Uçkun, ülkemizin pek çok bölgesinde yetişmektedir. Bölgeye göre çeşitli isimlerle anılmaktadır. Işkın, yayla muzu, ışgın benzeri. Yemeklerde, tatlı yapımında ve hatta içki yapımında dahi kullanılmaktadır. Avrupada oldukça pahalıya satılan ve insan sağlığı için pek çok faydası bulunan bir bitkidir. Kansere çare olarak görülmesi uçkunun faydaları arasında ilk sırada yer almaktadır.
Uçkun (Işğın) Otu Nedir?
Ülkemizde Erzurum, Bingöl, Muş, Malatya yörelerinde ağırlıklı olarak yetişmektedir. Nisan sonu ve mayıs ayı içerisinde olgunlaşarak, toplanmaya ve tüketilmeye hazır hale gelmektedir. Olgunlaşma ayında bu şehirlerde sokaklarda sokak satıcıları tarafından yoğun olarak satılan ve bölge halkı tarafından sıklıkla taze olarak tüketilen bir bitkidir. Yayla muzu olarakda bilinmektedir. Bu zamanlarda Ortalama 1000 metre ile 4000 metre yüksekliklerde yetişmekte ve kuzukulağıgiller familyasında olan bir bitkidir. Ekşimsi bir tadı vardır. Yapraklarının ise zehirli olduğu düşünülmektedir. Gövdesi ve kök kısmı tüketilmektedir. Yaprakları ise içecek yapımında kullanılmaktadır.
Uçkun Bitkisinin Fiyatı
Uçkun yetişen bölgelerde uçkunun fiyatı oratlama beş ile on beş lira arasında satılmaktadır. Avrupa Ribes ( Ravent ) olarak bilinen bu bitki türlerine göre 30 euroya kadar alıvı bulabilmektedir.
Uçkunun Faydaları – Işgının Faydaları
- Kanserle mücadele eder ve kanser hücrelerinin gelişmesini önlemektedir.
- Kanseri önleyen polifenoller bakımından oldukça zengin bir bitkidir. Özellikle pişirildiği zaman bu etkisi dahada artmaktadır.
- Alzheimer rahatsızlığını önleyici etkisi bulunmaktadır.
- Yoğurt ile karıştırılarak cilde sürüldüğü zaman sivilcelere karşı etkili olmaktadır.
- Sindirimi kolaylaştırır, mideyi rahatlatır ve mide bulantısına iyi gelir.
- Afrodizyak etkisi bulunmaktadır.
- Şeker ve tansiyon rahatsızlıklarına karşı tüketilmesi önerilmektedir.
- Yoğunluk ve uykusuzluğu gidermesi uçkunun faydaları arasındadır.
- İnsan üzerindeki stresi almaktadır.
- Kendinizi zinde ve dirençli hissetmenizi sağlamaktadır.
- Hanımların en büyük sorunlarından olan hamilelik lekelerine karşı etkilidir.
- Bağışıklık sistemini güçlendirir.
- Kolesterolü düşürücü etkisi bulunmaktadır.
- Salatalarda ve yemeklerde kullanılması çok güzel bir çeşitlilik ve lezzet verir.
- Birçok ilaç yapımında kullanılmaktadır.
- Astım ve nefes darlığına karşı faydalıdır.
- Hemeroid için tedavi edici etkisi bulunmaktadır.
- Grip ve ateşli hastalıklarda tüketerek bu rahatsızlıkları kolayca atlatabilirsiniz.
- Sheffield Hallam Üniversitesi’nce yapılan çalışmalar neticesinde, Işkın’da da kırmızı sebzelerde bulunan ve kanseri önleyici maddeler olan polifenoller bakımından oldukça zengin olduğu ortaya çıkmıştır. Özellikle pişirilerek tüketildiğinde polifenol miktarı bakımından daha etkili hale gelmektedir.
Uçkunun faydaları oldukça fazladır ve mucize bitkinin taze olarak tüketimi haricinde çeşitli kullanım alanları bulunmaktadır. Damak zevkinize göre istediğiniz tarifi hazırlayabilirsiniz. Bir çok tarifi siz organikzamani.com okurları için hazırladık.
Işkın Sosu
Fırında yemek pişirdiğiniz zaman iki tane uçgunu soymadan ve doğramadan yemekle birlikte fırına atınız. Yemekler piştikten sonra uçkunları alarak soyun ve bir kaseye alın. Yeşil ye mayhoş tatda bir sos elde etmiş olacaksınız. Et yemekleerinde bu sosu kullanmanızı öneririz.
Uçkunlu ve Çilekli Krambil
– Yarım kilo uçkun
-250 gr çilek veya böğürtlen
– 1 paket vanilya
– 2 yemek kaşığı tereyagi
– 2-3 yemek yaşığı şeker
– 2-3 yemek kaşığı gram un
Tencere içerisinde yarım bardak su ve üzerine iri olarak doğranmış uçkun, bir yemek kaşığı şeker ve vanilya ekleyin. Ardından kısık ateşte yirmi dakika kadar pişirin. Diğer şeker ile un ve tereyağını beraber ovarak krambili elde edin. Yağladığınız bir fırın tepsisine dörde böldüğünüz çilekler yada böğürtlenlerle birlikte pişirdiğiniz uçkunları ekleyin. Ardından hazıladığınız krambili parmak uçlarınız ile dağıtın. Yaklaşık yarım saat boyunca 210 derecelik fırında pişirin. Soğudukran sonra servise hazır hale gelecektir.
Uçkun Reçeli
3 tane 250 grlik kavanoz
1 kilo ışgın
750 gram seker
yarim limon
2 adet karanfil
2 cm kadar taze zencefil
Uçkunlarınızı iyice yıkıyarak bir tenere içerisine doğrayın. Ardında tencereye şekerinizi ekleyin ve tam hizasına gelecek kadar su ekleyin. Son olarak karanfil ve zencefili ekleyerek yirmi dakika boyunca kısık ateşte kaynatın. Süre sonunda ocaktan alarak beş on dakika dinlendirin. Son olarak kavanozlara ekleyerek kapağı kapatın ve ara sıra ters çevirerek tam hazır olmasını sağlayın.