Fibromiyalji Nedir?
Fibromiyalji, sabah tutukluğu, yorgunluk, bitkinlik gibi durumların yanı sıra kaslarda ve kemiklerde görülen genel ağrı ile karakterize bir hastalıktır. Bu hastalık kronik yani uzun süren bir rahatsızlıktır. Ağrılar net ve belirgindir bu yüzden çoğu kez başka hastalıklarla karıştırılabilir.
Fibromiyalji Nedenleri Nelerdir?
Fibromiyalj hastalığına tam olarak neyin yol açtığı henüz net değildir. Ancak uzun süredir yapılan araştırmaların sonucunda bazı nedenlerden dolayı hastalığın tetiklendiği bilinir. Fibromiyaljinin oluşmasında etken olan faktörleri şu şekilde sıralayabiliriz:
- Genetik Aktarım: Fibromiyalji yaygın olarak aynı aile üyelerinde görülür ve genetik olarak aktarılır. Araştırmalar sonucu bazı genetik mutasyonların bu hastalığın vücutta gelişmesine olanak tanıdığını gösterir. Fakat bu genlerin hangileri olduğu henüz net olarak bilinmemektedir.
- Enfeksiyonlar: Önceden geçirilen birçok enfeksiyon hastalığı fibromiyalji oluşmasını tetikleyebilir.
- Travma: Duygusal veya fiziksel travmalar sonrası oluşan stres bozuklukları fibromiyaljiye neden olabilir.
- Stres: Özellikle gelişmekte olan ülkelerde ekonomik sorunlar, bastırılmış duygular veya öfkeler sonucu stres hayatın hemen her yerinde bulunur. Var olan bu stres fibromiyaljiye neden olan hormonal bozukluklara yol açabilir.
- Karakter Yapısı: Mükemmeliyetçi, olaylar karşısında hassas olan ve olumsuzluklardan kolay etkilenen insanlarda fibromiyalji rahatsızlığı görülme olasılığı yüksektir.
Tetikleyici faktörler net olarak bilinmemekle birlikte fibromiyalji ağrıları özetle, beyin sinir sisteminin normal bir ağrıyı yanlış algılaması sonucu aşırı reaksiyon vermesinden kaynaklanabilir.
Fibromiyalji Ağrı Noktaları Nelerdir?
Fibromiyalji atakları sıkça belirli noktalarda belirgin olarak görülebilir. Bu noktalar oldukça hassas olup hafif bir baskı uygulandığında bile bir ağrı meydana gelebilir. Eskiden toplamda 18 adet tanımlanan bu ağrı noktalarının 11’inde ağrı ve hassasiyet varsa fibromiyalji tanısı konulurdu. Bu bölgelerden bazıları şunlardır:
- Omuz üstleri
- Kalça bölgesi
- Baş arkası
- Dirsekler
- Dizler
Ancak fibromiyalji ağrı yerleri günümüzde tanı konması için baz alınmaz. Bunun yerine vücuttaki yaygın ağrılı bölgelerden ve nedeni bilinmeyen ağrılardan kaynaklandığı düşünülerek araştırılır.
Fibromiyalji Belirtileri Nelerdir?
Araştırmalar sonucu fibromiyalji semptomlarının 250’den fazla olduğu söylenir. Fbromiyalji belirtileri arasında ne karakteristik olan ise bazı bölgelerde ağrılı hassas noktalar olmasıdır. Bunun yanı sıra görülen diğer yaygın belirtiler ise şu şekilde sıralanabilir:
- Uyku problemleri
- Görme bozuklukları
- Basit bir ağrının çok fazla hissedilmesi
- Baş ağrısı
- Çarpıntı
- El ve ayaklarda karıncalanma hissi
- Genel yorgunluk hali
- Uzun süre uyunsa bile yorgun ve bitkin olarak uyanma
- Depresif bir ruh hali
- Dikkat ve odaklanma bozuklukları
- Kulaklarda çınlama olması
- Kaşıntı ve alerjik reaksiyonlarda artma
- Alt karında ağrı
- Kabızlık, gaz ve ishal bozuklukları
- Hafıza problemleri
- Soluk alıp verirken zorlanma
- Egzersiz yaparken çabuk yorulma
Fibromiyalji Tanısı Nasıl Konulur?
Tanısı oldukça zor koyulan fibrpmiyalji genellikle başka hastalıklarla karıştırılır. Fibromiyalji tanısı için hastanın şikayetleri dinlenir ve fiziki bir muayene yapılır. Hastanın fibromiyalji anlamında teşhis edilmesi için en az 3 ay süren semptomlarının olması gerekir. Bu ağrıların bölgeleri ve dağılımının bilinmesi de oldukça önemlidir. Herhangi bir labaratuvar testi bulunmayan fibromiyaljiyi, diğer hastalıklardan ayırt etmek için hekim kan testi isteyebilir.
Fibromiyalji Nasıl Tedavi Edilir?
Fibromiyalji için kesin bir tedavi uygulaması yoktur. Bu yüzden tedavide amaçlanan ağrıları azaltarak yaşam kalitesinin yükseltilmesidir. Fibromiyalji tedavisinde kullanılan ilaçlar şu şekildedir:
- İbuprofen veya asetaminofen gibi ağrı kesiciler verilebilir. Daha ağır seyreden ağrılarda ise özel reçete ile yazılan ilaçlar tercih edilebilir. Bağımlılık olasılığına karşı bu ilaçlar en düşük dozlarda verilir.
- Anksiyete ve depresyonun neden olabileceği fibromiyalji antidepresan kullanımı ile azaltılabilir. Bu ilaç aynı zamanda uyku bozukluklarına da iyi gelerek kronik ağrıları da azaltabilir.
- Epilepsi tedavisinde kullanılan antiepileptik ilaçlar fibromiyalji belirtilerini azaltmak için de kullanılabilir.
Fibromijalji çözüm yollarını bulmak için hastanın hekimle olan işbirliği çok önemlidir. İlaç tedavisinin yanı sıra alternatif tedavilerde hastalığı hafifletme yönünde etkilidir. Bu yöntemlerden bazıları şu şekildedir:
- PRP (trombositten zengin plazma)
- Kuru iğne tedavisi
- Akupunktur
- Yoga
- Meditasyon
- Masaj terapisi
- Ozon tedavisi
Fibromiyai tedavi edilirken multidisipliner bir yaklaşımla yani çok sayıda hekimin kontrolüyle kesin sonuçlara varılabilir. Bu yüzden bu hastalıkta fizyoterpistlerin yanı sıra psikiyatristlere de önemli bir rol düşer.
Fibromiyaljiden Korunma Yolları Nelerdir?
Hayat akışının düzenini bozan fibromiyaljiden kurtulmak ve etkilerini azaltmak için bazı yöntemlerden yararlanılabilir:
- Düzenli bir şekilde egzersiz yapılması
- Çay kahve gibi kafein içerikli uyku düzenini bozabilen içeceklerden uzak durulması
- Stresli ortamlardan kaçınılması
- Düzenli bir fizik tedavi uygulanması
- Sağlıklı beslenilmesi
- Kişinin sosyal ortamlarda iyi vakit geçirmesi gibi pozitif uygulamalar ile fibromiyaljinin etkisi oldukça azaltılabilir.
Dilerseniz bu konu ile ilgili videomuzu izleyebilirsiniz.