Youtube'da Takip Et →
Öncelikle risk yönetiminin ne olduğundan ve neden önemli olduğundan bahsedelim. Risk yönetiminde yaptığınız ticaretlerde girdiğiniz pozisyonlarda kazanmak gerçekten çok zor. Böyle bir piyasada kazanmak oldukça zor. Dolayısıyla kaybetmenin kolay olduğu bir ortamdasınız ve en temel amacınızın para kaybetmemek olduğunu düşünürsek eğer risk yönetimini iyi kurgulamalısınız.
Risk Yönetimi Nedir? Neden Önemlidir?
Bir pozisyona girerken cebinizden çıkacak parayı, yani kaybedeceğiniz parayı önceden hesap etmeniz gerekiyor. Bu şekilde işleme girmek, planlı bir işleme giriş stratejisi olduğu için sizin işlemlere giriş cesaretinizi de artıracaktır. Risk yönetimi dediğiniz şey tam olarak bu. Şu anda bakiyeniz nedir, kaybettiğinizde ne kadar kaybedeceksiniz ve kayıp sonunda işlem bakiyeniz ne olacak, bunları tamamen bir plan dahilinde kurgulamanız ve işlemlere ona göre girmeniz gerekiyor. Bu ortamda masada kalmak diye tabir ettiğimiz, sürekli işlemleri girebilecek paramızın olması oldukça önemli. Bakiyemizin yüzde yüzüyle kesinlikle işlemlere girmiyoruz. Bakiyemizin çok küçük miktarları ile işlemleri giriyoruz ki işin tamamında çok daha fazla sayıda işlemlere girebilirim.
Örneğin 100 dolarınız varsa ve 100 doların tamamıyla işlemlere girerseniz ve bu 100 doları kaybederseniz yeni bir işleme girecek paranız kalmayacaktır. Ancak kayıp oranınızın bakiyenizin %1’i olduğunu düşünürsek 100 defa işleme girme hakkınız olacaktır. Bu nedenle işlemlere girmeden önce risk yönetiminin ne olduğunu, nasıl kullanıldığını çok iyi bilmek oldukça önemli.
Risk Yönetimi Temel Kavramlar
Öncelikle neyin ne olduğunu anlayabilmek için temel kavramlara bir bakalım. Risk yönetiminde TradingView üzerinde bu şekilde setup’lar kurulur. Soldaki bir Long pozisyon aldığınız zaman, fiyatın yükseleceğini düşündüğünüz zamanlarda kullandığınız araç. Sağ taraftaki de Short pozisyon aldığınız zaman kullanacağınız araç. bu araçlara TradingView üzerinden ulaşabilirsiniz. Bu gördüğünüz çizgi veya burada gördüğünüz çizgi işlemin giriş noktasıdır. Fiyat buraya dokunduğu anda işleme gir diyorsunuz. Tabii bunu TradingView üzerinden değil Binance gibi borsalar üzerinden yapıyoruz. O borsalara buradaki bilgileri girerek bir emir atmış oluyoruz.
Bu gördüğünüz çizgi Entry noktası. Fiyat buraya geldiği anda dediğim gibi işleme girecek. Stop noktası da alttaki çizgidir. Yani fiyat Entry’ye geliyor, işleme giriyor ve olası bir Stop noktasına dokunma durumunda işlemi zararla kapatıyor. Sizin bir R’niz kaçsa o kadar zararla işlemi sonlandırmış oluyorsunuz.
Üsteki çizgi ise Take Profit kısmı, fiyat buraya geldikten sonra kar alacağınız ve işlemi karla kapatacağınız, pozisyonunuzu karla kapatacağınız kısım. Fiyat buraya gelip, burada biraz oyalanıp buraya dokunduğu anda, Take Profit’e dokunduğu anda işleminiz olumlu olarak sonlandırılacaktır ve kaç R ise burası, bu örnekte 2.93, 2.93 R kazanacaksınız. Tabii tüm bunlar Short işlem için de geçerli. Take Profit kısmı burası. Fiyat buraya gelince kar alacak. Entry kısmı burası. fiyat henüz işleme girmemişken bu noktaya gelince, bu çizgiye değince işleme girecek. Fiyatın yukarı tırmanma durumunda göze aldığınız R miktarını kaybedeceğiniz kısım da fiyatın bu noktaya dokunmasıyla gerçekleşiyor.
Risk yönetimi yapmak dediğimiz şey, kazanacağımız miktardan önce ne kadar kaybedeceğimizi belirlemek. Bir işleme girerken cebimdeki bakiyenin ne kadarlık bir kısmını göz ardı edeceğim, ne kadarlık bir kısmını borsaya kaptırabileceğim şeklinde düşünürseniz, risk alma planınızı buna göre ayarlayabilirsiniz. Her başarılı trader risk yönetimini kendisine göre mutlaka yapar. Siz de başarılı bir trader olmak istiyorsanız bilmeniz gereken, yapmanız gereken, uygulamanız gereken ve uyguladığınız bu stratejinin dışına çıkmamız gereken bir planlamanızın olması gerekiyor.
Örneğin böyle bir işlem aldınız ve bu işlemde fiyat buraya geldiğinde bu kısma geldiğinde işleme girecek. Fiyat bu noktadan eğer aşağı düşerse aşağısı Stop kısmı olduğu için işleminiz zararla kapatılacak. Ancak yukarı çıkar ve işleminiz bu noktaya gelirse karla kapatılacak. Dolayısıyla bir trader işleme girmeden önce o pozisyondan ne kadar zararla çıkacağını önceden hesaplamalı.
Risk Ödül Oranı Hesaplama
Sizin elinizde 1000 dolarınız varsa sizin bir R’niz 10 dolarsa ki bu R dediğimiz şey Twitter’da, Discord’da veya Telegram hesaplarında sıklıkla karşımıza çıkıyordur. Herkesin R sistemi farklıdır, kimisinin R’ı 1 dolardır, yani fiyat buradan aşağı düştüğünde stop olursa 1 dolar kaybedecektir. Kimisinin R’ı 10 dolardır, kimisinin 100 kimisinin 1000 dolardır.
Şu anda bu videoda basit bir sistem olması için R sistemimizi 10 dolar üzerinden hesaplayalım. Bizim elimizde 1000 dolar varsa ve 10 dolar risk ediyorsak biz ana bakiyemizin %1’iyle işleme giriyoruz demektir. Yani biz işlemlerimizi öyle bir ayarlıyoruz ki fiyat buraya geldikten sonra olası bir düşüşte 10 dolar kaybediyoruz, yani 1R kaybediyoruz. Bu sizin bir R’niz. Pozisyonunuz stop olursa, kaybedeceğiniz miktar 10 dolar. Eğer pozisyonunuz stop olmaz, buraya gelir, işleme girer ve tepe noktasına giderse sizin buradan alacağınız miktar da 5*R. Yani burada gördüğünüz 5, sizin bu pozisyonda TP olduktan sonra kazanacağınız R oranıdır. Yani 5*10 TP olursa eğer 50 dolar kazanacaksınız.
1R, Yarım R ve Çeyrek R Nedir?
Bazı işlemler diğerlerine nazaran daha risklidirler. Dolayısıyla 1 R riske etmek istemeyebilirsiniz. Bu nedenle de yarım R veya çeyrek R gibi söylemlerle de karşılaşabilirsiniz. Örneğin bu pozisyona, yarım R ile girmek isterseniz eğer ne olacak. Yarım R bu pozisyonda 5 dolara tekabül edecek. Çeyrek girmek isterseniz kaybedeceğiniz miktar 2,5 dolar olacaktır. Yarım R girmek isterseniz 5 dolar olacaktır. Yarım R girdiğiniz takdirde pozisyon TP olursa eğer kazanacağınız miktar da yarım R *5 olacaktır bu pozisyona göre. Dolayısıyla buradan kazanacağınız sonuç da yarım R girdiğiniz takdirde 25 dolar olacaktır. Buradan çıkaracağımız sonucu şu. İşleme güvendiğimiz takdirde 1R ile işleme girebiliriz. Riskli gördüğümüz durumlarda risk oranına göre yarım R veya çeyrek R ile giriş yapılabilir. Tabii ki düşük R ile girmenin kazancı 1R’ye göre daha düşük olacaktır. Yarım R ile girdiğinizde bunun yarısı kadar kazanacaksınız eğer TP olursa. İşlem riskli olduğu için stop olmanız durumunda çok daha az kaybedeceksiniz. İşlemin ne kadar güvenli olduğunu düşünürseniz R oranımızı 1R’ye yaklaştırabilirsiniz. Ne kadar riskli olduğunu düşünürseniz de bir R’den aşağıya çekebilirsiniz. Size önerim, bu R sisteminizi başlangıç olarak olabildiğince düşük tutun. Düşük dolarlar karşılığında işlemlere girin, eğer gerçek trade yapmak istiyorsanız. Bu işten tecrübe kazandıkça, gelir oranlarınızın artmaya başladığını gördükçe bir R’nizin miktarını genişletebilir, artırabilirsiniz. 1 dolar değil de mesela, belli bir süre sonra 2 dolara çıkartabilirsiniz bir R’nizi. Bu tip sistemleri kendinize göre uyarlamanız gerekiyor.
R Sistemi ile İşleme Girmek
Bir pozisyon inşa ettiğinizi düşünün. Bu pozisyonu planlamadan önce kaybınızın ne kadar olduğunu belirliyorsunuz. Örneğin cebinizde sizin 1000 dolarlık bir para var. Bu 1000 dolar üzerinden işlem yapacaksınız. R sistemine göre de sizin bir R’niz örnek veriyorum 10 dolar olsun. Buradan işleme girdiğinizde fiyat buraya gelirse sizin burada kaybedeceğiniz miktar 10 dolar olacaktır. Çünkü sizin bir R’niz 10 dolar. Fakat bu örneğe göre bire beş oranında bir strateji var burada ve eğer kazanırsanız, yani fiyatınız buraya gelirse sizin 50 dolar kazanma ihtimaliniz var.
Eğer ki risk yönetimi yapmazsak yükselir ümidiyle burada işleme girersek ve fiyat buralara geldikten sonra işlemden çıkmamız oldukça zor olacaktır buradan döner, buradan döner, buradan döner ümidiyle. Fakat daha büyük kayıpların önüne geçebilmek için risk yönetimini mutlaka uygulamamız gerekiyor. Risk yönetimi yapmak bizi stresten de arındırır. Ne kadar kaybedeceğimizi bildiğimiz için zaten bizi özellikle başlangıçlarda zora sokacak miktarlarda kayıp oranı belirlediğimiz için kafamız da rahat olacaktır, işlemlere daha stressiz bir şekilde gireceğiz ve kaybettiğimizde üzülmeyeceğiz, sinirlenmeyeceğiz. Bu nedenle risk yönetimi yapmak oldukça önemli.
Güzel bir pozisyon inşa edin. TP noktası burası olsun. Burada bir R’nizi belirledikten sonra fiyat buraya gelirse gelsin, hiç önemli değil. Demek ki doğru bir yerden işleme girmediğiniz düşünerek daha farklı setup’lar almaya, aramaya başlayın. Zaten bu şekilde işleme girmek olursa yanlıştır. Çünkü burada marketin yönü aşağıda ve marketin tersine işlem almak oldukça risklidir. Profesyonel olmadan marketin tersine işlem almamanız gerekiyor ve bu markete bakacak olursak da trend’in aşağı yönlü bir trend olduğunu görebiliyoruz.
Risk yönetiminde önemli olan şey bir anda zengin olmak değildir. Paranızı kümülatif denilen sistemle, zaman içerisinde büyütmenin yollarına bakmalısınız ve bunun en güzel yolu da risk yönetiminden geçiyor. Bunu tekrar tekrar söylüyorum ama bir işleme girecekseniz risk yönetimini yapmadan işleme girmeyin. Ve bakiyenizin en fazla yüzde biriyle işleme girin. Böylece içiniz rahat olur, stresten de uzaklaşmış olursunuz.
Stop Noktası R Oranı
Bu araç sisteminin güzel yanlarından biri de şu. Örneği şöyle bir pozisyon kurdunuz. Pozisyon 2.35R. Yani kaybedeceğiniz 1R’ye karşılık 2.35R kazanacaksınız. Fakat gördüğünüz gibi burada stop olundu. Bu stop kısmını öyle bir ayarlayabilirsiniz ki aşağı doğru çektiğinizde kaybedeceğiniz oran yine 1R olabilir. Alttaki stop alanı ne kadar geniş olursa olsun borsanıza bu güncel bilgileri girerek aynı R’a sahip oranla işleme girebilirsiniz. Bunu bu kadar düşürsek bile bu R’ımızı 10 dolara sabitleyebiliyoruz. Yine bu güncel bilgileri girerek R’ımızı 10 dolar yapabiliyoruz. Yani stop noktası nerede olursa olsun kaybedeceğiniz oran yine 1R’dir. Stop noktanızı buraya koyarsanız da 1R kaybedersiniz. Yani 10 dolar kaybedersiniz. Buraya koyarsanız da 10 dolar yani 1R kaybedersiniz. Risk yönetiminin en güzel taraflarından biri bu. Yani şunu düşünmezsiniz, buradan aldım. Fiyat yüzde yedi düştü. Sizin burada yüzde ile işiniz yok. Tamamen R sistemine bağlı kalmalısınız. R sistemine sadık kalmalısınız. Yani fiyat buraya geldiğinde yüzde yirmi iki artmış. Bunun size bir şey ifade etmemiz gerekiyor. Sizin bakacağınız nokta 2.87R .Bir R’niz kaçsa, 2.87 ile çarparak, buradaki sayıyla çarparak elde ettiğiniz miktardır. İşin aslı ne kadar para kazanacağımızı değil, ne kadar para kaybetmeyi göze aldığımızı hesaplamamız gerekiyor. Daha doğru bir ifadeyle kaç R kaybedeceğimizi hesaplamamız gerekiyor.
Risk Yönetiminde Kaldıraç Oranı Ne Olmalı?
Peki işlemlere girerken kaldıraç miktarı ne olmalıdır? Kaldıraç gerçekten önemli midir? Böyle bir risk, yönetimi yapıyorsanız eğer, kaldıracın hiçbir önemi yoktur. Siz buradaki bilgileri Binance gibi borsalara girdiğiniz takdirde bu borsalar zaten kaldıracı kendisi ayarlayacaktır. Burada sizin göz önünde bulundurmanız gereken tek şey R oranınız, ne kadar R kaybedeceğiniz. Bu nedenle işleme karşı kaldıraçla girmeliyim, beş kaldıraç ile mi girmeliyim, yirmi, kaldıraçla mı girmeliyim gibi soruları sormanıza hiç de gerek yok.