Laura Spero’nun The World için hazırladığı bu makale ve radyo raporu 29 Ağustos 2015’te PRI.org’da yayınlandı ve içerik paylaşımı anlaşmasının bir parçası olarak burada yeniden yayınlandı.
Kaskikot’un Nepal köyünde bir bufalo doğduğunda, insan doğumu gibi muamele edilir. Bugün birlikte yaşadığım Aamaa, ve geçen hafta doğan bebek O’Neil’in şerefine özel bir yemek hazırlıyorum. Sütlaç yapıyoruz.
[wpcc-iframe style=”width: 100%;” src=”https://www.pri.org/node/83846/embedded” width=”320″ height=”75″ frameborder=”0″]
İnsanlar ve hayvanlar Nepal’de ihale ilişkileri besliyorlar. Bu yılın başlarında yaklaşık 9.000 insan hayatını alan deprem de yaklaşık 55.000 çiftlik hayvanı ve yaklaşık yarım milyon kuş olduğunu iddia etti ve bu kayıpların etkileri hem insanlar hem de hayvanlar tarafından hissedildi. Özellikle Tripureswor gibi köylerde, Aamaa’nın evinin 100 mil doğusunda, 947 evlerin neredeyse her birinin yok edildiği yerde.
Tripureswor sakini Binda Thapa’nın depremden sonra evinin bir fotoğrafı var — üzerine iki parça teneke çatı saçılmış bir kaya yığını. Bufalonun çöken kulübesinin altında saatlerce sıkıştırıldığını ve sonrasında haftalarca gerginleştiğini söylüyor. Bir süreliğine süt bile sağlamadı. Belki de korkudan ya da şoktan dolayı düşünüyordur.
Çiftlik hayvanları kırsal Nepalis yaşamlarında hayati bir rol oynamaktadır. Bufalo süt için yetiştirilir ve atıkları gübre için kullanılır ve geleneksel taş evlerde çamura karıştırılır. Keçiler et için satılır, öküz saban ve tavuklar yumurta sağlar. Aamaa ve Binda gibi insanlar günlerinin çoğunu çiftlik hayvanlarına bakarak geçirirler, sabahları sağarak, sonra yem için çim kesip her öğleden sonra ağır yüklerle eve taşırlar.
Dışarıdan, çiftlik hayvanlarını ekonomiye indirgemek kolaydır ve bu da onların varlığının bir yönüdür. Ama aynı zamanda ailenin üyeleri.
Aamaa, yetiştirdiğin hayvanları çocuklarından ya da ailenden daha çok sevmen gerektiğini söylüyor. Bunun için çim kesmek, yemek pişirmek, barakadaki gübre günde bir çok kez temizlemektir. Bu sevgiyi sağlamanın ödülü, biz insanların yemek yemesi.
Ve hayvanlarına zarar geldiğinde acı çeken sadece insanlar değil. Tersi de doğrudur. Çiftlik hayvanlarının çoğu zaman bir ana bekçisi olur, Binda gibi. Her gün tarlalardan dönerken hayvanlarıyla yaptığı sevgi dolu sohbeti benim için yeniden canlandırdı.
Onu duyacaklar ve “İnsanım geliyor!” diye cevap verecekler. “Belki de “Annem geliyor! Bana yiyecek bir şeyler ver!” Binda diyor ki. Böylece onlara kızacak, onlara biraz ot fırlatacaktır ve “Hey çocuklar, siz ufaklıklar iyi gidiyor musunuz? “diyecek. Diyorlar ki “baaa”, “meh meh”, “moooo…”
Tüm bunların anlamı, depremde insanları öldürülen hayvanlar için ebeveynlerini kaybetmek gibidir. Ve bu his her iki yöne de gidiyor.
Neyse, bak, Nabin Thapa, Tripureswor üç keçi ve bir bebek bufalo kaybetti diyor, bu hayvanlar annelerimiz gibidir. “Onların sütünü içiyoruz ve güçleniyoruz” diyor. “Aramızdaki yaşlı insanlar bile onlar için bebek gibidir.”
Okuyor ve ekliyor ki, “Şimdiye kadar kaç hayvan kaybettiğimizi kimse sormadı. Sorduğuna sevindim.”
Tripureswor gibi köyler yeniden inşa edildikçe, insanlar ve hayvanlar karşılıklı kayıplarıyla mücadele etmek zorunda kalırlar. Bu arada, Kaskikot’ta, Aamaa ve ben önemli bir ritüel hazırlıyoruz: kutlama yeni bir hayat.
Bebek O’Neil’ınki 11 gün önce doğduğundan beri annesinin kutsal sütünü diğer yiyeceklerimizle karıştırmadık. 11. günde, bebeğe isim vermek için bir tören düzenledik, tıpkı bir insan için yaptığımız gibi. Bugün onun sütünü günlük yemeğimize açılabiliriz. Pirinç pudingine gider.
Aamaa, mutfağın kil duvarına yaslanır. “Yükselttiğimiz bu ruhlar tıpkı bizimki gibi ruhlar.” diyor.