Kabus gibi bir pandemi (küresel salgın ) halini alan koronavirüs, tüm dünyada insan sağlığı yanında genel ekonomi ile birlikte medya kuruluşları için de büyük bir tehlikeye dönüştü, Zaten zor durumdaki medya, hiç hesapta olmayan Korona darbesiyle ağır yara aldı. Reklam gelirlerindeki çöküşün yanı sıra, birçok satış noktasının kapanması ve basılı gazeteye ulaşım güçlükleri, kağıt baskı yapan kuruluşları yeni bir açmazla karşı karşıya bıraktı. Tek başına New York borsasının perişan hali, yani sadece iki hafta içinde iki trilyon dolar değerindeki hisselerin uçup gitmesi bile, salgının böylece devam etmesi halinde ekonomide kapkara günlerin yakın olduğunu göstermeye yetti. Sıkıntılı ortam medya kuruluşlarını derinden etkilerken gazetecileri virüsten koruyabilmek amacıyla geniş çapta “evden çalışma” uygulamasına geçildi,
Milyonlarca dolarlık reklamlar buharlaştı
New York’ta ünlü Broadway tiyatrolarında ışıkların sönmesi, basketbol ve buz hokeyi gibi Amerika’lıların yaşamsal önem verdiği spor müsabakalarına ara verilmesi gibi “vahim” gelişmeler, ekonomiyi derinden sarsması yanında medya dünyasının haber kaynaklarının kuruması ve milyonlarca dolarlık reklam gelirlerini kaybetmesi anlamına da geliyor. Tokyo Olimpiyatları’nın ileri bir tarihe bırakılmasının tartışılması Amerikan medyası için ölümcül bir darbe olacak. Medya, uçak şirketlerindeki uçuş iptalleri nedeniyle geniş ölçüde reklam kaybına uğrayacak.
Reklam gelirleri konusunda genel olarak son yıllardaki kayıplarını dahi telafi edemeyen basılı ve dijital gazeteler, şimdi şaşkın bir halde virüsün özellikle Avrupa’da yayılmasını izliyorlar.
Toplantılar iptal, evden çalışılıyor
Şu anda en başarılı gazete olan The New York Times’ın Genel Yayın Müdürü Dean Baquet, virüsün çalışanlar arasında yayılmasını önleyebilmek için herkesi evinden ( Home - Office ) çalışmaya yönlendirdi. Gazete bünyesindeki muhabirlerin seyahatten kaçınması ve bunun yerine tele konferans ile haberlerini/ hikayelerini hazırlamaları istendi. Bu sistem gazetenin Londra, Hong Kong, Washington ve Beijing’deki bürolarında uygulamaya konuldu. Ofisler günde birkaç kez, baştan aşağı dezenfekte ediliyor.
Washington Post da ay sonuna kadar muhabir ve yazarlarını evden çalışmaya yönlendirdi. Kanada’nın lider gazetesi Globe and Mail, Amerika’da Wall Street Journal, McClatchy grubu gazeteleri, Bloomberg ajansı, The Atlantik dergisi Korona ile ilgili haberlere dijital ortamda ödeme yapılmadan ulaşılmasını sağladılar. Amerika’da medya ile ilgili bütün mesleki toplantılar iptal edildi veya ileri bir tarihe bırakıldı. Merkezi Dallas’ta bulunan, Uluslarası Haber Medyaları Birliği’nin (INMA) Paris’te yapılması gereken yıllık toplantısı, şimdilik iptal edildi.
Normal baskı yerine dijitali basıp dağıtıyor
İngiltere’de de durum pek farklı değil. Murdoch’ün The Times’ı, gazetecileri evden çalışmaya gönderirken, görevleri gereği bunu yapamayacak personel için büroları kesintisiz dezenfekte ettiriyor.
The Financial Times, The İndependent ve TV haber kanalı Sky News muhabirleri ve yazarları da evden çalışıyor. Gazete yönetimleri, işlerini evden aksaksız görebilmeleri için muhabirleri ilave tablet ile monitörler ile takviye ediyor.
Avrupa’ya gelince, durum özellikle İtalya’da çok karışık... Merkezi Milano’da bulunan, İtalya’nın en büyük günlük gazetesi Corriere Delta Sera ile günlük spor gazetesi La Gazetta dello Sport’u yayınlayan en büyük medya grubu RCS Media, Milano’nun dahil olduğu Lombardiya bölgesinde süper marketlerin dışındaki satış noktalarının kapalı olması nedeniyle normal kağıt baskısı yerine dijital gazeteyi basıp dağıtma yoluna gidiyor.
Hem evde hapis, hem oyalanacak konu yok!
İtalya’da abone sisteminin yerleşmiş olmaması nedeniyle, halkın özellikle Korona konusunda haber alma özgürlüğünün kısıtlanmaması için değişik formüller aranıyor. Bu arada RCS grubu gazetecileri de evlerini ofis olarak kullanıyor ve “Microsoft Teams” programı sayesinde meslektaşları ile iletişim halinde bulunup hikayeler için gerekli araştırmaları yapabiliyorlar. Bununla birlikte gazeteciler, kendilerine polis tarafından verilen özel hüviyetlerle gerektiğinde her yere serbestçe gidebiliyorlar. Aslında gazetecilerin korona ve ekonomik etkileri dışında yazacakları pek bir hikayeleri de kalmadı. Sportif ve sanatsal faaliyetlerle uçuşların durdurulması nedeniyle konu sıkıntısı, tüketicileri evlerinde büsbütün bunalıma sürüklüyor!
Önce karantina, sonra görüşme
Almanya’da ise ülkenin en büyük medya grubu Springer (Bild ve die Welt gazetelerini de yayınlıyor), yakın teması önlemek için tüm çalışanları evden çalışmaya yönlendirdi.
Çin ve İtalya’da büyük medya yatırımları bulunan Bertelsmann grubuna gelince... Grup yönetimi, iş görüşmeleri amacıyla oralardan gelen personelini önce 14 günlük karantinaya alma kararını açıkladı. Virüse karşı seferberlik ilan edilen her iki grupta da hemen tüm görüşmeler, tele konferans usulü ile yapılıyor.
Bir grup virüs kaparsa, diğeri işi yapacak
Singapur’daki “The Straits Times”, Güney Doğu Asya’nın en güçlü medya grubu... Kuruluşun genel yayın müdürü ve Dünya Gazeteler ve Haber Yayıncıları Birliği’nin (WAN-İFRA) en aktif üyelerinden biri olan Warren Fernandez, değişik bir sistem uyguluyor...
Yazı işlerinde kurulan 25’er kişilik iki grubun her biri 15 gün evden çalışırken diğeri gazete binasında görev yapıyor. Böylelikle, gruplardan birinde virüs görüldüğü takdirde, diğeri haberleri aksatmamış olacak!
Çalışanlar Google’ün “Hangout “sistemi sayesinde her yerle irtibat halinde oluyor ve dolayısıyla da seyahat ihtiyacı frenleniyor.
“Beş boğa” medyaya destek vermeli
Havaların ısınması ile virüsün yayılma hızını kaybedeceği umut edilirken şu anda yapılabilen, olağanüstü dönemde tüketicilere haberleri ulaştırma çabasından ibaret. Asıl problem daha sonra patlak verecek:
Zaten ağır yaralı olan medya, bir de virüs etkisiyle gelirlerin azalması sorunuyla nasıl başa çıkacak?
“Beş Boğa” diye nitelenen teknoloji devlerinin (Google’ün dahil olduğu Alphabet, Apple, Facebook, Microsoft ve Amazon ) bu konuda medya ile iş birliği yaparak reklam gelirlerini paylaşması gerekiyor...
Unutulmasın: Sonuçta medya, onların da haber kaynağı!
Şu anda ufukta başka bir çözüm, ne yazık ki görünmüyor.