Abdi İpekçi
- Meslek : Gazeteci
- Doğum : 9 Ağustos 1929 - İstanbul
- Ölüm : 1 Şubat 1979 - İstanbul
- Başlıca Eserleri : Afrika, İhtilalin İç Yüzü, İnönü Atatürk’ü Anlatıyor, Liderler Diyor ki, Dünya’nın Dört Bucağından, Barış, Demokrasi, Özgürlük, Anayasa, Yasalar, Devlet
Uzun süre boyunca Milliyet gazetesinin genel yayın yönetmenliği ve başyazarlığını yapan Türk gazeteci Abdi İpekçi Galatarasay Lisesi’ni bitirdikten sonra bir süre İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde eğitim gördü. 1943-1948 yılları arasında “Kırmızı-Beyaz” ve “Şut” adlı spor dergilerinde yazı ve karikatürleri yayımlanan Abdi İpekçi, 1948-1949 yıllarında Yeni Şafak, 1950’de Yeni İstanbul gazetelerinde muhabir ve yazı işleri sekreteri; 1951 yılında ise İstanbul Ekspres gazetesinde yazı işleri müdürü olarak çalıştı. 1954’te göreve başladığı Milliyet gazetesinde “Durum” başlıklı başyazılarıyla ve “Her Hafta Bir Sohbet” başlıklı konuşmalarıyla tanınan İpekçi, bir suikast sonucu öldürülünceye değin aynı gazetede genel yayın yönetmenliği ve başyazarlığı yaptı.
Türk basınının çağdaşlaşmasında önemli katkıları olan Abdi İpekçi, dengeli kişiliğiyle siyasi gerginliklerin azaltılması, barışçı bir ortam yaratılması yolunda çaba harcadı. 1956 yılında Gazeteciler Sendikası ve 1961 yılında da Gazeteciler Cemiyeti Başarı Armağanı’nı alan Abdi İpekçi, 1959 yılında Gazeteciler Sendikası’nda başkanlık ve 1960 yılında Basın Şeref Divanı’nda sekreterlik yaptı. 1961-1970 yılları arasında radyoda ve televizyonda açık oturum programları düzenledi. 1964’te Uluslararası Basın Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyeliği’nde bulundu. 1968 yılında ise Gazetecilik Enstitüsü’nün öğretim kadrosunda yer aldı.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
Beste Nigar Erdem, Abdi İpekçi Yönetimindeki Milliyet Gazetesi’nin Bir Kitle Gazetesi Olarak Soğuk Savaş Bağlamında Değerlendirilmesi, MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, c.5, sayı.3, 2016
Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, cilt.1, fasikül.1, İstanbul, 1983
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Çifte Minareli Medrese(Sivas)
Sivas’ta şehrin orta kesiminde yer alan Çifte Minareli Medrese şehrin önemli yapıları arasında yer almaktadır. Üzerinde bulunan kitabeden İlhanlı Veziri Şemseddin Cüveynî tarafından yaptırıldığı öğrenilen medresenin mimarlığını Külük b. Abdullah yapmıştır. Yapı hemen hemen bugün sadece ön cephesiyle ayakta kalabilmiş durumdadır. Cephenin arkasında 1882 yılında yapılan ve sonraları okul olarak kullanılan bir hastane binası yer almaktadır. Medresenin asıl tahrip edilişinin bu binanın yapımı sırasında meydana geldiği anlaşılmaktadır. Cephenin ortasında taçkapı, onun üzerinde de iki köşesine gelecek şekilde planlanmış, medreseye adını veren minareler yer alır.
-
Meddah
Meddahlık, taklit ve canlandırmalarla dinleyiciyi eğlendirmek amacıyla öykü anlatma sanatı olarak tanımlanabilir. Öz itibariyle "metheden, çok öven" anlamına gelen meddahlık, günümüze ulaşan kaynaklardan edinilen bilgilere göre İslami kaynaklı olup, ilk defa Hassan b. Sabit’in Hz. Peygamber’i şiirleriyle överek başlattığı kanaati yaygındır. Evliya Çelebi ise bunun aksi ifadelerde bulunarak meddahların piri Peygamberi öven Suheyb-i Rumi’dir der. Türk geleneğinde de yaygın olarak görülen meddahlığın, Türklerin Müslümanlığı kabul etmesinden önce de gerek Şamanlığın gerekse toplum yapısının etkisiyle hikâye anlatan halk hikâyecilerinin bulunduğu bilinmektedir. Özellikle göçebe Türk obalarında hikâye anlatanlara önce baksı, daha sonra da ozan denilmiştir.
-
Refik Saydam
Refik Saydam, Türk hekim ve devlet adamıdır. Çatalca cephesinde savaşa katılan Saydam, savaş sırasında kolera salgınını önleyici çalışmalarda bulundu. I.Dünya Savaşı sırasında, Sahra Genel Sağlık Müfettiş Yardımcılığı'na getirildi. Bu görevdeyken kurduğu Bakteriyoloji Enstitüsü'nde tifo, dizanteri, veba, kolera aşılarıyla tetanos, dizanteri serumları üretti ve tifüse karşı hazırladığı aşı tıp literatürüne geçti. Saydam, Ayasofya Camii'nin camilikten çıkartılıp müze olması, ezanın Türkçe olarak okunma mecburiyetinin getirilmesi ve anayasadan ‘’Devletin dini İslam'dır.’’ maddesinin kaldırılması gibi kararların alınmasında etkili oldu.
-
Hüsn-ü Aşk
Türk edebiyatında Kutadgu Bilig’den sonra mücerret kavramların teşhisine dayanılarak yazılmış nâdir mesnevilerden biri olan Hüsn ü Aşk’ın edebî açıdan en önemli özelliği, o zamana kadar yazılmış mesnevi tarzındaki hikâyeleri şiir yönünden aşma gayretidir. Her bölümü ayrı başlıklar taşıyan esere şair yer yer “tardiyye” başlıklı muhammesler yerleştirerek hikâyenin monotonluğunu önlemeye çalıştı. Yepyeni, zarif ve orijinal hayallerin yanında olağan üstü teşbihler ve âhenkli söyleyişlerle bezenmiş olan eserde konuşma dilinden alınmış sade ifadelere, mahallî deyimlere, hatta başka mesnevilerde nâdir rastlanan Boğaziçi, Divanyolu, Modaburnu, Gümüşsuyu, Sütlüce gibi yer adlarına ve tevriyeli nüktelere rastlanır. Mesnevi kısmı 2041 beyitten meydana gelen Hüsn ü Aşk’ın beyit sayısı, aralara serpiştirilen ve her biri altı kıtadan oluşan dört tardiyye ile beraber 2101’e ulaşmaktadır. Eser Araplar’ın içinde bulunan Benî Mahabbet adlı kabilede Hüsn isimli bir kız, Aşk isimli bir erkek çocuğun dünyaya gelmesinin ardından bu iki çocuğun zamanla gelişen ve büyüyen sevgilerini konu alır. İlâhî aşka erişebilmenin, Aşk’ın Hüsn’e kavuşmasının güçlüğünü belirtmek amacıyla kaleme alınan eser aruzun “mef‘ûlü mefâilün feûlün” kalıbıyla yazıldı.
-
Hacı Bayram-ı Veli Külliyesi
Hacı Bayrâm-ı Velî’nin türbesini de bünyesinde barındıran tarikat külliyesi, zaman içinde çeşitli onarımlar geçirdi. Ek binalarla donatılan yapı topluluğu tarikatın âsitânesi ve pîr makamı olarak varlığını sürdürdü. Külliyenin bünyesinde yer alan Roma dönemine ait Augustus Tapınağı Bizans çağında kiliseye, Türk döneminde Akmedrese adıyla eğitim yapısına dönüştürüldü. Hacı Bayrâm-ı Velî’nin vefatından sonra kabrinin üzerine bir türbe inşa edildi, zaman içinde türbe ile caminin doğu yönünde Augustus Tapınağı’nın içinde ve çevresinde, bir de külliyenin kuzeybatı yönünde iki hazîre teşekkül etti. Caminin geçirmiş olduğu iki önemli onarımdan ilki III. Ahmed döneminde, tekkenin o tarihteki postnişini Şeyh Mehmed Baba tarafından gerçekleştirildi. Külliyenin tarihçesiyle ilgili kaynakların bir kısmında caminin III. Mustafa devrinde de bir onarım geçirdiği ileri sürülür. İkinci onarım ise 1940-1941 yıllarında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından ve mimar Alâeddin Bey eliyle gerçekleştirildi. Bu onarımda yapının planı ve üst yapısı büyük ölçüde korundu, ancak son cemaat yerinde ve batı cephesinde değişiklikler meydana geldi, ayrıca cephelerdeki doku ve ayrıntılar aslına sadık kalınmaksızın yenilendi.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun