İstanbul Barosu ve İstanbul Bilgi Üniversitesi Pro Bono Ağı tarafından ortaklaşa düzenlenen ‘Türkiye’de Pro Bono’ konulu panel, 11 Temmuz 2018 Çarşamba günü saat 13.30’da Baromuz Merkez Bina Konferans Salonunda gerçekleştirildi.
Açılışta konuşan İstanbul Barosu Başkanı Av. Mehmet Durakoğlu, avukat kamuoyuna bu konuyu anlatabilmenin, bu konuda onları cesaretlendirebilmenin ve Pro Bono’nun meslektaşlarımız arasında yaygınlaştırılmasını sağlamanın yolunu bu düzenlenen ilk panelin açacağı umudunda olduğunu söyledi.
Pro Bono’nun pek çok avukatın da bilgisinin olmadığı bir konu olduğunu tahmin ettiğini belirten Durakoğlu, kişisel olarak bu konuyu öğrendiği andan itibaren baroların bu konuya ilişkin bakış açılarını neden somutlaştıramadığı konusunun kendisi için hep öne çıkarılması gereken konu olarak belirginleştiğini bildirdi.
Barolarda Pro Bono’ya pek ilgi olmadığını, çünkü Avukatlık Kanununda yeterli bir düzenleme bulunmadığını kaydeden Durakoğlu şöyle devam etti: “Doğrusunu söylersek, galiba bazı meslektaşlarımızdan da bu konuda alabileceğimiz tepkiler bizi korkutuyordu Çünkü Pro Bono doğru anlaşılmıyordu. Pro Bono öyle zannediyorum ki birçok meslektaşımız tarafından da her hangi bir şekilde ücretsiz avukat yardımı denilip geçilen, aslında hiç de öyle tanımlanmaması gereken bir konuydu”.
‘Toplum yararı’ kavramının bir tarafa atıldığı, o nedenle de o kısmının görülmediği ya da dezavantajlı ve kırılgan gruplara ilişkin hukuki yardımın toplumsal anlamda ifade ettiği anlamın hukuki çerçevede de çok iyi anlaşılamadığı bir tabloyla karşı karşıya kalındığını vurgulayan Mehmet Durakoğlu, Avukatlık Yasasının konuyla ilgili düzenlemelerinin yetersiz olmasının bu konuya eğilmeyi düşünen bazı meslektaşlarımızın da haklı ‘korkularına’ da neden olabildiğini bildirdi.
Bu arada Pro Bono uygulamasının bazı büyük avukatlık büroları tarafından da cesaretle götürülen bir uygulama olduğunun altını çizen Durakoğlu, “Bu cesaretin arkasında baroların durması gerektiğini düşünüyorum. Biz bu alanda Bilgi Üniversitesiyle işbirliği yaparak kendi cesaretimizi ortaya koymaya çalıştık. Bu çerçevede çalışmalarımız devam ediyor. Bu düzenlenen ilk panel, Avukat kamuoyuna bu konuyu anlatabilmenin, bu konuda onları cesaretlendirebilmenin ve Pro Bono’nun meslektaşlarımız arasında yaygınlaştırılmasını sağlamanın yolunu açar umudundayım” dedi.
İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekan Vekili Prof. Dr. Turgut Tarhanlı açılış konuşmasında Pro Bono’nun Latince bir kelime olduğunu, ‘iyilik için’, ‘hayrına yapılan bir iş’ anlamını ifade ettiğini, kendileri açısından da ‘toplum yararı’ uğruna yapılan bir hukukçuluk anlamını taşıdığını söyledi.
Pro Bono’nun ücretli avukatlık hizmetinin dışında bir ücret karşılığı olmaksızın gerçekleştirilecek bir hizmet olduğunun altını çizen Tarhanlı, “Bugüne kadar olan gelişmeler ve uygulamalar bakımından başlangıçta bazı tereddüt ve şaşkınlıklar yaratabiliyor olsa da, bu alanda oldukça ileri uygulamaları olan ülkelere de baktığımız zaman bunun bir itibar konusu, bir prestij konusu olduğu ve kurumsal bir takdiri gerektirdiği açıktır” dedi.
Önemli demokratik toplumların birçoğunda o yılın en fazla Pro Bono’sunu sunmuş barolarının ödüllendirilmesini teşvik edici uygulamaları görmenin mümkün olduğunu belirten Turgut Tarhanlı konuşmasını şöyle sürdürdü: “Burada asıl mesele, avukatlık mesleği ile bir ‘ortak iyi’ ‘toplumsal iyi’ kavramının bir araya getirilmesi meselesidir. Bunun yanı sıra bir başka ayırt edici bir faktör de var. O faktör, hukuka insan hakları perspektifinden giren bir değer taşıyor: Bu güçlendirme kavramıdır. Yani siz Pro Bono bir hukukçulukla topluma yarar sağlamayı hedeflediğiniz ölçüde, aslında sadece belli bir kişiliğe, belli bir tüzel kişiliğe hukuki ve adli bir destek vermiş olmuyorsunuz, aynı zamanda onun adalete erişimini kolaylaştırıcı ve bunun mali külfetine katlanmaksızın gerçekleştirilebileceği sosyal bir fayda da sağlamış oluyorsunuz. Bu aslında devletin asli görevidir ve devlet bu hizmeti adli yardım adı altında sunuyor. Fakat burada önemli olan mesele, ‘toplum yararı’ kavramının sadece mesleki ve profesyonel bir sahayla sınırlı olmayıp aynı zamanda bu sorumluluğu duyan toplumsal aktörlerin sayısının açık bir toplumda, demokratik bir toplumda yaygınlaştırılabilmesidir”.
Açılış konuşmalarından sonra panel oturumlarına geçildi. İlk oturumu İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekan Vekili Prof. Dr. Turgut Tarhanlı yönetti. Bu oturumda Türkiye’de Pro Bono’ya dair örnekler sergilendi.
Av. Bengü Coşkun genç avukatların neden Pro Bono yapmak istediklerini, Hergüner Bilgen Özeke Avukat Ortaklığından Av. Ufuk Yalçın, hukuk bürolarının neden Pro Bono yapmak istediklerini, Türk Ekonomi Bankası Genel Müdür Yardımcısı Hukuk Başmüşaviri Av. Melis Coşan Baban kurumsal yapıların neden Pro Bono yapmak istediklerini, yapılan çalışmalardan örnekler vererek anlattılar.
Panelin ikinci oturumunu İstanbul Bilgi Üniversitesinden Dr. Öğretim Üyesi İdil Elveriş yönetti. Bu oturumda Cinsel Şiddetle Mücadele Derneğinden Hilal Esmer, Altı Nokta Körler Vakfından Mağdule Demircioğlu, Oyuncular Sendikasından Yeşim Girgin, Pro Bono’nun STK’lara ne gibi yararlar sağladığını sıraladılar.
Panelin son oturumunu ise Av. Ender Özeke yönetti. Bu oturumda İstanbul Bilgi Üniversitesi Pro Bono Ağı’ndan Dr. Öğretim Üyesi İdil Elveriş, meslek kuralları ve etik, Hergüner Bilgen Özeke Avukat Ortaklığından Av. Ufuk Yalçın, hukuk bürolarının ihtiyaç duyduğu hukuki ve mali çerçeve ve İstanbul Barosu Üyesi Av. Aynur Tuncel Yazgan, Pro Bono avukat ve baro arasındaki ilişki üzerinde durdu.
Toplantıya, Adalet Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı, Daire Başkanı Hakim Jale YILMAZ da katıldı.