Diyarbakır Gezi Rehberi
Diyarbakır’da gezilecek yerleri sizler için Diyarbakır gezi rehberi sayfamızda bir araya getirdik. Aşağıda sizler için listelediğimiz gezi noktalarını dilediğiniz şekilde sıralayarak kusursuz bir Diyarbakır gezi rotası oluşturabilirsiniz.
Tarihi Surları, Yöresel lezzetleri, Kendine has kültürleri ve sıcak kanlı insanları ile Dicle ve Fırat’ı birbirine bağlayan Diyarbakır… Mezopotamya’nın kuzeyinde yer alan doğu ve batıyı birleştiren Diyarbakır ülkemizde mutlaka görülmesi gereken yerler arasında. ‘’ey taşını toprağını sevdiğim Diyarbakır’ım ışığın hiç sönmesin’’ derler burada. Hanları, camileri, surları ve yemekleri ile yerli ve yabancı turistlerin en çok merak ettiği ve ziyaret ettiği noktalardan biridir.
Diyarbakır ilimizi Gap turları sayfamızdaki geziler ile keşfedebilirsiniz. Ülkemizin 81 ilinden organize ettiğimiz Gap turlarımızı incelemek için www.tatilkupu.com/gap-turlari sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Ayrıca Diyarbakır’da olup da vakti bol olan gezginlerimiz için ülkemizin diğer bölgelerine geziler organize ediyoruz. Bu gezilere Diyarbakır çıkışlı turlar sayfamızdan erişebilirsiniz.
Diyarbakır’da Gezilecek Yerler
Diyarbakır ilimiz gezilecek yerler cennetidir. Geçmişi milattan önce 200’lü yıllara kadar dayanan bu ilimizin bilinen ilk adı Amid’dir. Bu şehirde müslüman egemenliğinin oluşması sonucu Diyaru Bekr olarak isimlendirilmiş ve son olarak şimdiki ismini almıştır. Diyarbakır 19 ilçeye sahiptir. Bu ilçeler Bağlar, Bismil, Çermik, Çınar, Çüngüş, Dicle, Eğil, Ergani, Hani, Hazro, Kayapınar, Kocaköy, Kulp, Lice, Silvan, Sur ve Yenişehir ilçeleridir.
Diyarbakır’da gezilecek yerler şöyle sıralanır;
- Hasanpaşa Hanı
- Ulu Camii
- Hevsel Bahçeleri
- Diyarbakır Surları
- On Gözlü Köprü
- Dört Ayaklı Minare
- Gazi Köşkü
- Cahit Sıtkı Tarancı Müzesi
- Malabadi Köprüsü
- Mesudiye Medresesi
Hasan Paşa Hanı
Diyarbakır ilimizin Osmanlılar tarafından alınması sonrası dönemin Osmanlı valilerinden olan Vezirzade Hasan Paşa tarafından 1573 yılında yaptırılan Hasanpaşa hanı meşhur kahvaltısı ile bilinir. Diyarbakır’a uğrayıp ta burada kahvaltı yapmamak olmaz. Hasan Paşa Hanı 19.yy’dan beri büyük bir öneme sahiptir. Han’ın içerisi bodrum, avlu ve üst kat olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Bir zamanlar deve atların konaklama yaptığı yer olan tarihi Hasanpaşa Hanı şimdilerde ise Diyarbakır’ın en çok ziyaret edilen turistik merkezi durumunda.
Evliya Çelebi’nin seyahatnamesinde de adı geçen bu han bir kaç kez restorasyon çalışması görmüştür. Yapının dokusuna uygun olması için bu restorasyonlarda Muğla’dan getirilen bazı malzemelerin karışımı ile oluşan Horasan harcı kullanılmıştır.Adres:Dabanoğlu, Marangoz Sk. No:5, 21300 Sur/Diyarbakır
Ulu Camii
Anadolu’nun en eski camisi olan Diyarbakır Ulu Camii 639 yılında Müslüman Araplar tarafından şehrin merkezinde yer alan en büyük kilisenin camiye çevrilmesiyle oluşturulmuştur. Caminin en önemli özelliği ise islam aleminin 5.Harem-i Şerifi olarak kabul ediliyor. Ayrıca camide El Cezerinin yaptırmış olduğu güneş saatide yer almaktadır. Dağ kapı ile Mardin kapısı arasında kalan Ulu Camii Diyarbakırlıların ibadet merkezi olarak kabul edilir.
Diyarbakır Ulu Camii’nin ortasında büyükçe bir avlu bulunur. Bu avlunun kuzeyinde Şafiiler Camii, güneyinde hanifiler camii, batısında ise Zinciriye Medresesi vardır. Bulunduğu konum gereği farklı mezhepsel yapıları bir araya geldiğinin portresidir. Diyarbakır geziniz sırasında mutlaka uğramanızı tavsiye ederiz. Gezi planınıza renk katacaktır.Adres:Cami Kebir, Pirinçler Sk. 10 A, 21300 Sur/Diyarbakır
Hevsel Bahçeleri
Unesco Dünya Miras Listesinde yer alan Diyarbakır Hevsel Bahçeleri yaklaşık 750 hekterlık bir alanı kapsıyor. Diyarbakır kalesi ile Dicle nehri arasında yer alan keçi burcu’ ndan ve Mardin kapı dan bakıldığında çok güzel görüntüye sahne olan Hevsel Bahçelerinin tarihi yaklaşık 7000 yıla dayanıyor. Diyarbakır’ın peyzajı olan Hevsel bahçelerini Mardin kapı da oturup çayınızı içerek izlemeyi unutmayın.
Güneydoğu Anadolu bölgesinin en büyük kuş cenneti olan Hevsel Bahçeleri yaklaşık 200 kuş türüne ev sahipliği yapar. Göçmen kuşlar tarafından bir dinlenme yeri olarak kullanılsa da bazı kuş cinsleri burada kalıcı olarak yaşar.
2015 yılında Unesco tarafından Dünya Mirası listesine girmiştir. Dönem dönem burada yasadışı kenevir ekimi yapılmış olsada günümüzde güzel bir geziye ev sahipliği yapabilir.Adres:Dicle, 21200 Sur/Diyarbakır
Diyarbakır Surları
Çin seddinden sonra Dünya’nın en uzun ikici suru olan Diyarbakır Surları diğer adıyla Diyarbakır Kalesi Unesco Dünya Miras listesinde yer almaktadır.
Yaklaşık 5.5 km uzunluğa sahip olan surların 4 çıkış kapısı bulunmaktadır. Bu kapılar Mardin kapı, Urfa kapı, Yeni Kapı ve Dağ Kapıdır. Surlara çıktığınız zaman Hevsel bahçeleri, On Gözlü Köprü Ulu Camii ve birçok tarihi ve turistik noktayı görebilirsiniz. Ayrıca surların birer parçası olan burçlar da yer almaktadır.
Diyarbakır’ın Sur ilçesinde yer alır ve iki bölümden oluşur. Bu bölümler İç Kale ve Dış Kale’dir. Dünyanın en uzun ikinci savunma duvarı ünvanını elinde tutar.
Ayrıca uzaydan görülebilen ikinci büyük insan yapıtıdır. Bu denli görkemli bir yapı fotoğraflarınıza güzel anılar saklamak için sizlere güzel bir fırsat sunabilir. Diyarbakır’ı gezerken gezi rotanız içerisinde bu kaleye mutlaka yer vermelisiniz.Adres:Cevat Paşa, Karaman Sk. No:60, 21300 Sur/Diyarbakır
On Gözlü Köprü
Mardin kapısının 3 km ilerisinde yer alan ve altından Dicle nehrinin geçtiği tarihi On Gözlü Köprü Diyarbakır’ın sembollerindendir. Diğer adıyla Dicle Köprüsünün uzunluğu yaklaşık 175 metredir. Dicle’nin iki yakasını birbirine bağlayan köprü Silvan veya Mervani köprüsü olarak ta bilinmektedir.
Diyarbakır ilimizin Sur ilçesinde bulunur. Bağıvar mahallesini çevredeki köylere bağlayan yol üzerindedir. Bu köprünün bulunduğu konumda yüzyıllar önce başka bir köprü olduğu düşünülmektedir.
On Gözlü Köprü’nün şu anki hali Mervaniler döneminde 1065 yılında inşaa edildiği üzerinde bulunan kitabeden anlaşılabilmiştir.
Yaklaşık 1000 yıllık bir tarihe sahip bu yapıya gezilerinizde yer verebilir, üzerinde keyifli fotoğraf kareleri yakalayabilirsiniz. Buraya geldiğinizde yan taraflarda bulunan çay bahçelerine oturup çay içebilirsiniz.Adres:Dicle, 21200 Sur/Diyarbakır
Dört Ayaklı Minare
Akkoyunlu hükümdarı Kasım Han tarafından 1500 yılında yaptırılan minare Anadolu’da yaptırılan tek dört ayaklı minaredir. Şeyh Mutahhar Camisinde bulunur. Bir rivayete göre dört ayağın altından yedi kez geçen birisinin dileğinin kabul olacağı söylenir.
Kare planlı, tek ve büyük kubbeli olan Mutahhar Camii Akkoyunlular’ın günümüze ulaşan en önemli eserlerinden biridir.
Dört Ayaklı Minare tek parça taş sütun üzerine dört köşeli olarak yapılmış. Ülkemizin tek dört ayaklı minaresidir. Bu ayaklar İslam’ın dört mezhebini temsil eder. Minare üzerinde müezzinlerin ezan okuması için bir balkon da bulunuyor. Bu balkon teknolojinin gelişmesi ile günümüzde kullanılmıyor. Bu nadide yapıyı gezginlerimizin dikkatini çekeceğini düşünerek gezi rehberimize ekledik. Adres:Savaş, Yenikapı Sk. No:25, 21200 Sur/Diyarbakır
Gazi Köşkü
Gazi Köşkü Diyarbakır ilimizde Atatürk Köşkü olarakta bilinen yaklaşık 600 yıllık bir tarihi geçmişe sahip bir Akkoyunlu yapısıdır.
1.Dünya savaşı sırasında Atatürk’ün Diyarbakır’da kolordu komutanı olduğu sırada karargah yeri olarak kullandığı bir köşktü. Ardından Diyarbakır belediyesi tarafından satın alınıp Atatürk’e hediye edilmiştir. Asıl adı Semanoğlu Köşkü’dür Köşk iki katlı olup içerisinde Atatürk’e ait kişisel eşyalar bulunmaktadır.
Diyarbakır evleri mimarisinin tipik örneklerinden biridir. Siyah ve beyaz kesme taşlar ile inşaa edilmiştir. Girişinde çay ocağı ve mutfak, üst katında ise yatak odaları ve çalışma odası bulunur.
Her yıl binlerce turistin uğrak noktasıdır. Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün ayak izlerinin bulunduğu bu köşkü de ziyaret edilecek yerler listenize ekleyebilirsiniz.Adres:Köşkler Mahallesi Eski Mardin Yolu, Üzeri, 21010 Yenişehir/Diyarbakır
Cahit Sıtkı Tarancı Müzesi
Diyarbakır ilimizin merkezinde bulunan Cahit Sıtkı Tarancı Müzesi Diyarbakır evlerinin güzel bir örneğidir. Ünlü şairimiz Cahit Sıtkı Tarancı çocukluğunu bu evde geçirmiştir.
1733 yılında yapılmış olan bu ev T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Tarancı ailesinden alınıp kamulaştırılarak müze haline dönüştürülmüştür.
Cahit Sıtkı Tarancı okurları başta olmak üzere her yıl binlerce kişi bu müzeyi ziyaret eder. Adeta bizlere tarihten bir portre sunan bu müze 14 odaya sahip. Bu odalarda yaşam mevsime göre değişecek şekilde inşaa edilmiş. Yaz aylarında kuzey odaları kış aylarında ise güneyde bulunan odalarının kullanıldığı bilinmektedir.
Gezilerinizi bu müze ziyareti ile daha kültürel birikimlere dönüştürebilir ve ünlü şairimiz Cahit Sıtkı Tarancı hakkında daha detaylı bilgilere burada erişebilirsiniz.Adres:Camii Kebir Mahallesi, Cahit Sıtkı Tarancı sokak No:3 Merkez Diyarbakır
Malabadi Köprüsü
Malabadi Köprüsü Dünya’nın en geniş kemerli taş köprüsü olma özelliği ile öne çıkıyor.
Türkülere konu olan bu köprünün iki yanında ticaret kervanlarının kullanması için misafirhaneler bulunuyor.
Artuklu Beyliği tarafından 1147 yılında yaptırıldığı biliniyor. Bir çok farklı renkte taşlar kullanılarak inşaa edilen bu yapı başta Evliya Çelebi olmak üzere bir çok gezginin Seyahatname benzeri eserlerinde yer alıyor.
Malabadi Köprüsü 40.86 metre kemer açıklığı, 7 metre genişliği, 19 metre yüksekliği ve 150 metre uzunluğu ile oldukça görkemli bir yapıdır. Diyarbakır ilimizin Silvan ilçesinde yer alır.
Bir çok türküye, efsaneye ve kitaba konu olmuş bu köprü sizlere ilham, gezilerinize de renk verebilir. Adres:Çatakköprü, 21640 Silvan/Diyarbakır
Mesudiye Medresesi
Diyarbakır ilimizin Sur ilçesinde bulunan Mesudiye Medresesi 12.yüz yılın sonlarında Artuklular tarafından inşaa edilmiştir.
Yapının büyük bir özenle inşaa edildiği günümüzde hala dimdik ayakta olmasının yanı sıra kullanılan özel motiflerden de anlaşılmaktadır.
Anadolu’un ilk üniversitesi olarakta bilinen bu medrese iki katlıdır. Burada İslam’ın dört mezhebi üzerine fıkıh derslerinin verildiği bilinmektedir.
Kesme taştan inşaa edilen Mesudiye Medresesi’nde çoğunlukla Mimar Sinan’ın eserlerinde rastladığımız döner mermer sütunlar bulunuyor. Bu sütunların elle döndürülebilir olması yapının hala sağlıklı olduğuna, döndürülemez olması ise yapıda kaymalar meydana geldiğine işaret ediyor. Tarih meraklısı gezginlerimiz bu medreseye uğramadan geçmezler. Sizler de gezi planlarınıza ekleyebilirsiniz.Adres: Cami Kebir, Pirinçler Sk. 10 A, 21300 Sur/Diyarbakır
Diyarbakır’da Ne Yenir?
Tabi bahse konu olan Diyarbakır olunca yemeklere değinmeden de geçemiyoruz. Diyarbakır yemekleri komşu illerinde de olduğu gibi oldukça zengin menülere sahiptir. Yöresel tatlar günümüzde ülkemize dağıldığı gibi Dünya’nın da bir çok yerine ulaşmıştır. Diyarbakır’ın yöresel yemeklerini sizler için listeleyelim;
- Ayvalı Kavurma
- Mumbar Dolması
- Cartlak Kebabı
- Patlıcan Dizme
- Burma Kadayıf
- Duvaklı Pilav
- Sıkma
- İçli Köfte
Gezinize komşu il Adıyaman ile devam edebilirsiniz. Profesyonel gezginlerimizin hazırladığı Adıyaman gezi rehberi size bu konuda rehber olabilir.