E-ticaret modelleri nedir? Günümüzden 5-10 yıl kadar öncesinde internet sitelerinden alışveriş yapmaya çekiniyorduk. Geleneksel pazarlar her zaman tüketici için çok daha iyi olarak düşünülüyordu. Gelişen teknoloji, pandemi döneminin yarattığı etkiler ile birlikte herkes yavaş yavaş da olsa internetten de alışveriş yapmaya başladı.
E-ticaret, yaygınlaşan internet kullanımının bize kazandırdığı nimetlerden bir tanesi. Hali hazırda fiziki mağazası olan da, yeni bir işletme kurmak isteyen de işini e-ticaret olarak kuruyor ya da dönüştürüyor.
E-ticarette, her türlü ürün veya hizmetin satışı yapılabiliyor. Fiziki kitaplar, e-booklar, kıyafet, mücevherat, elektronik eşya, mobilya ve daha birden çok kategoride internetten satış sayesinde kolaylıkla ticaret yapılabiliyor.
E-ticaretteki en önemli unsur ise hedef kitleye uygun üretmek ve hedef kitleye ulaşabilmek oluyor. Bunun için ise yapmanız gereken şey kendinize uygun e-ticaret modelini benimseyerek satışlarınızı gerçekleştirmektir.
E-ticaret modelleri dördü temel olmakla birlikte toplamda sekiz farklı modelden oluşur. Bu modeller şu şekildedir;
B2B – İşletmeden İşletmeye (Business to Business)
B2C – İşletmeden Tüketiciye (Business to Consumer)
C2B – Tüketiciden İşletmeye (Consumer to Business)
C2C – Tüketiciden Tüketiciye (Consumer to Consumer)
B2G – İşletmeden Devlete (Business to Government)
G2B – Devletten İşletmeye (Government to Business)
G2C – Devletten Vatandaşa (Government to Consumer)
G2G – Devletten Devlete (Government to Goverment)
Bu yazımızda sizler için bu e-ticaret modellerinden bahsedeceğiz. Modellerin detaylı açıklamasını aşağıda bulabilirsiniz.
B2B – Business to Business
İşletmeden işletmeye ticaret modelinde üretici firmalar arası ya da üretici firma ve satıcı firma arasında gerçekleşen bir iş modelidir. Bu ticaret modelini benimseyen firmalar ticaret zincirinde üretici olarak görev alırlar.
Avantajları:
İşletmeye dair istikrar sağlanabilir.
İşletmenin ve pazarın geleceği öngörülebilirdir.
Sistem oturtulduğundan itibaren giderler çok daha düşük olur.
Tek seferde yüksek miktarlı satışlar gerçekleştirilebilir.
Birim fiyat üzerinden daha düşük karlar elde edilse de satış toplamındaki kar eldesi daha yüksektir.
Dezavantajları:
İşletme kurulurken yüksek miktarlar harcanır.
Toptan satışlar yapılması sebebiyle birim fiyatı perakende satışa göre daha düşük tutulur.
Belli başlı müşterilere sahip olunur.
Müşterilere ulaşmak ve onlar üzerinden kazanmak daha zordur.
Toplu satışlarda tedarikçinin kar oranı satıcının kar oranına göre daha düşük olur.
B2C – Business to Consumer
İşletmeden tüketiciye ticaret modelinde ürünler doğrudan tüketici için satışa çıkar. Bu ticaret modelini benimseyen firmaların satışını yaptığı ürünler, B2B modelindeki tedarikçi gruptan alınabilir ya da satıcı tarafından üretimi yapılabilir.
Avantajları:
Başlangıç sermayesi düşüktür.
Geniş ürün ve hizmet yelpazesi bulunur.
Her yaştan kitleye uygun satış yapılabilir.
Hedef kitleye ulaşmak daha kolaydır.
Pazara göre kolayca şekil alınabilir.
Dezavantajları:
Rekabet yüksektir.
Satışı yapılan ürünlerin imalatında maddi riskler ortaya çıkabilir.
Sürekli yenilenen bir pazardır. Bu nedenle işletmelerin de kendini sürekli güncellemesi gerekmektedir.
C2B – Consumer to Business
Tüketiciden işletmeye ticaret modelinde tüketici konumundaki kişi çalışanı olmadığı bir işletmeye ürün veya hizmet modeli sunar. Bir nevi işletme burada sponsor görevi üstlenir. Tüketicinin bir fikri vardır ve altyapıya ihtiyaç duyar. Gerekli güvenceler sağlandıktan sonra işin başarılı olma ihtimali vardır. İşletme, tüketiciye güvenceyi sağlayarak ortak iş yapmış olur.
Örneğin; herhangi bir şey ile ilgili fotoğraflar çeken biri bu fotoğraflarını stok fotoğraflar olarak satabilir. Freelance çalışma biçimi bu ticaret modelinin en kolay örneğidir. Freelance bir tasarımcı yaptığı görseli çalışanı olmadığı bir işletmeye sunar ve böylece ticaret gerçekleşir.
Avantajları:
Freelance olarak çalışan kişilerle iş yaparak çalışan yükü azaltılabilir.
Ulusal ve uluslararası çalışma biçimi benimsenebilir.
Birden fazla ürün ve hizmet sunulabilir.
Çalışanların en verimli olduğu saatlerde çalışması sağlanabilir.
Özgüveni ve iletişimi düşük kişilerde iş bulamama sorunu çıkabilir.
Uzaktan çalışma biçimi sayesinde hak edilen ödeme alınamayabilir.
C2C – Consumer to Consumer
Tüketiciden tüketiciye ticaret modelinde ticaret iki tüketici arasında yapılır. Bir tüketici eşyalarını ikinci el olarak satışa çıkartarak bir başka tüketiciye sunar. C2C iş modeli, ikinci el ürünlerin satışının yapıldığı bir ticaret modelidir.
Avantajları:
İkinci el satışlarla kullanmadığınız ürünler üzerinden gelir elde edebilirsiniz.
Ürünleri alışınızın üzerinde bir fiyata satarak kar elde edebilirsiniz.
Dezavantajları:
Satışların yapıldığı sitelere de komisyon şeklinde ödemeler yapılır.
B2G – Business to Government
İşletmeden devlete ticaret modelinde işletmelerin devlete pazarlamış olduğu ürün veya hizmetlerin satışı yapılır. En kısa örneği olarak bir devlet binasının dikilmesi için bile bir inşaat firmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Seçim zamanlarında ajanslarla anlaşılarak çeşitli görsel, reklam afişleri, videolar üretilmesi de bu bağlamda bir ticaret örneğidir.
G2B – Government to Business
Devletten işletmeye ticaret modelinde ise satıcı kısmında devlet bulunur. Devletin online olarak işletmelere sunduğu çeşitli krediler, teşvikler, açık arttırmalar, ihaleler bu grupta bulunur.
G2C – Government to Consumer
Devletten vatandaşa işletme modelinde devletin vatandaşına yaptığı satışları kapsar. Türkiye’de resmi kurum olan PTT’nin ‘’pttavm’’ olarak direkt vatandaşa satış yapması bu modeli açıklayan en güzel örnektir.
G2G – Government to Government
Devletten devlete ticaret modeli devletler arasında internet üzerinden yapılan satışları kapsar. Bu ticaret modelinde bir devlet diğer bir devlete ürün sağlar. Bu durumda bir ticaret akışı gerçekleşir.