Yaşar Kemal'in kendi beyanatına göre, üzerinde en çok çalıştığı, kendisini en çok yoran eseriymiş Ağıtlar..
Anadolu'yu karış karış gezerek, anaların, bacıların, gardaşların yaktıkları ağıtları, derlemiş, toparlamış, her ağıdın başına, ona konu olan minik hikayesini de ekleyerek, Abidin Dino'nun olağanüstü güzel çizimleri eşliğinde yayımlamış. Büyük çoğunluğu Adana, Kayseri, Maraş ve Osmaniye çevresinde yakılmış olan bu ağıtları gerçekten üzülerek okudum.
Ah Yaşar Kemal, sen ne büyük bir kayıpsın ülkemiz adına. Emeğine, kalemine, yüreğine sağlık, huzurla uyu...
Eskiden aşiretler arasında “Kovun Kovma” adı verilen, diğer bir aşiretin malını talan etme vardı. Bu adette, iki yüz, üç yüz kadar kişi atlı biner; başka aşiretlere salgın yapardı. Hangi taraf galip gelirse, o taraf, diğer tarafın malını sürerdi.
Bu ağıt, Cerit aşireti ile Tecirli aşireti arasında yapılan bir salgında, Cerit aşiretinden Türkmen Ali’nin iki oğlunun Tecirliler tarafından öldürüldüğünde, bacıları tarafından söylenmiştir.
Bu aşiretlerden Ceritler, şimdi Ceyhan kazasına bağlı Mustafabeyli, Ceyhanbekirli, Hürüuşağı ve Tecirliler de Osmaniye kazasına bağlı Sakarcalık, Kırmıtlı, Araplı köylerinde oturmaktadırlar.
Salma salmada çatılı
Salma boynunda atılı
Govup geder Boz Omarım
Duşman uğrunda gatılı.
Evimiz gonar keliye
Beserek bağlar yalıya
Bakdım ki emmim Aliye
Aslanlarım deyip gelir.
Eli ivil ivil işli
İnnesi de heril başlı
Var gardaşın gelinleri
Güvel ördek yörüyüşlü.
Belinde daban gılıcı
Gardaş atına binici
İk’elimde iki efe
Na zaman sabah olucu.
Belinde daban eğrisi
İnmez gırının sağrısı
Omar Osman gardaşlarım
Dayanamam ben doğrusu.
Boz Omarım boz dağal mı
Mencilisi düz dağal mı
Tecirlinin yüz atlısı
Gardaşıma az dağal mı.
Tosmuğun ardına pısmış
Öğürdükçe ganlar gusmuş
Arık Hasan boğazlarken
Açaacak üstüne düşmüş.
Omar Osman gardaşlarım
Getmez ben burda gışlarım
Eller bana deli diyo
Deli m’oldum gardaşlarım ...