‘Non-fungible token’ yani takas edilemez token’lara NFT denir. Dijital bir varlığın türünün tek örneği olduğunu (orijinalliğini) onaylar ve mülkiyetini tanımlar; bir esere dijital imzanızı atmak gibi. NFT’ler kriptografik işlemlerden geçtiği için kopyalanamaz veya başka bir NFT ile değiştirilemez. Bu eşsiz kayıt blokzincirindeki (blockchain) bir dijital defterde tutulur ve koda sahip olan herkes erişmektedir. NFT bir tablo da olabilir; video, fotoğraf, şarkı veya bir tweet de… Gerçek hayatta bir meta gibi alınıp satılmaktadır. Değeri, benzersiz oluşundan gelir.
NFT Nasıl Yapılmaktaıdr?
NFT üretme sürecine ‘mint’ ya da ‘minting’ denir. Üretim blokzinciri ağlarında (Ethereum, Binance Smart Chain, Polkadot vb.) gerçekleşir. Bir NFT yaratmak için öncelikle uyumlu bir dijital cüzdan gerekir. Daha sonra platform seçilmesi gerekir. NFT’nin hangi online pazar yerinde (OpenSea, SuperRare, Rarible, Axie Marketplace vb.) görücüye çıkaracağına karar vermek önemlidir.
Pazar yerlerinin bazılarında kayıt işlemi onaya bağlanır. Yani ancak başvurunuz onaylanırsa giriş yapabilirsiniz. Her pazar yeri ve dijital cüzdan farklı imkânlar sunar. Son aşamada NFT olması istenen eserler, açıklamaları ve telif bilgisiyle birlikte platforma yüklenmektedir. Gerektiğinde üzerlerinde düzenleme yapılmaktadır. Bu bir anlamda blokzincirde depolanacak akıllı bir sözleşme oluşturmak anlamına gelmektedir.
Bir NFT’yi Nasıl Satın Alırsınız?
NFT’nin yaratıcısı, dijital eserini bir pazar yerinde listeledikten sonra bir nevi açık artırmaya çıkarmış olur. Blokzincire erişen ve ilgilenen herkes esere teklif vermektedir. NFT’ler kripto para birimlerinde işlem görür, bu nedenle önce kripto para birimi satın almak ve dijital bir cüzdanda tutmak gerekir.
Ardından pazar yerine kaydolmanız gerekmektedir. Anlaşmaya varılması halinde satış gerçekleşir ve NFT karşılığındaki tutar satıcının cüzdanına yansır. Alıcı cüzdanı aracılığıyla NFT’ye erişmektedir. Bir NFT’yi satın almak, çalışmanın telif hakkını devretmezken, çevrimiçi bir görüntü yayınlamak gibi temel kullanım haklarını verir. Tamamen kişisel olan bu kullanım hakkının yanında kısıtlı ticari kullanıma izin veren anlaşmalar da olmaktadır.
NFT’ler Hayatımızı Nasıl Etkileyecek?
Dijital ortamda bir eseri kopyalamak günümüzde tek bir tık’tan geçiyor. Oysa NFT’ler eser haklarının kime ait olduğunu resmileştirerek fikri mülkiyet problemlerini çözmeye aday. Ayrıca sanatçılar için kendilerini ifade edecekleri ve eserlerinden para kazanacakları ‘aracısız’ ortamı sunuyor. Üstelik ilk satıştan sonra NFT her el değiştirdiğinde telif hakkı alabildikleri için daha fazla gelir elde edebiliyorlar. Alıcılar ise ‘gerçek’ bir eseri satın aldığından emin oluyor. NFT’lerin belki de en belirgin faydası piyasa verimliliğini, iş süreçlerini iyileştirmek oluyor. Fiziksel bir varlığın dijitale dönüştürülmesi, süreçleri kolaylaştırıyor.
Hayatımıza yeni yeni giren NFT’ler daha hangi kapıları açacak henüz bilmiyoruz. Siz de dijital dönüşümden kopmamak adına blog’umuzu takipte kalmaya devam edin!