Staj girişi tarihinden sonra doğum yapan kadın sigortalılar, borçlanabilirler. Normalde doğum borçlanması çalışan kadına yalnızca gün kazandırır, sigorta girişini geri çekmez. Ancak staj girişi olan kadın sigortalılar için böyle bir avantaj söz konusudur. Bu nedenle borçlanma yapabilirler.
1.Soru: 1999'da meslek stajımı yaptım. Daha sonra evlendim ve doğum yaptım. 2004'te tekrar çalışmaya başladım. Yaptığım doğumu borçlanabilir miyim? (Ayten Sırma)
Cevap: Doğum borçlanması yapılabilmesi için doğumun sigortalı olunan tarihten sonra gerçekleşmesi şartı bulunmaktadır. Staj girişleri emeklilik için dikkate alınmamaktadır. Ancak staj süresince analık sigortasına prim ödendiği için, staj girişi tarihinden sonra doğum yapan kadın sigortalılar bu doğumlarını borçlanabilirler. Dolayısıyla siz de doğum borçlanması yapabilirsiniz. Doğum borçlanması sonrasında 2004'teki sigorta girişiniz de borçlandığınız gün sayısı kadar geri gelecektir. Normalde doğum borçlanması yalnızca gün kazandırır sigorta girişini geri çekmez. Ancak staj girişi olan kadın sigortalılar için böyle bir avantaj söz konusudur.
TÜRKİYE'DE ÇALIŞMAMIŞSA
Soru: 08.12.1980 Almanya doğumluyum, bayanım ve iki çocuğum var. 23.06.1999 tarihinde işe başladım ve çalışıyorum. Bu süre içerisinde sadece toplamda 6 yıl annelik iznini kullandım. Türkiye’de hiç sigorta başlangıcım yok. Ne zaman emekli olabilirim ve ne kadar yatırmam gerekiyor? (Nuran Öz)
Cevap: Kadın sigortalılar yurtdışında ev kadını olarak geçirdikleri süreleri borçlanabilirler. Çalışmaları gerekmez. Dolayısıyla 18 yaşın üzerindeki bütün süreleri borçlanmanız mümkün. Ancak Türkiye’de sigorta girişiniz olmadığı için 4/b’li yani Bağ-Kur’lu olarak borçlanma yapmanız gerekiyor. Eğer 4/b’li olarak borçlanma yaparsanız 58 yaşında 20 yıl borçlanmayla normal, 56 yaşında 15 yıl borçlanarak ise yaştan emekli olabilirsiniz.
2.Davayı kazanamazsınız
Soru: Babam 01.04.2011’de vefat etti ve kendisi SSK emeklisi. Annem ev hanımı olduğu için maaş bağlandı. Sonra annem babasından emekli maaşı için başvuruda bulundu. Dedem Bağ-Kur emeklisi olduğu için o maaşı da almaya hak kazandı ve maaşı 2012'den beri alıyordu. Anneme gelen bildiride denetmen raporuna istinaden aylığın iptal edildiği bilgisi verilmiştir. Bu nedenle yersiz aldığı aylıkla ilgili fark babamdan aldığı maaştan kesilmeye başlandı. Bunu nasıl düzeltebiliriz? (Aytuğ İyibilek)
Cevap: Anneniz SSK emeklisi kocasından ölüm aylığı alabilir. Aynı zamanda Bağ – Kur emeklisi babasından da ölüm aylığı alabilmesi için annenizin toplam gelirinin brüt asgari ücretin altında olması gerekir. Bu durumda dava açabilirsiniz ancak kazanamazsınız. Gelirdeki artış SGK’ya bildirilmediği için SGK faiziyle birlikte haksız alınan aylıkları geri istiyor.
3. Çalışılmamış süre borçlanılamaz
Soru: Babam 79 yaşında 1.796 (1525 SSK+271 Bağ - Kur) gün yatırdı, şu an SSK’lı. Geriye dönük borçlanma ya da başka bir kolaylık varsa lütfen bilgilendirir misiniz? (Hacı Bektaş)
Cevap: Askerlik borçlanması eğer askerlik sigorta girişinden önce ise sigorta girişini de öne çeker. Bunun yanında yurtdışı ve avukatlık stajı gibi borçlanmalar yapılabilir. Ancak bunlar dışında geriye dönük olarak çalışılmamış sürelerin borçlanılması gibi bir durum söz konusu değildir. Emeklilik için isteğe bağlı sigortalılık veya çalışmaktan başka bir çare kalmamaktadır.
4.Engelli aylığında gelir sınırı var
Soru: Merhaba 7 yaşında yüzde 99 engelli bir oğlum var. Eşimi 2014'te kaybettim. Babaannesiyle birlikte bakıyoruz. Babaanneye bakıcı maaşı bağlandı ama çocuğuma da maaş bağlatmak istiyorum. Başvuru yaptım onay vermediler. 2000 TL civarı aylık gelirim var. Bu durumda ne yapmalıyım? (İbrahim Aydoğan)
Cevap: 18 yaşın altındaki engellilerin yakınlarına maaş bağlanıyor. Bunun için engellinin yaşadığı hanedeki kişi başına düşen gelirin asgari ücretin üçte birinden az olması gerekiyor. Bu tutar 2017 yılı için 423.58 TL’dir. Engellinin yaşadığı hanede kişi başına düşen gelir 2017 yılı için 423.58 TL’den yüksekse 18 yaş altı engelliye bakan kişiye engelli aylığı bağlanmaz. Size maaş bağlanmamasının sebebi çalışmanız değil, hanedeki kişi başına düşen gelirin sınırın üzerinde olmasıdır.