Adaylar en fazla tercih yapma hakları bulunan tablolardan 30 bölüm yazabilirler. İktisat, işletme, tarih, sosyoloji gibi bölümler dışında tıp gibi sağlık bilimleri alanında da birçok lisans programında kontenjan boşluğu bulunuyor. Fen Bilimleri Dershanesi Rehberlik Koordinatörü Cihan Yeşilyurt, “Boğaziçi Üniversitesi ya da diğer köklü üniversitelerin popüler bölümlerinde kontenjan açığı olmasının nedeni buraları kazanan öğrencilerin büyük çoğununun öğrenim bursu alarak okumak için yurtdışındaki üniversiteleri tercih etmesidir. Vakıf üniversitelerinde daha fazla sayıda boş kontenjan var ve taban puanları da devlet üniversitelerine göre çok düşük. Kılavuzu iyi incelerseniz bazı yüzde 50 hatta yüzde 75 burslu programlarda çok fazla kontenjan boşluğu olduğunu görürsünüz. Bu yılın en önemli olayı; ÖSYM’nin ek yerleştirmelerde yeni bölüm açılmasına izin vermemesi
Tercih işlemleri nasıl yapılacak?
2014-ÖSYS Ek Yerleştirme Tercih Bildirimi T.C. Kimlik numarası ve şifre ile ÖSYM’nin http://www. osym.gov.tr internet adresinden bireysel olarak yapılacak. Bu işlemler için yapılması gereken en önemli çalışma, http://www. osym.gov.tr adresinden Ek yerleştirme Kılavuzunu çok iyi bir şekilde incelemek olacak.
Dikkat başvurular internetten
Ek yerleştirme işlemleri 18-25 Eylül 2014 tarihleri arasında internet üzerinden bireysel olarak adayın kendisi tarafından yapılacak. Başvuru merkezlerinden /ÖSYM Sınav koordinatörlüklerinden tercih işlemi yapılmayacak. Başvuru ile ilgili tüm işlem ve kurallar http:// www.osym.gov.tr adresinden ulaşılabilecek. Ayrıca kılavuz dağıtımı ve satışı yapılmayacak.
Tercih formu nasıl doldurulacak?
Tercih Formu, ek yerleştirme için başvuracak bütün adayların doldurmaları gereken bir form. Adayların, yükseköğretim programları arasından tercih yapmaya başlamadan önce, sınava girip girmediklerini ve mezun oldukları okul türlerini göz önünde tutarak kılavuzdaki tabloların hangilerindeki programlardan tercih yapma haklarının bulunduğunu belirlemeleri gerekir. Adaylar, sadece tercih yapabilecekleri tablolardan olmak koşuluyla, girmek istedikleri yükseköğretim programlarını belirleyecekler, bu programların kodları ve adları ile bağlı oldukları üniversite ve fakülte/yüksekokul adlarını Tercih Formunun ilgili alanlarına tercih sırasına göre yazacaklar. 2014-ÖSYS’ye başvurmuş meslek lisesi mezunları, 2013- YGS/LYS’ye girseler de girmeseler de kendi alanlarında olmak koşuluyla Tablo 3-A’da yer alan programlara sınavsız geçiş öncelikleri dikkate alınarak tercihleri arasında gösterebilecekler. Tablo 3A’daki programlara yerleştirme yapılırken önce kendi alanlarında sınavsız geçiş hakkına sahip olan meslek lisesi mezunu adaylar yerleştirilecek. Bu programların kontenjanları sınavsız geçiş ile dolmadığında, ilgili puan türünde en az 140 YGS puanı alan genel lise mezunları ile alanları dışında tercih yapmak isteyen meslek lisesi mezunları da yerleştirme işlemine alınacak. Bütün programlara, sınav sonuçlarına göre yapılacak yerleştirmelerde kullanılacak puan türleri de kılavuzda gösteriliyor. Tablo 3B’deki programlar hem genel lise hem de meslek lisesi mezunlarından 2014-YGS’de ilgili puan türünde 140 ve daha fazla YGS puanı almış adaylar tarafından tercih edilebilir. 2014-YGS/LYS’de ilgili puan türünde 180 ve daha fazla puan alan tüm adaylar. Tablo 4’teki yükseköğretim programlarını tercihleri arasında gösterebilecek. Tablo 4’teki açık öğretim programlarını tüm adaylar YGS’de en az 140 puan alınması koşuluyla tercih edilebilecek.
Hangi programları kimler tercih edebilir?
Sınavsız geçişe başvuran adaylar: Sadece kendi alanlarından sınavsız geçiş tercihi yapabilirler.
- YGS’den 140-179.999 arasında puan alanlar: Tüm açıköğretim programlarını ve YGS ile alan iki yıllık Yükseköğretim programlarını seçebilirler.
- YGS’den 180 ve üstü puan alanlar: YGS ile alan yükseköğretim ve 4 yıllık programları yazabilirler.
- LYS’den 179.999 puanın altında kalanlar: LYS programlarına tercih listesinde yer veremezler.
- LYS’den 180 ve üstü puan alan adaylar: Tablo 4’te yer alan ilgili puan türüne göre istediği programı seçebilir.
Son kontrolleri yapın
Tercih formuna yazdığınız bilgileri son olarak şu açılardan bir kez daha kontrol edin.
- Listenizdeki programların bu kılavuzda “bakınız” olarak gösterilen ve giriş için aranan bütün koşullarını karşılıyor musunuz?
- Programların kodlarını doğru yazdınız mı?
- Programların sırası, gerçekten istek sıranıza uygun mu?
- Bütün tercihleriniz için bu doğru mu?
- Bütün bu kontrollerden sonra tercih formundan yararlanarak başvuru merkezi veya internet üzerinden tercih bildirim işleminizi gerçekleştiriniz.
Tercih bildirim işleminizi tamamladıktan sonra “Tercih Süresi” içerisinde ÖSYM’nin internet adresinden tercihlerinizde değişiklik yapabilirsiniz fakat tercih iptali yapamazsınız. Tercih işleminizi tamamladıktan sonra “Tercih Süresi” içerisinde http://ais.osym.gov.tr internet adresinden tercih bilgilerinizi mutlaka kontrol edin ve yazıcıdan tercih listenizi alıp saklayın
Tercih listesi nasıl oluşturulacak?
Tercih listenizi oluştururken kendi önceliklerinizi dikkate alarak liste yapmanızda fayda var ve istemediğiniz bir programa listenizdekesinlikle yer vermemeyin. YGS- LYS Puan türünden alan programları karışık bir listede yapabileceğiniz gibi sadece YGS veya sadece LYS puanı ile alan bölümleri yazın.
Ek yerleştirme kuralları
- Ek yerleştirmede tercih yapabilmek için, 2014-ÖSYS merkezî yerleştirmede hiçbir yere yerleştirilmemiş olmalı.
- Merkezi yerleştirmede kontenjanı dolmayan ve en küçük puanı oluşmayan yükseköğretim programlarını, ilgili puanı hesaplanmış tüm adaylar tercih edebilecek.
- Merkezi yerleştirmede kontenjanı dolan ve en küçük puanı oluşan, ancak yerleştirilen adaylardan birkaçının kayıt yaptırmaması nedeniyle kontenjan açığı oluşan lisans programlarını ve Tablo 3B’deki ön lisans programlarını, yalnız programın en küçük puanına eşit veya daha büyük puana sahip olan adaylar tercih edebilecek. Tablo 3A’daki ön lisans programları için en küçük puan koşulu aranmayacak.
- 2014’te Özel yetenek sınavı ile yerleştirilmiş olan öğrenciler ek yerleştirmede tercihte bulunabilecek.
224 BİN 97 KONTENJAN BOŞ
72 BİN LİSANS PROGRAMI ÖĞRENCİ BEKLİYOR
ÖSYM yetkililerinden alınan bilgiye göre, açıköğretim programları dahil bu yıl ek yerleştirme yapılacak yükseköğretim programları için kontenjan sayısı 224 bin 97 olarak belirlendi. Bu kontenjanların 151 bin 127’sini ön lisans, 72 bin 970’ini ise lisans programları oluşturdu. Merkezi yerleştirmede, açıköğretim dahil yurtiçi ve dışındaki üniversitelerin lisans ve ön lisans programlarına, 982 bin 182 kontenjan ayrılmıştı. Bu kontenjanların 480 bin 947’sini lisans programları oluşturuyordu. Merkezi yerleştirmede lisans programlarına 450 bin 263 aday yerleşirken, 406 bin 199 aday üniversiteye kayıt yaptırdı. Lisans programları için belirlenen 480 bin 947 kontenjanın, 53 bin 47’si açıköğretim için ayrılmıştı. Bu kontenjanın hepsine yerleşen adayların, 34 bin 818’i kayıt yaptırdı. Açıköğretimde lisans düzeyinde 18 bin 229 kontenjan boş kaldı. Merkezi yerleştirmede açıköğretim dahil yurtiçi ve dışındaki üniversitelerin önlisans programlarına 501 bin 235 kontenjan ayrılmıştı. Bu programlara 472 bin 12 aday yerleşirken, 350 bin 58 aday üniversiteye kayıt yaptırdı. Önlisans programlarında ek yerleştirme yapılacak 151 bin 127 kontenjanın, 44 bin 677’sini açıköğretim oluşturdu. Açıköğretim önlisans programlarında 136 bin 500 kontenjanın, 135 bin 605’ine yerleşen adayların, 91 bin 823’ü kayıt yaptırdı. Açıköğretimde ön lisans düzeyinde 44 bin 677 kontenjan boş kaldı.
DEVLET ÜNIVERSİTELERİNDE 172 BİN EK KONTENJAN
Devlet üniversitelerinde, lisans ve ön lisans düzeyinde ek yerleştirme için açıköğretim de dahil 172 bin 897 kontenjan bulunuyor. Devlette lisans düzeyinde 390 bin 631 kontenjanın, 381 bin 24’üne adaylar yerleşirken, bunların 344 bin 954’ü kayıt yaptırdı. Devlet üniversitelerinde lisans düzeyinde ek yerleştirme için açıköğretim de dahil 45 bin 211 kontenjan var. Ön lisans düzeyinde ise 438 bin 135 kontenjanın, 419 bin 407’sine adaylar yerleşirken, 310 bin 449’u kayıt yaptırdı. Devlet üniversitelerinde ek yerleştirme için açık öğretimde dahil önlisans düzeyinde 127 bin 686 kontenjan var. Kültür Dershaneleri Rehberlik Genel Koordinatörü Salim Ünsal, “Son 5 yıldır gerek yeni açılan üniversiteler, gerekse var olan üniversitelerin kontenjanlarındaki artışlar ile genel kontenjanlar neredeyse liseden mezun olan aday sayısına eşitlendi. Teorik olarak sistemde her liseliyi barındıracak bir yükseköğretim programı var.
KAYIT YAPTIRMAYANLARIN EN YOĞUN OLDUĞU YIL
Ünsal, yıllara göre ek kontenjan kılavuzlarındaki boşluklar incelendiğinde 2006 yılında 53 bin olan rakamın 2013 yılında 199 bine çıktığını söyleyerek, “Genel yerleştirmedeki yüksek performanstan sonra en azından bu yıl rakamın tersine döneceğini düşünmüştük. Beklediğimiz gibi olmadı, rakam daha da arttı. Üstelik ek kontenjan döneminde yeni bölüm açılmamasına rağmen bu artış gerçekleşti. Kazanmasına rağmen kaydını yaptırmayan adayların en yoğun olduğu yılı yaşadık. Ünsal şunları söyledi: “İlgi görmeyen yükseköğretim programlarının kontenjanlarında kısmi azaltmalara gidilmesine hatta bazılarının kapanmasına rağmen bu artış, adayların artık daha seçici davrandıklarını gösteriyor. Kontenjan artışı ile üniversite kapısındaki yığılmanın engellenemediği, yeni ve başka argümanlarla bu problemin çözülmesi gerektiği anlaşılıyor. Yerleştirmede ortaya çıkan olumlu tablonun kayıtlarda tersine döndüğü anlaşılıyor. Kontenjanlarının tamamını doldurmayı başarmış devlet üniversitelerinde bile hatırı sayılır boşluklar oluştuğunu yayınlanan kılavuz ile gördük. Ek kontenjana işini bırakmayan tek yükseköğretim kurumunun Gülhane Askeri Tıp Akademisi olması geleneği olan, hatırı sayılır, kariyerli üniversiteler adına ilginç bir durum olarak dikkatimizi çekti. Tıp gibi günümüzün en çok tercih edilen programında bile 94 boş kontenjanın oluşması durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor.” Salim Ünsal’ın adaylara önerisi ise şöyle: “Tüm bu kötümser tabloyu iyimser bir yaklaşımla özetlersek; Kılavuzda size sunulan programları seçecek az sayıda adayın oluşu. Yüksek puanlı ve başarılı adayların büyük bir bölümü temmuz ayındaki genel tercihlerde yerleşti. Sıkı rakip analizi yapmak yerine akademik mesleklerin sizden beklediği karakteristik özelliklere ve kendi gerçekliğinizin farkına vararak seçimler yapmaya odaklanmanız gerekiyor.
Kontenjanlar niye boş kalıyor?
2014-2015 öğretim yılı için yükseköğretim programlarına yapılacak merkezi ek yerleştirme ya ÖSYS merkezi yerleştirme sonunda boş kalan kontenjanlar için ya da kayıt hakkı kazanan adayların kayıt yaptırmaması nedeniyle boşalan kontenjanları doldurmak için yapılıyor. Ek yerleştirmeye başvurabilmek için 2014 ÖSYS ‘ye başvurmuş olma zorunluluğu var.
Bunlara dikkat!
- Kılavuzu iyi inceleyin.
- Merkezi yerleştirme ile ilgili kuralları öğrenin.
- Meslek seçimi ile ilgili iyi düşünün.
- Ek yerleştirme de olsa bir yere yerleştiğinizde (sınavsız geçiş hariç) ‘Ortaöğretim Başarı Puanı’nızın yarı yarıya düşeceğini unutmayın.
- 30 tercih hakkınız olduğunu aklınızdan çıkarmayın.