Nüfusu 80 bin olan Vyborg Rusya’nın Finlandiya sınırında. İkinci Dünya Savaşı sonunda Rusların elinde kalan ve bayrağı defalarca değişen bir şehirdir. Avrupa’da hikayesi birbirine benzeyen birkaç şehirden biri. Farkı ise Finlerden miras kalan İskandinav mimarisi olarak biliniyor. Vyborg hakkında merak edilen birçok husus bulunuyor. Şehrin tarihinden tutun da gezilecek yerlerine kadar ilgi çekici alanları bulunmakta.
Burası için bir şehir demek pek mantıklı olmasa da kasabadan hallice biraz büyük olduğunu ifade etmek gerekir. St. Petersburg’a 130, Finlandiya’ya 30-35 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Bu şehrin ait olduğu topraklara biraz yabancı bir yapısı olduğu aşikar. Doğu Slav/ Rusya ve Fin/ İskandinav sınır bölgesindeki bir zamanların “orta çağ” Alman şehri, tarih boyunca birkaç kez el değiştirdiği için bir miktar bulunduğu topraklara yabancılık çektiği inkar edilemez.
Tekrar Fin kimliğine dönersek, Vyborg’un konumladığı ve geçmişte Fin kabilesi Karelianların yaşadığı bölge ticaret merkezi olarak biliniyor. İlk Vyborg kalesi, üçüncü İsveç Seferi olarak adlandırılan dönemde, 1923’te mareşal Torkel Knotsson tarafından kurulmuş. Knotsson’un hala şehrin en güzel binalarından birinin önünde görkemli bir heykeli var. Bu gidiş gelişlerin ardından Sovyetler döneminde Vyborg ‘a ülkenin dört bir yanından getirilen insanlar yerleştirilmiş. Zaten bugün kentin nüfusunun önemli bölümünü halen bu insanlar oluşturuyor.
Bir Vyborg Gezisi
Bir zamanlar Fin şehri İstasyondan çıkıp kıyıya paralel Vyborg kalesine doğru yürüyün, parkın bitimiyle kendinizi ara sokaklara, eski Vyborg’a atın. Kentin sürprizleri bu ara sokaklarda gizli. Ben önce bir düğüne şahit oldum, sonra bir binanın arka bahçesinde “babuşkalarla” sohbet ettim. Eski halinden hiçbir şeyi kaybetmeyen sokaklar bunlar. Sıvaları dökülmüş kapıları onarılmamış, pencereleri bakımsız. İlginç sokakları bırakıp köprüye doğru yürüdüğünüzde kentin değişen yüzüyle karşılaşıyorsunuz. Minik köprüyü geçip kaleye geldiğinizde müthiş, panoramik Vyborg manzarasına hazırlanın.
Kalenin içi küçük bir köyü andırıyor. Büyük ahşap kapılar, üzerinde büyük asma kilitler, demir parmaklıklı pencereler, parke taşlı minik yokuş taş merdivenler sizi yuvarlak kuleye götürüyor. Yeniden, eskidesiniz! Kalenin etrafındaki patikalarda zaman anlamadan akıp gidiyor. Balık tutanlar, çimlere uzanan, banklarda oturan, kitap okuyanlar. Köprünün diğer tarafını canım hiç çekmiyor, kale turumu tamamlayıp, geriye eski şehre dönüyorum, aramızda küçük bir vedalaşma anı bu yürüyüş. Aklımda bir zamanların Fin şehri, İskandinav hatıraları var. Sanki ben Rus Vyborg’una hiç uğramamışım, benim için hiç var olmamış ya da.
Dönüş yolundayım, Vyborg’un önemli gelir kaynaklarının başında gelen kağıt fabrikalarını görüyorum trenin penceresinden. Trenin içinde vagon vagon geriye yürüyorum. Vyborg’a dönebilecekmişim gibi. Hemen her kompartımanda soğutucuları içinde dondurma satan babuşkalar bulunuyor. Bisikletli gençler, küçük çocuklar bile sanki o zamana ait.
O uzun ağaç koridorundayım yeniden. Güneş yavaş yavaş etkisini yitiriyor. Gökyüzü kızıllaşıyor. Solda büyük alışveriş merkezini gördüğümde Vyborg rüyasından uyanıyorum. Yeniden St. Petersburg’dayım. Rüyalar sonsuza dek sürmez!
Aşağıdaki Listede Yer Alan Yerleri Görmeden Vyborg’a Gittim Demeyin.
- Vyborg’un önemli simgesi İsveç yapımı kalesi. Kale 1891-1894 arasında kapsamlı bir restorasyondan geçmiş.
- +16.yüzyıl ortalarından kalma Fin mimar Avlar Aalto tarafından yapılan Viipuri kütüphanesi, modern mimari tarihinde bir referans noktası.
- +Turistlerin ilgisini çeken yerlerden biri de Lenin’in evi. Lenin, 1917 şubat devrimi başarısızlığının ardından, Bolşevik devrimine yeniden hazırlık yaparken bu evde kalmış.
- +Moon Repos, Batı Avrupa’nın en ferah en geniş parklarından biri. Park 19.yüzyıl döneminde Baron Ludvig Heinrich Von Nikolay’ın emriyle oluşturulmuş bahçe yapılarının çoğu mimar Giuseppe Antonio Martinelli tarafından tasarlanmış.