Düşünceyi geliştirme yolları nelerdir, örnekleri nedir? Düşünceyi geliştirme yollarının özellikleri, kısaca açıklanması ve örneklerle anlatımı
DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLLARI
Anlatıcı konunun, düşüncenin iyi anlaşılması için birtakım yollara başvurulabilir. Bunlar:
A) Tanımlama:
Bir bilgiyi “Nedir?” sorusunu yanıtlayacak biçimde vermektir.
Örnek : “Paragraf, bir düşünceyle ilgili cümleler topluluğudur.” Bu cümleye “Paragraf nedir?” di ye sorduğumuzda “Bir düşünceyle ilgili cümleler topluluğudur.” yanıtını alırız. Yani paragrafın tanımı yapılmıştır.
B) Benzetme:
İki kavram ya da bir kavramın birden çok yönü arasında benzerlik ilişkisi kurularak kavram belirginleştirilir.
Örnek : “Ali aslan gibi güçlüdür.” cümlesinde Ali aslana benzetilmiştir.
C) Örneklendirme:
Bir düşünceyi inandırıcı kılmak için soyut kavramlar, düşünceler somut öğelerle görünür kılınır.
Örnek : Gerçek sanatçı, halktan kopmayan halkının yaşantısını, özlem ve duygularını eserlerin de dile getirendir. Eğer sanatçı bunu gerçekleştiremiyorsa, o gerçek sanatçı değildir. Edebi yatımızda Yunus Emre, Karacaoğlan, Fuzûli, Nedim ve Baki böyle olmasaydı kalıcı olur muydu, gerçek sanatçı olur muydu?
D) Tanık Gösterme:
Yazar ileri sürdüğü düşünceyi, sözüne güvenilen, o alanda uzman bir kişinin sözü ile destekleyip kanıtlamaya çalışırsa tanık göstermiş olur.
Örnek : Okumanın insanın üzerindeki olumlu etkileri sayılmayacak kadar çoktur. Büyük sanatçılar ömürlerini okumakla geçirmişlerdir. Bir kitap her zaman güvenilecek bir dosttur. Belki de çözemeyeceği sıkıntı yoktur. Montesquieu: “Çeyrek saatlik bir okumanın gideremeyeceği bir sıkıntım olmamıştır.” der.
E) Karşılaştırma:
Yazar düşüncelerini geliştirmek için iki nesne, varlık, kişi arasında benzeyen ve benzemeyen yanları belirtebilir.
Örnek : İsteyerek dinlemediğimiz konuşmaların bize hiçbir yararı yoktur. Bu nedenle istekli dinleme ile isteksiz dinleme arasında büyük fark olmuştur. Dış bir baskıyla yahut hatır için dinlediğimiz konuşmalar zamanımızı kaybettirir, içten gelerek dinlediğimiz konuşmalar bize yeni ufuklar açar ve yeni dünyalar ediniriz.
F) Sayısal Verilerden Yararlanma:
Düşünceyi inandırıcı kılmak için yazar, istatistik bilgilerden yararlanılır.
Örnek : Öğrencilerin çalışırken ara verip dinlenmeleri gerektiğini düşünenlerdenim. Mola verilmeden yapılan uzun soluklu bir çalışma, verimi düşürür. Ellişer kişiden oluşan iki ayrı gruba yüz soruluk bir test uygulanır. Grubun biri, testi hiç ara vermeden yanıtlarken, diğer gruba elli sorudan sonra 15 dakikalık dinlenme verilir. Dinlenme almayan grubun başarısı, alan grubun başarısından %30 düşük çıkar.