CAD – CAM ikilisini çoğu yerde duymuşuzdur. Peki bunların ne ifade ettiğini ve ne anlama geldiğini biliyorumuyuz? Bu yazıda CAD – CAM – CAE kavramları üzerine değineceğiz.
Bilgisayarların günümüze kadar, gelişerek her türlü ihtiyaca cevap verebilir duruma gelmesi ile birlikte mühendislik alanlarında da bilgisayar ortamına uyum sağlanmıştır.Böylece birçok kolaylıklar sağlanarak teknolojiye ivme katılmıştır;
CAD
Adını Computer Aided Design kelimelerinin baş harflerinden almaktadır. Tükçeye çevirisi bilgisayar destekli tasarım şeklindedir. Yani bilgisayar ile çizdiğimiz, tasarladığımız herşey CAD anlamına geliyor.Tasarım yapmak için, bilgisayar ile kullanıcı arasında köprü oluşturan yazılımlarada CAD programları denilmektedir. İşte bazı programların sonundaki CAD eklentisi bunu ifade etmektedir. ( Örneğin AutoCAD ) . El ile yapılan çizimlerin veya tasarımların ne kadar meşakatli ve uzun zaman alan bir iş olduğunu hepimiz biliyoruz. CAD programları ile bu zorlu iş nerdeyse çocuk oyuncağına dönüyor. Aynı zamanda biyerde yapılan bi hata tüm projenin alt üst olmasına neden olmuyor. Böylece verim oldukça artıyor.
CAM
Adını Computer Aided Manufacturing kelimelerinin baş harfinden almaktadır. Bilgisyar destekli üretim ( veya imalat ) anlamına gelmektedir. Bir defaya mahsus bilgisayara verilen komutlar ile makina insan gücü ve müdahalesi gerektirmeksizin imalat yapabilir duruma gelmektedir. CAM özellikle seri üretim yapan işletmelerde üretimi maksimum derecede hızlandırmaktadır. CAM in gerçekleşebilmesi için otomasyon kavramı söz konusu olur. Otomasyon; bir işin insan müdahalesi ile yapılırken bunu CAM sistemine çevirerek mevcut işin bilgisayarlar tarafından eyleme dökülmesi için kurulan altyapıdır.Teknolojiye ve işletmelere getirdiği avantajların yanında, insan gücü ihtiyacını o denli azaltmaktadır ki işsizlik nedenlerinde üst sıralarda yer aldığını söyleyebiliriz.
CAD – CAM
Bu iki teknoloji bir araya geldiğinde muhteşem bir tablo çıkmakta.CAD ile yapılan tasarımların, bilgisayar ortamında makina kodlarına çevrilerek üretim makinalarına ( çoğunlukla CNC Makinalarına ) direk olarak aktarabildiğimiz sistemlerdir. CAD programlarında tasarımı yapılan ürün, CAM programlarında makina kodlarına dönüştürülerek ( CNC makinaları için G kodlarına ) üretimi sağlanmakta. Yani siz bilgisayarda çizdiğiniz bi parçayı, makinaya sadece işparçasını bağlayıp bir tuşa basarak elde edebilirsiniz. CAD CAM sistemi o iş parçasını bilgisayarda görülen şekle dönüştürecektir. Bilgisayar destekli imalat makinaları günümüzde okadar gelişti ki iş parçası ile işlem bittiğinde kalite kontrole bile gerek kalmamakta. Büyük hassasiyette parçalar imal edilebilmekte.
Mantık olarak, tasarımı 3 boyutlu düzlemde kordinatlar listesine dökerek ve makinanın anlayabileceği birtakım kod şablonlarını kullanarak makina ile iletişimi sağlıyor. Makina gerekli operatör işlemlerinden sonra bu kordinatlar bulutunu adım adım iş parçası üzerine uyguluyor (işleme , talaş kaldırma).
Bu sistemin gerçekleşmesi için CAD CAM yazılımlarına ihtiyaç duyulur. Kimi yazılımlar sadece CAM iken kimileri hem CAD hemde CAM olabiliyor. Yani hem çizimi yapabiliyorsunuz aynı program üzerinden çizimi makina kodlarına çevirip imalat makinasına programı aktarabiliyorsunuz. Bu tür yazılımlara CAD-CAM yazılımı denir.(Örneğin CATIA..) AutoCAD yazılımını örnek vermiştik.AutoCad yazılımı sadece tasarım yapmaya imkan tanır. CAM için AutoCad programının yanında ek yazılımlarada ihtiyaç duyulur. Fakat CAD-CAM altyapılarının ikisinide içinde barındıran programlar ile hiçbir ek yazılıma ihtiyaç duyulmadan üretim sağlanabilir.
CAE
Adını Computer Aided Engineering kelimelerinin baş harfinden almakta.Bilgisayar destekli mühendislik anlamına gelmektedir. Bilgisayar destekli tasarım ve imalatın ( CAD – CAM ) yanında bilgisayar destekli mühendislikte önemli yere sahip. Analizler, üretim tamalandığında oluşacak durumlar, mukavemet dayanım hesapları bilgisayar ortamlarında hesaplanarak daha ürün oluşmadan gerekli testler yapılmış olur. Böylece istenilen ürünün birde bir eyleme dökülmesi olasılığı oldukça artırılır. Örnek verirsek araba firmaları eskiden ürettikleri arabaların dayanımını ve darbe karşısında tepkilerini ölçmek için ürettiği 10larça arabayı test uğruna hurdaya çeviriyorlardı. Oldukça masraflı olduğu söylenebilir. Fakar CAE ile bu testler artık bilgisayar ortamında yapılarak 10larca araç yerine artık 2-3 araç hurda ediliyor.
CAD – CAM – CAE
Birde bu üç altyapıyı içinde barındıran yazılımlar vardır. Bunlar hem tasarım hem imalat hemde analizi tek başına yapabilen yazılımlardır. Projelerde tek bir program ile rahat hareket imkanı sağlanması açısından firmalar tarafından daha çok tercih edilir.
Genel olarak bu 3 isim CAD CAM CAE birbirinden ayrıda değerlendirilebilir, birbiri içinde bir bütünde oluşturabilir. Makina Sektöründe CAD CAM denildiğinde akla ilk gelen CNC makinalarıdır. Fakat diğer sökterlerde de CAD CAM CAE büyük öneme sahip. ( Tekstilde, inşaatta … )