Kalıp Yayı
Kalıp Yayı (ing. mold spring, die springs): Kalıpçılık ve çeşitli imalat kollarında kullanılan kalıp yayları, yüksek malzeme kalitesi ve teknoloji gerektiren makine elemanlarıdır.
Kalıp yayı renkleri : Yeşil kalıp yayı hafif yük, mavi kalıp yayı orta yük, kırmızı kalıp yayı ağır yük, sarı kalıp yayları ise ekstra ağır yüklerde kullanılır.
Doğru yay seçimi için dikkat edilmesi gereken, belirli bir yük için çalışma kursu azaldıkça, yani önyükleme arttıkça yayın ömrü artar. Bu nedenle belirli bir kursta daha uzun bir yay ömrü için ön yüklemeli uzun yaylar kullanılmalıdır. Ekstra ağır yük yayı kullanılması durumunda, serbest boy çalışma kursunun en az 8 katı olmalıdır.
Hassas kullanım için yayları stop pimi (yay askı cıvatası) ile kullanınız.
Doğru seçim ve kullanımla minimum kullanım ömürlerinin üzerinde çalışma performansı sağlanabilir.
Kalıp yayı seçimi ve kullanımı için genel tavsiyeler:
- Kalıp yayları tasarım aşamasında dikkatle seçin
- Çalışma şartlarının gerektirdiği en hafif ve uzun yay seçilmeli
- Serbest boyla çapı oranı 3,5’i geçen yayları bir kılavuz pim ile kılavuzlayın
- Bozulmayı ve kırılmayı önlemek için yay ayar civatası kullanılmalı
- Yayın çalışacağı yuva yay dış çapından geniş olmalı. Yay ayar civatası çapı da yay delik çapından küçük olmalıdır.
- Destek ve baskı yüzeylerine yayların dikeyliğinden emin olun
- Her yay için aynı seviyede tabla sağlanmalı
- Mümkünse daha düşük yüklemelerde (ön yükleme uygun şekilde arttırılmalıdır) daha uzun yay kullanın
- Kalıp içerisine yerleştirilen yaylara en az %5 oranında baskı uygulanmalı
- Yaylara maksimum kursun üzerinde baskı uygulamayın
- Kalıp elemanlarının yeniden işlenmesi durumunda yayın kurulu boy ölçülerini ve çalışma boyunu mutlaka kontrol edin. Normal olarak yeniden işlem sonrası yay baskı oranları artar.
- Yayları aşındırıcı faaliyetlerden koruyun
- 250°C’lık çalışma ısısını aşmayın. 120°C’ye çıkarken önemli bir yüklem düşüşü görülmez, bu ısının üstünde her 40°C’de ortalama %1’lik kayıp hesaba katılmalıdır.
- Bir seferde tek yay değiştirmeyin, bunun yerine bütün yayların aynı zamanda değiştirileceği programlı bakım prosedürü uygulayın
- Yayların fiziksel özelliklerini değiştirmeyin (kesme, içe ve/veya dışa bükme). Eğer yukarıdaki koşullara uymazsa en kısa sürede minimum ömür değerleri düşecektir.
Poliüretan Kalıp Yayları
Poliüretan kalıp yayı (VULKALON) üstün özellikleri sayesinde endüstride geniş kullanım alanına sahip kauçuk esaslı teknik plastik ürünüdür. Poliüretan kalıp yayları, çelik yaylara nazaran uzun ömürlü ve mekanik dayanımlı olmaları nedeniyle tercih edilmektedirler. Poliüretan kalıp yayları korozyondan, manyetik alanlardan ve vibrasyondan etkilenmezler. Uygulanan basınçlara karşı dayanıklı olmaları sebebiyle poliüretan kalıp yayları uzun çalışma ömürlerine ulaşabilmektedir.
Poliüretan (Vulkolon) Kalıp Yayların Özellikleri:
- Geniş sıcaklık aralığında boyutsal stabilite
- Sürtünmeye karşı dayanıklılık
- Uzun dayanma ömrü
- Mükemmel (yüksek) mekanik dayanıklılık / ağırlık oranı
- Paslanmazlık
- Suya, pek çok kimyasala ve yağlara karşı direnç.
Delikli tip poliüretan kalıp yayları genellikle itme ve form verme işlemlerinde, şişirme kalıplarında kullanılırlar. Dolu tip kalıp yayları, kalıpçılık sektöründe basılmış sac parçaların kalıptan çıkartılmasında yay olarak yaygın biçimde tercih edilirler.
Poliüretan (Vulkolon) Kalıp Yayların Kullanım Alanları:
- Şişirme Kalıpları,
- Kesme Kalıpları,
- Vibrasyon Makineleri,
- Kaplin İmalatı,
- Darbesiz ve esnekliğin istendiği pek çok alanda…
Azot Gazlı Kalıp Yayları
Gazlı kalıp yayları ile kullanılan alan, hacim ve özellikle aynı çalışma boyu için yükseklikte belirgin azalma sağlanır. Gazlı yaylar daha kompakt kalıp konstrüksiyon imkanı sağlar. Yay kurma işlemi yoktur, ön yükleme gerektirmez.
Her temas noktasında daima aynı kuvvet sağlanır. Kuvvet dağılımı dengelidir, istenilen noktaya iletilir. Basınç kontrolü sistem izlemesi mümkündür. İstenilen kuvvet ile uygulamadaki gerçek kuvvet aynı olması sağlanmış ve garanti altına alınmıştır. Aynı gazlı yay farklı uygulamalarda tekrar kullanılabilir.
Form verme ve sıvama operasyonlarında kontrollü parça üretimine imkan sağlayarak hurda oranını düşürür.
Kalıp Yayı Çeşitleri
Kalıp yayı Ankara, İstanbul, İzmir Konya, Kayseri imalatçı firmalar listesi :
İstanbul İkitelli, Bayrampaşa kalıp yayı üreticileri :