Hüseyin GÖKÇE
DÜNYA Ankara Temsilcisi Maruf Buzcugul’i ziyaret eden OSTİM Endüstrici ve İş İnsanları Derneği (OSİAD) Süleyman Ekinci, yeni gelişmelere ait değerlendirmede bulundu. Pandemide tedarik güvenliği kaynaklı olmak üzere Türkiye’nin bilhassa Avrupa’ya yönelik üretim istikametiyle çok avantajlı pozisyona geldiğini söyleyen Ekinci, “Tabiri caizse Avrupa’ya mal üretmeye başladık ancak başta güç olmak üzere girdi ve hammadde maliyetlerindeki artışlar üzere bir açmazımız var” tabirlerini kullandı.
Çok kazandık, çok borçlandık!
Demir çelik bölümünde faaliyet gösteren Süleyman Ekinci, “35 yıllık sanayiciyim, hayatımda hiç bu kadar para kazanmadım. Bulunduğum bölge yüklü olarak çelik, makine imalatı ve endüstriyel tasarım imalatı yapan firmalarla dolu. Hayatımda hiç bu kadar süreç hacminin yüksek olduğu dönem yaşamadım, büyük tonajlar yaptık, büyük para kazandık. İnanılmaz vergi veriyoruz. Hem TL hem döviz bazında hem de tonaj olarak ciro inanılmaz. Lakin hiç hayatımda bu kadar borçlanmadım” dedi.
Girdilerin yüzde 80’i ithal
Son esere dönüştürülüp satılan gerecin her seferinde daha yüksek fiyata alındığını söz eden Süleyman Ekinci, “Dolar bazındaki girdilerimizin maliyeti çok yükseliyor. Hem TL karşılığı hem dolar cinsinden. Ana metal dalında girdilerin neredeyse yüzde 80’i ithal. Buna karşın dünyanın en büyük süreç hacmine sahip ülkelerden biriyiz” diye konuştu.
KOBİ’lerin her geçen gün eridiğini lisana getiren Ekinci, “Dövizin bu kadar iniş çıkışlı olduğu, son 3-4 ayda bilhassa artışların bizlere satın alma gücü tarafından ziyanı var. Fiyat veremiyoruz, önümüzü göremiyoruz, yatırım yapmaktan korkuyoruz. Hâl bu türlü olunca, sürdürülebilir kurun olmaması, yatırım iştahımızı azaltıyor, hem de her geçen gün biraz daha yoksullaşıyoruz. Ani iniş çıkışlardan huzursuz oluyoruz, rekabet gücümüzü kaybediyoruz. 1 yıl evvel dolar 7 lira iken tonu 600 dolar olan yassı mamul (sac) bugün 1000 dolar ve doların fiyatı da 10 lira. Yani geçen yıl 5 milyon liraya aldığımız eseri bu yıl 10 milyon liraya almak zorunda kalıyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
ABD’den alıp ABD’ye satıyoruz
Girdileri dövizle almalarına karşın, satışı TL ile yaptıklarının alını çizen Ekinci, “Satışımızın yüzde 80’ini TL cinsinden yapıyoruz, tahsilatımız ise ortalama 90 gün civarında. Esasen o vakte kadar döviz cinsinden fiyat artışı sürüyor. Biz de ortadaki farkı banka kredisi ile sübvanse etmek zorunda kalıyoruz” sözlerini kullandı.
Tüm fiyat artışlarına karşın Türkiye’nin başka ülkelere nazaran işgücü tarafından daha avantajlı olduğunu belirten Ekinci, “Avrupa, Amerika’dan cevher, hurda getiriyoruz, burada inşaat demirine çevirip tekrar ABD’ye satıyoruz. Fiyatımız kıymetli olsa ABD bizden alır mı? Üstelik ambargo ve ek vergilere karşın hala daha ucuzuz” dedi. Kesimde kâr marjının da çok düşük olduğunu belirten Ekinci, “Kişi başına tüketimi bizim 3 katımız olan Almanya bile artık kar marjındaki düşüklük sebebiyle işten çekiliyor, üstelik etrafa verdiği ziyanı da göz önünde bulunduruyorlar. Bu hususta Türkiye’deki firmalar da önemli yatırım yaparak filitrasyon sistemine geçiyorlar. Yeni kurulan fabrikalar da aslında pak teknoloji kullanıyor” dedi.
“Vergi barışları kayıtlı çalışanları kayıt dışına yönlendiriyor”
Kayıt dışı vergi nedeniyle, kayıtlının vergi yükünün arttığını belirten Ekinci, “Vergi barışları, 3 yılda bir yapılandırma, matrah, stok artırımı üzere şeyler tekrarlanmamalı. Bunlar, kayıtlı çalışanları da kayıt dışına itiyor. Adil bir vergi idare anlayışına gereksinim var. Teşvik ve ucuz kredilerin, imalat sanayine, üretime verilmesini dilek ediyoruz. Türkiye’nin üretmekten öbür talihi yok. Ülkemizde planlama ile ilgili büyük sorun var. OSTİM’de tıpkı sokakta yan yana tıpkı işi yapan firma var. Her firmada tıpkı tezgahtan birkaç tane var. Üstelik bunların kimisi haftada bir gün, kimi ayda bir gün, kimi de günde bir saat çalışıyor. Bunların bir ortaya getirilmesi, planlanabilmesi lazım” diye konuştu.
“Ticaretin anayasası tekrar yazılmalı”
Yatırımla ilgili hususların direkt bireylerin inisiyatifine bırakılmaması gerektiğini söyleyen Süleyman Ekinci, “Devlet Planlama Teşkilatı’nın derhal yine kurulması lazım. Şu anda sanayi envanteri yok, kimin kaç makinesi var, ne işe yarıyor, hangileri atıl? Bunlar bilinmiyor. Yan yana kurulan işletmeler bir mühlet sonra kendisi battığı üzere komşusunu da batırıyor. Eskişehir yolu aksında 20 AVM yapılırken, “Burada gereğince AVM var” demezseniz, vatandaş yapar” değerlendirmesini yaptı. Türkiye’nin ticaret anayasasının yine yazılması gerektiğini söyleyen Ekinci, kimi alanlarda ruhsatlar verilirken, mesleksel yeterliliğe ve sermaye yeterliliğine de bakılması gerektiğini, söyledi.