Marslı filminin ne kadarı, bilim ne kadarı kurgu?
Ne oldu?: Mars’ta güçlü fırtınalar
Neden mümkün değil?: Mars’ın atmosferi çok ince olduğu için güçlü rüzgarlar olamaz
Andy Weir’in Marslı kitabının başında ve aynı kitaptan uyarlanan 2015 yapımı filmde, kahramanımız Mark Watney, Mars’ta mahsur kalır. Bunun nedeni de güçlü bir fırtınaya yakalanmasıdır. Fırtına onu mürettebattan ve onları eve götürecek uzay aracından uzağa sürükler.
Her ne kadar bir öykünün veya bir sinema filminin açılış sahnesi olarak güzel görünse de, bu an maalesef bol miktarda kurgu içeriyor. Mars’ın atmosferinin kalınlığı Dünya’nın atmosferinin kalınlığının yaklaşık yüzde 1’i kadar. Bu yüzden rüzgâr gücü dramatik ölçüde düşüyor.
Aslında, tahminlere göre Mars’taki en güçlü rüzgarlar en fazla elinize hohlamanız kadar bir etki yaratıyor. Yani Mars’taki rüzgarların bir insanı alıp uzaklara fırlatması mümkün değil. Andy Weir’in kendisi de bunu hikayeyi devam ettirebilmek için bir başlangıç noktası olarak kullandığını itiraf ediyor. Evet, baştaki olaylar mümkün değil, ancak filmin kalan kısmı gayet gerçekçi.
Aslında, Mars’ta rüzgarlar problem oluşturabilir, ama taşıdıkları toz yüzünden. Bu tozlar Güneş panellerini kaplayabilir ve Güneş ışığını toplamalarını engelleyebilir.
Mars’a gönderilen yüzey araştırma araçları bu problemden çok çekti. Gelecekte Mars’a inecek olan kaşiflerin bu probleme önceden çözüm bulmaları gerekiyor.
Ne oldu?: Mark Watney Mars’ta patates üretiyor
Neden mümkün?: International Potato Center bu konuda başarılı tesler gerçekleştirdi
Marslı filminde zavallı Mark Watney, Kızıl Gezegen’de tek başına yaşam mücadelesi vermek zorunda kaldı. Hayatta kalabilmek için kendi Patateslerini yetiştirdi. Toprak olarak da kendi atıkları ile Dünya ve Mars toprağından oluşan bir karışım kullandı.
Deneysel veriler Mars’ta tarım yapmanın mümkün olduğunu gösteriyor. Peru’daki International Potato Center’da çalışan bilim insanları, 2017’nin başında, Mars benzeri koşulları oluşturmak için Atacama çölünden alınan toprakla deneyler yaptılar.
Birkaç gün içinde bu toprakta patates filizleri çıkmaya başladı. Özellikle tuza dayanıklı bir patates türü daha iyi yetişiyordu.
Elbette, farklı basınç ve radyasyon seviyeleri olacağı için bu deney yüzde yüz Mars koşullarını yansıtmıyordu.
Ancak bulgulara göre, eğer Mars’a gidersek, orada kendimizi idare edecek bir şeyler yapabilecek gibi görünüyoruz.
Bu çok önemli, zira Mars’a en kısa rotadan gitmek bile sekiz ayı buluyor.
Eğer orada bir koloni kurarsak, bu kolonideki insanlar tarım için Mars toprağından mümkün olan en iyi şekilde yararlanmak zorunda kalacaklar.