Yatırım yapmak isteyen ve elindeki nakit parayı bir şekilde hisse senetleri ve fonlar üzerinden değerlendirmek isteyen kişiler öncelikli olarak bu işlemlerin nasıl yapılması gerektiğini bilmelidirler. Yani fon alım ve satım işlemlerinin tüm incelikleri henüz işlemlere başlamadan önce bilinmelidir. SPK, yani Sermaye Piyasası Kurulu tarafından düzenlenen bu işlemlerde temel bazı esaslara dikkat etmek gerekir.
Likit fonlar hariç tutularak yapılan düzenlemede, tüm A tipi ve B tipi fonlar ileri fiyatlama sistemi içinde değerlendirilir. Yani likit fonlar aynı gün içinde, A ve B tipi fonlar ise en fazla 3 gün içinde hesaba geçmiş olur. İşleme konan alım talimatları ya da talepleri karşılığındaki bloke edilen tutar ise işlem günü gelene kadar likit fonda kalır.
A Tipi Fon İşlemleri
Yatırımcıların A tipi yatırım fonları için alım ve satım işlemlerinde talimat ya da talep ile işlem yapılır. Bankaların ya da aracı kurumların şubeleri aracılığı ile ya da internet ve telefon bankacılığı sistemleri ile istenen her saatte A tipi fon satın almak veya satmak mümkündür.
İşlem saatleri açısından da gün içinde 13:30’a kadar verilen alım talimatların gün sonundaki fiyattan bir iş günü sonrasında gerçekleşeceği bilinmektedir. Bu esnadaki talimat ya da talepleri ise likit fonlarda tutulur ve değerlendirilir. Satım talimatları ve talepleri ise alım işlemleri ile aynı iken, yalnızca bekleme süresi iş günü sonunda 1 gün değil 2 gün sonra olacak şekilde ayarlanmaktadır.
Tüm işlemler için, 13:30’dan sonra verilen talep ya da talimatların bir sonraki gün verilmiş gibi kabul edileceği de unutulmamalıdır.
B Tipi Fon İşlemleri
B tipi fon işlemlerinde likit fonlar hariç alım ve satım işlemleri yine tallimat ve talep yolu ile yapılır.
Banka şubelerinden, internet ve telefon bankacılığından da gün içinde istenilen saatlerde bu işlemleri yapmak mümkündür.
B tipi fon işlemlerindeki esaslar da A tipi fonlar ile benzerlik gösterir. Öğlen 13:30’a kadar olan alım ve satım talepleri / talimatları bir sonraki gün işleme alınırken, bu süre sonrasında verilen talimatlar ise sanki bir sonraki gün verilmiş gibi işleme alınır. Arada geçen süre ise likit fonlarda değerlendirilen süreye tekabül eder.
Kısacası fon alım ve satım işlemlerinde herhangi bir sıkıntı, sorun ile karşılaşma oranı çok düşüktür ve yatırımcılar güven içinde bağlı oldukları kuruluşlar aracılığı ile yatırımlarını yapabilirler.