azteklerde bir tanrıdır. doğanın dönüşümünün sembolüdür.
bu konuda fikrin mi var? buraya entry ekle. üye ol
- 1.
-
2.
t: aztek tanrılarındandır.
xipe totec
(nahuatl dilinde “derisi yüzülmüs tanrimiz”), meksika’da yagmur mevsiminin baslangici olan ilkbaharin ve yeni yeseren bitkilerin tanrisi. ayni zamanda kuyumcularin koruyucusuydu.
yeni yeseren bitkilerin simgesi olarak xipe totec, insan derisine bürünürdü. bu deri ilkbaharda yeryüzünü kaplayan “yeni deri”yi temsil ederdi. heykellerinde ve tastan yapilma masklarinda da hep yeni yüzülmüs bir deriye bürünmüs olarak betimlenirdi.
anauatl iteouh (kiyi tannsi) olarak tanimlanan xipe totec, baslangiçta altin yönünden zengin olduguna inanilan bugünkü oaxaca ve guerrero eyaletlerinde yasayan zapotek ve yopi yerlilerinin tanrisiydi. zapotekler onu bir bitki tanrisi olarak kabul ediyor ve quetzalcoatl’la (tüylü yilan) ilisksili görüyorlardi. kesinlikle yabanci bir tanri sayilan xipe totec’in tapinagi yopico ya da yepi evi olarak aniliyordu.
xipe totecin ilk temsili resimleri, teotihuacan yakinlarindaki xolalpan’da ve texcoco'da mazapan kültürüyle baglantili olarak yani klasik sonrasi toltek döneminde (10-12. yy.) ortaya çikti. aztekler bu kültü daha sonra axayacatl yönetimi (1469-81) sirasinda benimsedi.
aztek yilinin ikinci dinsel tören ayi olan tlacaxipehualiztli'de (ınsanlann yüzülmesi), rahipler yüreklerini çikararak insanlari kurban ederlerdi. daha sonra bu kurbanlarin yüzülerek sariya boyanan ve teocuitlaquemitl (altin giysi) denen derilerini üzerlerine giyerlerdi. öteki kurbanlar ise bir çerçeveye baglanarak oklarla öldürüldü. yere damlayan kanlarinin verimli ilkbahar yagmurlarini simgeledigine inanilirdi.
xipe totec, onuruna söylenen bir ilahide, yoalli tlauana (gece ıçkicisi) olarak anilirdi. bunun nedeni bereketli yagmurlarin gece yagdigina inanilmasiydi. ayni ilahide xipe totec'e, bereketin simgesi ouetzalcoatl’i getirdigi ve kurakligi önledigi için sükranlar sunulurdu.