“T1 TRAMVAY HATTI VE PERDE ARKASI” BASIN TOPLANTISI TAM METNİ
19 Ağustos 2013|
Yer:
Bursa için yapılmakta olan 1/100.000 ölçekli İL ÇEVRE DÜZENİ PLANI tamamlanmadan ulaşım ana planı, ULAŞIM ANA PLANI tamamlanmadan T1 TRAMVAY HATTI süreci başlatılarak tamamen teknik, bilimsel ve planlama sıralamasına aykırı hareket edilmiştir.
İmar planı süreci tamamlanmadan T1 Tramvay hattının 25 Haziran 2012 tarihinde yapım ihalesi yapılmıştır.
T1 hattı ile ilgili Büyükşehir Belediye Meclisi’nden 1/25.000, 1/5.000, 1/1.000 planları aynı anda çıkartılarak planlama ilkelerine aykırı hareket edilmiştir. T1 tramvay hattı planlama süreci, ciddi hukuki yanlışlıkları içermektedir.
1992 yılında yapılan ve DLH Genel Müdürlüğü’nce onaylanan “Bursa Kent İçi ve Yakın Çevre Ulaşım Etüdü” projeksiyon yılı 2012’dir. Bu etüde göre Bursa Hafif Raylı Sistemi (BHRS) 4 aşamada55 km olarak Bursa ulaşımının omurgası olarak belirlenmişti.
2012 projeksiyonunda, saatte tek yönde yolcu talebi 16.200 yolcu/saat olan Stadyum Caddesi – Altıparmak – Heykel – Gökdere – aşaması ise delme tünel olarak planlanmıştı.
Bu etüdten sonra Bursa’da 2010 yılında Bursa Ulaşım Ana Planı ihale edilmiştir. BUAP (Bursa Ulaşım Ana Planı) bitmeden, BUAP’ın yüklenicisi Dr. Brenner firmasının, Büyükşehir Belediyemizin İstanbul Teknik Üniversitesi’nde görev yapan danışman hocaları Prof. Dr. Haluk Gerçek ve Prof. Dr. Ergun Gedizlioğlu’nun sözlü ve yazılı olumsuz görüşlerine rağmen T1 tramvay hattı ile ilgili olarak Büyükşehir Belediye Meclisi kararı alınmış ve yazılı olarak Dr. Brenner firmasına ulaşım planına re’sen işlenmesi için tebliğ edilmiştir. Bu yanlışta özellikle ısrar edilmesinin manası zamanla anlaşılmıştır…
Bu plan çalışmalarında da yolculuk talebi bu güzergahta tek yönde 17.590 yolcu/saat olarak belirlenmiştir.
Bursa Hafif Raylı Sistemi’nin ana sistem olması gereken bu hatta, yolcu talebinin besleme hattı olarak düşünülmesi gereken tramvay hatlarıyla taşınması mümkün değildir.
İstanbul Ulaşım A.Ş’nin T1 Tramvay hattı ile ilgili yaptığı “ T1 TRAMVAY HATTI UYGULAMA PROJE RAPORU” ile BUAP ( Bursa Ulaşım Ana Planı) ulaşım model sonuçları yolculuk talepleri ve güzergahları belirlenmiştir.
İstanbul Ulaşım A.Ş. 1.5 dakikada 2 dizi halinde sefer sayısı öngörüsünde bulunurken, BUAP 6 dakikada 2 dizi öngörmüştür.
Büyükşehir Belediyemizin bu güzergahta çalıştıracağı İpekböceği Tramvayı tek araç olup, her iki öngörüye de uygun düşmemektedir.
Bursa Ulaşım Ana Planı’da tramvay hattının öncelikle Yalova yolunda yapılmasını önerilmekte, T1 hattının ilk aşamada yalnız başına yapılmasını öngörmemektedir. DLH da aynı öngörüde bulunmaktadır.
DLH’NIN UYARDIĞI 66 EKSİKLİK
Her ne kadar Büyükşehir Belediyesince DLH’ın T1 tramvay hattına onay verdiği söylense dahi, DLH’ın gönderdiği yazı ekinde 66 adet eksiklik tespit edilmesine rağmen bu eksiklikler giderilmeden yapım ihalesi sonuçlandırılmıştır. Burulaş, 66 adet eksikliği yapım aşamasında giderileceğini ifade etmiş olmakla birlikte, yapım aşamasında bu eksikliklerin ne kadarının yerine getirildiği bilinmemektedir.
T1 Tramvay Hattı ön koşul olarak ulaşım ana planına girdiğinden tüm modellemeler buna göre yapılmış ve modellemesi yapılan diğer ulaşım senaryoları maalesef gündeme dahi getirilememiştir.
Mevcut T1 güzergahının topoğrafyası tramvay işletmesine uygun olmadığından dolayı, gerek işletme gideri, gerekse yolculuk konforu ve emniyeti açısından ciddi riskler içermektedir.
RAYLAR YOLLARA DEĞİL, YOLLAR RAYLARA UYARLANMIŞTIR
DLH Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan kent içi raylı toplu taşım kriterlerinde tramvay sistemlerinde en büyük boyuna eğim % 6 olarak belirlenmiştir. T1 hattı güzergahında mevcut yol kotları ve arazi yapısından dolayı % 8.2 civarındaki eğimler bulunmaktadır. Bu durum eğimli istasyonlar oluşmasına, işletme maliyeti ve hızının olumsuz etkilenmesine neden olmaktadır. Tramvay vagonları standardın dışına çıkılarak modifiye edilmiştir. Ayrıca tüm yollarda tramvay hattına göre modifiye edilerek raylar yollara değil, yollar raylara uyarlanmıştır. Yol kotlarıyla oynandığından yol kesişmelerinde, bina girişlerinde ve kaldırımlarda ciddi olumsuzluklar meydana gelmiştir.
Uygulama proje raporunda bu güzergahta 2013 yılında günde 304 bin yolcu talebi öngörülmekte ve bu yolcu talebi de bu güzergahtan olmayıp, tüm Bursa’nın her noktasından gelen yolcuları kapsamaktadır.
T1 Tramvay Hattı dar bir bölgeyi kapsamakta, bu güzergahta taşıyacağı maksimum yolcu sayısı da günlük tek yönde 14 vagonla 34 bin kişidir. Halbuki, heykel bölgesinin günlük tek yöndeki yolcu sayısı 304.000’dir. Bu talebin ancak yüzde 10’u T1 ile karşılanabilecektir. Yapılan araç ihalesinde 6 vagon alınacağından şimdilik günde 14-15 bin kişi taşınacaktır.
T1 Tramvay Hattının, BHRS ve diğer toplu taşıma türleriyle herhangi bir entegrasyonu bulunmamaktadır. T1 hattına kentin muhtelif yerlerinden gelecek yolcuların, bu güzergaha olacak taleplerinin ne kadarını karşılayacağı belirsizdir.
T1 Tramvay Hattının bugünkü projesiyle eski Santral Garaj-Heykel taksi-dolmuşların dışındaki hiçbir ulaşım türünü kaldırmaya ve Atatürk Caddesi’ni yayalaştırma konusuna olumlu hiçbir etkisi olmayacaktır.
Gerek otobüs hatları gerekse özel ulaşım araç trafiği aynen devam edecektir. Daha önce T1 Tramvay hattının bitmesiyle kaldırılacağı belirtilmiş olan taksi dolmuşların yakın gelecekte trafikten tamamen çekileceğine de inanmamaktayız.
İstanbul Ulaşım A.Ş tarafından hazırlanan Bursa T1 Raylı Sistem Hattı Uygulama Proje Raporu’nun 26. sayfa 1.4. Yolculuk Talep Tahminleri başlığı altında aynen şu ifade bulunmaktadır:
“Hattın boyunun kısa oluşu, hattı başka hatlara besleyici ve dağıtıcı özellikte kılmaktadır.”
“Bu hat geçtiği güzergah üzerinde dolmuş trafiğinin yerini alması ve otomobil trafiğini azaltmayı hedeflemektedir.”
Buradan da anlaşılacağı üzere T1 Tramvay Hattı ana ulaşım aracı olmayıp, otobüs sayısında hiçbir eksiltmeye gidilmemektedir.
İstanbul Ulaşım A.Ş raporunda 2023 yılından sonrası için hiçbir öngörüde bulunulmamıştır. T1 Tramvay hattının ekonomik ömrünün 2023 yılında bittiğini ifade etmek istemiştir.
Aynı raporda Bursa’nın nüfus artışı yıllık % 1.5
Bursa Ulaşım Ana Planı’nda nüfus artışı yıllık % 3.4
İstanbul Ulaşım A.Ş raporuna göre Hareketlilik katsayısı: 1
Bursa Ulaşım Ana Planı’nda 1.43
İstanbul Ulaşım A.Ş’ye göre Minimum sefer aralığı 2 dk.
Bursa Ulaşım Ana Planı’nda 6 dk.
BURULAŞ Genel Müdürü Sayın Levent Fidansoy’a göre 30 saniye!!!
Halbuki, BHRS 2.5 dakikada bir gerçekleştirmesi gereken sefer sayısını 10 dakikada bir gerçekleştirerek kapasitesinin ancak yüzde 28’ini kullanmaktadır.
T1 Tramvay hattından dolayı karma trafikte güvenlik tehlikesi yaşanacak ve tramvay öncelikli sinyalizasyon sisteminden dolayı da trafik akışında ve diğer toplu taşım türlerinde ciddi yavaşlamalar söz konusu olacaktır.
T1 hattından dolayı başta Gazcılar – Cumhuriyet Caddesi – Stadyum Caddesi – Kent Meydanı girişleri olmak üzere, kavşak kesişmelerindeki trafik sirkülasyonunda sıkıntılar meydana gelecektir.
T1 Tramvay Hattında bazı istasyon aralıklarının düşük olması nedeniyle işletme senaryolarının uygulanmasının ve kapasite kullanımının mümkün olmayacağını düşünmekteyiz.
Kültürpark gibi önemli bir tabiat varlığımızın içerisine T1 tramvay vagonlarının depolama alanı olarak bina yapılmasının ise izahı yoktur.
Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin 28.01.2012 tarihli Basın Bülteninde;
“İlk kazmayı Mayıs ayında vuracağız, yıl sonunda ipekböceği yollarda olacak”
“Önümüzdeki ay 6 km’lik şehir merkezindeki hattın ihalesini yapacağız. İlk kazmayı kısa sürede vurup Ağustos- Eylül gibi inşaatı tamamlamayı planlıyoruz. En geç yılsonunda ipekböceği Bursa raylarında olacak. 14 vagonla günde 34 bin kişiyi taşımayı planlıyoruz”
Bu planlamaya göre 1 yıllık gecikmenin olduğu anlaşılmaktadır!!!
Araç alım ihalesi 15.03.2013 saat 15.00’da yapılmıştır.
Yani 410 gün öncesinden Büyükşehir Belediyemiz tarafından vagon markasının İpekböceği olacağı resmi olarak ilan edilerek, gelecekte olacakları ve ihaleyi kime vereceğini sıfır hata ile tahmin edebilmiştir.
Ayrıca, 28.01.2012 tarihli basın bülteninde alınacağı belirtilen 14 vagon sayısının neden 6 vagona indirildiğinin de bir izahı yapılmamıştır. Buna göre de günlük yolcu taşıma kapasitesi 14-15 binlere inecektir.
Yukarıdaki Büyükşehir Belediyesi basın bülteni alıntılarından da anlaşılacağı üzere, vagon ihalesi yapılmadan hangi marka vagon alınacağı net bir şekilde belirtilerek ihaleye gölge düşürülmüştür. Sadece bununla da kalınmamış billboard, gazete, dergi ve tv’lere verilen ilanlarla bu ifadeler yüzlerce kez tekrar edilmiştir. Yapım ihalesi ve araç alım ihalesi Burulaş’a yaptırılmıştır. Burulaş’ın araç alımıyla ilgili yaptığı ihale şartnamesinde dünyada benzeri tramvay üreticilerinin ihaleye katılamayacağı tarzda maddeler eklenmiştir. Örneğin ihaleyi kazanmış olan firmanın özel vagon ölçüleri ihale şartnamesinde yer almıştır.
Ayrıca gerek yapım ihalesi gerekse vagon alımı Burulaş’a yaptırılarak denetimden ve şeffaflıktan uzaklaşılmıştır. Burulaş’ta her şey şirket ticari sırrı olarak ifade edilerek, bilgi edinme yasalarına göre yapılan müracaatlara gerekli cevaplar verilmemektedir.
Büyükşehir Belediyesi Başkan Danışmanı ve aynı zamanda Büyükşehir Belediyesi Raylı Sistemler Koordinatörü Sayın Taha Aydın’ın, vagon ihale sürecinin çok öncesinden başlayarak, ihaleyi kazanan üretici firmada halen çalışıyor olması da manidardır.
Burulaş sahasında kurulan ve 1.734.000 Euro’ya mal edilen test sahasının, 1500 voltluk raylı sistem vagonlarının enerji hatlarının yanı sıra, tramvaya uygun 750 voltluk enerji hattı konularak, vagon ihalesi yapılmadan İpekböceği’ne gösteri alanı olarak tahsis edilmiş, bu durum da test sahasının sadece gösteri sahası olarak düşünüldüğünü ortaya koymuştur. Çünkü bu test sahası akredite edilmiş bir test sahası olmayıp, Burulaş’ın da vagon imalatı olmadığı halde test sahasını neden yaptırdığı İpekböceği’ne gösteri güzergahı olarak tahsis edilerek anlaşılmıştır.
Teknik olarak yol ortasında çift yönlü yapılması gereken tramvay hatlarının gerek İncirli Caddesi’nde gerekse yeni T1 hattında yolun sağından gitmesinden dolayı o güzergahta bulunan işyerlerinde büyük sıkıntıların yaşanacağı aşikardır. Yolun kenarından giden tramvay hatlarında; kısa süreli parklanmada, mal sevkiyatında, çöp alımında, acil ambulans girişlerinde ve yangınlarda büyük olumsuzluklarla karşılaşılacağı kaçınılmazdır. Ayrıca İncirli Caddesi’nde bir vatandaşımızın tramvay çarpması sonucu hayatını kaybetmesi ve tramvayın durma mesafesinin uzunluğu nedeniyle, topoğrafyanın uygun olmadığı bölgelerde ve yol kenarlarında yapılan tramvay hatlarında ciddi kazaların olacağını göstermektedir. Kent içinde ölümlü trafik kazalarının hemen hemen yaşanmadığı İncirli Caddesi’nde tramvaydan dolayı bir vatandaşımızın hayatını kaybetmesi özellikle T1 hattında da olası kazaların habercisidir.
Sonuç ;
- Çağdaş, modern ve konforlu bir ulaşım aracı olan tramvayın kent içi toplu taşımacılığında, toplu taşıma sisteminin bir parçası olarak kullanılmasını destekliyoruz.
- Ancak, kent içi raylı sistem kriterlerine uygun olmayan, hiçbir tekniğe ve bilimsel çalışmaya dayanmayan, “ben yaptım oldu” mantığı ile hareket edilerek yapılan ve kamu menfaati bulunmayan güzergahların oluşmaması gerektiği, yaşanabilir ve sağlıklı bir kent olarak arzuladığımız Bursamıza olumlu katkısı olmayacağı inancındayız.
- Yerli tramvay üretimini % 100 destekliyoruz. Ancak, Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin İpekböceği markalı tramvay aracı satın alma ihalesi sürecindeki davranışlarını ve adrese teslim ihale sürecini uygun bulmuyoruz.
- Bursa Ulaşım Ana Planı (BUAP) çalışmaları Büyükşehir Belediyesi Meclis Ulaşım Komisyonu’nda 10 aydır bekletiliyor. Bu süreçte, BUAP’ta 2020-2030 projeksiyonunda Çekirge Caddesi ve T. Mehmet Ali Caddesinde tramvay hattı öngörülmemesine rağmen maalesef Çekirge Caddesi ve T. Mehmet Ali Caddesine de tramvay hattının uzatılacağı, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından deklare edilmiştir. Bu itibarla, T. Mehmet Ali Caddesi’ne uzatılması yönünde Meclis kararı alınması yeni bir talihsizliktir.
- 5. Teknoloji çağında bulunduğumuz bu dönemde, T1 hattı projesinin yanlış olduğunu, Bursa’da yaşayan bizlerin yıllardır hayalini kurduğumuz ve zorunlu yaya bölgesi olmasını arzu ettiğimiz yolların bu şekilde işgal edilmesinden üzüntü duyduğumuzu, parçacıl çözümler yerine bütüncül çözümler ile toplu taşıma sisteminin entegre ve bütünleşik olarak oluşturulması yönünde ulaşım ana planı çalışmalarının revize edilerek, dayatma projelerden arındırılarak uygulanmasını önermekteyiz.