İş Güvenliği Uzmanlığı Hizmeti
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 6, 7, ve 8 inci maddeleri gereği işverenler iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini sağlamakla yükümlülüktür. İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri kapsamında yeralan iş güvenliği uzmanlığı hizmetinin aşağıda belirtilen kriterlere uygun olarak yerine getirilmesi gereklidir.
29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik, iş güvenliği uzmanlığı hizmeti ile ilgili esasları belirlemiştir. Buna göre; iş güvenliği uzmanlarından; (C) sınıfı belgeye sahip olanlar az tehlikeli sınıfta, (B) sınıfı belgeye sahip olanlar az tehlikeli ve tehlikeli sınıflarda, (A) sınıfı belgeye sahip olanlar ise bütün tehlike sınıflarında yer alan işyerlerinde çalışabilirler. Birden fazla iş güvenliği uzmanının görevlendirilmesinin gerektiği işyerlerinde, sadece tam süreli olarak görevlendirilen iş güvenliği uzmanının, işyerinin tehlike sınıfına uygun belgeye sahip olması yeterlidir.
İş Güvenliği Uzmanlarının Görevleri
Rehberlik;
- İşyerinde yapılan çalışmalar ve yapılacak değişikliklerle ilgili olarak tasarım, makine ve diğer teçhizatın durumu, bakımı, seçimi ve kullanılan maddeler de dâhil olmak üzere işin planlanması, organizasyonu ve uygulanması, kişisel koruyucu donanımların seçimi, temini, kullanımı, bakımı, muhafazası ve test edilmesi konularının, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına ve genel iş güvenliği kurallarına uygun olarak sürdürülmesini sağlamak için işverene önerilerde bulunmak.
- İş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirleri işverene yazılı olarak bildirmek.
- İşyerinde meydana gelen iş kazası ve meslek hastalıklarının nedenlerinin araştırılması ve tekrarlanmaması için alınacak önlemler konusunda çalışmalar yaparak işverene önerilerde bulunmak.
- İşyerinde meydana gelen ancak ölüm ya da yaralanmaya neden olmayan, ancak çalışana, ekipmana veya işyerine zarar verme potansiyeli olan olayların nedenlerinin araştırılması konusunda çalışma yapmak ve işverene önerilerde bulunmak.
Risk değerlendirmesi;
- İş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapılmasıyla ilgili çalışmalara ve uygulanmasına katılmak, risk değerlendirmesi sonucunda alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene önerilerde bulunmak ve takibini yapmak.
Çalışma ortamı gözetimi;
- Çalışma ortamının gözetiminin yapılması, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı gereği yapılması gereken periyodik bakım, kontrol ve ölçümleri planlamak ve uygulamalarını kontrol etmek.
- İşyerinde kaza, yangın veya patlamaların önlenmesi için yapılan çalışmalara katılmak, bu konuda işverene önerilerde bulunmak, uygulamaları takip etmek; doğal afet, kaza, yangın veya patlama gibi durumlar için acil durum planlarının hazırlanması çalışmalarına katılmak, bu konuyla ilgili periyodik eğitimlerin ve tatbikatların yapılmasını ve acil durum planı doğrultusunda hareket edilmesini izlemek ve kontrol etmek.
Eğitim, bilgilendirme ve kayıt;
- Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin ilgili mevzuata uygun olarak planlanması konusunda çalışma yaparak işverenin onayına sunmak ve uygulamalarını yapmak veya kontrol etmek.
- Çalışma ortamıyla ilgili iş sağlığı ve güvenliği çalışmaları ve çalışma ortamı gözetim sonuçlarının kaydedildiği yıllık değerlendirme raporunu işyeri hekimi ile işbirliği halinde hazırlamak.
- Çalışanlara yönelik bilgilendirme faaliyetlerini düzenleyerek işverenin onayına sunmak ve uygulamasını kontrol etmek.
- Gerekli yerlerde kullanılmak amacıyla iş sağlığı ve güvenliği talimatları ile çalışma izin prosedürlerini hazırlayarak işverenin onayına sunmak ve uygulamasını kontrol etmek.
- Bakanlıkça belirlenecek iş sağlığı ve güvenliğini ilgilendiren konularla ilgili bilgileri, İSG KATİP’e bildirmek.
İlgili birimlerle işbirliği;
- İşyeri hekimiyle birlikte iş kazaları ve meslek hastalıklarıyla ilgili değerlendirme yapmak, tehlikeli olayın tekrarlanmaması için inceleme ve araştırma yaparak gerekli önleyici faaliyet planlarını hazırlamak ve uygulamaların takibini yapmak.
- Bir sonraki yılda gerçekleştirilecek iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili faaliyetlerin yer aldığı yıllık çalışma planını işyeri hekimiyle birlikte hazırlamak.
- Bulunması halinde üyesi olduğu iş sağlığı ve güvenliği kuruluyla işbirliği içinde çalışmak.
- Çalışan temsilcisi ve destek elemanlarının çalışmalarına destek sağlamak ve bu kişilerle işbirliği yapmak.
İş güvenliği uzmanlarının çalışma süreleri aşağıda belirtilmiştir.
- Az tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 10 dakika.
- Tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 20 dakika.
- Çok tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 40 dakika.
Az tehlikeli sınıfta yer alan 1000 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde her 1000 çalışan için tam gün çalışacak en az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirilir. Çalışan sayısının 1000 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı göz önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş güvenliği uzmanı ek olarak görevlendirilir.
Tehlikeli sınıfta yer alan 500 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde her 500 çalışan için tam gün çalışacak en az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirilir. Çalışan sayısının 500 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı göz önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş güvenliği uzmanı ek olarak görevlendirilir.
Çok tehlikeli sınıfta yer alan 250 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde her 250 çalışan için tam gün çalışacak en az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirilir. Çalışan sayısının 250 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı göz önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş güvenliği uzmanı ek olarak görevlendirilir.
İş Güvenliği Uzmanlık Hizmetlerimiz
Saha Denetim ve Durum Raporlama, Risk Analizi
İşveren; çalışma ortamının ve çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlama, sürdürme ve geliştirme amacı ile iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.
- Çalışanları etkileyebilecek tüm tehlikeleri ve riskleri belirlemek
- Kullanılacak iş ekipmanları ve kimyasal maddelerin seçiminde tüm riskleri değerlendirmek
İşyerindeki düzenin korunmasını sağlamak
- Genç, yaşlı, gebe veya emziren çalışanlar ile kadınların durumunu göz önüne alarak değerlendirmek
- Değerlendirilen riskler sonucu kişisel koruyucu donanımları belirlemek
Risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların yapılmasını sağlamak
Acil Durum Eylem Planı
- Çalışanları ve çalışma çevresini etkilemesi mümkün ve muhtemel acil durumları belirlemek ve bunların olumsuz etkilerini önleyici ve sınırlandırıcı tedbirler almak.
- Acil durumların olumsuz etkilerinden korunmak üzere gerekli ölçüm ve değerlendirmeleri yapmak, acil durum planlarını hazırlamak.
- Önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım ve benzeri konularda uygun donanıma sahip ve bu konularda eğitimli yeterli sayıda kişinin görevlendirilmesini sağlamak, araç ve gereçleri sağlayarak eğitim ve tatbikatları yaptırmak ve ekiplerin her zaman hazır bulunmalarını sağlamak.
- İlk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele konularında, işyeri dışındaki kuruluşlarla irtibatı sağlayacak gerekli düzenlemeleri yapmak.
Patlamadan Korunma Dökümanı
İşyerinizde, patlayıcı ortam oluşmasını önlemek, işçilerin sağlık ve güvenliklerini sağlayacak şekilde patlamanın zararlı etkilerini azaltacak önlemleri almak için gerekli olan dökümanı hazırlamak ve uygulanmasını sağlamak.
İşyerlerinde oluşabilecek patlayıcı ortamların tehlikelerinden çalışanları korumak amacıyla alınması gereken önlemler ATEX 137 yönetmeliğinde belirlenmiştir. Patlayıcı ortamların söz konusu olabileceği işletmeler bu yönetmeliğin gereklerini karşılamalı ve işyerindeki çalışanların sağlık ve emniyetini güvence altına almalıdırlar.
ATEX 137 yönetmeliğine göre güvenlik muayenesi, patlayıcı ortamlar ihtiva eden işyerlerinin bu yönetmelik kapsamında detaylı bir değerlendirilmesini içerir. Bu yönetmeliğe göre muayenesi gerçekleştirilen işyerleri için, eğer yönetmeliğe uygunlukları tam olarak tespit edilmişse ATEX 137 uygunluk raporu düzenlenir. Bu rapor, söz konusu işyerinin patlayıcı ortamlarda çalışanlar için bütün tedbirleri aldığını belirtir.
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 17 nci maddesine göre işverenler, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini almasını sağlar. Bu eğitimler özellikle; işe başlamadan önce, çalışma yeri veya iş değişikliğinde, iş ekipmanının değişmesi hâlinde veya yeni teknoloji uygulanması hâlinde verilir. Eğitimler, değişen ve ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenilenir, gerektiğinde ve düzenli aralıklarla tekrarlanır.
- Programların hazırlanması ve uygulanması,
- Eğitimler için uygun yer, araç ve gereçlerin temin edilmesi,
- Çalışanların bu programlara katılması,
- Program sonunda katılanlar için katılım belgesi düzenlenmesi.
İSG Kurulu Oluşturma
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek birçok paydaşın koordineli paylaşımıyla mümkün olmaktadır. Başta İSG uzmanları olmak üzere OSGB firması, işyeri temsilcisi ve çalışanlar ile işyeri hekimi bütün bu hizmetlerin yürütülmesi için elini taşın altına koyması gereken paydaşlardır. Bütün bu çalışmaların yanı sıra belirli şartları taşıyan işyerlerinde kurulması gereken iş güvenliği kurullarının oluşturulmasına dair örnekler de önemlidir.
İSG kurulu oluşturmada bulunması gereken üyelerin kimler olduğu konusunda mevzuata bakılmalıdır. İşyeri sahibinin İSG uzmanının ve OSGB firmasının da rehberliği ile kurulu oluşturması gerekir. İSG kurul üyeleri işletme sahibinin kendisi ya da temsilcisi, İSG uzmanı, işyeri hekimi, insan kaynakları departmanından bir üye ve çalışan temsilcisi şeklinde asil olarak kurulur. İşyerinde ustabaşı veya formen görevinden biri bulunuyorsa onun da kurula katılması gerekir. Sivil savunma uzmanı bulunan işletmelerin de kurul üyesi olarak bu uzmanlık alanına yer vermesi gereklidir.
Çalışan Temsilcisi Seçimi
İşyerinde yetkili sendika bulunmaması halinde;
Çalışanlar arasından çalışan temsilcisinin seçimle belirlenmesi esastır.
Seçim, vardiyalı çalışanlarında oy kullanmasına imkan verecek şekilde ve gizli oy ile işyerindeki çalışanların en az yarıdan bir fazlasının katılacağı bir oylamayla yapılır. En fazla oy alan aday veya adaylar çalışan temsilcisi veya temsilcileri olarak ilân edilir.
İşyerinde yetkili sendika bulunması halinde;
1- İşyerinde tek bir (memur veya işçi sendikalarından biri) yetkili sendika bulunması halinde, işyeri sendika temsilcileri çalışan temsilcisi olarak görevlendirilir.
2- İşyerinde farklı statü hukukuna tabi (Memur-Sözleşmeli Personel-İşçi) çalışanların üye olduğu birden fazla yetkili sendika bulunması halinde;
• Çalışan sayısına göre bir çalışan temsilcisi görevlendirilecekse (yani çalışan sayısı 2 ile 50 arasında ise) en çok üyeye sahip yetkili sendika temsilcisi çalışan temsilcisi olarak atanır.
• Çalışan sayısına göre birden fazla çalışan temsilcisi görevlendirilecekse aşağıdaki gibi hesaplanarak çalışan temsilcisi görevlendirilir.
Rehberlik ve Danışmanlık
İşyerinde yapılan çalışmalar ilgili olarak tasarım, makine ve teçhizatın durumu, bakımı, seçimi ve kullanılan maddeler de dâhil olmak üzere işin planlanması, organizasyonu ve uygulanması, kişisel koruyucu donanımların seçimi, temini, kullanımı, bakımı, muhafazası ve test edilmesi konularının, İSG mevzuatına ve genel iş güvenliği kurallarına uygun olarak sürdürülmesini sağlamak için işverene önerilerde bulunmak, alınması gereken tedbirleri bildirmek, iş kazası ve meslek hastalığı olmaması için gerekli çalışmaları koordine etmek.
İşyerinde yapılan çalışmalar ve yapılacak değişikliklerle ilgili olarak tasarım, makine ve diğer teçhizatın durumu, bakımı, seçimi ve kullanılan maddeler de dâhil olmak üzere işin planlanması, organizasyonu ve uygulanması, kişisel koruyucu donanımların seçimi, temini, kullanımı, bakımı, muhafazası ve test edilmesi konularının, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına ve genel iş güvenliği kurallarına uygun olarak sürdürülmesini sağlamak için işverene tavsiyelerde bulunmak.
İSG Ortam Ölçümleri
İş güvenliği alanında yapılan en önemli belirleme çalışmalarından biri olarak ortam ölçümleri, çalışanların sağlığı ile ilgili risk oluşturabilecek her türlü etkenin ölçülmesi çalışmasına verilen addır. Bu sayede alınabilecek tedbirler listelenir ve çalışanların iş sağlığı ve güvenliği temin altına alınmış olur.
– İşyeri Gürültü Ölçümü ve Gürültü Haritası Çizilmesi, – İşyeri Toz-Lift Ölçümü ve Haritası Çizilmesi
– İşyeri Aydınlatma Ölçümü ve Haritası Çizilmesi
– İşyeri Termal Konfor Ölçümü (Nem, Isı vb.)
– İşyeri Dozimetrik Gürültü Ölçümü- Gürültü Haritası
– İşyeri Organik Buhar Ölçümü
– İşyeri Aspirasyon Debi Ölçümü – İşyeri Gaz Buhar Ölçümü – İşyeri Titreşim Ölçümü
Ramak Kala Olayların Raporlanması
6331 sayılı İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanununu gereğince; her türlü ramak kala olayların kayıt altına alınması gerekmektedir. Bu tip olayların kayıt altına alınarak raporlanması, iş kazalarını önlemede hayati önem teşkil etmektedir. Çünkü ramak kala olaylar ve raporları, görülemeyen çoğu kaza için uyarıcı ve öncü niteliği taşımaktadır. Çalışanların ramak kala olayları fark ederek raporlaması, iş güvenliğini artırarak erken önlem alınmasında proaktif yaklaşım sağlar.
Yönetmeliğin “Risk değerlendirmesinin yenilenmesi” başlıklı 12’nci maddesinde de işyerinde ramak kala olay meydana gelmesi halinde, ortaya çıkabilecek yeni risklerin, işyerinin tamamını veya bir bölümünü etkiliyor olması göz önünde bulundurularak, risk değerlendirmesinin tamamen veya kısmen yenilenmesi gerektiğine değinilmiştir.
İlgili Birimlerle İş Birliği
Tehlikeli olayın tekrarlanmaması için inceleme ve araştırma yaparak gerekli önleyici faaliyet planlarını hazırlamak ve uygulamaların takibini yapmak, sonraki yılda gerçekleştirilecek iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili faaliyetlerin yer aldığı yıllık çalışma planını hazırlamak, İSG kuruluyla işbirliği içinde çalışmak, çalışan temsilcisi ve destek elemanlarının çalışmalarına destek sağlamak ve bu kişilerle işbirliği yapmak.
İşyeri hekimi ile işbirliği yaparak iş kazaları ve meslek hastalıkları ile ilgili değerlendirme yapmak, tehlikeli olayın tekrarlanmaması için inceleme ve araştırma yaparak gerekli önleyici faaliyet planlarını hazırlamak ve uygulamaların takibini yapmak.
İşyeri hekimi ile işbirliği yaparak yıllık çalışma planını hazırlamak.
Periyodik Teknik Kontroller
Yetkin personelleri, iş yerinizde kullanılmakta olan, basınçlı ekipmanlarınızın ve kaldırma ekipmanlarınızın, güvenli ve işletme yönünden uygun şekilde çalıştığının tespiti için, yasal mevzuat tarafından öngörülen periyotve kontrol yöntemlerine uygun olarak, periyodik test kontrollerini gerçekleştiriyor.
• Kalorifer Kazanı Periyodik Kontrolü • Sıcak Su Kazanı Periyodik Kontrolü • Buhar Kazanı Periyodik Kontrolü • Kızgın Yağ Kazanı Periyodik Kontrolü • Kompresör Periyodik Kontrolü • Hidrofor Periyodik Kontrolü • Hava Tankı Periyodik Kontrolü • Otoklav Periyodik Kontrolü • Sanayi Gazlarının Tank Kontrolü • LPG Tankı Periyodik Kontrolü • Forklift Periyodik Kontrolü • Transpalet Periyodik Kontrolü • Mobil Vinç Periyodik Kontrolü • Vinç Periyodik Kontrolü • Caraskal Periyodik Kontrolü • Araç Kaldırma Lifti Periyodik Kontrolü • Kaldırma Platformu Periyodik Kontrolü • Manlift Periyodik Kontrolü • Sepetli Platform Periyodik Kontrolü • Elektrik Topraklama ölçümleri
Kişisel Koruyucu Donanım Seçimi ve Kullanımı
İşçiyi, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu maksada uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları ifade eder.
Kişisel koruyucu donanım, risklerin, toplu korunmayı sağlayacak teknik önlemlerle veya iş organizasyonu ve çalışma yöntemleriyle önlenemediği, tam olarak sınırlandırılamadığı durumlarda kullanılır. Kişisel koruyucu donanım, iş kazası ya da meslek hastalığının önlenmesi, çalışanların sağlık ve güvenlik risklerinden korunması, sağlık ve güvenlik koşullarının iyileştirilmesi amacıyla kullanılır. İşveren, toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik verir.