Yaralı Palmira’yı dönüştürmekle başlanmalı
IŞİD saldırısı ile tahrip olan Palmira antik kentinin geleceği, 'Ortadoğu’nun Yaralı Kalbi Palmira' söyleşisinde konuşuldu.
Fotoğraf: Pixabay
Burcu YILDIRIM
Ankara
Araştırmacı Yazar Müslüm Kabadayı, Palmira-Tadmur antik kentini, IŞİD saldırısına maruz kaldıktan sonra yaşadığı yıkımı ve yara alan ortak tarihi “Ortadoğu’nun Yaralı Kalbi Palmira” ismiyle düzenlenen söyleşide anlattı. Ankara’da Nazım Hikmet Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen söyleşide, yaşanan saldırılarla yok edilmeye çalışılan Palmira’nın (Tadmur) tarih, kültür-sanat, ekonomi ve bilimsel yönlerine değinen Kabadayı, insanlığın tüm birikimlerinin yok edilmesine karşı çıkmak gerektiğini söyleyerek “‘Yaralı Palmira’yı, yeniden ‘Yararlı Palmira’ya dönüştürmekle işe başlanmalıdır” dedi.
‘HELEN KÜLTÜRÜ DE BURADAN ETKİLENİYOR’
Müslüm Kabadayı, o bölgede konuşulan en eski dillerden Hurrice’de, ‘Pal’ın ‘bilmek’, Tedmur’un ise ‘sevmek’ anlamlarında olduğunu, binlerce yıl önce Hurrilerin bu kente bilim ve sevgi kenti anlamını vermelerinin çok yerinde bir yaklaşım olduğunu ifade etti.
Palmira ile M.Ö. 4. yüzyıldan itibaren temasa geçen Helen kültürünün de ‘filosofia’ sözcüğünü buradan etkilenerek öne çıkarmasının payının büyük olduğunu söyleyen Kabadayı, “Palmira-Tadmur, günümüzde kentleşme modelinin nasıl olması gerektiğine ışık tuttuğu kadar, tarih içinde farklı kültürler ve uygarlıkların sentezlenme biçimi bakımından da örnek alınması gereken bir birikime sahiptir. Çin ve Hindistan’dan gelen ipek, baharat ve diğer mamulleri burada değerlendirilip Akdeniz ya da Anadolu üzerinden Avrupa’ya taşınırdı. Bilindiği kadarıyla Akdenizle Mezopotamya arasındaki İpekyolu’nun en büyük durağı olmuştur. Kenti oluşturan dört önemli semt ve bu semtlerde dört büyük tapınak yer alıyor” dedi.
ZENOBYA’NIN PALMİRA’SI
Anadolu’ya düzenlenen bir seferde Septimius Odaenathus öldürülünce yerine eşi Kraliçe Zenobia’nın geçtiğini söyleyen Kabadayı, “Roma sömürgeciliğine kafa tutan Zenobia, bağımsız bir toplumsal sistem oluşturma başarısına büyük katkı sağladı. Bölgedeki Roma kolonileri bir araya gelerek sömürgeye karşı baş kaldırdı. Palmira, kısa sürede Ortadoğu’nun kültür-sanat ve bilim merkezine dönüştü” diye konuştu.
ZENOBİA ZEYNEP
Kraliçe Zenobia’nın bıraktıklarının kültürel mirasta hâlâ yaşandığını da aktaran Kabadayı, ‘Zennube’ oyununun içinde Zenobia’yı anlatan figürler olduğunu ve bugün Arap, Kürt, Türk ve Farisiler’de kız çocuklarına verilen Zeynep isminin Zenobia’dan geldiğinin iddia edildiğini söyledi. Palmira’nın yaşaması ve insanlık tarihinde yer alması için çok çabalar sarf eden ve 2015 yılında IŞİD işgali ile öldürülen bilim insanı Halid Esad’ı da anan Kabadayı, Esad’ın kız çocuklarından birinin adını da Zenobia koyduğunu söyledi.
‘YARALI PALMİRA’DAN ‘YARARLI PALMİRA’YA...’
Savaşlarla, tarihi eser kaçakçılığıyla; sanatın, tarihin ve sanat eserlerinin ticarileştirilmesiyle sermayenin, insanlığın tüm birikimlerini yok edecek savaşa doğru yelken açtığını söyleyen Kabadayı, “Buna karşı durarak emekçiler mutlaka kazanmalıdır. ‘Yaralı Palmira’yı, yeniden ‘Yararlı Palmira’ya dönüştürmekle işe başlanmalıdır” dedi.