Elektron Taşıma Sistemi
Elektron taşıma sistemi , zinciri olarak da bilinen elektron taşıma vücutta ATP (Adenozintrifosfat) üretimini sağlayan sistemdir. Sistem NADH ve FADH2 gibi elektron taşıyıcılarının verdikleri elektronları redoks tepkimelerine sokarak ATP üretimin işlemini gerçekleştirirler. Elektron taşıma sistemi elemanları elektronları en son elektron alıcısı oksijene ulaşana kadar taşırlar. Ve bu taşıma süresi boyunca da enerji kaybederler. Elektron taşıma sistemine ait elektron taşıyıcı moleküller ökaryot ve prokaryot hücrelerde farklı yerlerde bulunurlar. Ökaryot hücrelerde mitokondri de kıvrımlı iç zarda bulunurken, prokaryot hücrelerde ise hücre zarına yerleşmiş şekildedir.
Elektron taşıma bir takım elektron taşıyıcı molekülden oluşur ve içerisindeki mevcut molaküllerin çoğu protein yapısındadır. İçerisindeki moleküllerin bazıları NADH-Q reduktaz, Sitokrom reduktaz, Sitokrom oksidaz, Sitokrom c ve Ubikinon’dur. Ayrıca Ubikinon içlerinde protein olmayan tek moleküldür, bu molakül taşıma esnasında koenzim olarak görev yapmaktadır. Bu moleküller yardımıyla yüksek enerjili elektronlar alınır ve sonrasında indirgeme veya yükseltgenme olaylarından geçirdikten sonra sistem boyunca taşınır. Elektron taşıma sisteminde elektronların enerji seviyeleri kademeli olarak düşürülür bir anda değil. Bu sırada ortaya çok yüksek bir enerji çıkar ve bu çıkan enerjinin bir kısmı ısı olarak ortama yayılır. Bir kısmı ise matrikste bulunan protonları pompalama amacıyla kullanılır. Protonlar mitokondrinin iç ve dış zarı arasında bulunan boşluğa doğru elektron taşıma sistemi molekülleri yardımı ile pompalanır. Bunun sonucunda mitokondrinin arasında bulunan boşlukta proton derişimi oranı matriksten daha fazla olur. Protonlar matrikse doğru aktıkça ATP sentezi de devam eder. Elektron taşıma sisteminin son elektron alıcısı oksijendir. Taşımanın son aşamasında elektronlar düşük enerjili hale gelirler ve bu durumdayken oksijen ve protonlarla birleşerek suyu oluştururlar.
Mitokondrinin iç kısmında bulunan elektron taşıma sistemi elemanları elektronların oksijene taşıması ve ATP sentezlemesi olaylarına oksidatif fosforilasyon denmektedir. Ayrıca solunumda üretilen enerjinin çok büyük bir kısmı da bu aşamada üretilir. Mitokondrinin iç zarı kristaları oluşturmak için kıvrımlar yapmıştır ve bu iç zar elektron taşıma sistemi (ETS) ve ATP sentez enzimini taşır.