Lazar Koşusu. Minsk gettosu
Minsk gettosunun hayatta kalan mahkumlarının birçoğu, kentin parti liderliğinin neden faşist tutsaklığın Yahudileri tehdit ettiği konusunda halkı uyarma zahmetine girmediğini merak etti. İstila, Müttefik Belarus için gerçekten beklenmedik bir durumdu, ancak çoğu siyasi işçi, Hitler’in Yahudilere yönelik tutumunun farkındaydı. Kaderin insafına, Minsk'te yaşayan bu milletten binlerce kişiden 75'tan daha fazla atıldı. Bugün, bu dehşetlerin çağdaşlarının hayatta kalan tanıklıklarından, belgelerin artıklarından, şehir yönetiminin yalnızca sevdiklerinin değil mülkün kaldırılmasının bile tahliyesiyle ilgilendiğini görebiliriz. Aynı zamanda hamile kadınlar, emziren bebekler, yaşlılar ve hastalar işgalcilerin insafına kaldılar. Tehlikeyi öngören bazıları hala şehirden kaçmaya çalıştı, ancak neredeyse hepsi geri döndü, çünkü korkunç bir kaderin onları ne beklediğini hayal bile edemiyorlardı. Birçoğu hala işgalcilerin merhametini umuyor, bazıları Sovyet birliklerinin hızlı bir şekilde serbest bırakılmasını bekliyordu. Bazı insanlar Ruslar ve Belaruslar arasında saklanmaya çalıştı, ancak gizleyicilerinin kaderi için endişe duydukları için şehre geri dönmek zorunda kaldılar.
Minsk gettosu Temmuz 1941'ta kuruldu ve karmaşık bir yapıya sahipti. Aslında, şehirde üç kamp vardı: Büyük, Küçük ve Sonderghetto. Minsk alındıktan üç hafta sonra, Yahudi bölgesinin oluşumu hakkında bir emir yayınlandı. Kampın sınırları aynı adı taşıyan cadde boyunca ve Nemikskaya boyunca Kolhozny şeridinden geçti, ardından Cumhuriyetçi, Shornaya ve Kollektorskaya'yı takip etti. Ayrıca, sınır Mobilya şeridi boyunca ve Perekopskaya ve Nizhnyaya sokaklarında uzanıyordu. Kampa bir Yahudi mezarlığı dahil edildi ve daha sonra Obuvnaya ve Vtoroy Opanskaya caddelerinin yanı sıra Zaslavsky şeridinin etrafını örten tel örgüler vardı.
Büyük getto, mahkumların büyük bölümünü içeriyordu, onlar diğerlerinden daha fazla kitlesel infaz ve pogromdan acı çekti. Kamp, işgalin başından beri organize edildi ve 1943 yılına kadar vardı. Tarihçiler, Küçük'ü Molotovski Radyo Fabrikası alanı olarak adlandırıyorlar ve Sondergetto, Obuvnaya ve Sukha Caddesi'nin bir parçasıydı. Kampa yerleştirilen tüm mahkumlar, birçoğu öldürülmüş olan tüm altınları ve paraları toplamak ve komuta etmek zorunda kaldılar. Her yetişkin kişi için, 1, 2 metreden fazla olmayan bir alan sağlandı ve kamp azaltma döneminde bile daha az norm hareket etti.
Kitlesel infaz ve pogrom sayısı hakkındaki resmi veriler aşağıdaki gibidir:
1. 5'ten daha az olmayan günlük pogromlar: Kasım ayında 1941, Mart 1942, Temmuz 1942, Ekim 1943;
2. gece isyanları 5'tan az olmamak üzere: 1943 yılının Mart ve Nisan aylarında.
Gerçekte, pogromlar elbette daha fazlaydı ve cinayetler bir gün boyunca durmadı. Aslında, bir nedenden ötürü, gauleiter gardiyanlara şüpheli Yahudileri vurma hakkı verdiği için birkaç mahkum öldü. Talihsiz insanlar, kampı çevreleyen dikenli tellere yaklaşmaya çalışsalar bile öldürülebilirdi, bu yüzden istatistikler çok güvenilmez ve sade.
Almanların asıl görevi talihsiz mahkumları yok etmekti, ancak aynı anda bunu yapmak neredeyse imkansızdı. Kitlesel imha ciddi protestolara neden olabilir ve çaresiz bir ayaklanmaya dönüşebilir, bu nedenle insanların metodik öldürülmesi için bir plan geliştirildi. İmha, önceden belirlenmiş bir plana göre gerçekleştirildi. İlk başta kampta çok zor koşullar yaratıldı ve en güçlü ve en inisiyatifler kesildi. Şehre girdikten hemen sonra faşistler “Yahudileri” ve Yahudi olmayan nüfusu böldü, daha sonra Yahudiler arasından en eğitimli olanları seçtiler ve onları hemen elimine ettiler.
Mahkumlara, böyle bir seçimin neden yapıldığı açıklanmadı, birçoğu gönüllü olarak nitelikleri ve geçmiş yaşamı ve çalışmaları hakkında konuştu. Faşistlerin belli bir zamana değmediği entelijansiyanın tek bağı doktorlardı. Aşırı delilik koşulları altında, Naziler, mahkumları veya işgalcilerin kendilerini korumayan salgınlardan korkuyor ve bu nedenle bir şekilde gettodaki tıbbi faaliyetleri teşvik ediyordu. Para ve değerli metaller derhal kaldırıldığından, paranın rolü bazı ailelerde korunan doku kesimleri yapmaya başladı. Yemek dışında ve kamp dışındaki nüfusun temel ihtiyaçları için değiştirildiler. Böyle bir değişim zaman zaman ölümcül oldu, çünkü mahkumların çite bile yaklaşmaları yasaklanmıştı.
Periyodik katliamlara ek olarak, Naziler aktif kışkırtıcı faaliyetlerde bulundu. Kampta, yeraltı direniş grupları vardı ve yardım ve hatta en ufak bir şüphe ile takip edilen kanlı misillemeler yapıldı. Sokağa çıkma yasağı getirildi, ayrıca tüm Yahudilerden özel pasaport almaları ve ayrıca oda ve daire listelerini iyi görünen yerlere koymaları gerekiyordu. İş sağlanmadı ve yalnızca kesin olarak kurulan durumlarda kamptan ayrılmasına izin verildi. Çoğunlukla, Yahudilerin dengesiz ücretleri vardı ve acımasızca açlar.
Fiziksel zorbalık ve açık yıkıma ek olarak, Almanlar psikolojik baskı araçlarını yoğun bir şekilde kullandı. Böylece Yahudi olmayanlar arasında Yahudi karşıtı ajitasyon gerçekleştirilirken, mahkumlar her şekilde küçük düşürüldü. Yahudiler, bu ulusun temsilcilerinin çoğunun bastırılmış olmasına rağmen, Stalinist baskıların faili idi. Gauleiters, talihsizlere sarı kumaştan yapılmış zırh formunda özel utanç işaretleri yerleştirdi. Genel olarak, Yahudilerin seçimlerinin altı köşeli yıldız şeklinde sarı malzemeden kıyafetlerine iz bırakmaları normaldi, ancak bu konudaki kamp liderlerine seçme özgürlüğü verildi ve herkes istediği gibi dalga geçebildi. Minsk gettosundaki hayatı betimlemek açısından değerli Abram Rubenchik'in eserleridir. Kampın kendisi hakkındaki ilginç ve doğru hikayelerin yazarı, genç yaşta kendi koşullarındaydı. Düşmanlar ruhunu kırmadı ve bu kara cehennemde sadece nefretli faşistlerden intikam almayı düşünüyordu.
Almanların Yahudilere karşı acımasız katliamları hakkında hala efsaneler var, ancak en kötüsü bile, gerçekte Minsk'te ve çevresinde meydana gelen kabusu yansıtamıyor. Dikenli tellerin ardında, inanılmaz bir ezilme içinde, yüz binden fazla korkmuş ve mahkum insan öldü. İşkenceciler sokakta çocuklarla olan kalabalığa yöneldiler, onları sıraya dizdiler, Sovyet afişlerini ve pankartlarını verdiler ve mahkumlara hapşırdılar. Çocukları gülümsemeye ve omuzlarına koymaya zorlandılar, daha sonra kapalı ve havasız hangarlara küfredildiler ve birkaç gün yiyecek ve susuz kaldılar. İnsanlar düşmedi çünkü vücutları hayal edilemez sıkışıklıkta sıkıca desteklendi. Birçoğu ayakta öldü, çocuklar perişan annelerin önünde öldü. Bu dehşetten sonra kurtulanlar kuzgunlara yol açtı ve sırayla vuruldu. Mezarlar uykuya dalmamış ve uzun süredir ölümcül yaralı mahkumların cesetlerinin altındaki cesetlerin altına gömülmüşler duyabiliyordu. Bir süre sonra cesetler hala kum, toprak ve karla kaplıydı, ancak çağdaşlara göre mezarların yüzeyi bazı yerlerde sakin değildi.
Minsk'teki gettoların tamamı boyunca, Almanlar onu sistematik olarak azaltmıştı. "Sünnetli" bölgelerden yaşayanlar, halkın imhası için özel olarak örgütlenmiş birimlere götürüldü. Alman liderliği en insanlık dışı öldürme yollarından bile utanmadı ve para kazanmak için kartuşları boşa harcamamaya çalıştı. Talihsiz kimyasallar, yeni ilaçlar ve diğer yöntemler test edildi. Yahudiler, Wehrmacht'ı acımasızca kullanan "tüketilebilir" oldu. Resmi istatistiklerde bile verilen rakamlar, modern insanın hayal gücünü şaşırtıyor. Bir günde birkaç bin insan öldü. Böylece, 28 Temmuz 1942, 25 binlerce insan hakkında öldürüldü ve Ekim ayında 1943 - 22 binlerce.
Ancak, direnç kırılmadı. Mahkumların çoğunun parti biletlerinden kurtulmasına rağmen, birçoğu Sovyet ordusunun erken zaferini ve serbest bırakılmasını umut etmeye devam etti. Bölgede yirmi iki partizan örgütü dikenli tellerle çitle çevrildi. Bugün bu cesur insanların muhteşem isimlerini biliyoruz. Altın harflerle isimlerinin bir dizi Anavatan tarihine girdi. Smolsky, Schusser, Levina, Kisel, Krivoshein ve diğerleri, korkunç tehlike tehlikesi olan partizanları desteklediler. Gettoda uzun süre çalışmış olan yeraltı işçilerinin çoğu partizan müfrezelerine girdiler ve işgalcilerle savaşmaya devam ettiler. Anavatana sadık olan çok sayıda insan Nazilerin elinde öldü, ancak 1943'te nefret edilen gettonun sonunu gören insanlar da vardı.
Pit Anıtı, Minsk'teki Melnikite Caddesi'nde yer almaktadır ve Holokost mağdurlarına adanmıştır.
Soykırım kurbanlarını hatırlamak zordur, ancak bu ilk yıllardaki olayların insanların hafızasında nasıl silindiğini görmek hiç de kolay değildir. Bugün, gamalı haçlı traşlı adamlar ülkemizde özgürce dolaşıp atalarının hatırasını faşizme ibadet etmeden ezip geçiyorlar. Sovyet sonrası alanda, Wehrmacht'in korkunç suçlarını unuttuk ve Sovyet rejimine eşitlemeye çalışıyoruz, bu yüzden gelecekte bundan kaçınmak için neler olduğunu tekrar tekrar hatırlatacağız. Faşistlerin vahşeti, savunmasız bebeklerin kanlarıyla boğulmuş ve annelerin gözyaşları, sonsuz sansürü hak ediyor.