bologna ; la dotta , la grassa , la rossa
bologna’ya neden bilgili , sisman ve kizil sehir dendigine gecmeden , sey , nasil diyim, bologna boyle biraz sey gibi , yani hani bir gun pek bilmediginiz bir sehirde cok acikir rastgele bir dukkana girersiniz (hidden gem) ve aslinda orasi lokaller icin meshurdur ama siz tesadufen bulmussunuzdur,tabii simdi internet var ama olmadigini dusunelim, ankara’da rastgele volkan piknik’e,cici’ye,suha’ya ne bileyim germec’e falan giriyorsunuz onun gibi.
bologna boyle iste. elbette ,emilia romagna bolgesi sarkuteride nirvana , biliyoruz,parmayi da anlatacagiz,san secondo parmenseyi de,ama en basit dukkanin bile damak catlatacagini bilemezdik.
neyse once ulasim.
toplu tasima! kullanarak sehre iki ulasim mevcut , birincisi; radyonun muciti guglielmo marconi ile ayni adi tasiyan havalimanindan , bir digeri ise tren istasyonu olan bologna centrale’den.
ucak ile gelmisseniz hemen cikis kapisinin hizasindan 6 € karsiliginda 25-30 dakika icerisinde merkeze ulasabilirsiniz .kalacaginiz yere gore ,bologna centrale’de veya sonralari adini sikca duyacaginiz via dell'indipendenza icin mille duraginda (centraleden bir veya iki durak sonra) inebilirsiniz. donuste ise yine bologna centraleden kalkan shuttle ile donebilirsiniz,5:00-5:30 gibi saatlerde basliyordu yanilmiyorsam.
tren ile ise , venedik , milano ve floransa sehirlerine/sehirlerinden ulasabilirsiniz.floransa 40 dk , venedik 1.30 saat, milano ise 2 saat civari suruyor. ana tasiyici trenitalia’nin yani sira,erken davranip uygun bilet yakalayarak italo trenleriyle de saatte 300 km hiza cikarak konforlu ve suratli yolculuklar ile bolognayi merkez alip yakin sehirlere ulasabilirsiniz.
sehre ulastik , peki nerede kalacagiz.
tum gidislerimdeki tercihim hotel atlantic olmustur,yusuf atilgan , zebercet karakterini kurgularken, paralel evrende yillardir calisan sari sacli orta yasi coktan gecmis , italyan resepsiyonist ablayi ve onun kadar kidemli olmayan orta yasli italyan abimizi gormus mudur bilinmez.
24 saat acik resepsiyon ve icinde recel,kruvasan,peynir,salam,kek,yogurt ve bir kac parca daha seyler bulacaginiz acik bufe kahvaltisi, genis ve rahat odalari, piazza maggiore ve merkez tren istasyonunun tam ortasinda yer almasi ve hemen karsisinda yeryuzundeki en guzel (evet evet abartmiyorum en guzel ) dondurmayi yiyebileceginiz gelato galliera 49’un yer almasiyla,onerebilecegim yegane otel.
reklamlardan sonra gelelim ne yiyecegiz ne icecegiz nereleri gorecegiz.
dondurmacimiz oglen aciliyor ,bu nedenle sabah kahvaltidan sonra ilk isimiz café impero,sabah kahvemizi ve hala acsak veya sabah kahvemize tatli bir misafir istiyorsak, espressonun yaninda antep fistic ezmeli kruvasan istiyoruz,tum avrupada oldugu gibi take-away , having-in’e gore daha ucuz , italyanlarin o sabah kosusturmamasini izlemek icin via dell'indipendenza’ya tasmis masalara kurulabilirsiniz.
ayakta kalmis en uzun porticolara , yani tas kemerlere sahip bolognada hic islanmadan veya gunes gormeden hemen hemen tum sehri gezebilirsiniz. 45 km kadar porticosuyla dunyada daha uzun bu yapiya ev sahipligi yapan baska bir sehir yok. bunun sebebi de , sehir , universitesinin popular hale gelmesinden sonra nufusunu cok arttirmis,ve at arabalarinin gececegi kadar bosluklari yol-sokak icin birakip , kemerli yapilarin ustune sehri buyutmusler,zaten ayni amsterdamdaki gibi , evler geriye dogru da epey bir gider.
piazza maggioreye ilerlerken ,aralarinda disney store’un da oldugu sagli sollu magazalari geride birakarak; sehrin simgelerinden olan ,genclerin bulusma mekani (ci vediamo al nettuno – heykelin onunde gorusuruz gibi) , benim de onunda kisa bir bateri resitali! verdigim neptun cesmesini goreceksiniz. 1567 yilinda hizmete acilan bu cesmenin yapim emrini 4.papa pius vermis. yapimini da,medici ailesinin floransa’dan ayrilmasina neredeyse hic izin vermedigi (sebebi de gidip de avusturyalilarin emrinde calismasin) jean boulogne nam-ı digger giambologna ustlenmis.
hemen karsisinda biblioteca salaborsa var,seffaf zemininde bononia antik kentinin bazi kalintilarini da gorebileceginiz (yok illa oranin altina da inecem diyorsaniz 1-2 €’ya kalintilarin arasinda dolasabileceginiz, gozunuzde cok buyutmeyin ama 500-600 m2 bir alandir) simdinin kutuphanesi bir zamanlarin ticaret odasi. onun oncesinde ise boks ve basketbol maclarina ev sahipligi yapan 3 katli icerisi kemerli ve islemeli cok guzel bir yapi. ıcerisinde surekli bir sergi var.
en ust katinda ise , bazi gazetelerin son 20 veya 25 yildaki mansetlerinden olusmus albumler var. albumlerden biri la gazetta dello sport idi , 2006 yilinda kupanin cannavaro’nun elinde yukselisini “tutto vero – campione del mundo” yani “hepsi gercek , dunya sampiyonuyuz” u net hatirliyorum. kutuphaneye giris ve dergi kitap fasiliteleri ucretsiz.internet var o da ucretsiz.
sirtinizi salaborsaya verirseniz hemen karsinizda iki tane kule goreceksiniz. halka kapali garisenda ve guclu bir ciger,biraz bacak kasi ve 5 € karsiliginda sizi bekleyen asinelli. 97 metreye 500 basamak ile cikip sehrin soyle bir fotog..durun durun , biraz manzaranin tadini cikarin , ve “kizil” sehre bakin. sadece catilari degil,ruhu da kizil bu sehrin. kuruldugundan bu yana sol cizgide olan,roma imparatorlugu zamaninda bile ozgur komun olan bologna, 2.dunya savasinda da direnisin ve anti-fasist hareketin sembolu olmus,bu nedenledir ki hep kizil diye anilmis.
asinelli'den cikip oglen sekerlemesine gecmeden,hemen 300 metre mesafedeki caffe terzi’de yorgunluk kahvesi ve dusen kan sekerlerini cikartmak icin tart ve kek arasi,oradan biraz dinlenme icin otele.
eger haziran sonu - temmuz basinda gitmisseniz , sizi bir surpriz bekliyor. ıl cinema ritrovato ve hemen arkasindan sotto le stele del cinema.ilki ,genelde bir hafta suren siyah beyaz filmlerden olusuyor. ancak onun bitimiyle baslayan acik hava sinemasi , bu dunyada goreceginiz cok guzel anlardan biri,zira her aksam 21:45’te binlerce bolognali o meydanda cit cikarmadan,ellerinde icecekleri ile hayvanlik,taskinlik yapmadan o filmleri izliyor. mezunlari arasinda dante.erasmus,kopernik,marconi ve enzo ferrari olan ve 17.yy’da dunya tip tarihine otopsi dersleriyle gecen teatro anatomico’ya ev sahipligi yapan, dunyanin halen faaliyette olan en eski universitesi olan bologna universitesinin muhendislik ve hukuk fakulteleri arasinda kalmis piazza maggiore'ye kurulan dev perde her yil bologna halkini kah sophia loren ile,kah george clooney ile bulusturuyor.
ıste bu nedenle la dotta’dir.la mia citta culturale’dir.
eger bacaklariniz asinelliden sonra , tyler durden’in bar mahzeninde lou’ya kafa tuttugu perdeden, “beni en zorlayabilecegin bu dik 500 basamak miydi” diyorsa , ona hemen “kucuk suprizler” yapin ve size sehrin kuzeybatisinda bulunan sanctuary of the madonna di san luca manastirina alalim. sabah kahvemizi bolognanin en eskisi gamberini de ictikten sonra , renato dall’ara stadinin oradan yukariya dogru tatli tatli tirmanmaya baslayabilirsiniz, tabii ki porticolardan.
en yukarda sizi yine nefis bir manzara bekliyor.
ıniste stada soyle amors durup bakiyor,ne olacak bu bolognanin hali diyip sehre devam ediyoruz.
ve en guzel bolum la grosso
parmesan peynirini tuzluk sekerlik gibi masaya getirmelerinden ben zaten dogru yerde oldugumu anlamistim. en basit eataly’e bile gitseniz (evet basit) makarnaya parmesan degil de parmesana makarna dokuyormussunuz gibi oluyor. hayir aglamiyorum gozume parmesan kacti. aksam olduysa yavas yavas via pescherie vecchie’de konuslu one zerocinquantunoda sarkuteri tabagina ve saraba dusmece , sonra ayni islemi la baita ve il baccanalede tekrarlamaca.
tortellini ve peynir icin ; ceccarelli
oglen veya aksamusutu yemegi icin osteria della orsa veya osteria lantarna
dondurma : via galliera 49 adresindeki , gelato galliera (baska yerden sasmayin)
kahve ; café terzi,café gamberini ve café impero
tatli ; bol bol sicilian canoli deneyin , yanina da espresso (italyanlar cok aci yapmiyor espressoyu,veya macchiato da olur , itlalyada latte derseniz kopurtulmus sut gelir onunuze)
bar & ambians ; (zamboni caddesi ) empire english pub ve (corte isolani caddesi)k factory
yemek hakkinda kisa yazdigima bakmayin , en basit dukkan bile damak catlatir. tum makarnalar bolognese soslu olacak aman diyim.
ayrica gunubirlik dozza kasabasina gidin , her 2 yilda bu kasabadaki evlerin sokaklari, halkin ve kuratorlerin yardimiyla bir acik hava festivalide boyaniyor.1-1,5 saat otobus yolculugu ile ana caddede inip iceriye yurumeniz gerekiyor,eger ana cadde dozza arasini ayarlayamazsaniz (minibus vs) 40 dk yurumeniz lazim , ama cok guzel kasaba , yol da keyifli , bolognanin sayfiye yeri.
bologna guzel.gidin gorun, 2-3 gun ayrimanizi hak ediyor.