Patcwork çalışmalarınız için öncelikle parçaları kesmeden önce kumaşları yıkayıp ütüleyin. Boya fazlalığını kontrol etmek için koyu kumaşları diğerlerinden ayırarak ilik suya bastırın. Su tamamen berraklaşıncaya kadar kumaşları durulamaya devam edin. En mükemmel sonuca ulaşabilmek için kumaşları hafif ıslakken ütüleyin.
Kalıplar
Motifleri şeffaf ve plastik kalıp malzemesine çizin. Veya motifleri bir kağıt üzerine çizerek, bu kağıtları plastik karton ya da zımpara kağıdının ters yüzüne yapıştırıcı ile yapıştırın. Aplike edilen ya da el dikişi ile bir araya getirilen parçalarda ek çizgilerini çizin. Arzu ederseniz kesim çizgilerini de işaretleyebilirsiniz. Makine dikişi ile oluşturulan parçalar için, kesim çizgilerini ve kalıplar içindeki dikiş paylarını çizerek belirleyin. Parçaları dikkatlice keserek çıkarın. Kalıpların doğruluğunu denemek amacıyla örtü için gerekli kesim işlemlerine geçmeden önce bir tane örnek blok yaratın.
Parçaların kesilmesi
Diğer parçaları kesmeye başlamadan önce, kenar bağlama ve bordür şeritlerinin ölçüsünü belirleyip kesin. Büyük parçaları küçük parçalardan önce kesin. En iyi ve en ekonomik sonuç için, parçaların ek çizgilerinin birbirine mümkün olduğu kadar yakın, hatta temas eder durumda olmasına özen gösterin.
El dikişiyle oluşturulan parçalar için ek çizgilerinin kesin olarak belirlenmesi gerekmektedir. Parçaları işaretlemek için kalıbı, kumaşın ters yüzüne, yüzü aşağıda olacak şekilde yerleştirdikten sonra, sivri uçlu bir kalemle çevresini işaretleyin. Parçalar arasındaki dikiş paylarını düşünerek yaklaşık 1,3 cm. mesafe bırakın. işaretleme bittikten sonra, ek çizgisinin dışından 7,5 mm’lik bir pay bıraktıktan sonra parçaları keserek çıkarın.
Makine dikişi ile oluşturulan parçalar için, kesim işlemlerinin hatasız olması gerekmektedir. Kalıbı, kumaşın ters yüzüne, kalıbın yüzü aşağıda olacak şekilde yerleştirdikten sonra, sivri uçlu bir kalemle çevresini işaretleyin.
Aplike parçalar için kullanılan kalıplar, motiflerin altlarına kıvırma paylarını içermezler. Dolayısıyla kalıpları, kumaşların ön yüzleri üzerine, kalıpların ön yüzü yukarıda olacak şekilde yerleştirin. Ters parça içinse kumaşın ön yüzüne kalıbın yüzü aşağıda olacak şekilde yerleştirin. Kalıbın etrafını sivri uçlu bir kurşun kalemle çizin. Her aplike parçayı bu çizimin dışından 6 mm. mesafe bırakarak kesip çıkartın
İplik yönü:
Parçanın bir ya da bir kaç kenarı örtünün dış kenarlarındaki blokların kenarları, kumaşın iplik yönüne paralel ya da çapraz konumda olmalıdır.
Döner makasla kesim
Çoğu kez, kalıpları kullanmaya gerek duymadan, parçaları kumaş şeritlerden döner makas, kesme panosu ve şeffaf akrilik cetvel yardımı ile kesebilirsiniz. Büyük bir döner makas 68 kat kumaş’ kesebildiği için, benzer parçalar bir defada kesilebilir. Bıçaklar çok keskin olduğu için, kullanılmadığı zamanlarda döner makasın emniyet kılıfını kapalı tutun.
Bir parçanın kesim ölçülerini tespit edin. Parçanın ölçülerini karşılayan ölçü çizgileri boyunca cetvelin arkasına bant yapıştırın. Kumaşı, sık dokunmuş kenar parçaları üst üste gelecek şekilde ikiye katlayın ve kesme panosunun üzerine serin. Cetveli kumaş katına dik bir şekilde yerleştirdikten sonra kumaş’ keserek düz kenarı oluşturun.
Sağ elinizi kullanmaya alışıksanız, kumaşın kesilmiş kenarını, sol tarafınıza yerleştirin. Cetvelinizi, yapıştırdığınız bantı, kumaşın kesilmiş kenarının hizasına getirdikten sonra, kumaş üzerine yerleştirin. Sol elinizle cetveli sıkıca tutun. Cetvelin kenarı boyunca döner makası vücudunuzdan uzaklaştırarak şeritleri kesin. Zaman zaman kesimlerin kumaş katına dik konumda olduğunu kontrol ederek şeritlerin kesimini sürdürün.
Cetvelin arkasına yapıştırmış olduğunuz bantı kesilen kenarlarla aynı hizaya getirerek şeritlerden parçaları kesin. İşiniz bittiğinde cetvelin arkasına yapıştırmış olduğunuz bantı çıkartın.
Blokların oluşturulması
Blok oluşturma resimleri, en kolay parça dikiş sıralarını göstermektedir. Önce parçalardan birbirine en yakın olanlar birleştirilir, en son olarak da birbirine en uzak olanlar.
El dikişiyle blokların yapımı
Parçaları ön yüzler üst üste gelecek şekilde yerleştirin. Böylelikle, kumaşların ters yüzüne çizili olan dikiş hatlarını dikiş sırasında patchwork’ün her iki tarafında da görebilirsiniz. Tek kat iplik kullanarak, kurşun kalemle çizili olan hattı takip ederek, kısa aralıklı dikiş uygulayın. Dikişinizi, ek çizgi üzerinde başlatın ve bu çizgi üzerinde bitirin. Dikişi kumaşın kenarında bitirmeyin. Dikişinizin sonuna gelince bir kaç dikiş geriye atarak dikişinizi sağlamlaştırın.
Makine dikişiyle blokların yapımı
Eğer makinenizin baskı ayağının genişliği 7,5 mm. ise kesilmiş olan kumaş kenarlarını baskı ayağı ile aynı hizada tutarak dikişinizi sürdürün. Eğer baskı ayağının ölçüsü farklı ise, makinenin boğaz plakasının üzerine iğneden 7,5 mm. uzaklığa bir bant yapıştırarak, bu bandı dikiş payı için kılavuz olarak kullanın. Eğer parçaları açı oluşturacak şekilde yerleştirmiyorsanız, dikişinizi kesik kenar boyunca sonuna kadar sürdürün.
Diğer iki parçanın yarattığı açılı birleşme aralığına, bir üçüncü parça yerleştirilebilir. Her üç parça üzerinde dikiş çizgilerini kurşun kalemle çizerek, önce nereleri dikmeniz gerektiğini netleştirin. İki parçayı üst üste yerleştirdikten sonra, işaretlenen çizgi boyunca iğneleyin. Dış kenardan başlayarak, eksen noktasına kadar dikiş geçin. Dikiş çizgisinin sonuna ulaşınca, bir kaç dikiş geriye atarak dikişinizi sağlamlaştırın. Açı oluşumunun arasına, eksen noktasına, üçüncü parçayı yerleştirin. Komşu kenarları, üçüncü parçanın kenarları ile aynı hizaya getirin. Ek çizgileri boyunca, ek yerler üst üste gelecek şekilde birbirine iğneleyin. Önceki ek yerinin tam bittiği yerden başlayarak iki dikiş atın, sonra geriye iki dikiş atarak dikişinizi sağlamlaştırın. Dikiş payının içine taşmamaya dikkat ederek dış kenardaki dikişinizi tamamlayın.
Kağıt zemin üzerinde blokların yapımı
Şeffaf kağıt (milaj kağıdı) üzerine blok parça motiflerini çizin ya da parça motiflerinin fotokopisini temin edin. Motif üzerinde rakamlarla belirlenen sırayı takip ederek parçaları dikin. Kumaşı, 1 numaralı parçanın altına yerleştirin. Kağıdın çizilmemiş arka yüzü ile kumaşın ters yüzünü öpüştürerek kağıt üzerinden iğneleyin.
Kumaşın yüzünü çevirin. Ön yüzler üst üste gelecek şekilde, kumaşı 2 numaralı parçanın üzerine yerleştirin. Kumaş 2 numaralı bölgenin 7,5 mm. dışına taşmalıdır; bu şekilde iğneleyin. Makinenizde çok kısa bir dikiş aralığı ayarı yapın. Kağıdın yüzünü çevirin. Kağıt üzerinden, işaretli dikiş çizgilerini takip ederek kumaş katlarını birbirine dikin. Dikişin başlangıcında ve sonunda 7,5 mm’lik aralıkları dikişsiz bırakın. Çalışmayı tekrar kumaş yönüne döndürün. Dikiş paylarını kesip düzelterek 7,5 mm’ye indirin. Kumaşı, 2 numaralı parçayı örtecek şekilde açarak ütüleyin.
Bu işlemleri tekrar ederek blokları tamamlayın. Kağıt zeminin dış kenarı boyunca, kumaş ve kağıt zemini makasla tıraşlayarak düzeltin. Örtü yüzüne ait olan parçaları birleştirerek tamamlayın. Sonra kağıt zemini dikkatlice yerinden çıkartın.
El dikişiyle aplike
Kavisli kenarlarda, işaretlemiş olduğunuz ek çizgisine kadar, 6 mm’lik dikiş paylarını sıkıca tutturun. Böylece, parçaların düz konumda olmasını sağlayın. Dikiş paylarını alt tarafa döndürerek teyelleyin. Arka zemin kumaş’ açık renk ise, kumaş aplike edilecek motifin üzerine yerleştirin. Önemli parçaları hafifçe, kurşun kalemle çizin ya da aplike edilecek parçaları yerlerine iğne ile tutturun. Eğer zemin kumaşı aplikeyi görmenizi engelliyorsa, kumaşı önce ikiye, sonra dörde, ve daha sonra da köşegenler boyunca katlayıp tırnak ütüsü yapın. Zemin kumaşı üzerinde oluşan çizgileri kılavuz olarak kullanarak, bunların yardımı ile aplike edilecek parçaları yerleştirin. Diğer bir yöntem olarak, aplike edeceğiniz motifi güneş ışığı gören bir pencereye selobant ile yapıştırın. Sonra da kumaşı motif üzerine tutturarak, güneş ışığının sağladığı ışıkla motifi kumaşa çizin. Bu işlemi ışıklı masada da gerçekleştirebilirsiniz.
Aplike edilecek parçaları arka zemin kumaş’ üzerine iğneyle tutturun ya da teyelleyin. Parçanın rengiyle uyum içinde olan bir iplikle reşülye dikişi veya görünmez baskı dikişiyle parçaları zemin kumaşına dikin. Seçilen iplik renginin zemin kumaşı ile uyum içinde olması gerekmez. Teyel dikişlerini sökerek çıkarın. Eğer zemin kumaşı aplike edilen parçanın arkasından görünüyorsa, kenarlarda çepeçevre 6 mm. pay bırakarak zemin kumaşını keserek çıkarın. Ek hatlarını enine doğru kesmeniz gerekirse, makasla fazlalıkları tıraşlarken, bir kaç geri dikiş atarak ek yerlerini sağlamlaştırın.
Sprey kola ve ütü ile aplike işlemi
Sprey kola ve ütü tekniği, aplike parçalarını hazırlamada çabukluk ve kolaylık sağlayan bir tekniktir. Kitap kapağı kalınlığında karton kullanarak her aplike edilecek parça için bir kalıp hazırlayabilirsiniz. Kalıbın ön yüzünü kumaşın arka yüzü üzerine yerleştirin ve sivri uçlu bir kurşun kalemle kalıbın etrafından geçerek işaretleyin. Parçayı, kurşun kalem çizgisinin 6 mm. dışından çepeçevre keserek çıkarın.
Kola sıvı haldeyse bir kaseye bir miktar dökün ve yarısı kadar su ilave ederek kolayı sulandırın. Hazır sprey kola bulabilirseniz, spreyi aynen kullanabilirsiniz. Ütü masasının bir bölümünü eski bir havlu ile örtün ve bunun üzerine kolanın fazla miktarını emecek bir pamuklu kumaş yerleştirin. Kola sıvısını çepeçevre kurşun kalem çizgisi üzerine sürün. Katibi, yüzü aşağıda konumda iken, parçanın ters yüzü üzerine ortalayarak yerleştirin. Kuru bir ütünün kenarını kullanarak, yavaşça aplike parçanın altına kıvrılması gereken dikiş payını kaldırarak kalıbın üstüne yatırın. Parçayı soğumaya bırakın. Ütü kalıbını çıkarın ve diğer parça için aynen kullanın.
Verev şeritler
Aplike edilecek verev şeritleri, ters yüzleri üst üste gelecek şekilde, uzunluğuna ikiye katlayın ( 3,25 m. enindeki şeritler, sap ve dalların yapımı için çok uygundur). Kat yerinden 7,5 mm. mesafeden boylu boyunca dikin. Dikiş payını merkeze doğru kaydırın. Dikiş payını makasla tıraşlayarak 3 mm’ye indirin.
Ütüleme
Dikiş paylarını bir yöne, çoğunlukla koyu renkli kumaş yönüne yatırarak ütüleyin. Örtü bloklarını düz ve kare şeklinde ütüleyin. Bloklar, bağlama kuşakları veya kenar bordürler üzerinde oluşan kırışıklıkları, kabarmaları, bir kaç dikiş söküp yeniden dikerek düzeltin.
Blokların birlikte yerleştirilmesi
Birinci sıra için 7,5 mm. dikiş payı kullanarak blokları birleştirin. Ikinci sıradaki blokları da birleştirerek ikinci sırayı oluşturun. Aynı şekilde devam ederek bütün sıraları oluşturun. Tek sıradaki dikiş paylarını bir yöne, çift sıradaki dikiş paylarını bunun aksi yönüne yatırarak ütüleyin. Birbirini takip eden sıraları, dikiş paylarının denk düşmesine özen göstererek iğneleyin ve bu iki sırayı birleştirin. Dikiş paylarını bir yöne yatırarak iğneleyin. Aynen bu şekilde devam ederek geriye kalan bütün sıraları birleştirin.
Bordürlerin ilavesi
Orta noktalardan başlayarak, örtünün bir kenarından diğer kenarına, her iki yönde de ölçün. Her bordür şeridi için bu ölçüleri iğnelerle işaretleyin. iğneleri örtü kenarları ile aynı hizaya getirin. Kırışıklıkları ve kabarmaları düzelterek şeritlerin ve örtünün orta noktalarını üst üste taşıyın. Resimdeki gibi, köşelerin 45 derece diyagonal veya kare şeklinde oluşmasını sağlayın. Kare köşeli bordürler: Bu tip bordürlere bazen küt bordürler de denir. Bu tip bordürler önce örtünün sağ ve sol kenarlarına dikilir. Bordür şeridi fazlalıklarını örtünün üst ve alt kenarları ile silme keserek düzeltin, sonra üst ve alt kenar bordürlerini ilave edin.
45 derecelik diyagonal bordürler: Her bir bordürü örtüye birleştirirken, kenar köşelerdeki dikişlere başlamadan ve bitirmeden önce 7,5 mm’lik bir pay bırakın. Resimlerdeki gibi, bir köşede, örtünün ön yüzleri üst üste gelecek şekilde kumaşı katlayın. Bordür, örtü dikiş paylarını, örtü yüzü yönüne katlayın. Ek yerlerini aynı hizaya getirdikten sonra her iki kumaş katını köşede yaklaşık 7,5 cm. pay bırakarak birbirine iğneleyin. Cetvelin düz kenarını, örtünün katlanmış kenarına yerleştirin. Yerleştirirken, cetvelin bordür eki üzerinde son dikiş ile kesinmesine ve bordüre doğru uzanmasına dikkat edin. Dikişten bordürün dış kenarına doğru düz bir çizgi çizin. Bordürlerin işlenmemiş uzun kenarlarını aynı hizaya getirdikten sonra, kurşun kalemle çizdiğiniz hat boyunca iğneleyin. Bu hat boyunca bordürün kenarına kadar dikişınizi yürütün. Dikişlerinizin başlangıç ve sonlarında birkaç dikiş geriye atarak dikişlerinizi sağlamlaştırın. Kesip düzelterek, dikiş paylarını 7,5 mm. ölçüsüne indirgeyin ve dikiş paylarını açarak ütüleyin.
Yorganlama motiflerinin işaretlenmesi
Yorganlama motifini milaj kağıdı üzerine çizin. Kağıdı örtü yüzünün üzerine yerleştirin. Sert uçlu bir kurşun kalemle yorganlama tasarımını örtü yüzüne hafifçe çizin. Çizim sırasında örtünün altından gelecek olan ışık (ışıklı masa gibi) çizim işlemini kolaylaştırır. Koyu renkli kumaşları tebeşir benzeri bir kalemle çizin. Mürekkepli kalem kullanacaksanız, kalemi önce başka bir örnek kumaşta deneyerek, suyla çıkıp Çıkmadığını test edin. Düz çizgileri belirlemek için, seloteyp yapıştırabilirsiniz. Yorganlama işlemini seloteyp boyunca tamamlayıp. bantı çıkartabilirsiniz.
Astarlama
Örtünün astarını, örtü yüzünden çepeçevre 10 cm. daha büyük kesin. Buruşmalan önlemek için kumaşın kenarındaki sık dokumayı keserek çıkarın. Çoğunlukla, iki ya da üç parçanın birbirine dikilerek astar kumaşının oluşturulması gerekmektedir. Dikiş paylarını bir yöne yatırarak ütüleyin. Astar kumaşını ters yüzü yukarıya bakar konumda düz bir yere sererek, seloteyp ile yerlerine tutturun. Elyaf katmanın’ astar yüzüne serin. Her iki katın da düzgün ve gergin olmasına dikkat edin. Örtünün ön yüzü yukarıda olacak şekilde. örtüyü elyaf üzerine ortalayarak yerleştirin.
Katları birbirine iğneleyerek teyelleme için hazır konuma getirin.
Teyelleme
Örtüyü teyelledikten sonra, astar (ya da elyaf) katmanını bir kenarından rulo yapıp öne kadar toparlayın ve sonra yerlerine iğneleyerek tutturun. Bu rulo şekil örtünün yıpranmamasını ve elyaf fiberlerinin korunmasını sağlamaktadır.
Çift katlamalı kenar bağlama
Yorganlama işlemi tamamlanmış olan örtünüzden teyel ipliklerini ve iğne’erini dikkatlice çıkarın. Elyaf ve astar katlarını örtü yüzü ile aynı ölçülerde keserek temizleyin. Kenarlardan 6 mm. içeriden çepeçevre teyelleyin. Kenar bağlama şeritlerini 5,7 cm. eninde, iplik yönünde uzunluğuna ve iplik yönüne dik çapraz olarak kesin. Şeritlerden ikisinin uçlarını ön yüzler üst üste konumda ve iki şerit birbirine dik olarak yerleştirin. Diyagonal dikiş geçtikten sonra, dikiş payını kesip düzelterek 7,5 mm’ye indiriniz. Bütün şeritleri uç uca ekleyin. Dikiş paylarını açtıktan sonra ütüleyin.
Kenar bağlama şeridinin başlangıç kenarını 45 derece açıda kesin. Kenarı 7,5 mm. döndürdükten sonra ütüleyin. Kenar bağlama şeridini, ters yüzler üst üste konumda boylamasına ikiye katlayın ve ütüleyin. Şeridi uzun kenar aşağıda olmak üzere örtünün ön yüzüne yerleştirin ve şerit ile örtünün işlenmemiş kenarlarını aynı hizada üst üste yerleştirin. Şeridin ikinci bölümünün dikişine işlenmemiş kenarlar boyunca devam edin. Birinci köşeye 7,5 mm. mesafede dikişi durdurun. Bir kaç dikiş geriye atarak dikişi sağlamlaştırın. Iğneyi örtüden çıkarın ve iplikleri kesin. Kenar bağlama şeridini yukarı katladıktan sonra örtü kenarı ile silme konumda, aşağı indirin. Dikişe öteki kenarın yanından başlayın. Bir kaç dikiş geriye atıp dikişi sağlamlaştırdıktan sonra tekrar kenar boyunca dikişe devam edin. Aynı işlemi her köşede tekrar edin. Başladığınız noktaya yaklaşınca, kenar bağlama şeridinin kenarını kıvırarak katlanmış şeridin altına yerleştirin. Dikişinize devam edin ve birkaç dikiş geriye atarak dikişinizi sağlamlaştırın. Kenar bağlama şeridini örtünün alt tarafına döndürün ve dikişi kıvırıp alta soktuğunuz kenar boyunca gizli dikiş ile astar kumaşını dikin. Resimdeki gibi, köşeleri katlayarak gizli dikişle dikin.
Askı kanalı
Askı kanalında oluşturulan bolluk, kabarıp, şişmeden askı çubuğunun taşınmasını sağlayacaktır. Kenar bağlama şeritlerinin enlerini eklemeden, örtünün enini ölçün. Bu ölçü uzunluğunda ve 23 cm. eninde bir şerit kesin. Örtünün en uzunluğu için iki şerit gerekiyorsa, şeritleri 7,5 mm. dikiş payı gözeterek birbirine ekleyin.
Dikiş payını bir tarafa yatırarak ütüleyin. Kanal şeridinin kısa kenarlarını 1,3 cm. alta katlayarak ütüleyin. Sonra tekrar katlayın ve ütüleyin. Katlamaları, el dikişini tercih edecekseniz, çırpma dikiş ile; makine dikişini tercih edecekseniz kat yerinin yakınından üst dikiş formatında dikin. Kanal şeridini ters yüzler üst üste konumda ikiye katlayın ve ütüleyin. Her kesik kenarı, ortadaki kat çizgisine taşıyarak kat çizgisi boyunca yerleştirin ve ütüleyin. Bu iki kat çizgisi sizin dikiş kılavuzunuz olmalıdır. onları sıkıca üst üste ütüleyin. Askı kanalının katlarını açın, ters yüzler üst üste konumda 1,3 cm. dikiş payı gözeterek kanal boyunca dikin. Tırnak ütüsü ile dikiş payını açarak ütüleyin.
Kanalın dikiş payını astar üzerine yatırarak kanalı ortalayın. Üst katlamayı yaklaşık olarak kenar bağlamanın 2 cm. aşağısına iğne ile boylu boyunca tutturun. Kanalı astar üzerinde düzelttikten sonra, alt katlamayı da boylu boyunca astara iğneleyip tutturun. Uygun renkte iplik seçerek, kanalın astara iğnelenmiş olan alt ve üst kenar katlamalarını çırpma dikiş formatı ile dikin. Astar zeminde oluşacak olan gerginliği azaltmak için, arada sırada çırpma dikiş sırasında elyaf katmanını da yakalayın. Ancak örtü yüzüne dikişi geçirmekten sakının. Örtü yüzünde görünen tüm izleri ve işaretleri temizleyerek çıkarın. Her şeyin sonunda da örtünün arkasına dekoratif bir dikişle isminizi ve tarihi yazabilirsiniz.