Feline Acne - Kedi Çene Aknesi
Kedi Çene Aknesi kedinin çenesinde siyah noktaların (komedonlar) gelişimiyle karakterize bir durumdur.
Kedi Aknesinin sebepleri nelerdir?
Kedi aknesinin sebebi tam olarak bilinmemektedir. Fakat gibi birçok etken akne oluşumuna katkıda bulunmaktadır. Örneğin; Stres ,bağışıklık sisteminin baskılanması,zayıf yetişme ortamı, kontak dermatit ya da atopik dermatit varlığı vb. Ayrıca kıl folliküllerinden anormal miktarlarda yağ üretilmesi veya folliküllerin gerektiği gibi çalışamaması durumunda da akne gelişebilmektedir.
Kedi Aknesinin belirtileri nelerdir?
Kedinin çene ve dudaklarında siyah noktalar nedeniyle çene kirli görünecektir. Bu siyah noktalar daha sonra açılıp kabuklanan küçük apseler içinde gelişebilir. Şiddetli vakalarda, apse drene olabilir,bölgesel tüy dökülmesi ve çenede şişme gözlenebilir. Kaşıntı olabilir ve kedi kendini kaşıyarak yaralayabilir bu da bölgesel travmaya neden olabilir.İkincil enfeksiyonlar gelişebilir. Bu durum kedinin hayatında sadece bir kez görülebilir, oluşur ve sona erer ya da oluşur ve hayatı boyunca kalıcı olur. İran kedilerinde, bu durum çene ile sınırlı kalmayıp yüzüne ve deri kıvrımlarına etki edebilir.
Kedi aknesi dişi ve erkek kedilerde eşit oranda görülmüştür.Oluşumunda herhangi bir cinsiyet yaş ya da ırk ayrımı söz konusu değildir.
Kedi Aknesinin teşhisi nasıl konur?
Deri kazıntısı alınarak ayırıcı tanıya gidebiliriz.Benzer lezyonlara sebep olan ve çene aknesi ile karışabilen diğer hastalıkları bu yöntemle eleyebiliriz. Örn; uyuz (demodex), Malassezia enfeksiyonları(mayalar), alerjiler, mantarlar, ve eosinophilic granuloma compleks olarak adlandırılan hastalık elimine edilmiş olur. Ayırıcı tanı için biyopsi yöntemi de kullanılabilir. İkincil bakteriyel enfeksiyonlar kültür alınarak kesin teşhis edilebilir.
Kedi Aknesi Nasıl tedavi edilir?
Feline akne kontrol edilebilir, fakat tamamen tedavi edilemez!!!.
Kedi aknesinin çok hafif olduğu durumlarda hiçbir semptom görülmez ve tedaviye ihtiyaç duyulmaz. Diğer durumlarda ise, antiseboreik şampuanlar kullanılarak aşırı yağ üretimi yavaşlatılabilir.Örneğin benzoyl peroxide içeren şampuanlar (3% ya da daha az konsantrasyonda).Esansiyel yağ asitleri de yararlı olacaktır. Oral ya da topikal antibiyotikler eğer ikincil enfeksiyonların varlığında kullanılabilir.Topikal vitamin A (0.05% Retin-A) sıklıkla kullanılmaktadır,fakat tahriş edebileceği için çok az kullanılmalıdır. Oral retinoid (Isotretinoin) tedavisi çok ciddi vakalarda kullanılmıştır,fakat bu ilaç insan ve kedilerde teratogenik (doğmasal hasar verebilir) etkiye sahiptir, ve dikkatli kullanılmalıdır. Enfeksiyonun miktarı oldukça büyükse kısa etkili kortikosteroidler kullanılabilir.
Altta yatan herhangi başka bir durum söz konusu ise, örneğin mantar(M. Canis), uyuz (Demodex enfestasyonu) ya da maya enfeksiyonu (Malassezzia) mevcut ise bunlar uygun bir şekilde tedavi edilmelidir.
Mama ve su kaplarının plastikten, çelik,porselen ya da cama değiştirilmesi akne oluşumuna olumlu katkı sağlayabilir (Kedi plastiklere ve boyalara karşı alerjik olabilir) . Derin olmayan mama ve su kabı kullanmanız faydalı olabilir. Kedi sahipleri tarafından düzenli olarak kedinin çenesi temizlenmelidir . Sağlıksız koşullarda yaşayan ve kedi aknesi oluşumuna meyilli kedilerin çeneleri düzenli olarak hergün temizlenmelidir.
Referans ve Kaynaklar
McKeever, PJ; Harvey, RG. Skin Diseases of the Dog and Cat. Iowa State University Press. Ames, Iowa; 1998.
Paterson, S. Skin Diseases of the Cat. Blackwell Science Ltd. London, England; 2000.Scott, D; Miller, W; Griffin, C. Muller and Kirk's Small Animal Dermatology. W.B. Saunders Co. Philadelphia, PA; 2001.