Eksper firmalarının gayrimenkul analizlerinde gerçek satış değerlerinin çok altında ekspertiz raporu çıkarttığını söyleyen Sivas Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı (STSO) Mustafa Eken, bu durumun kişi veya şirketleri zor durumda bıraktığının altını çizerek acilen çözüm bulunması gerektiğini ifade etti. En fazla şikayetçi oldukları hususların başında eksper firmalarının geldiğinin altını çizen Başkan Eken, “Eksperlerin tabiri caizse doğru fiyatlandırma yapmaması. Burası çok önemli. Bakın bu Türkiye´nin sorunu. 1 milyon liraya bir mülk alıyorsunuz. Eksper firması o yere 700 bin lira değer biçiyor. Banka da bunun yüzde 70´ine kredi veriyor. 450 bin liraya iniyor. Diyoruz ki yatırım yapın. Nasıl yatırım yapacağız?” diye sordu.
Sivas Ticaret ve Sanayi Odası (STSO) Başkanı Mustafa Eken, eksper firmalarının raporlarının yatırımcıyı olumsuz yönde etkilediğini söyledi.
Eksper firmalarının gayrimenkul analizlerinde gerçek satış değerlerinin çok altında ekspertiz raporu çıkarttığının altını çizen Başkan Eken, bu probleme çözüm bulunması gerektiğini kaydetti.
Katıldığı bir programda konuşan Başkan Eken, “Banka herkese para vermez. Şartları uymak zorunda. Bankalara diyoruz ki kişi yatırım yapacaksa belli bir oranda zaten ipotek alıyorsunuz. Bizim en büyük şikayetlerimizden birisi de şu: Bunu banka genel müdürlerine ilettik. Eksper firmaları. Eksperlerin tabiri caizse doğru fiyatlandırma yapmaması. Burası çok önemli. Bakın bu Türkiye´nin sorunu. 1 milyon liraya bir mülk alıyorsunuz. Eksper firması o yere 700 bin lira değer biçiyor. Banka da bunun yüzde 70´ine kredi veriyor. 450 bin liraya iniyor. Diyoruz ki yatırım yapın. Nasıl yatırım yapacağız? 450 bin lirayı aldık kalan 550 bin lira yok. Kim verecek?” diye sordu.
“HERKESİN TAŞIN ALTINA ELİNİ KOYMASI LAZIM”
Başkan Eken, konuşmasını şu ifadelerle devam ettirdi: “Şöyle bir şey söylenebilir: Paran yoksa alma. Ama bakın ticaret kanununda şu vardır, ticaret erbapları şunu çok iyi bilir: Bir yatırımın üçte biri öz kaynak olacak, üçte biri kredilendirme, üçte biri de çalışırken kazandığınla ödeme. Zaten ben bütün üyelerime söylüyorum. ‘Yüzde 50 sermayeniz varsa bu işi yapabilirsiniz´ diyorum. Yüzde 50 sermayesi olacak. Geri kalanı da bankadan alacak ama bankadan aldığı zaten yüzde 50´ye denk gelmiyor. Eksper firmalarına vermiş oldukları emeklerden dolayı teşekkür ediyorum ama ülkemizin feraha kavuşması için, iş dünyamızın daha da hareketlenmesi için herkesin taşın altına elini koyması lazım. Bir taraftan devletimiz faizleri düşürmek için uğraşıyor. Allah razı olsun düşüyor, bankalar ‘kredi vereyim gelin yatırım yapın´ derken bizim yatırımcımız da ‘tamam´ dediğinde eğer aldığı mülkün değerinin yüzde 50 altında bir eksper değeri çıkıyorsa 2 soru işareti var. Aldığı mülkten zarar mı etti, kandırıldı mı? Değerinde aldıysa neden eksper firmaları tam değerinde belirlemiyor? Bu çok önemli bir sorun. Şunu da teklif ettik biz: Eğer eksper firmaları tam olarak fiyat belirleyemiyorsa bizim TSO odaları biliyorsunuz bilirkişilik de yapıyor. Buyursunlar bize yazsınlar, bizler onu belirleyelim. Biz para da istemiyoruz. Bizim tüccarımızın aldığı ürünün değeri, kullanacağı kredinin faizi, ödeme ayı çok önemli.”
Banka komisyonlarının erken ödemelerde yüzde 1´e düşürüldüğünü anımsatan Başkan Eken, “En büyük sıkıntılarımızdan birisi bu idi. Tüccarımız bankaya gidiyor, yüzde 10 kapatma komisyonu talep ediliyor. Bu fırsatçılıktı. Bununla ilgili bir kararname çıktı. Yüzde 1´i geçemeyecek. En büyük sorunlarımızdan birisi bu idi” dedi.
“8 BİN ÜYEYİ TEMSİL EDİYORUZ”
Ticaret ve sanayi odalarının çatı kuruluş olduğunu hatırlatan Başkan Eken, “İhracatı yapan kuruluş, istihdama en çok katkı veren kuruluş ticaret ve sanayi odalarıdır. İlimizde 8 bin üyemizi temsil eden bir kurumuz. Bu üyelerimizin yanında çalıştırdıkları insanlara baktığımızda 60 bin civarında çalışan sayımız var. Bazı şehirlerde özellikle büyük şehirlerde ticaret odaları ayrı sanayi odaları ayrı. Bizim ilimizde ikisi beraber. İlçelerimizdeki tüccar esnaflarımız da bize bağlı çalışıyor” ifadelerini kullandı.
“FAİZLER TEK HANEYE DÜŞTÜ”
Sivas´ın ekonomisinin iyi olabilmesi için ülke ekonomisinin de iyi olması gerektiğine dikkat çeken Eken, “Ülkenin ekonomisi zaten ilin ekonomisi demektir. Ülkede kriz, sıkıntı yok mu idi? Vardı ama 2019´un sonlarına ve yeni yılın bu aylarına baktığımızda ciddi anlamda gelişmeler var. Faizler tek haneye düştü, Döviz kuru çok yükselmiyor” şeklinde konuştu.
“HER PARTİ BİZİM İÇİN EŞİT”
Yönetim olarak 8 bin üyeye eşit mesafede olduklarının altını çizen Başkan Eken, “TSO olarak bizim partimiz olmaz. Her parti bizim için eşittir. Her partiden mensup üyelerimiz var. O yüzden biz odamızda siyaset yapmayız, yapılmasına da müsaade etmeyiz ama baktığımızda hangi parti iktidarda olursa olsun kriz zamanı desteklemek zorundasın” şeklinde konuştu.
“BANKALAR ESNAFLARIN YANINDA OLMALI”
Bankaların kriz döneminde esnaf ve tüccarın yanında olması gerektiğine vurgu yapan Başkan Eken, “Bankalarımızın kriz dönemlerinde esnaflarımızın yanında olmasını istiyoruz. Neden? Bankalarımız eğer kriz döneminde bizim tüccarımızın yanında olmazsa, tüccarımız borcunu ödeyemezse banka da batacak. Bunun desteklenmesi lazım” dedi.
Türkiye´de ekonominin gerilediği dönemlerde yastık altındaki paraların kullanılması gerektiğini kaydeden Başkan Eken, “Bankada parası olan bir hemşehrimiz o parayı belli bir getiri sağladıktan sonra sahaya çıkartsın. Yastık altından çıkartma dediğimiz husus. Daire, dükkan, araba alsın. Ekonomiye can olsun. Ve bu bağladığı paradan diğeri başka inşaat yapsın. Türkiye´de belli süreçlerde ekonominin durduğu dönemlerde paranın sahaya çıkması lazım. Ya dışarıdan para gelmesi lazım ya içerideki parayı çıkartmamız lazım. Ne diyoruz ‘Güvenli yatırım olduğu için altın alalım, parayı bankaya yatıralım.´ Peki ticaret, ‘ticaret dursun´; bu yanlış bir düşünce” diyerek konuşmasını sonlandırdı.