Hamilelik dönemi bulantılarıyla başa çıkmak
Bulantı şikâyetleri genellikle gebeliğin altıncı haftası başlamakta, 16. haftasında kendiliğinden düzelmektedir. Hamilelikte görülen bulantı şikâyetleri; aslında hormonların çalıştığının bir göstergesidir ve fizyolojik olarak beklenen bir durumdur. Araştırmalar hamile kadınların yaklaşık yarısında sabahları bulantı ve kusma şikâyetleri saptamaktadır. Kişiye göre değişen bulantı görülme hali bireysel hormon düzeylerindeki farklılıklar sebebiyledir. Bulantıların genellikle sabah daha şiddetli olması nedeniyle bu durum “morning sickness” (sabah hastalığı) olarak literatürde yerini almıştır.
Peki, Bulantı neden Olur?
Bedensel sebepleri sıralamak gerekirse;
• Hamileliğin ilk 3 ayında hCG ve östrojen hormonunun kanda yüksek oranda bulunması
• Rahim kaslarının hızlı biçimde gerilmeye başlaması
• Sindirim sistemindeki kas dokusunun gevşemesi
• Midede asit salınımının artması
• Vücutta kokuya duyarlılık gelişmesi Bu sebepler hamilelikte karşımıza çıkarken; çoğul gebeliklerde hormon düzeyleri daha yüksek seviyede görüldüğü için maalesef daha çok bulantı riski vardır.
“Bulantılarım var..! “Hem bulantılarımı azaltmak hem de bebeğimin sağlığını korumak için beslenmemi nasıl düzenlemeliyim?” diyorsanız;
• Dengeli beslenmek ilk şartımız..
• Vücudunuzu dinleyin! Katı yiyeceklere karşı bulantı gelişiyorsa sıvı formda meyve- milkshake’ler, taze sıkılmış meyve-sebze suları ve çorbalar ile sofranızda meyve- sebzeye yer verin.
• Eğer katı besinler bulantınızı yatıştırıyor ise günlük beslenmenizde katı yiyeceklere daha çok yer verin ama tabi ki bol su tüketmeyi de ihmal etmeyin. Kusma sebebiyle kaybettiğiniz sıvıyı yerine koymak için ise muhakkak sıvı tüketimini arttırın.
• Bulantı- kusma sonrasında kayıpları yerine koymak için meyve sebze tüketmiyorsanız; vitamin ve mineral takviyesi almayı ihmal etmeyin.
• Doktorunuzun uygun gördüğü dozda B6 vitamini, bulantı önleyici ve mide asidini azaltıcı ilaç desteği alabilirsiniz. Ancak doktor tavsiyesi olmadığı sürece asla ilaç desteği almayın.
• Bulantıya sebep olacak kokudaki ortamdan, yemeklerden uzak durun. Bırakın duyu organlarınız sizin menünüzü seçsin :)
• Canınız çok tatlı çekmiş, protein ve vitamin ihtiyacınızı gidermeniz gerekiyor fakat et yemekleri veya sebze tüketmek istemiyorsunuz. O zaman; bir öğünde havuçlu-meyveli bol yumurtalı sağlıklı bir dilim kek eşliğinde süt tüketebilirsiniz. Oldukça keyifli bir alternatif olacağından biz eminiz:)
• Eğer canınız tuzlu yiyecekler çekiyorsa; sabah kahvaltısında reçel yemek, portakal suyu içmek için kendinizi zorlamak yerine; peynirli domatesli yeşillik ilaveli tam buğday ekmeği ile hazırlanmış besleyici bir sandviçe ne dersiniz?
• Acıkmayı beklemeden azar azar ve sık aralıklarla yemek yemeyi deneyin! Bu şekilde yemek yemek hem sağlığınız için faydalı hem de midede asit salgılanmasına fırsat vermediği için bulantıyı baskılayıcı niteliktedir. Gün içinde az sayıdaki öğünlerle ve miktarca fazla tüketim yapılması, midenin aşırı dolmasına ve bununla birlikte öğürme refleksinin tetiklenmesine neden olmaktadır.
• Dışarda olduğunuzda çantanızda bulunduracağınız atıştırmalıklar bulantı anında kurtarıcınız olabilir. Bu atıştırmalıklara; tam buğdaylı krakerler ve leblebi örnek olarak verilebilir.
• Sigara dumanı bulantıyı artırmaktadır. Hem sağlığınıza kötü etkilerinden korunmak hem de bulantı artışına engel olmak adına sigara dumanından muhakkak uzak durun!
• Genellikle bulantı yaşadığımız bir saat aralığı varsa, bu aralığa her hangi bir öğünümüzü denk getirmeye çalışalım. Eğer ana öğünümüz denk gelmiyorsa minik bir ara öğün ile bulantıdan kurtulabiliriz. Bulantı öncesi yemek yemek bulantı şiddetini azaltır.
• Yatak odanızda başucunuzda bahsetmiş olduğumuz sağlıklı atıştırmalık yiyeceklerden bulundurun.
• Sabah uyanınca ani hareket etmekten çekinin. Yataktan hemen kalkmayın, minik bir atıştırmalık kraker, galeta veya bir avuç kuru üzümle midenizin asit salınımını baskılayıp yatakta biraz oyalandıktan sonra yavaş bir şekilde yataktan çıkın.
• Gün içinde taze nane çiğneyin, ferahlayın.
• Yemek yedikten sonra ve kusma sonrası mutlaka dişlerinizi fırçalayın. Çünkü ferah nefes ve nanenin yatıştırıcı etkisi sıradaki bulantının şiddetini azaltır.
• Dikkat edilmesi gereken ek bir bilgiyi daha sizinle paylaşmak isteriz;
Gebelikte bulantı ve kusma şikayetine; Human Koryonik Gonodotrop Hormonunun (HCG) artmasının neden olduğu düşünülmektedir. Gebelerin %2’sinde bu semptomlar ağırlaşıp, kötüleşmekte hiperemezis gravidarum (HG) nedeniyle hastanede hamilelik takibi yapılmaktadır. Doktor kontrolünde tedavi bu evrede oldukça önemlidir.
• Sizin de eğer aşırı bulantı ve kusma bulantı şikayetleriniz tüm gününüzü olumsuz etkiliyor, genel durumunuzu bozuyor ve aşırı kilo kaybına sebep oluyor ise hipermerezis (hamilelikte aşırı bulantı ve kusma) riski sebebiyle doktorunuzdan mutlaka görüş almalısınız..
Kendinize günün stresini atmak için dinlenme fırsatı tanıyın. Unutmayın bulantı sadece beslenmekten değil, stres ve hormon dengeniz sebebiyle de gelişebilir.
Yeni bir yaşam için yeni bir hayat için hazırlandığınız bu günlerde bulantı yaşamanın doğal bir süreç olduğunu unutmayın ve yemek seçimlerinizi doğru yaparak bulantı şiddetlerinin üstesinden gelebileceğinizi unutmayın.
Doya doya sağlıklı yaşam dileklerimizle…