Betimsel istatistik analizleri, istatistik yöntemleri içerisinde günlük hayatta da istatistik uzmanı olmayan kişilerin en çok karşılaştığı veya duyduğu analiz yöntemleridir.
Betimsel istatistik (tanımlayıcı istatistikler); elde edilen gözlem değerlerinden tanımlayıcı sonuçlar çıkarır. Çok sayıdaki gözlemleri özetlemek, organize etmek ve azaltmak için kullanılır. Verilerde “ ne, ne kadar, ortalama, ilişki var mı? “ gibi soruların cevaplandırılmasında kullanılır. Betimsel istatistik, verilerin özetlenmesi ve araştırma sonuçlarının yorumlanması için kullanılan en iyi yoldur.
Diğer bir tanımla betimsel yani tanımlayıcı istatistik, verilerin istatistiksel olarak derlenmesi, toplanması, özetlenmesi ve analiz edilmesi ile ilgili süreci sağlar.
Betimsel istatistiğin çıkarımsal istatistikten temel farkı betimsel istatistiğin hedefinin sayı değerleri, sayım veya sıralama değerleri halinde olan veri setini kantitatif veya grafik gösterimlerle ifade ederek özetlemek olması; yani çıkarımsal istatistikler gibi verilerin/gözlemlerin temsil ettiği kabul edilen istatistiki anakütle / kitle hakkında kestirim veya hipotez testleri için gerekli bilgileri elde etme hedefi olmamasıdır.
Bu kapsamda belki yüzlerce betimsel istatistik yöntemi sayılabilir ama temelde en çok kullanılan ve herkesin sıklıkla karşılaştığı betimsel istatistik analizlerini belirtmemizde fayda var.
Tanımlayıcı istatistik analiz hesaplamalarını yapmak için kullanabileceğiniz istatistik analiz programları vardır. Bir önceki yazımızı inceleyerek bu programların neler olduğunu görebilirsiniz.