Tetik Parmak Nedir?
Tıbben tetik parmak, herhangi bir parmağın belirli bir konumda tendonun pulley adı verilen köprülerin altında sıkışması ile oluşan takılma hissidir. Bu ani takılma bir çıtlama ile kendi kendisine açılabildiği gibi ani bir hareketle ortaya çıkıp, masaj veya sıcak uygulama ile düzelebilir. Bu rahatsızlığa tetik parmak ismi sıkışan parmağın bir tetik çekme hareketi gibi aniden kilitlenmesi ve spontan ani açılmasından dolayı verilmiştir.
Tetik parmak, parmağın tendonu çevreleyen kılıfın inflamasyon ile şişkin ve ödemli olması nedeni ile normal şartlarda altından rahatlıkla geçebildiği köprü vazifesi gören pulley yapılarının altında tendonun sıkışarak takılması ile oluşur. Bu enflamasyonun nedeni tam olarak bilinmese dahi kronik mikro travmalar veya ani bir hareket ile oluşan gerilim ile parmağınızı hareket ettirebilirken pürüzsüz bir şekilde kayan tendonun hareket ettirilmediği takılma hissinin olduğu bir klinik durumdur.
Erken belirtilerden bazıları; rahatsızlığın ortaya çıkmaya başladığı yer üzerinde ağrı ile şişmeye başlayan bir avuç, parmak tabanında veya parmak hareketiyle çıt sesi ve sertlik hissidir.
Bu durum çoğu zaman sadece başparmak ya da orta veya yüzük parmakları etkiler. Bu rahatsızlık diyabet hastalarında veya küçük eklem artriti olan bireylerde daha yaygındır. Ayrıca, sürekli olarak tekrarlayan kavrama eylemlerini içeren işlerde çalışan kişilerin tetik parmak rahatsızlığına yakalanma riski daha fazladır.
Bu durum rahatsız edici ve hatta acı verici olabilir. Bu rahatsızlık etkilenen parmağın hareketlerini kısıtlayabileceği gibi, düz olarak tutmayı da imkansız hale getirir.
Ancak, rahatsızlıkları azaltmak ve doğal yöntemlerle sorunu tedavi edebilirsiniz.
İşte, tetik parmağı ile başa çıkmanın en iyi 10 yolu.
- Parmağınızı Dinlendirin
Tetik parmağı ile başa çıkmak için en iyi yollarından biri, en az 3-4 hafta süreyle etkilenmiş olan parmağı dinlendirmektir.
Uygun dinlenme tendonu iyileştirmek için önemli bir bileşenidir. Bu ağrı ve enflamasyon azaltıcı etkisinin yanı sıra iyileşme süresini de hızlandırır.
Öte yandan eğer etkilenmiş olan parmağa baskı yaparsanız, iltihabı ve ağrıyı şiddetlendirebilirsiniz.
Mümkün olduğunca tetik parmağınızı dinlendirin ve tekrarlayan kavrama gerektiren, ya da elle tutulan titreşimli makine kullanımını zorunlu kılan işlerden kaçının.
- İstirahat ateli kullanın
Ayrıca etkilenen parmağınızı, ağrı ve yanma azalana kadar mümkün olduğunca hareketsiz tutturmaya devam ettirmeniz gerekir. Bir atel, etkilenen parmağını uzatılmış bir konumda tutacak ve iyileşirken hareketi önleyecektir.
Ayrıca tendonu dinlendirmeye yardımcı olur ve uyurken etkilenen parmağınızı bir yumruk haline getirmenizi engeller.
Current Opinions in Musculoskeletal Medicine‘de yayınlanan 2008 tarihli bir çalışma, düzenli atel kullanımının tetik parmak belirtilerinin ciddiyetini ve süresini azaltmada çok etkili olduğunu bulmuştur.
Yaklaşık altı ila yedi hafta boyunca atel kullanın. Bununla birlikte atelin çok sıkı olmadığından emin olun; bu kan dolaşımını engeller ve parmakta uyuşma, karıncalanma hissi gibi iskemi belirtileri oluşabilir.
- Soğuk Kompres ile ödemi azaltmaya çalışın
Ayrıca, günde birkaç kez soğuk kompres kullanarak durumunuzda ilerleme olduğunu görebilirsiniz.
Soğuk kompres, ağrı ve şişmeyi azaltmada yardımcı olan sinir uçlarında uyuşma etkisi sağlar.
- Birkaç buz küpü ince bir havluya koyun ve sıkıca bağlayın.
- Bu buz paketini etkilenen parmağınıza 10 dakika boyunca uygulayın.
- 5 dakika ara verin ve 2 veya 3 kez daha tekrarlayın.
- Bu basit uygulamayı günde birkaç kez, gerektiğinde kullanın.
- Buz yoksa, bir çanta dondurulmuş sebze veya soğuk bir kaşık kullanabilirsiniz.
Not: Dondurucuya direkt temas ettirmeyin, bu da soğuk yanığına neden olabilir.
- Sıcak Suya Batırın
Soğuk kompres ödem çözüc olarak etkili olsa da, etkilenen parmağın ılık su içinde bekletilerek tendon ve kasları gevşemesi de iyileşme sürecinde önemli bir rol oynayabilir.
Parmağı sıcak bir suda bekletmek aynı zamanda kan akışını arttırır, ağrıyı azaltmaya ve parmağınızı daha kolay hareket ettirmenize yardımcı olur.
Tetik parmak rahatsızlığını tedavi etmek için parmaklarınızı sıcak suya batırın
- Bir kaba biraz sıcak su doldurun.
- İsteğe bağlı olarak, içine 1 çorba kaşığı tuz ekleyin.
- Etkilenen parmağınızı 5 dakika kadar sıcak su içinde bekletin.
- Bu uygulamayı gün boyunca 4 veya 5 kez yapın.
Not: Cildinizi yakmamak için daima suyun sıcaklığını test edin.
- Esneme amaçlı Tetik parmak Egzersizleri Yapın
Tetik parmak egzersizleri ile parmağınızda hareketliliğin korunmasına ve iyileşme sürecine yardımcı olur, böylece olabildiğince çabuk ve en iyi şekilde iyileşme sağlayabilirsiniz.
- Parmaklarınızı birbirinden ayırıp bir yumrukla birleştirin. Bu hareketi 10-15 kez tekrarlayın. Bu egzersizi fırsat buldukça ve tüm gün boyunca yapabildiğiniz kadar çok kez yapın.
- Avucunuzda tenis topu tutun ya da topu sıkın. 10 saniye sıkıştırın, ardından serbest bırakın. Bu egzersizi 10 dakika yapın. Günde 5-10 kez tekrarlayın.
- Başparmak ve parmaklarınıza bir lastik bant sarın ve elinizi 5-10 dakika boyunca bu dirence karşı açmaya ve kapatmaya çalışın. Günde birkaç kez yapın.
- Parmağınıza Düzenli Masaj Yapın
Etkilenen parmak düzenli olarak masaj yapmak, tetik parmak tedavisinde iyi bir yöntemdir. Hafif bir masaj, dolaşımı arttırır, kasları rahatlatır ve şişme ve sertliği azaltır.
- Mikrodalga fırında zeytin, susam veya hindistan cevizi yağı ısıtın.
- Etkilenen parmak üzerine sıcak yağ koyun.
- 5 dakika hafifçe masaj yapmak için diğer elinizin parmaklarını kullanın.
- Her gün 2 veya 3 kez tekrarlayın.
Eklenen stres durumu şiddetlendirebileceğinden, masaj her zaman yavaşça yapılmalıdır. Gerekirse, profesyonel bir masaj terapistinden de yardım alabilirsiniz.
- Aloe Vera Kullanın
Aloe vera, iltihaplanmayı azaltmanın yanı sıra tetik parmak ile bağlantılı eklem sertliği ve ağrıyı azaltıcı anti-inflamatuar özelliklere sahiptir.
İçindeki vitaminler ve amino asitler ayrıca hasar görmüş tendonların onarımına yardımcı olurlar.
- Jel hale getirilmiş aloe vera alın ve günde 2 veya 3 kez etkilenen parmak üzerine sürtün.
- Aloe verayı destek olarak almaya doktorunuza danıştıktan sonra karar verin.
- Bromelain
Bromelain, ananaslarda (özellikle kökte bulunur) bulunan bir bileşiktir ve tetik parmak tedavisine yardımcı olmak için mükemmel bir çözümdür.
Ağrıyı ve iltihaplanmayı azaltmaya yardımcı olan anti-inflamatuar faydalar sağlar.
Daha fazla ananas yiyin ve ağrı ve iltihaplanmayı hafifletmek için bromelayin takviye formuna alın. Birkaç hafta boyunca günde bir veya iki kez 500 mg bromelayin tabletleri alabilirsiniz.
- Parmağınıza Zerdeçal Uygulayın
Tetik parmak için başka iyi bir çare de zerdeçaldır. İçindeki curcumin adı verilen madde anti-inflamatuar etkinliği vardır. Bu nedenle etkili bir şekilde ağrı ve şişmeyi azaltabilir.
Curcumin ayrıca, iyileşme sürecinde önemli olan etkilenen parmağın kan akışını geliştirmeye de yardımcı olur.
- 1 çay kaşığı zerdeçal tozunu 1½ fincan süt ile karıştırın, kaynatın ve 5 dakika kaynatın. İyileşmeyi teşvik etmek için biraz çiğ bal ekleyin ve bu zerdeçal sütü günde iki kez içirin.
- Curcumin takviyelerini almayı tercih edebilirsiniz, ancak bunu doktorunuza danıştıktan sonra kullanmayı unutmayınız.
- Akupunktur Yaptırın
Düşünebileceğiniz diğer iyi bir tedavi yöntemi akupunkturdur. Etkilenen bölgedeki kan akışını artırmaya yardımcı olur ve bu da ağrı ve ödemi azaltır.
Akupunkturda, enflamasyon ve ağrı nedenini gidermek için etkilenen bölgenin içine ve çevresine ince iğneler yerleştirilir.
Acupuncture in Medicine’de yayınlanan 2016 yılına ait bir çalışmada, bozulmuş A1 pulley seviyesinde yapılan akupunkturun, tetik parmak için etkili bir tedavi olabileceği bildirilmiştir. Bununla birlikte, etkinliğin ve etki mekanizmalarının teyit edilmesi için daha fazla araştırma gerekmektedir.
Akupunkturun alanında uzmanlaşmış bir uzman tarafından yapılması en iyisidir. Ağrıyı azaltmak ve etkilenen parmağın hareketliliğini düzeltmek birkaç seans uygulama gerekebilir.
Ek İpuçları
- Ağrıdan kurtulmak için steroid dışı anti-enflamatuar ilaçlar, örneğin ibuprofen kullanın.
- Ağrı ve şişmeyi hafifletmek için arnica veya kapsaisin kremleri kullanın.
- Enflamasyonla savaşmak için günde 2 ila 3 bardak zencefil çayı için.
- Tteik parmak sıklıkla takılma hissi olan pulley seviyesind elokal steroid injeksiyonlaır ile ödemin çözülmesi ile şikayetlerin kaybolduğu görülebilmektedir.
- Karaciğer, balık, çiğ sarımsak, ayçiçeği tohumları ve fındık gibi B6 vitamini bakımından zengin gıdaları tüketin.