İÇİNDEKİLER
Röportajın tanımı, her hangi bir olayı, durumu ya da sorunu araştırma yöntemleri kullanarak inceleme, gezip görme ve soruşturma teknikleri ile aydınlatmayı amaçlayan faaliyetler bütünü olarak kabul edilmektedir. Genellikle yazılı bir şekilde hazırlanan röportaj, teknolojinin gelişmesiyle birlikte sesli ya da görüntülü kayıt cihazları ile de veri kayıtları arasına alınabilmektedir.
Röportaj kelimesinin kökeni Latinceye dayanmaktadır. Latincede “bir araya getirmek, toplamak” anlamında kullanılan “reportare” kelimesinden gelen röportaj, Türkçeye Fransızcadan dahil edilmiş bir kelimedir. Her ne kadar dilimizde doğrudan karşılığı olmasa da günlük yaşamda sıklıkla kullanılan bir kelime haline gelmiştir.
Röportaj Niçin Yapılır?
Röportaj amaçları bakımından, herhangi bir ortamı betimlemek, duyguları ve görünümlerin canlandırılmasını sağlamak ya da süreç ve eylemleri anlatmak şeklinde farklı türlere ayrılabilmektedir. Kişisel düşüncelerin gün yüzüne çıkarılması için de röportaj yapılmaktadır. Röportaj sadece gözlemlerin ya da konuşmaların aktarılması olmayıp, bu eylemlerin ötesinde derin bir yorum ve değerlendirme yazısı olarak kabul edilmelidir. Röportajlar yurt içi ve yurt dışı siyasal, toplumsal, ekonomik, kültürel ve benzeri bir konuyu ele alabilir. Söz konusu olayı ya da konuyu yaşayanlar doğrudan olduğu gibi aktararak röportaj gerçekleştirmiş olur.
Röportaj Örnekleri Nelerdir?
Röportaj örnekleri, dil ve anlatımda öne çıkan tekniklerden biri olan röportajın çok daha iyi anlaşılması için ihtiyaç duyulan kayıtlardır. Günümüzde röportajın örneklerine gazetelerde, kitaplarda, televizyon yayınlarında, internet videolarında, radyolarda ve benzeri kitle iletişim araçlarında rastlamak mümkündür. Genel olarak röportajlar şu konular hakkında ortaya çıkmaktadır:
- Bir yeri konu alan röportajlar
- İnsanı konu alan röportajlar
- Eşyayı konu alan röportajlar
- Sunuş biçimine göre röportajlar
Konu bakımından röportajların bu çeşitlerinin her birinde klasikleşmiş örnekler bulmak mümkündür. Öte yandan Türk ve dünya edebiyatında da klasikler arasında yer almayı başarmış pek çok röportaj örneği bulunabilir.
İyi Bir Röportajcının Özellikleri
Uzman röportajcının özellikleri şunlardan oluşmaktadır:
- Üstün bir vizyon, anlayış ve gözlem yeteneğine sahip olmak,
- Konu hakkında derinlemesine bilgi sahibi olmak,
- İnsan haklarına dikkat ederek soruşturma yapmak,
- Röportaj sırasında okuyucu ile bağı koparmamak.
Bir önceki yazımız olan Molibden Nedir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.