Adem Bozkurt 1, Ali Palabıyık2, Ece Kızılkaya3, Mete Kızılkaya4
Öz
Meaningful Open Schooling Connects Schools to Communities - Anlamlı Açık Okullaşma, Okulları Topluma Yakınlaştırır (MOST) projesi, öğrenci ve halkın bilimsel çalışmalar yürüterek bilimsel bilgi, farklı bağlamlara aktarılabilen beceri ve yetkinlikler geliştirmelerini desteklemek amacıyla Hacettepe Üniversitesi ve Milli Eğitim Bakanlığı’nın da yer aldığı 10 Avrupa ülkesinden 23 proje ortağı ile 2020-2023 yılları arasında yürütülecek bir Horizon 2020 projesidir. MOST, hedef gruplarının uzun vadede bilimsel kariyer yapmalarını teşvik ederek Avrupa’daki bilim insanı sayısının artırılmasına katkı sağ-lamayı amaçlamaktadır. Proje kapsamında, okulların bilim eğitimi bağlamında bulundukları toplum üyeleriyle birlikte atık ve enerji yönetimi gibi çevresel konularda Okul-Toplum Projeleri (SCPs) gerçek-leştirmeleri amaçlanmaktadır. Bu projelerdeki topluluk üyeleri, aileler, girişimciler, üniversiteler, bilim eğitimi kurumları, Start-up, KOBİ, Ar-Ge firmaları, STK’lar ve derneklerden oluşabilir. Bu projeye ilkokul ve ortaokul seviyesinde eğitim veren tüm okullar (devlet veya özel) katılabilir. Bu projelerin temel amacı, öğrencilerin ve vatandaşların atık (2021 yılı teması) ve enerji (2022 yılı teması) yönetimi gibi çevresel konularda birlikte çalışarak bilimsel bir çalışma yaparak bölgesel olarak uygulanabilir çö-züm yaklaşımları geliştirmektir. Açık okullaşma yaklaşımı ile okulu topluma açarak ve toplumu bilim-sel süreçlere ve yeniliklere dâhil ederek güçlü bir bağlantı oluşturulur. Bu bağlantı, toplumun ihtiyaç ve isteklerinin dikkate alınmasını sağlar. Proje çalışmalarında çok katmanlı iş birliği öngörülmüştür.
Bu iş birliğinin üç coğrafi seviyede olması planlanmıştır. Yerel iş birliği katmanında okullar toplu-luk üyeleriyle ortaklaşa bir çevre projesi üzerinde çalışmak için ortaklıklar kurarlar. Bölgesel iş birliği katmanında, MOST projesi dâhilindeki Fuarlar Çalıştaylar ve MOST danışmanları desteği ile bir böl-ge içindeki okullar ve toplulukları birbirine bağlanacaktır. Avrupa çapında iş birliği katmanında ise, Utrecht’teki konferans (2023) ve EOSnet tüm açık okul topluluklarını birbirine bağlayan uluslararası ağ kurularak iş birliği sağlanması planlanmıştır. Proje çıktıları kısa video klipler, posterler, el ilanları ve gazete makaleleri gibi farklı iletişim araçları ile paydaşlar ve üçüncü şahıslar ile paylaşılacaktır. Bu
1 Milli Eğitim Bakanlığı, firstname.lastname@example.org 2 Milli Eğitim Bakanlığı, email@example.com 3 Milli Eğitim Bakanlığı, firstname.lastname@example.org 4 Milli Eğitim Bakanlığı, email@example.com
II. Uluslararası STEM Öğretmenler Konferansı Özet Kitabı
proje, katılımcıların kendileri ve diğerleri hakkında bilgi edinmelerine imkân sağlamanın yanında bi-limsel bilgilerini ve farklı bağlamlara aktarılabilen becerilerini (takım çalışması, stratejik ve yenilikçi düşünme, zaman yönetimi vb.) geliştirmelerine imkân sağlar. Amaç, uzun vadede Avrupa’da daha fazla öğrencinin bilimsel bir kariyere yönelmesine yol açacak olan doğa bilimleri, temel bilimler ve bilimsel çalışmaya olan ilgilerini artırmaktır. Bu amaç Avrupa’nın bilimsel ve teknolojik ilerlemesi ve küresel çevresel sorunlara çözüm üretmesi açısından önem arz etmektedir. MOST projesinin uygulama okul-ları “European Open Schooling Network (EOSnet)” üyesi olacaktır. Konferansta proje kapsamında yürütülmekte olan ve planlanan çalışmaların ve proje yaklaşımının katılımcılara ve öğretmenlere tanı-tılması amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
STEM eğitimi; okul toplum projeleri; bilimsel kariyer; bilimsel beceriler; açık okullaşma
Matematik Öğretiminde Sınıf Öğretmenlerinin Hikayeleştirme Deneyimleri ve STEM İlişkisi
Ebru Kükey1, Habibe Güneş2, Zülfü Genç3
Öz
Matematik öğrenciler tarafından çoğunlukla başarılması zor bir ders olarak görülmektedir. Pek çok öğrenci yapamayacakları veya zorlanacaklarını düşündükleri için temelinde matematik olan fen, tek-noloji ve mühendislik (STEM) alanlarından da gelecekteki kariyerleri açısından uzak durmaktadır.
Ancak bu durum sürekli artan bilgi-işlemsel düşünebilen okuryazar insan sayısının nicelik olarak azalmasına, toplumda nitelikli insan havuzunun sayıca azalmasına sebep olmaktadır. Öğrencilerin bu algısını kırmak için ise karmaşık görünen konuların daha sade, anlaşılır ve günlük hayatla ilişkili ol-ması gerekmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada matematik öğrenmenin önündeki bariyerleri kaldırmak ve matematiğin anlaşılır bir ders olmasını sağlamak amacıyla hikayeleştirme tekniği kullanılmıştır.
Durum çalışması olarak nitel desende yürütülen çalışmada veriler nitel programlar aracılığıyla be-timsel olarak analiz edilmiştir. Öğrenenlerin matematiksel becerilerini geliştiren, soyut kavramları somutlaştıran ve zor anlaşılan konuların günlük hayatla ilişkilendirilmesini sağlayan tekniği 25 sınıf öğretmeni deneyimlemiştir. Uygulama sürecinde ilk olarak aktivite görseli projeksiyonla sınıfa yansı-tılmıştır. Daha sonra öğretmenler kazanımlardan haberdar edilmiş ve bilgi temelli hayat problemle-rinde (BTHP) kullanabilecekleri hikâyeler tasarlatılmıştır. Hikâye geliştirme adımlarına göre hikâye kurgulanan hikâyeler daha sonra sesli olarak sınıftaki diğer öğretmenlerle paylaşılmıştır. Bu süreçte tasarlanan hikâyelerin uygulanabilirliği, MEB ile benzer ve farklı kazanımları tartışılmıştır. Problem çözme becerisinde en fazla gruplama (n=22), karşılaştırma (n=21) ve sayma becerilerine (n=20) odak-lanan öğretmenler modelleme becerisini (n=1) hikâyelerinde yansıtamamışlardır. Akıcılık becerisinde ise uzunluk tahmini, veri toplama, ispat ve modellemeye yeterince değinmeyen öğretmenler en fazla karşılaştırma becerisi (n=20) üzerinde durmuşlardır. Anlama becerisinde iki boyutlu şekiller ve alan kavramına (n=21) neredeyse hiç değinilmemiş en fazla eşit paylaşım (n=21) ve yarım (n=19) kaza-nımları vurgulanmıştır. Akıl yürütmeye yönelik tasarlanan hikâyelerde ise en fazla sayma becerisine (n=22) odaklanılmış, modelleme birleştirme, çarpanlara ayırma ve alana dair kazanımlara değinil-mediği görülmüştür. Etkinlik sonucunda öğretmenler STEM yaklaşımıyla BTHP’ne yönelik hikâyeler
1 Fırat Üniversitesi, firstname.lastname@example.org 2 Fırat Üniversitesi, email@example.com 3 Fırat Üniversitesi, firstname.lastname@example.org
II. Uluslararası STEM Öğretmenler Konferansı Özet Kitabı
hazırlayabilmişler, süreçten keyif almışlar ve motive olmuşlardır. İş birlikli bir ortamda sesli olarak hikâyelerini okumaları eksik ve zorunlu verilmesi gereken kazanımlar konusunda beyin fırtınası yap-malarını sağlamıştır. MEB’de yer alan ancak uluslararası müfredatta bulunmayan eksik kazanımla-rın öğretimine yönelik hikâyeler tasarlamışlar ve her iki müfredatın kazanımlakazanımla-rını kıyaslama şansı bulmuşlardır. Sonuç olarak öğretmenlerin disiplinlerarası kavramlara ve modellemeye hikâyelerinde sınırlı olarak değindikleri görülmüştür. Öğretmenler matematiğin yanı sıra diğer dersler olan fen, tek-noloji ve mühendislik dersleriyle de sınırlı düzeyde ilişki kurabilmektedirler. Öğretmenlerin hizmet içi eğitimle veya öğretmen adaylarının lisans ders içeriklerinde modelleme, disiplinler arası kavramların öğretimi ve matematiksel becerilerin kazanımı gibi konularda STEM yaklaşımıyla konuya ilişkin far-kındalıklarının arttırılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Hikayeleştirme, problem çözme, akıl yürütme, STEM eğitimi