Döviz Bürolarında Kimlik İbrazı ile İlgili Esaslar
Bilindiği üzere, yetkili müesseselerin kuruluş, faaliyet, şube açma, yükümlülük ve denetimlerine dair usul ve esaslar Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar’a İlişkin 2018-32/45 Sayılı Tebliğ ile düzenlenmiştir. 30 Ocak 2018 tarihli ve 30317 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış 2018-32/45 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ ile yetkili müesseseler; A grubu ve B grubu yetkili müessese olarak iki grupta değerlendirilmiş, B grubu yetkili müesseselerin faaliyet alanı daha dar ve yükümlülükleri daha azken A grubu yetkili müesseselere daha geniş bir alanda faaliyet yapma imkânı verilmiş ve bunun bir sonucu olarak daha ağır yükümlülükler getirilmiştir. Bunla ilgili olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca (Bakanlık) yayımlanan sıkça sorulan sorulara buradan ulaşabilirsiniz.
Malumunuz suç gelirlerinin aklanmasının ve terörizmin finansmanının önlenmesi, söz konusu suçlarla mücadelede etkinliğin sağlanabilmesi ve mali sistemin suçlular tarafından kullanılmasının engellenebilmesi için, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanunun 2/1-d maddesi ile Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmeliğin 4/1 inci maddesinde “Kambiyo mevzuatında belirtilen yetkili müesseseler” yükümlü olarak sayılmaktadır. Bu doğrultuda müşterinin tanınması, şüpheli işlem bildirimi, devamlı bilgi verme, muhafaza ve ibraz gibi yükümlülükleri yetkili müesseseler de (döviz büroları) tam olarak yerine getirmek zorundadır. Bunlarla birlikte döviz bürolarında kimlik ibrazı ile ilgili olarak Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ’de (“Tebliğ”) Değişiklik Yapılmasına Dair 2021-32/64 ve 2021-32/65 sayılı Tebliğler (“Değişiklik Tebliğleri”) 18 Kasım 2021 tarihli Resmî Gazete’nin 31663 ve 31663 Mükerrer sayılarında yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Hatırlanacağı üzere, 12 Ekim 2021 tarihli ve 31626 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2021-32/62 Sayılı Tebliğ ile döviz bürolarında, gerçekleştirilecek tüm işlemler bakımından kimlik ibrazı yükümlülüğü getirilmişti. Bir başka deyişle döviz bürolarına, gerçekleştirdikleri tüm işlemlerde müşterinin T.C. kimlik numarasını / pasaport numarasını ve / veya vergi kimlik numarasını müşteriden temin ederek her bir işlem itibarıyla kayıt altına alma zorunluluğu getirilmişti.
Değişiklik Tebliğleri ile birlikte bu yükümlülük sınırlandırılmış ve kimlik ibrazının 100 ABD Doları ve/veya karşılığı Türk Lirası tutarını aşan işlemler bakımından söz konusu olacağı belirlenmiştir. Buna göre, döviz büroları, 100 ABD Doları ve/veya karşılığı Türk Lirası tutarını aşan işlemlerde müşterinin T.C. kimlik numarasını / pasaport numarasını ve / veya vergi kimlik numarasını temin ederek her bir işlem itibarıyla kayıt altına alacaklardır.
Aynı zamanda 2021-32/64 sayılı Değişiklik Tebliği ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’na işlem limitlerini belirleme yetkisi verilmiş olup; Bakanlık tarafından yapılan 18.11.2021 tarihli basın duyurusu ile de bu hususun yalnızca kimlik ibrazı zorunluluğuna ve 100 Dolar limitini artırmaya veya eksiltmeye yönelik bir yetkilendirme olduğu belirtilmiştir. Anılan duyuru akabinde yayımlanan 2021-32/65 sayılı Değişiklik Tebliği ile yetkinin sınırının “kimlik ibrazına yönelik işlem limitlerini belirlemeye” ilişkin olduğu yasal düzenlemeye kavuşturulmuştur. Buna göre, Hazine ve Maliye Bakanlığı kimlik ibrazı gereken işlem limitini artırabilecek veya azaltabilecektir.
Saygılarımızla,
Vahdet Deniz AKÇAOĞLU
“UYARI: Bu çalışmada yer alan görüşler, yazarın kendi görüşleri olup, çalıştığı kurumun görüşlerini yansıtmamaktadır. Bu yazı yalnızca bilgilendirme amacıyla yayımlanmış olup, herhangi bir hukuki görüş, yönlendirme ve tavsiye içermemektedir. Ayrıca, bilgiler yazının hazırlandığı tarihteki mevzuat göz önünde bulundurularak verilmiş olup, yazı içeriği aradan geçen zaman içerisinde mevzuat değişiklikleri ve ilgili kurumların konu hakkındaki görüşleri çerçevesinde güncelliğini yitirmiş olabilir.”