Etrafımızda bizi bir şeyler satın almaya iten bir yığın etkenin bulunduğu bir çağda yaşıyoruz. Sürekli bir şeyler satın alıyoruz, çok kısa sürede yenileri çıkıyor ve hemen yenilerine yöneliyoruz. Böyle bir ortamda artık lüks ürünleri satın almak yalnızca zenginlere has bir durum olmaktan çıkmış durumda. Elbette lüks ürünlerin hepsi düşük gelirli insanlar için ulaşılabilir değil ancak insanlar büyük fedakârlıklar yaparak pahalı ürünler almaktan çekinmiyor.
Banka hesabında milyonlar olan birinin oturduğu bir evde, yıllarca kenara ayırıp biriktirdiği parası ile orta gelirli bir aile de, bunun için borçlanmaktan da çekinmeden oturabiliyor. Bunun yanında, yalnızca iPhone alabilmek için işe girip çalışan, yeterli parayı biriktirince işten ayrılan gençler olduğunu da duymuştum.
Peki, bu daha pahalısına sahip olma hırsı nereden geliyor? Neden daha pahalı, daha lüks olanı almaya bu kadar hevesliyiz? İşte BBC’nin yaptığı habere göre bu durumun psikolojik açıklaması:
Yapılan araştırmalar, bir ürünün fiyatının ürünün değerinin algılanmasında önemli bir etkiye sahip olduğunu gösteriyor. Bir başka deyişle, pahalı ürünlerin daha kaliteli olduğunu düşünüyoruz, aynı kalitede daha ucuzu da olsa pahalı olanı satın alıyoruz.
Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü ve Stanford Üniversitesi’nin yaptığı bir araştırmada, deneklere aynı şaraplar farklı fiyatlarda olduğu söylenerek sunulmuş ve beyinlerinin fonksiyonel MRI taraması yapılmış. Yüksek fiyatlı olduğu söylenen şarapların denekler tarafından daha büyük bir keyifle içildiği tespit edilmiş.
Bu konuda yapılan başka bir araştırmaya göre, deneklere farklı fiyatlarda aynı plasebo ağrı kesiciler verilmiş. Denekler, yüksek fiyat söylenen ağrı kesicinin daha etkili olduğunu söylemiş.
Harvard Üniversitesi’nde profesörlük yapan psikolog Michael Norton’a göre insanlar, iki kat pahalı ürünlerin iki kat daha kaliteli olduğunu düşünüyor.
Bunun yanında, insanların bu ürünleri satın aldığında alışverişten aldığı tatmin de iki kat daha fazla oluyor. Norton’ın araştırmasına göre, yüksek deneyimler istiyoruz, bu yüzden paramızı sürekli harcamaya eğilimliyiz.
Bazı insanlar da, kendilerine özel bazı eşsiz deneyimleri yaşamak için fazla para harcıyor. Unutulmaz deneyimler biriktirerek, tüketiciler bir başarı elde etmiş ve gelişme göstermiş hissediyorlar ve kendine verdikleri değer artıyor.