İkinci doğumumdan sonra haşimoto teşhisi ile başlayan, çok çabuk kilo alıp, ne kadar yırtınırsam yırtınayım, kilo verememe yeteneğim beni çileden çıkarmaya başlamıştı. Bu arada günde 8 saat masa başında oturmak durumunda olduğum bir işim olduğunu da unutmayalım. 2010 baharında tartı, normal kilomdan 20 kilo fazlasını gösterdiğinde birşeyleri değiştirme zamanı gelmişti. P90X ile spora başladım. İlk 10 kilo bütün yaz kendi başıma sporla gitti. 2011 başında aynı amacı hedefleyen bir yoldaş buldum ve devam ettik. 2011 yazında çok yoğun bir projede çalışıyordum. Sporu falan bırakın, stresten feci abur cubura dadandım. O projede beraber çalıştığım arkadaşımın eşi de P90X yapıyordu ve benzer bağışıklık sistemi problemlerı vardı. Onunla iletişime geçtim. Facebook grupları vardı, ona katıldım. Proje bitince grupla beraber yeni bir tura başladım. Bu sefer yediklerime de çok dikkat edecektim. Çünkü sağlıklı vücüt 80% doğru beslenme, 20% spor diyorlardı.
Kaçınılması gereken yiyecekler listesi ile başladım (daha sonra yazacağım). Bunun dışında bir de bir süre uzak durulması tavsiye edilen yiyecekler vardı. Bunların başında gluten içeren yiyecekler geliyordu Unlu gıdalar, kek, pasta, çörek, börek, kurabiye zaten ne kadar gerekliydi ki? O arada Karatay Diyetini okuyordum. O da “tahıldan uzak dur” diyordu. Biraz sürüye uyayım kafası, biraz abur cubur bağımlılığımı ancak bu paklar düşüncesi ile 2011 sonbaharında glutenli yiyecekleri kestim.
Uzun süre glutensiz yedikten sonra bir gün bir arkadaşımın hazırladığı kandil simitlerine karşı koyamadım ve de çayın yanında biraz da fazla miktarda götürdüm. Takip eden 3 gün kabus gibiydi. Karnım basketbol topu gibi şişti. Tarif etmek zor. Oturduğum zaman bile kıvrım kat olmayan, kalp krizi geçirecekmişim gibi ciğerlerime baskı yapan, kaskatı bir karın. Kandil simidinden olduğu konusunda emindim ama niye olduğunu tam idrak edemedim.
Durumu paylaştığım gruptaki arkadaşlarım sebebin kesinlikle gluten olduğunu, özellikle Haşimoto gibi bağışıklık sistemi problemleri olan kişilerin gluten hassasiyeti sahibi olmaya yatkın olduğunu söylediler. Aynı problemi olanlar benzer semptomları olduğunu paylaştı. Hatta iki kişi karınları şiştiğinde fotoğraf çekmişler, onları gösterdiler. İnternette araştırınca Haşimoto hastalarının çoğunun, diyetinden gluteni çıkarınca hayat kalitelerinde iyileşme olduğu yazıyordu. Yapılacak şey belliydi. Glutensiz yemeye devam etmek.
Spor ile beraber sağlıklı ve glutensiz besleme gayet iyi gitti. Turun sonunda, Kıpırcan öncesi kiloma 2 kilo kaldı. Vücut zımba gibi olmuştu. Hemen ardından tatile gittik. Bir kaç gün akıllı kız olup boğazıma hakim oldum. Sonra “hadi bir lokma ondan, hadi iki lokma bundan” derken yine gluteni kaçırmaya başladım. İlk seferki gibi aşırı olmasa da şişme başladı. Kandil simidi vakası gibi abartmamaya çalışıyordum. Semptomlar da yavaş ama derinden geliyordu. Önce şişme, sonra kabızlık, sonra kaşıntılar başladı. Arada kesiyor, sonra bir lokma göz hakkı, iki lokma canım çekti ile tekrar bozuyordum. Mart’ta babam geldiğinde getirdiği ve özlediğim unlu mamüllerden yedim. Kilolar hop diye geri geldi orası ayrı ama beni esas vuran depresyon oldu. Ciddi halsizlik ve depresyon başlamıştı.
Arkadaşlarımın tecrübelerinden duyduğum, araştırdığım ve öğrendiğim halde glutenli yemeye devam etmek benim salaklığımdı ve ceremesini de ben çekiyordum. Tüm kaynaklarda, ağız birliği ile gluten hassasiyeti olan kişilerin bir kere azıcık yese bile glutenin bağırsak ve bünyede aynı şekilde, aynı semptomlara yol açacağını, gluten hassasiyetinde “az veya çok” mefhumunun geçerli olmadığını ve de gluteni kesseniz bile tüm etkilerin tamamen geçmesinin 3 ay alacağını yazıyordu. Üstüne üstlük gluteni kesip geri döndükçe semptomlar daha ağır vuruyordu. Bunun üzerine gluteni 100% ve bir daha geri dönmemek üzere hayatımdan çıkartmaya karar verdim.
Nisan 2012 den beri tamamen glutensiz besleniyorum. Glutensiz yemeğe geri dönüşümün 2. haftasında bağırsak düzenim geri geldi. 3. hafta civarı halsizliğim geçmeye başladı. Tekrar spora başladım. Depresif hallerim geri gelmemek üzere gitti. Kilom dengelendi. Bir ay Türkiye’de tatil modunda kaldığım halde, herhalde ilk kez kilo almadan döndüm. Spora yapmaya gayret ediyorum ama mesela son 1 aydır spor yapmadığım halde kilo da almadım. Sadece kaslarım gevşiyor.
Türkçe’de haşimoto ve gluten üzerine fazla sayıda güvenilir kaynak mevcut değil. Ancak İngilizce “hashimoto and gluten” diye aratırsanız birçok güvenilir kaynaktan bu durumun ne kadar sık rastlanır olduğunu görebilirsiniz.
Gluten hassasiyeti veya alerjisi, çölyak hastalığından çok farklı nüksediyor. Gluten hassasiyetinin sürekli rahatsızlık veren semptomlarıyla yaşayabiliyorsunuz. Çölyak hastalarının glutene tepkisi çok daha şiddetli ve hayatı tehdit edecek şekilde. Fakat ikisinin de işleyişi aynı. Gluten proteini bağırsakların iç yüzeyindeki enzimlere saldırıyorlar. Bunun sonucu bağırsaklarda oluşan iltihaplanmayı da, biz anormal şişiklik, bazı durumlarda ishal, bazı durumlarda kabızlık ve diğer yukarıda saydığım semptomlar şeklinde hissediyoruz. Bunun muhtemel sebebi yine bağışıklık sisteminin kafasının karışmış olması.
Gluten hassasiyeti ve alerjisi teşhisi kolay bir hastalık değil. Haşimoto olmayanlarda da gluten hassasiyeti olabiliyor. Testlerin bazısının zor, bazısının da yanlış negatif sonuç verebildiğini duydum. Bu yüzden doktorlar ve benim gibi kendini teşhis eden hastalar genellikle gluteni hayatından çıkarınca rahatlama var mı, varsa tekrar gluteni tekrar diyete sokunca eski semptomlar geri dönüyor mu? böyle test ediyorlarmış.
Bu deneme yanılma ile başlayan giriş ve gelişmeyi, bu yaz Türkiye’ye gittiğimde yaptırdığım rutin kan tahlili sonucu ile bağlamak en uygunu olacak. Tahlil sonuçlarıma göre haşimotoya sebep olan antikorlardan bir tanesinde (antiTGAb), geçen seneye nazaran aşırı bir düşüş var ve neredeyse normal değer aralığına yaklaşmış . Bu değişimin glutensiz beslenme ile kuvvetli bir ilişkisi olduğunu düşünüyorlar. Genel olarak kendi hissettiğim olumlu gelişmelerin yanında, bu elle tutulur düzelme doğru yolda olduğumun en büyük ispatı oldu. Glutensiz beslenmemde hiçbir şekilde kaçamak yapmadan devam etmem için irademe güzel bir teşvik diyebiliriz.
Bana acır gözlerle bakmayın. Ben halimden çok memnunum. Yarın glutensiz beslenmek mümkün mü, mümkünse ne menem birşey biraz da ondan bahsedeceğim.
Önemli not: Ben doktor değilim. Bu yazı bir tecrübeme ve araştırmalarıma dayanarak yazdığım bir bilgilendirme yazısıdır. Doktorunuzun tavsiyesi yerine geçmez. Sağlık sorunlarınız için öncelikli olarak doktorunuza danışınız.