Ramaria flava – Tellice
Taksonomi – Sınıflandırma
Alem: Mantarlar – Fungi
Bölüm: Basidiomycota
Sınıf: Agaricomycetes
Takım: Gomphales
Aile: Gomphaceae
Cins: Ramaria
Tür: Ramaria flava
Ramaria flava, Türkiye’de Tellice mantarı olarak bilinen, Avrupa’da yaygın olarak bulunan, sarı renkli ve zehirli olmayan bir mercan mantarıdır. Yerel ismi “Changle“ olarak da bilinen bu mantara Kuzey Amerika’da ve Güney Amerika’da da (Şili ve Brezilya’da) rastlanmıştır. Yenilebilir mantar olarak bilinen R. flava – Tellice mantarının, antitümör ve antioksidan aktiviteler gibi bazı biyoaktivitelere sahip olduğu bildirilmiştir (Dai ve Yang, 2008). Bu mantarın antikanser, antioksidan ve antibiyotik aktiviteleri üzerine, bilimsel çalışmalar ve makaleler mevcuttur.
Tür ilk kez 1763 yılında, ona Clavaria flava bilimsel adını veren Alman doğa bilimci Jacob Christian Schaeffer tarafından tanımlanmıştır. Ancak, bu mercan mantarını, şu anda kabul edilen bilimsel adı Ramaria flava olarak 1888 yılında yeniden tanımlayan Fransız mikolog Lucien Quélet olmuştur.
Genel isim olan Ramaria, Ram anlamına gelen daldan gelir ve -aria son eki poz vermek veya donatılmış anlamına gelir. Ramaria mercan türleri gerçekten de çok sayıda dalla donatılmıştır. Spesifik sıfat flava ise sarı anlamına gelir.
Makroskobik (Morfolojik) Özellikleri: Ramaria flava’nın rengi, genç ve tazeyken limon sarısından parlak kükürt sarısına kadar değişir, ancak birçok ormanlık mercan mantarı gibi, olgunlaşıp yaşlandığında koyu sarıya ve sonunda kahverengiye döner. Ramaria flavanın uçlarında kırmızı morarma olur.
Tamamen geliştiğinde mantarın tamamı genellikle 10 ila 20 cm boyunda ve 15 cm’ye kadar genişlikte olur. Birçok yoğun dalı olan limon sarısından kükürt sarısına kadar renklerde olabilen tür, kısa saplı, 5-8 cm uzunluğunda ve 4-5 cm çapındadır. Terminal dallarının uçları çoğu zaman soğuktan morar. Uçlar genellikle ya kördürler, ya da iki veya üç noktaya sahiptirler. Bu mercan mantarı yaşlandığında uçlardan aşağıya doğru ilerleyerek koyu sarıya döner.
Gövde-Sap: Alemin diğer üyelerinden olan şapkalı mantarlar gibi belirgin sapları bulunmaz. Dalllar toprağa bağlanan bir gövdeye tutuşturulmuştur. Gövdenin içi kesit alındığında görüleceği üzere beyazdır.
Koku: Ayırt edici değildir.
Spor Baskısı: Spor baskısı rengi kırmızımsı turuncu-sarıdır..Ramaria flava var. flava sporları, pürüzlü bir yüzeye sahip, 11-18 x 4-6,5 µm boyutunda dikdörtgen-elipsoidal ila subfusiform sporlara sahip olup, amiloiddir. Ramaria flava var. parvispora’nın da benzer sporları vardır. Lakin, 7-10 x 3,5-5 µm boyutlarıyla çok daha küçüktür.
Habitat: Yaygın olarak Broom fungus (Süpürge mantarı) olarak bilinen Ramaria flava, genellikle yaprak döken, özellikle karışık ve kayın ormanlarının asidik topraklarında, genellikle birkaç öbekten oluşan veya daha büyük gruplar halinde büyüyen bir mantardır.
Mevsim: Yaz – Sonbahar.
Yenilebilirlik ve Toksisite: Tellice mantarı-R. flava türünün orta kalitede yenilebilir bir mantar olduğu, ancak ciddi derecede zehirli olan, yenildiğinde çok ciddi ve şiddetli mide ağrılarına ve ishale neden olan Gelin Parmağı Mantarı- Ramaria formosa ile kolaylıkla karıştırılablleceği bildirilmiştir. Mantarlı Yaşam ekibi olarak, net ve doğru tanımlanabilmesi için mikroskobik incelemelerin gerektiği Ramaria türlerinin tüketilmemesinin daha sağlıklı ve iyi olacağını düşünüyoruz.
Ek bilgiler: R. flava-Tellice mantarına çok benzer, aynı cinsin türleri vardır; Ramaria stricta beyaz veya krem renginde olup dalları daha diktir. Olgun örneklerin zehirli Ramaria formosa ile karıştırılması da kuvvetle muhtemeldir.
Clavaria cinsine mensup, sarı mercan mantarları karıştırılır, ancak bu cinse ait türler beyaz spor izleriyle kolayca ayırt edilirler. Ramaria mantarlarının sporları ise kütle olarak sarı veya koyu sarıdır.
Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.
GALERİ
Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.