Space Travel Agency of Turkey (STAT) projesi ve bu projenin baş kahramanları Barlas Engin Öztok ve İdris Albayrak ile keyifli bir röportaj gerçekleştirdik. STAT nedir? STAT fikri nasıl ortaya çıktı? gibi birçok sorunun yanıtı, belki de hayallerinizin peşinden koşmanız gerektiğini bir kez daha yüzünüze vuracak.
Onlar yapmak istedi, kendilerine güvendiler ve yaptılar… Sizi bir uzay yolculuğuna çıkaramasak da kahramanlarımızın hikayesine ufak bir yolculuğa çıkarabiliriz…
Space Travel Agency of Turkey (STAT)
1- Öncelikle bize biraz kendinizden bahseder misiniz?
B.E.Ö: Ben, Barlas Engin Öztok, 29 yaşındayım, Kırımlıyım, 2,5 yıldır evliyim ve 1,5 yaşında bir oğlum var. Makine Mühendisiyim. Yaklaşık 3,5 yıl özel bir şirkette Teknik Müdürlük yaptım. 18 yaşında Üniversite için evden ayrıldım ve aradan geçen 10 yıla; “3 üniversite, global bir şirkette iş, eş ve çocuklu bir de evlilik” kavramlarını sığdırdım.
Bu 3 kavram sebebiyle de Türkiye’deki 81 vilayetin yaklaşık 40’ında bulunma fırsatım oldu. Her ne kadar Eşimin görevi nedeni ile son 1 aydır Sakarya’da yaşıyor olsam da İstanbul ile olan bağım hiçbir şekilde son bulamamaktadır.
İ.A: Ben İdris Albayrak, 28 yaşındayım, Adanalıyım. Uzun yıllar futbol, oyunculuk ve etkinlik koordinatörlüğü ile ilgilendim. 2011’de Gaziantep Üniversitesi Fizik Mühendisliği okurken babamın vefatı nedeniyle 2. senemde üniversiteyi bırakmak zorunda kaldım. Hayatta kalmak için İstanbul’a taşındım. Mayıs 2018’den beri İstanbul’da yaşıyorum.
2- Uzay, galaksi v.s. gibi konulara ilginiz nereden geliyor?
B.E.Ö: Türkiye’deki mesleğimin Askeri Pilotluk olmasını istemişimdir hep. Harp Okulları sınavında başarısız olunca hayallerimi Sivil Havacılık kulvarına çevirdim ama burada da mülakatlar esnasında başarısız oldum, yani; Türkiye’deki 10 kişi arasına devlet desteği ile giremeyince Uçuş Okulları üzerinden şansımı zorlamak istedim lakin bu çabamda da maliyetler noktasında gücüm yetersiz kaldı. Rotamı ülke dışına çevirme kararı almıştım, bütçe olarak şansımın daha yüksek olacağını düşündüğümden.
Gel gelelim ülke dışı demek yaşam demek geçim demek olduğundan eğitim masraflarına bir de bu kalemler eklenince, anlayacağınız bu yöntemde çürümüştü. Mühendis olmuştum artık. Kimlerine göre bitti derken, günün birinde Üniversite arkadaşımın sorduğu o soru ile can bulmuştu tekrardan gökyüzü sevdam: “-Astronot olmaya ne dersin?” Evet, soru tam da böyleydi ve artık; ne sadece Türkiye, ne ülke dışı ne de gökyüzü değildi sınırlarım, artık sınırsızdım, koca bir boşluktu belki de hayallerim, çünkü ben Astronot olmak ve olmak isteyenlere yardım etmek istiyordum…
İ.A: Ailem ben doğarken ismim konusunda çok tartışmış. Uzay Ateş mi İdris mi olsun diye… Babam baskın çıkınca bana dedemin ismini vermişler. Teyzem her fırsatta bunu dile getirirdi. Astronot olmak istemem ve Uzay merakım oradan gelir.
3- Space Travel of Turkey fikri nasıl ortaya çıktı ve gelişim süreci nasıl şekillendi?
B.E.Ö: Son 3,5 yıldır çalışmış olduğum şirkette ki kurumsal kültürün benim vizyonum ile çok da paralel olmadığını fark etmiştim. Fark etmek 3,5 yıl mı sürdü tabi ki hayır, sadece sorumluluklarım olmasından dolayı asıl vizyonumu gerçekleştirmek için doğru zamanı ve yöntemi kolluyordum. Maaşlı işlere sıcak bakmıyor olmamın getirdiği kendi işinin sahibi olma duygusu da son dönemlerde iyice alevlenmişti.
Bir gece telefon çalıyor ve arayan İdris. “-Bilim Merkezlerine tur yapacağım, bunu da seninle yapmak istiyorum, ne diyorsun?” “-Ben de Pilotluk için farklı bir yöntem buldum, sen de olabilirsin, ne diyorsun” Ertesi gün görüştük. Gökyüzünde birleşen hayallerimizin, 18 Ekim sabahında resmi olarak adını koyduk. İsim konusunda da fazla düşünmedik. STAT, Türkiye Uzay Seyahati Ajansı açılımının İngilizce baş harflerinden oluşuyor.
İ.A: Ben İstanbul’a taşınalı 2 ay olmuştu ve Elon Musk’ın SpaceX ile ilgili haberleri artmıştı. Üstüne benim kendi işimi kurma isteğim de eklenince soluğu Engin’de aldım. Engin de Pilot olmak istiyordu. Boşver pilotluğu Astronot olmaya ne dersin dedim? Birlikteysek herşeye varım dedi. Sabahına şirketi kurduk. İsim konusunda da fazla düşünmedik. STAT, Türkiye Uzay Seyahati Ajansı açılımının İngilizce baş harflerinden oluşuyor.
4- Proje ile ilgili aldığınız sponsorluklar ve destekler var mı?
B.E.Ö & İ.A: En büyük desteği ilk önce birbirimizden sonra ailelerimizden daha sonra Suriyeli ilk ve tek kozmonot olan Muhammed Ahmed Faris’den aldık. Ayrıca;
- Türkiye’nin ilk ve tek kadın futuristi, M-Gen Dijital Ajans’ın kurucusu, T-İnsan kitabının yazarı Ufuk TARHAN,
- Nefes Eğitmeni Neslihan CANIOĞLU,
- Sahne Koçu Sercan AKDEMİR,
- Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN) Sanayi İrtibat Temsilcileri Kurulu Başkanı ve TOBB Temsilcisi Mahmut Hakan KIZILTOPRAK,
- NASA’nın Molekül Astrofiziği, Yıldız Oluşumu, Molekül Bulutları, Veri Madenciliği ve Uzay Haberleşmesi üzerine çalışan Astrofizikçisi Umut YILDIZ,
- Ekim 2015’den Ekim 2017’ye kadar NASA’da Robotik Teknoloji Uzmanı, Mayıs 2018’den itibarense TESLA’da Otopilot Yazılım Mühendisi olarak çalışan Oktay ARSLAN,
- İstanbul Teknik Üniversitesi İşletme Mühendisliği Bölümü’nde araştırma görevlisi, çevrimiçi topluluklar, sosyal ağ pazarlaması, marka toplulukları, e-WOM iletişimi ve kitle fonlaması alanlarında da aktif olarak rol alan Melek DEMİRAY,
- Uzay Mühendisi, AIRBUS tecrübesi olan, Reminis App kurucusu Utku Boğataç,
- Tumfirsatlar sitesinin kurucusu. Startupgrind İstanbul Temsilcisi Can KAĞITÇIBAŞI,
- Bilişim sektöründe rol alan ve The Martin Lab kurucusu ve Orion Sky Lab kurucu üyesi Seren AFŞİN,
- Eski bürokrat, GMT Teknoloji Enerji ve Bilişim Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şirketinin kurucusu ve aynı zamanda fonbulucu.com adında ki kitlesel fonlama platformunun yöneticisi Hakan YILDIZ,
- Vogue Türkiye dergisi başta olmak üzere, sanatçıların albüm kapakları fotoğrafçısı ve Kafa dergisinin yazarı Dilan BOZYEL,
Sponsorluk görüşmelerimiz devam ediyor fakat henüz netleşen bir süreç yok.
5- Space Travel Agency of Turkey ne zaman faaliyete başlayacak ve misyonu nedir?
B.E.Ö & İ.A: Önümüzde 10 günlük Türkiye 3 aylık da Amerika turu planlaması var. Türkiye’de ki Bilim Merkezi turu ve New York’daki Dil Eğitiminin ardından, 2020’de Space Travel Agency of Turkey Uzay Kongresi için çalışmalara başlayacağız. Zero-G ve Bilim Merkezleri Turu faaliyetlerimizi ise öncelikle gençlerimize ardından da bu alana ilgi duyan tüm kitlelere ulaştırmak adına başlatmayı hedefliyoruz.
6- Karman hattı hakkında detaylı bilgi alabilir miyiz?
B.E.Ö & İ.A: Karman Hattı, deniz seviyesinden 100 km (62 mi 330.00 ft) yüksekte olduğu varsayılan hayali bir sınırdır. Dünya genelinde NASA’nın belirlediği, Astronot sayılmanız için aşmanız gereken bir sınır. Ayrıca bu sınır, atmosferin katmanlarının üst sınırı ve yerçekimi etkisinin sona erdiği noktadır. Adını Macar asıllı Amerikalı fizikçi Thedore von Karman’dan alır.
7- Türkiye’de bu tarz bir girişime yoğun talep olacağını düşünüyor musunuz?
B.E.Ö & İ.A: Şu anlık “Uzay Seyahati” konusunda yoğun bir talep beklemiyoruz. Dünya genelinde Uzay Seyahati yapmak birazcık maliyetli. (Ortalama 20M Dolar). Fakat 2023 itibariyle fiyat güncellemesi yapılacak. Yapacağımız diğer faaliyetler olarak; Amerika, Fransa veya Rusya’da Yerçekimsiz Uçuş Deneyimi olan Zero-G ve gençlerimiz ile bu alana ilgi duyan kitleler için Bilim Merkezi Turları’na (NASA, SpaceX, ESA, CERN vb.) yoğun bir talep bekliyoruz.
8- Space Travel Agency of Turkey olarak hedefleriniz nelerdir?
B.E.Ö & İ.A: Space Travel Agency of Turkey olarak ilk hedefimiz; 2023’te Türkiye’den en az 1 kişyi Uzaya göndererek Astronot yapmak. Bu faaliyetimizi de Zero-G deneyimi ve Bilim Turları ile desteklemeyi planlıyoruz. Space & Further