Küresel iklim değişikliğine neden olan atmosferdeki karbondioksit yoğunluğu mayıs ayında yeni bir rekor kırdı.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’ne (NOAA) bağlı olarak Hawaii’de faaliyet gösteren Mauna Loa İstasyonu tarafından yapılan açıklamada 2021 yılının mayıs ayı ortalamasının 419,13 ppm (milyonda bir parçacık) olarak ölçüldüğü belirtildi.
Bu rakam geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre 1,82 ppm daha yüksek. Böylece sanayileşme öncesi dönemde 280 ppm olan karbondioksit yoğunluğu yüzde 50 oranında yükselmiş oldu.
Normal bir dengede bitkilerin büyümeye başladığı bahar ve yaz aylarında, kara ve denizdeki bitkiler gerçekleştirdikleri fotosentez ile birlikte atmosferden karbondioksit çekiyor. Kasım ayında ise karbondioksit oranı en düşük seviyeye iniyor.
Ancak kış aylarında da tersi bir süreç izleniyor ve bitkilerin ölmeye başlamasıyla atmosferdeki karbondioksit miktarı artmaya başlıyor. Mayıs ayı civarında ise karbondioksit miktarı en yüksek seviyeye çıkıyor. Ancak günümüzde sıkıntılı olan durum bu döngülerin dışında karbondioksit oranlarının her yıl yeni rekorlar kırması.
Güvenli sınır çoktan aşıldı
Atmosferdeki milyon parçacık içindeki karbondioksit yoğunluğunu gösteren bu değerin 350 ppm’in üstüne çıkması iklim değişikliği açısından güvenilir sınırın aşıldığı anlamına geliyor.
İstasyon tarafından 1958 yılının Mart ayında yapılan ilk ölçümde bu değer 317,71 ppm olarak tespit edilmişti. 350 ppm’lik güvenilir sınır ise aylık ortalama bakımından ilk defa 1988’in Ocak ayında ölçülen 350,39 ppm ile aşılmıştı.
Sebebi insan faaliyetleri
Hükümetler Arası İklim Paneli (IPCC) 1,5 derece Raporu’nda binlerce bilim insanı iklim değişikliği ile havadaki karbondioksit miktarı arasında bağlantı bulunduğunu ve bunun sebebinin insanların faaliyetleri olduğunu belirtiyor.
Aynı zamanda bilim insanları 1,5 derece ısınma limiti aşıldığında birçok türün yok olacağı, sel ve kuraklık gibi felaketlerin çok daha fazla görüleceğini söylüyor. Bunun için yapılması gereken ise eşi benzeri görülmemiş önlemler alarak ülkelerin karbon emisyonlarını bir an önce sıfırlamaları.
‘En erken tarihte sıfırlamalıyız’
NOAA’nın Küresel İzleme Laboratuvarı’nda kıdemli bir bilim insanı olan Pieter Tans, karbondioksitin açık ara en bol insan kaynaklı sera gazı olduğunu ve yayıldıktan sonra atmosferde ve okyanuslarda binlerce yıl devam ettiğini belirtti.
Atmosfere yılda yaklaşık 40 milyar metrik ton karbondioksit kirliliği eklediğimizi dile getiren Tans, “Bu, Dünya’dan kazıp çıkardığımız, yaktığımız ve her yıl karbondioksit olarak atmosfere saldığımız bir karbon dağı. İklim değişikliği felaketinden kaçınmak istiyorsak, en yüksek öncelik karbondioksit kirliliğini mümkün olan en erken tarihte sıfıra indirmek olmalıdır” dedi.