Von der Leyen, Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’nda, Komitenin icraatlarını ve gelecek yıl için önceliklerini anlattığı klâsik ‘Birliğin Durumu’ konuşmasını yaptı.
“Birliğin durumuna baktığımda yaptığımız her şeyde güçlü bir ruh görüyorum” diyen von der Leyen, yüzyılın en büyük sıhhat problemine karşı verilen çabanın, bunların başında geldiğini söyledi.
Von der Leyen, “Birlikte ilerlemeyi seçtik ki; Avrupa’nın her kısmı hayat kurtaran aşılara erişebildi” dedi.
On yıllardır görülen en büyük global ekonomik krizle çabada de birlikte çalışıldığını belirten von der Leyen, “Bence bununla gurur duyabiliriz” tabirini kullandı.
Von der Leyen, gelecek sene de bilhassa devam eden salgın tehdidi nedeniyle ‘sınavdan geçileceğini’ lisana getirerek “Biliyorum ki; Avrupa imtihanı geçecek” değerlendirmesini yaptı.
Sıhhat ve aşılama
“Birliğimiz daha güçlü olacak” diyen von der Leyen, bundan bir sene evvel aşının ne vakit bulunacağı ya da bulunup bulunamayacağı konusunda bilgi sahibi olmadığını anımsattı ve şöyle devam etti:
“Bugün tüm tenkitlere karşın Avrupa yetişkin nüfusunun yüzde 70’inden fazlasını tam aşıladı ve dünya başkanları ortasında yer aldı. Ürettiğimiz aşıların yarısını dünyanın geri kalanıyla paylaşan tek aktörüz. Avrupalılara 700 milyondan fazla doz aşı sağladık. Ayrıyeten 700 milyondan fazla dozu da dünyanın geri kalanında 130’dan fazla ülkeye gönderdik”
Von der Leyen, “Acil ve birincil önceliğimiz düşük gelirli ülkelerde yüzde 1’den az aşılama oranı olduğunu düşünerek global aşılamayı hızlandırmak. Adaletsizliğin ve aciliyetin durumu ortada” diye konuştu.
AB’nin 250 milyon dozu taahhüt ettiğini belirten von der Leyen, “Gelecek yılın ortasına kadar 200 milyon doz daha göndereceğimizi açıklayabilirim” dedi.
Von der Leyen, AB’nin tümü için sıhhat konusunda yeni bir hazırlık ve dayanıklılık misyonu önerdiğini ve 2027 prestijiyle 50 milyarlık harcama yapılarak rastgele bir virüsün yine global salgın haline gelmesini önlemek için çalışılacağını söyledi.
Birlikte çalışıldığında daha süratli hareket edildiğini belirten von der Leyen, buna örnek olarak 400 milyon Dijital Kovid Sertifikası dağıtımını gösterdi.
Savunma
“Şimdi muhtaçlığımız olan ‘AB Savunma Birliği.’” diyen von der Leyen, şöyle devam etti:
“Dünyanın en gelişmiş güçlerine sahip olabilirsiniz lakin bunları kullanmaya hiç hazırlanmadıysanız neye faydalar? Bizi şimdiye kadar geri bırakan, yalnızca kapasite eksikliği değil, siyasi irade eksikliği. Şayet bu siyasi iradeyi geliştirirsek AB seviyesinde yapabileceğimiz çok şey var.”
Von der Leyen, ‘durumsal farkındalık’ formunda tabir ettiğini belirttiği bir karar alma sistemi kurulması gerektiğine işaret etti.
AB’nin bilgi ve uzmanlığa sahip olduğunu lakin bunun dağınık olduğunun altını çizen von der Leyen, bunların AB seviyesinde birleştirilmesi ve karar almanın hızlanması gerektiğine dikkati çekti.
Von der Leyen, savunma ekipmanlarının AB içerisinde geliştirilmiş ve üretilmiş olmasının kıymetine de değindi.
Siber güvenlikle ilgili de konuşan von der Leyen, bu alanda AB’yi dünya başkanları ortasına koymayı hedeflediklerini söz etti.
Von der Leyen, “Fransa Cumhurbaşkanı Macron ve ben Avrupa savunmasıyla ilgili bir tepe düzenleyeceğiz” diyerek “Avrupa için bir sonraki düzeye geçme zamanı” değerlendirmesini yaptı.
“AB, ABD ile birlikte her vakit daha güçlü olacaktır” iletisini da veren von der Leyen, NATO iştiraki çerçevesinde iş birliğinin daha da güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak “NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ile yıl sonundan evvel sunmak üzere yeni bir AB-NATO ortak bildirisi üzerinde çalışıyoruz” diye konuştu.
Balkanlar, Türkiye, Afganistan
Von der Leyen, dış siyaset mevzularına geldiğinde, Batı Balkanlar’ın geleceğine yapılacak yatırımların AB’nin geleceğine yapılmış yardım sayılacağını söyledi.
AB’nin komşularıyla da ilgileri geliştirmek istediklerini aktaran von der Leyen, Akdeniz’in yeni gündemini uygulamayı amaçladıklarını söyledi.
Von der Leyen, “Türkiye ile bağlantılarımızın farklı boyutları üzerinde çalışmaya devam edeceğiz” dedi.
Kurul Lideri, konuşmasının Afganistan ile ilgili kısmında büyük bir açlığın önlenmesi maksadıyla bu ülkeye ek insani yardım kelamı verdi.
“Afganistan’a insani yardımlarımızı 100 milyon euro artıracağız” diyen von der Leyen, Afgan halkının yanında olmaya devam edeceklerini vurguladı.
Von der Leyen, ‘ortak dava’ için canını veren askerler, diplomatlar ve yardım çalışanlarını unutmayacaklarını, ayrıyeten bilhassa bayan yargıçlar, gazeteciler üzere demokrasi için çalışan şahısların güvenliğinin sağlanması konusunda çalışmaya devam edeceklerini aktardı.
Göç
Von der Leyen, göç konusuna değinirken son periyotta AB’nin Belarus ile hududunda göçmenlerin Minsk rejimi tarafından koz olarak kullanıldığını söyledi.
Litvanya, Letonya ve Polonya ile dayanışma içinde olduklarını belirten von der Leyen, “Bunlar Avrupa’yı istikrarsızlaştırmak için yapılan hibrid akınlardır. Bunlar güzel görülemez. Bunlar münferit olaylar değildir. Başka hudutlarımızda da daha evvel gördük, tekrar göreceğimizi bekliyoruz” diye konuştu.
Von der Leyen, Avrupa ülkelerinin göç idaresi konusunda ortak bir yer bulması ve ortak göç siyaseti oluşturması gerektiğini, aksi halde rakiplerinin göçle Avrupa’yı maksat almaya devam edeceğini tabir etti.
Temel haklar
AB Kurulu Lideri von der Leyen, üye ülkelerde işini yaptığı için öldürülen gazetecilere değindi ve medya muhafaza kanununa gereksinim duyulduğunu belirtti.
Von der Leyen, AB’nin kendi içinde tutarsızlıkları ve kusurları olduğunu fakat ortak tarih ve bedeller temelinde iştirake devam edileceğini kaydetti.
Ekonomik toparlanma
Von der Leyen, AB üyesi 19 ülkenin bu yıl, geriye kalanlarının ise gelecek yıl içinde salgın öncesi ekonomik düzeyine dönmesini beklediğini söyledi.
Çip sorunu
AB’nin çip konusunda Asya ülkelerine ‘aşırı bağımlı’ olduğuna işaret eden von der Leyen, “Avrupa’da üretim çizgileri talep artışına karşın çip olmadığı için düşük düzeyde üretim yapıyor.” dedi.
Von der Leyen, Avrupa’da çip üretimi konusunda yeni bir teşebbüs başlatacaklarını, gayelerinin AB ülkelerinde çip üretimini sağlayacak bir ekosistem kurmak ve arz güvenliğini arttırmak ve yarı iletkende başkan pozisyona gelmek olduğunu vurguladı.
Salgının kamu borç oranlarını arttırdığını ve dalları farklı biçimde etkilediğini anımsatan von der Leyen, AB ülkelerinin salgın öncesi periyotta kamu harcama sonlarını belirleyen mali kuralların ıslahat edilmesi için bir uzlaşma sağlanması gerektiğini söyledi.
Von der Leyen, bu alanda ilerleme sağlanması için AB Komitesinin ekonomik idare değerlendirmesine yönelik görüşmeleri gelecek haftalarda başlatacağını vurguladı.
AB kurallarına nazaran, olağan kaidelerde üye ülkelerin bütçe açıklarının GSYH’lerinin yüzde 3’ünü, kamu borçlarının da GSYH’lerinin yüzde 60’ını geçmemesi gerekiyor.
AB üyesi ülkeler, salgın nedeniyle geçen yıl kelam konusu kuralları askıya alma kararı almış ve kamu harcamalarını sonları aşacak düzeylere yükseltmişti.
Avrupa’da kamu harcamalarını sonlandıran mali kuralların 2023 yılına kadar askıda kalması bekleniyor.
Vergi kaçakçılığı
AB ülkelerinde vergi adaletsizliği hakkında değerlendirmelerde bulunan von der Leyen, “Şirketlerin kar etmesi hoş lakin bu kar bizim altyapımızın kalitesi, toplumsal güvenliğimiz ve eğitim sistemimiz sayesinde gerçekleşiyor. Bu nedenle şirketlerin adil biçimde katkı sağlaması gerekiyor. Vergi kaçakçılığıyla gayrete devam edeceğiz” değerlendirmesinde bulundu.
Von der Leyen, çok uluslu şirketlerin faaliyette bulundukları ülkelerde vergilendirilmesi konusunda global ölçekte bir muahede sağlanması için AB Kurulunun elinden gelen çabayı göstereceğini tabir etti.
İklim değişimi
İklim değişiminin ‘insan kaynaklı’ olduğunu vurgulayan von der Leyen, süratle bu durumu değiştirecek adımlar atılması gerektiğini belirtti.
Avrupa Yeşil Mutabakatı’nın bu mevzuda AB’nin gayelerini ortaya koyduğunu anlatan von der Leyen, birliğin 2050 yılına kadar iklime zararsız olma maksadını yasal olarak bağlayıcı hale getirecek iklim maddesine onay verildiğini hatırlattı.
Von der Leyen, “Kirliliğe bir fiyat koyacağız. Kullanılan enerjiyi pak hale getireceğiz. Daha akıllı otomobillerimiz ve daha pak uçaklarımız olacak” dedi.
AB Kurulunun gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğiyle gayretlerine katkı sağlamak için 4 milyar avroluk iklim finansmanı paketi teklif edeceğini belirten von der Leyen, ABD üzere öteki gelişmiş ülkeleri de bu mevzuda takviye vermeye çağırdı.
Von der Leyen, ticari bağları ve arz zincirini güçlendirmek, yatırımları geliştirmek maksadıyla ‘Küresel geçit’ isimli bir altyapı stratejisi açıklayacaklarını, ticarette bağımlılık yerine bağ kurmak istediklerini vurguladı.
Avrupa’da zorla çalıştırma ile üretilen eserlerin satılmasına müsaade vermeyeceklerini söyleyen von der Leyen, “Ne değerine olursa olsun insan hakları satılık değildir. Bu nedenle zorla çalıştırma ile üretilen eserlerin pazarımızda yasaklamasını teklif edeceğiz” tabirini kullandı.
Von der Leyen, global ticaretin ‘iyi ve gerekli’ olduğunu lakin asla insanların onuru ve özgürlüğü değerine yapılamayacağını kelamlarına ekledi.
TR Sputnik