Bir kadın olarak daha doğrusu erkek beyinli bir kadın olarak kadınlarla ilgili yazmak benim için de kolay olmadı. Çünkü bu ilk cümleyi okuyan birçok kadın okur büyük ihtimalle cümlenin “anlamından” çok yazarın neyi “ima” ettiği ile ilgilenecektir. Peki bunun anormal bir durum olduğunu mu düşünüyorsunuz? Tam aksine biraz sonra daha da ayrıntılı anlatmaya çalışacağım asıl mesele “detaycılık”: Beynin sol yarısıyla ilgili bir meseledir ve tipik bir kadın beyni özelliğidir. Hazır detaycılık demişken bu konuyu biraz daha açmakta fayda var. Bu durumla ilgili verilebilecek en belirgin örnek günlük hayatta da aşina olduğumuz üzere kadınların “Beni neden dinlemiyor?”, “Hayatında başka biri mi var?”, “Belki de artık beni eskisi gibi sevmiyordur” gibi kendilerince mantıklı açıklamaları olan ve bitmek bilmeyen söylemleridir. Sevgili kadın (dişi beyinli) okurlarım; rahat olun, eşiniz (muhtemelen) sizi aldatmıyor, sizi (belki de hala ilk günkü gibi) seviyor. Ama “işitme” konusunda küçük bir problemimiz var. Eşinizle konuşurken şunu hiç unutmayın lütfen: Kadınlar dinleme konusunda erkeklere kıyasla çok daha başarılıdır.
Aslında yazının başında ipucu olarak verdiğim “erkek beyinli kadın” ve beynin diğer üç hali olan; “erkek beyinli erkek”, “dişi beyinli erkek”, dişi beyinli kadın” nın ne anlama geldiğini kısaca inceleyelim. Geschwind ve Galaburda’ya göre anne karnında maruz kaldığımız testosteron dediğimiz erkeklik hormonu sol yarımkürenin gelişmesini geciktirmekle kalmayıp sağ yarımkürede oldukça hızlı bir şekilde etki göstermektedir. Peki hangi beyin yapısına sahip olduğunuzu nasıl anlarsınız? Sağ elinizi açıp baktığınızda eğer yüzük parmağınız işaret parmağınızdan büyük ise erkek beyinli; işaret parmağınız yüzük parmağınızdan büyük ise dişi beyinli; yüzük parmağınız ile işaret parmağınızın büyüklükleri aynı ise dişi beyinlisiniz demektir. Bu konuyu sonraki yazımda daha detaylı olarak açıklayacağım. Şu an önemli olan hangi beyin yapısına sahip olduğunuzu bilmeniz ve işitme konusunu daha net kavrayabilmeniz amacıyla bu küçük bilgiyi sizlerle paylaşmış bulunmaktayım.
Gelelim konumuza… Testosteronun gelişim evrelerini incelediğimizde burada çıkarılacak sonuç; sağ yarımküre erkek beyinli bireylerde daha baskındır. Beynimizde farklı işlevlerden sorumlu merkezler, hem sağ yarımkürede hem de sol yarımkürede bulunmaktadır. Mesela konuşma ve işitme ile ilgili merkezler sol yarımkürede sağ tarafa oranla daha baskındır. Özetleyecek olursak erkekler sol yarımkürede daha iyi kullanabilecekleri bu merkezleri, sağ taraftan kullanmak zorunda kaldıklarından konuşma ve işitme konusunda biraz sorun yaşayabiliyorlar. Tabi erkeklerin şanssızlığı burada bitmiyor. Beynimizde “temporal korteks” adı verilen bölge, dil işleme ve muhakeme gibi işlevlerden sorumlu bir alandır ve Sandra Witelson’un çalışmalarına göre, beyinde bu alan kadınlarda erkeklere göre daha geniş yer kaplıyor. Bu da demek oluyor ki erkekler görece daha küçük bir donanımla kadınları anlamaya, onlara cevap vermeye çalışıyor ve sağ eli ile yazı yazmaya çalışan bir solak gibi sizi dinlemek için aslında milyonlarca nöronu kadar size değer verip dinlemek için çabalıyor.
Instagram: damla.kilicoglu