1Yasemin Çırak1, Sema Savcı2, Zehra Karahan3 Akut Derin Ven Trombozlu Hastalarda Erken Dönemde Fonksiyonel Kapasitenin BelirlenmesiYasemin Çırak1, Sema Savcı2, Zehra Karahan31Fatih Üniversitesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu, Ankara2 Dokuz Eylül Üniversitesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu, İzmir3GATA Kalp Damar Cerrahisi Anabilim Dalı, Ankara
3Giriş-1Derin ven trombozu (DVT), ekstremite venlerinde gelişen trombüslerle onun dallarında yarattığı tıkanıklık ve kan akımındaki kesintileri ifade etmektedir .DVT zamanında teşhis edilip tedavi edilmediğinde ciddi morbidite ve mortalite ile sonuçlanmaktadır .
4Giriş-2Akut derin ven trombozlu (DVT) hastalarda bacakta ağrı, hassasiyet, şişlik gibi venöz bulgu ve belirtiler hastanın egzersiz kapasitesini, fiziksel aktivitelerini ve günlük yaşam aktivitelerini kısıtlar.
5Giriş-3Tedavide erken dönemde kanıta dayalı olmamasına rağmen genellikle mutlak yatak istirahati kullanılmaktadır.Akut DVT'li hastalarda fonksiyonel kapasitenin ne zaman değerlendirilmesi konusu net değildir.
6AmaçAkut DVT'li hastalarda erken dönemde fonksiyonel kapasiteyi belirlemek, bu durumun pulmoner emboli gelişme riskine, ağrı, yorgunluk ve nefes darlığı bulgularına etkisini araştırmak.
7Bireyler-1Alt Ekstremite Doppler USG ile akut DVT tanısı konulan, uygun antikoagulan ve kompresyon tedavisi verilen 5’i (% 16,1) kadın, 26’sı (% 83,9) erkek 31 olgu çalışmaya dahil edilmiştir.
9Gereç & Yöntem 6 dakika yürüme testi Ani başlayan respiratuar semptomlarAkciğer grafisi
10Gereç & Yöntem: Çalışma planı 39 Akut DVT’li HastaDahil edilme kriterlerini karşılayamayan (n=6)Çalışmaya katılmayı kabul etmeyen (n=2)31 Akut DVT’li Hasta4 gün6DYTKalp hızı, Oksijen saturasyonu,Kan basıncıNefes darlığı, yorgunluk ve gastrocnemius yorgunluğu (Modifiye Borg Skalası)Alt ekstremitede var olan ağrı (VAS)Ani gelişen respiratuar semptomlarTest öncesi, sonrası ve ertesi gün akciğer grafisi10
11Sistolik kan basıncı (mmHg) 119.65±17.42 -4.727 132.39±17.42 6DYTZamanX±SZPKalp hızı (atım/dk)Başlangıç81.29±9.93-4.8610.01*Bitiş105.68±16.80Sistolik kan basıncı (mmHg)119.65±17.42-4.727132.39±17.42Diyastolik kan basıncı (mmHg)73.58±9.59-4.17979.29±9.91SaO2 (%)96.52±1.39-1.1650.24496.74±1.48Solunum frekansı (soluk/dk)14.71±2.04-4.94722.39±2.09Dispne (M.Borg)0.13±0.50-3.1260.04*1.06±1.46Yorgunluk (0-10)0.52±0.99-3.5451.94±2.05Kas yorgunluğu (0-10)0.94±1.24-3.8742.39±1.96Ağrı (VAS)2.65±1.05-4.8264.81±1.30*p<0.05 Wilcoxan testi
126 Dakika Yürüme Testi X±S Mesafe (m) 459.13±112.03 % kalp hızı 60.00±10.00
13Olguların hiçbirinde ani başlayan respiratuar semptom görülmedi. Akciğer grafisinde değişiklik6DYT Öncesi6DYT SonrasıErtesi GünpVar-> 0.05Yok31(%100)
14Tartışma-1Literatürle uyumlu olarak olguların büyük bir kısmının etkilenen tarafı sol taraf ve trombüsün yerleşimine göre sınıflandığında olgularda proksimal tutulum daha fazladır.Literatürde akut derin ven trombozlu olgularda fonksiyonel kapasiteyi araştıran bir çalışma yoktur.
15Tartışma-2Olgular literatürle uyumlu olarak 6DYT’i sonucunda ortalama yüzde kalp hızı değerleri submaksimal düzeye (%60) ulaşmıştır.DVT’li hastalarda fonksiyonel kapasiteyi sınırlayan venöz semptomlar 6DYT sonuçlarını etkilemiştir ve elde edilen sonuçlar DVT’li hastaların fonksiyonel kapasitelerinin azaldığını ve ağrı, kas yorgunluğu gibi fiziksel aktivitelerini kısıtlayan, yaşam kalitesini etkileyen semptom algılamalarının arttığını gösteren çalışmaları desteklemektedir.
16Sonuç-1Yeterli ve uygun antikoagulan ve kompresyon tedavisi verilen akut derin ven trombozlu hastalarda erken dönemde fonksiyonel kapasitenin belirlenmesi güvenlidir.
17Sonuç-2Düşük fonksiyonel kapasiteye sahip olgularda fonksiyonel kapasiteyi arttırmaya yönelik alınacak tedbirler post-trombotik sendrom gelişme riskini azaltacaktır.