Maliye'de köstebek avı
Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın bilgi işlem merkezine giren kişilerin, 'kanun dışı' şekilde Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Yaşar Büyükanıt, CHP Genel Başkanı Deniz Baykal ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin de aralarında bulunduğu, bazı devlet görevlileri ile siyasilerin mal varlığı ve vergi bilgilerini sorguladığı ortaya çıkarıldı.
Maliye Bakanlığı'nda "Temiz Eller Operasyonu" olarak da adlandırılan soruşturma, CHP milletvekilleri Kemal Kılıçdaroğlu ile Atilla Kart'ın Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'ı da vergi kaçırdığı gerekçesiyle itham ettikleri, BEM Dış Ticaret için Maliye Bakanlığı'na verdikleri ihbar dilekçesi üzerine başlatıldı.
Maliye Bakanlığı Teftiş Kurulu, söz konusu dilekçenin ardından İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı'na bir yazı göndererek BEM Dış Ticaret için vergi incelemesi yapılmasını istedi.
Başkanlığın görevlendirdiği iki vergi denetmeninin bakanlığa ilettiği raporda, anılan şirketin hesaplarında hukuk dışı bir işlem tespit edilmediği, herhangi bir vergi kayıp ve kaçağına da rastlanmadığı bildirildi.
Teftiş Kurulu bu defa medyada daha önce yer alan çeşitli bilgileri de dikkate alarak Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Vergi Daireleri Otomasyon Projesi'nde (VEDOP) veri güvenliği yönünden bir sorun olup olmadığı için araştırma yapılması talebiyle Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'a başvurdu.
Unakıtan'ın 11 Ocak 2007 tarihli onay yazısının ardından Teftiş Kurulu Başkanvekili Cemal Boyalı başkanlığında 6 müfettişten oluşturulan özel bir soruşturma komisyonu kuruldu.
Bu süreçte, son dönemde devlet görevlileri, siyasiler ve gazeteciler hakkında medyada yer alan mal varlığı ve vergi haberleri de tarandı. Daha sonra da çalışmalar sırasında kullanılmak üzere örnekleme yöntemiyle bazı kişi ve kuruluşların bilgilerine kanun dışı şekilde girilerek, haklarında sorgulama yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesi için bir liste oluşturulması kararlaştırıldı.
Sezer'e 50 kez bakılmış
Komisyon, listenin belirlenmesinin ardından 2006'da bu kişilerin vergi kimlik numarası yoluyla bilgilerine girilerek haklarında ne zaman, nerede, kim tarafından ve hangi amaçla sorgulama yapıldığını araştırdı.
Yapılan inceleme sonucunda Maliye Bakanlığı Teftiş Kurulu'nun yanı sıra 70 ildeki çeşitli vergi dairelerinden söz konusu kişilerin bilgilerine defalarca girildiği ve haklarında mal varlığı ve vergi sorgulaması yapıldığı saptandı. En fazla sorgulama yapılan kişiler arasında Başbakan Erdoğan da yer alırken, sadece Cumhurbaşkanı için 50 defa sisteme girildiği anlaşıldı.
'Merak için bile sorgu yapılamaz'
'Usulsüz sorgulama' olayının aydınlatılması konusunda Mali Suçları Araştırma Kurulu'nun da (MASAK) devreye gireceği öğrenildi. Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'ı "vergi kaçırdığı" gerekçesiyle Teftiş Kurulu'na şikâyet eden CHP'li Atilla Kart, bu olayın kamu yönetiminin iflas ettiğinin göstergesi olduğunu söyledi. Kart, bu konuda MASAK'a da dilekçe vereceklerini söyledi.
Bir Maliye yetkilisi, "Burada kişi merak için bile olsa bu sorgulamayı yapamaz. Ancak araştırmamızda, kişilerle ilgili sorgulamaların ardından bir süre sonra bu konudaki haberlerin medyada yer aldığını tespit ettik. Örneğin Emin Çölaşan için 24 Nisan 2006'da Teftiş Kurulu'ndan sisteme giriş yapılmış, daha sonra da bununla ilgili haberler medyada yer almış" açıklamasında bulundu. Soruşturmalar sonucunda çok sayıda kişinin disiplin cezalarına çarptırılacağını belirten Maliye yetkilisi, TCK'nın 136. maddesi uyarınca "kişisel verileri ele geçirme ve yayma" suçu nedeniyle olaya karışan kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığı'na suç duyurusunda da bulunulacağını bildirdi.
Maliye Bakanlığı da konuyla ilgili duyurusunda VEDOP kapsamında yer alan bilgilerin, görevlendirme olmaksızın sorgulanarak üçüncü şahıslara aktarıldığını bildirdi.
Araştırılan kişi ve kuruluşlar
Listeye alınan kişi ve kuruluşlar da şu şekilde belirlendi:
"Cumhurbaşkanı Sezer, Başbakan Erdoğan, Genelkurmay Başkanı Büyükanıt, CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, ANAP Genel Başkanı Mumcu, DYP Genel Başkanı Ağar, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, Başbakanlık Müsteşarı Ömer Dinçer, Maliye Bakanlığı Müsteşarı Hasan Basri Aktan, Teftiş Kurulu Başkanvekili Cemal Boyalı, Gelir İdaresi Başkanvekili Osman Arıoğlu, eski Genelkurmay Başkanı Hilmi Özkök, Hürriyet Genel Yayın Yönetmeni Ertuğrul Özkök, Sabah Genel Yayın Yönetmeni Fatih Altaylı, Hürriyet yazarı Emin Çölaşan, Maliye Bakanı'nın oğlu Abdullah Unakıtan ve şirketi AB Gıda, Avek Otomotiv, işadamı Remzi Gür, Ramsey Giyim, BEM Dış Ticaret, Emniyet Gıda ve İhsan Gıda.
'Maliye, Hamza Kaçar'a komplo kurdu' iddiası
'Köstebek' operasyonu kapsamında, Birleşmiş Milletler'in terör finansörleri listesinde yer alan Yasin El Kadı'nın Türkiye bağlantılarını ortaya çıkaran Başmüfettiş Hamza Kaçar da görevden alınırken, Kaçar'ın avukatları görevden almayı 'Yasin El Kadı incelemesinin intikamı bir komplo' olarak niteledi.
Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'ın daha önce tayin edilmesini istediği Hamza Kaçar'ın avukatlarının yaptığı açıklama şöyle:
"Hamza Kaçar'ın bazı siyasetçi, gazeteci ve medya mensuplarının hesaplarına girdiği şeklindeki imalı açıklamalar tamamıyla gerçek dışı, uydurma suç isnadı niteliğindedir. Kaçar'ın görevden alınması dürüst müfettişlerin ve kamu görevlilerinin Yasin El Kadı hakkında yaptıkları incelemeyi engelleyenlerin intikamıdır. Kaçar ile Maliye Teftiş Kurulu Başkanvekili Cemal Boyalı arasında atanma sürecinden bu yana bir kısım anlaşmazlıklar mevcuttur. Boyalı, Yasin El Kadı konusundaki raporların yine Kaçar tarafından basına sızdırıldığı iddiası ile müvekkilimiz hakkında incelemeler başlattı.
Beş kişinin görevden alınmasında asıl hedef Hamza Kaçar'ı yıpratmak ve kamuoyunda küçük düşürmektir. Kaçar Cumhurbaşkanı Sezer, Genelkurmay Başkanı Büyükanıt ve adı geçen siyasi ve gazetecilerin vergi kayıtlarına girmemiştir. Ancak yasal yönden bu kayıtlara girmesini engelleyecek bir yasal kısıtlama yoktur. Tüm müfettişlere verilen şifrelere Maliye Bakanı da dahil tüm bakanlık yöneticileri, bilgisayar programcıları ve Boyalı tarafından ulaşılabileceği dikkate alındığında iddiaların nasıl havada kaldığı ve mesnetsiz kaldığı görülmektedir. VEDOP kayıtlarında herhangi bir banka kaydına ulaşılması ve malvarlığı araştırması da mümkün değildir. Kamuoyunu yanıltmaya çalışanlar hüsrana uğrayacaktır."
Görevden uzaklaştırılanlar arasında, Kaçar dışında Ankara Cumhuriyet Vergi Dairesi Müdürü Cemal Kartal, Etimesgut Vergi Dairesi Müdürü Saim Demirel, Keçiören Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı Ali Adanır ile Teftiş Kurulu'ndaki bir bilgisayar programcısı da bulunuyor.
VEDOP nasıl çalışıyor?
Maliyede denetim elemanlarına bağlı oldukları idareler tarafından VEDOP sistemine giriş için bir şifre veriliyor. Bu şifreyi merkezi otomasyon merkezi ve idareyle, sahibi biliyor. VEDOP sistemiyle ağ bağlantısı olan bilgisayarlar üzerinden veri araştırması yapılabiliyor. VEDOP sistemi içinde tüm mükelleflere ait vergi bilgileri yer alıyor. Sisteme girmeye yetkili kişiler arasında Maliye Bakanlığı hesap uzmanları kurulu elemanları, maliye müfettişleri ve Gelir İdaresi kontrolörleri yer alıyor.
Sistem Maliye Bakanlığı tarafından verilen şifre üzerinden çalışıyor. Şifreyi öğrenen herhangi birisi sistemden istediği kişiyle ilgili bilgilere ulaşabiliyor. Şifre değişikliği de merkezden görülebiliyor. VEDOP'taki bilgiler ya kişinin kendi talebiyle ya da devletin, yetkilileri bu amaçla görevlendirmesiyle sorgulanabiliyor.