Karahindiba Faydaları ve Zararları Nelerdir?
Karahindiba otu, dünyanın birçok yerinde yetişen çiçekli bitki ailesinin adıdır. “Taraxacum spp” olarak bilinir ve “Taraxacum officinale” karahindiba bitkisinin en yaygın türüdür.
Bitkisel ilaçlarda çok çeşitli tıbbi özellikleri için kullanılmaktadır. Uzun yıllardır, kanser, akne, karaciğer hastalığı ve sindirim bozuklukları da dahil olmak üzere sayısız fiziksel rahatsızlığı tedavi etmek için kullanılmıştır.
Yazıda “karahindiba ne işe yarar”, “karahindiba neye iyi gelir”, “karahindiba faydaları ve zararları” hakkında bilgi verilecektir.
Karahindiba Nedir?
Sarı çiçekli bir bitkidir. Karahindiba otunun faydaları, içeriğinde bulunan güçlü vitamin, mineral ve bileşiklerinden kaynaklanmaktadır.
Karahindiba Otu Ne İşe Yarar?
Kökten çiçeğe, vitaminler, mineraller ve lifle yüklüdür, yüksek oranda besleyici bir bitkidir. A, C ve K vitaminleri için mükemmel bir kaynaktır. E vitamini, folat ve az miktarda diğer B vitaminlerini içerir. Ayrıca demir, kalsiyum, magnezyum ve potasyum dahil olmak üzere önemli miktarda mineral içerir.
Karahindiba kökü, bağırsak sistemindeki sağlıklı bakteri florasının büyümesini ve korunmasını destekleyen bitkilerde bulunan bir tür çözünür lif olan inülin açısından zengindir.
Karahindiba nasıl yenir?
Pişmiş veya çiğ olarak yenebilir. Bitkinin kökü çoğu zaman kurutulur ve çay olarak tüketilir ancak bütün halinde de yenebilir.
Karahindibanın Besin Değeri Nedir?
|BESİN||BİRİM||100 G BAŞINA DEĞER|
|Su||g||85.6|
|Enerji||kcal||45|
|Protein||g||2.7|
|Toplam lipit (yağ)||g||0.7|
|Farklı karbonhidrat||g||9.2|
|Lif, toplam diyet||g||3.5|
|Toplam şekerler||g||0.71|
|MİNERALLER|
|Kalsiyum, Ca||mg||187|
|Demir, Fe||mg||3.1|
|Magnezyum, Mg||mg||36|
|Fosfor, P||mg||66|
|Potasyum, K||mg||397|
|Sodyum, Na||mg||76|
|Çinko, Zn||mg||0.41|
|VİTAMİNLER|
|C vitamini, toplam askorbik asit||mg||35|
|Tiamin||mg||0.19|
|Riboflavin||mg||0.26|
|Niasin||mg||0.806|
|B-6 Vitamini||mg||0.251|
|Folat, DFE||µg||27|
|A vitamini, RAE||µg||508|
|A vitamini, İÜ||IU||10161|
|E Vitamini (alfa-tokoferol)||mg||3.44|
|K vitamini (filokinon)||µg||778.4|
|LİPİDLER|
|Yağ asitleri, toplam doymuş||g||0.17|
|Yağ asitleri, toplam tekli doymamış||g||0.014|
|Yağ asitleri, toplam çoklu doymamış||g||0.306|
Karahindibanın Yararları Nelerdir?
Karahindibanın içindeki biyoaktif bileşikler, iltihaplanma ve hatta kanserle savaşmaya yardımcı olabilir. Kan şekeri seviyelerinin düşmesine yardımcı olabilir. Kalsiyum ve K vitamini içeriği, kemikleri güçlendirirken, demir içeriği kansızlığı önlemeye yardımcı olabilir.
Güçlü antioksidanlar içerir
Bu bitki, güçlü antioksidanlarla doludur. Antioksidanlar vücudumuzdaki serbest radikallerin olumsuz etkilerini nötralize eden veya engelleyen moleküllerdir.
Serbest radikaller normal metabolizmanın bir ürünüdür ancak fazlası zararlıdır. Çok fazla serbest radikalin varlığı, hastalık gelişimine neden olur. Bu nedenle, vücudumuzu sağlıklı tutmak için antioksidanlar gereklidir.
Karahindiba, hücresel hasara ve oksidatif strese karşı güçlü koruma sağladığı bilinen beta-karoten antioksidanını yüksek oranda içerir.
Ayrıca, bitkinin çiçeğinde en yüksek konsantrasyonda bulunan, aynı zamanda kök, yapraklar ve sap kısmında da olan bir başka antioksidanlar kategorisi, polifenoller açısından zengindir.
İnflamasyonla mücadele eder
Polifenoller gibi çeşitli biyoaktif bileşiklerin varlığından dolayı hastalığın neden olduğu iltihaplanmanın azaltılmasında etkilidir.
İnflamasyon vücudumuzun yaralanma veya hastalığa verdiği doğal tepkilerden biridir. Zamanla, aşırı iltihaplanma, vücudun dokularına ve DNA’larına kalıcı hasar verebilir.
Bazı test tüpü çalışmaları, karahindiba bileşikleriyle tedavi edilen hücrelerde belirgin şekilde inflamasyonun azaldığını ortaya koymuştur.
Kan şekeri kontrolü sağlar
Chichoric ve klorojenik asit, karahindibada bulunan iki biyoaktif bileşiktir. Bunlar kan şekeri kontrolüne yardımcı olan bileşiklerdir. Test tüpü ve hayvan çalışmaları, bu bileşiklerin, aynı zamanda, kas dokusunda glikozun (şeker) emilimini geliştirdiğini göstermektedir.
Kolesterolü azaltır
Bitkide bulunan biyoaktif bileşiklerin bazıları, kalp hastalığı riskini azaltmaya yardımcı olan kolesterolü düşürür.
Bir hayvan çalışması, karahindiba ekstresi ile tedavi edilen farelerde önemli ölçüde kolesterol ve trigliserit seviyelerinin azaldığını tespit etmiştir.
Kan basıncını düşürür
Bu bitkinin potasyum içeriği, kan basıncı yüksek olanlarda kan basıncını düşürmeye yardımcı olur.
Karaciğer sağlığına faydalıdır
Hayvan çalışmaları, karahindiba ekstraktının toksik maddeler ve stres varlığında karaciğer dokusu üzerinde koruyucu bir etkiye sahip olduğunu bulmuştur.
Hayvan çalışmaları, karahindiba ekstresinin karaciğerde depolanan fazla yağ seviyesini azaltabildiğini ve karaciğer dokusunu oksidatif strese karşı koruyabildiğini göstermiştir.
Karahindiba kanser
Karahindiba kanserli hücrelerin büyümesini önleme potansiyeline sahiptir. Bir test tüpü çalışması, karahindiba yaprağı ekstresi ile tedavi edilen kanserli hücrelerin önemli ölçüde büyümesinin azaldığını ortaya koymuştur. Ancak karahindiba kökü ekstresi ve çiçeğinden elde edilen ekstraktlar aynı sonuca yol açmamıştır.
Diğer test tüpü çalışmaları, karahindiba kökü ekstresinin karaciğer, kolon ve pankreatik dokudaki kanser hücrelerinin büyümesini önemli ölçüde yavaşlatma kapasitesine sahip olduğunu göstermiştir.
Sindirimi geliştirir ve kabızlıkta etkilidir
Bu bitki, kabızlık ve sindirim sorunlarını tedavi etmek için bitkisel ilaç olarak kullanılır. Bazı araştırmalar da bu iddiaları destekler niteliktedir.
Bağışıklık sistemini güçlendirir
Bazı araştırmalar, bu şifalı bitkinin, vücudun enfeksiyonla savaşma kabiliyetini destekleyebilecek antimikrobiyal ve antiviral özelliklere sahip olabileceğini göstermektedir. Birkaç test tüpü çalışmasında, karahindiba ekstraktının virüslerin çoğalma yeteneğini önemli ölçüde azalttığı bulunmuştur.
Kemik sağlığını destekler
Bitki, iyi bir kalsiyum ve K vitamini kaynağıdır – her ikisi de kemik kaybının önlenmesi ile ilişkilidir.
Anemiyi önleyebilir
Bu açıdan az bilgi mevcuttur. Bazı araştırmalar, karahindibanın demir içerdiği için anemiyi önlemeye yardımcı olabileceğini belirtmektedir. Bir fincan kıyılmış karahindiba (55 gr) yaklaşık 2 mg demir içerir.
Böbreklerde su tutulmasını önleyebilir
Karahindibanın idrar söktürücü özellikleri burada yardımcı olabilir. Yüksek potasyum içeriği, karahindibayı iyi bir idrar söktürücü yapar.
Bir çalışmada, karahindiba alımı deneklerde 5 saatlik bir süre boyunca idrar sıklığını artırdı. Bu nedenle, bu bitki insanlarda bir idrar söktürücü olarak umut vaat ediyor ve böbreklerde su tutulmasını önlemeye yardımcı olabilir. Ancak böbrek hastalığınız varsa karahindiba kullanmadan önce doktorunuza danışın.
Karahindiba Cilde Faydaları
Hayvan ve test tüpü araştırmaları, güneş ışığı, yaşlanma ve akneden kaynaklanan deri hasarlarına karşı koruyabildiğini göstermektedir.
Bir çalışmada, karahindiba yaprağı ve çiçek özleri, UVB ışınlarına (güneş ışığı) maruz kalmadan hemen önce veya hemen sonra uygulandığında cilt hasarına karşı korumuştur. İlginç olarak, kökü aynı şekilde etkili değildi.
Yaşlanan cildin özelliklerinden biri, sağlıklı, yeni cilt hücrelerinin üretimindeki azalmadır. Bir test tüpü çalışması, karahindiba kökü ekstresinin, yaşlanma sürecini yavaşlatan yeni deri hücrelerinin oluşumunu arttırdığını göstermiştir.
Başka araştırmalar, ekstrenin, hidrasyon ve kolajen üretimini artırırken, deri inflamasyonu ve tahrişini azaltabileceğini göstermektedir. Bu, bazı akne tiplerinin önlenmesinde ve tedavi edilmesinde yararlıdır.
Karahindiba Zayıflatır mı?
Karahindiba yararları arasında kilo vermeye yardımcı olması gösterilmektedir. Bazı araştırmalar, bu bitkideki biyoaktif bileşenlerin, kilo koruma ve vermeyi destekleyebileceğini göstermektedir.
Bazı araştırmacılar da bitkinin, karbonhidrat metabolizmasını iyileştirme ve yağ emilimini azaltma yeteneğinin kilo kaybına neden olabileceğini belirtmiştir. Ancak, bu henüz bilimsel olarak kanıtlanmamıştır.
Karahindiba Nasıl Kullanılır?
Bitkinin yaprağı, sapı ve çiçekleri genellikle doğal hallerinde tüketilir ve pişmiş veya çiğ olarak yenebilir. Kökü genellikle kurutulur, öğütülür ve bir çay veya kahve olarak tüketilir.
Karahindiba, kapsüller, ekstraktlar ve sıvı özütü gibi ek formlarda da mevcuttur. Besin takviyesi olarak bu bitki üzerinde çok az insan araştırması yapıldığı için net bir dozaj yönergesi bulunmamaktadır. Bazı mevcut verilere göre, farklı türlerde karahindiba için önerilen dozlar şöyledir;
Taze yapraklar: Günlük 4–10 gram.
Kuru yapraklar: Günlük 4–10 gram.
Yaprak tentürü: 0.4–1 çay kaşığı (2–5 ml), günde üç kez.
Sıvı özütü: 1–2 çay kaşığı (5-10 ml), günlük.
Taze kök: Günlük 2–8 gram.
Kuru toz: 250-1.000 mg, günde dört kez.
Karahindiba Zararları ve Yan Etkileri
Karahindiba düşük toksisiteye sahiptir ve çoğu insan için, özellikle de bir besin olarak tüketildiğinde muhtemelen güvenlidir. Ancak, araştırmaların hala çok sınırlı olduğunu ve kullanımının % 100 risksiz olmadığını unutmayın.
Bazı kişilerde alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Hassas deriye sahip kişilerde kontakt dermatit oluşabilir.
Karahindiba bazı ilaçlar, özellikle bazı diüretikler ve antibiyotiklerden olumsuz etkilenebilir. Reçeteli ilaçlar alıyorsanız, kullanmadan önce daima doktora danışın.