Deprem ve afetlere karşı mülk sahibini koruma altına alan sigortalama sistemi DASK ile ilgili ilgi çekici bir tespit yapıldı. DASK artçı deprem sonrası yıkılan bina öçin ödeme yapar mı?
Yurttaşların merak ettiği bu sorunun cevabını Milliyet'te 'Ekonomi Hukuku' köşesinde Prof. Erol Ulusoy verdi. Bina artçı depremde yıkılırsa DASK ne yapar?
İşte Erol Ulusoy'un yazısı
Bina artçı depremde yıkılırsa...
Asıl depremin yıkamadığı binayı artçı deprem yıkarsa DASK ne olur?
Ya da, “Asıl depremden hemen sonra yapılan DASK’ın durumu ne olur?” diye de sorabilirsiniz.
DASK yaptırmayan konut sahipleri, deprem olduktan sonra, hemen DASK yaptırırlar. Asıl depremden sonra yapılan DASK söz konusuysa, DASK bazen hasarı ödemeyi reddediyor.
23 Ekim 2011’de merkez üssü Van’ın Tabanlı Köyü olan 7.2 şiddetindeki depremi hatırlarsınız. Asıl depremde konutu hasar görmeyen bir vatandaş, artçı depremleri düşünerek üç gün sonra, 26 Ekim 2011 tarihinde DASK yaptırır.
9 Kasım 2011’de merkez üssü Edremit olan yine Van’da 5.6 şiddetinde bir deprem daha olur. 23 Ekim’deki depremden üç gün sonra DASK yaptıran vatandaşın konutu, iki hafta sonra meydana gelen bu ikinci depremde hasara uğrar. DASK, meydana gelen hasarın 23 Ekim’deki ilk depremde meydana geldiğini, konut sahibinin bu hususu gizleyerek DASK yaptırdığını ileri sürüp tazminat ödemeyi reddeder.
Mahkeme konut sahibini haklı bulur ve DASK’ı, konutta meydana gelen hasarın tamamını tazmin etmeye mahkum eder, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi de mahkeme kararını 2020/3927 K sayılı kararı ile onar.
DASK poliçesi düzenlenmeden önce meydana gelen ve hasar yapıcı etkisi bulunan depremde taşınmazın hasar gördüğü, hasarın konut sahibi tarafından bildirilmediği şeklindeki savunmaya itibar edilmez.
17’nci Hukuk Dairesi’ne göre, binaların sigortalatılmadan önce hasar durumunun tespiti ile sigorta işlemlerinin yapılıp yapılmayacağı hususunda sorumluluk DASK’tadır.
Bana sorarsanız, Yargıtay kararı ve yorumu ağırdır. Adil ve hakkaniyetli bir karar için yapılması gereken, bilirkişi heyeti ile inceleme yaptırılarak, asıl depremin şiddeti de dikkate alınıp, taşınmazdaki hasarın, artçı depremlerde ağır veya orta hasar görmüş olup olmayacağının, ya da asıl depremin etkisinin artçı depremler sonucu oluşan hasarı artırıcı etkisi bulunup bulunmadığının, komşu taşınmazlar da incelenerek tespit edilmesidir.
Yoksa, Türk Ticaret Kanunu’nun basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğüne haddinden fazla hukuki kutsiyet yükleyip, ‘kurum’a, “sen de DASK yapmadan konutta hasar olup olmadığını inceleseydin, incelemediysen tazminatı ödersin” gibi hatalı bir yorum yapmak, bizi adil olmayan sonuçlara götürebilir. Hatalı hukuki yorumlarla mağduriyet gidermek yerine, adaletin tesis edilmesi benim kişisel tercihimdir.