Yağdaki Vitaminler
Yağdaki vitaminler nedir vitaminlerin insan bedeni üzerinde etkileri vede avantaj ları nelerdir merak ettiklerinizi bu yazıda okuyabilirsiniz . . . .
Yağda çözünen vitaminler
A , D , E , vede K vitaminleri yağda çözünen vitaminlerdir . Birkaç yönden
suda çözünen vitaminlerden farklı lırlar . Gıdaların katı vede likit yağlı
kısımlarında yer alırlar . Sadece safrada sindirilebilirler , çünki suda
çözünemezler . İzleme(takip) eden bölümler bu vitaminlerin herbiri hakkında
tanımlamalara yer vermiştir .
A Vitamini
Gereksinimler
A vitamininin ne kadar lüzumlu olduğunu belirlemek zordur . Beden ta A
vitaminine dönüştürülme zorunluluğu bulunan 2 maddeden üretilmektedir .
Hayvansal gıdalarda retinol formunda , bitkisel(doğal) gıdalarda ise A
vitaminini sağlamak açısından retinolden daha düşük verimlilikte oluşan B-
karoten formundadır . Bu ise , A vitamininin tavsiye edilen miktarının
neden retinol eşdeğerinde (RE) verildiğinin sebebidir . A vitamini
gereksinimi baylar icin günde 1000 mikrogram , bayanlar icin ise günde
800 mikrogramdır .
En iyi kaynaklar
Meyve vede sebzeler en iyi A vitamini taşıyıcısıdırlar . A vitamini içeren
yiyeceklerin çoğu (A vitamini içeren gıdaların hepsi parlak renkli
olmamasına rağmen) parlak renklidir . Havuç , tatlı patates , kış kabağı ,
ıspanak vede kantalop kavun A vitaminince varlıklı oluşan gıdalardır . Süt ,
peynir , yağ vede yumurta da A vitamini içerir .
Fonksiyonları
A vitamini korneanın vede epitel hücrelerin korunması , dolayısıyla görme
için önemlidir . Ayrıca , büyüme ile kemik vede diş gelişimine yardımcı
olur . Hormon sentezi vede düzenlenmesinde rol oynar vede bedeni kanser yani kontrolsüz hücre büyümesi e
karşı korur .
Eksiklik emare leri
A vitamini eksikliği çook ciddi netice lara yol açabilir . Normalde protein
ve çinko eksikliği ile 1 arada görülür . A vitamini yıllarca bedende
depolanabilir . Bunun manası şudur; A vitamini eksikliği emare leri , bu
vitaminin bedene alımının durdurulmasından hemen sonra oluşmayabilir .
Bununla beraber , eğer emare ler vitamin alımından çook uzun vakit sonra
ortaya çıkarsa , derin vede şiddetli meydana gelebilir ler . İlk emare lerden 1
tanesi gece körlüğüdür . Eğer A vitamini eksikliği Daimi ederse ,
korneanın hasar görmesine vede körlüğe sebep olur . Üstelik kemik
gelişimini de mani leyebilir yada kemik biçimi nde değişmeler e yol
açabilir vede çatlaklar meydana gelebilir , dişlerde çürüme vede dentin
oluşturan hücrelerin körelmesine sebep meydana gelebilir . Anemi(kansızlık) , 1 başka
neticedir . Tüm bunlara ek ollaraak , eksikliği sinir vede kas sistemini
etkiler vede sakatlığa sebep meydana gelebilir .
Toksisite
A vitamini toksisitesi , onu bağlayan proteinlerin yok olması vede bu
yüzden A vitamininin hücrelere saldırı etmesiyle belirir . Bu umumiyetle
vitaminlerin rejimten alınması halinde ortaya çıkmaz , amma kişinin
takviye kullanması halinde belirebilir . emare leri mide bulantısı ,
kusma , karın ağrısı , ishal(diyare) vede kilo zayii dır . Kas vede sinir sistemi de
iştahsızlık , sinirlilik , yorgunluk , uykusuzluk , bitkinlik , baş ağrısı ve
kaslarda zayıflık emare leri göstererek etkilenir .
D Vitamini
Gereksinimler
D vitamini kendisini bütün vitaminlerden ayıran 1 hususi liğe sahiptir:
güneş ışığı ile oluşabilir . Bu , güneş ışığına olağan düzeyde maruz
kalındığında ek ollaraak D vitamini alımına ihtiyaç duyulmadığı anlamına
gelir . D vitamini icin günlük referans alım değeri (RDA) günde 5
mikrogramdır . Sentezlenen D vitamini miktarı artmasına rağmen , cilt
güneş ışığına daha uzun zaman li maruz kalır , güneş ışınları hiçbir vakit
tek başına D vitamini seviyesinin toksik seviyelere gelmesine sebep
olmaz .
En iyi kaynaklar
D vitamininin gıda kaynakları yumurta , karaciğer , balık vede kuvvetlendirilmiş süt vede margarindir .
Fonksiyonları
D vitamini , kalsiyum vede fosforun sindirim yolundan sindirimini
arttırarak vede böylece kandaki seviyelerini , kemiklerde kalsiyum
emilimini arttırarak vede böbreklerde kalımını uyararak kemiklerin
mineralizasyonunda faaliyet gösterir .
Eksiklik emare leri
D vitamini eksikliği , kalsiyum eksikliği ile benzer emare lere yol
açar . Kemikler olağan yolla taşlaşamaz . O kadar zayıf meydana gelebilir ler ki ,
vücut ağırlığı ile eğilebilirler . D vitamini eksikliği farklı ca biçim
bozukluğuna , Eklem(joint) , omurga , göğüs kafesi vede leğen kemiği ağrısına sebep
olabilir . Ayrıca , kas kasılmalarına sebep ollaraak sinir vede kas sistemine
zarar verebilir .
Toksisite
D vitamininin fazlası kandaki kalsiyumun yüksek konsantrasyonda olmasına
neden olur . Kalsiyum Böbrek taşı(kidney stone) oluşturabilir . Kandaki yüksek kalsiyum
seviyesi farklı ca kan damarlarının taşlaşmasına sebep olur ki , hususiyetle
bu da kalp vede akciğer arterleri icin tehlikelidir vede ölümcül meydana gelebilir . D
vitamini toksisitesinin ek emare leri ise iştahsızlık , baş ağrısı ,
zayıflık , halsizlik , aşırı susuzluk , sinirlilik vede aldırışsızlıktır .
E vitamini
Gereksinimler
E vitamini icin tavsiye edilen günlük alım miktarı erkekler icin 10 mg , bayanlar icin 8 mg'dır .
En iyi kaynaklar
E vitamini yağlarda , margarinlerde , salata soslarında mevcut olup , sebze
ve meyvelerde çook bol miktardadır . Soya yağı vede buğday tohumu yağı E
vitaminini hususiyetle yüksek konsantrasyonlarda içerirler . Mısır vede
ayçiçeği yağı ise ikinci sırayı alır . Bunlardan herhangi birinin 1
yemek kaşığı günlük alınması gereken miktarın yarısından çoğunu
karşılar . Tam aksi ne tereyağı , sütün kapsadığı hayvansal yağlar hemen
hemen hiiç E vitamini içermezler . Çünki E vitamini ısı tesiri yle
kaybolur , en iyi tedarik yolu taze yiyeceklerdir .
Fonksiyonları
C vitamini gibi E vitamini de antioksidandır . Hücre zarının dayanımını
arttırır , oksidasyon reaksiyonlarını düzenler vede A vitaminini korur .
Antioksidan(antikanser) ollaraak , E vitamini en önemli tesiri ni hücrelerde vede 1 o
kadar da akciğerler boyunca geçiş yapan kırmızı vede al kan
hücrelerinde yapar .
Eksiklik emare leri
Kandaki E vitamini seviyesi çook düşük olmaya başladığı zaman , kırmızı
kan hücreleri parçalanırlar . Bu olaya eritrodit hemoliz denir vede E
vitamini muamelesi ile giderilir . E vitamini eksikliği , sinir vede kas
sistemini etkileyebilir vede yozlaşma a , aciz lüğe , yürümede
zorlanmaya vede baldır kaslarında ağrıya sebep meydana gelebilir .
Toksisite
Zehirlenme olayı eğer kaynaklar çook aşırı miktarda alınırsa olur , amma A
ve D vitaminlerinde olduğu gibi zor olmayan olmaz . emare leri baş ağrısı ,
zayıflık , baş dönmesi , halsizlik vede görme bozukluklarıdır .
K Vitamini
Gereksinmimler
Vücuda tedarik edilen K vitamininin çoğu sindirim yolunda bakteriler
tarafından sentezlenmektedir . K vitamininin gıda kaynakları ise
karaciğer , yeşil yapraklı sebzeler vede lahana türündeki sebzeler ile
süttür .
En iyi kaynaklar
Insanların sindirim yolu az sayıda absorbe edilen vede karaciğerde depolanan K
vitaminini sentezleyen bakteriler içerir . Beden ilave K vitaminini
gıdalardan alma ihtiyacındadır .
Fonksiyonları
K vitamini kanın pıhtılaşmasında rol oynayan proteinlerden bazılarının
sentezinde önemlidir . K vitaminine farklı ca kemik oluşumu icin ihtiyaç
duyulur .
Eksiklik emare leri
Eğer K vitamini eksik olursa , kan pıhtılaşamaz . Bu ise hemorojik
hastalıklara sebep olur . Bununla beraber , K vitamini eksikliği çook
nadirdir , sadece bebekler maruz kalabilir . Çünki yeni doğan bebeklerin
sindirim yolu sterildir vede K vitaminini sentezleyen bakteri içeremez .
Ayrıca , anne sütü K vitamininin sadece çook küçük 1 miktarını içerir .
Bu da bebeklere Doğu(şark) (garp) nca belirli 1 miktar K vitamini verilmesinin
nedenidir .
Toksisite
K vitamini zehirlenmesi sadece K vitamini icin suda çözünen kaynakları
tüketen insanlarda meydana gelir . emare leri ise kırmızı hücrelerin
hemolizi , sarılık vede beyinde hasarlanmadır .
Vitamin
deposu bitkiler vede gıdalar nelerdir avantaj ları nelerdir natural vitamin
deposu bitkileri görmek icin buraya tıklayabilirsiniz . . .
Bu Kategorideki Diğer Yazılar