15 Temmuz darbe girişimi sonrası Batılı müttefiklerinden umduğu desteği bulamayan, Batı kamuoyunda inandırıcılığı olmayan Saray-AKP iktidarının, Rusya’da Putin ile görüşmesiyle başlayan süreç İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif’in Türkiye’yi ziyaret etmesiyle devam etti. Bu görüşmeler, iktidarın, Esad karşıtı Suriye politikasında 180 derecelik hızlı bir dönüşe girdiği anlamına gelmiyor. Ancak Erdoğan’ın bir yandan “derin yalnızlığına” çare ararken diğer yandan tüm zayıflığına rağmen Kürtler ve ABD’nin Kürtlere destek siyaseti karşısında bir zemin aradığını söyleyebiliriz. Son bir haftada iktidarın Suriye politikası ekseninde yaşanan gelişmeleri derledik
15 Temmuz darbe girişimi sonrası Batılı müttefiklerinden umduğu desteği bulamayan Saray-AKP iktidarı, Fethullah Gülen’in iadesi üzerinden de ABD ile ilişkilerinin gerildiği, AKP medyası tarafından doğrudan darbe girişiminin arkasında olduğuna dair yazıların yayımlandığı bir dönemde Tayyip Erdoğan, 9 Ağustos‘ta St. Petersburg’a giderek Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmüştü. Görüşmelerde, 24 Kasım’da düşürülen Rus savaş uçağının ardından bozulan ilişkiler sekiz ay aranın ardından “normalleşme” sürecine girdi.
Putin ile Erdoğan, St. Petersburg’daki zirvede Suriye konusunu ele aldıkları özel bir toplantı yapmış, ardından Türkiye’den asker, diplomat ve istihbarat yetkililerinden oluşan bir heyet Moskova’ya giderek Rus mevkidaşlarıyla Suriye konusu üzerine temaslarda bulundu.
Rusya basınına yansıyan haberlere göre ise, Moskova yönetimi, Suriye görüşmeleri sırasında Türkiye’den Suriye sınırını kapatmasını istedi.
Putin, Erdoğan ile görüşmesinden bir gün önce (8 Ağustos) Bakü’de İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile görüşmüş, Suriye krizini de ele almıştı. Akabinde Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev’in de bulunduğu üçlü görüşmede taraflar arasında çeşitli konularda üçlü işbirliği mekanizması oluşturulmuştu.
İran Dışişleri Bakanı Zarif Türkiye’de
12 Ağustos‘ta ise bu defa İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif Türkiye’ye gelerek Tayyip Erdoğan, Binali Yıldırım ve Mevlüt Çavuşoğlu ile temaslarda bulundu.
İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif ile yaptığı ikili görüşmelerin ardından Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Suriye’deki sorunların çözümünde iki ülkenin de rol oynayabileceğini belirtti.
Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu’nun, PKK-PJAK-PYD’nin iki ülke için “ortak tehdit” olduğunu vurgulaması dikkat çekti.
Konuşmasının devamında Çavuşoğlu, “Suriye konusunda düşüncelerimizi bir kere daha paylaştık. Ama bundan sonraki süreçte daha yakın işbirliği içinde bu konuları değerlendireceğiz. Hemfikir olduğumuz konular var. Özellikle Suriye’nin toprak bütünlüğü konusunda hemfikiriz. Bazı konularda görüş ayrılığımız bugüne kadar oldu ama o zamanlarda bile diyalogu hiç kesmedik. Biz Suriye’de kalıcı bir çözüm için İran’ın yapıcı rolünün önemini başından beri vurguluyoruz. Bugün de aynı çizgideyiz. İki ülkenin güvenliği konusu çok önemli. Biz İran’ın güvenliği ve istikrarını Türkiye’nin güvenliği ve istikrarı olarak görüyoruz. İran’ın da böyle düşündüğünü biliyoruz. PKK-PJAK-PYD arasında da bir ayrım görmüyoruz ve hepsinin de bölgenin ve özellikle Türkiye ve İran’ın tehdidi olduğunu biliyoruz. Bölgede DAEŞ, El Nusra gibi maalesef radikalleşen terör örgütleri var. Bunlara karşı birlikte mücadele etmemiz lazım. Suriye’de kalıcı barış ve çözüm için bundan sonraki süreçte de işbirliğini daha da güçlendireceğiz” ifadelerini kullandı.
İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif ise “terörizm ve aşırıcılıkla mücadele” konusunda da iki ülke amaçlarının ve bakış açılarının ortak olduğunu ve bu alanda da iş birliği yapılması gerektiğini söyledi. Zarif ayrıca, “Suriye’nin toprak bütünlüğünün korunması ve Suriye halkının kendi geleceğini belirlemesi”, bu nedenle de “IŞİD ve Nusra Cephesi aşırıcılığına herkesin karşı durması gerektiği”ni ifade etti.
“Erdoğan önümüzdeki haftalarda Tahran’a gidebilir”
Londra’da yayımlanan Arapça gazetelerden Suudi sermayeli El Hayat, ismini açıklamayan kaynaklarına dayandırdığı 13 Ağustos tarihli haberinde, İran Dışişleri Bakanı Zarif’in, Erdoğan ile olan görüşmesinde, Tahran, Ankara ve Moskova yetkililerinin Suriye krizini konuşmak için bir araya gelmesi ve çözüm için ortak bir komitenin kurulması önerisini sunduğunu ileri sürdü.
Haberde ayrıca, Erdoğan’ın önümüzdeki haftalarda İran’a bir ziyaret gerçekleştirebileceği de belirtildi.
Yıldırım: 6 ay içinde Suriye’de kayda değer gelişmeler yaşayabiliriz
Ankara’daki Çankaya Köşkü’nde 13 Ağustos‘ta yandaş medya temsilcileriyle bir araya gelen Başbakan Binali Yıldırım, Rusya’yla düzelen ilişkilerin Suriye politikasına “çok büyük faydası” olduğunu öne sürerek, “Buna İran’ı ve Amerika’yı da katarsanız Türkiye ile beraber bu sorunun çözümü için şartlar gittikçe olumlu hale geliyor. Önümüzdeki 6 aylık süre içerisinde Suriye konusunda kayda değer gelişmeler yaşarsak şaşmayın” dedi. Yıldırım ayrıca ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden’in 24 Ağustos’ta Türkiye’ye geleceğini açıkladı.
Kaynak: Sendika.Org