Muş ilimizin etnik yapısı hakkında bilinen ve bilinmeyenleri yazdık. Türk, Kürt, Arap, Zaza, Çerkes ve Dağıstan'lı ( Avar ve Lezgi) gibi gruplar Muş'ta yaşayan etnik gruplardır.
Muş ilimiz Türklerin kitleler halinde tekrardan Anadolu'ya gelip kalıcı yurt edinmesinin önemli mihenk taşlarından biridir. Çünkü Malazgirt meydan muharebesi Muş il sınırları içerisinde gerçekleşmiştir.
Muş ilimizin 411 bin nüfusu mevcuttur. Nüfusunun çoğunluğu köy ve belde belediyelerinde ikamet etmektedir. Muş Merkez, Malazgirt, Bulanık, Varto, Hasköy ve Korkut olmak üzere 6 ilçe merkezi bulunmaktadır.
HANGİ GRUPLAR YAŞIYOR
Muş ili Doğu Anadolu'da yer alan bir yerleşim olduğu için ilk akla Kürtlerin salt nüfus olduğu bir yer olarak geliyor. Ancak durum tam olarak böyle değildir. Muş ilimizde birçok etnik kökenden insan yaşamaktadır. Kürt, Türk, Arap, Zaza, Çerkes, Avar, Lezgi ve Oset nüfusu Muş ilimizde yer alan etnik gruplardır.
EN KALABALIK OLAN KÜRTLER
Muş ilimizde en kalabalık etnik grup Kürtlerdir. Zaza nüfusunu Kürt nüfusu içinde saymıyoruz. Çünkü ne Zazalar ne de tarihçiler Zazaları Kürt olarak saymamaktadır. Kürtler il merkezi dahil bütün ilçelerde yaşamaktadır. Malazgirt, Bulanık ve Merkez nüfusunun çoğunluğunu oluşturur.
TÜRK NÜFUSU İÇİNDEKİ GRUPLAR
Muş'ta ki ikinci kalabalık grup ise Türklerdir. Türk nüfusu içerisinde Muş'un yerlileri de olan Türkmenler, Terekeme (Karapapak) Türkleri, Azerbaycan Türkleri, Ahıska Türkleri ve Karadeniz Bölgesinden buraya göç etmiş Türk nüfusu yer almaktadır.
ARAPLAR NERESİNDE YAŞIYOR
Muş'ta çok sayıda Arap nüfusu da yaşamaktadır. Hasköy ilçesinin çoğunluğunu Araplar teşkil etmektedir. Muş Merkez ve Korkut ilçesinde de çok sayıda Arap nüfusu yaşamaktadır. Korkut ilçesinde nüfusun yarısına yakını Araptır.
VARTO ALEVİLERİ ZAZA MI YOKSA TÜRKMEN Mİ?
Varto ilçesinde ise Aleviler çoğunluktur. Alevi nüfusunun neredeyse tamamı Zazadır. İlçede Şafi Kürt nüfusu da mevcuttur. Az sayıda Türkmen nüfusu da mevcuttur. Varto'yu anlatırken buradaki nüfusun Zaza olduğunu söyledik. Çünkü Zazaca konuşmaktadırlar. Ancak Doğu İlleri ve Varto Tarihi kitabında Varto'da yaşayan ve Zazaca konuşan Alevi nüfusun Türkmen olduğu belirtilir. Bu konuda çok sayıda yazı da mevcuttur.
BULANIK'TAN GÖÇ EDEN TÜRKLER
Bulanık ilçesi günümüzde Kürtlerin çoğunlukta olduğu bir ilçedir. Günümüzde dedim. Sebebi ise Bulanık ilçesi terör olayları patlak vermeden önce Terekeme Türkleri'nin çoğunlukta olduğu bir ilçeydi. Ancak zaman içerisinde ilçedeki Türk nüfus batı illerine göç etmek zorunda kaldı.
Bulanık ilçe merkezi dahil köylerin de çoğunluğu Türklerden oluşuyordu. Ancak PKK buradaki Türk nüfusunu buradan göndermek istiyordu. Köylere baskınlar yapılıp Türkler silah zoruyla ilçeden göç ettirilmeye çalışıldı. Türk nüfusunun tamamı ilçeyi terk etmese de eskiden çoğunluğu teşkil ederken, bugün ilçe nüfusunun ancak %20 ile 25 arası bir nüfusa sahiptir. Eskiden Türk köyü olan yerlerin çoğunda Türk nüfus tek tük kalmıştır. Türkler belli başlı köy ve beldelere toplanmışlardır.
MALAZGİRT'TE TÜRK NÜFUSU AZALDI
Malazgirt ilçesi Türk tarihi açısından en önemli yerlerden birisidir. Türkler Anadolu'ya tekrardan gelip kendi yurtları edinmek için Bizans ile savaşı ilk olarak burada gerçekleştirdi. Bu açıdan bakınca Malazgirt'te çok fazla Türk nüfusu olması gerekir. Ancak durum hiç te öyle değildir.
İlçede eskiden Türk nüfusu ile Kürt nüfusu eşit sayıdayken terör olaylarından sonra Türk nüfus batıdaki büyükşehirlere göç etmiştir. Bugün ancak %20 civarı bir Türk nüfusu ilçede kalmıştır.
MUŞ OVASINI TERKEDEN TÜRKMENLER
Muş Merkez'e gelecek olursak, burada Kürt nüfusu köylerde çoğunluktadır. İlçe merkezinde ise Zaza nüfusu hariç bütün gruplar yaşamaktadır. Türk, Arap, Çerkes ve Avarları ilçe Merkez nüfusunun yarıdan fazlasını teşkil eder. Muş il merkezi Muş Ovası ile çevrelenmiştir. Burada eskiden Batman'ın Sason ilçesinden buraya göç eden Türkmenler ve yerli Türklerden oluşmakta iken, bugün Kürt nüfusu buralara hakim olmuştur.
Türk nüfusu Muş'u tam manasıyla terk etmese de eskiden çoğunluk olduğu birçok yerde sayısal olarak azalmıştır. Muş'ta ayrıca Karadeniz göçmeni Türk köyleri de vardır. Buralarda binlerce nüfusa sahiptirler.
AVARLAR YAŞIYOR
Muş ilimizde Dağıstan göçmeni Avar ve Lezgi nüfusu da yaşamaktadır. Avarların yaşadığı belediyede yıllardır Belediye Başkanlığını Avarlar yapmaktadır. Ancak Beldede sadece Avarlar değil Türk ve Kürt nüfusu da yaşamaktadır.
ÇERKES NÜFUSU
Muş'ta şu an 150 haneli bir Çerkes köyü de vardır. Bu köydeki Çerkes nüfusu bir dönem 1500 hane iken bugün 150 haneye kadar gerilemiştir. Türk nüfusu gibi Çerkesler de Muş'tan göç etme eğilimindedir. Kalan Çerkes nüfus ise genel olarak Koruculuk yapmaktadır.
KORKUT İLÇESİNDE TÜRK VE ARAPLAR ÇOĞUNLUK
Korkut ilçesine pek değinmemiştik. Korkut ilçesinde Türk, Kürt ve Arap nüfusu yaşamaktadır. Türk ve Araplar ilçe genelinde nüfusun çoğunluğunu teşkil eder. Ancak Kürt nüfusu da yarıya yakındır.
Bu Habere 23 yorum yapılmıştır
Arap değil basralı 20.06.2022 22:44
başta Muş merkez ve hasköy, Bitlis merkez ve Mutki,batman merkez ve sason ve tüm Türkiyeye dağılmış olan 6-7yy da anadoluyu bizanstan alıp fetheden ve sadece yerli halkı ermeni olan topraklara islamiyeti getirmiş ve oraya basradan gelip yerleşmiş bir halkız zamanla önce kürtler sasanilerden kaçıp gelmiş daha sonra Türkler gelmişmiştir. anlaşılan kürtler tarihini ırak kürtlerinin pembe tarihinden öğrenmiş olmalı ki bu yöreyi tapulu malı zannediyor ulan ayrılıkçı itler bu toprakları verseydik ermenilere verirdik amk malları git doğuda samanlık yaptığın ermeni kliselerine bak hepsini biz yıktık siz vergi vermekten asker sayımından kaçarken biz gidip vergimizi verip savaşa katıldık ermeni eşkiyalarından kurtardık. olay bu değil asıl olay Bu cahil kürtlerin kürtçeden başka dil bilmemeleri ve onlara gelin giden arap,türk,süryani,çerkes,lazları asimile etmeleri ve geride sanki doğuda sadece memur türkler var geri kalanı kurmançdır he wallah biji demeleri ve Türklerinde buna göz yummaları.
Kaan 29.03.2022 09:42
Yalan ben Malazgirt e yaşıyorum 20 yaşındayım haytimda hiç malazgirte yerleşik Türk aileleri görmedim Malazgirt Kürtlerin %100 yaşadığı bir ilçe
Ajmanuklu 02.03.2022 22:08
Bu dediğim Doğu illeri ve Varto tarihi kitabı Kürtler Zazalar ve diğer milletleri asimile etmek için yazılan yalan tarih kitabıdır sizden ricam pdfsini indirip bir bakın şahsen ben bir Kürt olarak yıllar önce saçma ülkücüler yolunda iken bu ve buna benzer kitaplar karşıma çıktı ve bunu aynı düşüncede olduğunu sandığım ülkücülere gösterdiğinde saçma sapan faşist cevaplar verdiler.Yani demek istediğim bu aşamada asimilasyon politikalari insanları kendi milletlerine daha çok bağlıyor.Ben bu faşistler yüzünden Kürtlüğümü tanıdım ve Kürt alfabesini öğrendim Kürtçe kitaplar okuyorum onlara inat Kürtçemi utanmadan seve seve her yerde konuşuyorum.Cunku bu ülke zihniyetinde Kürtçe konuşmak utanılacak ve cahilce bir şeymiş gibi lanse ediliyor.Ve şunu unutmayin ki siz kendi dilinize sahip cikmazsaniz kimse sahip çıkmaz. Zimanê me hebûna me ye
Ajmanuklu 02.03.2022 21:59
Varto hakkında bilgide Doğu illeri ve Varto kitabı kaynak olarak gösterilmiş ama o kitaptaki bilgiler yalandır açıp bakabilirsiniz Diğer milletleri asimile edeceğiz diye ne kadar komik duruma düştüklerini okuyacaksınız. Kitabın özünde Kürtlerin Kürt olmadığının, aslen Türk olduğunun kanıtlanmaya çalışıldığı ilk baskısı haziran 1948da yapılmış olan kitaptır. 1961de tekrar basılmıştır ve bu kez kitaba bizzat milli birlik komitesi ve devlet başkanı orgeneral cemal gürsel bir sunuş yazmıştır. sunuş kısmında Doğuda yaşayan ve Türkçeden farklı dil konuştukları için kendilerini Türkten farklı millet sanıyorlar diyor.Simdi söyleyin böyle bir kitabı kaynak olarak gösterilebilir mi ? Bu objektif bir kitap mı ?
Ajmanuklu 02.03.2022 21:55
Muş ili etnik kökeni adlı yazınızda Varto ilçesi için eklediğiniz bilgide : Doğu İlleri ve Varto Tarihi kitabında Vartoda yaşayan ve Zazaca konuşan Alevi nüfusun Türkmen olduğu belirtilir. Diye kaleme almışsınız ama bu söz ettiğiniz Doğu illeri ve Varto tarihi adlı kitap yalan bilgilerle doludur.Bu kitabın basıldığı dönemde Kürtleri Zazalar Ve diğer milletleri asimile etmek için yapılan çalışmalardan birisidir.Kitabin pdfsini indirip okuyun Giriş kısmında Kürt diye bir ırk yoktur diyor.Doguda yaşayıp kendini Kürt sananlar diye söz ediyor.
Muş 27.01.2022 11:06
Bizim aşiret Cizreden Muşa gelmiş. Osmanlı zamanında safevi tehlikesine karşı Yavuz selim getirmiş. Aşiretimiz yarısı cizre botanda kalmış. Köyümüzdeki terekemeler göç etti ve köyümüz yüzde 95 kürt köyü oldu artık
Kadir 23.01.2022 04:02
Lütfen Oyuna gelmeyin burada Küfür yazarak İnsanlarımızı birbirlerine Düşmanlaştırmak istiyorlar. Ben bunları yazanların Türklüğünden ve Kürtlüğünden çok şüpheliyim.
Suphi Bey 09.01.2022 08:20
Öncelikle saygı ve sevgi ile bütün kesimleri selamlıyorum.Harika bir paylaşım olmuş emeğinize sağlık,bu ortamda yorum yapan kardeşlerimizden de insancıl bir şekilde ve birbirimize tahammül ederek yorum yapmaya davet ediyorum.kalın saglıcakla
Yılmaz 02.01.2022 21:23
100 yüzyıl önce Ermeniler ve Kürtler birlikte yaşıyorlardı...O bölgenin en az 5000 bin yıllık geçmişi var...Bütün Mezoppotamya ve Anadolu gibi bir çok UYGARLIKLAR yaşamışlar...Yahudilikten de önce Hristiyanlık da çok yeni hele hele İslam inancı daha düdn Aşağaıdan Arap yayılmacılığı milliyetçiliği karışık gelmiş..İslam inancından önce Sasani-Bizans çekişmeleri toplumları bıktırıp usandırmış...Bir kavme bakarken BİLİM o kavmin DİLine bakarak YOLU bulur..Ama Hitler DNA testi çıkardı insanlığın başına yani biyolojik ırkçılık-milliyetçili çıkardı.TEST yaptı sonuçlarını açıklatmadı çünkübaba tarafı Yahudiydi Hitlerin..Sorun DNA testi değil..Bütün Dünyadaki kavimler iç-içe geçmişler sürekli birbirlerinden alıp-vermişlerdi sürekli savaşmamaışlar daha çok üretmişler buluş yapmışlar paylaşmışlar...İşte Batı merkezli akıl duyguları bile test etmeye kalktı..Halbuki tabiatta ne isen o sundur.Yani bir kişi kendini ne hissediyorsa o dur...
Ertan 30.12.2021 00:25
Çok büyük bilgi kirliliği var admin biraz özen ve hakikat ve tarafsızlık lütfen
Türk Oğlu Türk 09.11.2021 17:58
LAN ORUSPU ÇOCUĞU IRKSIZ İT SOYSUZLSİZ KÖPEK GİBİ SİKİŞE SİKŞE TÜRKLERİ DOĞUDAN ZORLA GÖÇ ETTİRDİNZ ANANIZI SİKCEM OĞLUM HELE KARADENİZE DOĞRU GELİN HEPİNİZİN GÖTÜNE KALIN DEMİR SOKACSM ORUSPUNUN PİÇ EVLATLARI TÜRKİYE TÜRKLERİNDİR BUNU O PİÇ AKLINIZA SOKUN
Baba 09.10.2021 20:28
Etnikce yalanın batsın seni kınıyorum yalanla muşun etnik yapısıyla oynayamasin Allah belanızı versin bu size yeter
Musyi 21.09.2021 19:18
Adamlar kanser tumoru gibi azinlik olduklati yerde cogunluk olmuzlar gerci bir degil on onbes cocuk uaparlarsa cogalirlar tabii it surusu hibiler
Demir 28.08.2021 19:56
Türk Oğlu Türk abartma kürtleştirme yok. Terör olaylarından göç eden çok Kürt var. Türkler o bölgeye gidip Terör olaylarını bitirmeli. Günümüzde pek çok aşiret Türkmen olduğunu öğreniyor nüfusumuz artacak. 14 Milyona Yakın Kürt var. Türkler 2 ve 3 çocuk arası çok yapıyor bazı bölgeler 4 çocuk veya 5e kadar çıkıyor. Şehirleşme olan yerde 1 2 arası ama şunu unutmayın batıya göç etmiş kürtler de 1 ve 2 arası çocuk yapıyor. Türkler 1 çocuk yapıyor bir algı
ejjsisisi 24.06.2021 02:15
Türk oğlu türk nickli kişi seni bi sikerim bi daha kalkamazsın anasını siktiğimin piçi, kürtlerin çoğalmasını kıskanıyorsan seni sikeyimde sende çoğal ha bu arada o ü harfini götünden çıkarabilirsin iyice zevk aldın yeter.
Terekeme 05.06.2021 13:40
Muşlu tüm Terekeme, Türkmen, Ahıska Türkü, Çerkes, Oset kardeşlerimi Muşa davet ediyorum. Gelin köylerinize geri dönün. Sizleri göç ettirme politikaları hayali Kürdistanın kurulması için attıkları ilk adımdır. Bulanık ve Malazgirtin kısa sürede değişen etnik yapılarını inceledim kahroldum. Bu devran böyle gitmemeli bu ilçelerde yaşayan Türk nüfusun neredeyse tamamı (%90) memleketini terk etmiş. Türk çoğunluklu köy kalmamış (Bulanık Güllüova, Mescitli, Üçtepe harici). Biliyorum bu faşist Kürtler sizi orada barındırmamak için elinden geleni yapacak ancak buna karşı mücadele etmemiz gerekiyor. Bu ülkenin her karış toprağı bizimdir. Doğusundan batısına kadar.
Araştıran, sorgulayan 29.05.2021 20:17
Muşun Varto ilçesinde 4 tane Çeçen köyü de var ama bu köylerde İnguşlar, Çerkesler, Avarlar ve Osetler de yaşıyor. Bağiçi, Tepeköy, Kayalık ve Ulusırt. İşin ilginç yanı bu halklar Kürtleri hiç sevmiyor ve köylerine de kabul etmiyor ama bu köylerde genellikle HDP 1. parti çıkıyor bunu da açıklarsanız sevinirim. Bana göre ise bu durum mezhepçilikten çünkü Çeçenler de Şafii tıpkı Kürtler gibi.
Türk Oğlu Türk 06.05.2021 04:26
EYY MUŞ DA YAŞAYAN TÜRK KARDEŞİMLERİM BU KALLEŞ IRKIN YÜZÜNDEN ASİLMİLE OLMAYIN ONLAR BİLE BİLE ÇOĞALIYORLAR MAKSATLARI ÜLKEYİ ELE GEÇİRMEK DOĞU VE GÜNEYDOĞU İLLERİNİ KÜ*RTLEŞTİRMEK İSTİORLAR
TÜRK KAÇMAZ. BULANIKLI(49) 23.04.2021 22:33
Türklerin buralardan kaçması bir bakımdan hakkı şayet bir Türkün vatan aşkı bu olamaz bir olup diri olup kalabalık olup bolca çocuk yapıp kendi vatanlarını topraklarını sahiplenmeleri lazım iken onlar rahatlıklarını düşünüp kaçıp gitmeyi tercih ediyor korkmayın ne terörden ne tehtitten birlik olun kalabalık olun silahlanın kininizi ve vatan aşkınızı her salise diri tutun TÜRKK KAÇMAZ GEREKİRSE ÖLÜR.
Muslu Ali 26.03.2021 19:29
Muşun yerli türklerindenim yazdığınız çoğu yazı doğru ama birde asimile olanlar var ne yazik ki çoğu türk asimile oluyor
Etnikce sikeyim 21.03.2021 05:47
Zazayim Kürdüm yalanciyi sikmiyorlar diye atıp tutuyorsan ibret olarak seni sikebilirim
Selahattın Muşlu 28.02.2021 21:20
Bulanık ilçesinde ve köylerinde oturan Kürtler,Türkler ve Çerkezler Arasindaki Kardeşliği Sağlayan Şeyh Sait Salihi Varto ilçesinde ve köylerinde oturan Suni kürtlerle Alevi Kurt zazalarin arasında kardeşliği sağlamıştı .Şeyh Sait Salihi Efendi Bulanık ilçesi Seçme köyü Saliha Mahalesi Mezrasında oturuyordu
Ad 30.04.2020 02:46
Muş, etnik yapısı çok değişmiş bir il.