Saklı Pay Nedir?
MADDE 506 (453).- Saklı pay aşağıdaki oranlardan ibarettir:
- Altsoy için yasal miras payının yarısı,
- Ana ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri,
- Kardeşlerden her biri için yasal miras payının sekizde biri,
- Sağ kalan eş için, altsoy veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olması hâlinde yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde yasal miras payının dörtte üçü.
Medeni Yasamızın 506 ncı maddesine göre;
Altsoy yasal miras payının yarısını,
Anababadan her biri yasal miras payının dörtte birini,
Kardeşlerden her biri yasal miras payının sekizde birini,
Sağ kalan eş ise anne, babası veya altsoyu zümresiyle birlikte mirasçı olması halinde yasal miras payının tamamını, büyükanne, büyükbaba ile birlikte mirasçı olması halinde yasal miras payının dörtte üçünü tasarruf edebilir.
Kamuya yararlı vakıf veya derneklere yapılacak ölüme bağlı tasarruflar kullanılabilir miras oranını aşıyorsa, kazandırmalar en sonuncu olarak tenkise tabi tutulur.
Tasarruf edilebilir kısmın hesabı
Borçların indirilmesi
MADDE 507.(454)- Tasarruf edilebilir kısım, terekenin mirasbırakanın ölümü günündeki durumuna göre hesaplanır.
Hesap yapılırken, mirasbırakanın borçları, cenaze giderleri, terekenin mühürlenmesi ve yazımı giderleri, mirasbırakan ile birlikte yaşayan ve onun tarafından bakılan kimselerin üç aylık geçim giderleri terekeden indirilir.
Sağlararası karşılıksız kazandırmalar
Medeni Yasanın 507 nci maddesine göre tasarruf edilebilir kısmından anlaşılan şey mirasbırakanın malvarlığı üzerinde serbestçe ölüme bağlı tasarrufta bulunacağı kısımdır. Bir kimsenin saklı pay sahibi mirasçısı yok ise mirasbırakan malvarlığı tümü üzerinde dilediği gibi tasarrufta bulunabilir.
Kalıtın tasanuf edilebilir kısım ölüm günündeki değerine göre hesaplanır.
*Kalıtın gerçek durumu tespit edilerek, kalıtın aktifinden borçlan indirilir.
*Kalıtın diğeri mirasbırakanın ölüm anındaki satış değerine göre hesaplanır.
*Kalıtın borçlarının tespiti sırasında, mirasbırakan tarafından yapılmış olan ölüme bağlı tasarruf kalıt borcu olarak kabul edilemez.
Kalıtın aktifi tespit edildikten sonra;
*Cenaze giderleri
*Kalıtın mühürlenmesi, defter tutulması için yapılan giderler,
*Mirasbırakan ile birlikte yaşayanların üç aylık geçim giderleri, kalıtın aktifinden indirilir.
Kalıtın yukarıda açıklanan şekilde net miktarı tespit olduktan sonra;
*Mirasbırakanın sağlığında yasal mirasçılarına vermiş olduğu MY’nın 669 ve devamı maddelerine göre kalıta iade ile yükümlü oldukları mallar,
*Mirasbırakanın sağlararası tasarruf suretiyle yapmış olduğu ve saklı pay sahibi mirasçıların kendi paylarını elde edememeleri halinde indirime (tenkise) tabi olacak bağışlardır. Sağlar arası bağışların kalıtın aktifine aynen eklenmesi söz konusu değildir. Bunların mirakbırakanın ölüm günündeki değeri göz önüne alınır.(MY.575)
Sağlararası karşılıksız kazandırmalar
MADDE 508- Mirasbırakanın sağlararası karşılıksız kazandırmaları, tenkise tâbi oldukları ölçüde, tasarruf edilebilir kısmın hesabında terekeye eklenir.
Mirasbırakanın ölüm günündeki sağlararası kazandırmada bağışladığı kısmın saklı pay kısmı bulunarak kalıta eklenir. Daha açık bir ifade ile indirmeye tabi bağışlamalar kalıta ilave olunur.
Sigorta alacakları
MADDE 509- Mirasbırakanın kendi ölümünde ödenmek üzere üçüncü kişi lehine hayat sigortası sözleşmesi yapması veya böyle bir kişiyi sonradan lehdar olarak tayin etmesi ya da sigortacıya karşı olan istem hakkını sağlararası veya ölüme bağlı tasarrufla karşılıksız olarak üçüncü kişiye devretmesi hâlinde, sigorta alacağının mirasbırakanın ölümü zamanındaki satın alma değeri terekeye eklenir
Mirasbırakanın ölümü halinde ödenmek üzere, başkası yararına yaptığı veya kendi adına yapıpta kendisi hayatta iken başkasına karşılıksız olarak devir ettiği sigorta alacakları mirasbırakanın ölüm günündeki değerleri üzerinden kalıta eklenir.
MY’nın 567.maddesine göre “Mirasbırakanın kendi ölümünde ödenmek üzere üçüncü kişi lehine hayat sigortası yaptığı veya böyle bir kişiyi lehdar olarak sonra belirlediği ya da sigortacıya karşı olan istem hakkını sağlar arası veya ölüme bağlı tasarrufla karşılıksız olarak üçüncü kişiye devrettiği hallerde, sigorta alacağının mirasbırakanın ölümü zamanındaki satın alma değeri tenkise tabi olur”