Türkiye-Suriye ilişkilerinin normalleşmesini içeren Rusya, İran, Suriye ve Türkiye arasındaki dörtlü toplantı, 3-4 Nisan tarihlerinde Moskova’da dışişleri bakan yardımcıları düzeyinde gerçekleştirildi.
Şarkul Avsat’ın aktardığına göre Suriye heyeti, toplantıda Şam’ın Ankara ile normalleşme şartlarını ilan ederek kapalı oturumları kasıtlı olarak engellemiş olsa da Rus diplomatik çevreleri, “Suriye aşırılığının” önemini hafife aldı.
Rus medyasının Suriye haber ajansı SANA‘dan aktardığına göre Suriye heyeti başkanı Eymen Susan, müzakereler sırasında üç ana noktaya odaklanılmaya çalışıldığını belirterek, “Bunlar, Suriye topraklarındaki yasadışı Türk varlığına son verilmesi, Türkiye’nin Suriye’nin iç işlerine karışmaması ve terörün her türlüsüne karşı mücadele edilmesi gereğidir” dedi.
Habere göre, Rusya, Türkiye ve İran heyetleri bu açıklamalar karşısında resmi düzeyde sessiz kaldı. Daha sonra Rus devlet kanalı Russia Today (RT), Suriye heyeti başkanının toplantıya ilişkin ifadelerini diğer tarafların müdahalelerine değinmeden yayınladı.
“TÜRKİYE TÜM KUVVETLERİNİ ÇEKERSE İLETİŞİM KAPISI AÇILACAK”
RT’ye göre Susan katılımcılara, “Türkiye’nin, kuvvetlerini tüm Suriye topraklarından çekeceğini ve fiilen çekilmeye başlayacağını resmi olarak ilan etmesinin, iki taraf arasında yeniden iletişim kurmanın kapısını açacağı” güvencesini verdi.
Susan, “Suriye’nin kuzeydoğu ve kuzeybatısındaki durumu eski haline döndürmek için Suriye’nin egemenliğinin ve birliğinin korunması, yasadışı güçlerin çekilmesi, terörle mücadele ve Suriye devletinin tüm topraklarda otoritesinin yeniden tesis edilmesi gibi koşulların sağlanması gerekiyor. Herhangi bir terör tehdidinin varlığı, bununla mücadele için ilgili ülke ile fiilen ve hukuken iş birliği ve koordinasyonu gerektirmektedir” diye konuştu.
“Suriye’nin, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı olduğu sürece terörle mücadelede iş birliğine hazır” olduğunu ifade eden Susan, “Türk güçlerinin Suriye’den çekilmesine, İdlib bölgesinde teröre karşı mücadele ve terörün ortadan kaldırılmasına” ilişkin henüz olumlu bir işaret görmediğine dikkat çekti.
“İLİŞKİLERİN NORMALLEŞMESİ İÇİN NESNEL KOŞULLAR VAR”
Susam, Şam’ın, Rusya ve İran’ın Suriye ile Türkiye arasındaki iletişimi yeniden tesis etme çabalarına olumlu baktığını ve buna açık olduğunu söyleyerek, “Ancak bu hedefe ulaşmanın, karşılanması gereken nesnel koşulları ve gereklilikleri vardır. Birleşmiş Milletler raporlarına göre yüzden fazla ülkeden yabancı teröristler buraya geldi. Suriye, tam ve sınırsız planlama ve bazı batılı, bölgesel ve Arap ülkelerinin desteğiyle benzeri görülmemiş bir terör savaşına maruz bırakıldı ve ne yazık ki bu komşu ülkeler aracılığıyla oldu” dedi.
Bir Rus kaynak Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Suriye heyeti tarafından açıklanan koşulların tekrarlanmasının “Şam’ın Moskova’nın güçlü bir şekilde desteklediği normalleşme yolunun başarısına bağlı olmadığı anlamına gelmediğini” söyledi.
Rus kaynak, “Toplantının tamamlanması, kendi başına önemli bir adımdır. Çünkü bu toplantının uzlaşıya varmak için değil, yalnızca bakanlar toplantısının gündeminin belirlenmesi için gerekli” ifadelerini kullandı.
“ÖN KOŞUL SUNMAK İÇ SAVAŞA DÖNÜŞ ANLAMINA GELİR”
Kaynak, “Artık herhangi bir ön koşul sunmak, Kürtlerle çatışma da dahil olmak üzere Suriye’nin kuzeyindeki iç savaşa dönüş anlamına gelir. Suriye’nin kuzeyi, Suriye’nin güneyinde ve Suriye’deki diğer bölgelerde durumu ateşleyecek kıvılcım olacak ve bunun sonuçları Suriye ve halkı için felaket olacaktır” diye konuştu.
Kaynak ayrıca, “Herhangi bir ön koşulun ortaya koyulması, Suriye ile Türkiye arasındaki ilişkiyi düzeltme girişimine dahil olan herhangi bir tarafça ilkesel olarak kabul edilemez. Bu sorun, tüm konuların toplantılarda ve her düzeyde tartışılması için çözülmüştür” dedi.
Türkiye’nin kendi adına “normalleşme sürecinin başlatılması ve askıdaki sorunların çözümü için müzakerelere ilişkin ön koşulları” açıklamadığını öne süren kaynak, “Türkiye, Suriye ile ilişkileri düzeltme ve komşuluk ilişkilerini normale döndürme girişimi ve meselesini çok yüksek bir sorumlulukla ele alıyor. Herhangi bir tarafça yapılan tüm medya manevralarını anlıyor” diye konuştu.
Rus kaynak, “Suriye- Türkiye ilişkilerinin çözüme kavuşturulacağına, bakanlar toplantısının yakında yapılacağına ve ardından cumhurbaşkanları düzeyinde toplantının düzenleneceğine” inandığını sözlerine ekledi.