Sigorta şirketleri bireylerin yatırdığı primleri bir araya getirerek bir fon oluşturur. Aynı riske maruz kalan pek çok insan, risk ortaya çıktığında uğradıkları zararın temin edilmesi için bu havuz sistemine güvenir. Bu havuz sistemine en iyi örnek sigortadır. Sigorta ile ilgili araştırmalarda ortaya çıkan gerçek aslında sigorta yaptırmanın iktisadi bir düşünce olmasıdır. Çünkü asıl endişe hasar meydana geldiğinde uğranılan ekonomik kayıpların nasıl temin edilebileceğidir.
Sigorta ekonomik açıdan sahip olunan emtianın korunması düşüncesiyle başlamış olsa da ekonomik dayanışma enstrümanı olarak gelişmesini sürdürmektedir. Sigortacılığın temel işlevi aniden ve beklenmedik bir şekilde ortaya çıkan olayların zararlarını önceden tahmin etmeye çalışarak önlem almak, mümkünse ortadan kaldırmak ya da doğabilecek zararın boyutunu en aza indirgemektir. Böylece belirsizliğe karşın güvence sağlanmış olmaktadır.
Kredili satış yapan kuruluşlar ile müşterileri arasında kredinin başarılı bir şekilde kullandırılması ve daha sonra alacağın zamanında ve sorunsuz olarak tahsilinde problem olmaması için bu iki faaliyet birbiriyle koordineli olacak şekilde tasarlanmalıdır. İkisi arasındaki denge de iyi sağlanmalıdır. Bu şekilde krediyi kullandıran kuruluş güçlenir, gelişir ve sağlam bir yapıya kavuşabilir. Krediyi kullandıran kuruluşlar eğer alacaklarını farklı nedenlerden dolayı zamanında tahsil edemezlerse, alacak miktarları krediyi kullandıranı çok zor durumda bırakabilecek rakamlara ulaşabilir. Kredi sigortası uygulaması ile kullandırmış olduğu krediden doğacak alacağını tahsil edemeyen kuruluşu zor durumda kalmadan ve yapılan sözleşmeye uygun olarak tahsil edilemeyen alacağın belirlenen miktarının sigortalı kuruluşa ödenmesi sağlanır.
Kredili satış yapan kuruluş açısından kredi sigortası uygulaması güvenli bir ortam sunmaktadır. Bu sigorta tahsilat işlemi olmadığı gibi finansman işlemi olarak da algılanamaz. Krediden doğan alacağın riske girmesi halinde kredi kullandırana riske karşı koruma sağlayan bir sigorta branşı kredi sigortasıdır. Kredi sigortasının klasik sigorta sisteminden farklı bir yapısı vardır. Bu sistem satıcı ve alıcı arasındaki vadeli bir satış sözleşmesi sonucunda ortaya çıkan alacağın, zamanında ödenmemesi riski söz konusu olduğunda sigortalı konumundaki satıcıya sigorta teminatı sağlamaktadır.
Kredi sigortası ile karşılanan iki temel risk grubundan söz edebiliriz. İlki müşterinin kendisinden kaynaklanan ödememe riski olarak tanımlayabileceğimiz ticari risktir. Ticari risk aşağıdaki ödememe durumlarından
kaynaklanabilir;
İkincisi risk ise müşterinin ülkesinden kaynaklanan ödeme riski olarak tanımlanabilen politik risk grubudur. Müşterinin ülkesinin moratoryum ilan etmesi, sözleşmeyi etkileyebilecek kararların alınması, transfer güçlüklerinin ortaya çıkması, ihracat lisansının iptali ve savaş çıkması bu grup içinde değerlendirebileceğimiz durumlardır.
Bireysel müşterilere otomobil, dayanıklı tüketim malları, konut vb. için harcamalarda bulunabilmeleri için tüketici kredileri kullandırılır. Bu krediler kullandırılmadan önce müşterilerin kredibilitesi değerlendirilir ve kredinin geri dönmeme riskine karşılık sigorta güvencesi satın alınmaktadır. Banka tarafından kredi sigortası krediyi kullanan müşteriye yaptırılır. Bankaların bireysel müşterilerine kullandırdıkları kredilere karşılık sigorta teminatı genellikle hayat, konut ve araç sigortaları olmak üzere üç başlık altında incelenir.
Kurumsal kredilerin sigortası bireysel kredi sigortalarında olduğu gibi krediyi kullandıran banka ya da ona bağlı sigorta kurumu tarafından arz edilir. Bu arzı gerçekleştiren kuruluş açısından kullandırılan ticari kredinin riskinin ne olduğunun belirlenebilmesi için yeterli bilgi birikimi, deneyim ve doğru bir iletişim gereklidir. Ortaya çıkabilecek risklerin sigortalı tarafından sigortacıya aktarılması riski minimize etmekte yarar sağlamayacağı gibi korumada gerçekleşemez. Kurumsal kredi sigortaları, yurtiçinde mal ve kıymetli kağıtlar karşılığında kullandırılan kredi ve ihracat kredileri sigortaları olmak üzere iki temel başlık altında incelenir.
Tanımlar
Azami Faturalama Dönemi: İhracat satışlarında malların sevk edilmesi ve hizmetlerin sunulması, yurt içi satışlarda ise malların teslim edilmesi ve hizmetlerin sunulmasından itibaren faturanın kesilmesi için geçen azami süreyi,
Vade Tarihi: Alıcı ile yapılan sözleşmede belirtilmesi gereken veya fatura ile alıcı tarafından taahhüt edilen borcun ödeme gününü gösteren tarihi, Uzatılmış Vade Tarihi: Vade tarihinin uzatıldığı yeni ödeme tarihini,
Borç: Alıcı ile yapılan sözleşmede, altında alıcının sigortalıya ödemek durumunda olduğu bir veya birden fazla fatura bedelini,
Alıcı: Mesleki faaliyeti çerçevesinde hareket eden ve sigorta sözleşmesi kapsamında sigortalı tarafından gönderilen mal ve/veya verilen hizmetlerin bedellerinin ödenmesinden sorumlu olan gerçek/tüzel kişiyi,
Vesaik Mukabili Satış: Satış şartları doğrultusunda, ancak söz konusu mal ile bağlantılı ödemelerin tam ve eksiksiz olarak yapılması sonrasında, efektif ödeme dokümanlarının alıcıya ulaşmasından sorumlu bankaya veya diğer yetkili aracıya verilmesine kadar malların üzerinde satıcının kontrol hakkının sürdüğü satış işlemini,
Kredi Limiti: Sigortacının herhangi bir alıcı ile ilgili olarak üstlendiği azami sorumluluk tutarını,
Teslimat: Malların alıcı veya onun adına hareket eden kişi adına belirtilen yerde ve koşullarda hazır edilmiş olması, vesaik mukabili satışlarda ise malla ilgili dokümanların teslim yerine ulaşması ile teslimatın gerçekleştirilmiş olacağını,
Sevkiyat: Ürünlerin satış sözleşmesinde belirtilen teslim yerine taşıyacak üçüncü taraflara teslim edilmesi halini,
Vadesi Geçmiş Borç: Bir satış veya hizmet sözleşmesi ile bağlantılı borcun satış veya hizmet sözleşmesi içinde veya başka bir şekilde belirtilen tarihte ödenmemesi
Teminat dışında kalan haller
Kâr kaybı teminatı, kâr etme amacıyla faaliyet gösteren sınaî ve ticari kuruluşların, poliçede belirtilmiş olan yangın, sel, patlama, yıldırım, deprem gibi risklerin sebebiyet verdiği maddi hasarlara bağlı olarak, faaliyetlerine belli bir zaman dilimi için ara vermesi durumunda kuruluşun ya da kuruluşu işletenin uğradığı zararı karşılamaya yönelik bir teminattır. Kâr kaybı tazminat bedeli ile kuruluşun maddi hasar sigorta bedeli arasında hiçbir bağ yoktur. Ancak kâr kaybı teminatı hiçbir şekilde maddi hasar teminatı olmaksızın, ayrı bir teminat olarak verilemez. Kâr kaybı sigortalarında sigortacı hasarın ortaya çıktığı andan ticari faaliyetin durma veya aksaması bütünüyle giderilerek normal faaliyete devam edebilecek duruma geldiği süre içinde ve tabiî ki poliçede belirtilen azami tazminat süresini aşmamak kaydıyla, meydana gelecek kâr kaybından sorumludur. Bu sigorta ile çoğunlukla cirodaki azalma nedeniyle ortaya çıkan zararlar temin edilir.
Yangına bağlı kâr kaybı sigortası genel şartları
Yangına bağlı kâr kaybı sigortası ile bir ticari faaliyetin yürütülmesinde kullanılan taşınır ve taşınmaz değerlerde bir yangın sigorta sözleşmesi kapsamında teminat altına alınan risklerin gerçekleşmesi ile ortaya çıkan hasar ve kayıplar sonucunda, ticari faaliyetin kısmen veya tamamen durması veya aksaması nedeniyle oluşan kâr kayıpları, sigortacı tarafından poliçede belirtilen sigorta bedeline kadar teminat altına alınır. Sigortacı, hasarın meydana geldiği andan, ticari faaliyetin durma veya aksamasının tamamen giderildiği ana kadar geçecek süre içinde ve poliçede belirtilen azami tazminat süresini aşmamak kaydıyla, meydana gelecek kâr kaybından sorumludur.
Alternatif İşyerinde Faaliyet
Tazminat süresi içinde sigortalının faaliyetini sözleşmede tanımlanandan farklı bir işyerinde yürütmesi veya bu faaliyetin sigortalı adına başkalarınca sürdürülmesi durumunda, elde edilen gelir, sigortalının tazminat süresi boyunca temin ettiği cironun hesaplanmasında dikkate alınır.
Sigortacının Hakları ve Yükümlülükler:
Riziko gerçekleştiğinde sigortacı veya yetkili kıldığı kimseler, kâr kaybını azaltmak amacıyla makul ve uygun şekillerde, zararın meydana geldiği yerlere girebilirler. Sigortacı bu şekilde hareket etmekle herhangi bir tazminat sorumluluğu yüklenmiş olmaz ve poliçe hükümlerinden doğan haklarının herhangi birinden feragat etmiş sayılmaz. Sigortacı hasar miktarına ilişkin belgelerin kendisine verilmesinden itibaren en geç 30 gün içinde gerekli incelemelerini tamamlayıp hasar ve tazminat miktarını tespit ederek sigorta ettirene ve/veya sigortalıya bildirmek zorundadır.
Tanımlar:
Brüt Kâr: Ciro ve varsa kapanış stokları toplamı ile, varsa açılış stokları ve taraflarca sigorta sözleşmesinde açıkça belirtilen işletme giderleri toplamı arasındaki olumlu farktır.
Ciro: İşletmenin sözleşmede belirtilen ticari faaliyeti ile ilgili satışlardan ve/veya sunduğu hizmetlerden elde ettiği gelirlerin toplamıdır.
Senelik Ciro: Hasar tarihinden geriye doğru 12 aylık cirodur.
Standart Ciro: Hasar tarihinden hemen önceki 12 ay içinde tazminat süresine karşılık gelen zaman içindeki cirodur. Tazminat süresinin 12 ayı geçmesi durumunda bu süre artırılır.
Brüt Kâr Oranı: Hasar tarihinden önceki faaliyet yılında elde edilen brüt kârın ciroya oranıdır.
Hukuksal koruma sigortası, özellikleri olan, alt yapısı diğer sigorta branşlarına benzemeyen, yönetiminde hizmet düşüncesi ağır basan, sigorta dallarının bölümlemesinde bağımsızlık kazanmış uzmanlık sigortacılığıdır. Bu sigorta, sigortalının üçüncü kişilere veya üçüncü kişilerin sigortalıya karşı açmış oldukları hukuk davalarında, sigorta kapsamına giren haller doğrultusunda, sigortalının bu davaya ilişkin harcamalarını temin eder. Böylece bu teminatı satın alanlar haklarını ararken mali açıdan sıkıntı çekmeyecek ve “kim beni koruyacak” endişesi duymayacaklardır.
Bu teminat ile sigortalının taraf olduğu ve bu sigortada saptanan konular kapsamındaki hukuksal uyuşmazlıkların giderilmesinde vekalet ücreti, dava masrafları, hakem ücreti, teminat akçesi, icra masrafı, temyiz masrafı, karar düzeltme masrafları karşılanır. Bu sigorta türü ile Motorlu Araca Bağlı ve Sürücü Hukuksal Koruma sigortası adı altında motorlu araçların sahibi, işleteni, kiracısı ya da aracı kullanan sürücüsü, o aracı kullanmasından dolayı meydana gelen uyuşmazlıklara karşı hukuksal koruma teminatı almış olmaktadır.
Hukuksal koruma sigortasında dikkat edilmesi gereken konular şu şekildedir:
Motorlu Araca Bağlı Hukuksal Koruma ; Sigortacı, poliçede belirtilen motorlu araçların maliki, işleteni, kiracısı ve sair zilyedi durumundaki sigortalıya koruma sağlar.
Sürücü (bir aracı kullanan kişi) Hukuksal Koruması ; Sigortacı sigortalıya, poliçede gösterilen kendisi veya başkası adına tescilli araçları sözleşme veya hukuki statüsü gereği sürücü olarak kullanmasından doğabilecek uyuşmazlıklar için hukuksal koruma sağlar.
Ayrıca,
Bunların dışında aşağıdaki haller ve uyuşmazlıklar, ek sözleşme ile teminat kapsamı içine alınabilir;
Sürücü Hukuksal Koruması,
Taşınmaz Mala Bağlı Hukuksal Koruma ; Sigortacı sigortalıya, poliçede gösterilen taşınmaz malın tamamının veya bir bölümünün poliçede gösterilmek kaydıyla kiralayanı, kiracısı veya ayni hak sahibi sıfatlarından biri veya hepsine bağlı olarak doğabilecek uyuşmazlıklar için koruma sağlar.
Kişi-Aile Hukuksal Koruması ; Sigortacı bu sözleşme ile sigorta ettiren ve poliçede açıkça belirtilmiş olan diğer aile fertleri yahut birlikte yaşadığı kimselere aşağıda belirtilen esaslar dahilinde hukuksal koruma sağlamayı temin eder.
Global teknolojik yeniliklere rağmen, bu haliyle tarım sektörü beşeri faktörlerin etkileyemediği ve kontrol edemediği doğal koşulların etkisi altındadır. Yani tarım; tabii, iktisadi, sosyal ve kişisel risklerin en çok etkilediği sektördür. Ülkelerin gelişmişlik seviyeleri ne kadar yüksek ve teknolojileri ne kadar ileri olursa olsun, tarım üretiminde tabiat şartlarına karşı bütünüyle garanti sağlayamamaktadır. Gelişmiş ülkelerde yaşam şartlarının iyileştirilmesi amacıyla tarım sektörünün korunmasına yönelik önlemler alınmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerde ise tarım sektörü ekonomilerinin bel kemiğini oluşturmaktadır. Bu sektörde istihdam edilen iş gücü toplam işgücünün çok önemli bir kısmını oluşturduğu gibi ihracat gelirleri de büyük ölçüde tarım sektöründeki üretim miktarına bağlıdır. Ülkemiz nüfusunun yarısına yakın bir kısmı kırsal kesimde, tarım sektörü içinde yer aldığına göre ülkemizde bu kategoriye dahil edilebilir. Ülkemiz açısından tarım sektöründeki üretimin maruz kalabileceği risklerden oluşabilecek zararların önüne ancak tarım sigortaları ile geçilebilir.
Tarım sigortalarının birçok farklı çeşidi olmasına rağmen genel olarak aşağıdakileri örnek olarak sayılabilir:
Birden fazla sigorta şirketinin bir araya gelerek bir konuda sigorta yapmak için güçlerini birleştirmeleri sigortacılık literatüründe havuz anlamında kullanılır. Bu havuzla ilgili iş ve işlemlerin tamamı sigorta şirketlerinin eşit paylar ile ortak olduğu TARSİM tarafından yürütülür. Şirket, havuz kaynakları ile kendi ihtiyacı dışında gayrimenkul alamaz. Kaynaklarını öncelikle Hazine bonosu ve kamuya ait borçlanma senetleri yoluyla yatırımlarda kullanır. Şirket, havuz işlerinin havuz yararına ve en iyi şekilde yürütülmesinden Bakanlık, Müsteşarlık ve Kurula karşı sorumludur. Şirketin, Kurulun belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde görevleri, tazminat ödemelerine esas teşkil edecek hasar tespit işlemlerine ilişkin her türlü çalışma ve organizasyonları yapmak suretiyle, tazminat ödemelerinin en kısa sürede yapılmasını sağlamaktır.
Bitkisel ürün sigortalarının hasar tespitleri ziraat mühendisi, ziraat teknikeri ve ziraat teknisyenleri; çiftlik hayvanları sigortalarının risk inceleme işlemleri veteriner hekimler ve zooteknist ziraat mühendisleri, hasar tespitleri ise veteriner hekimler tarafından yapılmasıdır.
Tarımsal faaliyetin en önemli özelliklerinden biri zarar verme ihtimali bulunan her hangi bir olayın ortaya çıkması ve istatistik yöntemlerle tahmin edilebilecek hasar olasılığı olarak ifade edebileceğimiz risktir. Malzemesi bitki ve hayvan gibi canlılar olan çiftçi, faaliyetlerini tabiat koşullarında devam etmelidir. Bu nedenle sürekli olarak pek çok risk altındadır. Riskin ne zaman ve ne şekilde ortaya çıkacağı belli değildir. Tarımsal riskler tarımla uğraşanların günlük hayatlarını ve tarımsal işletmenin tamamı ile ilgili riskleri içerir.
Don
Hava sıcaklığının sıfırdan aşağı düşmesiyle suların buz tutması sonucu bu doğa olayı meydana gelir. Don olayı eğer hafif ise bitkisel ürünlere zarar vermeyebilir.
Kuraklık
Kuraklık doğal bir iklim olayıdır ve herhangi bir zamanda herhangi bir yerde meydana gelebilir. Bir bölgede nem miktarındaki geçici dengesizliğin o bölgedeki su kıtlığı ile ilişkisi olarak genel bir tanım yapılabilir.
Dolu
Dolu, kule tipi bulutlardaki düşey hava sirkülasyonuna kapılan bulut damlacıklarının bulut içindeki 0 derece ve 40 derece seviyelerini geçerken tabaka tabaka büyümesi ile oluşur. Yağmur damlaları fırtına nedeniyle donar.
Bitki ve Hayvan Hastalık ve Zararlıları
Tarımsal üretimin kalitesini ve miktarını olumsuz yönde etkileyen hastalık ve zararlıların ortaya çıkması çoğunlukla iklim değişikliklerine bağlı olmaktadır.
Sosyal ve Ekonomik Nedenler
Ülkemizde tarım sigortalarının maalesef yeterince gelişmemesi ortaya çıkan ya da çıkabilecek doğal afetlerin, bitki, hayvan hastalıklarının ve zararlıların verdiği hasarları karşılayamamanın olumsuz sonuçlarına katlanmayı beraberinde getirmektedir.
Bitkisel Ürün Sigortası
Bu sigorta ile tarım işletmeleri kontrolleri dışında ve meteorolojik olayların meydana getirdiği katastrofik zararlara karşı korunabilecekleri gibi örneğin, bankaların tarım kesimine kredi verirken küçük ölçekli ve sınırlı sermayesi olan çiftçilere daha yüksek miktarlarda limit tahsis etmeleri mümkün olabilecektir.
visibility 3661
visibility 5765
visibility 8687
visibility 1270