Zirveli pelikan ve küçük karabatak üzere jenerasyonu tehlikedeki kuş çeşitlerinin de dahil olduğu 20 binden fazla su kuşuna konut sahipliği yapan Manisa’daki Marmara Gölü, kuruyup çöle döndü.
Ana kaynağı Gördes Deresi’nden su ulaşmadığı için büsbütün kuruyan Marmara Gölü, milletlerarası kıymete sahip olmasına karşın göz nazaran göre kaybedildi.
Bir vakitler yılda 300 ton balık avlanan göl, Türkiye’nin taraf olduğu RAMSAR Kontratı (Uluslararası Ehemmiyete Sahip Sulak Alanlar Hakkında Sözleşme) çerçevesinde korunuyordu. Buna karşın Marmara Gölü, ana kaynağı Gördes Deresi’nden su ulaşmadığı için kurudu.
“NE İKLİM NE KURAKLIK”
Milliyet gazetesinden Gökhan Karakaş’ın haberine nazaran Tabiat Derneği, kurumanın birinci nedeninin göle akması gereken Gördes Çayı suyunun barajda tutulması olduğunu söyledi. Tabiat Derneği İdare Heyeti Lideri Dicle Tuba Kılıç “Marmara Gölü’nü kurutan ne iklim krizi ne de kuraklık. Devlet Su İşleri’nin gölün suyunu garanti altına almadan Gördes Barajı’nı projelendirmiş ve inşa etmiş olması. DSİ’nin acilen Ahmetli Regülatörü’ndeki pompaları çalıştırarak göle su vermesini talep ediyoruz” dedi.
Türkiye Tabiatını Müdafaa Derneği Bilim Danışmanı Dr. Erol Kesici de, Marmara Gölü’nün insan eliyle hoyratça yok edildiğini söyledi. Dr. Kesici, “Gediz Irmağı, Gördes Deresi ve Kum Çayı’ndan açılan kanallarla ziraî maksatlı su deposuna dönüştürüldü. 5 bin hektar alandaki yüzey ve ortalama 3-4 metre su düzeyi su depolamalarıyla gölü havuz yaptı. Gölün kurumasının birinci nedeni ziraî sulama taleplerinin artması ve bu yüzden gölü besleyen küçük derelerin artan kuruma nedeniyle göle ulaşamaması gölün kışın da beslenememesini sağladı. Gölün etrafındaki gübre, tarım ilacı, evsel ya da sanayi kirliliği biyolojik yıkıma yol açtı” diye konuştu.
50 yıl evvel gölden bin ton balık avlandığını belirten Dr. Kesici, “1993’ten itibaren su kayıplarının yanı sıra sazlık alanların gölden uzaklaşmasını tekraren rapor ettik. Balık yavrularının, su kuşlarının büyüme, beslenme alanlarını giderek daralmasının önemli sıkıntılara işaret edeceğini tekraren lisana getirip tahlil önerdik” dedi.
Dr. Kesici canlanması için gölün doğal döngüsünü sağlayan su akışının sağlanması ve taban çamurunun temizlenmesi gerektiğini söyledi.
ZİRVELİ PELİKANLAR İÇİN DÜNYA ÇAPINDA DEĞERLİ
Milletlerarası değere sahip Değerli Kuş Alanı Marmara Gölü, kış aylarında 65 bin su kuşuna konut sahipliği yapıyordu. Küçük balaban, alaca balıkçıl, pasbaş patka, mahmuzlu kızkuşu ve bıyıklı sumrunun ürediği alanda kış aylarında küçük karabatak, doruklu pelikan, büyük ak balıkçıl, angıt, fiyu, elmabaş patka, pasbaş patka, dikkuyruk ve kılıçgaga üzere çok sayıda su kuşu bulunuyor.
Bahri, kara boyunlu batağan, küçük ak balıkçıl, gri balıkçıl, gece balıkçılı, erguvani balıkçıl, kaşıkçı, kuğu, boz kaz, boz ördek, yeşilbaş, çıkrıkçın, elmabaş patka, sakarmeke ve uzunbacak üzere kuş tiplerinin yanı sıra jenerasyonu tehlike altına girmek üzere olan zirveli pelikanların dünya nüfusunun yüzde 10’u Marmara Gölü’nde kışlıyor.
İki endemik balık çeşidinin yaşadığı gölde balıkçılıkta büsbütün bitti. İzmir Büyük Kent Belediyesi, DSİ’ye başvurmuş ve Gördes Barajı’ndan göle su bırakılarak kurtarılmasını talep etmişti.
NTV