Denizlerdeki istilacı cinslerle ilgili çalışmalar yürüten Ege Üniversitesi Su Eserleri Fakültesi Avlanma Teknolojisi Ana Bilim Kolu Öğretim Üyesi Doç. Dr. İlker Aydın, devam eden projesi kapsamında, global ısınma ve iklim değişikliğiyle birlikte Akdeniz’de ağır olarak görülen aslan balığını Ayvalık açıklarında kayıt altına alarak memleketler arası bir makale yayımladı.
Aydın, biyolojik istilanın bu periyodun en değerli problemlerinden birisi olduğunu belirterek, lokal olmayan çeşitlerin yeni ekosistemlere girmesinin biyoçeşitliliği ve ekosistem bileşenlerini tehdit eden bir öge niteliği taşıdığını söyledi.
Biyolojik istilaların yalnızca ekolojik değil, ekonomik ve yer yer sıhhat meselelerine da ziyan verdiğini söz eden Aydın, başta Süveyş Kanalı ve Cebelitarık Boğazı olmak üzere, her geçen gün artan insan tesirlerinin Akdeniz’e giriş yapan lokal olmayan istilacı tiplerin sayısını arttırdığını söyledi.
HER GEÇEN GÜN ARTIYOR
Bu periyotta Akdeniz Havzası’nda mahallî olmayan tiplerin sayısının 1100’ü aştığını lisana getiren Aydın, “Ülkemiz sularına da sirayet eden bu çeşitler her geçen gün güncellenmektedir. Orta ve Kuzey Ege Denizi balıkçılığı üzerine devam etmekte olan araştırmalarımız kapsamında gerek istilacı gerekse daha evvelden tespit edilmemiş birçok cinse ilişkin yeni bilgiler bilim dünyasına kazandırılmıştır. Bunlar içerisinde bilhassa balon balıkları ve aslan balığı üzere bulundukları ekosistemin dinamiklerine kıymetli tesirler yapabilen cinsler de bulunmaktadır.” dedi.
KAYALIKLARDA HAKİMİYET KURUYOR
İstilacı cinslerden aslan balığının ılıman sularda yaşayan bir canlı olduğunu, kendisinden küçük balıkları yediğini, bilhassa kayalıklarda hakimiyet kurarak öbür cinslere yaşama bahtı vermediğini anlatan Aydın, bu çeşidin zehirli olması nedeniyle hem ekosistemi hem de dalış turizmi alanlarını tehdit ettiğini söz etti.
Bu tıbbın avcısı olan orfoz ve lagos üzere tiplerin azalması nedeniyle de aslan balığının süratle yayılmasının önüne geçilemediğini aktaran Aydın, şunları söyledi:
“Aslan balığı başka istilacı tiplerden farklı olarak çok fazla zehir içermekte lakin bunun yanı sıra ticari bir kıymeti de olduğu gözükmekte, tüketilebilmekte. Gittikçe Süveyş Kanalı’ndan geçtikten sonra Akdeniz’de yayılarak ülkemizin sularına girmeye başladı. Aslan balığına ait Antalya ve Muğla’nın akabinde daha kuzeyde Seferihisar, Kuşadası, Karaburun üzere bölgelerde de kayıtları verildi. Biz de gerçekleştirdiğimiz araştırmalar esnasında öncelikle Dikili Körfezi daha sonra da Edremit Körfezi’nde aslan balığını kayıt altına aldık. Burada da küçük ölçekli balıkçılarla araştırmalarımız kapsamında buna rastladık. Önümüzdeki vakitlerde orada da Akdeniz’de olduğu kadar çoğalır mı bilmiyoruz lakin çoğalma ihtimali çok yüksek görünüyor. Ahenk sağlama gücü çok yüksek bir cins, obur bir tıp. O bölgedeki balıkçılığı ve ekonomiyi nasıl tesirler önümüzdeki günlerde göreceğiz.”
“ÇÖPE ATILMASINI İSTEMİYORUZ”
Aslan balığının kıyıda olta ile avlanabildiği için dikkat edilmesi gerektiğine işaret eden Aydın, bu istilacı tıbbın çöpe atılmasını istemediklerini belirtti.
Aslan balığı ve bunun üzere bir çok istilacı tıbbın Akdeniz’e girmesinin en kıymetli nedeninin suların ısınması olduğunu tabir eden Aydın, şunları söyledi:
“Özellikle Akdeniz’in kapalı bir havza oluşu suların daha fazla ısınmasına neden olmakta. Bu da ılıman sularda olan tiplerin rastgele bir vasıtayla yeni besinler bulabilmek hedefiyle göç etmesine neden oluyor. Aslan balığı da bunlardan bir tanesi. Bilhassa Akdeniz Bölgesi’nde aslan balıklarının dikenleri kesildikten sonra etinin tüketilebildiğini öğrendik. Balık pazarlarında da temizlenmiş hali kilosu 30-35 lira civarında müşteri bulabilmektedir. Bu istilacı cinslerle uğraş için değerli bir araç zira rastgele bir tıbbın ticari oluşu balıkçının onu avladığında çıkar sağlayabilmesi manasına gelmektedir. Bu açıdan aslan balığı evet tehlikeli ve zehirli lakin iktisada kazandırılabilecek bir çeşit. Bu saf olduğunun bir göstergesi değildir. Fakat gayret için bir fazla kozumuzun olduğunu söyleyebiliriz.”