Kültür ve sanatta hak ihlalleri 2018'in ilk ayında tiyatro oyunlarına uğradı. Milletvekili Barış Yarkadaş'ın medyada ve sanatta baskı ve sansürü anlatan raporuna erişim yasaklandı
2017 yılını OHAL ve KHK’ların getirdiği baskılarla hayli ağır hasarla kapatan sanat, 2018 yılında da benzer saldırılara yine mağdur kaldı, hedef bu sefer tiyatro oldu. Sanat Meclisi’nin, “Ocak 2018 Sanatta Hak İhlalleri” raporu yine iç karartıcı.
Salon Verilmedi Afiş Astırılmadı
Yeni yılın ilk ayı tiyatro alanına saldırıyla başladı. Ülkenin değişik illerinde tiyatro oyunlarına engellemeyle başlayan saldırılar ay içinde yoğun bir hale ulaştı. Salon vermeme, afiş astırmama ile başlayan baskılar giderek salonlara polis engeliyle doruklara ulaştı.
Sanat Alanını Susturmak Zor
Sanat Meclisi tarafından yayınlanan raporun sonunda, “Ülke yoğun bir savaş atmosferi içinde. Savaş-barış tartışması sanat alanını adeta ikiye bölmüş durumda. Savaşa karşı çıkan sanat ve bilim insanları gözaltılar ve cezaevleriyle baskı altına alınırken savaşa destek vermeyen sanatçılar da başka bir tehdidin hedefi halindeler. Sanatçılar bu zorlu atmosferde yine de baskılara karşı ortak tepkiler ortaya koydular. Sanat alanını susturmanın zor olduğu ortada!” görüşlerine yer verildi. İşte Ocak 2018’de sanat alanının, özetle yaşadıkları:
Tutuklu Kamu Emekçilerini Anlatan
Oyun Muğla’da 5 İlçede Yasaklandı
Hatay’da okul öncesi öğretmenliği görevini yürüttüğü sırada Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile mesleğinden ihraç edilen Duygu Şahlar’ın tutuklu kamu emekçilerinin hikâyelerinden yola çıkarak sahneye koyduğu “Bi’ Şey Anlatıcam Eee? Kurtulduk mu?” adlı oyununun gösterimleri Muğla’da 5 ilçenin kaymakamlıkları tarafından yasaklandı. Oyun daha önce 31 ilde 42 noktada gösterim yapmıştı.
Adalet Sizsiniz Güvenlik Gerekçesine Takıldı
Aysa Prodüksiyon Tiyatrosu tarafından sahneye konulan Ümit Denizer’in kaleme aldığı, Rutkay Aziz ve Taner Barlas’ın oynadığı “Adalet, Sizsiniz” oyunu Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin’de güvenlik gerekçesiyle valilikler tarafından yasaklandı.
Tek Adam Yine Üzerine Alındı!
Muzaffer İzgü’nün “Üç Kuruşluk Diktatör” oyununu sahneleyen Ankara Birlik Tiyatrosu yönetmeni Gül Göker’e “Cumhurbaşkanı’na hakaret” suçlaması ile soruşturma açıldı.
Yarkadaş’ın Sansürü Anlatan Raporu “Sansür”e Uğradı!
Milletvekili Barış Yarkadaş’ın kasım ayı boyunca “Medya ve Sanat” alanında yaşanan sansür ve baskılar hakkında hazırlamış olduğu raporu hakkında İstanbul 3. Sulh Ceza Hakimliği tarafından erişimin engellenmesi kararı verildi. Yarkadaş’ın açıkladığı söz konusu raporda Kasım ayı içinde medya ve sanat dünyasına yönelik 49 baskı ve sansür olayına yer verilmişti.
Mahkemeye Ne Hacet. OHAL Var Ya!
Kadıköy Emek Tiyatrosu tarafından sahnelenen Onur Orhan’ın yazdığı “Sadece Diktatör” oyunu ilk önce Artvin’de hemen ardından İstanbul, Ankara ve İzmir’de gösterimleri yasaklandı. Herhangi bir mahkeme kararı olmadan OHAL’i de gerekçe göstererek emniyet yetkilileri tarafından el yazısı bir tutanakla yasak işleme konuldu.
Batman’da Yetkisiz “Yetkililer”den Yasaklama
Adana Devlet Tiyatrosu tarafından sahnelenen “İndia Bankası” isimli oyuna Batman’da yetkileri bulunmadığı halde Batman İl Kültür Turizm Müdürlüğü yetkililerince sansür getirildi. Oyunu gösterildiği ilk akşam izleyen ve iki sahneyi “müstehcen” bulan yetkililer söz konusu sahnelerin kaldırılmasını istedi.
Yasakçıya Bahane mi Yok
Oyun ekibindekiler, oyunda değişiklik yapmaya yetkileri olmadığını, bunu yapabilecek kişilerin yönetmen, bölge müdürü ya da genel müdür olduğunu ya da bu kişilerin oyun sorumlusuna verecekleri yazılı talimatlarıyla yapılabileceğini söyleyerek isteğe karşı çıktıklarında ise İndia Bankası’nın ikinci gün yapılacak gösterimi iptal edildi, gerekçe olarak ise “seyirci olmaması” gösterildi.
Atay: Türetmeye Devam Edeceğiz
Oyunları yasaklanan Türkiye tiyatrosunun duayen ismi Genco Erkal, Oyuncu Barış Atay ve KHK ile ihraç edilen Öğretmen Tiyatrocu Duygu Şahlar tepkilerini Evrensel Gazetesi’ne ifade etti. Oyuncu Barış Atay, oyunun bir kişinin inisiyatifiyle engellendiğini belirtti. Yaşanan gelişmeler karşısında geri çekilmeyeceklerine dikkat çeken Atay, “Sanat bugünler için var. Üretmeye devam edeceğiz” dedi.
Şahlar: Korktuklarının Kanıtıdır
“Bi’şey Anlatıcam, Eee? Kurtulduk mu?” adlı oyunu Milas, Bodrum, Fethiye, Marmaris ve Datça Kaymakamlıkları tarafından, “Silahlı terör örgütü kurma, yönetme veya üye olmaktan hakkında işlem yapılması” gerekçesiyle yasaklanan Şahlar, “Yasakların ardı arkası gelmiyor. Bu, korkunun bizlerde değil onlarda olduğunun kanıtıdır. OHAL koşullarının yarattığı sınırsız yetkilerin sonucudur aynı zamanda” diye konuştu.
OHAL’de Sanat! OHAL’de Tiyatro!
Tiyatro oyunlarının yasaklanmasına karşı sanatçıların elinin kolunun bağlı olmadığını söyleyen Şahlar şöyle devam etti: “Bununla başa çıkmanın yolu, bu ‘piyasa’nın dışına çıkmak ve bulunduğumuz yerden kendi sözümüzü söylemek. Çözüm basit: Sahnede değilse her yeri sahneleştirmekte! Her yer sahne, her yer direniş! OHAL’de sanat! OHAL’de tiyatro!”
Kamu Düzenini Tiyatro Değil Yasaklar Bozar
Tiyatrdo yasaklarının OHAL’de olağan hale geldiğini ve bu durumdan üzüntü duyduğunu belirten Genco Erkal, “Tiyatronun kamu düzenini bozduğunu iddia etmek akıl almaz bir şey. Asıl yasaklar kamu düzenini bozar. Çünkü yasaklara karşı tepkiler oluşur. Bu yasaklamalar kabul edilemez. Tiyatro yasaklamalarının giderek artacağı öngörülüyor. İleride daha çok rahatsız edileceğiz.”
Erbakan Vakfı Hedef Gösterince Yasaklandı
Erbakan Vakfı Gençlik Kolları’nın hedef gösterdiği, ‘Genç Bi Şenlik’, Valilik tarafından, ‘Veliler katılmıyor ve alkolü özendiriyor’ gerekçeleriyle sömestr tatiline bir gün kala yasaklandı. Şenliğe organize edenler yasağa gerekçeyi şu şekilde tepki gösterdi: “Biz gençleri müzikten başka bir şeye özendirmedik. Bilet sahiplerinin ödedikleri bilet bedeli en kısa sürede iade edilecek olup, bir günden kısa bir süre kalan ve büyük emekler sonucunda organize edilen bu etkinliğin birden bire ve tebliğ edilen gerekçe ile iptalini ise kamuoyunun takdirine sunuyoruz.”
Mezopotamya’da Sanata Kayyum Zulmü
Diyarbakır Şehir Tiyatrosu’nda görevlerine son verilen oyuncular hükümetçe atanan kayyumun sanat alanına yaptığı saldırıları ve verdikleri zararları anlattılar. Oyuncu Özcan Ateş kaosun sürdüğü bir dönemde bir komediyi sahnelemenin bir çeşit direniş olduğunu ve insanları yaşananları düşünmeye sevk etme amacı taşıdığını söyledi… Kayyımın atanmasından sonra AKP’nin Diyarbakır’da bulunan tüm sanat ve kültür kurumlarını denetim altına alıp işlevsizleştirdiğini kaydetti.
Yazar İsmail Beşikçi Gözaltına Alındı
Yazar İsmail Beşikçi gözaltına alındı. Beşikçi ifadesi alındıktan sonra serbest bırakıldı. Beşikçi’yi savunan Avukat Levent Kanat, Beşikçi’nin adına açılan sahte bir twitter hesabından paylaşımların gerekçe gösterildiğini belirtip hesabın sahteliğinin çok basit şekilde açığa çıkartılabileceğini hatırlattı.
Rap Müziğe Yasak
Youtube videoları ile sosyal medyada adından sıkça söz ettiren video-mizah ekibi Kurcala, bu kez rap ve rock müziği 'yasakladı'…
Barış Atay’a Salon Yasağı
Halkevleri’nin Artvin, Hopa ve Rize Fındıklı’da, 12-13-14 Ocak tarihlerinde düzenlemek istedikleri Barış Atay’ın “Sadece Diktatör” isimli oyununa Artvin Valiliğinden izin çıktı salon için İl Özel İdare Genel Müdürlüğü’nden çıkmadı…
Grup Yorum Baskılara Direniyor
14 üyesi tutuklu olan Grup Yorum baskılara direniyor: “Son bir yıl içerisinde kültür merkezimiz tam dört defa polis tarafından basıldı. Her baskında kültür merkezimizi talan ettiler, kapılarını-camlarını kırdılar, enstrümanlarımızı parçaladılar, arkadaşlarımızı işkence ile gözaltına aldılar bu da yetmedi tutukladılar. Şu an tam 10 Grup Yorum üyesi, bir Grup Yorum korosu üyesi, bir kafe çalışanımız, iki FOSEM çalışanı olmak üzere toplamda 14 tutuklumuz arkadaşımız bulunmakta.
Tutsakların Tedavi Hakkı Engelleniyor
Haklı olan, doğru olan, halktan yana olan biziz; bundandır ki baskıları hız kesmiyor ve işkencelerine devam ediyorlar. Tutsak Grup Yorum elemanlarının tedavi hakkı engelleniyor! Arkadaşlarımızın sağlık durumu kötü olmasına rağmen hiç bir şey yapılmıyor, üstelik hiçbir gerekçe göstermeksizin tutukluluklarının devamını istenerek, mahkeme tarihleri uzatılarak keyfi bir şekilde hapishanede tutuluyorlar.
Biri Felç Diğeri Kanser Riski Altında
Tutsaklarımızın başına gelebilecek her şeyden AKP faşizmi sorumludur! Hasta tutsaklarımız Dilan Ekin ve Dilan Poyraz’ın bir an önce tahliye edilmesi gerekiyor. Dilan Ekin her an felç riski taşıyor, Dilan Poyraz ise kanser riski karşı karşıya. Daha 20 yaşında iki gencecik insan, faşizmin zindanlarında hastalıkları ile baş başa bırakılmaya çalışılıyor. İkisi de sağlık olarak olarak riskli durumdadırlar, bir an önce tahliye edilip tedavilerinin yapılması gerekiyor. Bunu engellemek, ısrarla tutsak tutmak ayrı bir işkence, ayrı bir insanlık suçudur…
Suçlu Devrimci Değil Sanatçıyız Biz
Unutmayın; suçlu değil devrimci sanatçıyız biz. Bu ülkenin, bu halkın sesi, bu halkın susmayan dili, sizlerinde dilidir. Grup Yorum her daim halkın yanında olmaya, halktan yana sanat yapmaya devam edecek!”