Dünkü yazımda 12 Mart 1971 darbesinin ardındaki Nakşibendî bağlantısını yazmıştım. 12 Mart’ın en şiddetli operasyonlarının, devrimcilere yapılan katliamların, işkencelerin başında bulunan iki Nakşibendî kardeş generalin, Faik Türün ve Tevfik Türüng’ün merkezinde olduğu bu derin tarikat bağlantısı, 12 Mart’ın gerici karakterinin asıl tamamlayıcısıydı.
Siyasette tesadüf pek yoktur. Elbette iki Nakşî müntesibi kardeşin general olup aynı anda İstanbul’daki 1. Ordu’nun ve Ankara Merkez Komutanlığı’nın başında bulunması da bir tesadüfe değil, bir örgütlenmeye işaret eder. Amerikancı sağcılık, faşizm ve tarikat gericiliğinin aslında en kritik birlikleri elinde tuttuğu bir ortamda, 9 Martçı sol eğilimli subayların başarısız olup yerlerini 12 Mart’a terk etmeleri de rastlantı değildi. Gerçekte 1971’in ortamında sol ve Atatürkçüler göründüğü kadar güçlü ve örgütlü değilken tarikatlar, özellikle de Nakşîler ile onların içinden türemiş Nurculuk son derece örgütlüydü.
Aslında solda da bu gerici, tarikatçı örgütlenmenin hortladığının, alttan alta güç kazandığının farkında olanlar yok değildi. Gericiliğin ve tarikatların yükselişi üzerine en ciddi uyarıyı yapan ise yine 68 devrimci gençliğinin önderlerinden Mahir Çayan olmuştu.
Konu üzerine Mahir, Millî Demokratik Devrim çizgisindeki sosyalistlerin o sıradaki yayın organı olan Aydınlık Sosyalist Dergi’nin Ocak 1970 sayısında şunları yazmıştı:
“Ülkemize bir bakalım; Atatürk döneminde sinmiş, pusmuş olan feodal ideolojiler, 1950 Demokrat Parti hareketi ile birlikte birdenbire çığ gibi büyümüş ve gürbüzleşmiştir. Bugün ‘Nurculuk Hareketi’ o denli etkilidir ki, ülkedeki ‘politik iktidarın’ oluşumuna, eli altındaki birkaç milyonluk oyu istediği yöne kanalize ederek ‘ağırlığını’ koyabilmekte, hatta zaman zaman müttefiki işbirlikçi burjuvaziyi bile ürkütmektedir. Şimdi bu beylere sormak gerekir; Marksist diyalektiğe göre, feodal üretim düzeni büyük ölçüde tasfiye edilmiş olsaydı, bu feodal ideolojilerin giderek gerileyip, etkinliklerini yitirmeleri gerekmez miydi? Oysa 1950’den bu yana gelişim açıktır. Feodal ideolojiler, giderek semirmiş, güçlenmiş ve toplumun yaşantısında etkinliğini çok fazla artırmıştır. Uzağa gitmeye gerek yok, son seçimlerde partilerin aday listelerine şöyle bir göz atmak kâfi; ağalığın, şeyhliğin, aşiret reisliğinin adaylıkta ne denli önemli olduğu açıktır…”
Mahir’in bu yazısı, Türkiye’de kapitalizmin gelişimini tamamladığını, bir sosyalist devrimin kapıda olduğunu iddia eden ve feodal gericilik, dincilik, ağalık, tarikatlar, cemaatler gibi temel sorunları görmezden gelerek aslında Kemalist Devrimi, Cumhuriyeti küçümseyen sola karşı bir polemik yazısıydı. Fakat bugünden geriye dönüp yaptığımız değerlendirmede görüyoruz ki buradaki tespit ve uyarı son derece yerinde ve kritiktir. Sol içi bir polemiğin sınırlarını hayli aşar.
Gerçekten de özellikle 1950’de iktidara gelen Menderes’in Demokrat Partisi ile birlikte geçmişin tüm feodal kalıntıları, aşiret reisleri, ağaları, tarikatları saklandıkları pusudan çıkmaya başlamıştı. Bu tam adıyla bir karşı devrimdir. Bu karşı devrimi durdurmaya çalışan 27 Mayıs da bu gerici hortlamaya çare olamamıştı. Temel mesele halen bu karanlık güçlerle, Nakşilerle, Nurcularla Cumhuriyet güçleri arasındaydı. Günümüzde de öyledir.
Mahir, Türkiye’yi bekleyen en büyük belalardan birinin Nurculuk olduğunu görmüş ve bu hareketin palazlanmasına, siyaseten örgütlenmesine karşı dikkatleri çekmiş ve uyarmıştır.
Ne kadar haklıymış, değil mi?