasada sandık çevresinde düzenin bozulması halinde sandık alanına güvenlik görevlisini çağırma yetkisi yalnızca sandık kurulu başkanında iken, yeni modelde vatandaşlara da ihbarda bulunma yolu açılmıştır.
Bu seçimde seçmen İki oy pusulasını tek bir zarfa koyacak. Eski yıllardaki seçimlerde böyle bir durum söz konusu değildi.
Devam Edecek…