Yurtdışında eğitim almak isteyen herkesin aklına gelen ilk konu Yüksek Öğrenim Kurumu (YÖK) Denkliği olmaktadır. YÖK denkliği hakkındaki uygulamalarda bilgi sahibi olmak için öncelikle derinlemesine YÖK denkliği ve YÖK tarafından bir üniversitenin tanınması konuları hakkında fikir sahibi olmak gerekir.
Yök Tarafından Tanınma Nedir?
Yurtdışında üniversite okumaya karar verdiyseniz artık üniversitenin bulunduğu ülke, üniversitenin fiziki yapısı, eğitim sistemi, kadrosu hakkında incelemelerde bulunmalısınız. Herhangi bir alanda diploma denkliği bulunup bulunmadığını anlamak için YÖK’e dilekçe vermeniz gerekmekte. Bu dilekçede kendi bilgilerinizi (ad, soyad, adres, telefon vb.) ve okulun tam adını (okulun asıl adı, okulun İngilizce adı, okulun Türkçe adı) vermeniz gerekiyor. Daha sonra okulun bulunduğu ülkeyi, şehri, okuyacağınız bölümün adını, alacağınız eğitim düzeyini (ön lisans, lisans, yüksek lisans) yazmalısınız. YÖK merkezi Ankara’dadır. Dilerseniz kargo ya da posta yöntemi ile dilekçe gönderebilirsiniz. Dilekçenize cevap en geç 15 gün içerisinde gelecektir. Bu sayede eğitim alacağınız kurum için YÖK tarafından tanınmış olup olmadığını öğrenebilirsiniz.
Türkiye’de devlet kurumlarında ya da bazı özel kurumlarında iş bulmak için YÖK denkliği diploma almak aranan şartlardandır. Bu sebeple diplomanın Yök Tarafından Tanınması önemli olmaktadır.
Yüksek Öğrenim Kurumu (YÖK) Denkliği Nedir?
YÖK denkliği eğitim içeriği ile alakalıdır. Yani yurtdışında eğitimini aldığınız bölümün Türkiye’de karşılığı olan eğitimde derslerin içerikleri, yoğunluğu önemlidir. Bölüm için zorunlu tutulan dersleri, Türkiye müfredata uygun olarak almış olmanız gerekir. Eğer ders içeriklerini tam olarak sağlayamadıysanız eksik olan dersi Türkiye’deki bir üniversite aracılığı ile alabilirsiniz. Eğitim almak yerine denklik sınavlarına girerek 100 üzerinden 50 alarak denklik şartını sağlayabilirsiniz.
Yüksek Öğrenim Kurumu (YÖK) Denkliği, tüm dünyada verilen bazı ortak dersleri onaylarken, kendi bünyesinde zorunlu tuttuğu derslerin eğitiminin Türkiye’de alınmasını talep edebiliyor. Öneğin yurtdışında hukuk okuyan bir öğrenci, okuduğu ülkedeki hukuk kurallarını öğrenmiş olacaktır. Türkiye’de avukatlık, hakimlik, savcılık yapabilmesi için YÖK kontrolünde hazırlanan eğitim sisteminden geçmelidir. Tüm dünyada ortak olarak verilen hukuk derslerinden muaf olmakla birlikte Türkiye’ye has olan kuralları, hukuk sistemini içeren dersleri Türkiye’de bir üniversitede vermelidir. Bunun yanı sıra bilgisayar mühendisliği okuyan bir öğrenci için örnek verecek olursak, programlama dersini almasına rağmen içeriğin farklı olması sebebiyle bir sınava tabi tutulabilir. Bu sınavda 100 üzerinden en az 50 alması şartı YÖK denkliği sağlanmış olur.
Avrupa Birliği ve Bologna Anlaşması
Avrupa Birliği süreci ve Bologna Anlaşması sayesinde ülkemizde artık YÖK denkliği konusunda pek problem yaşanmıyor. Avrupa Birliği’ne üye olmayan ülkelerde de eğer Bologna Anlaşması imzalandıysa YÖK denkliği sağlanıyor. Eğer yurtdışındaki bir üniversiteye ÖSYM aracılığı ile girip eğitim aldıysanız, Türkiye’de birtakım evraklar ile YÖK denkliğinizi kolayca onaylatabilirsiniz.
Hangi Bölümlerde Nasıl Bir Denklik Süreci Vardır?
Yüksek Öğrenim Kurumu (YÖK) Denkliği sürecini, eğer dünyada en iyi 1000 üniversite içinde yer alan bir üniversiteden mezun olduysanız siz başlatabilirsiniz. Eğer bu 1000 üniversitenin dışında bir üniversiteden mezunsanız bölümünüze göre denklik koşulları bulunmaktadır.
Tıp Doktorluğu Denklik Ön Koşulu
Bu bölüm için birinci sınıfa başladığınız sene, ÖSYM tarafından yapılan Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı (YKS)’ye girmelisiniz. YKS’de tıp doktorluğu alanında ilk 50.000 kişi içinde olmalısınız.
Hukuk Denklik Ön Koşulu
Bu bölüm için birinci sınıfa başladığınız sene, ÖSYM tarafından yapılan YKS’ye girmelisiniz. YKS’de hukuk alanında 190.000 kişi içinde olmalısınız.
Mühendislik Denklik Ön Koşulu
Bu bölüm için birinci sınıfa başladığınız sene, ÖSYM tarafından yapılan YKS’ye girmelisiniz. YKS’de mühendislik alanında 300.000 kişi içinde olmalısınız.
Mimarlık Denklik Ön Koşulu
Bu bölüm için birinci sınıfa başladığınız sene, ÖSYM tarafından yapılan YKS’ye girmelisiniz. YKS’de mimarlık alanında 190.000 kişi içinde olmalısınız.
Diğer Bölümlerde Denklik Ön Koşulu
Yukarıda ismi geçen bölümler dışında bir bölüm okuyorsanız o bölüm için birinci sınıfa başladığınız sene, ÖSYM tarafından yapılan YKS’ye girmelisiniz. YKS’de en az, Türkiye’de o bölümdeki programa yerleşen son öğrencinin aldığı puanı almış olmanız gerekiyor.
ÖSYS Kılavuzunda Yer Almayan Bölümlerde Denklik Ön Koşulu
Eğer ÖSYS kılavuzu içerisinde yer almayan bir bölümde okuyacak iseniz, ön lisans programları için en az 140, lisans programları için en az 180 puan almış olmanız gerekiyor. Bu durumda sınava girilen puan türünün ise bir önemi olmamaktadır.