RSF adlı Sınır Tanımayan Gazeteciler örgütü bugün yayınladığı bildiri ile Filipinler’de gazetecilere karşı gerçekleşen baskılara örneklerle yer verdi. Araştırmacı gazetecilik konusunda Filipinler’de saygın bir adı olan internet haber portalı “Rappler”in Genel Yayın Müdürü Maria Ressa ile soruşturmacı gazetecisi Reynaldo Santos Jr.’a verilen cezalara değindi.
ALMANYALILAR – 2012 yılında adı geçen haber sitesinde bu iki gazetecinin imzasını taşıyan, iş insanı Wilfredo Keng ile zamanın Yüksek Mahkeme Başkanı arasındaki dikkat çeken ilişkiye dair bir haber yayınlanır. Bu haberden dört ay sonra ülkede siber suçlarla ilgili bir yasa çıkar. Ekim 2017 yılında Wilfredo Keng haberle ilgi şikayetçi olarak dava açar. Resmi daire olayı soruşturur, NBI adlı soruşturma dairesi Şubat 2018’de şikâyet dilekçesini reddeder. Zira adı geçen haber yasanın çıkmasından önce yayınlanmıştır. Yasa geriye dönük olarak ancak bir yıla kadar esneyebilmektedir. Ancak aynı daire bir ay sonra bu verdiği karardan vazgeçerek Şubat 2019’da Adalet Bakanlığı’nın dava açmasına izin verir.
Keng’in dava açılmasını istemedeki gerekçesi kendisi hakkında yayınlanan haberin yasa yürürlüğe girdikten sonra aktüelleştirilmesidir. Yasaya göre yayınlanmış haberde “kapsamlı bir değişiklik” aktüelleştirmeye dolayısıyla suç kapsamına girebilecektir. Oysa bahsi geçen aktüelleştirme yanlış yazılmış bir sözcüğün düzeltilmesinden başka bir şey değildir. 13 Şubat 2019 tarihinde NBI görevlileri Manila’daki Rappler haber portalının merkezini basarak basın özgürlüğü ve bağımsızlığı konusunda sembol figür haline gelmiş, uluslararası birçok ödül sahibi, ünlü muhalif gazeteci Maria Ressa’yı göz altına alırlar. Ertesi gün ödenen kefaletten sonra serbest bırakılır.
Altı ay gibi ağır bir ceza alan gazetecilerin üst mahkemeye yapılan itirazları sonuçlanana kadar kefaletle serbest kalmalarına izin verilir. Bugün görülen davada her iki gazeteci yeniden suçlu bulunurlar.
RSF Genel Müdürü Christian Mihr yapılan açıklamada olayı kınayarak, bu sert karar ve absürt mahkeme ile Filipinler hukukunun rejimden bağımsız olmadığını, mahkeme kararının ülkenin başkanı Duterte’nin imzasını taşıdığını, onun Rappler haber sitesini ve özellikle Maria Ressa özgülünde bir emsal oluşturarak her türlü bağımsız eleştiriyi engellemek istediğini vurguladı. Ayrıca Mihr başkent Malina’daki hakimlere de seslenerek Filipinler’de hukukun inandırıcılığının geri verilmesini ve suçlama kararının üst mahkemede yeniden görüşülerek kaldırılması talebinde bulundu.
RSF bunun yanı sıra Ressa ile Rappler’e karşı yürütülen gözdağı kararlarının ilk ve tek olmadığını, sistematik olarak farklı adli kurumların bir dizi yıldırma örnekleriyle karşılaşıldığını, Rappler haber sitesinin son birkaç yılda hakkında açılan ayakları yere basmayan on benzer davası olduğunu, bu ve benzer yöntemlerle gazetecilerin korkutulup gözdağı verilmek istendiğini belirtti. Ayrıca Rappler’in ve benzer birçok medya organı mensubunun başkanlık sarayına girişlerinin yasaklandığı, akreditelerinin uzatılmadığı, vergi kontrollerine tabii tutulduklarına da değinildi.
RSF, Filipinler’de basına karşı uygulanan baskı ve yıldırma politikalarının salt Rappler özgülünde olmadığını, bu yılın Mayıs ayı başlarında ülkenin RTÜK’ü denilebilecek “Telekomünikasyon için Devlet Komisyonu” adlı resmi otoriter kurumunun ABS-CBN adlı medya organını kapattırdığını, lisanslarını uzatmayarak ülkedeki basın özgürlüğüne ağır bir darbe indirdiklerini, ABS-CBN’in ülkenin en büyük Radyo ve TV ağına sahip olduklarını ve rejime muhalif kendine güvenen birkaç medyadan biri olduğunu, kapanmasından önce Başkan Duterte’nin diğer birçok medya organı gibi birçok defa küfür, hakaret ve tehditlerine maruz kaldıklarına yer verdi.
Kurum ayrıca geçen yıl en az üç medya mensubunun yaptıkları haberler yüzünden öldürüldüklerini, Mayıs 2020’de yozlaşma haberleri yapan radyo habercisi Cornelio Pepino’nun silahlı iki adam tarafından ateş edilerek katledildiğini, bu cinayetin yaptığı habercilik yüzünden olduğu kanıtlandığında Başkan Duterte’nin iktidara gelmesinden bu yana katledilen 16. gazeteci olacağını açıkladı.
Filipinler basın özgürlüğü listesinde 180 ülke arasında 136. sırada yer alıyor.
15.06.2020
Fotos: Rappler / Facebook