Gençlerde diş teli ve ortodonti tedavilerinin nasıl yapıldığı ve tedavi süreci hakkında Bursa Ortodonti ve Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinden Ortodonti Uzmanı Dr. Hasan Bülbül Bilgiler Vermektedir.
Gençlerin ortodontik tedavileriyle ilgili sıklıkla merak edilenler
Ergenlik dönemindeki gençler görüntüleriyle çok ilgilenirler.bedenleriyle ve yüzleriyle ilgili her detaya takılırlar.Kötü görünen dişler hoş olmayan bir gülüş gençler için çok fazla problem olabilir.. Görüntünüzden memnun olmadığınızda kendinize güveniniz azalır. Sosyal yaşantınızda geri planda kalmak istemenize neden olabilir.
Ortodontik tedavi diş sağlığınızı düzeltebilir, yüz görüntünüzü daha iyiye götürebilir ve özgüveninizi arttırabilir. Görünüşünüzü düzeltmek için size şans sağlayabilir. Çoğu kez, hastalar tedavi tamamlanmadan önce bile kendilerini daha özgüvenli hissederler.
Ortodontik tedavi ile tellerle kendimi nasıl hissederim?
Birçok insan telleri ilk kullanmaya başladıklarında kendilerini kötü hissederler. Teller ilk takıldığında ağrı hissi oluşur ve ilk üç-beş gün ısırmada acı hissedilir. Hastalar çoğunlukla bu rahatsızlıklarla baş ederler. Doktorun önerdiği ağrı kesicilerden de kullanabilirler. Dudaklar, yanaklar ve dil tellere, braketlere ve bandlara temas ettiği bölgelerde tahriş olur. Bu durum birkaç hafta sürebilir.
Ortodontik mumlar braketler üzerine yapıştırılarak rahatsızlık azaltılabilir. Tüm bunlara rağmen bu rahatsızlıklar kısa sürelidir ve baş edilebilir. Hastalar bir kez tellerine alıştı mı varlığını unuturlar.
Daha az dikkat çeken braketler var mı?
Günümüzdeki braketler geçmiştekilere nazaran daha az dikkat çekicidirler. Braketler artık daha küçük ve dişe direkt olarak yapıştırılıyorlar. Braketler hastanın tercihine göre metal yada seramik olabilirler. Bazı vakalarda dişlerin arkasına da yapıştırılabilirler(lingual braketler). Günümüzdeki teller dişlere devamlı hafif kuvvetler uygularlar. Böylece daha hızlı diş hareketi elde edilir. Şeffaf ortodontik tel kullanım ise şu an hala deney aşamasındadır.
Ortodontik tedavi sırasında dişlerin özel bakıma ihtiyacı var mıdır?
Evet. Tedavi gören hastalar yapışkan, sert gıdaları yerken dikkatli olmalıdırlar. Kalem kemirmemeli, tırnaklarını yememelidirler, sert şeyler braketlere zarar verirler. Hasar görmüş ortodontik apareyler tedavi süresinin uzamasına sebep olurlar.
Dişler ve teller çok temiz tutulmalıdır, her yemekten sonra temizlik yapılmalıdır. Tedaviden önce bir diş hekimine profesyonel temizlik yaptırılmalıdır. Tedavi sırasında ortodontist diş fırçasını, diş ipini nasıl kullanacağınızı anlatır gerek görürse temizlik için gargara önerebilir.
Sağlıklı dişler daha kolay hareket eder. Bu da tedavi süresini kısaltır.
Hasta kooperasyonu ne demektir ve tedavide ne kadar önemlidir?
İyi hasta kooperasyonu sadece apareylerini önerilen şekilde kullanmak ve ağız hijyenine dikkat etmek demek değildir. Hasta aynı zamanda tedavinin aktif bir parçasıdır.
Başarılı bir ortodontik tedavi hasta ile ortodontisitin ısrarlı ve devamlı kooperasyonunu gerektirir. Tedavi planını başarılı bir şekilde tamamlamak için hasta ağız temizliğine özen göstermeli, önerilen apareyleri önerilen saatlerde kullanmalı, tellere zarar verecek gıdaları tüketmemeli ve randevularına zamanında gelmelidir. Hasar görmüş apareyler tedavi süresini uzattıkları gibi istenmeyen yan etkiler de yapabilirler.
Dişleri ve dişetlerini sağlıklı tutmak için ortodontik tedavi süresince aile diş hekimine de düzenli olarak gidilmelidir.
Ortodontik Tedavi ne kadar sürer?
Her vaka birbirinden farklı olmasına rağmen tedavi genellikle bir ile üç yıl arasında sürer.
Tedavi süresi problemin şiddeti, hastanın gelişimi, diş hareketlerine diş etinin ve kemiğin verdiği cevap, ağız hijyenine ve hasta kooperasyonuna bağlıdır. Ortodontik tedavi bittikten sonra hastalar retainer(tutucu)lar ile pekiştirme tedavisine geçerler. Böylece dişler yeni pozisyonlarına alıştırılırlar. Ortodontist pekiştirme tedavisinin ne kadar süreceğine karar verir.
Ortodontik tedaviden sonra neden pekiştirme tedavisine ihtiyaç duyulur?
Teller uzaklaştırıldıktan sonra dişler eğer stabilize edilmediyseler pozisyonları dışına kayarlar. Pekiştirme tedavisi sırasında kemikler ve dişeti yeni duruma adapte olana kadar dişler doğru konumda sabitlenmiş olur.
Diş konumları daha sonra değişir mi?
Çalışmalar, insanlar yaşlandıkça dişlerinin yeni konumlar alabileceğini göstermiştir. Bu değişiklikler tabi ki 20 yaşından sonra azalır fakat hayat boyu devam eder. İdeal diş dizisine sahip bir çocuk yetişkinlik döneminde ortodontik problemlere sahip olabilir. İlerleyen yaşla beraber en sık karşılaşılan problem alt ön dişlerde meydana gelen çapraşıklıktır. Pekiştirme tedavisinin devam etmesi ve tutucuların ağızda bulundurulması bu değişiklikleri önler.
Yirmi yaş dişlerinin çekilmesi gerekir mi?
Araştırmalar yirmi yaş dişlerinin büyük oranlarda diş çapraşıklıkları oluşturmadığını göstermiştir. Bir çok vakada yirmi yaş dişleri ortodontik nedenlerden ziyade genel ağız sağlığı ile ilgili sebeplerden ötürü çekilir. Ortodontistiniz ve aile diş hekiminiz bu konuda ne yapılması gerektiğine en uygun şekilde karar verirler.
Ortodontik tedavi sırasında diş ve diş etleri temiz tutulmazsa ne olur?
Beyaz noktalar dediğimiz dekalsifikasyon odakları oluşur. Plaklar uzaklaştırılmazsa diş eti hastalıkları meydana gelir.
Tedavimin kısa sürede bitmesi için ne yapmam gerekir?
Ortodontistinizin talimatlarını yerine getirmelisiniz. Ağız hijyeninize dikkat etmelisiniz ve apareylerinizi kullanmalısınız. Sizin kooperasyonunuz tedavi süresini kısaltır
Tellerle nasıl görüneceğim?
Ne tarz braket ve tel kullandığınız ile ilgilidir. Bir çok hasta gümüş rengi braket ve teller kullanırlar. Bazıları da diş rengindeki seramik braketler ve şeffaf plastik düzelticiler kullanırlar. Günümüzde kullanılan braketler eskiden kullanılanlara oranla daha zariftirler.
Ne tarz besinler yememi önerirsiniz?
Yumuşak gıdalarla beslenin. Kullanmaya başladığınız ilk günlerde çiğneme gerektirmeyen ya da çok az gerektiren gıdalarla beslenin çorba ve makarna gibi.
Apareyim kırılırsa ne olur?
Hemen ortodontistinize haber verin ve ara bir randevu alın.