2024'ÜN İLK FİLMLERİ
Geçen yazımızda, 2023’den kalan filmlerden bahsettikten sonra, bu hafta yeni yılın yeni filmlerine bakmaya başlayalım. Öncelikle Jason Statham’ın ve Taika Waititi'nin yeni filmlerine bir göz atalım. Mesaj kaygılı ama başarısız bir yerli komediden sonra, bir Disney filminde fazlaca esinlenmiş bir animasyona bakalım. Ve yazımızı, geçen seneden bu seneye sarkan bir korku filmi ile tamamlayalım.
The Beekeeper (Arıcı: Ölüm Kovanı):
Standart bir Jason Statham aksiyon filmi. Eski bir ajan olan Jason abimiz, sevdiği bir insanın intikamını almak için, yeminini bozuyor ve önüne geleni dövüyor, vuruyor, patlatıyor, türlü farklı şekillerde öldürüyor ve en tepeye kadar gidiyor. En tepe derken, şimdi spoiler vermeyeyim de gerçekten en tepeye gidiyor. Aksiyon sahneleri bu tip, tek kişilik ordu filmlerde hep olduğu gibi, karakterimizin adeta bir süper kahraman olduğunu kabullenirseniz fena değil ama senaryo bayağı kötü.
Daha en başta, hikâyeyi tetiklemek için kullanılan intihar olayı mesela. Tamam, seni dolandırıp bütün birikimini almışlar, hayır işi yapman için gönderilen para da gitmiş anladım da, kızın FBI'da ajanken, onu arar, bu dolandırıcıları bulamaz mısınız diye bir sorarsın, be ablacım. Dolandırıcıların hali de ayrı bir komik. Bilgisayardan pek anlamayan yaşlıları dolandırmak için dev şirketler kurulmuş, bir de her dolandırdıkları kişi için parti verecek gibi bir havaları var. Bu olayın nereye uzandığına hiç girmiyorum, orası ayrı bir saçmalık. Yani kara para oralara kadar gitmez demiyorum da, bu kadar direkt de olmaz. Bir de Jason abimizin eskiden içinde olduğu, gizli servisten daha gizli olan Arıcılar var. Burada sanki John Wick tarzı bir mitoloji kurulmak istenmiş ama film oraya da pek girmiyor.
Ayrıca, film pat diye bitiyor. Devam filmine çengel atacak bir post-credits sahnesi geleceğinden emindim, o da gelmedi.
Peki filmin en sevdiğim tarafı ne? Jeremy Irons. Karizmanın öteki adı olan Irons, bu filmde bile parıldamayı başarmış. Son yıllarda hep yan rollerde görüyoruz kendisini. Şöyle iyi bir proje çıksa da, Anthony Hopkins misali kariyerinin son yıllarında tekrar bir Oscar potasına girse keşke.
Next Goal Wins (Atan Kazanır):
Bir ara, bu filmin adı muhtemel Oscar adayları arasında geçiyordu. Bir ara derken, iki-üç yıl önce falan. Sonra vizyon takvimi yılan hikayesine döndü (2019'da çekildi, yeni vizyona girdi), bazı sahneleri yeniden çekilmek zorunda kalındı ve yarattığı heyecan söndü. Ama zaten pek de potansiyeli yokmuş.
Çok standart bir film kalıbı: Bir spor takımı, çok büyük başarısızlıklar yaşamaktadır. Takımın başına başarılı ama o da kişisel başka sorunlar yaşamakta olan bir koç getirilir. Önce bu işten nefret eder, sonra takım üyeleri ile çok iyi anlaşırlar. İki taraf da birbirine iyi gelir. Önemli bir nokta daha var. Bu hikâye gerçek bir olaydan alınmalıdır. Burada da öyle yapılmış. Amerikan Samoası futbol takımının, 2002 Dünya kupası elemelerinde, 31-0 kaybettiği maç sonrası, en azından bir gol atalım amacıyla girdiği süreci anlatıyor.
Bu tarz filmleri sevdiğim için keyifle izledim izlemesine de, türün tüm klişelerini kullanıyor ve hemen her şey beklediğiniz gibi ilerliyor. Filmin çarkları sorunsuz dönüyor ama ben bunu daha önce izledim demekten kendinizi alamıyorsunuz. Bu anlamda Taika Waititi'nin en heyecansız filmi.
Filmin en ilginç karakteri Jaiyah. Takımın önemli bir oyuncusu olan Jaiyah, Samoalıların deyimiyle bir fa'afafine. Bizim deyimimizle bir trans. Bu tip filmlerde, bazı karakterler kurmaca olarak filme eklenir. Açıkçası izlerken Jaiyah'ın da öyle olduğunu düşünmüştüm. Değilmiş. Gerçekten de o dönemde takımın bir üyesiymiş ve Dünya Kupası elemelerinde, bir takımda yer alan ilk trans oyuncu olmuş. Açıkçası, film onun karakterini merkeze alsa daha ilginç olabilirmiş. Filmde onu canlandıran Kaimana da, ilk oyunculuk deneyimi olmasına rağmen, epey başarılı. Michael Fassbender de iyi ama onun iyi olması, haber değeri taşımıyor zaten. Adam, her zaman iyi.
Uzun lafın kısası, hoş film ama o kadar.
Başkan:
İçi boş, kötü komediden daha fenası, düzgün mesaj vermeye çalışan, kötü komedi filmleri galiba. Ona tahammül etmesi daha güç olduğu gibi, iyi olmadığından duyulan üzüntü de daha fazla. Bu film, bir de 2 saatten biraz uzun olunca, sonunu getirmek iyice zor oldu.
Sistemin ve paranın adamı olan mevcut başkanla, halkın adamı ve emeğin gücüne inanan yeni başkan adayının mücadelesinde tarafımız belli ama filmin mizahı, o kadar eski ve tozlu ki. Mevcut başkanın soyadının Donsuz olmasının komik olduğu sanılıyor. Bu örnek bile yeterli sanırım.
Film Ovacık'ta çekilmiş, yeni başkan adayının çocukları bile yüksek düzeyde politik bilince sahip, adı verilmese de bolca Marx göndermeleri var, Zülfü Livaneli'nin Ey Özgürlük şarkısı, filmin ana tema müziği gibi adeta. Yani filmin de durduğu yer belli. İşte tam da bu yüzden kötü olması, daha üzücü. Bir de film öyle bir yerde bitiyor ki. Daha doğrusu bitmiyor. Filme o kadar güvenmişler ki, devam filminin de geleceğini düşünmüşler sanırım. Eeee, mümkünse gelmesin...
The Little Mermaid (Küçük Deniz Kızı):
Disney'in Küçük Deniz Kızı'nın, üçüncü sınıf bir çakması. Anlaşılan Hans Christian Andersen'in masalı anonim olduğu için, bunu yapabiliyorlar. Tamam aynı hikâyeyi anlatmakta sorun yok da, karakter tasarımları o kadar benziyor ki. Karakter isimlerini değiştirmişler, haklarını yemeyeyim, final de biraz farklı ama gerisi aynı.
Herhalde, bu sene live action versiyonu çıkınca belki 3-5 seyirci de bize düşer diye yapmışlar ama o film gişede patlayınca, buna düşen 3-5 kişi de pek bir şey ifade etmemiştir. Zaten IMDB'ye göre, Amerika dışında gösterime girdiği tek ülke de Türkiye.
Film hakkında çok fazla yazacak bir şey yok ama denizaltı animasyonlarının kötülüğüne özellikle dikkat çekmek isterim. O kadar olmamış ki, denizaltının ve üstünün pratikte hiç farkı yok. 35 yıl önceki Disney filmi (35 yıl olduğuna da inanamıyorum), halen bundan kat kat iyi. Geçen yılki pek beğenilmeyen uyarlaması bile fark atar.
It Lives Inside (İçimdeki Şeytan):
2024’ün ilk filmleri dedik ama geçen seneden kalan bir filmle haftayı kapatalım. Şöyle bir baktım da pek iyi eleştiriler almamış, puanları da kötü ama ben başarılı, en azından adından söz etmeye değer bir korku filmi olarak buldum.
Yönetmen Bishal Dutta, aslında bildik korku numaralarını kullanıyor ama bunu iyi yapıyor. Ayrıca jump scare'i de gereksiz yere kullanmadan çoğunlukla gerilim kurmaya, eski usül korku filmleri gibi, göstermeden korkutmaya odaklanıyor. Bu göstermeden korkutma seçiminde, filmin bütçesinin az olmasının da etkisi olabilir ama filme etkisi olumlu. Ama filmde asıl sevdiğim şey, Dutta'nın korku unsurunu kendi kültüründen bir söylence üzerinden kurması ve ana karakterlerin seçimi oldu.
Filmdeki ana karakterimiz Sam, Amerika'da doğup büyümüş, Hint kökenli bir genç kız. Okulda kabul gören bir karakter olmayı başarmış, kendisine Amerikalı bir erkek arkadaş da yapmış ama kültürüne ve gelenekseli savunan annesine sırtını dönmüş. Diğer karakterimiz Tamira ise, Sam'in çocukluk arkadaşı ama o kökenlerine sıkı sıkıya sarılmış, bu yüzden okulda da dışlanmış bir karakter. Aynı nedenden dolayı, Sam ile de ilişkileri kopmuş.
Film de aslında tüm korku hikayesinin arkasında, farklı bir kültüre ait olma ve kendi kültürü arasındaki dengeyi kurabilme çabasını anlatıyor. Gayet başarılı bulduğum finali de, kendi kültüründen vazgeçmeden de, yeni dünyaya uyum sağlanabileceğinin bir metaforu olarak okunabilir.
Haftaya görüşmek üzere.
HASAN NADİR DERİN
GALERİ
Diğer Yazılar
Berlin Film Festivali izlenimlerinden sonra, yazılarımıza biraz ara vermek durumunda kalmıştık. Bu arada vizyona giren bir grup filmle yorumlarımıza devam edelim. Senenin şu ana kadar en çok ses getiren filmi olarak Dune’un ikinci bölümünü atlamayalım, onunla başlayalım. Vizyonda çok ses getirmese de Reha Erdem’in yeni filmine ve Demir Pençe’ye de bir göz atalım. Sonra da Köylüler’e, Hayalet Avcıları serisinin yeni filmine bakarak devam edelim. Menümüzde, birkaç yıldır vizyon sırasını bekleyen Eflatun ve enteresan bir yabancı korku filmi de var.
Bu sene Berlinale, programındaki filmlerden çok, sergilediği politik tutumla ilgili tartışma konusu oldu. Festival öncesi, aşırı sağ parti AfD’nin açılış törenine çağırılması, geçtiğimiz yıllarda politik kimliğini ve dünyada yaşanan olaylara karşı duyarlılığını net bir şekilde dillendiren festivalin, Filistin konusunda suya sabuna dokunmaması çok eleştirilmişti. Festival sırasında da bu eleştiriler devam ederken, ödül töreninde yapılan bazı konuşmalara verilen tepkiler, işi daha da can sıkıcı bir noktaya taşıdı.
Sundance Film Festivali izlenimlerimize geçen hafta başlamıştık. Bu hafta, yarışmalı bölümlerle devam edelim. Festivalde Amerikan yapımı filmler ve Dünya Sineması, ayrı kategorilerde yer alıyor. Bunlar da kendi içlerinde, kurmaca ve belgesel olarak ayrılıyorlar. Yani toplam dört yarışmalı bölüm mevcut. Ödüller verildikten sonra da filmleri izlemek için birkaç günümüz kalmıştı. Bu nedenle, bu bölümlerde genellikle ödül alan filmleri izledim.
Amerika’da bağımsızların kalesi olarak bilinen Sundance Film Festivali, pandemiden beri programını, uluslararası basına online olarak da sunuyor. Gerçi bu sene, yarışmalı bölümler dışındaki online seçkiyi biraz kısıtlı tuttular. Sanırım tüm filmler buna izin vermedi. Ayrıca, filmleri izleyebileceğimiz günlerin sayısı da azaldı. Yine de epeyce film izleme fırsatını bulduk.
Bu hafta da vizyondaki filmlere bakmaya devam edelim. Öncelikle dizi olarak planlandıktan sonra, türlü tartışmalarla sinema filmine dönüşen Atatürk filminin 2. bölümüne bir göz atalım. Çok tanıdık gelen bir toksit ilişki filmi ve Gaffar Okan’ı hatırlamadan izlemenin mümkün olmadığı bir filmden sonra, dini temaları ağır basan iki animasyona bakalım. Yıllar öncesinden gelen, Queen konser filmini de unutmayalım.
2024’ün ilk filmlerini izlemeye başladık bile. Ama henüz 2023’de gösterime giren ve hakkında iki çift laf etmemiz gereken filmler bitmedi. Öncelikle Zeki Demirkubuz’un yeni filmine ve bu seneki hayal kırıklığı yaratan çizgi roman uyarlamaları serisini devam ettiren Aquaman’e bakalım. Sonra da Ölümlü Dünya’nın devam filmin, ilki kadar iyi olup olmadığını irdeleyelim. Yılın sürprizlerinden Wonka, yılın son ayında vizyona giren bazı yerli yapımlar ve anime hayranlarının bile çok ilgi göstermediği Demon Slayer filmleri ile de yazımızı tamamlayalım.
Yılın sonuna yaklaşırken, vizyondaki filmlere bakmaya devam ediyoruz. Bu hafta, aksiyon sinemasının ustası John Woo’nun yeni filmine, Disney’in yüzüncü yılındaki hayal kırıklıklarından birine, Eli Roth’un yeni filmine ve vizyona girmesi çok şaşırtıcı olan bir filme göz atalım.
Bu hafta da birkaç haftadır vizyonda olan filmlerle sinema yolculuğumuza devam edelim. Öncelikle, Ridley Scott’ın uzun zamandır beklenen Napoleon filminin beklentileri karşılayıp karşılamadığına bir göz atalım. Sonra Açlık Oyunları’nın geri gelmesine gerek var mıydı diyelim. Son olarak da yerli sinemamızdan iki filme bakalım.
Bir süredir vizyondan uzak kalmıştık. Yavaş yavaş eksiklerimizi tamamlamaya başlayalım. Bu hafta, uzun zamandır beklenen Atatürk filmine bir göz attıktan sonra, Marvel’in gişede en kötü performans gösteren filmine, Taylor Swift’in konser filmine ve sinemamızdan gelen bir fantastik-aksiyon örneğine bakalım.
Ankara Film Festivali’nin üzerinden biraz zaman geçti ama festival yorumlarının ikinci bölümü, ancak yetişti. Ancak bu filmlerin bir kısmı vizyon takvimini beklediği, bir kısmı da muhtemelen dijital platformlarda karşımıza çıkacağı için, geç kalmış sayılmayız. Zaten iyi film eskimez diyerek, festivalin değerlendirmesinde ikinci bölüme geçelim. Bu kez önümüzde epeyce film var.
Ankaralı sinemaseverler olarak, geçen haftamız, Ankara Film Festivali ile geçti. Gerçekten güzel bir hafta, güzel bir programdı. Filmlerin çoğunun biletlerinin tükendiğini ya da çok büyük oranda satıldığını da söylemekte fayda var. Festivalde yine pek çok film izledim. Vakit kaybetmeden, filmlere geçerken, programın önemli filmlerinden bir kısmını önceki festivallerde izlediğim ve o festivaller ile ilgili yazılarda bahsettiğim için, bu yazıda kendilerine yer bulamayacaklarını tekrar hatırlatayım.
Bu hafta Ankaralı sinemaseverlerin gündemi, Ankara Film Festivali. Biz de maratona başladık ama festival yorumları için, filmler biraz daha biriksin de haftaya başlayalım diyelim ve vizyondaki filmlere bir göz atalım. Öncelikle Scorsese ve Miyazaki ustaların yeni filmlerine bakalım, sonra da Osmanlı öven Atatürk filmi nasıl olurmuş diyelim. Son olarak, Öğretmen filmi üzerinden, Nuri Bilge Ceylan’ın filmini de anarak, haftayı kapatırken biraz da gülelim.
Bu yıl on birinci kez düzenlenen Engelsiz Filmler Festivali, 20-26 Ekim tarihleri arasında dolu bir programla Ankaralı seyirci ile buluştu. 4-5 Kasım’da da Eskişehir’de olacak. Geçtiğimiz yılların aksine, bu sene Ankara prömiyerini yapan film sayısı da epey fazlaydı. Fazla vakit kaybetmeden, festivalde izlediğim filmlerle ilgili yorumlarıma geçeyim.
Her ne kadar İstanbul’un geçtiğimiz haftaki sinema gündemi Filmekimi olsa da biz Ankaralı seyirciler vizyon filmlerini takip etmeye devam ettik. 20 Ekim itibariyle Engelsiz Filmler Festivali’nin başladığını da not olarak düşüp, haftanın menüsüne geçelim. Bu hafta, Cumhuriyetin 100. yılı dolayısıyla bolca karşımıza çıkacak Atatürk filmlerinin ilkine bir göz attık, ayrıca yeni yerli sinemadan bir melodrama ve Derviş Zaim’in yeni filmine baktık. Bir de yılın en az izlenen filmlerinden biri olacak, Martin Scorsese’ye fazlasıyla öykünen bir filmimiz var.
Nisan ayının ortasındayız… Yıl ne zaman başladı, hangi ara Nisan ayına geldik… Anlamsız bir süratle geçiyor günler… Ömürler hatta… Gündelik hayatın boğucu, yok edici sıradanlığına direnmek için sanat var neyse ki! Edebiyat, resim, müzik, sinema… İstanbul Film Festivali de yakında… 43. Festivali iple çekiyor sinemaseverler… 12 Nisan haftası, bayram tatili dolayısıyla 10 ve 11 Nisan günü vizyona giren filmlerle başlıyor… 10 Nisan Çarşamba günü Güney Kore yapımı ‘SUGA | Agust D TOUR 'D-DAY' THE MOVIE’ adlı konser filmi ve yerli korku örneği ‘Üç Harfliler: Nazar’ gösterime girerken; 11 Nisan Perşembe günü ise özellikle küçük yaştaki izleyicilere seslenen Brezilya-Hindistan ortak yapımı animasyon ‘Noah’s Ark / Nuh’un Gemisi’ perdelere yansıyacak. 12 Nisan Cuma ise biri yerli olmak üzere toplam üç yeni filmle karşılaşacağız. Yani toplamda ikisi yerli altı yeni film vizyona dahil oluyor…
Çeyrek yüzyılı aşkın, başta pop olmak üzere müziğin tarihini tutan, radyo programları üreten, kitaplar, eleştiriler yazan, plaklar çalan Naim Dilmener bu uzun yürüyüşün Gazete Pazar ile Radikal adımlarında kaleme aldığı yazılarıyla, müzik serüvenimizden önemli ve değerli isimleri bizlerle paylaşıyor.
‘Milyoner’, ‘Lion’ ve ‘Yeşil Şövalye’ gibi yapımlardan hatırladığımız Dev Patel’in ilk yönetmenlik çalışması ‘Maymun Adam’ annesinin ölümüne neden olanlardan intikam almaya çalışan amatör bir kick boksçunun hikâyesini anlatıyor. Film kanlı ve koreografik yanı güçlü aksiyon sahneleriyle adeta ‘John Wick’ serisine selam gönderiyor ve seyircinin adrenalinini yükseltiyor. UĞUR VARDAN (HÜRRİYET/06.04.2024)
Berlin Film Festivali izlenimlerinden sonra, yazılarımıza biraz ara vermek durumunda kalmıştık. Bu arada vizyona giren bir grup filmle yorumlarımıza devam edelim. Senenin şu ana kadar en çok ses getiren filmi olarak Dune’un ikinci bölümünü atlamayalım, onunla başlayalım. Vizyonda çok ses getirmese de Reha Erdem’in yeni filmine ve Demir Pençe’ye de bir göz atalım. Sonra da Köylüler’e, Hayalet Avcıları serisinin yeni filmine bakarak devam edelim. Menümüzde, birkaç yıldır vizyon sırasını bekleyen Eflatun ve enteresan bir yabancı korku filmi de var.
Her biri meslekte en az 20 yılı devirmiş müzik yazarlarımızın saptadığı yerli grupların ‘şeref tablosu’nda Moğollar, Bulutsuzluk Özlemi ile ‘orta yaş’a dayanmış akranlar mor ve ötesi ile Duman gözüküyor. Hemen enselerinde Kurtalan Ekspres ile Dervişan yer alıyor. Bir alt basamakta ise, az zamanda çok iş yapmış Hardal ve Mazhar Fuat Özkan bulunuyor. Aslında gözler Mazharlar’ı daha üstte arıyor da, ‘ticaret’in dozunu kaçırmak bazen böyle sonuçlara neden oluyor.
Sinemamuzik.com, bir çoğu Altın Portakal’da jürilik de yapmış sinema yazarlarına sordu: ‘Antalya Altın Portakallı en iyi film hangisi’?... Birinciler listesinde ‘kortej’e çıkan ve bütün zamanların Altın Portakal birincilerini değerlendiren 31 sinema yazarının katıldığı araştırmada, Zeki Ökten’in 1980 tarihli Sürü filmi 213 puan toplayarak birinciliği kazandı. Sürü’yü 204 puanla Muhsin Bey (Yavuz Turgul) ve 192 puanla Uzak (Nuri Bilge Ceylan) izledi.
Sinemamuzik.com sinema yazarlarına sordu: ‘İlk uzun filmini 21. yüzyılda çeken en iyi 10 yerli yönetmen kim?... 30 sinema yazarının katıldığı araştırmada bol ödüllü Emin Alper 195 puan toplayarak birinciliği kazandı. Alper’i 145 puanla Pelin Esmer ve 136 puanla Özcan Alper izledi. Emin Alper'i 27 sinema yazarı listesine alırken, Pelin Esmer’e 25, Özcan Alper’e 20 listede yer verildi. Bazı popüler isimler ön sıralarda yer alamadı.
Burhan Şeşen’in kaleme aldığı “Nesinİ Söyleyim” kitabı yayınlandı. "Biz Kitap" etiketi taşıyan yapıtı Şeşen, kitabını, oğlu Serhan ile kızı Dilhan'a armağan etti. Okuma serüveninin başladığı mahalle kütüphanesinden bu günlere süreci okuyucularıyla paylaşan Şeşen'in kitabı 183 sayfa.