Zelzele sonrası sevdiklerinize ruhsal dayanak olun
Zelzele sonrası periyotta yaşanabilecek ruhsal düşünceler hakkında bilgilendirmede bulunan Psikiyatri Uzmanı Dr. Aysu Yakın Olgun, “Yaşadığınız olayı paylaşmak istiyorsanız, sizi dinleyebilecek bir yakınınızla konuşmaktan kaçınmayın. Olumlu ve size düzgün gelen alakalarınızı sürdürün. Toplumsal takviyenin travma sonrası uygunlaştırıcı tesiri vardır” dedi.
Yakın vakit evvel meydana gelen Kahramanmaraş merkezli zelzelelerin hepimizi sarstığını vurgulayan VM Medical Park Samsun Hastanesi Psikiyatri Kliniği’nden Uzm. Dr. Aysu Yakın Olgun, zelzele bölgesinde olup felaketi şahsen yaşayanların dışında yakınlarından haber bekleyenlerin de, hatta direkt bir tanıdığı olmasa da haberleri medyadan takip edenlerin de sarsıntıdan ruhsal açıdan olumsuz etkilendiğini belirtti.
“Aynı olay tekrar yaşanıyor üzere hissedilebilir”
Yaşananlar kimi hisleri ve belirtileri açığa çıkarabileceğini söyleyen Uzm. Dr. Aysu Yakın Olgun, “Aşırı dehşet, çaresizlik, dehşete düşme, şok, ne hissedeceğini bilememe, tepkisizlik, ağlayamama ya da daima ağlama/ağlamak isteme, çabuk sonlanma, genel bir huzursuzluk hali üzere hisler ortaya çıkabilir. Hayallerde çarpıcı anılar tekrarlayabilir ya da gündüzleri tıpkı anlar orta ara gözünüzün önüne gelebilir. Tüm bunlar, travmatik olayları tekrar yaşıyor üzere hissetmenize neden olabilir” diye konuştu.
“Kaygı belirtilerini tanıyın”
Uzm. Dr. Olgun, sarsıntıya şahit olanlar için tekliflerde bulunurken, “Bazen olayla ilgili konuşmayı istememek, haberlerden ya da ilgili sohbetlerden kaçınmak isteyebilirsiniz. Hatta olayın bir kısmını ayrıntılıca hatırlayamayabilirsiniz. Şayet yakınlarınızı kaybettiyseniz kendinizi çaresiz, eliniz kolunuz bağlı hissetmiş olabilirsiniz. Korku belirtilerini tanıyın. Sarsıntıdan sonra, kendinizi tehlike altında hissedebilirsiniz; bir insanın tehlike altında hissettiğinde bu belirtilerin ortaya çıkması olağandır. Bunaltı, daralma hissiyle birlikte sık sık nefes alıp verme, çarpıntı, baş dönmesi, sersemlik ve yorgunluk ortaya çıkabilir. Vakitle tasanız azaldığında bu belirtiler bizatihi ortadan kaybolacaktır. Bu belirtilerin tekrarlayacağı ve kötüleşeceği ortamlarda bulunmak istemezseniz, korkunuz azalana dek bu ortamlara yakınlarınızla girmeye çalışın. İmajları izlemek, haberdar olmak istemek en doğal gereksiniminiz; lakin tekrar tekrar birebir imajlara maruz kalmanız travmadan etkilenmenizi artırabilir” formunda konuştu.
“Sosyal takviyenin travma sonrası düzgünleştirici etkisi”
Duyguların ve kederlerin bastırılmaya çalışılmaması gerektiğine dikkat çeken Uzm. Dr. Olgun, “Yaşadığınız olayı paylaşmak istiyorsanız, sizi dinleyebilecek bir yakınınızla konuşmaktan kaçınmayın. Olumlu ve size âlâ gelen bağlarınızı sürdürün. Toplumsal takviyenin travma sonrası uygunlaştırıcı tesiri vardır. Alkol ve sigara kullanımı üzere sıhhatinizi olumsuz etkileyecek baş etme sistemlerini kullanmayın, ölçüsünü artırmayın. Bunlar sizin vücut sıhhatiniz ve özbakımınızı da makûs istikamette etkileyebilir, vakitle geçecek belirtilerinizin daha da kötüleşmesine neden olabilir. Sizi rahatlatan sağlıklı hareketleri yapmayı sürdürün. Çok ağır kaygı hissediyorsanız nefes idmanları, gevşeme antrenmanları uygulayın. Zelzele travmasını yaşantılamış insanlarda bu belirtiler ve durumlar olağandır. Bu yakınmalarınız iki hafta içinde azalmıyorsa, günlük ömrünüzde, işinizde, bağlantılarınızda zorluklara yol açıyorsa kesinlikle bir ruh sıhhati uzmanından yardım almalısınız” tabirlerini kullandı.