VH1‘in “En iyi Yüz Kadın Şarkıcı” listesinde 26’ncı sırada gösterilen; soul, R&B ve caz müzik türlerinin müstesna sesi Amy Winhouse, henüz 27 yaşında iken alkol zehirlenmesinden hayatını kaybetmişti. Ölümünden üç yıl önce “27’ler Kulübüne” girmekten korktuğunu söyleyen sanatçı, birçok hayranının iddia ettiği gibi, doğru zamanda bir rehabilitasyon merkezine gitmiş olsaydı acaba trajik sonu önlenebilir miydi, bu bir bilinmez olarak kalacak.
Amy Winehouse’un 2003 yılında çıkan ilk albümü Frank, iki cover şarkı dışında genç sanatçının caz müziğinden etkiler taşıyan kendi şarkılarından oluşuyordu. Anne tarafındaki akrabaları arasında birçok caz müzisyeni olan Winehouse, Sara Vaughan, Dinah Washington, Tony Benett gibi şarkıcılardan etkilenmişti ve kendi ifadesi ile şarkı söylemeyi onları dinleyerek öğrenmişti.
Albümün hit parçası “Stronger Then Me”, ona Ivors Academy’nin “En İyi Çağdaş Şarkı” ödülünü kazandırmıştı ancak İngiltere’de listelerde ancak 72’inci sıraya kadar yükselebildi.
Winehouse ‘a uluslararası başarıyı sağlayacak olan albümü 2006 yılında çıkardığı ve Mark Ronson‘ın prodüktörlüğünü yaptığı Back to Black albümü olacaktı.
Albümün stüdyo çalışmalarının ilk haftası bitmişti ve Ronson ile Winehouse New York sokaklarında beraber yürüyordu. Amy, erkek arkadaşı için hediye almak istiyordu ve dükkanları dolaşırken bir yandan da prodüktörüne kısa süre önce başından geçen bir olayı anlatıyordu. Çok fazla içki içtiği için menajeri ve ailesi evine ziyarete gelmiş ve onu tedavi olması için ikna etmeye çalışmışlardı.
“Beni rehabilitasyona göndermek istediler ve ben onlara hayır, hayır, hayır dedim”
O anları hararetle anlatırken bir yandan da eliyle “Hayır” işareti yapıyordu.
Amy Winehouse’ın kendine has el jestleriyle süsleyerek kurduğu bu cümle üzerine Mark Ronson’ın kafasında bir şimşek çaktı ve ona dönüp “Az önce söylediğin cümlede akılda kalıcı bir şey var. Stüdyoya geri dönüp bunu bir şarkıya dönüştürmeyi denemek ister misin” dedi.
‘Zamanım yok’
Amy Winehouse’un stüdyoya dönüp şarkıyı ve sözlerini yazması sadece yarım saat sürecekti.
Şarkı orijinalinde yavaş bir blues şarkısı iken Mark Ronson onu hızlandırmış ve “Rehab”, Amy Winehouse’u hem Amerika hem de İngiltere listelerin üst sıralarına yükseltecek şeklini almıştı.
Sözler otobiyografikti ve gerçek bir hikayeyi anlatıyordu. Amy Winehouse’ın önceki menajeri Nick Shymansky, genç şarkıcının alkol ve uyuşturucu bağımlılığı nedeniyle kendi kendini yok etmek üzere olduğunu düşünüyordu. Ancak o menajerinden hayat dersi almayacaktı ve güvendiği insanlara danışmayı tercih etmişti. Babasının kendisi için en doğru olanı bildiğini düşünüyordu. Fakat babası, kızının bulunduğu durumun ciddiyetini anlayamadı ve rehabilitasyon merkezine gitmesine gerek olmadığını söyledi.
Zamanım yok ve babam iyi olduğumu düşünüyorsa,
Ray’le evde olmayı tercih ederim.
Yetmiş günüm yok,
Çünkü bana öğretebileceğiniz hiç bir şey yok
Mr. Hathaway’den öğrenemeyeceğim.
Amy Winehouse rehabilitasyon merkezinde yetmiş gün geçirmektense evde kalıp Ray Charles ve Donny Hathaway gibi müzik efsanelerini dinlemeyi tercih ettiğini mısralara dökmüştü.
Rehabilitasyon alsaydı…
“Rehab”, Amy Winehouse’un imza şarkısı oldu. Sanatçının müzik dünyasında bir efsane statüsüne ulaşmasında, bu şarkının da bulunduğu Back to Black albümünün de payı büyüktü.
“Rehab”, 50.Grammy ödül töreninde, Yılın Rekoru, Yılın Şarkısı ve Yılın En iyi Kadın Vokal performansı dallarında üç birincilik aldı.
Amy Winehouse’un hayatını konu alan 2015 yapımı dokümanter film “Amy”de, Mitch Winehouse kızının rehabilitasyona ihtiyacı olmadığına inandığını söylemişti. Ancak daha sonra kendisi ile yapılan bir söyleşide dokümanterdeki ifadelerinin yanlış yorumlandığını, bahsettiği dönemin 2005 yılı olduğunu ve o dönem Amy’nin rehab’a gitmediğini ifade etmişti.
Nick Shymansky, belgeselde, o kararla önemli bir fırsatın kaçırıldığını ifade etmiş ve “Amy henüz star değildi, etrafı paparazzilerle çevrilmemişti, belki Back to Black de olmazdı ama tüm dünyayla uğraşmadan önce profesyonel yardım alabilmiş olurdu” demişti.
Amy Winehouse eşi Blake Fielder ile 2007 yılında Essex’teki bir rehabilitasyon merkezine yattı, ancak tedavi sonuç vermedi. Rehabilitasyon merkezi etik nedenlerle 2010 yılında kapatıldı.
Ünlü caz şarkıcısı Tony Benett, Amy Winehouse için şunları söylemiştir:
“Duyduğum en iyi caz sanatçılarından biriydi. Ella Fitzgerald ve Billie Holiday mertebesinde, saf bir yetenekti. Yaşasaydı ona ‘Biraz yavaşla, sen çok önemlisin. Yeterince uzun yaşarsan hayat sana nasıl yaşanacağını öğretir derdim.”
Kaynakça
- Marcos B., The Real Story Behind Amy Winehouse’s Song ’Rehab’, 16.01.2021
- McDonald A., Amy Winehouse-Rehab Lyircs / True Meaning Explained
- Taysom J., The Story behind The Song: Amy Winehouse’s legacy-defining track ‘Rehab’, 23.10.2020
- Songfacts, Rehab
- Wikipedia, Rehab, Amy Winehouse