KUMAŞ ANALİZİNDE KULLANILAN ARÇ VE GEREÇLER
Lup: Üst kısmında mercek, alt kısmında dokunun görülebilmesi için kare şeklinde boşluk olan, kumaşın örgüsü, çözgü ve atkı sıklıklarının tespit edilmesinde kullanılan bir tür büyüteçtir.
Hassas terazi: Analizi yapılacak kumaş numunesinin çözgü ve atkı ipliklerinin ağırlıkları ile ham ve mamul kumaşların m2 ağırlıklarının ölçülmesinde kullanılır. Terazinin kalibrasyonunun yapılması yapılacak tartımlarda doğru ölçü alınması için önemlidir.
Desen kâğıdı: Kumaş örgüsünün, tahar ve armür planlarının kâğıt üzerinde gösterilmesinde kullanılan çeşitli ölçülerde bulunan (1mmx1mm; 2mmX3mm;1mmx2 mm) milimetrik kâğıttır.
Makas: Analiz sırasında kumaşın kesilmesi gerekir. Analiz işlemlerinde kumaşı kesmek için düz makas kullanılır.
M2 (Metre kare) ağırlığının bulunması için kullanılan kesim aleti (kumaş kesim gramaj aleti): Numune kumaştan 100cm2 büyüklüğünde daire şeklinde parça kesmeye yarayan araçtır. Kesilen kumaş hassas terazide tartılır ve sonuç 100 ile çarpıldığında kumaşın m2 ağırlığı elde edilir. Kesim işlemleri sırasında kumaş fazla gerilmemeli, kumaşın orta kısımları tercih edilmeli, kumaş kenar kısmından kesilmemelidir.
Boyalı kalemler: Örgü ve desen raporunun desen kâğıdına işaretlenmesinde kullanılır.
KUMAŞ ANALİZİNDE UYGULANACAK İŞLEMLER
1- Kumaşın cinsinin ve kullanım alanının belirlenmesi: Kumaşın görsel ve fiziksel verileri dikkate alınarak ne amaçla kullanıldığı, materyali hakkında bilgi toplanır. Örneğin kumaş sentetik mi, organik elyaf mı, giysilik mi, döşemelik mi vb.
2- Kumaşın yüzünün ve tersinin belirlenmesi: Kumaşın yüzü genellikle daha parlaktır. Desen yüzde daha belirgindir. Kumaş kenar yazısı ön yüzden okunur. Apreli taraf kumaşın yüzüdür. Yüzey elyafları daha düzgündür. Kumaşta farklı iplikler kullanılmışsa pahalı ve kaliteli iplik ön yüzde daha belirgin olarak kullanılmıştır.
3- Kumaşın çözgü ve atkı yönünün belirlenmesi: Örnekte kenar varsa yönü tespit etmek kolaylaşır. İplik sıklıklarına bakılırsa sıklığı fazla olan taraf çözgüdür. Çözgü iplikleri sağlam, katlı ve puntalıdır. Kalın ve daha az mukavemetli iplikler atkı yönünden kullanılır. Çözgü iplikleri atkı ipliklerine göre daha düzgün ve paraleldir. Tarak izi çözgü yönünde görülür.
4- Kumaşın tarak numarası ve taraktan gecen tel sayısının tespiti: Kumaşın çözgü tel sayısı dikkate alınarak uygun tarak numarası tespit edilir. Dişten gecen tel sayısı kumaşta tarak izi varsa sayılarak tespit edilebilir. Yoksa orgunun rapor sayısına uygun olarak belirlenir.
5- Toplam çözgü tel sayısının belirlenmesi ve tarak eninin bulunması; Kumaşın 1 cm’deki çözgü sıklığı belirlenir. Bu miktar mamul kumaş eni ile çarpılır.
6- Kumaşa sonradan yapılmış apre, boya vb. işlemlerin belirlenmesi: Kumaşın görsel ve fiziksel özellikleri incelenerek, dokuma sonrasında baskı, tuşe, nem çekmezlik, tutuşmazlık, şardon gibi apre işlemlerinden hangilerinin uygulanmış olduğu tespit edilmeye çalışılır.
7- Kumaşın ağırlığının belirlenmesi: Kumaş parçasının kenarları düzgünce kesilir. Hassas terazide tartılır. Bulunan ağırlık kumaşın ebatlarıyla 1 metre boy için doğru orantı kurularak hesaplanır. Bulunan rakam kumaş eni ile çarpılarak metre tül ağırlığı bulunur.
8- Kumaşın çözgü ve atkı ipliklerinin sökülmesi: Kumaşın sol üst köşesinden başlanarak çözgü ve atkı iplikleri 10 mm. boşta kalacak şekilde tek tek kumaştan ayrılır. Kumaştan ayrılan iplikler yönlerine ve cinslerine göre gruplandırılır.
9- Kumaşın çözgü ve atkı renk raporunun belirlenmesi: Çözgü ve atkı ipliklerinin kaçar adet hangi renkte ve hangi sıralamayla kullanıldığı belirlenir.
10-Kumaşın 1cm deki atkı sıklığının belirlenmesi: Kumaşın iplikleri ölçülecek olan kenara cetvel konur. 1 cm'de kullanılmış olan iplik miktarı sayılır.
11-Çözgü ve atkı ipliklerinin numaralarının ve diğer özelliklerinin tespit edilmesi: Kumaş kenarının sökülüp gruplandırılan iplikler tek tek incelenerek ipliklerin büküm yönü, katı belirlenir. Gramajları ölçülür. Bu gramajlar iplik numarasının hesaplanmasında kullanılır. Kumaştan ayrılmış iplik serbest haldeyken ölçülüp not alınır. Aynı iplik gerilerek ölçülür ve not alınır. İki veri arasındaki farkın yüzde itibariyle oranı kumaştaki ipliğin kullanıldığı yöndeki çekme yüzdesini verir.
12-Kumaşın örgüsünün, tahar ve armürünün belirlenmesi:
Kumaş açık renkse koyu, koyu renkse açık renk bir zemine raptiye ile tutturulur. Sol üst köşeden başlanarak ilk çözgü ipliği sökülmeye başlanır. Bu ipliğin atkı iplikleri ile yapmış olduğu her bağlantı kareli kâğıt üzerine sol üst noktadan aşağı doğru yazılır. Çözgü ve atkı renk raporunun da bu esnada kağıt üzerinde belirtilmesi renkli ipliklerin örgüye ne şekilde etki ettiğinin belirlenmesi için gereklidir.
Yazan Cumartesi, 14 Ekim 2017 10:51
in Desen
Okunma 923 defa
Devamını oku...