Menisküs Hastalığında Artroskopik Cerrahi
26.07.2013
Menisküs Hastalığında Artroskopik Cerrahi
Halk arasında sporcu hastalığı olarak bilinen menisküs, sanılanın aksine erkek ya da kadın, her yaş ve meslek grubunda görülebilen bir diz eklemi rahatsızlığıdır. Ani dönüş, düşme, çömelme, diz bölgesine alınan şiddetli bir darbe ya da belli bir yaşı geçmiş hastalarda dokuların yıpranmasına bağlı olarak menisküs yırtıkları her zaman oluşabiliyor.
Artroskopi kelime anlamı olarak eklemi gözlemek anlamına gelen, eklem içerisine küçük tüpler yerleştirilip eklem içi yapıların 6 – 10 kat büyütülerek, tanı ve tedavi amaçlı kullanılan bir cerrahi yöntemdir. Açık cerrahi müdahalenin yaratacağı sorunlardan kaçınmak, hastayı günlük yaşantısına daha erken kavuşturmak, eklem içi hastalıkların tanı ve tedavisini en iyi şekilde yapmak için artroskopik cerrahi yöntemi kullanılır.
Diz artroskopisi ilk olarak 1960 yılında uygulanmıştır. 1980'li yıllara kadar, sadece teşhis amaçlı kullanılan artroskopi, teknoloji ve deneyimlerin gelişmesi ile bugün tartışmasız bir tedavi yöntemi olmuştur. Günümüzde artroskopi en sık başvurulan ortopedik cerrahi işlemi haline gelmiştir. Artroskopik cerrahi sıklıkla diz ve omuz eklemine yapılamakla beraber; dirsek, el bileği, kalça, ayak bileği ve çene eklemine kadar yapılabilmektedir.
MENİSKÜS HASTALIKLARINDA ŞİKAYETLER
Eklem ağrısı, dizde kilitlenme, hareket kısıtlılığı, dizde şişlik, merdiven inip çıkmada zorluk, dizleri yere dayayarak yapılan işlerde zorlanma gibi şikayetler sıralanabilir.
AMELİYAT: Artroskopi ameliyatı sadece artroskopi yapılacak bacak uyuşturularak yapılabileceği gibi belden aşağısı uyuşturularak ya da hasta tamamen uyutularak ta yapılabilir. Ameliyat süresi hastanın dizindeki problemlerin ciddiyetine göre 30-60 dakika arasındadır.
Cilt kesisi yaklaşık 0.5-1 cm. iki adet kesiden ibarettir. Kesilerden birisinden artroskop adı verilen ve video cihazına bağlanan, eklem içerisini görmeyi sağlayan bir cihaz yerleştiriler. İkinci kesiden ise diz içerisindeki rahatsızlıkları anlamamızı ve bunları tedavi etmemizi sağlayacak cihazlar yerleştirilerek ameliyat yapılır. Ameliyat sonlandırıldıktan sonra cihazlar eklem içerisinden çıkarılır ve kesiler birer adet dikiş ile kapatılır.
ARTROSKOPİK CERRAHİNİN UYGULANDIĞI HASTALIKLAR:
· Menisküs yırtıklarının tedavisinde
· Erken dönemdeki eklem kireçlenmelerinin temizlenmesinde
· Eklem içerisindeki serbest kemik ve kıkırdak parçalarının çıkartılmasında
· Ön ve arka çapraz bağları yaralanmalarında
· Dizde enfeksiyon veya ödem durumlarında
· Diz kapağı kemiğinin sorunlarında
· Eklem kıkırdağı hasarlarının tedavisinde
· Eklem içerisi kırıkların tedavisinde
· Tanı konulamayan diz ağrılarında tanı amaçlı olarak
· Yırtık meniküs parçalarının çıkarılması,
· Bazı menisküs yırtıklarının dikilmesi,
· Ön ve arka çapraz bağ tamirleri,
· Erken dönemde osteoartrit [kireçlenme] tedavisi,
· Osteokondritisler [kıkırdaktan parça ayrılmaları veya eklem fareleri],
· Diz eklemini ilgilendiren kırıklar
· Kıkırdak nakilleri,
· Patella (diz kapağı) ekseninin düzeltilmesi,
· Diz kapağı çıkıklarının tedavisi
· Eklem iltihaplarının boşaltılması,
· Hastalıklı eklem zarının çıkartılması (sinovektomi)
· Kaza veya hastalık sonrası meydana gelen hareket kısıtlılıklarının açılması,
· Eklem içi iyi huylu tümör ve kistlerin çıkartılması artroskopik veya artroskopi destekli yapılabilir.
· İYİLEŞME: Basit bir menisküs yırtığının artroskopik yöntemle tedavisi sonrasında iyileşme hızlıdır. Pek çok hasta koltuk değneğine ihtiyaç duymadan aynı gün içerisinde ayağa kalkıp ameliyat yapılan bacağın üzerine yük vererek yürüyebilir, ev içerisinde kendi işlerini görebilecek hale gelebilir. Birinci haftadan sonra ev dışında kısa yürüyüşler yapabilir, üçüncü haftadan sonra ise normal günlük yaşamına dönebilir. Açık ameliyatta, hastanın bacağı uzun süre alçıda ya da sargıda kalması gerekirken, şimdi basit bir bandajla sarılarak, birkaç hafta içinde iyileşme sağlanabilmektedir.
AVANTAJLARI:
· Ameliyat 0.5-1 cm.’lik kesilerden yapıldığı için büyük bir cilt kesisi olmaz.
· Hastanede yatış süresi kısadır. Genellikle aynı gün ya da ertesi gün hasta taburcu edilir.
· Kesi küçük olduğu için yara iyileşmesi sorunları ve enfeksiyon gibi istenmeyen problemler çok nadir görülür.
· İşbaşı yapma süresi çok daha kısadır. Açık ameliyatlarda bu süre 1-2 ayı bulabilirken artroskopi sonrasında masa başı işi yapanlar birinci haftada ayakta çalışma zorunluluğu olanlar ise 2-3 haftada işe dönebilirler.
Uzm. Dr. Güray ALTUN
Ortopedi Uzmanı / Orthopedics and Traumatology, M.D.
Medilife Çapa Hastanesi