Sürekli iş göremezlik geliri, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 3.maddesine göre; iş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve engellilik nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum sağlık kurulunca meslekte kazanma gücü en az % 10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya bağlanmaktadır.
Bu gelir sigortalının;
- Tam iş göremezliği halinde; Günlük kazanç * 30 * % 70 ,
- Kısmi iş göremezliği halinde ise Günlük kazanç * 30 * % 70 x SİD (sürekli iş göremezlik derecesi), formüllerine göre hesaplanmaktadır.
- Tam iş göremezlik geliri; meslekte kazanma gücünü % 100 oranında kaybedenlere ödenirken
- Kısmi iş göremezlik geliri; meslekte kazanma gücünü % 10 ila % 99,99 oranında kaybedenlere ödenir.
Uygulama 1
Günlük kazancı 400,00 TL olan ve meslekte kazanma gücünü %100 kaybeden bir sigortalının hak ettiği sürekli tam iş göremezlik ödeneği ne kadardır?
Günlük kazanç * 30 * % 70
400 * 30 * %70= 8.400,00 TL olarak bulunur.
Uygulama 2
Günlük kazancı 215,70 TL olan ve meslekte kazanma gücünü %70 kaybeden bir sigortalının hak ettiği sürekli kısmi iş göremezlik ödeneği ne kadardır?
Günlük kazanç * 30 * % 70 x SİD (sürekli iş göremezlik derecesi)
215,70 * 30 * %70 * %70= 3.170,79 TL olarak bulunur.
Kanuna göre bağlanacak gelir;
- Geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi,
- Geçici iş göremezlik tespit edilemeden sürekli iş göremezlik durumuna girilmişse, buna ait Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporun tarihini, takip eden ay başından başlatılmaktadır.
Sürekli İş Göremezlik Geliri Alan Bir Sigortalı Çalışmaya Devam Edebilir mi?
- Bu geliri alan bir sigortalı çalışmaya devam edebilir. Çalışmaya devam ettiğinde bu gelir kesilmez.
- Ödeneğe hak kazanmak için ise her hangi bir prim gün sayısı şartı yoktur.
Sürekli İş Göremezlik Geliri Ne Zaman Kesilir?
- Kendisine maaş bağlanan kişi kişi kendi isteği ile veya SGK tarafından talep edilmesi halinde kontrol muayenesi katılır. Yapılan muayene sonucu gelir bağlanan sigortalı işçinin, malullük oranında artış var ise gelir yeniden hesaplanır.
- Malullük oranının maaş bağlanmasını gerektiren sınırın altında yani %10’un altında kaldığı belirlenmesi durumunda bu maaş muayeneyi takip eden ayın başından itibaren kesilir.
- Kurum tarafından muayene için işçiye yazılı olarak bir talep gönderildiyse ve işçi bu davete iştirak etmediyse, maaş muayene tarihini takip eden ayın başından itibaren kesilir.
- Eğer işçi kontrol muayenesi tarihinden sonraki 3 ay içerisinde kontrolünü yaptırırsa ve sürekli iş göremezlik durumunun devam ettiği tespit edilirse işçinin gelirinin kesildiği tarihten itibaren yeniden ödenmeye başlanacaktır. Bu 3 aylık süre de geçirilir ve daha sonrasında yapılan kontrol ile sürekli iş göremezlik halinin devamı tespit edilirse gelir, rapor tarihinden sonraki ay başından itibaren yeniden bağlanır.
- Sigortalı işçi tedavisi devam ederken çalışmaya başlarsa gelir kesilecektir. Bu gelir, hekim tarafından tedavinin bittiğine ve işçinin çalışabileceğine dair rapor düzenlenmeden çalışmaya başlanması halinde kesilmektedir.
İş Kazası Sonucunda Sürekli İş Göremezlik Raporunda Yetkili Kurumlar Hangileridir
- Sağlık Bakanlığı Eğitim ve Araştırma Hastaneleri,
- Devlet Üniversitesi Hastaneleri,
- Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı Asker Hastaneleri
- Sigortalıların ikamet ettikleri illerde belirtilen bu hastanelerin olmaması halinde Sağlık Bakanlığı tam teşekküllü hastaneleri de sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkilidir.
Meslek Hastalığı Sonucunda Sürekli İş Göremezlik Raporunda Yetkili Kurumlar Hangileridir
- Ankara, İstanbul veya Zonguldak’ta bulunan Sağlık Bakanlığı
Meslek Hastalıkları Hastaneleri
- Sosyal Güvenlik Kurumunca belirlenecek üniversite hastaneleri yetkilidir.
Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespiti Nasıl Yapılır
Sigortalılar, bir dilekçe ile bağlı oldukları Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne/Sosyal Güvenlik Merkezine başvurarak meslekte kazanma gücü kaybı oranlarının tespit edilmesini talep ederler. Bu yazılı talep üzerine meslekte kazanma gücü azalma oranının tespiti için Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü/Sosyal Güvenlik Merkezi’nce sigortalılar belirtilen hastanelere sevk edilir.
Bu hastanelere sevk sigortalılara gerekli tetkikler yapılır ve sonrasında sağlık kurulu raporu hazırlanır. Bu raporlar, incelemeyi Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne/Sosyal Güvenlik Merkezine gönderilir.
Nihayetinde sigortalıların meslekte kazanma gücü kaybının tespiti için bu raporlar Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezine gönderilir ve kayıp oranı bu kurumun uhdesinde kurulan sağlık kuruluşlarınca tespit edilir.
Sağlık kurulu raporlarında kurumca belirlenen meslekte kayıp oranlarına itiraz etmek isteyen sigortalılar bir dilekçe ile birlikte bağlı bulundukları Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne/Sosyal Güvenlik Merkezine başvuruda bulunabilirler.
Kaynak: Mali Çözüm Dergisi – Sosyal Güvenlik Hukukunda Sigortalılara Sürekli İş Göremezlik Geliri – Murat Özdamar, Erden Çakar
Faydalı Bağlantılar