Myanmar Günlükleri
Kültür/Sanat Haberleri —
26 Nisan 2022 Salı - 21:00
- Berlinale film festivalinde gösterilen “Myanmar Günlükleri” askeri darbenin ardından ülkede yaşanan katliam, baskı ve işkenceye dikkat çekiyor. Amatör kameralar ile çekilen belgeseli yüzleri görünmeyen oyuncular canlandırıyor.
NİLGÜN YELPAZE/BERLİN
Myanmar Film Kolektifi tarafından yapılan Myanmar Günlükleri filmi, ilk gösterimini geçtiğimiz şubat ayında Berlinale film festivalinde yaptı. Ardından da Oslo, Londra ve New York’ta insan hakları ve belgesel film festivallerinde gösterilmeye devam etti. Film Berlin’de 2017 yılından beri verilen 40 bin Euro değerindeki “Belgesel Ödülü”ne, “Panaroma İzleyici Ödülleri” kapsamında üçüncülüğe ve Uluslararası Af Örgütü tarafından verilen “Berlinale Amnesty Ödülü”ne layık görüldü. Kolektif üyeleri kişisel güvenlikleri gereğince kendi kimliklerini açığa çıkarmadılar.
Myanmar, 1948 yılında İngiliz kolonyalizminden bağımsızlığını kazandıktan sonra 1962 yılında askeri diktatörlükle yönetilmeye başlıyor. 2011 yılına kadar süren bu rejim sırasında Myanmar sayısız protestoya ve kitle hareketine şahitlik ediyor. Bu hareketlerin temel taleplerinin başında hükümetin ekonomik yolsuzluklarının durdurulması ve demokratikleşme geliyor. 2007 yılında Myanmarlı Budist rahiplerin öncülüğünü çektiği “Safran Devrimi” hareketi, benzin fiyatlarının bir hafta içerisinde %500 oranında artması ile birlikte öğrencilerin, kadınların ve aktivistlerin sokaklara çıkmasıyla başlıyor. Eylemler kısa sürede devletin baskı ve şiddetine maruz kalarak resmi rakamlarla 13, insan hakları örgütlerinin açıklamalarına göre ise 31 kişinin ölümüne, yüzlerce tutuklama ve işkence vakasına tanıklık ediyor.
Burma: Kapatılmış bir ülke
2007 yılındaki hareketlerde Myanmar’da “vatandaş gazeteciliği” veya “video-aktivizm” olarak adlandırılan yöntemle yaşanan insan hakları ihlalleri eyleme katılan kişilerce gerek profesyonel gerek amatör kameralarca kaydediliyor ve belgeleniyor. Bu görüntüleri kaydeden kişiler de devletin yoğun baskısına maruz kaldıkları için görüntüler gizlice yurt dışına kaçırılıyor ve Danimarkalı bir yönetmen tarafından tamamlanan “Burma VJ: Kapatılmış bir Ülkeden Bildirmek” isimli belgesel ortaya çıkıyor.
2022 yılında gösterime giren “Myanmar Günlükleri” filmi de kendisini bu geleneğe dayandırarak ortaya çıkıyor. 2021 yılı Şubat ayında Myanmar’da bir askeri darbe yaşandı. Pandemi koşullarında internet üzerinden spor videoları yayınlayan bir kadının, canlı bir şekilde spor hareketlerini gösterdiği videosunu çekerken, hemen arkasında onlarca askeri aracın hükümet binasına doğru yola çıkmasını ve darbeyi gerçekleştirmesini bütün dünya izledi.
The Guardian gazetesinde yer alan habere göre, Myanmar’da askeri darbenin ardından yaşanan baskı ortamında 1400’den fazla sivil ölümü yaşandığını, bu ölümlerden en az 103 tanesini kadınların oluşturduğunu gösteriyor. Buna ek olarak, 239 kişi gözaltında işkence sırasında kaybedildi. 11 binden fazla kişi ise tutuklandı. Bütün bu baskıya rağmen darbenin bir yıl ardından direniş hala devam etti.