Aşı işleminden bölgeniz sorumludur.
Covid-19 aşısı için ödeme yapmanız gerekmez.
Aşı olup olmamaya kendiniz karar verirsiniz.
Ne zaman aşı olabilirim?
İsveç Halk Sağlığı Kurumu (Folkhälsomyndigheten) kime hangi sırayla aşı yapılacağına dair tavsiyede bulunmuştur. Örneğin ilk etapta, bakım evlerinde kalanlar, daha sonra 65 yaş üzerindeki vatandaşlar ve sağlık çalışanları aşılanacaktır.
18 yaş ve üstündeki herkese aşı olanağı sunulacaktır.
Covid-19 geçirmiş olsanız bile aşı olmanız önerilir.
kime hangi sırayla aşı yapılacağını aşılama takviminde belirtmiştir. Örneğin ilk etapta, [özel bakıma ihtiyaç duyan yaşlılar için] huzur evlerinde yaşayanlar, daha sonra 70 yaş üzerindeki vatandaşlar ve sağlık çalışanları aşılanacaktır.
18 yaş ve üstünde ki herkese aşı olanağı sunulacaktır.
Covid-19 geçirmiş olsanız bile aşı olmanız önerilir.
Dalarnada covid 19’a karṣı aṣılama
Dalarna bölgesinde covid 19’a karṣı aṣılanmaya baṣlatılmıṣtır. Burada ayrı ayrı grupların ne zaman Dalarna bölgesinde aṣı olunabileceklerini okuyabilirsiniz. Aṣı iҫin yapılan zamanlama planı tahmini yapılmıṣ olup deḡiṣken olabilir. Bu durum, Dalarna bölgesi iҫin ne kadar doz aṣıların hakının olmasına ve bu aṣıların bölgeye zamanında gelip teslim edilmesine veya gelmemesine baḡlı kalmaktadır.
Covid 19 aṣısı ile ilgili herhangi bir sorunuz varsa, bunu 113 13 diye bilinen ulusal bilgi numarasını arayarak veya baḡlı olduḡunuz saḡlık ocaḡınız ile iltiṣime geҫerek öḡrenebilirsiniz.
Hastalıḡa karṣı en fazla korunmaya ihtiyacı olan kiṣilere ilk önce aṣı yapılma hakkı tanınmıṣtır. Halk saḡlıḡı otoritesi ile ilgili olan makam kimin önce aṣı olabileceḡi hakkı konusunda öncelik hakkıni tesbit etmiṣtir. Buna da aṣılanmanın deḡiṣik evreleri diye isim verilmiṣtir. Ilk önce aṣılanma hakkıni alan kiṣilere birinci evre ( evre1:) ismi verilmiṣtir.
EVRE 1, olan kiṣilere ocak ve mart ayları arasında aṣı yapılacak
Sen, yaṣlılar iҫin özel bir evde yaṣayan kiṣi (SÄBO)
Dalarna bölgesinde yaṣlılar iҫin özel evlerde yaṣayan kiṣilere aṣı yapılmıṣtır. Bu özel evlere yeni taṣınan kiṣilere de akımlı bir ṣekilde aṣı yapılıyor. Kendin veya bir yakının iҫin aṣı olabilmek iҫin zaman ayırtamazsınız.
Evde saḡlık bakımı görenler veya evde hizmetlerden yaralananlar (buna alarmlılarda dahildir)
Eḡer evde saḡlık bakımı veya evde kalma hizmetlerinden yararlanıyorsan (buna alarmlılarda dahildir), ve Dalarna bölgesinin herhangi Belediyesinde bakım ihtiyaҫların görülüyor ise, sende buna dahilsin. Baḡlı olduḡun saḡlık ocaḡı sana mektup veya telefon ile bildirerek, senin iҫin bir zaman ayırma, veya birlikte kaldıḡın bir yetiṣkin iҫinde zaman ayırmayı gerҫekleṣtirecektir.
Yetiṣkin kisiler, evde saḡlık bakımı gören biri ile kalanlar, veya evde kalıpta saḡlık hizmetlerinden yararlanalara aṣı yapılma teklifi verilecektir. Bu kiṣiler ṣahsi olarak bu hizmetlerden kendileri yararlanmasalar bile yinede bunlara aṣı olunma teklifi verilecektir. Amaҫ, savunmasız kiṣileri korumak iҫin onlar ile birlikte kalan kiṣileri aṣılayarak, savunmasız kiṣileri korumaktır.
Sizler evde kalıpta saḡlık bakımı gören kiṣilere, aṣı yapılmanız iҫin evinize gelip aṣınızın yapılmasının teklifini alabilirsiniz. Bunun iҫin baḡlı olduḡun saḡlık ocaḡınız size mektup veya telefon ile aṣı olabilmeniz iҫin gereken bilgiyi verecektir.
EVRE 2, olan kiṣilere ṣubat ve nisan ayları arasında aṣı yapılacak
Eḡer yaṣın 65 veya üzeri ise
- Yaṣ oranları 75 ve üzeri olan kiṣilere aṣı olma bilgileri mektup veya telefon ile bilgilendirilicekler. En fazla yaṣlı olanlara ilk önce gereken bilgiler verilecek.
- Yaṣları 65 ve 74 arası olanlar posta ile bilgi verilecek. Kendilkeri 1177.se ye girerek eḡer aṣı olmak istiyorlar ise kendilerine bir zaman ayırabilirler.
- Randevu alma yaṣlara göre yapılır. Ilk önce 75 ve 79 yaṣ arası, sonra 70 ve 74 yaṣ arası, son olarak da 65 ve 69 yaṣ arasına göre yapılabilinir. Aṣılanma saḡlık ocaklarında yapılacaktır
Böyle yapacaksın: 1177.se sayfasına girip, saḡlık ocaḡınızı tuṣlayın, sonra ”covid 19 aṣısı iҫin vakit ayır” kısmına gir. Randevu alma isveҫ dili ile yapılmakataır. Yardım gerekirse isveҫ dilini bilen bir kiṣiden yardım alman gerekir. İsveҫ doḡum kimlik bilgilerinizin ve e-kimlik bilgilerinizin olması gerekir.
Randevu almak iҫin yardıma ihtiyacınız var mı?
Dalarna bölgesinin telefon etme desteḡine girerek 010-249 92 88 numaradan gereken bilgiyi alabilirsiniz. Telefon desteyi normal günlerde saat 08:00 ile saat 16:00 arası alınabilinir. Ayrıca hem isveҫ dilinde hemde ingilizce dilinde yardım alabilirsiniz. Dil konusunda dil bilen bir arkadaṣınızdan yardım almanız gerekir. Gerekirse Tercüman yardımı alabilirsiniz.
Bunların dıṣında isveҫ kimlik bilgileriniz ve e-kimlik bilgileriniz olmasa da aṣı olabilmeniz iҫyine de randevu alma konusunda gereken yardımı alabilirsiniz.
Randevu alacaḡın zaman, sıhhatınız ile ilgili bazı genel sorular olabilir. Buna saḡlık beyanı adı verilir. Bu sorular ile herhangi bir alerjik reaksiyonuzun olup olmadıḡını veya daha önceki aṣılarınızda her hangi bir reaksiyonun olup olmadıḡıni öḡrenmeyi iҫerir.
Öncelik hakkına saygılı olmanız rica edilir, sadece senin sıran geldiḡinde randevunu ayırman gerekir. Eḡer gereken risk grubuna dahil deḡiliseniz saḡlık ocaḡı randevunuzu iptal edebilir.
1177 rakamlı telefon numarasından randevu alma imkanınız bulunmamaktadır.
Özel bir tıbbi durumu olan veya öyle bir durumu olanlar ile birlikte yaṣıyorsan
Kemik iliḡi nakli olan kiṣilder veya organ nakli olanlar veya böyle olan birileri ile birlikte yaṣıyorsan.
Diyaliz tedavisi görüyorsan, veya gören birileri ile birlikte kalma durumun varsa.
Böyle durumlarda baḡlı olduḡunuz saḡlık ocaḡı aracılıḡı ile, veya özel uzman resepsiyonu aracılıḡı ile randevu alabilirsiniz.
LSS kanununa göre yardıma muhtaҫ yetiṣkinler ve kiṣisel asistan durumu olanlar
LSS kuralına göre yardım alıyorsan, belirli engelliler iҫin destek ve hizmet yasasından yararlananlar. Sosyal sigorta kanununa göre asistan yardım tazminatı kararı alan yetiṣkin kiṣiler iҫin de geҫerlidir. Bu gruba dahil olan kiṣilere aṣı olabilmeleri iҫin mektup veya telefon etme aracılıḡı ile randevu zamanı bildirilecektir.
Saḡlık ve hastalık hizmetlerinde ҫalıṣan personeller
Saḡlık ve sosyal bakımında ҫalıṣan personeller, ve buna muhtaҫ olan kiṣiler ile yakın temasta bulunanlar, ve covid 19 hastalıḡına yakalanıpta tehlikeli bir duruma düṣbilinen kiṣiler iṣverenler tarafından aṣı olma teklifini alabilirler.
Evre 3, nisan ve mayıs ayları arası aṣı yapılacak
Yaṣları 60 ve 64 arası olanla
Aṣı olma teklifi konusunda daha fazla bilgi gelecek. Ṣu anda aṣı olabilmek iҫin randevu alma veya sıraya girme durumunuz mümkün deḡildir.
Covid 19 uz bulaṣma riskini azaltmada bazı sebeplerden dolayı engel teṣkil eden kiṣiler
Örneḡin demans hastalıḡı olan kiṣiler. Sizlere aṣı olabilmeniz konusunda teklifler ileride gereken cevaplar ile gelecektir.
Yaṣları 18 ve 59 arası olupta, ciddi hastalık geҫirebilme riskinde olan kiṣiler
Covid 19 hastalıḡına yakalanma durumunda, baṣka hastalıḡı olanlar, ve bu hastalıktan dolayı büyük tehlikede bulunanlar, örneḡin devamli kalp ve damar hastaları, ṣeker hastalıḡı olanlar veya Down sendromlu olan kiṣiler. Bu durumda bulunanlara daha fazla bilgi ne zaman ve nasıl aṣı yapılacaḡı teklifi ileride gelecektir.
Evre 4, mayıs ve temuz ayları arasında aṣı yapılacak
Genel halk, yaṣ oranları 18 üzeri olan yetiṣkinler
Genel halk, ve yaṣları 18 ve yukarı olan kiṣiler, fakat yukardaki gruplara giremeyen kiṣileri iҫerir. Bu durumda aṣı olabilmeniz iҫin randevu alma veya sıraya girebilme durumunuz söz konusu deḡildir. Ileride 1177.se aracılıḡı ile aṣı olabilmen iҫin randevunuzu kendiniz alabilirsiniz. Siz bunu burada 1177.se de ne zaman randevu alabilme taleplerinin aҫılacaḡını okuyup öḡrenebilirsiniz.
Dalarna bölgesinin neresinde aṣımı olabilirim?
Aṣı olabilmek iҫin öncelik hakkı tanınan evre 1 ve 3 gruplarına dahil olanlar, ilk etapta saḡlık ocakları, hastahaneler, belediyeler ve yaṣlıların kaldıkları evlerde aṣılarının yapılması gerҫekleṣecektir. Genel halk iҫin yapılacak aṣılar da ki bunlar evre 4 e girmektedir. Bunlarda hem saḡlık ocaklarında hemde diḡer resepsiyonlarda ve ayrıca dıṣarda oluṣturulacak olan büyük tesislerde yapılacaktır.
Kimlerin aşı olması önerilmez?
17 yaş ve altı gençlere ve çocuklara aşı önerilmemektedir. Hamileyseniz de aşı önerilmemektedir.
Siz ve çocuğunuz için neyin geçerli olduğunu öğrenmek için lütfen doktorunuzla görüşün.
Herhangi bir aşı sonrası, aldığınız bir ilaç veya bir gıda nedeniyle alerjik reaksiyon gösterdiyseniz ve aynı gün tıbbi yardım almanız gerektiyse, lütfen bunu doktorunuza bildirin.
Aşının nasıl yapıldığına dair bilgi
Aşı koldan iğne ile yapılır. İki ayrı doz olarak yapılması gerekebilir. Böyle bir durumda bu iki doz ayrı zamanlarda vurulur.
Sağlık durumunuzun iyi olduğundan emin olmak için, aşıdan sonra 15 dakika beklemeniz istenir.
Covid-19’a karşı son aşıdan bir ila iki hafta sonra iyi bir korunma sağlanmış olur. Ancak iki aşı vurulacak olsanız dahi, ilk aşından sonra da kısmi bir korunma sağlanır.
Aşı olurken sağlık personelinden bilgi alma hakkına sahipsiniz. Merak ettiklerinizi lütfen sormaktan çekinmeyiniz.
Hasta iken aşı olabilir miyim?
Ateşiniz varsa veya covid-19 belirtileri gösteriyorsanız aşı olmamalısınız.
Sonrasında kendimi nasıl hissederim?
Aşı sonrası ilk gün kolunuz ağrıyabilir, baş ağrısı çekebilir ve kendinizi yorgun hissedebilirsiniz. Ayrıca üşüme ve ateş gibi belirtilerle, eklemlerinizde veya kaslarınızda ağrı hissedebilirsiniz.
Bunlar hafif şikayetler olup bir kaç gün içinde geçer.
Semptomlarınız olduğu sürece evde kalınız.
Semptomlarız bir gün içinde geçmemiş ise tekrar test yaptırmanız gerekir.
Sağlık personeli aşının yan etkilerini rapor etmelidir
Sağlık personeli aşının yan etkisi olduğundan şüphelenirse, bunu İsveç Tıbbi Ürünler Dairesi’ne (Läkemedelsverket) bildirir. (İsveççe)
Aşı güvenli midir?
Covid-19 aşısı, diğer aşılarda olduğu gibi aynı titizlikle kontrol edilmiştir. Birçok kişi aşı olmuş ve araştırmacılar aşının etkilerini incelemiştir. Aşılar hala incelenmeye devam edilmekte.
Aşıyı geliştirmek için birçok ülkeden araştırmacı işbirliği yaptı. Dünyanın her tarafında birçok ülke ve şirket, büyük paralar yatırdı. Bu nedenle aşı hızlı bir şekilde geliştirildi.
Så fungerar vaccin sayfasından aşı hakkında yapılmış filmleri okuyabilir ve izleyebilirsiniz (İsveççe).
Covid-19 bulaşımını azaltmak için lütfen önerilere uymaya devam ediniz
Aşı olmuş olsanız bile, yetkililerin tavsiyelerine uymanız gerekmektedir.
Aşının son dozu vurulduktan bir ila iki hafta sonrasında hastalığa karşı iyi bir koruma sağlanmış olur. Aşı olmuş olsanız dahi, hastalığı kapmanız için hala ufak bir risk mevcuttur.
Ayrıca hasta olmasanız bile, örneğin ellerinize bulaştığı için, az da olsa virüsü yayma riskiniz bulunmaktadır.
Aşının ne kadar süre koruma sağladığı bilinmemektedir.