Bukalemun nedir?
Bukalemun; en acayip özelliği bulunduğu ortama göre renk değiştirmesi olan, genellikle ağaçlarda ve dallarda hayat süren, böceklerle beslenen ve yavaş hareket etmesi sebebiyle çok tedbirli, ayrıca yüz ifadesinden de zeki ve memnuniyetsiz görünen muhteşem bir canlıdır.
[quads id=1]
Bukalemun nasıl renk değiştirir?
Bukalemun, derisinde kromatofor isimli, içi renk maddesi (pigmenti) dolu olan ve bu sayede her türlü ortama uyumlu olmasını sağlayan hücrelere sahiptir.
Bu kabiliyetleri sayesinde ustaca kamufle olarak, düşmanlarının onu bulmasını zorlaştırabilir. Hatta muhtemelen düşmanları onu bulamaz.
Elbette çoğu hayvandan farklı olarak renkleri görebilir. Bu vasfı (özelliği) diğer canlıları daha kolay fark etmesini sağlar.
youtube – The Animal Box Office
Bukalemun nasıl avlanır (beslenir)?
Böcekleri avlayarak hayatta kalan bu canlının kendine has (özel) avlanma usulü vardır. Tespit ettiği herhangi bir böceğe, dalları kavrayan ayaklarıyla çok yavaş bir şekilde yaklaşır.
Bu esnada aynı anda bir gözüyle etrafa dikkat ederken diğer gözünü de avlayacağı böceğe sabitler.
“Ben bunu mutlaka yakalarım” diye düşündüğü bir mesafeye geldiğinde iki gözünü avına sabitler.
Aynı anda vücudunu da durdurmuştur. Son aşamada ise dilini avına müthiş bir hızla fırlatır.
Talihsiz böceğin bundan kaçma ihtimali çok düşük olduğu için netice bellidir.
National Geographic
[quads id=2]
Bukalemun’un gözleri..
Bukalemun, her tarafı acayip vasıflarla teçhizatlandırılmış (donatılmış) bir sürüngendir.
Bukalemunun gözleri birbirlerinden bağımsız olarak hareket ettirilebilir. Gözleri iki farklı tarafa baktığı için beyninde de iki farklı görüntü oluşturulur.
Avını yakalama anına geldiğinde ise gözünü tek noktaya sabitleyerek beyinde bir resim oluşturur ve dilini avına fırlatabilir.
National Geographic
Bukalemun’un dili..
Bukalemun, dilini insan gözünün takip edemeyeceği kadar hızlı fırlattığı için “yüksek hızlı X-ray sinematografi” keşfedilmeden dilindeki acayip vasıflar keşfedilemezdi.
Bukalemunun dili kendi boyundan bir veya bir buçuk kat daha uzundur. Hepsinin boyu aynı değildir. 8 – 60 cm arasında değişir. Ama boyları ortalama 30 cm seviyelerindedir.
Yani boylarına göre bukalemunlar dillerini fırlattıklarında 1 metreyi geçebilirler. Fakat çoğu bukalemun dilini fırlattığında 1 metre sınırını geçemeyecektir.
Ayrıca bu dilleri fırlattığı canlıyı dokunduğu anda bırakmayıp yapışan ve vantuz denilen bir bünyeye sahiptir. Dilin son aşamada vantuz halini alması, dilde bulunan sinirler ve kaslar sayesinde mümkün olmaktadır.
[quads id=3]
Elinizle bardağa uzanıp tutmaya benzer..
Bukalemun dilini ağzının içinde katlı halde bekletir.
Dilini avına fırlattığı ilk anda, dilin ucu dışbükey (tümsekli yada şişkin) bir haldedir. Dili avına yaklaştığı ve tam olarak gerildiği ve uzadığı anda içbükey (çukurlu) bir hale geçer.
Bunu daha basit anlatalım. Şöyle hayal edin. Belli bir mesafedeki bir bardağa (veya telefonunuza), elinizi tam olarak açık halde uzanıyorsunuz.
Bardağı almaya yaklaştığınız anda da eliniz kapanmaya başlıyor. En sonunda bardağı tutup çekiyorsunuz.
Elinizin ilk hali dışbükeye “⊃” ve son halini de içbükeye “⊂” benzetmeniz yeterlidir. Aynı bukalemun’un dili gibi..
Faydalanılan Kaynaklar: [Yeni Hayat Ansiklopedisi Cilt 1]