Çimenlik Kalesi (Kale-i Sultaniye)
Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılan kale, Evliya Çelebi’nin seyahatnamesinde de bahsedilmiş ve yapım tarihi olarak da 1452 yazıyor; lakin kalenin Yakup Paşa gözetiminde yapıldığını söyleyenler kalenin 1462’de yapıldığını iddia eder.
Kilitbahir Kalesi’nin tam karşısında, Sarıçay’ın yanında bulunan Kala-i Sultaniye, boğazın en dar yerine yaptırılmış ve neredeyse ilk günkü gibi günümüze ulaşmış. 11 metre yüksekliğindeki kalenin yanında bulunan Çanakkale Deniz Müzesi’de Çanakkale’de mutlaka görülmesi gereken yerlerin başında geliyor. Müzede Çanakkale Zaferi’nde efsaneleşen Nusret Mayın gemisinin bir de replikası bulunuyor.
Çimenlik Kalesi’ne giriş ücreti 5 TL’dir.
Çanakkale Şehitler Abidesi
Gelibolu Yarımadası’nın en ucunca Hisarlık Tepesi üzerinde yükselen devasa Çanakkale Şehitleri Abidesini ziyaret ettiğinizde, Çanakkale Deniz Zaferi’nin tüyler ürperten atmosferini hissedip, yazılan kahramanlık destanlarını iliklerinize kadar hissedeceksiniz.
42 metre yüksekliğindeki Çanakkale’nin sembolü bu abide, 1915’te I. Dünya Savaşı sırasında Çanakkale Savaşı’nda kaybettiğimiz askerlerin anısına yaptırıldı. Dört sütun üzerine oturtulan ve tavanında mozaikten Türk bayrağı bulunan Çanakkale Şehitleri Abidesi’nin yapımına 1954’te başlanmış ve 1960’da tamamlanarak ziyarete açılmıştır. Abidenin yanında Mehmetçik Anıtı, Türk Bahçesi, Mustafa Kemal Çanakkale’de Anıtı, Yaralı Asker Anıtı, Meçhul Asker Kabri ve Türk Şehitliği yer alıyor.
Anzak Koyu
Gelibolu Yarımadası’nda küçük bir koy olan Anzak Koyu, 25 Nisan 1915 sabahında Anzakların çıkarma yaptığı koydur. 600 metre uzunluğa sahip olan koy, temiz bir kumsala sahiptir. Her yıl 25 Nisan’da Anzaklar koyu ziyaret ediyor.
Çanakkale Arkeoloji Müzesi
Çanakkale, hem kent merkezinde hem de çevresindeki önemli tarihi ve kültürel yapılarıyla bilinen bir şehir. Müze, antik kentlerdeki eserlerin ve çevrede keşfedilen tarihi kalıntıların sergilendiği toplam 12 bin 747 adet arkeolojik eser, 15.237 sikke ve 2.714 etnografik eseriyle doludur.
Çanakkale Arkeoloji Müzesi’ne giriş ücreti 6 TL. Müzenin ziyaret günleri ve saatleri ise şu şekilde: 15 Nisan – 2 Ekim = 8.30-19.00 ve 3 Ekim – 14 Nisan = 08.30-17.00
57. Alay Şehitliği ve Anıtı (57. Piyade Alayı Şehitliği)
Çanakkale Savaşları’nda tamamı savaşta ölen 57. Alay’a ithafen yapılan anıt mezardır. Gelibolu Yarımadası’nda 57. Alay’da yer alan 628 asker için sembolik bir şehitliğin yanı sıra onların anısını yaşatmak adına Adana’da da 57. Alay Şehitleri Camii yaptırılmıştır.
Milli Savunma Bakanlığı tarafından 1998 yılında yayınlanan Şehitlerimiz isimli eserdeki araştırmadan sonra, Çanakkale Savaşları sırasında şehit olan 57. Alay’dan 1868 personelin olduğu tespit edilmiş.
Çanakkale Saat Kulesi
1896’da 2. Abdülhamid’in yaptırdığı saat kulesi, turistler tarafından en çok ilgi çeken yerler arasındadır. 20 metre yüksekliğindeki kule, Çanakkale şehir merkezinde yer alıyor. Yapımında Ayvalık kesme taşı kullanılan saat kulesini mutlaka görmelisiniz.
Aynalı Çarşı
”Çanakkale içinde aynalı çarşı
Ana ben gidiyom düşmana karşı, off, gençliğim eyvah!
Çanakkale içinde bir uzun selvi
Kimimiz nişanlı, kimimiz evli, off, gençliğim eyvah!
Çanakkale içinde bir dolu testi
Analar babalar ümidi kesti, off, gençliğim eyvah!
Çanakkale üstünü duman bürüdü
13’üncü fırka harbe yürüdü,off, gençliğim eyvah!
Çanakkale elinde toplar kuruldu
Vay bizim uşaklar orda vuruldu, off, gençliğim eyvah!
Çanakkale köprüsü dardır geçilmez
Al kan olmuş suları bir tas içilmez, off, gençliğim eyvah!
Çanakkale’den çıktım yan basa basa
Ciğerlerim çürüdü kan kusa kusa, off, gençliğim eyvah!
Çanakkale’den çıktım başım selamet
Anafarta’ya varmadan koptu kıyamet, off, gençliğim eyvah!
Çanakkale içinde vurdular beni
Ölmeden mezara koydular beni, off, gençliğim eyvah!
Çanakkale içinde sıra söğütler
Altında yatıyor aslan yiğitler, off, gençliğim eyvah!”
İşte bu Çanakkale türküsünde de adı geçtiği gibi Aynalı Çarşı’yı mutlaka ziyaret etmelisiniz. Köklü bir geçmişe sahip olan çarşı, Deniz Müzesi’ne çok yakın bir yerde yer alıyor. Çarşının 1890 yılında 2. Abdulhamid zamanında yapıldığı biliniyor. Musevi cemaatinin önemli simalarından Eliyau Hallio tarafından yaptırıldığından önceleri Halyo Çarşısı olarak bilinmesine rağmen zamanla girişteki aynalardan dolayı Aynalı Çarşı denmiş.
Kapısı kırmızı taştan, kilit kısmı ise çiçek desenlerinden oluşan Aynalı Çarşı, İstanbul’daki Mısır Çarşısı’nın minyatürü olarak görülüyor. Gelibolu Savaşı’nda bombalanarak yıkılan çarşı, 1967’de bu halini almış.
Çanakkale Deniz Müzesi
Müze, Çanakkale Kordon bölgesinde Çimenlik Kalesi’nin yanında yer alıyor. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’na ait olan müze, Çanakkale’de görmeniz gereken yerler arasındadır.
Çanakkale Zaferi’nin, 1915 mücadele ruhunun, tarihi mirasımızın etkileyici bir şekilde anlatıldığı ve gelecek kuşaklara da ışık tutacak olan müze, 1982’de yapıldı. Müze, içindeki koleksiyon çeşitliliği açısından da dünyanın sayılı müzeleri arasında yer alıyor.
Tarihin izlerini sürebileceğiniz resimler ve fotoğraflar, savaşta kullanılmış silahlar, mermiler, kütüphane, askeri kıyafetler olmak üzere müzede birçok önemli eşya bulunuyor. Çanakkale Zaferi’nin destanlaşmış gemilerinden olan Nusrat Mayın Gemisi’nin bir replikası yine bu müzede yer alıyor. Asıl ismi Nusrat olan gemi, zamanla Nusret’e dönüşmüş. Geminin içinde o dönemi anlatan simülasyonu da izleyebilirsiniz.
Winston Churchill’in Times gazetesinde Nusret Mayın Gemisi için kullandığı şu cümle de geminin savaştaki önemini vurguluyor;
“18 Mart’ta dünya kara sularında 5 binin üzerinde gemi hizmet veriyordu. Nusret’in yaptığı bir yana, 5 bin geminin yaptığı bir yana.”
Müze; yılbaşı, dini bayramların ilk günü ve pazartesi günleri dışında her gün açık. Çanakkale Deniz Müzesi ziyaret saatleri; 09.00-12.00 ve 13.30-17.00 arasıdır. Müzeye giriş ücreti 8.50 TL olup, öğrenci ve 18 yaşın altındakilere ise ücretsiz.
Çanakkale’nin Antik Kentleri
Truva Antik Kenti
Dünyanın en ünlü antik kentlerinden biri olan Truva veya Troya Antik Kenti, Çanakkale’de, Kaz Dağı (İda Dağı) eteklerindedir. Homeros’un İlyada Destanı’nda anlattığı Truva Savaşı’nın gerçekleştiği antik kent, 1870’li yıllarda Alman arkeolog tarafından keşfedilmiştir.
Tarih boyunca doğal afetler sebebiyle 9 kez yıkılmış olan antik kent, yeniden yapılmıştır. Truva’daki 9 katman, 3 bin yıldan daha eski bir tarihten bu yana var olduğunu doğruluyor. Antik kent, 1996’dan beri Milli Park statüsünde olup, 1998’de Dünya Miras Listesine alındı.
Truva’nın katmanlarına bakıldığında Anadolu, Ege ve Balkanları buluşturan bu coğrafyanın geçmişine dair pek çok ize rastlayabiliriz. En erken yerleşim katı Bronz Çağı’nı (M.Ö. 3000-2500) işaret ederken, diğer katmanları Roma Dönemi’ne (M.Ö. 85-M.S. 8.yy) kadar gidiyor.
Coğrafi konumu nedeniyle buraya hâkim olan uygarlıklar tarafından son derece stratejik bir öneme sahiptir.
Truva Antik Kent’e giriş ücreti 35 TL. Ziyaret günleri ve saatleri ise şu şöyledir;
15 Nisan – 2 Ekim = 08.30-19.30 (Gişeler 19.00’da kapanıyor.)
3 Ekim – 14 Nisan = 08.30-17.30 (Gişeler 17.00’de kapanıyor.)
Assos Antik Kenti
Çanakkale’nin Ayvacık ilçesinde bulunan Assos’un, tarihi M.Ö. 6. yüzyıla dek gidiyor. Antik kent her yıl pek çok kişi tarafından ziyaret ediliyor. Bölgeye özgü andezit taşının kullanılarak yapılan evleri, liman kenti olmasının verdiği avantajla deniz ürünlerinin sunulduğu restoranları, yemyeşil ağacı masmavi suyu ile ziyaretçilerini büyülüyor.
Aynı zamanda Sokrates’in yaşadığı ve ilk felsefe okulunun kurulduğu yer olarak da bilinen Assos’ta Behramkale Köyü’nü, Hüdavendigar Camii ve Köprüsü’nü, Kadırga Plajı’nı ve Antik Liman’ı da mutlaka görmelisiniz.
Denizden yaklaşık 250 metre yükseklikteki kayalıklar üzerinde kurulu olan antik kent, Athena Tapınağı, amfi tiyatro, nekrapol ve Gymnasium gibi çeşitli tarihi yapılara da ev sahipliği yapıyor.
- yüzyılın başlarında Osmanlının yönetimine geçen kentteki agora tapınağı, hamam ve tiyatroları da ziyaret edebilirsiniz. Assos Antik Kenti’nin en yüksek noktasında yer alan Athena Tapınağı, Anadolu’da yapılmış ilk ve tek dor düzenindeki tapınak olma özelliği taşımaktadır.
Assos Antik Kenti’ne giriş ücreti 15 TL. Assos Örenyeri ziyaret saatleri ise şöyledir:
15 Nisan – 2 Ekim = 08.30-21.30 (Gişeler 19.00’da kapanıyor.)
3 Ekim – 14 Nisan = 08.30-19.30 (Gişeler 17.00’de kapanıyor.)
Parion Antik Kenti
Çanakkale’nin Biga ilçesinde, Kemer Köyü sınırlarında yer alan Parion Antik Kenti, 2 bin 600 yıllık bir geçmişe sahip. Hellen, Bergamam Krallığı ve Roma yönetiminde kalan Parion Antik Kenti, Truvalı Priamos’un oğlu Paris’in adını taşıyor. M.Ö. 5 yy’da gümüş, daha sonra bronz ve bakır sikkelere rastlanan kentte, yapılan kazılar sonucu 1’i çocuk toplam 24 kişiye ait iskeletler çıkarıldı. M.S. 1. yüzyıl ve 3. yüzyıl arasında kullanılan mezardaki çoklu definin gizemi üzerine çalışmalar günümüzde de sürüyor.
Birbirine sarılmış halde bulunan iskeletlerin geçmişi bin 500 yıl öncesine dayanıyor. Geç Bizans şapeli alanında yer alan iskeletler, dünyada örneğine pek rastlanmadığından koruma altında.
Çanakkale Çevresinde Gezilecek Yerler
Gökçeada (İmroz)
Saros Körfezi girişinde, Ege Denizi’nin kuzeyinde yer alan Gökçeada, 91 km’lik bir kıyı şeridine sahiptir. Ülkemizin en batı noktası olan İncirburnu da Gökçeada’da yer alıyor.
Temiz koyları ve plajlarıyla deniz tatili için oldukça ideal bir coğrafya. Eğer Gökçeada’ya giderseniz Gökçeada Uğurlu Köyü, Gökçeada Yıldız Koyu, Marmaros Şelalesi, Gökçeada Kaya Mezarı, Gökçeada Tuz Gölü, Gökçeada Sualtı Milli Parkı, Rum Köyleri, Gökçeada Peynir Kayalıkları, Gökçeada Yıldızkoy, Gizli Liman, Yuvalı Koyu, Laz Koyu, Aydıncık Plajı gibi önemli bölgeleri de mutlaka ziyaret edin.
Bozcaada
Türkiye’nin üçüncü büyük adası olan Bozcaada, Ege Denizi’nde ise ikinci büyük ada konumundadır. Bağcılık ve rüzgâr gülleriyle bilinen ada, Çanakkale’ye bağlıdır.
Adanın günbatımını en iyi izleme noktası Rüzgâr Gülleri bölgesi, batıda kurulan 17 rüzgâr gülünden oluşuyor. Bozcaada’ya gelen turistler burada gün batımının muhteşem manzarasına tanık oluyor. Bozcaada’da Ayazma Manastırı, Bozcaada Kalesi, Akvaryum Koyu, Ayazma Plajı, Yerel Tarih Müzesi, Meryem Ana Kilisesi, Polente Feneri, Tuzburnu Plajı’nı da ziyaret edebilirsiniz.
Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı
Gelibolu Yarımadası’nın güneyindeki Eceabat ilçesinin büyük bir bölümünü içine alan Gelibolu Yarımadası Milli Parkı, 33 bin hektarlık bir alanı kaplıyor. Çadırını alıp kamp yapmak isteyenleri de, karavanında konaklamayı seçenleri de ağırlayan milli park, 1973’te kuruldu.
Birleşmiş Milletler tarafından da sit alanı olarak tescillenen Gelibolu Yarımadası Milli Parkı’nın içinde 250 binin üzerinde İngiliz, Fransız, Avustralya ve Yeni Zelanda askerinin ve 60 binden fazla Türk askerinin savaş mezarı ve anıtları yer alıyor. Tarihi sit alanı olarak kabul edilen mezarlar, anıtlar ve muharebe alanlarının dışında siperler, toplar ve burçlar da yer alıyor.
Babakale
Çanakkale’nin Ayvacık ilçesine bağlı Babakale, Asya kıtasının batıdaki en uç noktasında olup, adını burada bulunan kaleden alıyor. Osmanlıdan kalma bir balıkçı köyü olan Babakale, eskiden korsanların uğrak yeri olmasıyla biliniyor.
Çelik kafes şeklinde tasarlanan Babakale Feneri, Polente Feneri ile karşılıklı yer alıyor. Muhteşem bir manzaraya sahip olan fener de, Babakale’de ziyaret edebileceğiniz alanlardan biridir.