ABD Başkanı Donald Trump’ın küresel enerji fiyatlarının düşürülmesi talebi sonrası Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) petrol üretimini artırabileceğini duyurdu. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ise ABD Dışişleri’nden gelen ‘İran’a yapılan baskının amacı, ülkenin petrol gelirlerini sıfıra indirmek’ açıklamasına tepki gösterdi.
İsviçre’de yurtdışında yaşayan İranlılarla bir araya gelen Ruhani açıklamalarında ABD’yi hedef aldı. Mayıs ayında İran ile P5+1 ülkelerinin imzaladığı nükleer anlaşmadan imzasını çeken ABD, müttefiklerinden İran’dan yapılan ham petrol ihracatını tamamen durdurmalarını istemişti. ABD Dışişleri Bakanlığı Politika Planlama Direktörü Brian Hook dünkü açıklamasında da İran’a yapılan baskının amacının, ülkenin petrol gelirlerini sıfıra indirerek Tahran yönetiminin bölgedeki politikasını değiştirmesini sağlamak olduğunu söylemişti.
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin kişisel internet sitesinden yapılan açıklamaya göre İran Cumhurbaşkanı “ABD’nin yaptırımlar uygulayarak yapmaya çalıştığı temel şey halk üzerinde baskı yaratmak. Ama onlar İran hükümeti üzerinde baskı yaratmak istediklerini söylüyorlar. Peki ilaç gibi temel ihtiyaç maddeleri üzerinde yaptırım uyguladığınızda kim baskı altına alınmış oluyor?” dedi.
Ruhani ayrıca İran’ın ham petrol ihracatına tehdidin tüm Ortadoğu’nun petrol ihracatına yönelik olduğunu savundu. İran devlet televizyonunun aktardığına göre Ruhani “Öyle görülüyor ki onlar ‘İran’ın tek damla petrol ihraç etmesine izin vermeyeceğiz’ dediklerinde bunun anlamını kavrayamıyorlar. İran petrolünün satışını engellemek demek tüm bölge ülkelerinin petrol satışı yapamayacağı demektir. İran petrol ihraç edemeyecek, bölge ülkeleri petrol ihraç edilebilecek; bu mümkün olacak bir şey mi? Peki, eğer böyle bir şey yapabiliyorsanız yapın ve sonucu görün!” ifadelerini kullandı. Ruhani neler yapabilecekleri ile ilgili ayrıntı vermese de İran misilleme olarak Hürmüz Boğazı’nı kapatabilir. Deniz yoluyla yapılan petrol ticaretinin 3’te 1’i bu boğazdan geçiyor.
Fars haber ajansının aktardığına göre İran İçişleri Bakanı Abdülrıza Fazli de “Biz 24 saatliğine gözlerimizi yumsak, Batı sınırlarımızdan (Türkiye) Avrupa’ya doğru 1 milyon mülteci yola çıkar. Batı’ya yaklaşık 5.000 ton uyuşturucu kaçırılır” dedi.
Bu arada Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi sürpriz bir açıklama yaparak günlük 3.3 milyon varil petrol üretme kapasitesine sahip olduklarını belirtti ve “2018 sonuna kadar bu üretimi günde 3.5 milyon varile çıkarma yolunda ilerliyoruz” dedi. Şirketin açıklamasında ayrıca ‘günlük petrol üretimini birkaç yüz bin varil oranında artıma kabiliyetinin olduğu ve bunun da pazarda olası bir arz darlığının giderilmesine yardımcı olacağı’ belirtildi.
Ruhani’nin ve BAE’nin açıklamaları ABD’nin bir varil ham petrol referans fiyatının 75 dolar olduğu bir dönemde geldi. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) kısa süre önce üye ülkelerin petrol üretimini günlük 1 milyon varil artırma kararı almıştı. ABD Başkanı Trump, OPEC üyelerini petrol fiyatlarını azaltma konusunda yeterince çaba göstermemekle suçluyordu. Trump’ın Suudi Kralı Muhammed bin Selman ile görüşmesi sonrası dünyanın bir numaralı ham petrol ihracatçısı Suudi Arabistan da bugün küresel petrol piyasalarını dengelemek için 2 milyon varile denk gelen yedek üretim kapasitesini kullanmaya hazırlandığını da duyurdu.