Ankara'daki temaslarının ardından bugün İstanbul'a gelen IMF 1'inci Başkan Yardımcısı Stanley Fischer'a TÜSİAD (Türk Sanayici ve İşadamları Derneği) görüş ve önerilerini hem sözlü, hem de yazılı olarak aktaracak. Hazırladığı raporlarla sürekli olarak Ankara'ya öneri taşıyan ve bir süredir de ‘‘Türkiye ekonomisini bir de özel sektörün gözüyle IMF'ye aktarmak’’ isteyen TÜSİAD, bugün bu isteğini gerçekleştirecek.
Özellikle son bir haftadır dalgalı kur konusundaki rahatsızlığını yüksek sesle dile getiren TÜSİAD, bu konudaki şikayetini öğle yemeğinde konuk edeceği Fischer'e de aktaracak. Fischer'in İstanbul'daki tüm gününü geçireceği Çırağan Sarayı'nda yenilecek yemekte, TÜSİAD özel sektör cephesinden ekonominin nasıl göründüğüne ilişkin IMF'yi bilgilendirecek. Yüksek İstişare Konseyi Başkanı Muharrem Kayhan ve Yönetim Kurulu Başkanı Tuncay Özilhan'ın birer konuşma yapacağı yemekte, diğer katılımcılar da değerlendirmelerini dile getirecek. Dalgalı kura ilişkin önerilerin daha detaylı bir şekilde aktarılacağı bu toplantıda, katılımcılar iş dünyasından yaşadıklarını örnekleri de verecek.
İki saat sürecek yemekte sözlü olarak aktarılacak yorum ve öneriler, TÜSİAD tarafından yazılı bir şekilde de sunularak desteklenecek. Dalgalı kur uygulamaları yüzünden yaşanan belirsizliğin özel sektörde yarattığı tahribata IMF'nin dikkatini çekmek isteyen TÜSİAD, ‘‘niyet mektubuna uygun’’ olarak nitelendirilen taleplerini de sıralayacak. Dalgalı kur sisteminin kaldırılarak tekrar sabit kur, çıpa sistemine dönülmesine taraf olmadıklarını Fischer'e aktaracak olan TÜSİAD'ın önerileri arasında şunlara yer verilecek:
Merkez Bankası, rezervlerini tümüyle angaje etmeden, belki hiç rezervini kullanmadan, piyasa yapıcısı olarak kurdaki düzensizliklere düzen getirebilir.
Merkez Bankası müdahalesini sadece ihale yoluyla döviz satarak yapmamalı. Merkez Bankası istediği zaman, büyük dalgalanmalar yaşandığında döviz satarak ya da ticari bankaları da bu işe ortak ederek piyasayı kontrol altına alabilmeli.
Bu taleplere IMF'nin sıcak bakmayacağı izlenimi edinilmesi halinde ise TÜSİAD, Fischer'den ekonominin içinde bulunduğu durumdan nasıl çıkarılabileceğini anlatmasını isteyecek.
Sabah akademisyen ve bankacılarla, ardından da banka genel müdürleriyle yapacağı görüşmelerden sonra TÜSİAD'la yemekte biraraya gelecek olan Fischer, öğleden sonra da Bakan Derviş'le biraraya gelecek.
Fischer: Dünya çıpadan dalgalı kura geçiyor
IMF Başkan Yardımcısı Stanley Fischer, gelişmekte olan ülkelerin krizlerden kurtulmak için kur rejimlerini sürekli değiştirdiklerini belirterek, çıpa sistemi ve yönetilebilir kur sisteminin ülkeleri krize soktuğunu belirtti. Fischer, dünyanın kur çıpasından dalgalı kur rejimine geçtiğini savundu.
Fischer, IMF'nin yayın organı ‘‘Finans ve Gelişmeler Dergisi’’nin son sayısında yayınlanan makalesinde bugüne kadar çıpa sistemi ve yönetilebilir kur sistemini uygulayan Meksika, Tayland, Endonezya, Kore, Rusya, Brezilya, Arjantin ve Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin bu nedenle krizler yaşadığını belirtti. Yönetilebilir kur sistemini uygulamayan Güney Afrika, İsrail, Meksika ve 1998 yılındaki Türkiye'nin uyguladığı esnek kur sisteminin ise ülkeleri krizlerden koruduğunu belirten Fisher, uluslarası sermaye akımlarına açık olan ülkelerde çıpa sisteminin uygun olmadığını çeşitli uygulamaları olan esnek kur modellerinin daha uygun olduğunu savundu.
Dünyada çıpa sistemi, ya da yönetilebilir kur sisteminden dalgalı kura ve esnek kur modellerine geçiş olduğunu söyleyen Fischer kur rejimleriyle ilgili olarak şunları belirtti:
‘‘Bugüne kadar 55 gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeye odaklı çalıştım. Bu diğer IMF çalışanları içinde geçerli. Uluslarası sermaye piyasalarıyla bağlantısı olmayan bir takım ülkeler bir taraftan yumuşak yönetilebilir kur sisteminden esnek kur sistemine geçiş yaparken diğerleri daha değişken rejimler uyguluyorlar. Dengeye bakıldığı zaman bu ülkelerin gelişmekte olan ülkelerden daha fazla esnek kur sistemleri tercih ettiği, çıpa sistemini ise tercih etmediği anlaşılıyor. Ama şu an dünyada çıpa sistemi ya da yönetilebilir kur sisteminde dalgalı kur ve sert yönetilebilir kur sistemine bir geçiş var. Bu geçişin sürmesi de bekleniyor.’’
Politikacıların sabit kur sistemiyle birlikte yerel politikaları birlikte uygulamakta neden beceriksiz olduğunun cevabını da veren Fischer, ‘‘Bazı beklentilere rağmen bunun tam cevabı politikacılar kısa vadeli kazanımlar adına kurla oynamayı seviyorlar. Ama bu uzun vadede başka zararlara yol açıyor. Bunu finans piyasaları katılımcıları da biliyor’’ dedi.
SORUNLAR SÜRPRİZ DEĞİL
Fischer, dalgalı kur rejimindeki kurdaki yükselişlerin enflasyonda artışı, o ülkenin vatandaşlarının refahında düşüşü ve politik kaygıları beraberinde getirişinini süpriz olmadığını, bu noktada para politikalarının isteklere cevap verebilmesi gerektiğini de belirtti.
22 kişilik yemek
TÜSİAD'ın Fischer onuruna vereceği yemeğe TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi Başkanı Muharrem Kayhan ve Yönetim Kurulu Başkanı Tuncay Özilhan ev sahipliği yapacak. Rahmi Koç ve Sakıp Sabancı'nın katılamayacağını bildirdikleri yemeğe BDDK (Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu) Başkanı Engin Akçakoca'nın da katılması muhtemel. Kesinleşen liste ise şöyle:
Bülent Eczacıbaşı (Eczacıbaşı Holding)
Tayfun Bayazıt (Türk Dış Ticaret Bankası)
Nuri Çolakoğlu (New Media Company)
Mehmet Emin Karamehmet (Çukurova Holding)
Mustafa Koç (Koç Holding)
Aldo Kaslowski (Organik Holding)
Ersin Özince (İş Bankası)
Hüsamettin Kavi (İstanbul Sanayi Odası Başkanı)
Hüsnü Özyeğin (Finansbank)
Lütfi Yenel (Alcatel Teletaş)
Rona Yırcalı (Mortaş Madencilik)
Ferit Şahenk (Doğuş Holding)
Ömer Sabancı (Sabancı Holding)
Hanzade Doğan (Doğan Holding)
Sinan Tara (Enka Holding)
Zekeriya Yıldırım (Yıldırım Danışmanlık)
Yavuz Canevi (Türk Ekonomi Bankası)
Zafer Kurtul (Akbank Genel Müdürü)
Vural Akışık (Kamu bankaları ortak yönetim kurulu başkanı)
Nuri Artok (İTKİB Başkanı)
Trafik kurallarına uydu
Dün öğlen Ankara'ya gelen Uluslararası Para Fonu (IMF) Birinci Başkan Yardımcısı Stanley Fischer'ın yarım günlük Ankara ziyareti yoğun geçti. Fischer'i havaalanında Devlet Bakanı Kemal Derviş karşıladı. Derviş ile Fischer'in arabası tüm trafik kurallarına uydu, kırmızı ışıklarda durdu.
Havaalanından Sheraton Oteli'ne gelen Fischer burada bir süre dinlendi. İlk olarak Merkez Bankası'nı ziyaret eden Fischer, burada Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti ve Merkez Bankası bürokratları ile yaklaşık bir saat görüştü. Fischer'e IMF Türkiye Masası Şefi Juha Kahkonen ile Türkiye Ofisi Temsilcisi Odd Per Brekk eşlik etti.
Fischer, ilk görüşmesini saat 17:30'da Başbakan Yardımcısı Mesut Yılmaz'la yaptı. Daha sonra Başbakan Yardımcısı Devlet Bahçeli’yi ziyaret eden Fischer, saat 18:30'da da Başbakan Bülent Ecevit ile görüştü. Fischer, bu görüşmenin ardından Ankara ziyaretini Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti'nin verdiği yemekle noktaladı.