Sevgililer Günü; her yıl 14 Şubat tarihinde muhteşem bir alışveriş çılgınlığına neden olan ve insanların sevgililerine hediyeler satın aldıkları bir gündür. Sevgililer gününün dikkat çekici yanı insanların çılgınca alışveriş yapması olsa da bu günün ortaya çıkışı ile ilgili detaylara da göz atmak gerekir. İnsan yaşamının vazgeçilmezlerinden bir tanesi olan 14 Şubat’ın genç – yaşlı herkes tarafından önemsenmesindeki nedenler nelerdir?
Yüzyıllar boyunca 14 Şubat’ın önemli kabul edilmesinin kökenleri bundan asırlar öncesine Roma Katolik Kilisesi’ne kadar dayanmaktadır. Roma Katolik Kilisesi’nde görevli olan Valentine adındaki din adamının anısına bir bayram ilan edilmesi ile 14 Şubat kutsal kabul edilmiştir. Nitekim İngilizcede Sevgililer Günü’nün karşılığı Valentine’s Day olarak kabul edilir.
Aziz Valentine Günü olarak ilan edilen bu günün Sevgililer Günü olarak adlandırılmasındaki neden ise Valentine isminin anlamında yatar. Batı medeniyetlerinin pek çoğunda kullanılan bu ismin anlamı Sevgili ya da Hoşlanılan Kişi’dir. Bu da 14 Şubat’ın Sevgililer Günü olarak adlandırılmasındaki nedeni ortaya çıkarır.
Geçmişte bir din adamı anısına oluşturulmuş bir bayramın bugün sevgiliye hediye almak için bir güne dönüştürülmesinde kimi insanların kapitalizm vurgusu yapabildiği söylenebilir. Ancak bu günün kutlu olmasında Valentine’in etkisini göz ardı etmek yanlış olacaktır.
Aziz Valentine Kimdir?
Aziz Valentine ile alakalı net bilgilere rastlamak günümüz kaynakları ile çok mümkün değildir. 1908 yılında basılmış bir Katolik Ansiklopedisi’ne bakıldığında 14 Şubat gününde inancı nedeni ile canını vermiş 3 farklı Valentine’den söz edilir. Tarih kaynaklarında Valentine ve aşk arasındaki ilişkiye hiçbir zaman rastlanmamıştır. Nitekim pek çok tarihçiye göre 14 Şubat anlatısı bir efsaneden başkası değildir.
Aziz Valentine anısına kutlanılacak olan bayramın tarih kaynaklarına bakıldığında 496 yılına uzandığı görülür. Papa Gelasius tarafından ilan edilen bu bayramın uzun yıllar boyunca bir dini bayram olarak kutlandığı ifade edilebilir. 1969 yılında Katolik Kilisesi tarafından alınan karar ile Aziz Valentine Günü dini bayramlar takviminden çıkarılmıştır. Bu da artık bu bayramın dini bir nitelik taşımadığını gösterir.
Aziz Valentine Günü ve Aşk İlişkisi
Sevgililer Günü ya da daha doğru ifade ile Valentine günü tarihin hiçbir döneminde aşk ile bir arada anılmamıştır. Tarihçilerin şiddetle karşı çıktıkları bu ilişkinin nasıl türediğine bakıldığında ilk ilişkilendirmenin Orta Çağ İngiltere’sinde olduğu görülür. 14. yüzyıla ait bir kitaptan elde edilen bilgilere göre 14 Şubat İngiltere ve Fransa’da kuşların çiftleşme dönemine işaret etmekteydi.
Kuşların çiftleşme ve bir bakıma aşk yapma gününde birbirilerine özel sözler ve anlamlı mektuplar yazan insanlar mektupta birbirlerine Valentine diye hitap ederdi. Bu dönemde ilk aşk ilişkisi ortaya çıkarken bölgesel bir kullanımın yaygınlaşması ile Sevgililer Günü kavramının türediği kabul edilir. Nitekim Hristiyan olduğu için öldürülen ve hayatı din ile ilgilenmekle geçen Aziz Valentine’in aşk ile bir arada düşünülmesi çok da mantıklı görünmüyordu.
Valentine’in aşk ile ilgili tek bağlantısı Romalı askerlerin gizlice evlenmelerine destek olmasıydı. Askerlerin evlenmelerine getirilen yasağın delinmesine katkı sağlayan bu din adamının belki de aşk ile bağlantısı bu dönemlerde türemiştir.
Şubat ve Aşk Arasındaki İlişki
Şubat ayı ve özellikle de 14 Şubat’ın aşk günü olarak anılmasında Antik Yunan etkilerinin de varlığından söz etmek gerekir. Şubat ayının Gamelyon ayına denk gelmesi ve Gamelyon’un Zeus ve Hera arasındaki aşkın evlilikle neticelendiği bir dönem olması Şubat ayının aşk ile bağlantısını ortaya çıkarır.
Antik Roma’da bereket tanrısı olan Lupercus’un anısına her 15 Şubat’ta kurbanlar kesilir ve çeşitli eğlenceler düzenlenirdi. 15 Şubat’ın arifesi olan 14 Şubat’ta ise genç kızlar ve genç erkekler çift olmak adına kura çekerlerdi. 469 yılında Valentine Günü’nü ilan eden Papa Gelasius 15 Şubat’ı yasaklasa da 14 Şubat’ta kura çekimlerine izin vermiştir. Bu da aşk ile 14 Şubat arasındaki ilişkinin göstergelerinden bir tanesi olarak kabul edilir.
14 Şubat ve Günümüz
14 Şubat’ın kökeni ve nasıl ortaya çıktığı ile alakalı pek çok teori geliştirilmiş olsa da modern manada ilk Sevgililer Günü’nün 1800 yılında kutlanmaya başlandığını ifade edebiliriz. ABD vatandaşı Esther Howland tarafından gönderilen Sevgililer Günü kartı ile günümüz anlayışına uygun bir gün kutlanmıştır.
Günümüzde Sevgililer Günü insanların birbirlerine kırmızı renkli hediyeler ve özel armağanlar aldığı bir gün olarak kabul edilir. Bu nedenle de 14 Şubat’ta alışveriş konusunda tam bir çılgınlık yaşanır. İnsanların sevgililerine hediye almak için yarıştıkları bu günde indirim ve kampanyalar da birbirini izler.
Kökeni ile ilgili soru işaretleri bir yana insanların sevdiklerini hatırlamaları için oldukça değerli bir gün olan 14 Şubat’ı yılın bir günü olarak düşünmemeli ve 14 Şubat’ı bütün yıla yayarak sevdiklerinizi mutlu etmelisiniz.