Değerleme Kuruluşlarının Şube Açmaları
Bilindiği üzere, 09.01.2020 gün ve 31003 sayılı Resmi Gazete’de Bankaların Değerleme Hizmeti Almaları ve Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Faaliyetler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik yayımlanmıştır. 09.01.2020 günü yayımlanan yönetmelik ile Bankaların Değerleme Hizmeti Almaları ve Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik’in “Bankanın Yükümlülükleri” başlıklı 8. maddesine de eklemeler yapılmıştır. Söz konusu 8. maddeye eklenen 4. fıkra ile “bankaların bir takvim yılı içerisinde bir değerleme kuruluşuna yaptırabileceği değerleme raporlarının, toplam yaptırmış olduğu değerleme raporlarına oranının, Türkiye’nin tüm coğrafi bölgelerinde şubeleşerek kadrolu personel istihdam eden değerleme kuruluşları için yüzde onbeşi, öteki değerleme kuruluşları için yüzde beşi geçemeyeceği” kuralı getirilmiş bulunmaktadır.
Söz konusu kurala uyum süresi olarak da, geçici 2. madde ile bankalara 1 ay süre tanınmıştır.
Bu çerçevede, değerleme kuruluşları şube açıp açmama derdine düşmüşlerdir.
Bankaların Değerleme Hizmeti Almaları ve Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik’te “şube” kavramı ile ilgili olarak bir tanımlama yapılmamıştır. Öte yandan, adı geçen yönetmeliğin “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3. maddesinin 2. fıkrasında; “Bu Yönetmelikte tanımına yer verilmeyen kavramlar, Değerleme Tebliği'nde belirtilen anlamlarıyla kullanılmıştır.” denilmektedir. 3. maddenin 1. fıkrasının (ç) bendinde de; “Değerleme Tebliği: 31.08.2019 tarihli ve 30874 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları Hakkında Tebliğ (III-62.3)’i ifade eder.” denilmektedir.
BDDK Yönetmeliği’nde bir tanımlama yapılmamış olmasına karşın yapılan gönderme nedeniyle, “şube” tanımıyla ilgili olarak SPK Tebliği’nin geçerli olacağı belirtilmiş bulunmaktadır.
Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları Hakkında Tebliğ (III-62.3)’in “Şube Açılması ve Dışarıdan Gayrimenkul Değerleme Hizmeti Alınması” başlıklı 11. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında; “Gayrimenkul değerleme kuruluşları, … bu Tebliğ uyarınca sorumlu değerleme uzmanında bulunması gereken pay sahipliği dışındaki öteki niteliklere sahip bir kişinin tam zamanlı şube müdürü olarak istihdam edilmesi koşuluyla, şube açabilirler. Şube açılması durumunda, tescili izleyen 6 iş günü içinde SPK’ya bildirim yapılması zorunludur. SPK’ya yapılacak bildirimde, şubenin adresi, iletişim bilgileri, şubede istihdam edilecek gayrimenkul değerleme uzmanları ile öteki personelin bilgilerine yer verilir.” denilmektedir.
SPK Tebliği’nin 11. maddesinde belirtildiğine göre, açılacak şubelerde;
- müdür olarak en az 5 yıl deneyimli bir değerleme uzmanı,
- müdür dışında da değerleme uzmanları ya da en azından bir değerleme uzmanı
- ve öteki personel (operasyon, sekreterya vb.) olarak en az bir kişi bulunacaktır.
Açılan şubeler ticaret odasına tescil ettirilecektir. Ticaret odasına tescilden başlayarak 6 iş günü içinde SPK’ya bildirimde bulunulacaktır. Açılan yerlerin şube niteliğini kazanabilmesi için SPK’ya bildirimlerinin yapılması zorunludur. Yapılan bildirim üzerine SPK’nın herhangi bir uygunsuzluk nedeniyle geri çevirmesi söz konusu olmaz ise, şube, tam olarak açılmış olacaktır.
Bu kapsamda olmayan bürolar, şube olarak adlandırılamayacaktır. Şube niteliğinde olmayan büroların şube olarak bankalara bildirilmesi, şirketin merkezinde ya da başka bir biriminde çalışanların ikametlerini taşımış ve şubelerde çalışıyor gibi gösterilmesi durumlarında, BDDK Yönetmeliği’ne aykırılıktan ve haksız rekabetten dolayı cezai işlemler konusu olabilir.