Altın tarihin en eski dönemlerinden beridir değerli bir maden olarak hayatımızda yer almıştır. Altını değerli kılan şey parlak ve etkileyici görüntüsünün yanında eşsiz özellikleridir. Altının birçok alanda çeşitli kullanım alanları bulunmaktadır. Bu yazıda altın madeni nerelerde kullanılır sorusuna yanıt vereceğiz.
Yeryüzünde çıkarılan tüm metalleri düşünürsek hiçbiri altından daha kullanışlı değildir. Bu kullanışlılık, altının metal olarak çeşitli özelliklerden kaynaklanmaktadır. Altın iyi bir iletkendir, kararmaz, işlenmesi diğer bir çok madene göre çok kolaydır. Tel ve levha haline rahatlıkla getirilebilir.
Altının süs ve ziynet ürünü olarak kullanıldığını hepimiz biliyoruz. Ancak altının kullanım alanları daha geniştir. Değerli maden denince birçoğumuzun aklına doğrudan altın gelmektedir.
Altının Kullanım Alanları
Altının en önemli kullanım alanlarına değinelim:
1. Altın Mücevher ve Ziynet Eşyası Olarak Kullanılır
Altın, çok eski devirlerden beri süs ve mücevher olarak kullanılmış ve zenginliğin bir simgesi olmuştur. Bu amaçla kullanılan ilk metal olduğu düşünülmektedir. Altının mücevher olarak kullanımı son derece yaygın olduğu için altının temel kullanım alanı budur. Altın dayanıklı bir metal olduğu için mücevher de satılıp tekrar dönüştürülebilir.
İşlenen altının büyük bir bölümü süs ve takı eşyası olarak kullanılmaktadır. Geri kalan kullanım alanlarının tamamının toplamından daha fazlası bu amaçladır.
Altının bugün hala mücevher olarak bu kadar yaygın kullanılmasının temel nedenlerin biri tarihten gelen köklü geleneklerdir. Zenginliğin göstergesi olan altın bugün de bu kullanımını devam ettirmektedir.
Diğer bir neden de altının işlenmeye çok uygun özellikleridir. Öncelikle parlak bir renge sahiptir. İstenilen parlak sarı tonu altında vardır. Ayrıca leke tutmaya ve kararmaya karşı direnci oldukça faladır. Ayrıca sağlam ve paslanmaya karşı da dirençli olması onun değerini arttırmıştır. Dolayısıyla süs eşyası yapımında da tercih ediliyor olması gayet mantıklıdır.
Günlük hayatta karşılaştığımız altınların önemli bir kısmı saf altın değildir. Altının iyi işlenmesi için bakır gibi diğer maddelerle karışması gerekir. Bilezik, yüzük, kolye gibi altın takılar saf altın değildir. Ancak büyük oranda altın içerirler.
2. Parasal Varlık Olarak Altının Kullanılması
Çok değerli olan altın madeni dünyada sınırlı miktarda vardır. Bu nedenle çok eski tarihlerden beri para olarak altın kullanılmaya başlanmıştır. İnsanların ticarette değişim aracı olarak altını kullanması bundan 6 bin yıl öncesine kadar dayanmaktadır.
Altının parasal varlık olarak kullanılması da çok mantıklıdır. Çünkü az yer kaplayan altın sağlamdır ve kolay dağılmaz. Ayrıca paslanmaması da paranın korunması manasına gelir. Kolaylıkla bölünmesi de onu doğal bir para haline getirmiştir.
İlk altın paraların MÖ 560 civarında Lidya Kralı Kroisos’un emriyle basıldığı bilinmektedir. Altın paralar, kağıt paranın daha yaygın bir değişim biçimi haline geldiği 1900’lerin başlarına kadar olan işlemlerde yaygın olarak kullanılmıştır.
Günümüzde artık altın paraların yerini kağıt paralar almıştır. Ancak birçok şahıs, şirket ve devlet külçe altın denilen saf altın madeniyle ekonomik yatırım yapmaktadır. Altının işlevi para olarak kullanılmasından çıkmış ancak finansal yatırım aracı olarak varlığını sürdürmektedir.
3. Elektronik Cihazlarda Altın Kullanımı
Altının en önemli endüstriyel kullanımı elektronik imalatındadır. Elektronik cihazların birçoğu, paslanmaya veya kararmayla özelliğini kolayca yitiren iletken temas noktaları taşır. Bu temas noktalarında küçük akımlar geçmektedir. Altın, bu küçük akımları taşıyabilen ve paslanmayan yüksek verimli bir iletkendir. İlgili yazı: Altın iletken midir?
Altınla yapılan elektronik devreler oldukça güvenilirdir. Elektronik cihazların hassas noktalarında altın kullanılabilmektedir. Altın kullanımını sınırlayan ana faktör ise maliyettir. Altın pahalı bir metal olduğu için bol miktarda altın kullanımı maliyeti epey arttırabilmektedir.
Neredeyse tüm karmaşık elektronik cihazlarda az miktarda altın kullanılır. Buna cep telefonları, hesap makineleri, kişisel dijital asistanlar, küresel konumlandırma sistemi (GPS) birimleri ve diğer küçük elektronik cihazlar dahildir. Televizyonlar gibi çoğu büyük elektronik alet de altın içerir. Ancak kullanılan altın miktarının çok az olduğunu söylemekte yarar vardır.
Altın, standart masaüstü veya dizüstü bilgisayarda birçok yerde kullanılır. Dijital bilgilerin bilgisayar aracılığıyla ve bir bileşenden diğerine hızlı ve doğru aktarımı, verimli ve güvenilir bir iletken gerektirir. Altın bu gereksinimleri diğer metallerden daha iyi karşılar. Yüksek kalite ve güvenilir performansın önemi, yüksek maliyeti dengeleyen bir faktördür.
Mikroişlemci ve bellek çiplerini ana karta monte etmek için kullanılan kenar konektörleri ve kabloları bağlamak için kullanılan fiş ve soket konektörlerinin tümü altın içerir. Bu bileşenlerdeki altın genellikle diğer metaller üzerine elektroliz edilir ve dayanıklılığı artırmak için az miktarda nikel veya kobalt ile karıştırılarak kullanılır.
4. Altının Sağlıkta Kullanımı
Metalik diş dolgularında demir gibi metaller paslanmaya dayanıklı değildir. Bu nedenle altın ve benzeri yüksek kalitedeki metal maddeler uzun yıllardır diş dolgusu malzemesi olarak kullanılmaktadır.
Altın diş hekimliğinde MÖ 700 gibi erken bir tarihte kullanıldığı bilinmektedir. O dönemki diş hekimleri eksik dişlerin yerine altın ile sabitlenmiş diş benzeri metalleri yerleştirmeyi geliştirmişlerdir. Altının dişçilikte ne kadar eski kullanıldığıyla ilgili elde kesin bir bilgi olmamakla birlikte en az 2500 yıl olduğu tahmin edilmektedir.
Altın maliyetlerinin zamanla artması sonucu 1970’li yıllardan sonra altın dolgu tercihi giderek azaldı. Onun yerine farklı metaller kullanılmaya başlandı. Ayrıca günümüzde metal olmayan diş dolguları da yaygın olarak kullanılmaktadır.
Altının sağlıkta kullanılması sadece diş hekimliği içim yoktur. Altının ilaç maddesi olarak kullanılması, tıbbi cihazların yapısına katılması ve tanıda radyoaktif altın kullanılması gibi çeşitli kullan alanları da bulunmaktadır.
5. Uzay Araçlarında Altının Kullanımı
Altın nerelerde kullanılır sorusuna çok ilginç cevaplar da bulunuyor. Bunlardan biri de uzay araçlarıdır. Uzay araçları zaten pahalı cihazlar oldukları için altın gibi kaliteli metaller kullanmak oldukça makul hale gelmektedir.
Günümüzde uzaya fırlatılan her uzay aracında altının birçok formu kullanılmaktadır. Çok iyi bir ısıl ve elektriksel iletken olan altın uzay araçlarında verimliliği arttırırlar. Kızılötesi radyasyonu yansıtmak ve uzay aracının ısıl dengesinin korumak için altının üstün metal özelliklerine ihtiyaç duyulmaktadır.
Makine parçaları arasında yerleştirilen altın parçaları yağlama ihtiyacını azaltacaktır. Aşınmanın önlenmesi uzay araçları için hayati öneme sahiptir. Çünkü organik yağlar uzaydaki zorlu ısı ve radyasyon koşullarına pek dayanmaz.
Benzer yazı: Linyit madeni nerelerde kullanılır?
5. Madalya ve Ödüllerde Altın Kullanımı
Kralların tacı altından yapılır. Bu neden böyledir? Çünkü en yüksek statüyü simgeleyen metal en değerli metal olan altındır. Günümüzde artık krallar pek altın taç takmıyor. Ancak altının bir statü göstergesi olması devam ediyor.
Altın saflık, doğallık, bolluk ve zenginlik gibi birçok olumlu kavramı anımsatır. Bu nedenle altın, birçok ödül ve madalyanın ana maddesidir.
Altın, hemen hemen her türlü önemli yarışmada birinci olanın madalyası veya ödülü olarak kullanılır. Olimpiyat Oyunlarında birinci olanlara altın madalya verilir. Akademi Ödülleri Oscarları altındır. Müziğin Grammy Ödülleri altından yapılmıştır. Tüm bu önemli başarılar altından yapılan ödüllerle onurlandırılmaktadır.
Altın kupa, Altın anahtar, altın plaket, altın yüzük gibi birbirinden farklı birçok altın ödül bulunmaktadır.
6. Altının Diğer Kullanım Alanları
Altının kullanım alanlarını saymakla bitiremeyiz. Endüstrinin çeşitli alanlarında altın kullanıldığı bilinmektedir. Bunları tek tek saymaya gerek yoktur.
Değerli ve görkemli yapılarda altın yaldız ve altın varaklar kullanılır. Yani altın inşaatta bile kullanılan bir metaldir.
Cam teknolojisinde altın malzemeler yaygın olarak kullanılmaktadır. Özellikle üstün özelliklere sahip cam maddelerin üretimine altın da katılmaktadır. Cama az miktarda altın kattığınız zaman hem renk hem de özellik olarak çok farklı şeyler elde edebilirsiniz.
Yukarıda da saydığımız gibi altın madeninin çok farklı kullanım alanları bulunmaktadır. Altını bu denli vazgeçilmez yapan şey de fiziksel ve kimyasal olarak gerçekten kaliteli bir metal olmasıdır.