Değerli okurlar, özellikle yeni başlayan genç meslektaşlarımızın sıklıkla yaptıkları bir muhasebe hatasına bu hafta değinmek istiyorum. Bilindiği üzere, KDV Kanununun 35. maddesi aşağıdaki gibidir; “Malların iade edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi veya sair sebeplerle matrahta değişiklik vuku bulduğu hallerde, vergiye tabi işlemleri yapmış olan mükellef bunlar için borçlandığı vergiyi; bu işlemlere muhatap olan mükellef ise indirme hakkı bulunan vergiyi değişikliğin mahiyetine uygun şekilde ve değişikliğin vuku bulduğu dönem içinde düzeltir.
Şu kadar ki, iade olunan malların fiilen işletmeye girmiş olması ve bu girişin defter kayıtları ile beyannamede gösterilmesi şarttır.
Fiyat farkı farkın ortaya çıktığı dönem itibariyle alıcı veya satıcı tarafından fatura edilir ve KDV’ye tabi tutulur.
Fiyat farkları, ilgili mal veya hizmetin tabi olduğu oran üzerinden KDV hesabına konu edilir. Şayet farkın ilgili bulunduğu işlem KDV’den müstesna ise, fark da KDV’den müstesna edilir.
Gerek vergilendirme dönemi gerekse oran itibariyle tenkide uğramamak için, fiyat farkı faturasında, asıl mal veya hizmet faturasına atıf yapılmalı ve fiyat farkının nedeni açıklanmalıdır.
Fiyat farkları konusunda en çok yapılan hataların başında ise alınan mallara ilişkin fiyat farklarından kaynaklanmaktadır.
Aşağıda fiyat farkları konusunda en çok yapılan hatalara uygulamalı bir örnekle yer verilmiştir.
Uygulama: ABC A.Ş. XYZ Ltd.Şti’den 1.000 TL artı KDV bedelli ticari mal satın almıştır. Daha sonra ABC A.Ş. malın birim fiyatında hata yaptığını fark etmiş ve malın bedelinin aslında 750 TL artı KDV li satın alması gerektiğini tespit etmiştir.
En çok yapılan hata
--------------------------------------------------------/-----------------------------------------------------
153 TICARI MALLAR 1.000
191 İND. KDV 180
320 SATICILAR 1.180
ABC A.Ş. tarafından Ticari mal satın alınması
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-------------------------------------------------------/--------------------------------------------------------
320 SATICILAR 295
602 DIĞER GELIRLER 250
391 HESAPLANAN KDV 45
ABC A.Ş. tarafından Fiyat farkı faturası düzenlenmesi
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Doğru Uygulama;
-------------------------------------------------------/-------------------------------------------------------
153 TICARI MALLAR 1.000
191 İND. KDV 180
320 SATICILAR 1.180
ABC A.Ş. tarafından Ticari mal satın alınması
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------/----------------------------------------------------
320 SATICILAR 295
153 TICARI MALLAR 250
391 HESAPLANAN KDV 45
ABC A.Ş. tarafından Fiyat farkı faturası düzenlenmesi
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Yukarıda görüldüğü üzere alıma ilişkin fiyat farkları doğrudan stoklarla ilişkilendirilmiştir. Oysa bir takım firmaların hem alım hem satıma ilişkin fiyat farklarının tamamını 602 nolu hesapla ilişkilendirdiğini görmekteyiz. Özellikle alıma ilişkin fiyat farklarının stoklarla ilişkilendirilmemesi halinde envanterdeki stokların gerçeği yansıtmayacağı çok açıktır.
Bu nedenle fiyat farklarında farka neden olan unsurun ticari mal alımından mı yoksa ticari mal satımından mı kaynaklandığı mutlaka belirlenmelidir.
07.07.2021
Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)