CRP karaciğerde üretilen ve vücutta bazı durumların belirlenmesi ile takibinde fayda sağlayan bir proteindir. Açılımı C – Reaktif Protein demektir.
İnsan vücudunda gerçekleşen enfeksiyon, travma, tümör, inflamatuar hastalıklar gibi durumlarda vücudun verdiği bir tepkidir.
Tıpkı ateş yükselmesi, beyaz kan hücrelerinde artış oluşması gibi bir oluşum olup vücutta oluşan hasarın yok edilmesi ve vücudun kendi tamir mekanizmalarını çalıştırılmasına yönelik bir aktivitedir. Bu aktivite durumlarını oluşturan maddelere akut faz reaktanları denir.
Bu maddeler vücutta gerçekleşen enfeksiyon, tümör, travma gibi durumlarda artış ve azalış gösterir. Sedimantasyon, albumin, WBC ve CRP bu maddelere örnek olarak verilebilir.
Sağlıklı bireylerde değeri çok düşük miktardadır. Normal değeri 1 mg/L ve aşağısıdır. Vücutta enfeksiyon gelişmesi, travma sonucu doku nekrozu oluşması, bazı kanser türlerinin varlığı ve inflamatuar hastalıkların varlığında miktarı yükselir.
CRP değeri etkilenen duruma göre 100 ila 1000 kat artabilir. CRP artışına sebep olan neden ortadan kalktığı takdirde CRP değeri 1 gün içinde yavaşça düşüş gösterir.
CRP değeri birçok hastalığın tanı aşamasında fayda sağlarken aynı zamanda hastalıkların takibinde de katkı sağlayan önemli bir belirteçtir.
CRP yüksekliği bir hastalık değil birçok hastalığın belirtisidir. Enfeksiyon varlığı, inflamatuar hastalıkların varlığı, kanser varlığı ve kalp krizi ile inme gibi durumların varlığının araştırılmasında hekime çok fayda sağlar.
Kişide yapılan kan tahlilinde CRP değerinin yüksek görülmesi durumunda kişide herhangi bir rahatsızlığın varlığından şüphelenilir ve bu durumlara yönelik ayırıcı testler gerçekleştirilir.
CRP yüksekliğinin kendisinin bir hastalık belirtisi olmasının yanında bazı belirtilerle birlikte seyretme durumu olabilir. Bu durumlar ateş yüksekliği, bölgesel ısı artışı, kızarıklık, halsizlik gibi durumlardır.
CRP yükselmesini kişi şahsen fark edemez. Sadece yapılacak kan tahlilinde bu durum fark edilebilir.
C Reaktif Protein değeri bazı hastalıklar ve durumlar sonucunda artış gösterir. Bu nedenlerin spektrumu geniştir. Herhangi bir hastalık için spesifik tanı değeri tanımazken vücutta bir hastalığın varlığını ve var olan hastalığın tedavisinin takibinde oldukça yarar sağlar.
- CRP değeri enfeksiyon varlığında artış gösterir. Kişinin bir enfeksiyona maruz kalması durumunda kısa sürede vücudunda C Reaktif Protein üretilmeye başlar. Viral ve bakteriyel kaynaklı enfeksiyonlarda CRP değeri 100 – 1000 kat artış gösterebilir.
- İnflamatuar hastalıklarda da CRP değeri artış gösterir. İnflamatuar hastalık kişinin savunma hücrelerinin kendi sağlıklı vücut dokusu hücrelerine saldırması durumudur. Bu tür hastalıklara Ailesel Akdeniz Ateşi, Romatoid Artrit, Sistemik Lupus Eritematozus, Crohn Hastalığı, İnflamatuar Barsak Hastalığı gibi hastalıklar örnek gösterilebilir.
- Kalp hastalıklarının varlığında CRP değeri artış gösterebilir. Kalp damarlarında plak oluşması sonucunda bazı hücrelerle birlikte CRP de plak içeren damarlarda bulunmaya başlar. Bu nedenle CRP yüksekliği bulunan kişilerde kalp krizi gelişme riski değerlendirilebilir.
- Bazı kanser türlerinde CRP değeri artış gösterebilir. Sarkomlar ve Lenfoma türlerinde daha fazla sıklıkta bu durum gerçekleşir.
- Dokuların hasar görmesi sonucunda da CRP değeri artış gösterebilir. Kalp krizi, Akut Pankreatit, yanık, kırık, cerrahi girişim gibi durumlarda CRP değeri artabilir.
- Bu tür hastalık durumlarının dışında gebelik durumunda ve yaş ilerlemesi durumunda da CRP değeri artış gösterebilir fakat bu yükselme miktarı çok sınırlıdır. Herhangi bir hastalık varlığında görülen artış miktarı kadar bir artış gerçekleşmez.
CRP yüksekliği birçok hastalığın oluşması sonucunda ortaya çıkan bir akut faz reaktanıdır. Bu protein maddesi enfeksiyon, travma, tümör, doku hasarı gibi birçok nedenden dolayı artış gösterebilir.
Bu nedenle kişide var olan şikayetlere yönelik müdahale eden doktorun ve bölümün hastanın CRP yüksekliğini gözlemesi ve bu değer sayesinde tedavisini düzenlemesi gerekir.
CRP yüksekliği kişinin hissedebileceği bir belirteç değildir. Kişinin yaptıracağı kan tahlilinde ortaya çıkabilecek bir değerdir. Bu nedenle kişide bir rahatsızlığın oluşması ve bu rahatsızlık sebebiyle yapılan testler sonucunda CRP yüksekliği tespit edilir.
CRP miktarının değerine göre hekim, kişinin tedavi durumunu belirler ve ayırıcı testleri yapma gereği hisseder. Kişinin ayrıca bir başvuruda bulunma durumu ve gereği yoktur.
CRP Yüksekliği ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
CRP karaciğerde üretilen ve kan tahlili aracılığıyla ölçülebilen, bazı hastalık ve durumlar sonucunda artma eğilimi bulunan bir proteindir. Enfeksiyon, inflamatuar hastalıklar, kanser, kalp hastalıkları, travma ve doku hasarı gibi kompleks durumlar sonucunda artış gösterebilir. Bunun yanı sıra gebe, obez, yaşlı kişilerde de miktarı az miktarda artış gösterebilir.
Herhangi bir hastalığın tanısında spesifik tanı değeri bulunmamasına rağmen hastalık varlığı ve hastalığın tedavisinin takibi için faydalı bir parametredir.
CRP yüksekliği vücutta bazı hastalıkların ve durumların varlığını gösterebilir. Bu hastalıklardan birisi de kanserdir. Her CRP artışı kanseri işaret etmez fakat bazı kanser türlerinde CRP değerinde artış gözlenir. Lenfoma ve Sarkom türlerinde bu artış gerçekleşebilir.
CRP yüksekliğinin gerçekleştiği bir durum da hamilelik durumudur. Hamilelik döneminde CRP değerinde artış gerçekleşebilir fakat bu değer aşırı yüksek bir değer değildir. Kişinin kontrolünü sağlayan doktoru tarafından gözlenmesi sonucunda ve kişide şikayet varlığı durumuna göre CRP değerinin artışı farklı derece önem kazanır. Kişiden kişiye farklılık bulunmaktadır. Bu nedenle kişilerin kontrollerini düzenli gerçekleştirmesi önemlidir.
CRP yüksekliği vücutta bazı hastalıklar ve durumlar sonucunda oluşur. Bu hastalıklar sonucunda kişide bazı şikayetler oluşabilir fakat CRP artışı kişide herhangi bir şikayete neden olmaz. CRP yüksekliği durumunu kişi hissetmez, kan tahlili yapılması durumunda test sonucunda CRP yüksekliği gözlenebilir. Dolayısıyla CRP yüksekliği mide bulantısı yapmaz.