Yurt dışında yaşayan Türklerin en çok dile getirdikleri sorunlar arasında, bulundukları ülkelerde mahkemelerin verdiği boşanma kararlarının Türkiye’de tanınmaması geliyordu. Hükümet 690 sayılı 29 Nisan 2017 tarihli Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile yurt dışında verilen boşanma kararlarının Türkiye’de tanınmasına da olanak tanıdı. Yeni değişiklikle yurtdışında boşananların Türkiye’de mahkeme kararının tanınması için yeniden dava açma mecburiyetini ortadan kaldırdı.
KHK’dan sonra değişikliğin bir an önce yürülüğe girmesini isteyen vatandaşlar, konsoloslukları telefon yağmuruna tutarken karar 7 Şubat 2018 günü Resmi Gazete’de yayınlanan genelge ile yürürlüğe girdi. Peki yurtdışında boşananlar yeni uygulamadan yararlanarak nasıl Türkiye’de de boşanmış sayılacak? Perspektif olarak bu sorunun cevabını araştırdık.
Konsolosluklarda Teknik Altyapı Henüz Hazır Değil
Konsolosluk kaynaklarından edinilen bilgiye göre, şubat ayında resmi gazetede yayımlanan genelge yürürlüğe girdi. Ancak başvurular henüz teknik altyapı hazır olmadığı için konsolosluklarda alınamıyor. Yetkililer konsolosluklar ile ilgili böyle bir durum söz konusu olasa da yeni yasanın Türkiye’de uygulanmaya başladığına dikkat çekiyor. Yurt dışında yaşayan boşanmış kişiler başvuruyu taraflardan birinin Türkiye’deki yerleşim yerinin il müdürlüğüne yaparak bulundukları ülkelerdeki mahkeme kararlarının tanınmasını isteyebiliyorlar. Bunun için yapılması gereken adımlar is şu şekilde sıralanıyor.
Vekalet Vermek de Mümkün
Öncelikle yaşanılan ülkedeki adli veya idari makamlardan alınan boşanmaya, evliliğin butlanına, iptaline ya da mevcut olup olmadığına ilişkin karar, bir üst mahkemeden onaylatılacak. Yani apostil damgasının alınması gerekiyor. Bu damga kararın kesinleştiğini gösteriyor. Daha sonra ise boşanmış çiftler, mahkeme kararı, kimlik kartları ile apostil damgasının orijinal ve tercümeleri il birlikte taraflardan birinin Türkiye’deki yerleşim yerinin il müdürlüğüne birlikte başvurabiliyorlar. Ancak bunun için de konsolosluk görevlileri bir noktaya dikkat çekiyor. Her iki kişinin aynı anda başvuru yapma imkanı yoksa birinin diğerine boşanma işlemleri ile ilgili vekalet vermesinin de yeterli olacağı belirtiliyor. Vekaleti boşandığı kişiye vermek istemeyenlerin de herhangi bir yakınına vekaletname verebileceği kaydediliyor. Ayrı ayrı başvuru durumunda ise diğer kişinin 90 gün içerisinde boşanmanın tanınması başvurusunun yapıldığı nüfus il müdürlüğüne giderek imza atmasının yeterli olacağı belirtiliyor.
Anlaşmazlık Durumunda Mahkemeye Başvurulacak
Başvuru sonrası nüfus il müdürlüklerinde oluşturulan komisyonun başvuruyı değerlendirip olur verdikten sonra yabancı ülke mahkemesinin verdiği boşanma kararı aile kütüğüne işlenebiliyor. Ancak velayet ve tazminat durumlarında bir anlaşmazlık varsa bu durumda yine tek yetkili kurumun mahkemeler olduğuna dikkat çekiliyor. Ayrıca yabancı ülke mahkemesinin verdiği kararın, Türk kamu hukuku düzenine açıkça aykırı olmaması gerekiyor. Yani yasal ve Türkiye tarafından tanınan bir kurumca ilk kararın alınmış olması zorunludur. Türkiye’de ikameti olmayanlar ise, Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Erzurum, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kayseri, Konya, Kahramanmaraş, Samsun, Siirt, Trabzon, Şanlıurfa ve Van İl Müdürlükleri’nden birine başvurabilecek.
*Perspektif’in “Yurtdışındaki Türklerin Sıkça Sorduğu Sorular” başlığıyla yayınladığı yazı dizisinin bir sonraki konusu ise “Türkiye’de üniversite eğitimi” olacaktır. Siz de yayımlanmasını istediğiniz konuyu bize email@example.com adresinden bildirebilirsiniz. (fk)