KİTAP KENARLARINDA RASTLANAN TARİH
Bu akşam Marmara Denizi’nde olup İstanbul’da hissedilen depremi kaç kişi not aldı acaba. Eskiler böyle bir durumda, belki de o anda okudukları kitabın kenarına, hemen not alıyorlardı. Bu aşağıdaki not da böyle bir durumdan sonra etraftan gelen haberleri de dâhil ederek alınmış. Aşağıdaki metne İbrahim Müteferrika’nın hem yazdığı hem de bastığı “Usûlü’l-Hikem fî Nizami’l-Ümem” adlı kitabın kenarında rastladım. Kitabın birkaç yerinde aynı olaya dair Arapça ibareler de yazılmış.1 Ocak 1837’de (Not alanın hicri tarihine göre 2 Ocak) Filistin’de merkez üssü Celile olan bu deprem Lübnan-Şam-Halep-Kilis ekseninde çok geniş bir coğrafyayı yerle bir etmişti.
METİN
“Yevmü’l-Ehad Ramazan-ı Şerif’in yirmi dördüncü günü sene bin iki yüz elli iki senesi inde’l-mağrib yani akşamdan on dakika evveli bir zelzele hâsıl olmuştur ki maazallah Şam-ı Şerif’de bazı minareler hedm olup ve Şam etrafında Medine-i Safed ve Taberiye cemi’ evleri ve mahalleri düşüp kün fe yekün olmuştur.”