Bitcoin ve diğer kripto paralara son 6-7 ayda olan rağbet ve hızlı değerlenmelerinin olası 3 nedeni ve anti-tezi:
1- Günlük alışverişlerde ve uluslararası ödemelerde daha çok kullanmaya başlanmasının yarattığı talep mi?. Fiyatı gün içinde 2700 dolardan 2400 dolarlara inebilen böylesine oynak bir parayı hangi şirket-tüccar-birey alım-satımlarda takas aracı olarak kullanmak istesin ki?..
2- Yakın gelecekte küresel çapta finansal bir fırtınanın olabileceği endişesiyle kağıt paralara olan itibarın sarsılmasıyla “güvenli liman” arayışınından kaynaklanan bir refleks mi? Öyle bir endişe olsaydı Altın fiyatlarında da benzer büyük bir sıçrayış görmemiz gerekirdi.
3- En olası neden; uzun-çok uzun vadede Bitcoin’in arzının sonlanmasıyla birlikte fiyatının 10 bin dolarları görebileceği spekülasyonuyla yaratılan beklenti. Adı üzerinde sadece beklenti. Belki sözkonusu bu kripto paranın ömrü gibi kısa olamayabilir ama Petrol, Altın, Gümüş gibibir çok metanın da arzı sınırlı ve bir gün bitecek. Kaldı ki, bu gerçek metalar insanlar için çok daha yaşamsal…
Sözkonu değerlenme üçüncü nedenden kaynaklanan bir fiyatlama ise (ki, öyle görünüyor) ömrü çok uzun sürmeyeceği açıktır. Böylesi oynak bir enstrümandan volatilidene para kazanmak isteyen spekülatörlerin cirit attığı sığ bir piyasadan uzak durmakta fayda var.
Sığ bir piyasa dedim. Kripto paraların şahı Bitcoin’in piyasa büyüklüğü topu topu bugünün fiyatıyla 40-45 milyar dolar ki bu, tahvil, hisse, altın piyasalarının yanında “devede kulak” gibi kalır. Dolayısıyla manüple edilmesi de bir o kadar kolay ve çok daha az sermaye gerektirir. 8 trilyon dolarlık bir piyasa değeri olan Altının fiyatının 2013 yılındaki çakılış operasyonunu anımsayın… Yüzyıla yakın süren Amerikan Dolarının hegemonyasına kafa tutacak bir para sistemini getirtmek, Bill Gates çakması sivilceli-kalın çerçeveli gözlüklü bir kaç yazılımcının boyunu çok aşar…
Ev ortamında üretim yapan ufak çaptaki coin madencilerin son aylarda “artık verimli değil” diye bu işi bırakıp al-satçılığa başlaması, trene son binen küçük yatırımcıların tokatlanacağının da yaklaştığına işaret ediyor.
Bitcoin’deki 2850 dolarlık zirveden sonra hızlı bir şekilde %20’lik değer kaybı, denge fiyatı arayışı içinde olduğunu gösteriyor. Orta-uzun vade için öngörüm; 1000 dolar cıvarında büyük bir düzeltme ve fiyatların bu seviyelerde uzunca bir süre kalıcı olacağı bir dengelenme sürecinin yaşanacağıdır.