Kişisel Verileri Yayma Ve Ele Geçirme Suçu
Kişisel Verileri Ele Geçirme Ya Da Yayma Suçu Nedir?
Kişisel verileri yayma ya da ele geçirme suçu, bir kimsenin kişisel alanına giren ve kimsenin bilmesini istemediği kişisel verilen hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi ve yayılması suretiyle oluşan Türk Ceza Kanunu’nun 136. Maddesinde düzenlenen seçimlik hareketli bir suç türüdür. Seçimlik hareketli suçtur demek birden fazla gerçekleşen eylemlerden her hangi birinin meydana gelmesi sonucu oluşabilen suç anlamına gelmektedir. Kişisel verileri ele geçirme ve yayma suçu için şu sayacağımız seçimlik eylemlerden herhangi birinin yapılması ile fail cezalandırılır:
- Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi,
- Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak başkasına verilmesi,
- Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak yayılması.
Hangi Bilgiler Kişisel Veri Olarak Kabul Edilir?
Kişisel verilerin ne olduğu ya da nasıl kaydedilmesi gerektiği 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda belirlenmiştir. Buna göre kimliği belirli ya da belirlenebilir her gerçek kişinin her türlü bilgisi “kişisel veri” olarak kabul edilir. Ayrıca Yargıtay Ceza Dairesi de bir kararında kişisel verinin tanımını yapmıştır.
Kişisel veri kavramına göre kişinin, üçüncü kişilerin bilgisine sunmadığı, istediğinde başka kişilere açıklayarak ancak sınırlı bir çevre ile paylaştığı nüfus bilgileri (T.C. kimlik numarası, adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, anne ve baba adı gibi), adli sicil kaydı, yerleşim yeri, eğitim durumu, mesleği, banka hesap bilgileri, telefon numarası, elektronik posta adresi, kan grubu, medeni hali, parmak izi, DNA’sı, saç, tükürük, tırnak gibi biyolojik örnekleri, cinsel ve ahlaki eğilimi, sağlık bilgileri, etnik kökeni, siyasi, felsefi ve dini görüşü, sendikal bağlantıları gibi kişinin kimliğini belirleyen veya belirlenebilir kılan, kişiyi toplumda yer alan diğer bireylerden ayıran ve onun niteliklerini ortaya koymaya elverişli, gerçek kişiye ait her türlü bilginin anlaşılması gerekir. (Y12CD-2014/3760 k.)
Kişisel Verileri Ele Geçirme Ya Da Yayma Suçunun Unsurları
Fail
Başkasının kişisel verilerinin hukuka aykırı olarak ele geçiren ve yayan her kimse bu suçun faili olabilir. Bunun dışında fail açısından başka bir nitelik aranmamaktadır.
Mağdur
Kişisel verileri ele geçirilen ve yayılan her gerçek kişi bu suçun mağduru olabilir.
Suçun Konusu
Kişisel verileri ele geçirme ve yayma suçunun konusu kişisel verilerdir. Kişisel veriden ne anlamamız gerektiğini yukarıda Yargıtay Ceza Dairesinin yaptığı tanımda bahsetmiştik. Buna göre; suçun konusu olan kişisel veriler, kişinin başkaları tarafından bilinmesini istemediği T.C. kimlik numarası, adı-soyadı, telefonu, doğum yeri gibi nüfus bilgileri ya da yerleşim yeri, medeni hali, parmak izi gibi kişinin kimliğini belirleyen verilerdir.
Fiil
Kişisel verilerin ele geçirilmesi ve yayılması suçunu meydana getiren fiiller Türk Ceza Kanunu’nun 136. Maddesinde sayılmıştır. Bu maddeye göre kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçiren, yayan ya da başka biriyle paylaşan kişi 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Fiil, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi, hukuka aykırı olarak başkasına verilmesi ya da hukuka aykırı olarak yayılması şeklinde gerçekleşebilir. Bu saydığımız üç fiilden herhangi birinin işlenmiş olması suçun oluşumu için yeterlidir.
Manevi Unsur
Kişisel verilerin ele geçirilmesi ve yayılması suçu ancak kasıtlı işlenebilen bir suçtur. Taksirle işlenebilmesi mümkün değildir.
Kişisel Verilerin Ele Geçirilmesi Ve Yayma Suçunun Nitelikli Hali
Türk Ceza Kanunu madde 137de kişisel verilerin ele geçirilmesi ve yayılması suçunun nitelikli hali düzenlenmiştir. Buna göre bu suçu kamu görevlisinin işlemesi durumunda görevin verdiği yetkiyi kötüye kullandığı için verilecek cezalar ½ oranında artırılır. Yine aynı şekilde bir meslek ya da sanatın sağladığı kolaylıktan faydalanarak bu suç işleniyorsa 1/2 oranında artırılır.
Kişisel Verileri Ele Geçirme Ve Yayma Suçunun Cezası
Türk Ceza Kanunu madde 136’ya göre kişisel verileri ele geçirme, verme ve yayma suçunu işleyen kişi iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cezayı artıran nitelikli haller Türk Ceza Kanunu madde 137 de düzenlenmiştir. Bu suçu işleyen kişi kamu görevlisi ise görevin verdiği yetki kötüye kullanıldığı için ceza yarı oranında artırılır. İkinci fıkraya göre belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylık kullanılarak bu suçun işlenmesi halinde ceza yine yarı oranında artırılır. Bu suçun konusu nitelikli cinsel saldırı mağdurunun ya da mağdur olan çocuğun görüntülerini içeriyorsa eğer ceza bir kat artırılır.
Kişisel Verileri Ele Geçirme Ve Yayma Suçunun Soruşturma Ve Kovuşturma Aşaması
Soruşturma aşamasında, müşteki tarafından şikâyet başvurusuna gerek yoktur. Yani kişisel verileri ele geçirme ve yayma suçu şikâyete tabi bir suç değildir. Bu suçun işlendiğinin herhangi bir şekilde öğrenilmesi durumunda savcılık re’sen soruşturma başlatabilir.
Kovuşturma aşamasında, kovuşturma re’sen yapılır.
Kişisel Verilerin Ele Geçirilmesi Ve Yayılması Suçunda Cezanın Ertelenmesi, Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması, Adli Para Cezasına Çevrilmesi
Adli Para Cezasına Çevrilmesi: Öncelikle adli para cezasına çevirme işlemi, hapis cezasına karşılık olarak tek başına ya da hapis cezası ile birlikte mümkün olabilmektedir. Bu suçun cezası 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezasıdır. Nitelikli hallerde yarı oranında ve bir kat daha ceza artırılabilir. Ancak burada zikredilen hapis cezaları adli para cezasına çevrilebilir.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması: Ceza Muhakemesi kurumu olan hükmün açıklanmasının geri bırakılması, sanık hakkında verilen bir cezanın belirli bir denetim süresi içinde sonuç doğurmaması ve bu süre sona erdikten sonra belli şartlar altında cezanın düşmesi demektir. Bu suçun cezası için hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir.
Cezanın Ertelenmesi: Cezanın ertelenmesi kurumunun uygulama alanı kişisel verilerin ele geçirilmesi ve yayılması suçunu da kapsamaktadır. Erteleme kurumu cezanın infaz edildiğinin sayılması anlamına gelmektedir. Ancak belli şartları vardır. Cezanın 2 yıl ya da daha az süreli olmasına hükmedilmesi gerekir.
Şikâyet Süresi
Kişisel verilerin ele geçirilmesi ve yayılması suçu şikayete tabi bir suç olmayıp savcılık tarafından re ‘ sen soruşturma açılabildiği için şikayet için belli bir süre öngörülemez.
Zamanaşımı
Kişisel verilerin ele geçirilmesi ve yayılması suçunun mağdur tarafından 8 yıl içinde savcılığa suç duyurusunda bulunulması gerekmektedir. Aksi takdirde dava zamanaşımı dolayısıyla açılamayacaktır.
Etkin Pişmanlık
Türk Ceza Kanunu’na göre etkin pişmanlık kurumunun işlemesi için şüpheli ya da sanığın samimi bir şekilde pişman olduğuna dair suça ilişkin bilgiler vermesi ve zararı gidermek istemesi gerekmektedir. Ancak kişisel verileri ele geçirme ve yayma suçu kasıtlı yapıldığı için etkin pişmanlık kurumu burada işlememektedir.
Görevli Ve Yetkili Mahkeme
Görevli ve yetkili mahkeme suçun işlendiği yer Asliye Ceza Mahkemesi’dir.