Kahire’de rejime karşı 2011 ayaklanmasından birkaç gün sonra, o zamanki Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek’in istifasını talep eden hava durumu değişti.
Hükümet yanlısı haydutlar kalabalığa salıverildi. Protestocuları, olayları takip eden gazetecileri ve Batılıları hedef almaya başladılar. Bazıları otelimize girdi.
Tahrir Meydanı’nı gözden kaçırmamak için Hilton’dan birkaç kilometre uzakta nispeten güvenli bir otelde eşyalarımızı toplamamız ve arabalara binmemiz söylendi.
Yolcu koltuğunda oturan kameraman Joe Duron ve arka koltukta CNN sunucusu Anderson Cooper ile bir araba paylaştım.
6 Ekim’de köprüde bir kalabalık taksimizi durmaya zorladı ve etrafımızı sardı. Camları kırdılar. Arabalara taş attılar. Şiddetli bir saldırıyla çevrili sürücü donmuş gibi görünüyordu.
Arapça “Eğer devam edersen pencereler için 500 $ veririm” dediğimi hatırlıyorum. O görüntüyü ince havadan yakaladım. Özellikle bu sayının neden aklıma geldiğini hâlâ bilmiyorum. Bizi kovaladığında, güvende olduğumuzu düşündük.
Enkaz halindeki arabamızla Marriott’un enkazına çektik. Şaşkına döndük, lobiye girmeden önce masaya rezervasyon yaptık.
Kısa süre sonra, New York Times köşe yazarı Nick Christophe bana bazı gazetecilerin doğruladıkları isimleri değiştirdiklerini, böylece otele gelen misafirlerin listesini isteyen haydutların yabancı basının hangi odalarda olduğunu bilmediğini söyledi.
Benim adım Arapça zaten, diye düşündüm, bu yüzden iyi olmalıyım. “Formunuzun herhangi bir yerinde CNN yazıyor mu?” Christophe’un bana ne sorduğunu hatırlıyorum. Emin değilim ama riske atmaya karar verdim. Şimdi söylemenin anlamı yok – sürprizi mahvetmek istemiyorum.
O gece, bir otel odasının zemininde CNN’in özel haberini yayınladık. Kulağa rehine videosu gibi geldiğini düşündüm. CNN’in Kahire Bürosu’nda yasaklanmış, kapısı kapalı bir kanepe, özellikle gergin bir akşam dahil olmak üzere birkaç gecemiz daha var.
O zamanki büro şefimiz, ünlü Ben Wetman ve Cooper ile saatlerce canlı yayın yapıyorum. Kamera ekipman kutularına saklandık ve mümkün olduğunca loş bir ışıkla yüzlerimizi aydınlattık çünkü ofisler yabancı olmamalı.
Demokrasi umutları
Hükümetin ayaklanmaya karşı hamlesi birkaç gün sürdü.
Rejim ve destekçileri halk hareketini devirmeye çalıştı, ancak ordu Mübarek’i desteklemedi. Mısır’da on yıllardır olduğu gibi, sonunda yönetenler generallerdi. Mübarek’i terk ettiklerinde uzun sürmeyeceğini biliyorduk.
Eylemlerin başlamasından 17 gün sonra 11 Şubat 2011’de sona erdi: Hüsnü Mübarek istifa etti. Yeni bir dönemin başlangıcını işaret ediyor; On yıllarca süren dayanışma, yolsuzluk, polis vahşeti ve baskısının demokrasiye benzer bir şeyin önünü açacağı umulmaktadır.
Birkaç yıl sonra, Müslüman Kardeşler lideri Muhammed Mursi’nin zaferine yol açan 2013 Mısır başkanlık seçimini kapattım.
Ama sonunda yeniden canlanan ordu 2013’te İslamcıları ezecek ve orduyu yeniden iktidara getirecek. Demokrasi ile ilgili kısa bir deney olarak ortaya çıkan deneyime katlanarak oradaydılar.
Kayıp – Bastırılmış – Bu trajik hikayede temsil edebilecekleri bir demokrasi hayal eden orijinal protestocular var.
Umut ezildi
Ayaklanmanın ilk birkaç haftasında, bizim gibi gazeteciler umutlarını paylaştılar: Bu, Arap dünyasının, filtrelenmiş seçilmiş diktatörlerden ziyade kendi halkına hizmet eden bir örgüt olarak yavaş ve acı verici bir şekilde ortaya çıktığı an olabilir mi? Ülkeleri onlarca yıl kuruyacak mı?
On yıl önce buna inanmamıza izin verildi.
Bugün mücadelelerin ön saflarında yer alanların çoğu sınır dışı ediliyor, hapsediliyor ya da daha kötüsü.
Bölgenin başka yerlerinde sonuçlar trajik oldu.
Suriye’de rejim, kendi vatandaşlarının demokratik çığlığını öylesine zulümle bastırdı ki, barışçıl protestocuların yerini, harap toprakları kontrol etmek için dış güçler tarafından desteklenen bir hükümetle savaşan aşırılık yanlısı isyancılar aldı.
2011’de Mısır’ı kapatan halkımız bugün hala o ilk günlerin derin duygularını hissediyor.
Bazı korkunç anlar oldu, ancak belgelediğimiz olayların tarihsel önemi, roketin yakıt görevi görmesi ve kalabalıktan kaçıp otel odalarında saklanmamızdı.
Ancak bu, Mısır’daki ve ötesindeki devrimciler için olması gerektiği anlamına gelmez.
Arap dünyası birçok yönden Arap Baharı öncesine göre daha kötü durumda ve başka bir nesil liderlerinden bağımsızlık talep etmek için beklemek zorunda kalacak. Şu anda, başarıya ulaşacaklarına sadece bir kişi inanabilir ve eğer öyleyse, onlardan önce gelenlerin fedakarlıkları boşuna olmayacaktır.