2006 YILINDA kurulan ve 15. yılında dünya üniversiteleri arasında isminden söz ettirmeyi başaran RTEÜ Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Karaman’la üniversitenin başarısını konuştuk. Metropol kentlerden öğretim üyesi transfer etmeden nasıl başarı yakalandığını anlatan Rektör Prof. Dr. Karaman, “Üniversitenin kaynaklarını hocalarımızı destekte kullandık. Hocalara araştırma desteğinin verilmesi lazım. Laboratuvar kuracaksa, sempozyuma gidecekse desteklenmeleri gerekir. Bundan iki yıl öncesine kadar bütün hocalara şu desteği veriyordum. 4 yurt içi, 2 yurt dışı sempozyum ve kongre desteği.. Rize Doğu’da küçük bir şehir. Hocanın çalışması için laboratuvarı ve kütüphanesi iyi olacak. Şunu özellikle deklare ettim. Hocalarımızın istediği bir kitap alınmamış olmayacak. Biz imkanları seferber edeceğiz, onlarda bizim istediğimiz çalışmaları. İstatistiklere bakılabilir. Üniversitemizin indekste yayınları olsun, proje sayıları olsun hep arttığını görüyoruz.” dedi. Rize’de kurdukları Çay Gen Havuzu’nu ÇAYKUR’a devrettiklerini kaydeden Rektör Karaman, “RTEÜ Çay Gen Havuzu, dünyadaki en büyük gen havuzlarının 5.’sidir.” dedi. Prof. Dr. Karaman, üniversitenin çay fabrikasında çay ürettiklerini ve ‘Akademik çay’ markasını tescillediklerini ifade etti. TEKNOKENT’i Rize’de değil İstanbul’da Almanlarla ortak kurduklarını kaydeden Rektör Prof. Dr. Karaman, “TEKNOKENT’ler sanayi tesislerinin olduğu yerde gelişir.” dedi.
2006 yılında kurulan ve 15. yılında dünya üniversiteleri arasından isminden söz ettirmeyi başaran RTEÜ ve üniversitenin Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Karaman’la üniversitenin başarısını konuştuk. 2021 Dünya Üniversiteleri sıralamasında 93 ülkeden 1500 üniversitenin girdiği sıralamada Türkiye’den sıralamaya giren 43 üniversiteden biri de RTEÜ oldu. 2015 yılında 9 bin 988. sırada olan RTEÜ 2020 yılında 2 bin 817. sıraya yükselirken üniversitenin 5 yılda 7 bin 171 basamak yükselmesi Türkiye’de örneği görülmeyen bir başarı olarak nitelendirildi. Gazetemiz İmtiyaz Sahibi Ali Öztürk, ikinci döneminin son yılında üniversiteyi böylesi başarıya taşıyan RTEÜ Rektörü Prof. Dr. Karaman’la konuştu.
Soru: Sayın Hocam… Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesinin yakaladığı bir ivme var. Ciddi bir ivme.. 2005 yılından sonra kurulan üniversitenin geldiği noktanın 15 üniversite arasında dördüncü olduğunu ifade ediyorsunuz. RTEÜ, İstanbul, Ankara, Antalya, Adana gibi metropol kentlerin uzağında, Karadeniz’in en ücra köşesinde bir üniversite ama başarının sırrı nedir? Öğretim elemanının gelmesinin zor olduğu, öğrencinin tercihte zorlanabileceği bir noktada başarı nerede, nasıl yakalandı?
RTEÜ Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Karaman: Öncelikle teşekkür ediyorum. Bizim için anlamlı ve önemli soru sordunuz. Malumunuz İbn-i Haldun’un ‘coğrafya kaderdir’ ifadesi hepimizin bildiği gibi öyle. Öğrenci ve hoca tercihleri de coğrafya ve ilin sosyo kültürel düzeyiyle doğru orantılıdır. Sizin onu kendi lehinize çevirebilmeniz gerekiyor. 15 yıllık üniversiteyiz. 2006 yılında kurulduk. Bir üniversite için 15 yıl az bir zaman. Üniversitenin kurumsallaşması, yerleşmesi, altyapısı ve AR-GE’sinin oluşması için az bir zaman. Huzur, işin başıdır. İnsanların zihninin rahat olması lazım. Onların rahat çalışabileceği ortamın oluşması lazım. Kişinin kendi özlük hakları ya da başka bir problemi varsa yani huzurlu değilse orada üretemez. Ekip arkadaşlarımızla bütün akademisyenlere huzurlu ortam sunmamız lazım. Üniversitenin kaynaklarını hocalarımızı destekte kullandık. Üniversitemizin kendi kaynaklarını, hem de Üniversite Geliştirme Vakfımızın kaynaklarını orada kullanıyoruz. Hocalara araştırma desteğinin verilmesi lazım. Laboratuvar kuracaksa, sempozyuma gidecekse desteklenmeleri gerekir. Bundan iki yıl öncesine kadar bütün hocalara şu desteği veriyordum. 4 yurt içi, 2 yurt dışı sempozyum ve kongre desteği.. Rize Doğu’da küçük bir şehir. Hocanın çalışması için laboratuvarı ve kütüphanesi iyi olacak. Şunu özellikle deklare ettim. Hocalarımızın istediği bir kitap alınmamış olmayacak. Biz imkanları seferber edeceğiz, onlarda bizim istediğimiz çalışmaları. İstatistiklere bakılabilir. Üniversitemizin indekste yayınları olsun, proje sayıları olsun hep arttığını görüyoruz.
Soru: Şunu yapmadınız o zaman.. Ankara, İstanbul gibi metropol kentlerde yetişmiş öğretim üyelerini Rize’ye transfer ederek başarı yakalamadınız.
RTEÜ Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Karaman: Hayır.. Biz atama yükseltme kriterlerini ilan etmişiz. YÖK doçentte 55 istiyor, biz 65 istiyoruz. Doktor öğretim üyeliğinde 60 istiyorum. Yani kriterleri yukarı çektik. Biz vakıf üzerinden akademik teşvik veriyoruz. Desteklerimizden faydalanıp üretince, hem bizden kazanıyor hem de YÖK’ten kazanıyor. Üniversite olarak da biz kazanıyoruz. Bir Avrupa Birliği projesi için İtalya’ya gitmiştim. İtalya balıkçılar birliği diye bir birlik... Bize iki uzmanlarının olduklarını söylediler. Biz ne yaptıklarını sorduk. Dünyadaki proje çağrılarını takip ettiklerini söylediler. Sonra bu proje çağrılarını alıyorlar oradan balıkçı birliğine üye olanlara anlatıp projelere teşvik ediyorlar. Döndükten sonra proje ofisi kurup uzman aldık. Uzmanlarımız Türkiye ve yurt dışındaki projeleri takip edip hocalarımıza duyuruyorlar. Hocalarımıza proje yazmak noktasında destek veriyorlar. Ayrıca çeviri ofisi kurduk. Malumunuz herkesin İngilizce iyi değil. Bir hocamızın sempozyuma gidip İngilizce bildiri sunması gerekiyor. İngilizce makale yazması gerekiyor. Çeviri ofisimiz bu bildiri makaleleri çevirip hocalarımıza veriyor. Bütün bunlar artı olarak geri dönüyor. 517 öğretim üyesi var. Göreve geldiğimizde öğretim görevlimiz 300 civarındaydı. Keza yayınlarımız, projelerimiz de arttı. TÜBİTAK son 5 yıllığı açıklamıştı. 2016-2020 yılları arası 5 yıllık üniversitelerin proje karnesini açıkladı. Biz 2000’den sonra kurulan üniversiteler arasında 4. sıradayız.
Soru: Times 13 farklı performans göstergesine göre bir sıralama yaptı. 93 ülkeden bin 500 üniversiteyi ilgilendiren içeren dünya üniversiteleri sıralamasında Türkiye’den 43 üniversitenin içerisine girdiniz. Bu ayrı bir başarı hikayesi… Nasıl yorumlayacaksınız?
RTEÜ Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Karaman: Times, Londra merkezli bir araştırma kuruluşu. Her yıl üniversiteleri parametrelere göre değerlendiriyor. Times, uluslararası yayınlara bakıyor. Yayının sayısı olduğu kadar yayına yapılan atıf sayısı da önemli. Yurt içi ve yurt dışı projelere bakılıyor. Doktora öğrencilerine bakıyor. Dünyadaki sayfanın tanığını ve izlenmesi oranlarına bakıyor. Biz 2020 yılında ilk bin 500 üniversite arasına girdik. Sağlıkta da yapılan araştırmada ilk 800’ün içerisindeydik. Times, daha yeni Asya ülkeleri üniversite listesini yayınladı. Biz o listede de yer aldık.
Dünya üniversitelerarası sıralamasında 3 başlıkta ilk 5 üniversite arasında Recep Tayyip Erdoğan üniversitesi. Bu başarı YÖK’te karşılık buluyor mu?
RTEÜ Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Karaman: Evet buluyor. Hatta benim yakın zamanda YÖK Başkanımızla randevum vardı. O da şunu açıkça söyledi. ‘Siz orada yapabileceğinizi yaptınız. Gelecek olduğu noktaya aşağı yukarı getirdiniz. Tebrik ederim’ dedi. Şöyle bir handikap var. En önemli sermayemiz nitelikli akademisyen. Bardağın altı delik olursa dolmaz bardak. Biz akademisyen göçünü önlersek dolup artıyor. Bunu tutmuş durumdayız. Biz onlara rahat çalışma ortamı sağlıyoruz. Özlük haklarıyla uğraşmıyoruz. Kriterler bellidir. Hak edene hak ettiğini veriyoruz.
Soru: YÖK Başkanı başarı için size teşekkür etti. Sayın Cumhurbaşkanı da adını taşıdığı üniversiteyi ilk 10’da görmek istediğini söyledi. Buna ne diyorsunuz?
RTEÜ Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Karaman: Sayın Cumhurbaşkanımızın hep daha iyisi olsun diye hedefleri vardır. Kendi siyasi hayatında da öyledir. Cumhurbaşkanımız en son geldiğinde bazı tesislerin açılışını yaptık. Ve üniversitede tam 4 saat kaldı. Kendisine üniversiteyle ilgili brifing verdim. Kendisi ‘Güzel. Ama daha iyisi olsun’ dedi. Bizim hedefimiz de hep daha iyi olmak.
Soru: Rize’de oluşu dolayısıyla yerel ve bölgesel kalkınma noktasında da üniversite hiç şüphesiz önemli katkılar sunuyor. Son dönemde yerel ve önemli bir proje ‘Çay Gen Havuzu’ projesi oluşturdunuz. Bu proje çalışmalarından da bahseder misiniz?
RTEÜ Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Karaman: Üniversitelerin eğitim ve öğretim görevi vardır. Araştırmacı yetiştirme görevi var. Üçüncü bir görevi de topluma hizmet etme görevidir. Üniversiteler hep şuradan dolayı eleştirilir. Üniversitelerle ilgili ‘Kendi kulelerine çekilmiş, kendi korunaklı alanlarına kapanmış, toplumla, çevreyle ilişkisi olmayan’ şeklinde bir eleştiri var. Ben şunu yaptım. Göreve geldiğim anda bilimsel araştırma birimimiz var. Hocaların yayınlarını destekliyoruz. Rize ve bölgeyle ilgili çalışmalar birinci destek alanımızdır. Hocalarımızın bu alanları çalışması lazım. Tarihini, coğrafyasını, bitki örtüsünü, edebiyatını… Bunları desteklemek bu şehre karşı bir görevimizdir. YÖK dünya, Türkiye çapında bir proje başlattı. Cumhurbaşkanlığı Strateji Bütçe Başkanlığı ile YÖK arasında bölgesel kalkınma odaklı misyon farklılaşması ve ihtisaslaşması projesini başlattı. İlk müracaatı biz yaptık. İlk yıl bizi projeye dahil etmediler. İkinci yıl aldılar. Çayda müracaat etmiştik. Şimdi çayda ihtisaslaşma anlamında bu projedeyiz.
Çay Gen havuzunu kurduk. 4 ilin 32 ilçesini taradık. Ve bütün köylerini taradık. Biz 2 bin 30 farklı gen tespit ettik. Pazar’da 2 bin 30 geni ziraat fakültemize arazi tahsis ederek buraya diktik. Bu genlerin hangileri daha verimli, kaliteyi tespit edeceğiz. Tarım Bakanlığıyla da protokol yaptık. Bundan sonra ÇAYKUR bu bahçeleri yenilerken bizim gen havuzumuzu kullanacak. Böylece Türk çayının kalitesi daha da artmış olacak. Ve dünya ile rekabet edilebilir boyutu daha da gelişmiş olacak. RTEÜ gen havuzu, dünyada en büyük gen havuzlarından 5. sıradadır.
Sadece bunu yapmadık. Çay Kanunu hazırladık. Tarım Bakanlığımız Rize’ye geldiğinde bu konu gündeme geldi. Yıllardır konuşuluyordu. Bu görev üniversiteye verildi. Arkadaşlarımız 5 ay gibi kanuna çalıştılar. Dünyadaki ve Türkiye’deki bugüne kadar yapılmış çayla ilgili tüm mevzuatları ele aldılar. Trabzon, Giresun, Artvin’deki paydaşlarımızla da görüştük. Mevzuatı bakanlığa teslim ettik. Süreci bakanlık yürütecek.
Aynı zamanda organik gübre çalışması yaptık. 20 farklı organik gübre türüyle 3 yıl çalışma yaptık. Süreç içerisinde verimsiz olduğu için 5 gübre çekildi. 15 markayla projeyi tamamladık. Bunu da 11 farklı ilçeyle 3 sürgün üzerinden yaptık. Bunu da ÇAYKUR’a vereceğiz.
Rize tarihini yazdık. Doğu Karadeniz tarihinin bir parçasıdır. Bizim hocalarımız editörlüğünü yaptı. 10 farklı üniversiteden hocalarımız kitabı yazdı. 6 ciltlik bir çalışma oldu. Rize edebiyatını aynı şekilde 2 cilt olarak halk kültürü diye çalışma yapıyoruz. Birinci cildi çıktı ikincisini yapıyoruz.
Teşekkür ederiz. Son olarak eklemek istediğiniz bir şey var mı?
RTEÜ Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Karaman: Biz bir noktadan alıp bir noktaya taşıyoruz. Üniversitemizde sadece bizim çalışmalarımız bu noktaya getirmiyor. Bizi destekleyen siyasilerimiz başta Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan var. Üniversiteleri Geliştirme Vakfı burada önemli... YÖK destek veriyor. Ekibimiz çalışıyor. İnşallah daha iyi olacak.
Megometrikte 2015 yılında 10 bindeymişiz. 2020 yılında 2 bin 800’e gelmişiz. 7 bin 100 basamak atlamışız. 2019 yılında TS EN ISO 9001: 2015 Kalite Yönetim Sistemi Belgesi aldık. Üniversitenin tamamında TS EN kalite belgesi aldık. Pro akreditasyonu biz başlattık. Biz geldiğimizde hiç yoktu. 6 programa akredite olduk. Şu an yürüyen 11 tane var. Fiziki olarak yaptığımız çalışmalarda ise 430 bin metrekare kapalı alanımız var. Göreve geldiğimizde 170 bin metrekareymiş. Bizim çay fabrikamız da var. Bu sene çay ürettik. ‘Akademik Çay’ markasını tescilledik. Amacımız farklı üretimle süreçlerini hayata geçirmek. İstanbul Çekmeköy’de Türk Alman Üniversitesiyle birlikte Teknokent kurduk. Teknokentler sanayi tesislerinin olduğu yerde gelişir. Şehirde sanayi yoksa Teknokentin yaşama imkânı yoktur. Türk Alman üniversitesinin olmasının sebebi, Alman sanayisi dünyada önemli bir sanayi. Almanya’nın büyük firmaları Türkiye’de Teknokentlere girmemiş. 7 firma başladı devam ediyor. İnşaatımız da sürüyor. Burada, Rize’de de şubesini oluşturduk. Alman teknolojisini ülkemize ve bölgemize taşıyabilirsek güzel bir iş daha yapmış olacağız.
Teşekkür ederim..
RTEÜ Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Karaman: Biz teşekkür ederiz..