Seçimler ve medya denildiğinde birçok kişinin aklına ilk gelenlerden birisi oy dağılım ve sonuç grafikleri oluyor. Renkli ve eğlenceli kısımları bir yana, teknolojinin de gelişmesi ve veriyi çok daha çeşitli yollardan işlemenin mümkün hâle gelmesiyle, bu görselleştirmeler daha da ilgi çekici bir hâl aldı.
Peki politik partilerin olmadığı bir genel seçimi görselleştirmek zorunda kalsaydınız ne yapardınız? Bu zorlu sorunun cevabını, geçtiğimiz hafta içerisinde BBC World ekibinden Josh Rayman, Afganistan seçimlerindeki tecrübesi üzerinden vermiş. BBC World için birçok ülkenin seçimlerini takip eden ve sonuçlarını görselleştiren ekibin bir parçası olan Rayman, Afganistan’daki bu özel durumla nasıl baş ettiklerini ve yapıyı üzerine inşa edebilecekleri bir parti yapısı olmadığında buldukları yaratıcı çözümü çok güzel bir dille anlatmış. Tüm ülkede cinsiyete göre ayrıştırılmış oy merkezlerindeki trendlere bakmaya yönelerek bu verinin 2010 ve 2018 yılları arasında nasıl bir değişkenlik gösterdiğini araştırmışlar. Bunun sosyal medya için konu başlıkları oluşturduğunu belirtiyorlar. Gazetecilikte teknik bilginin böyle kritik zamanlarda nasıl daha önemli bir hâle geldiğinin güzel bir örneği.
GLOBAL FACT 6’NIN ARDINDAN: Dünyadaki doğrulama ve teyit organizasyonlarını çatısı altında toplayan ve denetleyen International Fact-Checking Network tarafından organize edilen Global Fact 6, geçtiğimiz hafta sona erdi. Dünyanın farklı yerlerinden gelen ve sayıları her yıl daha da artanteyit ve doğrulama organizasyonları, mevcut sorunlar ve ileriye dönük planları hakkında konuştular.
IFCN’nin de çatısı altında bulunduğu Poynter’ın Global Fact 6’da öne çıkan başlıkları ve mesajları derlediği yazısını buradan okuyarak hızlı bir özet almanız mümkün. Öne çıkan başlıklar şöyle: doğrulamaları video formatında sunun, doğruladığınız konuyu daha ayrıntılı bir haberin ipucu olarak görün, her alandan uzmanlarla çalışın. Eğer oturumları izlemek isterseniz, canlı yayınların arşivine de buradan ulaşabilirsiniz. Ayrıca Global Fact 6 ardından Afrika üzerine Daniela Flamini’nin yazdığı bu yazı da okunmaya değer.
QUARTZ BRIEF’E VEDA EDİYORUZ: Akıllı telefonlar için farklı bir haber uygulaması yaklaşımı getirmek zor. İnsanların alışkanlıkları bir yana, haberin özüne zarar vermeden farklı bir yaklaşım üretmeniz gerekiyor. Quartz’ın mesajlaşma formatında haber özetlerini sunan Quartz Brief uygulaması bunun iyi örneklerinden birisiydi. Birçok kişi tarafından da beğenildi ve ilgiyle karşılandı.
Fakat görünen o ki, bu ilgi oldukça kısa sürdü ve 1 Temmuz itibariyle Quartz uygulamasını yayından kaldırıyor. Bu kararın arkasında birçok farklı sebep olsa da, özetlemek gerekirse yenilik bir noktadan sonra sıkıcı hâle geldi ve kullanıcılar haberi daha geleneksel yollardan okumaya döndüler. Sanırım bunların arasında kendimi de sayabilirim. Her ne kadar ilk karşılaştığımda büyük bir ilgiyle uygulamayı kurup kullanmış olsam da, geçtiğimiz aylarda uzun zamandır bakmadığımı fark ettim ve açıkçası geri döndüğümde de çok cezbetmediği için uygulamayı kaldırdım. Sanırım birçok kişinin de yaşadığı tecrübe benzer olmuş.
Bu da aslında dijital haber anlatıcılığındaki önemli bir noktayı bize gösteriyor. Her ne kadar yenilikler başlangıçta cazip gelse ve insanları kendisine çekse de, okuru o şekilde haber almayı geleneksel yollara tercih ettirecek kadar iyi bir yenilik bulmanız lazım. Bunu başarmak da hiç kolay bir iş değil.
GAZETELERİN İKLİM HABERCİLİĞİ PROTESTO EDİLİYOR: Bültende sıkça değindiğimiz konulardan birisi, şu anda gezegenin ve insanlığın karşılaştığı en büyük risklerden birisi olan iklim krizi karşısında gazeteciler ne yapabilir ve ne yapmalı sorusu. Bununla ilgili medya profesyonelleri kendi aralarında tartışırken, okurlar da kimi taleplerde bulunuyor.
Bunun bir örneği Extinction Rebellion isimli grubun ABD’deki destekçileri tarafından başlatıldı. Önce New York Times’ı, ardından da Fox News’i iklim konusundaki haberciliklerinin yetersizliği ve sorunları için protesto eden eylemciler, medyanın ve gazetecilerin bu konuyu daha fazla ciddiye almasını istiyor. Bununla ilgili The Nation, The Columbia Journalism Review ve The Guardian tarafından eş zamanlı olarak yayınlanan bu okur yazısı da, eylemcilerin iklim konusunda gazetecilerden ne beklediğini temiz bir dille özetliyor. Temel beklenti medyanın dünyamızın yaklaşmakta olan krizine karşı insanların duyarsız kalmalarına izin vermemesi ve toplumun çalar saati olma işlevini unutmaması yönünde.
NE KADAR İYİ BİR TROL HESAP OLABİLİRSİNİZ?: “Fake news” ve internetteki diğer yanlış bilgilerle mücadele konusunda en önemli noktalardan birisi insanların bu konuda kendilerini eğitmelerine yardımcı olmak. Bunu yazılar veya videolarla yapabileceğiniz gibi, insanlara Twitter’daki bir “fake news” hesabı olma fırsatını vererek de yapmak mümkün.
Bad News Game tam olarak bu amaçla tasarlanmış bir oyun. DROG isimli ekip tarafından tasarlanan bu oyunda yeni bir hesapla başlayarak trollüğün tüm aşamalarından geçiyor ve takipçilerinizi artırırken skandallar yaratmaya çalışıyorsunuz. Keyifli ve kısa bir oyun olan Bad News Game, aynı zamanda akademik bir araştırmanın da parçası. Araştırmanın geçtiğimiz hafta yayınlanan sonuçlarına göre bu oyun insanların internette yalan haberleri ve bu amaçla kurulmuş hesapları tanımasına yardımcı olmuş. Yani oyun ile insanları bu konuda bilgilendirme amacına ulaşılmış.
Kaynak: NewsLabTurkey