Kürd ulusal birliği ve Rojava’ya statü - Kemal Atmî
Uzunca bir aradan sonra tekrar merhaba. Umarım okuyucular daha önce yazdıklarımı hatırlarlar. Kısaca bütün beklentilerimiz, ABD'nin kendi ulusal çıkarlarını düşünerek Rojava'dan vazgeçmeyece ğ i yönündeydi. Yani ABD'nin bölgede bulunmasının, aslında Kürdlerle bir ilgisi yoktu. Kürdlerin yerinde başka bir halk olsun olmasındı ABD oraya çapa atmak için başka çaresi olmasa dahi orada kalmak için var gücüyle çalışacaktı. Çünkü İran'in ve Rusya'nin artan gücü, Türk devletinin kendi başına buyruk anti-Batı politikaları, ABD'nin bolgedeki varlığını silme çabaları, Israil'in ve diğer ABD müttefiklerinin artan güvenlik kaygıları tabak gibi ortada idi. İşte bu hengame içerisinde Kurdlere tarihsel bir şans ve fırsat doğmuştu. Kendilerini bir anda süper güç ABD ile müttefik halde buldular. Hatta devletler arası rekabet arttıkça ve Kürdler kendilerini özellikle savaşlarda kanıtladıkça giderek daha fazla söz ve gelecek sahibi olmaya başlamışlardı. Ancak Güney'deki bağımsızlık çabası nasıl sekteye uğratıldı ise, Rojava Kürdistanı'nın statü mücadelesi de (şimdilik) sekteye uğramış görünüyor.
Bunun en önemli nedenleri, birincisi ABD'nin kendine, uluslararası alanda sa ğ lama alacak şekilde Rojava'da bir statü sağlayamamasıdır. Böyle bir şeyi askeri anlamda, zor kullanarak yapmak teknik ve kabiliyet olarak ABD'nin elinde idi ancak özellikle siyasi açıdan riskli ve zahmetli olan bu yönteme ABD'nin başvurması ancak genel savaş koşullarında mümkün olabilir. Ancak ben yine de tüm zorluğuna rağmen ABD'nin kendi çıkarlarının gerektirdiğinden dolayı, Rojava'dan vazgeçeceğine inanmıyorum. Trump'ın dünyadan habersiz politikalarından hem Pentagon hem de Dışişleri rahatsız olmuş durumdalar. Daha önce de yazdım, ABD'nin ne yapıp edip orada kalmanın bir yolunu bulacağına inanıyorum. İkincisi Türk devletinin mültecileri kullanma şantajına karşın AB Türk devletine karşı hiç bir önleyici yaptırım-önlem geliştirememesi. Bundan dolayı Avrupa Erdoğan'ın tüm şantalarına boyun eğmekle kalmadı, Suriye politikasında da bir varlık gösterememiştir. Gerçi Suriye Avrupa'nın pek ilgi alanı da değildir, bunu belirtmek gerekir. Üçüncüsü ise Rusya faktörüdür. Kuzeyi deniz ticaretine fırsat vermeyen buzullarla kaplı denizlerden dolayı Rusya, Çar I. (Büyük) Petro zamanından bu yana sıcak denizlere inmeyi bir saplantı haline getirmiştir. Bunu gerçekleştirmenin en basit yolu olarak Rusya, önce Osmanlı devletini, şimdilerde ise Türk devletini gözüne kestirmiştir. Rusya'nın şimdiki lideri Putin'in tüm liderlik kariyerini, bu sıcak denizler politikası çerçevesinde, Türk devletini Rusya'ya yakınlaştırma çabasına hasrettiğini söylersek abartmış olmayız. Sosyalizm korkusundan kurtulan Türk devletinin ABD'den farklı politikalara yönelme çabaları da Putin'e fırsat ve şans vermiştir. Ancak neticede Rusya da Geo-stratejik özelliklerinden dolayı Türk devletinin bir çok politikalrını desteklemek veya en azından benimsemese de ses çıkarmamak durumunda kalmıştır. Suriye de bu alanlardan birisi olmuştur.
Şimdi ne zamandır özellikle ABD tarafından geciktirilmeye çalışılan Türk işgali başlamış bulunuyor. BM'de Türk devletini kınayan tasarı hem Rus hem ABD tarafından anında veto edilmiştir. Bu, Türk işgalinin her iki devletin kesin onayını aldığının net göstergesidir.
Dünya kamuoyu ve ozellikle ABD kamuoyunun Kurdler lehine müthiş bir çabası var, bunu takdir etmek gerekir. Ayrıca hem Demokrat hem de Cumhuriyetçiler Trump'a sert bir tavır almış durumdalar, özellikle Senatör Lindsey Graham'in yoğun çabaları söz konusu; Türk devletine karşı yaptırımların başlayacağını, dolayısıyla Kürdleri sabırlı olmaya davet ediyor. Bu samimi bir çağrı da olabilir, Kürdleri oyalayacak bir manevra da olabilir. Yani Kürdleri bir yandan hala ABD ile müttefik halde tutarken, öte yandan bir parça da Türk (toprak elde etme) beklentilerini karşılayarak Türkiye'yi kaybetmeme ve Türkiye'nin gazını alma amaçlı da olabilir. Türk devleti bu işgal ile elini güçlendirdiğine inanabilir ancak gerek ABD, gerek AB tarafından demoklesin kılıcı gibi tepesinde sallanan yaptırım tehdidi Türk devletinin manevra alanını ve gücünü oldukça kısıtlayıp Batı'ya daha çok bağımlı hale getirecektir. Belki de Türk devletine verilen bu işgal "izni"nin temel dayanağı da budur. Türk devleti elden geldiğince bu işgal "izni"ni kalıcı bir yapılanmaya, özellikle Arap nüfusun yoğun oldugu yerlere yerlesmeye çalışacaktır. Ancak ABD ve AB ta baştan bunu onaylamadıklarını belirtmişlerdir. Türkiye'nin vazgeçmeyi göze alamayacağı kadar ele geçirdiği bu alan aynı zamanda Türk devleti için bir boyun bağı olacaktır.
Burada şunu belirtmekte fayda var. Zaman içerisinde Erdoğan'ın kendine bağlı bir Sunni kuşak yaratma projesi iflas etmiştir. Bugün Erdoğan tamamıyla İttihatçı-Ergenekoncu çizgiye gelmiştir. Ve bunların temel hedefi de bir Sunni kuşak yaratmak değildir; tamamen Kürd karşıtlığı üzerine kurulu, Kürdlerin herhangi bir yerdeki kazanımlarını imha etmeye dayalı bir politikadır. "Beka meselesi" dedikleri tam da budur. Ne yazik ki Kürdler kendileri hakkında pek de iyi niyetli bir anlayış taşımayan Esad/Putin yönetimi ile karşı karşılar. Bir Esad rejim yetkilisi, Kürdlerin, dipsiz kuyuya düşmeden önce kendileri ile birlik olmaya çağırıyordu. Kürdleri dipsiz kuyu ile korkutuyorsa demek ki Kürdleri esir almak istiyor. Daha da kötüsü Suriye Dışişleri yetkilisi bu kötü önerisini dahi bir gün sonra geri çekip Kürdleri, "Dış güçlerle işbirliği yapan hainler olarak" suçlamıştır. Bundan şunu anlıyoruz; Esad Suriye'nin kesinlikle sahibi değildir, gerçek patron Rusya'dır. Rusya Kürdleri Türk sopası ile korkutup kendisine bağlamaya, adeta esir almaya çalışmaktadır.
Bu durumda Kurdler ne yapabilir? Şimdi Kürd yöneticilerin, politika belirleyicilerinin, Kürdler için mantıklı ve en kazançlı yol nedir ona odaklanmaları gerekir. Elden geldiğince Türk devletine bu işgali pahalıya ödetmek, yani direnmek. Böylece giderek artan dünya kamuoytu desteğini sürdürmek. Bu özellikle ABD'ye Rojava'da kalması konusunda zorlayıcı etki yapacaktır. Rojava'nın statüsü, geleceği tamamen Kürd direnişine bağlıdır. Kürdler bastırırlarsa dünya kamuoyunu arkasına alarak Rojava'nın 1991'deki trajedi sonunda Güney Kürdistan örneğinde olduğu gibi, "uçuşa yasak bölge" olmasını ve uluslararası güçler tarafından korunacak bir bölge olmasını sağlayabilirler. Rusya bunu engellemeye çalışacaktır ama yine de pekala mümkün olabilir. Böylece Erdoğan ikide bir "Kuzey Irak yanlışı"ndan bahsetmekte iken , Rojava'yı işgal saldırısı sonucunda bu kez de "Kuzey Suriye yanlışı"na kendi hatası ile düşmesi sağlanabilir.
Türk devleti Kürd halkına savaş açmıştır. Türk diyaneti, Kuzey Kürdistan'daki camiler dahil her yerde, Kürd halkının, mümin Müslümanın gözünün içine baka baka camilerde "Fetih duası" okutmaktadır. Bu durum ırkçı-faşist Türk devletinin bütün kirliliğinin gösteren basit ama çarpıcı bir örnektir. Rojava işgal saldırısı Kürdleri birleştirmiyorsa hiç bir uluslararası çabadan medet ummasınlar. Rojava işgal saldırısının Kürdleri birleştiren bir dönüm noktası olması diliyorum. Böylece Türk devleti, tarihinin en büyük hatalarından birisini yaptığını görecektir.
Kemal Atmî