Ukrayna yangın yeri: Ölü sayısı 50 oldu, tepkiler artıyor
Ukrayna'da çatışmalar yeniden şiddetlendi, AB, bugün Brüksel'de olağanüstü toplanıyor. Hayatını kaybedenlerin sayısının 50'ye yükseldiği bildiriliyor. Göstericiler cf67 fazla polisi de rehin aldı. Kiev belediye başkanı istifa etti. Uluslararası tepkiler artıyor
Dünya Bülteni/Haber Merkezi
Ukrayna'nın başkenti Kiev'de 28 kişinin yaşamını yitirmesine neden olan yönetim karşıtı gösteriler, dünya gündeminin ilk sırasına yerleşti.
Kiev'de dün hükümet ile muhalefet tarafından ilan edilen ateşkese rağmen çatışmaların devam ettiği bildirildi. Gelen haberlere göre şimdiye kadar ölü sayısı 50'yi buldu. Hem güvenlik güçlerinin hem de göstericilerin silah kullandığı ifade ediliyor.
Ukrayna İçişleri Bakanlığı yönetim karşıtı gösterilerde protestocularca 67 emniyet görevlisinin rehin alındığını açıkladı.
Kiev Belediye Başkanı Volodimir Makeenko, üyesi olduğu Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç'in Bölgeler Partisi'nden istifa etti.
Kiev Belediyesi'nin resmi internet sitesi üzerinden açıklama yapan Makeenko, Bağımsızlık Meydanı'nda akan kanın durdurulması için elinden gelen her şeyi yapmaya hazır olduğunu kaydederek, insan hayatının en yüksek değer olması gerektiğini belirtti. Makeenko, bu sözlerinin ispatı olarak iktidardaki Bölgeler Partisi'nden ayrılma kararı aldığını ve Kiev için sorumluluk üstlenmek istediğini ifade ederek, böyle zorlu bir dönemde Kiev halkı için büyük bir sorumluluk almanın kaderinde olduğunu vurguladı.
Makeenko, sadece halkın çıkarları doğrultusunda hareket etmeleri gerektiğini ve bunun insanların hayatını korumanın tek yolu olduğunu ifade ederek, hiç bir iktidarın insan hayatından daha değerli olmadığını dile getirdi. Makeenko, Ukrayna halkı kendine güvendiği sürece Belediye Başkanlığı görevini yapmaya devam edeceğini vurguladı.
Bu arada İngiltere, Ukrayna'nın Londra'daki Büyükelçisi Volodimir Khandogiy'i Dışişleri Bakanlığı'na çağırarak, bu hafta 50'den fazla kişinin yaşamını yitirmesine neden olan şiddet olaylarından endişe duyduğunu iletti.
İngiltere'nin Avrupa'dan Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı David Lidington, toplantıda güvenlik güçlerinin Bağımsızlık Meydanı'ndaki barışçıl göstericilere şiddet uygulamasının kabul edilemez olduğunu söyledi.
Protestocular Kiev sokaklarında toplanmaya devam ederken Ukrayna güvenlik güçleri ülke genelinde terörle mücadele operasyonunu başlatmıştı.
Uluslararası Olimpiyat Komitesi, bazı Ukraynalı atletlerin Rusya'nın Soçi kentinde devam eden Kış Olimpiyatları'ndan ayrılarak, ülkelerine dönme kararı aldıklarını açıkladı.
MERKEL KINADI
Almanya Başbakanı Angela Merkel, Ukrayna’da gerilimin tırmanması üzerine Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç’i telefonla arayarak, şiddete derhal son verilmesi ve siyasi çözüm için bir an önce muhaliflerle görüşmelere başlanması çağrısında bulundu.
Hükümet Sözcüsü Steffen Seibert, yaptığı yazılı açıklamada, Başbakan Merkel’in son gelişmeler üzerine bugün Ukrayna Devlet Başkanı Yanukoviç’i telefonla arayarak, şiddet olaylarının tırmanmasını sert bir şekilde kınadığını bildirdi.
Tarafların şiddete derhal son vermeleri ve üzerinde uzlaşılan ateşkesi uygulamaları gerektiğini vurgulayan Seibert, “Bu konuda temel sorumluluk yönetime aittir” ifadesini kullandı.
Sözcü Seibert, Merkel-Yanukoviç telefon görüşmesine ilişkin yaptığı açıklamada, şunları kaydetti:
“Mevcut ihtilafa kalıcı bir çözüm ancak görüşmeler yoluyla hükümetin kurulması ve anayasal reformlar konusunda hızlı ve somut sonuçlar alınmasıyla mümkün olabilir. Başbakan Merkel, Avrupa Birliği (AB), Almanya ve diğer ortakların, Ukrayna yönetimi ile muhalifler arasındaki görüşmeleri destekleme iradesini vurgulamıştır. Ukrayna Devlet Başkanı’na bu öneriyi ivedilikle kabul etmesi tavsiyesinde bulunmuştur. Zamana karşı oynamak ihtilafı daha da büyütecek ve hesaplanamayan risklere yol açacaktır.”
MEDVEDEV: HÜKÜMET MEŞRU KALMALI
Rusya Başbakanı Dmitriy Medvedev, Ukrayna hükümetinin "paspas gibi ayaklar altına alınmaması için" meşruluğunu ve işlevselliğini koruması gerektiğini söyledi.
Moskova'da hükümet üyeleriyle bir araya Medvedev, ülkesinin Ukrayna ile işbirliğine devam edeceğini belirterek, "Ukraynalı partnerlerimizle anlaştığımız tüm konularda işbirliğine devam edeceğiz, verdiğimiz sözleri yerine getirmek için uğraşacağız" dedi.
Medvedev, "Ancak bunun için Ukrayna hükümetinin görevinin başında olması lazım, hükümet, paspas gibi ayaklar altına alınmaması için meşru ve işlevsel olmalı" ifadelerini kullandı .
Ukrayna yönetiminin, vatandaşlarının güvenliğini sağlamaya ve devletin çıkarlarını savunan güvenlik güçlerini korumaya konsantre olması gerektiğini ifade eden Medvedev, Rusya-Ukrayna arasındaki ekonomik işbirliğinin ancak bu durumda gelişebileceğinin altını çizdi.
AKPM'DEN ÇAĞRI
Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) Başkanı Anne Brasseur, Ukrayna’daki şiddet olaylarının sona erdirilmesi çağrısında bulundu.
Brasseur, yaptığı yazılı açıklamada, "Şu anda en önemli öncelik, şiddetin ve ölümlerin durması" ifadesini kullandı.
AKPM’nin Ukrayna halkına yardım etmeye hazır olduğunu belirten Brasseur, bunun için önceliğin şiddetin durması gerektiği uyarısında bulundu.
Brasseur, Ukrayna parlamentosunun sorumluluklarını yerine getirmesi yönünde çağrı yaparken. AKPM’nin elinden gelen her türlü desteği vermeye hazır olduğunu yineledi.
Brasseur, AKPM’den bir heyetin son gelişmelerle ilgili Ukrayna’da temaslarda bulunduğunu hatırlattı.
AVRUPALI BAKANLAR UKRAYNA LİDERİ İLE GÖRÜŞTÜ
Bu arada Fransa'nın Kiev'deki Büyükelçiliği tarafından yapılan açıklamanın tersine Almanya, Fransa ve Polonya dışişleri bakanlarının Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç ile görüştüğü belirtildi.
Ukrayna Devlet Başkanlığı yetkilileri, Almanya Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier, Fransa Dışişleri Bakanı Laurent Fabius ve Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski'nin Yanukoviç ile görüştüğünü söyledi. Yanukoviç ile 5 saat görüşen bakanlar şimdi muhaliflerle görüşecekler.
AB bakanları, bugün Brüksel'de bir araya gelerek, Birliğin Ukrayna'ya yaptırım uygulayıp uygulamayacağına karar verecek.
Kiev'de salı günü parlamento yakınlarında başlayan, daha sonra Bağımsızlık Meydanı'na sıçrayan ve tüm gece süren çatışmalarda en az önceki gece ve dün 28 kişi yaşamını yitirmiş, yaklaşık 400 kişi yaralanmıştı.
Çatışmaların ardından muhalefete diyalog çağrısını yineleyen Devlet Başkanı Yanukoviç, dün akşam muhalefet liderleri ile bir araya gelmiş ve toplantıdan ateşkes kararı çıkmıştı.
Yanukoviç, toplantının ardından yaptığı açıklamada, daha fazla kan dökülmemesi ve ülkede istikrarın sağlanması için görüşmelerin derhal başlayacağını belirtmişti.Toplantıya muhalefetten Arseniy Yatsenyuk, Vitaliy Klişenko ve Oleg Tyaknibok katılmıştı.
Hükümet ile muhalefet arasındaki görüşmelerin bugün devam etmesi bekleniyor.
Ateşkes kararına karşı başkent Kiev'de göstericiler ile güvenlik güçleri arasındaki çatışmalar perşembe sabahı da devam ediyor. Göstericilerin yanan kamplarından dumanlar yükseliyor. Güvenlik güçleri, molotofkokteyli ve taş atan göstericilere tazyikli su ile karşılık veriyor.
Halk, bugün kasım ayından bu yana devam eden gösteriler sırasında ölenler için yas tutacak.
Göstericiler tarafından rehin alınan polisler
ORDUDA DEĞİŞİKLİK
Yanukoviç, Genelkurmay Başkanı General Volodimir Zamana'yı görevden aldı, yerine Donanma Komutanı Amiral Yuriv İlyin'i atadı.
Devlet Başkanı, ordunun tepesindeki görev değişikliğinin nedenini açıklamadı. Ancak basın, ordunun diğer kentlere de sıçrayan çatışmalara son vermek için operasyon düzenleyebileceğini ileri sürdü.
Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, terörle mücadele kanunu kapsamında ordunun operasyon yapmaya yetkisi olduğu vurgulandı ve direniş gösteren eylemcilerin gerekli durumlarda askerler tarafından gözaltına alınabileceği uyarısında bulundu.
ÇATIŞMALAR, DÜNYA LİDERLERİNİN TEPKİSİNİ ÇEKTİ
Meksika'nın Toluca kentindeki Kuzey Amerika Zirvesi’nde Meksika Cumhurbaşkanı Enrique Pena Nieto ve Kanada Başbakanı Stephen Harper ile bir araya gelen ABD Başkanı Barack Obama, taraflar arasında ilan edilen ateşkesi memnuniyetle karşıladı ve şiddetin önlemesinde asıl sorumluluğun Devlet Başkanı Yanukoviç ile hükümete ait olduğunu vurguladı.
ABD Dışişleri Bakanlığı da Ukrayna kabinesinin 20 üyesine vize yasağı uyguladığını açıkladı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise şiddet olaylarını "darbe girişimi" olarak niteledi.
AB DEVREYE GİRDİ
Gerilimin tırmanmasının ardından Kiev'e giden Almanya Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier, Fransa Dışişleri Bakanı Laurent Fabius ve Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski, bu sabah Devlet Başkanı Yanukoviç ile yapacakları toplantıyı iptal etti.
Kiev'e gitmeden önce tarafları diyalog sürecine dönmeleri çağrısında bulunan ve şiddet olaylarını "kabul edilemez" olarak niteleyen Fabius, sorumluların cezasız kalmaması gerektiğine dikkati çekti.
Steinmeier, Fabius ve Sikorski, görüşmelerin ardından AB bakanlarının kriz toplantısına katılmak için Brüksel'e gidecek.
Ukrayna'daki yönetim karşıtı gösteriler, 21 Kasım'da Yanukoviç'in Ukrayna'nın Rusya ile ilişkilerine zarar vereceğini gerekçe göstererek AB'nin önerdiği Ortaklık Anlaşması ile Derin ve Kapsamlı Serbest Ticaret Anlaşması'nı (DCFTA) geri çevirmesinin ardından başlamıştı.
Üç aydır devam eden gösteriler sırasında yaşanan en kanlı çatışmalar ise salı günü Ukrayna Parlamentosu'nda iktidar partisi milletvekillerinin devlet başkanının yetkilerinin sınırlandırılması için oylama yaptırmaya çalışan muhalif grupları engellemeye çalışması ile başlamıştı. Muhalif milletvekilleri, parlamentoda kürsüyü işgal etmiş binlerce protestocu da parlamento binasını kuşatmıştı.