Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Blinken ile yaptığı kritik görüşmenin ardından BM Genel Merkezi'nde önemli açıklamalarda bulundu.
İKİLİ GÖRÜŞMELER: Çok sayıda ikili görüşme gerçekleştiriyoruz. Sabah İtalyan dışişleri bakanı, BM Genel Sekreteri ile görüştük. AB İçişlerinden Sorumlu Komiser ile görüştük. Türk toplumunun temsilcileri ile bir araya geldik. Bu sabah Amerikan Yahudi toplumun temsilcileri ile görüştük.
TİCARET HACMİ: Blinken'la bakanlar düzeyinde ilk toplantıyı gerçekleştirdik. İkili ilişkilerle ilgili konuları ele aldık. Ticaret hacmimizin 100 milyar dolar hedef için atmamız gereken adımlar, bazı ilave gümrük vergilerin, kısıtlamaların kaldırılması gibi.
F-16'LAR: ABD ile sorunlarımızı çözmek üzere konuşuyoruz. F-16 konusunda bakan yardımcılarımız seviyesinde görüşmelerimiz vardı. Bakan seviyesinde görüşme ilk kez yapıldı. F-16'lar sadece Türkiye için değil, bir müttefik olarak NATO için önemli. Şu ana kadar Kongre'den gelen mesajların genel ekseriyeti de olumlu. Hem ABD'nin hem de bizim bu pozitif yaklaşımları devam ettirmemiz, ya da daha pozitif hale getirmek için çalışmalarımızı devam ettirmemiz gerekiyor.
FİNLANDİYA VE İSVEÇ: NATO nedir? Bir güvenlik anlaşması ittifakıdır. Yani bir dayanışma gerektirir. Müttefiklerin bir tehlikeyle karşı karşıya kaldığında diğer müttefiklerin destek olması gerekir. Dolayısıyla şimdi aday olmak isteyen ülkelerin bizi hedef alan terör örgütlerine destek vermesi kabul edilemez. Bu sadece siyasi destek değil. İsveç silah da temin ediyor. Neymiş DEAŞ ile mücadele için veriyorlarmış. Bu silahlarla insanlarımız şehit ediliyor. PKK'yı kendilerine daha yakın kabul ediyorlar. Türkiye'nin güvenlik endişelerinin giderilmesi gerekiyor.
PKK'YA DESTEK UYARISI: ABD'nin Suriye'nin doğusunda YPG/PKK'ya verdiği destekten duyduğumuz rahatsızlığı, sonlandırılması gerektiğini gündeme getirdik. ABD'den istediğimiz şu, biraz önce bahsettiğimiz ürünler, CAATSA yaptırımların tersine çevrilmesi gerekiyor. Amerika'nın da PKK/YPG'ye desteği kesmesi lazım. Suriye'yi bölme ajandasına destek vermemesi gerekiyor. Danimarka destek veriyor, onu ne yapacağız? NATO olarak genel sekreterin de çabası var; müttefiklerin birbirine yaptırımlarına tevessül etmemesi gerekiyor.
İŞBİRLİĞİ BÖLGE İÇİN ÖNEMLİ: Bizim ABD ile işbirliğimizi geliştirmek sadece iki ülkenin çıkarına değil, bölgemiz ve ötesi için de, NATO, Avrupa, Ortadoğu, Afrika, Kafkaslar için de önemli. Latin Amerika bölgesi için de önemli. Bu stratejik mekanizmanın kuruluş amacı da budur.
MİÇOTAKİS'İN ALKIŞLANMASI: İsrail'le ilişkilerin normalleşmesi buradaki Yahudi toplumuna pozitif etkisi oluyor. Ama sadece bizim ABD ile ilişkilerimizi buna indirgemek, bu normalleşmeye bağlamak da doğru değil. Yunanistan ve Kıbrıs konusunda tüm dünya biliyor ki, nerede alkışlanırsa alkışlansın, BM de çok iyi biliyor. Bugüne kadar 55 yıldır tüm planları reddedenin kim olduğunu herkes biliyor. Kimin nerede alkışlandığı önemli değil. ABD Kongresi'nde konuşan herkes alkışlanıyor. Bu gelenektir. Gocunacak bi şeyimiz yok. Blinken'e Yunanistan politikalarında, Kıbrıs politikalarında hep bir denge güdüyorlardı. Kendisine bu dengeyi kaybettiklerini, korumaları gerektiğini söyledim. Koruyacaklarını söyledi. Amerika'da bir seçim başlar, ertesi gün bir sonraki seçimin çalışmaları başlar. Seçim atmosferi hiç bitmez.
FİNLANDİYA VE İSVEÇ RESMİ BAŞVURU YAPTI
Finlandiya ve İsveç, NATO'ya üyelik için resmi başvurularını sundu. NATO'nun karar organı olan Kuzey Atlantik Konseyi, iki ülkenin başvurusunun ardından 30 üye ülkenin NATO büyükelçilerinin katılımıyla toplanarak üyelik sürecini başlatmak istedi. İlk günden beri tavrını net şekilde ortaya koyan Türkiye, veto yetkisini kullandı ve Konsey 'görüşmeleri başlatma kararı' alamadı. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, müttefiklerin güvenlik endişelerinin ele alınması gerektiğini belirtti.
İSVİÇRE DE DÜMENİ NATO'YA KIRDI
İsviçre'nin, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından ortaya çıkan tehdit üzerine Batılı askeri güçlere yaklaşma arzusuyla birlikte ülkenin yıllardır sürdürdüğü tarafsız statüsünün yakında tartışmaya açılması bekleniyor. Hükümet yetkilileri NATO ülkeleriyle ortak tatbikatlar da içinde olmak üzere yeni savunma seçenekleri konusunda kapsamlı rapor hazırlattığını açıkladı.
NATO İÇİNDEN İLK DESTEK: TÜRKİYE HAKLI
Hırvatistan Cumhurbaşkanı Milanovic, İsveç'in NATO üyeliği konusunda Türkiye'ye hak verdiğini belirtti. Bunun Türk onurunun bir örneği olduğunu söyleyen Milanovic, "Burada zarara uğrayan taraf, Türkiye olmayacak" dedi. Türkiye'nin İsveç'ten NATO üyeliği konusunda haklı taleplerinin bulunduğunu belirten Milanovic, İsveç'in bu talepleri karşılayıp karşılayamayacağından emin olmadığını dile getirdi. Milanovic, "İsveç, Türkiye'nin isteklerini yerine getirirse artık eski İsveç olmayacak. NATO'ya girerse de eskisi gibi bir ülke olmayacak" dedi.
ORTAK AÇIKLAMA: YAKIN ÇALIŞMA KARARLILIĞINDAYIZ
Türkiye ve ABD dışişleri bakanlıklarından, Bakan Mevlüt Çavuşoğlu ve ABD Dışişleri Bakanı Antony J. Blinken arasında gerçekleşen toplantıya ilişkin yapılan ortak açıklamada, "Türkiye ve ABD, mevcut jeopolitik sınamalar karşısında birlikte ve yakın çalışma kararlılığındadır" denildi. Açıklamanın devamında şu ifadeler yer aldı: "Bakanlar, savunma konuları, terörle mücadele, enerji ve gıda güvenliği, iklim değişikliyle mücadele alanlarında işbirliğinin artırılması ve ticari bağların güçlendirilmesine yönelik yöntemleri ve somut adımları ele alırken; bölgesel konularda istişarelerin yoğunlaştırılması hususunda mutabık kalmışlardır."
SULLIVAN: ÜYELİK İÇİN ENDİŞELER KARŞILANABİLİR
ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan, Finlandiya ve İsveç'in NATO üyeliği konusunda, Türkiye'nin güvenlik endişelerinin karşılanabileceğini, ABD'nin de süreçte rol oynadığını belirtti. Sullivan, Beyaz Saray'daki basın toplantısında İsveç ve Finlandiya'nın adaylık başvurusunun "tarihi önemde" olduğunu belirterek söz konusu ülkelerin üyeliğine desteklerinin tam olduğunun altını çizdi. Sullivan, Finlandiya ve İsveç'in bu konuda Türkiye ile doğrudan iletişimde olduğunu belirterek "Biz de aynı zamanda bu süreci kolaylaştırmak adına Türkler ile görüşüyoruz" ifadesini kullandı.
KAYGILARIMIZIN GİDERİLMESİ İÇİN SOMUT ADIM ŞART
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın; Almanya, İsveç, Finlandiya, İngiltere ve ABD'li muhataplarıyla telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Muhataplara; İsveç ve Finlandiya'nın NATO'ya üyelik başvuruları bağlamında, Türkiye'nin ulusal güvenlik kaygılarının giderilmesine yönelik somut adımların atılması beklentisinin iletildiği görüşmelerde, Türkiye'nin beklentilerinin karşılanmaması durumunda sürecin ilerlemesinin söz konusu olmayacağının altı çizildi.