Oyuncak ördek olayı Vikipedi, özgür ansiklopedi
Oyuncak ördek olayı, özel bir şirket tarafından Hong Kong’dan sipariş edilen plastik oyuncak ördek benzeri banyo oyuncaklarını içeren bir konteynerin Pasifik Okyanusu’na düşmesi sonucu meydana gelen olaydır. Konteynerdeki 28 bin oyuncak okyanus akıntılarını gösterecek şekilde dağılmış ve bilimsel bir araştırma için önemli bir fırsat sunmuştur. Okyanus bilimcisi Curtis Ebbesmeyer, 1992 yılında yaşanan olaydan sonra okyanusa saçılan oyuncakları izleyerek önemli bilimsel çıkarımlarda bulunmuştur.İstenmeyen kaza
The First Years adlı şirket adına Çin Halk Cumhuriyeti’nde üretildikten sonra Hong Kong limanından ABD’nin Washington eyaletindeki Tacoma şehrine gitmek üzere konteyner gemisine yüklenir. 10 Ocak 1992 tarihinde Pasifik Okyanusunun kuzey bölgesinde fırtınaya yakalanan gemiden bazı konteynerler kayarak denize düşer. Denize düşen 12 adet 40 feet yük konteynerlerinden birisinde de 28.800 plastik oyuncak bulunmaktadır. Plastik oyuncaklar çoğunluka oyuncak ördek, kurbağa, kaplumbağa gibi deniz hayvanlarıdır. Kaza sırasında konteyner çarpma sonucu açılınca plastik oyuncaklar okyanusa saçılacaktır. Oyuncaklar çeşitli ambalajlarla sarılmış olsa da yapılan deneylerde bu ambalajların belirli bir süre deforme olduğunu göstermiştir. Üzerlerinde hiç bir delik olmadığı için batma riski bulunmayan oyuncaklar okyanus boyunca sürüklenmeye başlamıştır.
1992 yılında meydana gelen kaza sonucunda oyuncak ördeklerin yıllara göre takip ettikleri güzergâh
Şanslı deney
Olaydan haberdar olan Seattle eyaletinden okyanus bilimcileri Curtis Ebbesmeyer ve James Ingraham okyanus yüzeyi akıntıları ile ilgili bilimsel araştırmaları kapsamında konuyla ilgilenmeye başlarlar. Bir anda onbinlerce nesnenin okyanus yüzeyine dağılması bilim adamları için bulunmaz fırsat niteliğindedir.
Kazadan yaklaşık on ay sonra oyuncaklardan bazıları Alaska kıyılarına ulaşmaya başlar. İlk keşif 16 Kasım 1992 tarihinde Sitka, Alaska sahillerinde bulunan yaklaşık on adet oyuncak olur. Kaza yerinden 3200km uzaktaki bu sahilin çevresinde araştırma başlatan Ebbesmeyer ve Ingraham 850km sahil şeridini kontrol ederler. Süren çalışmalar sonucu 1993 yılı Ağustos ayına kadar Alaska sahillerinde toplam 400 oyuncak bulunur. Oyuncakların bulundukları yerler Ingraham’ın OSCUR bilgisayarlı simülasyon sistemine girilir.
Okyanus bilimciler geliştirdikleri modelleme sayesinde oyuncakların nerelere doğru sürükleneceği tahmin edilebilmiştir. Buna göre bir kısmı batıya doğru Japonya'ya doğru ilerlerken bir kısmının da kuzey yönüne ilerleyerek Bering Boğazı dolaylarında buzulların arasında sıkışacağı öngörülmüştür. Kuzey kutup bölgesinden yavaşça geçeceği ve buzulların erimesiyle beraber Atlantik Okyanusu'nun kuzey kısımlarına ancak beş-altı yılda geçecekleri öngörülmüştür. Bu öngörüden hareketle Kanada ve İzlanda bölgelerinde plastik ördek oyuncaklarına bulanlara ödül vaat edilmiştir. 2004 yılında bulunan çok sayıda oyuncak bu teoriyi doğrulamıştır. 2007 yılında İngiltere sahillerinde bulunan plastik oyuncaklar yanlışlıkla bu olayla ilişkilendirilmiştir.
Okyanuslardaki ana akıntılar
Curtis Ebbesmeyer plastik oyuncaklarla
Kültürel etkileri
Olayla ilgili çok sayıda eser ve çocuk kitabı yazılmıştır. Ayrıca okyanusta gezdikten sonra bulunan asıl oyuncak ördekler günümüzde koleksiyoncular tarafından aranan nesneler olmuştur. Olay SEAT tarafından bir reklam kampanyasında da kullanılmıştır.