Kronik Yorgunluk: Uzun Süren Tükenmişlik Hissi
Uzun süredir kendinizi yorgun hissediyor ve dinlenseniz bile yorgunluğunuz ve halsizliğiniz geçmiyorsa kronik yorgunluk sendromu ile karşı karşıya olabilirsiniz. Akşamları erken yattığınız halde sabah kendinizi dinlenmiş hissetmemeniz, dikkatinizi toplayamamanız, depresyona eğiliminizin artması ve bütün bu belirtilerin 6 aydan uzun sürmesi yoğun iş temponuzdan ya da mevsim geçişlerinden kaynaklanmıyor olabilir.
İşe yetişme endişesi, maddi problemler, trafik, gürültü, stres ve uzun çalışma saatleri modern çağın getirdiği yükümlülüklerin artması tükenmişlik sendromu olarak da bilinen kronik yorgunluk sendromunu ortaya çıkarır. Genel olarak yoğun iş temposuna sahip olan kişilerde rastlanılan kronik yorgunluk sendromu, üst düzey yöneticiler ve mükemmeliyetçi karaktere sahip olan insanlarda çok daha sık görülür.
İş veriminde düşüşler, ev hayatında huzursuzluklar ve belirgin bir isteksizlik hali ile başlayan kronik yorgunluk sendromu gereksiz asabiyete neden olarak ilişkileri de zedeleyebilir. Sadece hafif yorgunluk olarak da seyredebilen sendrom ilerleyerek kişiyi sosyal yaşamından izole edecek kadar şiddetlenebilir.
Kronik yorgunluk hatta çok daha ilerisi kişinin günlük aktivitelerini yapamayacak boyuta gelmesine neden olabilir. Modern toplumlarda %11-19 oranında bir sıklığa sahip olan sendrom, özellikle 40 yaşından büyüklerde ve kadınlarda daha sık görülmektedir. Yaşam kalitesini etkileyen bu modern çağ hastalığı tedavi edilmediğinde intihara yol açan etkilere sahiptir. Kronik yorgunluk çözümü karmaşık ve ekip çalışması gerektiren bir hastalıktır.
Kronik Yorgunluk Sendromu Nedir?
- Kronik yorgunluk sendromu, kişinin iş ve sosyal yaşamında ciddi problemlere yol açan, aşırı yorgunluk hissi ve fiziksel belirtilerinin olduğu, zihinsel ve fiziksel aktivitelerle daha da yoğunlaşan, dinlenerek düzelmeyen ancak herhangi bir fiziksel hastalığın da saptanamadığı karmaşık bir rahatsızlıktır. Bulgularından dolayı pek çok rahatsızlıkla karıştırılabilen sendromun tanısının tam yapılması önemlidir.
- Kronik yorgunluk ne demek sorusunun cevabı çok kolay verilemez çünkü ortaya çıkan sorunlar aslında farklı bir rahatsızlıkla ilgili olabileceği gibi kronik yorgunluk sebebiyle ciddi hastalıklara da davetiye çıkabilmektedir. Yani aslında tavuk mu yumurtadan yumurta mı tavuktan çıkar sorusu gibi iç içe geçmiş sıkıntılar kısır döngülere sebep olabilmektedir.
- Adrenal yetersizlik, diyabet, tiroit fonksiyon bozuklukları gibi endokrinolojik hastalıklar, anemi, kanser, Multiple Skleroz, hepatit, fibromyalji, bipolar bozukluk, şizofreni, çölyak, kalp yetmezliği gibi bazı hastalıklar ile kronik yorgunluk sendromunun belirtileri oldukça benzerdir.
- Ayrıca kronik yorgunluk vitamin eksikliği sonucu da görülebilir. Dikkatli bir şekilde tanı konulması gereken özel bir hastalık olan kronik yorgunluk sendromunun tedavisi de özeldir ve hastanın sürekli takibini gerektirir. Sendromun tanısının konulabilmesi için hasta şikâyetlerinin en az 6 ay süre ile devam etmesi ve belirtilerin sürekli ve tekrarlayıcı seyretmesi gerekir.
Kronik Yorgunluk Sendromu Nasıl Geçer, Ne İyi Gelir?
- Kronik yorgunluk nasıl geçer ve kronik yorgunluk nasıl giderilir? Vücuttaki negatif enerjiyi atarak pozitif enerji yükleyen bitkiler kronik yorgunluğun tedavisinde etkin bir rol oynayabilir.
- Çin tıbbında ve Çin mutfağında vücuttaki zararlı toksinleri arındırdığı için sıklıkla kullanılan meyan kökü, kronik yorgunluğun giderilmesini sağlayabilir.
- Meyan kökü ile hazırlanan çayın sabah ve akşam birer bardak içilmesi vücudu canlandırabilir.
- Yine Çin’de uzun yaşam iksiri olarak bilinen Ginseng içeriğinde yer alan antioksidanlar nedeniyle vücut enerjisini artırıcı etkiye sahiptir.
- Bitkinin uçucu yağ asidi bileşenleri kan dolaşımını arttırarak fiziksel ve zihinsel aktivitelerin artmasına yardımcı olur.
- Kronik yorgunluk tedavisi bitkisel olarak da sağlanabilir. Birçok hastalıkta besin takviyesi olarak önerilen arı poleni, içeriğinde yer alan B grubu vitaminleri ile sinir hücrelerini destekler ve kronik yorgunluk için bitkisel çözüm olarak kullanılabilir.
- En güçlü antioksidanlar arasında yer alan Proantosiyanidin içeren üzüm çekirdeği, vücut enerjisini yükselten etkisi ile kronik yorgunluk sendromu için birebirdir.
- Omega 3 yağ asidi ve alfa lipoik asit içeriği ile hem vücut direncini arttıran hem de toksin maddeleri vücuttan atmaya yardımcı olan ceviz, kronik yorgunluk için etkindir.
- Yüksek B12 içeriği ile sinir sisteminin düzenlenmesinde aktif rol oynayan keten tohumu, konsantrasyon bozukluğu, depresyon, yorgunluk gibi kronik yorgunluk semptomu nedenlerini ortadan kaldırmak için muhteşem bir besindir.
- Omega 3, omega 6, omega 9 yağ asitleri içeriği ile vücut direncini ve bağışıklık sistemini güçlendirerek kronik yorgunluk sendromu ile baş etmeyi kolaylaştırır.
- Kronik yorgunluk bitkisel tedavi ile desteklendiğinde daha çabuk atlatılabilir.
- Kronik yorgunluk akupuntur ile de tedavisi desteklenebilen bir durumdur.
- Uzak Doğu tıbbında önemli bir yeri olan akupunktur vücutta özel noktalara küçük iğnelerle uyarım yapılmasıyla rahatlama sağlanması temeline dayanır.
- Bu yöntem herhangi bir kimyasalın kullanılmadığı doğal bir yöntemdir.
Kronik Yorgunluk Sebepleri Nelerdir?
- Kronik yorgunluk neden olur? Kronik yorgunluk sendromuna neden olan sebeplerin tek tek mi ya da birlikte kombin halinde mi kişiyi etkilediği hakkında henüz tam bir bilgi yoktur.
- Yüksek stres altında kalmak, düzensiz beslenme ve uyku sorunları, genetik yatkınlıklar, bağışıklık sistemi ve adrenal sistemdeki bozukluklar, çeşitli viral enfeksiyonların her biri tek başına kronik yorgunluk sendromunu oluşturabilir ya da bu nedenlerden birkaçının bir arada olması hastalığın ortaya çıkmasını sağlayabilir.
- Çocukluk çağında meydana gelen travmalar, kişinin strese olan yatkınlığını arttırabilir ve kişinin ilerleyen yaşlarda depresif bozukluklara sahip olmasına neden olabilir.
- Depresyon ile kronik yorgunluk ve tükenmişlik sendromu arasında bir bağ söz konusudur.
- Böbrek üstü bezlerinin yetersiz çalışması bu sendromda sıklıkla karşılaşılan bir durumdur.
- Melatonin hormonunun yetersiz salınımına bağlı olarak gelişen uyku bozuklukları ve anoreksiya ya da bulimia gibi bazı beslenme bozuklukları kronik yorgunluk sebepleri arasında yer alır.
- Kronik yorgunluk alerji ile bağlantılı da olabilmektedir.
- Alerjik reaksiyonlar kişinin vücudunun sürekli koruma altında olabilmek için tetikte kalma durumunu yaşatabilir.
- Devamlı defansta kalmaya çalışan beden yorgun düşer ve bu durum kronik yorgunluğa dönüşebilir.
Kronik Yorgunluk Belirtileri Nelerdir?
En az 6 ay süren ve dinlenerek geçmeyen bir yorgunluk hissi kronik yorgunluğun ilk belirtisidir.
Bu yorgunlukla birlikte seyreden:
- baş ve kas ağrılarının günlük aktiviteyi kısıtlayacak kadar çoğalması,
- egzersiz yaptıktan sonra en az 24 saat süren yoğun kas ağrısı,
- fiziksel nedeni bulunamayan kronik yorgunluk ağrıları,
- dikkati yoğunlaştıramama ve konsantrasyon bozuklukları,
- unutkanlık,
- sürekli bir sersemlik hissi,
- yeterince uyumaya rağmen uykusuzluk hissetme,
- sese, ışığa, gürültüye, çevresel faktörlere karşı aşırı duyarlılık kronik yorgunluk belirtileri arasında yer alır.
- Ayrıca zaman zaman ateş yükselmesi, boğazda ağrı ve yanma hissi, bulantı, enerji kaybı, depresif tavırlar, gereksiz asabi tutumlar, huzursuzluk ve duygu değişimlerinin sıklaşması da kronik yorgunluk sendromu belirtileri arasındadır.
Kronik Yorgunluk Testi Nasıl Yapılır?
- Kronik yorgunluk ve halsizlik şikâyeti olanlara sorulan sorularda, verdikleri cevapların puanlandırılması sonucu oluşan kronik yorgunluk testi sonucunda kişide kronik yorgunluk sendromu olup olmadığı söylenebilir.
- Testte, günlük hayatta yapılan işlerin kişiyi yorma derecesi ile ilgili sorular yer almaktadır.
- Bu sorulara 1’den 7’ye kadar puanlama getirilen cevap seçenekleri hazırlanır:
- 1 kesinlikle katılmıyorum, 2 katılmıyorum, 3 katılmama eğilimindeyim, 4 kararsızım,5 katılma eğilimindeyim, 6 katılıyorum, 7 kesinlikle katılıyorum.
- Bu seçenekler arasından kişinin seçtikleri puanlanarak yorgunluğunun şiddeti ölçülür, genel olarak 36’nın üstü kronik yorgunluk sendromu olarak değerlendirilir.
Kronik Yorgunluk Nasıl Tedavi Edilir?
- Kronik yorgunluk tedavisi davranışsal terapi ve derecelendirilmiş egzersiz ile sağlanabilir. Her hastalıkta olduğu gibi nedene yönelik bir tedavi uygulanması gerekir.
- Kronik yorgunluk ilaç tedavisi gerektiren ciddi bir rahatsızlıktır.
- Peki, kronik yorgunluk nasıl tedavi edilir? Kişinin sağlıklı beslenmesi için diyetisyen ya da doktor eşliğinde beslenme programları hazırlanır. Uyku yönetim teknikleri hakkında bilinçlendirilerek uyku düzeni sağlanır. Kronik yorgunluk için vitamin takviyesi kullanılabilir. Sendrom nedeniyle oluşan ağrıyı engellemek ve ateşi düşürmek için kronik yorgunluk sendromu ilaçları kullanır. Oluşan anksiyete ve depresyon için psikolog ve psikiyatrist desteği alınır ve gerekirse kronik yorgunluk ilaçları kullanılmaya başlanır.
- Kronik yorgunluk tedavisinde kullanılan ilaçlar nedenin kaynağına yönelik olarak değişkenlik gösterebilir. Genelde kronik yorgunluk tek başına bir hastalık değil farklı fiziksel ya da psikolojik rahatsızlıkların sonucu olabilmektedir. Örneğin bu sendrom ağır depresyon sonucu ortaya çıkmış ise kronik yorgunluk antidepresan kullanımı gerektirebilir.
- Kronik yorgunluk ve tedavisi için hastanın aktif bir yaşamı benimsemesi ve sosyal hayatını düzenlemesi için teşvik edilmesi gereklidir. Kronik yorgunluktan kurtulmanın yolları arasına kişinin kademeli olarak arttırılan bir egzersiz programına dahil edilmesi de sayılabilir. Kronik yorgunluk sendromu tedavisi ekip çalışması isteyen bir süreçtir.
- Kronik yorgunluk için hangi doktora gidilmeli? Aile hekimine başvurulabilir ya da hastanelerin psikiyatri, dâhiliye, fizik tedavi ve nöroloji bölümlerine ya da kronik yorgunluk tedavisi uzmanı olan kliniklere başvurulabilir.
3 milyon kişinin takip ettiği Youtube kanalımızda videolu tariflerimizi bulabilirsiniz.
5 milyondan fazla kişinin indirdiği Nefis Yemek Tarifleri uygulaması ile 750.000'den fazla denenmiş tarif her zaman yanınızda. Hemen siz de indirin.
Blog sayfamızda sağlıklı yaşam, diyet ve kişisel bakım konularını kapsayan yazılar genel bilgilendirme amaçlıdır. Kategoride çeşitli hastalıklar için evde bitkisel çözüm önerileri, besleyici fonksiyonel gıda takviyeleri, doğal cilt ve saç bakımı maskesi tarifleri ile uygulanışları, kilo kontrolüne yardımcı diyet listeleri ve sağlıklı beslenme programları yer almaktadır. İlgili besinin, ürünün ya da diyet listesinin etkileri her bünyede değişkenlik gösterebilir. Yazı yayına alındıktan sonra, zaman içerisinde güncelliğini ve geçerliliğini yitirebilir. Sunmuş olduğumuz bilgiler hiçbir zaman doktor teşhisinin yerini tutmaz, reçete niteliği taşımaz. Bilgileri uygulamadan önce alanında uzman görüşü almanızı tavsiye eder; aksi durumda oluşabilecek yan etkilerden sitemizin sorumlu tutulamayacağını önemle hatırlatırız.