This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
01LD:19
igTIMA : 2
T. B. M. M. ZABIT CERiDESl
Yetmi§ be§inci inikad
12 -VI - 1937 Cumartesi Mundericat
Sayrfa Sayifa 1 — Sabik zabit hul&sasi 246 cetvelin Maarif vekaleti kismmda degigiklik ya2 — Miizakere edilen maddeler y 246 pilmasi hakkmda kanun layihasi ve BUtce en1 — Ttirk gemi kurtarma anonim girketi ciimeni mazbatasi (1/878) 248:249 teskili hakkmdaki 2070 sayili kanunla mtitegek7 — Muamele vergisi kanununun bazi madkil sirketin tasfiyesi ve imtiyaz inevzuunu tegdelerinin degigtirilmesi ve bu kanuna bazi madkil eden hizmetlerin tktisad vekaletine bagh deler eklenmesi hakkmda kanun layihasi ve hUkmf §ahsiyeti haiz bir idareye devri hakkmda tktisad, Maliye ve Biitce enctimenleri mazbatakanun layihasi ve tktisad, Maliye ve BUt§e enlan (1/882) 249:262,266,283,286:289 cUmenleri mazbatalan (1/763) 246 8 — Kazang vergisi hakkmdaki 2395 sayili 2 — Ecnebi memleketlerde hizmet etmekte kanunla 1890, 1980 ve 2882 sayili kanunlarda olan inemur ve mtistahdemlerin maag, Ucret degigiklik yapilmasma dair kanun layihasi ve ve tahsisatlarmm tediye sureti hakkmdaki katktisad, Maliye, Adliye ve Btitge encttmenleri nunda degigiklik yapilmasma dair 1/592 sayili mazbatalan (1/830) 262:266,283,289:292 kanun layihasi ve Maliye enctimeni mazbatasile 9 — Cok cocuklu h&kimlsre verilecek yardnn maagatm tevhid ve teadUlu hakkmdaki 1452 ve parasile ikramiye hakkmda kanun layihasi ve 1498 sayili kanunlara ek 1843 sayili kanunun Biitge enciimeni mazbatasi (1/874) 276:278 2 nci ve 4 ncii maddelerinin degigtirilmesine dair y 10 — Vakif memba sularile orman ve zey1/657 numarali kanun layihasi ve Btit$e enditinliklerin igletilimesi igin Vakiflar umum mtidtirmenleri mazbatasi 246 ltigtine miitedavil sermaye verilmesine dair ka3 — Bugdayi koruma kargiligi kanununun banun layihasi ve Maliye ve Biitce encumenleri zi maddelerini degigtiren 2643 sayili kanunun inazbatalan (1/845) 278:281 5 nci maddesfnin tefsiri hakkmda Bagvekalet 11 — Askeri ve mulkt tekaiid kanununa ek tezkeresi ve tktisad, Maliye ve BUtce encumenkanun layihasi ve Milli MUdafaa, Maliye ve leri mazbatalan (3/377) 247:248,282:283 Biitce encumenleri inazbatalan (1/851) 281:282 3 — Tezkereler 266 4 — Samsun sitma mUcadelesi sihhat me1 — Reisicttmhur Atatttrktin, tasarruflarmda murlarmdan AbdUssamed Seckin hakkmda Arbulunan giftliklerini Hazineye ihda buyurdukzuhal ve Adliye encumenleri inazbatalan larma dair Bagvekalet tezkeresi 266:274 (5/40) 248 4 — Takrirler 275 5 — Ankara ve civan su tesisatmm tamam1 — Antalya mebusu Cemal Tunca ve arkalanmasi igin 260 000 liranm sarfma mezuniyet daglarmm, AtatiirkUn giftliklerini Devlete ihda verilmesi hakkmda kanun l&yihasi ve BUtce enbuyurduklan mUnasebetile Kamutaym samimi ctimeni mazbatasi (1/877) 248,283,283:286 hislerini ve tegekkttrlerinin eunulmasma dair 6 —- Devlet memurlan ayliklannm tevhid takriri 275 ve teadultine dair olan kanuna bagli 2 numarali
I : 75
12-6-1937
C :1
1 — SABIK ZABIT HULASASI
Zraat vekilligine Tekirdag mebusu gakir Keaebirin ve mezkur vekalet ikinci Siyasi mustesarltgina da Kastamonu mebusu Tahsin Coskanin tayhi olunduldarma uair tezkereler okundu, 2442 sayih kanunun birinci maddesile, Siyasal bilgiler okulu hakkmdaki kanunun 6 nci maddesinin tefsirine dair mazbatalar ve Istihlak vergisi kanununun birinci maddesinin, Kazanc. vergisi kanununun 3 ncii maddesinin, 1871 sayili kanunun ikinci maddesinin tefsirlerine mahal olmadigma dair mazbatalar kabul edildi. Kocaeli valisi Hamid Ozkay hakkmdaki Arzuhal enciimeni mazbatasi miizakere ve kendisinin gfirayi devlete miiracaat etmesine karar verildi. Ihtiyat zabitlerine, Eregli sirketinden ahnan demryollan ve saireye, GBemenlere, Giimriik vekaleti teskil&tma, Hava ntiidafaa genel komutanligma, Hayvanlarm bulagici hastahklanna Istanbul Universitesine, Istiklal harbi malullerine, Universite kadrosuna, Ucu§ muallimleri maaglarma, Resmi devair otomobillerine, Vilayetler evine, Kan giitmeden miitevellid katil failleri hakkmda yapilacak muameleye, Italya ile miinakid ticaret anlasmasma, Devlet demiryollan esham ve tahvil&tma, Devlet demiryollarmm 16 milyonluk taahhttdune. Giimriik muhafaza komutanhgi tegkilatma, Koy egitmenlerine, Kiigiik Menderes nehrine, Sttmer bank sermayesinin arttirilmasma, Tahranda yapilacak sefaret binasma dair kanun layihalari, Kabul edildi ve cumartesi giinii saat 10 da toplamlmak iizere inikad bitirildi. 8a§kan vekili Katib Katib Kiitahya Coruh T. Fikret Silay Nasid Ulug Ali Zirh
BlElNCl
CELSE
AQilma saati : 10 BALKAN — Refet Canrtez KATtBLE : Ziya Gtevher Etili (Qanakkale), Ali Zirh (Qoruh).
BALKAN — Oelse agilmi§tir. 2 — MttZAKERE EDlLEN MADDELER
1 — Turk gemi kurtarma teskili kakkindaki 2070 sayili anonim kanunla sirketi nmtetahsisatlarinm tediye sureti hakkmdaki kanwnda degi§iklik yapilmasina dair 1/592 sayili kanun layihasi ve Maliye enciimeni mazbatasile maa§atm tevhid ve teadulii hakkmdaki 1452 ve 1198 sayih kanunlara ek 1843 sayih kanunun 2 nci ve 4 ncii maddelerinin degi§tirilmesine dair 1/657 numarali kanun layihasi ve Biltce enciimeni mazbatasi [1]
sekkil pirketm tasfiyesi ve imtiyaz mevzuunu • teskil eden hizmetlerin Iktisad vekdletine bagli hiiknw sahsiyeti haiz bir idareye devri hakkmda kamm l&yihaai ve Iktisad, Maliye ve Biltge encumvnleri mazbatalari (1/763) [1] BttTQ E. M. M. RAtF KARADEHtZ (Trabzon) — Ruznamenin birinci maddesinde Turk geini kurtarma anonim §irketi hakkmdaki kanun layihasi miistesna bir satm alma meselesidir. Bunu tekrar enciimene almagu ekseriyetle karar verilmistir. 2 -—-Ecnebi memleketlerde hizmet etmekte olan memur ve mustahdemlerin maa§, ucret ve [1] 271 say ili basmayazi zaptm sonundadir.
BttTQE E. M. M. RAtF KARADENlZ (Trabzon) — Bir de ruznamenin 2 nci maddesinde ecnebi memleketlerde hizmet etmekte olan memur ve mustahdemlerin ucretlerine dair olan kanun layihasmi enciimene istiyoruz. BASK AN — Pek ala Her iki layihayi da enciimene veriyoruz. [.1] £63 sayili basmayazi zaptm somtndadir.
r-246 —
1 : 75
12-6-1937
0 :1
3 —Bugdayt koruma kar§iltgi kanunuwun bazi maddelerini degi§tiren 2643 sayili kanunun 5 nci maddesinin tefsiri hakkmda Ba§vekdlet tezkeresi ve Iktisad, Maliye ve Biitge enciim&nleii mazbatalan (3 377) [1] Tefsir fikrasi 2466 sayili bugdayi koruma karsiligi kanununun bazi maddelerini degi^tiren 22-XII-1934 tarih ve 2643 sayili kanunun 5 nci maddesindeki Hiikumet tabirile tcra Vekilleri Heyeti istihdaf olunmuftur. BALKAN — Mazbata hakkmda miitalea var mi? HtfSNtt KtTABCI (Mugla) — Tefsir fikrasma dair bir §ey soyleyecek degilim. 0 yerindedir. Yalniz burada asil muhtaci tefsir olaa bir madde vardir. 0 da yeniden agilan un fabrikalan ve degirmenlerin miisaadei mahsusa aldigi musarrah iken, Hiikumetge tatbik edilen usul, her nasilsa kapanmig olan bir fabrikayi, bir degirmeni behemehal miisaade almaga cebretmesidir. Bir defa her hangi bir vatanda§m hazirlami§ oldugu bir i§ten istifade etmesine imkan vermemek, te§kilati esasiye ile tahti temine almmi§ olan hakkma kar§i bir harekettir. Sonra bu yiizden memlekette heder olmu§ servetler pek goktur. Bir defa bir degirmen bbyle kapandi mi, ondan istifade edemeyecegini gbren sahibi, bunu muhafazada lazimgelen takayyiidii g«steremez ve ekseriyetle di§anda bulunan bu degirmenler yok oluyor. Maddede sarihan deniyor ki, « Her hanki tiirlii olursa olsun yeniden un fabrika ve degirmeni agilma si ve mevcud degirmene ve fabrikalara..» (Yeniden agilmasi tabi«i ) gosteriyor ki, bu, yeniden agilacak degirmenlere miinhasir olan bir kayiddir. Yoksa mevcud degirmenlerin i§lemesini menedecek ve onlarm da miisaade almmasmi mecburi kilacak bir hiikiim degildir. Onun igin Hukumeten bu nokta uzerinde tevakkuf etmesini ve kanunu, vazn kanunun diigundiigu gekilde tatbik etmesini dilemek mecburiyetini duydum. REFtK tNCE (Mjanisa) — Tefsirin ihtiva ettigi m&nada beraberim. Fakat ewelce muhterem Meclisin bu hususta ittihaz etmis oldugu bir tefsir vardi. Mazbatanm miizakeresinin tehirini rica ederim. §imdi fazla bir sey sbylemis, olmayayim, btlahare arzederim. §imdi gidib kiitiipanede buliyim, bir kag dakika igin musaadenisi rica ederim. BtTTgB Eli. R. MUSTAFA §EREF OZKAN (Burdur) — Oegenlerde buna benzer, Hukumetten maksad mahalli Hiikumettir diye bir tefsir gecmisji onu hatirlamis olacaksmiz. REFtK §BVKET tNCE (Devamla) — Ha[1] 266 sayili basmayazt zaptm sonundadir.
yrr 8 sene evvel gjkmi^. BttTQE En. B. MUSTAFA §EREF 5ZKAN (Burdur) — Baska bir tefsir gikmadi, kans* tmnis olacaksmiz REFtK §EVKET tNCE (Devamla) — Sekiz, dokuz sene evvel cikti. Hiikumet tabirinden vazn kanunun noktai nazarma gore tcra Vekilleri heyeti kastediliyor diye hatirlryorum. tki, iig dakika miisaade buyurunuz kiitiipaneden bulup okuyalim. M!USTAFA §EREF 6ZKAN (Burdur) — Hig bir vakit, tetebbu yaparak bir kanun hakkmda miitalea beyan edecegim diye biiyiik heyetin miizakeresini durdurmaga dahili nizamnamenin miisaade edecegini hig aklim almryor. REFtK §EVKET tNCE (Manisa) — Bendeniz Riyasetten rica ediyorum. Aks>m 8,5 da dagildik, sabahm onunda toplanryoruz. Tetkikat yapacak vakit bulamadik. Tetkik yapacagim dedikten sonra bu musaadeyi dahi vermemek ancak Biitge enciimeni reisine aid bir mutalea olabilir. 0 halde bunu Riyaset makammdan rica ediyorum. BALKAN — Ba§ka mutalea ver mi? REFtK tNCE (Manisa) — Eger miisaade etmiyecekseniz takrir veriyorum. BALKAN — Ne igin takrir vereceksiniz, enciimene gitmesini mi istiyeceksinii? REFtK tNCE (Manisa) — tki dakika miisaade buynrursaniz maksadim anlasilrr. ORGE EVREN (Bahkesir) — Arkadaslar, Tiirkiye Biiyiik Millet Meclisi yiiksek taribinde fevkalade ehemmiyeti haiz bir mesele ilk defa hadis oluyor. Bir mebus arkadasmuz diyor ki Meclisin dagilmasi tekarriib ettigi bu gunlerde bize dar zamanda verilmis. bir layihayi kanuniye hakkmda vazn kanunun maksadmm ne oldugunu tayine medar olacak Biiyiik Millet Meclisinin ehemmiyetli bir tefsir hiikmiinii bulmak muktazi iken vaktin darligi miinasebetile bulamadim. Bu itibarla muzakereyi bir iki dakika tehir ederseniz alacagmiz kararda bir hakikata desteres olacagiz. Arkada^larimizdan birisi de, nizamnamei dahilimiz buna miisaid degildir diyor. Arkadaslar, her hangi bir arkadas burada mevzuubahs olan bir mesele uzerinde kafi derecede etiid yapmadigmi soylemesi ve miizakerenin tehirini taleb etmesi makami riyasete o miizakerenin tehiri mecburiyetini vermez. Ancak bu kiirsiide boyle bir §ey mevzubahis oldugu zaman, Biiyiik Millet Meclisinin biiyiik siari, hak ve hakikati bulmak olduguna gore Biiyiik Meclise yaki§an §ey, bu miizakerenin bu gun igin bir iki saat tehirinde mahzur olmadigma karar vermektir. Buradan bunun aksi bir karar gikamaz. BASKAN — Ruznameye Biiyiik Meclis hakimdir. Riyasetin bu yolda bir karar vermesi salahiyeti dahilinde degildir.
... Kabul edenler. BALKAN — Mutalea var mi? Reye arzediyorum. MADDE 2 — Bu kanun negri tarihinden muteberdir. Etmiyenler. SIRRI DAY (Trabzon) — Bu layihanin miistacelen muzakeresini teklif ediyoruz.. Maaglarm tevhid ve teadulune dair olan 1452 sayili kanuna bagli iki numarali cetvelin Kiiltiir bakanligi kismmda degigiklik yapilmasi hakkmda kanun MADDE 1 — Devlet memurlan maaglarmm tevhid ve teadulune dair olan 1452 sayih kanuna bagli iki numarali cetvelin Kiiltiir ba[1] 264 sayili basmayazi zaptm sonundadir. BA§KAN — Kabul edenler. Kabul edenler.. — 248 — .. Etmeyenler . Kabul edilmigtir.. Etmeyenler.. Kabul edilmigtir... Etmiyenler. Layihanin heyeti umumiyesini agik reye arzediyorum. Etmiyenler. Kabul edilmigtir. Heyeti umumiyesi hakkmda mutalea var mi? Maddelere gegilmesini kabul edenler . Kabul edilmigtir. Kabul edenler.. BALKAN — Maddeyi reyinize arzediyorum.. Kabul edenler. Kabul edilmigtir.. malzeme bedellerile galigtm lacak memur ve mustahdemlerin iicret... BALKAN — Kabul edenler.. Etmeyenler. Bu teklifi kabul edenler. StYASl M. BALKAN — Hiikumet miistacelen muzakeresini teklif ediyor. Etmeyenler... Layihanin heyeti umumiyesini kabul edenler . Etmeyenler. 4 — Bdmsuri sitma mitcadelesi siktiat memurlannddn Abdiissamed Segkin hakkmda Arzuhal Ve Adtiye encumenleri mdzbaialan (5/40) [1] BALKAN — Enciimen miistacelen miizakeresini teklif ediyor.. MADDE 3 — Bu kanunun hiikiimlerini yerine getirmege tcra Vekilleri Heyeti memurdur.... Etmeyenler... Etmeyenler . BALKAN — Hiikumet miistacelen miizakere teklifinde bulunuyor. yevmiye... Kabul edilmi§tir. Kabul edenler. Kabul edilmigtir. Heyeti umumiyesi hakkmda soz isteyen var mi? Maddelere gegilmesini kabul edenler. 6 — Devlet memurlan ayhklarinin tevhid ve teadulune dair olan kanuna bagli 2 numarali cetvelin Maarif vekaleti ktsminda degisiklik yapilmasi hakkmda kanun layihasi ve Butge enciimeni mazbatasi (1/878) [1] MAARlF V... Etmeyenler.. Kabul edilmigtir.. BALKAN — Maddeyi reyinize arzediyorum.. Kabul edilmigtir. Binaenaleyh miistacelen miizakeresini teklif ediyoruz.. Etmeyenler ... tarihinden Ankara ve civari su tesisatmm tamamlanmast igin (260 000) liranm sarfma mezuniyet verilmesi hakkmda kanun MADDE 1 — Ankara gehri igme suyunun temini maksadile tesis edilen su siizgeci binasmm ikmali igin yapilan ve yapilacak olan bilciimle ingaat ve tesisat ile belediye hududu igindeki su gebekelerinin tevsiine ve kati kabuliine kadar gegecek zaman zarfmda su siizgecinin igletilmesine ve mezkur hususlar igin muktazi her nevi alat. Reye arzediyorum. Kabul edilmigtir. StYASl M... Etmeyenler. MADDE 3 — Bu kanunun hiikmiinii icraya Adliye vekili memurdur... \2] 265 sayih basmayazt zaptm sonundadir... Kabul edilmigtir.. 5 — Ankara ve civari su tesisatmm tamamlanmasi icin 260 000 liranm sarfma mezuniyet verilmesi hakkmda kanun layihasi ve Butge enciimeni mazbatasi (1/877) [2] NAPIA V... Kabul edilmigtir. NAFl ATUF KANSU (Erzurum) — Biitgeye merbut bir kadro meselesidir.. Kabul edilmigtir. BALKAN — Maddeyi reyinize arzediyorum?.. Samsun sitma mucadelesi sihhat memurlarmdan Abdiissamed SecMnin affi hakkmda kanun MADDE 1 — Oltime sebebiyet vermek sugundan Qargamba asliye ceza hakimliginin Temyiz mahkemesince tasdikedilmi§ ilamile sekiz ay hapse mahkum olan Samsun sitma mucadelesi sihhat memurlarmdan Abdiissamed Segkinin cezasi aff edilmigtir. Heyeti umumiyesi hakkmda soz isteyen var mi? Maddelere gegilmesini kabul edenler. edevat... [1] 226 sayih basmayazt zaptm sonundadir.. harcirah ve sair biitiin masraflarma kar§ilik olmak iizere 260 000 liranm 3194 numarali kanunla Nafia vekaleti kismmda su igleri igin ayrilan 4 250 000 liralik tahsisattan sarfma mezuniyet verilmi§tir. Kabul edenler.t : 76 12-6-1^ d :1 $imdi bunu heyeti celilenizin reyine arzedecegim: Bunuii 10 dakika tehirini kabul edenler... Etmeyenler. MADDE 2 — Bu kanun negri muteberdir.. Maddelere gegilmesi kabul edilmigtir. Reye koyuyorum..
memurlar istedigi kadar galigsm delerinin degH§tirilmesi ve bu kanuna bazi mad. §u halde maddeyi reye arzediyorum. Kabul edilmigtir. Onun igin vergide deler eklenmesi hakkinda kanun layihasi ve asil olan mukelleften giktigi kadar hazineye lkUsad... zarardir..timiz halkmx sanayide yiiriitmek igin.islahi ve dbayet usullerinde. Kanunlarmuzm. Bu bilhassa muBALKAN — Kabul edenler. goklugundan Kabul edilral§tir..itiraz safhalarmda miikellef igin lazim gelen sadiyatmi yiikseltmek igin lazxm gelen §ekilde kolayliklan ve tatbikattan aldigrmiz ilhamlartedkik edilmekte oldugunu ve yakmda bir isla. Bu suretle fabrikatorun bu enerLayihanm heyeti umumiyesini kabul edenjiyi kaybetmesi memleketimiz namina bir kere ler. HalbuM muamele vergisi sanayii kostekleyen bir vergidir. amele vergisinin agrrligrndan.. Etmeyenler. FUAD AGRALI (Elaziz) — Hiikumetten ikinci bir temennide bulunaca. gelen memuru idare etmek ve BALKAN — Kabul edenler.Hiikumetten temennimiz yarm.. Onun igin Gergi bunim tarihi tevzii iM gun ewel gos... istikametile galigmak itiyenler. cegi enerjiyi. Ben zannederim Id narak Mediae de imkanx tetkik vermek igin. iktisad vekaleti buna mulayimdir.. teriUyorsa da ben iM giin ewel Meclisten saat 7 de giklim ve bu kanunlarx almadim.1 : 75 12-6-1937 C :1 hat yapilarak Meclise sevk edecegini vadetmi§ti. olan bir gok musaadati fazlasile kenBALKAN — Miitalea var mi? Kabul eden. 0 vadin uzerinden epeyce bir zaman gegti. bu vergide maaleaef imkani tatlan (1/832) \1] bik bulamamaktadir ve bundan dolayi da erBALKAN — Hukumet mustaceliyet teklif babi sanayi arasmda lazrm gelen enmiyet miinseediyor.Biitgenin heyeti umumiyesi hakkmda maruzatgim. Teklifi kabul buyuranlar. Maliye ve Butge encumenleri mazbatagirmesi vasfi.. fakat esbabi mncibesinde tasrih edildigi gibi ana hatlarda hig bir tadil yoktur.mis. Etmeyenler. Fakat anlabunu epi zaman ewel Meclise vermegi temin etmek bir varife tegkil eder.libtir. bilhassa memleket ikti. Kabul edilmi§tir. ler.dilerinden almi$. Memleket sanayiinin teessiisii igin Hukumet bir gok fedakarliklari goze alarak tesyiki saMADDE 2 — Birinci maddede yazili (A) nayi kanununu §ikarmi§ti ve bu hal memlekei§aretli kadrodan bu kanuna ayrzca bagli bulu.bunlar gayet ince §eylerdir. 7 — Muamele vergisi kanununun bazi madIkincisi. olan kayidlar.. Etmeyen. ona orada bulundugu zaman hesab vermege Kabul edilmi§tir.: Maliye veMli muhteremi zannederim..vergisinin gumriikten almmasi igin bir gok tesebbiislerde bulunmuglardir. MALIYE V.. Gazetelerde gordiim ve bir gok kirnselerden de i§ittim. 1935 senesi biitgesinde bir vaidde bulunmu?. ancak bilhassa te§ekkul etmis olan tetkik heyetinden istifade ederek memlekete elveri§li ve boyle sadim aldim. oniimiizde epice. Divani riyaset bir siliyor ki vaMtlari bunu tetkike miisaid olmazaman beri giizel bir usul tutmu$tu.. fasila vardir... Teklif kabul edilmigtir. Etmeyenler. rilmis... Bunlari tamamile kavramak gayet zordur. sarfediyor. Fabrikatorler bilhassa bunlarm iginde namuHttSNtJ KtTABCI (Mug-la) — Bilhassa iksile. hepsini cami olarak «vasrtasiz vergiler kanunu> kanligi kisramda bulunan kiitiipaiieler kadrosu yerine bagl£ (A) i^aretli cetvelde gbsterilen kadro konulmugtur.dan miimbais olarak yapdan ^ikayetler neticesinde tasavvur ettigimiz degi^iklikleri havi ve [1] 268 sayih basmayazt zaphn sonundadtr. ta bulunurken vasitasiz vergilerimizin tensik. muamele vergisi tadil ediMADDE 3 — Bu kanunun htikmu 1 haziran lecek diye. muamele tisadiyatmuzt alakadar eden bu gibi muhim kanunlar Hiikumetge vakti zamanile hazirla. — 249 — . sananan (B) i§aretli cetvelde derece. nayiin inkisafnia mani olacak mii?kulleri izale Zaten Hukumet Meclise bunu 17 giin ewel vermis 17 giinde biitiin bu iglerin tedMkine edici kararlar alarak bize getirmelerini temenimkan verilml§tir Id bu 17 giin her halde kafi ni etmegi bir vazife bilirim. olmasa gerektir. ziyade iyi olmayan ciheti $ekli cibayetidir. temadiyen gidib gelmeler oldu. gerekse tahakkuk^ lardi. bbur gun. kanunun bazi teferruatmm tetMkmi mutame icabmca 48 saat tedMke imkan veriyordu. Istanbul ile Ankara arasmda mii1937 tarihinden baglar.. onlan miiskiil vaziyete sokler. ondan sonra muvazenei umumiye kanununa bagli (L) cetkonmus. Bu kanunda bazi tadiller yapilmi§. Nizamna. kanunlar o kanunla veveline katilmigtir. Etmeyenler. Bittabi o kadar tedkik edebildim... Kabul edenler. mu^tur. bu zaman zarfmda. MADDE 4 — Bu kanunun hukumlerini yeHer hangi bir fabrikator kendi i§ine sarfederine getirmege tcra Vekilleri Heyeti memurdur... Etmeyenler. zammm olmak iizere bize gelmi§tir. BALKAN — Cetveli de okuyalim mi? (Hayzr sesleri). Kabul edilmistir.. maa§ ve mikyide giizel eserler viiciide getirmek igin lazna tarlan gbsterilen memuriyetler 1937 mali yili gelen teshilati yapmi^tir amma.
RASIH KAPLAN (Antalya) — Arkadaglar. Binaennaleyh burada igaret ettikleri veghile miimkim oldugu kadar kontrolu teshil edecek ve namuskar galisanlarm digerlerine karsi miiskil mevkide kalmalarma brrakmiyacak sekilde buttin noktalan ve tahfifleri havi olmak iizere bu layihayi takdim ettik. K . Kendi intihab dairemde Serik kazasi vardir ki Antalya merkezine 45 kilometrelik bir mesafededir. 0 . Maddelere gegilmesini kabul edenler. Binaenaleyh Kitabci arkadagm igaret ettigi gibi Maliye vekH verdigi sozii tutm>ujstur ve Hjeyeti umumiyede de arzetmigtir. Fakat kendi ihtiyacmi yani yiyecegi ekmegin ununu ogtttmek igin koyliiler 40 .6 gununii bu yiizden kaybetmesine maloluyor. Antalya merkezine kadar gelib ogiitmek mecburiyetinde kaliyorlar. Onun igin biiyuk bir tadilat yapmak vergiyi gumruklerden almak cihetine gitmegi muvafik bulmadik. MALtYE V. Bunun yegane sebebi. Meclisi ali azasina raporun tevzi edilmesi muvafik olurdu. Muamele vergisi dahi o meyandadir. istedigi zaman tetkik edebilir. suni veya tabii ipek ve ipek mensucat.Kara. BALKAN — Baska mutalea var mi? Maddelere gegilmesini reyinize arzediyorum. Meggaleleri icabi senenin muayyen mevsiminde faaliyette bulunan ve diger mevsimlerde galigmalanni tatil veya tahfif eden miiesseseler esas faaliyet devresinden sonra muharrik kuvvet ve i§gi adedi bakrmmdan muafiyet haddine girseler dahi biittin sene miikellef tutulurlar. lastik ayakkabi fabrika ve imalathaneleri bu istisna hukmiinden harigtir). Kitapci arkadasmuzm muamele vergisinin esaamda tadilat olmadigr bunun tetkik edilmesi lazim geldigi yolundaki beyanatma gelince: evvelM maruzatxmda da tebariiz ettirmiftim M muamele vergisinin esas biinyesinde muhim bir tadilat yapmaga ihtiyag yoktur. Gerek Iktisad vekaletile yaptigpniz tetkiklerin neticesinde. eleksiz ve motorle miiteharrik olan bu degirmenler ticaret unu ogiit- — 250 — . Muamele vergisi kanunu giktigi gunden beri su ve yel degirmeni olmayan yerlerdeki yurddaslarimiz. MEMET SOMER (Kiitahya) — Kanun rapora istinaden yapihyor.. Eger arzu ediyorsamz zati alinize takdim edeyim. Bunu da arzetmistim. bu verginin kiioiik degirmenlere yaptigi tesirden dolayi gok mugkiil vaziyette kaldilar. gerekse buraya getirdigimiz ecnebi mutehassism raporuna ve gerekse ecnebi Devletlerin bu vergi iizerinde yaptiklari tadilatm son aldigi gekle gore biz bu kanaata vardik. Bir koylii igin 50 veya 100 kiloluk bir bugdayi ogutebilmek. tadilatm iginde bulunan ve munhasiran ciftgi unlarmi ogiiten degirmenler hakkmda maruzatta bulunacagim. bunun miizakere ve intae edilmesini de ilave etmiftim. vaktinden 5 . ikmal edildigini arzetmistim. Maruzatim bundan ibarettir. munhasiran muhitlerindeki giftgilerin kendi ihtiyaglan igin getirdikleri hububati iiguten eleksiz. nikelaj ve kromaj..50 kilometrelik yerlere kadar gitmek mecburiyetinde kaliyorlar. kuvvei muharrikesi beg (Dahil) beygire kadar olan. alati ziraiye imal ve tamir miiesseseleri (Munhasiran bu islerinden dolayi). PUAD A&RALI (Elaziz) — Her arzu eden arkadas.t : 75 1&6-1S37 C:1 namile bir kanum altmda tanzim ve tevhid etmek suretile bir projenin hazirlandigmi. yani motorle miiteharrik kiigiik defirmenler. Muamele vergisi kanununun bazi maddelerinin degigtirilmesi ve bu kanuna bazi maddeler eklenmesi bakkinda kanun MADDE 1 — 2430 sayili muamele vergisi kanununun 2 nci maddesinin (G K) ve muaddel (0) fikralan agagidaki gekilde degi§tirilmi§tir: G. itriyat. okuyunuz. Bu kiigiik degirmenler. madeni karyola... makine tamirhane ve montaj yerleri. firmlar ve ekmek fabrikalan.Adi tugla harmanlan. Etmiyenler. Her arzu buyuran arkadas. deniz ve hava harb teghizatma miiteallik olub e§has tarafmdan istimali memnu olan harb vesaiti. suni veya tabii ipek gorap.Ev sanatlan. plastik e§ya. Yuksek Mecliste tetkik olunupta kanuniyet iktisab edince hem miUcellefler iizerinde tahfifi mucib noktalar tetkik edilir hemde tatbikatta en ziyade musjkiilat ve sjikayet tevlid eden cihetler tadil edilir. bu muamele vergisi kanununun o degirmenler iizerinde yaptigi tesirdir. Bu kaza ve daha uzak olan yerler yiyecekleri ekmegin unlarmi. hah imalathaneleri. Maddelere gegilmesi kabul edilmistiy. tg§i adedinin tayininde bir evvelki ayda odenen iggi giindelikleri mecmuunun o ay iginde galigilmig olan giin adedine taksimi suretile bulunan miktar esas olur. tamamen igleyemez hale geldiler. PXTAD A&RALI (Elaziz) — Boyle bir usul ve teamul oldugunu bilmjyordum. Hukumetin getirdigi bir mutehassism raporunun Biiyuk Millet Meclisi azasina tevzii mutad degildir. Valssiz. tabii gorebilir. mucevherat. kuvvei muharrikesi olmayanlar da en fazla gunde on i§gi galigtiran kiigiik hirfet miiesseseleri (Trikotaj. bahri ingaat. yumurta tala§i ve tomruktan kereste yapan fabrikalar. Dedim ki bu. valssiz ve muharrik kuvveti on beygiri gegmeyen motorlu degirmenler (Son niifus sayimma gore niifusu iki bini gegen §ehir ve kasabalarla bu §ehir ve kasabalara yirmi beg kilometre mesafede kain olanlar harig) yel ve su ile i§leyen eleksiz ve valssiz degirmenler. MEMET SOMER (Kiitahya) — Mutehassis raporunu Biiyuk Millet Meclisi azalari okuyamazlar mi? MALtYE V.
Amma 2000 den fazla niifus oldu diye bunu yapacak olursak dogru degildir. Onun igin munhasiran giftgilerin yiyecekleri unlari ogiiten degirminlerin motor kuwetlerini kirka kadar gikarmaliyiz ve Iktisad enciimeninin teklif ettigi maddeyi kabul etmeliyiz. Bir defa iktisad encumeninin maddesi okunsun. Yahud 10 beygirle 40 beygir arasmdaki kismida. Qiinkii bir koyliiniin. . motorle muteharrik olan degirmenler laakal 2 . Halkm ihtiyacmi bu suretle temin edelim. bir zaman hatirimizdan gegmezdi. boyle bir sahada degirmen teessiis ederse yine vergiye tabi olacaktir. su ile muteharrik degirmenleri. Ikinci maddesi goyledir : «Eleksiz ve valssiz kby degirmenlerinde . bunlara kanunen bgiitme imkanmi verdigimiz halde. Arkadaglar. 400 evi olmayan bir koyde burLferm kurulmasma imkan yoktur. B« ancak ya bir kaza veya nahiye merkezinde kurulabilir. Yiyecegi ekmegi olsun kolayca muhitinde ogiitmesi imkanmi kbyliiye bahgetmemiz. Onun igin ben Heyeti celilenizden rica ediyorum. Bu muamele vergisi kondugu vakit epeyce miinakagadan sonra istisna yalniz su ve yel degirmenlerine hasredilmi§ti. su kadar uzak. Onun igin 10 beygir kuweti 40 a gikarmamiz lazimdir.45 kilometrelik bir yere gidip donmek igin bir gok vakit kaybettigi gibi bir gok ta masrafa giriyor. ne farki var diger kbylerden bunun? Yani bir §ehire yakin olmasi onun igin bir kiilfet mi tegkil etmelidir? Ben 10 beygir igin bilmem vaziyet ne dir. niifuslan 2000 e varan kasabalarm 25 kilometre muhiti de dahil oldugu halde. HUSNtJ KlTABCI (Mugla) — Bendeniz de Rasih arkada§imizm fikrine i§tirak ediyorum. Bu i§te hakikaten istirab vardir. bunu laakal 40 beygire gikarmak lazimdir. Hakiketen ihtiyaca ca uygun sekilde olan bir fikradir. Iktisad enciimeninin bu hususa aid olan fikrasmi kabul edelim. Bir de Maliye enciimenile Biitge enciimeninin koydugu kayidleri maddeden gikarmak lazimdir. bununla. yelle donenleri tamamen istisna ediyoruz. kafi degil midir? Eger hakikaten kafi degil ise onu da yapmah. m»lesef. Bundan kasdim da fudur : Biitge ve Maliye enciimenleri bir fikra koymu§lardir. Ikinci olarak degirmenler 10 beygir kuvvetile takyii €dilmi§tir. Amma koyliiler igin su ve yelle muteharrik degirmen olmayan yerlerde kurulacak kugtik degirmenlere gelince kryameti kopanyoruz. kasaba civarmda olup olmamasi noktalan yoktur. 2000 niifuslu olmakla giftgilikten gikiyor mu? Qikmryor. Madem ki biz. Demin arabttigim gibi. teknik i§lerden haberim yok. Orada da 10 beygir yazilidir. Onun igin Heyeti celileden ricam. se kuramaa ve bu i§ te yapilamaz. 25 kilometre muhitinde dahil. Bir koy igin ise 3 . §dandi Biitce enciimeni ile Maliye en€umeni byll kayidler koymu§lardir ki bu maddenin tatbferadan halk yine istifade edemiyecektir. esasmdan degil ve bunu kirka cikaralim. «2 bin niifuslu yerler.I : 75 12-C i-S837 G:l mezler. Bu. Yalniz teklifim Iktisad enciimeninin noktai nazarmm kabuliine dairdir. 1 5 . Yok bgiitmeyip te bgutuyor gibi gbriinmek istiyorsak o zaman bu kayidlerin burada bulnnmasmda mahzur yoktur.3 bin lira ile yapilir. 10 beygir kuweti bu ihtiyaci temin etmeyecektir ve her kiigiik kbyde bunlarm yapilmasma da imkan yoktur. bugdayi koruma vergisinde zaruri gbrmusiiz. Biraz kendimizi buradan alip ta kbylere gbtiiriirsek o zaman hakikat gdzumfiziin bnunde tecelli eder.4 bin lifaya mal olan bir degirmeni kim-. Kafi midir. Ya nahiye veya kaza merkezlerinde kurulabilir. Onun igin Heyeti oelileden Iktisad enciimeninin noktai nazarmm kabuliiriii dilerim. Onun igin muhitindeki kbylerin unlarmi bgiitecek olan giftgiler i p | bir degirmen olacaksa bu on beygir kuvvett kafi gelmez. Maliye vekilimiz o zaman vergiden tenzilat gok olur derse. her halde gok esasli bir ifimizdir. yapacak giftgilerimiz heniiz yoktur. bu vergiyi ogutiilen unlarm iicretinden alalim. kirka kadar gikanlmazsa. 2 bin niifuslu sehire §u kadar yakin. gikarmak lazimdir. hakikaten kbyliiniin ununu bgiitmek istiyorsak bu kayidlerden vaz gecmemiz lazimdir. yalniz §ehir. Qiinkii ya merkeble gidiyor veya gununla. tadil yaptigimiz takdirde. vergiyi esastan degil ucretten almak lazimdir. Arkadajlar. iki bin niifus ancak 400 evde bulunabilir. Kbylii 40 . bundan istifade edemez» fikralan koyliiniin zararmadir.sehir ve kasaba civarmda olsa dahi bgiitulen unlardan koyliilerin kendi ihtiyaclarma mahsus olanlan vergiden miistesnadir». Bunu. Qiinkii bu kayidler fcalirsa mani olacaktir. Bu neden? Zaten btt vergi iizerinde biraz tadilat yapmak ve yata§ yavas istisnalarimizi arttrrmak zamani da X gelmi§tir zannederim. Zaten bugdayi koruma kanununda kabul ettigimiz boyle bir madde vardir. ^iinkil gok kaza merkezlerimk giftcidir. Bu merkezlerin ekserisi de 2000 den fazla niifuslu olabilir. kbyluniin yiyecegi undan vergi almamagi hedef tutarak bu kanunu ortaya koyduk. Bunu kbylerimizde. Onun igin demin arzettigim gibi. maddeten bgiitmeye imkan bulamryacaklardir. Ya bunu hig olmazsa kirka kadar gikarmalismiz. ki biide en cok bunlar vardir. 10 beygir kuvvetile. tamamen istisna ediyoruz. Bir de. asil biiyiik fabrikalara zarar verecek olan bunlardir. yani miistahsilm kendi gidasmi teskil eden undan vergi almak hie.2 0 koyu etrafmda toplayan bir degirmen bu koyleria ununu bgiitemez.
ikincisi de: memlekette biiyiik sermaye sarfile teessiis eden biiyiik fabrikalan sryanet etmek. Bu kayrtlan su seMlde munasib gorduk. Miitebakisi bes. Kby kanunumuz vardir. bazi fabrikalarm. Verginin biinyesile kabili telif olamayan bir haldir. hig bir vergiye tabi tutulmamaktadrr. nufusuna gore on beygir kuwetindeki bir degirmen bunlarm ihtiyacmi tatmin edecektir. Bu varid degildir. on pargaya ayirdik mi. Koylii igin. 400 evden ibaret bir kbydiir. kiigiik mtiesseselerin motorlii degirmenler agmasi suretile faaliyetine nihayet vermek ve bunlarm kapanmasi gibi gok aci neticeler karsismda kalmamakti bu iki noktayi daima nazari itibara alarak yurudiik. . Ihtiyag olan mmtakalarda on beygir kuwetine kadar olan degirmenler kbylunun ayagma kadar gidecek. Memlekette dedigimiz vakit hatta ic kismmda teessiis etmis. Biiyiik istihlak yerlerinde. iizerinde hakikaten tevakkuf edilmege deger. miimktin mertebe ^ehirlerden uzak ve munhasiran koyliiniin ihtiyaglarmda kullanilacak degirmenler M bundan evvelce yalniz bes beygir kuvvetine kadar olanlar miistesna iken $imdi onlari on beygire gikardik ve vergi hiikmiine ithal etmektedir. 40 para aliyorlar mi iicreti tahniye? Buna nazaran aldiklannm % 75 i buraya gidiyor. fidnci bir miitalea dahi. kesme iicreti vergisi almiyoruz. hatta iicreti iizerinden bir vergi dahi almmasim muvafik gormedik.« 7. Buna nazaran kby idadma dahil bir yer.. vergiye tabidir ve ya^amaktadir. Iki esasi bazi kayitlarla temin ve telif etmek vaziyetini mutalea ettik. 10 000 niifuslu kby olsun orada bu degirmen agilacak ve ve kaydin haricinde bulunacaktir. Basih kaplan arkadasmun buyurduklan viziyeti de bu koydugumuz esasm tatmin edecegine kani bulunuyoruz. bbyle bir yerde dahi degirmen agilamaz dediler. koylii kolayliga mazhar olacak ve vergiye tabi olmayacaktir. Bundan ba^ka 500 tane de motorlii degirmen gormekteyiz. Fakat ig taraflarda gerek iktisaden ve gerek memleketin miidafaasi noktai nazarmdan bulunmasi ve ya§amasi ve gogalmasi lazimgelen bu gibi muesseseler. Bu agirdir. Bu layiha maliyece ihzar edildigi sirada bilhassa iM nokta iizerinde tevakkuf edilmistir. vergiye tabi degildir.1 : 75 12-6-1937 0 :1 Sonra. Kitapgi arkadasmun buyurduklan vaziyet te yine ayni prensipten. verginin biinyesile kabili telif olmayan bir iddiadir. bu yiizden tehlikeye diigebilir. bilhassa Istanbul ve Izmir gibi mmtakalarda bu tehlike varid degildir. Bu itibarla maksadnniz munhasiran koylii unu olduguna gore bunu ogudecek olan degirmenleri ^ehirlerden bir dereceye kadar uzak mesafelerde brrak- mak ve koyliiniin ayagma gotiirmektir. tfcretle maliyet fiati nasil telif edilebilir? Bu. beygir kuwetinden fazladir. koylii unundan iicret almak degil. koyliiniin ununu bgiitmektedir.5 kuru§ fiat koymu§lar. ayn iki kistas kabulu demektir. kesmek igin i§haneler vardir.Nitekim bazi misalleri dahi vardir Anadolu iglerinde bulunan biiyiik degirmenlerin kapanmasi . Rasih kaplan arkadas. miihim istihsalati vardir. Kanunda buna dair bir hiikiim beklerdim. Una 7. Onlar biiyiik istihlak mmtakalari ve fabrika unu istihlak eden yerler olmasi dolayisile motorlii degirmenler oralar igin bir tehlike tes/kil etmeyecektir. Fakat. esastan dogmaktadir. koylere dogru gotiirmegi tesvik etmis bulunuyoruz. Qiinkii buyurdular ki 40 . O itibarla motorlii degirmenlere musaade ettigimiz zaman bunlari tamamile kbyliiyu hi- — 252 — .5 olunca 30 para tutuyor. tahtanm bedelini aliyoruz demektir. Bugday un halnne kalbediliyor. kdyliiniin unundan. Bu. Tetkikatimizda s. Kanunda diyoruz ki. Rasih arkadasrmizm temas ettigi vergiyi esastan almak meselesi hakikaten agirdir. Bu.45 kilometre uzak mesafelerden koyliilerin §ehirlere kadar unlarmi ogiitmek igin geldikleiini gbrmekteyiz. Ona dair bir ?ey yoktur. bir gok muesseseler kapanmaktadir. 2000 niifusu olan yer §ehir ve kasaba oldugu takdirde degirmen agiliyor. Biz de bu fabrikalan ^ehirlere degil. Koyliilerin vaziyetine. ve vergi almiyor. Bu maksadi da bu kayidla temin ediyoruz. 40 beygir kuwetinde fabrikamsi bir teessiis vticuda getirmek gene bir gok uzak kbyleri dahi bundan mahrum etmek ve miifkiilata maruz birakmak gibi neticeler tevlid eder. Sonra kereste gelir. Birincisi: koyliinun bgiitttigii undan hig bir vergi almamak. Bu tahtayi be§. buyurdular ki iicretten almalryiz.u eticelere de vardik: bu gun su ve beygirle i^leyen 11 000 aded degirmen vardir. biz hig vergi almamagi iltizam ediyoruz. Bu itibarla iicret meselesine gitmek degil. Rasih Kaplan arkadasim bir noktada daha tevakkuf ettiler. Bunlar koylii ununu ogiitmekte. vergi mevzuunda ayn. Kezalik marangozhaneler de aynidrr. bunlar biiyiik muskulata maruz kalmaktadirlar. Bu tadil kanununda gok muhim olan bu maddeye de temas edilecegini zannetmi§tim. MALtYE VEKALETl SlYASl M m FAlK BAYSAL (Kayseri) — Bu layiha maliyece ihzar edildigi sirada (isitmiyoruz seseleri). bu yiizden kagakgilik oluyor. 15 000 niifuslu dahi olsa yine orada motorlii degirmen agilacak ve bu vergiye tabi olmayacak. Keresteyi bir kag tahtaya bblmek igin. un iizerinden muamele vergisi almiyor. Iki bin ntifus kaydine istinad ediliyor. Bir noktayi daha arzedeyim : Bu motorlii degirmenleri hig bir kayde tabi olmadan agmaga musaade ettigimiz takdirde §u netice kar§ismdayiz. Bunun 25 tanesi be§ beygir kuwetinden a^agidir.
t : 75
12-6-1937
0 :1
maye etmek ve ba§ka §eye meydan vermemek noktai nazarmi istihdaf etmis oluyoruz. BtJTgE E. M. M. RAlF KARADENtZ (Trabzon) 4 - Arkadaflar, muhtelif enciimenler bu meseleler iizerinde ba§ka baska sekiller kabul; etmistir. BUtiin bu §ekilleri tetkik etikten sonra, Biitge enciimeniniz her iki smif degirmen sAiblerini memnun edecek, mutazarrrr etmeyecfk bir §ekil bulmustur. Vaziyet §udur : Bu giinkii muamele vergisi kanununa gore 5 beygiritgegmeyen motorlii degirmenler alelrtlak muamile vergisinden muaf bulunmaktadrr. Bu degprmenlerin adedini sorduk. Verilen hesaba gore! 30 kadar ancak varmi§. 10 bevgir kuwetindelll motorlii degirmenlerin adedi ise, 470 kadar fin?. Bu giinkii vaziyetten tatmin edilmeyen gferek ciftiqi ve gerekse biiyiik degirmen sahibleti ... mesele verginin nisbeti iizerinde de§ildir,ibu muafiyetlerin iki smif iizerinde yaptigi ekosomik tesirler bakimmdan miihimdir. Biiyiik jfabrika sahibleri sikayet etmisjer, demifler ki,ysiz bizden muamele vergisi alryorsunuz, satis jciymetinin % 10 dur ve ehemmiyetli bir meblajdrr. Fakat biz, kapanmak mecburiyetinde kalryoruz, Qiinkii motorlii degirmenleri muaf tuttunuz, Bunlar bize rekabet etmektedirler, Onlar muamele vergisi vermedikleri icin biz mamulatrmizi satamryoruz. Nasil rekabet ediyorlar? Su sekilde : Onlar gergi eleksiz ve valssizdrrlar; fakat bazi yerlerde elektrikli elekler icad edilmi§, eleksiz valssiz degirmenler unu elektrikli eleklerde elemek suretile asil fabrikalann piyasaya gikardigr unlara rekabet edebilir hale gelmigler. (Giiriiltiiler). RASlH KAPLAN (Antalya) — Oyle bir §ey yok. RAlF KARADENlZ (Devamla) — Miisaade buyurun, ben, tabii memleketi gezerek buna muttali olmB§ degilim. Biitge enciimenizinde; biitiin bu i§Ierle me§gul olan Hiikumet resmen ve vakialara istinaden bunu ifade etmigtir. Diger taraftambu sikayet sadece laftan ibaret degildir. Hakikaten kapanan degirmenler de olmusjtur. Aiama bu kapanan degirmenlerin, Biitge enciimeni, sadece bu yiizden mi, baska yiizden mi, kapandiklarmi tetkika imkan bulamadi. Fakat malum olan bir gey varsa her halde o degirmenlerin kapanmasmda bu §ekildeki rekabetlerin ufak tefek tesiri olmasidir. Biiyiik fabrika sahibleri bu seMlde sikayet edib dururken diger taraftan da giftgiler de sikayet etm^flerdir. Onlar da demisler dir ki, muamele ve%isi kanununda yalmz yel ve su ile igleyen Jdegirmenleri muaf tutuyorsunuz. Halbuki yel ve su tabiat muktazasi her yerde bulunmaz. Bfnaenaleyh biz de suni motorlii degirmenler kfllanmaga mecburuz. Bunlarm bes beygirlisi bis i§e yaramaz. Bizim is^mizi gormek igin bundan biraz daha yiiksek olmakdrr ki
ihtiyaglarmuz temin edilsin. Hiikumet te bunu du$unmii?. Bir taraftan giftgilerin bu arzulan vardrr; di^er taraftan da fabrika sahiblerinin §ikayetleri vardir. Fabrikacdarm sikayetleri nazari itibara almmak lazrmdrr. QtinW biitiin miistehliWere eyi evsafta un yedirebilmek igin, memleket. dahilinde nefis cinsten un yapan fabrikalan himaye etmek zarureti vardir. Diger taraftan bu fabrikalar kapanrrsa eyi bir varidat membai olan muamele vergisi dii^ecektir. Her iki bakrmdan iki tarafm da miiracaati nazari itibara almarak bir ?ekil diisiiniilmiistsr. Be? beygirden fazla olmayan degirmenlerin muafiyeti yerine on beygir kuwetinde bulunan motorlii degirmenlere istisnai muamele yapalim; bu takdirde, zaten kuweti be? beygiri gegmiyenler muaf bulundugu zaman, fabrikalar sikayet edib dururken bu sefer daha gok ?ikayet edecekler ve kryameti koparacaklar. 0 halde ne yapalim. Bunlari da tatmin eden bir sekil olmak iizere bazi kayitlarla bunu takyid edelim denmis ve ?oyle bir neticeye varilmis. Hiikumetin layihasmda gordiigiimiiz veghile, iki bin niifusu gegmiyen ?ehirler ve damiryollarma ve sahillere 30 kilometre mesafede kain bulunan degirmenler harig olmak iizere, diger kismi miistesnadrr. Bu sekilde iki tarafi memnun edecek bir kistas bulduguna kani olarak Hiikumet teklif etmi?. Bu madde Iktisad enciimenine gelince, iktisad enciimeni uzun uzadrya tetkik etmis. ve neticede bu kayidlarm, verilen muafiyeti hiqe indirecegi neticesine varmi? ve fabrikalar ne olursa olsun, yani fabrikalarm sikayetlerine cevab venniyecek bir §ekilde bu kayitleri kamilen gikarmis. Sadece 5 beygir kuwetini gegmiyen motorlii degirmenlerin istisnasi yerine 10 beygiri gegmiyen motorlii degirmenlerin istisnaiyetini kabul etmi?. Sonra, Maliye enciimenine gitmis. Zaten bu kanunun en esasli kismr bu ve bundan ba$ka daha iki iig maddedir, otekileri usule aittir. Maliye enciimeni bu .meseleyi yeniden tetkik etmi§ ve Hiikumetin fikrine temayiil gostermi?. Fakat demis ki, demiryollan ve sahiller kaydi gok vasidir; memleketin miihim bir kismmi ihtiva etmektedir; boyle 30 Mlometreye kadar olan kisrmlar harig birakdacaksa o halde istasyonlarla, iskele tabirile bunu bir az tahdid edeyim demi^, nihayet layiha Biitge enciimenine gelmistir. Biitge enciimeni, Maliye enciimeninin metni iizerinde tetkikat yaparak Hiikumetin de teklifini ele alarak Iktisad enciimenin de teklifini nazari dikkate almis ve qu neticeye varmi?trr. Yalniz giftgilerin ihtiyacmi temin maksadile, alelrtlak nerede bulunursa bulunsun, kuwei muharrikesi 10 beygir kuwetini gegmeyen motorlii degirmenleri istisna edecek ve fabrikalara miiessir olduklari anla^ilan be? beygir
— 253 —
1 : 75
12-6-1937
0 :1
kiiwetindeki degirmenler yerine 10 «beygir» kuwetindeki degirmenleri koyacak olursak fabrikalar aleyhine olarak, siz bes. beygirHk olanlardan sjik&yet ediyorsunuz ama biz bir az daha affm hudiidunu genisletiyoruz gibi bir neticeye vasil riluyorduk. 0 halde ne yapalim? Yine bSyle kuWei muharrikesi 10 beygiri gegmeyen deigirmenler muaf olsun ama hig olmazsa 2 bin nttfusu gegen yerlerdeki bu kabil motbrlu degirmenleri ve onun 25 kilometre kadar miuhitinde kurulacak olan degirmenleri bundan harig tutalun, ne zararimiz olur bundan? Bir defa kbyleri harig birakryoruz, ^ehir ve kasaba diye tahdid ettik. Yalniz belediye hududunun bir az btesinde yine bir motbrlu degirmen kurarak rekabet yaparlar dedik ve buraya da 25 kilometre kaydini koyduk. Oralarda bgiitiilup geleoek unlar harice gikacak olurlarsa nakil zahmeti veya nakliye masrafi yiiziinden bu rekabeti yapamayacaklar. Hig olmazsa fabrikalarm bu sjlkayetlerine cevab vermis, oluruz diye iskele, istasyon ve demiryollarmi kaldrrdik. Buldugumuz formiilde Biitge encutneniniz iki ihtiyag ve zarureti karsriamaga gayret etmi§tir. Yalniz bir tarafi tatmin edebilirdik. tki taraf da bu huktimden mii^tekidir ve §ikayetlerinde haklidrrlar. Arkadaflarim her iki tarafi tatmin edecek daha gtizel daha elverisli formiil bulabilirlerse Biitge eneumeniniz Onu §imdiden kabule amadedir. Biitge enclimeni bu formiilii bulabilmi§ ve mumkiin oldugu kadar giftginin ihtiyacmm tatmin edilmesi maksadmi nazari dikkatten uzak bulundurmamistir. Fakat bir §©hir dahilinde i|leyen fabrikaiarla degirmenler© zarar verecek bir §ekli de kabul etmegi muvafik bulmayarak, Iktisad eneumeninin tesbit ettigi alelrtlak muaf §eklini de kabul etmemiftir. Takdir Yuksek Heyetinizindir. 01. §EFtK TttRSAN (Denizli) — Kbylii 25 kilometrelik bir yere bir giinde o gidemez. hig olmazsa bunu 20 kilometreye indirmek suretile koyKiye gidebilmek frrsatini vermek daha muvafrk olur. BUTOE E. M. M. RAlF KARADENlZ Miktar iizerinde durmadik, 25 kilometre 20 kilometreye inebilir. Bizim du§undugumiiz nokta, gehirlerden 25 kilometre mesafede bulunan degirmenleri muaf tutmayacak olursak, bu sefer bunlar rekabeti karsilayamazlar. Ancak 25 kilometreden uzakta bulunanlar rekabet edebilirler. Ohlarinda bu §ekilde §ehfe gslib rekabet edebflmeleri igin nakliye iicreti vermeleri lazimgelir, 0 halde rekabetleri de pek muessir olmaz, dedik. Amma bu bir mulahazadir. ve nihayst bir esasa istinad etmi§ degildir. 25 de, 20 de olur, nasil takdir buyurTirsaniz. ORGE EVREN (Balikesir) — Arkadaglar, zannediydrum ki, giftcinih kendi ihtiyacati igin un haline sokacagi bugdayini bgutmege mahsus olan ve valssiz ve eleksiz bulunan, yani fab
rikanm gikardigr una nazaran yeti§tirdigi matah biri birinden tamamen ayri ve miistehlikleri de ba§ka ba§ka insanlar olan degirmenlere muamele vergisi, yani, motbrlu degirmenlere muamele vergisi koymaktaki maksadm ne oldugunu Biitge enciimeni Mazbata muhariri ve Hiikumet namma da Maliye vekaleti miistegari arakadi§imiz soylediler. Bunun ruhu, hulasasi sudur: Memlekette bu gun yasamakta bulunan muamele vergisi kanununa nazaran degirmenler hakkinda iki vaziyet vardir. Be§ beygir kuvvetine kadar, be§ beygir dahil, motbrlu degirmenler vergiden muaftir. Beg beygirden on beygir kuvvetine kadar, on beygir dahil, motbrlu degirmenler, biiyiik, valsli, elekli fabrikalar gibi, ayni derecede muamele vergisine tabidir. Fennin son ihtiraati ile miicehhez, modern, inki§afma ehemmiyet verdigimiz fabrikalar, bu kiigiik, be§ beygirlik motbrlu degirmenlerden daima miiteessir ve miiteellimdirler, bunlar bize g'oz agtirmiyorlar diye, Hukumete feryadii figanla miiracaat ediyorlar. Obiir taraftan bu halk unlarini bgiitmekte bulunan kiigiik, on beygir kuvvetindeki degirmenler de miiracaat etmektedirler : Muamele vergisi bize agir geliyor, biiyiik fabrikalar kadar bizim randrmanimiz yoktur, diyorlar. §imdi dii§unelim, biiyiik fabrikalarm istirabi, §ikayeti kimdendir? Kendileri gibi muamele vergisine tabi olan 5 ten yukan 10 a kadar beygirlik valsli ve elekli degirmenlerden mi? Oiinkii onlar daha kiigiik olduklan halde buyiiklerin tabi oldugu muamele vergisine tabidirler. §u halde biiyiiklerin §ikayetini nereye alacagiz? Vergiye tabi olmayan kiigiik degirmenlere mi? Fakat onlar nedir? Lisani resmiden i§ittik ki btitiin memleket dahilinde 5 beygir kuvvetinde cak§an degirmenlerin adedi 25 tanedir. Ne kadar hayret engiz ki, bu 25 degirmenin elinden biiyiik fabrikalar, biiyiik miiesseseler, biiyiik motbrlu, elekli ve valsli degirmenler dadii feryad igindedirler. Bu kiigiik degirmenler biiyiik degirmenlerin inki^afina mani oluyormug. Bu, aklimm ve mantigimm hig kabul etmeyecegi bir §eydir. §u halde bununla neyi kasdediyorum; serdedilen esbabi mucibenin gayrivarid oldugunu. Yine bununla §unu da kastediyorum ki, biiyiik fabrikalarm §ikayetinin yerinde olmadigmi. Hiikumet her iki teklifi ve her iki tarafm gikayetlerini gbz bniinde tutuyor. Biliyor ki iki tarafm da hakki vardir. Adedi 25 i gegmedigi sbylenen 5 beygir kuvvetinde gah§an motbrlii degirmenler halkm kendi bugdaymi bgiiterek onun yiyecegini temin etmektedir. Halkm bu ihtiyacma tekabiil ettiginden dolayi vaki §ikayet yerindedir, onun igin bu 5 beygir kuvvetine kadar olan degirmenlerdeki muafjyeti
— 28L —
t : 75
12-(
10 beygire pik^ralim, giizel. Fakat buna mukabil 10 bejgir kuwetindeki degirmenleri muaf yaparaak o zaman biiyiik fabrikalarm vakitsiz, yeniz ?ikayetini mucib olur. Biiyiik fabrikalarms hakki vardir. tskelelerden veyahud sahillerden ve §imendifer hatlarmdan 25 kilometre ujakta bulunmak kaydile kabul ediliyor. §imdi, bu kadar kan§ik, bu kadar icabsiz bir teklifi ben kendi hesabima bavsalama sigdiramadim. Biiyiik heyetinizin huzurunda §unu arzedeyim ki, Bu layiha her tig encumende miizakere edilirken ben de bulundum ve fikirlerimi, kanaatlerimi sbyledim. Buna saik olan, eneiipenlerde de arzettigim gibi, gerek dairei intifeabiyemde, gerekse gezdigim ve muhtelif vasifelerle bulundugum yerlerde i§ittigim §ikayetlerden ve bir 90k vatandaglardan aldigim esbabi mucibeye miistenid ve beni mebusluk vazifeme da vet eden mektublardi. Arkadasjar, Btitge enciimeninde de didigim gibi be§ bejgir kuwetinde galigan motorlii degirmenlerm muafiyetinin, 10 beygir kuwetine kadar {ali^anlara tegmil edilmesini bendeniz §ahsan dii§uniipte Meclisi Aliye bir teklifi kanuniyapmak vaziyetinde degilim. Bu itibarla Hiikumetten gelen bu layihai kanuniyede, mademki be§ beygir kuvvetine kadar olan muafiykin 10 beygir kuvvetine kadar gikanlmasi hakkmda hiikiim konmugtur ve buna halkin ihtiyacmdan, vaki muracaatlerden ve onlarm yerinde oldugu kabul edilmesinden dolayi liizum g6riilmii§tiir, orada duracagim. Amma kayiiL. Kaydin esbabi mucibesi yerinde olmadigs igin o kayidden, bu 10 beygire kadar olan motorlii degirmenlerm muafiyeti teklifinin tecrid edilmesine musirrim. Nitekim Iktisad encihneni de ayni suretle hareket etmi§ ve madtteye, halkm kendi yiyecegi unu ogiitmege mahsus ve fabrikalara rakabet etmeyecek vajssiz, eleksiz degirmenler kaydini koymugtur, bundan fazla olarak niifusu 2000 ve bulundufu nokta simendiferden bu kadar uzak, iskelSden bu kadar uzak veya yakm gibi, biitiin inaksadi oldiiriicii, kuyudatin atilmasina taraftar olmu§tur. Onun igin Iktisad enciimeni mpddesinin aynen reye konarak kabulii zannediyorum ki vaziyeti hakikiyeye tamamen tetajmk edecektir. RASlH KAPLAN (Antalya) — tntihab dairemin merkezi olan Antalya §ehri, hemen hemen bir 50k su degirmenleri ve su ile -donen biiyiik fabrfltalarla doludur. Bu fabrikalarda bazi durmalar varsa, bunun amilini herhalde Biitce enciiraeninize yanks. izah etmiglerdir. Bizim orada gordugumiiz vaziyet sudur : Biz daha iktisadiyatta yeniyiz. Alz§tigimiz bazi i§ler vardir. fiennayesi olan arkada§lar 0 i§ten kendilerini alamiyor, ne olursa olsun 0 i§ iizerinde duruyor. Amma 0 i§ memleketin ihtiya-
m
0:1
crndan fazla olmugtur. Onu diigunmez. Arkadaglar; malumu alinizdir ki, muamele vergisi kanunu giktiktan sonra istihlak merkezlerinde yapilau fabrikalar, Anadolunun iginde* ki fabrikalarm i§ini kendine oekmi§tir. Mese* la Ankara daha dime kadar ununu Istanbul' dan getirmege kadar giderdi. Amma burada fabrika yapildiktan sonra buna artik liizum kalmadi. Fabrikayi kapatan 0 zavalli 5 beygirHk, yahud su degirmenleri degildir. Verilen izahat yanli§trr. Sonra, ikinci bir §ey daha var : Memleketimizde bugday ihracati ba§lami§trr. Vaktile un olarak gikan bu mahsuliimiiz iki senedir bugday olarak gikmaktadrr ve istihlak merkezlerinde yapilan fabrikalar, vaktile oralara un olarak gelen bugdayi, bugday olarak getirtmekte ve bgiitmektedir, bunu kendileri igin daha karli telakki etmiglerdir. Onun igin istihlak merkezlerinde olanlar bunu yapmaga ba§larai^lardrr. Yoksa arkada§imm da izah ettigi gibi, biitiin memlekette ancak 25 tane olan, 5 beygir kuwetindeki degirmenler, bu heyula gibi muazzam fabrikalari kapatmig degildir. Bunu hiq bir vakit kabul edemeyiz. Arkadaglar, iki geng arkada§mi§, birisi 90k zenginmi§, biri de 50k fakir bir adamm evladi imi§. Zengin cocuk 10 bin, 20 bin liradan, bbyle §eylerden babsedermi§. Fakir gocuk ta gbzlerini acmig. Boyle gozlerini agmasi zengin cocugun hayretini mucib olmu§ ve : Ne..., sizin 10 bin liraniz da mi yok? Demi§.
Arkada§lar, iki bin niifusa kadar olan koylerin etrafmi 25 kilometre filan diye tahdid ediyorsunuz amma, kbyliilere de bir sorsak 10 bin liralari da mi yok, bir fabrika yapsmlarda koylerinde yiyecekleri unlari ogiitsiinler. (Giilii§meler). Hakikaten koylerimizin vaziyetini g'6z online getirerek hareket edecek olursak arkada§lar, koylerde, 10* beygir kuwetinde bir motor getirip te kendi ununu ogiitmegi temin edecek sermaye yoktur. Harbi umumi ve asrrlardan beri deyam eden harbler bu sermayeyi bitirmi§tir. Pek mahdud koyler goriirsiiniiz kendi ihtiyacmi temin edecek vaziyette. Bunda da muhitin ve iklimin oraya verdigi miistesna vaziyeti goz oniine getirerek heyeti umumiyenin vaziyetini onunla olgmeyelim. Heyeti umumiyenin vaziyeti 50k fakirdir. Koylerde bunlari kendileri tesis edemezler. tmkan olsa her koy be^ beygir kuwetinde bir motorcuk kurup kendi ihtiyacmi temin etse. Buna imkan olmadigi gibi, bir kazanm biitiin koyleri dahi bir araya toplanip bunu yapamiyorlar. Onun igin bu kayidler yerinde degildir. Iktisad encumeninin fikrasrni miizakere edelim ve bu kayidleri bertaraf edelim. (Bravo sesleri).
Kendilerine kemali hiirmetle arzedeyim ki.iiphe etmem ki. burada da tomzaheret gormektedirler. Kasabalarda olmryacak. Onlarm menfaatleri muhtel oluyor. bunlar fazla yapilsm. Esasen kanunu arzettigim vakit bilhassa bu koylii meselesini derpis etrni^tim. Arkadas.lar bu i§i biitiin giplakligile izah ettiler. Biitge encumeninde ifayi vazife eden reislerle mazbata muharriri gok muhterem arkada^lanmizdrr. vergiden muaf degildir. valsli fabrikalardan gikan unu yiyenler ba§kadir.tir. nafaka yaptiklari undan vergi vermege mecbur etmeyelim.. Eger bizi tatmin ediyorsa Iktisad enciimeninin maddesini kabul edelim.ler. Ondan dolayi mukerreren mevzubahs oldu ve muhterem Biitge enciimeni reisi bu meseleyi gok iyi batirlarlar. buraya kadar sokulmus. bir takim yabanci sermayelerle teessiis etmi§. almryacagiz. Binaenaleyh iki ucu telif etmek igin ikisi ortasi bir §ekil bulduk dediler. oluruz. Halbuki kanunda istisna bu kayidla konmu^tur. Binaen aleyh Tiirkiyede hig olmryacak demektir.. hangisi ziyan etmigtir? Para kazaniyorlar. 10 degirmen var. Munhasiran muhitlerindeki gigtgilerin kendi ihtiyaglari igin getirdikleri bugdayi ogiiten. Bunu tamamile muaf tutacagiz . toplanalim. Degirmenler ikidir. §u halde nasil kiigiik degirmenler biiyiik fabrikalara rekabet ederler? Iste maddeyi okuyorum. Malumu alinizdir ki. vergileri koylii ile miisavi gelsin.lardir. Yel degirmenleri su degirmenleri. Bu vergiyi yalniz firmlardan liiks ekmek yiyen insanlardan alacagiz ki. zaran yok vergisinden biraz zarar edelim amma kdylunun ihtiyaci temin edilsin. HAMDl UNGUN (Mersin) — Arkada^lar. valsli biiyiik fabrikalara rekabet edeceklerini anlryamadim.i : 75 12-6-1937 G:1 MEMED SOMER (Kiitahya) — Heyeti celileniz bu meselede oldukga tenewiir etmigtir. Bunun koylerle. Bunu acaba tetkik buyurdular mi? Degirmencilik sirketi nedir. Onlarm ve bendenizin istihdaf ettigimiz gaye. O kayidlarla istisnanm big bir mahiyeti kalmamis. Sarahaten goriiliiyor ki koyliiniin kendi yiyecegi unlar bu vergiden muaftir. Bunun ne aslmdan ne de ogiitme iicretinden almaga taraftar degiliz. bu maddeyi koyliiyii bundan muaf tutacak bir madde §ekline sokalim. Pakat diger taraftan miitemadiyen kiigiik degirmenlerden. Karadeniz arkadasimiz izah ederken dediler ki. niifusu 2000 den fazla olan yerde olmryacak. Bu vaziyet koyliiyii himaye etmemektedir. Mlaruzatrm bundan ibarettir. asil maksad koyliiyu himaye olduguna gore. koyluleri bu resimden muaf tutmakti. Bir taraftan koyliiniin ununu ogiitiir. bu bahsettikleri valssiz ve eleksiz degirmenlerin bilhassa onlarm Istanbulda bulunanlari. Neticesi budur. Hatta piyasadan alib ta ogiitenler dahi buna nazaran vergiye tabidir. Zavalli koyliileri. Tatmin etmiyorsa. bir de 25 kilometre dahilinde bulunmiyacak. biiyiik fabrikalarm ^ikayetleri vardir. Mademki Biitge enciimeni lutfetmi^ler 10 beygir kuvvetindeki motorlari dabi muaf tutarlarsa o zaman diger vergilerde biz koyliiye hizmet etmis. Binaenaleyh bendeniz de arkada§larimm 256 — . Temenni ederiz ki. koyliiniin kendi taayyiifii igin ogiitecegi undan katiyen vergi almak fikrinde degiliz. bu maddenin bu sekilde tanziminin saikini izah ettiler ve izahlarmda dediler ki.muz. Bendeniz bu noktaya temas edecegim. bugday unundan vergi almmasmi bendeniz teklif ettim. Yel degirmeni havasi miisaid olan her yerde kurulabilir. Biz kbyluden vergiyi almryoruz. Bir defa koyliiniin kendi yiyecegi ekmegi bu vergiden istisna ettikten sonra bu gibi kiigiik degirmenlerin elekli. Bugday vergisi bunu muaf tutarken ne miinasebetle muamele vergsine tabi tutuyoruz? Bu suretle arzettigim s^irketin degirmenlerini himaye etmis. Bendeniz fazla rahatsiz etmiyecegim. onlari da himaye etmek zaruretindeyiz. ki. sonra gerek Maliye enciimeni ve gerek Biitge enciimeni dyle bir kayid koymuslar ki bu kayidlar bu istisnayi biisbutiin kaldirmistir. lutfen izah buyurun? tstanbulda 8. §imdi Rasih Kaplan ve Siireyya arkadagimm dedigi gibi mesele iki kisimdir. Kendi muhitindeki giftginin yiyecegi unu ogiitmekle i^tihar eden degirmenler hakkmda istisna mevzuubahistir. milyoner oluyorlar. Piyasaya sevkederse zaten kanunda vergiden istisna edilmemistir. Gosteriniz. Bunu teklif ederken bilhassa koyliiyu istisna ettim. Yani piyasaya un sevkederlerse o takdirde vergiden istisna edilemez.50 ya§mda adamlar yiyecek unu temin etmek igin ihtiyan sefer ediyorlar. Bunlar Milli sermaye degildir. Rica ederim. 40 . bugday kanununun 2 nci maddesile kepekli unlardan bugday vergisi almadigimiz gibi muamele vergisini de almamakta devam edelim. gerek Hiikumet namma izahat veren miiste§ar arkada^imiz ve gerekse Biitge enciimeni namma izahat veren Karadeniz arkadas. goriiselim. kasabalarla alakasi yoktur. bir taraftan da piyasaya un sevkederse bu. koylerde degirmenlerde ogutulen kepekli unlan yiyenler de zavalli kbyliilerdir. Onun igin kendilerinden ve Meclisi Aliden gok rica ederim. bunlari mi himaye edecegiz? Nasil olur. birle§mis. dediler. tamamile krymetini kaybetmi§tir. bu gibi degirmenler elektrik tertibati ile biiyiik fabrikalaram gikardiklan unlar ayarmda un yaparak piyasaya sevkediyor ve bu suretle rekabet ediyorlar. Su degirmeni de. entrika yapmaktadirlar. bunu biliyorlar mi) Eger onlar milli sermaye olsaydi( ben kendilerine biitiin mevcudiyetimle miizaheret edecektim. Bu yabanci sermayeler burada dahi is yapmaktadirlar. nerede su varsa orada yapilir. Ben nig s. oluyoruz. si- zi fazla sikmayayim.. bunlari mi himaye edecegiz? Qok rica ederim.
bilakis sikayet mevzuu. ISMET BKER (Qorum) — Bu mevzu uzerinde gok konufuldugu igin bendeniz fazla soz soylemek istemiyorum. Arkadaslar. (Miizakere kafi sesleri). bu degirmenlerde giftgilerin ekseriyeti ogiitiir. Fakat bu dyle bir degirmendir ki muhitmda ba§ka bir degirmen yok. Iste bu kaydi bunun igin koymus bulunuyoruz (Giiriiltiiler). kuwayi tabiiye olan yerlerde bulunan diger fabrikalar. Esas itibarile Hiikumetin iM . FAlK BAYSAL (Kayseri) — Bir noktayi arz ve izah edecegim. Qiinkii Biitge enciimeni ayni maksadi takib ettigi balde koydugu kayidlar gok takdiridir. BuradaM ilk madde bugdaydrr. ekseriyeti nasil olgecegiz? ISMET EKER (Devamla) — Bendeniz bu cihetin tevazzuhunu istiyorum. Binaennaleyh bugdaym pazardaki vaziyetine de tesir ede*. AradaM rekabet farki vergi mevzuu olmalarrndan dogar. yoksa ekalliyette halktan bir kismi da orada ogiittiigii igin buna halk degirmeni mi diyecegiz? Iste asil takdir meselesi burada vardir. Biz koylii tarafmdan koylerde degirmen yapilsm diye bir kayid koyduk gibi bir manayi Rasih Kaplan arkadasjm kanundan istihrag ederek burada soyledi. Adalet bunu iktiza eder. gunkii kuwfcyi tabiiye yoktur. Bu maksadla degil. giinkii 100 kurus vergi vermektedirfcr. daha ziyade inzibatli olmasmdan ibarettir. Fabrikalar iste ikinci randumanmi siirebildikleri halde bunlari katiyen satamazlar. tesyik edilmektedir. takdirle tahakkuku miiskiil olan bu kayidlerden vaz gegerek Iktisad enciimenine iltihak etsinler Hiikumetin maksadmi da temin eder. Onun igin Iktisad enciimeninin teklifi daha miilayim geliyor. §imdi. §ehirden 25 kilometre uzakta bu degirmen- — 257 — . 10 beygit kuwetinden fazla kuwei muharrikeye mpafiyet vermemelidir. ekseriyeti giftgi ogiittiigiine nazaran buna giftgi degirmeni mi diyecegiz. 0 vakit muafiyetin huviyeti kaybolur. FUAD A&RALI (Elaziz) — buyurdugunuzda da takdir vardir. Biitge enciimeninin de zaten maksadi baska degildir. su. Kara degirmenlerinin unlari hem muamele vergisinden. Iktisad enciimeni teklifiiiin aynen kabujunii rica ediyorum. M. 0 kuvvayi tabiiye ile muteharrik degirmenlerin rekabetine tahammiil ediyorlar. Bu fabrikalar birinci ve ikinci muayyen randman haricinde dahi un verifier. En ziyade miihim olarak da bir vergi mevzuudur. Biitge enciimeninin teklifindeki kayidlar gok takdiridir ve bunu tatbik etmek gok muskiildur. Qunkii kuwayi tabiiye ile donen kara degirmenleri mustesna olunca onlarin muhitinde bulunan fabnkaiar nasil onlardan az veya gok miiteessir oluyorlarsa. Ewela Iktisad enciimeninin teklifini maksad igin daha miilayim buluyorum. Binlerce ve on hinlerce ikalryor. Yalmz bazi noktalarm tenvire ihtiyact vardir. Qiinki fabrikalarm sikisik vaziyetini yiikseltmek dogru degildir. Ben bunu boyle anlryorum. Bu noktai nazardan kara degirmenlerin rekabetlerini arttrrmak dogru olmaz. yel gibi tabii kuvvetlerle donen kara degirmenlerinin muafiyetinden tfvlliid etmektedir. Fabrikalar sihbi ve smai miiesseselerdir. hem bugday koruma vergisinden mustesna oldugundan fabrikalarm birinci ve ikinci randmanlar haricindeki unlan satilamryor ve kalryor. ve daha temizdir. Bunlar dahi vergiye tabidir. Bu noktayi arzetmis olmak igin kiirsiiye gelmi§ bulunuyorum. halktan da bir kisim gelib orada ogiitiir. Fakat ekseriyetini giftgi teskil eder. fabrika isleimesinin zararmi gikartmak igin maddei ibtidjriye kiymetini azaltmak lazrmdrr. fabrikalarla kara degirmenleri rekabeti meselesinde asil rekabet noktasma temas etmelidir. su olmayan yerlerde de motorlii degirmenlerin ayni kuwette olmak gartile muaf olmalarma. §u halde Biitge enciimeni arkadaslarada rica ediyarum. MALlYE VEKALETl S. Qiftgilerin getirdikleri bugdaylan ogiiten motorlii degirmenlere gelince: Arkadaslar.1 : 75 12-6-1937 C :1 teklif ettigifgibi. Ekalliyet halk ta ogiitiir. onlarm muhitinde bulunan fabrikalarm bundan miiteessir olmaga tahammiil etmeleri lazmt gelir. Belki maruzatrm yanlis anlnsdmistrr. Fabrikalar bu kara degirmenlerinin muafiyetinden miiteessir oldukca ondan hasil olan zararlan masarifi umumiyeye ilave ederek piyasa ve pazarlardan tenkis ederler. Onus da burada tavazzuh etmesi lazimdir. Yoksa ekalliyeti istisna etmege imkan yoktur.taraf 1 da diisiinmesi muvafiktrr. Bundan hasil olan fiMr sudur. §imdi kanunla muafiyeti temin edilmek istenen motorlii degirmenler. BALKAN — Hiikumetin fikrini dinlemeden kifayeti miizakere takririni reye koyayrm. Binaenaleyh bu takdir 50k mliskilati mucib olacaktir. Bu unlar valssiz ve eleksiz degirmenlerin mahsiillerinei muadil imlardir. Burada ekseriyet giftgi ununu ogiiten degirmen demektir. koyliiniin bu miiskiilatmi bertaraf edelim. Muafiyet haddi motorlii degirmenler igin dogrudur. MALlYE V. Birinci ve ikinci randmanm torbasmdan 150 kurus almiyorsa bunlar da mesela 100 kurusa tabidir. koyliiler 45 hatta 60 kilometre uzak yerlerden sehre gelipte ununu ogutiiyorlar. Biz dedik ki. iktisad enciimeninin koydugu takdirde dahi az gok takdiri istilzam eden bir hiikiim vardir. Fakat bu unlar kara degirmenlerinin unlarmm aynidrr. Bunlan zararmat satarlar ve masarifi umumiyeye ilave ederlejr.
Aydm Nazmi Top$uoglu IBA§KAN — Teklifi kabul edenler . Yiiksek Ba^kanliga Mesele tavazzuh etmi^tir. M.Ev sanatleri. — ^8 — .1 : 75 12-6-1937 0 :1 lerin agilmasi koyliiye koiaylik yaratacak ve bu mii^kulati bertaraf etmis. 12. Bu sekli tedvin.tiran kugiik hrrfet miiesseseleri (Trikotaj. tJg takrir vardir. olacaktir. Ancak kanunun tertibi bakxmmdan bir yanlislik vardir. yumurta talasi ve tomruktan kereste yapan fabrikalar. sadece ve miistakil olan (K) fikrasidir.malarini tatil veya tahfif eden miiesseseler esas faaliyet devresinden sonra muharrik kuwet ve i$gi adedi bakimindan muafiyet haddine girseler dahi biitiin sene miikellef tutuluriar. onu arzetmek istiyorum. hah imalathaneleri. . Miizakerenin kifayetinin reye konmasmi teklif ederim. 2 nci maddenin degisen muaddel (0) fikrasi: 0 . BttTgE En. M. munhasiran muhitlerindeki giftgilerin kendi ihtiyaglan igin getirdikleri hububati ogiiten eleksiz ve valssiz ve muharrik kuvveti on beygiri gegmeyen motbrlu degirmenler.Adi tugla harmanlan.Bahri insaat. K) ve muaddel (0) fikralarile 12. Mugla Kitabci Hiinsii BASKAN — tig takrirden ikisi tktisad enciimeninin maddesinin muzakeresine dairdir. Yiiksek Riyasete tktisad enciimeninin maddesinin miizakeresini teklif ederim. tktisad enciimeninin maddelerini de okumak mecburiyetindeyiz. de. tktisad enciimeni soyle yapmi§: MADDE 1 — 2430 sayili muamele vergisi kanununun ikinci maddesinin (G. kara. Etmeyenler . madeni karyola. Bir tanesi de tktisad enciimeninin hazirladigi maddenin yalniz (K) fikrasmi istiyor. I§gi adedinin tayininde bir evvelki ayda odenen ig/gi giindelikleri mecmuunun o ay iginde galisilmis olan gun adedine taksimi suretile bulunan miktar esas olur.. olacaktir. Orge Evren Yiiksek Ba^kanliga (K) fikrasi olarak tktisad enciimeninin teklifinin kabuliinii dilerim .13 ncii maddeleri su sekilde degiitirilmistir.. BALKAN — Kifayeti miizakere takriri vardir. Meggaleleri icabi seneniri muayyen mevsiminde faaliyette bulunan ve diger mevsimlerde galis. plastik e§ya. Biitge enciimeninin bu sekildeki tertibi ber taraf edihnek lazrni gelir.. suni veya tabii ipek ve ipek mensucat. bizim iisulumiize uygun olmadigi gibi mii^Mlati da mueddi olacagmdan Biit^e enciimeni bunu degiftirdi ve dedi M. 2 nci maddenin degisen (K) fikrasi : K . tktisad enciimeninin maddesinin muzakeresi kabul edilmi^tir. K) ye muaddel (0) fikralan a^agida yazrii fekillerde degistirilmi^tir: G .has tarafmdan istimali memnu olan harb vesaiti. deniz ve hava harbi teghizatma miiteallik olub es. RAlF KARADENtZ (Trabzon) — §imdi miizakere ceryan eden fikra tktisad enciimeninin sadece (K) fikrasidir.. 2430 sayili kanunun bazi maddelerinin degistirilmesi ve bu kanuna bazi maddeler eklenmesi hakkmda kanun MADDE 1 —. miicevherat. alati ziraiye imal ve tamir miiesseseleri. suni veya tabii ipek gorap. 0 halde burada Biitge enciimenince tesbit edilen (K) fikrasi kalkacak oraya tktisad enciimeninin (K) fikrasmm girmesi suretile maksad basil olacaktir.. 32 ve 33 ncii maddeleri asagidaki yazili seMllerde degistirilmistir. §ehirli bir sermayedar tarafmdan bu degirmenler yapilmis. okutuyorum. (Giiriiltiiler). Antalya Rasih Kaplan Yiiksek Ba^kanliga tktisad enciimeninin maddesinin reye konmasmi rica ederim. guriiltuler) BUTQE En. 13. Yani tktisad enciimeninin hazirladigi maddenin miizakeresini arzu edenler . lastik ayakkabi fabrika ve imalathaneleri bu istisna hiikmiinden harigtir). kuvvei muharrikesi bes. Onun igin simdi miizakere cereyan eden kisim tktisad enciimeninin maddesinin heyeti umumiyesi degil. firmlar ve ekmek f abrikalan. Bahkesir . seklinde tek bir madde yapmistir. Bu itibarla 25 kilometre kaydi dogrudan dogruya kdyliiniin menfaati icabidir. (Hayir sesleri. tktisad enciimeninin birinci maddesinin heyeti umumiyesi kabul edilirse. §imdi umumi olan kismi reye arzediyorum. itriyat. M. Etmeyenler . 23. kuvvei muharrikesi olmayanlar da en fazla giinde on i§gi galis. Sonra bunlar koylii tarafmdan yapilacak degildir. kabul ettiginiz seyden feragat rica etmiyorum.. 2430 sayili muamele vergisi kanununun 2 nci maddesi §u sekilde. RAtF KARADENtZ (Trabzon) — Arkadaslar.. Kabul edilmi§tir. nikelaj ve kromaj.2430 sayili muamele vergisi kanununun ikinci maddesinin (G. M. makine tamirhane ve montaj yeri.. yel ve su ile isleyen eleksiz ve valssiz degirmenler. (dahil) beygire kadar olan.
tktisad enciimeninin hazirladigr kuwei muharrikesi olmayanlar da en fazla gttnde on is^i §alEjrtiran kiigiik hirfet miiesseseleri maddenin reye konmasmi istiyor. 6) fdiulari vardn*.. BA§KAtf — Miisaade ederseniz tekrar ipek.. (K) dan maada. Maddeyi reyinize arzediyorum. Binaenaleyh tktisad enciimeninin tutulurlar. f K . M. Key toplama muBttTgE En. Biitge enciimeninin fikralan okunacaktir. yumurta talari lerine tesadiif ederse miiddet tatili takib eden i^ guniinija aksamma kadar uzar. Bu kanunda yazili diger miiddetlerin son giinii resmi tatil giinlayi). BALKAN — Kabul edenler . miiesseseler esas faaliyet devresinden sonra muMevzuu mimftkai-ia olan Biitge enciimeninin (K) harrik kuwet ve i§ci adedi bakimmdan muafikrasidrr. kabul sesleri). M.. K) ve muaddel miktar iizerinden tahakkuk ettirilen vergiye iti(O) fikralart afagidaki sekilde degi^tirilmi^tir: raz edemezler. Diger fikralar kendi teklif ettikleri fiyet haddine girseler dahi biitiin sene miikellef fikralardir. lastik ayakkabi fabrika ve imalathaneleri bu istisna hiikmiinden harigtir). munhasiran muhitletekrar okunfiya. Kabul Onun icin bizim istedigimiz (K) fikrasidxr. §orap.. suni veya tabii koymaga mecburum. Maddenin differ fikralari. BUTgE En. firm- . edenler. leri).Kara. plastik e$ya. makine tamirde itiraz ve temyiz miiddetlerinin hitammda huhane ve montaj yerleri. §u halde serdedilen miilahaza degirmenler. olmakla o madde hakkmda tadil teklifi yapilanuyacak deBALKAN — Madde tamam mi? (Tamam sesmek olmadifini tabii takdir buyurursunuz. valssiz ve musudur.Ev sanatlan. Tebliglerolan harp veiaiti. (Trabzon) — §imdi okunan sekilde kabul ediMlADDE 2 — Mezkur kanunun 12 nci madHrge yine maksad hasri olmaz. baglanmasi ^arttir. (Dahil) beygire kadar olan. maddelerinin degistirilmesi ve bu kanuna bazi MADDE 3 — Mezkur kanunun 13 ncii madmaddeler eklenmesi hakkmda kanun desi asagidaki sekilde degistirilmistir: MADDE 1 — 2430 sayili muamele vergisi Miikellefler beyannamelerinde gosterdikleri kanununun2ncimaddeainin (G-. Madde kabul edilmistir. 2430 sayili muamele vergisi kanununun bazi Kabul edilmistir. tkisi. alati ziraiye imal ve kuk usulii muhakemeleri kanununda kabul editamir miiesseieleri (Munhasiran bu islerden dolen hukiimler cereyan eder. liizum gdrdiigiimiiziin sebebi rindeki giftcilerin kendi ihtiyaglan ijgin getirdikleri hububati iiguten eleksiz. kuv(Traibzon). ve tomruktaa kereste yapan fabrikalar. Onu reye madeni karyola. Mesjjaleleri icabi senenin muayyen kil tktisad enciimeninin birinci maddesinin miimevsiminde faaliyette bulunan ve diger mevzakeresidir. Maddeyi lar ve ekmek fabrikalan. Etmeyenler .. BA$KAIf— Baska miitalea var mi? olan gun adedine taksimi suretile bulunan mikISMET EKER ((Jorum) — Kabul edilen setar esas olur.. Isgi bkunsun. Bu miibul edilecektir.Adi tugia harmanlari. (K) fikSmai miiesseseler tarafmdan verilen beyanrasi yerine takrir veren biitiin arkadasjarm namelerdeki kiymetin dogruluguna varidat danoktai nazarlarma uygun olan tktisad enciimeiresince kanaat hasil olmadigr takdirde bildirininin (K) frkrasi okunacaktir. tktisad encumeni maddesinin bir frkharrik Jeuweti on beygiri gegmeyen inotorliirasi oknmmafe. itriyat. RAtF KARADENlZ valssiz degirmenler. yihaya rey vermeyen varmi?M. Biitge enciimeninin Ankara ve civan su tesisati hakkmdaki latesbit ettigi f&ralardir. Etmiyenler. 10 . Resen yapilan tarh muameleleriG . K. yel ve su ile isleyen eleksiz ve varid olmiyor. hah imalathaneleri. racaatlerin mucib seheblere istinad ettirilmesi BA§KAW— Bu mutaleayi kabul buyuruyorve tetiak heyetlerince de bir ay zarfmda karara musunuz? (Kabul. RAIF KARADENlZ ameleei bitmi^tir. (K) fikrasi nazan dikkate almmis. nikelaj ve kromaj. giindelikleri mecmuunun o ay iginde galifilmis.-4 Yalniz K fikrasidif.. bahri infaat... BALKAN* — Heyeti tanmniyeye ii§ takrir vei muharrikesi bes. M. Digeri de yal(Trikotaj. miicevherat. deniz ve hava harp teghizatma le tetkik beyetleri ve itiraz komisyonlan kararmiiteallik olxib e^has tarafmdan istimali memnu lan miikellefe yazi ile teblig olunur. niz K fikraii igindir. Binaenaleyh miizakere esnasmda o simlerde gali^malarmi tatil veya tahfif eden madde hakkmda her kes tadil teklif edebilir. Binaenaleyh len kiymete aid vergi usulen tahakkuk ettirilir Butce enctimfcninin (K) fikrasmi cikarup yerive ihtilafli kiymetin tetkiki igin tahakkuk mene tktisad enciimeninin (K) fikrasmi getirmek muru tarafmdan iig ay zarfmda 21 nci maddede suretile Biitqi enciimeninin birinci maddesi kayazili tetkik heyetine miiracaat olunur. tktisad enciimeninin koydugu madde miizakere ediliyor.I : 75 12-6493? 0 :I BA§KAH — Miisaade bayurun. adedinin tayininde bir evvelki ayda odenen i§gi (Birinci maddesi tekrar okundu). suni veya tabii ipek ve ipek mensucat. M. verildi. Birinci maddede desi asagidaki sekilde degistirilmistir : (G.
Isin terki halinde bdenmesi lazrm gelen vergilerin terk tarihinden itibaren en cok on bes giin icinde tediyesi mecburidir.. Mirascjlarm tamami miiesseseyi isletmege devam ettikleri takdirde vefat tarihinden ewelki zamanlara aid vergiler muayyen taksitlerinde usulii dairesinde tahsil olunur. (Hitammda) olmayacak (hesabmda) olacaktir. keyfiveti on bes gun icinde mensub olduklan varidat dairesine yazi ile bildirmege mecburdurlar. MADDE 5 — Mezkur kanunun 23 ncii maddesi asagidaki §ekilde degistirilmistir. RAlF KARADENlZ (Trabzon) — Bu iigiincu maddede (tebliglerde itiraz ve temyiz miiddetlerinin hitammda) denmistir. M. Kabul edenler . Bu sekilde diizeltilmesini rica ederim. MADDE 6 — Mezkur kanunun 32 nci maddesi asagidaki sekilde degistirilmistir: Islerini brrakan veya baskalarma devreden miikellefler. Devir halinde ihbar beyannamesini devredenlerle devralanlar miistereken imza ederler. Maddeyi reyinize arzediyorum.. siklet veya miktar ve satis fiati ve sevkolundugu veya satildigi mahal ve muessese gbsterilmek suretile dercolunur. Kabul edenler. Smai miiesseseler bir aya aid muamelelerin vergisinden pe$in sati§a taalluk eden kismmi ertesi aym on behind gUnii ak§amma kadar bdemekle miikelleftirler. Buradaki (mamulati) yanks yazilmistir. M. Devir halinde devralanlar. olunan mamulat kezalik nevi. 18 nci maddede yazili neviden teminat gbsterildigi takdirde biri muamelenin taalluk ettigi ayi takib eden dorduncii ve digeri besinci ay i§inde ve miisavi iM taksitte tahsil edilmek iizere tecil olunur. (muamelati) olacaktir. BttT<?E E. BALKAN — Tabi hatasi olmustur. Maddeyi bu ^ekilde tashih ediyoruz. Tasfiye ve fesih hallerinde de ayni suretle muamele olunur.I : 75 12-6. Bu sekilde tashihini rica ederim. bunlar igin tahakkuk ettirilmesi lazim vergileri muamele defterine gtinU giiniine kayde mecburdurlar Icabi halinde tasdik edilmek sartile bu defterler teaddiid ettirilebilir..da imale sevkolunan maddeler nevi itibarile ve siklet veya miktarlan gbsterilmek suretile kaydolunur.. $ubelerine gonderilen mallann vergisi beyannamenin verildigi ayi takib eden aym on besjmde tahsil olunur. Boyahane ve tamirhane isletenler tutacaklan deftere kendilerine tevdi edilen esyanm giris. Kabul edilmistir.. mamulat ve ihracat kismma da aid oldugu faturalar is.aret edilmek suretile miiesseseden ihrac. MirasQilardan bir kismi i§letmege devam ettigi ve bir knmi etmedigi takdirde vefat tarihinden ev- — 260 — . devreden namma tahakkuk etmis 'olup heniiz odenmemis bulunan verfrilerden dolayi devredenle miiteselsilen mesuldiirler. Veresiye satilan mallarm vergisi. Veresiye satildigi tevsik edilen kismi ile satdmak iizere komiisyoncuya veya satis. Giinunde verilmeyen taksitler % 10 zamla tahsil olunur. RAlF KARADENlZ (Trabzon) — Bu maddenin yukandan 9 ncu satirmda (mevad ve mamulati) kelimeleri vardir. Bir taksitin miadmda bdenmemesi halinde diger taksitler muaccelivet kesbeder ve temmata miiracaat suretile istifa olunur. M.. Islerini terk veya devreden miikellefler hesabi verilmemis olan muamelelerini mensub olduklan varidat dairesine ayni miiddet iginde beyanname ile bildirmege mecburdurlar. Etmeyenler.L937 C :1 BttTQE E.. ve gikismi ve aldiklan iicreti kaydedeceklerdir. !Mamul maddeler hesabmm ithalat kismma imal safhasi bitirilmis. Bu defterlerin ve muhteviyatrna aid evraki musbitenin tahakkuk mururii zamani mUddetince saklanmasi ve taleb halinde alakali memur ve mufetti^lere gbsterilmesi mecburi oldugp gibi diger alls veris. yaptigi miiesseseler de verginin tahakkukuna medar olacak cihetlere aid evrak. Smai muesseselerde alim ve sarf hareketlerini gbstermek iizere tutulacak olan defter biri iptidai digeri mamul maddelere mahsus olmak iizere iki hesabi ihtiva edecektir.. Bu kanuna gore veresiye addolunacak satislar en az bir ay vade ile yapilmis olanlardir. Iptidai maddeler hesabmm ithalat kismma muesseseye ithal ve ihracat kismma. Sigorta sirketlerile banka ve bankerler her ay i<?in tahakkuk ettirilen vergiyi ertesi aym on besinci giinii aksamma kadar bdemege mecburdurlar. banka ve bankerler her sene kanunusani iptidasmdan itibaren mahallinin en biiytik varidat memuru tarafindan tasdik edilmis bir muamele d6fterile smai miiesseseler iptidai maddeler alim ve sarf hareketlerini gbsterir ayri bir defter tutmaga ve vergi mevzuuna giren mevad ve mamulati. Kabul edilmistir. Vefat halinde vergi miras vecaibi arasma girer.. Bu takdirde vefat keyfivetinin mirascilar tarafmdan bir ay icinde alakali varidat dairesine yazi ile haber verilmesi mecburidir.. vesika ve defterlerini irae etmekle mukelleftir. Ancak. BALKAN — Kabul edenler. Etmeyenler . Kabul edilmi^air. MADDE 4 — Mezkur kanunun 20 nci maddesi asagidaki §ekilde degistirilmistir: Smai miiesseseler.. sigorta sirketleri. M. BASKAN — Kelime tashih edilmistir. Etmeyenler.. devreden veya devralan tarafmdan bu vergi mikdarmda 2430 numarali kanunun 18 nci maddesinde yazili neviden teminat gbsterilmek sartile heniiz odenmemis olan vergilerin taksitlerinde bdenecegi yazi ile taahhiid edildigi takdirde devredene mesuliyet tevecciih etmez.
vergisi kanununun bu babdaki hiilciimleri dairesinde muamele yapilir..I : 75 12-6-1937 C :1 velki zamanlara aid verginin igletmege devam edenler tarafmdan on beg gun iginde odenmesi mecburidizv Ancak igletmege devam eden mirasQilar 2410 numarah kanunun 18 nci maddesinde yazib neviden teminat gosterirlerse vergi. Kabul edenler . Etmeyenler .. MADDE 7 — Mezkur kanunun 33 ncii maddesi asagidaki sekilde degistirilmistir: Yanmak. Defterlerin tiirkce tutulmasi. taksitlerinde tahsil olunur.. sit basmak veya sair miicbir sebeblerle tesisati hirab olarak veya iptidai ve mamul maddeleris hasara ugrayarak faaliyetlerine devam imk$ni kalmadigi mahalli idare heyetlerince tasdik edilen sigortasiz smai miiesseselerin henuzttahsil edilmemd^ olan vergileri Maliye vekaletiice terkin olunur. Kabul edilmistir. muharrik kuwet ve amele miktirini bildirmege ve 2430 numarah kanun mucfcince tutacaklarr defterleri ayni miiddet iginde tasdik ettirmege mecburdurlar.Maddeyi reyinize arzediyorum... malmiidiiru.. Bir taksitin zamaninda odenmemesi halinde digerleri muacceliyet kesbeder ve teminata muracaat suretile istifa olunur. husuii hiikiimlerine tabidir. Kabul edenler. Kabul edilmistir. Mezkur mahallerde bulunan bilcumle iptidai ve mamul mevad bu kanunun tatbiMnde muessesenin malz sayilir. Etmiyenler.. Itiraz ve temyiz evrakmm tahakkuk jsubelerince komisyonlara sevk v6 komisyonlardan iadesine ve miiddetlerin hesabmda kazanc. MADDE 11 — Gerek tarh ve tahakkuk safhasmda gerek vergi itiraz edilmeksizin katilestikten sonra miikellefin muracaati iizerine veya tetkik ve teftis neticesinde goriilen maddi hatalar mahallinin en buyiik malmemurunun tasvibile diizeltilebilir. Kabul edilmistir. Kabul edilmistir. BA§KAN — Maddeyi reyinize arzediyorum. BALKAN -*• Maddeyi reyinize arzediyorum. Kabul edenler ... Bidayeten bildirilen hususatta bilahare vukua g-elen tebeddiilat dahi on bes giin iginde beyanname ile bildirilir. Kabul edilmistir. BALKAN -. Beyanname ile bildirilmemis olan yerlerde icrayi sanat eyleyen veya iptidai ve mamul maddeler bulunduran mukellefler hakkmda 2430 numarali kanunun 28 nci maddesi hiikmu tatbik olunur. Kabul edenler . Iflas. Etmiyenler. varidat kontrolorleri. Bu zam ise baslama halinde mubaferet tarihinden. Etmiyenler. tse baslama.. sarf ve muamele defterlerine bakilmak ve mevcud tesbit edilmek ve fire. Etmeyenler . Buna miimanaat edenler hakkinda 2430 numarali kanunun 28 rci maddesi hukmu tatbik olunur. Kabul edilmistir.. zayiat nazan dikkate almmak suretile kontrol edilebilir.. akraba isleri. Kabul edilmistir. komisyon ve heyetlerin nitabi.. BALKAN — Maddeyi reyinize arzediyorum. BALKAN — Maddeyi reyinize arzediyorum. Kabul edenler ... istigal mevzularmi..*. MADDE 12 — Istanbulda resen tarh muamelelerile tetkik heyeti kararlarma karsi itiraz ve temyiz talebinde bulunmak salahiyeti tahalckuk §ube seflerine aiddir. Kabul edenler.. Etmeyenler . varidat mudurii.. Kabul edenler.... keyfiyetin varidat idaresince haber almdigr aya kadar (bu ay dahil) olan vergilere ^% 15 zammolunur. keyfiyetin varidat dairesince haber almdigi tarihin musadif oldugu aya kadar (bu ay dahil) olan devreye aid vergiye tafbdk edilir. varidat kontrol memuru ve hesab mutehassislarile alelrtlak muamele vergisi tahakkuk memurlarmi ifade eder BALKAN — Maddeyi reyinize arzediyorum. Etmeyenler . keyfiyet varidat dairesince haber almdigi tarihin musadif oldugu aya kadar (bu ay dab. isl birakma ve devretme hallerinde keyfiyeii haber vermeyen miikelleflerin vergisine % 51 zam yapiln*..... Beyenname fie bildirilen yerlerden gayri ma- hallerde icrayi sanat olunmasi ibtidai ve mamul maddeler bulundurulmasi yasaktrr.. BALKAN — Maddeyi reyinize arzediyorum. MADDE 13 — 2430 sayili kanunun 21 nci maddesinde yazili takdir komisyonlarile tahakkuk memurlan smai mamulatm maliyet fiatlan hakkmda umumi mahiyette olmak iizere Maliye vekaletinin tktisad vekaletinden alacagi ve kendilerine teblig edecegi malumati takdir es- — 261 — . sanatlarim yaptiklari mahalleti.il) olan zamana. MADDE 9 — Smai muesseselerin iptidai ve mamul maddelerile imalati liizum goriildukce salahiyetli memurlar tarafmdan muessesenin ticari defter ve evraki musbitesile tutmaga mecbur olduklari musaddak iptidai madde alma.. defterdar. Vefatm vajrtinde haber verilmemesi halinde vefat taribjnden. depolarmi.. ve isi birakma ve devir hallerinde birakma ve devrin vukubtfdugu tarihten. MADDE 8 -— Yeniden ise baslayan veya mustesna vaziyfetten cikan mukellefler bagli olduklari varidat dairesine ise basladiklari veya miikellefiyete ^girdikleri tarihten itibaren on bes gun iginde|verecekleri beyanname ile adreslerini. devamsizlik ve bulunmayan azaya vekalet hususlarmda kazanjg vergisi kanununda yazili hiikiimler muamlle vergisi igin de aynen tatbik olunur.. faaliyeti. MADDE 10 — Bu kanunla 2430 numarali kanunda yazili salahiyetli memurlar tabiri maliye miifettis ve muavinleri.
. MADDE 14 — Bu kanun nesri tarihinden muteberdir. Etmeyenler ... Maddeyi kabul edenler. Maliye. Kabul edilmistir. Kabul edilmistir. Bu teklifi kabul edenler.. Iktisad..... 8 — Kazanc vergisi hakkindaki 2395 saytli kanunla 1890. bankalara. 1980 ve 2882 numarali kanunlarm bazi hukumleiini degistiren kanun MADDE 1 — 2395 saydi kazanc. Kabul edilmistir.. Maddelere gegilmesi kabul edilmistir. BALKAN — Madde bu suretle tashih edilmistir. desinin 2 numarali bendinin (B) fikrasi asagidaki sekilde degistirilmistir: B) Anonim eshamli ve eshamsiz komandit. sermayenin en az yarisi Devlete aid olan miiesseselere. hisselere gore hesab edilmekle beraber bu sirketlerin hukmi sahsiyetlerinden taleb olunur. Kabul edilmistir. Etmiyenler. MADDE 3 — Mezkur kanunun 4 ncii mad[1] 269 say ill basmayazi zabtin sonundadir. Kabul edilmistir. MADDE 6 — Mezkur kanunun 8 nci maddsine asagidaki fikra eklenmistir: 4) Crayrimenkul alrp veya yaptrrrp satmagi meslek ittihaz edenler her ay icinde sattiklan gayrimenkuliin cinsini.... MADDE 2 — Mezkur kanunun 3 ncii maddesinin 16 nci fikrasina asagidaki fikra eklenmistir.6 enciimenleri mazbatalan (1/830) [1] BALKAN — Enciimen bu layihanm miistacelen miizakeresini teklif ediyor.... nakliyeciligi itiyat etmeksizin ara sira iicretle esya nakleden koyluler. Yukanda yazili daire. mulhak ve hususi biitgeli daire ve miiesseselere. Kazanc... Etmiyenler. Etmeyenler . BASKAN — Maddeyi reyinize arzediyorum. Maliye. 1980 ve 2882 sayih kanunlarda degisiklik yapilmmina dair kanun layihasi ve Ikttsad. MUVAKKAT MADDE — Bu kanunun nesri tarihinde mtikellef bulunan smai muesseselerde baglr olduklari varidat dairesine.. BASKAN — Maddeyi reyinize arzediyorum.. «almir» denilmesini teklif ediyorum.. vergisi hakkmdaki 2395 numarali kanunla 1890. Heyeti umumiyesi hakkmda miitalea var mi? Maddelere gegilmesini kabul edenler. limited ve sermayesi iizerine kazang dagrtan kooperatif sirketlerde vergi... Mecmu bedeli 500 lirayi (dahil) gegmeyen mubayaa ve islerle alelitlak menkul ve gayrimenkul icari taahhiid sayilmaz. 60 kurusa kadar olan isgi giindeliklerile 120 kurusa kadar olan giindeliklerin 60 kurusu.nlerini icraya Adliye. BALKAN — Miitalea var mi? Maddeyi kabul edenler. RAtF KARADENtZ (Trabzon) — Kabul ediyoruz. BALKAN — Maddeyi reyinize arzediyorum. Kabul edenler . KEMAL ttNAL (Isparta) — «Taleb olunur» yerine... miiessese ve miiteahhidler taahhudun yapildigi tarihten itibaren bir ay icinde keyfiyeti alakali veridat dairesine yazi ile bildirmege mecburdurlar.. BALKAN — Maddeyi reyinize arzediyorum. soy admi ve adresini.. mukavelesiz deruhde edilmesi ve gayrimenkul alrp satmayi mieslek ittihaz edenlerce keza mukaveleli... miisterinin admi... BALKAN — Miitalea var mi? Maddeyi kabul edenler. Kabul edilmistir. MADDE 15 — Bu kanun hiiku. MADDE 4 — Mezkur kanunun 7 nci maddesinin 1 numarali fikrasma asagidaki fikra eklenmistir: Ithalat ve ihracat ticaretile istigal edenler.. sati§ kiymetini bir beyanname ile icrayi — 262 — . vergisi kanununun 3 ncii maddesinin 13 ncii fikrasrna asagidaki fikra eklenmistir. Etmiyenler. derece taahhiidatta bulunanlar bu taahhiidlerininden dolayi beyanname vermezler. Kabul edenler . Kabul edenler .. Bu kanunun tatbikmda yukanda yazili daire ve miiesseselere karsi bir malm tesliminin veya munhasiran fikri ve bedeni bir hizmet mahiyetinde olmamak sartile bir isin yapilmasinm mlukaveleli... Etmiyenler.. Kabul edilmistir. Dahiliye.I : 75 12-6-1937 C :1 iiasmda nazan itibare alrrlar. BASKAN — Mutalea var mi .. BALKAN — Mutalea var mi? Maddeyi ka"brul edenler. Etmiyenler. menafii umumiyeye hadim cemiyetlere ve imtiyazli sirketlere karsi derece.. kain oldugu mahalli. Adliye ve Biitc. ticaret ve zahire borsasi bulunan yerlerde bu borsalarda almip satilan mallar iizerine komusyonculuk yapanlar. Kabul edilmistir.." Etmiyenler. MADDE 5 — Mezkur kanunun 8 nci maddesinin 1 nci fdcrasi asagidaki sekilde degistirilmistir : Umumi. Ziraat islerinde kullandigi araba veya hayvanile. Kabul edilmistir. Kabul edenler . Maddeyi kabul edenler. Etmeyenler . Etmiyenler. numarasmi. 8 nci maddede yazdi hususlar igin bir ay zariinda beyanname vermekle miikelleftirler. mukavelesiz gayrimenkul satilmasi taahhiid sayilir. Layihanm heyeti umumiyesini agik reye arzediyorum. Kabul edilmistir.. Etmeyenler . Griimruk ve inhisarlar vekilleri memurdar....
. 10 001 liradan 20 000 liraya kadar olan kismmdan % 20K 20 001 liradan 50 000 liraya kadar olan kismmdan % 25. aylik veya giindelik iicret mukabilinde devamli veya muvakkat surette is alan amele ve her nevi seyyar saticilar. 20 001 liradan 50 000 liraya kadar olan kismmdan % 25. BALKAN-—. BALKAN — Miitalea var mi? Maddeyi kabul edenler . III .Miitalea var mi? Maddeyi kabul edenler . Kabul edilmistir. yeri yoksa ikametgahtnm bulundugu varidat dairesine bildirmege mieburdurlar. -JBtmeyenler . kabzimallar ve madrabazlardan giindelik gayrisafi kazanglarmm (12) misli.. Etmiyenler. (3 ncii maddenin 9 ncu fikrasmdaki balikgilar harig).Miitalea var mi?.. MADDE 10 — Mezkur kanunun 52 nci maddesine a§agidaki fikra eklenmi§tir: Resen tarhedilen vergiler tstanbulda alakadar maliye §ubesi tahakkuk gefligine teblig edilir. ^irketlerile merkezleri ecuebi memleketlerde bulunan bu gibi §irketlerin Tiirkiyedeki §ube veya te§ekkulleri a^agidaki nisbette vergi verifier: Vergiye tabi kazancm: 10 000 liraya kadar olan kismmdan % 15. i§giler ve hammallar.. BA§KAN -r. kundura boyaciiari ve 30 ncu maddenin son fikrasmda yazili mustahdemlerden giindelik gayrisafi kazanglarinm (10) misli.Biletle girilmeyerek iginde konsomasyon yapilan yerlerde galismalan halinde 27 nci maddeye tevfikan.. tJzerinden vergi almir. Devamli hlzmet kabul eden serbest meslek erbabi harig olmak iizere vergileri istihkaklannm tediyesi sirasmda kesilmesi lazrm gelen 28 nci maddedeld mukelleflerin vergileri de bu nisbet uzerinden hesab olunur. c) 1 nci maddenin (D) fikrasma dahil olan is.. Kabul edilmi^tir. her nevi miiessis ve intifa hisseleri ve sirketler miidiir ve memurlarmm temettii hisseleri ve murakiblere verilen iicret ve aidat ta bu nisbetler iizerinden vergiye tabi tutulur. kollektif ve kazang dagrtan kooperatif. insaat ve imalatta goturii. Hesablanir. BA§KAN -k. dellallar. 5 001 liradan 10 000 liraya kadar olan kismmdan % 15. irmak ve gbllerde ve karada her nevi nakil ve cer vasrtalarmda iicretle gali§anlar..i1 hinden itibaren bir ay zarfmda alakadar vari- — 263 — . MADDE 7 — Mezkur kanunun 32 nci maddesi aa§gidak$ §ekilde degi^tirilmi^tir: Beyannameye tabi olubda 31 nci madde haricinde kalan miikellef lerden: I .. d) Istanbul balikhanesindeki seyyar kabzimallarm vergi nisbeti. bu kabil tebeddiilleri Vukulan tariMADDE 9 — Kanunun 37 nci maddesi asa. seyyar sanatkarlar.Miitalea var mi? Maddeyi kabul bul edenler . Kabul edilmi§tir. Kabul edilmistir. ve te§ebbiisler erbabmm giindelik gayrisafi kazanglarmm (20) misli. Idare meclisinin reis ve azalan hisselerile huzur haklari.. 50 001 lira ve daha fazlasmdan % 30. Kabul edilmistir. bunlara balikhanece odenen paranm % 5 idir. simsarlar. BASKAN — Miitalea var mi? Maddeyi kabul edenler. 5 000 liraya kadar olan kismmdan % 12. 10 001 lkajdan 20 000 liraya kadar olan kismmdan % 20.Merkesleri Turkiyede bulunan adi komandid... nehirde. ^Etmeyenler . Etmeyenler.. 50 OOllira sire daha fazlasmdan % 30. gidaki sekilde degi^tinlmi^tir ! Giindelik gayrisafi kazanglan iizerinden vergiye tabi tutlan miikellef lerden : a) Denizde. MADDE 11 — Mezkur kanunun 55 nci maddesine a§agidaki fikra eklenmi§tir: Ayni §ehir veya kasaba dahilinde i§ yerlerinin degi§tirilmesi i§i brrakma sayilmaz... II .Biletle girilen ve iginde konsumasyon yapdmayan yerlerde gali^tiklan takdirde 74 ncii maddenin (D) fikrasi mucibince kullamlacak duhuliye biletlerinin muhtevi bulundugu mebaligin tamami iizerinden % 5 nisbetinde. H ..1 : 75 12-6-1937 d :1 tiearet ettigi >ve fayet muayyen bir is. insaat ve imalatta calisan ustalar. Maddeyi kabul edenler. vapur lokanta ve biifelerini isletenler.Biletle girilmekle beraber iginde konsomasyon yapilan yerlerde galisrrarsa 74 ncii maddenin (D) fikrasi mucibince kullamlacak duhuliye biletlerinin muhtevi bulundugu meblagm tamami iizerinden % 5 e zamimeten 27 nci madde hiikmiince.. g) Ecnebi memleketlerden gelen artistlerle temsil ve her nevi oyun heyetlerinin vergileri : I . b) Her nevi nakil ve cer vasrtasmi mal sahibi veya miistecir sifatile isletenler.6 nci maddenin 2 nci ve 3 ncii fikralarmda yazili muesseselerle 7 nci maddede yazili miikellefler ve 47 nci madde mucibince beyanname vermegi tercib edenler (Kollektifler harig) a§agida yazili nisbetler dairesinde vergi verirler: Vergiye tajbi kazancm. Miikellefler. limited.. Etmeyenler . MADDE 8?— Mezkur kanunun 33 ncii maddesine asagidaki fikra eklenmistir: 8 nci madolenin 4 numarali f ikrasmda yazili mukelleflerin jvergi nisbeti beyanname ile bildirilen satis kfymetmin yiizde biridir.
Tereddiide mahal kalmamak igin arzedeyim ki. Maddeyi bu §ekilde reyinize arzediyorum. tstanbulda itiraz komisyonlan kararlan alakadar Maliye §ubesi tahakkuk sefligine birinci f ikrada yazili sekilde teslim edilir.. Encumende bunu goriis. «vilayetin» kelimesi dii§mii§.. M. Kabuledilmi§tir. Reye arzedi- 264 .. Maddeyi tekrar reye arzediyorum. itirazm munhasiran verginin tahsilini tehir igin yapildigi delillerle sabit oiorsa boyle bir ceza verilir. Maddeyi reye arzediyorum. MADDE 14 — Mezkur kanunun 63 ncii maddesine a§agidaki fikra eklenmistir: Bir §ehirde te§kil olunan muvazzaf tetkiki itiraz komisyonlan bu §ehrin merbut oldugu diger kazalarma aid itiraz evrakmi tetkike Maliye vekaletince memur edilebilirler.. amma bu sekilde dahi itiraz komisyonlarma yiizlerce itiraz var. Reye arzediyorum. tetkiki komisyonu % 10 a kadar vergiye bir zam salahiyetini haiz olacaktir. Kabul edenler. BALKAN — Miitalea var mi?. M. Kabul edilmi§tir.an hazurile Adliye encumeninde cereyan eden muzakerede bu maddedeki itirazm el ile tutulur sekilde. Oraya bu kelime Have edilecek. MtJMTAZ &KMEN (Ankara) —15 nci maddenin esbabi mucibesi Biitge enciimeai mazbatasmda giizelce izah edil- mi§tir. BtJTQE En.. BALKAN — Have edilmi§tir. t§te ancak bu gibi hallerdedir ki. Kabul edilmigtir. BALKAN — Maddeyi kabul edenler. BALKAN — Miitalea var mi? Maddeyi kabul edenler. mukellefin sui niyeti zahir ve verginin tahsilini geri birakmak kasdile yapilan itirazlarda. Bu itiraznamelerin §ube defterine kaydedildigi tarih varidat dairesine teslim tarihi sayilir.... BALKAN — Miitalea var mi?. Etmeyenler. MADDE 16 — Mezkur kanunun 65 nci maddesine afagidaki fikra eklenmistir. MUMTAZ OKMEN (Devamla) —Bunun itiraz komisyonunda tadil veya tenzili ihtimali mevzuubahs olamaz.Mezkur kanunun 61 nci raaddesine afagidaki fikra eklenmi§tir: Varidat dairesi namma itiraz hakki tstanbulda alakadar maliye §ubesi tahakkuk §ef ligine aiddir.. Kabul edilmigtir. Kabul edilmi^tir. «Bir §ehirde tegkil olunan muvazzaf tedkiki itiraz komisyonlan bu §ehrin merbut oldugu diger kazalarma» denilmektedir. (Giizel sesleri). M.. Etmiyenler.. MADDE 15 — Mezkur kanunun 64 ncii maddesine aaggidaki fikra eklenmistir: Tetkiki itiraz komisyonlarmca mukellefin haksizligma karar verilen hallerde itirazm munhasrran verginin tahsilini tehir maksadile yapildigi delillerle sabit oldugu takdirde komisyonca verginin asilma % 10 a kadar zam yepilmasi karar altma almir. tatbikatta faidesi olur diye bu noktayi Heyeti Umumiyede izaha liizum gorduk.. alakadar olmanizi rica ederim. Kabul edenler.. MADDE 12 — Mezkur kanunun 58 nci maddesine asjfagidaki fikra eklenmi§tir: 55 nci maddenin son fikrasmda yazili sekilde i§ yerlerinin degi§tirilmesini miiddeti iginde bildirmeyenlerin ilk yil vergilerine % 15 zammolunur. RAlF KARADENtZ (Trabzon)— Burada bir kelime du§mu§. Maliye vekaletinin Siyasi mustes.. Her miikellef.tugumuz halde mazbatamiza gegirmekte zuhul ettigimiz igin.... boyle biritiraz hakki mevcud iken nigin aksi giktigi zaman yani itiraz varid goriilmedigi takdirde % 1 den ona kadar bir ceza almmayor?. MADDE 13 —... Bu maddenin Adliye encumeninde miizakeresinde mevzubahs olan bir hadiseyi mazbatamiza her nasilsa dercedemedigimizden dolayi Heyeti Umumiyede tavziha luzum gorduk. ADLtYE En... Etmeyenler. Etmeyenler. Maddeyi kabul edenler.. 1§ yerlerini bu suretle degi§tirenlerden i§gal ettikleri yerlerin gayrisafi iradlan iizerinden vergiye tabi tutulanlarm ertesi mali yil igin tarhedilecek vergileri bu yerin o mali yila tekaddiim eden takvim yili ba§langicmdaki iradlan iizerinden ve her birindeki gali§ma miiddetlerine gore hesab olunur. Kabul edilmistir. beyannamesine miistenid ve yahud kanun dairesinde iradi gayrisafi iizerine miiesses.1 t 75 12-6-1937 C :1 dat idaresine yazi lie haber vermege mecburdurlar. Etmiyenler. Etmeyenler. M.. miikellef bunu kendisi de bildigi halde.. BALKAN — Miitalea var mi?.. HASAN FEHMl ATAQ (Gumii$ane) — Kesbi katiyet etmig. «§ehrin merbut oldugu vilayetin diger kazalarma* olacak. BALKAN — Miitalea var mi? Maddeyi kabul edenler. Kabul buyuranlar. MADDE 17 — Mezkur kanunun 70 nci maddesine afagidaki fikra eklenmistir: Temyiz komisyonlarmm nihai kararlan Istanbulda alakadar Maliye §ubesi tahakkuk sefligine gonderilir. Biitge encumeninin esbabi mucibesinde denildigi gibi. kazang kanunu mucibince itiraz komisyonuna vergi miktarmm tenzili veya verginin busbiitun kaldinlmasi igin itiraz hakkina maliktir. tadil igin itirazi sn-f vaMt kazanmak igin oldugu meydandadir. mesela kendi imzasi ile verdigi beyannameye miisteniden vergi tahakkuk daireleri vergi tarhetmisJLerse ve yahud iradi gayrisafi iizerinden vergi tarhedilmi§se artik bunlar iki kerre iki dort eder gibi gayri kabili tadildir.. Vergi.
Binaenaleyh bu hususta Adliye enciimeni daha ziyade beyani mutaleaya salahiyettardir. maddeye bu fikrayi ilave ederek kabul edelim. Mjadde 19 — 74 ncii maddenin (f) fritrasi asagidaki §ekilde degistirilmistir: Gerek beyanname usuliinde. MADDE 22 — Mezkur kanunun 82 nci maddesi aa§gida yazili §ekilde degistirilmistir: Buhsat tezkereleri as. BALKAN — Enciimenler de bu sekilde mutabiktirlar.. Tahsilde.. M.. itiraz edilmis olsun olmasm ilk ihbarnamenin tebliginden itibaren 15 giin zarfmda defaten tahsil olunur.. MADDE 18 — Mezkur kanunun 74 ncii maddesinin (B) fikrasma asagidaki fikra eklenmistir: Gayrimenkul alip veya yaptmp satmagi meslek ittihaz edenlerin vergisi bu satislara aid beyannamenin verildigi giin odenir. yil iginde tahsil olunmayan vergiler mururuzamana ugrar. MADDE 19 — 74 ncii maddenin (F) fikrasi asagidaki §ekilde degistirilmistir: Gerek beyanname usuliinde. Etmiyenler. Reye arzediyorum... Kabul edilmistir. gegen miiddete aid vergileri. MALlYE En. Etmiyenler. M.agida yazili harglar mukabilinde verilir: a) 6 nci ve 7 nci maddelerde yazili miikelleflerle 47 nci madde mucibince beyannameye tabi tutulan mukllefler igin 25 lira. Madde kabul edilmistir. ADLlYE En.eMlde is birakanlarm itiraz hakki kalkryormu? sualini sordular ve biz de Maliyeden sorduk. Kabul buyuranlar. Etmiyenler.I : 75 12-6-1937 0:1 yorum. h^— .. Kabul edilmistir. M. . Etmiyenler. Etmiyenler. M. b) 8 nci maddede yazili miikellefler igin. tor defa maddeyi okuyoruz. . «ltiraz etmis olsun. M. Biitge enciimeni umumi surette hakki itirazi iptal eden bir kaydi buradan gikarmak suretile bu madde iizerinde tetkikat yapmamistir.isterse etmesin. RAlF KARADENIZ (Trabzon) — Biitge enciimeni. olmasm». M. BALKAN — Kabul edenler. Buhsat tezkereleri ve vergi karneleri harglai da ayni hukme tabidi.. Kabul edenler. Kabul edilmistir.... M. Isterse itiraz etsin. Adliye enciimenince kabul edilmis olan esasi kabul etmistir. c) Isgal ettikleri mahallerin gayrisafi iradlari vergilerine matrah ittihaz edilen mukelleflerden gayrisafi iradlari 500 liradan aa§gi olanlar igin 1 lira ve 500 lira daha fazla olanlar igin 2 lira ve noter vazifesini goren Adliye memurlarile damga pulu ve krymetli evrak bayileri igin 1 liradir. itiraz hakki kalryor cevabmi aldik. MALlYE En. itiraz etmis olsun.. olmasm. Ecnebi memleketlerde bulunanlar igin tahsil miiruruzamam on senedir. BA§KAN — Maddeyi kabul edenler. MWTAZ OKMEN (Ankara) — Maliye enciimeninin noktai nazarma i§tirak ediyoruz. gerek gayrisafi iratlan iizerinden vergiye tabi tutulan mukelleflerden i^lerini terkedenlerin terk tarihine kadar gegen miiddete aid vergileri.. BtfTQE En. Fakat itiraz hakkmi da kendisine biraktik.» seklinde olacaktrr.. BALKAN — Kabul edenler. Etmiyenler. MADDE 20 — Mezkur kanunun 76 nci maddesine asagidaki fikra eklenmistir: Mutehassis kullanilan yerlerde dahi Maliye mufetti§lerile varidat kontrolorleri ve kontrol memurlan mektum vergiler igin bu madde mucibince yapilacak tetkikati ifaya salahiyetlidirler. K. gerek gayrisafi iratlan iizerinden vergiye tabi tutulan mukelleflerden islerini terkednlerin terk tarihine kadar gegen miiddete aid vergileri. esastan ayrilmadik. ilk ihbamamenin tebliginden itibaren on bes giin zarfmda defaten tahsil olunur. TURAN (Isparta) — « . damga pulu ve krymetli evrak bayileri harig olmak iizere 4 lira. Kaedilmi§tir. Bunun iizerine enciimen soyle bir kayid koymustur: «bu miiddete aid vergileri itiraz edilmis olsun ilk ihbarnamenin tebliginden itibaren 15 giin zarfmda tahsil olunur*. BALKAN — Madde hakkmda miitalea var mi? BALKAN — Bu suretle reye arzedecegiz. Eger Biitge enciimeni bunu tasvib ederse. isini terkettikten sonra... MADDE 23 — Bu kanunun 6 nci maddesinde yazili gayrimenkul alib veya yaptrrrp satmagi meslek ittihaz edenler tarafmdan vaktin. Itiraz hakkmi kaldiran bir fikrayi teklif ediyorlar. MADDE 21 — Mezkur kanunun 78 nci maddesi asagidaki sekilde degistirilmistir: Verginin taalluk ettigi mail yilm sonundan itibaren her hangi sebeble olursa olsun hakiki §ahislarda UQ ve hiikmi §ahislarda dort yil iginde tarhedilmeyen ve tarhedilib te katile§tigi mali yili takib eden mali yildan itibaren bes. Kabul edilmistir. hayrr boyle bir sey diisiinulmemi§tir. KEMAL tJNAL (Isparta) — Maliye enciimeninde bu fikra miizakere edilirken pek hakli olarak bazi arkadaslar bu s. gegen miiddete aid vergi 15 giin zarfmda odenmis olsun. M. Ancak miikellef isi terkettigi igin vergisini verir ve 15 giin iginde yaptigi itirazda verginin nisbeti iizerinde bir alacagi tahakkuk ederse bunu isteyebilir.. ilk ihbarnamenin. BA§KAN — Kabul edenler.
Kabul edilmistir MUVAKKAT MADDE 2 — 2395 sayili kanunun bu kanunla degisen 32 nci maddesinin birinci fikrasmda yazili vergi nisbetleri 1937 mali yili vergilerine de samildir. Muamele vergisi kanunu igin rey vermiyen var mi? Rey toplama muamelehi bitmigtir. yerine gore. ziraat ve zirai iktisad sahasmda fenni ve ameli tecriibeler yapmak maksadile. Hiikumetten bir telgraf var. halka gezecek.I :% 12-6-1^7 0 :1 de feeyannanie vermedigi takdirde haklarmda 2395 sayili kanunun resen tarhiyata miiteallik hukiimleri tatbik olunur. Etmiyenler.. Devletm ziraat politikasmda ve memleketin zirai inki§afinda miihim amil olacak kiymet ve ehemmiyette olan bu alieenabane hareketi siikran ile Yiiksek Meclisin ittilama arzederim. 12 . Riypseti Basvekalete Mialum oldugu iizere. Bu miikellefler 1938 takvim yili basmdan itibaren 2395 sayili kanun mucibince beyanname itasile miikellef olanlar hakkmda mevzu usul ve mecburiyetlere tabi olurlar. 13 sene devam eden getin galismalari esnasmda faaliyetlerini. Biinyelerinin metanetini ve muvaffakiyetlerinin temelini teskil eden genis galisma ve ticari esaslar dahilinde idare edildikleri ve memleketin diger mmtakalarmda da miimasilleri tesis edildigi takdirde tecriibelerini miisbet is sahasmdan . Biiyiik Millet Meclisi Yiiksek Reisligine Reisictimhur Atatiirk. BALKAN — Kabul edenler. BA§KAN — Kabul edenler. BALKAN — Kabul edenler. meififcf tezkere ile teblig buyurmuglardir.. Dahiliye. alakadar tahakkuk dairesine verilmesi. 1890 sayili iktisadi buhran.. Qiftliklerin.. 1980 sayili muvazene ve 2882 sayili hava kuwetlerine yardnn vergileri hakkmdaki kanunlarda yazili muameleler hakkmda da caridir. kooperatif teskili suretile veya ayni mahiyette baska suretlerle civar koylerle beraber faydali sekilde galismislar.. hilesiz ve nefis gida maddeleri temin eylemek. muhteviyatmrn tediye edilmesi miiddetlerine ve vaktinde verilmemesi hallerine aid olan ahkami. muhitlerini giizellestirmek.. arazi islah ve tanzim etmek.. C... MADDE 5 — Bu kanun nesri tarihinden muteberdir. Kabul edilmistir.. olgun ve gok krymetli birer varlik haline gelmislerdir. Yerli ve yabanci bir gok hayvan irklan iizerinde gift ve mahsul bakimmdan yaptiklan tetkikler neticesinde bunlarm muhiie en elverisli ve verimli olanlarmi tesbit etmisler. Bunlar beyannameyi vaktinde verib de vergiyi bdemedikleri takdirde vergileri % 10 zammile tahsil olunur... okuyoruz. Etmiyenler..arla fill ve muvaffakiyetli miicadelede bulunmak gibi hizmetleri de zikre sayandir. BALKAN — Kabul edenler. Etmiyenler... Etmiyenler. BAgKAN — Kabul edenler. 3 — TEZKERELER 1 — Reistsiimhur Atatiirkun tasarruflarmda buhman butiin giftlilderini Hazineye ihda buyurd/uklarma dair Ba§vehalet tezkeresi.. Layihanm heyeti umumiyesini agik reye arzediyorum...VI -1937 B§vekil Ismet Inonu T. MADDE 26 — Bu kanunun hukiimlerini icraya Adliye. bazi yerlerde Jhtik. muhtelif zamanlarda. kiigiik miiteaddid fabrika ve imalathaneler tesis etmisler. Maliye ve Iktisad vekilleri memurdur. tasarruflarmda bulunan giftHkjerini Hazineye ihda buyurduklarmi. Etmiyenler. Isbu kanunun meriyetinden ewel cari nisbetlere gore tahakkuk ettirilmis olan 1937 mali yili vergileri bu dairede tashih olunur. bulunduklan iklimin yetistirdigi her gesid mahsulattan baska her nevi ziraat sanatlerine de tesmil eden bu miiesseseler: ilk senelerde ba^layan biitiin kazanglarmi inkisaflarma sarfederek biiyiik. MUVAKKAT MADDE 1 — Isbu kanun ile yeniden beyanname usulune tabi tutulanlarm 1938 mali ydi kazang vergisi bu kanundan evvelki hiikiimJere gore tarholunur. Kabul edilmistir MADDE 24 — 2395 sayili kanunun bordronun sekli. Kabul edilmistir. Etmiyenler. eglenecek ve dinlenecek sihhi verier. Kabul edilmistir.. biitiin ziraat makine ve aletlerini yerinde ve faydali sekilde kullanarak bunlarm hepsini tamir ve muhim bir kismini yeniden imal edecek tesisat viicude getirmislerdir. BALKAN — Kabul edenler. memleketin muhtelif mmtakalarmda miiteaddid ciftlikler tesis etmistim.. Kabul edilmistir.. bir taraftan da ig ve dis piyasalarla daimi ve siki temaslar bulunmak suretile faaliyetlerini ve istihsallerini bunlarm isteklerine uydurmuslar ve bu gun her bakimdan verimli..
» M) 1450 yeni tesis edilmis orman. (Burada 560 (K)0 kok bag gubugu vardir). Qiftliklerin arazisi ile tesisat ve demirbaslarmi miicmel olarak gosteren bir liste ilisiktir. Silifkede. Tahar. 600 teteke tuzlu yag yapmaga elveri§li iki imalathane.miiesseselerin. B) 7 aded 15. 1) Biri Ankarada. (Burada 88 000 aded bag omcasi vardir). » N) 148000 kabili ziraat arazi ve me ralar. F) 4 aded samanlik ve otluk. » L) 2650 gayir ve yoncalik. IV) Umumi tesisat: A) Biri Ankarada. E) Deri fabrikasi: Senede 14 000 bin cesitli deri imaline elverisli. digeri Yalovada iki vasi yogurt imalathanesi.000 bas koyunluk agil. E) 375 doniim gesitli sebze yetistirmege elverisli bahge. biitiin mii§temilat ve miitedavil kiymetlerile beraber. — 267 — . L) 2 aded gigek ve tezyinat nebati yetistir- mege mahsus ser. Tekir ve §6valye giftlikleri. ziraat usullerini diizeltme. N) Biri Orman giftliginin. hususi yollar. Atatiirk Orman giftligi Ankarada. Tarsusta. B) Malt fabrikasi: Senede 7 000 hekto litre biraya kafi gelebilecek mikdarda mal imaline kabiliyetli. K) 2 aded gesitli inualat yapan furun. C) t?gu Ankarada ve ikisi Istanbulda be§ satis magazasmm biitiin tesisat ve demirbaflarr. biitiin mus. C) Buz fabrikasi: Giinde 4 ton buz yapma kabiliyetinde. hayvanat ve demirba§larile beraber Hazineye hediye ediyorum. biitiin mustemilati ve isletme levazimile beraber. C) 400 doniim Amerika asma fidanhgi.temilatile ve biitiin i§letme levazimi ve miitedavil krymetlerle beraber. Yagmurbaba. Piloglu giftligi. telefon tesisati. biri Tekir giftliginin olmak iizere her biri 15 000 ner kilo ka§ar. Etimesut. » K) 100 Park ve bahge. Muktazi kanuni muamelesinin yapilmasim dilerim. D) Soda ve gazoz fabrikasi: Giinde 3 000 si§e soda ve gazoz yapmak kabiliyetinde. biitiin tesisat. D) Orman giftliginde: Hususi sulama tesisati. F) Ziraat aletleri ve demir fabrikasi: H) Biri Ankarada. Portakal bahgesi ile Karabasamak giftligi. Giivercinlik. K) Sarab imalathanesi: Yilda 80 000 litre §arab imaline elverisli biitiin mii§temilat ve miitedavil kiymetlerile beraber. I)Bunlarda mevcud arazi: A) 582 ddniim gesitli meyve bahgeleri. II) Bina ve tesisat: A) 45 aded biiyuk ve kiigiik idare binasi ve ikametgah butun mefrusat ve demirba§larile beraber. Lunapark. F) 220 doniim 6600 agagh zeytinlik. biitiin mii§temilati ve miitedavil kiymetlerile beraber. Her ikisi giinde ayri ayri 15 000 litre pastorize siit ve 1 000 kilo tereyag i§lemek kabiliyetindedir. biitiin i§letme levazimatile beraber. Ill) Fabrika ve imalathaneler: A) Bira fabrikasi: Senede 7 000 hektolitre gesitli bira yapacak kabiliyette. B) Yalovadaki giftliklerde iki hususi iskele ve liman tesisatt. Balgat. Bunlar da biitiin mii§temilat ve isletme levazimi ve miitedavil kiymetlerile beraber. Orman. istihsalati arttirma ve koyleri kalkmdinna yolunda Bevletge alman ve almacak olan tedbirlerin hiisnii intihab ve inkisafma gok miisaid birer amil ve mesned olacaklarma kani bulunu yorum ve bu kanaatle tasarrufum altmdaki bu giftlikleri. kanalizasyon. kiigiik beton kopriiler. D) 8 aded at ve sigxrlara mahsus ahir. B) 700 doniim fidanliklar. elektrik tesisati.1 : 75 12-6-1937 C :1 alan bu. H) 6 aded hangar ve sundurma. biitiin mustemilati ve miitedavil kiymetlerile beraber. 154729 doniim arazi. gazino ve eglence yerleri. Yalova. L) Iki ta§h. 51 Yekun bina. » H) 17 1654 agagli portakalltk. Macun. E) 7 aded umumi ambar. D) 220 doniim bag. Millet ve Baltaci ciftlikleri. igme su tevzita §ubesi. digeri Yalovada olmak iizere iki modern siit fabrikasi. M) Istanbulda bulunan bir geltik fabrikasinin % 40 hissesi. I) 4 aded lokanta. DortyoMa. elektrikle i§ler bir degirmen. €) 6 aded Aydos ve Toros yaylalarmda tesis edilen mandralar. » I) 15 Kuskonmazlik. (Buralarda meyveli ve meyvesiz muhtelif yaslarda ve gesitlerde 650 OOOfidan verdir). Qakirlar giftliklerinden viicud bulmus Orman giftligi. digeri Yalovada kurulu iki tavuk giftligi. K. 1 000 teneke beyaz peynir. biitiin mustemilati ve i§letme levazimile beraber.
Macar. Milli miicadelenin ilk giiniinden beri bu memleketin kudretini ve servetini koyliilerimizin kalkmmasmda. beton kopriiler. Eta. Silifke Tekir giftliginde: E) Orman giftliginde kurulu giftlik mtizesi ve ufak mikyasta hayvanat bahgesi tesisati. Atatiirkiin. (Alkislar). getin ve verimsiz asrtlar altmda iyi neticeler ve iyi mahsuller almamayacagi fikrine karsi Ataturk bunlari viicude getirmistir. yani iiretilen Orman ve Tekir cinsleri). yerli irklarile bunlarm melezleri. (Alkislar). Dikkat buyurursamz bu giin koyliilerimizin ve giftcilerimizin vergi vermek hususunda bulunduklan vaziyet. Kiitm Jersey. Bu giin de Atatiirkiin kani oldugu esasli bir siyaset itikadi sudur. siyasetin memleket igin biiyuk faydalar getirecegine kati olarak kanidir. — 268 — . Ziraat vekaletinin. Bunun icin bir kag seneden beri koyliiniin bu giinkii galismasmda daha gok semere elde etmesi igin. B) 35 tonluk bir aded deniz motorii (Yalova giftliginde). Koyun (Krvircik. kabili tatbik olacak vasrta ve tedbirleri kbyliiye yaymak isini taMb etmektedirlar. E) 19 aded giftliklerin umumi servislerinde galistirilan binek ve yiik arabasi. C)5 aded giftliklerin nakliye islerinde galistirilan kamyon ve kamyonet. Ataturk.letilebilmesi igin Biiyuk Millet Meclisi ve Cumhuriyet Hukumetleri tedbir aramakta. Rodayland ve yerli irklar). zengin ve miireffeh olmalarmda gordii. Halep. Arkadaslar. Sign* (Simental. Tavuk (Legorn. elektrik tesisati. Qiftliklerin maddeten olan yiiksek kiymetleri ancak bu kanaatile ve sahsi galisma ile temin edilmiftir. 58 go ban merkebi. C) 69 bas. V) Oanli umumi demirbas. D) 2 aded giftliklerin umumi servislerinde galistirilan binek otomobili. kugiik beton kopriiler ve yollar. onun islerile bilhassa ugrasilaeak bir mevzu olarak millete ifade etti. agir vergiler iginde bulunan koylii ilk giinden beri en agnrndan baslayarak bu giine kadar miitemadiyen kiilfetini azaltmaktadrr. (Bravo sesleri siddetli alkislar). D) 2450 bas. Dii§iindii ki. kendi sahsma tevecciih edecek her tiirlii faydalarm daima iistunde kalmis ve daima iistiinde kalacak olan milli varliktir. Bu. koyliiniin daha gok kiymetU ve daha yeni vasitarla istihsalatmi kuwetlendirmesi ve genis. bu eserleri viicude getirdikten sonra bunlari Hazineye hip bir bedelsiz ve karsiliksiz terketmesinde esasli. §imdi biiyiik seving ve heyecanla dinledigimiz Atatiirkiin teberruii yiiksek krymeti iizerinde ehemmiyetle durulacak gok miihim bir hadisedir. Karaman irklarile bunlarm melezleri). Bu istikamette yiiriiyoruz. Bu giftlikleri Ataturk senelerden beri sahsi tasarrufu ve bilhassa sahsi emegile viicude g'etirmistir. Hakikat budur.t : 75 12-6-1937 C :1 Yalova §iftliginde: Hususi su tesisati. Hususi sulama tesisati. Hollanda. Yerli ve bunlarm melezleri kosum ve binek atlan. (§iddetli alkislar. Bu eserler meydana giktrktan ve yiiksek degerde olduklan anlasildiktan sonra Ataturk bunlarm maddi krymetlerini bir lahza bakmaksizm onlari kamilen Devletin istifadesine terketmesi. Memleketimizin muhtelif iklimlerinde. Yiiksek heyetinizin ve biitiin memleketin dikkatini celbedecektir ki Hazineye intikal etmekte olan bu giftlikler degeri milyonlar ifade eden bir servet halindedir. Memleketin vesait ve menabii gayet dar oldugu zamanlarda koliiyii: milletimizin ietimal kutleleri icinde bilhassa dikkate almacak. Bu memleketin kudretinin ve servetinin artmasi icin koyliiniin vaziyetinin ve iktisadi varlig-mm yiikselmesi lazimdir. Hepimiz bunlarm her vesile ile goriiyoruz. Ataturk bu miicadelenin basmdadir. 13 harman ve biger dover makinesi ve bilciimle ziraat islerini gormekte bulunan zirai alat ve edevatm tamami. Ingiliz. Onu taMb etmekte gok dikkatliyiz. B) 443 bas. Merinos. Gorensey. Arab. Traktbr. biiyiik ve siyasi bir ideali vardn*. bunlar.. bu giftlikler Hiikumetin yeni ziraati koyliiye ogretmesi igin gok krymetli saha ve vasrta olacaklardir. diger biitiin ictimai kutlelerden daha miisaid bir haldedir. biitiin vatandaslarm bu nokta iizerinde dikkat ve sjikranla- n m eelbetmege layik gSriilecektir. Bunlarm i§letme levazimi ve biitiin demirba§lan. Bu anlayisrma Yiiksek Meclisin ve biitiin memleketin istirak edeceginde asla tereddiid etmiyorum. Tevessiil ettigimiz biitiin igtimai ve endiistriyel tedbirlerin en yiiksek sermayeleiini vermesi memleketin koyliisunde ve ziraatmda elde edecegimiz neticelere baglidrr. VI) Umumi cansiz demirbas : A) 16 aded. Karagiil. Hk giinden beri Ataturk bu istikamette yiirutmektedir. A) 13 100 bas. BAgVEKlL ISMET INONU — Muhterem arkada^lar. telefon tesisati. Yasasm sesleri) Atatiirk her tiirltt sahsi menfaatlerin. Anadolu ortasmda herkesin buradan nasil bir mamure gikacagma bedbin bir nazarla baktigi bir sirada biitiin memleket gibi Anadolu ortasmda da ilimle ve galisma ile biiyiik mamure ve vatandasjlar igin biiyiik servet temin olunabilecegine s>hsan misal vermek hevesi senelerden beri kendisini isg-al etmekte idi. hal Hiikumet iizerinde Ataturkiin hig sasmayan siyasi bir istikamet gibi mutemadi palismasmm ve tesir etmesinin bir neticesidir.
tesvik edici bir vasita halinde kullanmasi Devlet elinde ameli noktai nazardan daha kolay ve daha miimkiin olacagmz iimid etmesindendir. REFtK INCE (Manisa) — Arkadaslar. bizim gibi birer miilk telakki etmiyor. Binaenaleyh. firkaya aid olmafi diisiiniilmiwt olan mallarm Hazineye ihdasmda ayrica bir aft cenatrtik gbstermistir ki. paraya kiymet vermemektir. Bununla Ataturk devleti. milletine icabmda fayda vermek — 269-^ . emsalsiz yeni bir ders karsjsmda bulunuyoruz. ©umhuriyet Halk frrkasmm bu giin memlekette fiaaliyeti Hiikumetten ayri bir siyasi tesekktilfolmaktan cikmis. bu sefer yiiksek sahsiyetinin. biz de onun fikir ve sbziine ve biiyuk fedakarligma ^ahid bir nesil olmak itibarile kendisine candan ve yiirekten bagliyiz. Atatiirk eiftliklerini. kendimizi bildigimiz giinden beri.I : 75 126-1937 0 :1 gerek ziraatta ve gerek ziraatm endiisterisinde ve bu turlii terbiye ve yetistirme sahalarmda girisecegi tecriibeler igin kuwetli mesned olacaktir. Hie $iiphe etmiyoruz ki bu. Bu giftlikieri Ataturk Ciimhuriyet Halk firkasmm mall olarak saklryordu. her sahada ve her miinasebetle gosterdikleri biitiin tecelliyatin sahidi olan bahtiyarlardan bulunuyorum. Simdi Hazineye terketnwsi. fabrikalarmi. Hiikumetle miimtezig milletin ve Devletin miisterek bir miiessesesi halini girmis olmasmdadrr. bu adamin yegane vasfi servete. ihtiras denilen ve insanlari bazan esasli menfaatlerden dahi uzaklas* tirmak intimali olan nakisadan. Inbsii gibi kiymetli bir sahsiyetin idaresinde bir Hiikumet tesis etti. Ziraat vekaleti tabirlerini daha etrafli bir surette hazrrlayarak bir program halinde Atatiirkiin yiiksek tasvibine arzedilmek ve tensibile tatbik etmege cahsacaktrr. bu da. onun igerisinde kendisinden maadasma taalluk eden ve digerendi^lik ilhamindan dogan hakiki bir nur. Ataturk bu insan duygusunun f evkinde. Biz Ziraat vekaletinde takib olunacak yeni usuliin ve yeni faaliyetlerin ana hatlarmi izah ettik. susunu busunu zannederinm ki. 0 miilkii dahi bizim tanidigimiz gibi ^ahsiyetimizin muhafazasi igin bir vasita degil. 50k ahlaki ve halrikaten bu giin yasayanlarla yarm yasayacaklara verilmis. her ^ey hediye etti. Atatiirkiin hangi fikri ve hangi filii hareketi yoktur ki. Milli miicadelenin ilk giinlerindenberi gittigi yolun yolcusu bir arkadasmiz sif atile kendilerinin her an. Mlleti medenile^tirdi. Arkada?lar. Atatiirkiin yiiksek s^iihsiyetinden tevelliid etmektedir. Partisinin biitiin efradi icin ancak haz. Avrupada miimessillerimiz ve Hiikumetimiz yiiksek hiirmeti gbrmektedir. oluyor. Atatiirkii bendeniz cok eskiden tanimakla mubahiyim. Lozam kazandiktan sonra daha bir gok milli is>rimizi. hakiki bir isik endisini gbstermemi§ olsun. lisan. Binaenaleyh. MEMED SOMER (Kiitahya) — Arkada§lar. (Alkrslaer). Bunun hocasi Ataturk. Millete kiiltiir. daha ziyade inkisafmm temin edilmesini v#. Atatiirk bize bir defa daha kendi sanii serefinin. §imdi de 13 senedenberi bizzat me^gul oldugu ve ham topraklan altma tahvil ederek viicude getirdigi bu serveti Hazineye ihda etmekle kendisinin ne kadar yiiksek bir s>hsiyet oldugunu millete bir kere daha gbstermis. hayati meselelerimizi halletmekle milletin serefini yiikseltmiftir. aridir. muhterem tnoniiniin saydigi s^ylerdet fanla kiymetli bir §ey soylemege imkan yoktur. Onun 90k sadik arkada^i olan tsmet tnoniiniin sirf muvaffakiyetine hizmet igin bu uliivvii cenabiyi gbstermistir. Hiikumet huzunmuzda ve millet huzunmda bu ciftliklerii bedelsiz vee her turlii §artsiz Hazineye terk olunmasmdaM yiiksek kiymeti tebariiz ettirmekfce hakiki bir seving duymaktadrr. Insan olmak itibarile herkesin yiireginde muayyen bir qeye karsi baglilik ve bu bagliliktan dogan ihtiraslar bulunabilir. (Bravo seslerj surekli alkislar). bir defa ciftliklerin kbyliiler igin bir mekteb. seref. Hiikumet giftlikleri alirken bunlarm iyi halde muhafazasmi. daima tsmet tnoniiniin muvaffakiyetini ister. her zaman. Alfotur bizim en kiymetli hazinemizdir. H. tarih. faaliyetinin neticesi olarak meydana getirdigi milyonlar krymetindeki bu serveti Hazineye terketmekle kendisinin ne kadar yiiksek bir adam oldugunu ve servetin f evkinde bir insan oldugunu bir daha millete gbstermistir. Kendisi eski zamanlarda kiiciik riitbeli bir zabit oldugu zamanlarda dahi paraya kiymet vermiyordu. ^imdiye kadar ibzal ettigi alakayt bundan sonra da muhafaza edecegine kani olusumuz bizim muvaffakiyete itimadimiz vardir. 0. Atatiirk. Atatiirkiin ciftgilerimizin refahmda ve ziraatin inkisafmda simdiye kadar takib ettigi. Kendisine bu kursiiden tazim ve te^ekkur hislerimi arzetmekle miibahi bulunuyorum. cok kzsa arzidecegim. frrkasmi fark etmiyerek firkaya aid olan frrkaya. talebesi bu giin bizler. Bendeniz burada sbzlerime daha bir $ey ilave edecegim.sevinc verecekfb*. mensub olmalda miiftehir oldugumuz C. vatanmm san ve §erefinde ve kudretinde oldugunu gosterifdr. memlekete gerek tecriibeleri yaymakta ve gerek esasli ve faideli unsur olmasmda gok dikkatli bulunacaktrr. dusman istilasma maruz kalmis olin memleketimize kuwetli bir ordu verdi. tkincisi. milletin karsismda sizin Yiiksek hissiyafeiiiza terciiman olarak biz de soyliyoruz M. onun sail ve serefini biz vatanm kudreti ve serefini big vatanm ve a§nu $erefi sayryoruz. Ataturk bize bir defa daha kendi huzur ve rahatmm. Arkadaslar. yiikseltti. vatandaslarmm refalonda oldugunu sbyliiyor. fakat her zaman bu giinkii millet ve yarmki millet evladlan.
tipki onun gibi gaveya hig olmazsa halihazir vaziyetinde muhalisacagrmiza.bu vesile ile dahi. (Alkislar). biitiin milletin mail. Binaenaleyh Tiirk kbyliisunun kalonlarm biiyukleri huzurunda bir defa daha egikmmasmi miihim bir mahiyette kbriiyor ve bu lerek soziime nihayet veriyorum. veren millet degil Atatiirktiir arkadas. halkm yiikselmesi igin alinan bir ders mahiyetindeki vaziyetler karsrsmda heyegok kararlarin imkani husul bulacagi kendilecandan soz soylemek iktidarmi bulamryan berince takdir edilmi§ ve bunu yapmi§tir. hatta butun diinya onun ve kendisi biitiin diinyanmdir. akidesini vermek igindi. Bunu sbylerken. evlatlar oldugumuzu her zaman oldugu gibi bu seferde isbat etmeliyiz. bu toprakta neler bitebilecegini gosterdikten gayretler gbsterdi ve hig kimsenin orada bbysonra. kryedilmi§ ikinci bir niimunesidir. haydaha iyi yapmakla miikellef oldugunu. Tamam bunlardan isBu gun mevcud olandan daha ajfagi diisiirtifade edilecek bir sira geldi. Alan millet degil Atatiirktiir. beseri miinasebetlerle mukayese etmek dahi ha- biiyiik. suzdur.ey soyliyecek lar). bir brnek teskil eden ktitle zaten Tiirkundtir. Bunlarm asil ruhuna dikkat edildigi Ataturk yazmis oldugu mektubla Hukumete. mek ve milleti refaha ulastirmaktir. cok sevdigi milletinin kalkinma i§gmi Tiirke veren kudsal bir varlik. evlatlarimizi tipki onun gibi galifazasina ihtimal vermeseydi. topbiiyiik bir hedefi de milletine brnek olacak harak iizerinde kbyliiniin bulundugunu. HtTSNtJ KlTABOI (Mugla) — Muhterem arkadas. muhabbet ve baglilik duygularmi tatmamak iinkani var midir? Arkada^lar. gali§maktan bir an bahg. Tiirke. seving verecek Atatilrkiin isminin miicerret telaffuzu inanbir §ey geldi : Atatiirkiin bu giine kadar beklarm. ve viicude getirilmis bir vasrta olarak kullanryor. bunlari kemali minnetle. Tiirkii temsil eden. Atatiirkiin ba§ladigr fedakarlik ve feragati 5RG-E EVREN (Balikesir) — Arkada^lar. Ataturk igin mala liizum yoktur. Bu biiyiik i^aretin kar^ismda hiirmet. millettir.bile hali kalmayan Yiice Atamizm bniinde huzu ile egilmek vazifemdir. Ben baska hig bir s. ziraat yolundaki Ataturk davasi da te hediye ederek. rehberlik etmi§tir. Bu kadar yiiksek mevcudiyetin elbetteki hareketini. simdi bizim yaptigimiz gibi. Samsun seferinde bagladigi kiymetini kaybetmis olur. kendisinin tuttugu yolda yiiriinecek olursa lecegini gbstermek igin getin galismalar yapti. degilim. esasli dersler vermektedir. (Bravo sesleri. Buna bilhassa dikkat feragatkarliklara devam ettigini gbstermek suederek Atatiirkun idealini candan takib eder retile yeni bir brnek verdi. bilhassa retle gbrmemize imkan verdi. daimi sefidir. Sonra en Turkiin can damarmi toprak teskil ettigini. vakit gbriiliir ki hedefi ve biitiin hareketleri. biiyiik bir lerinde de daima ba§bugluk etmis ve daima Tiirk goougu ve Tiirk milletinin ba^mda essi%. gok gorak yerlerde mamureler viicude getirebigini. Bu milleti yiikmetini kuvvetlendirmek gayesini istihdaf eden seltmek ve evladlanni refaha ula§tirmak igin biitiin Tiirk gocuklarma en eyi ve en emniyether tiirlii fedakarliktan. hayrr. senin Ziraat vekaleti gbz bniinde tutmalidir. Bugiinkii vakra bir tezahiirdiir. Esasen butun millet.. nefis hususundaki brneklerini bir kag ay evBiiyiik Milli §efimiz Atatiirkiin giftlikleri diye vel yine burada gbrmii§tiik. (Bravo sesleri. Hukumet reisimizin gayet veciz bir surette ifabiitiin dusfiinceleri yalniz memleketi yiikseltde ettigi veghile. alkislar). elbet bunlari sacak vaziyette yetiftirecegimize soz vererek vermezdi. Ataturk Tiirkiin ref sahalannda Tiirke. Verilen Atatiirkiin degil milletindir. Ismet tnbnii Hiikumetinin devren alalarma terciiman olarak . t§te iginde kazangli ve biitiin memlekette toprakla bu da onun kisa. kir gibi manialarm bertaraf edilebilece. teberriiii yapiyor. Qunkii Ataturk Tiirkiindii ve Turk Ata.lar. 0 vakit Hatay igin anilan halbuki ilk tesis edilmesi tasavvur edildilazimgelen tarzda hareket edecegini ve indelgi andan itibaren.lar. Hukumete diyor ki. teessiis ve tekemmul devreleri hace her seyi sarfedecegini sbylemi|ti. Turkiin yiireginde heyecanlarm en muleyip te §imdi bunu Hukumete devretmesi §ukaddesini yaratmi^ olurken o ismin ve o zatm nu gbsterir ki. bniinde halledemiyecegin getin bir is yoktur. Hukumet Atatiirkten aldigi bu mamureyi madigi yerlerde. kbyliinun reketler gbstermektir. Hakikat Ataturk' iin dogdugu giindenberi ne ise bu RAStH KAPLAN (Antalya) — Biitiin §egiin yine ayni seyden ibarettir. §u halde biitiin millet te Atatiirkun tamamen kendisidir. nim vazifem elbette hepinizin vazife ve duyguAtaturk. Veren Ataturk degil.I : 75 12-6-1937 C :1 igin toplanilmis. — ^70 — . Ziraat vekaletince almmi§ olan her giin oniimuze serptigi bin bir hayirli ve tedbirlerin. milli miicadele basma gegmege karar verdigi tarihten itibaren Atatiirkun bu memlekete yapmis oldugu eyilikleri saymak liizumtalidir. hepimize basbugluk eden iginden gikan. biitiin varliAtaturk. Eger. yolunuz ziraat yolule mamureler viicude getirilecegine kani oldur. Muhterem Ismet tnbniibu topraktan azami istifade etmesi igin dag. bunu da milledugii gun. bu cagi bu giftlikleri daha miikemmel bir tarzda fedakarlik karsismda dahi. hatinma. alki§turkundii. pek kisa bir zamanda tekrar ugra^an ve topraktan memleket hayatmi. niin beyanlarmdan anliyoruz ki Ataturk bir gorak.
sit hazirligimiz bana su kanaati veriyor ki. Arkada?lar. gerekse Meelisimizin Biiyiik Atatiirkten aldigmi ilhamla bu i?i ne kadar benimsedigini gikardigimiz kanunlar teyid etmektedir. Bu giin Meclisimize gelen mektublar bu i§e ne kadar biiyiik ehemmiyet verdigini bir daha tebariiz ettiriyor. direktiflerini o sahalara tevcih ederek. topragi iyi degijjdir. giindiize katarak. umumi taarruz g'iinletimiz yakmdir ve aldigimiz tedbirlere gore de zafer Tiirk ulusuna nasib olacaktir. agag igin cok mii§kiil §erait vardny nagjneleri devam ettigi giinlerde o her isde oldiyn gibi karar verdigi i§lerin filiyatile bu |&dzleri tekzib ediyordu. 0 valdl Hakimiyeti Milliye gazetesi gikardi. koyler de tamamen giftgidir. Tiirk ulusu iizerinde gosterdigi yiiksek teghisleri ifade ederken l§anu. giftgidir. niifusumuza % 85 ni te§kil eden koyliilerin kalkmmasi i§i ile biiyiigiimuz ba§ta oldugu halde. Asil usulun efendisi koyliilerdir. Atatiirk koy kalkmma isine niimune olarak giftliklerini biitiin tesisatile bu kalkmma idaresinin emrine. gerek fehirlerimizin ba^ladigi i^lerde muvaffak olmalan igin gali^malarznda bize daima feyiz kaynagi i^ik membai olan biiyiik Atatiirkii bu kiirsiiden bir daha hiirmet ve minnetle anar ve tazimlerimi arzeylerim. sen tarih ve irk itibarile her ulusun fevkinde bir ulussun sen her ulusun fevkindeki mevkiini tutmak iginilerle demi§tir. asirlardan beri devam eden harblerle ezilen Tiirk iktisadiyati- nm ve Tiirk koylusuniin kalkmmasi i§i. koyleri diistiikleri iktisadi vaziyetten kurtarmak v# onlari diinya milletleri arasmda kendilerini bekleyen yiiksek mevkie. Arkada§lar. Miidafaai hukuk cemiyitimizin de idare merkezinin odasi idi. Turk ulusunu bir vasifla ifade etmek lazim gelirse. Tiirk ulusunu iktisad sahasmda da kurtarmak hususunda miitemadi miicadelelerile vine bize bagbug oldu. §u gegirdigimiz 15 . arkada§lar. milli mticadejenin devam ettigi giinlerde Tiirk ulusuna karsjt kendi yiiksek itimadmi. hiilasa esas i§ giftgi isi demektir. Onu da §u suretle izah buyurmflglardi: Asirlardan beri ihmal edilen Tiirk iktisadiyatmm. Ordu hazirliklarmi ikmal ediyordu! Taarruza gegip kurtulus. 37 de idil arkada§lar. Bir gun merkez Jieyetine. gerek koylerimizin. dediler. Evvelce orasi hlrab bir handi ve iki odasi Hakimiyeti milliye gazetesine tahsis edilmigti. t§te asil kurtulug zaferini takib edecek bu biiyiik miicadele ve bunun zaferi. miitemadiyen mesaisini o sahalara teksif. §eljinde izah buyurdular.16 seneyi §oyle bir tahjil edelim: Ankarada ilk agag hasretini cektigfttriz giinlerde Atatiirl* Marmara giftligindeki fagaglan gbstermek igin bize her bahar bir tejplanti yaptirirdi ve orada. Arkadaslsr. Arkada^lar. Miidafaai hukuk cemiyeti de memleketteki siyasf partimizdi. Hukumetin emrine birakarak bu verimli ise onderlik ediyor. yine tekrar ediyor. kendisine yara§an biiyiikliikle hepimize niimiine ve misal oluyor. Insan emeginden. Hakimiyeti Milliye gazetesinin tihrir yeri olan bir oda. Atatiirk bu giin bu sahada bnderlik ederek. Qiinkii elimizdeki istatistiklere bakarak. bir ulus ki. 337 senesi sonlan idi. biiyiik millete yara§ir ve oiru idare edebilen kumandanlar olmalidir. orasifigtima yerimizdi arkada§lar. Umumi vaziyet iizerinde miizikereyi idare buyurdular ve arkadaglara izahaf verdiler. Atamizm bu biiyiik ve diinya Hazinelerinden krymetli hediyesine nail olan Tiirk milleti- — 271 — . nutkunu verdigi|gunden itibaren geceyi. iklimi miisaid degildir.i : 75 ifci i-1387 (t : 1 Arkada§l*r. Miicadele bitti. Diinya nazarmda bu miisabakayi kazanmak igin vazif enin ne kadar ehemmiyetli ve kudsi oldugunu hepimiz takdir ederiz.§imdi zannederim oraya Koczade apartiman yaptirdi. biiyiik ulusa. hepimizin biitiin feragatla gali§magi bir kere daha iizerimize aliyoruz. Bu sene gerek umumi kalkmma ve gerek su i§inde aldigimiz tedbirlerle bu i§e ne kadar ehemmiyet verdigimizi. kendileri riytset buyurdular. . Esasen her i$te kendilerini onder gormege ali^tigimiz igin' Atatiirkiin bu biiyiik hediyesi karsrsmda kendisine kar^i bir daha minnet ve sadakati izhara biiyiik bir vesile bulmus. gerek Hukumet. niifusumuzun umumunu ele alarak bunun % 85 i koylerde oturuyor. Gegen giin burada Parti G-enel sekreterimizin dedigi gibi. Atatiirk. (Alkiflar). Tiirk ulusu. Atatiirkiin bir hatirasini huzurunuzda bu vesile ile arzetmek isterim. NAKlYE ELOUN (Erzurum) — Arkadaslar. daha ilk giinlerde bilirsiniz. §u vaziyet. asil zaferi o vakit ikmal etmi§ olacagiz. giinlerinin yaklastlgi siralarda idi. Tiirk ulusunun % 85 ni te§kil eden koyliilerin kalkmmasi i§inde. o giinden beri devam ettigi bu biiyiik miicadelenin bu giin yine devam ettigini bize gosterdigi feragatla. iktisad sahasmda da eristirmek igin. Hakimiyeti Milliye gazetesinin tabfir heyetinin bulundugu binada. Izahatlari neticesinde. onderlikle. Biitiin milletler arasmda en ileri mevkii tutmak igin. biliyojsunuz ki bizde ekseriyet koylerdedir. diinya uluslarma kargi 10 ncu yil doniimunde soyledikleri biiyiik nutukta Atatiirk. olacagiz. heyeti umuiniyesinin % 85 i giftgi demektir. asil bizim istiklalimizi temin edecektir buyurmuflardi. ancak biiyiik bir miicadelemiz daha baglamak iizpredir ki. Aarkada§lar. deriz. Ankarada su ydktur. kurlailus gunlerimiz yakmdir. insan kudretinden miimkiinat iginde hig bir §efin kurtulamryacagmi hepimiz de biliyoruz.
bu diisturu eskiden beri isitiyoruz. servetlerinin bir kismmi bu i§lere vermi?tir. zafer boyle kazanilir. mutjueifi ve mesud olabilecegini diinyada ve oldukten sonra da yasayacagmizi kendisi ne vakit en biiyiik iman kaydederse. gok genif sahalarda gali$mi$lardir. onu bilmiyorum ve kendisinin de bunu kavrayacagma ben inanryorum. Atatiirk varlik. biitiin geri kalan milletlere. bunu ne vakit en biiyiik bir iilkii. BERQ TORKER (Afyon Karahisar) — Saym arkada§lar. Bir millet batarken nasil kurtulur. sana afiyet dilerken. eski devirlerde unutulmu^tu. Hazinei hassalar gok biiyiik. meziyetsiz varislerine mal edebilmek igin. Bize dyle demek istiyor. belki de heniiz kendisini anlamadigi dakikalardan beri. haysr bu kafi degildir. rehber oldu. bu sevgiye mazhar olan milletin bir vekili sifatile. ticaret gosterdi. ruhunu. karekterini. binlerce sene sonra gelecek torunlarimiza anlatmak istiyor ki. liyakatsiz. Fakat dyle bir Rokfeller tanmuyorum ki yasjarken dahi biitiin varligmi. yukselin. milletinize boyle dersler verin. Frd yok. Ne mutlu Tiirk milletine ki buna mazhar olmugtur. alki§lar). sizin servetiniz. en biiyiik bir karekter diye kaydederse. bundan biiyiik ve degerli ne tasawur edilebilir? Atatiirkumiiz bizim semamiza dogdugu gundenberi her manevi sahada bize mtitemadiyen nur. bu millet©. Fakat bu diistur nereye ka- dar dayanrr ve nasd yasar? Onu da bu gira bize bgretti. Ne mutlu Turk milletine ki kendisini kurtaran ya^atan yiiriiten Atasi ona sevgisini kendi varmi vermekle tebariiz ettirmek istiyor. bu milleti kurtardi ve bunu yaptiktan sonra Tiirk milletinin bir hazine oldugunu bilirdi. Fakat bu biiyuk i§te benim sezdigim bir iki noktayi soylemekten de kendimi alamryorum. serdigi. Mm bilir. ancak boyle ya§ayacaksmiz ve ancak boyle layemut Turkiye ebediyen ve biitiin milletlerin fevkinde yasayacaktir. t§te Atatiirkiin biiyiik eseri bu milleti uykusundan uyandirdi. (Alkr^lar). me^ru olarak kazandigmizi milletinize ciro etmesini bilin ve onu ogrenin. her ijfeyde biitiin zekasmi. ortaya attigi iyiliklerin haddi hesabi ne dir. anlayamadigi dakikalarda. Bir gok milyonerler Rokfeller. hatta servet toplamak igin kelle kestiklerini gok iyi biliyoruz. giftlikler yapti. Qocuklar. Tiirk milletinin bir hazine oldugu. Tarihi bir az kan^tirirsak. Tiirk tarihinin hatta gok biiyiik diye kaydettigi biiyiik Devlet sahsiyetleri. kendi ulvi maksadmin eseridir. Arkada^lar. bu gun beynelmilel avukatlar bile ugra§ryor. sahsi servetdnin. Iste bunu Atatiirk bize ogretiyor. Bu gun bize yaptigi. Burada ona karsfi olan hiirmetimi Heyeti aliyeniz muvacehesinde yadedeyim. yarattigi. Kimsenin zaferi idrak edemedigi. . boyle gali^m. benden evvel soz soyliyen krymetli hatibler ve bilhassa Biiyiik Hiikumet §efimiz Ismet Inonuniin biiyiik sozlerinden sonra soz soylemek gok giigtiir. yani padi^ahlarm iginde en degerlleri dahi kendi servetleri igin titremi^lerdir. boyle kurtuur. sahsi menfa^tinin. sahsi varligmm. Bize Atatiirk gah$m. Binaenaleyh Atatiirk ismi burada yadedildi. inki^af ettirin. gok ya§a Atatiirk ve senin ideallerin ugrunda butun Turk milleti onlarm tahakkuku igin butun kabiliyetini vermege ve senin igin olmege hazrrdir. Atatiirk bu memleketi. i§te o vakit bu millet diinyadaki milletlerin en buyiikgii. bendenizin hatibligim yoktur. gayet meziyetli ve necib olan Tiirk milletini unutmusftu. dedi. R U p a r t BARKIN (Samsun) — Saym arkadaslar. yaptigi. yurdda. Bence Atatiirk her vakit. Bendenizi af buyurunuz. hayat.. Bunlar kendi ulvi kalbinin. onun koyliisiinun kalkmmasmi emel edindigini ve onu sevdigini tebariiz ettirmek istiyor. §unlar. Atatiirk ismini igittigim zaman kalbim muhabbet. dunyadaki layemutlarm en layemutu olur. Bunu yalniz Tiirk milletine degil. sevda ve perestisle dolar. biitiin servetini gikarsm. diyorum ki. fakat ayni zamanda bu gun yaptigi bu i$le de diger yeni bir inkilabci oldugunu da bize goateriyor. milletine versin. bu yiice kiirsiiden. bu Tiirk milletini. Bu milleti kurtardiktan sonra kendisi biiyuk bir rehber oldu. (Bravo sesleri.feyiz i§ik verdi. boyle miiesseseler kurun. bu topraga hediye etmi^tir. 0 devirlerin dirijanlari. ondan sonra soziime ba^layayira. Ancak milletinize boyle hayirli olursunuz. irfanmi. inMlabcisi. izin verin ilk once sizi tebrik edeyim. cemiyet var. bunlar hayirli iijfler yapmi^. milletin serveti sizin varhgmiz milletin varligidir. 0 dahi bunlari zor kavrayabilir. o Ulu Atama hitab ederek diyorum ki. dedi. bir vekili. Hazinei hassalrm enkazi hala eski imaparatorlugun topraklarmda duruyor ve onlari varislerine. yaraticiligmi her ^eyini. Evet ne zaman bir milletin her ferdi. §ahsmm biriktirdigi biitiin me§ru haklannm kendisinden ziyade milletine raci oldugunu ve ancak milletine veriidikten sonra kendisinin kolayca miiteneeim. gorak topraklarda bu suretle varlik yaratrn. Turk milleti igin bundan biiyiik miikafat.i : 75 li-6-19^7 0 :i nin vekilleri sifati ile. Bir gok defalar gazetelerde okuyoruz. memlekete yaptigi hediye biiyiikliigiin biiyiikliigiidiir. belki de dogdugu giinden beri. Servetlerini saklamak igin hususi hazineler dahi yapmislardrr. Miisaade buyurun. gok yas> ve senin sevgine layik olan ve diinya Hazinelerinden daha degrli bir armagan olan Tiirk milletinin. Atatiirk. kurtulus. Binaenaleyh bundan dolayi biitiin millet namma bendeniz de haddim olmayarak te§ekkiir ve tazimatlarimi arzederim. §imdi maddi sahada da varmi Tiirk milletine hediye etmekle onun refahmi.
kultiir verdi. tarihte gdrdiigiimiiz buyiik dahiler. bir takim ecnebiler. Sonra arkadaglar. Atatiirkiin vasiflarmi benim nagiz agzimm bu kursuden tavsif etmesine imkan yoktur. Bilhassa bunu hatirlatmak isterim. paraya. delalete. Dunyada en biiyuk millet olmak gerefini bize bahgeden o degil mi?. bilhassa Hiikumet §efimiz muhterem Ismet tnonliniin o giizel ve tatli sozlerinden sonra benim bu kursuden soyleyecegim sozler pekmez kadar fena olur. DURAK SAKARYA (Gumiigane) — Arkadaglar. Birincisi para. Qiinkii Atatiirkiin milletine kargi yaptigi fedakarligi tarihteki biiyuk adamlarm hig biri yapmamigtir. Arkadaglar. kirilmaz. (Guliigmeler. Arkadaglar. Atatiirkii. goze goriinmez kabiliyetleri gikararak memleketin namiitenahi kudret ve kabiliyetlerini yatigtirmege sebeb olan Atatiirk. Bu da Atatiirkiin mektebinden gikan bir kiz. Medeni olan Tiirk milletini tekamiile dogru yiiriittii ve bu gun de yurutmektedir. Atatiirk icin bu memlekete malmi vermek gayet basit bir geydir. Ataturkiin verdigi geyleri saymakla bitiremeyiz. Onun yalniz bir ideal ve mefkuresi vardir. yani lisanm kendi mahiyetini o lisana bahgeden Tiirk milletini tarihte ve lisanda gahsiyet sahibi yapan o degil midir?. Malmi vermig. Sonra. pekmez fena mi sesleri). diyorlar. ne mutlu size ki Tiirksuniiz. MUHtTTlN BAHA PABS (Ordu) — Aziz arkadaglar. Daralar bile Atatiirke kargi boyun egmek mecburiyetindedirler. bu kiirsiiye §ikip bir iki soz soylemek istedim. Qiinkii gimdiye kadar hig bir biiyiigun yapma. billahi. tsmet Inonii 10 seneden beri Hiikumetin bagmda bulunarak Hiikumetin biitiin guabatinda yapmig oldugu ileri hareketler nig kimsenin goziinden ka$mamigtir ve kagmamaktadir. (Bravo sesleri. kendisile beraber sal t a n ve millet iglerinde kendisinden sonra gelerek kendi iglerini tevdi eden. rutbe ve memuriyet. Bu verdigi gey. Arkadaglar. Atatiirk. mahiyeti. yiiksek bir gahsiyet olarak yaratilmi§tir. Bu gun ekalliyetler bagirryorlar. bunlarin hepsini muhabbet ve vahdete kavu§turdu. Atatiirkiin vasiflarmi soylemekle bitirmege imkan yoktur. Atatiirk icin malmi vermek gayet basit bir gey. riitbeye itibar eder bir gahsiyet degildir. Allah bu milleti yagatsm. memlekete refah verdi. Ismet tnonii gibi kudretli ve kuwetli bir arkadaga nail oldugundan dolayi Atatiirkii de bu hususta ben- deniz tebrik ederim. ecnebi tesirleri altmda kalan bir takim cirkin geyler vardi. diyorlar. tarihini. 0. Dunyada insanlar iki §eye haristir. bize nihayet kendisinden sonra bu milletin iglerine vaziyet edecek. milliyetini anlatan. digmi yine Atatiirk yapmig oluyor. en yiiksek bir bayrak veren o degil mi?. Batmig milleti gikaran ve o millete diinya milletleri kargismda egilmek bilmeyen bir bayrak. lisanmi veren yeni bir lisan viicude getirerek. biitiin avrupali kadmlar arasmda ilk defa olarak miisellah tayyaretilik yapmak kudretini haiz oldu. ikincisi de mansib. Daha dun gazetede okudum. buyiik kumandanlar Atatiirkiin o yiiksek dehasina kargi boyun egmelidir. delaleti itibarile o kadar buyiiktiir. Atatiirk kizi Sa- — 273 — . manasi. Qiinkii Atatiirk bu memlekte kendisini kalbetmig ve millet iginde kendisini kaybetmig ve milleti kendisinde toplamig bir §ahsiyeti Aliyedir. §imdiye kadar. Atatiirkii yagatsm. Yalniz bu gun vermemi§tir. Yalniz gunu soyleyeyim jri. hepimiz ve biitiin diinya bilir ki. Bu kursuden 0 Biiyuk tnsana millet namma hormetlerimi takdim etmekle kesbi geref eylerim. Atatiirkiin mukaddes nami ba§ka bir §ey de yapti. Atatiirk bu g'iin servetini milletine verdi. Atatiirk.1 : lb 12-6-193* 0 :1 Sonra. Gbzlerimize bu ategi veren o degil mi?. Bu giin tarihi giinlerimizden birini yagryoruz. buyiik Devlet adamzmiz Ismet Indnunii yagatsm. Bunu biliyorum. Heyecanimdan duramadim. mill! miicadeleye atildigi gun iiniformasmi da vermigtir. Bendeniz de bunlara i§tirak ediyorum. BA§KAN — Muhittin Baha Pars. Atatiirk. Bizim memlekette boyle nizam. daha gok geyler verdi. kendisinden sonra gelen mevkie Ismet Inoniinii getiren Atatiirk degil mi? Onun bu memlekete kargi namiitenahi igleri arasmda millete yagatmak kuwetini. soylemek istediklerimi stiylememe miisaade etmiyor. vallahi. kabiliyetini. daha 15 sene ewel kapismdan digari gikamayan kizlarimiz. Fakat dedigim gibi. biitiin diinya iginde. burada heyecanimdan bahsediyorum. siirekli alki§lar). Fakat fevkalade giinlerimizden biri. Igte Atatiirkte herkesin fevkinde olan biiyuk bir haslet vardir. sonmez §uleli istiklali de verdi. (Alkiglar). servet verdi. insicam ve miinasebeti kaybedersem kusuruma kalmaym. Turk milletini yagatmak ve yiikseltmek. intizam ve muhabbet bulamiyoruz. Heyecanmi ve bu buyiik miijdeye birden bire muhatab olmaktan miitevellid teessiiriim. Atatiirk bize ne vermedi. sizi yeminle temin ederim. Bizim memlekette ilk defa olarak bir bayan fen doktoru olmug. ne mutlu bize ki Tiirkiiz. diyorlar. Hatta tskenderler. Burada konugmak hakkmi veren o degil mi . itimadmi nefsi veren o degil mi? ve bir Atatiirk mektebi yaparak her kese mazisini. Atatiirk bize yalniz riitbesini ve servetini vermedi. mahiyeti itibarile gok biiyuk Atatiirk kogede bucakta kalmig zekaleri gikararak memlekete bir kiiltur istikameti veren Atatiirk. Bu fazla heyecanimdan soyleyecegim sozlerin bir kismmi da unutursam. arkada§lanmin giizel sozlerinden sonra. Bize yikilmaz.
dolas. ' Biiyuk Atatiirkiin biitiin bu ileri hamlelerile bizim basmuzda bulunmasi en biiyiik Hazinedir ve bize hediye ettikleri biiyiik Hazine de her vakit kendi varliklandir (Surekli alkislar). ruhunu. gimdi karadenizde. Ben bu haberi duyunca hissettigim sevingten gbzlerim yasardi. Taksim edilen bir milletten. her kalbe nurunu sag. Hatta zalim padis. 0. bu giinkii kudretH ve yarmm blmez Hukumeti. inkilab tarihi bniinde ve yetisen inkilabci Tiirk gengligine. inkilabgilarm en ilerisinde. millet durdukga ba$nnizda dursun. BENAX ARIMAN (Izmir) — Arkadas>r. CEM&L HttSNtt TARAY (Bolu) — Arkadaslar. goraklardan yaptigi feyizli yerleri de millte hediye ediyor. vermi^tir Memleketin terakkisi milletin kalkmmasi igin krymetli varliklanni hasreden bu biiyuk. Fakat miisaacle buyurunuz da bunlardan daha miihim ve inkilab tarihimizde hakikaten bir doniim noktasi teskil etmekte olan bir noktayi da tebariiz ettireyim: Bu vaziyetle Atatiirk milleti kurtarmak hususunda yaptigi miicadeleye istirak etmek serefini kazanmis. Atatiirk bizi zalim ellerden kurtarmistir. kalbim galeyan igindedir hissiyatmii ifade edebilecek kelimeleri bulamryorum Arkadaslar. diisuncesini. zalim miiltezimlerden kurtarmistir. ufkunu ag. 0. §unu da sevingle sbylemek isterim ki. Bugiin Tiirk kbyliisu yetimlikten. gariblikten. Tiirk kbyliisu binmege esek. Hig sjiphesiz bununla kendisine has olan biiyuk dersleri bir defa daha tekrar etmekte. at bulamazken sen bizi §imendifere bindirdin. (Alkislar) .10 sene askerlige gitmekten kurtarmi|tir.• leri ve bu defa da gosterdikleri yuksek feragatleri bniinde egiliyorum. manevi hangi serveti vardir ki. millete hediye edilmemis. dolas. Esasen kendinin maddi. olsun. gorak yerlerde zengin vahalar yapan Atatiirk bunlan bugiin milletine hediye* etti. Sabanmi bikib. Oiinki bas. YA§AR OZEY (Manisa) — Bir ziraatgi srfatile bir iM ciimle ile bu buyiik eseri arzetmek isteyorum. (Alki§lar). milletinin bahtmi ag.t : 75 12 6-1937 C:1 biha Gokgen. Tiirk inkilab tarihi bniindeki yeni vazifelerine kati bir isaret daha yapmi^lardir. HALtL MENTE§E (Izmir) — Arkadaslar. goluk gocugunu ag birakarak 8 . dehasmi dahi millte. Nihayet. en ileri hareketlerin daima ba^inda ve istikbalin hig taayyiin etmemis en gizli ieablarmi bilen en kati ve vazih surette sezipte milletini haberdar eden ve milletin vazifesini isaret eden Biiyiik Atatiirkiin bu yeni isareti iimid ediyorum ki. onlarm refah ve saadeti igin. kalbini. §unu da arzedeyim. Tiirk milletinin gbz bebegi Ismet Inbnii. gecesini. Onun igin fazla sbz sbylemege haleti ruhiyem miitehammil degildir. Gez. bu giiakii nesli ve gelecek nesili. her yerde. bu fevkalbeser Biiyiik Tiirke bu kiirsuden sarsilmaz inan ve sevgilerimi bitmez. Ben byle sefe nail oldugumdan dolayi milletimi bir kere daha bu kiirsiiden tebrik eder ve yiiksek sahsiyetlerine karsi bipayan minnet ve tazimlerimi bir kere daha sunarim ve bununla miibahi olurum (Alkislar). Qiinki Atatiirkiin kurdugu biiyiik Ciimhuriyet bizim iizerimize giines gibi dogmustur. (Alki^lar). gorak yerlerden milletin kudreti ile neler yapilabilecegini ve Turk kbyliisunii bu topraklardaki haklannm ne suretle yerine gelebilecegini gostermektedir. vatanperverligin bu iiliivvii cenabmisalinin oniinde mebhut ve miiteheyyig bulunuyorum. Ataturkiin verdigi bir Hiikumet degil midir?. Atatiirke yakisan bu yeni ve biiyiik feragat. onlarm miistakbel refahlan igin laznn olan ^eyleri du§unmekle mesjful. Atatiirk giftliklerini Hazineye verdi. zaten Atatiirk her $eyini. milletinin kars> smda onlarm dertlerini dinleyerek. kendilerine mahsus selaset ve kudretle ifade etmis bulunuyorlar. Esasen bu biiyiik misalin mana ve mefhumunu her cepheden Biiyiik Basvekil. bu varligin kar^ismda biz daha ne isteriz? Bize biiyiiklerimizin varligi kafidir. (Bravo yasa sesleri). vazifelerini tamamen tebariiz ettirmis olaeaktir.rmizda Atatiirkiimiiz vardir. Tiirk inkilapgilarrna. Gez. — 274- . giinduziinii her seyini bu millete hasretmis. ta kendisini tanidigimiz giindenberi feda etmis degil midir? Qorak addedilen bir memleketten Diinyanm hiirmet ettigi bir millet yaparak diinya tarihine hediye eden Biiyuk Atatiirk bu gun de yine o memleketin muayyen bir sahasmda. Tiirk inkilabcilari tarafmdan. $imdi hep beraber haber aldik ki. rahatmi. sahibsizlikten kurtuldu. kapismi kilitleyip. biitiin diinyanm hiirmet ettigi bir varlik viicude getiren Atatiirk. tukenmez te§ekkiir ve saygilarimla sunarim (Alkislar). salahiyetdar miitehassislarm hayret ve takdirlerle tabiatla miicadelenin bir timsali saydiklari ve ziraatimizdeki yeniliklere yol agan ve Buyiik bnderimizin ziraat sahasxndaM dehasmm tecellisi olan bu eser. biz durdukga. ISMAIL MEMED UfiUR (Srvas) — Biz kbyliiler bahtiyar bir nesliz. Ona |dyle hitab ederek sbziime nihayet verecegim. Di$ardan gelen ve gbrenlerin.ahlrdan. Atatiirk mektebinden yeti§en bir harika degil midir?.
Erzurum yolu iizirinde. Askerimizin oldukga uzun cephesi oniinden gegtikten sonra ancak biiyiik kumandanmm iltizami iizerine otomobilime binebildim. kuwet ve heyecan verecek yiiksek krymette ve fazilette idiler. OndersBv Huriye Oniz §. belediyeyi. Cok rahat ve huzur iginde geceyi gecirdim. kendi muhabbetk§r arzularile halk icine girmis olan devletler konsoloslan da bulunuyordu. Kocak Bolu §. Oiimhuriyet Hiikumetine ve biitiin Tiirk milletine ister istemez gurur ve azamet. M. Bu kadar saygi ve sevgi ve baglilik ifade eden miJli heyecan karsismda bir nagiz kalbin durmarnasi yine o milli heyecanm verdigi kuwet sayesinde ancak miimkiin olabilmistir.. Taray R. Giires §. Onlari da gormekle ayrica memnun ol- — 275 — . Biitiin bunlar. Halkevini.. Ondan sonra kahraman ordumuzun vaten ve milletin her emrine her an amade gayet §evik. Kiitahya Qorum Antalya Nasid Ulug Dr. Bu suretle Biiyiik Meclis malumat alsm. Her tiirlii yiiksek misafirperverlik timsali ile karsilastnn. Akkaya Qanakkfcle Seyhan Erzurum Z. o yola kavusan biitiin yollar gbriinebildikleri uzunluklarmca halk tarafmdan kadm erkek dolu bir manzara ve heyecan ve alkis tufam halinde goriilmekte idi. Arikoglu §. 0rada da beni yalniz birakmaddar. askeri garnizonu ziyaret ettim. cesur ve iyi baknnli bir kuweti tarafmdan selamlandim. 2 — Kamutaym minnetle dolu samimi hislerinin ve bSerin tesekkiirlerinin Ulu Halaskanmiza arzmi Yiiksek Riyasetten rica ediyoruz. Trabzon . (Atatftrkten gelen telgraf okundu) Basvekil Ismet Inoniine Ugiincii Ilmumi Miifettis Tahsin Uzerin vuku bulmus olanidaveti iizerine sark vilayetlerini gormek iizere haziranm sekizinci sail giinii Istanbuldan Trabiona hareket ettim. Tunca Kiitahya Ankara Canakkale M. Etmeyenler . Persembe giinii Polathane karsismda o cjvarm enerjik ve temiz halki tarafmdan bir fi lotilia ile karsilastik. Kabul edenler. bsnim bu seyahatimde yolunun iistiinde bulundugu yerlerin askeri. alat ve saitenin kaffesini Hukumetin ziraatin inkisaf ve f tekamiilii ugrundaki tedbirlerinin muvaffakiyetini kolayla^tirmak gayesile Devlete ihda buyurduklarini su anda ogrenmis bulunuyoruz veUUatiirkiin gok yiiksek mana ihtiva eden bu luluflarmm Kamutayda uyandirdigi derin heyecpu birlikte yasryoruz. Cantekm Dr. Vilayet makammi. Rihtmida ewela biitiin umumi miifettislik igindeki yukarida isaret ettigim biitiin valiler ve yakm vilayetlerin kaymakamlan ve her vilayet merkezinin belediye reisleri ve halk miimessileri ile karsdastim. Oiimhuriyet Halk Partisi merkezini. Gevherf Etili D.. Okmen §. Belediye dairesinde. sevgi ve saygilarmi bana sunarken ne kadar miitehassis oldugumu ifade icin kelime bulamadigrmdan bunu ifade etmeksizin gegiyorum. sana. bu yolu daha mukemmel bii* ha}e ifrag miksadile baslamis olan yer yer insatin heniiz ilSrnal edilmemis oldugunu goren ve bu mani seb^bile biitiin miifettislik mmtakasmda seyahatimin miiskulatmi takdir eden Umumi Miif ettis Tahsin Uzer. Kabul edilmistir. miilki mahalli parti ve kiiltiir miimessillerini dolgun heyetler halinde Trabzona toplayabilmek zeka ve inceligini gostermis bulundu. sark vilayetleri halkimizm goniilden gelen selam. kumandanlik makammi. Trabzon huausi idare?inin bana krymetli bir hediyesi olan ^d^kiime geldim. 0. Genca 01. Yasm Tokad Diyarbekir Giresim S. Bu giinkii cuma giinii Umumi miifettis Tahsin Uzerin tertib ettigi muvafik programi taldb ettim. Erkmem M. Bundan duydugum zevki ayrica kayid etmeliyim. K. Trabzona gelii»m bundan ewelki iki gelisime nisbetle miistesna bir tertib ve intizam gosteriyordu. onu miiteakib Trabzondan karsimiza Qikan bir filotilla. yalniz benim gececegim yol iizerinde degil. (Siirekli alfcf^lar) Riyaset Meclisi Alinin siikranlarmi Atatiirke BA§VElitL ISMET 1N0NU (Malatya) — Atatiirkiin sen sayahatlerine aid intibalan hakkmda bu giiti kendisinden bir telgraf aldrm. Miisaade ederseniz katibe verelim okusun. H. (Hay hay sesleri). selamla^tik. tlden BASKAN — Takriri reyinize arzediyorum. Umumi miifettislik makammi. basta Umumi Miifettis Tahsin Uzer ve ordu miifettisi krymetli Kazim Orbay ve her ikisinin arkadaslan bulundugu halde beni karsiladi ve birlestdk. Bu telgrafm mafoli Yiiksek Heyetinize sevinc verecek mahiyettedir. Seviiktekin M. ondan sonra Trabzon. hayvanat.t : 75 12-6-1937 0 :1 4 — TAKRtRLER 1 — Antalya mebusu Cemal Tunca ve arkadaslarinin Atatiirkiin giftliklerini Devlete ihda buyurmalart milnasebetile Kamutaym samivii hislerinin ve tesekkiirlerinin sunulmasina dair takriri Yiiksek Reislige 1 — Biiyiik kurtaricimiz Ataturk.. Giilez Bolu 7 Gazi Anteb Kastamonu C. memleketin zirai kikmmasma bir yardim olmak iizere yillardanbeid bizzat ugra§arak yetistirdikleri giftlikleri vie iginde bulunan fabrika. Bu makamlarm her birinde karsilaijstigmi heyetler bana.
Son ziyaretgahim Trabzonun askeri garnizonu oldu... paralarile ibramiye hakktndn.. — 276 - . Amma Tiirk milleti i§itmelidir ki her millet gibi Tiirk milletinin de yakm ve uzak sttide ugra§acagi meselelerin ehemmiyet ve azameti tasavvur olunabildiginden fazladir. 0 kadar Id. (Siirekli alkislar). kanun layihasi ve Biltge encumeni mazbatasi (1/874) [1]. Ataturk BA^VEKt tSMET iNONtt ( Malatya ) — (Alkislar arasmda kiirsttye gelerek): Atatiirkiin okudugumuz telgrafr hepimizi sevindirecek ve miiftehir edecek iyi havadisle doludur. subayve eratmdan Qok memnun kaldigimi Marasala bildirmenizi ve Marasalin da kendilerini tebrik ve takdir etmelerini arzu ettigimi bildiririm. Atatiirkiin her seyahati memleket igin hayir ve fayda kaynagidir. BASKAN — Miistaceliyetle miizakeresini teklif ediliyor. (Bravo sesleri. sesleri).9 — Coli gocuhlu hakimlere verileceh yardim. Bu memleketin dahil ve harici siyasette viicude getirmeye mecbur oldugu eserler ve ugragacaeri meseleler o kadar qetin. ve zrodur... en temiz sulh ve medeniyet unsuru oldugu kadar.. Atatiirkiin etrafmda bir tek viicud gibi her hareket icm hazir bulunmasi hakikat ve diinyaya verilen bu kanaattir ki onun baslica kudretini te§kil etmektedir. Miistaceliyetle miizakeresi kabul edilmistir. Atatiirke kar§i gosterdigi sevki ve baglilikla Tiirk milleti yekpare viicud halinde miitemadiyen ilerleyecegine ve harigte en kuwetli. Istanbuldaki gbriisiimde bildirmistim. Biitiin vatandaslanmm i§itmesini isterim ki Tiirk milletine bu kuweti veren amillerin basmda Tiirk milletinin gosterdigi samimi beraberlik gelir. Biiyiik Sefimiz ve milletimiz beraber olarak bir viicud gibi sevgide ve bal1lilikta beraberlik gbstermekten bu memleketin kazandigr kudret. Maddelere gec^lmisftir [1] 262 sayili hasmayazi zabtxn sonundadir. (Siirekli ve §iddetli alki§lar). kudretli. Hiikumet igin istifadelerle doludur. Onun gibi. Arkada§lar. siddetli ve siirekli alkislar). ruznamemizde bir kag layiha kalmistir. derhal askerlik duygularon uyandi ve onlara bulunduklari dar alanda benim ve benimle beraber bulunan zatlerin memnuniyetlerini mucib olacak gosteren ufacik bir tatbikat yapmaktan kendimi alamadim. Arkadasjlar. Etmiyenler. .. Tiirk milleti bu grin biitiin diinyada ba§li ba§ma kuwet ifade eden nadir milletlerden biridir. Atatiirk. (§iddetli alki§lar). diinyanin bu giinkii halinde milletlerin hangi istikbale dogru gittiklerini ve ne §etin mevzularla karssilasacaklarmi tahmin etmek kimsenin iktidannda degildir. Maddelere gecilmesini kabul edenler. garkm bu bnemli ve genis bolgesinde yuksek kumandayi elinde tartan kiymetli Orgeneral Kazim Orbaydan ve kendisi ile beraber burada bulunan Korgeneral Muzaff er Ergiiderden ve kendisine filen tatbikat yaptrrmis oldugum albay Nuri Berkbzden ve butiin §ark ordusu komutan. Etmiyenler. ileri ve bahti- yar olmak icin lazim olan nese ve kudreti derhal o muhite telkin eden bir varliktir ki bu hassasi cemiyet igin ve millet igin kurucu yaratrci ve bgretici olarak kendisine basli basma ayri bir kudret vermektedir. Hiikumet ve millet iftirakinin en ytiksek enmuzecini gbrmekte oldugumu sb'ylersem buna ne kadar sevineceginizi ve benim bu derin sevincimi biitiin memleket ve millete senin agzmdan ne kadar iyi sbylenebilecegini takdir ederek gbzlerinden muhabbetle operim. §imdi bu dakikada Trabzon Ataturk koskiinde bulunurken biitiin §ark vilayetleri Tiirk mtimessilleri heyetleri ile beraber gecirmekte oldu&umuz samimi hayatm Devlet. §iddetli ve siirekli alki§lar) kar§i koyacagma yiirekten emin oldugunu gbstermi§ oluyor. (Bravo sesleri. Tiirk milletinin. bilhassa bulundugu cemiyet iginde bedbinlik hislerini derhal yikayan ve memlekette eali§mak i$in.. beraber galisjma ve azmii kudret manzarasi Trabzondan biitiin memlekete huzurunuzda aksetmi§ bulunuyor. en <?etin mucadelelere gogsiinii muvaffakiyetle. (Ogleden sonra. Atatiirkiin etrafmda Trabzon muhitinde toplanan biitiin §ark vilayetleri halkimizm gosterdigi muhabbet. Atatiirkiin seyahat buyurduklari yerde hizmetinden memnun olduklan amir ve memurlarimiza ve bilhassa kumanda heyetimiz ve subaylarimiza gosterdigi muhabbet ve takdiri ferah ve iftiharla telakM ettigimizi sbylerken bu sbzlerimin huzurunuzda ve memleket muvacehesinde kendilerine samimi tebrik hislerimize terciiman olmasmi isterim. Beni tekrar bir daha heyecana diisjiren sey kumandanlik dairesinden ayrilirken halkm heyecan ve tezahuriinun oradansonra gittigim yere kadar devam edi^idir. Heyeti umumiyesi hakkmda miitalea var mi?. Gamizonda kiymetli kumandanlar tarafmdan bana takdim edilen Trabzon askeri kuwetlerimizle agik alanda kar^i kar^iya bulundugumuz dakikada duydugum zevki tarif edemem. Orada gbrdiiklerimden §ok memnun oldum. K. BALKAN — Arkadaslar. Musaade ederseniz bunlari da ikmal edelim.I : 75 12-6-1937 C :1 dugumu zijnretmeliyim.. hayranlikla gibta ettikleri bir varliktir. biitiin kudretlerin ba§mda gelen ve bir cok milletlerin hasretle. Kumandanlari tebrik ettim. Bu teklifi kabul edenler. genis.
MADDE 6 — Yardim ve ikramiye paralannm dagrtilacagi sirada hakimlikten istifa veya bas. Madde kabul edilmi§tir.. Etmiyenler... Bu kesirlerden toplanan paralar bu kanunun tatbiki i§in yapilmasi icab edecek masrafa karsilik tutulur. ikinci veya uciinciiden her hangi birinin tayini mumkun olamazsa ayni miktarda cocuklan olan hakimler arasinda kura gekilerek ikramiye alacak olanlar aynkr.. 28 yasmi bitirib de birden ve 30 yasmi bitirmis olub da iMdten ve 37 yasmi bitirenlerden iicten ve 42 yasmifbitdrmis bulunanlardan dortten fazla cocugu ol§. B) Namfedlerden hakim muavinligine alinanlar da <fehil oldugu halde terfi eden biitiin hakimlerin Ilk iki aylik zam farklan.. Madde kabul edilmigtir. MADDE 12 — Bu kanun mucibince toplanacak paralar Tiirkiye Cumhuriyeti Ziraat bankasmda agtirilacak hususi bir hesabta faizsiz — 277 — . C) Namiedler de dahil olmak iizere malt yi1m basmdjpi beri miinhal bulunan hakim kadrosunda her jjfl agustosun ilk giinii mevcud biitun munhalleriif iki ayligi. BASKAN — Maddeyi kabul edenler.. Bif maddenin tatbikinde 21 yasmi bitirmis coculpar hesaba katilmaz. BASKAN — Madde hakkmda miitalea var mi?. MADDE 11 — Bu kanuna gore dagrtilacak yardim ve ikramiye paralan her sene merkezce 23 nisan tarihinde tevzi edilir. Madde kabul edilmitii MADDE? 2 — Vazife gb'rmekte bulunan hakimlerden 35 yasmi doldurmus bulunanlarm evli olanlan ile i 8 yasmi bitirenlerden bir. Madde kabul edilmitsir. B. BASKAN — Madde hakkmda miitalea var mi? Maddeyi kabul edenler. MADDE 9 — Cocuklu hakimlere veya 7 nci maddede yazili olanlara dagrtilacak yardim ve ikramiye paralarmdan vergi ve resim namma hie bir sey kesilmez. BASKAN — Madde hakkmda miitalea var mi?. Maddeyi kabul edenler.. 37 yasmi bitirmis olanlardan iic cocuklu ilanlar birinci maddenin A ve B ftkralarmda ylzili mecburiyetlere tabi degildirler.. BASKAN — Madde hakkmda miitalea var mi? Maddevi kabul edenler.. Madde kabul edilmitsir. Madde kabul edilmitsir..1 : 75 12-6-1937 C :1 Qofc goculdu hakimlere verilecek yardim paralarlle ikramiye hakkmda kanun MADDfij 1 — (5ok gacuklu hakimlere bu kanunda yaaili hiikumlere gore dagrtilacak yardim paralaslle ikramiyeler asagida yazdi gelir membalarmdan toplanir: A) Yridjt bir defaya mahsus olmak ve birinci kanun maaflarm kesilmek iizere hakimlerin senelik maasi emsali hasih yekununun yiizde yanmi. BASKAN — Madde hakkmda miitalea var mi?.ka dairelere nakletmek suretile 2556 sayili kanunun hiikiimleri di§mda kalanlarm haklan diiser. Madde kabul edilmigtir. fikraJarmda yazdi gelirlerden toplanacak paralar. Etmeyenler. BASKAN — Madde hakkmda miitalea var mi? Maddevi kabul edenler... Madde Madde hakkmda miitalea var mi?. MADDE 7 — Bu kanuna gore yardim ve ikramiyeye hak kazandiktan sonra olenlerin haklari olan paralar olenin cocuklarmm ana veya babasi olan kari veya kocalarma.. Etmiyenler.. Maddeyi kabul edenler. 0. Etmeyenler. bunlar olmadiei takdirde cocuklara verilir. Madde kabul edilmitsir. BASKAN — Madde hakkmda miitalea var mi? Maddeyi kabul edenler.......nlara fazla cocuklarm sayisma gore dagrtilir. Etmeyenler. BASKAN — Madde hakkmda miitalea var mi?.. Madde kabul edilmi§tir. Etmeyenler. Maddefi kabul edenler. MADDEN — Birinci maddenin A. Etmeyenler. BASKAN — Madde hakkmda miitalea var mi?. Madde kabul edilmi§tir.. Madde kabul edilmi§tir. Bu kura Adliye veMlinin reisligi altmda Temyiz mahkemesi birinci reisi ile Basmiiddeiumumiden miitesekWl bir heyet huzurunda yapdn4.. Maddevi kabul edenler. D) Umum hakimlerin §ubat maaslarmdan kesilecek bire? lira. Etmeyenler.. Etmiyenler.. Etmiyenler.... 33 yasmi bitirenlerden iki. Etmiyenler. Maddeyi kabul edenler... Maddevi kabul edenfer. Etmiyenler. MADDE 10 — Dagrtilacak paralarda 5 liradan asagi kesirler hesaba katilmaz. Cocuk sapdari itibarile en basta gelen hakimlerin mtfcavi miktarda cocuklan olmasi dolayisile birajbi... MADDE 8 — Birinci maddeye gore toplanacak gelirler biitiin vergiler kesildikten sonra kalan mikdar uzerinden hesab olunur.. MADDE 5 — Dordiincii maddeye gore ikramiye alan hakimlerin cocuklan cogalmamis ise ikramiye aldiklari seneyi takib eden iki sene i<jinde dafibrlacak ikramiyeden istifade edemezler... Tahsilde bulunanlar muttesnadir. BASKAN — Maddeyi kabul edenler.. MADDEf4 — Birinci maddenin D fikrasma gore toplanjjn paralar en cok cocuklu olan 3 hakime iiQujkcu madde mucibince dagrtilacak paradan ayij olarak cocuk sayisi nisbetinde ikramiye olarik verilir.
I : 75 pilir. Mustacelen miizakeresi kabul edilmistir.. olanlar evli veya oocuklu olsalar bile birinci maddenin A. lid senedenberi bunu emaneten idareye basladik. — 278 — . MADDE 14 — Kan ve kocadan her ikisi de hjikim smrfmda iseler her biri birinci maddedeki mecburiyet hiikmiine tabidirler. §imdiye kadar Evkafa aid zeytinlikler ihale suretile isietiliyordu. BALKAN — Maddeyi kabul edenler . BALKAN — Maddeyi kabul edenler.... Maddelere gegilmesi kabul edilmistir. Etmiyenler. tevziat bu banka vasitasile yaDagrtilacak paralarm bdenmesi ve bunun icabi olarak yapilacak i§lerden dolayi bankaya iicret veya komiisyon verilmez. resmi ellerle issletilmek suretile kar edecekler mi? Bunu bize izah etsinler. Madde Kabul edilmistir.Adliye vekaleti biitgesinden maas almakta olan adli tabibler de bu hiikme tabidir.. Etmiyenler.. BALKAN — Maddeyi kabul edenler... MADDE 17 — Bu kanunun hukiimlerini icraya Adliye. incir ve iiziim kutulan yapmaga salih Ladin denilen agaglan muhtevi olan ormanlanmizda tatbik ederek filen. Kabul edilmistir. Kendilerinin fabrikalari var mi? EVKAF UMUM MttDtJRtJ FAHRt KtPER — Zeytin igin iki fabrikamiz vardir. Kabul edilmistir. Bu maddede yazili beyannameyi vermeyenler veya muayyen zamanda vermemis... Etmeyenler . Bu isler igin mutedavil sermaye olarak kulanilacak olan 400 000 lira 2762 sayili Vakrflar kanunu mucibince tahsil edilib vakif paralar miidurlugiince tenmiye edilmekte olan taviz bedellerinden % 5 f aiz mukabilinde temin olunur. Mustacelen muzakeresini kabul edenler. Etmeyenler .. Bunu muvafik goriiyoruz. Bu fabrikalari kendimiz idare ettik.. Bunlara verilecek yardim ve ikramiyelerde ayri ayri her birine odenir.. MUVAKKAT MADDE — 1937 mali yilma aid hakimlerm verecekleri beyannameler ve munhalata aid tahsisatla tevkifat ve tevziatm zamanmm tayini ve icrasi tarzi Adliye ve Maliye vekilliklerince tesbit olunur.. MADDE 15 — Bu kanundaki hakim tabiri 2556 sayili hakimler kanununa gore Adliye biitgesinden maas alan butiin hakim ve miiddeiumumilerle bunlarm muavinleri ve sorgu hakimlerile vekilleri ve hakim smifmdan sayilan memurlara samildir ..... Giresunda ve daha baska yerlerde yetisen.. Etmeyenler .. Vakif memba sularile Orman ve zeytinliklerin isletilmesi hakkmda Vakiflar umum mudurlugiine mutedavil sermaye verilmesine dair kanun MADDE 1 — Vakiflar umum miidUrliigu tarafmdan idare edilmekte bulunan vakif memba sularile vakif orman ve zeytinlikler mahsullerinin islenerek satilmasi igin ticari esaslar dairesinde harekete umum mudurluk salahiyetlidir. Bunun igin tacari salahiyet almak [1] 267 sayili basmayazi zabtm sonundadir. 3116 sayili orman kanununun mazbut vakiflara aid 62 ci maddesi hiikmii mahfuzdur. BALKAN — Maddeyi kabul buyuranlar.. BALKAN — Maddeyi kabul edenler.. Madde Kabul edilmistir. Et* meyenler. 12-6-1937 C :1 olarak yatirilir. Bu ta^ihten sonra bir yil iginde vukubulacak degisiklikler tevziat ve tevkifata tesir etmez.. digeri Ayvalikta. lVtADDE 16 — Bu kanun nesri tarihinden muteberdir. Maliye ve Iktisad vekilleri memurdur.. Qiinki bu zeytinlikleri daha yakmdan isletmek zarureti gorulmektedir... Bunlari yaptiklarmdan dolayi da muamelati ticariyeye girmis olacaklar.. Etmiyenler. Beyannamelerin verildigi gtiniin durumu tevkifat ve tevziat igin esas tutulur. Ormanlardaki agaglan kesmek igin de kereste fabrikasi yapacaklar. BALKAN — Maddeyi kabul edenler. Bunu... Madde Kabul edilmistir. Etmeyenler ... B bendinde yazili mttkellefiyete tabi sayilrrlar. Acaba yapacaklan islerden. Etmeyenler . aldigimiz neticelerden bunun faydali oldugunu gordiik.. BALKAN — Maddeyi kabul edenler. Madde kabul edilmigtir. Arttirma ve eksiltme kanununa gore yapilan vaziyetler ticari muamelati gugle§tiriyor. Madde Kabul edilmistir. ticari vasiflar dahilinde isletmege karar verdik. Layihanm heyeti umumiyesini kabul eden- ler .. Biri Havranda. MADDE 13 — Biitiin hakimler her yd haziranm birinci giinii bu kanunun aradigi $art ve vasiflan gosterir ve bulunduklan yerlerin eiimhuriyet miiddeiumumilikleri tarafmdan tasdikli bir beyanname verirler. Tasdelen suyunda oldugu gibi. 10 — Vakif memba sularile orman ve zeytiriliklerin isletilmesi igin Vakiflar umum miidurliigiine miltedavil sermaye verilmesine dair kanun layihasi ve Maliye ve Biitge enciimenleri mazbatalari (1/845) [1] BALKAN — Enciimen mustacelen miizakeresini teklif ediyor..-... BASKAN — Miitalea var mi? REFtK INOE (Manisa) — Bu kanundan anlasildigma gore zeytin fabrikasi agacaklar....* Madde Kabul edilmistir. Heyeti umumiyesi hakkmda soz istiyen var mi? Maddelere gegilmesini kabul edenler. Etmeyenler .
BALKAN — Kabul edenler. B . MADDE 6 — tkinci madde mucibince iicretleri mutedavil sermayeden verilecek olan miistahdemlerin kadrolarile mutedavil sermayeden sarfiyata aid idare hesabi ayrica tutularak her sene ba§mda bunlara aid ticari. Binaenaleyh mukabil hizmetler igin konulan parannt sarf salahiyetleri ve biitgenin serlevhalan vardir..Yukftrida yazili gelir kaynaklarmm istismari igin yapilacak tesisat ve bu tesisata inuktazi makine. Kabul edilmigtir. alat ve edevatile bunlarm yedek aksami ve diger malzeme bedelleri ve liizum ve icabma gore bu mevzulara aid satm allnacak iptidai maddeler bedeli. her ne suretle olursa olsun sui istimal edenler ve bu iglere aid evrak ve defatir uzerinde sug i§leyenler diger vakif mallar hakkmda ika olunan bu gibi suglara miiretteb cezalarla tecziye olunurlar. RAlF IfARADENlZ ( Trabzon ) — Idare uzuvlan tamamile Evkaf idaresinde kalacaktir. smai muamelelerin nevileri itibrile ayn.. maksadimiz bufidi.. MADDE 3 — Birinci maddede yazili i§lerde kullamlacak ve iicretleri mutedavil sermayeden verilecek olan mustahdemler bu i§lerden dolayi halk ile ve idare ile vaki olacak muamele ve miinasebetlerinde diger hususi miiesseseler miistahdemleri hakkindaki hiikumlere tabi olup haklarmda memurin muhakemat kanunu ahkami tatbik olunmaz. Kabul edilmi§tir. §a|siyeti hiikmiyeyi haiz bir miiessese kurulmiyac$ktrr.. daimi olarak kalacak ve Evk|i biitgesinde mevzuubahs edilen zeytinlikler igjn sarfedilecektir.Satis... MADDE 4 — Vakiflar umum miidurlugu bu kanun mucibince yapacagi ticari muamelelerden dolayi tacir sifatmi ihraz etmez.1 : 75 12-6-193? C :1 daha elverjpjfli faydalan mucib olacaktir. yalmz vakiflarm idaresinden almacak 400 lira bir paradir. Evkaf umum fmudurlugune verilen bu dort yiiz bin lira. D .. BA§KAN — Kabul edenler. Ona nazaran bu kanun. zimmetine gegirenler. MADDE 5 — Birinci maddede yazili sermayenin vakif memba sularile orman ve zeytinliklere icab ve liizumuna gore tefrik edilecek miktarlarmm tesbiti Vakiflar idare meclisine aiddir... bu kanun tarihi negrjnden muteber olacagma gore biitgedeM varidit ve masraf fasillan ne olacaktir. Mftedavil sermaye olarak evkaf tarafmdan kulfeiulacaktrr. bu iglerin istilzam ettigi amele ve sair cali§acnk olanlarin paralarmi gbstermektedir. Kabul edilmi§tir.Bu miiesseseler mamulati ve mahsulatmm muhafaza ve sati§ina miiteallik kab ve depo masraflari. Kabul edenler. bu miiesseaenin.Bu i§lere muktazi demirba§ e§ya ve mefru§at esmani. yftlniz igletme sermayesi olarak verilmektedir. biitgede mukabili konulan hizmetleri yapacaktir.. Q . ISMET|EKER (Qorum) — Biitge enciimeninden birfsual soracagnn. Bu sahsiyeti hukmiye. ayri gosterilmek suretile Umum mudurlukge bir masraf cetveli yapilrr.. BA§KAK — Baska miitalea yoktur. Evkaf umum miidurlugiidiir. Bu kanun da. Bu cetvelin tetkik ve tasdiki Vakiflar idare meclisine aiddir.. Etmeyenler. BA§KAN — Kabul edenler.. bu kanunlal gbsterilen surette kullanilacaktir. Bu dort yi§! bin lirayi biitgedeki mevzu paralarla birbirtae karigtrrmamak lazimdir. tSMET EKER (Qorum) — Enciimenin izahati beni tftmin etmedi. Bunun igiis bu kanunla verdiglmiz tahsisat. Etmeyenler. Kabul edilmi§tir. F .. Halbuki kanun idare uzuvlarmi gbstermektedir. §u kadar ki bu iglere aid para ve mallan galanlar. tamamen biitgede sayilan hizmetleri yapacagini ifade etmektedir. E . Maddeyi reyinize arzediyorum.. Oradaki masraf kismmda doksan. Etmeyenler. M. Etmeyenler. G . M. Evkafm tasdik edilen biitgesaide orman isletmesi igiu masraflar vardir.. muhafaza ve i§letmenin iltilzam ettigi sair masraflar verilir. Halbuki bir §ahsiyeti hikmiye teessiis etmeyecektir. ISMET EKER (Qorum) — Idare uzuvlan Evkaf biitgesinde kalacak demektir. varidat kismmda ise yiiz bitt lira bu §ahsiyeti hiikmiyeye intikal edecekf mi? Varidat yine orada kalacak mi? Kalaoaksa bu dort yiiz bin lira avans ne olacaktir? ?Kar ve zarara kargi bu avansm teminati ne llacaktir? Buna Evkaf idaresinin butgesi mi-teminat olacaktir? RAlF IJARADENlZ (Trabzon) — Arkada§im yeni k|rulan bu miiesseseye bir §ahsiyeti hukmiye v#*ilecegini zannediyor. Bufun birde varidati vardir. Bu.Tesisatm tamir ve mamulat ve mahsulatm her tiirlii nakliye ve toplama masraflari. Bu igleri idare edecek olan yine Vakiflar meclisi ddaresidir. MADDB 2 — Bu mutedavil sermayeden: A .Bu tesisata taalluk eden isletme ve mutehassis ve mustahdemin ve amele masraf ve iicreti. RAIF KARADENlZ (Trabzon) j — Bu. verilen bu parayi nasil kullaiacagmi tayin eden bir kanundur. Kanuo. ihtilas edenler. — 279 — . BALKAN — Kabul edenler. maruzatmi bundan ibarettir..Bakim. Etmeyenler|. Kabul edilmi§tir. BttTgEf En. biitge ile alakasi olmryan.. . igin verilmesi iktiza eden komiisyonlar..
bu ormanlan evkaf idaresi kismen harice satmakta ve kismen de kendisi i§letmekte oldugu igin.. MADDE 10 — Safi iraddan % 5 den a§agi ve % 10 dan yukari olmamak iizere idare meclisince mikdari tesbit edilecek olan ihtiyat akgesi ayrilir. MADDE 9 — Her sene hasil olacak gayri safi varidattan: A . Etmeyenler.. Safi iradi te§kil eder. sermaye igin hesab edilecek % 5 faiz. ayri tesbit edilecek olan sermaye itfasi karsihgi ile tesisat amortismani giktiktan sonra geri kalan mikdar..Kanunun ikinci maddesinde sayilanlardan tesisat. Fakat evvelce verilen 180 kiisiir bin lira ne olacaktir? RAlF KARADENIZ (Trabzon) — Arkada?lar. Evkaf idaresinin elinde evkafi mazbutadan olmak iizere bir gok ormanlar vardir... Bazi ormanlan belki bu kanunla aldigi salahiyete istinaden isletecektir. BALKAN — Kabul edenler. 1SMET EKER (gorum) — Tereddiid ettigini nokta sudur: Sermayeyi aldiktan sonra ormanlan hem miiteahhidlere verecek ve hem kendisi de isletecektir.Yalniz bu i§leri yiiriitmek iizere kira ile tutacagi bina ve arazi igin luzumu halinde on seneyi gegmemek iizere mukavele yapabilir. Bu gunkii vaziyet budur.. Kabul edilmi§tir. Bu ormanlardan elde edecegi varidati kendi butgesine orman hasilati fashna kaydedecektir.. ben de bunlari iijletirim ve boylelikle varidatrm. o kisma girecektir. (Griilu§meler) giinkii orman i§letme hasilatindan elde edilen kan nereye sariedecektir?. Arkadasmun hangi nokta iizerinde tereddiid ettigini anlayamadim. B AS KAN — Kabul edenler. C . tster muteahhidin aldigi satis bedell olsun.Teminat mukabilinde kredi suretile de sati§ yapabilir. Etmeyenler. Kabul edilmi§tir. vakiflar biitgesindeki orman hasilati diye konan 170 kiisiir bin liranm vaziyeti ne olacak? RAIF KARADENIZ (Trabzon) — Orman hasilati diye vakiflar biitgesinde mevcud olan varidat. Bu satis bedelinden Evkaf idaresi aldigmi irad olarak kaydediyor?. Kabul edilmistir. harice sattiklarindan elde edecegi varidati biitgesinin varidat kismma irad kaydedecektir. Miiteahhidlere vermektedir.Vakiflar idare meclisince % 5 den a§agi ve % 10 dan yukari olmamak iizere mikdarlari ayri. Kabul edilmi§tir.. Etmeyenler. 0 . ister kendisinin isleterek elde edecegi para olsun. Safi iraddan bu suretle ihtiyat akgesi ayrildiktan sonra geri kalan mikdar Vakiflar umum mudurlugu butgesine irad kaydolunur.. Vakifa orman i§letmesinden hasil olan karm tevzii ve sairesi bu kanunda miinderigtir. butgesine koyuyor. sermaye faizinin icahinda odenmesi neticesi olarak azalmis bulunan ihtiyat akgesi bu mikdara yiikselinceye kadar kesilir. Kendi isledigini de — 280 — . mikdarmdan da anla^ilacagi iizere. 400 000 lira sermaye daima sabit kalacaktir ve bu parada zaten higbir surette sarfedilmesi caiz olmayan vakif paralardan faizle almacak ve tedricen bunu da odeyecektir. e§ya bedelleri harig olmak iizere diger biitiin masraflar. MADDE 7 — Bu kanunda yazili mutedavil sermayeden Vakiflar umum mudurliigunce yapilan taahhiid ve sarfiyat Divani muhasebat vizesinden miistesnadir. Muteahhidlerden aldigi bedeli evkaf. kanunu gikar gikmaz biitiin ormanlan Evkaf idaresi isletmiyecektir.. Her hangi bir zararm kar§ilanmasi'veya almmis. eksiltme ve ihale ve muhasabei umumiye kanunlari ahkamma tabi olmayib ticari usul ve kaidelerin umumi hiikiimleri dairesinde yapilacak nizamnameye tevfikan yuriitiiliir. B . §imdiki kanunla evkaf sunu yapacaktrr: Ormanlan miiteahhidlere vermektense. Etmeyenler. ISMET EKEE (gorum) — Anla§ilan hig bir yeri yoktur.. Kendi i§lettigi i§lerden hasil olacak varidati da gene o siituna varidat olarak kaydedecektir. Sermayenin be§te birine balig oluncaya kadar bu ihtiyat akgesinin ayrilmasma devam olunur..Vakif memba sularile orman ve zeytinlik mahsullerini veya bunlardan elde edilecek semereleri satanlara tesbit edilecek miktarda komusyon verebilir. MADDE 8 — Vakiflar umum mudiirliigu idare meclisi kararile: A .Almmis. tnsaat ve tesisat haric olmak iizere bu babdaki muamele ve mukaveleler arttirma. Bmaenaleyh bu paralar. 1SMET EKER (gorum) — Bu madde ile de alakadar oldugu igin sualimi tekrar edecegimj Burada orman i§letmesinden hasil olacak gayri safi karm sarf yerleri gosteriliyor. Evkaf biitgesindeki varidat meyanmda orman hasilati faslmdaki para bundan ibarettir. §u iki maddede gosterilen yerlere tevzi edildikten sonra. B . Ancak bu mutedavil sermayeden yapilan sarfiyata aid idare hesabi ayrica tutularak her mali sene sonundan itibaren dort ay zarfmda Divani muhasebata verilir ve Divani muhasebatga tasdik olunacak mutedavil sermaye hesabi Vakiflar umum mudurlugiiniin o senedeki hesabi katisine raptolunur. Bu orman* Ian §imdiye kadar evkaf satmaktadir. benim elimde bir mutedavil sermayem olsa. tipki bir muteahhidin yaptigi gibi... mefru§at ve demirbas. Bunda anla§iimiyacak bir §ey yoktnr.1 : 75 12-6-1S37 C :1 BALKAN — Kabul edenler. Mutedavil sermaye. BASK AN — Kabul edenler.. da artar diyor..
BASjfKANl— Bafka miitalea yoktur. tesisat amortismam tenmiye edilmek uzere v§ sermaye faizi ile itfa karsiligi da hesablarma gegirilmek iizere Vakif paralar idaresine tevJLi olunur. 30 haziran 1930 tarihinden itibaren tekaud olan arkdas^arile bir hizaya getirmekten ibarettir. Gecenlerde Biiyiik Mecliste biitce miizakereleri esnasmda ve bilhassa Mudafaa butgesi esnasmda gbstermif oldugunuz yiiksek hassasiyet. nakden Evkaf idaresine oder. malul zabiteri imkani mail nisbetinde terfih etmegi lutfetmiftir.. Etmeyenler . BALKAN — Miitalea var mi?. Kabul edilmiftir.. Miistacelen miizakeresini rica ederim. Kabul edilmiftir. Kabul edilmiftir. MADDE 2 — Birinci maddeye gore yapilan zam dahil oldugu halde malullerin alacaklari para miktan 1 haziran 1930 tarihinde tekaud edilen ayni riitbeli ve ayni hizmetli malul em[1] 370 sayili basmayazt zaphn sonundadir. Kabili isttmal bir halden cikan makine ve tesisati fenrij^enin yenilestirilmesine karsilik tesMl edecek olan tesisat amortismam ile gegen maddede tahsis mahalli gosterilen ihtiyat akcesinden strfiyat icrasi idare meclisi kararma baglidm BALKAN — Miitalea var mi?. Maddelere gegilmesi kabul edilmistir. MADDE 11 — Dokuzuncu ve onuncu maddeler miicibince ayrilacak olan paralardan ihtiyat akgesi. cenubunda.. BALKAN — Kabul edenler . Kabul edilmistir.1 : 75 12-6 1037 C :1 zaten fahsaneifletecektir. Fakat bu ifi Hiikumet te defaten yapmamistrr.Detletin orman ifletmesi isjl tekamul eder ve ilerferse... Yalniz orman kanununa bir biikiim koydjjigumuzu hatzrlarsmiz. Miistaceliyetini kabul edenler .. Kabul edilmistir MADDE 13 — Bu kanun nesri tarihinden muteberdir. Layibanin heyeti umumiyesi kabul edilmiftir. sirasi duftiikge... bir taraftan da umieni Devlet ifletmesi planma uygun bulunan bu evkaf ormanlarmm da. afkadaf larmila aramizda ihtilaf noktasi kalmadi.... Bu zammm tesviyesi Divani muhasebatm tesciline baglidir. Devlet miiessesesinden bafka bir fey olmayan Evkaf idaresi tarafmdin ifletilmesinin muvafik olacagmi kabul ettik ve onun igin bu layihayi Yiiksek Heyetinize arzettik.. Tedricen yapacaktr. Askeri ve mulki tekaud kanununa ek kanun MADDE 1 — 1683 sayili tekaud kanununun meriyetinden ewelki hiikiimlere gore tekaud edilib 551 sayili kanun ile terfih zammi almakta olan malul subay ve askeri memurlarm bu terfih zamlan bir misli arttinlmiftir. masraflar gdttiktan sonra.. fimalinde.. M. ayaksiz.. en miifkiil §erait ve en asilmaz zorluklar karsjsmda yaralanmif.. .. J BA§KAN — Kabul edenler . Etmiyenler. memleketin f arkmda. Kabul edilmistir MADDE ||2 — Iptidai mevad ve miibayaasi ve amele yejNniyesi vesaire igin avans itasi icabettigi talfidirde verilecek avansm azami haddi ve feraitifVakiflar umum mudurliigii idare meclisi kararile tayin olunur... EECtB ALl KtJgUKA (Denizli) —Arkadaflar. malulen ewelce tekaiid olmuf olan bu nevi zabitani. Maddeyi kabul edenler.. Yalniz Evkaf idaresi degil. temayiil ve arzuya binaendir M malul zabitanm ^erfihi hakkmdaki kanunu yiiksek huzurunuza getirdik. Etmeyenler . Maddeyi reye arzediylrum. Fakat heniiz Devlet ormanlarma aid if letme if leripekemmiil etmedigi icin.. Maddeyi kabul edenler. malul olmuf ve bu giin igimizde adadleri gok az olmakla beraber kolsuz. (Dogru sesleri). Heyeti umumiyesi hakkmda soz isteyen var mi? Maddelere gecilmesini kabul edenler .. BA§KAN — Miistaceliyet teklif ediliyor. Devlet te ormaalan ifletmege ba^lamistrr. S.. Etmeyenler ... Icra Vekilleri Heyeti karari ile. kanununa ek kanun layihast ve Milli Mudafaa. M. Etmeyenler .. bu gun mesud ve miireff eh ve milletler camiasi arasmda yiiksek kadir ve haysiyet sahibi olarak bulunan aziz Tiirkiyemiz.. Etmlyenler.. bir sulhii miisalemet ve bir medeniyet alemi olarak dogarken. Etmeyenler . Kabul adilmi^tir. evkafa aid ormanlarm isletmesini de Devlet iizerine alabiKr ve bu isten hasil olacak varidati. Etniyenler. — 281 — . Yiiksek Heyetiniz bir 50k defa. Arkadas/lar. kor ve cumlei asabiyelerini kaybetmif bir takim malul zabitlerin terfihlerine miiteallik olan bir kanuhdur. Evkaf idaresi de boylece tedricen yapacaktrr. BA§KAm—Kabul buyuranlar . yiiksek huzurunuza takdim ettigimiz bu layihai kanuniye... Kanunun istinad ettigi esas gayet basit ve kisadir Kanun. RAlF KARADENtZ (Trabzon) — Zannediyorum M. Binaenaleyih Heyeti Aliyenizin kendileri hakkmda yapacagi lutuf. V. §u halde Evkaf kendisi bunu tlmaman istemedikten sonra bundan ne fayda ha^l dlaeaktn*?. MADDE 14 — Bu kanunun hiikumlerini icraya Bafvekij memurdur. tarn yerine masruf olmu^ bir lutuf olacaktir. Kabul buyuranlar. Orada dedik ki. garbinde. 11 — Asheri ve mulki tekaud. Maliye ve Butqe enciimerileri mazbatalan (1/851) [1] M.
BALKAN — Takriri nazari dikkate alanlar. BtTTQE E. Manisa Refik Ince MttKERREM tJNSAL (Isparta) — Bu. Kabul edilmistir... REFlK INCE (Manisa) — Teskilati esasiye kanununun 36 nci maddesinde « Reisicumhur her zaman Hiikumetin ». Bu kanunun nesrinden ewel tekaiid edilmis.. Biitge encumeninin mazbatasi kabul edilsin. bugdayi koruma kanunundaki manadan baska manada anlasilmasi muhtemeldir. bidayette de soyledigim gibi. Bu miiddetten soma vaki olacak maluliyet iddialari mesmu olmaz. BALKAN — Kabul edenler. 2466 sayili bugdayi koruma kanununun bazi maddelerini degistiren 22 kanunuevvel 1934 tarih ve 2643 sayili kanunun 5 nci maddesindeki Hiikumet tabiri ile Icra Vekilleri Heyeti kasdolunmustur.. maada mahallerdeki « Hiikumet »tabirinden baska mana gikmak ihtimali vardir. M. Boyle bir tefsir varsa onu da bir kaydi kanuni olarak gegecegini katiyen tahmin etmiyoruz. Ruznamenin iiguncii maddesi olan tefsir fikrasma avdet ediyoruz ... tefsir olmaz... BALKAN — Kabul edenler ... Onun igin bugday kanununda yazmi§ oldugumuz veghile «Hiikumeti» tefsir ediyoruz.t : 75 12-6-1937 C :1 sallerin aldiklan para miktarmi gegemez. Her yerde « Hiikumet » tabirinden . Arkadasim masebakta bir tefsirden bahsediyorlar. Kendileri de istirak etsinler.. RAlF KARADENtZ (Trabzon) — Arkada^imm da malumu oldugu iizere tefsirler daima hangi maddei kanuniye iizerinde taleb edilmisse o maddei kanuniyenin bir ciizudur. Kabul edilmistir. Her hangi bir kanunda. Etmiyenler. MADDE 3 — Bu kanunla yapilan zamlar maas. « Icra Vekilleri Heyeti » kasdolunur. Baska bir kanunun bir maddesinde bir « Hiikumet » tabiri varsa ayrica o maddeyi tetkik ederek oradaki « Hiikumet » tabirinden vazn kanunun ne kasdettigini anlamak lazimdrr. dersek. §u halde bu tefsirde ufacik bir tahdidvardir. haddi zatinde « Hiikumet » tabiri tefsir mevzuu bile degildir. MADDE 4 — Her nesuretle olursa olsun maluliyet iddialari tekaiid taleblerile birlikte ve resen tekalide sevk halinde de buna ittila tarihinden itibaren nihayet bir ay iginde yapilabilir.» denilmektedir... Binaenaleyh. Bu mananm gikacagi sekilde bir takrir takdim ettim kabuliinii dilerim. §u halde tefsir fikrasmi reyinize — 282 — . Takrir nazari dikkate aimmami§tir. 42 nci maddesinde « Reisicumhur Hiikumetin inhasi iizerine ». Arkadasmim verdigi takrir de ise. olanlar da malulyiyet iddialarmi bu kanunun nesrinden itibaren ancak bir ay iginde yapabilirler. Bu sarahate nazaran (Hiikumet) yazildigi zaman biitiin Devlet organizasyonuna samildir. Fakat dogrusunu isterseniz aradignn seyi bulamadim. onun en son miimessilleri demektir. 42 ve 44 ncii maddelerindeki « Hiikumet » tabirlerinden « Icra Vekilleri Heyeti » kasdolundugu anlasilmaktadir. o maddei kanuniyeye miilhak olarak hiikiim ifade eder... Bundan sonra h i i kumet* tabiri kullanilirken maksadimizm «lcra Vekilleri Heyeti» oldugu kanaatini verir.. MADDE 6 — Bu kanun hukiimlerini yiiriitmege Icra Vekilleri Heyeti memurdur. Etmeyenler ..... MADDE 5 — Bu kanun nesri tarihinden muteberdir BA§KAto — Kabul edenler. 46 nci maddesinin bir fikrasmda « Hiikumetin hatti hareketi . Almayanlar. Kabul edUmistir.. Biz 2466 sayili bugdayi koruma kanununun tek bir maddesindeki « Hiikumet » tabirini tefsir ediyoruz. Yarm her hangi bir emlaki milliye kanununda «Hiikumet» tabirine bu manayi mi verecegiz? Bugday kanunu vesile oluyor. Zaten bizim teskilati esasiyemizden gikan mana $udur: Daima Hiikumet tabirinden Icra Vekilleri Heyeti kasdolunur. Kabul edilmistir. Etmiyenler. Kabul edilmistir. «Hukumet» e mana veriliyor... tamamile yeni bir maddei kanuniye tesisi manasi vardir.. nasbetier. Teskilati esasiye kanununun 33. BALKAN — Kabul ©denier . Etmiyenler.. (Reye. BALKAN — Takririnizi reye arzedelim mi? REFlK tNCE (Manisa) — Bilhas rica ederim.. Bulamamis olmakla beraber. BALKAN — Kabul edenler. M. Binaenaleyh. Ytiksek Reislige Arzettigim sebeblere binaen tefsirin «Hiikumet tabirile Icra Vekilleri Heyeti istihdaf olunur» §eklinde kabuliinii teklif ederim. Bizim teskilati esasiye kanunumuzda «Hukumet» tabiri daima «icra Vekilleri Heyetb ne atfedilmi§ bir tabirdir. Binaenaleyh. tesis olur.. baska birsey degildir. tayLi eder tabirleri varsa bunun. REFlK tNCE — Evet tesistir. tefsir gayet yerindedir. Etmeyenler . Kabul edenler. Kabul edilmistir. tensib buyurursaniz. REFlK tNCE (Manisa) — Demin tetkik etmek iizere tehirini rica ettigim mesele iizerinde mes/gul oldum. Hiikumet azleder. Etmiyenler. Layihanm heyeti umumiyesini reye arzediyorum. Tefsir de Hiikumet tabirine matuftur. reye sesleri). hiikiimlerine gore yetimlere de intikal eder. bu gok yerindedir.
vergisi hakkmdaki 2395 numarali kanunla 1890.. Giilez Burdur Halid" Onaran Mustafa §eref Ozkan Bursa Asaf Doras Atrf Akgiig Dr. Sefik Tunaa Mazhar Miifid Kansu Yusuf Baskaya 1 13 —a — . Refik Giiran Dr. Galib Kahraman Dr. Pazartesi giinii saat 14 te toplamlmak iizere inikada nihayet veriyorum. Vasif Somyiirek Enver Adakan Hacim Qarckli Ismail Hakki Uziingar§ili Memed Demir Orffe Evren Osman Niyazi Burcu Rahmi Selguk Bayaztd Halid Bayrak thsan Tav Bolu Dr. Dr. Amasyct EsadUras Nafiz Aktm Ankam Ahmed Ulus Esref Demirel i Miimtaz Okmem Miisfik Ayaslif Rasim Aktar f Rifat Araz §akir Krnaci i_ Antaly<$ Celal Mengilibirii Dr. Emin Cemal Suda Ismail Hakki Uzmay Mitat Dagdemir Sukru.. Mustafa Bengisn Hilmi Ergeneli Siikrii Ya§in Ziva Gevher Etili Canktrt Hatice Ozgener Mustafa Abdiilhalik Renda Mustafa Onsay Qoruh AMf Akyiiz Ali M b Asim Us Attf Tiiztin Fuad Bulca llyas Sami Mu§ Qorum Ali Riza Ozenc. Muzakere edilecek baska isimiz yoktur. Kazanc. 1980 ve 2882 numarali kanunlarda degifiklik yapilmasma dair olan kanuna (281) rey verilmiftir. Kanun (281) reyle kabul edilmiftir.30 Ankara ve civari su tesisatmm tamamlanmasi igin 260 000 liranin sarfma mezuniyet verilmesi hakkmdaki kanuna verilen reylerin neticesi (Kanun kabul edilmiftir ) [\ A za adedi Reye istirak edenler Kabul edenler ReddedenlAr MustenMtf sr Reye igtirak etmevenler Miinhallor • • • . Hamdi Berkman Emin Asian Tokad Gl. Hulusi Alatag Nazmi Topcoglu Nuri Goktepe Balikesir Cemal Esener Dr. Cemal Ttmfa Numan Aksoyj Rasih Kaplanif /Kabul edenlerl Eevfik Arican Turkan Ors Ay dm Dr. 2430 sayi§ muamele vergisi kanununun bazi maddelerimn degistirilmesi ve bu kanuna bazi maddeler eklenmesi hakkmdaki kanuna (286) *•» rey verilmiftir.> 1 : 75 12-6-1937 0:1 arzedlyorum. Fehmi Gergeker Relet Canrtez §ekibe Insel Qanakkale Dr.f Kabul edinler. Kapanma saati : 15. Kabul edilmigtir.. H. Kanun (286) reyle kabul edilmiftir. Sadi Konuk Esad Sagay Fatin Guvendiren M. Mustafa Cantekin Imail Kemal Alpsar Ismet Eker Miinir Qagil Nabi Riza Yildirrro Denizli Dr. Kanun J283) reyle kabul edilmiftir. : : : 399 283 283 o 0 116 o H Afyon KaroJiisar Berc Tiirker ] Cemal Akgm }• Haydar Cergel* Izzet Ako&mars tzzet Ulvi Aykfird Mebrure Goneic.. Etmeyenler. Agik reylfrin neticesini arzediyorum: Ankara ve civari su tesisatmm tamamlanmasi igin 26Gf 000 liranm sarfma mezuniyet verilmesi hakkjidaki kanuna (283) rey verilmi§tir.
Ali Fuad Cebesoy Kazim Okay Mustafa Halid Uner Nairn Hazim Onat Ressam §evket Dag Tevfik Fikret Srlay Kiitahya Besim Atalay Dr. Muhittin Akyiiz Bekir Kaleli 61. Ne§et Omer Irdelp Dr. Ibrahim Tali On goren Gl. Muhittin Baha Pars Samsun Ali Tunali Dr. §akir Ahmed Ediz Huseyin Rahmi Gurpinar Ibrahim Dalkilig Memed Somer Na^id Ulug Reeeb Peker Malatya Abdiilmuttalib Oker Dr. Fatma Memik Faik Kaltakkiran Meedi Boysan Eldziz Ahmed Saffet Ohkay Fazil Ahmed Aykac. Pertev Demirhan 61. Kazim Inane. Memed Ali Yiiriiker Memed Gune§dogdu Ru§eni Barkm Ziihtii Durukan Sayhan Ali Miinif Yegena Damar Arikoglu Esma Nayman Hilmi Uran Ibrahim Mete Tevfik Tarman Edib Servet Tor Hasan Fehmi Ata<j §evket Erdogan tgel Fikri Mutlu Hamdi Ongun Istanbul Ali Barlas Ali Rana Tarhan Atif Baymdir Dr. Saim Ali Dilemre T^iad Sirmen <*l. Saim Uzel Hikmet Baynr — 284 — . Ihsan Sokmen Sitki §erif Eken Ismail Sabuneu Veled Izbudak Miinir Akkaya Kayseri Gtimiifane Ahmed Hilmi Kala^ Ali §evket Ondersev Faik Baysal Durak Sakarya F e r m h Gupgiip Hasan Ferid Perker Nahid Kerven Resid Ozsoy Salih Turgay Kirklareli §evket Odiil Kir$ehir Ali Riza Esen Hazim Borek<ji Memed Seyfeli Kocaeli Ali Dikmen Hasan HayH Tan Ibrahim Siireyya Yigit Kemalettin Olpak Nedira Bozatik Ragib Akca Salah Yargi Konya Bediz Morova Cemal Tekin Dr. Ali Hikmet Ayerdem Hiisrev Kizildogan Omer Kiintay Memed §ahin Kastamonu Omer Asim Aksoy Dr. Refik Saydam Dr. Huseyin Avni Erean Nuri Tuna §ukrii Kaya Mu§ Hakki KiLcoglu Naki Yiicekok §evki Qiloglu §ilkrii Ataman Nigde Ahmed Vefik Ulugay Dr. Tevfik Asian Remzi Giires Nuri Tamac.I : 75 Viyarbekir Dr. Abravaya Faik Soylu Halid Mengi Kamil Irdelp Ordu Ahmed Ihsan Tokgoz Hamdi Yalman Ismail Q'amas. Zeki Soydemir Nafi Atuf Kansu Nafiz Dumlu Nakiye Elgiin §tikrii Kocjak Eshiqehir Ahmed Ozdemir Istamat Ozdamar Osman Ism Gazi Anteb 126 1937 0 :1 Kazim Nami Duru Kenan Orer Osraan Ergin Tahir Hitit Ya§ar Ozey Mara§ Alaeddin Tiridoglu Mardin Abdiirrezzak §atana Dr. Ahmed Fikri Tuzer Dr. Fuad Ziya Qiyiltepe Erzincan Abdiilhak Pirat Aziz Samih liter Hikmet Isik Saffet Arikan Erzurum Aziz Akyiirek "Dr. Hamdi Atksoy Hasan Ali Yiicel Husnii Qakir Kamil Dursun Rahrai Koken Sadettin Epikmen $ukru Saracoglu Isparta Husnii Ozdamar tbrahim Demiralay Kemal t)nal Miikerrem Unsal Kars Baha Ongoren Esad Ozoguz Ali KIIIQ Gl. CHresun Sami Erkman Gl. Asim Sirel Etem Tuncel Meliha Ulas. Osman §evki Ulu* dag 01. Riza Levent Hilmi Qoruk Irfan Ferid Alpaya Riza Erten Mugla Dr. Osman Taner Vasrf C^mnj Manisa Dr. Hilmi Oyta<j Emrullah Barkan Gl.Kazim Seviiktekir Huriye Oniz Tevfik Bilge 55eVi Mesud Alsan Eiilfu Tigrel Edime T)*. Osman Koptagel Mihri Pektas. Tugamiral Hakki §inasi Erel Fakihe Oymen Hamdi Giirsoy Sadettin Uraz §ukrii Ali Ogel Yagar Yazici Ziya Karamursal Izmir Benal Anman Gl.
Eyiboglu Raif Karadeniz Seniha Hizal Sirn Day Suleyman Sirn Gedik Orfa Behcet Gunay Puad Gokbudak Muhittin Diagsoy Refet tJlgen Van Hakki Ungan tbrahim Arvas Miinib Boya Yozgad Celal Arat [Beye i§tirdk Afydn Ka^ahisar Ali Qetinkayf (Bakan) Ismail Hakkf Mumcu (Izinli) Ankara Aka Gunduzf Dr. §ukrii §enozan Ibrahim Grantay §erif Ilden (Izinli) Tahsin Coskan Kayseri Veli Yasm Kirklareli Dr. Gl. M. Bes|n 6in»r Cevad Abbas Giirer Hasan Cemil Qambel Burdur Ibrahim Necmi Dilmen (Izinli) Bursa Sadettin Ferid Talay Qanakhale Ahmed Cevad Emre Qankm Fazrl Orkiin Ziya Esen Qoruh Hasan Cavid Ihsan Kurtkan (Izinli) Qorum Eyub Sabri Akgol Denizli Dr.oz Sungur Zonguldak Dr.1§37 G : 1 Ekrem Pekel Emin Draman Omer Evci Sirn Ic.) Yahya Galibf Kargi Antafya Tayfur Soknlen Aydm Adnan Erteldn Dr. Sitki tike Hiirrem Ergun Hiisnu Konay Resai Erigken Siireyya Tevfik Genoa Trabzon Danis.M. Refet Bele Halil Etem Eldem Hayrullah Ergin Salah Cimeoz Izmir Celal Bayar (Bakan) Dr. Fuad Umay Ziihtii Akin Kirsehir Lutfi Miifid Ozdes. Kazim 0|alp (Bakan) Havrettin Kajran Sabiha Gokcjjl Bayamd (Jbeydnllah | BiledQt Dr. C. §evki Siisoy | Sindb Dr.) Diyarbekir Riistu Bekit Edirne §eref Aykut Eldziz Fuad Agrali (Bakan) Tahsin Berk Eskisehir Emin Sazak Yusuf Ziya Ozer etmeyenler] Gazi Anteb Numan Menemencioglu (S. M. Kazim Samanli Haydar Riistu Oktem Necib Ali Kiicuka (S. (Izinli) Malatya Ismet tnonu (Basbakan) Mahmud Nedim Zabci Manisa Kani Akeken (Izinli) Refik Ince Atodm f Ibrahim QolaJ Salih Bozok f Bolii Comal Hiisnfl Taray — 286 — .) Kaznn Giirel Mustafa Eken (Izinli) Mustafa Ulusan (Izinli) Kutdhya Muhlis Erkmen Omer Dine. Tevfik Riistu Aras CBakan) Halil Mentege Mahmud Esad Bozkurd Kara Fuad Koprfilu Memed Nazif Sirel Kastamonu Dr. Taptas '-t Palih Rifki Atay Hati Qirpan j Kamal Atatufk (R.) Giresun Hakki Tank Us Muzaffer Kilig Sadri Maksudi Arsal Talat Onay Igel Emin Inankur Ferid Celal Giiven Hakki Saydam (Izinli) Istanbul Ahmed Hamdi Denizmen (fzinli) Gl. Eocaeli Ibrahim Diblan Konya Ahmed Hamdi Dikmen Ali Muzaffer Goker Ali Riza Tiirel (S.I : 75 Stir*. Mitat Altiok Esad Qakmakkaya Halil Turkmen Hasan Karabacak Raif Ding Receb Zuhtii Soyak Rifat Vardar Rahmi Apak Tokad Galib Pekel Gl. Mazhar (termen Tahsin San % (Izinli) i Balikeftir Gl. Galib Ujjtun Hulusi Oru^Jglu Husamettin t)kan Siv& Ismail Memejfl Ugur Mitat §iikrii Bleda Rasim Ba§a|a Bemzi Qinerf Sabiha Gorkjy §emsettin G^naltay Vasfi Rasid Hgevig" Ziya Basara 12-6.
Ziya Naki Yaltirim Selim Sim Tarcan (IzinU) Sayhan Gl. Naci Eldeniz Omer Biger §akir Kesebir (Balkan) Siird Yahya Kemal Beyatli Hulki Aydm Tokad Ismail Mustak Mayakon Nazim Poroy Mehmed Ali Kurtoglu Trabzon Sinob Cevdet Kerim tncedayi Halil Nihad Boztepe Yusuf Kemal Tengir. Hulusi Alata§ Nazmi Topcoglu Nuri Goktepe Cemal Dr.Hamdi tJlkumen Hasan Saka §enk Mitat Aydm 8%vas Urfa Gl. Ahmed Yazgan Necmettin Sadak Memed Emin Yurdakul Tekirdag Cemil Uybadm Zonguldak Faik Oztrak Ragib Ozdemiroglu 2430 sayili muamele vergisi kanununun bazi maddelerinin degistirilmesi ve bu kanuna bazi maddeler eklenmesi hakkmdaki kanuna verilen reylerin neticesi (Kanun kabul edilmistir ) A. Besim Omer Akalin Bolu Cemal Hiisnii Taray Dr.sa adedi : 3 9 9 Reye istirak edenler : 2 8 6 Kabul edenler : 286 Reddedenler : 0 MiinhaUer : 0 Reye igtirak etmeyenler : 113 Munhaller : 0 - * [Kabul edenler] Afyon Karahisar Ali Qetinkaya Berc Tiirker Cemal Akgm Haydar Qergel Izzet Akosman Izzet Ulvi Aykurd Mebrure Goneng Amasya Esad Uras Nafiz Aktm Ankara Ahmed Ulus AkaGunduz Egref Demirel Hati Qirpan Miimtaz Okmen Miisfik Ayasli Rasim Aktar Rifat Araz §akir Kmaci Antalya Celal Mengiliborii Dr. H.I : 75 Sabri Toprak (Izinli) Turgud Tiirkoglu Maras Hasan Regid Tankud Kemal Kusun Memed Erten (Izinli) Nuri Ural Mardin Edib Ergin Osman Dinger Mugla Husnii Kitabci 12-6-1937 0 :1 Yunus Nadi Nigde Cavid Oral Dr. Enver Hacim Ismail §ih Balikesir Esener Vasif Somyurek Adakan Qarikli Hakki Uzungar- Orge Evren Osman Niyazi Burcu Rahmi Sel<juk Sabiha Gokgiil Bayastd Halid Bayrak Ihsan Tav BUecik Dr. Galib Kahraman Dr. Cemal Tunca Numan Aksoy Rasih Kaplan Tayfur Sokmen Tevfik Ariean Turkan Ors Aydtn Dr. Akif Oztekin ErAli Saib Ursavas demgil Gl. Emin Cemal Suda Ismail Hakki Uzmay Mitat Dagdemir§iikru Giilez Burdur Halid Onaran Mustafa §eref Ozkan Bursa Asaf Doras Atif Akgiic. Sadi Konuk Esad Sagay Fatin Guvendiren — 286 . Dr. Refik Guran Dr. Gl. Rasim Ferid Talay 0~du Ali Canib Yontem (Izinli) Dr.
_. Ahmed Fikri Tuzer Dr.. Ihsan Sokmen Emrullah Barkan DenizU * Sami Erkman Hakki Tank Us Gl. Hilmi Oyta$ Nuri Tama§ Gl. Pertev Demirhan Gl. Muhittin Akyiiz Na§id Ulug Hiisrev Kizildogan Omer Ding Ali KIIIQ Omer Kiintay Receb Peker Bekir Kaleli Kastamonu Gl.Hasan Fehmi Atag Resid Ozsoy Kenan Orer goren Igel Ktrklareli Osman Ercin Gl.. Ali Fuad Cebesoy Hiisnii Qakir Kazim Okay Kamil Dursun Mustafa Halid Uner Rahmi Koken Nairn Hazim Onat Sadettin Epikmen Ressam §evket Dag §ukru Saracoglu Tevfik Fikret Sjlay Kutahya Isparta Besim Atalay Hiisnii Ozdamar Dr. §akir Ahmed Ediz Ibrahim Demiralay Hiiseyin Rahmi Giirpi: KemaJ. Kazim Inane. t)nal nar \ Miikerrem Onsal Ibrahim DalkiliQ Ears Memed Somer Fsad Ozoguz Muhlis Erkmen Gl.t : 75 Mustafa Fehi|i Gergeker Refet Canitesj §ekibe lnsel i QanakfcaXe Dr. Saim Uzel Durak Sakarya Yusuf Ba§kaysa Ferruh Giipgiip Hikmet Bayur Edib Servet Tor DiyarbeSkir Hasan Ferid Perker Kazim Nami Duru Dr. Zeki Soydemir Nafi Atuf Kansu Nafiz Dumlu Nakiye Elgun §ukrii Kogak Eski§ehir Ahmed Ozdemir lstamat Ozdamar Osman I§m Gazi Anteb — 287 — . Fatma Memik Dr. Neget Omer Irdelp Hasan Hayri Tan Alaettin Tiridoglu Dr. Dr.1937 0 :1 Halii Mentege. Ragib Akca Mugla §iikru Ali Ogel Fuad Agrali % Dr. Ali Hikmet Ayerdem Dr. Hiiseyin Avni Ercan Salah Yargi Ya§ar Yazici Fuad Ziya Qijaltepe Hiisnii Kitabci Konya Ziya Karamursal Erzincdft Nuri Tuna Ali Muzaffer Goker §ukruKaya Abdulhak Firtt Izmir Ali Riza Tiirel Aziz Samih tiler Mu§ Benal Armian Bediz Morova Hikmet I§ik | Hakki Kilicoglu Gl. Emin Asian Tokad Veled Izbudak Miinir Akkaya Osman Taner Gl. Osmaii gevki UluHamdi Aksoy dag Hasan Ali Yiicel Gl. Kazim Setiiktekin Fikri Mutlu §evket Odiil Refik Ince Huriye Oniz J Hamdi Ongun Ktr§ehir Tahir Hitit Tevfik Bilge I Istanbul Ali Riza Esen Turgud Tiirkoglu Zeki Mesud Alsan Ali Bana Tarhan Kocaeli Ya§ar Ozey Zulfii Tigrel § Atif Bayindir Ali Dikmen Mara§ Edirn% Dr. Tevfik Asian Nabi Riza Yi|dirim Giresun Dr. Kazim Sajmanli §erif llden Muzaffer KIIIQ Mihii Pektas.>rwJ Akif Akyiiz % Ali Zirh | Asim Us I Fuad Bulca I llyas Sami Mug 12-6. Tugamiral Hakki Ibrahim Diblan Mardin Faik Kaltakkian §inasi Erel Ibrahim Siireyya Yigit Dr. Saim Ali Dilemre Fuad Sirmen Gl. Osman Koptagel Dr. §efik Tur|an Kayseri Vasif Qmay Gumu§ane Mazhar Miifi4 Kansu Ahmed Hilmi Kalag Manisa Ali §evket Ondersev Neeib Ali Kiijuka Faik Baysal Dr.. Hamdi Bgrkman Sitki §erif Eken Ismail Sabuneu MahDiud Nedim Zabci Dr. Riza Levent Fakihe Oymen Eldzis Kemalettin Olpak Irfan Ferid Alpaya Sadettin Uraz Ahmed Saffei Ohkay Nedim Bozatik Salah Cimcoz Faral Ahmed jlykac. §ukrii §enozan Malatya Omer Asim Aksoy Ismail Kemal Alpsar Abdulmuttalib Oker Dr. Ibrahim -fTali On. Mustafa jJengisu Hilmi Ergeneli §iikru Ya§mc Ziya Gevher fEtili Qankiti Hatice Ozgener Mustafa Ab^iilhalik Renda I Mustafa Ons|y £V. Erzurum Aziz Akyiirek Dr. Cemal Tekin SaffetArikan .
Abravaya Faik Soylu Halid Mengi Kamil Irdelp Ordu Ahmed Ihsan Tokgoz Dr. Asim Sirel Etem Tuncel Meiiha Ula§ Memed Giinegdogdu Rugeni Barkin Ziihtu Durukan 12-6-mi d:i Urfa Behcet Gunay Fuad Gokbudak Muhittin Dincsoy Refet tfrgen Yozgad Celal Arat Ekrem Pekel Emin Draman Omer Evci Sirri IQOZ Sungur Zonguldak Dr. Akif Oztekin Erdemgil Ismail Mehmed Ugur Rasim Ba§ara Remzi Qiner Sabiha Gorkey §emsettin Giinaltay Ziya Ba§ara Tekirdag Cemil Uybadin Rahmi Apak §aKir Kesebir Tokad Galib Pekel Gl.er Tevfik Tarman Siird §evki Susoy Sinob Cevdet Kerim Incedayi Dr. Fuad Umay Zuhtii Akin — 288 — . M. Mitat Altiok Esad Qakmakkaya Halil Turkmen Hasan Karabacak Raif Ding Receb Zuhtii Soyak Rifat Vardar Sayhan Damar Ankoglu Esma Nayman Gl. San (Izinli) Bahkesir Gl.1 : 75 Naki Yucekok §evki Qiloglu §ukrii Ataman Nigde Dr. Mustafa Cantekin Eyub Sabri Akgol tsmet Eker Miinir Qagil Denizli Haydar Rti§tu Oktem Diyarbekir Rtigtii Bekit Edirne Mecdi Boysan §eref Aykut Elaziz Tahsin Berk Eski§ehir Emin Sazak Yusuf Ziya Ozer Gazi Anteb Memed §ahin Numan Menemencioglu (S. Memed Nazif Sirel Kastamonu Ibrahim Grantay Tahsin Coskan Kayseri Nahid Kerven Salih Turgay Veil Ya$m Ktrklareli Dr. Galib tlstun Hulusi OruQoglu Hiisamettin Okan Sivas Gl. Refet Bele Halil Etem Eldetn Hamdi Giirsoy Hayrullah Ergin Izmir Celal Bayar (Bakan) Dr. Mazhar Germen Tahsin. C. Dr.) Yahya Galib Kargi Aydm Adnan Ertekin Dr. Sitki tJke Hurrem Ergun Hiisnii Konay Resai Erigken Siireyya Tevfik Genoa Trabzon Danig Eyiboglu Mitat Aydin Raif Karadeniz Seniha Hizal S i m Day Siileyman Sirri Gedik [Beye i§tirdk etmeyenler] Amasya Ismail Hakki Mumcu (Izinli) Ankara Dr. Ziya Naki Yaltinm Hamdi Yalman Muhittin Baha Pars Samsun Ali Tunali Dr. Taptas P'alih Rifki Atay Kamal Atatiirk (R.) Remzi Giires Giresun Sadri Maksudi Arsal Talat Onay Gumu§ane §evket Erdogan Igel Ali Barlas Ferid Celal Giiven Hakki Saydam (Izinli) Istanbul Ahmed Hamdi Denizmen (tzinli) Ali Barlas Drs Refik Saydam (Bakan) Gl. Naci Eldeniz Hilmi Uran Ibrahim Mete Omer Bic. Tevfik Rustii Aras (Bakan) Mahmud Esad Bozkurd Kars Baha Ongoren Fuad Kopriilu. Kazim Ozalp (Bakan) Hayrettin Karan Memed Demir Bayazid Ubeydullah Bilecik Ibrahim Qolak Salih Bozok Bolu Cevad Abbas Giirer Hasan Gemil Qambel Burdur Ibrahim Necmi Dilmen (Izinli) Bursa Sadettin Ferid Talay Qanakkale Ahmed Cevad Emre Qarikvn Fazil Orkiin Ziya Esen Qoruh Atif Tuziin Hasan Cavid Ihsan Kurtkan (Izinli) Qorwn Ali Riza Ozene.
Gl. Besim Omer Akalm Bolu Cemal Hiisnii Taray Dr. Nazmi Topcoglu Nuri Gdktepe Balikesir Cemal Esener Dr.) Mustafa Elten Mugla Mustafa Ulbsan Yunus Nadi (Izinli) 1 Nigde Mal$tya Ismetlnonuf (Basbakan) Ahmed Vefik Ulu<jay Cavid Oral Kini Akeken (tzinli) Dr.Memed Bmin Yurdakul Van §enk Hakki Ungan StV09 Ibrahim Arvas Mitat §ukru Bleda Miinib Boya Necmettin Sadak Zonguldak Vasfi Ra§id Sevig Ragib Ozdemiroglu Ismail Qama§ Selim Sim Tarcan (Izinli) Samsun Memed Ali Yiiriiker Kazan£ ver|fisi hakkmdaM 2395 sayili kanunla 1890 ve 2882 sayili kanunlarda degisiklik yapilmasma dair olan kanuna verilen reylerin neticesidir ( Kanun kabul edibnistir ) r Aza adedi : 399 Beye istirak edenler : 281 Kabul edenler : 281 Reddedenler : 0 Mustenkifler : o Beye istirak etmoyenler . Avni^ya Esad Uras 1 Nafiz Aktn§ An^sra Ahm^d Ulul E§ref Demilrel Hati Qirpan Miimtaz Okmen Miigfik Ayagli Easim Aktar ^ Eifat Araz §akir Kmaci Antalya Celal Mengiliborii Dr. Vasif Somyiirek Enver Adakan Hacim Qarikli Ismail Hakki Uzuntjar§ili Memed Demir Orge Evren Osman Niyazi Bureu Eahmi Selguk Bayaztd Halid Bayrak thsan Tav Bilecik Dr. Easim Ferid Talay Sabri Toprik Ordu (Izinli) Ali Canib Yontem (Izinli) Hasan Resti Tankud Faik Oztrak Yahya Kemal Beyatli Tokad Nazim Poroy Trabzon Halil Nihad Boztepe Ali Munif Yegena Hamdi "Clkumen Siird Hasan Saka Hulki Aydm Urfa Ismail Mu§tak Mayakon Ali Saib Ursavaf Memet AH Khxrdoglu Gl. H. M.I : ?5 Ktr&hir Hazim Bonfkgi (Izinli) Lutfi Mufi| Memed Se^eli 12-6-193? C : I Kemal Kusun Memed Erten (Izinli) Nuri Ural Mardin Abdiirrezzak §atana Edib Ergin Ahmed Haz|di Dikmen Hilmi Qoruk Osman Dinger Kazim Gurfl ffciza Erten (S. Cemal Tunca Numan Aksoy Rasih Kaplan Tayfur Sokmen Tevfik Arican Tiirkan Ors Aydm Dr. Ahmed Yazgan ' Sinob Yusuf Kemal Tengir. Hulusi Alatas. Emin Cemal Suda Ismail HakkT Uznmy . 118 Munhaller : 0 [Kabul edenler] Afyon fflprahisar Berc TurkeT Cemal Akejn Haydar Qeqgel Izzet Akosnejan Izzet Ulvi 4ykurd Mebrure Gfnenc.
Hamdi Berkman Dr. Kazim Seviiktekin 12-6-1937 C :1 Memed Seyfeli Kocaeli Ali Dikmen Hasan Hayri Tan Ibrahim Siireyya Yigit Kemalettin Olpak Nedim Bozatik Ragib Akca Salah Yargi Konya Ali Riza Turel Bediz Morova Cemal Tekin Dr. Refik Giiran Dr. Ne§et Omer Irdelp Dr. Muhittin Akyiiz Hiisrev Kizildogan Omer Kuntay Kastamonu Dr. Hasan Ali Yiicel Hiisnu Qakir Kamil Dursun Rahmi Koken Sadettin Epikmen §ukrii SaracQglu Isparta Hiisnii Ozdamar Ibrahim Demiralay Kemal Unal Miikerrem Onsal Ears Baha Ongoren Esad Ozoguz Gl. Saim Ali Dilemre Fuad Sirmen Gl. Ihsan Sokmen Ismail Sabuneu Muzaffer KIIIQ Miinir Akkaya Gumii§ane Ali §evket Ondersev Durak Sakarya Edib Servet Tor Hasan Fehmi Atac.t : TS Mitat Dagdemir Burdur Halid Onaran Mustafa §eref Ozkan Bursa Asaf Doras Atif AkgiiQ Dr. Ahmed Fikri Tuzer Dr. §evket Erdogan Igel Emin Inankur Fikri Mutlu Hamdi Ongun Istanbul Ali Bar] as Ali Rana Tarhan Atif Bayindir Dr. Mustafa Cantekin Eyub Sabri Akgol Ismail Kemal Alpsar Ismet Eker Miinir Qagil Nabi Riza Yildirim Denizli Dr. Ibrahim Tali Ongoren Gl. Osman Koptagel Mihri Pektag Osman Taner Vasif Qinay Manisa Br: Saim Uzel Hikmet Bayur Kazim Nami Duru Kenan Orer Osman Ergin Refik Ince Tahir Hitit Turgud Turkoglu Ya§ar Ozey Mara§ Alaettin Tiridoglu Huriye Oniz Tevfik Bilge Zeki Mesud Alsan Edirne Dr. Zeki Soydemir Nafi Atuf Kansu Nafiz Dumlu Nakiye Elgiin §iikru Kogak E$ki§ehir Ahmed Ozdemir tstamat Ozdamar Osman I§m Gazi Anteb Bekir Kaleli GL Ali Hikmet Ayerdem Omer Asim Aksoy Remzi Giires Giresun Gl. Kazim Samanli Emin Asian Tokad Gl. Kazim Inane. Sadi Konuk Esad Sagay Fatin Giivendiren M. Ali Fuad Cebesoy Kazim Okay Mustafa Halid t)ner Nairn Hazim Onat Ressam §evket Dag Tevfik Fikret Silay Kiltahya Besim Atalay Dr. Tugamiral Hakki §inasi Erel Fakihe Oymen Sadettin Uraz §iikru Ali Ogel Ya§ar Yazici Ziya Karamursal Izmir Benal Arnnan Gl. Osman §evki Uludag Gl. Tevfik Asian Nuri Tama§ Sami Erkman §erif Ilden Sitki §erif Eken Kayseri Ahmed Hilmi Kalag Faik Baysal Ferruh Giipgiip Hasan Ferid Perker Resid Ozsoy Salih Turgay Kirklareli §evket Odiil Kir§ehir Ali Riza Esen Hazim Borekgi — 290 . Mustafa Bengisu Hilmi Ergeneli §iikru Yasin Ziya Gevher Etili Qanktrt Hatice Ozgener Mustafa Abdulhalik Renda Mustafa Onsay Qoruh Akif Akyua Ali Zirh Asim Us Atif Tiizun Fuad Bulca Qorum Dr. Pertev Demirhan' Gl. Galib Kahraman Dr. Fatma Memik Faik Kaltakkiran Eldziz Ahmed Saffet Ohkay Fuad Ziya Qiyiltepe Erzincan Aziz Samih liter Hikmet Isik Saffet Arikan Erzurum Aziz Akyiirek Dr. §akir Ahmed Ediz Hiiseyin Rahmi Giirpinar Ibrahim Dalkihg Memed Somer Muiilis Erkmen Na§id Ulug Receb Peker Malatya Abdulmuttalib Oker Emrullah Barkan Gl. Fehmi Gergeker Refet Canitez §ekibe Insel Qanakkale Dr. §efik Tursan Mazhar Miifid Kansu Necib Ali Ktiguka Yusuf Baskaya Diyarbekir Dr.
Hfeeyin Avni Ercan Hiisnii Kitabci Nuri Tuna sjjiikru Kaya Mu§ Hakki Kilicoglu Naki Yiicekok §evki Qiloglu §iikru Ataman Nigde Dr. Ziya Naki Yaltirim Hamdi Yalman Muhittin Baha Pars Samsun Ali Tunali Dr. Memed Ali Yuriiker Memed Gune§dogdu Ru§eni Barkm Ziihtii Durukan Sayhan Esma Nayman Gl. Taptas Hasan Cemil Qambel Falih Rifki Atay §ukru Giilez Kamal AtatSrk (R. Abravaya Faik Soylu Halid Mengi Kamil Irdelp 12-6 1937 C :1 Seniha Hizal Sirn Day Siileyman Sirn Gedik Urfa Behcet Gunay Fuad Gokbudak Muhittin Dingsoy Refet tftgen Van Hakki Ungan Ibrahim Arvas Miinib Boya Yozgad Ekrem Pekel Emin Draman Omer Evci Sungur Zonguldak Esad Qakmakkaya Halil Turkmen Hasan Karabacak Raif Ding Receb Ziihtu Soyak Rifat Vardar Ordu Ahmed Ihsan Tokgoz Dr. Galib Ustiin [Reye i§tirah Hulusi Orugoglu Hiisamettin Okan Stvas Ismail Memed Ugur Mitat §iikru Bleda Rasiin Ba§ara Sabiha Gorkey §emsettin Gunaltay Vasfi Ra§id Sevig Ziya Bagara Tekirdag Cemil Uybadm Rahmi Apak Tohad Galib Pekel Gl. Mazhar Germen Tahsin San QanahTcale (Izinli) Ahmed Cevad Emre Bahkesir Qanktrt Gl. Refik Saydam (Bakan) Gl.I : 75 Memed Erten Mardin Abdiirrezzak $^tana Dr. Denizli Haydar Ru§tu Oktem Diyarbekir Rugtu Bekit Zulfu Tigra Edirne Mecdi Boysan §eref Aykut Eldziz Fazil Ahmed Aykag Fuad Agrali (Bakan) Tahsin Berk Erzincan Abdulhak Firat Eski§ehir Emin Sazak Yusuf Ziya Ozer Gazi Anteb Ali KriiQ (Izinli) Memed §ahin Numan Menemencioflu (S. Refet Bele Halil Etem Eldem Hamdi Gursoy Afyon Karahisar Bayazid Ali Qetinkaya (Bakan) Ubeydullah Amasya Bilecik Ismail Hakki Mumcu Ibrahim Qolak (Izinli) Salih Bozok Ankara Bolu Aka Giinduz Cevad Abbas Gurer Dr. Eyiboglu Raif Karadeniz etmeyenler"] Ihsan Kurtkan (Izinli) tlyas Sami Mug Gorum Ali Riza Ozenc. Riza Levent Edib Ergin Hilmi Qoruk trfan Ferid Alpaya Riza Ertea Mugla Dr. C. M.) Burdur Yahya Galib Kargi Ibrahim Necmi Dilmen (Izinli) Ayckn Bursa Adnan Ertekin Sadettin Ferid Talay Dr.) Giresun Hakki Tank Us Sadri Maksudi Arsal Talat Onay Igel Ferid Celal Guven Hakki Saydam (Izinli) Istanbul Ahmed Hamdi Denizmen Dr. Srtki ttke Hiirrem Ergun Hiisnii Konay Resai Eri§ken Siireyya Tevfik Genoa Trabzon Danis. Naci Eldeniz Hilmi Uran Ibrahim Mete Omer Bi<jer Tevfik Tarman Siird §evki Siisoy Sinob Dr. Asim Sirel Etem Tuncel Meliha Ulas. Kaznn Ozalp (BaFazri Orkun kan) Ziya Esen Hayrettin Karan Qoruh Sabiha Gokgul Hasan Cavid — 291 — .
Tevfik Rugtu Aras Ahmed Hamdi Dikmen AH Muzaffer Goker (Bakan) Kazim Giirel Halil Mente§e Mustafa Eken Hamdi Aksoy Mahmud Bsad Bozkurd Mustafa Ulusan (Izinli) Ears Kiitahya Fuad Koprtilu Omer Ding Memed Nazif Sirel (Izinli) Kastamonu Malatya Dr. Hilmi Oytae. Akif Oztekin Erdemgil Necmettin Sadak Remzi Qiner Tekirdag Faik Oztrak §akir Kesebir (Bakan) Yahya Kemal Beyatk Tokad Nazim Poroy Trabzon Halil Nihad Boztepe Hamdi tJlkumen Hasan Saka Mitat Aydm Urfa Ali Saib Ursava? Gl.» Veled Izbudak Manisa Kayseri Kani Akeken (tzinli) Nahid Kerven Sabri Toprafr Veli Yasm (Izinli) Mara§ KxrMareli Hasan Re§id Tankud Dr. Ibrahim Grantay lsmet Inonii (BasbaTahsin Cogkan kan) (S. Matbaast . Rasim Perid Talay Ordu Ali Canib Yontem (Izinli) Ismail Qama§ Selim Sirri Tarcan (Izinli) Sayhan Ali Miinif Yegena Damar Ankoglu Siird Hulki Ayclm Ismail Miistak Mayakon Memet Ali Kurtoglu Sinob Cevdet Kerim Incedayi Yusuf Kemal Tengir§enk » > • • « T.) Mahmud Nedim Zabo. Ahmed Yazgan Memed Emin Yurdakui Yozgad Celal Arat Sirn IQOZ Zonguldak Dr.I : 75 Hayrullah Ergin Sal ah Cimcoz 12-6-1937 C :. M. §ukru §enozan Dr. 1 Sivas Gl. Fuad Umay Kemal Kusun Ziihtii Akin Nuri Ural Mardin Osman Dinger Mugla Yunus Nadi Nigde Ahmed Vefik UluQay Cavid Oral Dr. B. M. M. Mitat Altiok Ragib Ozdemiroglu Ktr§ehir Lutfi Mufid Ozde§ Kocaeli Celal Bayar Ibrahim Diblan (Bakan) Konya Dr.
Ad. 44 Esas No. Niyazi Burcu S. Arzufoal ve SiMiat ve Ictimai muavenet enoiimenlerince niiahkeme karannda bir ihatayi adli inevcud olmadigi tesbit ve karar altina almmis ve aneak Arzuhal encumenince munhasiran Biiyiik Meelfein hukuku bukiimranisine istinaden miistedinin affi yohma gidilmesi mazbata ile temenni edilmis ve Abdiissamedin affi hakkmdaki Arzuhal encirmeninin bu temennisi Unrami heyetee tasvib edilerek evrak maddei kanuniyesi tanzim edilmek iizere enciimenimize ihavale edilmis olmakla tanzim olunan kanun layibasi bagli olarak Yiiksek Reislige sunulur. MADDE 2 — Bu kanun nesri tarihinden muteberdir. 5/40 Yiiksek Reislige Oliime sgbebiyet vermek su^undan Qarsamba Aisliye eeza mahkemesince sekiz ay liapse mahkiimiyetine karar verilen ve hakkindaki hiikiiin Temyiz imabkemesinee tasdiik olunan Samsun sitma miieadelesi mesmurlarcndan Abdiissamedin oezasmin affi hakkmda Biiyiik Millet Meclisine vaki olan miiracaati iizerine (hadiseyi tetkik eden Adliye. M. B. F. . Reisi M. Firat H. MADDE 3 — Bu kanunun hiikmiinii icraya Adliye vekili memurdur. E. Sayisi: 226 ya ek Samsun sitma mucadelesi sihhat memurlanndan Abdussamed Segkin hakkmda Adliye encumeni mazbatasi (5/40) Adliye encumeni mazbatasi T. Talay Erzincan I§el Kayseri A. M. Ongun Ragib AJcca Urfa Bursa Fuad Ookbudak Atif Akgug 9-6-1937 ADLIYE ENCUMENININ TEKLM Samsun sitma nmcadeleisi sihhat memurlanndan Abdiissamed Segkinin affi hakkmda kanun l&yihast MADDE 1 — Oliime sebebiyet vermek sugundan Qarsamba Adliye ceza hakimliginin Temyiz mahkemesince tasdik edilmis ilamile sekiz ay habse mahkum olan Samsun srtma miieadelesi sihhat memurlarmdan Abdiissamed Segkinin cezasi affedttmistir. Adliye encumeni Karar No.S. Aksoy 0. Ka Qorum Ankara Erzurum Miinir Qagil Mumtaz Okmen Fuad Sirmen Antalya Balikesir Bursa N. M.
.
Bundan baska hakimlerimizin aile teskil etmelerini de tergib eden bu kanun hakimlik smifmda bulunanlann sosyal bagliligi kuwetlendirme bakimindan hususi hayatlan uzerinde de ayrica iyi tesirler yapacagi tabifdir.1937 tarihinde Yiiksek Meclise arzi kararla§tirilan kanun layihasi esbabi mucibesile birlikte sunulmugtur. 1937 Qok gocuKLu hakimlere verilecek yardim paralarile ikramiye hakkinda Adliye Vekilligince hazirlanan ve tera Vekilleri Heyetince 4 . Halbuki bu sebebi ileri suren hakimlerin hepsinin arzularmi yerine getirmege imkan miisaid olmadigi gibi istedikleri derecede mektebi olmiyan pek <jok yerlerin h&kimsiz kalmasi da tecviz edilemiyeceginden buna bir <jare olmak iizere bu kanunla yapila cak yardimrn gocuklu hakimlerin Qocuklarmi miisaid seraitle Maarif vekaleti tarafrndan agilmakta olan pansiycailara vererek tahsil kaygularmm bertaraf edilmesine medar olacagi da diger umulan faydalar arasmda ehemmiyetli bir yer tutacagi du§uniilmu§tur. .Sayisi:262 £ok ?ocuklu hakimlere verilccek yardim paralarile ikramiye hakkinda kanun layihasi ve Butge encumeni mazbatasi (1/873) Ba§vekaiet Kararlar miiAurlufiu Sayt : 6/%990 Biiytik Millet Meclisi Yiiksek Reisligine 5.rda aranilan sayida gocugu bulunmiyanlarm senelik raaaslarmrn emsali hasilasmin yuzde yarimi ile terfilerinde maa§larmm iki ayhk zam farklarmi vermege meebur tntulmalan meslek mensublan arasmda memnuniyetle karsilanabileeek bir teaviin ve tesanud sayilabilir. Bagvekil /. tnonih Esbabi mucibe Qok Qocuklu h&kimlere yardim temin etmek maksadile hazirlanan bu layiha igtimai bakimdan faide temin edeeeginden baska bir 50k hakimler Qocuklari tahsil gagma girdikten sonra orta mekteb veya lise bulunan yerlere nakillerini istemekte ve bu istekleri de esas itibarile varid ve nazara alinmaya deger goriilmekitedir.ocuklarm ana veya ibaJbalanna ve yofcsa vasilerite verilmesi haJkknida bir hukuin korfnuistur.VI . Layiihanmj b i r maddesinde yardim veya ikramiyeye istihkak ikeslbettiikten sonra olen halrimlerin mirascilarma fmiistehlik olduklari bu paralarm umumi hukumler dairesmde verilmesi Ibu layiha ile varilmak fctenilen maksada uygun gorulmemis oldugundan bu paralarm 'bagka ana veya ibabadan olmasi iihtimali de derpis edilerek olen hakimin isrtihkakinm c. Her hangi bir sebeble evli olmiyanlarin veya evli oldugu halde layihada gosterildigi iizere milayyen yas. Layihanin maddelerinde yapilacak yardimm kaynagi olan gelirler gosterilmekte ve bu arada her mail yilin iptidasindan itibaren agustosa kadar iki ay miiddet tayinleri yapilmiyan kadro miinhalatma gore bu miinhal hakimler tahsisatmm Hukfrmetge en 50k gocuklu hakimllerden ti§une ikramiye olarak verilmesinde layiha ile istihdaf edilen yardmiin sahasmi geni§letmek miilahazasmdan ileri gelmisftir.S.la. haziran.
Kaltakkiran Malatya 0. Adliye vekaletinih ihzar ettigi layiha. . Sayisi : 262) . Tiridogbu Muss $. im Esas No. Ataman Katib Istanbul F. Taner Mu§ $ evict (Jiloglu Ordu II. Biitce enciimeni mazbatasi T.Bu layiltyftya gore yapilacak tevkifat ve tevziatin merkezce yapilmasi muamelenin selaanet ve suhuleti ibakiitoidan faydali goriilmi'Uftur. verilecek ikramiye i(jin yekilecek kuranin Adliye vekilinin reisligi altinda Temyiz birinci rejsi ile Basmuddeiumumiden tesekkiil edeeek bir komisyon Imzurunda icrasi enciimenimizee tensib edilerek dorduneu maddeye bu yolda bir hukiim ilave edilmis ve yediiici maddede yardim ve ikramiyeyi'kazaiidiktah soimi olen hakim ana veya / babanm goeuklarina verilecek paranin kugiiklerin vasilerine verilir seklindeki kismindan bu paranin munhasiran vasilere verilecegi manasi cjkmakta olub. M. Oymcn Edirne F. Kamdeniz Balikesir Corum E. bu yardim seklini eok gocuklu hakimler arasinda tecriibe etmek gayesini istibdaf etmekte olup alinaeak neticelere gore yardimin ileride biitun Devlet memurlarina sainil bir sekilde tatbikina zemin hazirlayaeaktir. Qok Qoeuklu ailelere yardim yapmak suretfle bu ailelerin yiikiinii azaltmak i<jtimai yardimlarm en esasli bir unsurunu teskil etmekte oldugundan. Ayerdcm K. H. Inane Majiisa Marag T. Yalman 9 -VI -1937 ( S . Bu layihaya gore toplanaeak paranin Ziraat bankasma yatrrilmasi ve tevziatin da her turlii vergi vc resimden istisna edilerek banka marifetile yapilmasi maddelerde gosterilmis ve Ziraat bankasma yapacagi isjer iicret ve komusyon verilmiyecegine gore yatirilan paranin da faizsiz olmasi tmusilb olaoagi dusunulmustur.M. Maddede gosterilen tarihten sonra vuMralacak deiisiklikierin tevziat ve tevkifata miiessir olmamasi Ihakkinda layihaya bir kayid konmnstur. No. butiin memleketlerde bunu temin edeeek pek cok usullere miiracaat edilmektedir. Tsparta Trabzon Mukcrrem Unsal li. Tilrkoglu A.V I -1937 tarih ve 6/1990 sayili tezkeresilc Yiiksek Meclise gonderilen kanun layihasi encumenimize havale edilmis olmakla Adliye vckili §iikru Saracoglu hazir oldugu halde okundu ve konusuldu. Biitce enciimeni M. M. Esas itibarile enciimenimizce kabul edilen layihada. (! ant chin Oazi Anteb Izmir A. maksad bu olmadigma gore vuzuhu temin icin coeuklara verilecegi tasrih edilerek vasi kelimcsi maddeden cikanlmis ve 11 nei maddeye de yardmun 23 nisanda yapilmasi iqm bir kayid ilave edilmis ve 12 nei maddede ufak bir tashih yapilmis ve Adliye vekaleti butgesinden maas alan adli tabiblerin de bu cei'(. Yardim ve ikramiyeniii tahakkuku icjn hakimlerin vermege mecbur olduklari beyannamelerin haziran iptidasinda olmasi ve bu tarihteki durumlarmin tevkifat ve tevziata esas tutulmasi da isin sene ortasinda uzun muamelelepe meydan vermemesi dusuncesine dayammaiktadir. 1/874 Yiiksek Reislige (Jok eocuklu hakimlere verilecek yardim paralarile ikramiye hakkinda olup Basvekaletin 5 ..eve dahiline alinmasi liizumlu goriilerek 15 nei madde o yolda degistirilmistir. Bu esas dairesinde yeniden hazirlanan kanun layihasi Umumi heyetin tasvibine konulmak iizere Yiiksek Reislige sunuldu. M. Bu dfl^uacelere1 gore tanzim kilmmis iolan kanun projesi mucilb sebebleri gosteren layifeasma ilisik olarak sunulmustur. B. Adakan M. Eeis V.
fikralarmda yazili gelirlerden toplanacak paralar. Qocuk sayilan itibarile en basjta gelen haMmlerin miisavi miktarda cocuklari olmasr dolayisile birinci. Sayisi: 262) . Oocuk sayilari itibarile en basta gelen haMmlerin musavi miktarda cocuklari olmasi dolayisile birinci. ikinci veya iigiinciisiinden her hangi birifnin tayini mumkiin olamazsa ayni miktarda gocuklan olan hakimler arasmda kura gekilerek ikramiye alacak olanlar ayrilir. C) Namaedler de dahil olmak iizere mail yilm ba^mdan beri miinhal bulunan hakim kadrosiuida her yfl agustosun ilk giinii mevcud biitiin munhallerin iki ayljgi. iMncd veya iigiinciiden herhangi birinin tayini miimkim olamazsa ayni miktarda gocuklan olan haMmler arasmda kura geMlerek ikramiye alacak olanlar aynbr. 28 yasmi bitirib de birden ve 30 yasmi bitirmis olub da iMdtn ve 37 yasmi bitirenlerdetn iigten ve 42 yasmi bitirmis bulujnanlardan dortten fazla gocugu olanlara fazla gocuklann sayisma gore dagntilir. D) Umuin hakimlerih $ubat maaslarmdan kesilecek biter lira. Tahsilde bulunanlar mibrtesnadir. MADDE 4 — Birinci maddenin (D) fikrasma gore toplanan paralar en 50k gocuklu ©lain iic hakime ufnneii madde mucibince dagitilacak paradan ayrE olarak gocuk sayisi nisbetinde ikramiye olarak verilir. MADDE 2 — Vazife gormekte bulunan hakiinlerden 25 yasmi doldurmus bulunanlarm evli olanlar ile 28 yasmi bitirenlerden bir. C.—s — HtetTMETlN TEKLtFt Qok Qocukluhakimlere verilecek yardim paralarile ikramiye hakkmda kanun layihasi MADDE 1 — Qok gocuklu hakimlere bu kanunda yazili hiikiimlere gore dagitilacak yardnn paralarile iikjramiyeler asagrda yazili gelir membalaritndan toplanir: A) Yilda bir defaye mahsus olmak ve birinci kanun maa^larmdan kesilmek iizere hakimlerin senelik maasi emsali hasili yekununun yiizde yarrnii. MADDE 3 — Birinci maddenin A. Bu kura Adliye veMlinin reisligi altmda Temyiz (S. MADDE 1 — Aynen kabul BtlTCJE ENCttMENtNlN DEGI§TlRl§t MADDE 2 — Aynen kabul MADDE 3 — Aynen kabul MADDE 4 — Birinci maddenin D fikrasma gore toplanan paralar en cok coouklu olan 3 hakime iigiincii madde mucibince dagitilacak paradan ayri olarak gocuk sayisi nisbetinde ikramiye olarak verilir. Bu maddenin tatbiMnde 21 yasmi bitirmis gocuklar hesaba katilmaz. 33 yasmi bitirenlerden iM. B. 37 yasmi bitirmis olanlardan iig gocuklu olanlar birinci maddenin A ve B fikralarmda yazili mecburiyetlere tabi degildirler. B) Namsedlerden hakim muavinligine almanIar da dahil oldugu halde terfi eden biitiin haMmlerin ilk iM aylik zam farklan.
ise ikramiye aldiklan seneyi takib eden i d sene ioinde dag-ilacak ikramiyeden istifade edemezler. MADDE 5 — Dbrduncu maddeye gore ikramiye alan hakimlerin goeuklari cogalmamis. MADDE 11 — Bu knuna gore gelir olarak kesilecek paralarla dagitilacak yardim ve ik ramiye paralan merkezce yapilir. MADDE 7 — Bu kanuna gore yardim ve ikramiyeye hak kazandiktan sonra olenlerin haklan olan paralar blenin cocuklarmm ana veya babasi olan kari veya kocalarma bunlar olmadigi takdirde §ocuklara ve gocuklar kugiik ise vasilerine ferilir. MADDE 8 — Aynen kabul MADDE 9 — » » MADDE 10 — » » MADDE 11 — Bu kanuna gore dagitilacak yardim ve ikramiye paralan her sene merkezce 23 nisan tarihinde tevzi edilir. Dagitilacak paralann odenmesi ve bunun icabi olarak yapilacak islerden dolayi bankaya ucret veya komisyon verilmez. MADDE 13 — Aynen kabul (S.—4— mahkemesi birinci reisi ile Ba^muddeiumumiden mute§ekkil bir heyet huzurunda yapilir. MADDE 6 — Yardim ve ikramiye paralannm dagrtilacagi sirada hakimlikten istifa veya baska dairelere nakletmek suretile 2556 sayili kanunun hiikumleri dismda kalanlarm haklan dtiger. Beyannamelerin yerildigi giinun durumu tevkifat ve tevziat icih esas MADDE 5 — Aynen kabul MADDE 6 — Aynen kabul MADDE 7 — Bu kanuna gore yardim ve ikramiyeye hak kazandiktan sonra olenlerin haklan olan paralar olenin cocuklarmm ana veya babasi olan k a n veya kocalarma. tevziat bu banka vesitasile yapilir. MADDE 12 — Bu kanun mucibince toplanacak paralar Ziraat bankasmda aqtirilacak hususi bir hesabta faizsiz olarak yatirilir. Bu kesirlerden toplanan paralar bu kanunun tatbiki igin yapilmasi icab edecek masrafa kar§ilik tutulur. Dagitilacak paralann odenmesi ve bunun icabi olarak yapilacak islerden dolayi bankaya iicret veya komusyon verilmez. MADDE 9 — CJocuklu hakimlere veya 7 nci maddede yazili olanlara dagitilacak yardim ve ikramiye paralarmdan vergi ve resim namma hie bir §ey kesilmez. bunlar olmadigi takdirde gocuklara verilir. MADDE 13 — Biitiin hakimler her yil haziranm birinci giinii bu kanunun aradigi §art ve vasiflan gbsterir ve bulunduklan yerlerin ciimhuriyet miiddeiumumilikleri tarafmdan tasdikli bir beyanname verirler. MADDE 8 — Birinci maddeye gore toplanacak gelirler biitiin vergiler kesildikten sonra kalan mikdar iizerinden hesab olunur. tevziat bu banka vasrtasile yapilir. MADDE 12 — Bu kanun mucibince toplanaoak paralar Tiirkiye Cumhuriyeti Ziraat bankasmda actirilacak hususi bir hesabta faizsiz olarak yatirilir. MADDE 10 — Dagitilacak paralarda 5 liradan a§agi kesirler hesaba katilmaz.Say [srT 262) .
MUVAKKAT MADDE — Aynen kabul MUVA&KAT MADDE — 1937 mali yilma aid hakknlerin verecekleri beyannameler ve munhalata did tahsisatla tevkifat ve tevziatm zani&nmtn tayini ve icrasi tarzt Adliye ve Maliye veMlHMerinoe tesbit olunur. Bu kanun nes. Saragoglu . Adliye vekaleti biitgesinden maas almakta olan adli tabiblerde bu hukme tabidir. Bu tarihten sonra bir yil iginde vukubulacak degisjiklikler tevziat ve tevkifata tesir etmez. Da. 4 . Ik. Ha. V. V. G. MADDE 15 — Bu kanundaki hakim tabiri 2556 saydi hakimler kanununa gore Adliye biitgesinden maas alan biitiin hakim ve miiddei umumilerle bunlarm muavinleri ve sorgu hakimlerile veMlleri ve hakim smifmdan sayilan memurlara $amildr. V. Zr. V. Maliye ve tktisad veMlleri memurdur. V. V. M. Bunlara verilecek yardim ve ikramiyelerde ayn ayri her birine odenir. Saragoglu Na. 1.ri tarihinden MADDE 16 — Aynen kabul MADDE 17 — > MADDE 17 — Bu kanunun hukumlerini icraya Adliye.V . alan biitiin hakim ve muddeiumu> milerle bunlarm muavinleri ve sorgu hakimlerile vekilleri ve hakim smifmdan sayilan memurlara samildir. Ad. ' F. V. t. Bs. Qetinkaya C. Arikan A. Agrah §. tr-TTufgin i & 4 - *«*•» -M- ( & Sayisi : 262 ) .1937 M. MADDE 14 — Aynen kabul MADDE 15 — Bu kanundaki hakim tabiri 2556 sayili hakimler kanununa gore Adliye butgesinden maas. 1.tutulur. V. MADDE 14 — Kan ve kocanm her ikisi de hakim simfmda iseler her biri birinci maddedeki mecburiyet hukmiine tabidirler.. V. MADDE 16 muteberdir.. V. Dr. B bendinde yazili miikelefiyete tabi sayillrlar. v. V. R. Inonil £>. Bu maddede yazili beyannameyi venniyenler veya muayyen zamanda vermemig olanlar evli Veya goouklu olsalar bile birinci maddenin A. JS. Bayar S. Ml. Saydam Rana Tarhan Mwhlis Erknicn m. M. V.
.
misir lirasi. yen. Ba?vekil 1. maas. suriye kurusu gibi bazi Devletler paralan uzerinde muamele yapilmadigi ve muamele goren paralardan rayice gayri miistakar olanlarm tahakkuku tekaddiim eyleyen ue. Bofvekalet Kararlar nwdurlu^ii Sayi: &1879 Buyiik Millet Meclisi Yuksek Eeisligine Ecnebi memleketlerde hizmet eden memur ve mustahdemlerin. iicret ve tahsisatlarmm sureti tediyesi hakkmdaki 31 kanunuevvel 1931 tarih ve 1906 numarali kanunla bu memur ve mustahdemlerin tiirk parasi olarak tahakkuk ettirilen istihkaklarmin tiirk lirasi veyahud uc. riipye. kiran.S. Sayisi: 2 6 3 Ecnebi memleketlerde hizmet etmekte olan memur ve mustahdemlerin maa§. tediye tarihlerine nazaran bazi Devletin ve bazan da memurlarm zaranni miistelzem oldugu gibi hasilati mahalli maas ve masrafa kifayet eylediktensonra artan ve parasi miistakar olan mahallerden veya parasi gayri miistakar memleketlerden miistakar bir para ile memlekete celbolunan hasilatm ihtiyaca gore hasilati oradaki teskilatimizin maas ve masraflanna kifayet eylemiyen veya paralan paramiza gore du^ktin ve fakat cebri kurs tatbdk olraian maihallere gonderilebilmesi igin de o mahallerin paralanna tahvili suretile bir takim kulfetleri ve binnetice zaran mucib halata mey- . iicret ve tahsisatlannin tediye sureti hakkindaki kanunda degi§iklik yapilmasma dair 1/592 sayili kanun layihasi ve Maliye encumeni mazbatasile maa§atin tevhid ve teadulu hakkindaki 1452 ve 1498 sayili kanunlara ek 1843 sayili kanunun 2 nci ve 4 ncu maddelerinin degi§tirilmesine dair 1/657 numarah kanun layihasi ve Butge encumeni mazbatasi Ecnebi memleketlerde hizmet etmekte olan memur ve mustahdemlerin maa§. Inonu 4-VI-1936 Esbabi mucibe layihasi Ecnebi memleketlerde hizmet etmekte olan memur ve mustahdemlerin maas. ayda bir tesbit olunacak Istanbul borsasi rayicine gore memur ve mustahdemlerin bulunduklan memleketler parasma tahvil edilerek tesviyesi esasi kabul edilmi§ti. iicret ve tahsisatlarmm sureti tediyesi hakkinda 1906 sayili kanunun tadiline dair Hariciye vekilligince hazirlanan ve tcra Vekilleri Heyetince 30-V-1936 da Yuksek Meclise arzi kararlastirilan kanun layihasi esbabi mucibesile birlikte sunulmu$tur. aylik rayici iizerinden tesbit olunacak kurs. ruble. Istanbul borsasinda. 0. iicret ve tahsisatlannin tediye sureti hakkindaki kanunda degisiklik yapilmasma dair kanun layihasi ve Maliye enciimeni mazbatasi (1/592) T.
1937 ( 8. Hitit 13 . Birinci maddede bazi ifade degisikligi yapilmistir. Oniz Bursa Dr. Layiha bu degisiklikle Yiiksek nulur. Vnal Piyarbekir Z. Maliye enciimeni mazbatasi T. 0. M. Akgtn Manisa 5P. Geroi Hiikiinietin teklifi 1906 sayili kanunun tadili mahiyetinde ise de bu layiha ile 1906 sayili kanunun hiikmen ortadan kalkacagi tabii bulundugundan bunun tasrihini liizumlu goren enoiimenimiz yeniden tanzim ettigi ikinci maddesile bundan evvelki kanun hukmunun mulga oldugunu ifade eylemistir. \e enciimeni Karar No. B. Maliye E. Kdhraman M. 1/592 Yiiksek Reislige Ecnebi memleketlerde hizmet etmekte olan raemur ve mustahdemlerin maas. Ondersev Reislige suKatib Qankiri M.—2— dan veiilmemem ic. Reisi N. Onsay Afyon K.in kanunun Ibirinei inaddesinhi ilisik layiliada goriileii sekilde tadiline mecburiyet ihasil oldugxmidan layiihai kanuniye fou maksatla tanzim kilmmistir. C. M. Isparta K. 19 Esas No. N. Zabci Diyarbekir H. Malatya M.I . Sayi&i : 263 ) . ticret ve tahsisatlannm tediye sureti hakkindaki 31 kanunuevvel 1931 tarih ve 1906 sayili kanmiun tadiline dair olub Hariciye vekilligince hazirlanan ve Basvekaletin 6/1879 sayili teszkeresile Biiyiik Meclise sunulan kanun layihasi encumenimize verilmekle Hariciye vekaleti miistesari ve Maliye vekaleti salahiyetli memuru hazir olduklari halde tetkik ve miizakere edildi: Verilen izahat dinlenmis ve serdolunan mucib sebebler yerinde gorulerek layiha esas itibarile kabul olunmustur. M. Tigrel Griimusane 8.
V. V. Ha. MADDE 2 — Ecnebi memleketlerde hizmet etmekte olan mJemur ve miistahdemlerin maas. Ba^vekil /. 8. Maas>tm tevhid ve teadiilii hakkmdaki 1452 ve 1498 sayili kanunlara ek 1843 sayili kanunun 2 nci ve 4 ncii maddelerinin degistirilmesine dair kanun layihasi (1/657) T. Kaya Dr. MADDE 4 — Bu kanunun hukiimlerini icraya tcra Vekilleri heyeti memurdur. V. Ik. V. Saydam Bana Tarhan Muhlis Erkmet MADDE 3 — Bu kanun 1 haziran 1937 tarihinden muteberdir.—3 HDKCMTIN TEKLtFl MlALlYE ENiCtJMENlNlN DE(51§TtRl§l 1906 numarah kanunun tadiline dair kanun layihasi MADDE 1 — Ecnebi memleketlerdeki memur ve miistahdemlerin maas ve temsil tahsisatlarile ucretlerinin beher lirasi 1030 kurus hesabile tahakikuk ettirilerek mukabilleri icabi takdirinde Turk veya rayice gore mahalli veya mahallerinde Devlete aid mahalli para bulunmadigi takdirde diger ecnebi Devlet parasile tediye olunur. iicret ve tahsisatlarmin tediye sureti hakkmda kanun layihasi MADDE 1 — Ecnebi memleketlerde hizmet etmekte olan memur ve miistahdemlerin maas. B. V. B§. T. V. t. V. V. Qetinkaya C. G. a Basvekilet Kararlar miidurlugii Sayi: 6/3883 Biiyiik Millet Meelisi Yuksek Reisligine 21 . Zr. MADDE 3 — Bu kanunun hukiimlerini icraya tcra Vekilleri Heyeti memurdur. iicret ve tahsisatlarmin sureti tediyesi hakkmdaki 31 kanunuewel 1931 tarihli ve 1906 sayili kanun miilgadrr. M. M. t V. Na. 30 . /nonu ( S. #. B.1936 da Yiiksek Meclise arzi kararlastirilan kanun layihasi esbabi mucibesile birlikte sunulmustur. Mai.XII . Ecnebi memleketlerdeki memur ve mustahdemlerin maas. Aras F. Yr. M. Sayisi : 263 ) . Ankan A. Bayar S. Agrali Ml V.V .heyetince 18 .1936 A d . /.XII . iicret ve temsil tahsisatlari beher lirasi 1030 kurus hesabile tahakkuk ettirilerek mukabilleri icabi takdirinde tiirk veya rayice gore mahalli veya mahallerinde Devlete aid mahalli para bulunmadigi takdirde diger ecnebi Devlet parasile tediye olunur. Ozalp Da. tnonu $. Dr. V. Saracoglu K. MADDE 2 — Bu kanun 1 haziran 1936 tarihinden muteberdir.1936 Maasatm tevhid ve teadiilii hakkmdaki 1452 ve 1498 numarali kanunlara ek 1843 sayili kanunun 2 nci ve 4 ncii maddelerinin degistirilmesi hakkmda Mjaliye vekilligince hazirlanan ve Icra Vekilleri .
Esbabi mucibe layihasi 1931 senesi butqesmde 1930 senesi biitQesinc nazaran yapilan 36 064 518 lirahk tenzilattan mevcud t. V. V. giinliik muvakkat bir is. Ad. V. Ancak bu muvakkat vazife 3 aydan fazla devam ettigi takdirde aileleri efradmm geli§ ve gidis yol masraflan da tesviye olunur.amak iizere miistahdemin iicretleri ile temsil tahsisatlari birer miktar tenzil ve harie. nei maddenin devami meriyeti ve bilhassa bir kac. V. V. Qetinlcaya 8. V. 18-XII-1936 Bs. Saraqoglu K. MADDE 2 —1843 sayili kanunun 4 ncii maddesi asa^idaki seMlde degistirilmistir: Muvakikat bir vazife ile merkeze gagrrilan Hariciye memurlarma vesaiti nakliye iicreti ile bagaj masraflan ve gelis ve gidislerinde Hariciye harcirah kafrununa tevfikan seyahat ve memlekette kaldiklari miiddetin 15 giinu igin mulkiye harcirab kanununa tevfikan ikamet yevmiyesi verilir. HtetFMETlN TEKLlFt Maasahn tevhid ve teadiilu haklvrndaki 1452 ve 1498 numarah kanunlara muzeyyel 1843 sayih kanunun ikinci ve dordilncu maddelerini degisUren kanun layihast MADDE 1 —1843 sayili kajnunun ikinci maddesi asagidaki seMlde degistirilmistir: Daimi bir vazife ile memaliki ecnebiyeye gonderilen miUM ve askeri meniurlara mahalli memuriyetlerine muvasalatlarmdan itibaren ve merkeze nakledUenlere nakil emirlerini aldiklarmdan 15 ve haleflerine intizar emri alanlar haleflerinin muvasalatmdafn itibaren 10 giinii geqmemek sartile hareketleri tarihine kadar maas ve temsil tahsisalari 1906 numarali kanuna tevfikan tediye olunur. t M. $.e acigi kapatilmis. Sayisi : 263) . nei maddesinde gorulen §ekilde tadiline zaruret basil olmu^tur. MADDE 3 — Bu kanun nesri tarihinden muteberdir. /. iqin. Inonih S. Saydam Rana Tarhan Muhlis Erkmen ( S . Zr. nei maddesinin layihanm birinei ve kanununun 4. Ha. Agralt Mf. Kaya $. V. V. ve ertesi seneler de biitcjenin maa§ fasillarma ilave edilen tahsisat ile noksan tamamen telafi olunarak halen kadro ile tahsisat arasmda tamamen tevaziin husule getirilmi^tir. ncii maddesinin ise. teskilatma dabil bir kisrm memiiriyetleri lagv eylemek ve btitce encumeninin gosterdigi liizum iizerinc 1843 numarali knnunla da harieteki memurlardan bir kismmi muvakkaten merkeze cagirip bunlara davetlerini takib eden aydan memiiriyetleri ba§ina avdetlerini takib eden aya kadar dahil maasj verilmesi gibi bazT tedbirler ile o sene biitc. M. Ik. V. G.e§kilata halel getirmemek §artile Vekfiletimizin o seneki biitQesine de 780 168 lira isabet eylemi§ idi. Buna binaen 1843 sayili kanunun daimi bir vazife ile merkezden barice ve daimi veya muvakkat bir vazife ile baricten merkeze eagirilan memurlarm maasjarinin sureti tediyesine dair olan 2. V. M. Haricjteki memurlardan muvakkat bir vazife ile merkeze gagirilanlariin muvasalatlarmdan itibaren muvakkat memuriyetle memlekette 20 giinden fazla kaldiklari takdirde bu 20 gun iqin maa&lari harigte oldugu gibi ve 21 nei giinden itibaren de hareketlerine kadar merkez memurlan gibi verilir. Arikan A. Dr. Ma.rsil. R. % 12 si mukavclatam listen id teahhiidat ve % 28 zi masrafdan ibaret olan bir biitgeden teskilata halel getirilmeksizin yapilan % 20 nisbetindeki tenzilati ve bilhassa maas kismma noksan konulan 649 936 lira tahsisati ka. V. Saracoglu F. bir kac senelik tatbikatla elde edilen tecriibeye miisteniden merkeze (jagirilanlara kaldiklari miiddetin 15 giinliik icjn dahili ikamet yevmiyesi verilmesi suretile layihanin 2. % 60 J-SI maas ve iieret. 1. Ozalj) Da. V. MADDE 4 — Bu kanunun huku^erini icraya Icra Vekilleri Heyeti memurdur. merkeze qagirilan memurlarm mali vaziyetlerini fevkalade sarsmakta oldugundan buna mahal birakmamak ve ayni zamanda maddenin tatbikinde tesadiif edilen miiskulleri ber taraf eylemek maksadile kanunun 2. V. Na. S.
—5—
Biitge enciimeni mazbatasi T. B. M. M. Biitge encumeni M. No.140 Esas No. 1/592, 657 Yiiksek Reislige Maa§atjn tevhid ve teadiilii hakkindaki 1452 ve buna ek 1498 numarali kanunlara ek 1843 sayili kanunun ikinei ve dordiincii maddelerinin degistirilmesine dair Basvekaletten gonderilip enciimenimize havale buyurulan 21 kanunuevvel 1936 tarih ve 6/3883 numarali tezkereye bagli kanioi layihasile ecnebi memleketlerde hizmet eden memur ve miistahdemlerin maas, iicret ve tahiisatlarinin sureti tediyesine dair olup yine Basjrekaletin 4 haziran 1936 tarihli ve 6/1879 nutnarali tezkeresile bagli olarak Maliye eneiimeni xnazbatasile birlikte enciimenimize havale buyurulan layihalarin her ikisi de hariijteki memarlarm maaslarmm sureti tediyesine taalluk etmek itibarile birlestirilerek Harieiye vekaleti muste§ari ve Zat isleri lnudiiru. hazir olduklari halde okundu ve konusuldu. Her ikd layihamn esbabi mucibesinde zikredilen sebebler ve verilen izahat muvafik goriilmtis ve ffihakika hemen biilun memleketlerde para rayi§leri gayrimustakar bir hale geldigi cihetle 19€6 numarali kanun hiikiimleri dairesinde devam muvafik ve miimkiin olmadigi gibi harie^eki daimi memurlarin 1030 esasina gore tediyesi ieab eden maas ve temsil tahsisatlarmin ve Harieiye vekaletinin biitge kanunlari huknaine gore yine bu esasa gore ucretlerinin tesviyesi icab eden harigteki mustahdemlerinin istihkaklarinin ve umumimevzuata gore tahakkuk etmeyen harigteki memur ve miistahdem alacaklarmin ya Tiirk lirasi veya kendileriui mutazarnr etmeyecek sekilde intihab edilecek diger bir Devlet parasile odenmesi ve konsoloshanece mahalli para bulundugu takdirde de icabi halinde bunun kurunun Maliye ve Harieiye vekilleri tarafindan tesbit edilmek suretile Tiirk parasinin bu paralara tahvili muvafik olacagi kabul edilmis ve hariee daimi memuriyetle gonderilen memurlarin muvasalatlanndan merkeze hareketleri tarihine kadar ve ancak hareket emrini aldiktan on bes ve haleflerine intizar emirlerini aldiklari takdirde haleflerinin muvasalatindan itibaren on gunii geqmemek ^artile maas ve temsil tahsisatlarmin 1030 kurustan hesab edilmesi memlekete muvakkaten getirilen harigteki memurlarin yirmi gunii gegmemek iizere bu esasa gore maas ve temsil tahsisatlarmin verilmesine devam edilmesi seklindeki tadil teklifi hak ve muadelete uygun gorulmus olmakla teklif dairesinde ve tevhiden hazirlanan layiha Umumi heyetin tasvibine arzolunmak iizere Yiiksek Reislige sunuldu.
9 -VI -1937
Reis M. M. Burdur Trabzon M. geref Ozkan Balikesir Qorum E. Adakan M. Cantekin Diyarbekir Giimii§ane B. Bekit D. Sakarya Malatya Mara$ 0. Taner A. Tiridoglu Seyhan Sivas Naci Eldeniz Remzi Qiner
Katib Istanbul F. Oymeri Coram E. Sabri Akgbl Izmir K. Inang Mug §evki Qiloglu Yozgad 8. tgoz
( S . S a y i s i : %&)
- 6 BtTTQE ENCttMENtNlN TEKLlFt Maa§ahn tevhid ve teadulu hakkmdaki 1452 ve 1498 numarah kanuna muzeyyel 1843 numarah kanunun bazi maddelerinin degi§tirilme$ine ve bazi hiikumler eklenmesine dair kanun layihasi maddesi agagidaki gekilde degi§tirilmi§tir: MADDE 1 — 1843 numarah kanunun ikinci Muvakkat bir vazife ile merkeze gaginlan maddesi agagrdaki sekilde degigtirilmigtir: Hariciye memurlarma vesaiti nakliye ucreti ile Daimi bir vazife ile ecnebi memleketlere gonbagaj masraflan ve gelig gidi§lerinde Hariciye derilen mulki ve askeri memurlarm memuriyet harcirah kanununa tevfikan seyahat ve memlemahallerine muvasalatlarmdan itibaren merkeze kette kaldiklari muddetin on beg giinli igin nakilleri sebebile hareket edecekleri gune kamiilkiye harcirah kanununa tevfikan ikamet dar olan miiddete aid maag ve temsil tahsisatlan yevmiyesi verilir. Ancak bu muvakkat vazife ve her hangi bir sebeble memuriyet mahallinden ug aydan fazla devam ettigi takdirde aileleri efayrilan elci, maslahatgiizar ve konsoloslara vekalet edeceklere verilecek vekalet temsil tahsi- radinm gelig ve gidig yol masraflan da tesviye olunur. satlan ve Hariciye vekaletinin harigteki miistahdemlerinin iicretleri beher Turk lirasi 1030 MADDE 3 — MemaliM ecnebiyede daimi bir kurug hesabUe verilir. Ancak merkeze nakledivazife ile bulunan memur ve miistahdemlerin len memurlara yukaridaki esas dairesinde veritalebe ve stajiyerlerin maag, iicret, tahsisat lecek maas ve temsil tahsisati nakil emirlerini ve temsil tahsisatlan Turk parasi veya rayice aldiklan tarihten itibaren on be§ giinii gegegore mahalli para ile ve mahallerinde konsomez. Haleflerine intizar emri alanlar iqin bu losluk hasilatmdan Devlete aid mahalli para muddet haleflerinin muvasalatlarmdan itibaren bulunmadigi takdirde her hangi ecnebi Devlet on gundiir. parasile verilir. Ktonsolosluk hasilatmdan yapilacak tediyaDaimi bir vazife ile harigte mustahdem iken tin kuru icabi halinde Hariciye ve Maliye vemuvakkat bir memuriyet ile memlekete gagiriIanlann memleketteki ikamet muddeti yirmi killiklerince tesbit olunur. gimti gegmemek sartile maa§ ve temsil tahsiMADDE 4 — Ecnebi memleketlerde hizmet satlarmm birinci f ikrasmdaki esasa gore itasma etmekte olan memur ve miistahdemlerin maag, devam olunur. iicret ve tahsisatlarinm snreti tediyesi hakkmdaki 1906 numarah kanun ile fahri konsoIkametleri yirmi giinden fazla olanlara haloslar aidati hakkmdaki 2349 numarah reketleri giinlinden itibaren yine ayni esasa gore maa§ ve temsil tahsisatlan verilmek uzere mem- kanunun 4 ncii maddesi kaldrrilmi^tir. lekette kaldiklari fazla miiddete aid maa§lan Bu kanun ne$ri tarihinden muMADDE 5 1452 numarali kanun hiikiimleri dahilinde ve- teberdir. rilir. MADDE 6 — Bu kanunun hiikumlerini icraMADDE 2 — 1843 numarah kanunun 4 ncii ya Icra Vekilleri Heyeti memurdur.
-M-
ni#»k
( S . Sayisi : 26^ )
S. Sayisi: 2 6 4
Devlet memurlan ayliklannin tevhid ve teadulune dair olan kanuna bagli 2 numarah cetvelin Maarif vekaleti kismmda degisiklik yapilmasi hakkmda kanun layihasi ve Butge encumeni mazbatasi (1/878)
Basvckdlet Kararlar mildurliigii Sayt : 6/2023 Biiyiik Millet Meclisi Yuksek Reisligine
8
-VI-155/
Maaslarm tevhid ve teadulune dair olan 1452 sayili kanuna bagli (2) numarah cetvelin Kultiir bakanligi kismmda degisiklik yapilmasi hakkmda Maliye vekilligince hazirlanan ve lera vekilleri Heyetince 7 - VI -1937 tarihinde Yuksek Meelise arzi kararlastrrilan kanun layihasi esbabi mucibesile birlikte sunulmustur. Basvekil /. Inonu
Mucib sebebler 1 — 1925 yili ic,inde Vakiflar idaresinden Kiiltiir bakanligma devredilen kiitubhanelerin isyarlarmin maaslan Vakiflar idaresindeki pek ciizi ayliklarma gore tesbit olunarak Devlet memurl a n maaslarcnin tevhid ve teadiiliine dair olan 1452 sayili kanunun Kiiltiir bakanligi kismina gecjrilmis bulunmaktadir. Bakanligimiz kiitiibhaneler dairesinin 80 memuru ihtiva eden pek dar kadrosu icjnde terfi imkani mevcud olmadigmdan kutiibhane'isyarlari, Kiiltiir bakanligma ereqtikleri 1925 tarihindenberi hie, bir zam gormemislerdir. Birer irfan muessesesi olan ve genis bir blgude pek kiymetli eserleri ihtiva eden kiitiiphanelerimizi biiyiik bir sadakatla muhafaza eden ve memlekethi kiiltiirune hizmet eden kutiiphane isyarlarinm on iki yildanberi hie, bir zam gormemeleri kendilerini pek magdur bir vaziyette birakmaktadrr. Diger taraftan kutiiphane isyarlarmm maaslarr asgari hadler iizerinden tesbit edilmis oldugundan bu hal kifayetli elemanlarm kiitiiphane ifyarliklarma karsi ragbetlerine engel olmakta ve bu yuzden kiitiibhanelerimiz zarar gormektedir. 2 — Ktiltur bakanligi kiitiiphaneler dairesi kadrosu ancak 80 isyan ihtiva etmektedir. Bu kadro ile mevcud kutuphanelerimizin geregi gibi idaresine imkan gorulmediginden, ihtiyaca gore her mali yil biitcjesile almaeak tahsisatla kadro noksani peyderpey ikmal edilmek iizere kadronun genisletilmesine ihtiyac, gorulmiistiir. Bagli kanun layihasi bu sebeblerden dolayi arz ve teklif olundu.
Manisa Turkoglu Qorum M. $. Inonil $. ve mikdarlan g-bsterilen memuriyetler 1937 inali yili muvazenei umumiye kanununa bagli (L) cetveline katilmi^tir. V. Ataman Yozgad 8. G. MADDE 2 — Birinci maddede yazili (A) isaretli kadrodan bu kanuna ayrica bagli bulunan (B) isaretli cetvelde derece. V. Igoz Ht}KtjM. Reis Reis V. M. Ik. V. Oymen F. Layihanin milli irfanrmiza hizmet eden kiitiipaneleriimizin muhaifazasile miikellef memur adedlerini ihtiyaea kafi bir hadde cjkarmak ve ayni zamanda pek kiymetli eserleri ihtiva etmekte olan kutupanelerimizi biiyiik bir sadakatle muhafaza eden bu memurlarin bir derece refahlarmi ve kendilerinden bu gibi islerde istifade etmeleri umulan yeni elemanlar temin etmek maksadile hazirlandigi mucib sebeblerin tetkikinden ve alinan izahlardan anlasilmaka enciimenimizce yerinde goriilen bu teklif butcjenin imkani nisbetinde tedrioen tatbik edilmek iizere enciimenimizce aynen kabul edilmistir. Eldeniz Balikesir E. /. S. Saydam Rana Tarhan Mnihlis Erkmen (S. Ml. Sayisi : 264) . Mara$ Tiridoglu Ordu H. M. Dr.ETIN TEKLIFt MaasUinn tevhid ve teadidiinc dair olan 1452 sayili kanuna bagh iki numarali cetvelin Killtiir bakanligi kisminda degi§iklik yapilmasi hakkinda kanun layihasi MADDE 1 — Devlet memurlari maaslarmm tevhid ve teaduliine dair olan 1452 sayili kanuna bafli iki numarali cetvelin Kultiir bakanligi kisminda bulunan kiitiibaneler kadrosu yerine bagli (A) ^aretli cetvelde gosterilen kadro kanulmu^tur. H. 1/878 Yiiksek Reislige Devlet memurlari ayliklarimn tevhid ve teadiiliine dair olan 1452 sayili kantma bagli (2) numarali cetvelin Kultiir bakanligi kisminda degisiklik yapilmasi hakkinda olub Basvekaletin 8-VI-1937 tarih ve 6/2023 sayili tezkeresi ile Yiiksek Meclise gonderilen kanun layihasi eneiimenimize verilmis olmakla Maarif vekili Saffet Arikan hazir oldugu halde okuindu ve konusuldu. Adakan Gazi Antep A. V. Bayar A. Edirne Kaltakkiran Malatya 0. Yalman 10 -VI . V. Cantekin Kayseri N. V. Qiloglu Seyhan N. MADDE 4 -— Bu kanunun hukumlerini yerine getirmege Icra Veklleri Heyeti memurdur. V. maas. Ozalp Da. V. V. BiXtge enciimeni Mazbata No. Na. Ha. V. Burdur Isparta Trabzon M. Karadeniz Katib Istanbul F. Saragoglu K. Umuinii Heyetin tasvibine konulmak iizere Yiiksek Reislige sunulmu^tur. Taner Mus $./Jetinkaya S. M A D D E 3 -— Bu kanunun hiikmii 1 haziran 1937 tarhinden baslar. 7 . Saragoglu F. Arikan C. V. Kerven A. R. 1. B. Agrali MJf. M. V. M._ 2— Biitge enciimeni mazbatasi T. M. M. Ayerdem T. ZY. 167 Esas No.VI -1937 Bs. I. V. M. Ad.1937 Mu§ $. §eref Ozkan Miikerrem Vnsal R.
Sayisi : 264) .—8 — Hiikumetin teklifine ba§Ui A . CBTVELI Maa? Aded Lira 3 3 1 4 4 9 55 18 6 55 45 40 35 30 " 25 20 17.5 14 Derece 7 8 9 10 11 12 14 15 17 18 Memuriyetin nevi Direktor » » » » t§yar » » » » Derece 7 8 9 10 11 12 14 15 17 Memuriyetin nevi Direktor » » » » I?yar » » » •>••-« ( S .OETVELl Maa? Aded Lira 4 4 4 4 4 12 55 28 34 34 55 45 40 35 30 25 20 17.5 14 12 Hiikumetin teklifine bagh B .
.
Her ne kglar 1712. olan su siizgegi istasyonunun ijletilniesi ve siizgegten Baraja kadar isale hattinin idare ve muhafazasinda kullanilacak memur fe mustahdemlerin iicret. 2511. 2269. Inonu Esbabi mucibe layihasi Ankara jfehri ve civan igme suyunun temini igin yaptirilan su siizgeci binasmm temelleri a§ildigi zaman iyapilan fenni tecrubelerde tabani te§kil eden topragm su tesisatma maruz kaldigi ve bu halde bjjianin metanetine halel gelecegi anla§ilmi§ oldugundan her turlii arizalara kar§i koymak maksaflile temellerde fennen liizumlu olan hususi tertibat almmi§ ve bundan sonra binanin govdesine dithi yine bu tesirle ve ihale bedelinin % 20 si dahilinde bazi ilaveler yapildigi gibi bilhassa bins dahilinin sihhi bir surette temiz tutulmasi rutubetten muhafaza maksadile mermerle tefri§i icab #tmi§ ve bunlarin masarifi ile su siizgegi aletlerinin tstanbuldan Ankaraya kadar nakil ucretlerisve gumriik bedeline ve su siizgegi in§aat bedelinin % 83. tnce su d|resinin diizeltilmesi ve Bent deresindeki eski Roma bendinin ytikseltilmesi igleri igin 421167 lira ijmkis edilmis. edevat ve malzemelfrin bedeline ve bu hususta Qalistirclacaklarla (3106) sayili kanunun birinci maddesine gore kaf! kabule kadar Vekaletimize tevdi edilen ve i§letmeye konulmus. ve miitebaki 2 991 833 lira ile merbut listede gosterilen ingaat ve imalat viicuda g|fcirilmis.VI -1937 tarihinde Yuksek Meclise arzf ikararlastirrian kanun layihasi esfoabi mucibesile fcirlikte sunulmustur. % Basvekil /. harcirah ve zaruri masraflarma ve bu miiddet zarfinda iglefeneye muktazi bilumum masraflara kullanilmak iizere 260 000 liranin sarfma liizum hasil olmustut. . yevmiye.S.5 i ile Qubuk baraji .5 hesabile (36J50) liraya balig olan faiz miktan ile §ehir ve civarinin bugiinkii tevsiine gore yapilmasi icab|eden su tesisat §ebekelerinin do§etilmesine ve bunlara muktazi her nevi alat.Hamam onii caddesinin agilmasi. 2866 sayili kanunlarla Ankara §ehri su tesisati igin verilen tahsisat yekunuf(3 413 000) lira ise de i§bu tahsisattan Saman pazari .Sayisi:265 Ankafa ve civan su tesisatmin tamamlanmasi igin 260 000 liranr| sarfma rnezuniyet verilmesi hakkmda kanun layihasi ve But?e encmeni mazbatasi (1/877) « Ba$vk$et Kararlar mMurlugu Sayi: 6/2024 Biiyuk Millet Meclisi Yiiksek Reisligine 8-VI-1937 Ankara jve civan su tesisatinin tamamlanimasi i§in 260 000 liranin sarfma mezuniyet verilmesi hakkmda Maliye vekilligince hazirlanan ve Icra Vekilleri Heeytince 5 .su suzgegi istaiyonu arasmda do§etilen boru fer§iyat bedelinin bono ile tediye edilmesinden % 6. olmakla beraber yukanda arzedilen fenni ve sihhi esbab dolayisile yapilmi§ ve yapilicak ingaata sarfedilmek iizere 260 000 liraya liizum bulundugu cihetle isbu kanun layihasi bu niaksatla tanzim edilmistir.
M. Karadeniz Katib Istanbul Balikesir Qorum F. Biitge encumeni Mazbata No. V. M. §eref Ozkan M. M. Yalman Seyhan Yoggad Nad Eldeniz 8. Sayisi : 265 ) . Oymen E. M. 168 Esas No. Turkoglu A. 1/877 Yilksek Reislige Ankara ve civari su tesisatimn tamamlan*%aasi igin 260 000 liranin sarfina mezuniyet verilmesi hakkinda olup Basvekaletin 8 . Qiloglu $. Tiridoglu Mus Mus Ordu #. Gantekin Ed&rne Gazi Anteb Kayseri F. Kvrven Malatya Manisa Maras O. Igoz 10 ~ VI . Reis R.. Ataman H. Ankara §ehri ve civan igme suyunun temini maksadile tesis edilen su siizgeci binasimn ikmali ve yapilacak bilciimle insaat ve tesisat ile su sebekesinin tevsi ve kati kabuliine kadar gegecek zaman zarfinda su siizgecinin bu gunkii hali ile isletilmesine zaruret oldugundan bu hizmetin ifasi igin iktiza eden 260 000 liranin 3194 sayili fevkalade tahsisat kanunile su islerine yardim olarak verilen tahsisattan sarfmi temin maksadile sevk edildigi anlasilan kanun layihasi esas itibarile encumenimizee kabul edilmi§ yalniz birinci maddede (§ehir ve civarmdaki su sebekesi) seklindeki kayitten belediye hududlan igindeki sebeke kastedildigi verilen izahattan anlasilmakla bu maksadi temin etmek iizere ibare degistirilmek suretile yeniden yazilan kanun layihasi Umumi heyetin tasvibine konulmak lizere Yuksek Reislige smiuldu. Burdur Isparta rabzon M. B.?F~< Biitge enciimeni mazbatasi T. Ayerdem N. Kaltakkiran A. Tomer T.VI -1937 tarih ve 6/2024 sayili tezkeresile Yuksek Meclise sunulan kanun layihasi encumenimize verilmis olmakla Nafia vekaleti Siyast mustesari S i m "Day hazir oldugu halde okundu ve konui^uldu.1937 ( S. tJnml K. Adakan M. H.
V. M. Saracoglu. M. harcirah vesair biitiin masraflarma karsilzk olmak iizere (260 000) liranm 3194 numarah kanunla Nafm vekaleti kismmda su isleri igin aynlan 4 250 000 liralik tahsisattan sarfma mezuniyet verilmistir. V. V. Ad. Ik. V. Ha. Qetinkaya C. V. Bayar S. V.— 3— HtlKtlMETlN TEKLlFl Ankara vecivan su tesisattnm tanminlanmasi igin (260 (WO) liranm sarfina mezuniyet verilm$si hakkmda kanun layihasi MADDE 1 — Ankara sehri igme suyunun temini maktadile tesis edilen su suzgeci binasmm ikmali igin yapilan ve yapilacak olan bilciimle insaaf ve tesisat ile sehir ve civarmdaki su e&jbekesifein tevsiine ve kati kabuliine kadar gegecek zaman zarfmda su siizgecinin isletilmesine Ve mezkur hususlar igin muktazi her nevi alat. R. MADDE 2 — Aynen kabul. M. Saydmn Rana Tarhan Muhlis Erknwn »•« ( S . V. MADDE 3 — Aynen kabul. edevat. harcirah ve sair biitiin masraflarma karsilik olmak iizere 260 000 liranm 3194 numarah kanunla Nafia vekaleti kismmda su isleri igin aynlan 4 250 000 liralik tahsisattan sarfma mezuniyet verilmistir. D. Ankan A. K. V. Bt)T£E ENCttMENlNlN DE(5t§TlEl§l MADDE 8 — Bu kanunun hukumlerini ye* rine geetirme^e Icra VeMUeri Heyeti memurdur. yevmiye. v. . Inowii Da. V. Sayisi:265. Ma. V. yevmiye. Saracoglu F. malzeme bedellerile galistirilacak memur ve miistahdemlerin iicret. Zr. Agrah Mf. ] Na. MADDE2 teberdir. $f. /. V. 5-VI-1937 Be. Ozalp $. t. a I. V. edevat. Bu kanun nesri tarihinden muMADDE 1 — Ankara sehri igme suyunun temini maksadile tesis edilen su suzgeci binasmm ikmali igin yapilan ve yapilacak olan bilciimle in§aat ve tesisat ile belediye hududu igindeki su gebekesinin tevsiine ve kati kabuliine kadar gegecek zaman zarfmda su suzgeginin isletilmesine ve mezkur hususlar igin muktazi her nevi alat. malzeme bedelleri ile galistirilacak memur ve raustahdemlerin iicret. S.
.
eleksiz degirmenler i§in istiihsali icab eden moisaadenin Icra Vekilleri Heyeti tarafiadan ittihaz edilecegi bu kanunun HukumetQe hazirlanan esbabi mucibe layihasmda zikredilmis. tutulaasi istihdaf edilmekle beraber bu nevi degirmenlerin vergiye tabi fabrika ve degirmenlere rakib Jar vaziyete girmesine ve bunlarm faaliyetlerini sektedar etmesine maihal verilmemek de pek aheminfyetli bir mevzu teskil eylediginden bu hususta Hukumetin icab eden emniyet tertibatmi almasi IHizumlu gorulmektedir. Sayisi: 266 Bugdayi koruma kar^rlrgr kanununun bazi maddelerini degi§tiren 2643 sayih kdnunun 5 nci maddesinin tefsiri hakkjnda Ba§vekalet tezkeresi ve iktisad. denilmistir. Yiiksek Basvekalete 26554/255/12250 sayili 2466 niimarali bugday koruma karsiligi kanununun bazi maddelerini degistiren 2643 numarali kanunun 5 s&ci maddesinde (Bu kanunun meriyeti tarihinden itibaren iher hangi turlu olursa olsun yeniden un?fabrika ve degirmeni acilmasi ve mevcud degirmen ve fabrikalarda tamir mahiyetinde olmayan tallil ve ilaveler yapilabilmesi igin Hukumetten miisaade almmasi sarttir. B. 13-V-1937 Kararlat Sayil: mildurliigu 6/1647 Biiyiik Millet Meclisi Yiiksek Reisligine 2466 sayil* bugdayi koruma karsiligi kanununun bazi maddelerini degistiren 2643 numarali kanunun 5J nci maddesinin tefsirine aid Maliye vekilliginden yazilan 1 . Buna biiaen kanunun meriyetinden sonra yeniden agilmak istenen valssiz. ye Yiiksek Mecliste kanun layihasmm tetkiki iejn teeskkul eden Muvakkat encumende tanizm eyleiigi mazbatada ezcumle (Adi degirmenlerde bugdaylanni ogiiten miistahsillerin vergiden harie.V -1937 tarihli ve Varidat U. . Bu hiikme riayetsizlik iha|inde bu degirmen ve fabrikalar isletilmez). Mudurlugumin tezikere suretidir.V -1937 tarih ve 12250 sayili tezktre sureti sunulmustur. Mezkur |> nci madde muciibince liizum ve zaruret olan yerlerde biMiassa yeniden agilacak olan vergiye gajjri tabi valssiz.) demek suretile Hukumetin bu teklifini muvafik gorerek Heyeti Umumiyeyelsevkeylemis ve kanun layihasinin Umumi Heyette muzakeresinde de madde aynen tasvib ve kabul edilmistir.S. Basvekalet vekili Dr. Maliye ve Butge encumenleri mazbatalan (3/377) 2t (7. ve zaruret bulunub bulunmadigi tesbit olunduktan ve ayni zamanda mahalli idare heyetlirinin de istisari mahiyette karari alindrktan sonra keyfiyet Vekaletimize bildirilmekte ve Vekaletimiace yapilan teklife gore degirmenlerin acilmasma miisaade edilib edilmemesi Icra Vekilleri Heyetii^e karar altma alinmaktadir. eleksiz degirmenler ihakkinda vukuihiilan miiracaatlar iiezrine mahallinde muktazi tetkikat ve taihkikat iera edilerek mezkur degirmenlere fcjakiki ihtiyac. Saydam Maliye vJekilliginin^T . Ism tefeir yolu ile halline ve sonunun bildirilmesine yiiksek miisaadelerini dilerim.
sayili bugdayi koruma kar§iligi kaMeelise sunmu§tur. B. 49 Yiiksek Reislige kaleti muvafik bularak bu tezkereyi Yiiksek 2466 .1937 tarihli olarak zikredilen (Hiikumet) kelimesinden tezkere Ba§vekaletten Yiiksek Meelise sunulmaksad Icra Vekilleri Heyeti olup otedenberi makla eneumenimize havale edilmi§ ve Maliye siyasi miiste|an hazir oldugu halde tetkik ve mahalli idarelere aid salahiyetler bundan ayri miizakere olunmu§tur. riyeti tarihinden itibaren herhangi tiirlii olursa Havalesi mucibince Maliye ve Biitge enciiolsun yeniden un fabrika ve degirmeni agilmamenlerine verilmek iizere Yiiksek Reislige susi ve mevcud degirmen ve fabrikalarda tamir nuldu. Ik. Diblan ( S. tktisad enciimeni mazbatasi T. Yiiksek makamlarinea da tasvib buyuruldugu takdirde keyfiyetin tefsiren halline miiteallik muamelenin ifasma miisaadeleri arzolunur. En.Dr.aidiyeti derpis ve kabul edilmis oldugu lialde. M. Katip Bu hiikme riayetsizlik halinde bu degirmen ve Tekirdag Giresun fabrikalar isjetilmez) denilmektedir. M. Kesebir Maddenin esas hiikmii: tamir mahiyetinde Afyon K. Reisi M. Sayisi : 266 ) 2 .V . Kanunun Hiikumetge hazirlanan esbabi mueibesile muvakkat enciimen mazbatasmdaki tasrihata gore bu salahiyetin merkezi Hiikumete aid bulundugu anlasilmakta ise de bu yiizden vukua gelen ihtilaflari bertaraf etmek ve vatandaslar veya idari kaza mereileri iizerhide her bangi bir tereddiide mahal birakmamak igin keyfiyetin tefsir yolu ile tavzihi muvafik olacagi dusiiniilmektedir. gerek Biiyiik Millet Meclisi muvakkat enciimeni tarafmdan degirmenlerin agilmasma miisaade vermek salahiyetinin lera Vekilleri Heyetijie . mahiyetinde olmiyan tadil ve ilaveler yapilabilmesi igin Hiikumetten miisaade alinmasi garttir. Gilres her tiirlii degirmenler igin evvelden HiikumetSamsun Izmir Konya ten miisaade almayi icab etmektedir. tabirler ile tavzih ve takyid edilmekte oldugundan bu maddede tefsire muhtag bir nokta goTefsiri istenen 5 nci maddede (bu kanunun meriilmemi§tir. §. Tunali H. ^imdiye Benal Artman A.VI -1937 . Bengisu /. madde metninde (Hiikumet ten miisaade almacagi yazilmis bulunmasindan dolayi bazi mahallerce degirmenlerin agilmasina miisaade verib vermemek salahiyetinin mahalli Hiikumete ai)d bulundugu iddiasile ihtilaflar hadis olmaktadir. nununun bazi maddelerini degi§tiren 2643 sayiKeyfiyeti tetkik ve miizakere eden enciime1 kanunun (5) nei maddesinin tefsirine aid Manimiz bir gok kanunlarda oldugu gibi mutlak liye vekilliginden yazilan 1 . 3/377 Karar No. Aydm Gazi Antep olmiyan tadil ve ilaveler ile yeniden agilacak N. TopCMOnlu Berc Tiirker R. Dikmen kadar tatbikatta Hiikumetten almacak bu miiGiimii§ane Giresun Kayseri saadeler Icra Vekilleri Heyetinee verilmekte ise Edip Tor Muzaffer Kihg Veli Ya§m de bazi mahallerce bu miisaadenin mahalli idareye aid oldugu yolunda miitalaa dermeyan edildiQanakkale Kocaeli ginden keyfiyetin tefsir yolile hallini Maliye ve. tktisad enciimeni Esas No._ 2 — Gerek Hiikumet. M. Esasen kanunun derpis ettigi miirakabenin maksadin istihsalini miimkiin kilacak sekilde icrasmi teminen bu salahiyetin Tcra Vekilleri Heyetinee istimali de isin icabina daha uygun bulunmaktadir. M.
Hukumetten miisaade almmasi sart kilinmistir. M. B. 3/p7 Karar No. Ancak bazi yerlerde bunun mahalli HtUmiaet olacagi yolunda miitalea dermeyan edildigijaden Maliye vekaleti keyfiyetin tefsirini istem||tir. Madde metnindeki «Hukumetin miisaadesi*Habiri simdiye kadar Icra Vekilleri Heyetinin miisaadesi seklinde anlasilmis ve tatbik ediliiistir. Draman Malatya M. Ondersev Izmir K. Butge enciimem Mazbata No. olmadigina karar vermistir.1 9 3 7 tg. Bayazid thsan Tav Yozgad E. Maliye enciimeni Esas No. 3/3W Yiiksek Reislige 2466 sayili bsttgdayi koruma karsiligi kanununun bazi maddilerini degistiren 2643 sayili kanunun 5 nci maddesinin tefsiri hakkindaki Basvekalet tezkeresi Iktisad ve Maliye enciimenleri mazbatalarile birlikte eneiimenimize verilmekle Maliye vekili E|iad Agrali hazir oldugu halde okundu ve konmsuldu.Maliye enciimeni mazbatasi T. tktiaad enciimenince goriildiikten sonra encumeniqiize havale olunmakla Varidat umum miidurl hazir oldugu halde tetkik ve imizakere olunjiu. Mad* de. Sayisi : 266 ) .V . Onsay Diyarbekir Huriye Oniz Diyarbekir Zulfii Tigrel 7 -VI -1937 Biitge enciimeni mazbatasi T. 2643 sayili kanunun esbabi mueibesile bu kanunu miizakere eden muvakkat enciimen mazbatasinin miitaleasmdan bu kanun ile vergiden istisna edilen degirmenlerin vergiye tabi tutul10 -VI -1937 ( S. M. Kaldi ki tefsiri istenen maddeyi havi kanuna bagli Hiikumet esbabi mucibesinde. Encumenimiz.B.M. 5 nci maddede kastedilen miisaadenin Icra Vekilleri Heyetince verilmesinin uygun olacagi ifade edilmis ve layihayi tetkik eden Muhtelit enciimen mazbatasmda da bu cihet kaydolunmustur. mahalli Hiikumetler murad olunursa bunun ayriea tasrihi icab eder. i?0 Esas No. 2643 sayili jkanunun 5 nei maddesile. tamir mahiyetinfie olmayan tadil ve ilavelerin yapilmasi iein. «Hukumet» kelimesinin mutlak delaleti Icra Vekilleri Heyeti olduguna ve lay ilia esbabi mucibesi de bunu teyid ettigine gore maddenin tefsire muhtac. M. yeniden un fabrilfesi veya degirmeni agilmasi.M. kanunun nesrinden sonra mevcud degirmenlerde tamir mahiyetinde olmayan her tiirlii tadil ve ilavelerin ierasile her hangi neviden olursa olsun yeniden degirmen agilmasini Hukumetin iznine baglamaktadir. Mai. Isparta Kemal Vnal Giimiisane S. Tefsiri istenln husus bugdayi koruma karsiligi kanununun§bazi maddelerini degistiren 2643 sayili kanunun 35 nei maddesinde yazili Hukumet tabirinden ne anlasildigmm tayinidir. En. Keyfiyet tejtkik edildi : Enciimenimizin miitaleasma gore ScHiikumet» tabirinin mutlak olarak istimali ile Icra Vekilleri Heyeti kastedilmis olup. Nedim Zabct M. Yiiksek Reislige sunulur. Es. Dursun Katib Qankiri M. 67 Yiiksek Reislige 2466 sayilt bugdayi koruma karsiligi kanununun bazi maddelerini degistiren 2643 sayili kanunun 5 nci maddesinin tefsirine dair 2 4 .rih ve 6/1793 sayili Basvekalet tezkeresi.
Edirne Kaltakkiran Maltaya 0. Karadeniz Qorum M. Ayerdem Manisa T. Igoz Ordu H. Taner Mus 8. Ataman Yozgad S. tlnsal Balikesir E. V. M. H.4 mu§ olanlara rekabet ederek bunlarin islemesine mani olacak sekilde kurulmalarmm online gegmek ve ancak hakiki ihtiyae. Ancak maddede Hiikumet tabiri mutlak olarak zikredilmis olub bundan mahalli Hiikumet manasi da Qikanlmasi miimkiin olabileeegi ve tatbikatta da bazen bu mana verildigi anlasilmakla maddeye daha ziyade vuzuh vermek i<jni enciimenimizce hazirlanan tefsir fikrasi Umumi Heyetin tasvibine konulmak iizere Yiiksek Reislige sunuldu. Kerven A. Oymen F. rabzon R. Eldeniz R. uzerine kurulacaklari da takdir ederek bunlarin da kurulmalarina imkan vermek maksadile bu islerin yapilabilmesinin Hiikumetin iznine tabi tutuldugu anla§ilmakta ve bu maksadin temini ise islerin bir elden idaresi ile miimkiin olabilecegine gore l)uradaki Hiikumet tabirinden maksad Icra Vekilleri Heyeti olacagi ve netekim bunlardan Hiikumetin esbabi mucibesinde de izin vermek salahiyetinin Icra Vekilleri Heyetine birakildigi sarahaten zikredilmekte olub muvakkat enciimenin de bundan baska bir sey kasdetmemis olacagi tabii gorulmu^tur. Qiloglu Seyhan N. Isparta M. Maras Tiridoglu M. §eref Ozkan Kdtib Istanbul F. ( S . Reis Burdur M. Adakan Gazi Antep A. Cantekin Kayseri N.XII 1934 tarih ve 2643 sayili kanunun 5 nci maddesitadeki Hiikumet tabirile Icra Vekilleri Heyeti istihdaf olunmu^tur. Sayist : '2G0 ) . Tilrkoglu Mus $.. Yalman Tefsir fikrasi 2466 sayili bugdayi ikonima karsiligi kanununun bazi maddelerini degi^tiren 22 .
Ormanlara gelince. ormanlarin ve zeytinliklerin yasrflar itibarile birinci dereeeyi tutmalan lazim gelirken gerek tahsisat azligi ve gerek umumi kaidelerin darligi yiiziinden istenilen derecede istismar edilemiyerek bnnlardan alinan varidat iimid edilen mikdarlari hie bir vakit bulamamigtir. Sayisi: 267 Vakif memba sularile orman ve zeytinliklerin i§letilmesi icin vakiflar umum rnudtirlugune mutedavil sermaye verilmesine dair kanun layihasi ve Maliye ve Butge encumenleri mazbatalan (1/845) T. olduguna ve ticari esaslar ve usuller tatbik edilerek daha siimullii surette ise girisildigi takdirde daha Qok istifade edilecegi ve asri ve fenni tarzlarin tatbiki yolu ile bunlara aid vasiflarin yiikseltilmesi halinde de memleketimizin ticaretine hizmet edilmis. R.e darligi yiiziinden Umum mudurlugiin denihde ettigi hidamatm yiirutiilmesinde ve bunlarin en basmda sayilmasi lazim gelen abidatin onarilmasmda faizle para almarak veya baska suretle tahsisat tedarikine galisilarak ne kadar giigluk §ekildigi malum olmasma ve bir gok mesai ile bUtQemiz ancak dara dar tatbik edilmekte bulunmasma gore biitc. talib bulunamamast yiiziinden bunlardaki istifadclerimiz mahdud mikdarlarda kalmistir. bu suretle piyasaya cjkarilmasi yolunda iki senedir yapilan tecriibelerin iyi ve miisbet netieeler verdigi alinan hesab netieelerinden anla§ilmi§tir. BameMUt Kararlar mudwiiigu 1 Sayi . Zeytinlerin tane halinde satilmiyarak yaga Qevribnesi. Vakif menba sulan ise Ta§delen ve Defneli gibi umumi hassalari ve bilhassa radiyo aktiviteleri itibarile e§i bulunamiyacak derecede nefis olduklan ve bunlara aid kaynaklar yiiz bin liraya yakin bir para sarfile asri ve fenni §ekillere ifrag edil.1 9 3 7 tarihinde Yiiksek Meclise arzi kararlastinlan kanun layihasi esbabi mucibesile birlikte sunulmustur. 6/1783 Biiyiik Millet Meclisi Yiiksek Reisligine 22-V-1937 Vakif memba sularile orman ve zeytinliklerin isletilmesi hakkinda Vakiflar umum rnudiirlugune mutedavil sermaye vcrilmosine dair Vakiflar umum mudurliigunce hazirlanan ve Icra Vekilleri Heyetince 2 1 . ve Butc. olacagi §uphesiz goriilmektedir. bunlar hakkinda da ayni amillerin menfi tesirleri daha bariz gorulmiis.V . Basvekalet vekili Dr. C. 8 ay dam Miitedavil sermaye hakkinda Vakiflar idare meclisinin esbabi mucibe layihasidir. Miistaceliyet kaydile muzakeresine miisaadelerini dilerim.ek suretile mikdarlari da Qogaltilmis buhindugu halde Vakiflar idaresince yine tahsisat azligi ve resmi kaidelerin tatbiki zaruretinden dolayi dogrudan dogruya i§letilmiyerek kab ba§ina muayyen bir mikdar para alinmak yolundaki eski esaslam bagli kalmmasina binaen bu sulardan temin edilen varidat eski usuliin tatbikina devam sebetrile yiikselememi§tir. Bu tecriibelerin yine umumi esaslar ve kaideler altinda yuriitulmus.S.rn.e dahilinde bu isler igin . Vakfin gelir kaynaklarirun en onemlileri arasinda bulunan menba sulari ile.
bu da biitc. zimmetine gegirenler ve her ne suretle olursa olsun sui istimal edenler hakkmda diger vakif mallar hakkinda ika olunan bu gibi ciiriimlere miirettep takibatin yapilacagi ve bu islerde kullanilacak memurlarin daire ve halk ile muamele ve miinasebetlerinde hususi miiessese memurlan gibi muameleye tabi olduklari uQiincii maddeye yazilmis ve umum! esaslara dayanmasile izahtan miistagni gorulmiistiir. Birinci maddede yazili 400 000 lira miktarrndaki miitedavil sermayenin ormanlar ve sular ve zeytinliklerin ihtiyacina gore tefrik ve herbirine aid miktarin tayini ve her sene bu isler iyin umum mudurlukee yapilacak kadro ve masraf cetvellerini tasdik. MKitedavil serameyenin kredi seklinde kullanilacaginm gosterilmesi tahakkuk edecek luzumlara gore sarf edilecegini ifade igindir. ihtilas edenler. Vakiflar umum mudiirliigiinun bu kanun uyarinca yapacagi tieari muamelelerden dolayi tacir sifatira ihraz edemiyecegi tiearet kanunu hukumleri nazara almarak 4 ncu madde yazilmistir. Bu miitedavil sermayenin de istimalile vakfin bu gelir kaynaklarcndan her sene istihsal edileeek gayri safi varidattan kredi mikdarina gore % 5 faiz ve % 10 a kadar amortisman ve ihtiyat akcesi tefrik olunacagi 9 ve 10 ncu maddelere Vakif paralar miidiiriyetine tevdi ile tenmiye edileeek olan bu paralari ancak her hangi bir zararin itfasi veya kabili istimal bir balden cjkan makine ve tesisati fenniyenin yenilestirilmesi iejn kullanilabilecegi 12 nei maddede zikredilmistir. Ibtidai mevad mubayaasi ve amele yevmiyesi ve saire iein avans verilebilecegi 12 nei ve resmi muamelelerden vareste tutulan bu islerin mahallerin. Sayisi : 267 ) . Bundaki hukumjer miimasil resmi dairelere kanunlarile verilmis salahiyetlerden vakfin hususiyetine gore iktibasen alinmis oldugu gibi miitedavil sermaye olarak taviz bedellerinden almacak olan para hesabina faiz yurutulmesi ve her sene varidatindan bir ni&bet dahilinde itfa edilmekle beraebr her ttirlii zarara karsi ayriea bir de ihtiyat akcesi ayrilmasi esasi konulmus olmasile taviz bedellerinin vakiflar kanununun ibir gelir kaynagi olarak muhafaza ve en faydali sekilde nemalandinlmasi yolundaki hukmiinii de yerine getirmis oldugundan bu kanun tatbikile hem bu nokta temin edilmek ve hem de tieari mahiyet arzeden bu kaynaklardan azami dereeede istifade >olunmak ihususlari telif edilmistir.de yedi vahide birakilmamasT miiktazi olmakla bu islere aid miiessese seflcrile muhasib ve fen ve inialat memurlarmdan miirekkep olmak iizere mahallerinde hirer idare komisyouu teskil edilerek yuknrida yazdi islerde varidat monbalarrmizm terakkisine aid tedbirlerin tetkik ve takih edileeegi ve mahallT salahiyetine mey( S. Kanunun birinci maddesi mucibince agtirilacak miitedavil sermayenin biitge dahilindeki hizmet ve masraflarla tedahiil etmemek iizere biitee haricinde kullamlabilecek hizmet ve masraflarmm nevi ve mahiyetleri ikinci maddede miifredatile tasrih edilmistir.alanlar. Bn sermayeye aid mallan c.e haricinde miitedavil sermaye esasinin tatbikindan ibaret bulunmus ve bu miilahazalara gore ilisik kanun layihasi hazirlanmistir.daha fazla para ayrilmasma maddeten imkan olmadigmdan butgenin varidatmi artirmak ve bu suretle vakif islerimizi daha iyi basara bilmek iqm bu gelir kaynagrndan da tieari kaideler ve esaslar dahilinde gelir temini garelerine bas vurulmasi zaruri gorulmiistur ki. Kanun maddelerinin izahma gelince: Kanunun birinci maddesinde taviz bedellerinden liizum goriildukge kullanilmak iizere miitedavil sermaye olarak dort yiiz bin liralik bir kredinin umum mudiirluk namina Vakif paralar mudiiriyetinee a^tirilmasi esasi konmustur. altincr maddede idare meclisine birakilmis olup bu da mezkiir meclisin murakabe salahiyetine miisteniden yazilmistir Umur ve hususatT ticariyede siirat ve suhulet esas olduguna binaen miitedavil sermayeden yapilacak taahhiidat ve sarfiyatm Divani muhasebatm vizesinden ve usulii muhasebei umumiye ve arttirma ve eksiltme ve ihale kanunlari hukumlerinden istisnaiyeti emsali hiikumlere gore bu isleri yuriitmek maksadile yedinci maddede yazildigi gibi kira ile tutulaeak yerler iein biitee meriyet miiddetile mukayyed olmamak iqin on seneye kadar mukavele akdolunabilmesi ve mahsulleri satanlara tesbit edileeek miktarda komusyon verilmesi ve teminat mukabilinde kredi suretindede satis yapilmasi esaslarm idare meclisi kararile tatbiki da tieari muamelatin zaruri icablarmdan olmakla sekizinci maddede zikir ve tasrih olunmustur.
M M. 1/845 Yiiksek Reislige Vakif memba sularile orman ve zeytinliklerin isletilmesine dair olup Basvekaletin 2 2 .1987 Butce enciimeni mazbatasi T. Nedim Zabci 4 . : 65 Ems No.in miistacelen miizakere edilmek iizere Yiiksek katiniza takdim olunur. M. Katiib Bayazid Yozgad Qankiri Iksan Tav E. Gerek Hiikumetin ve gerekse Malij^e eneiimeninin esbabi mucibelerinde gosterilen sebeblere ve sifahen alinan izahata binaen layihanm esas itibarile kabuliine enciimenimizce de karar verildikten sonra Maliye enciimenince hazirlanan metindeki maddeler miizakere edilmistir. Biitge encumeni M. : 1/848 Yiiksek Reislige Vakif memba sularile orman ve zeytinli'klerinin isletilmesine dair olub Basvekaletin 22 mayrs 1937 tariih ve 6/1783 sayili tezkeresile Yiiksek katmiza sunulan layiha ve esbabi mucibesi encumenimize tevdi edilmekle Vakiflar umum miidiirii ve muavini hazir olduklori halde enciimenimizde okundu. Havalesi veejhile Biitge eneiimenine tevdi buyurulmak ve bu sene tatbik sahasma girmek ic. Mezkur layihanm yazili esbabi mucibesinden anlasildigi veehile isbu layihanm teklifine saik olan sefoebler memba sularmin ve vakif orman ve zeytinliklerinin daha verimli bir hale konmasi ve ayni zamanda memba sularmin halk igin daha menfaat bahs bir halde istimalini temin keyf iyeti olub bu babda gerek esbabi mucibe layihasi ve gerek Uimum miidiir tarafmdan sifahen venilen izahat enciimenimizce dahi sayani kabul goriilmus ve teklif edilen layiha esas itibarile kabul edilerek maddelerin miizakeresine geeiimistir.B 3 7 tarih ve 6/1783 numarali tezkeresile Yiiksek Meclise gonderilerek Maliye enciimeni mazbatasile birlikte eneiimenimize verilen kanun layihasi Vakiflar umum miidiirii Fahri Kiper hazir oldugu halde okundu ve konusuklu. Maliye enciimeni mazbatasi T.VT . Reisi Bu mazbata M. No. Kahraman K. ve goriisiildu.du olan alim ve satim ve kira muamelatmin bunlar tarafmdan yapilacagi 13 ncii maddede gosterilmi^ muamelatm intizam ve inkisafi noktasindan da faydali olaeagi miitalea kilinmistir. B. G. B. Bu veehile miitedavil sermaye hakkindaki kanuni hukumler dairesinde hazn'lanan ilisik kanun layihasi yiiksek Basvekalete takdini lulinniTsttr. Maliye En. Su kadar ki bazi maddeler maksada gore vazih gorulemediginden bunlar iizerinde ciizi tadilat icrasile maddeler yeniden yaziknistir. Onsay Istanbul Bursa Eonya A.V . M. Sayisi : 267 ) . 169 Esas No. Giirel Diyarbekir Malatya Huriye Ortiz M. Draman M. Baymdtr Dr. Kanun layihasmm mevzuunu teskil eden isler icin 400 000 liralik miitedavil sermayenin vakif paralar idaresinde tenmiye edilmekte bulunan taviz bedellerinden temin olunacagmin zikri kafi goriilerek birinci maddenin ikinci fik- 10 -VI -1937 ( S. Maliye encumeni Karar No.
Tiridoglu Mus. B . Mus. ( S . Reis V. Seyfeli Malatya Manisa Maras. MADDE 1 — Vakiflar Umum Miidurliigii tarafmdan idare edilmekte bulunan vakif memba sularile vakif orman ve zeytinlikler mahsullerinin islenerek satilmasi igin ticari esaslar da iresinde harekete umum miidiirliik salahiyetlidir. Sayisi: 267) .Bu tesisata taalluk eden i§letme ve miitehassis ve miistahdemin ve amele masraf ve iicjretleri. Kerven M. alat ve edevatile bunlarm yedek aksami ve diger malzeme bedelleri ve liizum ve icabina gore bu mevzulara aid satin alinacak ibtidai maddeler bedeli. Vakif memba sularile orman ve zeytinliklerin i§letilmesi hakkmda Vakiflar Umum Miidurlugilne miitedavil sermaye verilmesine dair kanun layihasi. Adakan M. MADDE 2 — Bu miitedavil sermayeden: A . M. sekizinci. Cantekin E. B .4rasmdaki kredi tabiri kaldinlmis ve 3116 sayih orman kanununun mazbut vakif ormanlarma aid 62 nci maddesinin mahfuz bulundugu hakkmda ayn-bir fikra ilave olunmustur. on ikinci maddeleri Maliye enciimeninin tadili vechile aynen kabui olunmus ve diger maddelerde vuzuhu temin i§in bazi tadilat yapilmistir. Miitedavil sermayeden licret alacak ve iiQiineii maddenin birinci fikrasindaki istisnai hiikme tabi olacak kimselerin yalniz miistahdemlere miinhasir kalmasi miilahazasile gerek bu maddeden.Yukarida yazili gelir kaynaklarmm istisman igin yapilack tesisat ve bu tesisata muktazi makine.ni yapilacak tesisat ve bu tesisata muktazi makine. Kanun layihasmm ikinci. MADDE 2 — Bu miitedavil sermayeden: A . alat ve edevatile bunlarm yedek aksami ve diger malzeme bedelleri ve liizum ve icabina gore bu mevzulara aid satin almacak iptidai maddeler bedeli. Sabri Akgbl Edirne Kayseri Kir§ehir F.000" liraya kadar kredi agilmasma vakiflar umum mudiirliigii mezundur. Tilrkoglu A. 2762 numarali Vakiflar Kanunu mucibince tahsil ve vakif paralar mudiirliigiince tenmiye edilmekte bulunan taviz bedellerinden liizum goriildukce bu iglerde kullanilmak iizere miitedavil sermaye olarak "400. t$oz HtlKtMBTlN TEKLtFl MALlYE ENCt)MENiNtN DE&t§T±Rt§t Vakif memba sularile orman ve zeytinliklerin isletilm. 2762 numarali vakrflar kanunu mucibince tahsil ve Vakif paralar mudurliigunce tenmiye edilmekte bulunan taviz bedellerinden liizum gbriildukge bu i^lerde kullanilmak iizere miitedavil sermaye olarak 400 000 liraya kadar kredi actrrmaga Vakiflar umum miidiirliigii mezundur. Katib Isparta Trabzon Istanbul Mukerrem tfnsal B. Bu sene tatbik sahasma girebilmesi lQin kanun layihasmm mustacelen miizakere edilmesi dilegile Umumi heyetin tasvibino konulmak iizere Yiiksek Baskanliga sunuldu.esi hakkmda Vakiflar umum mildillilgune miitedavil sermaye verilmesine dair kanun Uyihasi M3ADDE 1 — Vakiflar umum mudiirlugu tarafmdan idare edilmekte bulunan vakif memba sularile vakif orman ve zeytinlikler mahsullerinin islenerek satilmasi icin ticari esaslar dairesinde harekete Umum miidiirliik salahiyetlidr. Oymen Balikesir Qorum Qorum E. gerek 6 nci maddeden (memur) kelimesi kaldinlmis ve ihtiva ettigi hukiim itibarile 13 ncii madde de bu isler igin yapilaeagi tasrih olunan nizamnameye birakilarak layihadan tamamen cikarilmi^tir. §evki Qiloglu $. M.Bu tesisata taalluk eden isletme ve mutehassis ve miistehdemin ve amele masraf ve iicreti. Ataman Seyhan Yozgad Naci Eldeniz 8. Karadeniz F. Taner T. O.Yukarida yazili gelir kaynaklarinm istisman ic. Kaltakkiran N.
( S.000 lira 2762 sayili Vakiflar kanunu mucibince tahsil edilip vakif paralar miidiirliigunce tenmiye edilmekte olan taviz bedellerinden % 5 faiz mukabilinde temin olunur.BttTQE ENCttMENiNlN DE&JSTtRM Vakif memba sularile Orman ve zeyiinliklerin i§letilmesi hakkinda Vakiflar umum mudurlugiine milt§davil sernuiye verilmesine dair kanun layihasi MADDE t — Vakiflar umum mudurlugu tarafmdan idare edilmekte bulunan vakif memba sularile vakif orman ve zeytinlikler mahsullerinin islenerek satrimasi icin ticari esaslar dairesinde harekete umum mudurliik salahiyetlidir. 3116 sayili orman kanununun mazbut vakiflara aid 62 nei maddesi hiikmii mahfuzdur. MADDE 2 — Maliye enciimeninin 2 nci maddesi aynen. Bu igler i§in miitedavil sermaye olarak kullanilacak olaa 400. Saytsi: 267 ) .
sinai muamelelerin nevileri itibarile ayn ayn gbsterilmek suretile Umum miidiirlukge bir masraf cetveli yapilarak tetkik ve tasdik edilmek iizere Vakiflar idare meclisine tevdi olunur. C .Tesisatm tamir ve mamulat ve mahsulatm her turlii nakliye ve toplama masraflan.Bakim.Bu islere muktazi demirba§ e§ya ve mefrusat esmam. MADDE 7 — Bu kanunda yazili miitedavil sermayeden Vakiflar umum miidiirliigiince ya- MADDE 3 — Birinci maddede yazili i§lerde kuUanilacak memurlar bu i§lerden dolayi halk ile ve idare ile vaki olacak muamele ve miinasebetlerinde diger hususi miiesseseler memurlari hakkmdaki hiikiimlere tabi olub haklarmda memurin muhakemat kanunu ahkami tatbik olunmaz. F . MADDE 3 — 1 nci maddede yazili islerde kuUanilacak memur ve miistahdemler bu i§lerden dolayi halk ile ve idare ile vaki olacak muamele ve miinasebetlerinde diger hususi miiesseseler memurlan hakkmdaki hiikiimlere tabi olup. MADDE 4 — Vakiflar umum miidurliigii. ihtilas edenler. zimmetine gegirenler.Tesisatm tamir ve mamulat ve mahsulatm her tiirlii nakliye ve toplama masraflan. her ne suretle olursa olsun suiistimal edenler ve bu i§lere aid evrak ve defatir uzerinde sug i§leyenler diger vakif mallar hakkmda ika olunan bu gibi curiimlere miiretteb cezalara tabi tutulurlar.iBu i§lere muktezi demirba? e§ya ve mefrugat esmam. Mal. her ne suretle olursa olsun siii istimal edenler diger vakif mallar hakkmda ika olunan bu gibi ciiriimlere miiretteb cezalara tabi tutulurlar. D . MADDE 6 — Birinci maddede sayilan i§ler igin kuUanilacak memur ve mustahdemlerin kadrolarile miitedavil sermayeden yapilacak her nevi sarfiyatm miktarlan. muhafaza ve isletmenin istilzam ettigi sair masraflar verilir. §u kadar ki bu i§lere aid para ve mallari galanlar. C . E. Su kadar ki bu i§lere aid biitiin para ve mallari calanlar. zimmetine gegirenler.Bu miiesseseler mamulat ve mahsulatihm muhafaza ve satigma miiteallik kab ve depo masraflan.Satis. MADDE 6 — Birinci maddede sayilan i§ler igin miitedavil sermayeden ikinci madde mucibince yapilacak her nevi sarfiyatm ve miistahdemin kadrolarmm her sene bagmda bunlara aid ticari ve sinai muamelelerin nevileri itibarile mikdari ayri ayn gbsterilmek suretile Umum mudurlukge bir masraf cetveli yapilarak tetkik ve tasdik edilmek iizere idare meclisine tevdi olunur. <J .Htt. E . Sayisi. D .Bu miiesseseler mamulat ve mahsulatmm muhafaza ve satisma miiteallik kab ve depo masraflan. 267) . MADDE 7 — 3iu kanunda yazili miitedavil sermayeden Vakiflar umum miidiirliigunce ya- ( S . bu kanun uyarmca yapacagi ticari muameleler ve harigten alacagi siparisler dolayisile tacir sifatmi ihraz edemez. her sene basinda bunlara aid ticari. MADDE 5 — Birinci maddede yazili kredinin vakif memba sularile orman ve zeytinliklere ve buna benzer diger i§lere icab ve liizuma gore tahsis edilecek mikdarlarmin tesbiti vakiflar idare meclisine aiddir. MADDE 4 — Vakiflar Umum Miidiirlugu bu kanun uyarmca yapacagi ticari muameleler ve dolayisile tacir sifatmi ihraz edemez. haklarmda memurin muhakemat kanunu ahkami tatbik olunmaz. E . icin verilmesi iktiza eden komusyonlar. ihtilas edenler.Sati§ icin verilmesi iktiza eden komusyonlar verilir. Q . MADDE 5 — Birinci maddede yazili kredinin vakif memba sularile orman ve zeytinliklere icab ve liizumuna gore tahsis edilecek miktarlarmin tesbiti Vakiflar idare meclisine aiddir.
hmter. smai muamelelerin nevileriHtibarile ayri. MADDE 3 — Birinci maddede yazili i§lerde kullanilaqak ve iicretleri miitedavil sermayeden verileeek olan miistahdemler bu islerden dolayi halk ifc ve idare ile vaki olacak muamele ve miinasel>etlerinde diger hususi muesseseler miistahdeinleri hakkmdaki hiikiimlere tabi olup haklarrada memurin muhakemat kanunu ahkami tatbik olunmaz. her ne suretle olursa olsun sui istimal edtnler ve bu i§lere aid evrak ve defatir iizerindt sue. MADDE 4 — Vakiflar umum mudiirlugii bu kanun mueibince yapacagi ticari muamelelerden dolayitaeir srfatmi ihraz etmez. ihtilas edenler. Sayrsi : 267 ) . MADDE $ — Brinci madde mucibince iicretleri mutedavii sermayeden verilecek olan miistahdemlerin kadrolarile mutedavii sermayeden sarfiyata aid idare hesabi ayrica tutularak her sene basmda lunlara aid ticari. Bu tetvelin tetkik ve tasdiki Vakrflar idare meclisine aiddir. zimmetine gee. o MADDE 5 — Birinci maddede yazili sermayenin vakif niemba sularile orman ve zeytinliklere icab ve liizumuna gore tefrik edilecek mikdarlannm tesbiti Vakiflar idare meclisine aiddir. B. ayn gosterilmek suretile Umum mudurlukce bir masraf cetveli yapilrr.B. MADDE f — Bu kanunda yazili mutedavii sermayeden Vakiflar umum mMiirlugiince yai ( S. igleyenler diger vaktf mal lar hakkmda ^ka olunan bu gibi suglara miiretteb cezalarla tecziye olunurlar. Su kadar ki bu i§lere aid para ve mallari §alanlar.
Ancak bu mutedavil sermayeden yapilan sarfiyata aid idare hesabi ayrica tutularak her mali sene sonundan itibaren dort ay zarfmda Divani muhasebata verilir ve Divam muhasebatga tasdik olunacak mutedavil sermaye hesabi Vakiflar umum mudurliigiiniin o seneki hesabi katisine raptolunur. C) Teminat mukabilinde kredi suretile de satis yapabilir. MADDE 8 — Vakiflar umum mudiirlugu idare Meclisi kararile: A . E. MADDE 9 — Her sene hasil olacak gayri safi varidattan kanunun 2 nci maddesi mucibince tesir sat vemefrusat vedemirbas esya bedellerinden maada mutedavil sermaye hesabmdan yapilan biitiin masraf ve verilen iicret ve yevmiyeler ve < her sene sonundaki kredi miktarma gore % 5 hesabile yiiriitulecek faiz gtktiktan sonra bakiye kalan miktar safi varidattir. MADDE 9 — Her sene hasil olacak gayri safi varidattan kanunun ikinci maddesi mucibince tesisat ve mefrusat ve demirbas esya bedelleritnden maada biitiin masraflar ve verilen maas. iicret ve tenmiyeler ve her sene sonundaki kredi miktarma gore yttzde bes hesabile yuriitiilecek miktar giktiktan sonra bakiye kalain miktar safi iraddir. B . Sayisi : 267 ) .Yalniz bu isleri yuriitmek iizere kira ile tutacagi bina ve arazi igin liizumu halinde on seneyi gegmemek iizere mukavele yapabilir. idare meclisi kararile: A) Yalniz bu isleri yuriitmek iizere kira ile tutacagi bina ve arazi igin liizumu halinde on seneyi gegmemek iizere mukavele yapabilir. Ancak bu mutedavil sermayeden yapilan sarfiyata aid idare hesabi aynca tutularak her mali sene sonundan itibaren dort ay zarfmda Divani muhasebata verilir ve Divani muhasebatga tasdik olunacak mutedavil sermaye hesabi Vakiflar umum mudurlugiinun o senedeki hesabi katisine raptolunur.Teminat mukabilinde kredi suretile de satis.— 8— ["' HtL Mai. Ve her hangi bir zararm itfasi veya faizin odenmesi mukabilinde azaldigi takdirde yine bu miktara yiikselinceye ( S. yapabilir. pildQ taahhiidat ve sarfiyat Divam muhasebat vizesinden miistesnadir ve bu baptaki muamele ve mukaveleler ingaat ve esasli tamirat harig olmak Uzere arttirma ve eksiltme ve ihale ve usulii muhasebei umumiye kanunlari ahkamma tabi olmayip ticari usul ve kaidelerin umumi hiikiimleri dairesinde yapilacak nizamnameye tevfikan yiirutiilur. idare meclisi kararile her sene sonunda hasil olacak safi iraddan % 5 lerden asagi olmamak iizere % 10 a kadar ihtiyat akgesi ve ayri ayri kredi ve tesisat amortismanlari tefrik olunur. Ihtiyat akgesi bu kredinin beste biriine balig oluncaya kadar tevkifine devam olunur ve her hangi bir zararm itfasi veya faizin odenmesi mukabilinde azaldigi takdirde yine bu miktara MADDE 10 — Her sene sonunda hasil olacak safi iraddan Vakiflar idare meclisi kararile yuzde beserden a§agi olmamak iizere yuzde onara kadar ihtiyat akgasi ve ayri ayri kerdi ve tesisat amortismanlan tefrik olunur. MADDE 10 — Vakiflar umum mudurlugunce. pilan taahhiidat ve sarfiyat Divani muhasebat vizesinden miistesnadir. B) Vakif memba sularile. C . Ihtiyat akgasi bu kredinin beste birine balig oluncaya kadar tevkifine devam olunur. MADDE 8 — Vakiflar umum mudiirliigu.Vakif memba sularile orman ve zeytinlik mahsullerini veya bunlardan elde edilecek semereleri satanlara tesbit edilecek miktarda komusyon verebilir. eksiltme ve ihale ve muhasebei umumiye kanunlari ahkamma tabi olmayib ticari usul ve kaidelerin umumi hukumleri dairesinde yapilacak nizamnameye tevfikan yiirutuliir. orman ve zeytinlik mahsullerini ve diger mihnasil ilserden elde edilecek semereleri satanlara tesbit edilecek miktarda komiisyon verilir. Uns^aat ve esasli tamirat hariig olmak iizere bu babdaki muamele ve mukaveleler arttirma.
\ MADDE f — Her sene hasd olacak gayri safi validation: A .—9— B. 0 . MADDE 10 — Safi iraddan % 5 den a§agi ve % 10 danlyukari olmamak iizere idare meclisinee miktan tesbit edilecek olan ihtiyat ak§esi aynlir. tn§aat ve tesisat haric. MADDE 8 — Maliye enciimeninin 8 nci maddesi aynen. E. aymtesbit edilecek olan sermaye itfasi karsiligi ile tisisat amortismani cdrtdrtan sonra geri kalan mjktar.Kanunun ikinci maddesinde saydanlardan tesisat. Sermayenin begte birine balig oluncaya kadar bu ihtiyat akgesinin ayrdmasma devam olunur. pilan taahhiWat ve sarfiyat Divani muhasebat vizesinden miistesnadir. eksiltme ve ihale ve muhasebei umumiye kaaunlan ahkamma tabi olmayib ticari usul ve kaidelerin umumi hiikiimleri dairesinde yapdaeak nizamnameye tevfikan yiiriitiiIiir. mefruast ve demirbas. e§ya bedelleri harig olmak Iizere diger biitiin masraflar. Ancaklbu miitedavil sermayeden yapilan sarfiyata aiidl idare hesabi ayriea tutularak her mall sene sotmndan itibaren dort ay zarfmda Divani muhasebata verilir ve Divani muhasebatca tasdik olunacak miitedavil sermaye hesabi Vakiflar umum miidurliigixniin o senedeki hesabi katisine raptolunur. Her hangi bir zararm karsilanmasi veya almmis sermaye faizinin icabmda odenmesi neticesi olarak azalmis bulunan ihtiyat akcesi bu miktara yiikselinceye kadar ( S. Safi iradiltesMl eder. Sayisi : 267 ) . B • Almntt? sermaye icin hesab edilecek % 5 faiz. olmak iizere bu babdaki muamele ve mukaveleler arttirma.Vakiflar idare meclisinee % 5 den a§agr ve % 10 dan yukan olmamak iizere mikdarlan ayn.
Bu tevkifattan kiyesi butgeye irad kaydedilir. MADDE 14 — Bu kanun hiikiimleri resmi gazetede basildigi gunun ertesinden itibaren ytiriimeye baslar. Tesisat amortismani ile ihtiyat akgaleri de yine bu muduriyete tevdi edilerek tenmiye olunur. V. R. MADDE 12 — Iptidai mevad ve miibayaasi ve amele yevmiyesi vesaire igin avans itasi icabettigi takdirde verilecek avansm azami haddi ve seraiti Vakiflar umum mudurlu|pi idare meclisi kararile tayin olunur. Erkmen ( S. MADDE 14 — Bu kanun hiikumleri nesjri tarihinden itibaren yuriimege baslar. 1. V Dr. (Jetirikaya C. Bu komisyonlar yukanda yazili kaynaklarm terakki ve inM^afma aid tedbirleri tetkik ve takib ve 7 nci maddede yapilacagi yazili nizamname uyarmca mahallerinin salahiyetine birakilacak alim. Bayar S. kadar kesilir. R. G. MADDE 15 — Bu kanun hiikiimlerini Basvekil yurutur. Arikan A. satim ve Mra muamelatmm icrasile miikelleftir. 21-V-1937 B§ V. S. V. V. Mai. Kayo. yukselinceye kadar kesilir. $. kabili istimal bir halden gikan makine ve tesisati fenniyenin yenilestirilmesine ve kredinin bitiminden sonra bunlarm almmasma karsilik tutulacak olan tesisat amortismanmdan sarfiyat icrasi Vakiflar idare meclisi kararma tabidir. MADDE 12 — Iptidai mevad miibayaasi ve amele yevmiyesi ve saire igin avans itasi icabettigi takdirde verilecek avansm haddi azamisi ve §eraiti Evkaf umum mudurliigii idare Meclisi kararile tayin olunur. §. V. MADDE 11 — 9 ncu madde mucibince tefriki lazrni gelen faiz ve 10 ncu madde mucibince safi varidattan tefriki lazim gelen kredi amortismaim. V. V.— 10 — Hii. V. E. hesablarma gegirilmek iizere vakif paralar miiduriyetine verilir. V. Saydam §.eflerile muhasib ve fen veya imalat memurlarmdan miirekkeb olmak iizere mahallerinde hirer idare komisyonu teskil edilir. Sa: : 267) . Komisyon kararlari miiessese sefleri tarafmdan infaz olunur. Ancak her hangi bir zararm itfasma veya tediyesi miimkun goriilmeyen faizin odenmesine karsilik olan ihtiyat akgesile kabili istimal bir halden gikan makiine ve tehisati fennilyenin yenilestirilmesine ve kredinin bitiminden sonra bunlarm almmasma karsilik tutulacak olan tesisat amortismanmdan sarfiyat icrasi Evkaf umum miidurliigu idare Meclisi kararma tabidir. Na. Tesisat amortismani ile ihtiyat akgesi de yine bu mudiiriyete tevdi edilerek tenmiye olulnur. Saydam Rana Tarhan 31. V. BADDE 11 — 9 ncu madde mucibince tefriki lazimgelen faiz ve 10 ncu madde mucibince tefriki lazimgelen kredi amortismani hesablarma gegirilmek iizere vakrf paralar miiduriyetine verilir. Bu komisyonlar yukanda yazili kaynaklarm terakki ve inkisafma aid tedbirleri tetkik ve takib ve 7 nci maddede yapilacagi yazili nizamnme uyarmca mahallerinin salahiyetine birakilacak alim ve satrni kira muamelatmrn icrasile miikelleftir. M. Ad. V. MADDE 15 — Bu kanun hukiimlerini Ba$vekil yurutur. baMai. Agrali Mf. Ozalp Da. MADDE 13 — Bu islere aid miiessese §eflerile muhasib ve fen veya imalat memurlarmdan miirekkep olmak iizere mahallerinde hirer idare komisyonu teskil edilir. Ha. V. M. Ancak her hangi bir zararm itfasma veya tediyesi miimkiin goriilemiyen faizin odenmesine karsilik olan ihtiyat akgesile. Saracoglu K. Saracoglu F. Zr. Komisyon kararlari miiessese sefleri tarafmdan infaz olunur. Dr. 1 V. Bu tevkifattan baMyesi Umum mudurluk biitgesine irad kaydolunur. Ik. M. MADDE 13 — Bu islere aid miiessese s.
( S. B. Kabili istimal bir halden cikan makine ve tesisati fenmiyenin yenile§tirilmesine kar§ilik te§kil edecek olan tesisat amortismam ile gecen madded® tahsis mahalli gosterilen ihtiyat akcesinden larfiyat icrasi idare meclisi kararma baglidit. Sayisi : 267 ) . MADDE 14 — Bu kanunun hiikiimlerini icraya Ba§vekii memurdur. --' Safi iraddan bu suretle ihtiyat akgesi ayrildiktan sojira geri kalan miktar Vakiflar umum muAirliig'ti biitgesine irad kaydolunur.—11 — B. kesilir. MADDE 11 — Dokuzuncu ve onuncu maddeler mucibince ayrilacak olan paralardan ihtiyat akgesi. MADDE 13 — Bu kanun ne§ri tarihinden muteberdir. tesisat amortismam tenmiye edilmek iizere re sermaye faizi ile itfa kar§ilig-i da hesablarjia g'ecirilmek iizere Vakif paralar idaresine terdi olunur. MADDE 12 — Maliye enciimeninin 12 nci maddesi aynen.
.
1937 tarihinde Yiiksek Meclise arzi kararlastinlan kanun layihasi esbabi mudbesile birlikte sunulmustur. li muamele vergisi kanununun sanayi sahasmda bazi gayri miisaid tesirler husule getirmek ve verginin hasilatmi azaltmak istidadini gosteren bir hiikmuniin tadili icabetmis.ru rikabeti tazyik eden. Ayni sebeble yeni acjlan miiesseselerde de vergi mmafiyeti dahilinde kalmak temayiilu mevcuttur. Bu vaziyet sanayiin inii$afina hail oldugu gibi verginin verimine de tesir etmektedir. R. Bunun neticesi olarak vergiye tabi biiyiik miiesseseler faaliyetlerini idame edebilmek icin miimkiin olan ahvalde istihsal kuvvetlerini vergi muaffyeti haddine indirmege mecbur kalmi§lardir.7 i :Z937 Biiyiik Millet Meclisi Yiiksek Reisligine 2430 safrli muamele vergisi kanununun tadili hakkmda Maliye vekilligince hazirlanan ve tcra Vekilleri Heyetince 21 . vergi hasilatmi muhtelif sekillerde azaltan bu vaziyeti bertaraf . miicevherat. Bu muatiyet haddi dahilinde vergi vermeden galigan kiigiik sanat erbabi bazi sanayi §ubelerinde vergi ye tabi miiesseselere rakip vaziyete geqmi§lerdir.S. Bunlardan her biri hakkmda a§agida izahat verilmi§tir: 1 .V . Kanunun bu istisna maddesi bail sui niyet sahibi miiesseselerde de vergiye tabi muamelatmi vergiden muaf kiigiik sanayi erbabima maletmek suretile miikellefiyetten kurtulmak kapismi acjk bulundurmaktadir. Saydcmi Esbabi mucibe 2430 Not. Basvekalet vekili Dr. Maliye ve Butge encumenleri mazbatalan (1/832) Ba§vegcdlet Kararlar miidiirlugu Sayi :j6/1798 " 24 .Kanjinun 2 nci maddesinin muaddel (0) fikrasi mucibince kuvvei muharrikesi be§ beygire kadar olamve muharrik kuvvet istimal etmiyenlerde en fazla on amele kullanan miiesseseler vergiden miistfsna olup ancak trikotaj. Muamele vergisine. Bu maktatla takdim olunan kanun layihasi mevcud kanunun ana hatlarinda bir tebeddiilii istilzam etmeyip yakindan dikkatle takib olunan tatbikattan miilhem ve islaha matuf tedbirleri ihtiva etmejktedir. tabi • olmayan miiesseselerden istihlak vergisi almmamasi hakkmda 2731 numarah kanunun vatettigi esas bu kisim sanayide vergiden kurtulmak iqin istihsal kudretinin azaltilmasi veya inkisamia dogru gidilmesi cereyanini kuvvetlendiren munzam bir amil olmustur. Sayisi': 268 Muamele vergisi kanununun bazi maddelerinin degi§tirif~ mesi ve bu kanuna bazi maddeier eklenmesi hakkmda kanvn layihasi ve iktisad. itriyat gibi muayyen bazi sanatlar bu istisnadan istifade edetnezler. ve mevcud kafcuna bazi hiikumler ilavesi suretile bir taraftan verginin verimini muhafaza ve diger taraftan mfikellef icin bazi kolayliklar temin edilmek istenilmi§tir. Diger taraftan muhtelif safhalari ayri ayri imalathanelerde basanlmasi miimkiin olan bazi sanayie aid fabrikalarda vergiden kurtulmak igin muafiytt haddi dahilinde kalmak §artile miiteaddid miiesseselere inkisam etmislerdir. Mes.
in kolaylik goriilmiis ve diger bazi vergilerimizde oldugu gibi bunlar hakkinda yillik toptan vergi usuliinim tatbiki teklif edilmistir. Bu diisiince ile kanunun ikinci maddesinin (0) fikrasmda yazili muafiyetten harie.in tecili icabettiren bir vaziyetyoktur. dort kisilik resen takdir komisyonunca. Sayisi : 268 ) . kendileri ie. miistefid olduklari vergi muafiyetini maksadi aslisinden uzaklastirmak meylini gostercn sanayi ziimreleri hakkinda bunlara gayrimesru bir intifa sahasmi derhal kapatmak imkanini temin edecek olan boyle bir salahiyet bulunmasi. 2 — Muamele vergisi kanununun 2 nei maddesinin (0) fikrasmda yazili muafiyetten halen istifade edemeyen ve atiyen edemeyecek olan sanayi ziimrelerine mensub miiesseselerin nisbeten kii^iik fabrika ve imalathaneler halinde bulunmalari nazan dikkate alinarak bunlarin vergilerinin toptan yillik olarak istifasmda. veresiye satislarrn vergisi de. Madde : 3) Mevsime gore faaliyette bulunan ve faaliyet gectikten sonra. pesin satislann vergisi tahakkuku takibeden aydan itibaren iki musavi taksitte ve iki ayda. Hiikumetin elinde. 4).gelin. gore bu kabil miiesseselerin biitun sene miikellef tutulmalari zaruri gorulmiis ve ikinci maddenin (0) fikrasi ona gore degistirilmistir.in kullanilan muharrik kuvvet ve amele adedinin birlikte nazan dikkate almmasi gibi tedbirler kafi goriilmemistir. miisterilerden bu vcrgiyi pesin aldiklari halde. (Layiha madde : 3.tl. Bu miilahaza iledir ki. kanunun tayin ettigi hususat nazan itibare almmak suretile takdir ve tayin olunacaktir. uzun miiddet ellerinde tutmakta ve bu ( S. Senelik ve toptan verginin dort taksitte almmasi bu sin if mukeHeflere tedlye hususunda da kolaylik gosterecaktir.—2— etmek iizere bes beygir kuvvetinin ve on amele adedinin bir az azaltilmasi ve bir mamuliin muhtelif imal safhalarmm ayni miiessese sahibine veya akrabasma ve yahud adamlarma aid baska baska miiesseselerde viieude getirilmesi halinde bu imlat ic. bazi sanayi ziimrelerinin ithali ve ileride bu sinifa Have edilmelerine liizum goriileceklerin tefriki mezuniyetinin Hiikumete verilmesi teklif edilmistir. yani satisin taalluk ettigi ayin sonundan itibaren ikinci ve u^iincu aylarda. muharrik kuvvet ve amele miktanni muafiyet haddi derecesine indiren konservecilik gibi bazi sana.ee: Tatbikatta bir kisrm. tadil tarihinden bu giine kadar edilen tecriibeye gore. satisin taalluk ettigi aydan sonra gelen ucjuncii ve dordiincu aylarda tahsil edilmektedir. Bu usule gore vergi.arin muafiyet ve miikellefiyet devresinde imal ettikleri mallarin tamamini bu devre icinde sarfedemeyerek bir kismini daha sonra satmalanna ve muamele vergisinin ise satis sirasinda alinmasma gore her hangi bir devre icinde vaki satislarda hangisinin faaliyet devre sinde imal edilmis mallara. kanundaki bu hiikiimden itifade ederek. 3 — Kanunun bu giinikii sekline gore. kendilerini o yolda bir cereyana kapilmaktan vikaye edecegi gibi buna ragmen sanayide nizami ihlal ve Devleti izrar etmek vaziyetine gecinek isteyenlerin bn hareketini derhal onlemeyi mumkiin kilaeaktir. kalmasi lazimgelenler arasma. miiesseseler ve bilhassa iicretle imalatta bulunan muesseseler. Vergi pesin satislardamal bedelile birlikte miisteriden alinacagma gore bu kisirfi satislar ic. (Layiha Madde : 1 degisen (0) fikrasi. hangisinin ondan sonra yapilmis mallara taalluk ettigini arastirmak hemen imkansiz olaeagi gibi bu miiesseselerin senenin bazi aylarinda amele adedi ve muharrik kuvvet bakimindan muafiyet haddine girmesi bunlarin kiicjuk nirfet miiessesesi addini ieab ettirmemesine ve mevsim faaliyetinin boyle mtiesseselerde senelik addi zaruri bulunmasma. haddizatmda nmamele vergisinin raukellefleri meyanmda bulunan ve fakat seri bir inkisafa mazhar olmalari veya biiyiik sanayiin yam basinda memleketin kendilerinden bekledigi vazifeyi kolaylikla basarabilmeleri igin vergiden muaf tutulan bazi sanayiin mazhar oldugu bu istisnai vaziyetten haksiz ve Kizumsuz istifade yoluna gittikleri zaman kendilerinin derhal mevkii aslileri olan miikellefiyet smifina irca edilebilmelerini teminen bu hususta ittihazi karar imkaninin Hiikumete verilmesi teklif edilmistir. halen meri kanunda me vend ve azasinm ikisi mensub olduklari mesleki teeskkiillerden intihab edileeek. Kanunun tatbikatta hasil ettigi gayri miisaid neticeler yukarida tesrih olunan istisna fikrasi yerine kaim olacak ibu meseleyi esasli ve devamli bir sekli halle rantedecek hukiim konulraasi ieab etmektedir. Bu takdire ikarsi itiraz ve temyiz komisyonlan nezdinde iki dereeeli itiraz hakki derpis edilmek suretile isabet ve adalete daha ziyade yaklasmak gayesi istihdaf edilmistir. Veresiye satislara .
Bunlar motorle miicehhez olduklan halde yel ve su ile isleyen degirmenlerin rekabeti karsismda mii^kiil vaziyette kalmaktadirlar. Yukanda yazili hallerde tahsil vadesi heniiz hulul etanemis olan vergilerin alinmasmdan sarfmazar olunmasi hususunda kanunun ihtiva ettigi esasa tatbik kabiliyeti vermek igin mezkur maddenin tadili teklif edilmistir. (Layiha madde : 2. 20 nci maddeye ek). Hangi satislarm veresiye addedilecegi tatbikatta ihtilafi mueib oldugundan bu maddede veresiye satisin ila tarifi yapilmistir.3 yiizden bazE aihvalde verginin tahsili de giiglesmekte oldugundan veresiye sati§lara aid verginin. beyanname verildigi tarihten itibaren bir ay tecili ve vergiyi dort bes ay tecil ettirmek isteyenlerden de temfaat almmasi zaruri goriilmu$tur. Ezciimle inevcud kanunun tutulmasini emrettigi defterlerin ne sCkilde ve hangi malumati verecegi tarif edilmistir. valssiz degirmenlerin vergiden istisnasi ziirraa aid hububati ogiittiikleri kabml edilmi§ olmasindandir. Halbuki bazi yerlerde yine ziirraa aid hububati oguten ve fakat bes bftygirden fazla muharrik kuvvet kullandiklari igin vergi muafiyetinden istifade edemeyen degifmenler vardir. 4 — Kanunun istisnalarmdan bahis olan ikinci niaddesinin (G) fikrasinda zikri gegen «mevaddi harbiye» tajbiriai genis veya dar manada anlamak kabil oldugu igin tatbikatta tesadiif olunan mu$kiilati bertaraf etmek iizere mezkur fikradan bu tabirin tayyile yerine ayni maksadi temine salih ye d a i a vazih bir tarif ikame edilmistir. Sayisi: 268) . (Layiha madde : 1 (degisen 33 ncii madde). Bir de ikinci maddenin (K) Akrasi mucibince yel ve su ile isleyen eleksiz. EDalbu'ki diger kanunlarimizda oldugu gibi mukellefin ancak resen tarhiyata itirazi imevzubahis olabileceginden muamele vergisinde de bu iisulii tebariiz ettirmek maksadSle 13 ncii maddenin yalniz birinci ciimlesinin tadili teklif edilmistir. ( S . 9 — Verfinin miismiriyeti kontrol sayesinde temin olunabileceginden inevcud kanunun Ibu hususa miiteallic bazi maddeleri tavzih ve bazi yeni hiikiimler ilave edilmistir. su basmak gibi miicbir sebebler yiiziinden mahvolan sigortasiz siriai miiesseselerin bu zararlarmi nazari dikkate alarak vergilerinin terkini esasmi vazettigi halde inadde anetninde yazili (Buna takaddiim eden sene ) tabiri bu hiikmun tatibikini zorlastirmakta ve i maksada halel getirmektedir. (Layiha Madde 1 (G-) fikrasi). (Layiha madde : 8). (Layiha madde : 1 degisen 33 ncii madde).: 8 — Verginin yanlis hesab edilmesi. beygir kuvvetinden az kuvvei muharrike i e isletildigi takdirde vergi muafiyetinden istifade edebilmektedir. (Layha: madde 1 degisen 13 n#u madde) 7 — Kammun 33 ncii maddesi yanmak.. Ayni maksadi temine yarayan iki vasitadali iptidai sekilde olanin himayesi halini alan ve koyliimiiziin ihtiyacini kar§ilayan bu vaziyotteki bazi degirmenlerin kapanmasi giibi hig bir veghile §ayani arzu olmayan bir vaziyeti bertara! etmek igin ikinci maddenin eleksiz valssiz yel ve su degirmenlerini istisnasi igerisine alan (K| fikrasina muharrik kuvveti on beygire kadar eleksiz ve valssiz motorlii degi»menlenin de ithalt teklif edilmistr. 5 — K a i u n u n bu giinkii sekAine gore degirmenler aneak bes. valssiz degirmenler vergiden mustesnadir. (Layiha : madde 1 (K) fikrasi) 6 — ttiraa edilen verginin bu babda tetkiki itiraz komisyonunca bir karar verilineeye kadar cibayet edijnemesi hakkinda mevzu esasdan ve kanunun 13 ncii maddesinin baslangicmdan alelusul yapilant tarhiyatin yani mukellefin beyannamesdnde bizzat ibildirdigi kiymet aynen kabul edilmek siiretile^yapilan tahakkukun da miikellefe teblig edilecegi manasi gikmasindan miikellef igin kendi beyanma miistenid tahakkukatin da tahsilini tetkiki itiraz komisyonu karanna kadar tehir etmesi kfpisi agik kalmaktadir. vergi mevzuu dahilinde olmayan bir anuessesenin yanli§likla miikellef tutfelmasi gibi maddi hatalarm her an islahma imkan verilmesi tabii goriilerek bu gibi yanlislrklarinf vergi bila itiraz katilestikten sonra da mukellefin miiracaati iizerine veya tetkik veya teftis: lietioesinde diizeltilmesi kabul edilmistir. Yel ve su ile isleyen eleksiz. Bu motor degirmenler igin istisnadan istifade sarti olarak on beygir kuwetinin ntiinteha had sayilmasindan ibaska sahil ve demir yoluna uzakta olmak ve biiyiik kasabalarda bulunifta^iak hallerinin alavesi kolayca anlasilaeagi iizere biiyiik sermaye sarfile viicude getirilen vev vergiye tabi bulunan fabrikalarin ve tdcaret igin un yapan diger motorlii degirmenlerin aleyhiife bir vaziyet hudusuna mahal vermemek igindir.
54 2430 sayili muamele vergisi kanununun tadili hakkinda Maliye vekilligince hazirlanan ve Icra Vekilleri heyetinin 21 . (Layiha : Madde 5. 32 ve 33 ncii maddelerind degistiren hukiimleri ilitdva etmebtedir. Mmtakasmda bir c. 268 ) . lktisad enciuneni mazbatasi T. lktisad encumeni Esas No. M. 23. 1/832 Karar No._ 4 - KJezalik i§lerini ibirakan veya iba§|kasina devredenlerin keyfiyeti mensub olduklan subeye ihbar ve vergilerini muayyeii bir niiiddet iginde tediye etmelerinden bahis olan 32 nci madde de yeiii layihada tavzihau yer almistir. B. (Layiha : Madde 10) 11 — Vergi matrahini teskii eden ve miikellefler tarafindan beyannamede gosterilen satis kiymetleri ekseriyetle ihtilaf mevzuu oldugundan. bu kiymetin tayiniude sinai iiniiesseselerin maliyet fiatlerini kotroi etmek vazifesile miikellef buluan lktisad vekaleti sanayi tetkik heyetinin. saraoiye gibi lcvazimatla iltibasa mahal verdiginden bu cumlenin (eshas tarafindan kullanilmasi memnu olan) ibaresile tavzihi faydali goriilmiis enciimenimizce de teklif yerinde goriilerek kabul edilmistir.in nmkelleften beyanname tarihinden. Bunlardan degistirilmesi istenen (G) fikrasi verginin istisna fikralarindan biri olup hukiim itibarile bir degisiklik yapilmamistir. Ancak fikranm aslinda (mevaddi harbiye) diye yazili olan ciimle tatbikatta harb techizatindan sayilan kundura.J S3? Yiiksek Reislige lif edilmistir.VI .V . M. ( S. (Layiha : Madde 7) 10 — Kanunun 12 nci niaddesi sinai muesseselerin beyanname ile biidirecekleri satis kiymetlerinin dogrulugunu tetkik etmek icin tahakkuk memuruna on bes giinliik bir miiddet vermektedir. sanat ziimresi itibarile maliyet fiatleri iizerinden yapacagi tetkiklerden muamele vergisinde de istifade edilmesi muvafik olacagi ve elinde boyle movsuk bir kiymet olQiisii olan tahakbuik memurlarile resen takdir heyetlerinin kiymet ihtilaflarini daha ziyade isabet ve emniyetle tetkik edebilecekleri dusunulmiis ve bu maksadin istihsali ic/in layihanin 11 nci maddesi tanzim olunmustur.ok sinai niiiessese mevcud olan bir tahakkuk subesinin beyannamelerde bildirilen ve vergiye matrah teskii eden satis kiymetleri hakkinda bu kadar kisa bir zaman zarfmda sihihatli bir tetkik yapmasi kabil olmadigmdan mezkur miiddet temdid edilmis ve fakat ihtilafii kiymet ic. (Layiha : Madde 1 degiseu 32 Jici madde) ilave ediJen maddeler yeniden ise baslayan veya miikeliefiyete giren eshasm miiessese ve depolarmi bildirmesi sinai miiessesede nievcud ma Harm kontrolii gibi miihim faideler getirecek ve miikellef igiii zorluk teskii etmeyeeek olan kususati ihtiva etmektedir. aylik bir miiddet kabul edilmistir.1937 tarihli toplantismda Yiiksek Meclise sunulmasma kar a r verilen kanun layihasi enciimenimize havale edilmekle Maliye vekaleti Siyasi mustesan ve Varidat umum miidurii hazir oldugu halde tetkik ve miizakere olundu. Sayisi . uzunzaman sonra izahat istenniesiiiden tevakki oiunarak lie. Layihanin birinci maddesi kanunun ikinci maddesinin 3 fikrasile 13.6) Meri kanunda kontrol icrasma salahiyetli memurlarin kimler oldugu tasrih edilmediginden bu noksam ikmal etmek iizere yeni layihaya bir madde ilave olunniustur. Bu pek kisa miihletin tahakkuk subelerine itirazlanni daha ciddi tetkike ve asagidaki fikrada yazili usulden de bilistit'ade daha ziyade tebeiiiir etmis bir kanaate miisteniden dermeyan etmek imkanmi verecek bir miiddete iblagi bir §ok itiraz ve ihtilaflan ortdan kaldiracagi icin maddenin bu sekildetadiliuden mukellefler bir gok ahvalde istif ade gore ceklerdir. Verilen izahattan mueib sebeblerden anlasildigma gore layiha muamele vergisinin simdiye kadar tatbikinde kismen noksan gorulen cihetleri ikmal ve tavzih kismen de Biazine ve m^ukellef noktasindan yeniden ilavesinde faydali gorulen hiikiimleri eklemek maksadile tek4 .
ise de enciimenimiz eski seklindeki isgi miktannTn boyle bir degisiklige tabi tutulmasi bazi yanlis telakkilere yol agacagi miilahazasmda bulunarak ve esasen Hukumetge de fill vaziyeti kanunda ifadeden ibaret olan maksadm fikraya eklenmis olan son hiikiimler ile tern in edilecegi noktai nazarina igtirak edilerek eski hiikmiin idamesi tercih edilmis ve yine bu fikra iginde miistesnalardan haric. yalniz bunlar arasinda teklif edilmis olan kuvvei muharrikeli dabagat miiesseselerini bilhassa koylii ve fakir halkin muhtag oldugu neviden yeri ihzarile mesgul olmasi ve bu kabil muesseselerin hemen umumiyetle memleket dahilinde teessiis etmis olup. ( 0 ) fikrasi: Bu fikradi istisna bakimmdan smai muessesenin c. 2430 numarali muamele vergisi kanununun 12 nci maddesile mevzu hiikme aid miiddeti uzatmakta olup.Degistirilin (K) fikrasi da (G-) fikrasi gibi vergi matrafcjmda istisna bakimmdan yeni bir degisiklik artetraemekte olup ancak giftgilerin kendi ihtiyagiari olan hububati iigiiten eleksiz ve vilssiz su Qegirmenlerine kuvvei muharrikesi on beygire kadar olan motorlii degirmenleri ilave etmekttdir. Keyfiyeti . Layihada degistirilen on iiciincu madde aynen kabul edilmis. kilometrelik sahalar ve sahilierde otuz kilometrelik bir mintaka dahilinde bulunah miistahsil halkin ihtiyaeini digei* ramtakalardaki halkin ihtiyacindan ayirmagS ciddi bir sebeb goremiyen enciimenimiz bu Jftisusta yapilacak bir takyidi zarurete ve adalete uygun bulmamis ve kezajik iki binden fazla niifuslu koy ve kasabalarin da daha az niifuslmlardan tefriki iqm ayni mulahazayi varid addetmig oldugundan kanun layihasmdaki bu takyidati kaldirmayi tercih eylemi§- tir. miihimce bir sinif halkin gegim vasitasini teskil etmesi ve eski usul debaghanelere nazaran koyduklari kuvvei muharrike en basit ve sihhat noktai nazarindan zaruri bazi hizmetleri ifaya munhasir oldugu anlasilmasi iizerine ikfisadi mahiyeti ve milli miidafaadaki ehemmiyeti diisuniilerek bu muesseselerin simdiye kadar oldugu gibi muamele vergisinden miistesna tutulmalari muvafik olaeagi kanaatine varilmis ve layihada buna aid fikra tayyedilmistir. tutulan bazi sinai miiesseseler meyanina ithal edilmis olan kromaj. enciimenimiz muddetin uzatilmasini varidat idarelerinin tetkiksiz itiraza kalkismaiari gibi bir vaziyetin dnune gegecegi miilahazasile sayani kabul gormekle beraber yine bu mulahazaya tebaan varidat idarelerini mukellefler tarafindan verilen beyannamelerdeki satis kiymetlerine resen tarh komisyonlari nezdindeki itiraz muracaatlerini behemehal bir mucib ve makul bir sebebe miistenid olmasi lazimgelecegini ilave etmekte fayda dusiinerek ona gore bir fikra ilave eylemis ve bu Suretle on ikinci maddede yapilan tadilat dolayisile layihanin onuncu maddesini tayyedip bunun yerine birinei madde iginde tadil goren maddeleri zikrederken on ikinci maddeyi ilave eylemistir. olan yeni kuyudat biisbutiin faaliyetleri etrafmdaki ciftcilerin ihtiyaeini kargilalnaga hasredilmi§ olmasina mebni bu kayidlar i|e iktifa maksadi temine kafi goriilmu§tur. ve lastik ayakkabi imalathanelerinin miikellefiyete tabi olmalari muvafik goriilmiis.tetkik eden enciimenimiz. Demiryolliri guzergahmdaki altmis. eleksiz ve valssiz su degirmenlerinin mutlak olarak kabul edilmesine nazaran bu degirmenlerin iiguttiikleri imlarjn ticarete arzedilmeyip dogrudan dogruya miistahsilin kendi ihtiyacina miinhasir bulunmasma gore su ile tesis imkani olmiyan yerlerde ciftgilerin bu ihtiyaeini kargilayabilmelerine imkan vermek maksadile ayni evsafta motorlii degirmenlere miisaade edilmektedir. Kagakgiliga mani olmak ve biiyiik fabrikmlara rekabetle hem bu miiesseseleri m u t a z a m r etmemek hemde verginin tenezziilune mani ©lmak kastile bu nevi degirmenlere aid fikraya sahil ve demdryollarindan 30 kilometre uzaktalolmalari ve bulunduklarc mahaller niifusunun ikd binden asagi olmasi sartlari ilave edilmi^tir. Hiikumet layihasindaki onuncu madde. Esasen vaftsiz ve eleksiz olup on beygire kadar kuvvei miiharrikesi bulunan motorlii degirmenlerin biiyik mikyasta tiearet mail ugiitmesine imkan olmadigi gibi layihadaki munhasiran ziirram kendi ihtiyaei icjin ugiitecegi hububat kaydine bu degirmenlerin muhitlerinin ihtiyacina Qali§maktan ibaret olan hususi vaziyetleri du§uniilerek Have edilmis. Yirmi ugiincii maddedeki (sube) kelimesinin basina (satis) kaydi ilavesile ( S.ali§tirdffgi amele mikdarmin tatil giinleri nazari dikkate almarak hesab edilmesi esastna gore degi§iklik yapilmis. Sayisi : 268 ) .
Eneiimenimiz kanunla bir vergiden istisna edilmis olan bir miiessese veya sahsm istisnaiyetinin aneak bir kanun ile kaldinlabilecegi prensibine dayanarak ve ibu yolda zuliur edebileeek ihtiyaglann Biiyuk Meclise arzile karar almmasi iein gegecek zamanin yukanda arzedilen prensipten ayrilmayi muiliik gosterecek kuvvette olamayacagmi diisiinerek maddeyi tamamen kaldirmak muvafik olacagi kanaatine varmis ve layihanin 4 ncii maddesi de 3 ncii omadde ile miitefcrri hiikumleri ilitiva ettigi igin kezalik kaldirilmistir. ( S.uk sanat ve hrrfet miiesseselerinin liizumuna gore mukellef kismma almmasi salahiyetini Maliye ve tktisad vekaletlermin teklifile Hiikumete vermek ve bu kisim mukellefler hakkmda muamele vergisinin maktuiyete rapti igin Maliye vckaletini niezun kilmak imaksadile istihdaf etmektedir. En. eneiimenimiz de bu maksad ile maddede faydali gordiigii kiie. Layihanin miiteakib maddeleri numaralari degistirilmek suretile Encumenimizce de aynen kabul edilmis yalmz icra maddesi esas muamele vergisi kanununa gore degisjtirilmi^tir. B. M. Havalesi mucibinee alakadar Enciimenlere tevdi buyurulmak iizere Yiiksek Reislige sunulur. Kilig Maras Izmir Kayseri Kemal Kusun Ben-al Anman Veli Yasm Kocaeli t. Sayisi : 268 ) . Takirdag Giresun Nigde §. Tor Adliye encumeni mazbatasi T. Maliye veniz kanunun aslmda bu fikranm sonunda (munkaleti Varidat umura miidiirii Ismail Hakki hasiran bu i^lerinden dolayi) kaydi mevcud ol"Olkmen hazir oldugu halde. 66 Esas No. Kesebir 1.V .uk l)azi degisiklikler yapmistir. M. Rs. Yalmenimize havale edilmistir. bunlardan sinai bir miiessesenin baskasina devrine taalliik eden hukiimde devir alan taraftan devredenin tahakkuk etmis fakat heniiz tahsil olunmamis vergileri icin verilecek teminat mukabilindc devredenin tnesiiliyetten vareste tutulmasi yolunda bir ilave yapilmis ve sinai miiessese sahibinin vefati iizerine muamele vergisi noktai nazarcndan miraseilann ve haleflerin tabi olaeaklari hukiimde miraseilann tamamen i$i devam ettirmeleri veya bir kisminin istirak etmemesine ragmen bir kisminm devam ettirmeyi kabul eylemeleri veya biitiin miraseilann isi devam ettirmekten istinkaflan hallerine gore tavzilian yeni hiikiimler ilave edilmistir. Layihanin ikinci maddesi aynen kabul edilmistir. M. Dibldn Giimiisane E.6 tavzih yapilmi§tir. Maliye encumeni Karar No. Degisen 38 ncii madde ile Hiikumetce sigortasiz sinai miiesseselerin maruz kalabileeekleri bazi afet ve felaketler karsisinda kendilerinden verginin aranmamasi yolundaki eski hiikmc bir tatbik kabiliyeti verilmek istendigi goriilmus. Giresun H. Ik. Karabacak Berg TilrJcer M. 8.1937 tarihli ka2 nei maddenin degi§en G fikrasi : rarile Yiiksek Meclise sunulan kanun layihasi Iktisad enciimenince kabul edildigi veghile Iktisad enciimenince goriildiikten sonra encii encumenimizce de aynen kabul olunmu§tur. enciimenimizde tetdugu halde teklifte bu kaydin kaldinlmi§ oldugu goriilerek sebebi ara§tirilmi§ ve enciimende kik ve muzakere olundu.VI .1937 Yiiksek Reislige 2430 sayili muamele vergisi kanununun tadiEneiimenimiz maddeler iizerinde a§agidaki li hakkinda Maliye vckilligince hazirlanan ve tadilati yapmigtir: Icra Vekilleri Heyetinin 21 . Aneak maddedeki (mahallen tedarik olunan) kaydi iltibasi davet edeeek mahiyette goruldugiinden gikarilmistir. Sabuncu Zonguldak Afyon K. M. 1/832 4 . Aneak. Ka. Layiha. Degistirilen otuz ikinci maddede esas huktimler encumenimizce de muhat'aza olunmu§tur. tTgiincu madde muamele vergisinden miistesna bulunan kiic.
2 nci maldenin degi§en K fikrasi: Bugiin meri kanunda yalniz yel ve su ile i§leyen eleksiz ve valssiz degirmenler vergiden istisna edilmfetir. Maliye En. K&tib Bayazid Istanbul Qankiri Ihsan Tav A. M.— 7— rerilen izahsta gore Hukumetge G fikrasmm tadilile takibi olunan maksadm frkrada mevcud ve tatbfkatta iltibas ve ihtilafa meydan veren (Mevadfli Harbiye) tabirinin hudud ve §iimulunu tafpin ve tabiri tavzih etmekten ibaret olup halen" mevcud muafiyetleri tevsi maksadi dii§iinu|medigi anlasjlmis. Zabci Konya K. Eleksiz ve mlssiz yel ve su degirmenlerinin vergiden tarajamen muaf tutulmasi cjftgilerin kendi ihtiyaglari igin iieretle ugiittiirdiikleri hububati islemelerinden miitevellid olub bes beygirden yukati kuvvette olan motorlii degirmenler de ayni iltiyaci karsiladiklan halde istisna harieinde kalmalari muhik goriilmeyerek Hiikumetge bunlariigin de bir muafiyet hukmu tesisine gidildigijf ancak bunlann faaliyetleri yel ve su degirmtnleri gibi senenin muayyen mevsimlerine inhifear etmedigi ve biitiin sene faaliyette bulundtfelan gibi kuvvei muharrikeleri miktari da bfyiik sermayelerle teessiis etmis fabrikalara rgjSdb olaeak derecede yiiksek bulundugunu damazari dikkate alan Hiikumet muafiyeti hakikiahtiyacja miitenasib bulundurmak ve muamele v§ bugdayi koruma vergilerine tabi bulunan buyiik fabrikalari bunlarm rekabetinden mutazarrif etmemek maksadile bu degirmenlerin vergiden^ istisna edilecek olanlarmi azami on beygirlik kuvvei muharrike ile takyid ettigi gibi biiyiik fabrikalarm miiesses bulundugu sehir ve kasabalarda bu degirmenlerin yeniden teessusune mefrdan vermemek maksadile muafiyetin niifusuHki bini gegmeyen ve istasyon ve iskelelere laakal 30 kilometre uzak bulunan mahallerde kain degirmenlere hasredildigi anlasilmis ve bu takyidlerle tesis olunan muafiyet encumenimizce de maksadm istihsali i§in muvafik gorulmustur. Gcdib Kahmman Manisa Takir Hittt Diiyarbekir H. Reisi M. Layiha yapilan bu tadillerle Yuksek Reislige sunulur. Madde 5 — Muamele vergisi muamelatini kontrola salahiyetli olan memurlari tadad maksadile tanzim edilen ve Iktisad eneiimenince besinci madde olarak aynen kabul edilmis olan hiikumietin yedinci maddesinde bu salahiyetin yuksek Maliye memurlarile beraber bunlar tarafmdan yazili emirlerle tavzif edilecek sair memurlara da tesmil edildigi goriilmiis ve ticari ve smai muesseseler nezdinde yapilacak kontrollarm kiiQiik memurlara birakilmasi eneiimenimizce mahzurlu goriildugunden bu kayittan. Oniz ( S. Sayisi : 268 ) . Baymdir M. Gilrel Bursa Dr. Onsay Malatya M. daha ziyade bazi biiyiik sehirlerde istihdam edilmekte olan hesap miitehassislan ile Maliye teskilat kanununun ihdas ettigi kontrol memurlarmm maksut oldugu Hiikumetge verilen izahattan anlasildigmdan maddeye bu memurlarm da ilavesi suretile (veya bunlar tarafindan yazili emirlerle memur edilecek memurlar) kaydi maddeden gikarilmistir. Eleksiz ve valssiz olmakla beraber su ve yelden ba§ka muharrik kuvvet kullanan degirmenler yalniz muharrik kuwetleri bes beygiri ge^memek sartile ikinei maddenin (0) fikrasi iriiicibmce istisnaya dahil olmaktadir. Ancak Hiikumet teklifinde mesafe kaydine sahil ve demiryolu esas tutulmus olub bundan maksad iskele ve istasyonlar oldugu ve buralarda teessiis edeeek degirmenlerin kolaylikla sevkiyat yaparak fabrikalara rekabet edecekleri diisuniilmus oldugundan tatbikatta iltibas ve ihtilaflara mahal birakmamak iizere (sahil ve demiryolu) kaydinin (istasyon ve iskele) seklinde tashihi ve iskele kaydile de deniz iskeleleri maksud bulundugundan tasrihi faydali telakki edilmistir. N. ve (miinhasiran bu i§lerindei dolayi) kaydmin fikraya dercedilmemesi tskib edilen maksadi ihlal edecegi encumenimizee diisrmulerek mezkur kaydm kanunun aslm(ja oldugu gibi fikra sonuna ilavesi liizumlu gormlrau§tur.
2 nci maddenin degisen (K) fikrasi: K . lastik ayakkabi fabrika ve imalathaneleri bu istisna hiikmunden harigtir). 32 ve 33 ncii maddeleri a§agida yazili §ekilde degi§tirilmistir: 2 nci maddenin degisen (G) fikrast: G . 2 nci maddenin degisen (K) fikrast: K . K ve muaddel 0 f ikralari ile 13. miicevherat. suni veya tabii ipek ve ipek mensucat.Adi tugla harmanlari. K) ve muaddel (O) fikralarile 12. yumurta talasi ve tomruktan kereste yapan fabrikalar. plastik e§ya. madeni karyola. kuvvei muharrikesi olmayanlarda en fazla giinde on isgi gali§tiran kiicuk hirfet miiesseseleri (Trikotaj.—8— HttKtJMETiN TEKLtFt 2430 say ill muamele vergisi kanununun bazi maddelerinin degistirilmesi ve bu kanuna bazi maddeler eklenmesi hakkmda kanun layihasi MADDE 1 — 2430 sayili muamele vergisi kanununun 2 nci maddesinin G. yel ve su ile i§leyen eleksiz ve valssiz degirmenler. firinlar ve ekmek fabrikalan.Bahri ingaat. makine tamirhane ve montaj yerleri. hali imalathaneleri. deniz ve hava harb techizatma miiteallik olup e§has tarafindan istimali memnu olan harb vesaiti. suni veya tabii ipek gorap. itnyat. sahil veya demiryoluna en az otuz kilometre uzaklikta bulunan ve munhasiran ziirram kendi ihtiyaci igin getirdigi hububati ugiiten eleksiz. suni veya tabii ipek ve ipek mensucat.Ev sanatlan. nikelaj ve kromaj. plastik e§ya. Me§galeleri icabi senenin muayyen mevsiminde faaliyette bulunan ve diger mevsimlerde galigmalarini tatil veya tahfif eden miiesseseler esas faaliyet devresinden sonra muharrik kuvvet ve amele bakimmdan muafiyet haddine girseler dahi biitiin sene miikellef tutulurlar. miicevherat. Amele hesabina bir evvelki ayda istihdam edilen amele giindelikleri miktari esas olur. Meggaleleri icabi senenin muayyen mevsiminde faaliyette bulunan ve diger mevsimlerde gali§malarmi tatil veya tahfif eden miiesseseler esas faaliyet devresinden sonra muharrik kuvvet ve i§gi adedi bakimmdan muafiyet haddine girseler dahi biitiin sene miikellef tutulurlar. muharrik kuvvet kullanan debagat. 32 ve 33 ncii maddeleri agagida yazili §ekillerde degi§tirilmistir: 2 nci maddenin degisen (G) fikrasi: Hiikumetin teklifi aynen. valssiz ve muharrik kuvveti on beygiri gegmeyen motbrlii degirmenler (Son niifus sayimma gore niifusu 2 000 i gegen mahallerde kain olanlar harig). 23. kuvvei muharrikesi be§ (dahil) beygire kadar olan. lastik ayakkabi fabrika ve imalathaneleri bu istisna hiikmunden harigtir). kuvvei muharrikesi be§ (dahil) beygire kadar olan. 23. 13. munhasiran muhitlerindeki giftgilerin kendi ihtiyaglan igin getirdikleri hububati iigiiten eleksiz. yumurta tala§i ve tomruktan kereste yapan fabrikalar. kara. hah imalathaneleri. Sayisi : 268 ) . firmlar ve ekmek fabrikalan. ( S. 2 nci maddenin degisen muaddel (0) fikrasi: 0 . l§gi adedinin teyininde bir evvelki ayda odenen i§gi giindelikleri mecmuunun o ay iginde gali§ilmi§ olan gun adedine taksimi suretile bulunan miktar esas olur.de/nin degisen muaddel (O) fikrasi: O . itnyat. yel ve su ile i§leyen eleksiz ve valssiz degirmenler. valssiz ve muharrik kuvveti on beygiri gegmeyen motorlu degirmenler.Ev sanatlan. 2 nci 7nad. suni veya tabii ipek gorap. nikelaj ve kromaj. adedi (270) i gegmeyen kuguk hirfet miiesseseleri (Trikotaj. ! tKTTSAD ENOtlMENlNtN DEfttSTlRt^t 2430 saydi kanunun hazi maddelerinin degistirilmesi ve bu kanuna bazi maddeler eklenmesi hakkmda kanun layihasi MADDE 1 — 2430 sayili muamele vergisi kanununun 2 nci maddesinin (G.Adi tugla harmanlari. madeni karyola. alati ziraiye imal ve tamir mtiesseseleri. kuvvei muharrike kullanmayanlar da bir ay iginde cahstirdiklan amele giindelikleri.
13. maMne tamirhane ve montaj yerlerif alati ziraiye imal ve tamir miiesseseleri. kara. yel ve su ile isleyen eleksiz ve valssiz degirmenler.<deniz ve hava harb techizatma miiteallik olup es. yumurta talasi ve tomruktan kereste yapan fabrikalar. valssiz ve muharrik kuweti on beygiri gfgmiyen motorlii degirmenler (son niifus sayunma gore niifusu 2000 ni gegen mahallerde kjfin olanlar harig). frrmlar ve ekmek Ifabrikalan. 23. K) ve muaddel (0) ftkralafile 12. 2 nci r^iddenin degisen K fikrasi: K) Act tug-la harmanlari. 2 nci maddesinin (G. Sayisi : 268 ) . 2nd mdj&dmin degisen muaddel (O) fikrasi: Iktisad enciuneninin tadili aynen ( S. 32 ve 33 ncii maddeleri a^agida yizili ^ekillerde degistirilmi^tir: 2 nci rkaddenin degisen G ftkrasi: G) Bakri in^aat.—9— MALlYp ENCtlMENlNlN DE&t§TtRt§I 2430 sayih kanunun hazi maddelerinin degistir&mesi vetbu kanuna boat maddeler eklenmesi hakkmda kanun layihast MADDE 1 — 2430 sayili muamele vergisi kanununua.has tarafmdan istimali memnu olan harb vesaiti (munhasiran bu islerinden dolayi). istasyon ve iskeleye en az 30 kilometre uzaklikta buliman ve munhasiran zurram kendi ihtiyaci igin getirdigi hububati ogiiten elejreiz.
Begi§en 23 ncil madde: Madde 23 — Sinai miiesseseler bir aya aid muamelelerin vergisinden pesin satiga taalluk eden kismmi ertesi aym 15 nci giinii aksamma kadar odemekle miikelleftirler. Sigorta §irketlerile banka ve bangerler. Sayisi: 268) . Bu kanuna gore veresiye addolunacak satiglar en az bir ay vade ile yapilmif olanlardir. Degi§en 13 ncil madde: Madde 13 — Miikellefler beyannamelerinde gosterdikleri miktar iizerinden tahakkuk ettirilen vergiye itiraz edemezler. Veresiye satilan mallarm vergisi. E. Veresiye satilan mallarm vergisi. Bu kanunda yazili diger muddetlerin son giinii resmi tatil gtinlerine tesadiif ederse miiddet. Degi§en 12 nci madde: Madde 12 — Smai miiesseseler tarafmdan verilen beyannamelerdeki kiymetin dogruluguna varidat dairesince kanaat hasil olmadigi takdirde bildirilen kiymete aid vergi usulen tahakkuk ettirilir ve ihtilafh kiymetin tetkiki igin tahakkuk memuru tarafmdan tig ay zarfmda 21 nci maddede yazili tetkik heyetine miiracaat olunur.10 — HiL Ik. Bu miiracaatlerin mucib sebeblere istinad ettirilmesi ve tetkik heyetlerince de bir ay zarfmda karara baglanmasi §arttir. 18 nci maddede yazili neviden teminat gbsterildigi takdirde biri muamelenin talluk ettigi ayi takib eden dbrdiincii ve digeri besinci ay iginde ve miisavi iki taksitte tahsil edilmek iizere tecil olunur. Giiniinde verilmeyen taksitler % 10 zamla tahsil olunur. olanlardir. ( S . §ubelerine gonderilen mallarm vergisi beyannamenin verildigi ayi takib eden aym 15 inde tahsil olunur. 18 nci maddede yazili neviden teminat gbsterildigi takdirde biri muamelenin taalluk ettigi ayi takib eden dordiincii ve digeri besinci ay iginde ve musavi iM taksitte tahsil edilmek iizere tecil olunur. Degi§en 23 ncii Madde : Madde 23 — Smal miiesseseler bir aya aid muamelelerinin vergisinden pesin sati§a taalluk eden ktsmmi ertesi aym on besinci giinii ak§amma kadar odemekle miikelleftir. Bu kanuna gore veresiye addolunacak satiglar en az bir ay vade ile yapilmis. Resen yapilan tarh muamelelerile tetkik heyetleri ve itiraz komisyonlan kararlan mukellefe yazi ile teblig olunur. Sigorta girketlerile banka ve bankerler her ay igin tahakkuk ettirilen vergiyi ertesi aym 15 nci giinii ak§amma kadar odemege mecburdurlar. her ay igin tahakkuk ettirilen vergiyi ertesi aym on be§inci giinii aksamma kadar odemege mecburdurlar. Degi$en 13 ncil madde: Madde 13 — Hiikumetin teklifi aynen. Veresiye satildigi tevsik edilen kisim ile satilmak iizere komiisyoncuya veya satis. Veresiye satildigi tevsik edilen kisim ile satilmak iizere komiisyoncu ve satis subelerine gonderdikleri mallarm vergisi beyannamenin verildigi ayi takib eden aym on beginde tahsil olunur. Tebliglerde itiraz ve temyiz miiddetlerinin hesabmda hukuk usulii muhakemeleri kanununda kabul edilen hiikiimler cereyan eder. tatili takiben is giinuniin akgamma kadar uzar. Giiniinde verilmeyen taksitler % 10 zamla tahsil olunur.
Mat E.
Degi§enU2 net madde: Iktisad enciimeninin tadili aynen
Degi$en 13 ncii madde: Hiildimetin teklifi aynen
Begi§enB3 ncii madde: Iktisad enciimeninin tadili aynen
( S. Saytst : 268 )
— 12 —
Hfi.
tk. EL
Degi§en 32 nci Madde : Madde 32 — l§lerini birakan veya basjkasma devreden miikellefler keyfiyeti on be§ gun iginde mmtakalan varidat dairesine yazi ile bildirmege mecburdurlar. Devir halinde ihbar beyannamesini devredenler ile devralanlar mii§tereken imza ederler. i§lerini terk veya devreden miikellefler hesabi verilmemi§ olan muamelelerini mensub olduklan varidat dairesine ayni miiddet iginde beyanname ile bildirmege mecburdurlar. Devir halinde devir alanlar devredene aid olub heniiz bdenmemis, bulupian vergilerden dolayi devreden ile miiteselsilen mesuldiirler. I§in terki halinde bdenmesi lazim gelen vergilerin terk tarihinden itibaren en gok on be§ giin iginde tediyesi mecburidir. Tasfiye ve fesih hallerinde de ayni suretle muamele olunur. Vefat halinde vergi miras vecaibi arasina girer. Ancak, mirasgiiar isletmege devam ettikleri takdirde verginin yukarida yazdi 15 giinliik miiddet zarfmda bdenmesi mecburidir. Iflas hususi hukumlerine tabidir. I§e baslama, isi birakma ve devretme hallerinde keyfiyeti haber vermeyen miikelleflerin vergisine % 50 zam yaprin*. Bu zam ise baslama halinde ilk mali yilda keyfiyet varidat dairesince haber almdigi tarihin miisadif oldugu aya (Dahil) kadar ola|n zamana ve birkma ve devir halinde birakma ve devrin vuku buldugu mali yd basmdan terk ve devrin miisadif oldugu aya (Dahil) kadar olan devreye aid vergiye tatbik edilir. Defterlerin tiirkge tutulmasij komisyon ve heyetlerin nisabi, faaliyeti, akraba isleri, devamsizlik, bulunmayan azaya vekalet hususlarmda kazang vergisi kanununda yazili hukiimler muamele vergisi icjjn de aynen tatbik olunur.
Degisen 32 nci madde: Madde 32 — t§lerini birakan veya ba§kasma devreden miikellefler keyfiyeti 15 giin iginde mmtakalan varidat dairesine yazi ile bildirmege mecburdurlar. Devir halinde ihbar beyannamesini devredenlerle devralanlar mii§tereken imza ederler. l§lerini terk veya devreden miikellefler, hesabi verilmemi§ olan muamelelerini mensub olduklari varidat dairesine ayni miiddet iginde beyanname ile bildirmege mecburdurlar. Devir halinde devralanlar devreden namina tahakkuk etmi§ olup heniiz bdenmemi§ bulunan vergilerden dolayi devreden ile miiteselsilen mesuldiirler. Ancak devreden veya devralan tarafmdan bu vergi miktarmca 2430 numarali kanunun 18 nci maddesinde yazdi neviden teminat gbsterilmek sartile heniiz bdenmemis, olan vergilerin taksitlerinde bdenecegi yazi ile taahhud edildigi takdirde devredene mesuliyet teveccuh etmez. Bir taksitin miadmda odenmemesi halinde diger taksitler muacceliyet kesbeder. Ve teminata miiracaat suretile istifa olunur. tsin terki halinde bdenmesi lazrm gelen vergilerin terk tarihinden itibaren en gok 15 giin iginde tediyesi mecburidir. Tasfiye ve fesih hallerinde de ayni suretle muamele olunur. Vefat halinde vergi miras vecaibi arasma girer. Ancak mirascilarm tamami isletmege devam ettikleri takdirde vefat tarihinden ewelM zamanlara aid vergiler muayyen taksitlerinde usulii dairesinde tahsil olunur. Mirascilardan bir kismi isletmege devam ettigi ve bir ksimi etmedigi takdirde vefat tarihinden ewelki zamanlara aid verginin 15 giin iginde bdenmesi mecburidir; Ancak isletmege devam eden mirascilar 2430 numarali kanunun 18 nci maddesinde yazili neviden teminat gbsterirler ise vergi taksitlerinde tahsil olunur. Bir taksitin zamanmda odenmemesi halinde digerleri muacceliyet kesbeder. Ve teminata miiracaat suretile istifa olunur. Iflas hususi hukumlerine tabidir. Ise baslama, isi birakma ve devretme hallerinde keyfiyeti haber vermeyen miikelleflerin vergisine % 50 zam yapilir. Bu zam ise baslama halinde ilk mali yilda keyfiyet varidat daire-
( S. Say] [ : 268 )
-
13 -
Mai ft
t)egi$en 3%.nci madde: tktisad eatiimeiiiiiiii tadili aynen
( S. Sayisi : 268 )
MADDE 2 — 2430 sayili kanunun 20 nci maddesine asagidaki fikra eklenmiftir: Smai miiesseselerde alrni ve sarf hareketlerini gostermek iizere tutulacak olan defter biri ibtidai digeri mamul maddelere mahsus olmak iizere ild hesabi ihtiva edecektir. akraba i§leri. Boyahane ve tamirhane i§letenler tutacaklan deftere kendilerine tevdi edilen e§yanm giri§ ve <jiki§im ve aldiklari iicreti kaydedeceklerdir. Defterlermin tiirkge tutulmasi komisyon ve heyetlerin nisabi. siklet veya mikdar ve satis. MADDE 3 — tMnci maddenin (0) fikrasmda yazili istisna hiikmunden harig olduklan mezkur fikrada gosterilenlerden ba$ka bu istisna haricinde kalmalarma liizum goriilecek sanayi ziimreleri her sene Maliye ve tktisad vekaletlerinin teklifi uzerine Icra Vekilleri Heyetince ( S. Mamul maddeler hesabinm ithalat kismma imal safhasi bitirilmi§ mamulat ve ihracat kismma da aid oldugu faturalar isaret edilmek suretile muesseseden ihrac. vergisi kanununda yazili hukiimler muamele vergisi igin de aynen tatbik olunur. devamsizlik ve bulunmayan azaya vekalet hususlarmda kazanc. Ik. since haber almdigi tarihin miisadif oldugu aya (Dahil) kadar olan zamana ve birakma ve devir halinde birakma ve devrin vuku buldugu mali yil ba§mda terk ve devrin miisadif oldugu aya (Dahil) kadar olan devreye aid vergiye tatbik edilir. siklet veya miktar ve satis.14 Htl. Boyahane ve tamirhane isletenler tutacaklan deftere kendilerine tevdi edilen esyanin giris ve ciki§mi ve aldiklari iicreti kaydedeceklerdir. Sayisi . H. Degisen 33 ncu madde: MADDE 33 — Yanmak. Degisen 33 ncil madde: Madde 33 — Yanmak. su basmak veya sair mucbir sebeblerle tesisati harap olarak veya iptidai ve mamul maddeleri hasara ugrayarak faaliyetlerine devam imkani kalmadrgi mahalli idare heyetlerince tasdik edilen sigortasiz smat miiesseselerin heniiz tahsil edilmemis. olan vergileri Maliye vekaletince terkin olunur. MADDE 2 — 2430 sayili kanunun 20 nci maddesine asagidaki fikra eklenmi§tir: smai mtiesseselerde alrm. fiati ve sevkolundugu veya satildigi mahal ve miiessese gosterilmek suretile dercolunur. su basmak veya sair miicbir sebeblerle mahvolan sigortasiz smai miiesseselerin heniiz tahsil edilmemis. Iptidai maddeler hesabmm ithalat kismma miiesseseye ithal ve ihracat kismma da imale sevkolunan maddeler nevi itibarile ve siklet veya miktarlari gosterilmek suretile kaydolunur. olunan mamulat kezalik nevi. ve sarf hareketlerini gostermek iizere tutulacak olan defter biri iptidai digeri mamul maddelere mahsus olmak iizere iM hesabi ihtiva edecektir. faaliyeti. olunan mamulat kezalik nevi. olan vergileri Maliye vekaletince terkin olunur. 268 ) . fiati ve sevkolundugu veya satildigi mahal ve miiessese gosterilmek suretile dercolunur. Mamul maddeler hesabmm ithalat kismma imal safhasi bitirilmis mamulat ve ihracat kismma da aid oldugu faturalar isaret edilmek suretile miiesseseden ihrac. Ibtidai maddeler hesabmm ithalat kismma miiesseseye ithal (veya mahallen tedarik olunan) ve ihracat kismma da imale sevkolunan maddeler nevi itibarile ve siklet veya mikdarlari gosterilmek suretile kaydolunur.
B. Sayisi : 268) . De§i§en 39 ncil madde: tktisad ettciimeninin tadili aynen MADDE2 — tktisad enciimeninin 2nci maddesi aynen (S.— 15 — Mai.
depolarmi. Beyanname ile bildirilmemi§ olan yerlerde icrayi sanat eyleyen veya iptidai ve mamul maddeler bulunduran miikellefler hakkmda 2430 MADDE 3 — Hukumetin 5 nci maddesi aynen. E. Beyanname ile bildirilen yerlerden gayri mahallerde icrayi sanat olunmasi. subat ve mayis aylarmda olmak iizere dort miisavi taksitte tahsil edilir. 2430 sayili kanunun 21 nci maddesinde yazili komisyon tarafmdan miiesseselerin ge§en yillar zarfmdaki imalat ve sati§ kayidlarile emsali mtiesseseler. Bidayeten bildirilen hususatta bilahare vukua gelen tebeddiilat dahi 15 giin iginde beyanname ile bildirilir. MADDE 4 — Toptan yillik muamele vergisi her mali yilm agustos. muharrik kuwet ve amele miktarmi. iptidai ve mamul maddeler bulundurulmasi yasaktir. Yeniden ise ba^layanlar bu suretle taayyiin eden toptan vergilerini kalan taksit zamanlarmda miisavi hisselerle oderler. ikinci tesrin. Mezkur mahallerde bulunan bilciimle iptidai ve mamul mevad bu kanunun tatbikmda miiessesenin mali sayilir. Yillik vergi. ve kendi kurulu^larma gore is. Sene iginde yeniden ise baslayan veya i$ini terkeden miikelleflerin vergisi yillik mikdarm gttnliigiine ve faaliyet miiddetlerine gore tayin olunur. ( S. Hdnci maddenin (0) fikrasmda yazili istlsna haricinide kalanlardan sanat nevi itibarUe ltizum gorulenleri toptan yillik vergiye baglamaga Maliye vekaleti salahiyetlidir. tesbit ve ilan olunur. igtigal mevzularmi. kabiliyetleri gbz onttne almarak takdir ve tayin olunur. sanatlanni yaptiklari mahalleri.16 HO. Sayisi : 268 ) . bildirmege ve 2430 numarali kanun mucibince tutacaklan defterleri ayni miiddet iginde tasdik ettirmege mecburdurlar. MADDE 5 — Yeniden i§e ba§layan veya miistesna vaziyetten cikan miikellefler bagli olduklan varidat dairesine i§e ba§ladiklari veya miikellefiyete girdikleri tarihden itibaren 15 gun iginde verecekleri beyanname ile adreslerini. ft. Komisyonca tayin olunan toptan yillik vergi 2430 sayili kanunun 13 ncu ve miiteakib maddeleri ahkami dairesinde taraflarca kabili itiraz ve temyizdir.
MADDE 3 — Hiikumetin besinci maddesi aynen ( S.— 17 — MaL B. Sayisi : 268 ) .
MADDE 7 — Hiikumetin 9 ncu maddesi ay- nen. melmudurii. MADDE 8 — 2430 sayili kanunun 21 nci maddesinde yazili takdir komisyonlarile tahakkuk memurlari smai mamulatm maliyet fiatlan hakkmda umumi mahiyette olmak iizere Maliye vekaletinin Iktisad vekaletinden alacagi ve kendilerine teblig edecegi malumati takdir esnasmda nazari itibara alirlar. zayiat nazari dikkate almmak suretile kontrol edilebilir. defterdar. numarali kanunun 28 nci maddesi hukmu tatbik olunur. E. Sayrsi : 268 ) . varidat mudurii. Itiraz ve temyiz evrakmm tahakkuk subelerince komisyonlara sevk ve komisyonlardan iadesinde ve mliddetlerin hesabmda kazang vergisi kanununun bu babtaki hiikiimleri dairesinde muamele yapilir. MADDE 6 — Hiikumetin 8 nci maddesi aynen. MADDE 5 — Hiikumetin 7 nci maddesi aynen.— 18 — Hii. MADDE 7 — Bu kanunla 2430 numarali kanunda yazili salahiyetli memurlar tabiri Maliye miifettis ve muavinleri ve varidat kontrolorleri. Buna mumanaat edenler hakkmda 2430 numarali kanunun 28 nci maddesi hukmu tatbik olunur. MADDE 9 — tstanbulda resen tarh muamelelerile tetkik heyeti kararlarma karsi itiraz ve temyiz talebinde bulunmak salahiyeti tahakkuk §ube seflerine aittir. MADDE 6 — Sinai miiesseselerin iptidai ve mamul maddelerile imalati liizum gbrtildukce salahiyetli memurlar tarafmdan miiessesenin ticari defter ve evraki miisbitesile tutmaga mecbur olduklan musaddak iptidai madde alim.mahiyette olmak iizere Maliye vekslletinin Iktisad vekaletinden ahiz ve tebli^ edecegi malumati takdir esnasmda nazan itibare alirlar. (3) aya <jikanlmis^n\ MADDE 11 — 2430 sayili kanunun 21 nci maddesinde yazili takdir komisyonlarile tahakkuk memurlari smai mamulatm maliyet fiatlan hakkmda umumi . Hiikumetin 6 nci maddesi ay- Ik. MADDE 4 nen. sarf ve muamele defterlerine bakilmak ve mevcud tesbit edilmek ve fire. MADDE 10 — 2430 sayili kanunun 12 nci maddesinde yazili (15) giinluk miiddet. ( S. veya bunlar tarafmdan yazili emirle memur edilecek memurlar ve alelrtlak muamele vergisi tahakkuk memurlarmi ifade eder. MADDE 8 — Gerek tarn ve tahakkuk safhasmda gerek vergi itiraz edilmeksizin katilestikten sonra mtikellefin muracaati iizerine veya tetkik ve teftis neticesinde gorulen maddi hatalar mahallinin en biiyuk malmemurunun tasvibile duzeltilebilir.
defterdar. varidat miidiiru. Sayisi : 268 ) .Mai. malmiidurii. ve muavinleri. Varidat kontrolorleri. MADDE 4 — Hiikumetin altmci maddesi aynen MADDE 5 — Bu kanunla 2430 numaralz kanunda yazili salahiyetli memurlar tabiri Maliye raiiifettis. MADDE 7 — Hiikumetin 9 ncu maddesi ayneai. MADDE 8 — tktisad enciimeninin 8 nci maddesi aynen. E. ( S. MADDE 6 — Hiikumetin 8 nci maddesi aynen. varidat kontrol memuru ve hesab miitehassislan ile alelltlak muamele vergisi tahakkuk memurlarmi ifade eder.
flfl. MUVAKKAT MADDE — Bu kanunun ne$ri tarihinde mukellef bulunan smai mliesseseler de bagli olduklan varidat dairesine 3 ncii maddede yazili hususiar igin bir ay zarfmda beyanname vermekle mukelleftirler. MADDE 12 — Bu kanun ne$ri tarihinden muteberdir.
MADDE 13 — Bu kanun hulrimilerini yii riitmege Maliye vekili memurdur. 21 - V -1937 Ad. V. M. M. V. Bs, V. V. Dr. R. Saydam $. Saracoglu K. Ozalp Ha. V. V. Ma. V. Da. V. #. Kaya #. Saracoglu F. Agrah Mf.V. No. V. 1^ V. A. Qetinkaya (7. Bayar S. Arikan G. I. V. Zr. V. S. I.M.V. Dr. B. Saydam Rana Tarhan M. Erhmen
it a.
MUVAKKAT MADDE — Bu kanunun ne§ri tarhinde mukellef bulunan smai mliesseseler de bagli olduklan varidat dairesine uguncii maddede yazrit hususiar igin bir ay zarfmda beyanname vermekle mukelleftirler. MADDE 9 — Hukumetin 12 nei maddesi aynen. MADDE Id — Bu kanun bukiimlerini icraya Adliye, Dahiliye, Maliye, tktisad, Giimriik ve inhisarlar vekilleri memurdurlar.
(& Sayisi : 2$3)
- 2 1 Mai. E. MUViAKKAT MADDE : Iktisad eneiimeni. nin muvakkat maddesi ayneii.
[
MADDE 9 — Hukumetin 12 nci maddesi aynen. MADDE 10 — Iktisad emciimeninin 10 ncu maddesi aynen.
( S. Sayisi : 26g )
Blithe enciimeni mazbatasi 2'. B. M. M. Butqe encumeni Mazbah No. : 172 Esas No. : 1/832 Yuksek Ileislige 2430 sayili muamele vergisi kanununun bazi maddelerini degistiren ve bu kanuna bazi imaddeler ekliyen kanun laydihasi Basvekaletin 24 - VIII -1937 tarih ve 6/1798 sayili tezkeresile Yuksek Meelise gonderilmis, Iktisad ve Maliye encumenlerinde tetkik edilddkten sonra eneiimenimizse yerilmis olmakla Maliye vekaleti siyasi miiste^ari Faik Baysal ve Vanidat umummuduru Ismail Hjakki Ulkmen hazir olduklan halde okundu ve gor%uldu. Muamele vergisi kanummda faydali degisiklikler yapan bu layihayi esas itibardle kabul eden encumenimiz layihanm gerek hukumlerinde gorekse yazilis sekillerinde liizumlu gordiigu bazi tebdiller yapmistir. Aljuamele vergisi kanununun halen meri olan hukmiine nazaran kuvvei muharrikesi bes beygiri gegmeyen motorlii degirmenler muamelo vergisinden muaf oldugu halde Hiikumet§e bu layiha ile kuwei muharrikesi on beygiri gecmeyen motorlii degirmenlerin imuafiyeti, aneak bu muaf iyet sahil ve demiryollarma otuz kilometre mesafede bulunan ve niifusu iki bini gegmeyen yerlerdeki degirmenlerin dahil olmamasi teklif edilimis, Ifctisad encumeni ise bu kayidleri kaldirarak nerede olursa olsun kuvvei miuharrikoisi on beygiri gegmiyen motorlii demenlerin muafiyetini, Maliye encumeni de sahil ve demiryollari tabirini suimillu buldugundan bahsederek bu tabirler yerine iskele ve istasyonlar kaydini koyimak suretile Hiikumet teklifini aynen kabul eylemistir. Encumenimiz diger enciimenler tarafmdan tetkik edUib yekdigerinden ayn §ekilde kabul edilmis. olan bu hukmu ve Hiikumetin bu teklifine amil olan sebeblerle encumenlerin bu hususta serdeyledikleri miitalealari ineeledikten sonra su neticeye vasil olmugtur. Motorlii degirmen sahibleri degirmenlerinin muafiyete dahil edilmemi§ oldugundan dolayi gikayet eylemekte olduklan gibi motorlii degirmenlerin <le biiyuk fabrikalara rekabet eylemekte olduklan Hukumetge yapidan tetkikattan anla§ilmakta, diger taraftan bulunduklan mevkiin tabiat ve iklimi dolayisile yel ve su ile isler degirmen kurmaga muvaffak olamayan Qiftsilerin de mahsullerini ogutmekte mugkulata maruz kaldiklari goriilmektedir. Eneiimenimiz bu mahzurlan esas itibarile varid gormekle beraber Hiikumet teklifinde sahil ve demiryolu §eklinde ifade ve Maliye necumenince de istasyon ve iskele olarak tadil edilen kayidleri cok gumullii buldugundan hem bu mahzurlan izale, hem de c,if tginin ihtiyacini mumkiin mertebe tehvin edebilmek maksadile kuvvei muharrikesi on beygiri gegmeyen motorlii degirmenlerin niifusu iki binden fazla §ehir ve kasabalarla bu §ehir ve kasabalann yirmi be§ kilometre etrafinda kain olmamak §artile vergiden muafiyetini muvafik gormug ve maddeyi ona gore degigtirmigtir. Enciimenimizde esasli miizakere mevzuu olan meselelerden bir digeri de Hiikumetge teklif edilip diger encumenlerce kabul edilmemig bulunan layihanm iigiincu maddesidir. Bu madde muamele vergisi kanununun ikinci maddesinin (0) fikrasinda yazili istisnalardan haric, tutulan smai miiesseselerden baska yine bu istisnalardan haric, tutulmasi laznn gelenlerin tesbiti i§ini Maliye ve Iktisad vekaletlerinin teklif i iizerine Icra Vekillerine birakmaktadir. Iktisad encumeni, i§i kanun mevzuu olarak gordtigunii esbabi mucibesinde ifade eyleyerek maddeyi kabul etmemi§tir. Muamele vergisine tabi olmayan bazi kiicjik sanayiin ayni sanati yapan ve bu vergiye tabi olan biiyiik miiesseselere rekabet etmekte ve biiyiik miiessese halinde gali^malari matlub olan sanayii kurtarmak ic,in bunlara rekabet edeceklerin muafiyetten haric, tutulmalan icab eylemekte olup bu nevi sanayiin tesbiti ise tetkikata muhtac, bulundugu ve onun igin Icra Vekilleri Heyetine boyle bir salahiyet verilmesi istendigi anlasilmaktadir. Encumenimiz, i§in kanun mevzuu olmaktan
10 -VI -1937
( S. Sayisi : 268)
Reis Reis V.— 23 — ziyade vergi bakimmdan istikrar isteyen sinai tesebbiislerden hangilerinin vergiye tabi olaeaklarini kati olarak tayin etmek lazimgeldigini diisunmus ve bunun igin Icra Vekilleri Heyetine salahiyet verilmektense tetkikatin ikmali igin Hukumete vakit birakilmasmi ve tetkikat yapildiktan sonra Meclise bir kanun layihasi getirilmesini daha muvafik goranis ve bu esbabi mucibe ile teklif edilen maddenin layihadan cikanlmasi fikrine istirak eylemistir. Taner T. Miistacelen miizakere dilegile Umumi heyetin tasvibine konulmak iizere Yiiksek Reislige sunuldu. II. Sayisi : 268 ) . Ayerdem Izmir Kayseri Kirgehir K. Tiridoglu Mug Mu§ Ordu §. tnang N. Seyfeli Malatya Manisa Maras. $eref Ozkan Milkerrem tJnsal R. Kaltakkiran A. Kerven M. Sabri Akgol F. 0. Bundan baska. Layihanin diger hiikumleri tahakkuk ve tahsil usullerine aid olup eneumenimiz bunlardan yalniz vefat halinde mirasgilarcn vefat keyfiyetini haber verme miiddetini on bes giinden bir aya Qikarmak ve bunu haber vermeyenlerin cezalarini da yuzde elliden yiizde on bese indirmek ve bu cezalarin tatbik edilecegi vergi niiktarlarmi muddetleri azaltmak suretile 32 nci maddede degisiklik yapmis. maddelerin yazilis ve tertib tarzi da degistirilmistir. CanteMn Qorum Edirne Grazi Anteb E. M. digerlerini Maliye eneumeninin teklifi veghile aynen kabul eylemistir. Yalman Seyhan Sivas Nad Eldeniz Remzi Qiner ( S. Oymen E. Karadeniz Katib Istanbul Balikesir Qorum F. Adakan M. Burdur Isparta Trabzon M. Ataman gevki Ciloglu H. M. Tiirkoglu A.
miicevherat. firmlar ve ekmek fabrikalan. rtriyat. Mesgaleleri icabi senenin muayyen mevsimi)nde faaliyette bulunan ve diger mevsimlerde calismalarmi tatil. Sayisi : 268 ) . alati ziraiye imal ve tamir miiesseseleri (Mimhasiran bu islerinden dolayi). yumurta talari ve tomruktan kereste yapan fabrikalar. munhasrran muhitlerindeki giftgilerin kendi ihtiyaglan igin getirdikleri hububati ogttten eleksiz. Ve ihtilafh krymetin tetkiki igin tahakkuk memuru tarafmdan tie. Iptidai maddeler hesabmm idhalat kismma muesseseye idhal ( S. Resen yapdan tarh muamelelerile tetkik heyetleri ve itiraz komisyonlan kararlari miikellefe yazi ile teblig olunur. Bu defterlerin ve muhteviyatma aid evrakr miisbitenin tahakkuk mururu zamani muddetince saklanmasi ve taleb halinde alakali memur ve miifettislere gosterilmesi mecburi oldugu gibi diger alls veris yaptigi miiesseseler de verginin tahakkukuna medar olacak dhetlere aid evrak. 0 .Adi tugla harmanlan.— 24 — BttTQE ENCttMENlNtN TEKLlFl 2430 sayili muamele vergisi kanununun bazt maddelerinin deg"i§tirilmesi ve 6w kanuna lazi maddeler eklenmesi hakktnda kanun layihasi MADDE 1 — 2430 sayili muamele vergisi kanununun 2 nci maddesinin (G. veya tahfif eden miiesseseler esas faaliyet devresinden sonra muharrik kuwet ve i^gi adedi bakimrndan muafiyet haddine girseler dahi biitiin sene miikellef tutulurlar. deniz ve hava harp teghizatma miiteallik olub eshas tarafmdan istimali memnu olan harp vesaiti. MADDE 3 — Mezkur kanunun 13 ncii maddesi asagidaki sekilde degistirilmi^tir: Mukellefler beyannamelerinde gosterdikleri miktar iizerraden tahakkuk ettiriletn vergiye itiraz ederaiezler.Kara. K . hall imalathaneleri. suni veya tabii ipek ve ipek mensucat. K) ve muaddel (0) fikralan asagidaki §ekilde degi^tirilmistir. suni veya tabii ipek gorap. maMne tamirhane ve montaj yerleri. MADDE 2 — Mezkur kanunun 12 nci maddesi asagidaki sekilde degi^tirilmistir: Smai miiesseseler tarafmdan verilen beyannamelerdeki krymetin dogruluguna varidat daiiresince kalnaat hasil olmadigi takdirde bildirilen krymete aid vergi usulen tahakkuk ettirilir. bahri insaat. Bu mtiracaatlerin muclb sebeblere istinad ettirilmesi ve tetkik heyetlerince de bir ay zarfmda karara baglanmasi sarttir. plastik esya. vesika ve defterlerini irae etmekle mukelleftir. lastik ayakabi fabrika ve imalathaneleri bu istisna hukmiinden harictir). valssiz ve muaharrik kuvveti on beygiri gegmeyen motorlii degirmenler (Son niifus sayimma gore niifusu iM bini gegen $ehir ve kasabalarla bu sehir ve kasabalara yirmi bes kilometre mesafede kain olanlar hari§) yel ve su ile isleyen eleksiz ve valssiz degirmenler. Smai miiesseselerde alim ve sarf hareketlerini gostermek iizere tutulacak olan defter biri iptidai digeri mamul maddelere mahsus olmak iizere iM hesabi ihtiva edecektir. kuwei muharrikesi olmayanlar da en fazla gtinde on isci galistiran kiiguk hirfet miiesseseleri (Trikotaj. kuvvei muharrikesi bes (Dahil) beygire kadar olan. toabi halinde tasdik edilmek sartile bu defterler teaddiid ettirilebilir. MADDE 4 — Mezkur kanunun 20 nci maddesi asagidaki sekilde degisirilmistir: Smai miiesseseler sigorta sirketleri banka ve batnkerler her sene kanunusani iptidasmdan itibaren mahallinin en biiyiik varidat memuru tarafmdan tasdik edilmis bir muamele defterile smai miiesseseler iptidai maddeler alim ve sarf hareketlerini gosterir ayn bir defter tutma^a ve vergi mevzuuna giren mevad ve mamulati bunlar icin tahakkuk ettirilmesi lazim vergileri muamele defterine giinli gtiniine kayde mecburdurlar. feci adedinin tayininde bir ewelki ayda odenen isci gundelikleri mecmuunun o ay iginde Qalisilmis olan gun adedine tajksimi suretile bulunan miktar esas olur. madeni karyola. ay zarfmda 21 nci maddede yazili tetkik heyetine miiracaat olunur. Bu kanunda yazili diger miiddetlerin son giinu resmi tatil gunlerine tesadtif ederse miiddet tatili takib eden is gtinuniin aksamma kadar uzar.Ev sanation. nikelaj ve kroma j .: G . Tebliglerde itiraz ve temyiz miiddetlerinin hitammda hukuk usulu muhakemeleri kanununda kabul edilen hiikiimler cereyan eder.
hususi hiikiimlerine tabidir. Ancak.— 25 — ve ihracat kismma da imale sevkolunan maddeler nevi itibarile ve siklet veya miktarlan gosterilmek suretile kaydolunur. tflas. keyfiyet varidat dairesince haber almdigi tarihin miisadif oldugu aya kadar (bu ay dahil) olan zamana. Sayisi : 268 ) . MADBE 6 — Mezkur kanunun 32 nci maddesi agagpdaki §ekilde degi§tirilmi§tir: Iglerini birakan veya bagkalarma devreden miikelleffer.tirilmi§tir. Veresiye satildigr tevsik eojlen kisim ile satilmak iizere komiisyoncuya veya sati§ §ubelerine gbnderilen mallarm vergisi beyannamenin verildigi ayi takib eden? aym on be§inde tahsil olunur. Bir taksitin miadmda odenmemesi halinde diger taksitler muacceliyet kesbeder ve teminata miiracaat suretile istifa olunur. Devir halinde devralanlar devreden namma tahakkuk eftmis olup heniiz 6denmemi§ bulunan vergilerden dolayi devredenle miiteselsilen mesuldiirler. gigorta §irketlerile banka ve bankerler her ay igin tahakkuk ettirilen vergiyi ertesi aym on be§inci giinii ak§amma kadar bdemege me#burdurlar. since haber almdigi olan vergilere % 15 haber verilmemesi halinkeyfiyetin varidat idareaya kadar (bu ay dahil) zammolunur. mamulat ve ihracat kismma da aid oldugu faturalai isaret edilmek suretile miiessesedeu ihrag olrtaan mamulat kezalik nevi. Ancak. Boyahane ve tamirhane isletenler tutacakl«i deftere kenjdilerine tevdi edilen esyanm giJis ve gikismi ve aldiklaro iicreti kaydedeceklerdir. Vefat halinde vergi miras vecaibi arasma girer. devreden veya devralan tarafmdan bu vergi miktarmda 2430 numarali kanunun 18 nci maddesinde yazih neviden teminat gbsterilmek §artile heniiz ddenmemi§ olan vergilerin taksitlerinde odenecegi yazi ile taahhiid edildig takdirde devredene mesuliyet teveociih etmez. ( S. t§e baslama. siklet veya miktar ve sati§ fiati ve sevkolundugu veya satildigi mahal ve miiessese gbsterilmek suretile dercolunur. isi birakma ve devretme hallerinde keyfiyeti haber vermeyen miikelleflerin vergisine % 50 zam yapilir. Igin terki halinde odenmesi lazimgelen vergilerin terk tarihinden itibaren en gok on be§ giin iginde tediyesi mecburidir. 18 nci maddede yazilii neviden teminat gbsterildigi takdirde biri muamelenin taalluk ettigi ayi takib eden dorfluncii ve digeri beginci ay iginde ve miisavi iki taksitte tahsil edilmek iizere tecil olunur. keyfiyetin varidat dairesince haber almdigi tarihin miisadif oldugu aya kadar (bu ay dahil) olan devreye aid vergiye tatbik edilir. Bu kanuna gore veresiye addolunacak satiglar en az bir ay vade ile yapilmis. Mirasgilarm tamami miiesseseyi igletmege devam ettikleri takdirde vefat tarihinden ewelki zamanlara aid vergiler muayyen taksitlerinde usulii dairesinde tahsil olunur. Smai miiesseseler bir aya aid muamelelerin vergisinctea pe§in satisa taalluk eden kismmi ertesi aym on besinci giinii ak^amma kadar odemekla miikelleftirler. Bir taksitin zamanmda odenmemesi halinde digerleri muacceliyet kesbeder ve teminata miiracaat suretile istifa olunur. olanlardir. Vefatm vaktinde de vefat tarihinden. Mamul maddeler hesabmm idhalat kismma imal safhasi bitirilmis. ve isi birakma ve devir hallerinde birakma ve devrin vukubuldugu tarihten. Giiniinde verilmeyen taksitler % 10 zamla tahsil olunur. Tasfiye ve fesih hallerinde de ayni suretle muamele olunur. taksitlerinde tahsil olunur. iglerini terk veya devreden miikellefler hesabi verilmemig olan muamelelerini mensub olduklari varidat dairesine ayni miiddet iginde beyannanie ile bildirmege mecburdurlar. Mirasgilardan bir kismi i§letmege devam ettigi ve bir kismi etmedigi takdirde vefat tarihinden evvelki zamanlara aid verginin i§letmege devam edenler tarafmdan on be§ giin iginde odenmesi mecburidir. igletmege devam eden mirasgilar 2430 numarali kanunun 18 nci maddesinde yazili neviden teminat gosterirlerse vergi. MADDE 5 — Mezkur kanunun 23 ncii maddesi asagidaki sekilde degis. keyfiyeti on be§ gun iginde mensub olduklari varidat dairesine yazi ile bildirmege me^burdurlar. Bu takdirde vefat keyfiyetinin mirasgilar tarafmdan bir ay iginde alakali varidat dairesine yazi ile haber verilmesi mecburidir. Veresiye satilan mallarm vergisi. Devir halinde ihbar beyannamesini devredenlerle devralanlar mii§tereken imsa ederler. Bu zam i§e bas^ lama halinde mubageret tarihinden.
i§tigal mevzularini. depolarmi. Mezkur mahallerde bulunan bilciimle iptidai ve mamul mevad bu kanunun tatbikinde miiessesenin mail sayilrr. malmiiduru. MADDE 9 — Smai miiesseselerin iptidai ve mamul maddelerile imalati liizum gbriildukge salahiyetli memurlar tarafmdan miiessesenin ticari defter ve evraki miisbitesile tutmaga mecbur olduklari musaddak iptidai madde alnn. sanatlarmi yaptiklari mahalleri. Iktisad. 8 nci maddede yazili hususlar igin bir ay zarfmda beyanname vermekle miikelleftirler. Itiraz ve temyiz evrakmm tahakkuk s. MADDE 11 — Gerek tarh ve tahakkuk safhasmda gerek vergi itiraz edilmeksizin katile^tikten sonra mukellefin miiracaati iizerine veya tetkik ve teftis neticesinde gorulen maddi hatalar mahallinin en biiyiik malmemurunun tasvibile diizeltilebilir. Buna miimanaat edenler hakkmda 2430 numarali kanunun 28 nci maddesi hukmii tatbik olunur. MADDE 13 — 2430 sayili kanunun 21 nci maddesinde yazili takdir komisyonlarile tahakkuk memurlan smai mamulatm maliyet fiatlari hakkmda umumi mahiyette olmak uzere Maliye vekaletinin Iktisad vekaletinden alacagi ve kendilerine teblig edecegi malumati takdir esnasmda nazan itibara alirlar. devamsizlik ve bulunmayan azaya vekalet hususlarmda kazang vergisi kanununda yazzli htikiimler muamele vergisi igin de ayneu tatbik olunur. Sayisi : 268 ) . MADDE 8 — Yeniden i§e baglayan veya miistesna vaziyetten gikan mukellefler bagli olduklari varidat dairesine i§e ba§ladiklan veya miikellefiyete girdikleri tarihten itibareu on be§ giin icinde verecekleri beyanname ile adreslerini. varidat mudurii. Maliye. Bidayeten bildirilen hususatta bilahare vukua gelen tebeddiilat dahi on be§ giin iginde beyanname ile bildirilir. MUVAKKAT MADDE — Bu kanunun nesri tarihinde miikellef bulunan smai miiesseselerde bagli oldukan varidat dairesine. su basmak veya sair miicbir sebeblerle tesisati harab olarak veya iptidai ve mamul maddeleri hasara ugrayarak faaliyetlerine devam imkani kalmadigi mahalli idare heyetlerince tasdik edilen sigortasiz smai muesseselerin henuz tahsil edilmemi§ olan vergileri Maliye vekaletince terkin olunur. sarf ve muamele defterlerine bakilmak ve mevcud tesbit edilmek ve fire. akraba i§leri. Beyanname ile bildirilen yerlerden gayri mahallerde icrayi sanat olunmasi iptidai ve mamul maddeler bulundurulmasi yasaktir. MADDE 10 — Bu kanunla 2430 numarali kanunda yazili salahiyetli memurlar tabiri maliye miifetti^ ve muavinleri. defterdar. ( S. varidat kontrolorleri. Beyanname ile bildirilmemi^ olan yerlerde icrayi sanat eyleyen veya iptidai ve mamul maddeler bulunduran mukellefler hakkmda 2430 numarali kanunun 28 nci maddesi hukmii tatbik olunur. faaliyeti. komisyon ve heyetlerin nisabi. MADDE 15 — Bu kanun hukiimlerini icraya Adliye.— 26 — Defterlerin tiirkge tutulmasi. Giimriik ve inhisarlar vekilleri memurdurlar.ubelerince komisyonlara sevk ve komisyonlardan iadesine ve miiddetlerin hitammda kazang vergisi kanununun bu babdaki hiikumleri dairesinde muamele yapilir. MADDE 14 — Bu kanun ne$ri tarihinden muteberdir. MADDE 7 — Mezkur kanunun 33 ncii maddesi a§agidaki §ekilde degigtirilmigtir: Yanmak. zayiat nazan dikkate almmak suretile kontrol edilebilir. Dahiliye. muharrik kuvvet ve amele miktarini bildirmege ve 2430 numarali kanun mucibince tutacaklan defterleri ayni muddet iginde tasdik ettirmege mecburdurlar. varidat kontrol memuru ve hesab miitehassislarile alehtlak muamele vergisi tahakkuk memurlarmi ifade eder. MADDE 12 — Istanbulda resen tarh muamelelerile tetkik heyeti kararlarma kar^i itiraz ve temyiz talebinde bulunmak salahiyeti tahakkuk §ube ^eflerine aittir.
sayyar saticilar ile bir kisim is<jilerin vergilerinin tahfifi. kazanci az olan amele ve isgilere vefgi muafiyeti tanmmasi. 755 numarali eski kazanc. memleketimizg gelecek ecnebi artis ve temsil heyetlerinin vergilerinin haddi mutedile indirilmesi.1937 Kazan? verjgisi hakkmdaki 2395 numarali kanunla 1890. limited. \?: Basvekalet vekili Dr. gerek Haziaenin gereksi mukellefin bukukunu daha muemmen ve mazbut bir hale koymaga yarayacak . Kanun lajjhasinm hulasaten mevzuu: Eski kanufida tarifi yapilmayan ve tatbikatta biiyiik miiskilat ve ihtilaflara meydan veren taahhiidun tarifi ve iltibas ve tedahiillere meydan veren ibarelerin tashihi. vergisi kanunu.1937Starihinde Yiiksek Meclise arzi kararlastirilan kanun layihasi esbabi mucibesile birlikte sunulmustur. Saydam Esbabi mucibe 2395 numarali kazanc. R. kolliktif ve eshamsiz komandit ve kar dajfitan kooperatif sirketlere aid vergilerin anonim sirketlerde oldugu gibi seriklerin hissesine diisen kardan hesablanmasi esasmm kabulile sermaye tesellkullerinin tesviki ve bu suretle vergi nisbetinde bir tahfif yapilmasi.V . Ancak. mtlkelleflere kazang vergigjne miimasil vergilerin tediyesinde sekil noktasmdan teshilat iraesi. bu layiha diger vasitasiz vergilerimizi de ihtiva ettiginden Meclisi Alice muzakere ve intaci zamana mutevakkif oldugt nazan itibare almarak kazang vergisi kanununu alakadar eden tadilattan mustacel mahiyet irzedenlerin daha az bir zaman zarfmda kanuniyet kesbetmesini teminen isbu layiha tanzim ve taltdim kilmmistn. Kanuna adeti yeni bir qehve verecek olan ve bilhassa halen cari vergi nisbetlerinin iktisadi icablara daha? uygun ve miikellef cebhesinden bazi ahvalde tadil ve tahlifleri ve ayni zamanda miikellef ve ilazme hukukunun daha muemmen bir hale konmasi emrinde bazi tedbirleri istihdaf eyleyen bu tajfiililtm heyeti umumiyesi.1330 ve 28821 sayilr kanunlarda degi?iklik yapilmasina dair kanun layihasi ve iktisad. tamamen tekemmul etmis ad<|edilemez. Maliye.S. vergisine aid kismi mahsusunda yer almistrr. uzun etiitler neticesinde hazirlanmakta olan vasitasiz vergiler kanunu layihasmm kazanc.V . Kanunun (laha miitekamil bir hale getirilmesi ve bilhassa iktisadi sartlarm yeniden yarattigi vaziyetleri daha adij esaslara baglamasi \qm bir gok hiikiimlerinin tadil ve islahi icab etmektedir. d Ba§vekdlk Kararlar mWAurlugil Sayt : 6/^97 Biiyiik Millet Meclisi Yiiksek Reisligine i 24 . vergisi kanununa nazaran. 1980 ve 2882 numarali kanunlarm bazi hukumlerininf degistirilmesi hakkmda Maliye vekilligince hazirlanan ve tcra Vekilleri Heyetinee 19 .li kanunla 1899 . tatbikat vaziyetlerini daha iyi kavrayan hiikiimleri muhtevi bulunmakla beraber. Sayisi: 2 6 9 Kazangf vergisi hakkmdaki 2395 say. Adliye ve Butge encumenleri mazbatalan (1/830) T.
n % 15 nisbetinde vergi alma. safi kazane. Bu giinkii mevzuat kiieiik sermayeleri bir araya toplamak suretile biiyuk tesebbiisler basaran anonim ve eshamli sirketlerin himayesini istihdaf etmis olmakla beraber. daha az mikdarda vergiye tabi tutmak neticesini vereceginden buna da mahal kalmamak ve bu suretle bir taraftan himaye maksadini irctihsal ederken bir taraftan 'teklif adaletiui de iihmal etmemis olmak iiizere bu sirketlerin vergi niisbetleri % 12 yerdne % 15 den baslatilmaik eiheti iltizam olunmus ve kanunun 32 noi maddesi bu maksadla. dagitan kooperatif sirketleri elde ettikleri safi kazanein heyeti umumiyesi iizerinden % 12 den % 30 a kadar giden miiterakki nisbette bir vergi ile teklif olunmiislardir. vergisi muvaeehesinde kollektif sirketler daha ziyade adi ferd mesabesinde telakki edilmislerdir.zanelarnida. olan ve her momlekette oldugu gibi memleketimizde de adedleri giinden giine artmakta bulunan limited §irketler de bu himayeye muhtae. tadil edilmistir. Ayni esastan miilhem ve yalniz biri eshamli digeri eshama gayri miinkasem olan mahdud mesuliyetli iki sirketten birinin nisbi vergiye tabi tutularak. Ian iizerinden % 11 nisbetinde nisbi bir vergiye tabi tutulmus olduklari halde bunlar haricinde kalan limited. Diger taraftan. 1 . Komandit sirketler de asagi yukari ayni vasiftadirlar. Bu giin 5 000 Imiya kadar olan -kazanc?] ardan % 12. komandit ve kazanc. 50 000 lira safi kar temin etmis olan ve bes serikten tesekkul eden bir limi ted sirket bu giin: 12 den 600 15 » 750 20 » 2 000 25 » 7 500 10 850 lira vergi vermekte ve bundan her serikin hissesine 2170 lira vergi isabet etmekte iken yeni tertibe gore ayni serikler kendi hisselerine diisen kardan vergi vereceklerine gore 10 000 lira i<jin % 15 den 1 500 lira vergi odeyeceklerdir. vaziyettedirler. digerinin umumi kar iizerinden ve miiterakki nisbette vergiye tabi tutulmasr. bu tadille dahi mezkur sirketlere yine miihim bir vergi tahfifi yapilmis olacaktir. temin eden bir kollektif sjrketle. eden hisse iizerinden hesablanmasini miimkiin kilmak iizere 4 ncii maddenin 2 numarali bendinin (B) fikrasi degistirilmistir. bu kabil sirketlerdon esasen kar tevzi etmeyenler. Sayisi : 269 ) 5 000 lira 5 000 » 10 000 » 30 000 » iqin » > > % % % % . ve 5001 liradan 10 000 liraya kadar olan kazaekirdan % 15 nwbetindo vergi almmakta iken bu tadil ile mevzubabs sirketlerin 10 000 liraya kadar olan ka. birer izahat arzedilmistir. vergi her §erikin hissesine isabet eden miktar iizerinden almmakta oldugundan. biiyuk tesekkulleri. ayni miktarda kazane. yine iktisadi zaruretlerle vucud bulmus. caktrr. Binaenaleyh bu iki nevi sirket arasinda da miikellefiyet noktasmdan fark ihclasi bariz adaletsizliklere sebeb olmaktadir. her §erike isabet eden hisse iizerinden miikellef kilmmasi.Elyevm tatbik edilmekte olan hukumlere gore anonim ve eshamli sirketler. ayni §ekilde miiterakki nisbete tabi tutulan kollektif §irketlerde. bir limited slrketin azalarinin odedikleri vergiler arasinda muhim farklar hasil oldugu gibi azasmdan bir kismi kollektif sjrket §iirekasi vaziyet ve mesuliyetinde bulunan adi komandit sirketlerin sjirekasile kollektif sjrketlerin azalan arasinda da ayni farklar bulunmaktadir. vergiden imuaf tutulmus olub kar tevzi edenlerin digerleri meyaninda ayni himayeden mustefid edilmeleri bunlarin tesvik ve tergibi noktasmdan faydali bulunmus oldugundan. gerek limited ve adi komandit. Kooperatif sirketlere gelinee. birincilere nazaran bir misli fazla vergi alinmasi neticesini tevlid etmektedir. gerek kooperatif sirketlerin vergileri her serike isaibot. Groruliiyor ki yeni tertible bu sirketlere asagi yukari % 30 nisbetinde bir tahfif yapilmis olmaktadir.— 2— daha bazi tedabirden ibaret olub bunlardan her biri hakkinda asagida birer. tatbikatta ikincilerden. bu gun odemekte olduklari vergilere nazaran asagi yukari yari yariya bir muafiyet bahsedilmiis olacagindan muafiyeti bu kadar tevsi etmek te ferdi tesebbuslere nazaran daha biiyuk sermayeli ve is haemi itibarile daha. Aneak bu tadil ile mezkur sirketlere. Ancak vergi her serikin hissesine isabet «den miktara gore hesablanacagrndan. Kazanc. ( S.
3 — Kaniinun 37 nci maddesinin (B) fikrasi mueibince seyyar sanat erbabi giindelik gayrisafi kazanglannm212 misli vergiye tabi oldugu halde. Layihanm 1 nci maddesinin ilk fikrasi bu maksadlarla jrazilmistir. amele ve hammallarm bir sinifta tevhidi ve vergilerinin de biraz 'tahfifi =gayesile gundelak kazanglannin on misli iizerinden ve faaliyetlerinde kismen sermayelerinin de rolu olan nakil vasiitalan sahib veya miistecirleri ve vapur loikanta ve toiifelerini isletenler ve kabtomal ve madrabazlarla kazane. Bundan baska maddede gegfn (Taahhiidde bulunmak tabiri. 7 — Kanifcun iiQuncii maddesinin 16 nci fikrasmda Devlet memur ve miistahdemleri hakkinda asgari bir ma|§et haddi gozetilerek kazang vergisi muafiyeti veriknis oldugundan ayni himayeden ( S.en miiltezim tabirinin. vergileri hie tarhedilmemis olan miikelleflerin tahakkuk etmis bar vergisi olamayacitgindan ibarede maddi sehiv neticesi olarak ^oriilen «verginin tahakkuk et/tdrildigi» kaydinin «ve|ginin taalluk ottigi» sekline tahvili suretile maddeye vuzuh verilmek istenilmistir. Sayisi : 269 ) . daha az vergi vermek gayesile. hangi nevi islerin taahhiid sayilacagini tayin emrinde dar ve §enis manalarda anlasilmaga miisaid bulundugundan vergi bakimmdan taahhiidiin tarifi icab etanis ve meemu bedeli 500 liradan asagi miiteferrik mubayaa ve islerin taahhiid mahiyetinde olnmktan ziyade laalettayin yapilan bir alis veris seklinde telakkisi tatbikatta kolayligi mucib olacagt dusiiniilerek bu hadden yukari miktarda bir bedelle girfsilen islerin kazane. isgiler ve haanmallar bu fikrada yazili olmadifindan (C) fikrasma ithal edilerek bunlann giindelik gayrisafi kazanglannm 20 misli vergi aknmakjtadir. kismen konsomasyon bedeili seklinde istifa etmek yoluna igittikleri gorulmiis oldugundan layihaniil birinci maddesinde degisen 37 nci maddenin (Q) fikrasi buna imani olacak sekilde tertib edilmi^r. seyyar sanatkar ve ijstalar giindelik kazanciannin 12 misli iizerinden vergiye tabi tutulmustur. (Layiha: Madde (1) dlgisen 37 nci maddenin A ve B fikralari). vergisi bakimmdan ^ a h h i i d sayilmasi muvafik goriilnriistur. bunun tamamen aksine olarak Hazineye bir beilel odemek mevkiinde bulunduklari cihetle kendilerinin yukanda izah olunan esasa binaen mutedjihidler hakkinda istisnai bir hukiiiu ihtiva eden 8 nci madde ile alakalari olmadigi asikardir. Bulseheble maddedeki miiltezim tabirinin gikarilmasi lazim gelmistir. Hiikumetle iltizam mukavelesi yapsgi ve bu itibarla Hazineye bir bedel tediye etinek mevkiinde bulunan tesebbiis erbabina aid kazaftg vergisinde 8 nei maddenin mabihiittatbik olmasi lazmi geldigi miitalea ve igtihatlanna meydaa verdigi goriilmektedir Miiltezimler mevzubahs 8 nci maddenin dairei siunulune giren miiteahHidler gibi bir bedel almak vaziyetinde degil. bilet bedelerini tenzil ederek temsil bedellerins. vaziyetleri nisbeten miisaid olan dellal.— 3• — 2 — Mut^hhidlere aid kazane. vergisinin mazbut bir sekilde almmasini temin igin kanunun 8 nei maddesfnde tadad olunan daire ve miiesseselere mal satmis veya is gormiis olmak hasebile kendilerine fir istihkak taninan eshasm vergileri isbu istihkakin tediyesi sirasmda istifade edilmek esasi vaiedilmis iken mezkur maddede zikri gec. Diger taraitan bu ifle istigal edenlerin. Bu nisbet ecnebi sanatkarlann sahnelerimize-istirakini selbedecek mahiyette oldugu gorulmiis ve milli kiiltiire hizmet etmek maksadile mezkuff vargi nisbeti % 5 gibi adil ve maksada da uygun bir raddeye indirilmistir. bilet ledeMerinden damga resmi gibi resimlerle Dariilaceze hissesi gikanldiktan sonra geriye kalan mdiktarin yiizde ellisi kazang vergisi olarak alinmaktadir. 5 78 nei maddedeki «verginin tahakkuk cTtirildigi mali yilin sonundan itibaren uq veya dort sene icdnde t^rhedilmeyen» hiikmii yalniz ikmalen yapilacak tarhiyat mururuzamanina kabili tatbik bir manzarayf haiz olup. 4 — Kaniinun 37 nci maddesine gore ecnebi memleketlerden gelen artistlerin verdiklerd temsillerden. Sermaye denecek parasi bulunmayan ve sayiinin iradile geginen seyyar saticilann. 47 nci madde mueibince beyanname usuliinii tercih edenlerin tabi olacaklari ruhsat tezkeresi harci saraJiaten tayin edilmemds oldugundan bunlann da diger beyannAneli muikellefler gibi 25 liraJik tezkere alacaklan maddenin A fikrasina ilave edilmis ve noter vaztfesani goren adliye memurlanndan noterler gibi 25 liralik ruhsat tezkeresi harci almmasi bu fazifeyi yapan memurlar iqm agir geldiginden bunlann tezkere harglan da bir Mraya indirilmis1|r. 6 — 82 nfi maddenin bu giinkii seklinde. seyyar saticiari. (B) fikrasina girmeyen iscd. simsar.
12 — Istanbul ve Ankara gibi muvazzaf itiraz komisyonlari teskil edilmis olan yerlerde icab ve imkana gore miilhak kazalara aid itiraz evrakinm da bu komisyonlar tarafindan tetkikini temin maksadile kanunun 63 neii maddesine bir fikra eklenmistir. esas itibarile. temin etmekte olan bu smif ticaret erbabi. vilayetlerde va r idat mudiirlerine verilmekte ve kararlar da 011lara teblig edilmektedir. Bilhassa biiyiik sehirlerde vergi miikellefiyeti ehemmiyetli bir kemmiyet teskil eden miikeilefler hie. 8 . unaliye tesjkilat kanunu muciibinee vazife V e mesuliyet bakimindan diger vilayetler varidat miidurlerinden farkli ahkama tabi bulundurulmus ve tahaikkuk memurlugu sifati Istanbulda. 61. 61. itiraz komisyonu tarafindan karara baglanmadikga vergi nin tahsili cihetine gidilmemekte olmasi dolayisile. maliye tahakkuk subeleri sefliklerine tevcih edilmis buhmdugundan hem teskilat kanunu hukiimlprile telif edilmesi hem de Hazine namina yapila C ak itirazlarin siirat ve selametle cereyani igin Istanbulda bu vazifelerin sube §eflerince yapilm a si daha muvafik olacagi dusuniilerek 52.—4— inustefid edilmeieri mtivafik goriilen araele ve isgi sinifi hakkinda da asgari mallet haddi tayin olunmu§ ve bunu teminen UQiineii maddenin 16 nci fikrasina bir hukiim eklenmistir. Bu gibi miikellef lerin itirazlannin haksiz gikmasi halinde her hangi bir muamele ile karsilasmamalan. 65 ve 70 nci maddelere bunu temin edecek hiikiimler Have edilmistir. Istanbul gibi biiyiik ticaret merkezlerinde tahti isgallerinde bulunan depolan muvazaa suretile miistahdemleri namina isticar ettirerek kendileri orada mallarmi iicretle muhafaza ettiriyor mevkiine gegmek ve bu §ekilde de beyanname usulunden kaginmak yoUarma sapmis ol^uklarmdan bu tarik ile de kendilerini hakiki kazanclari uzerinden miikellef tutmaga imkan hasil olamami§tir. ( S. alti ay sonra tahsil edilebilmek imkani hasil olmaktadcr. 13 — 2395 numarali kanunun 61 nci madde si mucibince miikeilefler. ihbarnamenin tebliginden itibaren 30 gun ieinde tarholunan vergiye itiraz edebilirler. tarholunan vergiye itiraz eden miikelleflerin vergileri. 10 — Kanunun 52. 9 . 58 nci maddelere birer fikra eklenmistir. olmazsa bu muddet zarfinda vergi parasmin baska islerde kullamlmasini temin icjn kanuni bir sebeb olmaksizm itiraz yoluna gitmektedirler. Istanbul sehrinin genisiigi ve miikellef adedinin goklugu dolayisile 1stanbuldaki varidat miidiirlerinin her mukellefiii vorgisini ibizzat tetkik ederek icab edenler icjin itiraz hakki kullanmalari biiyiik miiskilat tevlid etmektedir. Kanunun umumi hiikiimlerine gore itiraza tabi vergilerin. 15 nci imaddeye eklenen D fikrasi). olmak iizere. itiraz miiddeti olan 30 gun gegmedikge ve itiraz halinde tetkiki itiraz komisyonu tarafindan tasdik edilmedikge tahsili cihetine gidilememektedir. itiraz etmeyen miikelleflerin vergilerinden en az bes. isi foirakib yeniden ise baslamak hukmiinde sayilamiyacagmdan bu cihet tavzih ve bu tebeddiillere aid tarhiyatin sureti icrasmi tayin maksadile 55. Kanunun vazettigi bu esas icabi olarak. Her ne kadar isgal ettikleri mahallerin gayrisafi iratlari 2 000 lirayi gegen bilumum sanat ve ticaret erbabi beyanname usulile vergiye tabi bulunmakta iseler de bu sinif ticaret erbabi bilhassa Izmir. beyannameye miistenid ilk tarhiyat haric. 65 ve 70 nci maddeleri mucibince resen tarhiyat dolayisile Iiazine namina vaki olacak itiraz hakki. Vergiye itiraz halinde. kanunun 7 nci maddesinde yer almami? oldugundan tatbikatta yiizlerce lira kazane. (Layiha: madde .Temin ettikleri kazanglan is mahallinin gayrisafi iratlarile olgiilmesine imkan olmayan ve gayrisafi iratlari az mahallerde biiyiik isler yapan miikeilefler 2395 numarali kanunla dogrudan dogruya beyanname usulile ve safi kazanglari uzerinden vergiye tabi tutulmus olduklan halde ziimreye dahil bulunan ithalat ve ihraeat tacirleri. 11 — Ayni sehir veya kasaba dahilinde is yerlerinin degistirilmesi. Sayisi : 269 ) .2. Bu itibarla kanunun bu bo§lugunu doldurmak uzere 7 nci maddenin (1) nu m a rali fikrasinda sayilan miikeilefler arasina ithalat ve ihraeat ticaretile istigal edenler de ithal olunmu§tur.Gayri menkul mal alip satmayi veya yaptirip satmayi meslek ittihaz edenler hakkinda ka unda bir miikellefiyet hiikmu bulunmadigmdan 7 n o i maddenin ikinci fikrasina ve bunlarm tutacaklari defterlerin sekli hakkinda da 15 nci mad^eye ilaveler yapilmistir. Esasen Istanbul vilayeti varidat miidiirleri. hakli bir sebeb bulunmaksizin mahza tahsilati tehir maksadile tarhiyata itiraz eden bir qdk miikelleflere tesadiif edilmektedir. pek cuzi bir vergi ile miikellef tutulmaktadirlar.
Diger taraftan her tehiri ieranin tahsiliemval kanununa miiteallik bir hadise teskil ettigi ve halbuki tahsili emval kanununda tehiri icra k a r a n ittihazma salahiyeti mahsusali bir merci taninmami§ bulundigu keyfiyeti hareket mebdei ittihaz edilmek suretile yapilan bir istintag. bazi vergi kanunlarmda itiraz kamisyonu kararmin tehiri icrasma karar vermek emrinde temyiz komisyonuna taninan galahiyetin ancak tahsilatm muayyen bir safhasma miiteallik ve binaenaleyh mevzii ve inahdud bit manada oldugu ve bu sekiide bir salahiyetin tehiri icra talebi ie. u Haksiz c.— 5— itirazlan Qogfltmakta ve hakli itirazlarda bulunan niukelleflerin islerinin gecikmesine sebebiyet verniektedir. muvazene ve hava kuwetlerine yardim vergiljbri kanunlarinin bordro verme miiddeti. Sayisi : 269 ) . §ekli ve tediye zamam hakkindaki hiikumlerile kaztng vergisi kauununun bu kisim mukelleflere aid hukumleri bir birine uymamakta ve miikellefler iejn muskilati mucib olmaktadir. olunmustur. vergisi kanunu iukumleri esas tutulmak suretile bir madde tanzim. Bu tedbirle yersiz itirazlarm onlenmesi ve komisyoniarin mesaisinin normal bir bale getirtimesi ve mukeiielLerin yukarida izali edilen sekiide tevessiil ettikieri husniiniyete makrun oimafan hallere nihayet veriimek maksadi istihdaf omnmustur. 17 — Ithalit ve ihracat tacirlerinin bu kanunla miikellefiyet sekilleri degistirilerek beyanna( S. Haltuki boyle bir mutalea yukarida izah edildigi vechile vergi mevzuatmuza girmis bulunan esasalkulliyyen mugayir olduktan baska amme hizmetinin karsiliklarmi teskil eden Devlet varidatmm muayyen taksitlerinde tahsil edilmemesini intag ve Cumhuriyetin tediye intizamini (temin hususund^ takib ve temin eyledigi biiyiik gayeyi esasmdan rencide ettigi izahtan varestedir.maksadile 76 nci maddeye bir fikra ilave olunmustur. vergisi kanununun 72 nci maddesinde itiraz komisyoniarinca verilen kararlarin icrasmi tehir 3hususunda temyiz komisyonuna salahayet verilmis ve ayni salahiyet 2430 numarali muamele vergisi kanununun 18 nci maddesile bu vergi ve kezalik istinlak vergisi kanununun 6 nci maddesi delaletile de istinlak vergisi bakkinda kabul ednmigtir.Hizmtt erbabi istihkaklarmdan alman iktisadi buhran.ikan iddia sahiblerinden ciizi bir tazmmat aimmasi. vergi saliasinda haksiz itiraz saiiibierinden itiraz merciiermi fuzuien mesgiU eyiedikieri ve Hazine alacaginm tehiri istifasina ve amine hizmetlerinin iiasinda mus&uiat zuojiruna sebebiyet verdikieri nazan itibare almarak itirazm maksad ve mahiyetine gore ve muteyizunbih asli vergiden binnetiee ipka oiunacak miktara inzimam etmek iizere komisyonun takdir^ ettigi nisbette ve azanii % 10 a kadar ceza aranacagi kakkmda 64 ncu maddeye bir fikra ekiejimistir.3) 16 . Qumlesi asagi yukari ayni hukiimler dairesinde tahakkuk ettiriJSerek tahsil olunan bu vergilere aid bordro verme ve tediye §ekli ve zamanlarmin tevhidi suretile bu muskilatin izalesi derpis edilerek bu hususta ana kanun olan kazanc. Bu yolda bir telakki kanunlarmda tehiri icra merci ve seraiti gosterilmis bulunan vergilerfie bile tehiri icra keyfiyetinin alehtlak tahsiliemvale miiteallik b k mesele olarak her zaman mevzuujbahs edilebilecegi bahusus idari kaza mercilerinde derece sirasmi takibe liizum gormeden de tehifi icra igin karar taleb ve ittihazi mumkun oldugu neticesine varmagi mumkun kilmaktadir. 14 — Heaib miitehassisi kullamlan yerlerde mektum vergiier hakkinda Maliye miifettis ve varidat kontrollfr ve kontroi memurlarinin da tetkikat yapabiimesini temin.KazaHc. (Layiha: Madde . Binaenaley| boyle bir telakki ve tatbikm bertaraf edilmesini ve ayni zamanda miikeUeflerin itiraz haklarmin emniyet ve intizam altmda bulundurulmasmi temin ve her nevi vergi ve rusum igin tehiri icraya karar vermek salahiyetini haiz mercii mahsus bahsini ikmal ve itmam maksadile layihaya bir n#.dde ilave olunmustur. 15 . Bununla beraber kanunlarmda tebiri icraya salahiyeti mahsusasi olan merci gosteriliiemis vergi ve resimlerimiz de mevcuttur. umumi hukumlerle kabui ediiniis^bir esas oidugundan.in temyiz komisyonunun hususi f e yegane merci telakkisini icabettirecek mahiyette olmadigi tarzinda bir telakkiye mahal vermemekfedir. Bu tig muhim kanunda tehiri icra hususunda karar vermek salahiyetinin temyiz komisyonuna birakilnus obaasi vergi mevzuatimizda temyiz komisyonlarinin tebiri icra taleblerini tetkik ve karara raptetiiege salahiyettar mercii mabsus tanmmis oldugu manasinda bir esasm mevcudiyetini gosterimektedir.
yarisi gegmis olan 1937 takvim yili muamelelerinden ertesi sene vergi almmasi. tktisad enciimeni mazbatasi T. bunlara tieari defter tutniak ve beyanname vermek meeburiyetini tahmil etmis ve kazang vergisi de. 1980 ve 2882 numarali kaminlarin bazi hiikiimlerinin degistirilmesi hakkmda Maliye vekaleti tarafmdan hazirlamp Icra Vekilleri Heyetinin 19 . gegmis takvim yili muameleleri uzerinden tarhedilmekte bulunmus oldugundan bu miikelle flerin. K a n u n u n bu hiikmiine gore. hususi ve miilhak biitgelerden elli lira maas alan bir kimse m a a s m i n yalniz 30 firasi iistunden yiizde besten 150 k u r u s vergi verdigi halde hususi bir miiessesede galisan ve yine elli lira maas alan diger bir kimse 350 k u r u s kazang vergisi verir. Bu gok sade hakikata ragmen 2395 numarali kanun miikellefin vergisini.Sabit gelirli miikelleflerin yani maas ve iieretle galisanlarm vergisinde matrah aylik kazanglaridir. der. M. 1 . defterlei-iiii senenin yarismdan sonra tutmaga baslayaeaklan eihetle niiimkiin olamayaeagmdan. tatbikatta iki biiyiik bosluk g6stermi§tir. Alelade isgi a y d a bes veya on lira kazana- ( S . 1/830 Karar No. 2395 numarali kanunun 38 nci maddesi: Umumi. Yine 2395 n u m a r a l i k a n u n u n 3 neii maddesi u in 16 nei f i k r a s i n d a : Umumi. Umumi. igin % i) ve y u k a r i d a yazilr daire ve muesseseler harichide kalan biliimum hakiki ve hiikmi sahislar nezdinde galrsanLara yapilan tediyelerde d e : 100 liraya k a d a r % 7 100 liradan yukarr igin % 9 nisbetinde vergi alinir demektedir. miilhak ve hususi biitgelerden yalniz iicret alip bir ay iginde istihkaki yirmi lirayi gegmcyen kadro dahilindeki mustahdemin iicretleri ile istihkak miktari yiiz lirayi gegmeyen m a a s l a r m y i r m i lirasi vergiden muaftir. miilhak ve hususi biitgelerle idare edilen daire ve miiesseselerden yapilan tediyelerde: . yirmi lira aylikla hususi bir miiessesede kapicilik eden bir y u r d d a s 140 k u r u s vergi verdigi halde u m u m i . bunlarin 1938 takvim yilindan itibareu beyanname usuliine labiiyetleriiii teminen kanun projesine muvakkat bir anadde ilave edildigi gibi vergileri hazirau. de 1937 mali yilindan baslatilmasini ternin igin diger bir muvakkat madde tanzim edilmistir. lkhsad enciimeni Esas No.00 101 201 301 401 200 300 400 500 liraya kadar » » » » » » » » % % % % 5 6 7 8 2 -VI -1937 ve daha t'azlasi. M. Bu zumre dahilinde aym kazanca inalik olan yurtdasin ayni nisbette vergi vermesi ve ayni miiafiyetlerden istifadesi igtimai adaletin ve vergide miisavatm ilk esasidir. zarfinda toptan tahsil olutian sirketler liakkmda tadilen tanzim olunan vergi uisbetlerinin.V -1937 toplantismda Yiiksek Meclise arzi kararlastirilan kanun layihasi. galistigi yere gore gerek asil ve gerekse miitcrakki nisbetini bir birinden hayli farkli olarak lay in ve tesbit ettigi gibi bir miikellef ziimresi igin kabul ettigi asgari maiset payi vergi muafiyet. gegen devreden beri eneiimenimizde bulunan Aydm saylavi Nazmi Topguoglunun yine 2395 numarali kanunun bazi hiikiimlerinin degifstirilm. 52 Yiiksek Beislige Kazang vergisi hakkmdaki 2395 immarali kanunla 1890. B.me usuliine tab! tutulmalari.1. Sayisi : 269) . hususi ve miilhak biitge ile idare edilen bir yerde ayni iieretle galisan diger bir y u r d d a s hig vergi vermez.esi hakkmdaki kanun teklifi ile birle^tirilerek ve Maliye vekaleti Siyasi miistesari ve Varidat umum miidiirii hazir olduklan halde tetkik ve miizakere olundu: 2395 numarali kazang kanunu.ini ayni ziimreden olan diger bir kisim igin esirgemistir.
2395 nufiaralr kannnun. Saj . Kazanc ^fergisinde matrah mukellefin griindeiik. Bir zumrenin ayni sek|lde ve ayni sartlar i§inde ve ayni ( S .:. a^rkfveya yillik feazancrdrr.1 000 ve hatta 2 000 memurun miistevfa maas almasi Devlet memurlufu haricindeki yiiz binlerce isciyi ilgilendiren bir vergi nisbetinde muhimce bir farka delil teskil etmesi miisamaha ile gorulmesi caiz olmayan bir seydir.40 lira aylik alan hususi muessese memurunun vergi atsbetini % 7 den baslattirir. objektif bir OIQU yerine hissi takdire genis bir yer vermek olur. Irananunun 38 nci maddesi. vergisi nisbetine indirmek.Hususi miiesseselerde galisan i^eiler vergi nisbetini Devlet memurlari kazanq. Sinif vesfziimre miicadelesini kabul etmeyen rejimimiz v* Yuksek Meclis. Bitaraf olarak dusuniildugu takdirde Devlet memurlugu haricindeki iscilerin istihkak ve liyakatlarmdan fazla maas almalan iddiasile fazla vergi vermelerini dogru gormek objektif ol^ii yerine hissi olgii koyma demektir ki.iinin izahi olan bu iki sebeb bn gfm iein jrersiz dahi olsa Maliye vekaletinin gelecek deviede Yuksek Meelise getirilecegini bildirdiei v^itasiz vergiler kanununun kazanc.01 liradan 200 liraya kadar aylik alan bir Devlet meinurunuEi vergi nisbetini % 6 olarak tesbit ettigi halde| 5 veya 10 lira kazanan bir is^i ilc 30 . amraa islerinde bunun ne kadar tehlikeli oldugu izaha muhtag degildir. Barem kanununun Devlet memurlarma miistahak olduklari maasm asgarisini vermesi Devlet memuriyeti haricinde kalan maasli igcilerin istihkakmdan fazla maas veya iicret aldigmdan dolayi fazla vergi vermeleri lazim geleee§ini istintaea miisaid degilidr.500 .2fi9. Maliye vekaletinin hazrrlamakta oldu§u yeni vasitasiz vergiler kanunu layihasmda ayni srnrf mukellefin ayni olqu ile miikellefiyet nisbetini tayin etmesi temenniye sayan goriilmustiir. sabit gelirli yurddaslar vergirnisbet ve muafiyetleri bakimmdan yarattigi hifeizlijfi tebariiz ettiren yukaridaki hesablarin felaNgati fazla izahati luzumsuz krlmaktadrr. Bazi miiesseselerde 300 . Maliye vffcaletinin bu boslugu izah sadedinde gosterdigi afagidaki deliller taniamen yerinde goriilmektent uzaktir: 1 — 192f senesinde Devlet memurlari Barem kanunuieikarilirken maaslarm kazanc. 2395 numtarali kanunun tanzimi sirasinda hakim olan jjsikolo. 1. Bunun igin iki §are vardir: 1 . vergisini ihtivasetmemek esasi iizerine hazirlandrgi ve sonradanl zaruretlerin zoru ile bu maaslar iizerine yalniz kazanc. 2 — Bazcmttesseselerdeki merrmrlarm Devlet memurlarmai nazaran qok genis mikyasta aldikl a n maaslarii agrr nisbette vergiye tabi tutulmasmm haktrz olmayacagi. gostermiyeeek kadar acdrbr.Devlet memurlari kazang vergisi nisbetini hususi miiesseselerde (jalisan isei vergisi nisbetine ^ikarmak.—7— cak bir is luldugu takdirde vergisinin nisbeti % 7 oldugii halde ayda 100 liraya kadar aylrk alan bir Deflet memuru ayliginin 20 lirasi i(*in big vergi wgcmedigi gibi mutebaki 80 lirasi iein miktardaki kazancmm gerek nisbetinde ve gerek miiterakki kismmm basamaklarmda fark gozetmek biiyiik haksizlik olnr. izaha ihtiyac. vergisi faslnjda ayni k u w e t l e olmasa dahi vine az cok yer "h|fem«si ihtinraline bmaen bn iki delilin kisaca tafililini faydasiz gormedik. 2 .) vergi nisbeti % 5 tir. srnrf ve zumreler arasinda adijletm tevzii odevini iizerine almis bultmdugunjan bi? bir smif diisiincesi altmda bulunmaksisgtn ve sirf i^timai adalet prensibinden miilhemlolarak isginin hayat sartlarmi yrikselteeek kajfanlari cjkanrken ana prensiblerimrze karsi gBrunen kazanc/ kanununun gaze batan bftyuk Boslugnnu ihmal etmek imkansiz gibidir. Devlet memurlanran yeni bir vergiye tabi tutulmasini bu gunku hayat pahaliligi sartlan i?ind« mahzuru. Hususi miiesseselerde galisan iseiler vergi nisbetinin mdirilmesini butge bakimmdan tesiri Maliye vekalFti tarafmdan gosterilememis ise de nxuvazeiEeli olarak kabul edilmis olan 1937 :. Bazi miiesseselerde kabul iistii mahdut bir zumrenin yuksek maasmi vergi matrahlarmda bir ol^ii olarak kullanmak. vergisi degil daha agrr vergilerin klmraus oldugu. Muvazene ve adaleti temin edecek bu iki tedbirin bu gun tatbikine imkan goriilememistir. Kazanc. 2395 numarali kanunun elimizdeki tadil layihasi da maatteessiif bu boslugu dolduramamistir.
2395 numarali kanunun bu kusurunu tamire Qalisan isbu tadil teklifi burada mutavassit bir hal garesi gostermistir. Mecmu bedeli 500 lirayi (500 dahil) gecmeyen miibayaa ve islerle alelitlk menkul ve gayrimenkul ieari taahhud sayilmaz* denmistir. 8 nci maddenin degistirilen 1 numarali fikrasi aynen kabul edilmis ise de miiteahhidlere karsi derece. seyyar amelenin tarif edilmesini arzu eden enciimenimize karsi vekaletin vadi memnuniyetle kaydedilmistir. Tadil layihasinm birinci maddesinde: 2395 numarali kanunun 4 ncii maddesinin 2 numarali bendinin degisen (B) fikrasmda kazanc.en kazanci degil. Sirf sermaye kazancina dayanan mahdud mesuliyetli sirket tiplerinden anonim ile limited arasmda biiyiik bir vergi farki konmasinm sebebi tamamile izah edilememistir. kelimesinden ewel sermayesi iizerine kelimeleri Have edilmistir. Degisen 37 nci madde aynen kabul edilmistir.—• 8 — butqesinde ihmal edilemiyecek bir agik vermesi endisesi vardir. «Bu kanunun tatbikinda yukanda yazili daire ve miiesseselere karsi bir malm teslimi veya munhasiran fikri ve bedeni bir hizmet mahiyetinde olmamak sartile bir isin yapilmasmi mukaveleli. Bu nevi sirketler vergi nisbetinin asgari haddinin % 15 ten baslamasi tarn izah edilememis ise de bu giinkii tadil diine nazaran bu sirketlere bir dereceye kadar yasamak hakki verdiginden ve gelecek kanun projesinde bu noktanin daha iyi ve daha esasli tetkik edilecegi vadedilmis bulundugundan biitgenin kabul edildigi bu zamanda bir degisiklik yapilmadan aynen kabul odilmesi muvafik goriilmiistur. mukavelesiz gayrimenkul satilmasi taahhiid sayilir. Sayisi : 269 ) . seyyar satici. mUkavelesiz deruhteetmek ve gayrimenkul alip satmagi meslek ittihaz edenlerce keza mukaveleli. satrmni meslek ittihaz edenler vergi mevzuuna dahil bulunacaktir. Bu suretle yalniz gayrimenkul alim. sirketler i n umtimi k a r l a r m r n miiterakkl vergiye tabi tutulmasinda idi. Vergi kanunlarmin. yine bizzat verginin aleyhindedir. Anonim sirketler milyon liralik bilan^o dahi yapmis olsa yalniz yiizde 11 nisbi vergiye tabi kilmmis. Yine isbu maddenin son fikrasi su sekilde degistrlmstr. derece taahhiidlerde bulunan demekten maksadm Nafia insaatinda ikinci. Kollektif sirketlerde de umumi kar degil ortaklar hissesi ayri ayri nisbi ve miiterakki vergiye tabi kilindigi halde limitedlerin yasama imkanini selbedecek bu vergi seklinin hangi sebeblerden dogdugu bir tiirlii anlasilamamistir. hem de karin mecmuu miiterakki vergi usuliine baglanmistir. 2395 numarali kanunun bosluklarcndan birisi de adi komandit ve limited sirketlerinde ortaklarm eline gec. Bu tadil vergi bakimmdan hakikaten himayesi icab eden iseinin miikellefiyetini hafifletmesi dolayisile yerinde yapilmis bir degisikliktir. Gelecek kanunda. vergisinden muaf kildiei kooperatiflerin bu tadil ile kazanc vergisine tabi tutulmasi ihtimaline meydan verilmemek istenmistr. Bu miikellefiyet sekli limited sirketler ortaklanni anonime nazaran 2 misilden daha fazla vergi vermege mecbur kilmistn*. dagrtan kooperatif sirketlerde fikrasmda kazanc. Bu fikranm degistirilmesinden maksad 8 nci maddenin 1 nci bendinde yazili miiesseselere alelitlak gayrimenkul satanlarm vergiye tabi tutulmamasidir. iiQuncu derecede ve tasrona kadar giden miiteahbidler demek oldugu ifade edilmis ve Maliye vekaleti. Bu zarureti takdir eden Enciimenimiz Maliye vekaletinin gelecek vasitasiz vergiler kanun layihasinda bu hususun qdk ince bir tetkika tabi tutulacagi ve haksizliga meydan verilmiyeeegi bakkmdaki teminatmi memnuniyetle dinlemis ve bu kanunun gelecek igtima devresinde Yiiksek Meelise sevkedilraesini temenni etmistir. bu giine kadar tatbikatindan bu sekilde cereyan ettigini ifade etmistir. Bu suretle 2395 numarali kanunun 3 ncii maddesinin 2 numarali bendinin kazanc. zaruretlerin meydana getirdigi bu tip sirketlere hayat hakki vermemesi iktisadi hayatin serbest inkisafma mani oldugu gibi. limitedlerde ise vergi nisbeti hem % 12 den baslamis. Yalniz 1 nci maddenin D fikrasma ithal olunacak is ve tesebbiis erbabinin giindelik gayrisafi kazan^larinin yirmi misli vergiye tabi ki- ( S. seyyar sanatkar. Ticaret kanunumuzda anonim sirketler mevcud iken limitedlerin de bir yer almasi elbette iktisadi hayatin luzum gosterdigi zaruretlerden dogmustur.
tsbu tadil qok yerinde gorulmiiij ve Hukumetin teklif ettigi ithalat ve ihracat tacirlerine bir de ticaret ve zahire borsasi bulunanyerlerde borsada alinib satilan mallar iizerinde komiisyonculuk yapanlari ilave etmistir. is yerleri konmus ve is kanununun hiikiimlerine uyulmustur. bu miikelleflerin tutacaklari defterler hakkinda hiikiim koyan 15 nci maddenin tadiline de liizum kalmamis oldugundan bu maddeye eklenen (D) fikrasi da kaldirilmistir. zahire. Miikellefiyet sekli bu suretle tayin edilince. hastaliklar ve saire go* oniinde tutuldugu takdirde ayda 20 gun call-in bir isQinin azami 12 lira kazanci muafiyete <Sth. iiziim. 37 nci iiaddenin D fikrasmin nihayetine 3 neii maddejtin 9 ncu fikrasinda yazilanlar hariq cumlesit ilave edilmistir.il olmaktadir ve utjiincii maduenin diger miiafiyetleri buna nazaran daha qok genis bulunfcakta ise de bu tadilin bahsettigi muafiyetin Ijutc. 64 neii maddeye eklenen fikra su sekilde tadil edilmistir: Tetkiki itiraz komisyonlari miikellefin haksizligma karar verdigi ahvalde itiraz edenin bu itiraz.— 9— linmasi agjf goriinmiis ise de gelecek kanunda bunun da 0z oniinde tutulacagi vadi iizerine aynen kabul fdilmiftir. Yedinci maddenin 2 numarali fikrasma gayrimenkul alib veya yaptirib satmayi meslek ittihaz edenlerin miikellefiyet sekli hakkmda konulan fikra muvafik goriilmediginden kaldirilmis ve onun yerine bu miikellefler igin de miiteahhidler gibi satis kiymetinin yiizde biri nisbetinde maktu bir vergi konulmasi. i Yedinci Inaddenin 1 numarali fikrasma eklenen fikra §u sekilde tadil edilmistir: «tthalat ve ihracat ticaretile i^tigal edenler ve ticaret ve zahire borsasi bulunan yerlerde borsada almib satilan mallar iizerine komusyonculuk edenler* Islerinin hacmile miitenasib olmayan yerlerde oturan ve islerinin biinyesi itibarile gayri safi iradi gayet az iki iic. Tadil l*§rihasmin 2 nci maddesine kadar devam eden Jiger maddeler aynen kabul edilmistir. nakliyociligi sanat halinde yapfnayip ciftQinin miisaid zamanlarmda ara sir* yaptigi isler igin. nakliye vasitasi kullananlarjn tabi olduklari vergiyi vermemelerini temiijclir. sirf verginin tediyesini tehir maksadi ile yaptigi delillerle sabit oldugu tkadirde verginin aglma yiizde ona kadar bir zam yapilmasi- ( S. tiftik. 2395 ntfpiarali kanunun 3 neii maddesinin 13 neii fikrfesina yeni bir hiikum ilave edilmistir. 74 ncu fmaddelere ilaveler yapilmistir. Bilhassa miihim ihrae. Sayisi : 269 ) . mulhakjve hususi biiteelerden maas alanlar hakkinda fojibui edilen muafiyetlere ragmen yerinde bir hfmayeye layik olan iscjnin unutulmus olmasifbu kanunun en biiyiik bir noksani idi. iskelelerinde bu sinifin incir. 72. fmdik. Resmi vfya hususi tatil giinleri. bu ta<Jl 60 kurus giindeligi ve 120 kurusa kadar giin^liklerin 60 kurusunu muafiyet fikrasina ilave setmekle igtimai adaleti kismen yerine getirmisfb. 3 Ikinci njadde kazanc kanununun muhtelif maddelerinf ilavesi liizumlu goriilen yeni hiikiimleri ihljva ediyor. tarh ve tahsil noktasindan daha ameli goriilerek 8?33 ve 74 neii maddelere bunu temin edecek hukiimler ilavesi tercih edilmistir. Ayni kajaunun 3 neii maddesinin 16 nci fikrasina ekleijen fikra tadilen asagidaki sekilde kabul edilmisllr: Gtindeli|i 60 kurusa kadar isgi giindeliklerile 120 kurusaikadar olan giindeliklerin 60 kurusu: 2395 nuifearali kanun en az kazanc. yapagi ve saire iizerinde ne miihim komiisyon muamelesi yaptigi izahtan mtistagnidir. pamuk. sahibi olan isgiler icjin fhicj bir muafiyet vermemisti.e iizerindeki portesi gosterilmediginden Iflikumet teklifinde yapilan tadilat lie iktifa edlmis enciimenimizin biiyiik bir hassasiyet ve cfkkatle iizerinde durdugu bu meselenin gelecek kanun layihasmda qok esasli tetkik olunacajji vadi ehemmiyetle kaydolunmustur. 33. Bunlardan 7 ve 15 nei maddelere iid olan bazi ilaveler yerine 8. 55 nci maddeye eklenen fikradaki is mahalleri yerine. oda veya kiiQuk bir yazihanede oturub kullandiklan biiyiik depolari muvazaa ile baskalari iizerine gecjiren biiyiik tacirler bu giine kadar 2395 numarali kanunun gayri safi irad iizerinden vergi veren miikellefleri sirasma girerek biiyiik kazancjarmi vergiden kurtarmakta ve hatta maiyetlerinde kullandiklan kiigiik bir katibin ayligi iiezrinden senelik verdigi vergiden daha az miikellefiyete tabi bulunmakta idi. Umumi. Bu iliveden maksad.
1/830 Kara No. Tadilin 4 neii maddesini enciimenimiz Qok sumullii gormustur. .— 10 — m karar altina alabilir. Topcuoglu Afyon K. . M. Dahiliye ve Iktisad vekilleri memurdur. kanununun hazirlanmakta olmasi enciimenimizce tasvible kar§ilanmi§ vc bunlardan mlistacel olanlarinin derhal tatbikini temin edecek layihanm siiratle miizakeresi muvafik goriilmu§tur. edilmis oldugundan suiniyeti cezalandirmak maksadile yukaridaki tadil yapilmistir. Tadilat layihasmin dordiincii maddesinin kalkmasmdan dolayi besinci madde dordiincii. temyiz komisyonunun tehiri icra hakkmdaki karari nihaidir.Layiha. Suiiiiyet erbabmin vergi tediyesini tehir maksadile itiraz komisyonlarrni qok isgal ederek hakli islerin de vaktinde goriilmesine mani olduklan etraflica izah. Bu tadilleri biitiin hatlarile ihtiva edecek yeni bir kazanc. Gures M. Maliye enciimeni Esas No. Tahsiliemval kanununa tabi bulunan bilciimle Devlet matlubati hakkinda yeni bir hukiim ihdasmi muvafik gormediginden bu maddeyi kaldircb 72 nci maddeye yukaridaki fikrayi eklemistir. B. 70 nci maddeye eklenen fikradan sonra enciimenimiz 72 nci maddeye atideki fikrayi ilave etmis ve tadil teklifndeki dorduncii maddeyi taroamen kaldirmi^tir. 1980 ve 2882 numarali kanunlar hukmunu birlestiren madde tamamlanmistir. Iktisad En. Tunah H. M. Esasen layiha. 63 Yiiksek Reislige 2395 sayili kazanc. Kanunun aslini dort vekil yerine getirmege memur bulundugundan tadilatta da ayni vekillerin memur edilmesi zaruretmi goz oniinde tutmustur. vergisi kanunile 1890. vergisi kanunu. Tadil layihasmm iiQiincu. Bu sekilde itiraz kapilarini kapamak tehlikesi gorulmiistur. 6 nci madde 5 nci madde olmus ve su sekilde degistirilmistir: Bu kanun hukiimlerini yerine getirmege Maliye. Diblan Edib Tor Maliye enciimeni mazbatasi T. Havalesi mucibince alakadar enciimenlere tevdi buyurulmak iizere Yiiksek Reislige sunulur. 25 mart 1934 tarihli ve 2395 sayili kazanc.VI -1937 ( S. Kihg Benal ariman Qanakkale Kocaeli Giimusane M. Samsun Konya Berg Tilrker A. kanununun tatbikini kolay!a§tiracak bir gok hukumleri ihtiva ettigi gibi vergi nisbetlerinde de mukellef lehine 4 . Enciimenimiz itirzda haksiz gikmayr cezayi mueib halden gormemistir. 1980 ve 2882 sayili kanunlarin bazi hiikumlerinin degigtirilmesi hakkinda Bagvekaletin 24 . 755 numarali kanuna nazaran biiyiik bir merhale sayilirsa da iktisadi hadiselerin yakin yillarda ugradigi degi§iklik kazancjar m mahiyeti iizerinde tesirlerini yapmis. ve buna miistenid olan verginin tahakkuk.V -1937 tarih ve 6/1797 sayili tezkeresile Biiyiik Meelise sunulan kanun layihasi Iktisad encumenince miizakereden sonra enciimenimize tevdi kilmmi§tir. Birinci muvakkat maddenin birinci satirmi §oyle tadil etmstir: tsbu kanun ile yeniden beyanname usuliine tabi tutlanlan 1938 mail yili . Kesebir N. tahsil §ekilrinin de tadilini icab ettirmistir. . Dikmen Gazi Anteb Giresun Izmir R. . Reisi Bu M. Sayisi : 269 ) . Adliye. 72 nc maddeye ek: Kazanc. Bununla 1890. Bengisu 1. sekline koymus ve bu suretle yedinci maddenin 1 numarali fikrasina eklenen miiesseseleri ayri ay'n saymaga liizum gormemistir. enciimenimizde Maliye vekaleti Siyasi miistesari hazir oldugu halde tetkik ve muzakere edildi. M. meri kazanc. maddesinde (Tediye edilmesi miiddetleri) kelimelerinden sonra «vaktinde verilmemesi lialinde tatbik edilccek muamele» cumlesi ilave edilmistir. Tekirda Aydm $.
Rs. vergilerini ihbarname tarihinden itiljaren 15 gun zarfmda defaten odeyeceklerdir. En. Degi§en 37 nci iiaddenin (C) fikrasmdaki (Idhal olunacak) tabiri de bu esasa gore (Dahil olan) sekline koniimustur.bazi tadillejri liavidir. bu ihbarname iizerine her tiirlu itiraz yollariha girebilirler VS verginin tediyesi bu itiraz hakkmi ibtal etmez ise de bunun maddede vazihan ifadesini faydali bulan Encumenimiz fikrayi tavzihan tadil etmistir. 2395 safik kanuna gore limited. 2 nci muvakakt maddenin 1 nci fikrasma gore 2395 numarali kanunun bu kanunla degi§en 32 nci maddesinin 1 nci fikrasmda yazili vergi nisbetleri 1937 mali yili vergilerine de samildir.in bir gok kolayliklar teminfiedeceginden layiha ile bu maksat da temin olunmustur. Katib Bayazid Isparta Qankiri Ihsan Tav Kemal Unel M. ve bu §irketlerin Irergileri a§agi yukari % 30 nisbetinde liafifktilmi§tir. Baymdtr E. Miiteahhidlere aid kazanc. vergilerinin tahakkukunajaid hiikumler yeni layiha ile tavzih edildigi gib} verginin tahakkuk ve tahsiline aid murur zauian hukiimleri tasrih olunmustur. Maddelerini miizakeresinde Encumenimizce su degi§ikliklesl yapilmi§tir: 2395 sayii kazanc. vergilerini havi bordrolarmiktisadi buhran. Gurel Tahir Ilitit Huriye Oniz (S. ayri ifade igin iki ciimleye boliinmustur. olan idhalat ve ihracat tacirferinin gayrisafi irad iizerinden de vergiye tabgolabilmeleri sekli tatbikatta bir Qok vergi ziyaiii mucib olmus. Onsay Istanbul Iqel Yozgad A. M. Galib Kahraman M. Mai. Yabanci sanatise miktar ve tahakkuk §ekli bakimindan hayli tadil edilmfftir.ekkullerinin vergi bakimindan bir esasa ircai tabii gorulmiis. I Bu mukellefler. M. Layiha ift kazanci az olan amele ve i§Qiler isin asgari mai^t haddi kabul edilerek vergi muafiyeti tannines ve seyyar saticilarla bir kisim i§gilerin vergil|ri de hafifletilmi§tir. Hizmet |rbabinin kazanc. Inankur E. Layiha bu tadillerle Yiiksek Reislige sunulur.ddenin degisen (F) fikrasma gore islerini terkledenler terk tarihine kadar gegen miiddete ai<jj kazanc. Hukukan da bir Turk mahkemesi huzurunda iddia etmek imkani olmayan alacaklar miiruru zamana ugramadigma gore Encumenimiz cnebi memlekette bulunmasi hasebile kendisinden vergi tahsili imkani bulunmayanlarm zamanla miikellefiyetten kurtulmasi yerine bunlar hakkmda miiruru zamanm cereyan etmemesini yerinde bulmus ve maddeyi bu esasa gore tadil etmi§ir. vergisi kanununun 4 ncu maddesinin k 2 numarali bendinin degi§en (B) fikrasmin sihundaki (Taleb olunur) kelimelerinin (Alinif) seklinde yazilmasi vergi tabiri noktasmdanf daha uygun bulunmustur. 74 ncii m|. Ecnebi memleketlerde bulunanlar igin tahsil miiruru zamani 10 sene olarak teklif edilmis ise de Encumenimiz bunlar hakkmda miiruru zamanm cereyan etmemesini daha yerinde bulmustur. muvazene ve hava vergi kanijnlarinin derpis ettigi bordrolarla tevhidi miilellef ve Maliye ic. tes. Tahakkuk ve tahsil miiruru zamanlarma havi 78 nci maddenin 1 nci fikrasi her iki miiruru zamani ayri. Sayis : 269) . layiha ile bunlar beyannamejJB tabi tutulmustur. Nedim Zabci Konya Manisa Diyarbekir K. 76 nci maddeye eklenen fikradaki miitehassislarm (Hesab miitehassisi) oldugu tavzih edilmistir. komandit ve kazans iagrtan kooperatif §irketlerinin tabi olacaklari "fergi anonim ve eshamli §irketlere nazaran farkljf oidugundan mahiyeten bir birine yakm olan jbu kazanc. Draman Bursa Malatya Dr. Ikinci fikrada ise bunlardan tahakkuk etmis olanlarin da bu esasa gore tashihi ifade edilmis ise de 1 nci fikra mutlak olarak bunlari bu vergi hiikiimlerme tabi kildigma gore tahakkuk edenlerin de tashihi tabii olup encumenimiz bu itibarla son fikrayi tayyeylemistir. Esasen if hacimleri genis.
F. Adilye eneiimeni Esas No. Kazang temyiz komisyonlariiica tetkik olunan vergilerde icranin tehirine karar vermek salahiyetini kanunen muayyen olan sartlar dahilinde aneak Temyiz komisyonlarma raci ve munhasir kilmakta ve bu karann kati ve nihai olup hig bir mercide tetkika tabi bulunmadigmi ifade etmektedir. Bu hiikum hakkmda kendisinden izahat istenen Maliye vekaleti Siyasi miistesari Faik Baysal.M. Adliye neeumenince layihada yapilan tadillere gelince: Sekizinci maddenin tadiline aid teklifin. Devlet surasi reisini de dinledikten sonra Devlet siirasinin. Katib Qorum Ankara Erzurum Miinir Qagil Miimtaz Okmen Fuad Sirmen Antalya Bursa Bursa Numan Aksoy Atif Akgiig S. M. Hadiseyi tetkik eden enciimen. M. Ongun R. Maliye ve Biitge encumenlerile Enciimenimizce karar altina almarak mazbatalari tanzim ve Heyeti umumiyeye arzedilmig bldugundan bu kisim layihadan gikanlmi§tir. Sayisi : 269 ) . bu madde ile istihsal edilmek istenilen neticenin. Havalesi mueibince Biitge enciimenine verilmek iizere Yuksek Reislige sunulur.1 9 3 7 tarih ve 6/1797 sayili tezkeresile Buyiik Meclise sunulan kanun layihasi. kazanci az olan amele ve iggiler igin asgari mai§et haddi kabul ederek vergi muafiyeti tanimak ve seyyar saticilarla bir kisim i§gilerin vergilerini liafifletmek gibi mukelleflerin lehine mevzu bir gok tadilleri muhtevi oludugundan encumenimizce tasvib edilmistir.12 Adliye enciimeni mazbatasi T. 1/830 Karar No. Maliye vekilligi Siyasi niuste§ari Faik Baysal hazir oldugu halde tetkik ve miizakere olundu.. Firat H. I§bu layiha ile. Ozsoy Kocaeli Hayri Tan Manisa Refik Ince Kocaeli Ragib Akca Urfa Fuad Gokbudak 8-VI -1937 ( S. En. -2395 numarali kazang vergisi kanunnun tatbikmi kolayla§tiracak hiikumleri ihtiva etmek. kanunun 3 ncii maddesinin 5 ve 21 nci fikralarina taalluk eden kismi esasen meri kanun hiikumleri arasinda mevcud bulundugundan ve bu hususun ewelee Hukumet tarafmdan vuku bulmu§ olan tefsir talebi iizerine Iktisad. Rs. Iktisad ve Maliye enciimenleri mazbatalari ile birlikte eneiimenimize tevdi olunmakla layiha. Devlet surasmm kendi kanununa gore riiyet etmege salahiyettar oldugu idari davalarda o davalara merbut olarak icranin tehirine karar vermek hakkini selbetmek olmadigini.M. kendi kanununun «45» nci maddesi mueibince icranin tehirine karar vermek hususunda haiz bulundugu salahiyetin §uraya ikame edilmis davalara merbut olan tehiri icra taleblerine munhasir bulundugu ve Devlet siirasinin usul dairesinde kendisine ikame edilmeyen ve riiyeti Suranin salahiyeti dahiline girmeyen veya ^iirada heniiz ikame sirasi gelmeyen davalarda icranin tehirine karar veremiyecegi ve esasen bu eskal haricinde bir tehiri icra karari mesbuk olmadigi ve bu giinkii mevzuatin bu merkezde oldugu neticesine varmis ve Devlet surasindan icranin tehirine karar vermek salahiyetini tamamen refetmenin asla mevzubahs olamiyacagmi teemmiil ederek bu maddeye ilave edilmek istenilen fikranin tayyini muvafik gormustiir. Ad. kanunun 72 nci maddesine eklenmesi teklif edilen fikra. Talay Erzincan tgel Kayseri A. 43 Yuksek Reislige Kazang vergisi hakkindaki 2395 numarali kanunla 1890 ve 1980 ve 2882 numarali kanunlarm bazi hukumlerinin degi§tirilmesi hakkmda Maliye vekilligi tarafmdan hazirlanan ve Bagvekaletin 2 4 .B. Layiha. ancak Devlet siirasmin heniiz itiraz veya Temyiz komisyonlarmda derdesti tetkik bulunan isler hakkmda icranin tehirine karar vermemcsi oldugunu ve bu son neticeyi temin edecek bir hiikmiin maddeye ilavesi maksadi temine kail bulundugunu ifade etmistir.V .
.
olanlar bu madde mucibince aledderecat miiteahhid vaziyetine girdikleri takdirde i§bu taahhiidlerinden dolayi vergi ile mukellef tutulurlar. sermayesinin en az yarisi Devlete aid olan miiesseselere. 8 nci maddenin degi§en 1 numarah fikrasi: 1 . bankalara. eshamh ve eshamsiz komandit. 78 ve 82 nci maddeleri asagida yazili §ekillerde degi§tirilmi^tir. 37 nci maddeleri. Bu kanunun tatbikinde icar haric olmak uzere menkul veya gayrimenkul bir malm teslim edilmesini veya munhasiran fikri ve bedeni bir hizraet mahiyetinde olmamak §artile bir i§in yapilmasmi mukaveleli. 4 ncii maddenin (2) numarah bendinin degisen (B) fikrasi: B) Anonim. sermayesinin en az yarisi Devlete aid olan miiesseselere. mukavelesiz deruhde edenler miiteahhid sayilirlar. derece taahhudde bulunanlar bu taahhiidlerden dolayi beyenname vermezler. 74 ncii maddesinin (F) fikrasi. hisselere gore hesabedilmekle beraber bu isrketlerin hu&mi §ahsiyetlerinden talep olunur. 3 ncii maddenin 5 nci ve 21 nci fikralan mucibince kazang vergisnden istisna edilms. menafii umumiyeye hadim cemiyetlere ve imtiyazh §irketlere kar§i taahhiidatta bulunan muteahhidler ile bu miiteahhidlere karsi derece.irketlerde vergi. imtiyazh §irketlerin imtiyaz mevzuuna miiteallik taahhiidleri bu hukme tabi degildir. miiessese ve muteahhidler taahhiidiin yapildigi tarihten itibaren bir ay iginde keyfiyeti alakali varidat dairesine yazi ile bildirmege mecburdurlar. miiessese ve miiteahhidler taahhiidiin yapildigi tarihten itibaren bir ay iginde keyfiyeti alakali varidat dairesine yazi ile bildirmege mecburdurlar. Yukanda yazili daire. 32. miilhak ve hususi biitgeli daire ve miiesseselere. Bunlarin vergileri kencnierme odenen taahhud bedeli uzerinden 33 ve 74 ncii maddeler mucibince tediye sirasmda hesab ve tahsil olunur. Yukanda yazili daire. Say]:si : 269 ). Bu kanunun tatbikinda. Bunlarm vergileri kendilerine odenen taahhud bedeli uzerinden 33 ve 74 ncii mbaddeler mucibince tediye sirasinda hesab ve tahsil olunur. yukanda yazili daire ve miiesseselere karsi bir malm tesliminin veya munhasiran fikri ve bedeni bir hizmet mahiyetinde olmamak gartile bir isin yapilmasmm mukaveleleli. hmitet ve kazang dagitan kooperati s.Umumi. mukavelesiz gayrimenkul satilmasi taahhud sayihr. derece taannudde buiunaniar bu taannucueraen aoiayi beyanname vermezler. 312. 37 nci maddeleri. i S. 78 ve 82 nci maddeleri a§agida yazih ^eKiilerde de^tirihioistir: 4 ncii maddenin 2 sayih bendinin degisen (B) fikrasi: B) Anonim. 1980 ve 2882 numarah karmnlann bazi hiikumlerini degi§tiren kanun layihasi MADDE 1 — 2395 numrali kazang vergisi kanununun 4 ncii maddesinin 2 numarah bendinin (B) fikrasi. I IKTISAD ENCtMENtNlN DEGI§TtBl§I Kazang vergisi hakkmdaki 2395 sayih kanunla 1890. 8 nci maddesinin 1 sayih fikrasi. 74 ncii maddesinin (IF) fikrasi. menafii umumiyeye hadim cemiyetlere ve imtiyazh §irketlere kar§i taahhiidatta bulunan muteahhidler ile bu miiteahhidlere kar§i derece. . olanlar Bu madde mucibince aledderecat miiteahhid vaziyetine girdikleri takdirde i§bu taahhiidlerinden dolayi vergi ile mukellef tutulurlar. Ancak mecmu bedeli 500 liraya (dahil) kadar olan mubayaalar ve isler taahhud addedilmez. 8 nci maddenin 1 numarah fikrasi.H t M M T l N TEKLlFl Kazang vergisi hakkmdaki 2395 numarak kanunla la 1890. 3 ncii maddenin 5 nci ve 21 nci fikralan mucibince kazang vergisinden istisna edilmis. 1980 ve 2882 sayih kanunlann bazi hiikumlerini degi§tiren kanun layihasi MADDE 1 — 2395 sayili kazang vergisi kanununun 4 ncii madesinin 2 sayih bendinde (B) fikrasi. eshamh ve eshamsiz komandit. 8 nci maddenin degisen (1) numarah fikrasi: 1 — Umumi miilhak ve hususi biitgeli daire ve miiesseselere. limited ve sermayesi uzerine kazang dagitan kooperatif skketlerde vergi. hisselere gore hesab edilmekle beraber bu §irketlerin hiikmi sjahsiyetlerinden taleb olunur. mukavelesiz deruhte edilmesi ve gayrimenkul ahp satmagi meslek ittihaz edenlerce keza mukaveleleli. Imtiyazh sirketlerin imtiyaz mevzuuna miiteallik taahhiidleri bu hukme tabi degildir. bankalara.
Yukarida yazili daire. menafii umumiyeye hadim cemiyetlere ve imtiyazli sirketlere karsi derece derece taahhiidatta bulunanlar bu taahhudlerinden dolayi beyanname vermezler. Sayisi •: 269 ) . miilhak ve hususi biitgeli daire ve miiesseselere. 1980 ve 2882 numarah kanunlann bazi hiikumjerini degistiren kanun layihasi MADDE 1 — 2395 numarah kazanc vergisi kanunimun 4 ncii maddesinin 2 numarah bendinin B fikraii. 78 ve 82 nci maddeleri asagida yazih §ekftlerde degi§tirilmi§tir: 4 ncii maddenin 2 numarah bendinin degisen B fikrasi: B) Anonim. 8 nci maddenin degisen 1 numarah fikrasi: Umuani. 15 — ADLlYE ENCttMENtNlN DEGI§TM§t Kazang vergisi hakkmdaki 2395 numarah kanunla 1890. mukavelesiz gayrimenkul satilmasi taahhiid sayihr. az yarisi Devlete aid olan miiesseselere. limited ve sepnayesi tizerine kazang dagrtan kooperatif sirjretlerde vergi. eshamli ve eshamsiz komandit. hisselere gore hesab edilmekleS>eraber bu §irketlerin htikmi §ahsiyetlerinden almir. { S. mukavelesiz deruhde edihnesi ve gayrimenkul alib satmayi meslek ittihaz edenlerce keza mukaveleli. miiessese ve nrateahhidler taahhiidun yapddigi tarihten itibaren bir ay iginde keyfiyeti alakak varidat dairesine ya7A ile bildirmege mecburdurlar. 4 ncii maddenin 2 numararh bendinin degisen (B) fikrasi aynen. 1980 ve 2882 numarah kanunlann bazi Mikiimlerini degistiren kanun layihasi MADDE 1 — Iktisad enctimeninin birinci maddesi aynen. bankalara. 32. 37 nci maddeleri. Bu kanu&iun tatbikmda yukarida yazili daire ve miiesseselere karsi bir malm tesliminin veya munhasiran fikri ve bedeni bir hizmet mahiyetinde olmamak sartile bir isin yaprimasmm mukaveleli. 8 nci madMenin degisen 1 numarah fikrasi: Iktisad engiimeninin teklifi aynen. 8 nci maddesinin 1 numarah fikrasi. sermayesinin ejn. Mecmu bedelif 500 lirayi (Dahil) gegmeyen mubayaa ve islerle alelitlak menkul ve gayrimenkul icari taahhiid sayilmaz. 74 ncii maddesinin P fikras.MALlYE ENCttMENlNtN DEGISTtRt^I Kazang vergmi hakkindaki 2395 numarah kanunla 1890.
Ik. Sayisi : 269 ) . 10 001 liradan 20 000 liraya kadar olan kismmdan % 20. 20 001 liradan 50 000 liraya kadar olan kismmdan % 25. her nevi miiessis ve intifa hisseleri ve firketler rniidur ve memurlarmm temettu hifeseleri ve murakiblere iicret ve aidat ta bu (nisbetler iizerinden vergiye tabi tutulur. kazang dagrtan kooperatif ve kollektif ^irketlerile merkezleri ecnebi memleketlerde bulunan bu gibi s^rketlerin Turkiyedeki sube veya tesekkiilleri asagidaki nisbette vergi verirler. her nevi miiessis ve intifa hisseleri ve sirketler miidiir ve memurlarmm temettu hisseleri ve murakiblere verilen iicret ve aidat ta bu nisbetler iizerinden vergiye tabi tutulur. II . dagrtan kooperatif ve kollektif §irketlerile merkezleri ecnebi memleketlerde bulunan bu gibi sirketlerin Turkiyedeki sube veya tesekkiilleri asagidaki nisbette vergi verirler.agida yazili nilsbetler dairesinde vergi verirler. Idare meclislerinin reis ve zazalan bisselerile huzur haklarc. 20 001 liradan 50 000 liraya kadar olan kismtfidan % 25. 50 001 lira ve daha fazlasmdan % 30.16 — Hd.6 nci maddenin 2 nci ve 3 ncii fikralarmda yazili miiesseselerle 7 nci maddede yazili mukelleiter ve 47 nci madde mucibince beyaufaame vermegi tercih edenler (Kollektifler harif) asagrda yazili nisbetler dairesinde vergi vejfirlere. 50^ 001 lira ve daha fazlasmdan % 30. limited. 10 001 liradan 20 000 liraya kadar olan kismmdan % 20. Degi§m 32 nci madde: Madde 32 — 31 nci madde haricinde kalan mtikelleflerden: I . Vergiye tabi kazancm: 5 000 liraya kadar olan kismmdan % 12. 50 OCtt lira ve daha fazlasmdan % 30. ( S. Idare meclislerinin reis ve azalan hisselerile huzur haklan. Vergiye tabi kazancm. 5 001 liradan 10 000 liraya kadar olan kismmdan % 15.Merkezleri Tiirkiyede bulunan adi komandid. B.31 nci madde haricinde kalan miikellef lerden: I . 10 001 liradan 20 000 liraya kadar olan kismradaft fo 20. 5001 liradan 10 000 liraya kadar olan kismmdan % 15. 20 001 liradan 50 000 liraya kadar olan kismmdan $> 25. Devamli hizmet kabul eden serbest meslek erbabi haric olmak iizere vergileri istihkaklarinm tediyesi sirasmda kesilmesi lazmagelen 28 nci maddedeki mukelleflerin vergileri de bu nisbet iizerinden hesab olunur.Merkezleri Tiirkiyede bulunan adi komandit. Vergiye tabi kazancm: 5 000 liraya kadar olan kjsmindan % 12. kazanc. II . 50 001 lira ve daha fazlasmdan % 30. 20 001 liradan 50 000 liraya kadar olan kismmdan %25. limited. 10 001 liradan 20 000 liraya kadar olan kismmdan % 20. Devamli hizmet kabul eden serbest meslek erbabi haric olmak iizere vergileri istihkaklarmm tediyesi srrasmda kesilmesi lazrni gelen 28 nci maddedeM mukeUeflerin vergileri de bu nisbet uzerinden hesab olunur. 10 000 liraya kadar olan kismmdan % 15.6 nci maddenin 2 nci ve 3 ncii fikralarmda yazili miiesseselerle 7 nci maddede yazili miikellefler ve 47 nci madde mucibince beyanname vermegi tercilh edenler (Kollektifler haric) as. (Mecmu bedeli 500 lirayi «dahil» gegmeyen mubayaa ve isglerle alelrtlak menkul ve gayrimenkul icari taahhiid addedilmez). Vergiyc tabi kazancm: 10 000 liraya kadar olan kisimmdan % 15. Degi§en 32 nci madde: Madde : 32 .
Sayisi : 269 ) . 20 001 liradan 50 000 liraya kadar olan kismmdan % 25. E. M a d d e 32 ( S. De en ^ 33 nd maMe: 31 n c i m a d d e harlcin ~ d e kalan miikelleflerden: I . 20 001 liradan 50 000 liraya kadar olan kismmdan %25. vergi verilir. Vergiye tabi kazancm 10 000 liraya kadar olan kismmdan % 15. 10 001 liradan 20 000 liraya kadar olan kismmdan % 20. her nevi muessis ve intifa hisseleri ve sirketler mudiir ve memurlarmm temettu hisseleri ve murakibiere verilen iicret ve aidat da bu nisbetler iizerinden vergiye tabi tutulur. Veraiye tabi Kazancm: 5 000 liraya kadar olan kismmdan % 12.— 17 — Mai. 50 001 lira ve daha fazlasmdan % 30. Devamli hizmet kabul eden serbest meslek erbabi haric olmak iizere vergileri istihkaklarinm tediyesi sirasmda kesilmesi lazimgelen 28 nci maddedeki miikelleflerin vergileri de bu nisbet iizerinden hesab olunur. kollektif ve kazang dagrtan kooperatif sirketlerile merkezleri ecnebi memleketlerde bulunan bu gibi sirketlerin TiirMyedeki sube veya tesekkiilleri asagidaki nisbette vergi verirler. limited. 10 001 liradan 20 000 liraya kadar olan kismrifdan % 20. & Ad. Defoen 32 nci madde: tktisad encumeninin teklifi aynen. 50 001 liradan ve daha fazlasmdan % 30. 5 001 liradan 10 000 liraya kadar olan kismmdan % 15.Merkezleri Tiirkiyede bulunan adi komandit. tdare meclislerinin reis ve azalari hisselerile huzur haklari.6 nci maddenin 2 nci ve 3 ncu fikralarmda yazili muesseselerle 7 nci maddede yazili mukellefler ve 47 nci madde mucibince beyanname vermegi tercih edenler (Kollektifler haric) asagida yazili nisbetler dairesinde vergi verilir. II .
rrmak ve gollerde ve karada her nevi nakil ve cer vasitalarrnda ucretle galisanlar. kabzrmallar ve madrabazlardan gundelik gayrisafi kazanclarmm (12) misli. gerek gayri safi iratlan iizerinden vergiye tabi tutulan miikelleflerden i§lerini terkedenlerin terk tarihine ( S. Degisen 37 nci madde: MADDE 37 — Gundelik gayrisafi kaznglan iizerinden vergiye tabi tutulan imikelleflerden: a) Denizde. d) Istanbul balikhanesindeki seyyar kabzimallarm vergi nisbeti bunlara balikhanece odenen paranm % 5 idir. c) (1) nci maddenin (D) fikrasma idhal olunacak is ve tesebbiisler erbabmm gundelik gayrisafi kazanglarmm (20) misli. III . vapur lokanta ve biifelerini isletenler. isgiler ve hammallar. simsarlar. kundura boyacilan ve 30 ncu maddenin son fikrasmda yazili miistahdemlerden gundelik gayrisafi kazanglarmm (10) misli. gerek gayrisafi iratlan iizerinden vergiye tabi tutulan miikelleflerden i§lerini terk edenlerin 74 ncii maddenin degi§en (F) fikrasi: Gerek beyanname usuliinde. nehirde.Biletle girilmeyerek icinde konsomasyon yapilan yerlerde galismalan halinde 27 nci maddeye tevfikan. tJzerinden vergi almir. nehirde. insaat ve imalatta galisan ustalar.Biletle girilen ve iginde konsomasyon yapilmayan yerlerde galistiklan takdirde 74 ncii maddenin (D) fikrasi mucibince kullanilacak duhuliye biletlerinin muhtevi bulundugu meblagm tamami iizerinden % 5 nisbetinde. rrmak ve gollerde ve karada her nevi nakil ve cer vasrtalarmda iicretle galisanlar. vapur lokanta ve biifelerini isletenler. c) 1 nci maddenin (D) fikrasma ithal olunacak is ve tesebbiisler erbabmm gundelik gayrisafi kazanclarmm (20) misli. Hesablanir. aylik veya giindelik iicret mukabilinde devamii veya muvakkat surette. tJzerinden vergi almir.Biletle girilmekle beraber icinde konsomasyon yamlan yerlerde calisirlarsa 74 ncii maddenin CD fikrasi mucibince kullanilacak diihuliye biletlerinin muhtevi bulundugu meblagr tamami iizerinden % 5 e zamimeten 27 nci madde hiikmiince hesablanir.Biletle girilmeyerek iginde konsomasyon yapilan yerlerde galismalan halinde 27 nci maddeye tevfikan. 5) Ecnebi memleketlerden gelen artistlerle temsil ve her nevi oyun heyetlerinin vergileri: I . insaat ve imalatta. aylik veya gundelik iicret mukabilinde devamii veya muvakkat surette is alan amele ve her nevi seyyar saticilar. 74 ncii maddenin degisen (F) fikrasi: F — Gerek beyanname usuliinde. is alan amele ve her nevi seyyar saticilar. insaat ve imalatta gotiirii. d) Istanbul balikhanesindeki sevyar kabzimallarm vergi nisbeti bunlara balikhanece odenen paranm % 5 idir. goturii. II .Biletle girilen ve iginde konsomasyon yapilmayan yerlerde galistiklan takdirde 74 ncu maddenin (D) fikrasi mucibince kullanilacak duhuliye biletlerinin muhtevi bulundugu meblagin tamami iizerinden % 5 nisbetinde. kabzrmallar ve madrabazlardan giindelik gayrisafi kazanglarmm (12) misli. b) Her nevi nakil ve cer vasrtasmi mal sahibi veya miistecir sifatile isletenler. B. simsarlar.Biletle girilmekle beraber iginde konsomasyon yapilan yerlerde galisrrlarsa 74 ncii maddenin (D) fikrasi mucibince kullanilacak duhuliye biletlerinin muhtevi bulundugu meblagm tamami iizerinden % 5 e zamimeten 27 nci madde hiikmiince. b) Her nevi nakil ve cer vasitalarmi mal sahibi veya miistecir srfatile isletenler. III . Ik. dellallar. II . g) Ecnebi memleketlerden gelen artistlerle temsil ve her nevi oyun heyetlerinin vergileri: I . dellallar.Hu. Degisen 37 nci madde: Madde 37 — Gundelik gayrisafi kazanglan iizerinden vergiye tabi tutulan miikelleflerden: a) Denizde. (3 ncii maddenin 9 ncu frkrasmdaki balikgilar harig). seyyar sanatkarlar. insaat ve imalatta galisan ustalar. Sayisi : 269 ) . seyyar sanatkarlar. isciler ve hammallar ve 30 ncu maddenin son fikrasmda yazili miistahdemlerden gtindelik gayrisafi kazanglarmm (10) misli.
kabzimallar ve madrabazlardan giindelik gayri safi kazanglarmin (12) misli. vapur lokanta ve biifelerini isletenler. dellallar. insaat ve imalatta galisan ustalar. aylik veya giindelik iicret mukabilinde devamli veya muvakkat surette i§ alan amele ve her nevi seyyar saticilar. nehirde. b) Her nevi nakil ve cer vasitalarmi mal sahibi veya miistecir srfatile isletenler. kundura boyacilan ve 30 ncu maddenin son fikrasinda yazili miistahdemlerden giindelik gayrisafi kazanglannm (10) misli. irmak ve gollerde ve karada her nevi nakil ve cer vasitalarmda iicretle gali§anlar. gerek gayri safi iradlan iizerinden vergiye tabi tutulan miikelleflerden i|lerini terk edenlerin terk tarihine Ad. Sayisi : 269 ) . c) (1) nci maddenin D fikrasma dahil oaln i§ ve tesebbiisler erbabmm giindelik gayri safi kaznclarmm (20) misli.— 19 — Mai. E. Hesablarur. Vzerindea vergi almir. seyyar sanatkarlar.Biletle girilen ve iginde konsomasyon yapilmayan yerlerde galistridari takdirde 74 ncii maddenin D fikrasi mucibince kullanilacak duhuliye biletlerinin muhtevi bulundugu meblagm tamami iizerinden % 5 nisbetinde. Degi§en 73 nci madde : Madde 37 : tktisad enciimeninin teklifi ay nen. 74 ncii maddenin degisen F fihrasi: Gerek beyanname usuliinde. insaat ve imalatta gotiirii. ( S. 74 ncii maddenin degiesn (F) fikrast: Iktisad enciimeninin teklifi aynen.Biletle girilmekle beraber iginde konsomasyon yapilan yerlerde galisirlarsa 74 ncii maddenin D fikrasi mucibince kullanilacak duhuliye biletlerinin muhtevi bulundugu meblagm tamami iizerinden % 5 se zamimeten 27 nci madde hiikmiince. iggiler ve hamallar. simsarlar. III . B.Biletle girilmeyerek iginde konsomasyon yapilan yerlerde galismalan halinde 27 nci maddeye tevfikan. Degise/n 37 nci madde: Giindelik gayrisafi kazanglan iizerinden vergiye tabi tutulan miikelleflerden: a) Denizde. II . (3 ncii maddenin 9 ncu fikrasmdaki balikgilar harig). D) Istanbul balikhanesindeki seyyar kabzLmallarm vergi nisbeti bunlara balikhanece odenen paranm % 5 sidir. g) Ecnebi memleketlerden gelen artistlerle temsil ve her nevi oyun heyetlerinin vergileri: I .
74 ve 76 nci maddelerine a§agida yazili fikralar eklenmi§tir: 3 ncii maddenin 13 ncii. b / 8 nci maddede yazilan miikellefler igin damga pulu ve kiymetli evrak bayileri harig olmak iizere 4 lira. 63. fikrasma eklenen fikra: Ziraat islerinde kullandigi araba veya hayvanile. 55. 33. C) l§gal ettikleri mahallerin gayrisafi iradlari vergilerine matrah ittihaz edilen miikelleflerden gayrisafi iradlan 500 liradan i§agi olanlar igin 1 lira ve 500 lira ve daha fazla olanlar igin 2 lira ve noter vazifesini goren adliye memurlarile damga pulu ve kiymetli evrak bayileri igin 1 liradir. MADDE 2 — 2395 numarali kanunun 3. Sayis : 269 ) :si . Degi§en 78 nci madde: Madde 78 — Verginin taalluk ettig mali yil gonundan itibaren tig ve hiikmi §ahislarda dort yil iginde tarhedilmeyen ve tarhedilip te katilestigi mali yih takib eden mali yildan itibaren be§ yil iginde tahsil olunamayan vergiler mururu zamana tigrar. MADDE 2 —2395 numarali kanunun 3. 72. 63. a/ 6 nci ve 7 nci maddelerde yazili miikellef lerle 47 nci madde mucibince beyannameye tabi tutulan miikellefler igin 25 lira. Ecnebi memleketlerde bulunanlar ign tahsil miiruru zamani on senedir. ilk ihbarnamenin tebliginden itibaren 15 giin zarfmda defaten tahsil olunur. b) 8 nci maddede yazilan miikellefler igin. (S. 61. Degi§en 78 nci madde: Madde 78 — Verginin taalluk ettigi mali yil sonundan itibaren 3 ve hiikmi sahislarda dort yd iginde tarhedilmeyen ve tarhedilib te katilestigi mali yili takib eden mali yildan itibaren bes yd iginde tahsil olunmayan vergiler mtiruru zamana ugrar. 64. 7. 65. 52. ilk ihbarnajtnenin tebliginden itibaren 15 gun zarfmda defaten tahsil olunuf. 65. Ruhsat tezkereleri ve vergi karneleri harglari da ayni hiikme tabidir. 55. 64. kadar gegen miiddete aid vergileri. 3 ncii maddenin 16 nci fikrasma eklenen fikra: Giindeligi 50 kurusa kadar olan amele ve \§gilerden bir ay iginde aldiklan mebalig on lirayi gegmeyenlerin istihkaklannm tamami. E.Hu. 15. Degi§en 82 nci madde. 7. 8. 70. Madde 82 — Ruhsat tezkeresi a§agida yazili harglar mukabilinde verilir: a) 6 nci ve 7 nci maddelerde yazili miikelleflerle 47 nci madde mucibince beyannameye tabi tutulan miikellefler igin 25 lira. 70 ve 76 nci maddelerine asagida yazili fikralar eklenmi^tir: Degi$en 82 nci madde: Madde 82 — Ruhsat tezkeresi ai-sagrda yazili harglar mukabilinde verilir. Ik. 52. c) I§gal ettikleri mahallerin gayri safi iratlan vergilerine matrah ittihaz edilen mukelleflerden gayri safi iratlari 500 liradan a§agi olanlar igin 1 lira ve 500 lira ve daha fazla olanlar igin 2 lira ve noter vazifesini goren adliye memurlan lie damga pulu ve kiymetli evrak bayileri igin 1 liradir. terk tarihine kadar gegen miiddete aid vergileri. Ecnebi memleketlerde bulunanlar igin tahsil miiruru zamani on senedir. 3 ncii maddenin 16 nci fikrasma eklenen fikra: 60 kurusa kadar olan i§gi giindeliklerile 120 kurusa kadar olan giindeliklerin 60 kurugu. 58. Ruhsat tezkereleri ve vergi karneleri harglari da ayni hiikme tabidir. 58. nakliyeciligi itiyat etmeksizin ara sxra iicretle e§ya nakleden koyliiler. 61. damga pulu ve kiymetli evrak bayileri harig olmak iizere 4 lira.
7. 65.. 52. 8. 33. Sayisi : 269 ) . 61. MADDE 2 — 2395 numarah kazang vergisi kanunun 3. 3 ncii maddenin 16 nci fikrasma ftkra: Iktisad eneumeninin teklifi aynen. Degisen 78nci madde: Verginin taalluk ettigi mali yil sonundan itibaren hakiki s. 58. ilk ihbarnamenin tebliginden itibaren on b^ gun zarfmda defaten tahsil olunur.2 1 Mal. itiraz edilmis. aynen. 8. 61. eklenen ( S. 63. 72. 64. olanlar hakkmda tahsil mururu zamani cereyan etmez ve cereyana baslamis ise inkitaa ugrar. Ruhsat tezkereleri ve vergi karneleri harglan da ayni hukiimlere tabidir. kadar gegen miiddete aid vergileri. Ecnebi memleketlere gitmis. Degi§en 82 nci madde: Iktisad encumeninin teklifi aynen Madde 78 — Iktisad En. 52. 74 ve 76 nci maddelerine asagida yazili fikralar eklenmistir. 3 ncii maddenin 16 nci fikrasma eklenen fikra: 60 kurusa kadar olan isci giindeliklerile 120 kurusa kadar olan gundeliklerin 60 kuru§u. 65. 55. 33. aynen. Tarh edilib te katileistigi mail ydi takib eden mali yildan itibaren 5 yil iginde tahsil olunmayan kazang verglleri de miiruruzamana ugrar. 70. 64. 63. 7. 55. 74 ve 76 nci maddelerine a§agida yazili fikralar eklenmi§tir: 3 ncii maddenin 13 ncii fikrasma fikra: Iktisad enciimeninin teklifi aynen.E. E. 3 ncii maddenin 13 ncii fikrasma eklenen ftkra: Ziraat islerinde kullandigi araba veya hayvanile.ahislar igin 3 ve hiikmi §ahislar igin 4 yil iginde tarh edilmeyen kazang vergileri miiruruzamana ugrar. 70. 58. olsun olmasm. nakliyeciligi itiyat etmeksizin ara sira iicretle esya nakleden kiiyluler. eklenen MADDE 2 — 2395 numarah kanunun 3. Ad. Madde 82 — Iktisad En.
7 nci maddenin 2 numarah ftkrasma eklenen fikra: Gayri menkul alib veya yaptirib satmagi meslek ittihaz edenler. 55 nci maddeye eklenen fikra: Ayni §ehir veya kasaba dahilinde is mahallerinin degi§tirilmesi. •lk. kain oldugu mahalli. sati§ kiymetini bir beyanname ile icrayi ticaret ettigi ve §ayed muayyen bir is. bu kabil tebeddiilleri vukulan tarihinden itibaren bir ay zarfmda alakadar va- ( S. bu kabil tebeddiilleri vukulan tarihinden itibaren bir ay zarfmda alakadar va52 nci maddeye eklenen fikra: Resen tarhedilen vergiler tstanbulda alakadar maliye subesi tahakkuk §efligine teblig edilir. Sayisi : 269 ) . 15 nci maddeye eklenen (D) fikrasi: D) Gayri menkul alib veya yatirib satmagi meslek ittihaz edexilerden yaptinb satanlar defter tutma ve beyanname verme hususunda 7 nci maddenin 1 nci fikrasmda zikredilen miikellefler gibi muameleye tabidirler. mii§terinin admi.— 22 — m. numarasmi. Her iki kisim arasmdaki fark vergiye matrah olur. 8 nci maddeye eklene 4 ncu fikra: 4) Gayrimenkul alip veya yaptmp satmagi meslek ittihaz edenler her ay iginde sattiklari gayrimenkulun cinsini. 7 nci maddenin 1 numarah ftkrasma eklenen fikra: Idhalat ve ihracat ticaretile i§tigal edenler. 52 nci maddeye eklenen fikra: Resell tarhedilen vergiler tstanbulda alakadar Maliye §ubesi tahakkuk gefligine teblig edilir. 33 ncu maddeye eklenen fikra: 8 nci maddenin 4 numarali fikrasmda yazili mukelleflerin vergi riisbeti beyanname ile bildirilen sati§ kiymetinin % 1 idir. 7 nci maddenin (1) numarah fikrasma eklenen fikra: Ithalat ve ihracat ticaretile igtigal edenler ticaret ve zahire borsasi bulunan yerlerde bu borsalarda almip satilan mallar uzerine komiisyonculuk yapanlar. 55 nci maddeye eklenen fikra: Ayni §ehir veya kasaba dahilinde i§ yerlerinin degi§tirilmesi i§i birakma sayilmaz. yeri yoksa ikametgahmm bulundugu varidat dairesine bildirmege mecburdurlar. E. Miikellefler. Miikellefler. i§i birakma sayilmaz. soy admi ve adresini. Bunlardan yainiz gayrimenkul alip satanlarm tutacaklan (Kazang muamele defteri) nin hasilat kismma sati§ bedeli ve masraf kismma da gayrimenkuliin satin almdigi bedelle sati§ tarihine kadar yapilan vesaika miistenid sair masraflar dercedilir.
— 23 — MaL E. 8 nci maddeye eklenen 4 ncu ftkra: Iktisad enciimeninin teklifi aynen. 52 nci maddeye eklenen ftkra: Resen tarhedilen vergiler tstanbulda alakadar Maliye subesi tahakkuk sefligine teblig edilir. soy adini ve adresini satis krymetini bir beyanname ile icrayi ticaret ettigi ve sayet muayyen bir is yeri yoksa ikametgahmm bulundugu varidat dairesine bildirmege mecburdurlar. Miikellefler. 55 nci maddeye eklenen ftkra : Ayni sehir veya kasaba dahilinde is yerlerinin degistirilmesi isi brrakma sayilmaz. kain oldugu mahalli. 55 net maddeye eklenen ftkra: Iktisad enciimeninin teklifi aynen. 33 ncu maddeye eklenen ftkra: 8 nci maddenin 4 numarali fikrasmda yazili miikelleflerin vergi nisbeti beyanname ile bildirilen satis krymetinin % 1 idir. E. 33 ncu maddeye eklenen fikra: Iktisad enciimeninin teklifi aynen. Sayisi : 269 ) 52 nci maddeye eklenen ftkra: Iktisad enciimeninin teklifi aynen. . bu kabil tebeddiilleri vukulari tarihinden itibaren bir ay zarfmda alakadar varidat ida( S. 8 nci maddeye eklenen 4 ncu ftkra: 4) Gayrimenkul alip veya yaptmb satmaga meslek ittihaz edenler her ay iginde sattiklari gayrimenkulun cinsini. 7 nci maddenin (1) numaralt ftkrastna eklenen ftkra: Ithalat ve ihracat ticaretile istigal edenler ticaret ve zahire borsasi bulunan yerlerde bu borsalarda almip satilan mallar iizerine komusyonculuk yapanlar. miisterinin admi. 7 nci maddenin lnumarah ftkrasma eMenen ftkra: Iktisad enciimeninin teklifi aynen. Ad. numarasmi.
t§ mahallerini bu suretle degi§tirenlerden i§gal ettikleri mahallerin gayrisafi iradlan iizerinden vergiye tabi tutulanlarm. ridat idaresine yazi ile haber vermege mecburdurlar. 65 nci maddeye eklenen fikra: Istanbulda itiraz komisyonu kararlan alakadar maliye subesi tahakkuk §efligine birinei fikrada yazili gekilde teslim edilir. 58 nci maddeye eklenen fikra: 55 nei maddenin son fikrasmda yazili sekilde i§ mahallerinin degi§tirilmesini miiddeti icinde bildirmeyenlerin ilk yil vergilerine % 15 zammolunur. Bu itiraznamelerin §ube defterine kaydedildigi tarih varidat dairesine teslim tarihi sayrlir. itirazi mucib hadisenin vaziyet ve mahiyetine gore yttzde ona kadar bir zam yapilmasmi karar altina alir.— 24 — HO. I§ yerlerini bu suretle degi§tirenlerden i§gal ettikleri yerlerin gayrisafi iradlan iizerinden vergiye tabi tutulanlarm ertesi mali yil i§in tarhedilecek vergileri bu yerlerin o mali yila tekaddiim eden takvim yili ba§langicmdaki iradlan iizerinden ve her birindeki cali§ma miiddetlerine gore hesab olunur. Ik. 64 ncil maddeye eklenen fikra : Tetkiki itiraz komisyonlarmca mukellefin haksizligma karar verilen hallerde itirazm miinhasiran verginin tahsilini tehir maksadile yapildigi delillerle sabit oldugu takdirde komisyonca verginin aslma % 10 a kadar zam yapilmasi karar altma almrr. 65 nci maddeye eklenen fikra : Istanbulda itiraz komisyonu kararile alakadar Maliye subesi tahakkuk sefligine birinei fikrada yazili sekilde teslim edilir. 63 ncil maddeye eklenen fikra : Bir sehirde teskil olunan muvazzaf tetkiki itiraz komisyonlan bu sehrin merbut oldugu vilayetin diger kazalarma aid itiraz evrakmi tetkike Maliye vekaletince memur edilebilirler. E. 70 nci maddeye eklenen fikra: Temyiz komisyonlarmm nihai kararlan Istanbulda alakadar Maliye §ubesi tahakkuk sefligine gonderilir. Bu itiraznamelerin sube defterine kaydedildigi tarih varidat dairesine teslim tarihi sayilir. 64 ncil maddeye eklenen fikra: Tetkiki itiraz komisyonlan mukellefin haksizligma karar verdigi ahvalde itiraz edilmi§ olan verginin aslma. 63 ncil maddeye eklenen fikra: Bir gehirde te§kil olunan muvazzaf tekiki itiraz komisyonlan o sehrin merbut oldugu vilayetin diger kazalarma aid itiraz evrakmi tetkika Maliye vekaletince memur edilebilirler. 61 nci maddeye eklenen fikra: Varidat dairesi namina itiraz hakki Istanbulda alakadar Maliye subesi tahakkuk §efligine aiddir. 58 nci maddeye eklenen fikra : 55 nci maddenin son fikrasmda yazili sekilde is yerlerinin degistirilmesini miiddeti icinde bildirmeyenlerin ilk yd vergilerine % 15 zammolunur. 70 nci maddeye eklenen fikra : Temyiz komisyonlarmm nihai kararlan Istanbulda alakadar Maliye subesi tahakkuk §efligine gonderilir. ertesi mali yil igin tarhedilecek vergileri bu mahallerin o mali yila takaddiim eden takvim yili ba§langicmdaki iradlan iizerinden ve her birindeki gali§ma miiddetlerine gore hesab olunur. ridat idaresine yazi He haber vermege mecburdurlar. Sayu : 269) . 72 nci maddeye eklenen fikra: Kazang temyiz komisyonlarmca tetkik olunan vergilerde icranm tehirine karar vermek salahiyeti yukanM fikrada yazili §artlar dairesinde (S. 61 nci maddeye eklenen fikra : Varidat dairesi namma itiraz hakki Istanbulda alakadar Maliye subesi tahakkuk sefligine aiddir.
70 nci maddeye eklenen fikra: Iktisad enciimeninin teklifi aynen. 70 nci maddeye eklenen fikra: Temyiz komisyonlarmm nihai kararlan 1stanbulda alakadar maliye subesi tahakkuk sefligine gonderilir. 63 ncii maddeye eklenen fikra : Bir sehirde tesMl olunan muvazzaf tetkiki itiraz komisyonlan bu sehrin merbut oldugu vilavetin diger kazalarma aid itiraz evrakmi tetkike Maliye vekaletince memur edilebilirler. I? yerlerini bu suretle degistirenlerden isgal ettikleri yerlerin gayrisafi iratlan iizerinden vergiye tabi tutulanlarm ertesi mali yil icin tarhedilecek vergileri bu yerin o mali yila takaddum eden takvim yili baslangicmdaki iratlan uzerinden ve her birindeki gali§ma miiddetlerine gore hesab olunur. 65 nci maddeye eklenen fikra: Istnbulda itiraz komisyonlan kararlan alakadar maliye subesi tahakkuk sefligine birinci fikrada yazili §ekilde teslim edilir. 64 ncii maddeye eklenen fikra: Iktisad enciimeninin teklifi aynen. Sayisi : 269) . 58 nci maddeye eklenen fikra: Iktisad encumeninin teklifi aynen. Bu itiraznamelerin sube defterine kaydedildigi tarih varidat dairesine teslim tarihi sayilir. 61 nci maddeye eklenen fikra: tktisad^enetimeninin teklifi aynen. ( S. 58 nci maddeye eklenen fikra : 55 nci maddenin son fikrasmda yazili seMlde is yerlerinin degistirilmesini muddeti icinde bildirmeyenlerin ilk yd vergilerine % 15 zammolunur. 61 nci maddeye eklenen fikra : Varidat dairesi namma itiraz hakki fstanbulda alakadar Maliye subesi tahakkuk sefligine aiddir. Ad.Mai E. 64 ncii maddeye eklenen fikra: Tetkiki itiraz komisyonlarinca miikellefin haksizligma karar verilen hallerde itirazm munhasiran verginin tahsilini tehir maksadile yapildigi delillerle sabit oldugu takdirde komisyonca verginin aslma % 10 a kadar zam yapilmasi karar altma almir. 72 nci maddeye eklenen fikra: Iktisad enciimeninin teklifi aynen. 6 5 nci maddeye eklenen fikra: * Iktisad enciimeninin teklifi aynen. resine yazi ile haber vermege mecburdurlar. B. 63 ncii maddeye eklenen fikra: Iktisad enciimeninin teklifi aynen.
Kanunlarmda temyiz mercii gosterilmeyen vargi ve resimlerin tehiri tahsiline kazang vergisi temyiz komisyonunca karar verilir. 1980 numarali muvazene ve 2882 numarali hava kuvvetlerine yardmi vergileri kanunlarmda yazili bordronun sekli. Bu miikellefler 1938 tak~ vim yili basmdan itibaren 2395 numarali kanun mucibince beyanname itasile miikellef olanlar BlRlNOl MUVAKKAT MADDE — Isbu kanun ile yeniden beyanname usuliine tabi tutulanlarm 1938 mali yili kazang vergisi bu kanundan evvelki hukumlere gore tarholunur. Bu karar kati ve nihai olub hig bir mercide tetkike tabi tutulamaz.ekli. Bu karar kati ve nihai olup hie bir mercide tetkika tabi tutulamaz. Madde 3 — 1890 numarali iktisadi buhran. 74 ncii maddenin (B) fikrasma eklenen ftkra: Grayrimenkul alib veya yaptrrib satmagi meslek ittihaz edenlerin vergisi bu satislara aid beyannamenin verildigi gun odenir. MADDE 4 — Cibayeti tahsili emval kanununa tabi bulunan vergi ve resimlerde icranm tehirine karar vermek salahiyeti. 76 nci maddeye eklenen fihra: Mutehassis kullamlan yerlerde da hi Maliye mufettiglerile varidat kontrolorleri ve kontrol memurlari mektum vergiler icin bu madde mucibince yapilacak tetkikati ifaya salahiyetlidirler. Sayisi : 269 ) . munhasrran kendi kanunlarmda gdsterilmis olan temyiz merciijne aiddir. B1RIN01 MUVAKKAT MADDE — I^bu kanunun ikinci maddesile beyanname usuliine tabi tutulanithalatve ihracat tacirlerinin 1936 malt yili kazang vergisi bu kajnundan evvelki hukiimlere gore tarholunur. alakadar tahakkuk dairesine verilmesi ve muhteviyatmm tediye edilmesi miiddetleri hakkmda 2395 numarali kanu(nun bu hususa miiteallik hukumleri cereyan eder. Bu miikellefler 1938 takvim yili basmdan itibaren 2395 numarali kanun mucibince beyanname itasile miikellef olanlar hakkmda mevzu usul ve mec76 na maddeye eklenen fikra: Mutehassis kullamlan yerlerde dahi Maliye mufettislerile varidat kontrolorleri ve kontrol memurlari mektum vergiler igin bu madde mucibince yapilacak tetkikati ifaya salahiyetlidirler. E.— 26 Hit Ik. munhasrran bu komisyona aiddir. Tehiri icraya karar verilebilmesi igin kazanc. MADDE 3 — 1890 numarali iktisadi buhran. alakadar tahakkuk dairesine verilmesi. ( S. vergisi kanununun 72 nci maddesinde gosterildigi sekilde teminat verilmesi sarttrr. muhteviyatmm tediye edilmesi miiddetleri ve vaktinde verilmemesi halinde tatbik edilecek muamele hakkmda 2395 numarali kanunun bu hususlara miiteallik hukumleri cereyan eder. 1980 numarali muvazene 2882 numarali hava kuvvetlerine yardmi vergileri kanunlarmda yazili bordronun s.
( S. MADDE 3 — Igbu kanunun bordronun §ekli. MADDE 3 — Iktisad enciimeninin maddesi aynen. BlRlNCl MUVAKKAT MADDE — Iktisad enciimeninin maddesi. Sayisi . aynen. 1890 numarali iktisadi buhran. 3 ncii BlRtNCiMlTVAKKAT MADDE — Iktisad enciimeninin birinci muvakkat maddesi aynen. 74 ncii maddenin (B) fikrasma eklenen fikra: ra: tktisad enciimeninin teklifi aynen. Ad. 1980 numarali muvazene ve 2882 numarali hava kuwetlerine yardim vergileri hakkindaki kanunlarda yazili muameleler hakkrnda da caridir. 74 ncii maddenin (B) fikrasma eklenen fikGayri menkul alib veya yaptirib satmagi meslek ittihaz edenlerin vergisi bu satiglara aid beyannamenin verildigi giin odenir. E. 76 net vmddeye eklenen fikra: Hesab mfitehassisi kullamlan yerlerde dahi maliye muf§tti§lerile varidat kontrolorleri ve kontrol menurlan mektum vergiler igin bu madde mucibince yapilacak tetkikati ifaya salahiyetlidirltr.Mai. 269 ) . 76 nc% maddeye eklenen fikra: Mutehassis kullamlan yerlerde dahi maliye mufetti§lerile varidat kontrolorleri ve kontrol memurlan mektum vergiler igin bu madde mucibince yapilacak tetkikati ifaya salahiyetlidirler.E. muhteviyatmm tediye edilmesi miiddetlerine ve vaktinde verilmemesi hallerine aid olan ahkami. alakdar tahakkuk dairesine verilmesi.
R. hakkmda mevzu usul ve mecburiyetlere olurlar. Say dam §. S. Saracoglu K. M. Erkmen '_( S. Ik. M. Agrah Mf. V $. V. V. Saydam Rana Tarhan M. Kaya #. Qetinkaya C. Maliye ve tktisad vekilleri memurdur. R. G. MADDE 5 — Bu kanunun hiikiimlerini icraya Adliye. Saracoglu F. buriyetlere tabi olurlar. iKlNOtMUVAKKAT MADDE — 2395 numarali kanunun bu kanun ile degisen 32 nci maddesinin birinci fikrasmda yazili vergi nisbetleri 1937 mali yili vergileiine de samildir. V.fin. V. V. Sayisi • 269 ) . MADDE 5 — Bu kanun nesri tarihindetn muteberdir. 21 V . 1. Dahiliye. B. 1. Ozalp Da. M. Arikan A. Ad. Mai. Isbu kanunun meriyetinden ewel cari nisbetlere gore tahakkuk ettirilmis olan 1937 mali yili vergileri bu dairede tashih olunur.1937 B ? V. Bayar S. V Dr. V. Isbu kanunun meriyetinden ewel cari nisbetlere gore tahakkuk ettirilmis olan 1937 mali yili vergileri bu dairede tashih olunur. Na. V. Dr. tKlNOt MUVAKKAT MADDE — 2395 numarali kanunun bu kanun ile degisen 32 nci maddesinin birinci fikrasmda yazili vergi nisbetleri 1937 mali yili vergileiine de samildir. V. Ha. Zr. MADDE 4 — Bu kanun nesri tarihinden muteberdir. V. V. V. tabi tk. MADDE 6 — Bu kanunun hiikumlerini yerine getirmege Maliye vekili memurdur.
— to Mai. Sayisi : 269 ) . MADDE 5 — tktisad enciimeninin maddesi aynen. E. MADDE 4 — tktisad enciimeninin maddesi aynen. MADDE 5 — tktisad enciimeninin 5 nci maddesi aynefe. IKINCI MUVAKKAT MADDE — 2395 numarali kanuziin bu kanun ile degigen 32 nci maddesinin btrinci fikrasinda yazili vergi nisbetleri 1937 Mali yili vergilerine de gamildir. tktisad MADDE 4 — tktisad enciimeninin 4 ncii maddesi aynen. IKINCI MUVAKKAT MADDE enciimeninin maddesi ayhen. AdB. ( S.
Hukumetge vasitasiz vergilerin tarn. B. Hukumetc.e izah olunan sebebler varid goriilerek encumenimiz esas itibarile layihamn kabuliine karar vermis ve layiha iizerinde a$agidaki degisiklikleri yapmistir: Layihanin yazili§ tarzi. M. M. Bu giinkii mevzuata gore itirazli vergilerin tahsili. No. tarzi enciimenimizce degi§tirilerek tadil edilen veya hukmune yeni bir ilnve yapilan her madde ayrica yazilmak ve yapilan ilavelerin nelerden ibaret oldugu her maddede ayri ayri gosterilmek suretile tertib tarzi yeni bir §ekle konulmustur. olmadikQa tehiri icraya karar vermenin mevzuatimiza uygun olmadigmi ve boyle bir kararm Devlet 10-VI-1937 ( S. mevcut mevzuatimiz mukellef ler tarafmdan Devlet §urasma dava agilmadan miikellefin miiracaati iizerine §uraca tehiri icraya karar verilmesine mani oldugu gibi Adliye enciimeninin tetkikati sirasmda enciimene davet edilen Devlet §urasi deavi dairesi reisi de kendilerine bir dava aQilmis. Verilen izahata gore. Bn fikra. vergisi kanmiu ile 1890 sayili iktisadi buhran ve 1980 sayili muvazene ve 2882 sayili hava kuvvetlerine yardim vergileri kanunlarinin bazi huktimlerinin degistirilmesi ve bu kanunlara bazi hukiimler ilavesi hakkmda olup Basvekaletin 24 . Biitge enciimeni M. vergisi kaminunun taliakkuk ve tahsil usullerinde yapilmasi faydali olaeagi anlasjlan tadilleri iktiva etmektedir. Encumenimiz. Maliye ve Adliye encumenlerinin mazbatalarile birlikte enciimeni mi ze verilmis olan kanun layihasi Maliye vekili Fuad AgraLi ve Maliye vekaleti Siyasi miistesari Eaik Baysal ve Varidat umum mudiiru Ismail Hakki T)lkmen hazir olduklan halde okundu ve konusuldu: Layiha. 171 Esas No. olmakla bu hale meydan vermemek igin boyle bir tedbirin aimmasina liizum gorulmu§tur. 15 nci madde ile kabul eylemis oldugumuz kanunun 64 neii maddesine eklenen hiikiim iizerinde enciimenimizce tevakkui' edilmistir. HukumetQe teklif edilen layihanin dorduncu maddesinde beyan olunan cibayeti tahsili emval kanununa tabi vergi ve resimler hakkindaki tehiri icra vaziyetine gelince. Sayisi : 269 ) .— so — Biitge enciimeni mazbatasi T. yapilmis olan degi^ikliklerin nelerden ibaret oldugunu tetkik edecekler igin miisldilat tevlid edecek §ekilde gorulmiis olmakla bu yazilis. tetkiki itiraz komisyonlarinin karanna kadar tehir edilmekte olup bu hiikiimden istifade maksadile bazi mukelleflerin bilasebeb itirazlarda bulunduklan ve bu yiizden vergilerin tahsili geciktigi gibi komisyonlann da luzumsuz yere ii-sgal ediidigi ve hakli itirazlan tetkika yeter derecede vakit bulamadikiari Hukumetin izahatindan anla§ilmis. taliakkuk ve tahsil hiikiimlerini ve itiraz ve temyiz usullerini tevhid ve tensik etmek iizere hazirlanmakta olan vasitasiz vergiler kanunu layihasmin tetkikati lieniiz ikmal edilmemis. olup bu tetkikatin ikmaline kadar sjmdiden degistirilmesi zaruri goriilen bazi hiikumlerin miistacelen degi^tirilmesini temin maksadile bu layihamn sevkedildigi anlasilmistir.V -1937 tarih ve 6/1797 sayili tezkeresile Yiiksek Meclise sunuiup tktisad. tetkiki itiraz komisyonlarinca haksizlrgina karar verilen hallerde itirazin munhasu-an tahsilini tehir maksadile yapildigi anlasildigi takdirde itiraz komisyonlarinca bu gibiierin vergilerine yiizde ona kadar zam yapilmasi esasini ihtiva eylemektedir. sureti umumiyede munhasiran sayiinin iradile geginen mukelleflerin vergileri iizerinde bazi tahi'ifler yapmakta ve bu kisma giren vatandaslar igin bazi muafiyetler koymakta ve eshamli ve eshamsiz §irketler arasinda vergi matraln noktasindan mevcud olan farki kaldirarak biitiin sirketlerde verginin her strike isabet eden hisse iizerinden alinmasi esasini vazetmekte ve bundan baska tatbikat neticesinde kazanc. yaptigi miizakerelerden sonra umumi kanunlarca da kabul edilmi§ olan bu esasin bu vergi mevzuatmda da kabul edilmesinin miinasib olaeagi ve bu kararlan kabul etmeyenlerin Temyiz komisyonlarma miiracaat yollari da agik bulundugundan muhtemei her hangi bir haksizliga meydan kalmayacagi neticesine varmi§tir. 1/830 Yiiksek Reislige 2395 sayili kazanc.
Qaktr N. M. iizerinden vergiye tabi-tutulduklarc.— 31 — surasmdan <pkraasma imkan bulunmadigmi beyan etmis olmb encumenimiz de Hiikumetin teklifi veghile Bevlet surasmdan bu yolda bazi tehiri icra katarlari Qikmis olsa bile bu nevi kararlarm istilbalde tekerriir etmeyecegi ve bundan dolayi yen! bir tesis yapmanm da zait olacagini diisuiferek Adiiye enciimeninin miitaleasi ve^hile raaddenin layihadan gikarilmasini muvafrk bulmustur. Kaltakkiran A. H. M. Cantekin Edirne Gazi Anteb tzmir F. S. Qiloglu §. Taner T. Seyfeli Malatya Manisa Maras 0. Rs. Miistacelen miizakere dilegile Umumi Heyetin tasvibine konulmak iizere Yiiksek Reislige sunuldu. Rs.steril«rek gayrisafi kazanc. Karadeniz Ka. halbuki. Inang tzmir Kayseri Krrsfchir H. Encumenimiz layihanin diger hiikiimlerini Adliye enciimeninin yaptigi degisiklikler dairesinde kabul eylemis bulunmaktadrr. Tilrkoglu A. Oymen E. karninunun resen tarhiyata miiteallik hukiimleri tatbik edileeegi ve beyanname verib de ayni giinde vergiyi tediye etmedikleri takdirde de vergilerine yiizde on zam yapilacagi hiikme baglanmijstir. Aneak tktisad eneiimenineeHesbit edilen sekle gore bu miikelleflerin sattiklan gayrimenkulleri beyanname ile bildirmeJeri ve vergilerini de ayni usule gore odemdleri kabul edildigi halde bunlan yapmazlarsafc haklarmda ne muamele yapilaeagi gosteriljaemis oldugundan bunu temin maksadile Encumenimiz tarafmdan layihaya eklenen yeni bir madde ile bunlar beyanname vermedikleri takdirde haklarmda kazanc. V. Burdur Isparta Trabzon M. Istanbul Baltkesir Qorum F. Ayerdem K. Sayisi : 269 ) . Gayrimenkul mal alib veya yaptinb satmagi meslek ittihiz edenlerin de vergi ile miikellef olduklari haide kazanc. Yalman Seyhan Srvas Naci Eldeniz Eemzi Qiner ( S. £|tisad enciimenince de bunlar hakkmda muteahhidler gibi istisnai muamele tatbiki munasil goriilerek miikellefiyet sekli bu suretle degiftirilmis vee bu tadile Enciimenimizce de istirak olunmustur. Adakan M. yaptiklari is dolayisile bu sekil miikellefiyeti muvafik olimayaeagr gorfilerek ibunlarm da ibeyannameye taibiiyeti derpis sediimis ve bu yolda Hukumet^e teklif yapilmis. Ozkan Mukerrem tfnsal R. Kerven M. Tiridoglu Mus Mus Ordu $. Ataman H. vergisi kanununda bunlara aid vergijiin sureti tarhi aQikga gosterilmemis olmasmdan Aolayi bunlarm seyyar miikellefler gibi go.
MADDE 2 — Mezkur kanunun 3 ncii maddeMADDE 6 — Mezkur kanunun 8 nci maddesinin 16 nci fikrasma asagidaki fikra eklensine asagidaki fikra eklenmistir: mistir. ( S. mubayaa ve islerle alelrtlak menkul ve gayrimenkul icari taahhtid sayilmaz). yarisi Devlete aid olan mtiesseselere. Sayisi : 269 ) . sermayesinin en za mmdan %20. Bu kanunun tatbikmda yukanda yazili da~ 5 000 liraya kadar olan kismmdan % 12. hisselere gore hebildirmege mecburdurlar: sab edilmekle beraber bu sirketlerin htikmi sahsiyetlerinden taleb olunur. nakliyeciligi satilmasi taahhtid sayilir. musterinin adini. mistir : 10 000 liraya kadar olan kismmdan % 15. bankalara. ticaret ettigi ve sayet muayyen bir is yeri yoklimited ve sermayesi iizerine kazang dagitan sa ikametgahmm bulundugu varidat dairesine kooperatif sirketlerde vergi. yedeki sube veya te§ekkulleri asagidaki nisbette vergi verirler: MADDE 5 — Mezkur kanunun 8 nci maddesinin 1 nci fikrasi asagidaki sekilde degistirilVergiye tabi kazancm.Merkezleri Ttirkiyede bulunan adi ko(Ithalat ve ihracat ticaretile istigal edenler.— 32 — BUTQE ENCUMENtNlN TEKLtFl Kazang vergisi hakkmdafai 2395 numarali kanunnarah kanunlann bazi la 1890. (Ziraat islerinde kullandigi araba veya hayvanile. mukavelesiz gayrimenkul asagidaki fikra eklenmistir. kollektif ve kazang dagrtan ticaret ve zahire borsasi bulunan yerlerde kooperatif sirketlerile merkezleri ecnebi membu borsalarda almip satilan mallar iizerine leketlerde bulunan bu gibi sirketlerin Ttirkikomisyonculuk yapanlar). derece taahhtidatta bu50 001 lira ve daha fazlasmdan % 30. (Umumi. 1980 ve 2882 nun hukumlerini degistitren kanun layihast mukaveleli. satis kiymetini bir beyannameile icraya B) Anonim eshamli ve eshamsiz komandit. Vergiye tabi kazancm. (60 kurusa kadar olan isgi gundeliklerile 4) Gayrimenkul alip veya yaptirrp satmagi 120 kurusa kadar olan giindeliklerin 60 kurusu). MADDE 7 — Mezkur kanunun 32 nci maddesi asagidaki sekilde degistirilmistir: MADDE 4 — Mezkur kanunun 7 nci maddeBeyannameye tabi alup ta 31 nci madde hasinin 1 numarali fikrasma asagidaki fikra ekricinde kalan mtikelleflerden: lenmistir : I . sirketlere karsi derece. rinda yazili mtiesseselerle 7 nci maddede yazili mukellefler ve 47 nci madde mucibince beyanYukanda yazili daire. soy admi ve adgidaki sekilde degistirilmistir: resini. miiessese ve mtiteahname vermegi tercih edenler (kollektifler habidler taahhudtin yapildigi tarihten itibaren bir ay iginde keyfiyeti alakali varidat dairesine ya. mtilhak ve hususi butgeli daire 10 001 liradan 20 000 liraya kadar olan kisve mtiesseselere.6 nci maddenin 2 nci ve 3 ncii fikralavermezler. meslek ittihaz edenler her ay iginde sattiklan MADDE 3 — IVtezkur kanunun 4 ncii madgayrimenkultin cinsini. itiyat etmeksizin ara sira iicretle e§ya nakleMecmu bedeli 500 lirayi (dahil) gegmeyen den koy litter). mukavelesiz deruhde edilmesi ve MADDE 1 — 2395 sayili kazang vergisi kagayrimenkul alip satmayi meslek ittihaz edennununun 3 ncti maddesinin 13 ncii fikrasma lerce keza mukaveleli. desinin 2 numarali bendinin (B) fikrasi asanumarasmi. menafii 20 001 liradan 50 000 liraya kadar olan kisumumiyeye hadim cemiyetlere ve imtiyazk mmdan % 25. kain oldugu mahalli. ire ve mtiesseselere karsi bir malm tesliminin 5 001 liradan 10 000 liraya kadar olan kisveya munhasiran fikri ve bedeni bir hizmet mahiyetinde olmamak sartile bir isin yapilmasmm mmdan % 15.rig) a§agida yazili nisbetler dairesinde vergi verirler : zi ile bildirmege mecburdurlar. limited. lunanlar bu taahhtidlerinden dolayi beyanname II . mandid.
II . insaat ve imalatta califan ustalar. III . Bu itiraznamelerin sube defterine kaydedildigi tarih varidat dairesine teslim tariM ( S . simsarlar.Biletle girilmeyerek icinde konsumasyon yapilan yerierde galigmalan halinde 27 nci maddeye tevfikan. MADDE 10 — Mezkur kanunun 52 nci maddesine asagidaki fikra eklenmi§tir: Resen tarhedilen vergiler Istanbulda alakadar maliye gubesi tahakkuk sefligine teblig edilir. Devamli Jrizmet kabul eden serbest meslek erbabi harig olmak iizere vergileri istihkaklannm tediyesisirasmda kesilmesi lazim gelen 28 nci madded eki mukelleflerin vergileri de bu nisbet iizeriaden hesab olunur. bu kabil tebeddiilleri vukulari tarihinden itibaren bir ay zarfmda alakadar varidat idaresine yazi ile haber vermege mecburdurlar.Biletle girilmekle bareber iginde konsumasyon yapilan yerierde §ali§irlarsa 74 ncii maddenin (D) fikrasi mucibince kullanilacak duhuliye biletlerinin muhtevi bulundugu meblagm tamami uzerinden % 5 e zamimeten 27 nci madde hiikmiince. 50 001 lira ve daha fazlasmdan % 30.Biletle ^girilen ve icinde konsumasyon yapilmayan yerierde galistiklan takdirde 74 ncii maddenin <D) fikrasi mucibince kullanilacak duhuliye biletlerinin muhtevi bulundugu mebaligin tamami uzerinden % 5 nisbetinde. c) (1) net maddenin (D) fikrasma dahil olan i§ ve tegfbbtisler erbabmm giindelik gayrisafi kazanglarmm (20) misli. kundura boyacilari ve 30 ncu maddenin son fikrasmda yazili miistahdemlerden giindelik gayrisafi kazan§larn|m (10) misli. in§aat ve imalatta goturii. 20 001 lifadan 50 000 liraya kadar olan krsmmdan % %o. uzerinden vefgi almir. MADI>E 8 — Mezkur kanunun 33 ncii maddesine a§agrdaki fikra eklenmi§tir: 8 nci maddenin 4 numarali fikrasmda yazili mukelleflerin vergi nisbeti beyanname ile bildirilen safes. aylik veya giindelik iicret mukabilinde devamli veya muvakknt surette is alan amele ve her nevi seyyar mticilar. dellallar. q) Ecnebhmemleketlerden gelen artistlerle temsil ve bentnevi oyun heyetlerinin vergileri: I . bunlara balikhanece bdenen paranm % 5 idir. MADDE 12 — Mezkur kanunun 58 nci maddesine asagidaki fikra eklenmistir: 55 nci maddenin son fikrasmda yazilr sekilde is yerlerinin de£i§tirilmesini muddeti icinde bildirmeyenlerin ilk yil vergilerine % 15 zammolunur. zrmak ve gollerde ve karada her ievi nakil ve cer vasrtalarmda iicretle gahganlkr. her nevi miiessis ve intifa hisseleri veggirketler miidiir ve memurlarmm temettii hissileri ve murakiblere verilen iicret ve aidat ta %x nisbetler uzerinden vergiye aabi tutulur. seyyar sanatkarlar. Miikellefler. Idare meilislerinin reis ve azalari hisselerile huzur haklan. MADDE 9 — Kanunun 37 nci maddesi asagidaki gekilde degi§tirilmi§tir: Giindelik gayrisafi kazanglan uzerinden vergiye tabiHutulan mtikelleflerden: a) Deniz4e. Sayisi : 269 ) . MADDE 11 — Mezkur kanunun 55 nci maddesine a§agidaM fikra eklenmi§tir: Ayni §ehir veya kasaba dahilinde i§ yerlerinin degigtirilmesi i§i birakma sayilmaz. b) Her novi nakil ve cer vasitasmi mal sahibi veya muptecir sifatile i§letenler. d) Istanbul balikhanesindeki seyyar kabzimallarm vergi nisbeti. Is yerlerini bu suretle degistirenlerden isgal ettikleri yerlerin gayrisafi iradlari uzerinden vergiye tabi tutulanlarm ertesi mali yd icin tarhedilecek vergileri bu yerin o mali yila takaddiim eden takvim yili baslangicmdaki iradlari iiezerinden ve her birindeM gali^ma miiddetlerine gore hesab olunur. hesablanir. vapur lokarrta ve biifelerini i§letenler. kabzimallar ve madrabazlardan giindelik^ayrisafi kazanglarmm (12) misli. kiymetinin yiizde biridir. MADDE 13 — Mezkur kanunun 61 nci maddesine asagidaki fikra eklenmistir: Varidat dairesi namma itiraz hakki Istanbulda alakadar maliye subesi tahakkuk sefligine aiddir. (3 ncii maddenin 9 ncu fikrasmdaki balikcilar harig). nehirde.— 33 — 10 001 lif adan 20 000 liraya kadar olan kismmdan % 30. i§giler ve hammallar.
Bunlar beyannamevi vaktinde verip te vergiyi odemedikleri takdirde vergileri % 10 zammile tahsil olunur. ilk ihbarnamenin tebliginden itibaren on bes giin zarfmda defaten tahsil olunur. c) tsgal ettikleri mahallerin gayrisafi iratlan vergilerine matrah ittihaz edilen miikelleflerden gayrisafi iratlan 500 liradan asagi olanlar igin 1 lira ve 500 lira ve daha fzla olanlar igin 2 lira ve noter vazifesini goren Adliye memurlarile damga pulu ve krymetli evrak bayileri icin 1 liradir. gerek gayrisafi iratlan iizerinden vergiye tabi tutulan miikelleflerden islerini terkedenlerin terk tarihine kadar ge§en muddete aid vergileri.Mezkur kanunun 76 nci maddesine asagidaki fikra eklenmistir: Mutahassis kullandan yerlerde dahi Maliye mufetti§lerile varidat kontrolorleri ve kontrol memurlan mektum vergiler igin bu madde mucibince yapdacak tetkikati ifaya salahiyetlidirler. MUVAKKAT MADDE 1 — Isbu kanun ile yeniden beyanname usuliine tabi tutulanlarm ( S. MADDE 18 — Mezkur kanunun 74 ncii maddesinin (B) fskrasma asagidaki fikra eklenmistir: Gayrimenkul alrp veya yaptirip satmagi meslek ittihaz edenlerin vergisi bu satislara aid beyannamenin verildigi gun odenir. MADDE 16 — Mezkur kanunun 65 nci maddesine asagidaki fikra eklenmistir. tstanbulda itiraz komisyonlari kararlan alakadar Maliye subesi tahakkuk sefligine birinci fikrada yazili sekilde teslim edilir. muhtevivatmm tediye edilmesi miiddetlerine ve vaktinde verilmemesi hallerine aid olan ahkami. MADDE 22 — Mezkur kanunun 82 nci maddesi asagida yazili sekilde degistirilmistir: Ruhsat tezkeresi asagida yazili harglar mukabilinde verilir: a) 6 nci ve 7 n d maddelerde yazili mukelleflerle 47 nci madde mucibince beyannameye tabi tututlan mukellefler igin 25 lira. Ecnebi memleketlerde bulunanlar igin tahsil mururuzamam on senedir. damga pulu ve krymetli evrak bayileri haric olmak iizere 4 lira. MADDE 24 — 2395 sayili kanunun bordronun sekli. Ruhsat tezkereleri ve vergi karneleri harglan da ayni htikme tabidir. MADDE 20 —. 1890 savih iktisadi buhran. alakadar tahakkuk dairesine verilmesi. Sayisi : 269 ) . b) 8 nici maddede yazdi mukellefler igin. MADDE 15 — Mezkur kanunun 64 ncii maddesine asagidaki fikra eklenmistir: Tetkiki itiraz komisyonlarmca mukellefin haksizligma karar verilen hallerde itirazm munhasiran verginin tahsilini tehir maksadile yapildigi delillerle sabit oldugu takdirde komisyonca verginin aslma % 10 a kadar zam yapilamasi karar altma almir. 1980 sayili muvazene ve 2882 sayili hava kuwetlerine yardim vergileri hakkmdaki kanunlarda yazili muameleler hakkinda da caridir.— 34 — sayilir. MADDE 23 — Bu kanunun 6 nci maddesinde yazili gayrimenkul alib veya yaptinp satmagi meslek ittihaz edenler tarafmdan vaktinde beyanname verilmedigi takdirde haklarmda 2395 sayili kanunun resen tarhiyata muteallik hiikiimleri tatbik olunur. MADDE 17 — Mezkur kanunun 70 nci maddesine asagidaki fikra eklenmistir: Temyiz komisyonlarmm nihai karalan istanbulda alakadar Maliye subesi tahakkuk sefligine gbnderilir. MADDE 14 — Mezkur kanunun 63 ncii maddesine asagidaki fikra eklenmi^tir: Bar sehirde teskil olunam muvazzaf tetkiki itiraz komisyonlari bu sehrin raierbut oldugu diger kazalarma aid itiraz evrakmi tetkike Maliye vekaletince memur edilebilirler. MADDE 21 — Mezkur kanunun 78 nci maddesi asagidaki sekilde degistirilmistir: Verginin taalluk ettigi mali yilm sonundan itibaren her hangi sebeble olursa olsun hakiki Sahislarda tig ve hiikmi sahislarda dort yd iginde tarhedilmeyen ve tarhedilib te katilestigi mali ydi takib eden mali yildan itibaren be§ yd iginde tahsil olunmayan vergiler mururuzamana ugrar. MADDE 19 — 74 nctt maddenin (F) fikrasi asagidaM sekilde degistirilmistir: Oerek beyanname usulunde.
Bu miikellefler 1938 takvim yili basmdan itibaren 2395 sayili kanua mucibince beyanname itasile miikellef olanlar hakkmda mevzu usul ve mecburiyetlere tabif olurlar. »>«« ( S. Dahiliye. MUVAK3CAT MADDE 2 — 2395 sayili kanunun bu kanunla degisen 32 nci maddesinin birinci fikrasmda yazili vergi nisbetleri 1937 mali yzlz vergilerine de samildir. Maliye ve tktisad vekilleri memurdur.— 35 — 1938 mali yili kazang vergisi bu kanundan evvelW hiikiimlere gore tarholunur. MADDE 26 — Bu kanunun hukumlerini icraya Adliye. Sayisi : 269 ) . MADDE 25 — Bu kanun nesri tarihinden muteberdir. tsbu kanunun meriyetinden ewel cari nisbetlere gore tahakknk ettirilmis olan 1937 mali yili vergileri bu dairede tashih olxinur".
.
sosyal inkilablari tahakkuk ettiren Tiirkun en buyuguniin emir ve isaretine kosanlarm en Ifiiguk hizmetlerine karsi bile Tiirk millet! deger bilirlik gostermistir. Lozan sulhjmu ve yepyeni Tiirkiye Ciimhuriyet Huktfanetini ve onu iQeride ve disarida edindigi biiyiik iinii siyjsal. Refik Say dam Esbabi mucibe layihasi Osmanli tmparatorlugunun inhilale ugramasi iizerine Turk milletine biiyiik bir atifet olan bir reisin delaletil^ milletin layik oldugu istiklal diinyada hig bir milletin elde ettigi istiklal ile kiyas kabul etm4p ve kiymeti olc. tiirk ergenliginin essiz sembolidir. Bu gunkii i|munii vaziyette Istiklal harb malullerinin gerek diger harb malullerinin asil kanlarile bir tiirk tferihi yapan birer ferd derecesinde terfih edilmelerine hiikmetmek zamani gelmistir. tiirk azminin. Bilhassa Istiklal harbinin dahiyana idaresi iejnde nialul kalanlara diger maluller yaninda hususi imtiyazal bah§edilmis ise de Tiirk celadet ve hamasetinin nesli atiye devrine ne istiklal malullerini ve foe de diger muharebeler malullerinin bu zamandaki hayat yiiksekligi karsisinda bu maaslarla visati derecede bile refahlarnn temin etmek miimkun degildir.I f 3 7 tarihinde Yuksek Meclise arzi kararla§tinlan kanun layihasi esbabi mueibesile birlikte sunuliiugtur.ulemez. OsmaiSli tmparatorlugunun bozuk idaresi altmda sirf Turke has bir kahramanhkla ve tiirk varligi i§in dunfp'anin her kosesinde harb eden ve bu ugurda istiklal ve hayatlarmi felce ugratan diger harb maltllerini de milletin gosterecegi bu yuksek atifetten mahrum birakmagi milletimizin yuksek alicenallik siarina uygun goriilmez. Bagvekalet vekili Dr. Maliye ve Butge encumenleri mazbatalan (1/851) T. Biiyiik Reisimizin tasdik ve takdir ettigi ve<jhile milletimizin asil kanmda mevcud hamaset ve kahramanlik ill asrm son sistem alat ve edevati harbiyesine malik ve biitun bir husumet diinyasma karsi her jeyden ye her vasitadan mahrum olarak en mu^kiil ahval iginde seneleree getin harbleri ve ayni zamanda dahili isyanlari basaran Atatiirkiin hemen yeni teskil ettigi Hiikiimet ve ordusu ile kazandjgi zafer tarihi bir hikayeden ibaret kalmis olan eski seneler harbleri kahramanlikl a n n m fevkindi bir mahiyet irae ettigi miistagnii arzdir. a I 26-V-1937 Ba§vekdle§ Kararlar mu^irlvgii Sayi:6/^57 Biiyiik Millet Meclisi Yuksek Reisligine 1683 sayibj askeri ve mulki tekaud kanununa ek olarak hazirlanan ve lera Vekilleri Heyetince 2 5 . Aneak. Milli savas lie mill! idare tiirk imanmm. Tiirk gen§li|inin geleeek bir harbde tiirk varligi iqin istihkan hayata alistinlmasi Istiklal harbi malulleri$in ufak bazi imtiyazati baki kalmak sartile ve butun tiirk malullerini Ciimhuriyet adaletine yaki!j|e bir surette refahile miimkiin gortilebilir.S. Sayisi:270 Asker? ve mulki tekaud kanununa ek kanun layihasi ve Mill? mudafaa. Hal boyle i l e n : Eski harblerde tiirk ccladetini isbat etmek kasdile malul kalanlar eski harb- .V .
olan malullerin 1683 numarali kanunun ne§rinden evvel tekaiid edilenlerin almakta olduklari maluliyet maa§i ile refah zammmin t u t a n bu giinku ya§ayr§ haline gore ciizi olmasi ve ya§adikca artan ailesile pek muztarib bir halde olduklari goriilmektedir. Tiirk nesli iginde yine mahsus bir mevki alacak olan bu yetim ordusunun az da olsa babasinin ve irkinin azmile refaha ya kin bir mevkide yetistirilmesi siiphe edilemez ki Tiirk neslinin istikbali icin kazanilacak buytik bir zafer olacaktir.V . bir sunii taksiri olmayarak vazife ifasi sirasinda bir uzvunun eerhi veya vazife goremeyecek bir hale gelmesi gibi bedeni bir anzaya diigar olarak 551 numarali kanun ile ona bagli emraz cetvelindeki derecatla malul olup ta 191 numarali tefsire girmeyen subaylarla askeri memurlarm da ayni veghile milletin atifetine muhtag bir halde bulunduklan cihetle M. Ancak 191 numarali tefsir ile malulini askeriyeden olup ta harb malulii nami verilen ve aid oldugu makamca tescil edilmis.lerin Cumhuriyet Hiikumetine miras biraktigi istirablarla girpmiyorlar. Bilhassa Tiirk ordusu bu niimuneye ve azme asabiyet ve siddetle muhtag bir vaziyettedir. Milli miidafaa encumeni Karar No. B. Bunlardan ba§ka vatanin selameti ve vatandasjn siikun ve huzura mazhar olmasi iimniyesile eskiya miisademesinde veya hie.1 9 3 7 tarih ve 6/1857 sayili tezkereleri ve merbutati Maliye vekili Fuad Agrali ve Biitge kontrolii umum miiduru. hayatlari kisa da olsa Turk nesline uzun bir hayata sahib bir irfan ordusu birakiyorlar. Gerek Istiklal harbi malulleri ve gerek daha ewelki harbler malulleri zaman icabi olarak hasbelkader son kanunla terfih edilenler karsisinda. Sayisi : 270 ) . ile Milli miidafaa ve kaleti Siyasi miiste§an hazrr oldugu halde encumenimizde okundu ve gorugiildu. Bu malullerin hususi hayatmdaki milli fedakarliga mukabil yoksuzlugu ve istirabi karsisinda 1 haziran 1930 da mevkii intisara konan 1683 sayili kanuna gore tekaiid muameleleri yapilanlar envai mahrumiyete katlanarak kuvvetli bir iman ve itimad ile bu isi yapan malullerden ziyade refaha mazhar olmuslardir. M. Turk varligmi ve istiklalini korumak igin hayatlarini ve istikballerini felce ugratan degerli harb malullerimizin bu giinku mai§et yiiksekligi karsjsmda aldiklan tekaiidiyelerle biiyiik bir sikmti ve iztirab iginde bulunduklan ve bunlarin da Ciimhuriyet idaremizin biitiin millete bah§ettigi nimetten istifade etmeleri igin bir defaya mahsus olmak iizere terfihleri eihetine gidilmesi hakkmdaki Hiikumetin esbabi mueibesi enciimenimizee de pek yerinde gorulmu§tiir. Yetim olarak ve yoksuzluk i^inde yetisen bu irfan ordusunun menfi bir ruhla Turk nesli ic. M. Vekaletince ve Divani muhasebatga tescil edileeek olan bu gibi malulini askeriyenin de harp malulu gibi haklarinda muamele ifasi adle ve hakka uygun goriilmustur. 1/851 ' 5-VI -1937 Yuksek Keislige 1683 sayili askeri ve miilki tekaiid kanununa ek olarak hazirlanan ve Icra Vekilleri Heyetinee Yuksek Meelise arzi kararlastinlan kanun layihasi esbabi mucibesile birlikte gonderildigine dair olub Enciimenimize havale edilen Basyekaletin 2 6 .inde kalmasi. -14 Esas No. Binaenaleyh 551 numarali kanunla ona bagli emraz cetveline gore aldiklan refah zammmm bir misli zammedilmesi ve vefatlarmda kendilerine bakmis ve dertlerile hemhal olmus eytam ( S. M. Turk adalet ve hamasetinin ana hatlarina da uygun goriilemez. Milli miidafaa enciimeni mazbatasi T. Milli varliginm canli birer tarihi olarak Istiklal harbi malullerile bu harbi hazirlayan diger harbler malullerine Ciimhuriyet Hukumetimizin adaletine uygun bir sekilde maaslarma zam yapilmasi ve bazi ufak imtiyazat verilmesi hakkindaki 1683 sayili kanuna eklenmesi hakkindaki bagli kanun layihasi tanzim edilmistir.
M. yillarca sonra sebeb ve baslangici hakkile tesbit edilemeyen bir takrm maluliyet iddialarma yol agmaktadir. Kizildagan Urfa Gl. M. Bazi maddelerde encumenimizee su tadSUer yapilmistir: Birinei maddenin birinei fikrasinda yeni terfih zamlarinm vaktile harb malulii olarak tescil edilmis buhmanlara aid oldugu sarahaten ifade edilmistir. Maliye etociimeni Esas : 1051 Karar No : 69 Yiiksek Reislige 1683 sayili askeri ve miilki tekaiid kanununa ek olarak hazirlanib Basvekaletin 26 mavis 1937 tarih. iiguncu ve dordiincii maddeleri aynen kabul edilmistir. Bu iddialarm tevsiki ve bir karara rapti ekseriya mum8 -VI . viicudlerindeki ariza sebebile de hayatlarmi kendileri tanzim edemiyeeeklerinden bunlarm yasayislarini islah bir vazife olmustur. Esener Erzurum A. §. bir maluliin elemli ve istirabli hayatini hafifletmege gok emek vermis ve bu yiizden bfr kag mahrumiyetlere ugramis olanlann alacaklari yetim maasmm boylece bir miktar artmis olmasi muvafik goriilmiis ve istisnai vaziyete gore istisnai bir hiikiim koymak zarureti enciimenimizce tasvib edilmistir. Muhtelif kanunlarla simdiye kadar harb malulii olarak tescil edilmemig bulunan bir kismm bakkile tayin ve tef riki mumkiin olmadigi gibi boyle bir fikranm sonsuz bir miiraeaat kapisi agacagi da tabii goriilmustiir. Barkm Antalya C. Sevilktehin $. Terfih zamlan aileye intikal etmezse de birinei madde ile hayatlari tanzim edilmek isteni-. hayatin riisbeten ucuz oldugu bir devrede ^akdir olunmustur. Sayisi : 270) . 1930 haziraninda meriyete giren yeni tekaiid kanununda maluliyet maaslaimm eikisine nisbetle artmis bulunmasi birrkisim malullerimizi son senelerin hayat pahahfigindan korumus ise de eski hiikiimlere gofe tekaiid edilen malullerimizm vaziyetinde feir degisiklik yapmamistir. Yazgan Balikesir C. K. Kanunlarda maluliyet iddialarmin bir kayid altina almmayisi. Milli Miidafaa enciimeninin ikinci. M. En. Erel Sinob G. Tuna Balikesir H. S. zamlari. Layiha. Mengilibdrii Elaziz A. M. Maliye vekili Fuat Agrali ve MilK miidafaa Siyasi miistesari hazir oldugu hald^ tetkik ve miizakere edildi. Mlli miidafaa enciimeninee maddeye eklenen ikinci fikra enciimenimizce tayyedilmistr. Rs. Bunlar nakkmda Milli miidafaa vekaletince etrafli bir tetkik yapilineaya kadar bir hiikiim konulmasi enciimenimizce daha uygun goriilmiistiir.1937 ( S . QankU Istanbul Dr. ve 6/1857 sayili tezkeresile Biiyiik Meelise sunulan kanun layihasi. M. len malullerin ailelerine intikal edeeek tekaiid maasi gayet az oldugundan..3 ve eramilint de kanunu mahsusu mueibince verilecek itam maasma bu defa zammedilen refah zammmm iHtvesile itasi Enciimenimizce yerinde gorulmuf ve kanun layihasmda yapilan degisiklik ve eklenen maddenin miittefikan kabuliine karar 3verilmis ve miistacelen miizakeresi icra edilmek ricasile ve havalesi mueibince Maliye eneiimenine verilmek iizere Yiiksek Baskanliga sunulmustur. 551 sayili kanunla maluller igin tesbit edilen terfih. KL Diyarbekir Erzurum Samsun K. M. Incedayt Maliye enciimeni mazbatasi T. H. Milli miidafaa enciimenince milzakereden sonra enciimenimke tevdi kilmmistir. Bu esasa gore hazirlanan layihafi encumenimiz de tasvib ve takdirle karsilamistir. Akyiirek Mugla N. Kogak B. A. B. Memleketi koruniak ve kurtarmak savasinda kahramanea garpjsarak maliil kalanlar. Onkay Kars H.
Enciimenimiz yaptigi tetkikat ve aldigi izahat neticesinde harb malulii haricinde kalan askeri malulleri Milli Mudafaa enciimeninin kabul eyledigi sekilde ikiye ayirmagi adalet fikrine uygun gormemis ve bunlarm da layihanm hukmiine ithali halinde her sene btitgeye yapacagi mali tesir 43 000 liradan ibaret olacagi Hiikumetge ifade edilmis olub bu miktar paranin iktihami miimkiin bir miktar oldugunu gorerek layiha hiikmiiniin askeri malullere de tesmili muvafik gorulmiistiir. Sayisi : 270 ) . Karadeniz i S. Ancak kanunun nesrinden evvel tekaiid edilmis olanlarin da bu madde hiikmii dahilinde bulundugu yani bunlarm yeniden yapacaklari maluliyet iddialarinin kabul edilmeyeeegi ve simdiye kadar yapilmis miiracaatleri varsa bunlarm intaeina devam edilecegi tasrih edilmistir. M.1937 Reislige meyerek Hiikumetin noktai nazarma istirakle layiha hukmiinii harb malullerine inhisar ettirmegi munasib gormiistur. 1/851 Yiiksek 1683 sayili askeri ve miilki tekaiid kanununa ek olarak hazirlamb Basvekaletin 26 . M. Mai. 174 Esas No. M. Unsal M. Ozkan R. B. Katib Bayazid Isparta Qankiri Ihsan Tav Kemal tlnel M. Draman Manisa Diyarbekir Diyarbekir Tahir Hitii Iluriye Oniz Ziilfii Tigrel Giimusane Birinei maddenin ikinei bendinde Mtidafaai Milliye enciimenince konulan (Dahili tedibat ve eskiya musademesinde malul kalanlann harb malulii sayilmasi) hakkindaki kaydin kaldirilmasina muarizim §. Layiha bu tadillerle Yiiksek Beislige sunulur. Nedim Zabci A. En. Ondersev Biit^e enciimeni mazbatasi T.VI . Encumenimiz layihanm bu hususa aid hiikmii degistirilmek ve dorduncii maddeyi maksadi agikga ifade eder sekilde yeniden yazmak suretile kabul eylemi^tir. Layiha 1683 sayili askeri ve miilki tekaiid kanununun nesrinden evvelki hiikiimler dairesinde tekaiidliikleri iera edilmis olan harb malullerine 1683 sayili kanun ile malulen miitekaid olacaklar igin kabul edilmis olan miktar dereeesinde mass verebilmek maksadile sevkedilmistir. Rs. V. Enciimenimiz bunu yerinde bulmamis. Trabzon R. Encumenimizee ilave edilen fikra bulunmamis olsa idi kanunun nesrinden evvel yapilmis miiracaatleri de iptal etmek ieab eder. Hukumetin teklifinde yalniz harb malullerinin bu suretle terfihi diisunulmiis ise de Milli Mudafaa enciimeni harb malullerini tarif eden 191 sayili tefsir haricinde kalan askeri malullerden hazarda eskiya musademesinde veya infilaklarda veya vazife esnasmda harb silahi istimali suretile malul kalanlari da kanunun siimuliine almagi muvafik gorerek o yolda bir tadil yapmistir* Mjaliye encumeni ise bu ilaveyi kabul et10 . Onsay Malatya Aydm Yozgad M. ancak bundan sonraki muraeaatlerin konulan ana hiikme tabi olmasini esaslara uygun gormustiir. $. M. Reis Burdur M. Biitge fincwmeni Mazbata No.V 1937 tarih ve 6/1857 sayili tezkeresile Yiiksek Meclise gonderilen kanun layihasi Milli Miidafaa ve Maliye eneiimenleri mazbatalarile birlikte enciimenimize verilmis olmakla Maliye vekili Fuat Agrali ve Milli Mudafaa vekaleti siyasi miistesari Necib Ali Kiigiika hazir olduklari halde okundu ve konusuldu.—4— kiin olamamaktadir. Binaenaleyh layihaya Have edilen madde ile maluliyet iddialarinin zamanla takyidi enciimenimizce de §ok yerinde bulunmustur. M. Miistaeelen muzakere dilegile Umumi Heytin tasvibine konulmak iizere Yiiksek Baskanliga sunuldu. Mender-es E. Isparta M.
Eatiib Istanbul F. Qiner A. Qakir A. Inang Balikesir Qoruin M. Ayerdevi Kayseri N. Sayisi : 270 ) . Tiirkoglu Mu$ §. Cantekin E. Oymen Edirne F. Taner Mu$ $. Seyfeli Malatya 0. Ataman Sivsa R. Kerven Kir^ehir M. H. Mara$ Tiridoglu Ordu H. Kaltakkwan Izmir K. Yalman ( S. Adakan Izmir Gazi Antep H. Eldeniz Manisa T. Qiloglu Seyhan N.
M. Sayisi : 270 ) . hukiimlerine gore yetimlere de intikal eder. bince halen almakta olduklan miktardan fazDahili tediblerle e§kiya mlisademelerinde lasmm tesviyesi Divani muhasebatm tesciline ve vazife icabi olarak harp silahlarmdan birinin baglidn*. ENCttMENlNlN DEGI§TlRl§l 1683 sayili askeri ve mtilki tekaiid kanununa ek 1683 sayili askeri ve miilki tekaiid kanununa kanun layihasi ek kanun layifiast MADDE 1 — 1683 sayili askeri ve miilki teMADDE 1 — 1683 sayili tekaiid kanununun kaiid kanununun nesjinden ewel veya sonra meriyetinden ewelM hukiimlere ve 551 sayili eski hukiimlere ve emraz cetvelindeki maluli. MADDE 4 — Her ne suretle olursa olsun maluliyet iddialari tekaiid talebile birlikte ve resen tekaiide sevk halinde de buna rttila tarihinden itibaren nihayet bir ay iginde yapilabilir.yet derecelerine gore tekaiidii icra ve harp malulu olarak tescil olunan subay ve askeri me. resen tekaiide gevk halinde de buna lttila tarihinden itibaren nihayet bir ay iginde yapilabilir.6HtiKftMETtN TEKLlFl M. ( S. MADDE 3 — Bu kanunla yapilan zamlar maas. istimali neticesinde. Derece Lira sunu taksiri olmaksizm malul kalanlardan eski hukiimlere gore tekaiid maa^i alanlar hakkmda da bu hiikum tatbik olunur.lulu olarak tescil olunan subay ve askeri memurlara asagidaM miktarlarda terfih zammi murlarm almakta olduklan terfih zamlarma verilir.bir misli zam yapilmr^trr.kanun ile ona bagh emraz cetvelindeki maluliyet derecelerine gore tekaiidii icra ve harb ma. MADDE 2 — Istiklal harbi malMerinin birinci maddedeki terfih zammi da dahil olmak uzere alacaklan meblag yekunu 1683 sayili tekaiid kanununa gore 1 haziran 1930 tarihinde ayni riitbeli ve ayni hizmetli malul emsallerine verilen para miktarmi gegmiyecegi gibi diger harb malullerinin alacaklan miktar baligide 1 eylul 1929 tarihinde ayni riitbeli ve ayni hizmetli subay ve askeri memurlar icin tesbit edilmis olan maa§ uzerinden tahsis edilen miktan gegemez. veya infilak sebeblerle. Bu miiddetten sonra vaM olacak meluliyet iddialan mesmu olamaz. Bu malullerin 551 sayili kanun muci. MADDE 3 — Her ne suretle olursa olsun maluliyet iddialari tekaiid talebile birlikte. 100 1 2 90 Bu zammm tesviyesi Divani muhasebatm tes3 70 ciline baglidrr. 4 5 6 60 50 40 MADDE 2 — Birinci maddeye gore yapilan zam dahil oldugu halde malullerin alacaklan para miktan 1 haziran 1930 tarihinde tekaiid edilen ayni riitbeli ve ayni hizmetli malul emsallerinin aldiklan para miktarmi gegemez. Bu miiddetten sonra vaki olacak maluliyet iddialari mesmu olamaz.
BttTCE ENCtlMNtNtN DE&t$TtRl§t Askeri ve mulki tekaud kanununa ek kanun layihast MADDE 1 — 1683 sayili tekaud kanimunun meriyetinden ewelki htikiimlere gore tekaud edilib 551 sayili kanun ile terfih zammi almakta olan malul subay ve askeri memurlarm bu terfih zamlari bir misli arttmlmi^tir. Sayiai : 270 ) . Bu zammm tesviyesi Divani muhasebatm tesciline bag-lidir. enciimeninin MADDE 3 — Milli miidafaa tiguncti maddesi aynen. MADDE 4 — Her nesuretle olursa olsun maluliyet iddialan tekaud taleblerile birlikte ve resen tekaiide sevk halinde de buna rttila tarihinden itibaren nihayet bir ay iginde yapilabilir. Bu kanunun nesrinden ewel tekaud edilmis olanlarm bundan sonra vaM olacak maluliyet iddialan da bu madde htikmtine tabidir. encumemmn MADDE 3 — Milli miidafaa iicuncii maddesi aynen.( S.—7— MALlYE ENCttMENtNlN D E G I § T 1 R ! § I 1683 )payili askeri ve mulki tekaud kanununa ek kanun layihast MADDE 1 — 1683 sayili askeri ve miilki tekaiid kanunmnun meriyetinden ewelki hukiimlere ve 551 sayili kanun ile ona bag-li emraz cetvelindeM maluliyet derecelerine gore tekaiidu icra ve harp malulii olarak tescil edilmis bulunan subay ve askeri memurlarm almakta olduklari terfih zamlarma bir misli zam yapilmistir. Bu kanunun nesrinden ewel tekaud edilmis olanlar da maluliyet iddialarmi bu kanunun nesrinden itibaren ancak bir ay iginde yapabilirler. enciimeninin MADDE 2 — Milli miidafaa iMnci maddesi aynen. Bu zammm tesviyesi Divani muhasebatm tesciline baglidrr. . MADDE 2 — Mill! miidafaa iMnci maddesi aynen. Bu mtiddetten sonra vaki olacak maluliyet iddialan mesmu olmaz. Bu mtiddetten sonra vaki olacak maluliyet iddialan mesmu olamaz. encumemmn MADDE 4 — Her ne suretle olursa olsun maluliyet iddialan tekaud talebile birlikte ve resen tekaiide sevk halinde de buna rttila tarihinden itibaren nihayet bir ay iginde yapilabilir.
V. Sayisi : 270 ) . Saragoglu K. ( S. M. G. V. MADDE 5 — Bu kanun hiikiimlerini yuriitmege tcra VeHHeri heyeti memurdur. 25 . $. V. Ha. Saracoqlu F. Qetinkaya C. E. Saydam $. V. V. V. Ankan A.V -1937 B$. V. 8. Dr. I. Bayar S. Kaya $. MADDE 6 — Bu kanun hukiimlerini yiiriitmege tcra VeMlleri Heyeti memurdur. V. I. Ma.— 8— HfL MADDE 4 — Bu kanun nefri tarihinden muteberdir. V. Dr. V. MADDE 5 — Bu kanun negri tarihinden muteberdir. Ozalp Da. Na. V. Ad. M. M. Y. V. R. V. M. ZT. Ik. R. Agralt W. Saydam Rana Tarhan Muhlis Erkmen M.
Sayisi : 270 ) . E. E. MADDE 5 — Milli mudafaa enciimeninin 5 nci maddesi aynen. encumeninin ( S. MADDE 5 — Milli mudafaa 5 nci maddesi aynen .Mai. MADDE 6 — Milli mudafaa 6 nci maddesi aynen. MADDE 6 — Milli mudafaa 6 nci maddesi aynen. enciimeninin encumeninin B.
.
meveuduna kiymet takdir ettirilerek diger hissedarlar elinde bulunan aksiyonlarm miibayaa edilmek suretile. Basvekil / .M . Bu vaziyetin bilhassa ecnebi muhitlerde buyiik ve daimi sui tesirler husule getirecegi bedihi oldugundan bunun oniine gegmek iizere mezkur §irketin.IV . M . ve §irketin az bir zaman sonra kanuni tasfiye ve infisah vaziyeti hukukiyesi ile kar§ilasacagi anla§ilmi§tir. butgelerinde bir muvazene temin edilememis. . bidayeti te§ekkulimdenberi beynelmilel deniz nakliyatina ariz olan siirekli buhran ve fevkalade ahvalin temadisi yiiziinden. Merbut kanun layihasi bu hususun temini maksadile tanzim kilinmigtir. tasfiye edilmesi ve imtiyaz mevzuunun diger deniz te§ekkiilleri gibi Iktisad vekaletine bagli bir miiessese tarafindan i§letilmesi muvsfik gorulmu§tur.I I I .S. Ba§vekMet Kararlar nrndiirlugu Say% : 6/1132 B. Hazinenin de 350 000 lira ile i§tirak etmi§ bulundugu bu sirketin bu suretle tasfiyeye ugramasi takdirinde amme hizmetleri meyaninda bulunan tahlisiye iginin sekteye ugramasi muhakkaktrr.e.Yuksek Reisligine 2070 sayili Tiirk gemi kurtarma anunim sirketi teskili hakkindaki kanunla miitesekkil sirketin tasfiyesi ve imtiyaz mevzuunu teskil eden hizmetlerin Iktisad vekaletine bagli hiikmi sahsiyeti haiz bir idareye devri hakkinda Maliye vekilligince hazirlanan ve Icra Vekilleri Heyetince 29 . Ma Lye ve But?e encumenleri mazbatalan (I/763) T.1937 Esbabi mueibe layihasi 2070 nunaarali kanun mucibince te§kil edilen 500 000 lira sermayeli Tiirk gemi kurtarma anonim §irketinin.1937 tarihinden Yuksek Meclise arzi kararlastinlan kanun layihasi esbabi mucibesile birlikte sunulmustur.Sayisi:271 Turk gemi kurtarma anonim §irketi te§kili hakkindaki 2070 sayili kanunla mute§ekkil §irketin tasfiyesi ve imtiyaz mevzuunu te§kil eden hizmetlerin iktisad vekaletine bagli hukmi §ahsiyeti haiz bir idareye devri hakkinda kanun layihasi ve Iktisad. Inonu 5 .
1/763 Karar No. hissesi Dovlete aid bulunan Tiirk gemi kurtarma sirketinin tasfiyesi lie bu hizmetin daha emniyetle ba§arilmasi \qm Devlete aid bir tegekkiile devri HukumetQe zaruri gorulmu§tur. M. Nigde Oiresun 1. Tiirkiye sahillerinin uzunlugu ve bogazlar gibi yerlerimizin de biiyiik gegit yollari olmasi. ancak enciimenimiz. Ancak son senenin karli vaziyeti bu zararlari telafi etmis bulunmaktadir. Kesebir Gumu§ane Edib Tor Afyon K. B. tktisad enciimeni Esas No. Arz ve izali edilen bu maksada gore tanzim ve sevkedilen layihayi eneumenimiz esas itibarile muvafik bulmus. Karabacah Katib M. Ik.e enciimenlerine tevdi edilmek iizere Yuksek Reislige sunulur. Vlus Esma Nay man Ankara Samsun E. En. Maliye encumeni Esas No. Rs. Havalesi mucibince Maliye ve Butc.tktisad enciimeni mazbatasi T. R. Talay Seyhan Ankara A. Diblan 27 . F. 40 Yuksek Reislige 2070 numarali kanunla toskil edilen Turk gemi kurtarma anonim sirketinin tasfiyesile bu hizmetin yeni bir idareye devrine dair Maliye vekilligince hazirlanip Icra Vckilleri Heyetinin 29 . Tekirdag S. Bu halin devami sirketin imtiyaz hizmetlerini layikile ifaya engel olacagi Hukumetge anlasilmis ve bizim gibi uzun sahilleri bulunan bir memlekette bu hizmetin felce ugramasi muvafik goriilmeyerek bu giinku mevcud sirketin tasfiyesile Tktisad vekaletine bagli mevcud deniz tesekkiillerinden birine devri veya miistakil sahsiyeti hiikmiyeyi haiz yeni bir tesekkiil halinde (jalistirilmasi suretile Devletin ifa ettigi hidemati umumiye meyanma alinmasi isin icablarcna daha uygun gorulimistur. gemi kurtarma tegkilatmm bilhassa vasitalar ba11 -V -1937 ( S. ^irket ilk tesekkiil senelerinde muhim karlar temin etmis ise de miiteakiben bir kac. Sabuncu Br. M. layiha maddelerindeki hukumleri daha toplu ve vazih ifade edecek bir §ekilde kanun maddelerini yeniden tanzim etmistir. Tunah Zonguldak Kocaeli Esad /. Berg Tiirker Zonguldak H. Tiirk kara sularrnda 1932 ydindanberi gemi kurtarma islerile ugrasan ve yiizde yetmis. Verilen izahata ve layihanin mueib sebeblerine gore memleketimizde ifasi zaruri goriilen bu hizmetler bir imtiyaz mevzuu olarak evelce bu Gemi kurtarma sirketine verilmis ve Hukumet^e de sermayesinin onda yedisine istirak edilmis idi. senede masarifini bile kapataeak kadar temettii temin edemiyerek bilan^osunu zararla kapatiyordu. 1/763 Karar No. M.III -1937 tarihli toplantismda Yuksek Meclise sunulmasma karar verilen kanun layihasi enciimenimize verilmekle Maliye miiste^ari hazir oldugu halde tetkik ve muzakere olundu.IV -1937 Maliye encumeni mazbatasi T. Sayisi : 271 ) . M. Demirel A. 56 Yuksek Reislige 2070 sayrii kanunla toskil odilon Tiirk gemi kurtarma anonim sjrkcti hakkinka Maliye vekilligince hazirlamb Basvekaletin 5 nisan 1937 tarih ve G/1132 sayili tezkeresile Biiyuk Meclise sunulan kanun layihast enciimenimize havale buyurulmakla Maliye vekaleti Siyasi mustesari ve Iktisad vekaleti Deniz nakliyat umura rnudurii hazir olduklan halde tetkik ve muzakere olundu. B. M.
Sayisi : 271) . Bu zaruDiger hissedarlarla uyusulamiyarak tasfiyeye ret iizerine ^HukumetQe hissedarlarla yapilan ve gidildigi takdirde ise umumi hukumler eari olaencumenimiie izah edilen temaslar neticesinde cagindan bu cihet tasrili ve devir muamelesinin §irketin bii^in hisselerinin Hiikumete devri de tasfiye neticesinde olacagi maddede ifade edilkolaylasmig ibulunmaktadir. §irketin Devlete intikalinde thsan Tav Kemal Vnal M. Layiha diger enciimenlerden gegib de Enciimenimizde miizakeresine baslandigi sirada HiikmetQe verilen izahatta ise §irketin son giinlerde borgtan kurtularak karli bir vaziyete geqtigi ifade edilmis ve maahaza bu §irketin kar etmesi tesadiiflere bagli oldugundan layihanm ayni §ekilde kabulii istenmi^tir. M. Baymdir miz ikinci niaddede su tadili yapmistir. Butge ewiimeni Mazbata No. darlarm y e i i tedbirlerin icab ettirdigi kulfetlere igtirakiedemeyecegi anla§ilmi§tir._a_ den encumenimiz bu devir muamelesinin butiin kimindan tjkviyesini zarnri kilmigtir. Layihaji esas itibarile tasvib eden enciimeniK. Mu§ Biitge encumeni mazbatasi T. Bu hizmet fertler elinde kaldrioja kaza senenin muayyen mevsimlerinde olduguna ve bu mevsimlerin harieinde ise ba§ka isle de me§gul ( S.Dursun Z. Nedim Zabci Dr. edildigi gibi Malatya Bursa Yozgad Iktisad vefc^Cletinee miistakil veya nierbut bir M.hisseleri satin alindigi takdirde yapilmasini diisiinmus ve maddeyi buna gore tadil eylemistir..IV -1937 tarih ve 6/1132 sayili tezkeresile Tiiksek Meclise gonderilen kanun layihasi Iktisad ve Maliye enciimenleri mazbatalarile birlikle Enciimenimize verilmekle Maliye vekaleti SiyAsi miistesari Faik Baysal oldugu halde o k u n i u ve konusuldu. M. len anla§mj(yi yapmaga veya icabinda tasfiye Maliye En. Galib Kahraman E. &. Enciimence yapilan tetkikatta su neticeye varilmi?tir: Sahillerimiz kitalar arasmda guzergah teskil etmekte ve bu giizergahtan gegen gemilerin kurtarilmasi icab etmekte ve bu yiizden gemi kurtarma i$i amme hizmeti eiimlesinden bulunmaktadir. Reisi M. Draman niuesseseye yaptircimasi da yerinde bulunmu§Izmir Diyarbekir Istanbul tur. Inankur Huriye Oniz Tahir Hitit tasfiyeye ksferar verildigi takdirde sjrket emvalinin Iktsad% vekaleti emrine tevdii yazilmistir. Onsay de bu hizmatin layihada derpis. Tigrel A. Jf. *: ) Gemi kilrtarina hizmetinin tamamen DevletLayihanm bu tadillerle Yiiksek Reislige su§e ifasini uygun bulan encumenimiz derpi§ edinulmasina karar verilmistir. enciimeninee tadil edilen maddede E. mi§tir. Velev i§tirak uqte lijr nisbetinde bile olsa mevcud hiss. Katib yoluna gititege Hukumeti salahiyetli kilmagi Bayazid Isparta Qankin faydali bulittu§tur.t/763 4 10 -VI -1937 Yiiksek Reislige 2070 saydi kanunla teskil edilmis olan Tiirk gemi kurtafma anonim §irketi hakkinda olub Basvekaletif 5 . Layihanin sevki sebebi Hukumetin esbabi mucibesinde? bu sirketin bidayeti tesekkuliinden beri beynelmjlel deniz nakliyatma anz olan siirekli buhran ve levkalade ahvalin temadisi yiiziinden butgelerindst b^r muvazene temin edilememis ve sirketin az fcir zaman sonra kanuni tasfiye ve infisah vaziyetine maruz kalacagi anlasildigmdan yuzde yjetmis hissesi Hiikumete aid bulunan bu sirkette SUger hissedarlara aid hissenin satm almmasi vefa tasfiyeye gidilmesinin muvafik olacagi yolunda izah edilmektedir. Qoruh Bu hal umiimi hiikiimlerle telif edilemiyecegin8. Igel Diyarbekir Manisa Iktisad •. 173 Esas No.
( S. M. Kaltakkiran A. Qiloghi $. §.Tiirkoglu A. H. muvafakat etmedikleri takdirde tasfiye yoluna gidilmesi derpis edilmis olub halbuki. isi tasfiye kanalma dokmek Devletlestirme isini siiriineemede birakacagmdan sirkete aid imtiyaz haklari da dahil oldugu halde bilctimle hukuk ve vecaibi Devlete intikal eylemek sartile bu hisselerin nominal kiymet iizerinden satin almmasi muvafik olacagmi ve Encumenimize verilen izahata gore bu sureti hareket hem Hiikumetin ve hem de hissedarlarm menafiine uygun bulundugu anlasilmakla kanun maddeleri bu esas iizerine yeniden yazilmistir. Miistacelen miizakore dilejfile Umuml HeyStin tasvibine konulmak iizere Yuksek Reislige sunuldu. Qakxr N. M. Taner T . Ancak layihada diger hissedarlar muvafakat eyledikleri takdirde bunlara aid hissenin nominal kiymet iizerinden satin almmasi. MADDE 2 — Tiirk gemi kurtarma Anonim sirketinin 2070 numaraii kanun mucibince haiz oldugu hak ve salahiyetler ve imtiyaz mevzuunu teskil eden hizmetler tasfiyeye karar verildigi takdirde Iktisad vekilligine bagli ve hiikmi sahsiyeti haiz olmak iizere te§kil edilecek bir idareye MADDE 2 — Tasfiye neticesinde bu §irketin haiz oldugu hak ve salahiyetler ve imtiyaz mevzuunu teskil eden hizmetler Iktisad yekilligine bagli ve hiikmi §ahsiyeti haiz olmak iizere te§kil edilecek idareye devrolunur.tnang Izmir Kayseri Kirsehir H. Karadeniz Ka. Bs. Adakan M.4 otamayacaklarma goro hizmetin ifasi sekteye ugrayabilir. Bu miilahaza ile hizmetin emsali islerde oldugu gibi Devlet eline almmasi muvafik gorulmustiir. Ayerdem K . Talman Seyhan Srvas Naci Eldeniz Remzi Qiner HtlKtlMETiN TEKLlFi 2070 sayth Tiirk gemi kurtarma anonim sirketi ieskili hakkindahi kanunla mute§ekkil sirketin tasfiyesi ve imtiyaz mevzuunu teskil eden hizmeilerin Iktisad vekdleiine bagli hiikmi §ahsiycti haiz bir idareye devri hakkmda kanun Idyihais MADDE 1 — 2070 numaraii kanuna gore te§kil edilmig oian Tiirk gemi kurtarma §irketinin tasfiyesi igin usulen karar almaga Maiiye vekili salahiyetlidir. Ozkan Milkerrem tlnsal R. Oymen E. IKTISAD ENCthiENtNlN DEG1§T1RI§1 2070 sayili kanunla tesekkul eden Tiirk gemi kurtarma sirketinin tasfiyesile bu hizmetin yeni bir idareye devrine dair kanun layihasi MADDE i — 2070 numaraii kanuna gore teskil edilmis olan Tiirk gemi kurtarma Anonim sirketinin tasfiyesi igin usulen karar istemege ve tasfiyeden evvel veya tasfiye esnasmda bu sjrketin diger hissedarlar elinde bulunan hisse senedlerini de sahiblerinin muvafakatleri halinde nominal kiymetleri iizerinden satm almaga Maliye vekili salahiyetlidir. Cantekin Edirne Gazi Anteb Izmir V. Seyfeli Malatya Manisa Maras 0. Kerven M. Ataman H. Sayisi : 271) . Burdur Trabzon Isparta M. Rs. V. Tiridotjlu Mus Mua Ordu $. Istanbul Balikesir Qornm F.
Sayisi:271). . -I MADDE 1 — 2070 sayili kanuna gore tesjril edilmi§ olan Turk gemi kurtarma anonim §irketinin diger hissedarlari elinde bulunan hisse senedlerini §irketin imtiyaza aid haklari da dahil oldugu halde 1 haziran 1937 tarihinde mevcud bilciimle hukuk ve vecaibi tamamen Devlete intikal eylemek gartile nominal krymetleri uzerinden satm almaga Maliye veWli salahiyetlidir.MAliTE jisrcthpNlNiN DE6l§TtRi§i BttTQE ENCttMENtNlN DE&l§Ttlti§i 2070 sayth kanunla tesekkul eden Turk germ Turk gemi kurtarma anonim §irketi te§ktli haktcurtarma sit^tetinin tasfiyesile bu hizmetin kmdahi 2070 sayth kanunla mute§ekkil §irketin yeni bir idaref/e devri hakktnda kanun l&yihasi tasfiyesi ve imtiyaz mevzuunu te§kil eden hizmetlerin tktisad vekaletine bagli hiikmi §ahsiyeti haiz bir idareye devri hakktnda kanun layxhas% MADDE1. bu suretle satm almdigi takdirde bu §irketin 2070 sayili kanun mudbince haiz oldugu hak ve salahiyetler ve imtiyaz mevzuunu teskil eden hizmetlerle §irketin demirbag ve vesaiti tktisad vekaletine bagli ve hiikmi §ahsiyeti haiz olmak iizere te§kil MADDE 2 — Birind madde mudbince biitiin hisse seaedleri Devletge satm almdigi takdirde §irketii tasfiye muamelesi Maliye vekaletince yafilmakla beraber. 2070 sayili kanun veghilf §irketin haiz oldugu hak ve salahiyetlerle imtiyaz mevzuunu teskil eden hiz- (S.tktisad enciimeninin 1 nci mad* desi aynen. MADDE 2 — Hisse senedleri.
Aras Dr. T. E. Zr. devir veya tktisad vekilliginin tensibine gore mevcud deniz te§ekktillerinden birine ilhak olunur ve tasfiye neticesi beklenmeksizin §irketin mevcud biitun mallari da yeni idareye teslim edilir. MADDE 3 — §irketin tasfiyesi neticesinde Devlete intikal edecek olan mallar ve paralar vecibelerile birlikte bu idareye ge§er. i t E.f r Hti. G. R. Saydam M l V. Ad. MADDE 4 — Bu kanunun hukiimlerini icraya Maliye ve Iktisad vekilleri memurdur. V. V. /. ^irket mallarma kiymet takdir ettirilmek suretile. Na. V. V. Saydam Rana Tarhan Muhlis Erkmen MADDE 3 — Bu kanun 1 haziran 1937 tarihindejn muteberdir. 8. MADDE 6 — Bu kanunun hukiimlerini icraya Maliye ve Iktisad vekilleri memurdur. Y. Saragoglu K. V. Mai. M.. V. V. M. Ha. Bayar S. Dr. tesbit edilecek bedelleri iizerinden satm almaga Maliye vekili silahiyetlidir. V. V. tk. MADDE 4 — §irketin tasfiyesinden evvel veya tasfiyesi sirasmda diger hissedarlarm hisselerini. Qetinkaya C. §. 29-III-1937 B§.SayHi : 271) . (S. I. Kaya Dr. I. V. M.. Artkan A. Ozalp Da. tnonu $. MADDE 5 — Bu kanun 1 haziran 1937 tarihinden itibaren muteberdir. V. R.
B. 4 ncii MADDE 3 — Bu kanun 1 haziran 1937 tarihinden muteberdir. Hisse seiiedleri satm almamayarak tasfiye isi mahkemeye intikal ettigi surette tasfiye muamelesi umieni hiikiimlere tabi tutulur ve birinci fikradaki de vir muamelesi tasfiye neticesinde yapilir.—7— Mai. edilecek bir idareye veya tktisad vekilinin tensibine gore mevcud deniz tesekkullerinden birine devredilir. metleri tktiaad vekilligine bagli ve hilkmi $ahsiyeti haiz olmak iizereteskil edilecek biridareye veya mevoud deniz tesekkullerinden birine devretmeg-e Mftliye vekil salaMyetlidir. MADDE 4 — Bu kanunun hukumlerini icraya Maliye ve tktisad vekilleri memurdur. MADDE 4 — tktisad enclimeninin maddesi aynen. MUVAKKAT MADDE — Satm almacak senedlerin bedeline girketten Hiikumete intikal edecek olan nakid mevcudu ile alacaklar kar§ilik tutulur. a B. MADDE 3 — tktisad enclimeninin 3 ncii maddesi aynen. mm* ( S. SayiBi : 271) . Kifayet etmeyen kisim 1937 yih biitce kanununun 3 ncii maddesinin son fikrasi mucibince temin edilecek paralarla odenir. Bu suretle tasfiyenin teticesini beklemeksizin sirketin biitiin mallari gemi kurtarma hizmetini yapacak yeni idareye derhal devrolunur.
4 .
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
We've moved you to where you read on your other device.
Get the full title to continue listening from where you left off, or restart the preview.