Çocuğunuz yoksa bu başlığı yabancı bir ülkede ve yalnız olmak diye de okuyabilirsiniz. Ben kendi tecrübemi yazacağım ama eminim benzer duyguları siz de yaşıyorsunuzdur, hatta bazen kendi ülkenizde bile.
Seneler evvel Romanya’ya taşınan arkadaşım Ayşegül, evet geçen hafta Bremen’de olan, bana tecrübelerini anlatırken şu sonuca varmıştık: İstanbul ya da Türkiye sürekli yetersizlik hissini besleyen bir memleket. Hiçbir zaman yeterince güzel, akıllı, zayıf, sosyal, zengin vs değilsin. İstanbul’un en iyi ofislerinde çalışırken bile her zaman yetersizliğin vurgulanır. Mobbing dediğin motivasyondur bizde.
Geçenlerde Bremen’de yaşayan arkadaşım Birsen’le sohpet ediyorduk. Bremen’de psikiyatriste gitme oranının arttığını, mobbing sebebiyle çok fazla çalışanın psikiyatriste gitmeye başladığını duymuş. Haliyle de tuhaf bulmuş. Biraz Meryem Uzerli durumu söz konusu tabi. Sana bana psikiyatriste gitme sebebi değil bu, ama onlar için öyle.
Gavur kocalı Türk kızları grubumuzda da bu konuyu konuştuk geçenlerde. Orada dedim ki burada insanlar bazen o kadar poh pohluyor ki beni, acaba beni gerizekalı mı sanıyorlar diye alınıyorum. Halbuki öyle değil. Burda hasta olunca evde iki hafta yatabilirsin, vicdan azabı çekmeden ve kariyerini düşünmeden. Amerika’lılar sandığımız kadar gerizekalı değiller aslında. Ama hayat o kadar kolay ki onlar için, pratik düşünmek zorunda değiller. Köşeyi dönünce çukura düşme ihtimalleri yok, üniversite okumazlarsa, garson olurlarsa insan yerine konmama ihtimalleri yok.
En iyi avukat, en güzel, en zayıf olma gibi bir dertleri yok, çünkü genel olarak mutlu ve huzurlular (Almanlar için bu, Amerikalılar değil, çünkü Almanya bu kapilatist etkiyi bir şekilde oldukça uzak tutmayı başarmış bir memleket. Umarım Vera büyürken de bu etki çok fazla bozulmamış olur). Elbette istisnalar var. Ama ben burada genelden bahsediyorum.
Sonra böyle aslında kimsenin sizi eleştirmediği bir memlekete gelseniz bile, geleli sadece 2,5 yıl olmuş, bu 2,5 yılda çok zor, yataktan çıkamadığınız, bir hamilelik geçirmiş olsanız bile, çocuğunuzla 1 yılı evde yalnız geçirmiş olsanız bile, neden bu 2,5 yılda ehliyetimi almadım, Almanca kurlarının hepsini bitirip rahmetli Günter Grass’ı Almanca okumaya başlamadım, neden çalışmaya başlamadım, neden bazen asabi anneyim, neden evim çok toplu değil, neden neden diye bir ton soru sorarken bulursun.
İnsanlar kendi memleketinde hiçbir düzenini bozmamış, anne, kayınvalide ve bakıcı ile söylenirken sen yapayalnızken bu hakkı kendinde görmezsin. İnsanlar tek başına bebekle bakkala bile gitmezken sen uçağa biner 2.000 km yol gidip tek başına İstanbul’da mücadele veririsin, bir an gelir dayanamaz patlarsın ve öz ailenin bile gözünde sadece asabi anne olarak kalırsın. Sen o sırada çocukla boğuşurken kimse kıpırdayıp sana yardım etmeye çalışmaz ama, çık çık yaptığın çok yanlış demek çok daha kolaydır çünkü.
O yüzden anneler sadece kendilerini anlayan insanlarla konuşmaya başlarlar. Çünkü bir annenin uykusuzluktan şikayet etmesi tüh kakayken senin one night stand‘inin neden seni aramadığını üç hafta konuşmak normaldir. Halbuki herkesin derdi kendi için büyüktür. Ne annelerin anne olmayanların dertlerini küçümseme hakkı vardır, ne de anne olmayanların anne olanları.
Onlarca arkadaşım, bir avukatın sahip olabileceği en kariyelerden biri olan kariyerim, müthiş bir sosyal hayatım vardı. Küçük bir şehir olan Bremen’e geldim. Tek bir arkadaşım yoktu. Kocam hergün geç saatlere kadar çalışıyordu. Evime temizlikçi bile aylar sonra buldum, ki bir de yeni eve taşındım. Yardıma gelen annem, temizlikçim, komşum vs yoktu. Buraya taşınmadan önce hiç temizlik yapmamıştım ben. Yemek yapmışlığım bile sayılıydı. Çok kontes olduğumdan değil, çok yoğun çalıştığımdan. Bambaşka dinamiklerim vardı hayatımda.
Dilini bile doğru düzgün konuşmadığım bu memlekete geldikten 5 ay sonra hamile kaldım ben. Hamileliğimin ilk iki ayı yattım. Yataktan tuvalete kalktığımda bile kusuyordum. Kilo verdim, hiçbir şey yiyemedim ve bir tane bile tanıdığım insan yoktu. Aslında vardı. Burda doğmuş büyümüş, burdan kalkıp benim düğünüme İstanbul’a gelen bir arkadaşım, ki bana temizlikçi ve doktor telefon numarası göndermeye bile tenezül etmedi. Kardeşi de aynı şekilde. Alman ev sahibim bana Dorota’mızı getirdi, beni mahallemizdeki Türk terzi Nebahat Abla ile tanıştırdı. Bu alt metinler de burda Alman’ların ne kötü kalpli insanlar olduğunu söyleyenler için.
Sonra Türkiye’ye gittim, iki ay da orda yattım. Dönmeden önce dedim ki, bu böyle olmayacak, internette Toytown Germany’i buldum. Almanya’da İngilizce konuşan insanlar için bir web sitesi. Mesaj bıraktım ve dönüşte ilk arkadaşım Amerika’lı Rebecca ile tanıştm. Hiç de aptal ve obez olmayan, hamile haliyle kaya tırmanışı yapan bir kız. Gerisi de geldi, şimdi bir sürü arkadaşım var. Tabi İstanbul’daki dostlarım gibi bir dostluğum yok henüz ama buna da şükür. Ki insanlar ilk bir yıl hatta iki yıl arkadaş bulmayı bekleme dedikleri halde ben 9. ayımda ki yarısını evde ve Türkiye’de geçirmiştim, ilk arkadaşımı buldum.
Doğumuma tek başıma ambulansla gittim. Başkasının binmesine izin verilmiyordu çünkü. Kocam da, ambulans da hastaneyi arayıp geldiğimi ve İngilizce konuştuğumu söylemiş. Beni mükemmel İngilizce konuşan bir ebe karşıladı. Şurda detaylı anlatmıştım zaten.
Doğum yaptım, Vera 25 günlükken yengem gitti. Ben bebekle evde yalnız nasıl kalırım, nasıl yıkarım derken biz Vera ile 1 sene evde yalnızdık. Bu sefer de kendimi Alman annelerle kıyaslamaya başladım. Onlar da evde bebekle yalnız, temizlikçileri bile yok, hepsi herşeyi kendi yapıyor, ben neden yapamıyorum?
Sonra bir gün bir Alman arkadaşım konuşurken laf arasında ”o gün eşim yoktu, baby sitter de yoktu aman Allah’ım bütün gün bebekle yalnız evde ne yapacağım dedim kendi kendime” demez mi? O zaman ampul yandı. Almanya’da kocalar eve erken geliyor, Cuma günü yarım gün çalışıyor. Saatlik baby sitter çağırıyorlar, kadınlar yemek yapmıyor. Kazın ayağı göründüğü gibi değil. Benim kocam ilk 9 ay akşam 20:00’den önce hiç gelelemdi eve. Vera uyuduktan sonra geldi yani hep. Baby sitterım yoktu. Evet saatle gelen temizlikçim vardı ama onun dışında ben hep Vera ile birlikteydim. Emzirdiğim için cumartesi en fazla 4 saat dışarıda yalnız kalabiliyordum.
Yani bakıcım yok ama annem alt sokakta oturuyor durumu yoktu bende. Bakıcım var ama çocukala ben ilgileniyorumla aynı şey değil. 4 ay kurabiye yedim diyorum size. 4 ayın sonunda yemek yapmaya başladım. Türkiye’ye geldim, siz annenizin evine gidnce belki iki saat dinlenirsiniz ama ben daha fazla yoruldum çünkü yardım eden kocam da yoktu. Herşeyiyle 7/24 ben ilgileniyordum çünkü. Şimdi sakın annesi ve bakıcısı olan anneler beni yanlış anlamasın. Sizin işiniz de kesinlikle zor, temel direk hep anne. Sakın sizin dertlerinizi küçümsediğimi sanmayın. Tek ricam yapayalnız olanlarların işinin sizinle aynı olduğunu düşünmeyin. Tek istediğim biraz anlayış, başka bir şey değil. Yani annen başka şehirde yaşayabilir, sürekli sana yardım edemiyor olabilir ama gittiğinde, o geldiğinde o bir yardım. Bak bende o bile yok diyorum. Senede bir kere bile olsa o bile yok. Çocuğumuz bırakalım da baş başa karı koca tatile gidelim diyebileceğim kimse yok. Yengem var sağolsun hep söylüyor ama onun için de Vera ile bir hafta önceden gitmemiz, Vera’nın alışması ve sonra benim ayrılmam lazım. Belki büyüyünce biraz daha farklı olur.
Bu yazıyı kendimi acındırmak için yazmıyorum çünkü kendime acımıyorum. Yalnız olmak zor ama başka avantajları da var. Vera uzun süredir kendi yemek yiyor mesela, yemek seçmez, kendisi yer, terbiyesini kendi istediğim gibi veriyorum, her kafadan çıkan seslere aldırış etmeme gerek yok. Sürekli anneliğimi eleştiren insanlar yok. Çünkü mesela herkes Vera’nın ne kadar iyi huylu çocuk olduğunu söylüyor ama bu tabi ki onun huyu, Allah onu bana öyle verdi, henüz bir tane insan bile bu çocuğun böyle olmasında biraz da senin de payın var demedi. Ben sadece eleştiri duydum Türkiye’de. Sadece neyi yanlış yaptığım söylendi bana. Kimse doğrularımı görmedi.
Burda işte insanlar doğrularımı söyleyince, beni taktir edince o kadar şaşırıyorum ki bana ya gerizekalı muamelesi yapıyorlar ya da dalga geçiyorlar sanıyorum. Ama öyle değil.
İşte böyle yine haftalardır hasta olduğum için kendimi dövdüğüm (mecazi anlamda) ve bolca ağladığım bir günde, kendime hatırlatmak için yazıyorum bu yazıyı. Ben iyi iş yaptım. Sırtıma bir aferin şaplağı atmak için, neler başardığımı unutmamak için. Elbette yanlışlarım, hatalarım, eksiklerim var, bazılarını epey düzelttim, bazılarını farkettim, demektir ki düzelteceğim, bazılarını daha sonra farkedeceğim. Gelişimimiz hiç durmuyor. Hata yapmak bize özgü ama mükemmellik diye bir şey yok. İdeal diye bir şey yok. Sevgi dolu ve ilgili anne var. Vazgeçmemiş mücadele eden insan var. İşte en büyük takdiri zaten bu hakediyor. Vazgeçmeyip mücadeleye devam eden tüm hemcinslerim. Biz zaten özümüzde mükemmeliz, tamız, ama koku ve kaygılarımızla kendimiz eksiltiyoruz. Hadi hepimiz aynaya gidip gördüğümü kişiyi bir taktir edelim. Şu hayatta bunca şey başardığımız için ve başaramadığımız zaman da vazgeçmeyip, ayağa kalkıp, mücadeleye devam ettiğimiz için.