Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
Dr. Tomris Mahirel
Anne olmak, hayatınızın akışını değiştirecek önemli bir olaydır. Hem riskli gebeliklerin önlenmesi ve hem de rahat bir gebelik periyodu geçirmek için ideal olan, gebeliği planladığınız zamandan 3 ay öncesinde doktor kontrolüne girmek ve mümkünse bilinçli ve planlayarak gebe kalmaktır.
Planlı gebelik, ileride karşılaşacağınız zorlukları daha kolay atlatmanızı sağlar.
Gebe kalmak için en uygun yaş dilimi 18 — 35 yaşlar arasıdır.
Kadın doğum uzmanınızı ziyaret edin:
- Hamile kalmaya karar verdiğinizde, duygusal olarak bebek sahibi olmaya hazır olabilirsiniz. Ancak vücudunuz buna hazır mı?
- İlk yapılması gereken jinekolojik ve ultrasonografik muayenenizdir.
Bu ziyaret sırasında:
- Ailenin tıbbi geçmişi ve varsa geçmiş gebelikler hakkında tüm bilgiler etraflıca sorgulanır.
- 9 — 12 ay içinde smear test yapılmamışsa testin tekrarı yapılır.
- Genital bir enfeksiyon var ise tetkik ve tedavisi yapılır.
- Her kadın—doğum uzmanı ayrıca bir pratisyen hekimdir de. Jinekolojik muayenenin yanı sıra nabız, tansiyon, kilo ölçümü, kalp ve akciğer muayenesi ile guatr ve lenf adenopatiler yönünden boyun muayenesi yapılır. Bu sistemlerle ilgili herhangi bir patolojinin tespiti durumunda ilgili branş hekiminden konsültasyon istenir.
- Kan tetkikleri istenir. Bunlar içerisinde
- Kan sayımı,
- Biyokimyasal analizler,
iii. HbsAg, HCV, HIV,
- Tiroit hormonları,
- TORCH (Toxoplasma, kızamıkçık, sitomegalovirüs, herpes)
- Evlilik öncesi yapılması zorunlu olan Talasemi Tarama testi mutlaka sorgulanmalı, henüz yapılmamışsa istenmelidir.
vii. Eşlerin kan grupları
Yapılacak kan tetkikleri sonucuna göre kansızlığı olan bir anne adayının kansızlığının gebelik öncesinde tedavisi mümkün olabilecektir.
Yine testlerde örneğin kızamıkçığa karşı bağışıklığı yoksa arzu etmesi durumunda kızamıkçık aşısı yapmak mümkün olacak fakat aşı sonrası en az 3 ay süre ile kesinlikle gebe kalınmaması hususunda uyarılacak, toxoplasma veya CMV enfeksiyonu tespiti halinde tedavisi ve sonra gebeliğe izin verilmesi mümkün olabilecektir.
Kilonuz gebelikte önemlidir.
Gebelikte aşırı kilo; hipertansiyon, gebelik zehirlenmesi, prematüre doğum ve gebelik diyabeti gibi birçok komplikasyonun oluşmasına davetiyedir.
Ayrıca obez kadında bebek de çoğu kez iri olacağından doğum yaralanmalarına yol açabilir, normal doğum yerine iri bebek nedeniyle sezeryan ihtiyacı hasıl olabilecektir.
Anne adayının çok zayıf olması da arzu edilen bir durum değildir.
Aşırı zayıf annede, erken doğum tehdidi ve düşük doğum ağırlıklı bebek dünyaya getirme riski artmıştır.
Beslenme
Anne adayının beslenmesi fast — food ağırlıklı ya da tek tip ise mutlaka sağlıklı ve dengeli bir beslenme programına geçilmelidir. Bu dönemde protein ve sebze ağırlıklı beslenmeye özen göstermelidir.
Tatlandırıcı alıyorsa kesilmeli, kola ve gazlı içecekler içilmemeli, kafein (kahve, neskafe) alımı asgariye indirilmelidir.
Sade maden suyu gebelikte günde 1, en çok 2 bardak içilebilir.
Sigara, alkol, uyuşturucu
Fetüs üzerinde zararlı etki yaratabileceğinden gebelikten en az üç ay öncesinden bu zararlı alışkanlıklardan tamamen kurtulmak gerekir.
Aşırı alkol ve sigaranın sperm kalitesine kötü etkileri olduğu uzun süredir bilinmektedir.
Kronik hastalığınız varsa;
Anne adayında hipertansiyon, diyabet, depresyon, epilepsi, hiper veya hipotiroidi gibi kronik hastalıkların varlığı durumunda multidisipliner bir yaklaşımla ilgili branş hekimleriyle birlikte gerekli önlemler alınmalıdır.
Diş doktorunuzu ziyaret edin
Semptom vermeyen bir patolojinin zamanında tedavisi mümkün olur.
Hastanın yaşam biçimi
Hastanın yaşam biçimi mutlaka gözden geçirilmeli; eğer anne adayı çalışıyorsa, çalışılan yerde ya da yaşanılan çevrede herhangi bir dış etkene maruziyet sorgulanmalıdır (civa, kurşun gibi metaller, böcek öldürücü ilaçlar, diğer kimyasallar ve radyasyan gibi).
Her türlü stresten uzak durun.
Egzersiz yapın.
Folik asit kullanmaya başlayın
Gebelikten 3 ay öncesinden Folik asit takviyesine başlamanız, bebeğinizde gelişebilecek nöral tüp defektlerini (beyin ve omurilik) %75 oranında önler.
Genetik danışmanlık
Eşler arasında akrabalık söz konusu ise, ailede bazı genetik hastalıklar ya da tekrarlayan düşük hikayeniz varsa gebelik öncesinde mutlaka bir genetik danışmanın tavsiyelerini almalısınız.
PLANLI BİR GEBELİĞİNİZİN OLMASI, DOĞACAK BEBEĞİNİZİN SAĞLIKLI OLMASININ YANISIRA RAHAT BİR GEBELİĞİN SEYRİ VE İLERİDE KARŞILAŞACAĞINIZ ZORLUKLARI DAHA KOLAY VE BİLİNÇLİ BİR ŞEKİLDE ATLATMANIZI SAĞLAR.