İngiltere Başbakanı Theresa May, ülkesinin Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılması için geçen sene müzakere edilen ve parlamentodan geçemeyen anlaşmada değişiklik istemek için bugün Brüksel’e gitti.
İngilere’nin AB’den ayrılmasına 50 gün kala AB liderleriyle çözüm arayışı için Brüksel’e giden May, ilk olarak AB Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker’le görüştü. Juncker’le el sıkışmasının ardından bir muhabirin May’e “cehennem bu mu, sayın Başbakan?” diye seslendiği an kameralara yansıdı. AB Konseyi Başkanı Donald Tusk, Çarşamba günü İrlanda Başbakanı Leo Varadkar ile yaptığı görüşmenin ardından “plansız bir şekilde Brexit’i savunanlar için cehennemde özel bir yer var” demişti.
Juncker ve May, ikili görüşmelerinin ardından yazılı açıklama yaptı. Açıklamada iki liderin Brexit’le ilgili atılabilecek adımları görüştüğü, “zorlu fakat yapıcı” bir görüşme olduğu ve toplantının “işbirliği havasında” geçtiği belirtildi. Ancak Juncker’in, ayrılık anlaşmasını 27 AB üyesi ülkeyle tekrar müzakereye açmayacağının altını çizdiği, buna karşın taraflar arasında gelecekte inşa edilecek ilişkinin görüşülebileceği mesajını verdiği aktarıldı. May’in, AB Konseyi Başkanı Donald Tusk ile de görüşmesi bekleniyor.
“Backstop” düğümü
BBC’nin haberine göre, görüşmede İrlanda sınırının açık tutulmasını öngören “backstop” düzenlemesinin değiştirilmesi teklifi Juncker tarafından reddedildi. Haberde Juncker’in bu maddenin yasal bağlayıcılığı olacak şekilde değiştirilmesinin mümkün olmadığını vurguladığı, ancak anlaşmaya ek olarak hazırlanacak “gelecekteki ilişkiler” belgesinde yasal bağlayıcılığı olmayan ifadeler kullanılabileceğini söylediği aktarıldı.
Brexit anlaşmasının parlamento tarafından onaylanmaması durumunda, Birleşik Krallık 29 Mart’ta herhangi bir geçiş anlaşması olmaksızın AB’yi terk edecek. Özel sektöre göre ise bu senaryo ekonomik bir “felaket” getirecek. Diğer seçenekler ise Brexit’in ertelenmesi, yeniden referandum yapılması veya AB’den ayrılma kararı çıkan referandumun iptal edilmesi.
“Backstop” nedir?
Anlaşmanın mevcut halini onaylamayan İngiliz parlamentosu, Birleşik Krallık’a bağlı Kuzey İrlanda’yı süresiz olarak AB kontrolünde bırakabileceğinden korkulan bir düzenlemenin değiştirilerek anlaşmanın yeniden müzakere edilmesini istemişti.
“Backstop” düzenlemesi, İngiltere’nin AB’den ayrılmasının ardından Kuzey İrlanda ve AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti arasında fiziki bir sınırın olmamasını öngörüyor. Bu düzenlemeyi savunanlar, İrlanda’da fiziki bir sınır oluşturulmasının Kuzey İrlanda barış sürecini tehdit edebileceği kanısında.
Ancak Kuzey İrlanda’nın muhafazakar Demokratik Birlik Partisi ve Brexit yanlıları, bu düzenlemenin İngiltere’nin toprak bütünlüğünü tehdit edebileceğini düşünüyor.
Corbyn’in şartları
Ana muhalefetteki İşçi Partisi lideri Jeremy Corbyn, Çarşamba günü Başbakan May’e yazdığı mektupta partisinin anlaşmayı desteklemesi için beş şart sunmuştu. Buna göre, aşağıdaki maddelerin yerine getirilmesi durumunda İşçi Partisi Başbakan May’in sunacağı anlaşmaya parlamentoda destek verecek:
- Birleşik Krallık dahilinde kalıcı, kapsamlı ve gelecekteki ticaret anlaşmalarında İngiltere’ye söz hakkı tanıyacak bir gümrük birliği
- AB ortak pazarı ile yakın işbirliği
- Birleşik Krallık’ın AB standartlarının gerisinde kalmaması için AB yasaları ve tedbirleriyle “dinamik” bir uyum içerisinde olmak
- Birleşik Krallık’ın AB kurumları ve fon programlarına gelecekteki katılımı için açık taahhütler
- Gelecekteki güvenlik düzenlemeleri için açık bir mutabakat (Avrupa Tutuklama Emri gibi)