Ölümünün üzerinden bu kadar yıl geçmiş olmasına rağmen Mahatma Gandhi’nin dünya ölçeğinde hala gündemde olması bana hep ilginç gelmiştir. Yaşamıyla ve sözleriyle kendi yaşadığı çağın dışına çıkıp -dünya ne kadar değişmiş ve gelişmiş olursa olsun- tüm çağlara seslenebilmesi onu ve onun gibi önemli liderleri tarihte farklı bir yere koyuyor. Benjamin Franklin’den sonra Gandhi’nin peşine düştüm.
Bugünkü Hindistan’ın kurulmasında ve sömürgecilikten bağımsız bir ülkeye dönüşmesinde ve yine bugün neredeyse süper ülkelerin sınırına yaklaşması, eğitimde alabildiğine ilerlemesi, özellikle yeni yetişen gençlerinin bilişim ve yazılım sektöründe dünya devi şirketlerde başköşeye oturmaları hep Gandhi sayesinde olmuştur. Onun aşıladığı zihniyet değişimi çok önemlidir. Çünkü bizim Kurtuluş Savaşı yıllarında az daha kabul edilecek olan Mandacılık teklifini Atatürk’ün öngörüsüyle reddetmemiz Hindistan’ın yapamadığı bir şeydi ve bu mandacılık yüküyle yıllarca sömürgeci bir zihniyet işlenmişti Hintlilerin zihnine. Bu zihin yapısının yıkılması Gandhi sayesinde olmuştur ama bu bile ülkenin uzun yıllarına malolmuştur.
Bu kısa girişten sonra Gandhi’nin yaşamına ve zihin yapısına sızmanın zamanı gelmiştir:
Hindistan’ın ilginçliği, büyük sorunlarına alışılmışın dışında ve farklı çözümler üretebilmiş olmasından kaynaklanır. Gandhi der ki; “Dar kapıdan girin, zira helake götüren kapılar geniş ve yollar edinir.” Yani herkesin tercih ettiği yollar geniş ve huzurlu yollar sizi yolun sonunda huzura götürmeyebilir. Felaketiniz olabilir. O yüzden denenmemiş yolları seçiniz.
Henry David Thoreau: ‘En iyi yönetim en az yönetendir.’ der. Bir insanın her şeyden önce kendi vicdanına göre davranması gerekir.
“Eğer öfkeli olmak istemiyorsanız, sizi inciten kimseye kızmamalısınız.” Bir sükunet ve huzur abidesidir Gandhi. Hiçbir şey ve hiç kimse onu kızdıramaz. Günümüz kişisel gelişim uzmanlarının ortaya attığı sizi kimse üzemez sözünün pratikte şahıdır.
Dinginlik; dostuna da düşmanına da aynı tavır ve kişilikle davranabilmekti. O insanın her türlü acı karşısında dayanıklı ve her türlü başarı sonunda mütevazı olmasını sağlayan bir ruh zenginliğiydi. En büyük tehlikelere umursamaz bir korkusuzlukla bakma alışkanlığını kapsıyordu.
Güçlülük; doğruluk, kimseyi incitmemek ve tutkulara egemen olmak anlamına geliyordu. Güç, fiziki bir kapasite değil fakat karşı konulmaz bir arzunun sonucunda elde edilebilen bir yetenekti. Maddesel tutkulardan arınmak, disiplin ve ruh kontrolü ile elde edilebilir ve insanın kendisine karşı dürüst olması halinde gerçekleşiyordu.
Cesaretsiz bir güç hantal, cesaretsiz bir sevgi işlevsiz, cesaretsiz bir hoşgörü korkak ve cesaretsiz bir dinginlik uyuşukluk haline geliyordu. Korkak bir insan için aşk ve adalet ülkeleri kapalıydı.
Cesur olanların yüreklerinde kötülük, öfke, güvensizlik, ölüm korkusu, yaralanma endişesi bulunmazdı. Bazen ufak bir ışık bile en koyu karanlıkları dağıtır.
Devam Edecek…