-Arkadaşlar lütfen çekmeyin. Yanlış anlaşılmalara sebebiyet vermeyin! Beyefendi arkadaşım!
-Siyasi bir yanlış anlaşılma var. Hükümet kanadı gerekli açıklamayı yapacaktır.
-Hanımefendi yanlış anlamazsanız, gerçekten çok güzelsiniz.
Gün içinde aslında ne kadar sık duyup ne kadar sık kullansak da en çekindiğimiz durumların başında gelir yanlış anlaşılmak. Hepimiz cesur, atak, tuttuğunu koparan aslan parçaları gibi görünsek de, iş yanlış anlaşılmaya gelince acemi, mahçup, tedirgin, yaralı birer ceylan oluyoruz.
Soğuk savaş döneminde Sovyet ve Amerikan güçleri, Küba krizi patlak verdiğinde karşı karşıya gelmiş, bunun neticesinde dünya kamuoyu, nükleer bir faciadan dönmüştü. O gece telsiz başında bekleyen Amerikan ya da Sovyet askeri birlikleri bir harfi yanlış anlamış olsalar bugün dünyanın sonu gelmiş; ben de bu satırları yazamamış olacaktım. Aynı şey Mavi Vatan’da geçerli bugün. 7&24 canını dişine takıp bekleyen Mehmetçik, bir telsiz kodunu yanlış anlasa artık sabah Meis adasından mı canlı yayına geçer televizyonlar, Girit’te kahve keyfi diye öz çekim mi yapar paşalar, orası bilinmez.
Soğuk savaş demişken başımızdan geçen, içinde yanlış anlaşılmaların çok olduğu güzel bir hikâyeyi yani “İbrahimleri” sizle paylaşmak isterim.
Sene 1957. Soğuk savaşın dünya ülkeleri üzerine karanlık bir perde gibi çöktüğü yıllar. ABD artan gerilime inat NATO ülkelerine orta menzilli balistik füze “Jüpiter”leri kurmayı teklif ediyor. Avrupa ülkeleri olası nükleer savaş halinde bunları elinde bulunduranın başına bu füzelerin bela olacağını, Sovyet kuvvetleri tarafından Hiroşima benzeri bir felaketle cezalandırılacağını bildiğinden, kimse elini taşı altına sokmak istemiyor. O sırada bizimkiler yanlış mı anlıyor, olayın vahametini mi kavramıyor, bütün Avrupa ülkelerinin kapısından dönen “Jüpiterler”e Türk hükümeti talip oluyor.
Bizimkiler istemeye istiyor ama Avrupa ülkeleri ve Amerika “Acaba?” diyor. Milletin çekinip başına bela almak istemediği bu füzelere olan isteğimiz herkesi şaşırtıyor. Sonunda raporunu tamamlayan dönemin ABD Silahlı Kuvvetleri Avrupa Başkomutanı Lauris Norstadt: “Aman bunlara bu füzeleri vermeyin. Türkler zaten savaş yanlısı, savaş istekleri artar. Biz de oyun çoksa bunlarda da jeton çok, sakın vermeyin Jüpiterleri; başımıza iş alırız” şerhiyle raporu ilgili birimlere sunuyor. Şaka bir yana ciddi manada ne yapabileceğimizi kestiremediklerinden, 1957 yılında askıya aldıkları görüşmeleri, Avrupa’dan İtalya harici hiçbir ülke istemeyince, Amerika Türkiye ile tekrar başlatıyor. Ve 1959 yılında yani 61 yıl önce siz bu satırları okuduğunuz gün olan 19 Eylül’de imzalayıp yürürlüğe koyuyor.
Orta menzilli balistik füze İngilizce kısaltması IBRM bizimkilerin tabiriyle “İbrahimler”in Türkiye macerası başlıyor. 6 Kasım 1961’de Çiğli’de, üzerine Türk bayrakları çizilmiş İbrahimler, operasyonel hale gelip faaliyete başlıyor. Yanlış hatırlamıyorsam Sovyetlerin bu füzelerden haberi ajanlık faaliyetleri ile değil, bizim askerimizin füzeler aktif hale geldiğinde kestiği şükür kurbanının ya basında ya da etraflıca duyulması ile bilgisi oluyor. Ve Sovyet birlikleri de teyakkuz haline geçiyor. Civar köylüler füzelerin akıbetini bilmediğinden askerlere ne olduklarını sorduklarında askerler tarafından minare cevabını alıyor. Ezan okunmayan camisi olmayan bu minareler hayli bir zaman köylünün dikkatini çekse de Sovyetler ve Amerika arasında yaşanan Küba krizinden sonra füzeler 1963 yılında Türk Hükümetinin tüm itirazına rağmen sökülüp götürülüyor. Söküm işlemi sırasında mühendisler bir füzenin kurşunlandığını, bir füzenin elektrik bataryasının patladığını ve kontrol panelinin bozulduğunu fark ediyor. Allah korusun ya o füzelerden biri ateşlenmiş olsa bugün dünya ne haldeydi kimse bilmiyor.
Ve yıllar sonra o itiraf Çiğli civarında yaşayan bir vatandaştan geliyor. Biz bunlara askerler nişan alıp ateş ediyor sandığımızdan içip içip ateş ediyorduk. Yanlış anlamışız kusura bakmayın diyor.
Haftaya görüşmek üzere sevgi ve saygılarımla, hoşça kalın.
Şeref Düzyatanlar
Odatv.com
Dışişleri Bakanlığı eski Kıbrıs Dairesi Başkanı yazdı
Bunu biz değil İsveç'te sonbaharın kızıl yapraklarının çıtırtısında yürüyenler söyledi...