Herkes kazanmaz
Çocukların başarısızlık yaşamasını engellemek için belirli bir yaşa kadar yapılan yarışmalarda tüm katılımcılar kazanmış ilan edilir. Oysa çocuk gelişiminde sağlıklı rekabetin de oldukça faydası var. Hayatlarının her alanında her zaman kazanan olamayacaklarını, kaybetmenin de döngünün bir parçası olduğunu ancak mücadele etmekten vazgeçmemeleri gerektiğini, çocukluk yıllarındaki küçük yarışmalardan öğrenebilirler.
Bu değerli bilgi, çocukların gelecekte karşılarına çıkabilecek zorlu dönemeçleri daha kolay karşılamalarına yardımcı olabilir. Anlayışlı olmayı, empati kurmayı ve rakibe saygıyı da yine büyüme çağında öğrenmeleri sağlıklıdır.
Başarı bir sonuçtur
Uzmanlara göre çocukları, rekabetten ve yarışmadan uzak büyütmek, her zaman kazanacakları etkinliklere katılmalarını sağlamak yanlış bir bilgiye neden oluyor. Bu çocuklar hep kazanıyorlar ve başarının nasıl elde edileceğini bilmiyorlar.
Mücadele ederek, çok çalışarak ve hedef koyarak başarılı olunacağını öğrenmeleri gerekiyor. Rekabet sayesinde çocuklar, sosyal yeteneklerini geliştiriyorlar, çalışmayı öğreniyorlar ve öz saygı geliştiriyorlar.
Takım oyuncusu olmak
Sağlıklı rekabet için takım oyunları faydalı olabilir. Rekabetin takımla beraber üstlenilmesi çocuklara problem çözmeyi, yardımlaşmayı ve ekip olarak hareket etmeyi öğretiyor. Bir grup insanın aynı hedef için birlikte hareket ederek yarışması, önemli bir sosyal yetenek. Çocuklukta öğrenilmesi ise daha kolay.
Takım oyunları ayrıca iletişim becerilerini de geliştiriyor. Liderlik vasfı çok küçük yaşlarda ortaya çıkabiliyor ancak bu da nasıl kullanılacağının öğrenilmesi gereken yeteneklerden biri. Doğru gözetmen altında lider çocuklar, bu özelliklerini nasıl kullanacaklarını ve takım arkadaşlarını yönlendirmeyi öğrenebiliyorlar. Bu da uzun vadede önemli bir yaşamsal bilgiye dönüşüyor.
Sağlıklı rekabet nedir?
Çocuğunuzun rekabeti sağlıklı kaldırabilmesi için bizlerin yönlendirmesine ihtiyacı olacaktır. Bir çocuk eğer bu rekabetin altında eziliyor ve baskı hissediyorsa, bunu konuşmak istemeyebilir. Yarışmak çocuk için huzursuzluk yaratıyor olabilir, bunu anlamanın çeşitli yolları var.
• Yeniden yarışmaya katılmak veya etkinliğe devam etmek istiyor mu?
• Kazanmayı ve kaybetmeyi kabullenebiliyor mu?
• Kendisini geliştirebiliyor mu? Yeni yetenekler kazanıyor mu?
• Eğleniyor ve iletişim kuruyor mu?
Sağlıksız rekabeti nasıl anlarız?
Rekabet çocuklarda baskı yaratmaya başladığında, strese neden olduğunda ve kaygı seviyesini yükselttiğinde sağlıksız hale gelir. Bu durumda hayatının her alanını etkilemeye başlar. Bir rekabetin çocukta sağlıksız olduğunu anlamak için şunlara dikkat etmek gerekir:
• Katılmak ve yarışmak istememek
• Yarışmamak için hasta numarası yapmak
• Duygusal tepkiler vererek itiraz etmek
• İştah kaybı, sinirlilik, uyku bozukluğu, depresyon gibi stres kaynaklı belirtiler göstermek
Sağlıklı rekabet ortamını nasıl sağlayabiliriz?
Çocuklarımızın öncelikle öğrenmesi gereken rekabetin güzel bir şey olduğudur. Çocuk, her katıldığı yarışmayı kazanmak zorunda olmadığını anlamalıdır. Yarışmanın ve rekabetin sadece kazanmak olmadığını, sadece bir hedef ve sonuç olduğunu anlatmak gerekir.
Yarışmayı kendimizi geliştirmek ve eğlenmek için yapıyoruz, her defasında biraz daha iyi olabilir miyiz diye çabalıyoruz, hedefimize ulaşmak için mücadele ediyoruz. Bu düşünce tarzı çocuğun rekabetten hayata dair önemli bilgiler öğrenmesine yardımcı olur. Çocuk rekabet ederken ailesini rol model alır, dolayısıyla çocuğunuz yarışırken hakeme bağırmak, öfkelenmek, kaybettiği için üzülmek ya da yanlış yaptığı bir yeri yüzüne vurmak, tüm iyi etkileri bir anda kötüye çevirmeye yetecektir.
Çocuk kendisiyle de yarışır
Uzmanlar, çocukların kendileriyle yarışarak da önemli bilgiler öğrendiklerini belirtiyorlar. Bireysel ya da takım oyunlarında ailelerin, çocuklarının kaçıncı olduğunu değil, bir öncekinden daha iyi olup olmadığını değerlendirmeleri üzerinde duruyorlar. Bu koşuda da ilk 10’a girememiş olabilir ama bir öncekinden daha hızlı koşmasına odaklanmak önemli olacaktır. Çocuk da geliştiğini hissedecek ve daha çok çalışmaya istekli olacaktır.