Transkript
1 RAPOR (AVRUPA BİRLİĞİ KOMİSYONU VE AVRUPA KONSEYİNİN İŞBİRLİĞİ İLE YÜRÜTÜLMEKTE OLAN YARGININ MODERNİSAZYONU VE CEZAEVİ REFORMU PROJESİ ÇALIŞMALARI ÇERÇEVESİNDE İNGİLİZ CEZAEVİ SİSTEMİNİ TANIMAYA YÖNELİK OLARAK TARİHLERİNDE YAPILAN İNGİLTERE ZİYARETİ DEĞERLENDİRME RAPORUDUR.) Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdür Yardımcısı Sayın Nizamettin KALAMAN ın başkanlığında Uşak Cumhuriyet Başsavcısı İhsan EROGUL, Uşak E Tipi Cezaevi Müdürü Hasan KARAKURT, 2. Müdürler Nevzat KARA, Mehmet EVİN, Sosyal Çalışmacı Davut KARATAŞ, Cezaevi İnfaz koruma Başmemuru Sami ATASEVEN den oluşan 7 kişilik bir heyetle tarihleri arasında İngiltere de bulunan Cezaevi Personel Eğitim Merkezine ve Ceza İnfaz kurumlarına çalışma ziyareti gerçekleştirilmiştir. 1. NEWBOLD REVEL EĞİTİM MERKEZİ Bu merkez İngiltere Cezaevleri personel eğitim kurumlarının merkezi konumundadır. Bu merkezde yapılan eğitimler 6 ay sürmektedir. Eğitimde genellikle 2 hafta merkezde 2 hafta cezaevlerinde olmak üzere dönüşümlü olarak gerçekleşmektedir. Yani merkezde hem eğitim hem de öğretim yapılmaktadır. Newbold Revel Eğitim merkezi haricinde 12 tane de yerel eğitim merkezi ve 15 tane öğrenim merkezi bulunmaktadır. Eğitim merkezinde toplam 270 personel görev yapmaktadır. Görev yapan personelin tamamı daha önce cezaevlerinde görev yapmış kişilerdir. Ayrıca yeni başlattıkları bir uygulama ile birlikte farklı eğitim kurumlarından (üniversite, okullar v.b ) da uzman eğiticiler gelip eğitim vermektedirler. Newbold Revel Eğitim Merkezinden cezaevi personeline yaklaşık 180 değişik kurs verilmektedir. Bunlardan bazıları; İnfaz koruma memuru kursu Cezaevi müdürlüğü kursu X Ray Cihazı kullanımı kursu Eğiticilerin eğitimi kursu
2 İletişim becerileri eğitim kursu Kriz müdahale yöntemleri kursu İstihbarat eğitimi kursudur İlkyardım Kursu Rehin pazarlığı kursları Özürlü mahkumlara yönelik eğitim İntiharı önleme kursu Uyuşturucu ili mücadele eğitimi Hangi personelin ne zaman ne eğitimi alacağına cezaevi müdürleri karar vermektedir. Cezaevi müdürü önceden eğitim merkezini arayarak rezervasyon yaptırmakta ve ona göre planlanan sürede eğitim verilmektedir.eğer cezaevi müdürü isterse bu eğitimi kendi cezaevinde de verdirebilmektedir. Bu eğitim merkezi eğitimin yanında danışmanlık hizmeti de verilmektedir. Cezaevi çalışanları karşılaştıkları problemlerle ilgili olarak eğitim merkezinden telefonla danışmanlık ve destek hizmeti alabilmektedirler, Eğitim merkezinde verilen kurslar üç alana ayrılmış durumdadır. Olaylar Güvenlik Cezaevi rejimi Burada amaç rejimin iyi olması ve güvenliğin sağlanarak olay çıkmasını önlemektir. Eğitim merkezinde verilen kurslardan birisi de daha önce belirttiğimiz gibi kriz olay müdahale kursudur. Bu kurs daha çok cezaevi müdürü konumundaki personele verilmektedir. TORNADO kod adını verdikleri bir müdahale sistemi oluşturmuşlardır. Bu sisteme göre aynı bölgedeki bir cezaevinde olay, isyan, rehin alma durumu olduğunda yakın cezaevlerinden olayın çıktığı cezaevine destek birimleri gönderilmektedir. Meydana gelen olaya müdahale duruma göre 3 aşamada olmaktadır. Altın Müdahale Gümüş Müdahale Bronz Müdahale Altın müdahale genel müdürlük, gümüş müdahale cezaevi müdürlüğü, bronz müdahale ise personel tarafından gerçekleştirilen müdahalelerdir.
3 Eğitim merkezinde bu müdahale eğitimi için simülasyon bir cezaevi oluşturulmuş ve olabilecek her hangi bir olay burada birebir canlandırılarak tatbiki olarak nasıl bir yol izleyecekleri öğretilmekte ve uygulanmaktadır. İngiltere de cezaevlerinde olabilecek herhangi bir olaya karşı Londra da bir müdahale odası ve birimi bulunmaktadır. Fakat herhangi bir durumda( olası bir terör saldırısında) Londra daki bu merkez devre dışı kalırsa Newbold Revel Eğitim merkezindeki müdahale odası devreye girmekte ve Londra daki müdahale odasının yapacağı bütün işlevselliğe sahip konumda bulunmaktadır. Ayrıca meydana gelen büyük olaylardan polisten yardım almaktadırlar. 2. RYE HILL CEZAEVİ (ÖZEL CEZAEVİ) 2001 yılında özel bir şirket tarafından yapılmış olup yönetim ve işletmesi bu şirket tarafından yapılmaktadır. Personeli de bu şirket tarafından istihdam edilmektedir. Bu cezaevi İngiltere de özel sektör tarafından işletilen 10 cezaevinden biridir. Özelleştirme 13 yıl önce başlanmış, başlangıçta sadece tutukevi özelleşmesini öngörürken daha sonra hükümlülerin bulunduğu cezaevi de özelleştirilmiştir. Yap işlet devret modeli ile 25 yıl sonra İngiltere hükümetine devredilecektir. Özel sektör cezaevleri standartları yükseltmiş ve bunun yayılmasını sağlamıştır. Her hafta ve her ay raporlar hazırlanıp genel müdürlüğe gönderilmekte ayrıca bir kontrolör ekibi tarafından rutin kontrolü yapılmaktadır. Bunların dışında bir kontrolör sürekli kurumda görev yapmakta ve işleyiş sorumlusu olarak bulunmaktadır. Cezaevi Direktörü olarak adlandırılan özel cezaevi sorumlusu diğer kamu cezaevi müdürleri ile aynı yetkiye(disiplin cezası verme, tahliye etme, vb.) sahip değildir. Cezaevinin büyüklüğü, amacı, mahkum profiline göre devlet mahkum başına şirkete para ödemektedir. Bu cezaevinin sağlık hizmetleri de özel bir şirket tarafından sağlanmaktadır. Rye Hill Cezaevinde beş tane iş atölyesi bulunmaktadır. Her bir atölyede ortalama kişi çalışmaktadır. Bu iş atölyelerinde görevli personel ise 2-3 kişi olup bunlarda genellikle öğretmen veya eğitmenlerden oluşmaktadır. Bu iş atölyelerinden bazıları; Web tasarlama ve pazarlama atölyesi, elektrik kablosu imalatı atölyesi, araba aksamı atölyesi. 3- GLEN PARVA CEZAEVİ Glen Parva Cezaevi 1970 yılında tutukevi olarak kurulan bir cezaevidir. Şu anda genç suçlular olarak tabir edilen yaş arası genç mahkumların bulunduğu bir cezaevidir.
4 İngiltere de ki 100 ayrı mahkemeden tutuklu ve hükümlü gelmektedir. Şu anda Avrupa nın en büyük genç suçlular cezaevidir. Glen Parva Cezaevi yüksek güvenlikli bir cezaevidir. Glen Parva Cezaevine gelen mahkum öncelikle oldukça titiz bir ön muayene ve görüşmeden geçiriliyor. Bu ön görüşme ve muayenede ihtiyaç analizi ve durum tespiti yapılmaktadır. Gelen mahkumun herhangi bir uyuşturucu kullanıp kullanmadığı, kullanıyor ise bağımlılık düzeyi ve hangi tedavi programına katılmasının uygun olacağı belirlenmektedir. Bu uyuşturucu testlerini ve tedavi programlarını uzman bir ekip yürütmektedir. Uygulanan uyuşturucu mücadele programları daha çok fiziksel bağımlılığı yok etmeye yöneliktir. Cezaevinde düzenli olarak 3 çeşit uyuşturucu testi yapılmaktadır. Ayrıca mahkumlarla ilgili olarak değerlendirme yapan ve OASIS adını verdikleri bir değerlendirme programını yürüten ve bunun için özel eğitim almış infaz koruma memurlarından oluşan özel bir ekip bulunmaktadır. Söz konusu değerlendirmeler mahkum cezaevine geldikten sonraki 8 hafta içerisinde yapılmakta ve ilgili birime gönderilmektedir. Bu değerlendirmeler her 3 ayda bir yenileniyor, kat edilen mesafe, çözümlenen sorunlar kaydediliyor, her hangi bir sorun varsa ilgili birime bildiriliyor veya havale ediliyor. Yapılan bu değerlendirmeler tahliye sonrası adli mercilere gönderiliyor ve adli mercilerin mahkum hakkında bir kanaate varmasına yardımcı olunuyor. Glen Parva Cezaevine çok değişik mahkeme ve bölgeden mahkum geldiği için bu mahkumların mahkemeye götürülüp getirilmesi büyük bir problem olmaktadır. Bunun için bazı mahkeme salonlarına dört ayrı yönden görüntü kaydeden kameralar yerleştirilmiş ve bu kameralar cezaevi ile onlıne sistemle bağlanmıştır. Mahkumlar için ise cezaevinde 3 tane izolasyonlu avukat görüş mahalli ve 2 tane izolasyonlu mahkeme salonu kurulmuş böylece mahkum mahkeme öncesi avukatı ile tele görüşme yapıp mahkeme salonuna girmekte ve onlıne sistemle tele mahkemesi yapılmakta, mahkumun savunması, yargılanması bu sayede mahkemesine gitmeden yapılabilmektedir. 4- WHİTE MOORE CEZAEVİ(YÜKSEK GÜVENLİKLİ CEZAEVİ) White Moore Cezaevi yüksek güvenlikli bir cezaevidir. İngiltere de mahkumlar A,B,C,D olmak üzere 4 sınıfa ayrılmakta ve bu risk sınıfına uygun olan cezaevinde kalmaktadır. A ve B sınıfı mahkum en fazla risk taşıyan mahkumdur. Bu cezaevindeki mahkumların yaklaşık yarısı A sınıfı diğer yarısı ise B sınıfı mahkumdur. İç ve dış güvenlikte çok sıkı tedbirler uygulanmaktadır. Bütün iç ve dış güvenliği infaz koruma memurları sağlamaktadır. İngiltere de cezaevlerinin güvenliğinden sadece infaz koruma memurları sorumlu olup
5 jandarma veya polisin güvenlik sağlaması söz konusu değildir. Dış güvenlik için çok iyi bir kamera sistemi ve alarm sistemi kurmuşlardır. Ayrıca güvenlik ve aramalarda eğitimli köpekte kullanmaktadırlar. White Moore Cezaeevi nde ki her bir blok birbirinden ayrı durumda bulunmakta ve mahkumların bloklar arası geçişi söz konusu değildir. Bu sayede bir blokta olan olayın diğer bloğa geçişide önlenmiş olmaktadır. Mahkum odaları genellikle tek kişilik olup bazı çift kişilik odalarda bulunmaktadır. Bu cezaevinde kalan mahkumların büyük bir kısmının haftada yaklaşık 21 saat bir amaca yönelik iş yapmaları sağlanmaktadır. Yapılan bu iş mevcut iş atölyelerinden birisinde belirli saatlerde çalışmak olabileceği gibi herhangi bir suçlu davranış programına katılmakta olabilir.(uyuşturucu ve alkol ile mücadele eğitimi, duygu kontrol programı, ileri düşünce eğitimi,vb.) White Moore Cezaevi nde de diğer cezaevlerinde uygulanan OASIS isimli bir değerlendirme programı uygulanmaktadır. Cezevinde 11 tane iş atölyesi bulunmakta fakat hepsi faaliyette bulunmamaktadır. Şu anda faaliyet gösteren atölyelerden bazıları şöyledir; Marangoz atölyesi, cd parçalama ve atık plastik üretme atölyesi, ambalaj atölyesi, önlük dikim atölyesi, lavaba S borusu imalat atölyesi. 5- FOSTON HALL KADIN CEZAEVİ Foston Hall Kadın Cezaevi yaklaşık 7 yıl önce yapılmış bir cezaevidir. İngiltere de toplam 14 tane kadın cezaevi bulunmaktadır. Bu cezaevlerinde yaklaşık 4000 kadın mahkum bulunmaktadır. Foston Hall Kadın Cezaevi 7 yıl önce açılmasına rağmen şuanda en iyi performansı gösteren kadın cezaevidir. Kadın cezaevleri açık, yarı açık ve kapalı cezaevleridir. Bu cezaevlerinde genellikle kadın personel çalışmakla birlikte az miktarda erkek personel de çalışmaktadır. Foston Hall Kadın Cezaevi ne ülkenin her tarafından kadın mahkum gelmektedir. Cezaevinin içerisinde ayrıca tel örgü ile çevrilmiş ve yaklaşık 40 kadın tutuklunun barındırılabileceği ayrı bir tutukevi bulunmaktadır. Bu cezaevindeki mahkumlar genellikle uzun süreli cezası olan mahkumlardır. Cezaevinde bulunan kadınların hemen hemen hepsi bir iş atölyesinde çalışmaktadır. Bu iş atölyelerinin bazıları endüstriyel temizlik atölyesi, t-shirt dikim atölyesi, oto yıkama atölyesi, çiçek yetiştirme atölyesi. Bununla birlikte cezaevinde bilgisayar kursu, uyuşturucu ile mücadele eğitimi, ileri ve rasyonel düşünce eğitimi, muhakeme ve rehabilitasyon hizmeti gibi çalışmalar da yapılmaktadır. Mahkumların düzenlenen kurs, eğitim ve atölye çalışmalarına katılmaları ısrarla teşvik edilmektedir. Ayrıca CARAT s adını verdikleri gönüllü uyuşturucu ile mücadele programları bulunmaktadır. Cezaevinin sağlık hizmetlerini Derby şehrinden gelen uzman hemşireler ve doktor
6 sağlamaktadır. Bu uzman hemşireler ruh sağlığı konusunda uzmanlaşmış olup cezaevinde ruh sağlığı konusunda, psikiyatrik rahatsızlıklar konusunda ve uyuşturucu ile mücadele konusunda çalışmalar yürütmektedirler. Cezaevinde yapılan bu programları yürüten ekibin bir kısmı kadrolu olup diğer bir kısmı ise part time çalışmaktadır. 6- SUDBURY AÇIK CEZAEVİ Sudbury Açık Cezaevi 1948 yılında askeri hastane olarak inşa edilen bir cezaevidir. Şu anda 521 tane mahkum barındırmaktadır. Cezaevinde az bir miktarda 10 yıldan fazla cezası olan mahkum bulunmaktadır. Diğer mahkumların kalan cezaları 4 yıl ve daha azdır. 160 mahkum dışarıdaki dünyaya alışmak için cezaevi dışında çalışmaktadır. Bunlardan 100 tanesi paralı bir işte çalışmakta, 30 tanesi gönüllü bir işte çalışmakta, ve diğer 30 u ise bir eğitim öğretim kurumuna devam etmektedir. Açık cezaevlerinde dışarıda paralı bir işte çalışmak için öncelikle belli bir süre gönüllü bir işte (sivil toplum kuruluşları, yardım kuruluşları, vakıf ve derneklerde) çalışma şartı aranmaktadır. Ayrıca açık cezaevinde ayakkabı imalatı, mobilya imalatı, bahçe mobilyaları imalatı, atık dönüşüm atölyesi ve demir atölyesi bulunmaktadır. Mahkumların bir kısmı da bu atölyelerde çalışmaktadır. Mahkumların kaldığı odalar tek kişilik olup tuvalet, lavabo ve duşu bulunmamaktadır. Her bir mahkum bloğu ayrı bir bina şeklindedir. Bütün cezaevlerinde olduğu gibi burada da OASIS Değerlendirme Programı, CARAT s Uyuşturucu ile mücadele programı, alkol bağımlılığı ve tedavisi programı, ileri düşünme becerileri eğitimi ve tahliye sonrasına hazırlık eğitimleri bulunmaktadır. Bütün bu eğitimler ayrı ayrı birimler ve uzman ekipler aracılığı ile yapılmaktadır. Özellikle tahliye sonrası eğitiminde; mahkumlara tahliye sonrası karşılaşabilecekleri problemler psikodrama ve rol terapisi ile anlatılmakta ve mahkumlar eğitilmektedir. Ayrıca bu birim dışarıdaki kurum ve kuruluşlarla bağlantıya geçerek hangi vasıfta eleman arandığının tespitini yaparak tahliye olacak mahkumlara iş bulmakta ve barınmaları için konut temini de yapmaktadır. Cezaevindeki uyuşturucu programını başarı ile tamamlayamayan mahkuma dışarı çıkma izni verilmemektedir. Dışarıya çıkabilmesi için uyuşturucu kullanmaması gerekmektedir. 7- BULLINGDON YEREL CEZAEVİ Bullıngdon Cezaevi 963 mahkumu bulunan bir cezaevidir. Cezaevine yeni gelen bir mahkum 4 günlük cezaevi yaşamına alıştırma eğitimi adı verilen ve iki mahkumun da katıldığı bir eğitimden geçmektedir. Bu eğitimde cezaevinin genel işleyişi hakkında mahkum
7 bilgilendirilmekte ve bir uyum becerisi testinden geçirilmektedir. Her birimin sorumlusu mahkumla görüşmekte ve kendi birimi ile ilgili bilgileri mahkuma aktarmaktadır. Mahkumun ihtiyaç analizi yapıldıktan sonra katılacağı programlar ve işlediği suç grubu ile bağlantılı olarak ayrı bir bloğa yerleştirilmektedir. Cezaevindeki mahkumlara okuma- yazma kursu, iletişim becerileri eğitimi, uyuşturucu ile mücadele eğitimi, sağlık bilinci eğitimi, ebeveynlik becerisi eğitimi, bireysel rehberlik hizmeti ve ileri düşünme becerileri eğitimi gibi eğitimler verilmektedir. Burada da OASIS Değerlendirme Programı uygulanmaktadır. Mahkumların aileleri ve çocukları ile ilişki ve iletişimini düzenlemeye yönelik yardımlar da yapılmaktadır. Ayrıca tahliye sonrası için yürütülen 8 ayrı program bulunmaktadır. Bunlardan bazıları konut edinme programı, iş ve iş bulma eğitimi, uyuşturucu ve alkol tedavisi eğitimi, ileri düşünce becerileri eğitimi gibi eğitimlerdir. Diğer cezaevlerinde olduğu gibi bu cezaevinde de dinamik güvenlik esastır. Dinamik güvenlik personel ve mahkum arasındaki insani ilişki ve güven ile güvenliğin sağlanması şeklinde özetlenebilir. Bullıngdon Yerel Cezaevi nde mahkumların çalışabileceği iş atölyelerinin yanı sıra belirli zamanlarda faydalanabilecekleri bir spor kompleksi de bulunmaktadır. 8- COLDINGLEY CEZAEVİ (EĞİTİM CEZAEVİ) Coldıngley Cezaevi C sınıfı, 400 mahkumun bulunduğu bir cezaevidir. Mahkumlar genellikle 4 yıl ve daha fazla cezası olan mahkumlardır. Bu cezaevi ağırlıklı olarak eğitim ve iş atölyeleri rejimine dayalı olarak faaliyet yürütmektedir. Yapılan çalışmaların büyük bir kısmı tahliye sonrasına hazırlık şeklindedir. Cezaevindeki bütün mahkumlar tam zamanlı olarak bir işte çalışmakta veya bir eğitim programına katılmaktadır. Bu cezaevindeki bütün bloklar birbirine bağlı mahkumların bloklar arası geçişleri serbesttir. İngiltere genelinde bu şekilde 20 tane cezaevi bulunmaktadır. Cezaevinin oldukça büyük ve dışarıya iş yapan bir çamaşırhanesi, kaynak atölyesi, tabela ve grafik tasarım atölyesi bulunmaktadır. Diğer cezaevlerinde uygulanan suçlu davranışlarını önleme programları, değerlendirme programları ve aile çalışmaları burada da yürütülmektedir.
8 GENEL DEĞERLENDİRME VE SONUÇ İngiltere cezaevi sisteminin oturmuş bir yapısı olduğu gözlemlendi. Daha önceden edindikleri tecrübeler ışığında yasal düzenlemelerini ve programlarını oluşturmuşlar. Ayrıca kamu sektöründeki hantallığı kırmak, standartları ve verilen hizmetlerin kalitesini yükseltmek amacıyla başlattıkları özel cezaevleri uygulamaları da dikkat çekicidir. Bu tür bir uygulamanın standartları yükselttiği, verimi arttırdığı ve maliyeti düşürdüğü tespit edilmiştir. Böyle bir uygulamanın ülkemiz cezaevlerinde de uygulanıp uygulamayacağı düşünülmeli ve bir araştırma çalışmasının yapılmasının olumlu olacağı düşünülmektedir. İngiliz Cezaevleri nde ilk başta dikkat çeken nokta cezaevlerinin fiziki durumu,mimari yapısı ve binalar arasında yapılan bahçe mimarisi, peyzajdır. Cezaevleri barındıracağı mahkum profiline göre dekore ve inşa edilmektedir. Fakat genel itibari ile binalar basık ve havasız bir durumdadır. Personelin görev yaptığı birimlerin çoğu ışık almayan, penceresiz ve hava sirkülasyonu fazla olmayan odalardır. Mahkumların kaldıkları odalar genelde tek kişilik odalar olmakla birlikte çoğu cezaevinde bu tek kişilik odalarda duş ve tuvalet bulunmamakta ortak kullanım alanlarında bulunmaktadır. Ayrıca mahkumların çok fazla havalandırmaya çıkmadıkları gözlenmiştir. Cezaevi çalışanlarının belirttiğine göre mahkumlar havalandırma yerine ortak yaşam alanlarında kalmayı tercih etmektedirler. Fakat bunun mahkum sağlığı açısından çok da iyi olmayacağı düşünülmektedir. Ziyaret edilen cezaevlerinin genelinde yapılan çalışmalar ve eğitimler ile ilgili olarak cezaevinin değişik yerlerine tabela, ilan, afiş asılmış ve hem mahkumun hem de personelin bilgilendirilmesi amaçlanmıştır. Böyle bir çalışmanın ayrıca cezaevinin tarihçesi, tanıtımı ile ilgili bir köşenin bizim cezaevlerimizde de uygulanması verimli olacaktır. Cezaevlerinin iç ve dış koruması tamamen infaz ve koruma memurları tarafından yapılmaktadır. Ayrıca nakil ve sevkler de bu görevliler tarafından yapılmaktadır. Buna karşılık hiçbir infaz ve koruma memuru silah taşımamaktadır. Buna karşılık bizim cezaevlerimizde dış korumanın, sevk ve nakillerin jandarma tarafından yapılmasının büyük problem, sıkıntı ve zorluklara sebep olduğu gözlenmektedir. Örneğin yakın zamanda yaşadığımız cezaevinin sevk aracının kaçırılarak jandarmanın silahlarının ele geçirilmesi ile yaşanan bir haftalık kovalamaca süreci bu olaylara bir örnek olabilir. Ayrıca ziyaretçi açısından ve denetim açısından da bu oldukça zor bir durum olmaktadır. Dış korumanın kademeli olarak devrinin denetim açısından bir zaruret olduğu düşünülmektedir. Bu konu ile ilintili olarak bir diğer konu da mahkumlarının mahkemeye götürülmesinde karşılaşılan zorluk ve sıkıntılardır. Maliyeti düşürmek, güvenliği rahatlatmak ve kolay
9 mahkemeyi sağlamak amacıyla Glen Parva Cezaevi ndeki on- line (video mahkeme) sistemine benzer bir sistemin Türkiye deki belirli cezaevlerinde uygulanmasının oldukça verimli olacağı düşünülmektedir. İngiliz Cezaevleri nde verilen eğitimi ve kursları dışarıdan gelen eğiticilerin yanı sıra cezaevindeki usta eğiticilerin de verdikleri gözlenmiştir. Buna benzer uygulamalar bizim cezaevlerimizde de uygulanmakla birlikte temel fark verilen kurs bitirme veya eğitim sertifikalarıdır. İngiltere de bu sertifikalar cezaevi idaresi tarafından verilmekte ve dışarıda geçerliliği bulunmakta, bir meslek diploması olarak kullanılmaktadır. Fakat Türkiye de bu belgeyi sadece çıraklık eğitim merkezleri ve halk eğitim merkezleri vermektedir. Bu uygulamada da eğitim açısından ve uzman eğitici bulma açısından büyük zorluklar çekilmesine yol açmaktadır. Buna benzer bir uygulama ve yasal düzenlemenin yapılarak bizim cezaevlerimizde böyle bir eğitim sertifikası verilebilmesine ve daha kolay uzman eğitici bulunmasına yönelik bir çalışma yapılmalıdır. Bununla birlikte yapılan her türlü eğitim, etkinlik ve sosyal faaliyetlerin içerisine üniversitelerin de dahil edilmesi yararlı olacaktır. Cezaevlerinde suçlu davranış programları oldukça yaygın olarak kullanılmakta ve bu programların her birisini uygulayan uzman bir ekip veya özel eğitim almış infaz ve koruma memurları bulunmaktadır. Ağırlıklı olarak İngiliz Cezaevleri nde uyuşturucu ve alkol ile mücadele programları uygulanmaktadır. Bunun yanı sıra ileri düşünce eğitimi, kişilik gelişimi eğitimi, ebeveyn eğitimi gibi eğitimler de verilmektedir. Bu tür eğitimlerin Türkiye deki mahkumların eğitim durumu, sosyo- kültürel yapısı dikkate alınarak iyi bir ihtiyaç analizi yapıldıktan sonra cezaevlerimizde yeterli sayıda personel ile birlikte uygulanmasının zaruri olduğu düşünülmektedir. Ayrıca tahliye sonrasına yönelik yürütülen oldukça ciddi ve düzenli bir çalışma ve takip programı mevcuttur. Bizim cezaevlerimizde de bu tür tahliyeye hazırlık büroları ve eğitim birimlerinin kurulması ve tahliye sonrasına yönelik gözetim için adli merciler ile ortaklaşa yürütülen bir çalışmanın olması faydalı olacaktır. İngiltere Cezaevleri ndeki iş atölyeleri genellikle büyük ölçekli işletmeler olup çoğunluğu özel şirketler tarafından işletilmekle ve iş atölyelerinin başındaki uzman eğitmen de şirket görevlisi olmaktadır. Buralarda çalışan ve belge alan mahkumların büyük çoğunluğu tahliye sonrası bu şirketlerde işe girmektedirler. Bu tür bir uygulamanın bizim cezaevlerimizde de yaygınlaştırılmasının elzem olduğu düşünülmektedir. Ayrıca İngiliz Cezaevleri nde mahkumların üzerlerinde para taşımadıkları ve mahkumların kendilerine verilen para takip formu ile alış- veriş yaptıkları gözlemlenmiştir. Bizde de buna benzer bir uygulama başlatılmıştır. Fakat bunun bütün cezaevlerinde
10 uygulanmasının daha yararlı olacağı ve bir an önce yaygınlaştırılması gerektiği düşünülmektedir. İngiliz Cezaevleri nde görev yapan personelin cezaevi bilincinin ve görev anlayışının yüksek olduğu, her birim çalışanının işini oldukça iyi bildiği ve birimler arası koordinasyonun, eş güdüm ve iletişimin yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Bizim cezaevlerimizde çalışan personele yönelik iyi bir ihtiyaç analizinin yapılarak eğitim ve görev bilinci seviyesinin yükseltilmesine yönelik çalışmalar yapılmasının öncelikli konulardan birisi olması gerektiği düşünülmektedir. İngiliz Cezaevi Sistemi nde kadın suçlular ayrı bir kurumda muhafaza edilmekte ve erkeklerle aynı kurumda tutulmamaktadırlar. 14 tane kadın cezaevine sahip olmakla beraber bu kurumlarda bulunan bayan mahkumlar her hangi bir iş kolunda çalışmak veya eğitim almak zorundadır. Ayrıca bu kurumlarda kalan bayan mahkumların çocukları kurum dışında tutulmaktadır, mümkün olduğu kadar kurum bünyesinde çocuk barındırılmamaya çalışılmaktadır. Fakat bizim cezaevlerimizde kadın ve mahkumlar ne kadar ayrı ayrı birimlerde de olsa aynı kurum içerisinde tutulmakta, az sayıda bayan cezaevi bulunmaktadır. Yine kurumlarda kalan bayan mahkumların çocukları yanlarında bulundurulabilmekte ancak bunlara yönelik çok etraflı bir çalışma yapılamamakta, çocuklar ebeveynlerinin işlemiş oldukları suçların cezasını anneleriyle beraber çekmek, bu külfete katlanmak zorunda kalmaktadır. Yine aynı şekilde ülkemizde bulunan cezaevleri arasında sadece tutukluların bulunduğu tutukevleri bulunmakla beraber diğer bütün cezaevlerinde tutuklular bulunmakta her ne kadar ayrı birimlerde barındırılmaya çalışılsa da diğer mahkumlarla iç içe yaşamaktadırlar, daha önceden bunun kötü sonuçları görülmesine karşılık maddi imkansızlıklar ve fiziki elverişsizlikler bunu gerektirmekte ve dahi bunları önlemek için çalışmalar yapılsa da halen yeterli olamamasına karşılık İngiliz Cezaevi Sistemi nde tutuklular mutlaka ayrı cezaevlerinde bulundurulmakta, ayrı eğitim çalışmalarına tabi tutulmaktadır. Ancak İngiliz Cezaevleri nde tutukluların mahkumlarla aynı yerde kaldıkları nadir durumlarda da mutlaka fiziki olarak ayrı yerlerde örneğin başka bir tel örgü içerisinde tutulmakta ve kendilerine yönelik eğitim hizmetlerine tabi tutulmaktadırlar. Bütün bu izlenimler ve gözlemler ışığında toplumumuzun kültürel, sosyal ve ekonomik yapısı da göz önünde bulundurularak cezaevlerimizde insan onuruna yaraşır, insani şartlara uygun ne tür fiziki ve düşünsel değişikliklerin yapılabileceği, daha çok eğitim ve iş esasına dayalı, tahliye sonrası topluma kazandırma esasını içeren sürdürülebilir bir rejimin nasıl oluşturulabileceği konusunda etkin ve verimli araştırma çalışmalarının yapılarak oluşturulmuş kanaatlerin hayata geçirilmesi konusunda etkin çalışmaların yapılması gerekmektedir.
11 Yapılan çalışma ziyaretinde İngiltere nin tarihi ve kültürel yerleri gezilmiş olup bu inceleme sonucunda faydalı ve verimli sonuçlar elde edildiği, İngiltere deki bir takım uygulamaların (İş yurtlarının) cezaevlerimize de uygulanabileceği kanaatine varıldığı,