Mali’de haziran ayında muhalefet partilerinin desteğiyle başlayan hükümet karşıtı protestolar, kısa bir sessizliğin ardından yeniden şiddetlendi. Halk, yolsuzluk ve idari yetersizliğin sorumlusu olarak gördükleri Cumhurbaşkanı İbrahim Boubacar Keita’nın istifasını istiyor.
Muhalif kanadın oluşturduğu M5-Rfp koalisyonunun haziran ayında başlattığı protestolar, temmuzda verilen aradan sonra yeniden başladı. Reuters’ın haberine göre salı günü Mali’nin başkenti Bamako’da Bağımsızlık Meydanı’nda toplanan binlerce insan “Keita istifa!” ve “Halkını dinle!” sloganlarıyla cumhurbaşkanının istifasını talep etti.
Ülkede yaşanan yolsuzluk ve güvenlik sorunlarından uzun süredir şikayetçi olan halk, hükümette yeni yüzler görmek istiyor. Al Jazeera’nin haberine göre, Mali Anayasa Mahkemesi’nin nisan ayında parlamento seçimi sonuçlarının bir kısmını iptal etmesi, 5 Haziran’da başlayan geniş çaplı protestoların önünü açtı. Keita’nın partisi lehine sonuç veren bu iptal kararı, hükümetin yönetiminden zaten rahatsız olan Malililer için bardağı taşıran son damla oldu.
Farklı siyasi parti ve sivil toplum kuruluşlarının oluşturduğu M5-Rfp koalisyonu önderliğinde, 5 Haziran’da sokaklara inen protestocular, o zamandan beri cumhurbaşkanının istifasını talep ediyor. 10 Temmuz günü, polis ve protestocular arasında yaşanan çatışma sonucu güvenlik güçleri halka ateş açmış, 11 kişi öldürülmüştü.
Mali’deki hükümetin iktidarda kalmasından yana olan Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu’nun (ECOWAS) arabulucuk teklifini ise muhalif koalisyonu lideri imam Mahmoud Dicko reddetmişti. Bölgedeki istikrarsızlıktan endişelenen topluluğun, krizi çözmek için aldığı inisiyatifler ve sunduğu öneriler henüz sonuç vermiş değil. ECOWAS’ın önerisiyle Keita’nın Anayasa Mahkemesi hâkimleri önüne çıkarak yemin etmesi, muhalifleri tatmin etmedi. Al Jazeera’nin raporlarına göre yemin esnasında hazır bulunan hâkimlerin hepsi, cumhurbaşkanınca atanmış kişiler.
Artan güvenlik endişeleri
Reuters’ın haberine göre Batı Afrika’daki ülkelerin en büyük endişesi, Mali’deki protestoların ülkede faaliyet gösteren silahlı radikal gruplara karşı mücadeleyi sekteye uğratması. Uzun yıllar ülkede faaliyet gösteren radikal İslamcı gruplar, birçok sivilin ölmesine neden oldu. Al Jazeera, 2016 ve 2020 yılları arasında Mali, Nijer ve Burkino Faso’da silahlı gruplar tarafından yapılan saldırıların sayısının beş kat artığını ve geçen sene boyunca dört bin kişinin bu saldırılarda hayatını kaybettiğini vurguladı.
Bölgede bulunan Birleşmiş Milletler’e (BM) ait silahlı güçler yaşanan saldırıları önlemekte yetersiz kalırken, Mali güvenlik güçlerinin emniyeti sağlamak yerine yerel halka keyfi güç uygulaması sorunun çözümündeki engellerden biri olarak görülüyor.
Reuters’a konuşan M5-Rfp üyesi İbrahim Maiga, koalisyonun Cumhurbaşkanı Keita’nın istifasını ve demokratik dönüşüm sürecinin başlatılmasını talep ettiğini söyledi.