Türkiye, İslami kuralların en iyi uygulandığı ülke
Yayın Tarihi 18 Nisan 2021
Oğuzhan Kavaklı Kaleminden
İslamiyet’in dünyada kurallarına en büyük hassasiyetle uyulduğu ülkeler arasında birinci sırada yer alan ülkemizle gurur duyuyoruz. Bu kurallar arasında Ramazan’ın başlangıcı ile ilgili tespitin en sağlıklı olarak ülkemizde yapıldığına ilişkin en yakın tanıklardanım.
Bir hadis-i şerifimiz, ‘’Hilali görünce oruç tutun, tekrar görünce bırakın’’ diyor. Her yıl 10-11 gün erken gelen Ramazan’ın başlangıcı için “Hilalin görünmesi” esas. Ancak günümüzde teknolojinin geldiği noktada, hilalin doğuşunu tespit için, son günü beklemeye gerek yok. Bir yıl kala, belki de daha önceden, sahip olduğumuz teknolojiyle bunu saniyesi saniyesine tespit etmek mümkün. Bu nedenle çok önceden imsakiyeler hazırlanabiliyor.
ARAP ÜLKELERİNDE
RAMAZAN BAŞLANGICI
Arap ülkelerinde maalesef bazen Ramazan bir gün erken başlıyordu. Şimdi halâ öyle mi bilmiyorum ama, bir gün önce, bir gün sonra gibi farklılıklar olabiliyordu.
Yıllar önce bu kargaşa ortadan kalksın diye, Diyanet İşleri Başkanlığı, bir çalışma yapmıştı. Yanlış hatırlamıyorsam 1978-80 yıllarındaydı. Diyanet İşleri, gözlem için Türkiye’nin 5 noktasını seçti. Bunlardan biri de Karaburun’du. Bende o zaman Tercüman Gazetesi’nde çalışan genç bir gazeteciydim.
Ankara’dan Diyanet İşleri Reisi Tayyar Altıkulaç, bir Yüksek Din Kurulu Üyesi, İzmir Müftüsü ve bir başka görevli Karaburun’a yola çıktı. Biz gazeteciler de peşinden. O zaman yollar, bugün gibi asfalt değil. Tekerlerin yarısı toz içinde. Bizim aracımızın üzeri açık. Toz deryasında gidiyoruz. Her nefeste bir tutam toz bedava…
Dedik, böyle olmayacak. Ara verelim. Bir çeşme başında dinlenelim. Öyle de yaptık. Elimizi yüzümüzü yıkadık. Aşağıya doğru bir baktık, üzüm salkımları bize tebessüm ediyor. Birkaç salkım alıp tadına bakalım dedik. ‘’Göz hakkı’’ diyenler vardı ama, arkadaşların bir kısmı karşı çıktı, diğerlerini dinlemedi. Sonra, vicdanlarını nasıl rahatlattılarsa onlar da yedi. Dibine para koyalım diyenler de ısrarcı olmadı. Allah günah yazmamıştır inşallah.
Üzümleri yıkayıp yedikten sonra yola devam ettik. Ankara heyetini bulmak için epeyce iz takip ettik. Nihayet buluştuk. Her gazeteci, araştırma ekibiyle ayrı ayrı fotoğraf çektirip geri döndük.
BASIN TOPLANTISI
Ertesi gün Diyanet Ekibi Tayyar Altıkulaç yönetiminde Efes Oteli’nde bir basın toplantısı yaptı. Sadece çıplak gözle değil, teknik araçlarla da hilalin görüldüğü, Ramazan’ın başlayabileceği açıklandı.
Ramazan’ın başlangıcını Mısır’da Fetva Kurumu, Suudi Arabistan’da Yüksek Mahkeme, Katar’da / Yemen’de Vakıflar Bakanlığı, Tunus’ta Müftülük, Kuveyt’te Şerî İzleme Heyeti, Irak’da Sünni Vakfı, Lübnan’da Fetva Kurulu belirliyor.
FARK NEREDEN GELİYOR?
Ülkeler arasında, Ramazan’ın başlangıç günü konusundaki fark, yöntemden kaynaklanıyor. Tüm ülkeler, ‘’Ayın hilal şeklini gördüğünde Ramazan’ı başlattığı’’ halde. Bazıları bunun çıplak gözle görülmesini tercih ediyor. Diğer bölümü ise, bunun teknik araçlarla tespitini benimsiyor. Bir başka yöntem farkı ise tespitin yerel olarak veya bütün ülke için yapılmış olması.
Bizde Diyanet İşleri Başkanlığı böyle bir çalışma yaparken ortada dolaşan söylenti ; Ramazan müjdesinin karşılığında bir Mercedes otomobilin verilmesiydi.
İlk önce ayın hilalini kim görürse , iki şahitle kadıya gittiği, hediye büyük olduğu için de, daha hilali görmeden ‘’Gördüm’’ dediği için de Ramazan’ın bir gün önce başlatıldığı anlatılıyordu. Bizim, 40 yıl önce kulağımıza gelenler böyleydi. Günahı söyleyen ya da uyduranların boynuna…
‘’GÖZ HAKKI’’ NA SIĞINMAK…
Biz böylece, Türkiye’de Ramazan başlangıcının teknik araçlarla belirlendiği, aynı zamanda çıplak gözle de izlendiğine tanık olmuş olduk. Hesaplamanın da yerel olarak, her yerleşim birimi için ayrı ayrı yapıldığından, kişisel olarak en isabetli uygulamanın gerçekleştiğinden şüphe duymuyoruz.
Yolda yediğimiz üzümler için arkadaşlarımız halâ göz hakkı mı, haram mı olduğuna karar vermiş değil. Üzümleri, önce bu bağın sahibi helal etsin, ondan da önce Allah affetsin. Nefsimize uyduk bir kere.
Öğrendiklerim, ‘’Göz hakkı’’nın bizim yorumladığımız gibi olmadığını gösteriyor. Evet, bağdan bahçeden bir salkım, bir adet alınabilir ama sahibinin rızasıyla…
Fotoaltı: Diyanet İşleri Başkanı Tayyar Altıkulaç ve ekibiyle bendeniz. Karaburun’daki tespitte başkanın açıklamalarını dinliyoruz.