Tonlarca radyoaktif atık, asbest ve tehlikeli ziyanlı unsur yüklü uçak gemisi Nae Sao Paulo’nun söküm için İzmir Aliağa’ya getirilmek istenmesi ile patlak veren tartışma gözleri bir defa daha gemi söküm bölgesine çevirdi.
Tesislerin bulunduğu alana giriş müsaadesi verilmeyen Aliağa Gemi Söküm Bölgesi’nin etrafında asbest araştırması yapıldı.
Çalışma, çok sayıda sivil toplum kuruluşunun oluşturduğu Aliağa Etraf Platformu ile Asbest ve Tehlikeli Atıklar Derneği’nin teşebbüsleri ile gerçekleştirildi.
Asbest söküm uzmanları Nimet Koç, Selda Altıntop, Mehmet Ali Özgünden, Emrah Güngör’den oluşan araştırma grubu, 27 Temmuz – 5 Ağustos 2021 tarihleri ortasında, Aliağa Gemi Söküm Bölgesi’nin yakınlarında toz numunelerini inceledi.
Kentin 55 noktasından alınan numuneler laboratuvarda tahlil edildi ve sinsi felaket ortaya çıkarıldı.
GEMİ SÖKÜM BÖLGESİ ETRAFINDA ASBEST LİFLERİ BULUNDU
Asbest ve Tehlikeli Atıklar Derneği ASTA, “Tüm bir ilçenin tamamını taramak mümkün olamasa da öngörülen alanlarda numuneler alınarak asbestin kamuya açık alanlarda varlığı araştırılmıştır.
Gemi Söküm Bölgesi’nin etrafına asbest lifleri bulunmuştur” bilgisini verdi. ASTA, çarpıcı gerçeği şu açıklama ile duyurdu:
*Asbest bilindiği üzere; Memleketler arası Kanser Araştırmaları Ajansı IARC tarafından, birinci kümede kesin kanserojen tanımlanması ile sınıflandırılmıştır. Bu sebeple birçok Avrupa ülkesinde olduğu üzere ülkemizde de 2005 sonrası kademeli olarak, son olarak da 2010 yılında kullanımı, her türlü satışı, ithalat ve ihracatı, maden olarak çıkarılması yasaklanmıştır.
*Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ) datalarına nazaran, her yıl 90 binden fazla insanın işyerinde asbest maruziyeti sonucu asbeste bağlı akciğer kanseri, mezotelyoma ve asbestozdan öleceği iddia edilmektedir. Mesleksel kanserden meydana gelen her üç mevtten birinin asbest nedenli olduğu varsayım edilmektedir.
*İşin boyutunun bu kadar olduğunu düşünmek büyük bir iyimserliktir… Asbest yalnızca mesleksel olarak öldürmez ve öteki bir makus yanı da kontamine yani bulaşıcı olmasıdır. Çalışanların kıyafetleri ile meskenlerine ve konut halkına, gerçek söküm uygulamaları yapılmadığında ise etrafında yaşayan insanlara kadar hava ile taşınarak ulaşabilmektedir.
*Asbest Arge gurubumuz ve Aliağa Etraf Platformu dayanağı ile yaptığımız bu çalışmada numuneler dört asbest söküm uzmanı tarafından faklı vakitlerde yol kenarlarında bulunan yüzeysel tozlardan alınmıştır.
* Alınan numuneler ilgili bakanlık tarafından yetkilendirilen ve TÜRKAK tarafından akredite, bağımsız laboratuvar da inceletilmiştir.
* Laboratuvar sonucuna nazaran ilçe merkezinde asbest liflerine rastlanılmamıştır, lakin bilhassa dikkatleri üzerine çeken gemi geri dönüşüm tesisleri yakınından alınan yol kenarı toz numunesinde asbest tespit edilmiştir.
*Şehir merkezinde bulunmaması olumlu görünse de gemi geri dönüşüm tesislerinde tespit edilmesi işin boyutunun faklı olduğu gemi söküm ve dönüşüm süreci sırasında uygulanan prosedürlerde kahırlar olduğunu ortaya koymaktadır.
* İlgili bakanlıklar tarafından yapılacak daha ayrıntılı bir araştırma ile kesin sonuçlara varılmalıdır.
*Sadece asbest değil, tüm tehlikeli hususların kullanıldığı alanlardan dünya standartlarının üzerinde uygulama örnekleriyle sökülerek yahut temizlenerek bertaraf edilen, insan ve etraf sıhhatine ehemmiyet veren en iyi ülke olmak ümidiyle…
“KANSER OLMAK İSTEMİYORUZ”
ASTA İzmir Temsilcisi Nimet Koç, “Bu çalışma birinci, devamı gelmeli, daima kontrol yapılmalı. Yetkililerin bu çalışmalara sahip çıkmasını istiyoruz” dedi. Aliağa Etraf Platformu ALÇEP de bugün basın açıklaması yaptı.
Açıklamada, “Kanser tehlikesi sokaklarımızın, konutlarımızın, işyerlerimizin, konutlarımızın içine kadar gelmiştir. Kanser olmak istemiyoruz” denildi. ALÇEP, Aliağa Belediye Lideri Serkan Acar’ın 20 Ağustos 2021 günü yaptığı, “Asbest paniğine hiç gerek yok” açıklamasına da atıfta bulundu. ASTA ile birlikte yapılan araştırmada Aliağa Gemi Söküm Bölgesi ve etrafında asbest lifleri bulunduğunun bilimsel olarak kanıtlandığı belirtilerek, belediye lideri ve sorumluluğu bulunan bütün yetkililere davet yapıldı. ALÇEP açıklamasında şöyle denildi:
*İlgili devlet kurumları kesinlikle Aliağa Gemi Söküm İşletmesi’nde ayrıntılı asbest araştırma ve ölçümleri yaptırarak sonuçları kamuoyu ile paylaşmalıdır.
*Gemi Söküm Tesisleri, gemilerin sökümü sırasında asbestli söküm çalışmalarının mevzuatımızda yer alan yönetmeliklere nazaran yapılıp yapılmadığının tespiti için, biliminsanları ve basın kuruluşlarına açılmalı ve asbestin söküm çalışmaları bu alanda uzmanlaşmış tarafsız kuruluşlarca denetlenmelidir.
*Bizler Aliağa İlçesi’nin sahipleriyiz ve üç beş gemi söküm firmasının rantı uğruna çalışanlarımızın ve bizim sıhhatimizin bozulmasına, deniz, hava ve toprağımızın, yani ekosistemimizin kirletilmesine asla müsaade etmeyeceğiz.
Sözcü