“Münih’te ne yenir?” sorusu, bu şehre ne sebeple gelmiş olursanız olun illa ki aklınıza takılacaktır. Şehre geliş sebebiniz Bavyera yemekleri içinde yüzüp Münih yemek ortamının altını üstüne getirmek olmak zorunda değil. (Ama öyleyse harika!) Her durumda, mutlaka acıkacağınız ve buralara kadar gelmişken iyi bir şeyler yemek isteyeceğiniz kesin.
Münih’te geçirdiğim kısa zamanda olabildiğince çok şey yemeye çalıştım, Münih’te ne yenir konusunda yardımcı olabileceğime fazlasıyla inanıyorum. Hadi Münih Yemek Rehberimize bir giriş yapalım.
Öncelikle “Münih’te ne yemeliyiz?” sorusuyla başlayalım. Eğer bu şehrin mutfağını deneyimlemek için buradaysanız, Münih’te yemeniz gerekenler kadar yememeniz gerekenler de var. Münih büyük bir şehir ve her mutfaktan seçenekler bulabiliyorsunuz. Ancak ben Münih’in yemeklerini deneyimlemek için olabildiğince Bavyera yemekleri denemeyi seçtim ve onlar hakkında yazacağım. Yani yazdığım “Münih’te ne nerede yenir” biraz Münih’te Bavyera yemekleri özelinde bir rehber olacak.
Bavyera ne ki?
Küçük bir ön bilgi geçelim. Bu adam Bavyera diyor diyor ama ne bu Bavyera? Bavyera, Almanya’nın güneydoğusundaki eyaleti. (Aynı zamanda Almanya’nın en büyük eyaleti.) Başkenti Münih. Bir yanında Çek Cumhuriyeti, diğer yanında ise Avusturya konumlanmış. Haliyle de Bavyera mutfağında bu iki ülkeyle birçok ortak nokta var.
Neyse coğrafi bilgiyi geçelim, gelelim mutfağa. Her şeyden önce gittiğim yerleri yazacağımı belirteyim. Fakat benim zamanım kısaydı, o yüzden en sona da aklımda kalan, gidemediğim yerleri ekleyeceğim.
Öğün öğün gitmeyi düşündüm bu yazıda, öncelikle kahvaltıyla başlayalım.
Münih’te Kahvaltıda Ne Yenir?
Münih’te Weißwurst
Münih’te favori kahvaltım bir klasik olan Weißwurst’dü. Weißwurst beyaz bir sosis. Dana ve domuz etinin karışımından yapılıyor; çeşitleri var ama genelde maydanoz, limon, muskat, soğan ve çeşitli baharatlarla tatlandırılıyor. Geleneksel olarak koruyucu herhangi bir madde olmadan üretiliyor, bu yüzden sabah yapılıp öğlene kadar tüketilmesi gerekiyor. Weißwurst, yanında tatlı bir hardalla ve bir adet pretzel ile servis ediliyor.
Ben bu kahvaltıyı hem “Zum Franziskaner” isimli bir restoranda hem de havaalanında (belli başlı şanssızlıklardan ötürü) “Airbräu” isimli mekanda denedim. İkisinde de güzeldi ama “Zum Franziskaner” bu işi gerçekten iyi yapıyor. Hem sosisi hem hardalı çok güzeldi. Özellikle yanında kendi üretimleri bir Weißbier, yani buğday birasıyla birlikte gerçekten çok keyifli bir kahvaltı oluyor.
(editörün kendine notu: kahvaltıda bira içmek için Münih’e gidilsin.)
Münih’te Leberkäse
Bir diğer Münih kahvaltım da Leberkäse ile oldu. “Leber” ciğer, “käse” peynir demek olsa da Leberkäse’nin ne peynirle ne de ciğerle alakası var. Bir somun haline getirilip fırınlanmış dana ve domuz etinden oluşan bir yemek. Aslında Leberkäse’yi denemem tamamen şans eseri yanımda oturan çok tatlı bir yaşlı amcanın “Dur o da kahvaltı mı, bir de bunu dene.” diyip kendi Leberkäse’sinden bir parça uzatmasıyla gerçekleşti. Biraz araştırınca Leberkäse’nin kahvaltıdan çok bir ara öğün olarak tüketildiğini gördüm ama ben yine gittim yumurtayla birlikte farklı bir kahvaltımda da denedim. Yine “Zum Franziskaner’de” Weißwurst kadar olmasa da onu da kesinlikle tavsiye ederim, tabii ki yanında güzel bir birayla.
Editörden not: Leberkäse’yi Viyana’da da yiyip bayıldık. O gezimizin de yemek rehberi şurada.
“Münih’te kahvaltıda ne yenir?” sorusuna verebileceğim cevap bu şekilde. Hadi şimdi günün geri kalanına bakalım.
Münih’te Ne İçilir? Bira ve Kahve!
Kahvaltınızı yaptınız, biraz gezip dolaşacaksınızdır eminim. Dolaşırken bir çok café ile karşılaşacaksınız. Yorulduğunuz zaman herhangi birine girip biralarını denemekten korkmayın çünkü Münih’te emin olduğum bir şey varsa, o da nerede ne tür bira içecek olursanız olun hepsinin temiz, yerinde ve gayet güzel olacağıdır. Münih’te bira içmek her zaman çok iyi bir fikirdir.
Kendimden örnek vermek gerekirse, Englischer Garten’ı (İngiliz Bahçesi) biraz dolaştıktan sonra Café Königin 43’e bir kahve için oturup onun yerine onların biralarını denedim. “German Helles”, açık renkli bir Alman Lager’i. Yine her yerde içtiğim gibi bu da kolay içimli ve dengeli bir biraydı.
Neyse daha gezecek yeriniz çok, sabah sabah ikinci biraya geldik bile. Eh, bundan sonra ya dinlenip gezmeyi ya da bir yerlerde kahve içmeyi tercih edebilirsiniz.
Münih’te Kahve:
Gün içinde Münih’te kahve içmeyi seçerseniz benim iki farklı tavsiyem var. Biri manzarasıyla diğeri iyi kahvesiyle öne çıkan iki ayrı mekan. İlki Man Versus Machine Coffee Roasters. Münih’te nitelikli kahve için adresiniz burası. Hem nitelikli kahve kavuruyorlar, hem de kafe hizmeti veriyorlar. Marienplatz’a yakın bir konumda ve (özellikle paket olarak) kahve seçenekleri çok fazla. Her demleme metodu için uygun farklı çekirdekler bulabilirsiniz. Merkezi olduğu için biraz kalabalık ama erken saatlerde giderseniz baristaların ilgili olduğunu da söyleyebilirim.
Diğer kahve lokasyonumuz ise maalesef bu kadar iyi kahve yapmıyor. Marienplatz’ın hemen yanındaki bir alışveriş merkezinin üst katlarında olan ve yalnızca bir masasından Marienplatz’ı tüm güzelliğiyle görebileceğiniz Monaco Café. Oturup telefonunuzu şarj ederken manzara izlemek için iyi bir tercih olabilir. Münih’te kahve durumları da böyle.
Normal şartlarda bu araya öğle yemeği gelmeli. Ancak sürekli bi şeyler yiyip içtiğim için genelde tam bir öğüne vaktim olmuyordu günün bu saatlerinde. Olduğu zaman da yediğim şeylerden çok etkilenmedim. Bu yüzden beni asıl vuran akşam yemeklerine geçebiliriz.
Münih’te Akşam Yemeği
Münih’te akşam yemeği için birkaç iyi tavsiyem var.
İlk restoranımız Münchner Stubn. Farklı et yemekleri denemek istiyorsanız kesinlikle ilk önerim burası. Çok farklı Bavyera yemeği bulunan menüde seçenekleriniz gerçekten çok fazla. Merak etmeyin ben gitmişken sizin için hepsinden yedim…
“Mixed Reindl” adlı tabağı söyledim. Bu tabakta yok yok. Fırında domuz, bratwurst, bacon, ızgara ördek, “pork knuckle”, patates ve ekmek dumplingleri, kırmızı lahana, sauerkraut ve yanında da sıcacık gravy. Öncelikle belirtmeliyim ki hepsi fazlasıyla başarılıydı ama bu tabak kesinlikle tek kişinin yemesine uygun bir tabak değildi. Bu yüzden bir seçim yapmam gerekirse favorimin fırında domuz olduğunu söyleyebilirim. Dumplingler, kırmızı lahana ve sauerkraut ise tek kelimeyle harikaydı. Yan ürün olarak bunları gördüğünz yerde çekinmeden yiyiniz. Münih’te akşam yemeği için bu mekanı da mutlaka not ediniz.
Münih yemek rehberimizde sırada Münih’te en çok beğendiğim yemek var. Münih’te ne yenir sorusuna vereceğim ilk cevap da bu olabilir.
Münih’te Schnitzel: Georgenhof
Georgenhof isimli restoranda yediğim şinitzel. Yuvarlak kesilmiş patatesin üstünde mükemmel kızarmış bir dana şinitzel geliyor, yanında soğuk bir kızılcık sosu ve limonla birlikte. Yağlı şinitzelin üstünde kızılcık sosunun asiditesi inanılmaz patlıyordu. Her lokmada gerçekten daha da etkilendim yemekten. Patatesler fazla benlik değildi ama bu şinitzeli Münih’e giden herkese öneriyorum.
Münih’te Ne Yenir: Tatlı Son
Bu kadar yemek önerisini bir tatlıyla bitirmek istiyorum. Tatlımızın adı “Kaiserschmarrn”, İngilizceye “Emperor’s Mess”, Türkçeye de sanırım “İmparatorun Dağınıklığı” olarak çevirebiliriz. Tatlı dedim ama biz bunu bir öğün olarak tüketmek için “Nürnberger Bratwurst Glöckl am Dom” adlı restorana gittik. Yine gayet merkezi olan bu restoranımıza bir arkadaşımla gittik zira bu mekanda Kaiserschmarrn en az iki kişilik yapılıyor.
Peki nedir bu dağınıklık? Küçük pancake parçaları, karamelize olana kadar pişmiş. Beraberinde kuruyemişler ve kuru meyveler var. Üstünde pudra şekeri yanında da Almanya’da klasik olan bir elma sosuyla birlikte servis ediliyor. Gerçekten tatlı olan bu tabak şekerli olduğu kadar doyurucu da. Tatlılığını biraz kesmek adına yanında daha koyu bir bira tüketebilirsiniz.
Ah, bir de mekana kadar gitmişken Rostbratwürste de deneyiniz. Bunlar da Nürnberg yöresine özel ızgara Bratwürst sosisler, yanında inanılmaz güzel bir patates salatası. Patates salatası o kadar kremamsı ve o kadar güzel ki… Bu patates salatasını birçok yerde bulabilirsiniz ama sosis için buraya gelmeniz gerekiyor.
(Editör’ün Notu: Ulan Bora, tatlı diye başlık attırdın yine sosis konuşuyorsun.)
Bir Münih yemek turu gibi de değerlendirebileceğim gezimde benim yediklerimden tavsiyelerim bu kadar. Yemeyi, içmeyi fazlasıyla isteyip yiyip içemediklerim var bir de. Onların isimlerini ve açıklamalarını da aşağı bırakacağım. Belki onlara da benim yerime siz gider, bana haber verirsiniz.
Umarım Münih’te ne yenir sorularınıza cevap verebilmişimdir. Şimdiden iyi gezmeler ve afiyet olsun!
Münih’te Ne Yenir: BONUS (Gidemediğim Mekanlar)
Asla yer bulamadığım için gidemediğim ilk mekan Weinhaus Neuner. Burası bir şarap barı ama aynı zamanda yemekleri sayesinde Michelin Guide’da yer alabilmiş bir mekan. Ne kadar aradıysam da yer bulamadım maalesef. Bir sonraki ziyaretimde kesinlikle önlerde olacak burası.
Kısa zamandan ötürü gidemediğim bir diğer şarap barı da Grapes Weinbar. Fazlasıyla geniş bir şarap menüsü olan bu mekan okuduğum her yerde herkes tarafından şaraplarına ve çalışanlarına fazlasıyla övgü almış. Bir tık pahalı olabilir iki şarap barı da ancak Münih’te farklı şaraplar denemek istiyorsanız kesinlikle uğramanız gereken yerler.
Yine kısıtlı zamandan dolayı gidemediğim bir diğer restoran ise Ratskeller oldu. Ratskeller Almanca konuşulan ülkelerde belediye binasının bodrum katındaki restoranlara verilen isim. Aynı şekilde Münih Ratskeller da belediye binasının yanında. Yine Bavyera yemekleri ile sofranızı donatabileceğiniz bir diğer mekan burası da. Hem merkeze yakınlığı hem de geniş menüsüyle kesinlikle dikkat çeken bir yer.
Bu yazıyı bir kokteyl bar ile noktalandırayım. Zaten Münih’te kokteyl içmek isterseniz ismi karşınıza ilk çıkacak mekanlardan birisi bu. Zephyr. Benim akşam yemekleri ve biralardan fazla yerim kalmadığı için gidemediğim bir bar açıkçası. Hem sunuma hem tada çok önem veren bu bar da hem turistler hem yerliler tarafından fazlasıyla sevilen bir mekan. Eğlenceli bir akşam için uğramak isteyebilirsiniz. Afiyet olsun!
Yaptığım her planın öncesinde yeme-içme kısmını düşünürüm. “Abi x semtindeyiz nerde yemek yesek ya?” sorularında çevremde akla gelen ilk isimlerdenim. Bunun yanında da Boğaziçi’nde Moleküler Biyoloji ve Genetik okuyorum. @fudi.hudi adıyla Instagram’da hoşuma giden şeyleri kafama göre paylaşıyor, burada da dostum @berk.fi’nin yanında yazıyorum.