Eskiden şehirler için ucuz veya pahalı olma durumu, daha çok semt pazarı fiyatlarına göre yorumlanırdı. Her türlü meyvenin ve sebzenin yetiştiği, semt pazarlarının bir çok yere göre daha ucuz olduğu Manisa da "ucuz şehir" olarak bilinirdi.
Bugün neredeyse her türlü sebzeyi ve meyveyi, yılın her mevsiminde Türkiye'nin her yerinde bulmak mümkün. Mevsimi dışında seralarda yetişen bu ürünler, ulaşım mesafesinden kaynaklanan küçük fiyat farkları dışında neredeyse her yerde aynı.
Mevsiminde yetişen ürünler için Manisa'daki semt pazarlarının halen bir çok yere göre bir nebze ucuz olduğu söylenebilir. Ancak bir kentin ucuz mu pahalı mı olduğunun belirlenmesi için artık sadece semt pazarlarındaki fiyatlar yeterli değil. Çünkü semt pazarları için yaptığımız harcama, toplam bütçemizin 10'da 1'i bile değil.
Artık kentlerin ucuz veya pahalı olması, öncelikle o kentteki temel tüketim giderleriyle ölçülüyor. Bir aile için temel tüketim başlıkları nelerdir? Eğer aile kirada oturuyorsa öncelikle ev kirasıdır. Toplu ulaşım ciddi bir tüketim kalemidir. Yine ekmek, her gün her eve alınır.
Bir de elektrik, su ve doğalgaz faturaları vardır. Ancak elektrik ve doğalgazda ülke genelinde fiyatlar aynı olduğu için, belediyeler tarafından belirlenen su ücreti o kentin ucuz mu pahalı mı olduğu yönünde bir göstergedir.
Şimdi bu bilgiler doğrultusunda gelelim Manisa'ya. Dediğim gibi, semt pazarlarında hâlen kısmen de olsa birçok kente göre fiyatların daha makul olduğu söylenebilir. Ancak mesela ev kiralarında korkunç bir artış var. "Kiralar her yerde artıyor" diyebilirsiniz. Birçok farklı ilde yaşayan yakınlarım olduğundan biliyorum ki, Manisa kira artış oranlarının en hızlı yükseldiği illerden biri.
Peki toplu ulaşım, ekmek ve su? Bu üç tüketim başlığında da maalesef Manisa'nın Türkiye'nin en pahalı 10 ili içinde olduğunu biliyorum. Çok da ayrıntıya girmeden şöyle örnekleyebilirim: Mesela, İzmir'de bir öğrenci onlarca kilometrelik mesafeyi toplu ulaşımla 3 TL'ye kat edebilirken, Manisa'da öğrenci toplu ulaşım bedeli 6,5 TL.
Manisa'da ekmek son zamla yüzde 50 oranında artarak 7,5 TL oldu. Diğer illerde çok mu ucuz? Mesela en pahalı il olarak bilinen İstanbul'da bile halen 5 TL, dahası büyükşehir belediyesinin sunduğu halk ekmek hizmeti ile 3 TL! Manisa Büyükşehir Belediyesi'nin halk ekmek hizmeti yok. Yunusemre Belediyesi kısa süre önce başlattı. 3,5 TL'ye satılan ekmek, yeni düzenlemeyle muhtemelen 5 TL civarına çıkar.
Şebeke suyu konusunda Manisa şanssız illerden biri çünkü bir içme suyu barajına sahip değil. Suyun tamamı yer altından çıkıyor ve bu da maliyetli. Bunun sonucu olarak suyu da en pahalı tüketen illerden biriyiz. Manisa'nın pahalı illerden biri haline geldiği konusunda örnekleri artırabiliriz...
İmar başta olmak üzere birçok sorun ve giderek pahalılaşan bir kent olması, Manisa'yı cazip bir kent olmaktan giderek uzaklaştırıyor...