7’nci Yöresel Ürünler Fuarı YÖREX’in ikinci gününde TOBB’un öncülüğünde Antalya Ticaret Borsası ve YÜCİTA’nın desteğiyle 4. Uluslararası Akdeniz Ülkeleri Coğrafi İşaretler Semineri düzenlendi. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı İsmail Yücel, TOBB Yönetim Kurulu Üyesi Bülent Karakuş, Antalya Ticaret Borsası Başkanı Ali Çandır, YÜCİTA Başkanı Prof. Dr. Yavuz Tekelioğlu, Türk Patent Enstitüsü Markalar Daire Başkanı Elif Betül Akın, yurtdışından akademisyenler, kamu kurum ve kuruluşlarından ve meslek örgütlerinden temsilcilerin katıldığı seminerde, Akdeniz ülkelerinde coğrafi işaretlerle ilgili gelişmeler, sorunlar ve beklentiler görüşüldü.
Antalya Ticaret Borsası Başkanı Ali Çandır, Anadolu insanının ruhunu, benliğini, becerisini ortaya koyarak var ettiği yöresel ürünlerin ekonomiye kazandırılmasının önemini vurgularken, yöresel ürünlerin kırsal kalkınmaya katkısı ve kırdan kente göçün önlenmesindeki rolüne dikkat çekti. Atalarımızdan kalan mirasa sahip çıkmamızın önemini vurgulayan Çandır, Yöresel Ürünler Projesi’nin ortaya çıkısını katılımcılarla paylaştı. Çandır, Antalya Ticaret Borsası olarak yöresel ürünleri önce kendi insanımıza sonra dünya insanının beğenisine sunmak için uzun maratonlu bir çalışma başlattıklarını belirtirken, konunun akademik ve bilimsel boyutuyla ele alındığını, yöresel ürünlerin coğrafi işaret zırhıyla korunması çalışmalarına başlandığını kaydetti. Yöresel Ürünler Projesi ve Yöresel Ürünler Fuarı’nın oluşturduğu farkındalığın ardından oda ve borsaların bir çok ürünün tescili için seferberlik başlattığını söyleyen Çandır, “Yolun henüz başındayız. Türkiye’de 2 bin 500 -3 bin civarında coğrafi işaret alacak ürün var. Yöresel ürünlerimizin sadece yüzde 10- 12’si coğrafi işaret alabilmiş. Umuyoruz ki bu sayıyı artıracağız. Tüketici bilincinde önemli farkındalık yarattık. Yöresel ürünlerin farkına tüketicimiz vardı. Yerel üreticilerin cesareti arttı ama almamız gereken çok yol var” diye konuştu. Çandır, coğrafi işaret sisteminin hangi avantajlar getireceğinin üretici tarafından bilinmesi gerektiğini vurgularken, YÜCİTA, TOBB ve Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın sayesinde bunun geliştirileceğini söyledi. Çandır, seminerden çıkacak bilimsel sonuçların kendilerine rehber olacağını kaydetti.
YÖRESEL ÜRÜNLER BİRER HAZİNE
TOBB Yönetim Kurulu Üyesi Bülent Karakuş, yöresel ürünlerin her birinin bir hazine olduğunu belirterek, “Bunu en etkili şekilde koruyamaz, yönetemezsek hiçbir değeri kalmaz yok olur gider. Türkiye bu işin yeni farkına vardı ama son 10 yılda önemli mesafe kaydettik” dedi. Anadolu coğrafyasının ekonomik ve kültürel geçiş bölgesi olduğuna dikkat çeken Karakuş. “Anadolu’nun her tarafında bir hazine saklı” dedi. YÖREX’in mimarı ATB Başkanı Ali Çandır’a Cİ farkındalığını artırdığı için teşekkür eden Karakuş, “İnşallah önümüzdeki dönem YÖREX bölgesel bir fuar haline gelecek. TOBB olarak YÖREX’i önemsiyoruz” dedi.
Son 7-8 yıldır coğrafi işaret başvurularının önemli kısmının oda borsalar tarafından yapıldığına dikkat çeken Bülent Karakuş, “3’te biri bizim camiamızın tescil ettirdiği ürünler, TOBB olarak bu konuya önem veriyoruz. Hükümetimiz bu konuya önem veriyor, TPE bu konuda ciddi çalışmalar yapıyor” dedi. Yeni düzenleme ile Cİ için önemli teşvikler geldiğini, başvuru ücretlerinin kalktığını, sürenin kısaldığını ve denetimin daha etkili şekilde yapılır hale geleceğini söyledi. Karakuş, “Önemli olan küresel olarak eşgüdüm içinde olan bir sistemi kurgulamak. Ortak akıl bu noktada çok önemli. Bu seminerden elde edilecek sonuçların faydalı olacağını düşünüyorum” diye konuştu.
COĞRAFİ İŞARET ZENGİNLİK REFAH DEMEK
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı İsmail Yücel, coğrafi işaretin katmadeğer, zenginlik, refah demek olduğunu söyledi. “Bizim işimiz kaynakları doğru hedeflere taşımak” diyen Yücel, tüketicilerin yerel ve doğal ürünlere ulaşma bilinciyle, coğrafi işaretli ürünlerin markalaşmaya katkısıyla ilgili olduklarını söyledi. Geçen yıl perakende ticaretin düzenlenmesi kanununun yürürlüğe girdiğini anımsatan İsmail Yücel, “Biz kanun çerçevesinde yerel ürünlerle ilgili ciddi bir farkındalık oluşturduk. AVM ve marketlerin raflarında yerel ürünlere belli oranda yer verilmesi zorunlu hale getirdik” dedi. Yücel, seminerin coğrafi işaretle ilgili farkındalığın artırılmasında yararlı olacağını söyledi.
COĞRAFİ İŞARET TESCİL MALİYETİ AZALACAK
Türk Patent Enstitüsü Markalar Daire Başkanı Dr. Elif Betül Akın, coğrafi işaretle ilgili 2018 yılı eylem planı çalışmalarının devam ettiğini söylerken, “Avrupa Birliği mevzuatına uyum sağlayacak şekilde düzenlemeler yapılıyor. Kanun tasarısında coğrafi işaretler dairesi başkanlığı kurulması öngörülüyor. Yeni düzenlemede tescil süresinin kısaltılması, tescil maliyetinin azaltılması ve geleneksel ürün adlarına koruma getirilmesi gibi düzenlemeler mevcut. Coğrafi işaretle ilgili standart bir logo ve amblem oluşturulacak. Yeni kanunun coğrafi işaret farkındalığının artırılmasında önemli rolü olacak” diye konuştu. Akın, 191 coğrafi işaret tescilli ürün bulunduğunu, 287 ürünün inceleme işleminin de devam ettiğini bildirdi. Coğrafi işaretli ürünlerin sadece ülkemizde tescil edilmesinin önemli olmadığını, hedef pazarlarda tescili ve koruma altına alınmasının da önemli olduğunu vurgulayan Akın, AB’de tescil edilen Antep baklavası, Aydın inciri, Afyon sucuğu, Afyon pastırmasını örnek olarak verdi. Aydın kestanesi, İnegöl köftesinin AB tesciliyle ilgili incelemesinin devam ettiğini anımsatan Akın, “TPE olarak potansiyeli olan diğer coğrafi işaretli ürünleri AB’ye hazırlamak arzumuz. Ülkemizin serbest ticaret anlaşması yaptığı diğer ülkelerle yöresel ürünlerin karşılıklı olarak korunmasıyla çalışmalarımız devam ediyor” diye konuştu.
COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLER YETERİNCE KORUNAMIYOR
YÜCİTA Başkanı Prof. Dr. Yavuz Tekelioğlu, YÜCİTA’nın çalışmaları hakkında katılımcılara bilgi verdi. YÜCİTA’nın ülkemizde Cİ farkındalığının artırılmasında önemli görev üstlendiğini kaydeden Tekelioğlu, coğrafi işaretin önemini anlattı. Dünyada 10 bin coğrafi işaretli ürün olduğunu belirten Tekelioğlu, bunun üçte birinin AB’de bulunduğunu kaydetti. Coğrafi işaretli ürünlerin yüzde 10’unun gelişmekte olan ülkelerde olduğunu söyleyen Tekelioğlu, “Ama yasal düzenlemelere sahip olmadığı için Cİ’li ürünler yeterince korunamıyor” dedi. Tekelioğlu, coğrafi işaretli ürün sayısında Akdeniz ülkelerinin zenginliğine dikkat çekti. Coğrafi işaretli ürünlerin fiyatının benzerlerine göre 2.25 kat fazla olduğunu söyleyen Tekelioğlu, AB’de ihracat gelirlerinin yüzde 16’sını coğrafi işaretli ürünlerin oluşturduğunu belirtti. Cİ’li ürünlerin istihdam yarattığını vurgulayan Tekelioğlu, Rokfor peynirinin değer zincirinde 10 bin kişi çalıştığını bildirdi. Tekelioğlu, “Coğrafi işaret haksız rekabeti önlemek için önemli, doğal kaynaklarımız, kültürel öz varlıklarımızın korunması için önemli” dedi.
7’nci Yöresel Ürünler Fuarı YÖREX’in ikinci gününde TOBB’un öncülüğünde Antalya Ticaret Borsası ve YÜCİTA’nın desteğiyle 4. Uluslararası Akdeniz Ülkeleri Coğrafi İşaretler Semineri düzenlendi. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı İsmail Yücel, TOBB Yönetim Kurulu Üyesi Bülent Karakuş, Antalya Ticaret Borsası Başkanı Ali Çandır, YÜCİTA Başkanı Prof. Dr. Yavuz Tekelioğlu, Türk Patent Enstitüsü Markalar Daire Başkanı Elif Betül Akın, yurtdışından akademisyenler, kamu kurum ve kuruluşlarından ve meslek örgütlerinden temsilcilerin katıldığı seminerde, Akdeniz ülkelerinde coğrafi işaretlerle ilgili gelişmeler, sorunlar ve beklentiler görüşüldü.