

|C Vitamini Eksikliğine Bağlı Olarak Görülen Hastalık Türü: Skorbüt|
|Skorbüt hastalığı C vitamininin vücutta aşırı miktarda azalması sonucunda ortaya çıkan bir hastalıktır.|
|SAĞLIK Haberi|


C vitamini yani bilinen diğer ismi ile askorbik asit çeşitli meyve ve sebzelerde bulunan, vücutta üretilmediği için dışarıdan hazır bir şekilde alınan bir vitamin türüdür. Her insan mutlaka günlük belli seviyelerde C vitaminini hazır olarak almaları gerekmektedir. Bu yaşamın ve metabolizmanın devam etmesi için zorunlu bir ihtiyaçtır. Bu zorunlu ihtiyaçta vücuda alınması gereken vitamin miktarı yaşa, cinsiyete ve genel sağlık durumuna göre farklılık göstermektedir.
Günlük C vitamini ihtiyacı çocukluk yaşlarında her iki cinsiyette de aynıdır. Ancak yaşın ilerlemesi ile beraber erkeklerdeki günlük C vitamini ihtiyacı kadınların günlük C vitamini ihtiyacından yaklaşık 15 miligram daha fazladır. Ayrıca gebe kadınların normal dönemlere ek olarak 15 miligram daha fazla günlük C vitamini ihtiyacı bulunmaktadır. C vitamini insan metabolizmasında çok önemli görevlere sahiptir. Bu görevler şu şekilde sıralanabilir;
1. Dokuların sağlamlaştırılmasında ve yenilenmesinde rol alan kollajen proteininin üretilmesi
2. Kolesterol ve yağ metabolizması
3. Antioksidan etki
4. Yara oluşumlarının kısa sürede iyileşmesi
5. Demi mineralinin emilimi ve depolanması
6. Çeşitli kimyasal habercilerin oluşturulması gibi görevler C vitamini görevlerindendir.
C vitamini açısından zengin olan besin maddelerinin uzun süre zarfında tüketilmemesi ya da bağırsaklardaki C vitamini emilim mekanizmasındaki hasarlar C vitamini eksikliğine yola açar ve bunun sonucunda da diş eti kanamaları, yaraların iyileşmemesi ve kansızlık ile karakterize olan skorbüt hastalığı ortaya çıkar.
Skorbüt Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
C vitamininin insan bedeninde birçok görevinin olduğunu yazımızda belirtmiştik. Bundan dolayı c vitamini eksikliğinde vücudun birçok yerinde çeşitli belirti ve bulgular ortaya çıkar.
Skorbüt hastalığına bağlı olarak meydana gelen belirtiler uzun süreler boyunca C vitamininin vücuda alınmaması sonucunda ortaya çıkar. En az 1 ay boyunca hiçbir şekilde vitamin alınmaması sonucunda 3-4 ay içerisinde hastalığın erken belirtileri görülmeye başlar. Skorbütün erken belirtileri şu şekilde sıralanabilir;
1. Yemeğe karşı isteksizlik nedeniyle kilo kaybı
2. Halsizlik, tükenmişlik hissi
3. Aşırı sinirlilik ve öfke hali
4. Uzuvlarda ağrı
Eğer skorbütün bu erken belirtileri ortaya çıktıktan sonra önlem alınmaz ise ve tedavisi sağlanmaz ise daha şiddetli olan şu belirtiler görülmeye başlar;
1.Cilt ve cilt altı dokuda sebepsiz kanamalar
2.Diş eti hassasiyeti, kanamaları ve iltihapları
3.Demir emiliminin aksaması sonucunda oksijen taşıyan hemoglobin ve alyuvarlarda azalma ve buna bağlı kansızlık
4.Saçlarda ve kıllarda dökülmeler
5.Uzuvlarda morarma
6.Nefes darlığı ve anjina pektoris
7.Gözlerde kanama, gözyaşı miktarında azalma ve görme problemleri
8.Aşırı sinirlilik hali
9.Depresif ruh hali
10.Diş çürümeleri
11.Ödem oluşumu
Skorbüt Nedenleri Nelerdir?
Skorbüt insan vücudu için gerekli olan C vitamininin uzun süreler boyunca yeterli miktarlarda alınamaması sonucunda ortaya çıkmaktadır. İnsan vücudu C vitaminini üretemediği için vücut bunu tolere edemez ve dışarıdan hazır olarak da C vitamini alınamadığı için skorbüt meydana gelir.
Skorbüt hastalığına neden olan risk faktörleri şu şekilde sıralanabilir;
1. Alkol, sigara ve uyuşturucu tüketimi
2. İlerleyen yaşlar
3. Yanlış diyetler
4.Ekonomik düzeyin düşük olması sebebiyle C vitamini açısından zengin olan besin maddelerine ulaşamama
5. C vitamini emiliminde aksaklıklar
6. Sinir sistemi hastalıkları
7. Gastrointestinal sistem hastalıkları
8. Uzun süreli ishal tablosu
9. Kanser tedavileri almak
10. Metabolizma hastalıkları skorbüt açısından risk oluşturmaktadır.
Skorbüt Teşhisi Nasıl Koyulur?
Skorbüte özgü olan belirtiler ile kliniğe başvuran kişilerin öncelikle şikayetleri değerlendirilir ve anamnezleri alınır. Mevcut hastalıklar, kullanılan ilaçlar, C vitamini açısından zengin olan besinlere ulaşım imkanları ve beslenme alışkanlıkları hakkında sorular sorulur. Ardından kandaki C vitamini miktarını öğrenmek amacıyla kan testleri yapılır ve hastalığın kesin teşhisi konulur.
Skorbüt Tedavisi Nasıldır?
Skorbüt hastalığı ortaya çıkardığı belirtiler itibariyle oldukça yıkıcı etkilere sahip olan fakat tedavisi oldukça kolay olan bir hastalıktır. Uzman doktor sitesinin görüşlerine göre skorbüt tedavi edilmezse oldukça ciddi sağlık sorunları ve komplikasyonlar ortaya çıkmaktadır.
Hastalığın tedavi edilebilmesi için vücudun ihtiyaç duyduğu C vitamini yerine konulmalıdır. Bu vitamin takviyesi hastalığın ortaya çıkardığı belirtileri hafiflet ve iyileşme göstermek için yeterli olmaktadır. C vitamini birçok meyvede ve sebzede bulunan bir besin türüdür. Ayrıca çeşitli meyvelerin sularında, tahıllarda vs. C vitamini bulunabilmektedir.
Hafif vakalarda ya da skorbüt hastalığına yatkınlığı olan kişilerde günlük ortalama 5 porsiyon C vitamini açısından zengin olan meyve ve sebzelerin tüketilmesi iyileşme için yeterli olmaktadır. Hastalar bu sayede klinik tedavilere ihtiyaç duymadan evde tedavi olabilmektedirler.
Şiddetli skorbüt vakalarında ise C vitamininin meyve ve sebzelerin yanı sıra ağızdan ya da iğne uygulamaları ile vücuda alınması gerekmektedir. Bu tedavi sürecinde belirli bir sınır yoktur. Hastalardaki C vitamini eksikliğinin miktarına göre 75 miligram ile 120 miligram arasında C vitamini takviyesi uygulanmaktadır. Buna hekimler hastaların genel sağlık durumlarını göz önünde bulundurarak karar vermektedirler.


|Etiketler: C, Vitamini, Eksikliğine, Bağlı, Olarak, Görülen, Hastalık, Türü:, Skorbüt,|