Bilindiği üzere hijyen kontrolleri; 5996 sayılı kanun gereği, tüm gıda işyerlerinde yapılan kontroller ile 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu gereği, portör muayenelerinin yerine geçen “Hijyen Eğitim Yönetmeliği” kapsamında, gıda ve gıda dışı faaliyette bulunan işyerlerinde yapılan kontrolleri kapsamakta.
Burada kastedilen sıkıntı, işte bu yönetmelik kapsamında yapılan, hijyen eğitim belgesi kontrollerinde yaşanmakta…
Zira yetkisi olmadığı halde bazı kurumlar, bu kontrolleri yapmakta ve işyerleri hakkında cezai işlem uygulatmakta…
Uygulanan ceza ise bu yönetmeliğe göre değil, denetim yapan kurumun kendi yasası çerçevesinde, başka kuruma uygulatılmakta.
Örneğin bazı ilçelerde toplu tüketim yerlerinde bu belgelerin kontrolü, emniyet tarafından yapılmakta, ceza ise belediye tarafından encümen kararı alınarak uygulanmakta…
Bilindiği üzere, başta tüm gıda işyerlerimiz olmak üzere; kaplıca, hamam, sauna, berber, kuaför, dövme ve pirsing yapılan yerler, masaj ve güzellik salonları ve benzeri yerler, otel, motel, pansiyon ve misafirhane gibi yerler ve insani tüketim amaçlı sular ile doğal mineralli suların üretimini yapan iş yerlerinde çalışan herkes, hijyen eğitimine katılıp belge almak zorunda.
5 Temmuz 2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan “Hijyen Eğitim Yönetmeliği” gereği bu işyerlerinde çalışanlar, eğitime katılıp belge almadıkları takdirde, çalıştıkları işyerleri hakkında idari para cezası uygulanmakta.
Bu eğitimler ülkemiz genelinde, meslek odaları ve milli eğitim il ve ilçe müdürlükleri işbirliği içinde gerçekleştirilmekte.
Peki, bu işyerlerinde çalışanların hijyen eğitimine katılıp katılmadığı yönündeki kontroller konusunda kim yetkili?
Bu sorunun cevabı, yönetmeliğin “Denetim ve müeyyideler” başlığı altındaki 11. Maddesinde yer almakta.
Bu madde gereği; yönetmelik hükümlerinin uygulanmasından sorumlu olan kurumlar; Bakanlıklar yani Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı veya mahalli idareler yani yerel yönetimler, denetim konusunda yetkili.
Ancak, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı; aynı işyerinin birden fazla kurum tarafından denetlenmesinin önlenmesi amacıyla, bu yönetmelik kapsamında gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzeme üreten, satan, depolayan ve toplu tüketime arz eden yerlerinde yapılacak olan denetimler konusunda, sadece kendi Bakanlık kontrol görevlilerinin yetkili olduğunu belirtmekte.
Buna rağmen, bazı ilçelerde emniyet görevlileri tarafından; kahvehane, birahane, içkili lokanta gibi yerlerde, hijyen eğitim belgesi kontrolleri yapılmakta.
Yapılan kontroller sırasında, hijyen eğitim belgesi olmayan kişilerin çalıştığının tespit edilmesi halinde, o işyerleri hakkında; ya ilçe belediyelerine yazı gönderilerek, belediye encümeni tarafından idari para cezası uygulanması talep edilmekte ya da ilçe Tarım Müdürlüğüne yazı gönderilerek, işyeri hakkında gereğinin yapılması istenmekte.
İşte bu yetki karmaşasının ve kurumlar arası iletişimsizliğin yol açtığı bu sıkıntıya bir an önce çözüm bulunması amacıyla; konunun muhatapları olan Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı yetkililerinin en kısa sürede bir araya gelmesi şart.
Aksi takdirde bu sıkıntılar aynen devam eder…