İçten yanmalı motorlu prensip olarak yanlış işlemini gerçekleştirmek için oksijene yani havaya ihtiyaç duyarlar. Bunu sağlayan, araç içerisindeki hava akımını kontrol eden, motoru hava girmesini ve motordaki kirlenen havanın dışarı atılmasını sağlayan sistemlere ise manifold adı verilir. Bu içerikte manifold nedir, ne işe yarar, neden arızalanır veya ne zaman değiştirilmelidir gibi çeşitli sorulara yanıt verilmektedir.
Manifold Nedir?
Kabaca bahsetmek gerekirse manifold bir boru sistemidir. Tek bir borudan oluşmayan sistem, bir burnun başka borularla birleşmesi halinde meydana gelir. Araç sistemlerinde farklı manifold tipleri bulunurken en önemli ve hayati olanlar egzoz ve emme manifoldu olarak varsayılır. Emme manifoldu yukarıda da bahsettiğimiz üzere motor içerisine alınan havanın eylemler bütününden sorumludur. Egzoz manifoldu ise motor içerisindeki kirli havanın dışarı atılmasında görevli olan kısalır.
Soruyu sorarken ve herhangi bir parça için bir yanıt ararken yapmanız gereken gibi egzoz ve emme Manifoldunun farklarını da anlamanız oldukça faydalı olacaktır. Bu noktada yapılacak doğru değerlendirme aracın ne sorunu olduğunu kabaca anlamanızı sağlayacak, süreci kolay ve hızlı şekilde yönetmenize olanak sağlayacaktır.
Manifold Ne İşe Yarar?
Manifoldun ne işe yaradığından bahsetmek gerekirse yapılan tanımın dışına çıkılmadan şu söylenebilir; motor içerisine girecek olan temiz hava ve motordan çıkacak kirli alanı işlemlerini yapan sistemin adı manifold sistemidir. Bu sistem emme ve egzoz olarak ikiye ayrılır. İkisinin de birbirinden farklı görevleri vardır fakat bir motordaki havanın giriş ve çıkış işlemlerinden sorumludurlar.
Egzoz manifoldu başlı başına motor kısmında yanmış durumda olan gazların motor ve araç dışına atılması için çalışan parçadır. Silindir içerisinde yer almasının yanı sıra gaz çıkış manifoldu adıyla da anılmaktadır. Bu tip manifoldlar genel olarak yüksek sıcaklıklarla karşılaşacakları için dayanıklı dökme demirden imal edilirler. Kimi araçlarda paslanmaz çelik materyalinden imal edilmiş çeşitlerine rastlamak da mümkündür.
Emme manifoldu ise temiz hava motor içerisine girmesini sağlayan bir parçadır. Bunun yanı sıra araca giren havayı tatbik eden gaz kelebeği ile koordineli olarak işlev görür. Valf bağlantılı olmasının yanı sıra boru şeklinde bir yapıya sahiptir. Motor kısmına alınan havanın motor silindirine doğru şekilde dağıtılmasını üstlenir. Özellikle içten yanmalı motor sistemlerinde oldukça kritik bir parçadır.
Manifold Patlak Olursa Ne Olur?
Egzoz manifoldu için karşılaşılan patlak durumu olması halinde kirli havalar manifolddan dışarı sızabilir. Bu gibi bir durumla karşılaşıldığında ise aracın hareket etmesi halinde anormal bir ses ortaya çıkıyor. Patlama sonucunda egzoz gazları koyu bir renge dönüşerek çevreye daha az zararlı şekilde salınırlar.
Manifold Neden Arıza Yapar?
Yukarıda bahsedilmiş olan egzoz manifoldu patlaması da arıza tiplerinden biridir. Buna ek olarak emme manifoldu üzerinde bir arıza da olursa silindirlere temiz hava gitmesini bir sorun olacağı için araç performansı gözle görülür şekilde düşecektir.
Manifold arızaları genel olarak boru sistemlerindeki çatlak ya da kırılmalar sebebiyle meydana gelir. Yıllarca kullanılmaları süresince deforme olan bu sistem ısı döngülerinin beklenenin dışında gerçekleşmesi sebebiyle de çatlayabilir. Bu durum tespit edilmeden araç çalıştırılmaya devam ederse manifold Arıza yaparak ısı alamamaya, içeriden çatlamaya başlar. Bu da daha büyük sorunların peşi sıra takip etmesine neden olabilir
.
Manifold Arızası Nasıl Belli Olur?
Emme veya egzoz Manifold arızası birkaç noktadan kendilerini belli edebilirler. Aracın çekişi ve ilk günkü performansında gözle görülür şekilde bir kayıp varsa, araç hızlanırken motordan hırıltı sesi geliyor, araç çalışırken yüksek patlama sesleri geliyorsa manifolt arızası olduğu düşünülebilir. Bu gibi bir durum sistemdeki çatlak, kırılma ya da sızıntı sebebiyle oluyor olabilir.
Manifold Ne Zaman Değişir?
Manifold Arızalar genellikle Manifold contasının yanması ya da gevşemesi sonucunda meydana gelir. Bu gibi bir durumda arızanın tespit edildi hızlı bir biçimde egzoz manifoldu contasının değişimi yapılmalıdır. Fakat bir durumu da ayrıca belirtmek gerekirse Manifold sisteminde çatlak veya kırık varsa tamiri pek mümkün değildir. Bu gibi bir durum yaşandığında Manifold hızlı bir biçimde değiştirilmelidir.
Araçlarda Manifold kritik bir rol üstlendiği için çıkma ya da muadil parçalardan ziyade yetkili servis tarafından sağlanan orjinal parçalarla değişim yaptırmak daha sağlıklı olacaktır. Aksi takdirde araç kısa sürede düzelse de uzun ömürlü şekilde düzelmeyecek ve belki de daha büyük sorunların yaşanmasına bu yanlış ve kalitesiz değişim sebep olacaktır. Bu yüzden aracınızın yetkili servisine giderek gereken bakımı ve orjinal parçanın teminini talep etmek daha sağlıklı olacaktır.
Manifold Sökülmeden Önce Ne Yapılmalıdır?
Özellikle emme Manifoldu sökmeden mutlaka kontrol edilmesi gereken bir parçadır. Bu noktada Manifold içerisindeki durumu gözlemleyerek çatlak veya başka durum olmaması halinde parçayı sökmeye gerek olmadan temizlemek mümkündür. Özel üretilmiş spreyleri ile beraber bu işlem yapılabildiği gibi değişim gerekliliğinin de önüne geçilebilmektedir.
Fakat durum egzoz Manifoldu değişimi ise burada kullanıcının işi profesyonellere bırakması daha faydalı olacaktır. Kullanıcı yanlış yapacağı bir montaj ya da farklı bir parçaya zarar vermesi halinde daha büyük bir mali yükümlülük altına girebilir. Aracın doğru bir şekilde tamir edilip eski komisyonla kavuşturulması için yetkili serviste yer alan profesyoneller tarafından tamir işlemlerinin ve değişim işlemlerinin yapılması en sağlıklı yol olacaktır.
Manifold Contası Neden Değişir?
Özellikle egzoz Manifold contası değişimi yanma gibi durumlarda yapılmaktadır. Bu işlem contanın işlevsiz hale gelmesi sonucunda başvurulan bir işlemdir. Gevşeme durumunda ise egzoz Manifold contası kontrol edilerek gerekir ise değişim yapılması daha doğru olacaktır. Gereksiz bir değişimle beraber mevcut şekilde oturmuş ve işlevselliğini yitirmemiş bir conta kaybedileceği gibi gerek olmayan bir mali yükümlülüğe de girilebilir. Bu sebeple aracınızın neye ihtiyacı olduğunu en doğru ve profesyonel şekilde sizlere gösterebilecek ekiplerden destek almak oldukça önemlidir.
Bu tarz araç ile alakalı arıza durumlarına Çetaş blog yardımıyla rahatlıkla bakabilir ve çözüm odaklı sonuca ulaşabilirsiniz.
Yazar : Çetaş