İsrail'de gündem olan ve uluslararası haber ajanslarının da yakından takip ettiği konuyla ilgili görüşlerini AA muhabiriyle paylaşan Filistinli uzmanlar, İsrail'in elindeki yüksek imkanlar, Batı Şeria'ya çok fazla hakim olması ve firari tutukluların hapishane dışındaki dünyayı çok iyi bilmiyor oluşu nedeniyle 6 Filistinlinin tekrar yakalandığını ifade ediyor.
Uzmanlar kaçış süreci tam anlamıyla başarılı olamasa da Filistinli tutukluların, vermek istedikleri mesajları ulaştırdığını ve tutuklular meselesini gündeme taşıdığını savunuyor.
- Küçük hapishaneden büyüğüne
Filistinli eski tutuklu ve yazar Velid el-Hudeli, firar eden 6 kişinin tekrar yakalanmasının aslında beklenen bir şey olduğunu söyledi.
Tutukluların firar süresinin az ancak verdiği mesajın büyük olduğunu belirten Hudeli, "Meseleye bir mucize şeklinde yaklaşmak da yanlış. Bu insanın gücü ve çabasının bir örneğiydi. Esirler, ellerinden gelen tüm gayreti göstererek ve basit imkanlarla büyük bir şey elde etti. Vermek istedikleri tüm mesajları verdiler." dedi.
Hudeli, "Filistinli tutuklular, yüzde 90 hedeflerini gerçekleştirdi. Küçük hapishaneden büyük hapishaneye kaçış gerçekti. Her ne kadar küçük hapishaneden firarda başarılı olsalar da büyük hapishaneden kaçamadılar." diye konuştu.
Mevcut gerçeklik ve eldeki imkanlar göz önüne alınmadan fazla umutlanılmış olunmasını da eleştiren Hudeli, tutukluların firar ederek "özgürlüğün vazgeçilmez bir talep olduğu" mesajını verdiğini aktardı.
"Uzun yıllar hapiste kalmalarına rağmen özgürlük bir an olsun akıllarından çıkmadı. Dünyanın tüm özgür insanlarına, özgürlük bizim de hakkımız dediler." şeklinde konuşan Hudeli, 6 tutuklunun, ayrıca, Filistin meselesini temsil ettikleri mesajı da verdiğini kaydetti.
- Yeniden gözaltı bekleniyordu
Gazze merkezli Esir Araştırmaları Merkezi Başkanı Riyad el-Eşgar da İsrail'in sahip olduğu imkanlar ve Batı Şeria'yı kontrolü altında tutması nedeniyle firari tutukluların yakalanmasının "normal" ve aslında "beklenen" bir şey olduğunu belirtti.
"İsrail'in yüksek askeri ve güvenlik gücü, uzun süreli firarı, neredeyse imkansız kılıyor. 6 esir, evet, firar ederek imkansızı başardı. Ancak özgürlük sürelerinin kısa olacağı ve yeniden gözaltına alınacakları belliydi. Çünkü İsrail yönetimi, esirleri bulması için binlerce asker görevlendirdi. İsrail ayrıca Batı Şeria'nın her bir santiminde kontrolü elinde bulunduruyor." diyen Eşgar, Filistinli tutukluların firarının, İsrail'e "tokat" niteliği taşıdığını, İsrail'in imajını düzeltmek için yoğun arama çalışmaları gerçekleştirdiğini kaydetti.
- İsrail halk tepkisinden çekindiği için firari tutukluları öldürmedi
Sivil Haklar ve Özgürlükleri Savunma Merkezi Müdürü Hilmi el-Arac, Filistinli tutukluların o zor şartlar altında özgürlüğü "tırnaklarıyla kazıyarak" elde ettiğini söyledi.
Firar olayının, Filistinli tutuklular meselesini gündeme taşıdığını aktaran Acar, "Uluslararası medya, esirlerin kahramanlığını, nasıl mucizeler meydana getirdiklerini, gelişmiş İsrail güvenlik sistemini nasıl aştıklarını gördü." dedi.
Acar, halk ayaklanması ya da Gazze'den saldırı ihtimalleri olmasaydı İsrail'in 6 Filistinliyi soğukkanlılıkla öldüreceğini ancak her iki ihtimalden çekindiği için onları gözaltına aldığını ifade etti.
- Firari tutukluların hepsi yakalandı
Filistinli 6 tutuklu, 6 Eylül sabahı İsrail'in kuzeyinde yer alan yüksek güvenlikli Gilboa Hapishanesi'nden tünel kazarak kaçmıştı.
Hapisten kaçan Fetih Hareketinin silahlı kanadı El-Aksa Şehitleri Tugayı üyesi Zekeriya ez-Zubeydi ile Filistin İslami Cihad Hareketi mensubu Muhammed Kasım Arıda, Yakub Mahmud Kadri ve Mahmud Abdullah Arıda 10-11 Eylül tarihlerinde İsrail güçlerince yakalanmıştı.
Diğer iki Filistinli tutuklu Eyhem Fuad Kemamci ile Munadil Yakub Nufeyat'ın da 19 Eylül'de İsrail güçlerince yakalanmasıyla firari tutuklu kalmamıştı.
Filistin Esir Cemiyetinin verilerine göre, 6 Eylül 2021 itibarıyla İsrail hapishanelerinde 520'si "idari tutuklu" olmak üzere yaklaşık 4 bin 650 Filistinli bulunuyor. Bunlardan yaklaşık 200'ü çocuklardan oluşuyor.