Fatma Aliye Hanım (1862-1936), Osmanlı İmparatorluğu’nda ‘kadın sorunu’nu romanlarında tartışan ilk Müslüman Türk kadın romancı olması bakımından oldukça önemli bir isimdir. Fatma Aliye Hanım’a kadar kadın ve kadın ile ilgili problemler sadece erkeklerin tartıştıkları bir alan iken ilk defa Fatma Aliye Hanım romanları ile daha önceki Osmanlı romanlarında çizilen kadın tipine alternatif örnek bir ‘kadın tipi’ ortaya koymuştur. Kadın haklarına İslami bir çerçeveden bakan Fatma Aliye, bir feminist olarak kabul görmese de kadın hakları konusunda dönemine göre ilerici bir tutum sergilemiştir. Tanzimat’tan II. Meşrutiyet’e uzanan süreçte eserlerini vermiş, romanlarının yanında felsefe, İslam, kadın hakları ve tarih türünde yazdığı eserleriyle dikkat çekmiştir. Döneminin kadın dergilerinde de yazmış, kendi fikri çerçevesinden kadın hakları konusunda bir öncü olmuştur.
Fatma Aliye Hanım, Türk Edebiyatı’nın ilk kadın romancısı olarak kabul görmektedir. Ahmet Mithat Efendi ile yazdığı Hayal ve Hakikat’in dışında tek başına kaleme aldığı dört romanı vardır. Bunlar, Muhadarat (1891-1892), Refet (1896-1897), Udi (1897-1898) ve Enin (1910) adlı eserlerdir.
http://www.istanbulkadinmuzesi.org/fatma-aliye-hanim-topuz
http://www.lacivertdergi.com/portre/ornek-kadinlar/2014/10/30/cumhuriyetin-unuttugu-kadin-fatma-aliye