Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, Japonya, ABD ve Türkiye‘nin de dahil olduğu 42 ülke, Rusya birliklerinin güneydoğu Ukrayna‘daki Zaporizjya Nükleer Santrali‘nden derhal çekilmesi için çağrı yaptı.
Dün yayımlanan ortak bildiride ülkeler, Rus askeri personelinin ve silahlarının nükleer tesiste konuşlandırılmasının “kabul edilemez olduğunu ve saygı duyulması gereken emniyet, güvenlik ve koruma ilkelerini göz ardı ettiğini” söyledi.
Ayrıca nükleer santralde Rus askeri kuvvetlerinin varlığının “operatörün ve Ukraynalı yetkililerin nükleer ve radyasyon güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmesini engellediği” belirtildi.
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova, açıklamaya karşı “Batılı ülkelerin, nükleer santrale yönelik tehditlerin Rusya tarafından yaratıldığını iddia ederek yine açık yalanlara başvurduğunu” söyledi.
Nükleer santrale ve çevresine yönelik saldırıların, Kiev’in emirlerine göre hareket eden Ukrayna kuvvetleri tarafından gerçekleştirildiğine dair hiçbir şüphe olmadığını iddia eden Zakharova, Rusya’nın, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’ndan (IAEA) uzmanların tesisi ziyaret edebilmesi ve Ukrayna’nın yıkıcı eylemleri hakkında gerçekçi bir değerlendirme yapabilmesi için gerekli her şeyi yapacaklarını açıkladı.
Avrupa’nın en büyük nükleer santrali olan Zaporijya, Mart ayından beri Rus kuvvetlerin işgali altında.
IAEA Başkanı Raphael Grossi, geçen haftalarda santralde nükleer güvenliğin her ilkesinin ihlal edildiğini, ‘durumun kontrolden çıktığını’ söylemiş ve “Çernobil’e yaptığımız ziyaret gibi, oraya gidebilmek konusunda da ısrarcıyım” diyerek santralde teftişe izin verilmesi için çağrıda bulunmuştu.
Santralde geçtiğimiz hafta birkaç gün arayla iki bombardıman gerçekleşmiş, Ukraynalı şirket Energoatom radyasyon dedektörlerinin hasar gördüğünü açıklayarak ‘Bir nükleer felaket mucizevi bir şekilde önlendi, ancak mucizeler sonsuza kadar süremez’ demiş; Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, Rus nükleer sektörüne yönelik daha ağır yaptırımlar talep etmişti.