TBMM Genel Kurulunda bütçe görüşmelerine, usul tartışmalarının ardından geçilebildi.
HDP Grup Başkanvekili İdris Baluken, 2016 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Tasarısı'na dair muhalefet şerhlerinin komisyon raporunda yer almaması üzerine TBMM Başkanı İsmail Kahraman'ın tutumuyla ilgili usul tartışması açılmasını istedi.
Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı Süreyya Sadi Bilgiç, muhalefet şerhlerinin, Anayasa ve İçtüzük kurallarına uygun yazılması gerektiğini belirterek, "Yapılan incelemede, muhalefet şerhinin İçtüzüğün 38, 67 ile Anayasa'nın 3, 4, 14, 38, 123, 126 ve 127. maddelerine aykırılık görüldüğü için muhalefet şerhi komisyon raporuna dahil edilmemiştir. Bu husus, aykırı olduğu düşünülen ifadeler de eklenerek ilgili komisyon üyelerine gönderilmiştir" dedi.
TBMM Başkanı Kahraman, komisyonların, kendilerine gelen tasarı ve teklifleri Anayasa'nın metin ve ruhuna göre tetkik etmekle yükümlü olduklarını anımsattı.
Muhalefet şerhlerinin muhatabının ilgili komisyonlar olduğunu belirten Kahraman, "Meclis Başkanlığı olarak buna herhangi bir müdahalede bulunamam, bu doğru da olmaz, hukuka da aykırı olur. Yetkili olan komisyon İçtüzüğün ve Anayasının şartlarına uymadığına dair kanaate ulaşmışsa o kanaate uymak başkanlığın görevidir" diye konuştu.
Bunun üzerine Baluken, usul tartışması açtı.
Baluken, Kahraman'ın tutumu aleyhinde söz alarak, partilerin, İçtüzük ve Anayasaya uygun olmak koşuluyla kendi politikaları doğrultusunda hazırladığı en ağır siyasi eleştirileri içselleştirmek zorunda olduklarını söyledi.
Muhalefet şerhine yazdıkları hususların hiçbirinde İçtüzük ve Anayasaya aykırılık bulunmadığını iddia eden Baluken, tasarının geri çekilmesini ve muhalefet şerhlerinin raporda yer almasını istedi.
Usul tartışması üzerinde lehte konuşan MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, HDP'nin 2013, 2014, 2015 merkezi yönetim bütçe tasarılarının muhalefet şerhlerinde, bu tutumunu sürdürdüğünü belirtti.
Kürsü masumiyeti bulunduğunu dile getiren Akçay, muhalefet şerhlerinin, bütçe kanun tasarısının resmi dokümanı olduğunu kaydetti.
Akçay, HDP'nin bütçe muhalefet şerhinde, Anayasanın başlangıç ve değiştirilemez ilkelerine aykırı ifadeler yer aldığını belirtti.
CHP Grup Başkanvekili Levent Gök, CHP milletvekillerinin birçok yazılı soru önergesi ve kanun tekliflerinin gruplarına iade edildiğini anlatarak TBMM Başkanı İsmail Kahraman'ın, Meclisin denetim organı olan işleyişini aksattığını, sorumluluğunu yerine getirmediğini ileri sürdü.
-"Sanayi Komisyonunda usul tartışması açmadınız"
Bütçe görüşmelerinin, özel, milletin merakla beklediği görüşmeler olduğuna işaret eden Turan, İçtüzüğün 38. maddesine göre, komisyonların kendilerine havale edilen tasarı ve teklifleri Anayasanın metin ve ruhuna aykırı olup olmadığına göre tetkik ettiğini söyledi.
Turan, Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunun 29 Ocak'ta, AR-GE tasarısını görüştüğünü, HDP'nin muhalefet şerhinin, aynı gerekçeyle komisyon raporuna basılmadığını anımsattı. Turan, "1 ay önce komisyon raporu basılmadığında tek itiraz yapmayan siz, usul tartışması açmayan siz, bugün ne oldu da bu yetkinin komisyondan alınıp başkana verildiğini düşündünüz?" diye sordu.
Sataşma gerekçesiyle Turan'a yanıt veren Baluken, "Kürdistan" ibaresinin, Türkiye'nin birliğine, bütünlüğüne saldırı olmadığını iddia ederek, muhalefet şerhinin, "Kürdistan" ibaresi nedeniyle reddedilmediğini savundu. Baluken, HDP'nin görüşlerinin tırpanlanmak istendiğini öne sürdü.
-"Kaba ve yaralayıcı ifadeler"
TBMM Başkanı İsmail Kahraman, CHP Grup Başkanvekili Gök'ün soru önergeleriyle ilgili sözlerine, yarınki Meclis Başkanlığı bütçesi görüşmelerinde yanıt verileceğini söyledi.
Kahraman, soru önergesini tarif eden TBMM İçtüzüğü'nün 96. maddesini okuyarak, gelen sorularda bazı kaba, yaralayıcı ifadeler bulunduğunu kaydetti. Kahraman, bunların olmamasının, bütün milletvekillerinin kabul etmesi gereken bir husus olduğunu dile getirdi.
Gök'ün, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek'in projelerini anlattığı toplantıya yargı organları başkanlarının katılmasına ilişkin soru önergesi verdiğini anımsatması üzerine Kahraman, "Konuşmanızın başlangıcında Sayın Gökçek'i bir karar olmaksızın 'şunları şunları yapan' Gökçek diye suçladınız. Suçluluğu sabit olana kadar kimseye suçlu denemez. Mütalaada bulunuyorsunuz, girizgahınıza dikkat edin. Önergenin geri verildiğinde, şu satır, şu cümle, şu cümle diye tek tek yazılıyor. Ezbere değil" karşılığını verdi.
Kahraman, Plan ve Bütçe Komisyonunun HDP'li üyelerinin imzalarının bulunduğu muhalefet şerhinin rapora eklenerek, komisyon başkanlığına sunulduğunu anımsattı.
Komisyon raporlarına eklenecek muhalefet şerhlerindeki Anayasa ve İçtüzüğe aykırılıkları değerlendirmenin öncelikle komisyonun yetki ve görevleri arasında olduğunu ifade eden Kahraman, bu yasama döneminde AR-GE Kanun Tasarısı'na ilişkin HDP'nin muhalefet şerhinin Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Başkanlığınca, Anayasaya aykırı ifadeler içerdiği gerekçesiyle işleme konulmadığını kaydetti.
Kahraman, "Yerleşik uygulamalar dikkate alındığında Anayasa ve İçtüzüğe aykırı ifadeler içerdiği gerekçesiyle Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanlığı tarafından işleme konulmayan muhalefet şerhleri hakkında başkanlığımızca yapılacak işlem bulunmamaktadır" diyerek, tutumunda herhangi bir değişiklik bulunmadığını söyledi.
Komisyon Başkanı Bilgiç, matbaada muhalefet şerhleri dışındaki bölümlerin basıldığını, daha önceki uygulamaların da bu yönde olduğunu belirtti.
TBMM Başkanı İsmail Kahraman, eğer şerhte düzeltme olursa ek sıra numarasıyla bunları basabileceklerini söyledi.
HDP'li Yıldırım'ın usul tartışması açmak istemesini Kahraman, usul tartışmasının yapıldığını, bunun hakkın suistimali olacağını dile getirerek kabul etmedi.
Daha sonra bütçe görüşmelerine geçildi.