Covid-19 pandemisi toplumun her kesiti için önemli bir tehlike olmaya devam ederken, kıymetli bir bağışıklık sorunu olan romatolojik hastalıklar ile uğraş eden bireyler için de bu durum telaşlı bir sürece işaret ediyor. Bu rahatsızlıkların pek birçoklarının tedavisinde immünsüpresif olarak isimlendirilen bağışıklık baskılayıcı ilaçlar kullanılıyor. Hasebiyle hem romatolojik hastalığın kendisinin hem de tedavide kullanılan ilaçların bedenin savunma sistemini olumsuz etkileyebilme riski hastaların telaş seviyesini artırıyor. Memorial Antalya Hastanesi Romatoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Erdal Gilgil, romatoloji hastalarının koronavirüs sürecinde dikkat etmesi gerekenler hakkında bilgi verdi.
Romatizmal hastalıklar Covid-19’a yakalanma riskini artırmıyor!
Günümüzde şu ana kadar yayımlanmış datalar romatizmal hastalıkların Covid-19’a yakalanma riskini artırdığını göstermemektedir. Ayrıyeten, koronavirüse yakalanmış olan romatizma hastalarının olağan bireylere nazaran Covid-19’u daha şiddetli geçirdiğine dair bilgiler de mevcut değildir. Lakin romatizmal hastalığın yanı sıra kronik böbrek yetmezliği, KOAH, kanser üzere öbür rahatsızlıklar bulunuyorsa bunlar hastalığın şiddetini artırabilir.
Romatoloji hastaları tedavilerini aksatmamalı
Bilimsel datalar, romatizmal hastalıklarda kullanılan ilaçların birçoklarının Covid-19 riskini artırmadığını münasebetiyle tedaviye aksatılmadan devam edilmesi gerektiğini göstermektedir. İstisnai olarak, rituksimab yahut günde 10 mg’dan fazla kortikositeroid alan hastalarda, hastalık daha şiddetli olabilmektedir. Bu yüzden bu ilaçları kullanan hastaların daha dikkatli ve romatoloji uzmanlarıyla daha sıkı bir biçimde irtibatta olmaları gerekmektedir. Romatoloji hastalarının tedavilerini kendi kararlarıyla değiştirmeleri ya da sonlandırmaları yanlışsız değildir zira romatizmal hastalık aktivitesindeki bir artış çok daha önemli meselelere yol açabilir.
Bağışıklığı baskılayan ilaçlara karşın aşının esirgeyici tesiri büyük
Sinovac aşısının Faz 2 çalışmalarının sonuçları aşının tesirli olduğunu göstermiştir. Bu aşının Endonezya, Brezilya ve Türkiye’de yapılan Faz 3 çalışmaları da tamamlanmıştır. Faz 3 çalışma sonuçları hala hakemli bir mecmuada yayınlanmamış olmasına karşın araştırmacıların açıkladığı sonuçlar aşının tesirli ve inançlı olduğunu göstermektedir. Alandaki aşılamanın şimdiye kadar önemli yan tesirlere yol açmadığı görülmektedir. Bu nedenle aşılanarak Covid- 19’dan korunmak çok kıymetlidir.
Kendinize sıra geldiği vakit çabucak aşı yaptırın
Romatoloji hastaları Sıhhat Bakanlığı’nın belirlediği aşılama şemasına nazaran kronik hastaların yer aldığı A1, A2 ve A3 kümelerinde yer almaktadır. İmmünsüpresif ilaçlar aşının aktifliğini biraz azaltabilir lakin buna karşın bu ilaçları alan hastalarda da kâfi bir aşı karşılığı ve koruyuculuk oluşturmaktadır. Rituksimab kullanan hastalar dışında immünsüpresif kullansın ya da kullanmasın her romatoloji hastası kendisine sıra geldiği vakit hiç beklemeden aşılarını yaptırmalıdır. Rituksimab kullanan hastalar ise aşı yaptırmadan evvel kesinlikle bir romatoloji uzmanına danışmalıdır.
Romatoloji hastalarına teklifler şunlardır;
- Romatoloji hastaları, bilhassa de ankilozan spondilit ve osteoporoz hastaları günlük idmanlarına çok dikkat etmeli ve meskende tertipli yapmalıdır.
- Kilo almanın bilhassa diz eklemlerinde sorunları daha da artırdığı unutulmamalıdır.
- Katı yağlardan kaçınılmalı, zeytinyağının ve sebzelerin yükte olduğu Akdeniz diyetine geçilmelidir.
- Omega-3’ten varlıklı yağlı balıklar sıkça tüketilmeli, gerekirse ayrıyeten Omega-3 desteği de alınmalıdır.
- D vitamini alımı ihmal edilmemelidir.
- Kemiklerin güçlü kalması için balığın yanı sıra süt eserleri ve badem üzere kalsiyumdan varlıklı besinler tüketilmelidir.
Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı