Fizikhaber sadece bilim değil, aynı zamanda toplumsal farkındalığı sağlık alanında da oluşturmaya katkıda bulunmak için kuruldu. Bu amaçla 12-18 KASIM 2012 DİYABET VE OBEZİTE HAFTASI ETKİNLİKLERİ’ne bizim de uzaktan katkımız olsun istedik. Diyabet konusunda toplumda farkındalığın arttırılması ve konunun öneminin vurgulanması amacıyla Dünya Sağlık Örgütü(WHO) ile Dünya Diyabet Federasyonu’nun (IDF) öncülük ettiği, tıp tarihinde bu güne kadar üretilmiş olan en değerli molekülü “İNSÜLİN HORMONU” nu bulan Frederick Banting’in doğum günü olan “14 Kasım Diyabet Günü” tüm dünyada her yıl belirlenen değişik tema ve çeşitli etkinliklerle kutlanmaktadır. Bu yılki Dünya Diyabet Federasyonunun belirlediği ve tüm dünyada kullanılan 14 Kasım Diyabet Günü teması “Geleceğimizi Koruyalım” dır. Yazımızda “TİP 1 Diyabetli Aileler ve Sorunları” işlenmiştir. Katkılarından dolayı çok sevgili sınıf arkadaşım Fizik Öğretmeni Melik Kesikbaş’a teşekkürlerimi sunuyorum. Yazımızda farkındalığa katkı sunmak için bazı talepler yer almaktadır. Umarız yapılan bu çalışmalar sonucunda düzenlemeler hayata geçirilir.
TİP 1 DİYABET VE TİP 2 DİYABET ARASINDAKİ FARKLAR
Diyabetin en bilinen iki tipi vardır. Tip 2 diyabet, diyabet hastalarının %90 ı Tip 2 dir. Pankreas insülin üretir fakat üretilen insülin yeterli kullanılmaz. Tedavi sürecinde de hastayı ideal ağırlığına getirecek kalori verilir beslenme tedavisi ve spor etkili olabilmektedir.
Tip 1 diyabet, diyabet hastalarının yaklaşık %10 u Tip 1 diyabetlidir. Pankreas insülin üretmez veya çok az üretir. Tip 1 Diyabet çocuklarda ve gençlerde görülmektedir Kronik bir rahatsızlık olup beslenme tedavisi yanında mutlaka insülin gerekmektedir. İnsülin vücuda enjekte edilerek verilir. Otoriteler bu ayrımı bilmekle beraber maalesef tedavi olarak sağlıklı beslenme ve spor yapılarak diyabetin kontrol altında tutulacağı üzerinde daha fazla durmaktadırlar.
TİP 1 DİYABETTE KAN ŞEKERİNİN DENGEDE TUTULMASI
Diyabetlilerde kandaki şeker düzeyinin kontrol altında tutulması gerekiyor. Bu yüzden diyabeti en iyi şekilde kontrol altında tutabileceğimiz teknolojiler konusunda Sağlık Bakanlığı’nın ve SGK nın yanımızda olmasını ve desteklemesini istiyoruz.
Tip 1 diyabetli bireylerin sağlıklı bir şekilde yaşayabilmesi için ömür boyu dışarıdan insülin hormonu almaları gerekmektedir. Vücudun ihtiyacı olan insülin hormonunu Tip 1 diyabetli bireyler kalem enjeksiyon (İğne) yolu ya da insülin pompası yardımı ile almaktadır.
Günümüz teknolojisinde diyabetin daha iyi kontrol edilebilmesi, esnek beslenebilme kolaylığı yanında daha hassas insülin salınımı sağlayan insülin pompaları (bir nevi yapay pankreas) Tip 1 diyabetli bireylerin iyi bir diyabet yönetimi ile diyabeti ile barışık ve en önemlisi sağlıklı yaşamasına (diyabet komplikasyonlarından uzak) büyük destek olduğu ortadadır.
TİP 1 DİYABETLİ ÇOCUĞU OLAN AİLELER VE TİP 1 DİYABETLİ GENÇLERİN SORUNLARI VE İLGİLİ KURUMLARDAN TALEPLERİ
Biz diyabetli ailelere, diyabetli bireylere kontrol edilmesi zor bir rahatsızlığı kontrol etmede insülin pompaları büyük kolaylık sağlamaktadır.
İnsülin pompalarının sarf malzemelerinin temini konusunda, insülin pompası kullanan (Yaklaşık 5000 kişi) diyabetli aileler ve bireyler set ve rezervuarlarda firmaların yapmayı planladığı zam açıklamaları karşısında büyük endişe yaşamaktadır.
Sağlık uygulamaları tebliğinde ödeme kapsamında olan ve Ek – 3C-4 Tıbbi Sarf Malzemeleri listesinde “Sağlık kurulu raporuna dayanılarak reçete edilen infüzyon pompa seti bedeli, en fazla 3 (Üç) günde 1(Bir) adet üzerinden hesaplanmak suretiyle en fazla 3 (Üç) aylık reçete edilmesi halinde Kurumca bedeli karşılanır” ifadesi yer almaktadır. Fakat insülin pompası kullanan diyabetli aileler ve bireyler pompa set ve rezervuarları için 3 aylık 760 TL arasında fark öderken her an fiyat güncellemesi olacağı endişesi yaşamaktayız. Bizler tüm Tip 1 diyabetli çocukların ve bireylerin pompa kullanımına geçmesini ümit ederken bu durum şu anda pompa kullanan tüm bireyleri maddi açıdan zorlayıcı hal almıştır. İnsülin pompası, set ve rezervuar fiyatlarındaki artış miktarının firmalarla anlaşılarak makul seviyede tutulması ve fiyat artışlarındaki farkın SGK tarafından ödenmesini talep ediyoruz.
Ayrıca şeker ölçümü için Sağlık Bakanlığınca onaylanmış güvenilir ölçüm cihazlarının ve striplerinin de fiyatlarının güncellenmesi bizim üstesinden gelemeyeceğiz bir duruma ulaştı piyasada ücretsiz ölçüm cihazları ve stripleri var fakat çok fazla oranda hatalı ölçüm yaparak diyabetlilerin hayatını riske etmektedir. Son zamanlarda yapılan zamlarla devlet tarafından ödenen güvenilir markaların strpilerinin ödeme farkı kutu başı 60TL – 80 TL arasında olmuştur. 3 aylık stripler için ödenen tutar ihtiyaç duyulan kullanıma göre 600 TL – 1000 TL arasında değişmektedir.
Tip 1 diyabetli her yaşta şeker değerlerini sağlıklı takip edebilmek için günde en az 8 kez şeker ölçümü yapmak zorunda olmasına rağmen 18 yaşına gelen Tip diyabetli bireyler için bu oran günde 4 ölçüme düşürülerek 18 yaş üstü Tip 1 diyabetli bireylerin mağdur edilmelerine sebep olmaktadır. Kronik rahatsızlık olan tüm Tip 1 diyabet için Tip 1 diyabetli bireyler her zaman her yaşta tedavi imkanlarından aynı ölçüde yararlanmalıdırlar. Bu konuda Sağlık Bakanlığı ve SGK gerekli desteği 18 yaş üstü bireylere de göstermelidir.
Aslında güvenilir ölçüm cihazı ve stripleri kadar yaklaşık devlete maaliyeti olan sürekli ölçüm cihazı olan sensörlerin de alternatif olarak ödeme kapsamına alınması, Tip 1 diyabetli çocukların ve bireylerin parmaklarını delmeden anlık kontrol yapabilmelerine olanak tanıyarak şekerlerini dengede tutacak, tedbir almalarına imkân sağlayacaktır. Özellikle küçük çocuklar için günde en az 8 kez parmak delinerek yapılan ölçümler sensör kullanıldığında acısız ve şeker değerlerini çok daha sık kontrol etme şansı verecektir. Üstelik yeni teknolojide üretilen sensörler düşük şeker, yüksek şeker ölçümlerinde uyarı alarmı vermekte. Hatta bazı sensörler diyabetli bireylerin şeker ölçümlerinin uzaktan telefonla takip edilmesini sağlayan uygulamalar içermektedir. Bizler de kötü yönetilen diyabetin getireceği tüm olumsuzluklardan çocuklarımızı gençlerimizi korumak istiyoruz. Kandaki şeker seviyesini belli oranda tutması çok zor olan Tip 1 diyabeti iyi yönetmemiz gerekiyor. Bunun için de sensörlerin de SGK tarafından ödeme kapsamına alınmasını istiyoruz.
Engelli raporu almakta sorun yaşayan Tip 1 diyabetli gençler sadece hastane raporuyla askerlik muafiyeti için askeriyeye başvurduklarında sağlık muayenesinden geçerken Tip 1 diyabetli olduklarının ispatı için şeker yüklemesine tabi tutularak gencin hayatı tehlikeye atılmaktadır. Engelli raporu verilmesi konusunda rapor veren bütün kurumların aynı standartta ve hiçbir bürokratik zorluk çıkarmadan muayene sonucuna göre rapor vermelerini istiyoruz.
Hastanelerde Tip 1 diyabet teşhisi konulmuş bireyler için doktor hemşire ve diyetisyenden oluşan ekip öncelikle normal olarak hastanın kan şekerini normal seviyelere getirmeye çalışırken bir taraftan da hasta yakınlarını TİP 1 diyabet ve tedavi yöntemleri ile ilgili bilgilendirmeye çalışıyorlar. Fakat hasta yakınları olarak bizler daha olayın şokunu atlatamadan, psikolojik olarak olayı kabullenmeden ve üstelik hiç adını duymadığımız yeni kavramlar, bilgiler duymaya başladığımızda panik ve korkumuz, kaygı düzeyimiz çok daha fazla artıyor. Bu yüzden başlangıçta hastanelerdeki anlatılan birçok şeyi anlayamıyoruz. İlk tanı konduğunda doktor hemşire diyetisyen üçlüsüne psikolog da mutlaka eklenmeli, psikolog sadece diyabetli için değil yakını içinde yardımcı olmalı.
Bilimin ve teknolojini hızla ilerlediği bir zamanda Tıp alanında da tedavimizin bir parçası olabilecek teknik donanımların kullanılmasının (Pompa kullanımı, pompanın özelliklerinin öğrenilmesi, hastaya uygun insülin oranı ayarlarının yapılması gibi) tüm sağlık personeli tarafından öğrenilmesini ve bizlere firma yetkilisinin değil sağlık personelinin öğretmesini istiyoruz.
Her ne kadar Millî Eğitim Bakanlığı Tip 1 Diyabetli çocuklar ve gençler için okullarda farkındalık yaratmaya çalışsa da okullarda henüz idareciler, öğretmenler, öğrenciler Tip 1 Diyabet hakkında yeterli bilgiye sahip değil. Bu da diyabetli gencin ve çocuğun okulda zaman zaman zorluklarla karşılaşmaktadırlar. Bu konuda Sağlık Bakanlığı ve Millî Eğitim Bakanlığı Tip 1 Diyabetin farkındalığına yönelik projeler üreterek okul yöneticileri, öğretmenleri ve öğrencilerin bilinçlenmesi sağlanmalı.
Tip 1 diyabetli yakınları ve Tip 1 diyabetli bireyler olarak yarınımızın teminatı çocuklarımız ve gençlerimizin sağlığı için tüm yetkililerin bizlerin sesini duyacağına ve yaşadığımız sorunları çözeceklerine inanıyoruz…
Saygılarımızla…
ESKİŞEHİR’DE YAŞAYAN TİP 1 DİYABETLİ ÇOCUKLARIN AİLELERİ VE TİP 1 DİYABETLİ GENÇLERİN DİYABETİ KONTROL ALTINDA TUTARKEN KARŞILAŞTIKLARI SORUNLARINI VE YETKİLİLERDEN TALEPLERİNİ MELEK KESİKBAŞ KALEME ALMIŞTIR.