Kürtaj ve Tüp Bebek Harcamaları SGK Tarafından Karşılar mı?
2007 yılında yayımlanan Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) ile, gebeliği 10 haftanın altında olanlara yapılabilen isteğe bağlı kürtaj işlemlerinin ödeme kapsamından çıkarıldı ve SGK tarafından sadece tedavi amaçlı yapılan rahim tahliyelerinin geri ödemesinin karşılanmaya başlandı.
2007’den 28 Şubat 2014’e kadar kürtaj hizmetleri “isteğe bağlı kürtaj” değil, “menstrual regülasyon” gibi laikli kodlarla ücretsiz olarak gerçekleştirilebiliyordu.
Türk Jinekoloji Derneği’nin açıklamasına göre ; “1 Mart 2014 itibariyle sistemden kürtaj için kullanılan tıbbi tahliye kodu kaldırılınca, bu konuda yapılan tüm tetkik ve hizmetler otomatik olarak durdurulmuş oldu. Kadın doğum doktorları kürtaj işlemi yapamamaktadır. Medula sisteminden kürtaj için gerekli ‘tıbbi tahliye ’ bölümünün silinmesi ile, yasal olarak belirlenmiş 10 haftalık sürede kürtaj talep edenlere hizmet verilememektedir”
Tıbbi Tahliye Kodu Nedir?
Medula Hastane sistemi olarak bilinen GSS (Genel Sağlık Sigortası), sağlık tesisleri ısında, hizmetlerin ödemesini gerçekleştirmek için oluşturulmuş bir sistemdir.
Basında son zamanlarda çok gördüğümüz, Türk Jinekoloji Derneği’nin açıklaması gibi; “kürtaj tamamen yasaklandı” açıklamalarına karşılık Sağlık Bakanlığının yaptığı basın açıklamasında;
“3 haftadan önce yapıları yasal kürtaj işlemlerinin Sağlık Bakanlığı’na bağlı hastanelerde yapılmasında herhangi bir kısıtlama bulunmadığını” belirten Bakanlık, ayrıca doğum kontrol yöntemleri, Bakanlığa bağlı birinci basamak sağlık kuruluşlarına başvuran tüm hastalara ücretsiz olarak uygulanmaya devam etmektedir” denmektedir.
Tüp Bebek Tedavisi SGK Tarafından Karşılanıyor mu?
10 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 63. maddesinde, yardımcı üreme yöntemi tedavileri finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri arasında almış ve genel şartlar belirtilmiştir. Ayrıca Sağlık Uygulama Tebliği’nin yardımcı üreme yöntemi tedavileri adlı maddesinde de açıklanmıştır.
Bunlara göre;
İnvitro Fertilizasyon (IVF)
Evli olmakla birlikte, eşlerden her ikisinin evlat edinilmiş çocukları hariç, soy bağı kurulmuş sağ çocuğunun olmaması (birden fazla yapılan evliliklerde de çiftlerden her ikisinin sağ çocuk sahibi olmaması) koşuluyla; genel sağlık sigortalısı kadın ise kendisine, erkek ise bakmakla yükümlü olduğu karısına, en fazla iki deneme (siklus) ile sınırlı olmak üzere uygulanan IVF tedavilerine ilişkin giderler, aşağıda belirtilen şartların birlikte gerçekleşmesi halinde kuramca karşılanır:
- Yapılan tıbbi tedavileri sonrasında normal tıbbi yöntemlerle çocuk sahibi olamadığının ve ancak yardımcı üreme yöntemi ile çocuk sahibi olabileceğine dair sağlık kurulu raporu düzenlenmiş olması,
- 23 yaşını doldurmuş, 40 yaşından gün almamış olması,
- uygulamanın yapıldığı merkezin kurum ile sözleşmeli olması,
- en az 5 yıldır genel sağlık sigortası veya bakmakla yükümlü olunan kişi olup, 900 gün genel sağlık sigortası prim gün sayısının olması veya halen genel sağlık sigortalısı olan kadının bu bentteki koşulları taşımaması halinde eşinin gerekli koşulları sağlaması,
- son 3 yıl içinde diğer tedavi yöntemlerinden sonuç alınamamış olduğunun kurumla sözleşmeli sağlık hizmeti sunucusu sağlık kurulları tarafından belgelenmesi.
IVF tedavisine başlanan kadının deneme öncesi 40 yaşından gün almış olması durumunda, IVF tedavisine ait bedeller, tedaviye daha önce başlanmış olsa dahi kurumca karşılanmaz. Örnek; 08 Mart 1985 doğumlu kadının, IVF tedavisi giderlerinin karşılanabilmesi için; 08 Mart 2008 tarihinden sonra ve 08 Mart 2024 tarihinden önce tedavinin yapılmış olması gerekir.
IVF bedellerinin ödenebilmesi için IVF uygulanacak kadında gebeliğin sürdürülmesine engel olabilecek sistemik hastalık bulunmaması gerekmekte olup, gebeliğin sürdürülmesine engel olabilecek sistemik hastalığın bulunmadığının IVF tedavisi için gerekli sağlık kurulu raporunda belirtilmesi yeterlidir.
Yardımcı Üreme Yöntemi Katılım Payları
- Yardımcı üreme yöntemi tedavilerinde 1. denemede % 30, ikinci denemede % 25 oranında olmak üzere, bu tedaviler için belirlenen bedeller üzerinden katılım payı alınır.
- Yardımcı üreme yöntemi katılım payları, tedavinin sağlandığı sağlık hizmeti sunucusunca kişilerden tahsil edilir.
Kök Hücre Vericisi Kardeş Doğmasına Yönelik IVF Tedavisi
Hasta çocuk sahibi olup, tedavisinin başka tıbbî bir yöntemle mümkün olmaması ve tıbben zorunlu görülmesi halinde, bu çocuğun tedavisi amaçlı preimplantasyon genetik tarama yapılarak, uygun kök hücre vericisi kardeş doğmasına yönelik olarak; bünyesinde kemik iliği transplantasyon merkezi bulunan üçüncü basamak sağlık hizmeti sunucuları sağlık kurulları tarafından hasta çocuk adına düzenlenen bu durumların belirtildiği tıbbi genetik uzmanının yer aldığı sağlık kurulu raporuna dayanılarak yapılan IVF tedavilerine ilişkin giderler, SUT’un 4.5.4.K.1 İnvitro Fertilizasyon (IVF) numaralı maddesinde yer alan hükümler uygulanmaksızın kurumca karşılanır. Bu durum dışında preimplantasyon genetik tarama ve bu işlem ile birlikte yapılan IVF bedelleri kurumca karşılanmaz.
Aileler, söz konusu sağlık kurulu raporuna istinaden kurumla sözleşmeli üremeye yardımcı tedavi merkezlerinden (tüp bebek merkezi) birine başvurabilirler.
Tüp bebekle alakalı 6552 Sayılı Torba Yasa İle yapılan değişiklikler
Yasanın 47. maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Sağlık Hizmetlerinden Yararlanma Şartları ve Katılım Payı bölümündeki katılım payı alınması başlıklı 68. Maddesinin,
“Evli olmakla birlikte, çocuk sahibi olmayan genel sağlık sigortalısı kadın ise kendisinin, erkek ise karısının” tanımlı beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“63. maddenin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince sağlanan ve bir hastalığın tedavisinin başka tıbbi bir yöntemle mümkün olmaması nedeniyle yapılacak yardımcı üreme yöntemi tedavisi dışındaki, yardımcı üreme yöntemi tedavisinde;
- katılım payı ilk denemede %30,
- ikinci denemede %25,
- üçüncü denemede %20 oranında uygulanır.
Ancak katılım payında dördüncü fıkra gereği uygulanan üst limit dikkate alınmaz. ”
Kadın Sigortalılardan “Bakımına Muhtaç Derece Özürlü Çocuğu” Olanların Emeklilik Yaş Haddinin İndirilmesi
Bakıma muhtaç özürlü çocuğu olan kadın çalışan hakkında düzenlenecek sağlık kurulu raporları ve dayanağı tıbbi belgelerin Kurum Sağlık Kurullarınca incelenmesi neticesinde, çocuğunun “Başka birinin sürekli bakımına muhtaç olduğuna” dair karar çıkması halinde, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra geçen prim ödeme gün sayısının dörtte biri, toplam prime eklenir ve eklenen bu süre emeklilik yaş haddinden indirilir.