ANKASAM Başkanı Prof. Dr. Mehmet Seyfettin Erol: Kazakistan’da İstikrar ve Kalkınma Politikası devam edecek
Kesinleşen sonuçlara göre, yüzde 70,96 oy ile Kasım Cömert Tokayev, Kazakistan’ın yeni cumhurbaşkanı seçildi. Kazakistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin gelişmesindeki en önemli olay, Ekim 2009’da imzalanan stratejik ortaklık anlaşmasıyla yaşanmıştı. Türkiye-Kazakistan ilişkilerini değerlendiren uzmanlar, Türkiye ile ilişkilerde sürpriz bir gelişmenin yaşanmayacağı değerlendirmesinde bulunuyor.
Murathan Seyitoğlu yeniakit.com.tr
Kazakistan’ın yeni cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev kazandı. Türkiye, Kazakistan’daki cumhurbaşkanlığı seçiminin yüksek katılım oranıyla gerçekleşmiş olmasından memnuniyet duyduğunu açıkladı. Peki, yeni dönemde Türkiye ile Kazakistan ilişkilerinde ne gibi değişiklikler yaşanabilir? Ankara Kriz ve Siyaset Araştırmaları Merkezi (ANKASAM) Başkanı Profesör Doktor Mehmet Seyfettin Erol, Kazakistan’da yaşanan seçim sürecine ilişkin yaptığı değerlendirmede “Elbaşı Nazarbayev’in İstikrar ve Kalkınma Politikası Tokayev ile devam edecek.” yorumunda bulundu.
“Ülkede yaşanan gelişmeleri anlayabilmek için seçimleri ve sonrasında yaşanabilecek gelişmeleri ele almak gerekir”
Prof. Dr. Seyfettin Erol, Kazakistan’ın cumhurbaşkanlığı erken seçime gitmesine ilişkin, “Kazakistan’ın Kurucu Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in 19 Mart 2019 tarihinde istifa etmesinin ardından ülkede başlayan değişim sürecinde, 9 Haziran 2019 tarihinde gerçekleşen Cumhurbaşkanlığı Seçimleri’yle yeni bir aşamaya gelinmiş ve Kazakistan Seçim Kurulu’nun açıkladığı sonuçlara göre, oyların %70’inden fazlasını alan Kasım Jomart Tokayev Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Bu bağlamda bahsi geçen ülkede yaşanan gelişmeleri anlayabilmek için seçimleri ve sonrasında yaşanabilecek gelişmeleri ele almak gerekmektedir.” diye konuştu.
“Nazarbayev’in katılmadığı ilk seçim oldu”
9 Haziran’da Kazakistan’da yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminin önceki seçimlerden çok farklı bir ortamda gerçekleştiğini vurgulayan Prof. Dr. Seyfettin Erol, şunları söyledi:
“Bu seçim, 1990 yılından bu yana ülkeyi yöneten Nazarbayev’in katılmadığı ilk seçim olmuştur. Dolayısıyla bu durum, seçimlerde ülkenin geleceği için önemli bir kararın alınacağı anlamına gelmiştir. Nitekim Nazarbayev sonrası dönemde ülkenin kalkınma politikaları ve dış politika yönelimleri başta olmak üzere genel rotasını Kazak halkının seçtiği yeni lider belirleyecektir. Bilge Lider Nazarbayev’in geçiş sürecini kontrollü bir şekilde gerçekleştirmesi ise Kazakistan’ı diğerlerinden ayıran en önemli özelliktir.”
“Kazak halkı, ekonomik kalkınmadan taviz vermeksizin demokratikleşme sürecine devam edilmesi yönünde oy kullandı”
Kazakistan’ın, ekonomik istikrar ile siyasal özgürlükler arasındaki dengeyi korumakta başarılı bir ülke olduğunu belirten Prof. Dr. Seyfettin Erol, “9 Haziran Seçimleri de ülkedeki durumun halk tarafından onaylanmasını sağlamıştır. Yani Kazak halkı, ekonomik kalkınmadan taviz vermeksizin emin adımlarla demokratikleşme sürecine devam edilmesi yönünde oy kullanmıştır. Seçimlerin bir diğer özelliği ise önceki seçimlere göre daha hareketli bir ortama sahne olmasıdır. Özellikle de gençlerin değişim talebi ve değişime olan inançları açık bir şekilde gün yüzüne çıkmıştır. Aslında bu gençler, Nazarbayev’in 30 yıllık iktidarı döneminde ülkenin geleceği olarak yetiştirdiği kişilerdir. ‘Nazarbayev Gençliği’ şeklinde tanımlanabilecek yeni jenerasyon, Kazakistan’ın demokratikleşme sürecine ciddi katkı sağlamaktadır.”
“Kazakistan demokrasisi yeni bir aşamaya gelmiştir”
Kazakistan’da gerçekleşen cumhurbaşkanlığı seçimlerinin hareketli geçmesinin nedenlerini değerlendiren Prof. Dr. Seyfettin Erol, “Tokayev’in karşısına yirmi yıldır muhalefette bulunan Amircan Kosanov’un Cumhurbaşkanı adayı olarak çıkması olmuştur. Şüphesiz böylesi bir adaylık da Kazakistan demokrasisinin yeni bir aşamaya geldiğini ortaya koymuştur. Zira Kazakistan’daki bütün siyasi gruplar hukuk çerçevesinde hareket etmiştir. Üstelik Kosanov’un oyların %15’ini alması da Kazakistan muhalefeti açısından oldukça değerlidir. Bu da ülkedeki demokratikleşme modelinin doğru yolda ilerlediğini gözler önüne sermektedir.” şeklinde konuştu.
“Nazarbayev’in başlattığı politikaların Tokayev döneminde de devam edecek”
Ankara Kriz ve Siyaset Araştırmaları Merkezi (ANKASAM) Başkanı Profesör Doktor Mehmet Seyfettin Erol, Kazakistan’ın cumhurbaşkanlığı seçimlerine ilişkin sözlerini şöyle tamamladı:
“Neticede 9 Haziran Seçimleri’nin Kazakistan için yeni bir başlangıç olduğu açıktır. Bu yeni dönemde ise Nazarbayev’in önderliğinde yetiştirilen genç nesil, ülkenin yönetimini şekillendirecektir. Tahmin edileceği üzere Kazakistan, model ülke olmaya devam edecektir. Söz konusu model, önceki kuşağın sağduyusu ve genç neslin dinamizmini bir arada barındırmaktadır. Bu birlikteliğin ‘istikrar’ ve ‘kalkınma’ kelimeleriyle özetlenmesi de son derece önemlidir. Tüm bu bilgiler çerçevesinde Nazarbayev’in başlattığı politikaların Tokayev döneminde de devam ettirileceği belirtilebilir. Zaten seçmenlerin büyük çoğunluğunun Tokayev’e oy vermesi de Kazak halkının Nazarbayev döneminde inşa edilen istikrarlı ekonomi ve aşamalı demokratikleşme politikalarından memnun olduğuna işaret etmektedir. Özellikle de Kazakistan’ın jeopolitik konumu dikkate alındığında, Tokayev’in Nazarbayev döneminde uygulanan çok yönlü dış politika anlayışını sürdüreceği düşünülebilir. Nitekim Tokayev, Kazaklar arasındaki saygınlığına ek olarak uluslararası politikada da tanınan önemli bir diplomattır. Bundan ötürü hem Nazarbayev’in selefini belirlemede hem de Kazak halkının yeni liderini seçmede doğru karar verdiği ortadadır. Yani Elbaşı Nazarbayev’in temel çerçevesini oluşturduğu istikrar ve kalkınmayı esas alan politikaların Tokayev döneminde de devam edeceği öngörülebilir.”