Son iki gün boyunca İstanbul'da bizden STRATİM (Stratejik İletişim Merkezi) ve Alman Mercator Vakfı işbirliğiyle İstanbul Forum adı altında birçok uluslararası uzmanın katıldığı geniş bir Ortadoğu ufuk turu yapıldı. İtiraf edeyim; son senelerde bu kadar kaliteli ve içerikli, siyasal prizmaların yamultmadığı bir seminere katılmamıştım.
Her şeyin dar ulusal veya ideolojik filtrelerden geçirilerek servis edildiği günümüzde ve bölgemizde farklı ülkelerden gelen akademisyen ve araştırmacılar parlak analizler yaptılar. Anlattıkları, mayınlı araziden geçerken dikkat edilmesi gereken noktalar. Onları sizlerle paylaşayım.
Türkiye
1- Açılış konuşmasını yapan Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün dediği gibi yumuşak ve erdemli bir güç olmalıdır. Askeri gücünü sınır dışına yansıtıp kalıcı sonuçlar doğuracak kudrette değildir. O nedenle ekonomisi, diplomasisi ve demokrasisi ile birçoğu otoriter, bir kısmı iç savaş koşullarında olan bölge ülkelerine destek olmalıdır. Onların yapılanmalarına yol gösterecek örnek konumu sergilemelidir.
Türkiye'yi değerli kılan, İslam ile moderniteyi bağdaştırıp, demokratik gelişmeyi sağlayan bir ülke olmasıdır. Türkiye bunu ne kadar başarırsa başka ülkelere ilham kaynağı olur, yol gösterir.
2- Türkiye, bölgesel ülkelerin içinde cereyan eden veya aralarındaki çatışmalarda taraf olmamalıdır. Etkisini ve nüfuzunu bu çatışmaları çözmeye çalışarak göstermelidir. Bunu yaptığı oranda itibarı ve inandırıcılığı artar.
Ortadoğu
Örneğin Suriye iç savaşı göründüğünden daha karmaşıktır. 'Kıyıcı yönetim' ile 'katledilen halk' ikilisi arasında bir sürü ara kategori vardır. Halkın bir bölümü, kaos endişesi yanında rejim çökerse yerine gelecek olan güçlerden korktuğu için Şam yönetiminin arkasında durmaktadır.
Özgür Suriye Ordusu'nun kimi radikal unsurlarının başında 2011 yılında Esed yönetimince hapisten salınan insanlar vardır. Suriye ordusu subay ve istihbarat elemanlarından da muhalefete katılanlar olmuştur. Bunların bir kısmı Truva Atı rolü oynamakta ve muhalefetin itibarını düşürüp, hükümeti haklı gösterecek eylemleri planlamaktadır. Türkiye muhalefete destek veren bir ülke olarak bundan zarar görebilir. Nitekim Reyhanlı bu bağlamda düşünülmelidir.
3- Ortadoğu'da yaşanan, medeniyetlerarası değil, medeniyet içi çatışmadır. Etnik ve dini kimlikler çatışıyor. Bu ayrışma daha fazla radikalleşmeye, mezhepsel sürtüşmelere yol açıyor. Ufalanan toplumları birleştirecek harç tükeniyor. Sürekli savaş hali, Ortadoğu'yu bir kara delik haline getirebilir.
4- Post Osmanlı (sonrası) dönemi (buna Sykes-Picot düzeni deniyor) Ortadoğu'da sona eriyor. Bu düzen ulus devlet kurgusu üzerine oturtulmuştu. Şimdi bölgemizde işlevsizleşen üç ulus-devlet var: Irak, Suriye ve Lübnan. Bu ülkeler bir arada yaşatılamazlarsa muhtemelen içe çökmeyecekler, patlayacaklar. Çevre ülkeler üzerinde parça tesiri doğururlarsa geniş bir alan istikrarsızlaşabilir.
Bu nedenle sınırlar değişmeden adı geçen ve bütün dengesizlik işareti veren ülkelerde geniş ve esnek federatif yapılar teşvik edilmelidir. Tüm grupları içeren bu ulusal yapıları hem komşu ülkeler hem de büyük güçler desteklemelidir.
5- Türkiye, Kürtler'le barışını yaparsa tüm bölge Kürtleriyle geliştireceği ilişkiler, bölgeye istikrar getirir; Türkiye'ye de refah ve huzur.
- BIST 81.712
- Altın 147,398
- Dolar 3,8050
- Euro 4,0356
- İstanbul 5 °C
- Diyarbakır -3 °C
- Ankara 1 °C
- İzmir 8 °C
- Berlin -6 °C
- Binali Yıldırım: Referandum beklentimiz yüzde 70
- Kurtulmuş: Türkiye bölgede makas değişimine gidiyor
- Reina katliamı zanlısı İstanbul Esenyurt’ta yakalandı
- Diyarbakır’da polise bombalı saldırı
- ABD'den 'Türkiye'ye Menbic uyarısı' iddiası
- Ahmet Türk Elazığ'a nakledildiğini uçakta öğrendi
- Çavuşoğlu Lavrov'la telefonda görüştü
- Mesut Barzani Davos'ta
- Suikastçı kimsesizler mezarlığına gömüldü
- İşsizlik altı yılın zirvesinde: %11,8
- Gazprom, Kürdistan’da petrol ve gaz arayacak
- Hewler'den Tahran'a sert tepki: İçişlerimize karışma
- Muradiye Belediyesi Eş Başkanı Tunç gözaltına alındı
- Ortadoğu Konferansı'ndan Trump'a uyarı
- Türk kargo uçağı Bişkek'te düştü
Ortadoğu dersleri
- Başbakan Binali Yıldırım, Hewler'de
- Fransa Cumhurbaşkanı Hollande Hewler'de
- Dünyanın en soğuk şehri Yakutsk'da hayat
- Halep; savaştan önce, savaştan sonra…
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- Neçirvan Barzani: PKK, Şengal'den çıkmazsa güç kullanırızFederal Kürdistan Başbakanı Neçirvan Barzani, PKK’nin Şengal’den çıkması gerektiğini ifade ederek, gerekirse güç kullanmak zorunda kalacaklarını söyledi.
- ‘Fırat Kalkanı bir bataklık ve sonunu görmek mümkün değil’Rusya’nın Sesi Radyosu’na Fırat Kalkanı operasyonu ile ilgili konuşan gazeteci Fehim Taştekin, “Fırat Kalkanı bir bataklık operasyonuydu. Şimdiye kadar 37 askerimiz öldü ve sonunu görmek mümkün değil” dedi.
- HDP'li Mithat Sancar: Bu tufan herkesi götürürHDP Milletvekili Mithat Sancar, mutlak şekilde şiddete karşı olduklarını söyledi. "İnsan hayatına kasteden eylemleri en ağır şekilde lanetliyoruz" dedi.
- Mücahit Bilici cevapladı: Kürt sorunu ümmetçilikle çözülür mü?New York Şehir Üniversitesi bünyesindeki John Jay Koleji’nde Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mücahit Bilici, PKK'nin Kürt siyaseti üzerindeki vesayetinin bitmesi gerektiğini söyledi.
ÖZEL MAKALE
- Popüler Tarihin efendisi; Akgündüz Metinleri (2)"Saîdê Kurdî, Muhakemat eserinin 8. Mukaddimesinde ifade ettiği gibi İslam dünyasında, Hicri 300’den sonra ilmi çalışmaları yarı yarıya terk edilmişti, 500’den sonra tamamen bıraktı."
- Rusya, Suriye'yi S-300 ve S-400'lü savunma sistemiyle koruyacakRusya'nın Suriye'de S-300 hava savunma sistemleriyle S-400 füze savunma sistemlerini kullanarak birleşik hava savunma sistemi kurduğu belirtildi.
- Olivier Roy: 'Türkiye’nin politikası ne Osmanlı ne İslamcı'Ünlü Fransız siyasetbilimci ve Müslüman dünya uzmanı Olivier Roy, ivier Roy, 1992’de yayınladığı “Siyasal İslamın İflası” adlı kitabı dünya çapında ilgi uyandırmıştı.
- Kanuni ile başlayan Kürdistan davası"Kürdistan sorunu ne zaman ve hangi şartlarda meydana gelmiştir? Sorusuna verilecek cevap, şüphesiz, Şeref Han’a karşı uygulanan politik tutum bizim için anahtar unsur olarak karşımızda da durmaktadır."
KÜLTÜR SANAT
- Coen kardeşler Western dizisi çekmeye hazırlanıyorJoel ve Ethan Coen kardeşlerin üzerinde çalıştığı dizinin ismi 'The Ballad of Buster Scruggs' olacak.
- Aslı Erdoğan’a ‘insan hakları’ ödülüYazar Aslı Erdoğan, ‘Bruno Kreisky İnsan Hakları Ödülü’ne layık görüldü.
- İstanbul Kürt Enstitüsü kapatıldıİçişleri Bakanlığı kararıyla kapatılan dernekler arasında bulunan İstanbul Kürt Enstitüsü mühürlendi.
- Nûbihar Akademî Dergisinin 5. sayısı çıktıKürdoloji sahasında uluslararası Kürtçe-İngilizce hakemli bir dergi olan Nûbihar Akademî (NA), 5. sayısıyla akademisyen ve araştırmacılarla buluştu.