Realizm Nedir?
Realizm; romantizm akımına bir tepki olarak doğmuştur. Bir Hayli nezaketi akımda olduğu gibi realizmde de felsefi bir alt yapı mevzubahisidir. Realizmin doğuşunda pozitivizm başka bir deyişle olguculuk uyumaktadır.
Realizm; romantizm akımına bir tepki olarak doğmuştur. Bir Hayli nezaketi akımda olduğu gibi realizmde de felsefi bir alt yapı mevzubahisidir. Realizmin doğuşunda pozitivizm başka bir deyişle olguculuk uyumaktadır.
Reelcilik anlamına gelen realizmde pozitivizmin sahip olduğu neden-netice ilişkisi ciddiyetle yer almaktadır. Gözlem ve deneyin mükemmelliyetçiliği ile hareket eden pozitivizmin sanata ve edebiyata yansıması 19. asırda hakikatleşmiştir. 19. asırda fen bilimlerine, deneye, gözleme, akıla karşı dinlenen alaka son derece kendisini göstermiştir. Usun liderliği, hayal ve sağ duyu kavramlarını geride vazgeçmiştir. Böyle bir yarıyıl, sanatı da tesiri altına almıştır ve bu vaziyetin neticeyi olarak realizm ortaya çıkmıştır. Romantizme karşı büyük bir tepki olan mevzubahisi akım, sanatı ve edebiyatı usun liderliği ve reellik ile ele almıştır. Realist eserler çoğu zaman bilimsel bir deneyi hatırlayan bir atmosfer içinde sarih sarih neden netice ilişkisini okuyucuya vermektedir.
Realizmin Karakteristik Özellikleri:
* Realist eserlerde, sanatçılar kişiliklerini saklamaktadırlar. Sanatçının eserinde karakterini saklaması demek, kaba bir deyimle ‘taraf yakalamamak olarak adlandırılabilir. Romantizmde sanatçılar kahramanlarını iyi ve makûs olarak eksen ettirerek doğrunun yanında yer almaktadırlar. Ancak realizmde bundan bahsedilemez.
* Pozitivizmle yoğrulan realizm, cemiyeti olduğu gibi ele alır. Kahramanlarını buna göre seçer, klasisizmin bütün tersi olarak realist yazarlar kahramanlarını milletten, sıradan şahıslardan seçer. Vakalar ve şahıslar realist eserlerde tamamen cemiyetteki haliyle seçilir. Zira realizm, dünyaya karşı bir ayna görevi görmektedir. Bu mevzuda ünlü realist yazar Stendal, roman için ” Roman yol süresince dolaştırılan bir aynadır” diyerek hakikatçi bir akımda olması gereken en ehemmiyetli özelliği dile getirmiştir.
* “Sanat için sanat”” kavrayışı ile hareket eden realist sanatçılar, cemiyeti değiştirme emeli gütmeyerek yalnızca olanı anlatırlar.
* Üslup olarak ise realist eserlerde sade bir anlatım mevzubahisidir. Ancak şekil olarak realist sanatçılar, hatasız yazmayı emel edinmişlerdir. Şekil hoşluğuna son derece umursayan realist yazarlar sarih bir anlatım ile eserlerini oluşturmuşlardır.
* Realist eserlerde insan kavramı, yaşadığı etraf dâhilinde ele alınmaktadır. Çünkü insanın şahsiyetinin yaradılışında etrafın büyük bir tesiri vardır.
Realist Sanatçılar ve Eserlerinin Cinsleri
Honoré de Balzac: Roman, hikaye, tiyatro
Stendhal: Roman
Gustave Flaubert: Roman
Fyodor Dostoyevski: Roman
Anton Çehov: Hikaye, tiyatro
Lev Tolstoy: Roman
Maksim Gorki: Roman
Danielde Foe: Roman
Charles Dickens: Roman
Mark Twain: Roman
Emest Hemingway: Roman, hikaye
Jack London: Roman
Türk Edebiyatında Realizm Akımı
Tanzimat Edebiyat ile beraber dünyada edebiyatlarını etkileyen nezaketi akımlar edebiyatımızı da etkilemeye başlamıştır. Realizm, bu yarıyılda kendisine sezdirmeye başlamıştır. Tanzimat Edebiyatının ikinci yarısında Recaizade Mahmut Ekremin ünlü eseri ‘Araba Sevdası ilk realist eser olarak kabul edilmektedir. Aynı yarıyılda Samipaşazade Sezainin ” Sergüzeşt” isimli eseri de realist akımın tesiri ile edebiyatımızdaki yerini almıştır. Ancak realizmin edebiyatımızdaki en güçlü temsilcisi olarak Halit Ziya Uşaklıgildir. Öyle ki adı realizm ile aynılaşan Stendhalın Kızıl ile Kara romanının tesiri ile Halit Ziya, Mai ve Siyah isimli romanını kaleme almıştır. Edebiyat-ı Cedîde yarıyılından Halit Ziyanın yanı sıra Mehmet Rauf da realizm çerçevesinde eserler vermiştir. Bu yarıyıl bağımsızlarından Hüseyin Rahmi Gürpınar ve Ahmet Rasim realizm akımına uygun eserler kaleme almışlardır. Özellikle Hüseyin Rahmi, natüralizmin de tesiri ile dikkat çekici hakikatçi eserler alana getirmiştir. Ulusal Edebiyat yarıyılında ise Yakup Kadri, Halide Edip, Reşat Nuri Güntekin, Ömer Seyfettin, Memduh Şevket Esendal gibi adlar realist yazarlar arasında gösterilmektedir. Mevzubahisi adların çoğu aynı zamanda Cumhuriyet Yarıyılı realist yazarları arasında da sayılmaktadır.