Finlandiya eğitim sistemi nasıl zirvede?
Eğitim sistemimiz her yıl en çok konuşulan konular arasında yer almaktadır. Dünyada açık ara eğitimdeki kalitesinden sık sık söz ettiren Finlandiya eğitim sistemi de ülkemizde en çok konuşulanlar arasına girmeyi başarıyor.
Eğitim sistemimizi herkes kendi bakış açısı doğrultusunda eleştirmektedir. Başarımızın dünya çapında düşük olduğunu görmekteyiz. Uzun yıllardır dünya genelinde yapılan çalışmalarda ise Finlandiyalı öğrenciler ilk sıralarda yer almaktadır. Peki Finlandiya öğrencilerini ilk sıraya çıkarmayı nasıl başarmıştır?
Eğitimde Öğrenci Odaklı Sistem
Finlandiya eğitimde ilk koşul olarak öğrenci merkezciliğini önemsemektedir. Sadece eğitim konusunda değil her konuda öğrencilerin ihtiyaçlarını önemsemektedirler. Öğrenci ihtiyaçları temel alınarak ders işleniş biçimleri, okul saatleri, okul bahçeleri ve yemek planı belirlenmektedir.
Okulların fiziki yapıları belirlenirken ülkenin eğitimden sorumlu bakanı ve okul yöneticileri öğrenci fikirlerini dinliyor ve bunu temel alıyor. Öğrenci psikolojisi temel alındığı için ders saatleri ve ödevler için kararlar gözden geçiriliyor.
Bizim ülkemizde eğitimde en sık kullanılan 2 metot olan ödev ve sınav kavramları Finlandiya eğitim sisteminde yer almıyor. Finlandiyalı eğitmenler sınavların sadece öğrencileri mukayese etmede kullanılan bir yöntem olduğunu düşünüyorlar. Eğitimin ilk 6 yılı boyunca hiçbir öğrenciye sınav uygulaması yapılmıyor.
Öğrencilerin merak edip, görerek ve yaşayarak öğrenmelerini istiyorlar. Ayrıca sınıf içerisinde öğrencilerin susturulması gibi bir durumda yok.
Eğitmenlere göre öğrenciler susmamalı, soru sormalı ve öğrenmeli. Ülke de öğrencilerini konuşturmayan öğretmenler gözlem altına alınıyor.
Finlandiya da öğrenciler ilk olarak 16 yaşında teste tabi tutuluyor. Bunun amacı ise meslek tercihlerine yön verebilmek.
Öğrenciler Sıralamaya Tabi Tutulmuyor.
Ülkemizde her sene milyonlarca öğrencinin girdiği sınavlarda olduğu gibi bir sistem bulunmuyor. Finlandiyalı öğrenciler arasında herhangi bir sıralama yapılmıyor. Öğrenciler her zaman aynı sınıflarda ders alıyorlar. Bu da öğrencilerin kendilerine olan güvenini arttırıyor ve ders başarılarının artmasına yardımcı oluyor.
Öğrenciler kendileri okul sorumluluğunu kavrıyor ve gelecek planları yapıyor. Ayrıca bizde olduğu gibi özel ders, etüt merkezi ve dershane gibi ekstra eğitimler de eğitim sisteminde yer almıyor. Yetkililer öğrencilerin çocukluklarını doyasıya yaşamasını istiyorlar.
Ortalama 4 Saat Ders
Ülkemizde ki eğitim sisteminde öğrenciler günlük ortalama olarak 7 saat ders yapıyorlar. Finlandiya da ise öğrenciler 4 saat ders yapıyorlar. Bu bize çok ters gelen bir düşünce olabilir. Ancak burada öğrenciler 4 ders saati içerisinde Avrupa çapında her eğitimi kavrayabiliyorlar.
Öğrenciler ödev, sınav gibi konulardan bunalmadıkları için üniversite eğitimine devam edip yükselme şansı elde ediyorlar. Finlandiya da üniversiteye devam eden öğrenci oranı %66 ve bu oran Avrupa’da ki en yüksek değer.
Günde 75 Dakika Teneffüs
Ülkemizle kıyasladığımızda bu zaman sizler için uzun gelebilir. Ancak Finlandiyalı eğitmenler bu süre içerisinde çocukların toplum içerisinde vakit geçirmelerini istiyorlar.
Psikolojik olarak sağlıklı ve bilinçli bir nesil yetiştirebilmenin en temel koşulu olan sorumluluk sahibi, arkadaşları ile iletişim kurabilen, sosyal ve girişken çocuklar yetiştirilmesi hedefleniyor.
Öğretmenler Yüksek Lisans Sahibi
Finlandiya eğitimin en temel yapı taşının öğretmen olduğunu düşündüğü için öğretmenlerin belirli koşulları sağlamaları gereklidir. Tüm öğretmenler yüksek lisans sahibidir. Ayrıca öğretmenlere her hafta 2 saat hizmet içi eğitim verilmektedir.
Öğretme kapasitesi yüksek öğretmenler ile öğrencilerin öğrenme probleminin önüne geçilmektedir. Bu sistem hem başarısız öğrenci kavramını hiç kullanmaz, hem de öğretmenlerine kıymet verir.
Öğretmenler seçilirken üniversite diploma notuna bakılarak en iyi yüzdelerde olan kişiler okullarda çalıştırılmaktadır. Öğretmen olmak isteyenler 3 aşamalı bir sınavdan geçirilmektedir.Bu ülkede genel olarak meslek derecelendirilmesi bulunmamaktadır. Bir öğretmen, bir doktor ve avukat ile aynı statüdedir.
Kalın Kitaplara Yer Yok
Bir ülkede eğitim sistemini en çok zorlaştıran unsurlardan biri de müfredattır. Özellikle ülkemizde ağır ve karmaşık müfredatlar ile çocuklar konuları karıştırmakta ve anlama problemi yaşamaktadır.
Temel amaç çok ders işlemek değil, konuları yaşayarak öğretebilmek. Bu nedenle de müfredat gibi bir problemleri bulunmamakta. Ayrıca öğretmenler kendi dersleri için istedikleri kitabı tercih edebiliyorlar.
Eğitimde Tekdüze Sistem Yok
Sınıflarda bizim alışkın olduğumuz gibi tahtalar, sıralar bulunmamakta. Genel olarak öğrencilerin en rahat şekilde hareket edebilmesine yönelik tasarlanan sınıflar mevcut.
Bizim anaokullarımızda olduğu gibi oyuncaklar, puf koltuklar, bilim malzemeleri, sandalye ve masalar bulunuyor.
Öğretmenler ‘Mutluluk’ İstiyor
Her öğretmen hangi dersi verirse versin temelde mutlu bir çocuk yetiştirmeyi hedefliyor. Her öğretmen öğrencinin yaşayarak öğrenmesini destekliyor. Kendini mutlu hisseden ve yaşayarak öğrenen çocuklar daha çok merak ediyor ve gerçek öğrenmek isteği ortaya çıkıyor.
Türkiye’de eğitim sistemi olarak ne durumdayız?
Finlandiya eğitim sistemi başarının tanımını tam olarak bilen ve uygulayan bir sistemdir. Bu sayede de dünyada birinci sıradadır. Birçok kişi nüfuslarının daha az olduğunu dile getirebilir. Ancak şunu diyebiliriz ki: ana sınıfına giden çocuklarda kalabalık ortamlarda ders işlerler. Buna rağmen öğrenme istekleri ve okula gitme istekleri çok daha fazladır. Yani öğrenme isteğini tetiklemek için korkutmak yerine, merak uyandırmayı tercih etmeliyiz.
Finlandiya ve Türkiye Eğitim Sistemi İçin Küçük Bir Karşılaştırma
- Ülkemizde okullarda oyun oynanması gibi bir kavram yoktur. Finlandiya’da ise merak dürtüsünün uyanması için bir araçtır.
- Çocuklarımız ilkokul sıralarında bile zorlu konularla karşı karşıyadır. Finlandiya da ise konular ve genel çizgiler eğitimi verilir.
- Sınav kavramı bizde 1. sınıftan itibaren başlar. Finlandiya da ise 16 yaşına kadar böyle bir kavram yoktur.
- Bizim çocuklarımızın tek hedefi not olmaktır ve şiddetten korkarlar. Finlandiya da ise temel hedefler merak etmek ve mutlu olmaktır.
- Ülkemizde çok fazla sözleşmeli öğretmen bulunmaktadır. Finlandiya da öğretmenlerin yüksek lisans mezunu olması istenir.
- Teneffüs süreleri çok kısadır. Onlarda ise 75 dakika teneffüs vardır.
- Okullarımızda günlük ders saati 7-8 saat arasında değişmektedir. Onlarda ise 4 saat ve verimlidir.
- Okullarımızda öğrencilerin konuşması yasaktır ve hep susturulur. Onlarda konuşmak serbesttir ve susturmaya çalışan öğretmen gözlem altına alınır.
- Ödevler, sınavlar, aile ve toplum arasında sıkışan çocuklarımız mutsuz yetişmektedir. Onlarda ise çocuklar bu tür stresleri yaşamaz ve mutludur.
Bu sistemin oluşmasında temel etkenler fazla nüfusumuz ve öğretmenlerimiz değildir. Hatta birçok eğitimci bu sistemin eksiklerinin farkındadır. Bu sistemi birden kaldırmak ve geçmişin izlerini silmek kolay değildir. Ancak birkaç küçük dokunuş ile daha mutlu bir nesil yetiştirmemiz mümkündür.
Bunu nasıl mı yapabiliriz? Öğrencilerimiz üzerinde derecelendirme duygusunu azaltarak, ev ödevlerini daha aza indirgeyerek ve sınavları tek düze yapmayarak. Öğrencilerimizin daha sosyal ve mutlu olmalarını sağlamak için teneffüs sürelerinin arttırılması, okullar inşa edilirken çocukların fikirlerinin alınması, oyun oynamalarına izin verilmesi ilk adımlar olabilir.
Finlandiya eğitim sistemini genel hatları ile incelemeye çalıştık. Bu konudaki yorum ve düşüncelerinizi lütfen bizimle paylaşmaktan çekinmeyiniz. Yorum formumuzu kullanarak Finlandiya’da eğitim sistemi ve bunun ülkemize entegresi hakkında neler yapılabilir, neler yapılmalıdır belirtirseniz müteşekkür oluruz.
Finlandiya eğitim sistemi PDF olarak indirebilirsiniz.