GARF. Fon 102. Sayı 243 (1913). Dosya 14. Bölüm 92 LB. Sayfa 41 arkası.
Kafkasya’daki Ermenilerin Türk Taşnak temsilcilerine ilgisiz oldukları; Erivan Ermeni Papaz Okulu Rektörü’nün tepkisi; Türk ordusundan kaçan Ermenilerin Kafkasya’ya gitmeleri.
Bilgilerin alım tarihi: 19.04.1913. “DUHOVNIY”.
Bilgilerin özeti:
Türkiye Ermenistanı’nda başlayan, Türk Taşnak temsilcilerinin aktif bir kısmına katıldıkları dalgalanmalara Transkafkasya’daki Rus Ermeni nüfusu tamamen ilgisiz yaklaşmaktadır. Bu, yerel nüfusun Taşnak Partisi’ne inancını tamamen kaybetmesiyle açıklanabilir. Görünüşe göre, halkın benzer kayıtsızlığı, Taşnak Partisi’nin eski çalışanlarından bazıları tarafından hoş karşılanmamıştır. Bunun neticesinde Erivan Ermeni Ruhani Papaz Okulu Rektörü ÇİLİNGARYAN, özel bir konuşmada oldukça öfkeli bir şekilde, Rus Ermenilerinin bu kayıtsızlığına şaşırdığını söylemiştir. Türkiye Ermenistanı’na ilişkin soru sorulduğunda, Türkiye Ermenistanı’nın tek kurtuluşunun, bu eyaletin Rusya’ya bağlanmasıyla mümkün olacağını belirtti.
Transkafkasya’da yaşayan bazı Türk uyruklu Ermeniler, küçük gruplar oluşturarak hızla silahlanıyor ve sınırı gizlice geçiyorlar. Son zamanlarda Transkafkasya’da, Türk askeri birliklerinden firar eden çok sayıda Ermeni görülüyor.