“İLK kez duyuyorum” diyeceğinizi tahmin ediyorum.
Şirketinizin devletleştirilebileceğini biliyor muydunuz
Haklısınız.
Bilinen bir konu değil ancak böyle bir durum olduğunu bilmeniz de yarar var.
KAMU YARARI ÖNEMLİ
Anayasa’nın 47. maddesine göre; kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüsler, kamu yararının zorunlu kıldığı durumlarda devletleştirilebiliyor.
Devletleştirme nedeniyle yapılacak ödeme, devletleştirmenin gerçek karşılığı üzerinden belirlenir. Gerçek karşılığın hesaplanma tarzı ve yöntemleri, yasayla düzenlenir.
DEVLETLEŞTİRME KOŞULLARI
Özel teşebbüsler, ancak aşağıdaki koşulların birlikte gerçekleşmesi halinde devletleştirilebilir.
1. Devletleştirilebilecek özel teşebbüsün yaptığı hizmet veya üretimin, ülke çapında kamu ihtiyacına hitap etmesi,
2. Özel teşebbüsün yaptığı hizmet veya üretimin; kontrol, rekabet, ikame veya başka yollardan sağlanma olanağının bulunmaması,
3. Hizmet veya üretimin yavaşlatılması ya da durdurulması halinde, kamunun büyük zarar görmesi.
DEVLETLEŞTİRME SÜRECİ
1. Devletleştirme, kanunla düzenlenecek.
2. Devletleştirme karşılığı hesaplandıktan sonra, nakden ve peşin olarak ya da 5 yıl içinde eşit taksitlerle ödenecek. Taksitle ödemede, Devlet borçları için kabul edilen en yüksek faiz haddi esas alınacak.
3. Devletleştirilmesine karar verilen özel teşebbüs sahibi veya temsile yetkili organı, değer tespit ve takdir raporuna, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde dava açabilir.
Şirketlerin devletleştirilebilmesi, bilinen hatta duyulan bir konu değil. Ancak Anayasa’da yer alan bu konudaki madde değiştirilmediği sürece, koşulların oluşmasına bağlı olarak devletleştirme uygulamasına başvurulması da mümkün...
Kaynak : Dilşad Derin, “Şirketiniz Devletleştirilebilir mi?”, Yaklaşım, Mart 2011, s.255-260.