Saç Ekimi Aşamaları
Saç ekimi aşamaları, kişinin saç ektirmeye karar vermesiyle başlayan, kan testi ve saç analizinin yapıldığı hazırlık ve planlama süreciyle devam eden, greft toplama, kanal açma ve saç köklerini yerleştirilmesiyle sona eren süreçtir. Uygulanan tekniğe göre değişse de süreç, ortalama 5-6 saat içerisinde tamamlanmış olur.
Donör bölgeden toplanan saç köklerinin, kel veya seyrek alanlara mikro cerrahi yöntemlerle aktarılması [1] prensibine dayanan saç ekimi, 5 temel aşamada gerçekleştirilmektedir. Saç ekimi aşamaları şöyledir;
- Hazırlık
- Planlama
- Greft Toplama
- Kanal açma
- Saç Köklerinin Ekimi
5 Temel Saç Ekimi Aşaması
Bu Makalede Hangi Konular Var?
Saç ekimi aşamaları, operasyon günü yapılan kan testi, saç analizi ve saç tıraşı ile başlar. Planlama aşamasıyla hangi alana ne kadar greft ekileceği hesaplanıp, ön saç çizgisi ayrımı da belirlendikten sonra operasyona geçilir. Lokal anesteziyle gerçekleştirilen saç ekimi aşamaları sürecinde, ilk olarak donör bölgeden greftler toplanır. Sonra ekim için kanalların açılır ve saç köklerinin açılan kanallara yerleştirilmesiyle de saç ekimi aşamaları süreci tamamlanır.
Saç Ekimi Aşamaları: Hazırlık
Saç ekimi aşamaları sürecinin ilk basamağı, hazırlık aşamasıdır. Saç dökülmesinin neden kaynaklandığı, kişinin saç ekimi için uygun olup, olmadığı gibi tüm ayrıntılar hazırlık aşaması içerisinde belirlenir. Hazırlık aşaması temel olarak saç analizi ve kan testi ile başlamaktadır.
Saç Analizi
Saç analizi, saç dökülmesinin nedenini, çeşidini ve seviyesini ortaya koymak için birçok saç ekim merkezi tarafından ücretsiz olarak gerçekleştirilen bir işlemdir. Çoğunlukla fiziki muayene ile rahatlıkla saç analizi yapılabilir, öyle ki saç ektirmenin en çok yapıldığı dökülme çeşitlerinden olan Androgenetik alopesi tespitinde bile ayrıca tanısal bir teste gerek duyulmadan, fiziki muayene yeterli gelmektedir. Saç analizi yapılırken fiziki muayenenin yeterli gelmediği durumlarda ise detaylı analizler için başka tanısal testlerle başvurulabilir [2]. Örneğin; trikoskop adı verilen cihazlar yardımıyla saç derisi ve saç telleri 100 kata kadar çıkarılan yakınlaştırma özelliğiyle saç dökülmesinin nedenlerini ve seviyelerini belirlenmekte de başvurulan bir analiz yöntemi olabilmektedir. Gerekli tüm analizler dökülme yaşayan kişinin, saç ekimi için uygun olup olmadığını belirlemek için oldukça önemlidir.
Kan Testi
Kişinin saç ekimi için uygun aday olup olmadığını belirleyen bir diğer nokta ise ekimi engelleyecek herhangi bir rahatsızlığın bulup bulmadığının ortaya çıkarılmasıdır. Bunun için saç ekim operasyonuna başlamadan önce, bir takım kan testlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Kan testlerinde HİV, Hepatit B, Hepatit C, Hemofili gibi virüslerin olup olmadığı sorgulanırken, kolestrol, kan sayımı, şeker düzeyi gibi durumlar da analiz edilir. Yapılan kan tetkikleri sonucunda eğer saç ekimi için engel bir durum yoksa süreç ilerlemektedir. Ayrıca hasta daha öncesinde kalp ve benzeri bir sağlık problemi geçirmişse saç ekimi yaptırmadan önce doktorunun onayını alması gerekmektedir.
Saç ekimi hazırlık noktası aslında operasyondan öncesini de içine almaktadır. Dikkat edilmesi gereken bazı noktalar hem operasyonun daha iyi geçmesine hem de sonrasında iyileşme sürecinin daha kolay geçirilmesini yardımcı olur. Operasyondan önce yaklaşık 1 hafta öncesinden dikkat edilmesi gereken kurallar şu şekilde sıralanabilir.
- Bağışıklık sistemini destekleyecek vitaminler kullanılabilir.
- Sigara, puro ve tütün benzeri nikotin içerikli ürünler iyileşme sürecini engelleyeceği için operasyon öncesi kullanılmamalıdır.
- Alkollü içecekler de bu süreçte tüketilmemeli.
- Yeşil çayın da içinde olduğu kafeinli içeceklerin de bu süre içerisinde fazla tüketilmemelidir.
- Kan akışını etkileyeceği için aspirin ve aspirin benzeri ilaçların kullanımı kesilmelidir. .
- Kafa derisini rahatlatmak için belli süreler mesaj yapılmamalıdır.
- 24 saat öncesi ise ağır yemeklerden kaçınılmalıdır.
Saç Ekimi Aşamaları: Planlama
Saç ekimi aşamaları kısmının en önemli basamağını ise planlama aşaması oluşturmaktadır. Fiziki muayeneyle ortaya konulan saç tipi, saç kalınlığı ve saçın alınacağı bölgenin sıklığı bu aşamada değerlendirmeye alınmaktadır [3]. Saç kökleri ve miktarları incelendikten sonra ne kadar greft gerektiğine de bakılan planlama aşamasında, greftin daha fazla nereden sağlanacağı ve saçsız alanda nerelere ekileceği de saç ekimleri aşamaları sürecinin bu basamağında hesaplanır. Tüm analizler ve hesaplamalar sonucu, saç ekimi için en verimli alan donör bölge olarak belirlendikten sonra operasyon için gerekli adım atılır. Bu adımlardan ilk saçın tıraşlanması, ikincisi ise ön saç çizginin belirlenmesidir.
Saçın Tıraşlanması
Gerekli planlama süreci belirlendikten sonra, saçlı deri tıraşlanmak için hazırdır. Tıraşlama sürecinde saçlar yaklaşık 0.3 mm boyutunda kısaltılır. Kısaltma işlemi hem doktorun operasyonu daha rahat yapması hem de donör bölgeden alınan saç köklerinin daha rahat görülmesi için gerçekleştirilmektedir. Tüm bu süreç sağlıklı bir şekilde atlatıldıktan sonra saç ekimi aşamaları ikinci adımına geçmektedir.
Ön Saç Çizgisinin Belirlenmesi
Saç ekimi operasyonunda doğallığı belirleyen en önemli nokta ön saç çizgisinin belirlenmesidir. Kişinin yüz şekli, alın genişliği ve donör bölgedeki saç yeterliliği göz önünde bulundurularak planlanan alın çizgisi, hasta ile kordineli bir şeklinde yürütülür. Çıkarılması planlanan greftlerin eşit bir şekilde dağıtılması için doktor keçeli kalem yardımıyla, hem ön saç çizginin nereden başlayacağını hem hangi alana kaç tane greft ekileceğini tıraşlanan deriye çizer. Ön saç çizgisi belirlenirken aynı zamanda alın bölgesindeki saçların açısı ve yönü de göz önünde bulundurulmalıdır.
Saç Ekimi Aşamaları: Lokal Anestezi
Saç ekimi aşamaları süreciyle ilgili en merak edilen konulardan biri de uygulanan lokal anestezinin ağrıyı kesip kesmediği olmaktadır. Hem saç köklerinin toplanacağı hem de toplanan saçların ekiminin gerçekleştirileceği alana uygulanan lokal anestezi, tüm kafa bölgesinin dezenfekte edilmesi sonrasında uygulanır. Saç ekimi operasyonlarının ağrısız bir şekilde gerçekleştirmesi için uygulanan lokal anestezi, sadece ekim bölgesindeki sinir uçlarını uyuşturarak hastanın konforlu bir operasyon geçirmesini sağlar. Lokal anestezi sayesinde operasyon boyunca herhangi bir ağrı hissetmeyen hasta, sadece lokal anestezinin saçlı deriye enjekte edildiği sırada, o da ufak bir yanma şeklinde ağrı hissetmektedir. Ki dakikalar içerisinde ağrı etkisini yitirmektedir. Lokal anestezi, kişinin bünyesine göre değişiklik gösterse de yaklaşık 20 dakika içerisinde etkisini göstermektedir. Sadece ekim bölgesi uyuşturulduğu için bilinci açık olan kişi, operasyon boyunca TV-film izleyebilir, gazete-dergi okuyabilir. Operasyon esnasında gerekli görülmesi durumunda lokal anestezi birkaç kez yeniden uygulanabilir.
Kişinin iğne fobisi yada operasyon korkusu olması durumunda ise saç ekimi aşamaları sürecine sedasyon (uyku gazı) uygulamasını da eklemek gerekir. Sedasyon damar yoluyla alındığı gibi solunum yoluyla verilmektedir. Böylece kişi sedasyon sayesinde lokal anestezi sırasında uygulanan iğneleri hissetmemektedir.
Lokal anestezi ile ilgili bilinmesi gereken bir diğer nokta da lokal anestezi için belirlenen güvenli doz kriterinin aşılmaması veya maddenin yanlış kullanılmaması, çünkü; aksi bir durum hayati risk oluşturabilir [4].
Saç Ekimi Aşamaları: Greftlerin Toplanması
Saç ekimi aşamaları sırası dahilinde lokal anestezi sürecini de sağlıklı bir şekilde atlattıktan sonra saç ekiminin temel aşaması olan greftlerin toplanılması sürecine geçilir. Ama öncesinde greftlerin deriden daha rahat çıkarılması için özel olarak hazırlanmış salin sıvısı saçlı deriye enjekte edilir. Kafatası ile saçlı deriyi birbirinden ayırmaya yarayan bu sıvı sayesinde saçlı deriyi şişer ve greftler deriden kolaylıkla çıkarılır. FUE yöntemi kullanılarak çıkarılan saç kökleri önce mikro motor cihazına yerleştirilen punchlarla gevşeltilir, sonra da mikropen-set isimli cihazın yardımıyla toplanır. Çıkarma işlem tamamlandıktan sonra dokulardan temizlenen saç kökü kanal açma işlemine kadar bekletilir.
Saç ekimi aşamaları süreci içerisinde bir diğer önemli olan nokta da toplanan bu greftlerin bekletilme durumudur. Toplanan greftler vücut dışına çıkarıldığından, sağ kalma durumları büyük ölçüde etkilenmektedir [5]. Bu nedenle greftler özel olarak hazırlanmış serum dolu petri adındaki cam kaba yerleştirilerek, soğuk bir ortamda bekletilir. Yerleştirilirken saç kökleri, sayısın göre tekli, ikili ve çoklu olarak ayrıştırılmaktadır. Süreç tamamlandıktan sonra, greftlerin çıkarıldığı donör bölge pansumanlanarak, bandajlanır. Böylelikle saç ekimi aşamaları greft çıkarma süreci sonlanır, kanal açma süreci başlar.
Saç Ekimi Aşamaları: Kanalların Açılması
Saç ekimi aşamaları sürecinin bir sonraki adımı toplanan greftlerin yerleştirilmesi için kanal açma işlemi olmaktadır. Saç ekimi aşamaları sürecinde başarıyı etkilen faktörler arasında kanal açma işlemi ayrı bir yer tutmaktadır. Kanal açma işleminde açılan deliklerin, toplanan saç kökleriyle aynı açı, aynı derinlik ve aynı yönde olması gerekirken [6], aynı zamanda açılan kanalların, çıkarılan greft sayısıyla da eşit olması gerekmektedir.
Kanallar açılırken, saç ekimi doktoru sagittal, lateral ve perkütan olmak üzere farklı tekniklerden yararlandığı gibi, kel alana yerleştirilecek olan saç kökünün büyüklüğüne göre de özel olarak dizayn edilmiş aletlerden yararlanabilir. Gerekli görülen sayıya göre değişse de ortalama 2-4 saat süren kanal açma işleminde önemli olan bir diğer nokta ise ön saç ayrıntı çizgisinin doğru orantıyla belirlenmiş olmasıdır. Çünkü; saç ekiminde doğal bir görüntü elde edilmesinin yolu ön saç çizgisinden geçer. Bu nedenle ön saç çizgisi için kanal açılırken, girintili çıkıntılı bir yol izlenmesi, daha doğal bir sonuç elde edilmesini sağlar.
Saç Ekimi Aşamaları: Saç köklerinin Ekilmesi
Saç ekiminin en son aşaması saç köklerinin açılan kanallara yerleştirilmesidir. Saç kökleri bu aşamada açılan kanallara transfer edilir. Saç köklerinin ekilmesi aşamasında genellikle tekli greftler doğal görünüm sağlansın diye ön taraflara yerleştirilirken, çiftli ve çoklu greftler saçın arka bölgelerine yerleştirilir. Herhangi kök kaybı yaşanmaması için ekimin yapıldığı alan açık bırakılmaktadır. Bu süreç sonrası 3 gün boyuna operasyon bölgesine herhangi bir işlem yapılmamalıdır.
Saç Ekimi Aşamaları Sonrası Süreç
Saç ekimi aşamaları böylece tamamlanmış olmaktadır; ancak belli başlı dikkat edilmesi gereken hususlar ise devam etmektedir. Öncelikle, operasyon sonrası ilk üç gün operasyon bölgesinin çeşitli darbelerden korunması gerekmektedir. Bu süre boyunca sırtüstü yatmaya özen göstermek gerekirken, spor ve cinsel ilişki gibi terlemeye neden olacak hareketlerden de kaçınmak gerekmektedir. Antibiyotik kullanıldığı için alkol kullanılması önerilmezken, deniz, havuz gibi aktivitelerden de uzak durulmalıdır. Anestezi etkisi ilk gün devam edeceği için ilk 24 saat araba kullanılmamalı. 3 günün bitiminde artık saçlar yıkanmak için hazırdır. Saç ekimi sonrası ilk yıkamanın hastane ortamında yapılması tavsiye edilir. Ancak eğer ilk yıkama evde yapılacaksa saç, sıcak sudan sakınarak, yumuşak hareketlerle temizlenmelidir. Ayrıca saçların oturması için belli bir süre jole, saç spreyi gibi ürünlerden de uzak durulmalıdır. Stres yaratacak olaylardan da maksimum kaçınmak gerekmektedir.
[ratemypost]
Kaynakça
[1] Ekrem Civaş, ''Hair Transplantation'', Türkiye Klinikleri J Dermatol-Special Topics, Sayı 6, s: 60, 2013. [2] Marc Avram ve Nicola Rogers, ''Comtemporary Hair Transplantation'', Dermatol Surg, Sayı 35, s: 1705-1719, 2009. [3] Ekrem Civaş, ''Saç Ekiminde Yenilikler, Uygulamalar'', Türkderm, Sayı 48 (özel sayı), s:71, 2014. [4] Ekrem Civaş, ''Dermatokozmetik Cerrahilerde Skalp Blokları'', Türkiye Klinikleri Cosm Dermatol-Special Topics, Sayı 4, s:19-22, 2011. [5] W.M. Parsey'den aktaran Ekrem Civaş, ''Saç Dökülmesinin Cerrahi Tedavisi'', Türkiye Klinikleri J Cosm Dermatol-Special Topics, Sayı 8 (1), s: 81, 20115. [6] Hasan Mete Aksoy ve Berna Aksoy. ''Alıcı Bölgenin Hazırlanması: Kanalların Açılması'', Türkiye Klinikleri J Cosm Dermatol-Special Topics Sayı 3 (4), s: 61, 2010.