Muhalif. Hususi / Emel Seçen
Bir film değil yalnız, bununla beraber her biri, her izleyiş, ayrı bir resitaldir, Almodovar filmlerinde.
Görüntüler içinde; kısa, sessiz bir akış, muhakkak hem artık insan olmanın belli bir mertebesini fikren ve ruhen doyumlamış, entelektüel düzeyden bir zoomlama yapar, her karakter muhakkak elinde şarap kadehi ile dolaşırken yansır.
O bir,
Pedro Almodovar’dır. Film, büyüleyici bir sanat olarak tekrardan izleyen nazarında yerini alır. Kitap benzer biçimde okutur, film benzer biçimde izletir. Bir bakarsınız; bu bir uyarlama mı, yaşamdan mı, o karakter içimizden kimdi? Derinlikleri iyi bulup, çıkaran Almodovar.
PARALEL ANNELER
İspanyol Yönetmen Pedro Almodovar’ın, Fransız-İspanyol ortak yapımı filmimizde, kariyerinde birkaç kez emek vermeyi gene tercih etmiş olduğu oyuncular karşımıza çıkıyor. Bunlardan ilki, bu filmimizde olmasa da anımsarsak, Antonio Banderas, son olarak yönetmenin kendi hayatından kesitlerin sunulmuş olduğu, Acı ve Zafer’de, Oscar için Adam Oyuncu olarak aday gösterilmişti. Tıpkı Banderas benzer biçimde Penelope Cruz karşımızda. O da burada ki görevi ile 78.Venedik Film Festivalinde En İyi Hanım Oyuncu ödülünü aldı. Beyaz perde sektöründe ve sanatçı, başarıya ulaşmış iki oyuncu olarak oldukça mutlulukla yürüyen bir eşiyle olan evliliği devam ettiriyorlar, Penelope Curuz ile hangi işi yaparsa yapsın “İçimdeki Deniz” filminden unutamadığımız, Javier Bardem. Beraber iş yaptılar fakat Penelope, bir türlü layık olduğu role kavuşamamış görünüyordu. İşte daha ilkin beraber çalmış olduğu Almodovar, kendisini Oscar heykelciliğine hakkı ile taşıyacak, evlilik dışı anne, fakat gerçek anlamda bir anneyi, karşımıza sunuyor.
Hanım nedir?
Birçok şeydir fakat her şeyden ilkin her şeye, yetebilendir! Penelope Cruz, ustalaşmış fotoğraf sanatçısı olarak, Paralel Anneler, filmimizde yalnız bir karakter olarak değil bir kadının aslen tam ne işe yaradığını, ortaya açıkça sergiliyor. Filmin bütününde eril ve dişil sapmaları, gövde ve akıl arasındaki değişimleri süper ötesi konu alıyor ki. Boşanmış çiftlerin genelinde yaşanmış olan adam ya da kadının evden gitme hallerinin geçişi, kurgusu çok önemli. Usta yönetmen Pedro Almodovar, kadraja iki hanımı oturtmuş, yaşanmış olan tüm olgularda, ikisi üstünde hem hanım, hanım, yalnız hanım, hanım adam, adam hanım olarak betimliyor. Burada da açıkça kadının, akıl ve gövde bütünlüğü ile aslen ne kadar büyük bir olgu bulunduğunu sunmakta.
Yitik Çocuklar
Bekâr olup, hamile kalan hemen hemen reşit olmayan, ilerinin kadının perspektif ile anneliğe bakış, kadınlığa, eş olmaya, kişi olmaya bakış ve bir de ayakları üstünde durup, kendinden başka her insana yetebilecek gücü olan, daha doğrusu gücünün bilincinde olan hanım!
Bebekler kaybolursa ne olur. Canından can gider gerçek annenin. Annelik, içsel bir gerçekliktir yalnız çocuğa değil o şefkat, sevgi yumağı bütünlüğünden kendi doğasının deposu olan doğada var edilmiş hepimiz nasiplenir. Onun olduğu yerde her şey çoğalır, her şeyi güzelce tekrardan doğurur, büyütür, genişletir. Verginliğin, fedakârlığın, özverinin şekil almış hali hanım. Hanım benzer biçimde hanım, fakat! Her yönüyle ve her anı ile.
İşte Penelope Curuz, insan hanım profilini o şekilde güzel sunuyor ki. Net ve şefkatli. Atalarına bağlı, İspanya iç harbinde atalar, kayıplar üstünde, hele hele finalde ki kare ile içinizi burkacak, kim bilir benim benzer biçimde gözyaşlarınıza egemen olamayacağınız, oldukca yönlü bir tüm film, bulacaksınız. İki saatlik sürede, filmin başlangıcında iki beyaz kelebek ve sonunda, toplu mezarlara gidilirken ki iki kelebek, yaşanmış olan dramların ve özgürlüklerin adeta sembolü benzer biçimde. Almanya’da Hitler’in 1933’te iktidarı ele geçirmesinden sonrasında İspanya’da da eski diktatör General Primo de Rivera’nın oğlu, gerici Falanj Partisi’ni kurması ile mevcut Komünist düzene, evlerinden ayakkabılarını giyemeden, kimisinin sofrada ailesi ile yiyecek yerken, götürüp, kendi mezarlarını kazdırıp katleden Falanjlara da gönderme ile tamamlıyor.
Paralel Anneler, annelik üstünden oluşturulan fakat oldukca geniş bir yelpaze ile her katta; kadının hanım olabilmesi, evlendikten sonrasında iyi mi var olduğu ve tercihleri, zorunlulukları ile gösterilmekte.
En o kadar da çalışan annenin geçmişi, dünü, bugünü, üç değişik kadının aynı kaderi üstünden devşiriliyor. İşte o süre yönetmen, soruyor, yalnız doğurmak mı, anneliktir? Ya da doğuran, süre geçince ne aşama fedakârlık edebilir? Vazgeçmiş görünen annenin aslen evladını korumak için mücadelesi yanında, ergen ve erkekler tarafınca sertlik görmüş bir genç kızın feminizm çizgisinden adam olma hali, fakat mevzu doğurduğu can ise bir evlat ile eski haline iyi mi geçebildiği, ince ince işleniyor.
Sakin sakin, dantel benzer biçimde işlenmiş hiçte sırdan olmayan bir filmi büyük bir keyifle izleyeceğinize inanırım.
Ekibe ve filme bakarsak; son olarak “Madame” filminden anımsayacağımız, karakteristik yüz hatları ve oyunculuğu ile usta yönetmenin gene tercihlerinden vazgeçmediği Rossy De Palma, Altana Sanchez-Gijon yer almakta.
Hastanede evlatları karışan; babasız evlat büyütmeye karar vermiş ya da zorunluluk hissetmiş hanımefendilerin yerli yerinde güzelliği ile filmi, bu hafta vizyonda.
Usta Yönetmen Pedro Almodovar’ın, Paralel Anneler filminden ise çıkarılacak en mühim ders, şu günlerde harp ortasında, Metro içinde doğum yapmak zorunda bırakılmış bayanlar..Kendi tarihimizde ecdadımız, Kurtuluş Savaşı, Hanımlarımız, Yiğitlerimiz ve Mayıs ayında onlar ve arkadaşları olarak 50.yıllarında katledilenler.
Hanımına, çocuğuna, haiz çıkmayan, kendisini aldatmadığı halde, damgalayan erkekler, atalar, genler ve bir de gerçek sevgi. Sonunda döner dolaşır, köklerimize döneriz, zira hangi kişi olursa olsun, atalarına borcu bitmez. Yaşam, yaşamı hamile kalmış olarak doğurur. Tüm engellemelere, yakmalara, yıkmalara karşı gerçekler hiçbir süre örtülmez, örtülemez. Son kertede yönetmen işte bunu veriyor.
“İnsanlık tarihinin çenesini kapatamazsınız”