ABD'deki Gururumuz, Mimar Gülşah Elçin Sevimli
'Amerika'da Soruları Ben Sorarım' diyen Youtuber Denise Türkan'ın bu seferki konuğu Amerika'da mimarlık okumuş ve bizzat Başkan George Bush'tan ödül almış, başarı grafiğini emin adımlarla yükselten Gülşah Elçin Sevimli. Amerika'da mimarlık okumak isteyen gençlerimizin kaçırmaması gereken haberimizin detaylarında, Amerika'daki mimarlık eğitimi hakkında bilgiler bulabilirsiniz.
1991 yılında Bursa'da doğmuş. Babası, gazeteci-grafiker olarak Amerika'da çalışırken, 2003 yılında ilkokul bitince annesiyle beraber Gülşah Sevimli de Amerika'ya babasının yanına göç etmiş.
Adaptasyon sorunu yaşadı mı?
Küçük yaşta gelmiş olması ve Türkiye'deki okulunda iyi bir İngilizce eğitim alması sayesinde, Amerika'ya adaptasyon sürecinde çok fazla sorun yaşamamış. Bu sayede direkt kaldığı yerden, ortaokuldan eğitimine devam edebilmiş.
'Keşke Türkiye'de kalsaydım' dediği oldu mu?
Küçükken onun isteği ile New York'ta kalmaya devam ettiklerini söyleyen Sevimli, bazı dönemler keşke Türkiye'de olsaydım dediği zamanlar da yaşamış. Çünkü, Türkiye'de çok fazla arkadaşı varken, New York'a ilk geldiğinde tabii ki arkadaş bulması zaman aldığı için bu duyguya kapılmış, ama çabuk atlatmış. Anne ve babasıyla üçünün yabancı bir ülkede yalnız tutunmaya çalışmanın, onları daha çok birbirine kenetlediğini hissetmiş.
Ailesi adaptasyon sürecini rahat atlatabilmesi için, yaz döneminde onu piyano, gitar, keman, resim, ses ve tekvando eğitimi verilen bir konservatuvara yazdırmış. Şu anda da piyano ve keman çalmaya devam ediyor.
Neden mimar olmayı seçti?
9 yaşından beri mimar olmayı istediğini söylüyor Sevimli. Çünkü 1999 yılında Bursa'da, Marmara depremini yaşamış. O zamanlar anne ve babası Bursa Eczacılar Odası'nın grafikerlik işlerini yaptıkları için, sık sık Yalova ve Adapazarı'na gidiyorlarmış. Oralardaki fotoğrafları çocuk yaşında görmek hayatını çok etkilemiş. Kendi binaları sağlam olsa da, fotoğraflarda yıkılan binaları görmek kafasında o zamanlar mimar olma isteğini uyandırmış.
Yıkılmayan evler tasarlamak isteyerek bu yola çıktığında, elinden Mimar Beyhan Karahan tutmuş. Kendisinin çok desteğini gördüğünü anlatıyor. Daha lise son sınıftayken, Amerika'da yaşayan bir Türk mimar olarak Beyhan Karahan'a ulaşmış ve ofisinde ziyaret etmiş. NYIT'ye (New York Institute of Technology) girmesine vesile olmuş. Çünkü kendisi de burada mimarlık profesörü imiş. Sevimli'yi 3. senesinde stajyer olarak ofisine alarak destek vermiş. Mezun olduktan sonra da mimar olarak aynı yerde pozisyonuna devam etmiş.
Tabii hem bilimi, hem sanatı birleştiren bir dal olduğu için, grafiker ve fotoğrafçı bir baba ile ebru sanatçısı bir annenin çocuğu olması da mimarlığı seçmesinde büyük bir etken olmuş.
Amerika'da mimar olmanın aşamaları nelerdir? Amerika'da nasıl mimar olunur?
Amerika'da 4 senelik ve 5 senelik iki tane mimarlık bölümü var. Biri 'Science of Architecture' 4 yıllık, diğeri 'Bachelor of Architecture' 5 yıllık.
Amerika'da lisanslı mimar olmak istiyorsanız ve 4 yıllık eğitim aldıysanız, mutlaka mimarlık üzerine master yapmanız gerekiyor. Eğer 5 senelik bölümü bitirmişseniz, o zaman master'ı tercihen yapabilirsiniz. Şart değil ve master'ınızı mimarlık yerine başka bir alanda da yapabilirsiniz.
Mimarlık bölümünde verilmesi zorunlu 6 adet sınav var. Yeterli iş tecrübesi de gerekiyor. Eğer 4 yıllık mezunuysanız daha uzun süre çalışmanız gerekiyor; 5 senelik mezunuysanız 1-2 sene çalışmanız yeterli oluyor. Belirlenen saat kriterlerini doldurmak önemli. Yani direkt mezun olur olmaz mimar olunamıyor Amerika'da.
Sevimli ise; 6-7 yıllık iş tecrübesi edinmiş, istenilen çalışma saatini doldurmuş, şu an sınavlarını veriyor. Gökdelen ve New York'un tarihi bölgelerinde restorasyon alanlarında çalışmış, şu anda hastane ve klinik tasarımı alanında çalışmakta. 'Architectural Designer' olarak ifade ediliyor pozisyonu. Henüz sınavlarını tamamlamadığı için yasal olarak mimar denemiyor kendisine. Lisanslı belgesini sınavlardan sonra alacak. Okul diploması yeterli olmuyor yani.
George Bush'tan ödül almak...
2006 yılında lise zamanında George Bush'un eğitim sisteminde yaptığı bir program olan 'Persident Education Awards Programme'dan okuldaki bir başarısı üzerine özel bir diploma almış. Bush'un imzası ve başkan mührü bulunan özel bir ödül.
Mimar gözüyle New York'ta en beğendiği yapı hangisi?
New York denilince akla ilk gelen yapı Empire State oluyor diyen Sevimli de, mimari olarak bu binayı çok önemli bir yere koyuyor ve beğeniyor. 1930 yılında Chrysler binasıyla en uzun bina yarışması için inşa edilen Empire State binası 20 ay gibi kısa bir süre inşa edilip yarışmayı kazanmış. Bu sebeple aslında bir mucize bina olarak nitelendirilebilir.
Kendisi de Empire State binasıyla ilgili bir fotoğraf yarışmasına katılıp oradan da ödül kazanmış.
En etkilendiği mimarlar kimler?
Mimar Sinan'ı hayranlıkla okuyup etkilendiğini söylüyor. Amerika'da mimarlık okurken ilk sınıflarda Mimar Sinan'ı İslam mimarisinde okutmuşlar. Ama daha çok kendi araştırmaları sayesinde bilgi edinmiş. Son sınıftaki tez konusu da, İstanbul'da bulunan Osmanlı evlerini koruyup, çevresinde yapılan dayanıksız binaları sağlamlaştırma üzerine olmuş. O zaman Mimar Sinan hakkında çok bilgi sahibi olmuş. Tezini sunduğunda da yeni bir şeyler öğretmesinden ötürü çok hoş tepkiler almış.
Yabancılardan ise; Neri Oxman, genç kuşak mimarlardan yıldızlaşmış Danimarkalı Bjarke Ingels hayranı olduğu diğer isimler. Ingels'in New York 57. Cadde'de, Hudson River'da su kenarında 'Via' isimli yelken formunda bir binasını merak edenler gidip görebilir.
KAYNAK: Denise Türkan