Hamileliğiniz sırasında, ebeniz veya doktorunuz, sağlığınızı, bebeğinizin sağlığı ve gelişimini kontrol etmek için bazı testler yaptırmanızı tavsiye edebilir. Bunlar ultrason, kan, idrar ve sürüntü testleri olabilir.
Doktorunuz veya ebeniz, tüm hamile kadınlara önerilen rutin testleri önerecektir. Belirli risk faktörleriniz veya koşullarınız varsa size ek testler teklif edilebilir.
Bu testlerin sonuçları size ve sağlık uzmanınıza hamilelik bakımı ve doğum seçeneklerinizi planlamanıza yardımcı olur.
Hamilelikte doktorunuzun veya ebenizin test yapmasına izin vermelisiniz. Sağlık uzmanınızdan testler hakkında daha fazla bilgi istemekte bir sakınca yoktur – ne için oldukları, neden bunlara ihtiyacınız olduğu ve test yaparsanız ya da yaptırmazsanız ne olabileceği gibi.
Hamilelikte, bebeğinizdeki kromozom anomalileri ve diğer durumlar için tarama ve teşhis testleri de yaptırabilirsiniz. Kromozom anomalileri ve diğer durumlar için yapılan testler, bu makalede açıklanan sağlık ve gelişim testlerinden farklıdır.
Hamilelikte Ultrason Taramaları
11-13. Haftalarda ultrason taraması önerilebilir (genellikle 12 haftalık tarama olarak adlandırılır). Sağlık uzmanları ayrıca genellikle 18-20 haftada ultrason taraması yapmanızı önerir (genellikle 20 haftalık tarama olarak adlandırılır).
12 haftalık ultrason taraması:
- Birden fazla bebeğiniz olup olmadığını gösterir,
- Bebeğinizin yaşını ve doğum tarihini hesaplayabilir,
- Bebeğinizi genel kromozomal durumlar için tarayabilir.
Doktorunuz ayrıca hamileliğin erken döneminde vajinanızdan kanama veya karın ağrınız varsa bir ultrason taraması önerebilir. Bu belirtiler gebeliğin erken dönemlerinde bir düşük belirtisi olabilir, ancak her zaman değil.
20 haftalık ultrason taraması:
- Bebeğinizin iyi büyüdüğünü ve geliştiğini kontrol eder,
- Plasentanın konumunu kontrol eder,
- Bebeğinizin vücut kısımlarına bakar ve genellikle spina bifida, kalp kusurları ve uzuv kusurları gibi sorunları tespit edebilir,
- Bebeğinizin genetik bir rahatsızlığı olup olmadığını gösterebilir.
Bebeğinizin cinsiyetini öğrenmekle ilgileniyorsanız, 20 haftalık ultrasonu yapan ultrasonografiden bakmasını isteyebilirsiniz. Ancak ultrasonografi uzmanı her zaman cinsiyeti kesin olarak söyleyemeyecektir.
İkiz veya daha fazla çocuğunuz varsa, tıbbi bir durumunuz varsa veya önceki hamileliklerde sorun yaşıyorsanız, bundan önce veya sonra fazladan taramalarınız olabilir.
Sağlık uzmanınız sizi bu ultrason taramaları için özel bir kliniğe veya devlet hastanesi departmanına gönderebilir. Sonuçlar sağlık uzmanınıza ve muhtemelen size de gönderilecektir.
Çoğu ultrason, bebeklerin iyi geliştiğini gösterir, ancak bazen ultrasonlar gelişimle ilgili sorunları yakalayabilir. Bazı fetal anomaliler ciddi değildir ve eğer varsa çok fazla tedaviye ihtiyaç duymaz. Ancak diğer anormallikler ciddi bir sakatlığın işareti olabilir. Ultrasonlarınız anormallikler gösteriyorsa nasıl hissedeceğinizi düşünmeye değer.
Hamilelikte Kan Testleri
Ebeniz veya doktorunuz hamileliğin erken döneminde kan grubunuzu öğrenmek ve bazı enfeksiyonları ve diğer sağlık sorunlarını kontrol etmek için kan testi yapmak isteyecektir.
Bunlar, kızamıkçık bağışıklığınızı ve anemi, HIV, hepatit B, hepatit C veya sifiliz olup olmadığını içerir. Sonuçlarınıza bağlı olarak, sağlık uzmanınız sizin için en iyi tedaviyi hamilelikte veya doğumdan hemen sonra size bildirecektir.
Rh Tipi Kan Testi
Kan grubunuzu ve Rh tipinizi öğrenmek için kanınızı test etmeniz önemlidir.
Rh negatifseniz ve bebeğiniz Rh pozitif çıkarsa, bu bebeğiniz için ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Ancak doğum sonrasına kadar kimse bebeğinizin kan grubunun ne olduğunu bilmiyor. Dolayısıyla, Rh negatifseniz, 26-28 haftalık doğum öncesi randevunuzda ve 34-36 haftalık randevunuzda size Anti-D adı verilen özel bir enjeksiyon önerilecektir.
Hamilelik sırasında kanamanız varsa da size Anti-D önerilecektir. Bu, gelecekteki sağlık sorunları olasılığını azaltır.
Bebeğiniz doğduktan sonra bebeğinizin göbek kordonundan kan alınır ve Rh tipi kontrol edilir. Bebeğiniz Rh pozitifse, size başka bir Anti-D enjeksiyonu önerilecektir.
Gebelik Diyabeti Kan Testi
Gestasyonel diyabet için kan testi genellikle gebeliğin 24-28. haftalarında yapılır. Önceki bir hamilelikte gebelik diyabeti geçirdiyseniz veya bu duruma yakalanma olasılığınız yüksekse, sağlık uzmanınız muhtemelen testi daha erken yaptırmanızı önerecektir.
Test genellikle bir glukoz tolerans testini (GTT) içerir; burada gece boyunca oruç tutmak (yemek yememek veya içmemek) gerekir. Kanınız test edilir ve ardından içinde 75 gr glikoz bulunan şekerli bir içeceği içersiniz. Kanınızı iki kez daha test ettirirsiniz – bir saat sonra ve iki saat sonra.
Glikoz tolerans testinde yüksek kan şekeri seviyeniz varsa, gebelik diyabeti teşhisi konulur.
Gestasyonel diyabetiniz varsa, yüksek riskli gebeliğiniz olduğu ve ek bakım ve yönetime ihtiyacınız olduğu anlamına gelir. Çoğu kadın, gebelik diyabeti iyi yönetildiğinde sağlıklı hamilelik ve bebek sahibi olabilir.
Diyabet dikkatli bir şekilde yönetilmezse siz ve bebeğiniz için ciddi sorunlara neden olabilir. Diyabetinizi yönetmenize yardımcı olması için yüksek riskli bir hamilelik kliniğine ve diyabet eğitimcisine yönlendirilebilirsiniz.
Hamilelikte İdrar Testleri
Bazı idrar enfeksiyonlarının semptomları yoktur, bu nedenle ilk doğum öncesi randevunuzda enfeksiyonunuz olup olmadığını kontrol etmek için bir idrar testi yapmanız önerilir. Hamileliğinizin diğer dönemlerinde de idrar testi yaptırmanız önerilebilir.
Test genellikle küçük bir kavanoza idrar yapmanızı gerektirir. Bazen bunu evde yapabilir ve kavanozu idrar örneğinizle birlikte doktorunuzun veya ebenin muayenehanelerine götürebilirsiniz. Ya da doktor veya ebeyle randevunuzdayken bunu yapabilirsiniz. Sağlık uzmanınız size tam olarak ne yapmanız gerektiğini söyleyecek ve numuneyi test için gönderecektir.
Bu test önemlidir çünkü idrar enfeksiyonları tedavi edilmezse, bebeğinizde erken doğuma veya düşük doğum ağırlığına neden olabilir.
İdrar testleri ayrıca idrarınızdaki şeker, kan ve proteine de bakar. Bunlar başka tıbbi endişelerin işaretleri olabilir.
Grup B streptokokkal (GBS) testi
Grup B streptokoklar (GBS), genellikle bağırsak, vajina ve anüste yaşayan bir bakteri türüdür. Genellikle sizin için sorun yaratmazlar. Ancak bakteri doğum sırasında bebeğinize geçerse, bu bebeğinizi çok hasta edecek bir enfeksiyona neden olabilir.
Bebeğinizin GBS enfeksiyonu kapma olasılığını azaltmanın iki yolu vardır. Farklı hastaneler veya sağlık hizmeti sağlayıcıları bu yollardan birini önerecektir. Her iki yol da etkilidir.
İlk yöntem, yaklaşık 36-38. Haftalarda “düşük vajinal sürüntü” adı verilen bir tarama yöntemidir. Bu, vajinanızın hemen içindeki ve anüsünüzün etrafındaki bölgeden özel bir çubukla örnek almayı içerir. Bunu kendiniz, genellikle doktorunuzun veya ebenin muayene odasındaki banyoda yapabilirsiniz. Doktorunuz veya ebeniz, çubuğu GBS için test edilmek üzere gönderir.
GBS’niz varsa, bebeğinizin enfeksiyon kapma olasılığını azaltmak için doğum sırasında size intravenöz antibiyotikler sunulacaktır.
Diğeri ise gebelikte sürüntüyü kullanmadan doğumda risk faktörleri olan kadınlara intravenöz antibiyotik vermektir. Risk faktörleri şu durumlarda olabilir:
- Bebek prematüre ise (37 haftadan az),
- Geçmişte GBS enfeksiyonu olan bir bebeği oldu ise,
- Kadının suları geleli 18 saatten fazla olduysa,
- Doğum sancılarınız var ise,
- GBS, hamilelik sırasında idrar testinde bulunduysa.
GBS için risk faktörleriniz varsa veya pozitif bir GBS sonucunuz varsa, ebeniz veya doktorunuz doğuma başlamadan önce tedavi seçeneklerinizi sizinle görüşecektir.
Referanslar
- Australian Government Department of Health (2019). Clinical practice guidelines: Pregnancy care guidelines. Canberra: Australian Government Department of Health. 19 Aralık 2020 tarihinde https://www.health.gov.au/ resources/ publications/ pregnancy- care- guidelines adresinden erişildi.