İdrar Analizi, İdrar Tahlili, Ürinaliz veya Tam İdrar Tahlili – TİT olarak adlandırılmakta olup; fiziksel, kimyasal ve mikroskobik incelemeler içermektedir.
Böbrek hastalıkları veya bazı sistemik hastalıkların olup olmadığı, hastalığın türü ve nasıl bir gidişat gösterdiğine ilişkin değerlendirmeler yapmak için başvurulan önemli bir testtir.
İdrar görsel incelenme sırasında berraklığı ve rengi gözlemlenerek, idrarın içinde yer alan maddelerin ne olabileceğine dair işaretler bulunabilmekte olup; değerlendirilmesi, kimyasal ve mikroskobik incelemeler sonucunda beraber yorumlanmaktadır. İdrarın genel karakteristiği fiziksel, kimyasal ve mikroskobik incelemeler neticesinde; idrarda bulunan normal veya anormal doku veya organlarda yıkım sonucu oluşan metabolitler ile bakterilerin hücresel elemanlarını saptamak için gerçekleştirilen ve teşhis koyabilmek için kullanılan en yaygın test yöntemlerden biridir.
İdrar Örnek Toplama
Genel olarak orta akış temiz tutma tekniği yeterli olup; kadınlarda dış genital organının önceden temizlenmesi önerilmesine rağmen, kanıtlanmış bir yararı olmadığı ve araştırmalar temizleme olmadan elde edilen örneklerde bozucu oranlarının %29 – %32 arasında benzer olduğu saptanmıştır. İdrar analizi soğutularak, toplama ve inceleme arasında iki saatten fazla gecikmeler güvenilir olmayan sonuçlara neden olabilmektedir.
İdrar Genel Karakteristiğinin İncelenmesi
- İdrar Rengi
- İdrar Görünümü
- Dansitesi – Sg: Referans aralığı 1.010 ile 1.020 arasında kabul edilmektedir.
- Power of Hydrogen – pH: Referans aralığı 4.8 – 7.4 arasında olmalı ve ortalama pH 6 olarak kabul edilmektedir.
İdrar Kimyasal Özelliklerinin İncelenmesi
- Bilirubin – BIL: Karaciğer ve safra kesesi aracılığıyla ölü kan hücrelerinin atılımını göstermekte olup; sarılık haricinde, normal şartlarda idrarda bulunmamaktadır.
- Eritrosit – ERY: İdrarda kan olduğunu göstermektedir.
- Glukoz – GLU: Kanda aşırı derecede glikoz artarsa idrarda da negatif çıkması beklenmektedir.
- Keton – KET: Genellikle aç kişilerde açlığın durumuna göre keton o kadar yüksek olarak ortaya çıkmaktadır.
- Lökosit – LEU: İdrarda lökoside rastlanması durumunda patolojik etki olduğunu göstermektedir.
- Nitrit – NIT: İdrarda nitriti üreten bakterilerin varlığını göstermektedir.
- Protein – PRO: Normalde sık rastlanmamakla birlikte; genel olarak hamilelerde görülmektedir.
- Ürobilinojen – UBG: Normal idrar bir miktar ürobilinojen içermekte olup; çok az veya hiç yoksa, karaciğer doğru çalışmıyor demektir. İdrarda çok fazla ürobilinojen değeri çok fazla ise hepatit veya siroz gibi bir karaciğer hastalığına işaret edebilmektedir.