Beynimizi Harekete Geçiren: Plasebo ve Nosebo
O kadar güçlü bir beyine sahibiz ki kendimizi çeşitli yöntemlerle, olumlu olumsuz şekillerde etkileyebiliyoruz. Bu etkilenme de 2 türlüdür. Bunlar olumlu yani plasebo ve olumsuz etkilenme nosebo. Şimdi birlikte bunlara bakalım.
Farmakolojik tanımlarında plasebo; etkisiz bir ilacın telkine dayalı bir etki ortaya çıkarma halidir. Nosebo ise bunun tam tersidir. Yani yan etkilerden etkilenerek bunu hissetme durumudur. Her ikisi de temelinde beklenti etkisini meydana getirir.
Latince memnun etme anlamına gelen Plasebo hap ya da enjekte etme yöntemiyle insanlar üzerinde denenmesi sonucunda %30 oranında başarıya ulaşılmış.
Zamanında yapılan gözlemlere bakılarak,
- kötü huylu bağırsan sendromunda %60
- depresyonda %32-%80 arasında
- migrende %41 oranında iyileşme sağlandığı söylenebilir.
Ancak Nasebo günümüzde doktorlar tarafından tercih edilen bir yöntem değildir. Çünkü olumsuz durumu gözler önüne serilmiştir. Dolayısıyla Plasebo da olduğu kadar da bilimsel bir dayanağı yoktur. Bu yüzden biz insanlar plaseboyu daha çok duymuşuzdur.
Günlük hayatta plasebo etkisiyle oldukça karşılıyoruz. Örneğin; yaya geçitlerinde ki yaya ışığının yanması için bastığımız butonlar, asansörlerdeki kapı kapatma tuşları tamamen plasebo etkisini yaşamamız içindir. Yani orada beklerken vakit geçirip sanki biz bastığımızda araçların durduğunu ya da asansörün kapılarının kapandığını düşünürüz.
Bununla ilgili en klişe örnek aslında uykumuzun açılması için içtiğimiz kahvelerdir. Nedense bir türlü etkisi görülmez ama pes de edilmez.😂
Plasebo ve nosebo etkilerini tıp dilinin uzağında en net bu şekilde ifade edebileceğimi düşünüyorum. Sizlerinde ekleyeceği örnekler varsa yorum yapmayı unutmayın. Sevgiyle kalın..🙋♀️