Küresel Sistemin Post-İslamcılık Düşü
Yeni Şafak gazetesi yazarı Akif Emre, İslam dünyasında dikta rejimlere karşı birbiri ardına meydana gelen ayaklanmaları İslamcılık tartışmaları üzerinden ele almış.
Küresel sistemin post-İslamcılık düşü / Akif Emre
Ortadoğu'da toplumsal dinamizm yeniden keşfediliyor. Söz konusu keşfin öznesi Ortadoğu; Araplar, Müslümanlar olunca mesele ister istemez İslamcılara dayanıyor. Batı merkezli Ortadoğu okumalarına bakacak olursak temel sorun İslamcıların ehlileştirilip ehlileştirilememesiyle yakından alakalı. Yoksa meydanlara dökülen halkların taleplerine karşılık bir stratejik değerinin olup olmadığı tartışmalı bir konudur. Konuya doğrudan girecek olursak, 1990'lı yılların sonunda "siyasal İslam"ın öldüğünü ilan eden söylemin bölgedeki sarsıntıların şiddetlenmesiyle durumu açıklamaya yönelik kavramsal çabaları da artmaya başladı. Siyasal İslam'ın bitişi ile bugünlerde yeniden keşfedilişi arasında kalan süre, sadece İslami akımların değil tüm Müslümanların terörize edilerek, terörle küresel savaşın hedefi haline getirildiği bir ara dönemdi. Görünen o ki, bu parantez kapanmak üzere; en azından şimdilik bu söylemle Ortadoğu'da iş tutulamayacağı, stratejik dengelerin oluşturulamayacağı anlaşılmıştır. Ölümü ilan edilen siyasal İslam post-İslamcılıkla yeniden gündeme giriş yaptı. Müslümanları potansiyel terör kaynağı gösteren strateji ile İslamcılığı teröre indirgeyip post-İslamcılık formülasyonu üzerinden anlamlandırma çabalarını doğru okumakta yarar var. İslamcılık tartışmalarının bundan böyle daha da artacağı; Batı'da üçüncü sınıf İslam uzmanlarından istihbaratçı, gazeteci karışımı analistlere kadar uzanan bir tartışmanın tırmanacağı görünüyor. Bu arada bölgeyi iyi tanıyan, teorik zemini sağlam isimlerin çalışmalarının bu enformasyon kirliliği içinde kaybolmamasına özen göstermeli. Avrupa ve Amerika'daki üniversitelerde, entelektüel çevrelerde de bağımsız ve dürüst kalemlerin enformatik gürültüye kurban gitmemesi için seçkici bir okuma yapmakta yarar var. Tunus'tan başlayıp Mısır'la zirveye çıkan ve Körfez'den Yemen'e kadar sarsıntıları devam eden hareketliliği sadece siyasal nedenlere indirgemek, yönetimlerin despotik özellikleriyle açıklamak eksik anlamalara sebep olacaktır. Bu açıklama biçimi ile gündeme taşınmaya başlayan İslamcılık tartışmalarını paralel okumakta yarar var. Aksi takdirde bunca yıl diktatörleri destekleyip her türlü özgürlük ve siyasal talebi kanlı bir şekilde bastırmalarına diplomatik, askeri destek verenlerin birden saf değiştirmelerini anlamlandırmak zorlaşır. Yoksa Mübarek diktatörlüğüne karşı özgürlük savaşçısı kesilenlere Amerika'nın Libya'yı model ülke göstermesine anlam veremeyiz. İslamcılığın ne olup olmadığından çok gündeme getirilen tartışmalarda İslamcılığın hangi özelliklerinin mercek altında tutulduğu sorusu önem kazanıyor. Zira aynı bakış açısı bir anda Mısır'daki özgürlük taleplerinin neden destek gördüğü sorusunu da cevaplandırmamızı kolaylaştıracaktır. Daha genel bir perspektiften bakıldığında; Ortadoğu'daki siyasal dönüşümün neo-liberal politikalar çerçevesinde küresel kapitalizmin etkinlik alanıyla çakışmasıyla, Müslüman toplumların bu tür ekonomik ilişki biçimine entegre edilip edilememesi sorunuyla doğrudan ilintili olduğunun altını çizmek gerekiyor. Kapitalizmin en büyük özelliği farklı kültür ve sistemleri eklemleyerek içselleştirme becerisini göstermesinde yatar. Avrupa merkezli bu sistem Kuzey Amerika'ya kaydıktan sonra artık yeni alanları bünyesine katma ihtiyacı hissettiğinde Soğuk Savaş bitirilmiş, Sovyet bloğuna dahil devasa bir coğrafya sisteme dahil edilmişti. Yeni dönemde ulusdevlet-kapitalizm ilişkisi farklı bir boyuta evrilirken, aynı zamanda stratejik rekabetle birlikte stratejik kültür-toplumların da sisteme dahil edilme zamanı geldiği anlaşılıyor. Stratejik kültür değerine sahip Müslüman coğrafya zihinsel olarak, hayat algısı ve insan tekine yüklediği anlam itibariyle kapitalist insan (ve toplum) tipiyle çatışıyor; bu anlayışa meydan okuyor. Hâlâ değer yargıları, medeniyet anlayışı bakımından sisteme tümüyle entegre edilemeyen, hatta alternatif olma (challange) iddiasını sürdüren tek model olarak kaldı. Bu açıdan bakıldığında Mısır'da yürüyen kitlelerin Müslümanlığı, hatta İslamcıların dini talepleri sorun olmaktan çıkıyor. Burada sorun Müslüman toplumların neo-liberal politikalara karşı takınacakları tavırla yakından alakalı. Yani Müslüman hayat tarzının kapitalizmin temel değerleriyle ne kadar uyumlu olup olmadıkları meselesidir. İslamcıların, söz gelimi İhvan-ı Müslümin'in savunduğu değerlerle bir arada yaşamaya hazır yeni sistem... Yeter ki ekonomik politikalarda küresel sistemle entegre olsun, sorun çıkarmasınlar. Bu nedenle siyasal sistemin şeklî özellikleri, kültürel kodları ne olursa olsun Müslüman coğrafyanın ve İslamcı hareketin dönüşerek küresel kapitalizme entegre olup olamayacağı ve bu sistemin motor gücü haline gelip gelemeyeceği meselesi tartışılmaktadır. Sistemde yaşanan yeni sarsıntıların özeti de temelde bu ekonomik politikaların uygulanmaya konup konmaması ile yakından ilgilidir. Gelişmelere bir de bu açıdan bakmaya çalışmak ruh ve zihin selameti açısından elzem olsa gerek.
YENİ ŞAFAK
- Davutoğlu: Siyaseti Dizayn Etmeye ÇalışıyorlarAhmet Davutoğlu, “İlk tur tamamlandı, fire olmadığı ortaya çıktı. İkinci turda da hiçbir şekilde bir tereddüt AK Parti bünyesinde ortaya çıkmaz” dedi.
- Şam’ın Fethi Cephesi Sözcüsü Astana Toplantısını DeğerlendirdiŞam’ın Fethi Cephesi (Cebhetu’l Fethuş-Şam) sözcüsü Husam eş-Şafiî, Astana toplantısı hakkındaki görüşlerini Al Jazeera’ya değerlendirdi.
- İdlib Risk AltındaKızılay Başkanı Kınık, ateşkes kapsamı dışındaki grupların rejimle ve kendi aralarındaki çatışma riski nedeniyle İdlib'de yaşayanların diken üstünde olduğunu belirtti.
- ABD ile Rusya Arasındaki Siber SavaşABD ve Rusya arasındaki yeni krizin alanı siber dünya. Soğuk Savaşın bu yeni yansıma alanında hangi ülkenin ne yaptığını, krizin boyutlarını, uluslararası sisteme yansımaları…
- Şeriatla Hükmetmeyen Kâfir Olur mu?Hayrettin Karaman, “Şeriatla Hükmetmeyenler Kafir Olur mu?” sorusunu analiz etmiş.
- Müslüman, Dünyayı Yorumlamakla Değil Değiştirmekle MükelleftirMüslüman, dünyayı yorumlamakla değil değiştirmekle mükelleftir. Keza yorumlamak kolay, değişim için gayret göstermek zor olandır.
- “Savaş Ölünce Değil, Düşmana Benzeyince Kaybedilir”Başkasına benzemeye çalışmak varoluşsal bir meseledir ve sonuçta kimliğin yok olmasına müncer olur.
- Cihada Herkesin Katılması Zorunlu mudur?Abdülhakim Beyazyüz, Cihad ve kıtal/savaş ile bağlantısı üzerine kaleme aldığı yazı dizisinin bu bölümünde "Cihad herkese zorunlu mudur?" sorusuna cevap arıyor.
- Haber 7’ye Bu Üslup Yakışmıyor!
- Gaziosmanpaşa Özgür-Der’de “Emanet” Kavramı İşlendi
- “ABD’nin Büyükelçiliği Kudüs’e Taşıma Kararı Savaş İlanıdır!”
- Cumhurbaşkanı Erdoğan 12 Üniversiteye Rektör Atadı
- Hücre Evde 4 Bordo Bereli
- Anayasa Değişikliği Oylama Süreci Bitti; Son Kararı Halk Verecek
- İşgalci Rusya, Suriye'deki Deniz Üssünü Genişletiyor
- Jandarma ve Sahil Güvenlik’te Başörtüsü Yasağı Kalktı
- “Cemaat Olma Sorumluluğumuz”
- FETÖ Davasında 5 Eski Subaya Ağırlaştırılmış Müebbet
- Trump’ın Yemin Töreni Hakkında ABD Basını Ne Dedi?
- UNESCO Halep’te İncelemelerde Bulundu
- Haber 7’ye Bu Üslup Yakışmıyor!
- UNESCO Halep’te İncelemelerde Bulundu
- Jandarma ve Sahil Güvenlik’te Başörtüsü Yasağı Kalktı
- ABD, Batı Halep’te Direnişçileri Hedef Aldı!
- ETKİNLİK TAKVİMİ
- Esed'in Muhibbi Hüsnü Mahalli'ye Tahliye Kararı
- Şam’ın Fethi Cephesi: Yolumuza Devam Ediyoruz
- “İslam Ülkeleri Ekonomi Alanında İslami Değil”
- Kılıçdaroğlu'ndan Anayasa Mahkemesine Gideceğiz Açıklaması
- AP Röportörü Piri, Meclis’te Vandallığa Soyunan Meslektaşlarına Destek Çıktı!
- Eyleme Dönük Bir İhtiyaç ve Zaruret: Okumak
- Mehmet Şimşek’in Esed’li Çözüme Dair Çelişkili Sözleri