Hipospadias
İdrarın çıktığı deliğin penisin ucunda değil de daha aşağı bölgede testislerin olduğu yere kadar herhangi bir noktadan dışarı çıkabilmektedir. İdrar yolunun gelişmesindeki eksiklik sonucu görülen bu doğumsal bozukluk hipospadyas yada yarım sünnetli olarak bilinmektedr. Toplumda 250 doğumda bir görülmektedir.
Bu hastalık anne karnında bebeğin büyümesi sırasında penisin gelişme sürecinin yarım kalması ve idrar çıkış noktasının olması gereken yere ulaşamaması nedeniyle ortaya çıkar. Bu çocukların penislerinde sünnet derisi şapka gibi penisin başını örtmektedir ve alt tarafta sünnet derisi tam birleşmemektedir. Hastalığın şiddeti ile orantılı olarak değişen derecelerde penis eğiklikleri görülmektedir. Penisin baş kısmını aşağı doğru çeken bant şeklinde kalınlaşmış bir yapı (kordi) olmaktadır.
Etyoloji
Hipospadyas oluşması için gerekli olan sebepler çok net olmamakla birlikte hormonal denge bozukluğu ve gebelikte kullanılan ilaçlar nedeniyle olabileceği düşünülmektedir. Ayrıca genetik olarak sonraki nesillere aktarılması sözkonusudur. Hipospadias olan babanın çocuklarında ve kardeşlerde görülme sıklığı artmaktadır.
Birlikte görülen hastalıklar
Hipospadyas olan hastalarda diğer doğumsal hastalıkların birlikte görülme ihtimali yüksektir. Bu bozukluklar içinde en fazla görülen inmemiş testis (kriptorşidizm) ve inguinal hernidir. İdrar çıkış noktası penisin ucundan anüse doğru yaklaştıkça hastalığın şiddeti artar. Hipospadyas ileri derecede olduğunda yani tesislere veya anüse yakın bir noktada olduğunda ve testislerin olaması gereken lokalizasyonda palpe edilemeyen hastalarda cinsiyet araştırılması yapılmalıdır. Yüksek dereceli hipospadyas hastalarında böbrek ve üst idrar yolları ile ilgili anomali risk olduğunda ultrason ile üriner sistem değerlendirilmesi önemlidir. Hafif dereceli olan hastalarda ise fizik muayene yeterlidir.
Tanı
Hipospadyas olan bebekler genellikle ebevenlerin dikkati sonucu erken yaşlarda farkedilirken daha az bir kısmı sünnet olması için başvurdukları sağlık merkezlerinde tespit edilmektedir. Bu hastalar üroloji uzmanı tarafından muayene edilir. Tanı konulabilmesi için fizik muayene yeterlidir. İleri derecede olan hastalarda ultrason ve genetik araştırmalar gerekmektedir.
Ameliyat Zamanlaması
İdeal tedavi yaşı 6 ile 18 aylar arasındadır. 6 aydan sonra anestezi riski normal insan ile aynı oranda olacağı için 6. aya kadar beklemek daha doğru bir yaklaşım olacaktır. Bu yaşlarda yapılan ameliyattan sonra çocuk herhangi bir şey hatırlamayacak ve psikolojik travma yaşamayacaktır. Bununla birlikte ilerleyen dönemlerde hastalık tespit edildiği her yaşta ameliyat ile hipospadyas tedavisi yapılmalıdır.
Tedavi
Hipospadiası hastalığın tedavisi cerrahidir. Bu ameliyat ile idrar çıkış yeri normal olması gerektiği yere taşınmaktadır. Hastalığın derecesine ve penisin şekline göre birçok ameliyat tekniği bulunmaktadır. Bu ameliyatı yaparken sünnet derisi, ağız içi veya kulak arkasından alınan cilt parçaları idrar yolu oluşturulurken kullanılmaktadır. Ameliyattan sonra idrar yoluna kateter yerleştirilerek hasta bir iki gün gözlem altında tutulur ve sonrasında taburcu edilir.
Ameliyat sonrasında idrar olması gereken yerden düz bir şekilde çıkmaktadır. Çocuk idrarını etrafa sıçratmadan rahat bir şekilde yapabilmektedir. Aynı yerden sperm çıkışı olacağı için ileri yaşlarda olması muhtemel bir kısırlık önlenmiş olacaktır. Bunun yanı sıra ameliyat olamayan hastalarda penisteki eğrilik nedeni ile ağrılı ereksiyonlar olabilmekte, ağrılı cinsel birleşme ve psikolojik problemleri birlikte getirmektedir.
Ameliyat Sonrası Takip
Hastalar ameliyat sonrasında 1-2 gün hastanede gözlem altında tutulduktan sonra taburcu edilir. 1 hafta sonra katater alınır. 6 ay içinde komplikasyon gelişme riski yüksektir. Ameliyattan sonraki ilk haftalarda yara enfeksiyonu, idrar yolu enfeksiyonu ve kullanılan parçanın yapışmaması görülebilmektedir. Daha sonraki dönemlerde en sık görülen komplikasyon fistül oluşumudur.