Radikal yazarı Murat Yetkin, Bakan Nihat Zeybekçi'nin imza tereddütünün altında yatan nedenleri kaleme aldı.
İddialara göre Zeybekçi, metnin Türkçe olmaması gerekçesiyle imza atmaya yanaşmamıştı. Zeybekçi'nin sonradan yaptığı açıklamaya göre ise metnin Farsça olup-olmadığından emin olmak istemesi bu duraksamaya neden oldu. Ancak Yetkin'in görüşü, İran'ın, Türkiye'de yaşanan yolsuzluk ve rüşvet depreminin ardından anlaşma metninde daha ihtiyatlı davranma isteği Bakan Zeybek'i tedbirli davranmaya itti.
İşte Murat Yetkin'in kaleminden Nihat Zeybek'in o anlaşmaya imza atmama nedenleri:
Yolsuzluk her yerde var. Ama yalnızca işleyen demokrasilerde üzerine gidiliyor. Hatta artık İran'da bile.
Türkiye ve İran, 29 Ocak’ta Başbakan Tayyip Erdoğan’ın İran ziyareti çerçevesinde bir ‘Tercihli Ticaret Anlaşması’ imzaladılar.
Müzakereleri on yıldır devam eden ve Sabah gazetesinin yazdığına göre Türkiye’nin ‘serbest ticaret anlaşmaları dışında taviz alışverişi yaptığı ilk anlaşma olan’ bu anlaşmanın imza töreni alışılmadık bir tartışmaya sahne oldu.
Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, adı anons edildiği halde imza masasına oturmadı. Fox TV’den İlker Karagöz’ün habercilik başarısı olarak saptadığı sahne şöyle devam etti: İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif, tam hizasındaki Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’na bir ‘Sorun mu var?’ bakışı attı. Ardından, solunda Davutoğlu, sağında Enerji Bakanı Taner Yıldız’ın, Zeybekci’nin kulağına, okunmasın diye ağızlarını da kapatmak suretiyle bir şeyler söylemeye, adeta ikna etmeye çalıştıkları görülüyordu. Bu arada Yıldız’ın karşıda protokol koltuğunda oturan Başbakan Erdoğan’a ‘Oluyor, sorun yok’ diye, bir yandan eliyle imza atma işareti yaparak mesaj verdiği izleniyordu. Erdoğan, Zeybekci’ye bakarak eliyle imza işareti yaptı, Zeybekci de imzaladı.
Zeybekci neden tereddüt etmişti? İddia edildiği üzere Türkçe metin olmadığı için mi? Peki bakanlık bürokrasisi onu bilgilendirmemiş miydi önceden? Daha sonra sorulduğunda da Farsça metnin olup olmadığından emin olmak için tereddüt yaşadığını söyledi.
Bu konuyu sormak için dün aradığımda Hindistan’da olması nedeniyle konuşamadık. Ancak bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Türk heyetinin İran’la anlaşmayı imzalama isteğini gören İranlılar, ‘hükümet değişti’ gerekçesiyle bazı son dakika değişiklikleri ile Türkiye’den ek tavizler almak istemişlerdi. Zeybekci buna karşı çıkmış, devreye Erdoğan girmiş, uzlaşma sağlanmış, ancak İranlılar bu defa da ‘Kapak sayfasına imza atalım, diğer sayfalara paraf atmayalım’ diyerek sonradan yapılacak değişikliklere kapıyı açık tutmak istemişlerdi. Zeybekci’nin tereddüdü buydu. Sonunda masaya oturunca da bütün sayfalara parafını atarak İranlının da atmasını sağlamıştı.
Bu, resmi açıklama. Bir de Zeybekci’yi bu tereddüde zorlayan koşullara bakalım.
Birincisi, Zeybekci ilk ayını henüz doldurduğu bakanlık koltuğuna, Başbakan Erdoğan’ın eski Bakan Zafer Çağlayan’ın 17 Aralık 2013 yolsuzluk soruşturmasına ismi karıştığı için (diğer üç bakanla birlikte) istifasını istemesiyle oturdu. Yani, ortada netameli bir durum var.
İkincisi, 17 Aralık yolsuzluk soruşturmasının merkezinde İran’la petrol-altın ticaretiyle milyarder olmuş yeni-zengin bir İranlı işadamı, Reza Zarrab, Türk vatandaşlığı ismiyle Rıza Sarraf var. Yani, ortada bir İran-ticaret açısı mevcut.
Üçüncüsü, İran’la anlaşmanın imzalandığı 29 Ocak gününün sabahında İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi Zarrab’ın malvarlığı üzerindeki tedbiri kaldırdı. Bu karara itiraz eden 17 Aralık soruşturması savcıları Celal Kara ve Mehmet Poyraz daha öğle saatlerinde görevden alınmıştı. Yani, ortada bir dokunan yanan durumu da var.
Dolayısıyla, iş dünyası kökenli Ekonomi Bakanı’nın şöyle bir dönemde, şöyle önemli bir anlaşmanın altına imza atarken tereddüt göstermesi doğal karşılanmalı. Bu tereddüt belki Zeybekci’nin AK Parti’deki siyasi hayatının daha fazla uzamasına engel olabilir ama kılı kırk yarmakta haklı sayılır.
Devamı Radikal'de...
(DSE)