Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk vilayeti, Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün özel talimatıyla Amelebirliği Biriktirme ve Yardımlaşma Sandığı’nın kurulduğu ilk il, Türkiye’de tenis kortunun ilk yapıldığı bir il.
Yine, Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün, “Zonguldak'ın derin toprakları altındaki servet-i madeniye ne kadar kıymetli ise bizim nazarımızda Zonguldak da o kadar kıymetli bir vilayetimizdir” diyerek, Zonguldak’a ne kadar değer verdiğini gösteriyor.
Maden şehri olan Zonguldak, yerin altında milyonlarca ton rezerv var diye de bölgeye Erdemir ve Kardemir kurulmuş, enerji alanında da Türkiye’nin önde gelen illeri arasında yerini almıştır.
Zonguldak geçmişte bu ekonomik yapısı ile Türkiye’nin sanayisine de can vermiş bir il.
Zonguldak’ın denizi, doğası, güneşi ile Türkiye’nin turizm cennetine aday bir il.
Bu konuları Zonguldak’ın özelliklerini, güzelliklerini defalarca yazmıştım geçmişte.
Ayrıca,
Zonguldak huzurlu bir kenttir de.
Zonguldak’ın saydığımız bu özellikleri varken;
Kamu ağırlıklı bir il olan Zonguldak’a ne var ki, memurlar bu ilde görev yapmak istemiyor. Buraya atanan kamu görevlileri de en yakın zamanda başka bir ile tayin olmak istiyor.
Yıllardan beri bu süreç bu şekilde gerçekleşmiş.
Kamu çalışanlarına göre Zonguldak “Sürgün” yeri olarak lanse edilmiş.
Yapılan bir araştırmaya göre de; memurların görev yapmak istemediği 3 il şöyle sıralanmış.
Zonguldak, Rize ve Tokat.
Bürokratlar, kamu çalışanları ve memurlar tayin olmak istedikleri iller arasında neden Zonguldak, Rize ve Tokat yok.
Konuya Zonguldak özelinden bakacak olursak;
Bu konuya sosyolojik, psikolojik ve ekonomik yönden bakmakta yarar olduğunu düşünüyorum.
Birincisi; Zonguldak’ta sosyal anlamda insanların eğlenebileceği, dinlenebileceği, ailesi ve eş dostlarıyla yemek yiyebileceği mekanların olmaması. Her tarafımız deniz olmasına rağmen, balık türleri olmayan, balık lokantaları bulunmayan, balıkçılığın yeterince değerlendirilemediği mekanlar yok. Piknik yapılacak alanlar da yok. Bu durum tabiidir ki, insanları sosyolojik ve psikolojik olarak etkileyen etkenler olarak da gösterilebilir.
Ekonomik açıdan bakıldığında; Türkiye Taşkömürleri Kurumu’na endeksli ekonomik yapıdan bir türlü kurtulamayan, TTK, Belediyeler ve kamu kurumlarının ağırlıklı olduğu şehirde ev kiraları oldukça pahalı. Zonguldak’taki ev kiraları örnek vermek gerekirse, ortalama en düşük bir kira hem de sobalı bir ev 400-500 TL arasında. Site, Bahçelievler, Fener, Yayla, 467 Evler tarafında bu rakamlar nerede ise 3’e katlanıyor.
Zonguldak’a tayini çıkan bir memur ilk önce ev kiralarını araştırıyor. Bunun yanında, mutfak giderleri, eğitim harcamaları, giyim, kuşam, ulaşım gibi gereksinimler de düşünüldüğünde 4 kişilik bir ailenin ortalama gideri 2-3 bin TL’yi buluyor.
Peki, Zonguldak neden bu kadar pahalı?
Bir zamanlar TTK bu şehirde kömür üretiminin dışında her işi yapıyordu. “Kahvecilik, lokantacılık, dolmuşçuluk, marketçilik, mağazacılık, fırıncılık” aklınıza ne gelirse yapıyordu.
Dolayısıyla da Zonguldak ekonomisi TTK’ya göre şekillenmişti.
TTK’da daraltma operasyonları başlayınca, kurum asli işine döndü, kömür üretti fakat Zonguldak’ta yaşayanlar bu kurumdan umutlarını kesmedi.
TTK yapısal ve sayısal olarak küçüldü de ne oldu?
Şehrin önü açıldı mı? Hayır.
Şehir merkezinde 100’ün üzerinde terk edilmiş, metruk binalar var. Bu binaların yüzde 90’ı da TTK’nın binası. Bakımı yapılmamış, terk edilmiş virane binalar balicilerin, sarhoşların barınağı olmuş. TTK bu binaları ne aramış ne sormuş. Ne bakımını yapmış, ne de bu binalarda bir önlem almış.
TTK şehrin önünü açacak bir çalışma yapmamış. Burada sadece suçlu TTK mı? Elbette hayır.
Bu şehirde siyaset yapanlar ne yapmış?
Bu şehirden oy almış Milletvekili olmuş, Bakan olmuş, Meclis Başkanı olmuş, hatta Başbakan bile olmuş insanlar bu şehir için ne yapmışlar, hangisinin bu şehirde kalıcı bir eseri var. Hangisinin bu şehirde mezarı var?
Cevap hiç biri!
Yine bu şehirde siyaset yapanlar, bu şehrin oylarını alıp Meclis’e gidenler, kurumlara atama işleri ile uğraşmışlar, liyakatsiz, akraba, eş-dostlarını kurumların başına getirme işine girmişler. Çocuk parkları, lokanta, mağaza açılışlarına katılmışlar.
Dolayısıyla Zonguldak’ta siyaset yapanlar bu şehrin geleceğini sosyolojik, psikolojik ve ekonomik öngörüden uzak bir siyaset yapmışlar. Yine bu şehirde görev yapmış bürokratlar da bu şehirde göreve başladıklarında kafalarında hep “bu şehirden bir an önce gitmeyi” düşünmüşler, kalanlar da koltuklarına çakılı kalmışlar.
Zonguldak’ın bu durumu aslında iyi bir araştırma konusu.
Valilik, Belediye, Bülent Ecevit Üniversitesi ve STK’ların da içinde olduğu bir komisyon kurulup bu konunun en ince ayrıntılarına kadar araştırılması gerektiğine inanıyorum.
Zonguldak memurun kafasındaki, “Sürgün” yeri olmaktan çıkarılmalı.
Siyasetçiler, bürokratlar, STK’lar ve Bülent Ecevit Üniversitesi işbirliği ile bu konunun araştırılması gerektiğine inanıyorum.
Ben bu konuda elimden geldiğince bir şeyler yazmaya, kamuoyunu bilgilendirmeye çalıştım.
Gerisi Zonguldak’ı yönetenlere kalmış.