01.09.2000 - 01:00 | Son Güncelleme: 01.09.2000 - 01:00
Kafkasya barışı ve Karabağ sorunu
Başta ABD ve Rusya olmak üzere, bütün ilgili devletlerin barış içinde yaşayabilmelerinin bağlı bulunduğu koşulların başında Dağlık Karabağ-Nagorno-Karabağ sorununun çözümünün geldiğine şüphe yoktur.
Başta ABD ve Rusya olmak üzere, bütün ilgili devletlerin barış içinde yaşayabilmelerinin bağlı bulunduğu koşulların başında Dağlık Karabağ-Nagorno-Karabağ sorununun çözümünün geldiğine şüphe yoktur. Bilindiği üzere bu sorun, hukuken Azerbaycana ait olan ve fakat Ermenistan tarafından işgal edildiği için bu devletin kontrolü altında bulunan büyükçe bir dağlık toprak parçasından oluşmaktadır. 1994te Ermenistan ile Azerbaycan arasında yapılan ateşkes sonunda bu bölge Ermenistanın kontrolünde kalmış ve fakat Azerbaycan bu durumu kabul etmeyerek, bu uyuşmazlık yıllardan beri iki ülkenin enerji ve takatlerini adeta tüketmiştir. Gerçekten iki devlet arasındaki sınırlar yıllardan beri kapalı, döşenen mayınlar temizlenmemiş bulunmakta, iki ülke arasındaki tren seferleri kesik olduğu gibi, Karabağdan sürülen veya kaçan 500.000den fazla Azerî mültecisi hâlâ kamplarda yaşamaktadır. Oysa bu bölgedeki zengin enerji kaynaklarının işletilmesi ve dünya pazarlarına ulaştırılması birinci derecede bu sorunun çözümlenmesine bağlıdır. 21 Haziran 2000 günü Azerbaycan Devlet Başkanı Haydar Aliyev ile Ermenistan Devlet Başkanı Robert Koçeryan arasında, Moskovada yeniden başlayan görüşmeler bir Barış Ümidi olarak karşılanmak istenmiş fakat her iki devletin biribirlerine güvensizlik ve şovenizmden de beslenen bu uyuşmazlığın çözümünün kolay olmadığı bir kere daha anlaşılmıştır. Koçaryanın Ekim 1999da Ermenistan Parlamentosunun aşırılar tarafından uğradığı kanlı baskından dolayı bu konudaki manevra kabiliyetini oldukça kaybettiği ve kendisine karşı girişilen Azil teşebbüslerini güçlükle bertaraf ettiği hâlâ hatırlardadır. Bununla birlikte Koçaryan, biraz da ABD Başkanı Bill Clintondan para koparmak ümidi ile, Karabağ sorununu görev süresinin sona ereceği 2003 yılından önce çözümlemek istediğini beyan etmektedir. Azerbaycana gelince: Petrol zengini bu ülke, ekonomik potansiyelini, aşırı kırtasiyecilik ve yolsuzluklar yüzünden tam kullanamamakta, kendisine halef olarak oğlunu yetiştiren Devlet Başkanı Haydar Aliyev, oğlunun itibar ve otoritesini artırmak için Karabağ Sorununu çözümlemeye çaba sarfetmektedir. Ne var ki, yukarıda da söylediğimiz gibi yıllardan beri cereyan eden ve on binlerce insanın hayatına malolan Karabağ savaşı şarkılar ve filmler yolu ile de her iki ülkede adeta efsaneleştirilmiş ve bu nedenle bu sorunun çözümü oldukça güçleşmiştir. Koçeryan, Ermeni Silahlı Kuvvetlerinin, Haydar Aliyev ise Milliyetçi Muhalefetin baskısı altındadır. Kafkasyadaki barışın Moskova için büyük önemi olduğunu belirten gözlemciler Devlet Başkanı Vladimir Putinin gücünü ne yönde kullanacağı konusunda mütereddittirler.