Bugünkü yazımız en sevilen meyvelerden biri ve benim de favori meyvem olan Kirazın Faydaları hakkında. Çok açık beyazımsı pembeden, siyaha yakın koyu kırmızıya kadar çok çeşitli renklerde yetiştirilebilen kiraz hem oldukça lezzetli hem de oldukça sağlıklıdır. Yakın zamanlara kadar sağlığa etkisi hakkında pek bilimsel çalışma yapılmayan kiraz ile ilgili yapılan araştırma sayısı arttıkça kirazın saklı kalmış faydaları da bir bir ortaya çıkmaya başladı. Gelin kirazın bu saklı kalmış faydalarına biraz daha yakından bakalım.
Kirazın Besin Değeri
Kiraz tatlı olmasına rağmen şaşırtıcı bir şekilde meyveler içerisinde en düşük glisemik indekse sahip olanlardan birisidir ve glisemik indekste çok düşük grupta yer alır. Bu yüzden miktarı(140gram-1 kase) abartmamak kaydı ile tüketilmesi şeker hastaları için oldukça sağlıklıdır.
Kirazda hangi vitamin ve mineraller bulunur
DV (Daily Intake Value) : Bir besin maddesinin günlük ihtiyacımızın ne kadarını karşıladığını gösterir.
Kirazın 100 gramında
- 63 kalori/264kJ – DV %3
- 2 gram lif – DV %8
- 13 gram früktoz
- ve 1.1 gram protein – DV %2
bulunur. Bunun yanısıra içerisinde
- C Vitamini – DV %12
- Potasyum – DV %6
- Manganez – DV %4
- Magnezyum – DV %3
- Bakır – DV %3
- K Vitamini – DV %3
- Demir – DV %2
- Fosfor – DV %2
- B6 Vitamini – DV %2
- Thiamin – DV %2
bulunmaktadır. Aslında içerisinde bir çok vitamin ve mineral bulunmasına rağmen bu miktarlar C vitamini ve potasyum haricinde çok yüksek değildir.
Zaten bilim insanlarının asıl dikkatini çeken ve kirazın faydalarının asıl kaynağı içerisinde bulunan kiraza özgün antioksidan maddelerdir.
Kirazın Faydaları
1. Kiraz kansere iyi gelir. Kirazın faydaları arasında en önemlisi kansere karşı en etkili meyvelerden birisi olmasıdır. Antioksidan açısından oldukça zengin olan kiraz, içerisinde bulunan etkili bileşikler sayesinde hücrelerimizi kanserden korur;
- Kirazda yüksek oranda bulunan bir flavonoid türü olan Queritrin kansere karşı bilinen en etkili antioksidanlardan birisidir. Kiraz tüketimi maddenin kana salınmasını ve kanserli hücrelerle savaşmasını sağlar. Queritrin ticari olarak satılan kanser ilaçlarından daha etkilidir.
- Kiraz ellajik asit içerir. Bitkilerde bulunan kanserojen ve mutasyon karşıtı etkisi ile bilinen bir bileşiktir.
- Kirazın içinde aynı zamanda perilil alkol(POH)‘de bulunur. Kanserli hücrelerin gelişim için ihtiyaç duydukları proteinlere bağlanarak hücrelerin bu proteinden mahrum bırakır ve kanserli hücrelerin gelişimini önler. POH bütün kanser türlerini engellemede oldukça başarılıdır.
- Yüksek miktarda yine bir flavonoid türü olan antociyanin madde(cyanidin) içerirler. Antosiyaninlerin kansere karşı etkisi çeşitli araştırmalarla bir çok kez kanıtlanmıştır.
- Kendisine özgü antioksidanların yanısıra beta-karoten, c vitamini ve içerdiği lif gibi bağışıklık sistemini güçlendirici maddeler kirazı kansere karşı en etkili meyvelerden birisi yapar.
2. İltihaplanmanın(inflamasyon) etkilerini azaltır. Kirazın faydalarından bir diğeri de içerisindeki bitkisel kimyasallar sayesinde inflamasyona neden olan enzimlerin salgılanmasını engelleyerek etkilerini azaltmasıdır.
3. Gut hastalığına iyi gelir. Günde 10 adet kiraz yiyen kişilerde gut hastalığına yakalanma oranı %35 azalır. 20-30 adet yiyen kişilerde bu oran %50ler oranında düşer. Gut hastalığı, kanda ürik asidin fazla üretilmesi sonucu eklemlerde kristaller ve buna bağlı ağrı oluşmasıdır. Her gün belirli miktarda kiraz tüketen kişilerde kandaki ürik asit seviyesi 4 hafta sonunda düşer.
4. Düzenli ve sağlıklı uyku uyumanızı sağlar. Kiraz yüksek miktarda melatonin içerir. Melatonin oksidasyonun yanısıra uyku kalitesi ve vücut yenilenmesinde de hayati rol oynar. Kiraz tüketiminin melatonin seviyesini yükselterek uykuya yardımcı olmasının yanısıra uykunun kalitesini ve zamanını da arttırmaktadır. Ayrıca jetlag etkisinden daha çabuk kurtulmanızı sağlar.
5. Artrit ağrılarını azaltır. Günde iki defa vişne veya kiraz suyu içen kadınlarda görülen osteoartrit kaynaklı ağrılarda %20’ye varan azalmalar gözlenmiştir.
6. Bağırsakları çalıştırır ve kilo verdirir. Bol lif içeren bir meyve olduğundan fazla kalori almadan karnı tok tutup sindirim sistemini çalıştırır. Belli bir miktar kiraz yediğinizde bağırsaklarınızın bozulmaya başladığınızı düşünmenizin nedeni budur.
7. Kalp ve damar sağlığını korur. Antioksidan olduğundan dolayı kanda bulunan zararlı maddeleri ve serbest radikalleri yok eder. Bu sayede kandaki oksijenin yanması sonucu oluşan serbest radikallerden damar duvarlarını ve çevresindeki doku hücrelerini korur.
8. Yüksek tansiyonu düşürür, felç riskini azaltır. İçerisindeki yüksek potasyum miktarı sayesinde vücut sıvılarında bulunan sodyumu dengeler ve tansiyonu düşürür. Ayrıca kirazın içinde bulunan fitesteroller kötü kolesterolü seviyesini de azaltır. Bunların sonucu olarak felç riski de önemli oranda azalır.
9. Kas yorgunluğunu azaltarak kondisyonu arttırır. Antioksidan içeriği ile enerji yakımı sonrası oluşan oksidasyonun etkileri olan kas ve eklemlerde üretilen asidik ve oksit maddelerin yaptığı etkiyi azaltarak kas yorgunluğunu giderir. Özellikle sporcuların müsabakalara hazırlandıkları dönemde kiraz tüketmelerinin kondisyonu arttırıcı etkisi olur.
11. Şeker hastalığına iyi gelir. Şekerli olduğu halde şaşırtıcı biçimde diyabet hastaları için sağlıklı olduğundan daha öncede bahsetmiştik. İçerisindeki antosiyaninler insülin direncini ve glükoz toleransını düşürür. Ayrıca glisemik indeks tablosundaki en düşük meyvelerden birisidir. Günde 130-150 gr.(küçük bir kase) arası tüketmenizde sakınca yoktur.
12. Ciltteki yaşlanma etkilerini azaltır. Oksidasyon iç organlarımıza olduğu kadar dış organımız olan derimize de oldukça zararlıdır ve yaptığı hasar bizi yaşlı ve yıpranmış gösterir. Özellikle kiraz ve vişnede bulunan antioksidanlar cildimizi ve derimizi bu yıpranma etkilerinden korur.
Önemli Not: Kiraz ve vişne aynı ailenin üyeleridir. Kiraz ve vişnede bulunan antioksidanların bir çoğu ortaktır. Kirazın faydalarının bir çoğu hatta biraz daha fazlası vişnede de bulunur.
Görüldüğü gibi kirazın faydaları oldukça fazla. Günde 1 kap kiraz yemek veya 1 bardak vişne suyu içmek son derece yararlı. Bunların yanı sıra oldukça çeşitli şekillerde tüketebilirsiniz. Keklerinizde ve tartlarınızda şeker yerine kullanabilirsiniz. Salatalarınıza katabilir veya meyve suyu karışımlarına ekleyebilirsiniz.
Dünyadaki en büyük kiraz üreticilerinden olan ülkemizde organik ve sağlıklı kirazın şu sıralar tam da mevsimi. Yaz mevsiminde kendizi kirazdan ve kirazın faydalarından mahrum bırakmayın.
Hepinize bol sağlıklı günler dileriz.