SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi tarafından hazırlanan “COVID-19 Sonrası Türkiye Ekonomisinin Canlanması ve İyileşmesi için Enerji Dönüşümünün Sunduğu Fırsatlar” raporuna göre, enerji sektöründe uzun vadeli bir enerji dönüşümü stratejisine olan ihtiyaç, dünya genelinde COVID-19 salgınıyla yaşanan gelişmelerle çok daha fazla önem kazandı.
Yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgını boyunca ve sonrasında, ekonomiyi yeniden canlandırma ve iyileşme paketlerinin sunulacağı bir dönemde Türkiye’nin enerji dönüşümünden elde edebileceği faydalara dikkati çeken rapora göre, uzun vadede yenilenebilir enerji gibi yerli kaynakların kullanımını ve enerji talebini aynı hizmetleri aynı kalitede verecek şekilde daha verimli hale getirmek cari açığın sürdürülebilir şekilde düşmesine çözüm sağlayabilir.
Rapora göre, Türkiye, yerli ekipman üretim destekleriyle enerji yatırımlarını yenilenebilir enerjiye ve enerji verimliliğine yönlendirebildiği takdirde COVID-19 salgınıyla birlikte durgunlaşan ekonominin canlandırılmasında önemli bir yol kat edebilir.
Ayrıca enerji dönüşümü yatırımlarının artışıyla yaratılacak olan yeni ekonomik aktivite sayesinde önlem paketlerine en az ihtiyaç duyularak mevcut istihdam korunabilir ve hatta daha yüksek seviyelere çıkarılabilir.
Rapora göre, enerji dönüşümü yatırımları, en başta hava kalitesini artırarak insan sağlığına yönelik olumsuz etkileri en aza indirip, diğer sosyal ve ekonomik faydalarla birlikte Türkiye’nin COVID-19 sonrası ihtiyaç duyacağı ekonomik kalkınmayı hızlandıracak ve ekonomiyi güçlendirecek stratejilerin merkezinde yer alabilir.
Ekonomik kalkınma stratejilerinin bir parçası olarak enerji dönüşümü
Rapora göre, ülkeler için ekonomiyi hareketlendirme stratejilerinin belirlenmesinin ön planda olacağı COVID-19 salgını sonrası, iklim değişikliğiyle mücadele ve enerji dönüşümünü hızlandırabilmek için de tarihi bir fırsat oluşturuyor.
Bunun için finansal paketlerin merkezinde, çevresel açıdan sürdürülebilir, eşitlikçi ve dayanıklı bir toparlanma sürecini amaçlayan, yeşil teşvikleri ve yeşil iyileşme yollarını içeren bir yaklaşımın benimsenmesi gerekiyor.
Rapora göre, tüm dünya gibi Türkiye’nin de iyileşme ve ekonomiyi teşvik paketlerinde enerji dönüşümü fırsatlarını değerlendirmesi önem arz ediyor.
Türkiye’nin COVID-19 sonrası ekonomik kalkınma stratejilerinin önemli bir parçasının enerji dönüşümü olmasının yeni planlama süreçlerinin geliştirilmesinde kilit rol oynayacağına işaret edilen rapora göre, ekonomiye enerji sektörü açısından ivme kazandıracak alanlar ise şöyle sıralanıyor:
– Türkiye’nin, 2023 hedeflerinin ötesinde, 11. Kalkınma Planı’yla tutarlı ve 2030’a uzanan orta vadeli enerji dönüşümü hedef ve strateji planını, ilgili tüm kamu, özel sektör ve sivil toplum paydaşlarıyla istişare ederek ortaya koyması.
– Talep tarafında enerji verimliliği yatırımlarının elektrik ve elektrik dışı sektörlerde yeni mevzuat ve iş modellerinin geliştirilmesiyle birlikte uygulanmasının sürdürülmesi.
– Yeşil teşvik paketleri ve emisyon azaltıcı projelere finansman sağlayabilecek yeni finansman araçları ve modelleriyle enerji dönüşümünün hızlanması, planlanan yenilenebilir enerji ön lisans ve mini Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları ihalelerinin gerçekleştirilmesi, başlamış olan yenilenebilir enerji projelerinin tamamlanarak hayata geçirilmesi ve ekonomik durgunluk nedeniyle gecikmesi muhtemel projelerin bitirilmesi için ek süre tanınması.
– Yeni Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizmasının tanımlanması, kurumsal satış anlaşmaları ve yeşil enerji sertifikaları gibi iş modellerini hayata geçirecek düzenlemelerin nihai haline getirilip uygulanmaya başlanması.
– Binalarda enerji verimliliği potansiyelinin dağıtık enerjiyle birlikte en üst düzeyde kullanılması, dağıtık enerji ile değer zincirinin getirdiği yeni istihdam ve toplumu kapsayıcı fırsatlarından yararlanılması.
– Enerji dönüşümündeki gelişmeler ve ihtiyaçlarla orantılı bir şekilde iletim/dağıtım şebekesi altyapılarının iyileştirilmesi ve yeni yatırımların, depolama gibi kolaylaştırıcı teknolojiler geliştirilip elektrik piyasası ve elektrik tarife yapısında iyileştirmeler yapılarak, elektrik sistemine esneklik sağlayacak şekilde hayata geçirilmesi.
– Enerji dönüşümü için gerekli olacak ekipmanların tedarik güvenliğini sağlayacak verimli, yenilikçi ve düşük maliyetli ekipmanların ve bunların kullanımını destekleyecek yerli üretim teşviklerinin geliştirilmesi, araştırma ve geliştirme projeleri için enerji sektörüne sağlanan sübvansiyonların ve desteklerin enerji dönüşümünü destekleyecek alanlara kaydırılarak dengeli bir şekilde paylaştırılması.
– Etkin ve verimli ulaşım altyapısı geliştirilmesi kapsamında yerli elektrikli aracın hayata geçirilmesi, elektrikli araç satışlarında yakalanan ivmenin hızlandırılması ve şarj altyapısı tahsisinin en optimum bölgelerde, şebekeye zarar vermeyecek şekilde araç piyasasıyla paralel geliştirilmesi.
– Türkiye’nin küresel rekabetçiliğini ve ihracatını olumsuz etkileyebilecek karbon ve diğer benzeri vergilerin etkilerini en aza indirebilmek adına sanayi üretiminin enerji verimliliği, yenilenebilir enerji ve diğer düşük karbonlu teknolojilerle karbonsuzlaşmasına öncelik verilmesi.
Ekvator Enerji Üretim Grubu’na genel müdür ataması
Yenilenebilir enerji kaynaklarına yatırım yaparak büyümeye devam eden Ekvator Enerji’de, 26 yıllık deneyime sahip Eyüp Sabri Koçak, “Üretim Grubu Genel Müdürü” görevine getirildi. Toplamda 12 santrali bulunan Ekvator Enerji Grubu, 146 MW’lık kurulu güç ile elektrik enerjisi üretiminde faaliyet gösteriyor.
26 yıllık enerji sektörü deneyimine sahip olan Eyüp Sabri Koçak, 26.07.2022 tarihi itibariyle lisanslı ve lisanssız elektrik üretim projelerinin geliştirilmesi, portföye dahil edilecek yeni santrallerin belirlenmesi ve satın alımının yapılması, portföydeki santrallerin bakım, onarım ve işletilmesi süreçlerinden sorumlu “Üretim Grubu Genel Müdürü” olarak atanmıştır.
Lisans eğitimini ODTÜ İnşaat Mühendisliği’nde, yüksek lisans eğitimini yine ODTÜ’de tamamlayan Koçak, Ankara merkezli ERE Holding bünyesinde YİD modeli ve üretim lisanslı toplam kurulu gücü 600 MW’ı aşkın HES projelerinin geliştirilmesi, planlanması ve yapımında bilfiil görev almış, daha sonra sektörde birçok ulusal ve uluslararası yatırımcıya danışmanlık, proje geliştirme, santral satın alma ve anahtar teslim devreye alma hizmetleri vermiştir.
Kamuoyuna saygıyla sunulur.
YEKA GES-5 ihaleleri belirsiz bir tarihe ertelendi
Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlanan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ilanına göre, Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliği kapsamında toplam 1,500 MWe gücündeki bağlantı kapasitesinin tahsisi amacıyla yapılacağı ilan edilen YEKA GES-5 başvuruları, belirsiz bir tarihe ertelendi.
Resmi Gazete’de yayımlanan ilanda, “Düzeltmeye konu yarışma ilanının aslına uygun olarak yayımlandığı Resmi Gazete’nin tarihi ve sayısı: 30/09/2021 tarih ve 31614 sayılı Resmî Gazete
Söz konusu yarışma ilanının 2’nci maddesinin (ç) bendi aşağıdaki şekilde düzeltilmiştir.
2 – Yarışma Bilgileri:
ç) Başvuru yeri, tarihi ve saati:
Başvurular, İdare tarafından daha sonra ilan edilecek ileri bir tarihte alınacaktır.” ifadeleri kullandı.
Lisanssız Güneş Enerjisi Yatırımcılarına Ağır Fatura
Lisanssız Güneş Enerjisi Yatırımcılarına Ağır Fatura Elektrik Dağıtım Bedellerine % 398 Zam!
Ülkemizin yerli ve yeşil enerji üreticilerinin başında gelen lisansız güneş enerjisi üreticileri büyük bir mağduriyetle karşı karşıya… EPDK’nın yeni düzenlemesi ile lisanssız güneş enerjisi üreticilerinin dağıtım şirketlerine ödeyecekleri dağıtım bedeli yüzde 398 oranında artırıldı. Ayrıca EPDK’nın yatırımlar öncesi dağıtım bedellerinin 10 yıl boyunca nasıl hesaplanacağı ile ilgili kurul kararı 30.12.2021 tarihli yeni bir EPDK kararı ile iptal edilerek yatırım ortamına büyük engel konuldu.
Bu karar ile yatırımdan önce yatırımcıya verilen taahhütler süresi dolmadan iptal edilmiş oldu.
2016 yılında GES yatırımı yapan şirketlerin ödediği dağıtım bedeli 01 Ocak 2017’de EPDK’nın 6838 nolu kurul kararı ile 13,6 kat artırarak ile 0,75 krş/kWh’ten, 10,25 krş/kWh’e çıkarıldı. Bu orantısız artış sebebi ile oluşan mağduriyeti kısmen gidermek ve yatırımların iptal edilmesini önlemek amacıyla EPDK bir kurul kararı açıklayarak 2018 öncesinde kurulan lisanssız santrallere 10 yıl süre ile bu artışın yüzde 75’inin yansıtılmayacağı yönündeki kurul kararını yayınladı. Bu tebliğ sonrası şirketler yatırım için düğmeye basarak o tarihteki yüksek yatırım bedellerine rağmen 31.12.2017 öncesine bu yatırımları yetiştirerek ülke ekonomisine kazandırdı.
Ancak 30.12.2021 tarihinde yayınlanan EPDK kararı ile bu kazanılmış hak yok sayılıp, buna ek olarak üzerine yüzde 24 oranında zam uygulanacağı açıklandı. Bu düzenleme ile 2018 öncesi devreye alınan GES’lerin dağıtım bedelleri 5,6882krş/kWh’ten 28,2765 krş/kWh’e yükseldi. Yani lisanssız üreticilerin dağıtım şirketlerine ödedikleri tutar yüzde 398 artırılarak 5 katına çıkarıldı.
Bu haksız adım, ülkemizin güneş enerjisinin yüzde 90’ını üreten küçük enerji şirketlerinin aleyhinedir. Güncel durumda dağıtım bedeli lisanslı büyük üreticiler için 3,8 krş/kWh uygulanırken aynı hizmet için lisanssız üreticilerden 28,2 krş/kWh alınmakta. Riske girerek borçlanan, yatırım yapan ve enerji üretimi yapan küçük lisanssız üreticiler, aynı hizmet için dağıtım şirketine büyük lisanslı üreticilerin 7,4 katını ödeyerek, kazançlarının oldukça önemli bir kısmını dağıtım şirketlerine aktarmak zorunda bırakıldı.
Sonuç olarak 5 bine yakın küçük enerji şirketini, yaklaşık 400 bin bireysel yatırımcıyı, finansman şirketi, yabancı yatırımcıyı ve binlerce çalışanı derinden etkileyen bu karar;
- Değişen finansal dengeler şirketlerin varlıklarını sürdürmesini zorlaştırırken borsada bu şirketlere yatırım yapmış yüzbinlerce bireysel küçük yatırımcıyı mağdur etmekte.
- Yatırımcılara verilen taahhütlerin anlık bir karar ile değişebilmesi, yabancı ve yerli yatırımcılar için güvensizlik ortamı yaratmakta olup ülkemize yapacakları yatırımlardan vazgeçmelerine sebep olmakta.
Tüm bu nedenlerden ötürü sektörün küçük enerji şirketleri adına, Güneş Enerjisi Yatırımcıları Grubu olarak en kısa zamanda verilen bu kararın iptali ve GES yatırımcılarına sunulan hakların yine verilen süre sonuna kadar tanınmaya devam edilmesi, en büyük arzumuzdur.
Trendler
-
Sektör Haberleri2 ay Önce
Ekvator Enerji Üretim Grubu’na genel müdür ataması
-
Çatı Üstü Güneş Enerjisi2 hafta Önce
Endüstriyel Tesislerde GES Uygulamaları Semineri
-
Çatı Üstü Güneş Enerjisi2 hafta Önce
Zimek Makine’den yenilenebilir enerjiye yatırım
-
Genel1 hafta Önce
Hibrit enerji santrallerinin de tercihi ASUNİM