Yasayla bankalara aktarılacak kaynağın yüzde 60'ı sanayiye verilecek. Sonuçta reel sektör yaklaşık 3 milyar dolarlık kredi imkanına kavuşacak.
Sermayesi yetersiz bankaların iki gruba ayrılarak Hazine tahvili yoluyla ve Devlet Bakanı Kemal Derviş'in ifadesiyle ‘5 milyar doların kamudan sermayeye aktarılması’nı öngören tasarı, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi.
TMSF, ‘sermaye yeterlilik oranı’ (SYO) 0-5 arasındaki bankaların sermayesini güçlendirmek için, ‘banka ortaklarının katkı yapması koşuluyla’, aynı oranda sermaye koyacak. Banka ortakları bunun karşılığında, hisselerini TMSF'ye ‘rehin’ olarak verecek. Bu durumdaki bankaların aktif büyüklük paylarının en az yüzde 1 olması gerekiyor.
Derviş'in ifadesine göre banka ortakları, koyacakları kaynağı, kendi imkanlarıyla sağlamak zorunda olacak. SYO'su, 5'in üzerindeki bankalara ise 7 yıl vadeli Hazine tahvili verilecek. Bu durumdaki bankalarda asgari yüzde 1 aktif büyüklük şartı kaldırıldı.
Genel Kurul'da getirilen önergelerle önemli değişiklikler yapıldı. ‘30 Eylül 2001 tarihindeki bilanço büyüklükleri itibariyle sektördeki payının asgari yüzde 1 olması’ koşulunda önemli bir değişiklik gerçekleştirildi.
Böylece SYO'su yüzde 5'in üzerinde olan bankalar için de aranan ‘yüzde 1’ koşulu, bu durumdaki bankalar için aranmayacak. SYO'su, 0-5 arasında olan bankalara verilecek kağıt, nakde çevrilebilir nitelikte olacak. Yüzde 5'in üzerinde olan bankalara verilecek tahvillerde ise ancak uluslararası alanda ödeme güçlüğü doğarsa devlet bu kağıdın arkasında olacak. Yasayla gelen değişiklerin bazıları şöyle:
TMSF, SYO'su 0-5 arasında olan bankalarda, yüzde 5'e ulaşılması için sermaye arttırımına katılacak.
Bu bankalarda, toplam aktif büyüklük içindeki payının, 30 Eylül 2001 bilançosuna göre, en az yüzde 1 olması koşulu aranacak.
TMSF bankanın yüzde 5 sermaye yeterlik oranına ulaşması için yapacağı sermaye katılımı karşılığında ‘rehin’ yoluna gidecek.
Rehinli hisseleri, haczedilemeyecek, tedbir konulamayacak.
Sermaye katkısından önce bankalar üçlü denetimden geçecek. Bağımsız denetim için esas alınacak tarih, 31 Aralık 2001 olarak belirlendi.
BDDK’nın denetiminden sonra banka, 15 gün içinde genel kurula gidip sermaye artıracak.
TMSF, BDDK'nın kuracağı Varlık Yönetim Şirketi (VYŞ)'ne yüzde 20 sermaye ile ortak olacak. Bunun ‘en az 500 milyon dolarlık’ kaynağı harekete geçirilmesi bekleniyor.
Bankalara, bu yasadan önce açtıkları kredileri yasaya uygun hale getirmeleri için 4 yıl süre tanınıyor.
Kamu Bankalarınının yönetim denetim ve tasfiye kurulu üyeleri, kredileri yeniden yapılandırırken ve diğer görevleri sırasında yaptıkları işlemler açısından ‘özel hukuk hükümleri’ne tabi olacaklar.
Ziraat Bankası ile Halk Bankası, bu yıl sonuna kadar çiftçiye, esnafa, ihracatçıya, Küçük ve Orta Boy İşletmelere, 1.5 katrilyon lira tutarında, mevcut kaynaklara ‘ek’ kredi kullandıracak.
TMSF tarafından, özel bankalara yapılacak sermaye katılımının ‘en az yüzde 60’ oranındaki kısmı reel sektöre kullandırılacak.
Hükümet'in verdiği önergeyle, kamu bankaları ile Fon bankalarının, kredileri yeniden yapılandırırken, uygulayacağı yöntemlere sınır getirildi. Bankalar, kredi borçlarını iştirake çeviremeyecek.
Banka ve mali kurumlardan kredi alarak finansal darboğaz yaşayan reel sektör kuruluşlarının kredi borçları yeniden yapılandırılabilecek.
TMSF ile ve tasfiye halindeki Emlakbank alacakları üç yıl içinde rehabilite edilecek. Sorunlu krediler, Finansal Yeniden Yapılandırma Programı Çerçeve Anlaşması kapsamında yeniden düzenlenecek.
Çerçeve anlaşmaları hükümlerindeki işlemlerde bazı vergiler uygulanmayacak. KKDF kesilmeyecek.
Kamu bankalarında bu yıl sonundan itibaren, devlet memuru çalıştırmayacak.
Önerge ile yapılan önemli bir değişikle de Sayıştay'ın, özel kurullar üzerindeki denetimi kaldırıldı.
Yasa neler getirdi
Küçük bankalara nakit sermaye katkısı yapılacak.
Katkı karşılığında banka sahiplerinin hisselerine rehin konacak.
Sanayiye en az 3 milyar dolarlık kaynak aktarılacak.
Ziraat ve Halk Bankası çiftçi, esnaf ve KOBİ'lere 1.5 katrilyon lira ek kaynak verecek.