CHP Manisa Milletvekili ve Tarım Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Bekir Başevirgen’in Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’ye bakanlığın genel bütçesinden tarımsal amaçlı kooperatif projelerine verilen faiz destekli kredilere ilişkin detaylı bilgi istediği önergesine yanıt geldi. Gelen yanıtta bakanlığın 2003-2012 yılları arasında verdiği kredi desteğini 2012 yılından sonra yaklaşık 9 kat azaldığı ortaya çıktı.
“KULLANDIRILAN FAİZ DESTEKLİ KREDİLERİ BİLE KISMIŞLAR”
CHP’li Başevirgen önerge cevabına ilişkin yaptığı değerlendirmede, tarımsal amaçlı kooperatiflere kullandırılan faiz destekli kredilerin iktidar tarafından son 9 yılda kısıldığının altını çizerek şu ifadelere yer verdi:
“2003-2012 yılları arasında, Tarım ve Orman Bakanlığı bütçesinden tarımsal amaçlı kooperatiflerin uyguladığı 1858 adet projeye 2 milyon 138 bin 746.833 TL, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bütçesinden ise tarımsal amaçlı kooperatiflerinin uyguladığı 1087 adet projeye 1 milyon 59 bin 25.211 TL faiz destekli kredi uygulandığı açıklandı.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın, 2012 yılından günümüze kadar olan sürede ise 256 adet projeye 252 bin 445.064 TL faiz destekli kredi verildiği belirtildi. Yani mevcut iktidar 2003-2012 yılları arasında verdiği kredi desteğini, 2012 yılından sonra yaklaşık 9 kat azaltmış. Kooperatifleri doğrudan desteklemek bir kenara, kullandırılan faiz destekli kredilerini bile kısmışlar.”
CHP’li Başevirgen açıklamasında ayrıca, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2020 Sayıştay denetim raporuna da vurgu yaparak sözlerine şöyle devam etti:
“Sayıştay’ın verdiği rakamlarla, bakanlığın verdiği rakamlar birbirini tutmuyor. Sayıştay’a göre, bakanlık 1990-2017 yılları arasında toplam 1.238.898.530 TL kredi vermiş. Bakanlığa göre ise 2003-2012 yılları arasında, 2.138.746.833 TL’lik kredi kullandırılmış. Şimdi hangi rakamı dikkate alacağız?”
“KOOPERATİFLERİN BATMASININ NEDENİ İKTİDARIN YANLIŞ UYGULAMALARIDIR”
CHP’li Başevirgen açıklamasında, bakanlığın farklı bölgelere aynı tip projeleri uygulatarak ülkeyi proje çöplüğüne çevirdiğini dile getirerek, iktidarın yanlış tarım politikaları sebebiyle tarımsal amaçlı kooperatiflerin itibarsızlaştırıldığını ifade etti.
CHP’li Başevirgen açıklamasına şu cümlelere yer verdi:
“İktidar, kendisine güvenen kooperatiflerimizi borçlandırdı, ama ürettiği ürünleri değersizleştirmek için yapılmaması gereken ne varsa yaptı. Süt hayvancılığı için kredi verdiler, ama milyonlarca damızlık hayvanı kooperatiflerden almak yerine ithal ettiler. Besi hayvancılığı için kredi verdiler, ama milyonlarca besi sığırını kooperatiflerden almak yerine ithal ettiler. Yetmedi, Sırbistan gibi üretimi sınırlı ülkelerden bile et ithal ettiler.
Seracılık için kredi verdiler, ama artan gübre, tohum, ilaç ve enerji fiyatları karşısında kooperatifleri korumadılar. Üreticilerimizin sözde örgütü Tarım Kredi Kooperatifleri bile işi ticarete dökerek üyelerine hala ithal hayvan satıyor. Çiftçinin kara gün dostu TMO bile kendi üreticisinin elindeki malı ucuza kapatıyor sonra da dışarıdan fahiş fiyatlarla arpa, buğday ithal ediyor. Sonra da çıkıp ‘kooperatifler başarısız, bakınız borçlarını dahi ödeyemiyorlar’ diyebiliyorlar. Bunlar yetmiyormuş gibi kredi kullanma şanslarını da ellerinden alarak, kooperatifleri iyice çaresizliğe itiyorlar.”
“GERÇEKTE KAYRILAN KİM?”
Açıklamasında ayrıca, devletlerin örgütlü yapıların kurulmasını teşvik ederek, çiftçilerini güçlü ve rekabetçi kılmaya çalışması gerektiğinin altını çizen CHP’li Başevirgen, Anayasa’da da kooperatifçiliğin teşvik edilip, desteklenmesi hususun açıkça yer aldığını dile getirdi.
CHP’li Başevirgen açıklamasında Ziraat Bankası’nın çiftçinin yanında olması gerektiğinin dile getirerek şu ifadelere yer verdi:
“1863 yılında çiftçilerin oluşturduğu kaynakla, devlet eliyle ve devlet himayesinde kurulan ve adına “Memleket Sandıkları” denilen organizasyon; kooperatiflerin ve Ziraat Bankası’nın temelini oluşturmuştu. Bugün ise Ziraat Bankası, çiftçiden aldığı o sermayeyi yandaş gazetelere kredi olarak dağıtıyor. Üç kuruş borcu olan kooperatif ve çiftçinin ise boğazına çöküyor. Bu ülkede, gerçekte kim kayrılıyor?”
BAZI SORULAR YANITSIZ KALDI
CHP’li Başevirgen açıklamasının son kısmında, Tarım ve Orman Bakanlığı’na yönelttiği 7 maddelik soru önergesinde bazı soruların yanıtlanmadığını ve kamuoyundan gizlendiğinin dile getirerek şöyle konuştu:
“Bakanlığınızın 2020 yılı genel bütçesinde, tarımsal amaçlı kooperatiflerin kredilendirilmesine yönelik ne kadar ödenek tahsis edilmiştir? Ayrılan ödeneğin ne kadarı kullandırılmıştır? Bakanlığınız ile ilgili devlet bankası arasında yapılan protokole göre bu krediden faydalanmak isteyen kooperatiflerden ne gibi teminatlar istenmektedir? Sorularının hiçbiri yanıtlanmadı. Öyle görmezden gelerek, her yıl borçları öteleyerek ya da sorularımıza yanıt vermeyerek kangren olmuş bu sorunları çözemezler. Kooperatifleri güçlü kılmak zorundayız.”