Mütercim Kimdir
Mütercim Kimdir
Mütercim, yazılı bir eseri (kitap, metin, gazete, ansiklopedi, hukuki veya ticari sözleşmeler, makaleler vb.yi) bir dilden başka bir dile yazılı olarak çevirme işini yapan kişidir. Mütercimin tercümandan farkı sadece yazılı şeyleri yazılı olarak çevirmesidir. Tercüman sözlü ve genellikle anlık konuşmaları çevirir.
Şüphesiz hamd yalnız Allah’a… O’na hamd eder, O’ndan yardım ve mağfiret dileriz. Nefislerimizin şerlerinden, amellerimizin kötülüklerinden Allah’a sığınırız. Allah’ın hidayet verdiğini kimse saptıramaz. O’nun saptırdığını da kimse doğru yola iletemez. Şehadet ederim ki, Allah’tan başka hiçbir ilah yoktur. O, bir ve tektir, O’nun ortağı yoktur. Yine şehadet ederim ki, Muhammed Allah’ın kulu ve Resûlü’dür.
Bundan sonra, şüphesiz sözlerin en güzeli Allah’ın kelam’ı, yolların en hayırlısı Muhammed Sallallahu aleyhi ve sellem’in yoludur. İşlerin en kötüsü sonradan çıkarılanlarıdır. Her sonradan çıkarılan şey bid’attir ve her bid’at sapıklıktır. Her sapıklık ta ateştedir.
“Ey iman edenler! Allah’tan nasıl korkmak gerekirse öyle korkun ve siz ancak Müslümanlar olarak ölünüz.” (Ali İmran; 3/103)
“Ey insanlar! Sizi tek bir candan yaratan ve ondan da eşini var eden, her ikisinden birçok erkek ve kadın türeten Rabbinizden korkun. Kendisi adına birbirinizden dileklerde bulunduğunuz Allah’tan ve akrabalık bağlarını kesmekten de sakının. Şüphesiz Allah üzerinizde tam bir gözetleyicidir.” (Nisâ; 4/1)
“Ey iman edenler! Allah’tan korkun ve dosdoğru söz söyleyin. O da amellerinizi lehinize olmak üzere düzeltsin, günahlarınızı da mağfiret etsin. Kim Allah’a ve Resûlüne itaat ederse büyük bir kurtuluşla kurtulmuş olur.” (Ahzâb; 33/70-71)
Kimlerin Sahabi Olduklarını Bulma
Kimlerin sahabi oldukları tespiti noktasında ilim ehli tarafından birçok çalışma yapılmıştır. Bunlar içerisinde en mühim olanı, ashabın isimlerini, terceme-i hâllerini ve rivayette tek kaldıkları hadisleri gösterebilmek için müstakil olarak telif edilen “Tabakat” eserleridir. Bu sahada ilk defa müstakil eser veren kişi ise Muhammed b. İsmail el-Buhari’dir. Zamanla bu alanda geniş hacimli eserler vücut bulmuştur. Sonrakiler, öncekilerin eserlerini ikmal etmiştir.
Muahhar muhaddislerden İbn Abdi’l-Berr’in, el-İstiab’mda 3500, İbn-ulEsir’in “Usdü’l-Ğabe”sinde 7554, İbn Hacer el-Askalani’nin “el-İsabe”sinde ise 12279 sahabi mevcuttur. Ne var ki bu rakamlar ashabın tamamına nispetle oldukça azdır. Çünkü ashabın tamamı ile alakalı 40 ila 120 bin arasında farklı rakamlar rivayet edilmektedir. Fakat Tabakat müelliflerinin gayretli çalışmalarıyla Allah Resûlü sallallahu aleyhi ve sellem’den tek bir tane de olsa hadis rivayet eden hiçbir sahabinin terceme-i hali ihmal edilmemiştir.
Hadis alimleri binbir meşakkate göğüs gerip kimin sahabe olduğunu tespit ettiler ve eserlerinde gösterdiler. Öncelikli gayeleri ise, Reten el-Hindî gibi yalanda şöhret bulanların hezeyanlarını, sahabe kisvesi altında Allah Rasulü sallallahu aleyhi ve sellem’e isnat etmelerine mani olmaktı.
Bir Kimsenin Sahabi Olduğu Şu Eseslardan Biriyle Tespit Edilmiştir
- Tevatür Yolu
Yalan üzerine birleşmeleri adeten mümkün olmayan bir cemaatin kendilerinden önceki bir başka cemaatten yaptığı nakille kişinin sahabe olduğunu rivayet etmesidir. Bu, usuller içerisinde en kâmil olanıdır.
- İstifaza Yolu
Kişinin sahabe olduğu tevatür derecesine ulaşmayan bir şöhretle bilinebilir.
- Şehadet Yolu
“Şahs-ı vahidin tezkiyesi makbûldür” kaidesinden hareketle herhangi bir sahabi veya tâbiinin “falancanın Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ile musahabesi vardır” demesi ile de kişinin sahabi olduğu tespit edilebilir. Mesela Ömer radıyallahu anh’m hilafet devrinde Ebu Musa el-Eş’ari radıyallahu anh komutasındaki askerler içerisinde yer alan Hümeme b. Ebi Hümeme ed-Devsi, Isfehan’da ishal hastalığından vefât etmişti.
Ebu Musa el-Eş’ari, Hümeme hakkında; “Vallahi Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’den Humenenin şehit olacağını işittim” dedi. Bu ifadeden Hümeme’nin radıyallahu anh’m sahabi olduğu anlaşılmıştır.
- İkrar Yolu
Kişinin adaletinin sübutu ve Allah Resûlü sallallahu aleyhi ve sellem ile aynı zamanda yaşama imkânının mevcûdiyeti aşikâr olur, sonrada sahabi olduğu tarafından itiraf edilirse ikrarı kabul edilir. Yani bu durumdaki bir kişinin sahabi olduğuna hükmedilir. Buna örnek olarak Usame b. Umeyr Radıyallahu anh: “Biz Huneyn günü Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ile beraberken yağmura yakalandık.”1 demiştir. îmam Buharî onun hakkında “Sahabidir” demiş2 ve hadislerini sünen sahipleri, Ahmed, Ebu Avane, İbn Huzeyme, İbn Hibban ve Hakim sahihlerinde rivayet etmişlerdir.
ikrarın kabûl edilebilmesi için kişinin en geç hicri 110 tarihinde vefât etmesi gerekir. Çünkü sahabe asrı hicri 110’da son bulmaktadır. Bu tarihin tespiti, vefâtından bir ay kadar önce Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in; “İşte bu geceyi görüyorsunuz ya bundan sonra geçecek yüz senenin başında bu gün yeryüzünde olanlardan hiç kimse kalmayacaktır.”3 hadisinden hareketle belirlenmiştir.4
Kaynaklar :
- 1 Ebu Davud (1057) Nesai (853) İbn Mace (936) Ahmed (5/74) İbn Huzeyme (1658) İbn Hibban (2081) Beyhaki (3/71)
- 2 Tarihu’l-Kebir (2/21)
- 3 Buhari (564) Müslim (6426)
- 4 Bkz.: el-İsabe (1/9)