Çoğu zaman yenidoğan çekimlerimizde de bebeklerimizin huzursuzlanmasına sebep olan gaz sancısı ne zaman başlar, ne zaman biter ve bu süreçte neler yapmak gerekir mi diyorsunuz? 17 aylık oğlu olan ve bunun ilk 5 ayını kolik olarak geçiren bir anne olarak tecrübelerimi sizlerle paylaşmak istedim.
Gaz sancısı bebekten bebeğe farklı olmakla birlikte genellikle 2- 3. haftada başlar. Mide ve bağırsakların tam gelişimini doğum sonrası tamamlaması sebebiyle erkek bebeklerde daha sık görülür. Peki gaz sancısını ne geçirir? Ne yazık ki gaz sancısını tamamen geçirecek kesin bir sonuç vardır demek doğru olmaz, ancak hafifletebilecek çeşitli yöntemler var. Bu yöntemlerin hepsi her bebekte işe yaramıyor, benim tavsiyem siz sırayla deneyip uyanları bebeğinizde uygulamanız. Her gaz sancısı bebeğinizin kolik olduğu anlamına gelmez ancak bebeğiniz her gün belli bir saat aralığında vücuduna bir şey saplanıyormuş gibi avaz avaz ve kesintisiz bacaklarını karnına çekerek ağlıyorsa kolik bebekler dünyasına hoş geldiniz. Beslenme sonrası gazı düzgün çıkarılmadığı için ağlamasından korkmayın, bu çok daha baş edilebilir bir durum. Oğlum Can ilk 3 ay günde 3 saat çığlık çığlığa ağlıyordu ve biz hiç durmadan onu kucağımızda çeşitli ritüeller eşliğinde, her seferinde farklı bir şey deneyerek pışpışlıyorduk. 3 aydan sonra günde 1 saate düştü, 4. ayın sonunda iyice azaldı ve 5. ayda tamamen geçti. Bu süre de her bebek için kesin bilgi değil, unutmayın her bebeğin yapısı ve huyu şahsına münhasırdır :) Kimi bebekte bu süre daha kısa olup 3 ayda tamamen geçebiliyor.
Bebeğiniz kolik ise yapabileceğiniz şeyleri madde madde sıralıyorum;
- Gaz Çıkarma: Her beslenme sonrası omzunuzda dik tutup sırtına pıt pıt vuracak şekilde gazını çıkarın. Elinizle sırtını da ovabilirsiniz bunun sıcağı ve etkisi ile daha rahat gaz çıkarabilir. Gazı çıkmadan yatırmayın, bebeklerin mide kapağı çalışmadığından bu reflüsünü tetikleyebilir ve kusabilir.
- Gaz Damlası: Doktorunuzun tavsiye edeceği bir gaz damlası kullanabilirsiniz. Yine damlalar da bebekten bebeğe değişiyor. Biz Sab Simplex kullanmıştık ve az da olsa işe yarıyordu, bazı anne arkadaşlarımın gazını tamamen geçirdiğini de duydum. Nurse Harvey's de piyasada bilinen ve tercih edilen bir damla. Birkaç tane sırayla kullanıp hangisi en çok işe yarıyorsa onunla ilerleyebilirsiniz.
- Kiraz çekirdeği yastığı: Kiraz çekirdeği hızlıca ısınıp çok geç soğuduğu için gaz yastıkları içinde kullanımda tercih edilmektedir. Biz Joker'den içi kiraz çekirdeği, dışı çok sevimli bir baykuş olan bir yastık almıştık. Fırında ya da mikrodalga fırında ısıtıp (üzerinde hangi derecede ısıtacağınız yazıyor) daha sonra kendi kolunuzun iç kısmında sıcaklığını kontrol ederek kullanabilirsiniz. Bebeğinizin direkt cildine temas ettirmeden kıyafeti üzerinden karnına yeteri kadar sıcak veriyor. Omzunuzda gaz çıkarma pozisyonunda duruyorken vücudunuzla bebek arasına (karnına gelecek şekilde) yastığı yerleştirirseniz siz hafif hafif sallanırken bebeğinizin sakinleşmesinde çok yardımcı olacaktır. Sıcak su torbası bebeklerde son derece tehlikeli olup kullanılması kesinlikle önerilmemektedir.
-Elma Yağı: Bebeğinizin ayaklarının altına hafifçe acı elma yağı ile masaj yapabilirsiniz. Biz Can'ı gündüzleri elma yağı ile masaj yaparak sakinleştiriyorduk. Bitkisel karışımların kanıtlanmış hiçbir yararı olmamakla birlikte zararı da olmadığından siz de deneyebilirsiniz.
- Anason, Çörek Otu, Rezene, Kimyon: Kolik olma durumunun dışında annenin sütünden bebeğe gazın geçmesi gibi bir gerçek de var. Annenin mümkün olduğu kadar gaz yapmayacak yiyecekler tüketmesi gazı azaltan önemli bir etken. Özellikle baklagiller, lahana, karnabahar, inek sütü gibi yiyecekler ciddi gaz yapma potansiyeline sahip. Bu yiyeceklerden uzak durmanın yanında sütünüzden bebeğe geçip gazını azaltacak yiyecekleri tüketebilirsiniz. Ben kahvaltıda top kimyon yiyordum, gün içinde de rezene içiyordum. Çörek otunu ezip toz olarak yiyeceklerine katan annelerin de çok memnun olduğunu duydum. Bu yiyecekleri ayrı günlerde sırasıyla deneyip sizin için en etkili olanı sürekli tüketebilirsiniz. Rezene bebeklere de zararı olmayan bir çay, doktorunuza danıştıktan sonra bebeğinize de kaynatıp soğumuş rezene çayı içirebilirsiniz.
- Beyaz Gürültü: Anne karnını anımsatan her ses bebeğinizin sakinleşmesine yardımcı olacaktır. Yenidoğan çekimlerimizde de sık sık beyaz gürültü ismi verilen fön ve süpürge sesini kullanıyoruz. I phone'unuza baby sleeping sounds isimli aplikasyonu indirip bebeğinizin kriz anlarında kullanabilirsiniz. Bazı günler kolik sancıları çok daha şiddetli oluyor o zaman gerçek fön ya da süpürge sesi çok etkili olabiliyor. Biz çaresiz kaldığımızda banyoda fön sesi açarak Can'ı sakinleştirirdik. Uyuduktan sonra da I phone'da uçak sesini açık bırakırdık. Kolik sancıları geçene kadar aylarca uçak sesiyle uyuduk.
- Araba ile Gezme: Bebeğiniz ne yaparsanız yapın çok şiddetli bir şekilde ağlamaya devam ediyorsa, ana kucağına yerleştirip araba ile evinizin etrafında birkaç tur atabilirsiniz. Arabanın sesi ve sallantısı anne kucağını anımsattığı için odak noktası gaz sancısı olmaktan çıkacak ve bebeğiniz sakinleşecektir.
- Suyun Altına Sokma: Bebeğinizi başı yukarıda kalacak şekilde küvetinde vücudunu suyun içine sokabilirsiniz. Birçok bebekte işe yaradığı bilinen yöntemi biz de birkaç kez denemiştik ancak çok verim alamadık. Yine de her bebeğin her yönteme tepkisi farklı olduğundan mutlaka denemekte fayda var.
- Karnına Masaj: Bebeğinizin karnına çok bastımadan yukarıdan aşağı doğru dairesel hareketlerle hafif bir masaj uygulayabilirsiniz. Ben arada bacaklarını yukarı doğru dizlerinden bükerek itiyordum bu da gaz çıkarmasına yardımcı oluyordu.
- Ninniler: Spotify'de Fisher & Price'ın Lullaby Baby - Tender Lullabies isimli bir albümü var. Burada klasik müzik parçaları ve ninniler çok rahatlatıcı bir formda düzenlenmiş. Bebeğinize gazı yokken de dinletebileceğiniz bu liste çekimlerimizde bize de çok yardımcı oluyor.
- Omuzda Pışpış: Her bebek annesinin kokusuyla daha hızlı sakinleşir. Oğlum Can en çok ağladığı zamanlarda onu omzuma alıp babasının gitarla ona anne karnından beri çaldığı şarkıyı açıp saatlerde sallanarak evin içinde yürüyor, kulağına şşşş şeklinde kesintisiz bir sesle fısıldıyordum. Bazı geceler 3 saatimiz böyle geçiyor omzumdan indirdiğim anda tekrar ağlamaya devam ediyordu.
- Mama Kullanımı: Anne sütü hazır mamalara göre daha kolay hazmedildiğinden kolik bebeklerde mamanın daha az verilmesi sancıları hafifleten bir durum olabilir. Benim oğlum hiçbir zaman mama almadı bu sebepten bu yöntemi deneme şansımız olmadı ancak bazı anneler kullandıkları mama markasını değiştirdiğinde bebeklerinin gazının fark edilir ölçüde azaldığını belirtiyor. Anne sütü ile beslenmede de bebeğinizin atıştırmacı bebek olmamasına (yani sürekli memede olmak istememesine) dikkat edin. Belirli saat aralıklarında emzirmek gaza yol açan sindirilen ve sindirilmemiş sütün birbirine karışmasını engeller.
Dönüp bakınca oğlum Can'ın en zorlu sürecinin kolik olarak geçirdiği dönem olduğunu söyleyebilirim. Tecrübesiz bir anneyken canınızın parçası kucağınızda sürekli ağlayıp, kıvrınırken kendinizi çok çaresiz hissedebiliyorsunuz. Kendi kendinize telkinde bulunmak ve sinirlerinizi mümkün olduğu kadar sağlam tutmaya çalışmak çok önemli. Bebeğiniz yüksek sesle ağlarken çaresiz ve üzgün hissedip siz de ağlayabilirsiniz, eğer bu sizi psikolojik olarak rahatlatacaksa içinizden geldiği gibi davranın. Lohusalık döneminde sizin ruh halinizi tüm algıları açık bebeklerin tamamen hissedebildiğini unutmayın. Bu bir süreç ve eninde sonunda geçecek. Siz ne kadar güçlü olursanız bebeğinize o kadar iyi baktığınızı, tüm ihtiyaçlarını karşılayabildiğinizi hissedip iç huzurunuzu ona da yansıtacaksınız. Cennet kokulu miniklerinizle hepinize bol uyku ve süt dolu harika bir gün dilerim!:)