Sevap ve gazapKimyâ-i Saâdet, İmam Gazali (Sayfa 744)
Sevab ve azâb nedendir, sualine karşı deriz ki: Azâb, kötü iş yaptığından dolayı, biri sana kızıp intikam almak için, canını yakması değildir. Sevab da, işini beğendiği için mükâfat değildir. O gün Allahü Teâlâ’dan başka, intikam alacak kimse yoktur, insanın kant, safrası bozulduğu veya başka zararlı şeyler vücutta çoğaldığı zaman, bedendeki değişikliğe hastalık; ilâç te’sir ettiği zaman hâsıl olan hâle sıhhat dediğimiz gibi; insanda şehvet ve gazab artınca, cana bir ateş düşer. İnsanın felâketinin sebebi, bu ateştir. Bunun için hadîs-i şerifte, «Gazâb, yâni asabiyet, Cehennem ateşinden bir parçadır», buyuruldu. Akıl ışığı kuvvetlenip şehvet ve gazab ateşini söndürdüğü gibi, iman nuru, Cehennem ateşini söndürür.
Nitekim, Cehennem m ü’minlere, «Ey mü’min, çabuk geç ki, nû-run ateşimi söndürüyor», diyecektir. Bu söz, ses ile olmayacak, su
yangını söndürdüğü gibi, Cehennem mü’minin nuruna dayanamayıp sönecektir. Şehvet ateşi de, akıl nûru ile söner. Kıyamette, sana
azâb için başka yerden bir şey getirmeyecekler.
Nitekim, «Cehennem dünyada yaptığınız kötü işlerden başka bir şey değildir. Bunların size geri çevrilmesidir», buyuruldu.O hâlde Cehennem ateşinin tohumu, insanın şehveti ve gazabıdır. Bunlar insanın içindedir. îlm-i yakın ile bilen, bunları görebilir. Nitekim Sûre-i Tekâsür’de, «îlm-i yakın ile bilseydiniz, Cehennemi elbette görürdünüz» t1), buyuruldu.
Kendinize öncelikle "kişisel atalet nedir?" sorusunu sormalısınız. Bazı yerlerde sıkılacaksınız. kendini tekrarlayan bir döngü var. Zaman zaman "tamam anladım" deme ihtiyacı hissediyorsunuz. Ama galiba bu yazarın yaklaşık tüm kitaplarında var. Kendimi konuyu devamlı tekrarlayan öğretmenlerin karşısında hissettim. Duygu hoş değil. Okunması da çok elzem kitaplardan değil.
Kitabı çok kısa sürede bitirdim. Gerçekten övgüyü hakediyor. Beni etkilemeyi ve kendimi sorgulamamı sağladı. İçinde gecen örnekler ve büyük insanların güzel cümleleri yerli yerinde kullanılmış. Okumayanlar zaman kaybetmeden okuması gerektiğini düşünüyorum.
Mescid-i Aksa
Mescid-i Aksa'yı gördüm düşümde
Bir çocuk gibiydi ve ağlıyordu.
Varıp eşiğine alnımı koydum
Sanki bir yeraltı nehri kaynıyordu.
Gözlerim yollarda, bekler dururum
'Nerde kardeşlerim' diyordu bir ses.
İlk kıblesi benim ulu Nebimin
Unuttu mu bunu acaba herkes.
Burak dolanırdı yörelerimde
Mi’raca yol veren hız üssü idim.
Bellidir kutsallığım şehir ismimden
Her yana nur saçan bir kürsü idim.
Hani o günler ki binlerce mü’min
Tek yürek halinde bana koşardı.
Hemşehrim nebi’ler yüzü hürmetine
Cevaba erişen dualar vardı.
Şimdi kimsecikler varmaz yanıma
Resulden yoksunum, tek ve tenhayım.
Rüzgarlar silemez gözyaşlarımı
Çöllerde kayıp bir yetim vahayım.
Mescid-i Aksa'yı gördüm düşümde
Götür Müslüman'a selam diyordu.
Dayanamıyorum bu ayrılığa
Kucaklasın beni İslâm diyordu.
Mehmet Akif İnan