İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 81 İl Emniyet Müdürlüğüne bir yazı göndererek karakollarda ifadesi alınan şüphelinin ifade tutanağına herhangi bir şekilde avukat beyanının alınmaması tavsiyesinde bulunmuştur.
Bu yazı karakollarda müvekkillerine eşlik eden ve onlara hukuki yardımda bulunmak için orada hazır bulunan avukatlara gösterilerek sadece ifade alımında hazır bulanabilecekleri ve herhangi bir beyanda bulunamayacakları söylenmektedir.
Yazıda, avukatın beyanının alınmamasının gerekçesi olarak da avukatın şüpheli yönlendirebileceği gerekçesine dayandırılmıştır.
Halbuki avukat zaten ifade alımına geçmeden önce şüpheli ile görüşür, şüpheliye ifade alınması aşamasında nelerle karşılaşabileceği, hangi hakları olduğu, sorulara cevap verip vermeme hakkını, istediği soruya istediği cevabı verebileceği yönünde genel hatlarıyla ifadenin seyri konusunda müvekkilini bilgilendirir ve ona önerilerde bulunur.
Daha sonra ifade alımına geçilir, ifade alınırken şüpheliye sorulan sorulara şüpheli yerine avukat cevap veremez ama yasak soru ile avukat soruya itiraz edebilir. İfade sırasında polisin bağırması, şüpheliyi tehdit etmesi, baskı altına alması halinde bunlara müdahale eder ve tutanağa da geçirir. İfade bitiminde ise yine avukat söz alıp müvekkiline yönelik başlatılan soruşturmadaki hukuka aykırılıkları, yine müvekkiline sorulan soruların yasak olduğunu veya bundan sonra müvekkili hakkında yapılacak işlemlerin neler olması gerektiğini, müvekkili mevcutlu istenmişse müvekkilinin serbest bırakılmasını içeren taleplerini ifade tutanağının sona ekleyebilir, eklemesi gerekir.
Yine soruşturma işlemlerinden arama, yakalama, iletişimin tespiti, teknik takip gibi işlemlere itiraz edebilir, bu itirazları tutanağa geçirebilir.
Bunlar avukatın şüpheliye yani müvekkiline yapacağı hukuki yardımın çeşitleridir ve bunlar sınırlandırılamaz.
Avukat müvekkiline yönelik soruşturmaya karşı müvekkilin işine yarayacak ve onun savunmasını yapmış olmak adına, ona hukuki yardım sunmuş olmak için ne yapması gerekiyorsa kanunlar çerçevesinde yapar.
Dolayısıyla avukatın soruşturma aşamasında müvekkiline sunacağı hukuki yardımın sınırlarını, o dosyadaki ihtiyaçlara, gerekliliklere göre değişiklik gösterebilir ve bunlar sınırlandırılamaz.
Diğer yandan temel hak ve özgürlükler ancak yasayla düzenlenir. Bakanlıkların, bu yasalara dayalı olarak idarenin yasayı nasıl uygulayacağını göstermek için yönetmelik çıkarma hakkı vardır ancak bu yönetmelik hiçbir şekilde hakları kısıtlayamaz çünkü kanun altı düzenleyici işlemlerdir ve kanununun sınırlarını kişiler aleyhine genişletici şekilde yorumlanıp uygulanamaz.
Bir başka önemli konu ise ifade alma yönetmeliğinin Adalet Bakanlığı tarafından çıkarıldığı ve bu yönetmenliği uygulayacak olanın da Adalet Bakanlığı olduğu gerçeğidir.
Ne yazık ki İçişleri Bakanlığı, görev gaspı yaparak Adalet Bakanlığının yürütmekle yükümlü olduğu bir yönetmelikte yorum yoluyla avukatların hareket alanını, yetki ve görevlerini tanımlayan, sınırlayan bir yazıyı yazıp İl Emniyet Müdürlüklerine göndermek suretiyle tüm meslektaşlarımızın karakollarda polisle karşı karşıya gelmesi ve onlarla tartışması ve görevini layıkıyla yapamaması, müvekkili karşısında zor durumda kalması, şüpheli olarak ifadesi alınan kişinin yanında bir figüran ve etkisiz elemana dönüşmesinin alt yapısının bu yazıyla hazırlanmaya çalışıldığı açıktır.
Bu yazı açıkça avukatlara şüpheliyi savun-ma demektir. Dolayısıyla savunma mesleğini itibarsızlaştıran, şüpheliyi hukuki korumadan mahrum bırakan, müvekkilinin kendini yanında avukat olduğu halde polis karşısında yalnız ve kimsesiz hissetmesine neden olacak bir tablonun ortaya çıkmasına hizmet eder.
Avukatlık mesleğinin itibarî son yıllarda avukatlara yönelik kötü muamele, müvekkili ile özdeşleştirmek suretiyle suçlama yöneltip gözaltına alma, tutuklama yöntemlerine başvurma gibi uygulamalarla ne yazık ki ayaklar altına alınmıştır. Ancak belli ki hükümet bununla yetinmeyip avukatı tümüyle devreden çıkarıp, at koşturma amacındadır.
Hukuksuz uygulamalara karşı mesleğimizin varoluşundan bu yana mücadelesi, temel hak ve özgürlüklerin ilerlemesine, zenginleşmesine imkan sağlayan özelliği ile saygındır ve her birey için değerlidir. Savunma mesleği, her bir bireye hukuk güvenliği sağlayan ve idareyi de hukuka uygun davranmaya mecbur eden kadim ve onurlu meslek olarak itibarsızlaştırılma saldırılarının son halkası da bu yazı olmuştur.
Meslektaşlarımızın hiçbir şekilde kendilerini figürana dönüştüren böyle bir uygulamayı kabul etmemesi, beyanlarının alınmayacağı ifade tutanaklarına imza atmaması, gerekirse imzadan önce ifade tutanağının altına o ifade öncesinde, ifade sırasında ve sonrasında itiraz ve taleplerini el yazısıyla şerh düşürmesi gerekir.
Velhasıl bu yazıyı savunma mesleğinin kabul etmesi savunmanın kendini inkarı anlamına gelecektir, bu yazıya karşı mücadele hem meslek mücadelesi hem de her birey hak ve özgürlüklerine hizmet eden bir mücadele olduğundan kuşku yoktur.