Avrupa Birliği Adalet Divanı (AB), Yunanistan’dan sınır dışı edilen Suriyeli bir mültecinin AB’nin sınır koruma kurumu Frontex’e karşı açtığı davayı reddetti.
AB’nin en yüksek mahkemesi olan Adalet Divanı’ndan yapılan yazılı açıklamaya göre, 2016 yılında ailesiyle birlikte geldiği Yunanistan’ın Leros adasında uluslararası koruma başvurusunda bulunmak isteyen Suriyeli mülteci Türkiye’ye geri gönderildi. Frontex ve Yunanistan arasında ortak bir operasyonla.
Aile, Irak’a yerleştikten sonra Frontex’e karşı AB Genel Mahkemesi’nde tazminat davası açtı. Frontex’in geri gönderme operasyonu öncesinde, sırasında ve sonrasında iddia edilen yasa dışı davranışından kaynaklanan maddi zarar için yaklaşık 96 bin avro, manevi zarar için ise 40 bin avro civarında bir tazminat talep etti.
AB Adalet Divanı’nın davayı haksız bulan gerekçeli kararında şu ifadelere yer verildi:
“Frontex’in iddia edilen davranışı, maruz kaldığı iddia edilen zarara, yani Türkiye ve Irak’taki Suriyeli mültecilerin maruz kaldığı harcamalara veya Türkiye’ye dönüş uçuşuyla ilgili acı duygulara ve diğerlerine doğrudan neden olmuş olamaz. Frontex’in geri dönüşle ilgili eylemleri Operasyonlar Misyonu yalnızca üye ülkelere teknik ve operasyonel destek sağlamaktır.”
Frontex’in dahil olduğu geri itme skandalları ve ona yönelik soruşturmalar
2020’den bu yana uluslararası basında Yunan sahil güvenlik ve Frontex’in karıştığı geri itme olayları haberleri yer alıyor. Bu haberlere göre, Frontex Türkiye’den Yunanistan’a geçmeye çalışan göçmenlerin teknelerini bloke ediyor, hasar veriyor ve hatta batırıyordu. olup bitenlere göz yumdu.
Brüksel’de eleştirilerin, açıklama taleplerinin ve soruşturmaların hedefi olan Frontex ve yönetiminin temel hak ihlallerini engellemediği sonucuna varılsa da tezlerin geri kalanı durdurulmadı. Bu haberler tanık ifadeleri, video kayıtları, uydu görüntüleri gibi çok sayıda delille desteklendi. Frontex’in veri tabanında Ege’de yüzlerce düzensiz göçmenin geri püskürtülmesine ilişkin kayıtların yer aldığı belirtildi.
Avrupa basınına sızdırılan rapora göre Frontex’in üst düzey yetkilileri olası insan hakları ihlali vakalarını kurumun temel haklardan sorumlu yetkililerinden gizledi. Bunların ardından Frontex’in son yöneticisi Fabrice Leggeri, 29 Nisan’da görevinden istifa etti.
Hans Leijtens, Aija Kalnaja’nın geçici yönetiminin ardından 20 Aralık 2022’de Leggeri’nin yerine atandı.
Geri itmeler konusunda Yunanistan ve Frontex’e tepki gösterenler arasında Türkiye de vardı. Türk yetkililer geri itmelerin insanlık dışı olduğunu sık sık vurguladı.