Finansal Risk Yönetimi Amaçları ve Politikaları
Bu kapsamda Garanti BBVA Factoring faaliyetlerinin hacmine, niteliğine, karmaşıklığına uygun risklerin belirlenerek analiz edilmesi; uluslararası ve yerel yasal düzenlemelere uygunluğun sağlanması; muhtemel olumsuz piyasa koşullarının sermaye ve gelirler üzerindeki etkisinin sınırlandırılması amacıyla risklerin izlenip kontrol edilerek finansal gücün korunması; risk şeffaflığını ve risk farkındalığını oluşturarak Garanti BBVA Factoring çapında bir risk kültürü oluşturulması; yeni geliştirilecek ürün veya hizmetlerden kaynaklanabilecek riskin Garanti BBVA Factoring tarafından değerlendirilmesinin sağlanması temel uygulama esasları olarak belirlenmiştir.
Risk Yönetimi çalışmaları kapsamında, daha önce oluşturulan risk yönetimi uygulamaları ve organizasyonu belirli aralıklarla gözden geçirilmektedir. Mevcut politikalar; ekonomik koşullar, risk iştahı ve kurumsal uygulamalar dikkate alınarak gözden geçirilmekte ve politikalar oluşturulmaktadır.
Garanti BBVA Factoring, oluşturmuş olduğu risk iştahı çerçevesi ile Yönetim Kurulu’nun hedef ve stratejilerini gerçekleştirmek üzere riskleri güvenli bir seviyede karşılayabileceği kapasitesinin öngörüsü ile kabul etmeye hazır olduğu risk seviyesini belirlemekte, risk iştahı çerçevesinde tesis edilmiş sermaye ve kârlılığa ilişkin risk iştahı göstergeleri ile risk bazlı limitleri düzenli olarak izlemektedir.
Belirlenen politikalar ve aksiyon planlarının izlenmesi için kurulan Risk Yönetimi Komitesi çalışma esaslarına uygun bir şekilde yıl içinde toplantılarını gerçekleştirmektedir.
Kredi Riski
Garanti BBVA Factoring, faaliyet konusu gereğince kredi riskine maruz kalmaktadır. Kredi risk yönetiminde ağırlıklı olarak kredi tahsis öncesi ve kredi izleme sürecine yöntemler geliştirilmiştir. Şirket’in mevcut bir kredi politikası vardır. Kredi tahsis kıstaslarını taşımayan firmalar ile kredi ilişkisi başlatılmamaktadır. Kredi Komitesi düzenli olarak toplanmakta, yetkililerine göre talep edilen tüm kredi tekliflerini değerlendirmektedir. Bunun yanı sıra, tahsis edilmiş kredilerin izlenmesine yönelik erken uyarı sistemleri geliştirilmiştir. Bu çerçevede dönemler itibarıyla ilgili çalışmalar ve müşteri kredibilite ölçümleri de yapılmaktadır. Kredi riskinin etkin takibi için kredi süreçleri ile NPL yönetimine ilişkin alt komiteler bulunmaktadır.
Kredi riskinin yönetimine ilişkin tahsis ve izleme aşamasında yer verilen faaliyetler aşağıdaki şekilde özetlenebilmektedir.
Kredi tahsis aşamasında; Garanti BBVA Factoring Kredi Komitesi haftalık periyotta toplanmakta, gelen talepleri değerlendirmekte ve varlık tahsis limitleri korunacak şekilde karar vermektedir. Bunun dışında Komite’nin yetki devri yaptığı alt tahsis mercileri de kendi yetkileri dâhilinde kredi tahsisi yapabilmektedir. Yapılan değerlendirmeler kapsamında alacak değerliliği ve satıcının kredibilitesi ile ticaretin içeriği ön planda tutulmaktadır. Mevcut kredi limitlerinin tahsisi ile “limit geçerlilik tarihi” uygulaması mevcuttur. Tahsis edilen limit maksimum 1 (bir) yıl ile sınırlı olup, tebliğ mercii kararı ile limit geçerlilik tarihi kontrol amaçlı 1 (bir) yıldan daha kısa periyotlara indirilebilmektedir. Kredi tahsis değerlendirmeleri sırasında kredi riskinin belirlenmesi ve yönetimi temel olarak iki şekilde yapılmaktadır:
1. Kriter bazlı limit tahsisi: Garanti BBVA Factoring Kredi Süreç Komitesi’nce belirlenmiş ve uygun görülmüş olan kriterlere uyan satıcı/alıcı firmalar için limiti tahsisi yapılmaktadır. Söz konusu kriterler piyasa koşulları, sektörel bazlı gelişmeler ve mevcut tahsis süreçlerinden elde edilen sonuçlar dikkate alınarak gerektiğinde revize edilmektedir. Kredi riskinin değerlendirilmesinde KOBİ nitelikli müşteriler için skorlama yöntemiyle kredi analizi yapılmaktadır. Bu müşterilerde tahsis sonrasında kriterlerin ortadan kalkması durumunda kullandırımlar durdurulmakta; riskin tasfiyesi gündeme gelmektedir.
2. Standart analiz süreci: Krediler Bölümü tarafından yapılan analiz çalışmaları üzerinden tahsis yetkileri kapsamında tahsis edilen kredi limitleridir.
Kredi izleme aşamasında; tahsis edilmiş kredilerin izlemesine yönelik olarak erken uyarı sistemleri geliştirilmiştir. Dönemler itibarıyla ilgili çalışmalar ve müşteri kredibilitesi ölçümlemesi yapılmaktadır. Bu kapsamda, günlük olarak karşılıksız çıkan çekler, vadesi dolan faktoring alacakları ve faturalar takip edilmekte; gerekli görülmesi durumunda müşteriler hakkında ilave incelemeler ve istihbarat çalışmaları yapılmaktadır.
Kullandırımı yapılmış vadesini bekleyen çeklerde istihbarat tarafında aylık olarak toplam depo içindeki alıcı bazında risk kontrolü yapılarak belirli alıcılarda gelinmiş olan konsantrasyon seviyesi incelenmekte; Krediler Birimi tarafından da söz konusu çalışmalar incelenerek ilgili firmalarda alınabilecek risk sınırı yeniden değerlendirilmektedir.
Büyük kredilerin takibi haftalık olarak Aktif Pasif Komitesi’ne; müşteri/grup, sektör ve coğrafi yoğunlaşmalar da aylık olarak takip edilerek Risk Yönetimi Komitesi üyelerine raporlanmaktadır.
Piyasa ve Yapısal Faiz Oranı Riski
Garanti BBVA Factoring, değişen piyasa koşullarına göre kendisini koruma altına almakta olup piyasa riski Yönetim Kurulu tarafından onaylanan hazine işlem limitleri dâhilinde türev işlemler ve risk önleyici pozisyonlar alınarak yönetilmektedir.
Şirket’in en temel maliyet unsuru olan kullanılan kredilere ait faiz hadleri, piyasada oluşabilecek dalgalanmalardan etkilenebilmektedir. Bu kapsamda, piyasa faiz oranlarındaki değişim beklentisine göre, Üst Yönetim’in de gözetimi ile borçlanma vadeleri yönetilmektedir. Ayrıca, faktoring alacakları, banka kredi ve mevduat hesaplarının vadesi takip edilerek nakit akışı ve likidite riski yönetilmektedir. Günlük vaziyet raporları hazırlanarak, gün sonu açık hazine işlemleri Üst Yönetim ile paylaşılmaktadır.
Kur değişiminden kaynaklı riskler de, hazine işlem limitleri dâhilinde belirlenen gün sonu açık pozisyon limitleri ile yönetilmekte ve Üst Yönetim’e gün sonu açık pozisyon vaziyeti raporlanmaktadır.
Likidite Riski
Likidite riski yönetiminin amacı, fonlama yetersizliği sebebi ile Şirket’in ödeme yükümlülüklerini gerçekleştirememe durumunu engellemektir.
Likidite riski yönetiminde normal ekonomik koşullar ve stres koşulları dikkate alınarak, alınacak tedbirler ve gerçekleştirilecek uygulamalar belirlenir.
Likidite yönetiminde Garanti BBVA Factoring politikası, mevcut fonlamayı sürdürmeyi, alacakların finansmanı taleplerini ve olası likidite sıkışıklıklarını karşılamayı sağlayacak yeterli seviyede fonlama imkânı yaratmaktır.
Garanti BBVA Factoring, risk yönetimi stratejisinin temel bir parçası olarak risk yönetimi sistemini oluşturur. Risk Yönetimi Komitesi, belirlenen hedefini gerçekleştirebilmek adına Şirket’in durumunu, küresel ekonomiyi ve yasal çevreyi gözetir.
Garanti BBVA Factoring’in risk yönetimi sisteminin bileşenleri arasında, stres döneminde dahi stratejik planını önemli bir sapma olmadan devam ettirebilmesi için üstlenebileceği riskin seviyesini ve türlerini içeren genel risk çerçevesi yer alır.
Garanti BBVA Factoring’in likidite ve fonlama risk izleme çerçevesi, niteliksel ve niceliksel unsurları içerir. Risk Yönetimi Komitesi, belirlenen metriklerin likidite ve fonlama riski yönetimindeki karar alma süreçlerinin önemli bir parçası olmasını sağlar.
Önemli metrikler aşağıda yer almaktadır:
i. Likidite ve Fonlama Riski Limiti: Bu metrik ile toptan fonlama yapısındaki doğru çeşitlendirmeyi sağlama ile kısa vadeli fonlamaya ve risk algısı daha hassas olan piyasalara olan bağımlılığı azaltma hedeflenir. Bu hedef, net kısa vadeli fonlama için maksimum seviye belirlenerek sağlanır.
ii. Prospektif Metrikler: Olası tehditleri önceden tespit etmek amacı ile uygulanabilir olan durumlarda bu tehditleri kontrol altına alan önleyici yönetim aksiyonlarının alınmasını sağlamak için belirlenir. Prospektif metrikler aşağıdadır:
• Stres Testi: Farklı senaryolar altında metrikleri projekte etmek, likidite profilinin sağlamlığını değerlendirmek açısından önemli bir unsurdur. Likidite ve fonlama yapısı öngörüleri, Banka’nın stratejik planlarından ve limitlerinden olası sapmaları belirlemeye olanak sağlar. Stres testi analizi sadece Likidite Acil Eylem Planı’nın oluşturulmasında değil, aynı zamanda riski azaltmak için gerekli tedbirlerin tanımlanmasında da önemli rol oynamaktadır.
• Erken Uyarı Sinyalleri: Bu göstergeler olası likidite stres koşullarını saptamak ve engellemek açısından önemlidir.
Operasyonel Risk
Şirket nezdindeki tüm operasyonel riskler, risklerin tanımlanması, değerlendirilmesi, izlenmesi ve kontrol edilebilmesi / azaltılabilmesi unsurları çerçevesinde, Yönetim Kurulu, Denetim Komitesi, Risk Yönetimi Komitesi ve Riskin Erken Saptanması Komitesi gözetiminde yönetilir. Şirket’in her birimi kendi operasyonel risklerinin izlenmesi, kontrol edilmesi ve operasyonel riskin gerekli aksiyonlar alınarak azaltılmasından sorumludur. Nihai sorumluluk ilgili üst yönetimdedir.
Şirket, etkin bir “iç kontrol sistemi” oluşturmak üzere yeterli örgütsel düzenlemeyi yapmakta, uygun iletişim ve bilgi sistemlerini kurmakta ve gözetim fonksiyonunu tesis etmektedir. Şirket’te operasyonel riskler üçlü savunma hattı yapısı ile yönetilmektedir. İlk seviye, faaliyetleri yürüten uzman birimlerden oluşmaktadır. İkinci seviye olan kontrol fonksiyonları, kontrollerin izlenmesine ve önerilmesine ek olarak ilgili izleme/kontrol araçlarının oluşturulması ve uygulamaya alınmasından sorumludur. Üçüncü seviye ise Garanti BBVA Teftiş Kurulu Başkanlığı’dır.
Şirket’in imajını korumaya, yasal yükümlülükleri yerine getirmeye ve müşterilerin ihtiyaçlarını karşılamaya olumsuz koşullar altında da devam edebilmek amacıyla Olağanüstü Durum ve İş Sürekliliği yönetimi süreçleri yürütülmektedir. Ayrıca, acil ve beklenmedik durum planı uygulamasından sorumlu kişiler ve yedekleri belirlenmektedir.
Suç gelirleri ve terörün finansmanı ile mücadele stratejisi kapsamında, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyum sağlanması amacıyla çalışmalar Uyum Görevlisi bünyesinde yürütülmektedir.
Şirket’in iç kontrol sisteminin düzgün biçimde çalışıp çalışmadığı ve operasyonel risklerin kontrol altında tutulma etkinliği Garanti BBVA Teftiş Kurulu Başkanlığı ve Şirket’in İç Kontrol ve Uyum Birimi tarafından düzenli olarak izlenmektedir. Bu kapsamda, Şirket iç kontrol sistemini oluşturan, sistemsel kontroller, Şirket personeli tarafından normal iş süreçlerinde yapılan kontroller, organizasyon yapısı, yetki ve sorumlulukların dağılımı ile genel anlamda risk nosyonunun oluşturduğu kontrol ortamı değerlendirilmektedir.
Bu izleme çalışmaları, Genel Müdürlük’te bulunan merkezden, Şirket sistem altyapısından yararlanılarak bilgisayar destekli biçimde yapılabildiği gibi, geleneksel biçimde operasyonel riskin oluştuğu lokalde “yerinde inceleme yapmak” suretiyle de gerçekleştirilmektedir.
Yasal riskin yönetiminde, Şirket’in gerçekleştirdiği işlemlerin yasalara, Şirket içi politika ve kurallarla uyumuna yönelik mevcut kontrol mekanizmalarının gözetimi gerçekleştirilmektedir
Faaliyet alanlarındaki kontrol ortamını güçlendirmek adına sistemsel veya prosedürel limitler uygulanmaktadır. Operasyonel risklerin sınırlandırılmasına yönelik olarak belirlenen bu limitler, yapılan işin Şirket açısından önemi, içerdiği risk ve yaratabileceği olası kayıp tutarı, işlemi gerçekleştirecek personelin nitelikleri gibi hususlara bağlı olarak belirlenmekte, dönemsel olarak değerlendirilerek ihtiyaçlara bağlı güncellenmektedir. Operasyonel risklere ilişkin limitler; imza sirkülerindeki yetkilerin, ödeme ve transfer yetkilerinin, muhasebe işlem yetkilerinin, alım-satım ve gider sürecine ilişkin yetkilerin, kredi kullandırım süreç ve yetkinliklerine uyumsuzlukların belirlenmesi ve onaylanması ile yönetilmektedir. Ayrıca aylık olarak, risk yönetimi metrikleri arasında bulunan operasyonel risk kayıpları/brüt gelirler göstergesi ile gerçekleşen kayıplar takip edilmekte, olası aşımlar Risk Yönetimi Komitesi tarafından Yönetim Kurulu’na raporlanmaktadır.
Operasyonel riskler İç Kontrol ve Uyum Birimi vasıtasıyla Denetim Komitesi’ne ve gerekli durumlarda Riskin Erken Saptanması Komitesi’ne raporlanmaktadır. Ayrıca, ilgili işkolları ve birimler kendi faaliyetleri ile ilgili operasyonel risklerini kendi üst düzey yönetimine ve Risk Yönetimi Komitesi’ne raporlamaktadır.
İtibar Riski
Şirket itibarının korunmasından, nihai olarak Yönetim Kurulu olmak üzere, Şirket’in tüm çalışanları sorumludur. İnsan Kaynakları Müdürlüğü, Uyum Görevlisi ve İç Kontrol ve Uyum Birimi, Şirket’in çalışanlarının davranışlarını ve iş ilişkilerini düzenleyecek etik ilkeleri belirlemekte ve etik ilkelere uyumu izlemektedir. Şirket, yasal otoriteler, müşteriler ve diğer piyasa oyuncuları gözünde itibar riski yaratacak her türlü işlem ve faaliyetten kaçınmakta, topluma, doğal çevreye ve insanlığa yararlı olmak için azami özen göstermektedir. Şirket, tüm işlem ve faaliyetlerini, yasal düzenlemelere uyum, kurumsal yönetim ilkelerine uyum, sosyal, etik ve çevresel değerlere uyum ilkeleri çerçevesinde yerine getirmektedir.
Şirket çalışanlarının davranışlarını ve iş ilişkilerini düzenlemek amacıyla İnsan Kaynakları Müdürlüğü ve Garanti Bankası Uyum Müdürlüğü görüşleri alınarak belirlenmiş, “Etik ve Doğruluk İlkeleri” ve “Suiistimal ve Etik Dışı Davranışları Önleme Politikası” dokümanları mevcuttur. Şirket Kurumsal Yönetim İlkeleri’nin hayata geçirilmesinde azami özen göstermektedir. Kurumsal Yönetim İlkeleri çerçevesinde, faaliyet raporu ve internet sitesi güncel tutulmaktadır.