Ölümün kovaladığı, ama bir türlü başa çıkamadığı, her defasında artan bir öfkeyle ve başka kılıklara bürünerek peşine düştüğü öyküler. Ölüm, önce infazına ramak kalmış idam cezası, ardından Rus cephesi ve nihayet amansız bir hastalık olarak kovalayacaktır Borchert'in öykülerini. Binlerce yıllık varoluş öykümüzün dibe vurduğu, insanın bir tür olarak kendine inancını yitirdiği sahnelerden geçerek. Geceleyin karısından gizli fazladan bir dilim ekmek veren karısı, yıkıntılar arasında kalmış kardeşinin cesedini farelerden korumak için günlerce orada bekleyen dokuz yaşında bir çocuk, ellerinde kalan tek şeye, sokaklara kargalar gibi tünemiş savaş arttığı yorgun askerler, verecek bir ipek çorabı olmadığı için sevdiği kadının yataktaki sıcaklığından mahrum kalan bir adam, çevresindeki sevdiği kadının yataktaki sıcaklığından mahrum kalan bir adam, çevresindeki her şeyi bir anda silip, evrenin en önemli ve en güzel şeyine dönüşen hapishane avlusundaki sarı çiçekli karahindiba...
Elbe'yi.. benden çok sevdiğini biliyorum ..ona bakışından ,kokusunu içine çekişinden,her fırsatta onu görmeye gidişinden .. Seni ben ağlatamam.. ..biliyorum .. bir dilenci heykeli değilim çünkü Barlach'ın elinden çıkmış. . Ateşin, hastalığın, yaşama hevesin değilim ...biliyorum .. Her sabah, o "Hesse"gülüşlerine dahil değilim ...biliyorum
"Ama sana veda etmek güç " ...Sana veda etmek korkutuyor beni
#spoiler
"Iyi bir kitap okumak.. günlerinizi normal akışından dışarı çıkarabilmek demektir .. "Iyi bir kitap. ..size şarkı söyleyen ve söyleten kelimeler demektir .. "Ve iyi bir kitap içinizde bir yerlerde kalmasını istediğiniz kitaptır ..
kalbinize yakın ,her elinizi attığınızda orada olduğunu hissettiğiniz kitaptır ..
"Ama Fareler Uyurlar Gece " üstüne basa basa "IYI" bir kitaptır .. Teknik_ taktik incelemek asla istemediğim... Aksine bütün duygularımla besleyip büyütmek istediğim bir kar topu benim gözümde bu inceleme ve hatta _hatta kucak kucak kar .. Bir yangın ,duman. .ve kül Genç bir rüzgar yaşlı bir duvar hummalı bir Malarya bu inceleme ..
Bu kitabı okurken bir insan boyunda kara kargalar olup çevrenize bakmalısınız ..
Mavi üniformalı köpekler güler halinize.. Gülsünleŕ ..son insanlık kırıntılarıdır bu onların ya da onlar öyle zanneder ..
"Karahindibaģ "ne menem bir çicekmiş acaba?? ..der araştırmalısınız..
Gece gidecek evleri olmayan ruhlara bakmak için pencerenizi açmalısınız.. Seslerini duymalı ..onları tek tek toplayıp yıldızlar gibi ellerinizle alıp saklamalısınız
Kalbinizde, karacigerinizde,kanınızda.. her yere girebilen "ölüm " kelimesinin nabız gibi attığı duymalısınız..
Çürümüş ceset kokuları burnunuzu sızlatmalı..
Trenler geçmeli düşlerininizden sesleri çocuk çığlığı ..
Kentler eklenmeli haritalarınıza . .__Hamburg diye bir yer vardı ? __Artık yok mu ? __bir gece de mi? Yüzümüzde "dehşetli " bir "gülümseme " Kentler silinmeli hafızalarınızdan ..
Bu kitabi böyle "okumalısınız "
Dip nottan öte. .
Bir adım ileride sizi bekleyen sürpriz
on dokuz öykü sinemasından bir bilet çıkar piyangodan .. Piyangodur Çünkü Wolff artık ölmüştür. . Kan kusarak ateşler içinde ..yabancı bir ülkede ..
25 yaşındayım !!! Karnım Aç! !!
Diye feryad eden mısraların yaratıcısı artık yeryüzü araf'ından baska bir cepheye terfi etmiş ..hiç anlamadigi Tanrısının yanına gitmiştir.. "Biz Stalingrad'dayken Tanrı nerdeydi !!" haykırışını bizzat Tanrının yüzüne sormak için. .
Ölümünden sonra yayınlanan bu ondokuz öykü hepsi birbirinden güzel ve benden tam referanslıdır ..hoş ben bir şey olduğum için değil ,o beni feth ettiği içindir. .bir yazara "dahil olma" çabamdır benim ..
Üç siyah Kral gibi .. Radi gibi. . "Ama gülme sakın " :) Bu salı gibi .. ve en sevdiğim "Doktorlar da hiç bir şey bilmiyor " gibi Sizi başka bir evrene taşıyacak hikayeleri OKUYUN .. Maria'yı merak edin ..belki siz de... olmayan adalete bir çelme takar ..kendinizi Iyi hissedersiniz ..
Yıkım edebiyatının en tanınmış isimlerinden Wolfgang Borchert... O henüz 18 yaşındayken başlıyor savaşlar ile beraber gelen huzursuzluk. Ruhların bile donduğu soğuk Rus cepheleri. Gençliğini parçalayan korkunç hastalıklara sebep oluyor ve karşılığı vatan hainliği ile suçlanmak. İdamlarla korkutulmak.
Çok şey sığdırmak zorunda bırakılmıştır saygı değer Borchert bu kısacık 26 yılına. Böyle parlak bir zeka böyle derin ruh nerelere mezar oluyor! Savaş-cepheler, sürgünler, hücreler... Korkunç, bizler içinde çok büyük bir kayıptır bu derin ruh.
"Sagt nein" hayır de.. Savaşa hayır de, o hasta hali ile bağırsa bile başkaları hep susuyordu ve hâlâ susmaya devam ediyor. Sevgi değer Borchert.. Kısacık 26 yıl dedik bir de kısacık iki yılın var, yazmaya harcayabildiğin, kutsal bir iki yıl. Bu kadar kısa zamanda sen nasıl yazabildin bunları. O savaşlarda, o soğuklarda bir de geceler hayat bunlarken nasıl taşırdın eserleri. belli de olur çok üşüdüğün hikâyelerinde. Soğuk , gece, savaş, hücreler hepsi zihninde hepsini yaydın ellerinle.. Sol yaralanan ellin. inanmamışlardi belki ama niye? O öpülesi eline kelepçe mi yakıştı?
Ilık rüzgarların esintisi yoktu hayatında, sen soğukta yetişmeyi öğrenmiştin o kasırgalarla.. Tasvirlerin o kadar inanılmaz dokunuyor ki bana etkilenmeyi öğrendim şiirlerin ve hikâyelerinle..
Borchert ile tanışmama ve Maria hikâyesini merak sarmama vesile olan Ebru İnce'ye teşekkürler, belki geç belki de hiç tanımayabilirdim bu iki güzel insanı.
Sizlere kitaptan: Bir asker. Pazar sabahlarının en temizinin şimdiye dek asla görülmemiş bu kar beyazında bir leke. Pek canlı bir savaş tablosu, nüansça zengin, suluboya resimler için çekici bir konu: kan, kar ve güneş. Soğuk kar ve içinde buram buram sıcak kan. Ve hepsinin üstünde güneş baba. Güneş babamız. Yeryüzündeki çocuklar der ki: güneş baba, güneş baba Ve güneş bir ölüyü, bütün ölmüş kuklaların işitilmeyen çığlığını haykıran bir ölüyü aydınlatıyor suskun, korkunç, suskun çığlığını, içimizden kim, kalk ayağa saz benizli kardeşim... Kar, buna göğüs gerebilir, buzsu kar. Ve güneş. Güneş babamız.
Nürnberg'e yazıklar olsun hücrelerinin kapılarını açtığı için ve sizler Borchert'in kitaplarını okuyacaklar, çok yaşayın, güzel yaşayın ve yaşatın. Sevgiler!
Yirmi altı yaşında ölmüş yazar. Ama öyle böyle ölmemiş; ölümün her aşamasını sindire sindire, hissede hissede, can çekişerek, yaşayarak, öyle aramızdan ayrılmış. Haliyle öykülerinde de sadece yaşadığı yıkım var. Çığlıkları kelimelerin içinden fışkırıyor adeta. İnsanlığın imdat çığlıkları... Havada asılı kalacağını ve aynı masada oturduğu dostlarının kulağına ulaşamayacağını bile bile haykırıyor Wolfgang. Nazi Almanya'sında bir Alman, savaş karşıtı olabilir mi? Yirmi yaşında kız arkadaşına yazdığı mektuplar arama sonucu ele geçince, düşünceleri tehlikeli bulunarak ölüme mahkûm ediliyor. Yirmi yaşında! Zindanlarda türlü işkencelere maruz kalarak ölümü bekliyor. Gücü elinde bulunduran iktidar, altı hafta sonra suçu çok büyük olan yazarın hayatını lütfedip bağışlıyor. Ama bırakmıyor dışarı. Altı ay daha hapsediyor. Sonra çıkartıyorlar fakat bir şartla; savaşacaksın! Hem de en ön safta. Rus cephesine gönderiliyor. Savaşın kanlı ve kirli yüzünü daha derinden görüyor. Bir daha iyileşmeyecek biçimde elinden yaralanıyor. Salgın hastalıklara yakalanıyor aynı zamanda. Geri hizmete düşünce, cephede askeri tiyatroya giriyor. Tam her şey yoluna giriyor derken, koğuşta anlattığı politik bir fıkra onun yeniden içeri girmesine neden oluyor. Mahkemelerde sürünüyor. Affedilmez yeni günahının cezasını çekmek üzere Nürnberg'e gönderiliyor. Cezaevinde hastalık ilerliyor, hücrede ölümü bekliyor. Her gün şehrin tepesine bombalar yağıyor, herkes kaçıyor, sığınaklara sığınıyor, ama o; hücrede terkedilmiş Wolfgang bekliyor, seyrediyor, duyuyor sesleri, biriktiriyor. Ülkesi tamamen bir yıkıntıya dönüştüğünde çıkıyor dışarı, ama kendisi de bir yıkıntıdan ibarettir artık. Yazmak için topu topu iki yılı kalmıştır elinde. Yazıyor, yazıyor... Çığlıklar atarak... Sancılar içinde... Hastane günleri başlıyor. Almanya'dan kaçıyor. İsviçre'de tanımadığı insanlar arasında 1947'de, yirmi altı yaşında ölüyor. O ölüyor ama yıkım edebiyatı doğuyor onunla birlikte. Hayat hikayesi kısaca böyle Wolfgang Borchert'in. Acı çeken bir ruhun bu kadar sarsıcı bir biçimde açığa çıkması kaçınılmazdı sanırım. Öykülerin gerçekçiliği ve etkili vuruşları karşısında sersemlememek imkansızdı. Savaşmış, yaralanmış, sakatlanmış ve geri döndüğünde sloganlarla büyümeye devam eden halkın arasına yeniden karışmış biri olarak diyebilirim ki genç Wolfgang, seni çok iyi anlıyorum. Seni düşünüyorlar, ama pastalarını da yemeye devam ediyorlardı. Sarı çiçekler papatyagillerden Karahindiba'lar! Şimdi çayır çimen her yerdeler. Kitabın açılış öyküsü. Hapishane avlusunda yeşermiş bir umudun simgesi. Artık gözüme çok daha farklı görünüyor Karahindiba... diye yazıp gitmişim zamanında... Herkese iyi okumalar olsun..
27 yaşında ölen W.Borchert antimilitarist bir yazar. 2.Dünya savaşı'nda Rusya'ya saldıran Alman birliğinde. Nasyonal sosyalizm ve savaş karşıtı sözlerini mektuplarında paylaşınca önce 8 ay sonra 9 ay hücre cezası alıyor. Çıktığı zaman hastalıklı vücudu 2 yıl dayanabiliyor.Asıl ününü kapıların dışında adlı- savaş karşıtı oyunuyla yapıyor. Bu tüm öykülerinin toplandığı kitabı ise bir solukta okunuyor. Çok sade, yalın bir anlatımı var ama ayrıntılarda yoğunlaşıyor. İnsanı insana çok güzel anlatıyor. Beni en çok etkileyen öyküsü kitaba adını veren öyküydü. bu yazarı mutlaka tanıyın derim.
Wolfgang Bourchert kısa ömründe öyle satırlar bırakmış ki geride öyküleriyle 2. Dünya Savaşı'nın gerçek, çirkin yüzünü gösteriyor. Kitabın adını aldığı öyküde 9 yaşında ki bir çocuk yıkık bir evin üzerinde gece gündüz bekliyor. Birden düşen bomba sonucu toprağın altında kalan 4 yaşında ki kardeşini farelerin yemesini engellemek için. Öğretmeni farelerin uyuduğunu söylemediği için sürekli bekliyor. Öyle bir dili sahip ki kitap Kamuran Şipal'in emeği belli oluyor. Bir diğer öyküde bowling oyununa benzetiyor cepheyi yazar. Siperden çıkan kafalar makineli ateşiyle uçuyor. Yaşam boyunca acılar çeken Dünya'nın son 100 yılda çektiği acıları tren yolları, su kanalları, ağaçlar vb şeyler aracılığıyla aktarıyor.
İki adam aylardan beri çukurdaydı. Çok baş dağıtmışlardı. Ve hep de hiç tanımadıkları insanların başı. Onlara kötülük yapmamış insanların ve dillerini bile bilmedikleri insanların. Ama biri bulmuştu işte dakikada altmıştan çok atış yapan tüfeği. Ve biri de ateş etmelerini buyurmuştu.
Gülüyoruz. Oysa ölümümüz başından beri tasarlanmış. Gülüyoruz. Oysa çürüyüp kokuşmamız kaçınılmaz. Gülüyoruz. Oysa çökmeden önce ayaktayız. Bu akşam. Yarın değil öbür gün. Dokuz bin yıl sonra. Daima. Gülüyoruz. Oysa yaşamımız rastlantıya buyur edilmiş.
Ölümün kovaladığı, ama bir türlü başa çıkamadığı, her defasında artan bir öfkeyle ve başka kılıklara bürünerek peşine düştüğü öyküler. Ölüm, önce infazına ramak kalmış idam cezası, ardından Rus cephesi ve nihayet amansız bir hastalık olarak kovalayacaktır Borchert'in öykülerini. Binlerce yıllık varoluş öykümüzün dibe vurduğu, insanın bir tür olarak kendine inancını yitirdiği sahnelerden geçerek. Geceleyin karısından gizli fazladan bir dilim ekmek veren karısı, yıkıntılar arasında kalmış kardeşinin cesedini farelerden korumak için günlerce orada bekleyen dokuz yaşında bir çocuk, ellerinde kalan tek şeye, sokaklara kargalar gibi tünemiş savaş arttığı yorgun askerler, verecek bir ipek çorabı olmadığı için sevdiği kadının yataktaki sıcaklığından mahrum kalan bir adam, çevresindeki sevdiği kadının yataktaki sıcaklığından mahrum kalan bir adam, çevresindeki her şeyi bir anda silip, evrenin en önemli ve en güzel şeyine dönüşen hapishane avlusundaki sarı çiçekli karahindiba...