Bogota
Bizi Kolombiya'ya götüren, bu ülkenin yıllardır süren, ağır, yüzbinlerin hayatına mal olan, kaos ve şiddeti sıradanlaştıran bir çatışma yaşaması... Ve 60 yıllık bu çatışmayı sonlandırmak için başlatılmış çözüm süreci...
Bir ülkenin kültürel ve ekonomik zemini, tarihsel öyküsünü bilmeden oraya dair bir çatışmayı anlamak zordur. Kolombiya bu zorluğun yüksek olduğu ülkelerden birisi...
İlk temasta göze çarpan üç özelliği var Kolombiya'nın.
İlki derin ülkeye sinmiş bir şiddet ve korku kültürü...
İkincisi dünyanın gelir dağılımı en bozuk ülkelerinden birisi olması...
Üçüncüsü uyuşturucunun (ekimi, üretimi, mafyasıyla) ülke hayatında, ekonomisinde, siyasi şiddette, finanse ederek çatışma sürecinde hayati bir rol oynaması...
Heyet olarak bizi yemeğe davet eden Türkiye'nin zarif Kolombiya Büyükelçisi Engin Yürür, “bu ülkede terörden etkilenmemiş insan yok, sokağa korku sinmiş durumda, 6-7'den sonra başkentte bile hala herkes evine çekiliyor” diyordu verdiği brifingte.
Ülkenin Kolombiya adıyla siyasi sahneye çıkması 1830 yılında. O tarihten bugüne geçen 185 yıl içinde iç savaşın, şiddetin hüküm sürmediği tek blok barış periyodu sadece 30 yıl.
1840'larda başlayan kanlı çatışmalar onlarca yıl sürüyor 1899-1903 arasında iç savaşta ölü sayısı yüzbinlerle anılıyor. 1948 “la violencia” dönemi olarak anılan ve 1958'e dek devam eden iç savaşta 300 bin kişi hayatını kaybediyor. 1948'de iç savaşın ilk günü başkent Bogota'da bir gecede 5 bin kişi katlediliyor. 1960'larda sol grupların, gerillaların ortaya çıkmasıyla başlayan ve hala süren çatışma ise 200.000 kişinin ölümüne yol açmış durumda, kayıtlı mağdur sayısı 7 milyon. Göç etmek zorunda kalan sayısı 5 milyon. Kaçırılan insan 24.000. Zorla kayıp 36.000 kişi...
İnanılmaz rakamlar bunlar...
Peki neden?
İlk ve temel neden sınıfsal...
Yoksulluk, mülkiyet, en önemlisi köylülük meselesi ülkenin tüm tarihinde can alıcı bir sorun oluşturuyor. İspanyol sömürgecilerin torunları, toprakların, madenlerin, servetin sahibi olmayı sürdürüyorlar.
Nitekim 1800'lerin ortalarındaki ilk çatışmalar da yönetim tarzı, verimli topraklar ve madenlerle dair mülkiyet ve paylaşım meselesi üzerinden, toprak reformunu savunan liberaller ile hakim güce dayanan muhafazakarlar arasında çıkmış.
Ancak Kolombiya çatışma tarihinin, belki de tarihinin en kritik anlarından birisi, 1950'lerde kırsal meselenin patlaması.
1948-1957 arası süren iç savaş döneminde, topraksız, fakir ya da topraklarını büyük arazi sahiplerinin baskısıyla kaybeden köylüler, ülkenin başka bölgelerine göç ederek buralardaki boş araziler üzerinde koloniler kuruyorlar.
Bu “dinamik”, zaman içinde, Küba devriminin dönemin sol rüzgarlarının etkisiyle Kolombiya'daki gerilla hareketini üretmiş, bugün devletle masada olan, Kolombiya Devrimci Silahlı Kuvvetleri (FARC) yoksul köylülüğe dayanarak kurulmuş, 60 yıllık çatışmayı başlatarak ve yıllarca devrim peşinde koşmuş.
Uyuşturucu meselesine gelince...
Kokain ülke için dev bir sorun. Koka bitkisinin yüzde 90'ı Kolombiya'da üretiliyor. Uyuşturucu ticaretinde ise ana pay yüzde 56'yla yine bu ülkenin…
15 yılda elinden 40 milyar dolar geçtiği düşünülen ünlü uyuşturucu baronu Escobar'ın, 1986'da siyasete girebilmek için Kolombiya devletinin tüm borcunu ödemeyi önerdiğini hatırlatalım. Uyuşturucu kartelleri bu güçlerini korumak inanılmaz bir yozlaşma düzeni kurmuş ve başka bir şiddetin kaynağı olmuşlar. 1991'de bu ülkede kriminel cinayet sayısı 25.000'le, ertesi yıl 26.000'le inanılmaz seviyelere yükselmiş.
Uyuşturucu ticaretinin çatışma üzerinde de ciddi bir etkisi var. FARC, ELN gibi gerilla örgütleri, onlara karşı kurulan para-militer örgütler hakim oldukları bölgelerde uyuşturucu ticareti yaparak bunu savaşın finansmanın da olarak kullanıyorlar.
Tüm bu faktörlerin iç içe girmesiyle 60 yıllık çatışma sonunda ülke o hale gelmiş ki, bugün toprakların bir kısmını devlet, bir kısmını gerillalar kontrol ediyor.
Kolombiya bugün barış görüşmelerinde, daha doğrusu yeniden yapılanma arayışında...
Türkiye'yle karşılaştırınca, biz öykümüz içinde bir çatışma yaşıyoruz, Kolombiya'nın kendisi bizzat çatışma...
Onlar barışa doğru yol alabiliyorsa, biz haydi haydi alırız.
- BIST 101.447
- Altın 275,289
- Dolar 5,6965
- Euro 6,2970
- İstanbul 20 °C
- Diyarbakır 22 °C
- Ankara 15 °C
- İzmir 20 °C
- Berlin 10 °C
- Avrupa Parlamentosu'nda 'Kürt Dostluk Grubu'
- Aşiret eşliğinde teslim olan Şenyaşar ailesinin cinayet faili tutuklandı
- Kılıçdaroğlu 'uyardı': AKP erken seçime zorlanabilir
- 15 ay sonra 50 kişiyle gelip teslim oldu
- Kayyum atanan belediyeler AP gündeminde
- Hewler’de Gandi heykelinin açılışı yapıldı
- Hintli Bakan: Kürdistan halkının acılarını çok iyi anlıyoruz
- Afganistan'da Cumhurbaşkanı'nın mitingine intihar saldırısı
- Diyarbakır AKP İl Binası önünde oturma eylem yapan annelere gözaltı
- Süleyman Soylu ile Ekrem İmamoğlu törende bir araya geldi
- İsrail'de halk 6 ay içinde ikinci kez sandığa gidiyor
- HDP’li Karayazı Belediye Eşbaşkanı gözaltına alındı
- Hindistan’dan Kürdistan’a üst düzey ziyaret
- Eşbaşkanları dün tutuklanmıştı: Kulp Belediyesi’ne kayyum atandı
- Rusya ve İran'dan üstü kapalı ifadelerle 'Güvenli Bölge' eleştirisi
Şiddet ve korku diyarı...
Yazarın Diğer Yazıları
- Fotoğraflarla Kürdistan’a dönen ilk hacı kafilesi
- Başkent Hewler’de huzurevi
- IŞİD’in son mevzisinden kaçış...
- Kürdistan Parlamentosu'nun yeni üyeleri yemin etti
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- Kaftancıoğlu: Tweetlerime 'utanılacak tweetler' diyenler utansınCHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu, hakkında verilen cezaların bozulmaması durumunda siyasi yasaklı olacağını belirtti.
- Uzgel: Türkiye Fırat’ın doğusuna ABD’ye rağmen giremezCumhurbaşkanı Erdoğan, güvenli bölge için ABD’ye ay sonuna kadar süre verdi. Ancak Prof. Dr. Uzgel’e göre İdlib, Fırat’ın doğusundan daha kritik bir öneme sahip çünkü Türk askerinin burada rehin kalma riski var.
- Babacan: 'Türkiye'nin özgürlük sorunu var'Eski başbakan yardımcısı ve ekonomiden sorumlu devlet bakanı olan Ali Babacan bu yılın sonuna yeni partinin tüzel kişiliğini oluşturmayı amaçladıklarını açıkladı.
- Prof. Dr. İlhan Uzgel: 'Türkiye İdlib’de çok sıkışmış durumda'Prof. Dr. İlhan Uzgel: "Sorun Suriye’de Türkiye’nin köklü bir çözüm üretmemesi. İdlib gibi hatalar yaptığı sürece, pazarlıkları yapmak zorunda kalıyor."
ÖZEL MAKALE
- 'Newroz, topyekûn dirilişi tetikleyen ilahî bir starttır'"Abartılı gelebilir ama inancım o ki, Newroz, yaratılışa üflenen bir ruh, topyekûn dirilişi tetikleyen ilahî bir starttır. " Yazarımız Abdullah Can'ın gündeme ilişkin yazısını yeniden yayınlıyoruz.
- İlksel Yüzleşmeler"Onur. Kendisini tutsak edenlerin işkencecilerin suratına onurlu bir söz söyleyerek ölmesini gerektirir."
- Hewno Bêreng/Renksiz Rüya"Hewno Bêreng/Renksiz Rüya Filmi’nin mesajı, (benim anladığım) Ölümün, Kürtler için, hayatın sıradan bir parçası olmadığına parmak basmasıdır. Ölümü sıradanlaştıran, karışıklık oluşturan sinyallerden yani gürültüden çekip çıkarılmasıdır."
- Sünni, Şii ve Kürt okulu"Irak ile ilgili her şey şunu bize söylüyor. Üçe ayırın, zira suni bir yapıyı bir arada tutmak sadece daha fazla ölüme davetiye çıkarır. Irak’ın birliği suçuna ortak olmayın."
KÜLTÜR SANAT
- The Guardian’a göre 21. yüzyılın en iyi 100 dizisiThe Guardian gazetesi 21. yüzyılın en iyi 100 dizisini sıraladığı yeni bir liste yayınladı. Listenin ilk sırasında “The Sopranos” yer aldı.
- Guardian, 21. yüzyılın en iyi 100 filmi listesini yayınladıİngiltere’nin önde gelen yayın kuruluşlarından Guardian gazetesi, 21. yüzyılın en iyi 100 filmini sıraladığı yeni bir liste yayınladı.
- Sular altında bırakılacak olan Hasankeyf'in 600 yıl önce yazılmış kitabı yayınlandıYakın gelecekte Ilısu Baraj Gölü’nün sularında yitip gidecek olan Hasankeyf şehrinin yaklaşık 600 yıl önce yazılmış ve iki yüzyıllık tarihini kapsayan ve tek nüshası Viyana Kraliyet Kütüphanesinde bulunan kitap Nûbihar Yayınları tarafından yayınlandı.
- Nûbihar dergisinin 148. sayısı çıktıÜç ayda bir Kürtçe yayınlanan Nûbihar dergisi 148. sayısında dört yazıyı kapağa çıkarmış.