Çin’in üst düzey diplomatı Blinken, balon patlamasının ortasında ‘direkt, samimi görüşmelerde’
MÜNİH: ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Cumartesi günü geç saatlerde nadir görüşmeler yapmış olduğu için Çin’i Amerikan hava sahasına casus balonu gönderme şeklindeki “sorumsuz davranışını” tekrarlamaması mevzusunda uyardı. Çin’in üst düzey dış ilişkiler uzmanı Wang Yi.
İki üst düzey yetkilinin merakla beklenen toplantısı, Washington ile Pekin içinde artan gerilimin ortasında Münih Güvenlik Konferansı’nın oturum aralarında gerçekleşti.
ABD, Çin’den gelen devasa beyaz bir balonun 4 Şubat’ta doğu kıyısı açıklarında düşürülmeden ilkin bir takım gizli saklı nükleer tabanca sahası üstünde görülmesinden bu yana alarm durumunda.
Vaka, Blinken’in nadiren Çin’e yapmış olduğu bir geziyi ansızın iptal etmesine niçin oldu.
Pekin, casus balonları kullandığını reddediyor ve uçağın hava durumu araştırması için bulunduğunu söylüyor. Ondan sonra, Washington’u Çin toprakları üstünde kendi casusluk balonlarını göndermekle suçladı, ABD bunu yalan olduğunu beyan etti.
Cumartesi karşılaşmaları esnasında, göz kırpma “(Çin’in) yüksek irtifa gözetleme sistemleri tarafınca ABD egemenliğinin ve internasyonal hukukun kabul edilemez ihlaline direkt değindi. balon Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Ned Price, “ABD kara hava sahasında, bu sorumsuz eylemin tekrar asla yaşanmaması icap ettiğinin altını çiziyoruz” dedi.
Bakan, ABD’nin egemenliğimizin herhangi bir ihlaline taraf olamayacağını açıkça belirtti” dedi.
Price ek olarak Wang’ı “Çin’in Rusya’ya maddi destek sağlaması yada sistemik yaptırımlardan kaçınma mevzusunda yardım sağlamasının neticeleri ve neticeleri” mevzusunda uyardı, dedi.
Üst düzey bir Dışişleri Bakanlığı yetkilisine gore Blinken, ortalama bir saat devam eden görüşmelerde “oldukca direkt ve samimi” davrandı.
Yetkili, Rusya hakkında konuşurken “oldukça açık sözlü” bulunduğunu söylemiş oldu.
Buna karşılık Wang, Blinken’e ülkelerinin ilişkilerinin Washington’un balona iyi mi tepki verdiğinden zarar gördüğünü söylemiş oldu.
Devlet haber ajansı Xinhua’nın bildirdiğine gore Wang, “Çin’in sözde zeplin vakasıyla ilgili ciddi tutumunu net bir halde ortaya koydu” ve “ABD tarafını rotasını değiştirmeye, aşırı güç kullanımının Çin-ABD ilişkilerine verdiği ziyanı kabul etmeye ve onarmaya çağırdı.” .
Cumartesi günü erken saatlerde Münih’teki dünya liderleri toplantısında konuşan Wang, ABD’nin balona tepkisini “histerik ve saçma” olmakla kınamıştı.
“yanlış yönlendirilmiş”
Washington’a karşı alışılmadık derecede kuvvetli açıklamalarda bulunan Wang, Başkan Joe Biden yönetiminin Pekin hakkında “yanlış yönlendirilmiş” bir algıya haiz bulunduğunu söylemiş oldu.
Ve kendisi, özgür tecim şeklinde kendi paradigmalarına aykırı politikalar uygularken ABD’yi Asya devini “karalamaya” çalışmakla suçladı.
“Gökyüzünde birçok ülkeden birçok balon var. Her birini tek tek indirmek ister misiniz?” Wang dedi.
ABD’yi, dikkatleri kendi iç problemlerinden başka yöne çekmek için bu tür akıl almaz şeyler yapmamaya çağırıyoruz” dedi.
O sırada ABD heyetiyle görüşmeyi planlayıp planlamadığı sorulduğunda Wang, Washington’u Çin’i ciddi bir jeopolitik meydan okuma ve ABD için bir tehdit olarak görmekle suçlamıştı.
Bu yanlış bir Çin algısıdır ve bu algıyla ABD, Çin’i karalamak ve baskı altına almak için tüm imkanlarını kullanmakta ve öteki ülkeleri de aynısını halletmeye yönlendirmektedir” dedi.
Wang, ABD’yi yarı iletken sektöründeki sübvansiyonlar ve araştırmalar için milyarlarca dolar tahsis eden Chips Yasası şeklinde kendi iktisat politikalarında “yüzde 100 korumacılık, yüzde 100 kendi kendine hizmet, yüzde 100 tek taraflı fiil” yerine suçladı.
Washington’ın Çin’e karşı “pragmatik ve proaktif bir tavır” almasını ve ilişkileri “sağlam bir gelişme yoluna” geri getirmesini umduğunu da sözlerine ekledi.
‘Aynı hatayı yapmayın’
Selefi Donald Trump yönetimindeki Çin ile dört senelik düşmanca ilişkilerin peşinden Biden, Washington’un en büyük rakibi olarak tanımladığı Pekin ile ilişkileri sıfırlamayı bir öncelik haline getirdi.
Sadece geçen yıl ABD Temsilciler Meclisi lideri Nancy Pelosi’nin Pekin’in hak iddia etmiş olduğu özerk demokratik ada Tayvan’ı ziyaret etmesiyle gerilim arttı.
Financial Times’ın Cuma günkü bir haberine gore, üst düzey bir Pentagon yetkilisinin ziyaret için Tayvan’a gelmesiyle, sıfırlama umutları yakında yine kontrol edilebilir.
Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, Batılı güçlerin birbirlerine “dost” diyen Rusya lideri Vladimir Putin ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasındaki ilişkilere de davranışlarında ölçülü bakmalarına yol açtı.
Gene Münih’te ABD Başkan Yardımcısı Kamala Harris, Washington’ın “cenk başladığından beri Pekin’in Moskova ile ilişkilerini derinleştirmesinden rahatsız bulunduğunu” altını çizdi.
NATO başkanı Jens Stoltenberg, “Pekin, Rusya’nın ödediği bedeli yada saldırganlığının ödülünü görmek için yakından izliyor” dedi.
Bugün Avrupa’da yaşananlar yarın Doğu Asya’da olabilir” dedi.
Stoltenberg ek olarak Moskova’nın saldırısının Avrupa’nın otoriter rejimlere aşırı güveninin tehlikelerini açığa çıkardığını söylemiş oldu. Kıta, Pekin ile ilişkiler sürdürürken bunun bir ders olması icap ettiğini savundu.
Çin ve öteki otoriter rejimlerle aynı hatayı yapmamalıyız” dedi.