Bu metinde, 28.05.2020 tarihli, Sn. Av. Ceren Görmüş Avunduk’un moderatörlüğü eşliğinde gerçekleştirilen programdan Sn. Dr. Tolga Tüfekçi’nin aktarımları hatırlatıcı-uyarıcı kısa (informal) notlar şeklinde kaleme alınmış olup doğrudan veya dolaylı yolla özetlenmeye çalışılmıştır ve kişisel yorum içermemektedir. Tüm uygulayıcılara yardımcı olması dileğiyle.
İYS A.Ş. Hakkında
Ø İYS A.Ş. sermayesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından karşılanan bir özel hukuk tüzel kişisidir. Kamu kurumu veya kamu iştiraki değildir. Her sermaye şirketi gibi yatırımlarına istinaden görevinin ifası için gelir ve kar elde etme amacı gütmektedir.
Ø İYS ile İYS A.Ş.nin karıştırılmaması gerekmektedir. İYS A.Ş. yalnızca sistemi kontrol etmektedir. Yönetmelikte yer alan “İYS” ibaresi sistemin kendisini ifade etmektedir.
İYS-Ulusal Veri Tabanı
Ø Hizmet sağlayıcılar tarafından sisteme girilen telefon numaraları ve e-postalar veri tabanını oluşturmaktadır. Veri tabanı Ticaret Bakanlığı’nın sevk ve idaresinde tutulacaktır. Hizmet sağlayıcılar tarafından sisteme girilen verileri İYS A.Ş. görememektedir. Veri tabanı TOBB fiziksel veri merkezlerinde tutulmaktadır. Ciddi derecede kriptografik muhafaza tedbirleri başta olmak üzere veri güvenliğine ilişkin başkaca teknik ve idari tedbirler üst düzeyde sağlanmaktadır.
Kimler İYS’ye Kaydolacak? Her Şirket mi?
Ø Mevzuatta yer alan “ticari elektronik ileti” ile “hizmet sağlayıcı” tanımları İYS web sitesinde görece genişletilmiş bir yorumla yer almaktadır. Buradaki amaç kapsamı genişletmekle beraber yurt içinde veya yurt dışında yerleşik olup T.C. vatandaşlığına sahip olan kimselere Türkiye’de ticari elektronik ileti gönderen tüm gerçek veya tüzel kişi hizmet sağlayıcılar sisteme kaydolmalıdır. (Yer bakımından uygulama tartışmaları saklıdır) Tacirlere gönderim yapan (B2B) şirketler de sisteme kaydolmalıdır. Çünkü uygulama uyarınca tacirlerin de ret hakkı bulunmaktadır.
Ø Alınan onaylar ise mümkünse derhal, mümkün değilse 3 gün içinde İYS’ye kaydedilmeli.
İYS Yolu
Ø Artık hizmet sağlayıcıların fiziki veya elektronik ortamda onaylarını almasının yanı sıra; İYS A.Ş. tarafından katma değerli hizmet olarak sunulacak ve fiziki veya elektronik ortamda alınan ticari elektronik ileti onayları ile aynı hukuki sonucu doğuracak yoldur. Hizmet sağlayıcılar ihtiyaten İYS Yolu’nu da kullanabileceklerdir. Böylece İYS kayıtları hukuki güvenlik anlamında ispat niteliğini haiz olacak ve hizmet sağlayıcılar da kendi yöntemlerinin iç ve dış maliyetlerinden kurtulabilecektir.
Aracı Hizmet Sağlayıcılar
Ø Aracı hizmet sağlayıcıların İYS üzerinden hizmet sağlayıcıları kontrol yükümlülükleri mevcut. Onayı olmayan alıcılara bu nedenle kural olarak gönderim yapılmayacak. Ancak herhangi bir sebepten hizmet sağlayıcı aracı hizmet sağlayıcının eksikliği nedeniyle sorumluluktan da kurtulamayacaktır. Bu kısımda hizmet sağlayıcılar ile aracı hizmet sağlayıcılar kendi aralarında İYS koordinasyonunu bir şekilde sağlamalı tavsiyesi verilmiştir. İYS tarafından üretilen “iş ortağı” modeli bu koordinasyona yardımcı olması amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Ø Aracı hizmet sağlayıcıların iYS’ye kaydı söz konusu değildir. Aracı hizmet sağlayıcı tacirlere veya kendi faaliyetleri kapsamında diğer gerçek kişilere ileti gönderiyorsa bu durumda hizmet sağlayıcı sıfatını kazanır ve bu kapsamda İYS kayıt yükümlülüğü doğar.
Ø Hizmet sağlayıcı, İYS sistemine entegre olmuş aracı hizmet sağlayıcılarını kendi ekranlarında görüp yetkilendirebilecektir; bu yetkilendirme ayrıca kategorik ayrıma da imkân sağlayacaktır. Örneğin X aracı hizmet sağlayıcısı SMS uygulaması üzerinde yetkili, Y ise sadece e-posta üzerinde işlem gerçekleştirebilir şeklinde.
Alıcılar Bakımından
Ø Alıcılar 6 adet kanal üzerinden izinlerini kontrol edebilecekler. Kişi birden fazla telefon numarası veya e-posta adresini tek kanal üzerinden kontrol etmek isterse T.C. kimlik numarası ile profil oluşturması zorunlu olacak. Bu olmazsa İYS web sitesi üzerinden tek kullanımlık şifre aracılığıyla her bir numara veya e-posta için hesap oluşturulacak. İYS Mobil uygulaması üzerinden T.C. kimlik ile de tüm hizmetlerden faydalanılabilecek.
Başvuru Süreci
Ø İYS Taahhütnamesinin imzalanabilmesi için e-imzaya alternatif e-devlet kanalı uygulaması planlı, müteakip dönemde uygulamaya geçilecek. Islak imza ile fiziki gönderim düşünülmemekte.
Ø MERSİS kaydı olmayan veya başvuru kaydının asıl amacı olan hizmet sağlayıcı ve yetkilisinin kimlik teyidinin hiçbir şekilde yapılamadığı durumlarda kayıtlar manuel İYS yardımıyla yapılacak.
Ø Hizmet sağlayıcının gönderim yaptığı marka tescil belgeleri sisteme yüklenecek.
Ø Hizmet sağlayıcının bir markası veya kendi unvanı şeklinde gönderim yapılmadığı durumlarda, örneğin hizmet adı, süreli kampanya vs. durumlarda ayrı bir form ile kayıt yapılacak.
Ø Taahhütnamenin imzasında müşterek imzaya yetkili olunduğu durumlarda uygulamada sorunlar yaşanmaktadır. Şu anda tek imza ile işlem gerçekleştirilebilmektedir.
Temel Hizmetler – Katma Değerli (Seviye 1 ve Seviye 2) Hizmetler
Ø İYS tarafından tüm hizmet sağlayıcılara rahat uygulanabilir bir sisteme sahip olmaları amacıyla Seviye-2 tavsiye edilmektedir. Seviye-1 temel anlamda API aracılığıyla iki veri tabanı arasındaki (hizmet sağlayıcının kendi CRM’i ve İYS) koordinasyonu, Seviye-2; İYS Yolu hizmetinin sunulması ve her bir marka kullanımı için gerçek kişi yetkili atamasının yapılabilmesini sağlamaktadır. (İYS Yolu’na SMS ile ulaşım Seviye-2’de bulunmayan hizmet sağlayıcı için sunulmayacaktır)
Ø Daha önce hiç onay alınmamış kişiden ilk onay alımı (örneğin bir reklam/kampanya aracılığıyla) İYS’den aranıldığında bulunabilir olma imkânı sunularak Seviye-2 hizmeti almış hizmet sağlayıcılara sağlanabilecek.
Ø Hizmet sağlayıcıların izinli veri sayısına göre tasniflendirileceği (İYS Hizmet Modeli Slaytı) alt ve üst veri sayılarında değişiklikler olabilir. Ancak veri sayısı hesaplamasında bir hizmet sağlayıcının telefon ve e-posta sayısından fazla olanı kriter olarak alınacak. Toplam sayı baz alınmayacak. Buradaki amacın yalnızca SMS veya e-posta yollarını kullanan hizmet sağlayıcıların da düşünülerek adaleti sağlamak olduğu belirtilmiştir.
Ø KOBİ tanımı bakımından (Slaytlarda da mevcut) KOSGEB tanımı baz alınmamıştır. İYS A.Ş.nin kendi KOBİ tanımı mevcuttur; bu yalnızca kategorik ayrım sınıf adıdır. KOBİ ismi yanlış anlamaya mahal verdiğinden ileride değiştirilebilir. KOBİ Paketleri için Seviye ayrımı olmamakla birlikte bu sınıftaki hizmet sağlayıcılar tam entegrasyon yapabileceklerdir.
Tacir ve Bireysel Alıcı
Ø Kişi bilgilerinin hem tacir hem de özel bireysel niteliğinin olma durumudur. Aynı telefon numarası veya e-posta adresi gönderilen iletinin niteliği dikkate alınarak hangi versiyonda (tacir mi bireysel mi) ileti izni olduğu dikkate alınarak gönderilecektir.
Ø İYS tarafından da aynı bir bankanın internet şubesinde bireysel-kurumsal ayrımı yapıldığı gibi tacir-bireysel seçenekleri sunularak İYS’ye giriş imkânı sunulacaktır.
Ø Alıcı telefon numaraları ve e-posta adresleri birebir eşleştirilmiştir. (Yani bir e-postanın iki kişi adına kayıtlı olması ve onay-ret hakkının kimin tarafından yapılacağı belirsizliği ortadan kaldırılmıştır. Hayatın olağan akışı içerisinde de bir numara veya e-postanın bir kişi tarafından kullanıldığı durumu kabul edilmektedir.)
Ø Tacir ve esnaf bakımından reddetme hakkı kimin tasarrufundaysa o kişi tarafından kullanılacaktır. Burada da teknik yorumla örneğin onayın alınış yolu ve adresi bir şirketin finans müdürüne aitse ret hakkı da o kişi tarafından kullanılacaktır.
Marka – İzin Hesaplaması
Ø Kişiden izin alınırken her bir marka için toptan izin alınmışsa, İYS’de her bir marka altında o kişinin kayıtları yer almalıdır. Onaylı veri sayısı her bir marka için ayrı hesaplanacaktır.
Ø Her bir markanın bir İYS numarası olacaktır.
Ø Bir alıcı bir hizmet sağlayıcının bir markasında onaylı kalıp diğer markasından ret hakkını kullanabilecektir. Bu itibarla her bir marka yönetimi ayrı yapılacaktır.
Ø Grup şirketleri/iştirakleri arasındaki onay koordinasyonu Seviye-2 hizmeti kapsamında koordine edilebilecektir.
Ø Alıcının, bir markanın satıcısı olan bayiden onayını geri almasıyla bu ret işlemi o marka ilgilisi tüm bayiler için sonuç doğuracaktır; hiçbir bayi gönderim yapamayacaktır. Onay verildiği takdirde de yine ilgili marka bayileri nezdinde onay geçerli olacaktır.
İş Ortağı Modeli
Ø İş ortağı modeli ancak Seviye-1 ve Seviye-2 entegrasyonu olduğu durumlarda mevcut olabilecektir. Hizmet sağlayıcı bu entegrasyona giremiyorsa iş ortağı modeli mevcut olamayacaktır. Hizmet sağlayıcı ilk olarak doğrudan entegrasyon ile direkt İYS’ye erişip işlemlerini gerçekleştirebilecek, ikinci olarak ise CRM ile dolaylı yoldan entegrasyon yapabilecektir.
Ø İş ortaklığı sözleşmeleri mevcut. Makul bir bedel karşılığında İYS API için kullanılan kiralama lisansı, bazı kalite koşulları ve şartları sağlamak suretiyle iş ortaklarına verilecektir. İYS ile iş ortağının tek ilişkisi veri tabanı entegrasyonu olup İYS, iş ortağının başkaca hiçbir iş ve işlemine müdahale etmeyecektir.
Ø İş ortaklığı modeli ücreti belirlenmiştir ancak yayında söylenmemiştir.
Ø Ayrıntılı başkaca bilgiler İYS web sitesinde mevcuttur.
İYS sistemi ne kadar yoğunluğa dayanabilir?
Ø İYS teknik altyapısında mikro servisler olarak adlandırılan son teknolojik güncel yazılım ve bilişim teknolojileri kullanılmaktadır. Az sayıda verinin çok kez okunması formatında çalışan altyapı şu an için ve/veya öngörülen kullanım yoğunluğuna cevap verecek düzeydedir.
Ø En yoğun anında İYS’ye yüklenecek yükün değeri bilinmemekte ancak performans eksikliği yaşanmayacağı taahhüdü verilmektedir.
İYS A.Ş. ileride başkaca hizmetler sunmayı düşünüyor mu?
Ø İYS A.Ş. yalnızca ticari elektronik ileti yönetmeliği kapsamında İYS sisteminin kurulması ve işletilmesi ile her türlü operasyonel süreçlerinden sorumludur. İleride toplu SMS veya e-posta hizmeti gibi hizmetler sağlamayı düşünmemektedir. Diğer bir deyişle İYS, iş ortaklarının rakibi haline gelmeyecektir. Aksine TOBB olarak toplu SMS ve e-posta hizmetine ihtiyaç duyulduğu ve bu hizmetlerin alıcısı olunduğu belirtilmiştir.
İYS’ye Kayıt Referansı Bakımından Hangi Unsur Baz Alınacaktır?
Ø Neticesi Türkiye’de doğuyorsa ilgili ileti gönderim işlemi yurt dışından yapılsa bile sisteme kaydolunması tavsiye edilmektedir. Burada “gönderi kimin tarafından yapılıyorsa vatandaş gözüyle bakılıp yorum yapılması gerekmektedir” şeklinde bir yorum belirtilmiştir. Mevzuatta yer bakımından uygulamaya dair bir hüküm söz konusu değilken yönetmelik ile bu uygulama genişletildi mi? (Yurtdışındaki hizmet sağlayıcılar bakımından) sorusu ile beraber bu husus da hukuki tartışmaya açık bırakılmaktadır. Sn. Tüfekçi bu noktada teknik yorum ifade etmiş olup hukuki yorum yapmamış, bu hususlarda İYS A.Ş. olarak yetkili merci olunmadığını belirtmiştir.
Push notification ve pop-up bildirimler ticari elektronik ileti kapsamında sayılmamaktadır.
Saygılarımızla,
GRC|LEGAL