Kürsüdeki bayan avukat: “… Erkeğin baskısından kurtulmak için, parti kurmaktan başka çaremiz yok…” diye sözüne devam etti. “Erkeklerin saldırılarına, erkeklerin taşkınlıklarına göğüs germekten, göğüslerimizin hayrı kalmadı. Nedir çektiklerimiz! Daha bu sabah bizimkiyle saç saça, baş başa geldik. Erkeğin bütün baskılarına son verme zamanı çoktan geldi!”
Kara gömlekli İtalyanlardan telif ücreti bile ödemeden aldığımız bir kanunun herhangi bir maddesine uydurularak işten çıkarıldığım gün, parmağımı dayadım şakağıma: “Çocuk okutmaktan başka ne iş yapabilirsin sen?” diye başladım düşünmeye. İlk iş olarak aklıma avukat yazıhanelerini beklemek geldi. Çok arkadaşlarım vardı avukatlardan.
“Bize kimse öneride bulunmadı. Biz çağımızın gerçeklerini arayıp bulduk.
Çağımızın gerçeklerine uygun yazınsal türler gerektiğini bulup çıkardık. Bugünün gençliği de kendi yazınsal türlerini, çeşnilerini kendisi bulup çıkarırsa daha da sağlam bir yere, bir toprağa basmış olur. Yalnız onların bizim yaşamımız, yaşantımız doğrultusunda davranmalarını isteriz. Yani her şeye karşın, sağlığını yitirme karşılığında bile olsa, direnebilmek, saptadığı gerçekler karşısında en biçimli uygulamayı, yazınsal uygulamayı başarabilmek, durmadan kendisini yenilemek, böylece toplumu yenilemeyi hedef almak. Özgürlük ve bağımsızlığını yitirmeden, adına yakışan biçimde savaşmak…
İstiklal Marşı yarışmasına şiir gönderen yüzlerce katılımcıdan biri de odur. On beş yaşında, genç bir şair adayıdır o yıllarda. Okumaya öylesine düşkündür ki, arkadaşları tarafından ”Romancı” diye çağrılır. Ağaçları bol olan Kastamonu’da yaşadığından dolayı bu lakap zamanla ”Ormancı” ya dönüşür!
Henüz on üç yaşındayken 1924 yılında, evde dinlediği Şarlok Holmes öykülerinden etkilenerek bir roman yazar. Konusu hiç görmediği İstanbul’da geçen romanda, hırsızı Beşiktaş’tan bir tramvaya bindirir ve Üsküdar’da indirir!..
İstanbul’daki yaşıtları oyuncaklarla oynarken o, roman yazma uğraşındadır, Karadeniz’in kıyıcığında!.. Boğaz’ı unutarak İstanbul’un karşı kıyısına gönderdiği tramvay ise bir oyuncak olarak girer, çocukluğunu anımsadığı bir şiirine:
İlk taksiti yatırdığım gün taaa merdivenin alt basından seslendim bizimkine: «Salime, oldu bu iş! Altı aya varmaz içindeyiz!»
Birinci ikramiye vurmuş bir piyango bileti gibi sallıyordum elimdeki makbuzu. Bir Köroğlu, bir Ayvazdık ama tam otuz beş yıldır kira evlerinde sürtmekten, ev sahiplerinin ağız kokusunu dinlemekten iflahımız kesilmiş, kanımız kurumuştu. Saymakla tükenmezdi çektiklerimiz… Kiracının, ev sahibi gözünde sinek kadar değeri, haysiyeti yoktur. Kapının önüne silkelenecek çöp tenekesinden farksız görür en hali vakti yerinde kiracısını bile.
Refik Durbaş: “Bir kitabı vardı ama, ömrünün elli yılını adamıştı şiire. Hem şiire adamıştı, hem halkına. “Ben halkımın mazlum ve gariban bir ozanıyım. Böyle olmak da yüce bir onurdur,” diyordu. Yoksa başka türlü nasıl açıklanabilir bunca yaygınlik, bunca etkinlik kazanması? O tek kitap ki, dünyada başka bir benzeri var mıdır, bunca baskıya karşın her yıl en az dört baskı yapsın, 25 yıla yakın bir sürede her yaştan, her kuşaktan okurun beğenisini kazanıp okunsun.
Yalnız Türk edebiyatında değil, dünya edebiyatı içinde de benzersiz bir olay değil mi onun şiiri?”
Toplumun büyük çoğunluğunun ‘Hababam Sınıfı’ ile tanıdığı Rıfat Ilgaz, 1944 yılı Ocak ayında Sınıf adlı şiir kitabı yayınlanır. Adının “Sınıf”, kapağının da kırmızı olması nedeniyle toplatılır. Hasta olmasına rağmen 6 ay hapse atılır. 1961 yılında “Hababam Sınıfı”nı Ak Kitabevi sahibi İhsan Manavoğlu tarafından basılan kitabın satışılarının iyi gidiyor olmasına rağmen yazara ödeme yapılmaz. Rıfat Ilgaz, on bir kez mahkemeye vermesine karşın davayı kaybediyor. Yani kendi yazdığı kitabının sahibi olamıyor. Turhan ve İlhan Selçuk ile birlikte çözüm arayıp bu kez romanı resimli olarak çıkarıyorlar. Kitabevi sahibi, Rıfat Ilgaz’ı mahkemeye veriyor ve davayı kazanıyor. Sonuçta İhsan Manavoğlu 1983 yılına kadar 39 sene bu kitaptan büyük paralar kazanıyor.
Ne varsa otu ot çiçeği çiçek yapan/ Tan yerinden söken umut ışığı/ Sizin olsun çekik gözlü kardeşlerim/ Aydınlıklar sizin olsun körüz biz
Bakmayın gözlerimizde yansıyan yıldızlara/ Göremeyiz ateş böceklerini biz körüz/ Çakıp sönen deniz fenerlerini uzak kıyılarda
Bir bulut ne zamandır üstümüzde/ Yurt genişliğinde bir bulut kurşun ağırlığında