Birçok ülke özendirici koşullar ve kontrol edici önlemleri öngörerek yabancı yatırımcıları ülkelerine çekmek için çeşitli düzenlemeler yapıyorlar. Bunlar düzenlemeler; vergi istisna ve muafiyetleri, arazi ve arsa tahsisleri ile vatandaşlık vermek şeklinde de olmaktadır. Ama vatandaşlığı 400 Bin Dolara satmıyorlar!
YATIRIM KARŞILIĞI VATANDAŞLIK VEREN ÜLKELER
Bazı ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de yabancı yatırım almak için, başka ülke yatırımcılarına çeşitli teşvik ve kolaylıklar sağlanmaktadır. Bu kolaylıklar yazımızın başında da belirttiğimiz üzere; arsa ve arazi tahsisi, vergi istisna ve muafiyetleri yanında vatandaşlık hakkı da verilmektedir.
Euro news Haber’in 31 Aralık 2019 sayısında Zehra Yıldız imzası ile yayınlanan yazıda, bazı ülkelerin yabancı yatırımcı şirket ve sahiplerine tanınan kolaylıklar ülkelerin ekonomik ve sair ihtiyaçlarına göre farklılık gösteren yönleri ile incelenmiştir.
Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin yaklaşık yarısı yatırım yapılması veya ülkede belirli bir süre kalınması koşullarıyla ülkelerinin pasaportlarını yabancı uyruklulara vermekteler. Bu pasaportlarla yabancılar yaklaşık 150 ila 170 ülkeye vizesiz seyahat edilebilme olanağı elde edebiliyorlar.
Gelişmiş Avrupa ülkeleri gereksinim duydukları iş gücü nedeniyle zaten öteden beri başka ülkelerde iş gücü için başka ülkelerde yabancı yatırımcı ve işçi almaktadırlar.
Özellikle 2’nci Dünya Savaşı’ndan sonra hızlı bir şekilde sanayileşen Avrupa’nın Almanya ve benzeri ülkeleri gibi yabancı işçiye gereksinim duyan ülkeler bu işçi ve yakınlarına zamanla vatandaşlık haklarını vermek zorunda kalıyorlar.
İŞ GÜCÜ VE NİTELİKLİ ELEMAN
Bu ülkeler para ile vatandaşlık vermekten çok, genç ve çalışabilecek nitelikli insan gücüne önem vermekte, çağın gereği olarak daha çok nitelikli yurttaşlara vatandaşlık verdikleri görülmektedir.
Ülkemizde; lisans ve lisans üstü öğrenimden sonra yurt dışına iş arayışında olan gençlerin giderek çoğalması bu ülkelerin işine de gelmektedir. Özellikle orta Avrupa ülkeleri eğitimine hiçbir katkı yapmadıkları pırıl pırıl gençleri eğitimli insan gücü olarak her alanda istihdam ederek ekonomilerini güçlendirmektedirler.
Buna karşın en pahalı vatandaşlık veren ülkeler yine de gelişmiş Avrupa ülkeleri En başında Birleşik Krallık yani İngiltere geliyor. İngiltere'de kendi işinin kurmak, bir işe ortak olmak ya da bir işi devralmak isteyen kişilerin başvuru yapabileceği Tier-1 vizesi almak için en az 281 bin dolar yatırım yapma koşulu ile İngiltere’de oturum izni almak mümkün. Ayrıca 2 milyon 800 bin dolarlık hisse senedi, işletme kredisi veya İngiliz şirketleriyle ticaret yapma koşulu bulunmaktadır. Bu koşullarla 5 yıl İngiltere’de yaşayan bir yatırımcı ancak vatandaşlık alabiliyor.
Güney Kıbrıs için ise 3 milyon Dolar tutarında gayri menkul yatırımı, devlet tahvili veya ticari mal varlığı sahibi olma koşulu ile ancak vatandaşlık verirken Avrupa Birliği vatandaşı olma şansını da birlikte hediye olarak veriyor.
Malta Ada Ülkesinde 789 Bin Dolar değerinde Ulusal Kalkınma Fonu’na bağış ile Ülkede 410 bin dolarlık mal varlığına sahip olmak gerekirken, Bulgaristan’da 585 Bin Dolar ödeyerek 1 Yıllık oturum izni almak mümkünken, vatandaşlık için ise 3 Yıl arka arkaya oturum izni alma koşulu bulunmaktadır.
Diğer bazı Avrupa Ülkelerinde ise; genellikle 5 Yıl süre ile ikamet etme ve ülkede konuşulan dili öğrenme gibi koşulları yerine getirerek vatandaş olabiliyor. Bir yatırımcı Letonya’da 76 bin dolarlık hisse senedi; Yunanistan’da 292 bin dolarlık mal varlığı ya da 409 bin ila 585 bin dolar değerinde ticari mal varlığı; İspanya’da 585 bin dolarlık mal varlığı ve ülkede 10 yıl ikamet etme karşılığında vatandaş olabiliyor.
Amerika Birleşik Devletleri’nde 500 bin ila 1 milyon Dolar yatırım yapma şartı ile Yeşil Kart alan yatırımcı Amerikan pasaportunu da alabiliyor. Kanada’da; bir girişimci 617 bin dolarlık ‘start-up’ tarzı yatırım yaptığında Kanada'dan vatandaşlık alabiliyoriken, Avustralya’da 1 Milyon Dolarlık yatırım yapma ve yaklaşık 2 milyon dolar değerinde mal varlığı ile pasaport alınabiliyor. Yeni Zelanda ise yaklaşık 6 milyon 500 bin dolarlık bir yatırımla Yeni Zelanda vatandaşı olunuyor.
TÜRKİYE’DE YATIRIM YOLUYLA VATANDAŞLIK
13 Mayıs 2022 tarihinde kabul edilen 5554 Karar sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 13 Haziran 2022 tarihinden itibaren yapılacak başvurular bakımından geçerli olmak üzere yabancıların Türk vatandaşlığı alabilmeleri için gereken asgari gayrimenkul edinme bedeli 400 bin Dolara çıkarıldı.
Bu bedel 2018 yılında 1 milyon Dolardan 250 bin Dolara indirilmişti.
Aynı şekilde, asgari 500 bin dolar ile bireysel emeklilik sistemine giren ve 3 yıl sistemde kalan yabancılara da Türk vatandaşlığı verilmektedir.
Bu düzenlemenin dışında ayrıca;
En az 500 Bin Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında sabit sermaye yatırımı gerçekleştirdiği Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca tespit edilmesi,
En az 50 kişilik istihdam oluşturduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca tespit edilmesi,
En az 500 Bin Amerikan Doları ve karşılığı döviz tutarında mevduatı 3 yıl tutma şartıyla Türkiye'de faaliyet gösteren bankalara yatırdığı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunca tespit edilmesi,
En az 500 Bin Amerikan Doları ve karşılığı döviz tutarında Devlet borçlanma araçlarını 3 yıl tutma şartıyla satın aldığı Hazine ve Maliye Bakanlığınca tespit edilmesi,
En az 500 Bin Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında gayrimenkul yatırım fonu katılma payı ve girişim sermayesi yatırım fonu katılma payını en az 3 yıl elinde tutma şartıyla satın aldığı Sermaye
Piyasası Kurulunca tespit edilmesi,
Koşullarını gerçekleştirenlere de vatandaşlık verilebilmektedir.
Doğal olarak bütün ülkeler belli koşullarda yabancılara vatandaşlık hakkı verirler. Ülkelerinin güvenliği, gelen vatandaşın ülkeye katkısı gibi koşullar gözetilerek vatandaşlık hakkı verebilir. Ülkemiz ise son yıllarda ‘’ver Doları al vatandaşlığı‘’ durumuna gelmiş vaziyette!