CHP İstanbul Milletvekili Umut Oran, bir ceza yargılaması ile ilgili olarak yapılan bireysel başvuru sonucu Anayasa Mahkemesinin "adil yargılanma hakkının ihlali" kararı verdiği mahkûmiyet kararına ilişkin adlî sicil ve arşiv kaydının tamamen silinmesi için kanun teklifi verdi.
Oran, Anayasa Mahkemesi’nin mahkumiyetleri kaldırmasına rağmen ‘adli sicil’e işlenen ‘hükümlü’ kaydı nedeniyle mağdur olan vatandaşlar için teklif hazırladı.
-“ADLÎ SİCİL VE ARŞİV KAYDI TAMAMEN SİLİNECEK”-
Adli Sicil Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifine göre, bir ceza yargılaması ile ilgili olarak yapılan bireysel başvuru sonucu Anayasa Mahkemesinin "adil yargılanma hakkının ihlali" kararı verdiği mahkûmiyet kararına ilişkin adlî sicil ve arşiv kaydı tamamen silinecek.
Bir ceza yargılaması ile ilgili olarak yapılan bireysel başvuru sonucu Anayasa Mahkemesinin "adil yargılanma hakkının ihlali" kararı verdiği mahkûmiyet kararına ilişkin adlî sicil ve arşiv kaydının tamamen silinmesinin amaçladığın belirten Oran, teklifin gerekçesini şu şekilde açıkladı:
“Son dönemde özel yetkili mahkemelerde başarılı, sicili temiz birçok general, amiral, subay, astsubay hakkında açılan ve hükümetin bugün ‘paralel yapıya’ bağladığı birçok davada çıkan mahkûmiyetler, Anayasa Mahkemesi tarafından adil yargılanma hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle kaldırılmaktadır. Ancak yıllar süren süreçten sonra yeniden yargılanmaya başlanan bu insanlar bugün yaşamlarını idame ettirmekte dahi güçlük çekmektedir.
-“200 HAVACI VE DENİZCİ LİSANSINI ALAMIYOR”-
Ülkemizde en ufak bir bürokratik işte dahi adli sicil belgesi istendiği için Hava ve Deniz Kuvvetlerinin 200 civarında başarılı personeli bugün hava ve deniz lisanslarını alamadıklarından iş bulamamakta, pilotluk veya eğitim için THY dahil hiçbir havacılık kuruluşuna başvuramamaktadır. Toplamda ise halen 270 subay-astsubay adli sicil belgelerinde ‘hükümlü’ olarak görünmektedir. Sayılarını net olarak bilmediğimiz diğer sivil yurttaşlarımızın da benzeri durumda olduğu, toplumsal yaşamlarında büyük güçlükler yaşadıkları düşünüldüğünde binlerce insanımız bu düzenlemeye gereksinim duymaktadır.
İnsan haklarının, devletin kamu gücü tarafından ihlâli söz konusu olduğunda, kişilerin Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapmak suretiyle haklarını arama usulü hukukumuza 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu Ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile getirilmiş ve 23 Eylül 2012 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.
Ancak kanun ve yönetmelikte Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru sonucu vereceği 'adil yargılama hakkının ihlali' kararı sonrası ne yapılacağı düzenlenmemiş olduğundan ve mahkemeler de kendilerine yapılan başvuruları yetkisiz oldukları gerekçesiyle ret ettiklerinden bu konuda mevzuatta bir boşluk doğmaktadır.
Bu durumun bir sonucu olarak adil yargılanmadığı Anayasa Mahkemesince saptanan her hangi bir kişi adli sicil ve arşiv kaydının silinebilmesi için yeniden yapılacak yargılamanın sonucunu beklemek zorunda kalmaktadır. Özellikle çok sanıklı davalarda yeniden yargılama sonucu verilecek kararın kesinleşmesi için geçecek süre, zaten adil yargılanmamış olan kişiyi bir süre daha mağdur etmeye devam edecektir. Hukukumuzda haksız tutuklulukta geçen süreyi telafi etme imkânı bulunsa da; haksız olarak sabıkalı bulunmaktan doğan mağduriyeti giderecek bir düzenleme bulunmamaktadır. İlgili bu konuda ayrı bir dava açmak zorunda kalacak ve yukarıda sözü edilen boşluk nedeniyle bu mağduriyetini tazmin edemeyebilecektir.”
ANKA