Altın ve Para Piyasaları Uzmanı İslam Memiş, soru.com.tr youtube kanalı için geçtiğimiz hafta işlem görmeye başlayan “Altına Dayalı Darphane Sertifikası” hakkında bilgiler verdi. Avantajları nelerdir? Darphane sertifikalarının vadesi, kredili işlemi var mı? Fiziki altına çevrilir mi, ya da fiziki altın sertifikaya dönüştürülebilir mi? Altın yatırımcılarını yakından ilgilendiren tüm bu konulara açıklık getirdi.
Video: “Altına Dayalı Darphane Sertifikası”nın avantajları nelerdir? İslam Memiş anlattı
https://www.youtube.com/watch?v=EHZL-42XXHwVideo can’t be loaded because JavaScript is disabled: “Altına Dayalı Darphane Sertifikası”nın avantajları nelerdir? İslam Memiş anlattı (https://www.youtube.com/watch?v=EHZL-42XXHw)
Altına dayalı darphane sertifikası nedir?
İslam Memiş: “Merhaba arkadaşlar, bugünkü videomda size “Altına Dayalı Darphane Sertifikası” nedir? Nasıl işlem yapılır? ne gibi özelliği vardır yatırımcısı nasıl bu süreçten faydalanır? ve avantajları nelerdir? Bunlardan bahsedeceğim. Metin var karşımda bu metnin size soru cevap şeklinde okuyarak cevaplayacağım. Çünkü onlarca soru var. Ve bu soruların karşısındaki cevapları vererek de kafadaki bütün sorular netleşmiş olacak. Kıymetli arkadaşlar geçen hafta Darphane Genel Müdürlüğü’nün ihraç ettiği sertifikalar Borsa İstanbul Pay İşlemlerinde işlem görmeye başladı. Bu hafta ikinci haftasında. Darphane sertifikaları nedir? dediğimiz zaman, 995 saflıkta, 24 ayar altınların ihracı sonucunda, 5 ton altın ihracından bahsediyoruz. 5 tonluk altın ihracı artık Borsa İstanbul’un pay işlemlerinde işlem görmeye devam edecek. Bu altınlar 995 saflıkta, yani 24 ayar, yani bankadan aldınız altın, kuyumcudan aldığınız altın gibi 24 ayar saflık derecesinde olmaktadır. Sermaye Piyasası aracıdır arkadaşlar.”
Darphane sertifikalarının toplam ihraç miktarı
“Darphane sertifikaların toplam ihraç miktarı mesela ne kadardır? diye sorular da geliyor. 995 saflıkta 5 ton altın karşılığında arkadaşlar, 5 milyon adet sertifika artık ihraç edildi. Son iki haftadır 5 tonluk altın 5 milyon adet ihraç edilen bir sertifikadan bahsediyoruz.”
Darphane sertifikaları nerede işlem görecek?
“Arkadaşlar Altına Dayalı Darphane sertifikalı Borsa İstanbul’un Pay Piyasası bünyesindeki Emtiya pazarında Altın S1 koduyla işlem görecektir. Borsa İstanbul’un Pay Piyasası bünyesindeki Emtia pazarında. Emtia pazarındaki altın S1 koduyla işlem görecektir. Pay piyasasında işlem yapmaya yetkili kuruluşlar aracılığıyla kolaylıkla alınacak satılacak. Ziraat Yatırım Menkul Değerler A.Ş Darphane sertifikalarında piyasa yapıcılık faaliyetini yürütecektir. Şu anda sadece Ziraat Yatırım Menkul Değerler A.Ş üzerinden bu işlem yürüyecektir. Ancak önümüzdeki haftalarda veya önümüzdeki aylarda, bu sürece diğer bankalarda dahil olacaktır. Katılım bankalara da dahil olacaktır. Ve vatandaşlar yatırımlarında diğer bankalar üzerinden de önümüzdeki haftalarda veya aylarda daha rahat bir şekilde yapacaktır. Yani Ziraat Yatırım Menkul Değerler A.Ş üzerinden yetkilendirilmiş bir sistemden bahsediyorum.”
Darphane sertifikalarının vadesi var mı?
“Altına Dayalı Darphane sertifikaları vadesiz olarak ihraç edilmiştir. Herhangi bir vade yoktur. Vadesiz olarak ihraç edilmiştir. Kimler Darphane Sertifikası alım satımı yapabilir? Pay piyasasında işlem yapmaya yetkili, herhangi bir aracı kurumda yatırım hesabı bulunan, varantlara, sertifikalara ilişkin risk bildirim fonunu onaylanmış ve risk profili orta alım satım yapabilir, düzeyde olan kişiler bu işlemleri yapabilecekler. Yetkili aracı kurumlar tarafından tercih ettiklerinde, yatırım hesabı açmak kaydıyla, bunlara başvurabiliyor arkadaşlar. Altın yatırımcısının hepsi tamamı bu piyasadan bu işlemlerden yararlanabiliyorlar arkadaşlar. Altın alım ve satım nasıl yapılır? diye bir soru da var. Yatırım tüm yatırımlar aslında yatırım hesaplarından bulunduğu pay piyasasını işlem yapmaya yetkili aracı kurumlar tüm işlem kanallarında internet ortamında, mobil telefonlarda veya bilgisayar üzerinden bu işlemler Borsa İstanbul’un pay piyasası üzerinde, mesai saatleri içerisinde işlem yapabiliyorlar. İnterneti veya telefonunuzun mobil uygulamasından Borsa İstanbul’un mesai saatleri içerisinde, bu işlemleri yapabiliyorsunuz arkadaşlar.”
Sertifikalarda en az ya da en fazla emir adedi sınırlaması
“Sertifikalarda en az ya da en fazla emir adeti sınırlaması var mı? Bu da önemli bir soru. En az emir adeti bir sertifikadır. bir lot bir adet sertifika 0.995 saflıkta, 0,01 gram altına tekabül eder. Yani 1 gram altından bahsediyoruz. Tek seferde yetebilecek azami emir büyüklüğündeki Borsa İstanbul kuralları geçerli olup, Borsa İstanbul burada bir kural belirliyor. Maximum emir değeri 1 milyon TL olarak uygulanır. Bugün gram altının fiyatı 1083 lira. Yaklaşık bu sertifika piyasaya çıktığı zaman 1 kiloya tekabül ediyordu. 1 milyon TL limiti olduğunu, yani 1 gramdan 1 milyon TL’ye kadar limitinin olduğunda bilmeniz gerekiyor.”
Günlük fiyat marjı ve adımları nasıl uygulanır?
“Günlük fiyat barajı ve fiyat adımları nasıl uygulanacak? diye bir soru var. Sertifikalarda fiyat marjı %5 olarak belirlenmiş olup, her fiyat seviyesi için fiyat adımı bir kuruş olarak uygulanacaktır. Örneğin 10.05, 10.06. İşte benim için önemli olan burası. Malum biliyorsunuz bankalardaki makas arılıkları zaman zaman 40 lira, zaman zaman 50 lira, zaman zaman 60 liraya kadar alım satım farkları doğuyordu arkadaşlar. Alın size fırsat. Bu marjlar yüzde 5 olarak belirlenmiş olup, her fiyat seviyesi için fiyat adımı ,bir kuruş olarak uygulanacaktır. Bu çok ciddi bir artıdır. Bu çok ciddi bir gelişmedir. Bundan yatırımcıların mutlaka faydalanması gerektiğini ,şahsen düşünüyorum. Yani benim için can alıcı noktalardan bir tanesi de burası.”
Kredili işlem veya açığa satış işlemi var mı?
“Kredili işlem veya açığa satış işlemi var mı? Darphane sertifikalarında kredili alım veya açığa satış işlemi yapılamaz. Bu piyasa bir tasarruf piyasasıdır, bir birikim piyasasıdır. Kesinlikle bir kumar piyasası değildir arkadaşlar.”
Devre kesici uygulanabilir mi?
“Devre kesici uygulanabilir mi? Devre kesici uygulamaları nasıl oluyor? Darphane sertifikaları için enstrüman bazında devri kesici uygulanmaz. Endekse bağlı devre kesici sistemi çalıştığında, sertifika sırasında geçici olarak durdurulur. Bunu da bilgisini vermek istiyorum. Çünkü Borsa İstanbul ile işlem yaptığınız için Borsa İstanbul’un endeksine bağlı olduğu için, oradaki devre kesicilerle bunu ilişkilendirmek lazım.”
Alım satımlarda hangi maliyetler olacak?
İslam Memiş: “Alım satım işlemlerinde yatırımcılar hangi maliyetler söz konusu olacak? Mutlaka bir maliyet olacak. Ama hangi maliyetler söz konusu olacak arkadaşlar? Darphane sertifikaları alım satımıyla transferiyle, fiziki dönüşüm, nakit ödeme hizmetleri ile veya diğer operasyonel işlemlerle ilgili olarak, herhangi bir hizmet aldıkları aracı kurumlara komisyon ödemek durumunda kalınabilir. Bu bedeller karşılığında mutlaka bir komisyon var. Bu komisyonlarda çok cüzi rakamlarda olacaktır. Bu konuyu da Ziraat tarafından da öğrenebilirsiniz. Çünkü belli bir hizmet bedeli var. Belli bir işlem var. Ama bankalar kadar da bir komisyon bedeli olacağını şahsen düşünmüyorum. Ancak Borsa İstanbul Pay Piyasası tarafından aracı kurumlara uygulanacak, borsa payı ücretlerine ,Borsa İstanbul’un kurumsal web sitesinden de net bir şekilde ulaşabilirsiniz. Borsa İstanbul’un web sitesinde net bilgilere sahip olabilirsiniz.”
Sertifikaların takas ve saklaması nasıl olacak?
“Darphane sertifikalarının nakit veya kıymetli takas işlemlere Borsa İstanbul Pay Piyasası takas ve merkezi karşı taraf hizmetleri esasına ilişkin düzenlemeler çerçevesinde pay piyasasındaki diğer işlemler ile netleştirecek işlemlerin T olarak takip eden ikinci üçünün de T artı iki gününde gerçekleşecektir. Saklaması ise paylarda olduğu gibi diğer kaydileştirme esnasında çerçevesinde, yatırım hesapları sertifikası takip edilecektir. Yani burada diyor ki nakit ve kıymet takas işleminde Borsa İstanbul’un Pay Piyasasında takas ve merkezi karşı taraf hizmetleri esnasında ilişkin düzenlemeler çerçevesinde olacağını söylüyor. Bu da Borsa İstanbul’un pay işlemleri bölümündeki internet sayfasındaki bölümlerinde netliğe kavuştuğunu bize söylemiş oluyor.”
Alınan sertifika en erken ne zaman satılabilir?
“Bir sertifika alıyorsunuz bunu en erken ne zaman satabiliyorsunuz? Borsa İstanbul’da alınan darphane sertifikası alım emrinin gerçekleştirilmesinin hemen ardından işleme konu edilebilir. Alıyorsunuz ve işleme koyulduktan hemen sonra da bunun emrini verebiliyorsunuz.”
Darphane sertifikaları fiziki altına dönüştürülür mü?
“İşte benim için önemli olan ikinci önemli ve can alıcı noktalardan bir tanesi de burası. Çünkü fizikinin olduğu yerde ben olduğum için, fiziki teslimatın olduğu yerde de her türlü projeyi destekleyeceğimi de belirtmek isterim. Darphane sertifikaları fiziki altına dönüştürülebilir mi? Bu fiziki yatırımcılar içinde oldukça önemli bir gelişme olduğunu ifade etmek isterim. Borsa İstanbul’dan alınan darphane sertifikaları borsada tekrar satılacağı gibi, fiziki altına da dönüşüm talebi etme imkanı sunmaktadır. Yani fiziki olarak da geri alabiliyorsunuz. Yatırımcılar fiziki altına dönüştürme taleplerini sertifikalarının borsada işleme açılmadan 4 ay sonra itibaren iletmeye başlayacaktır. Sertifikan alıyorsun. Birikimlerini yapıyorsun. İşlemlerini yapıyorsun. İş fizikiye döndüğü zaman bugünkü koşullarda, 4 ay sonra fiziki olarak talep edebiliyorsunuz arkadaşlar. Ancak bu 4 aylık zaman dilimi daha öne çekilecektir. Bununla ilgili çalışmalar devam ediyor. Bugünkü mevzuat karşılığındaki zaman dilimi 4 ay. Ama önümüzdeki haftalarda veya önümüzdeki ay, bu zaman diliminin öne çekildiğini de görmüş olacaksınız. Bunun bilgisini de ben size buradan vereceğim. Şu andaki fiziki teslimatın süresi 4 aydır arkadaşlar.”
Fiziki altın darphane sertifikasına dönüştürülebilir mi?
“Özellikle diğer önemli konularda, Fiziki olan Darphane sertifikasına dönüştürebilir mi? Benim fiziki altınım var. Bunu gideceğim bu fiziki altınımda ben Darphane sertifikasına fiziki altınımı dönüştürebilir miyim? Fiziki altınların Darphane sertifikanın dönüştürülmesi mümkün değildir. Benim fiziki altınım var. Bunu ben sertifikaya dönüştüreceğim sonra işlem yapmaya devam edeceğim. Bunu TL üzerinden işlem yapmanız lazım yani altınıza altın alamıyorsunuz arkadaşlar.”
Altın ve Para Piyasaları Uzmanı İslam Memiş, Altına Dayalı Darphane Sertifikası konusunu videonun bitiminde şöyle özetledi.
“Burada birçok konu başlıkları var ama bizim için önemli olan kıstaslara baktığımız zaman da; en önemli işlemler, en önemli soru cevap kısmındaki aldığım intiba, yatırımcıların bunun Ziraat Yatırım Menkul Değerler A.Ş Darphane sertifikasında yürütüldüğünü bilmesi gerekiyor. Bu işlemleri yapmaya başladıktan itibaren Borsa İstanbul’un pay işlemlerinde emtia piyasasında S1 koduyla işlem yaptığını bilmesi gerekiyor. Birikimlerini yaparken, alımlarını satınlarını yaparken, makas aralarının bir kuruş olduğunu bilmesi gerekiyor. Fiziki teslimatı alabileceğini bilmesi gerekiyor. Bunlar yatırımcıları için oldukça önemli. Bugüne kadar bankaların makas aralığından rahatsız olan, zarar eden yatırımcılar. Nasıl olsa bir sanal birikim yapıyorsanız, bu sanal birikimlerini belli bir süre sonra fiziki olarak alabiliyorsunuz. Ama bu tarafta da alabiliyorsunuz. Ama önemli olan alım satım arasındaki makas aralığıdır. Artık sistem devreye girdi. Bu makas aralıkları ile alakalı artık altın alım satımıyla alakalı canlar yanmayacak, zararlar edilmeyecek. O yüzden Altına Dayalı Darphanenin Sertifikaları’nı tavsiye ediyorum. Önemli buluyorum. Birikim yapıyorsunuz. Saklama koşullarını veya bankadan kasa kiralama olayını ortadan kaldırıyorsunuz. Fiziki olarak da teslim alabiliyorsunuz. Ve bu sistemin arkasında devlet var ve sertifika var. Devlet güvencesinde ve üst limitte 1 milyon TL. Arkadaşlar banka mevduatlarındaki limitin 200 bin TL olduğunu biliyorsunuz. Ama bu sertifikaların üst limitinin 1 milyon TL olduğunu bence küçümsemeyin. Beni dinlediğiniz için teşekkür ediyorum. Tekrar haftaya görüşmek dileğiyle hoşça kalın.”