Neden Dağıstan'daki gazetecileri öldürdün? Bu cumhuriyetten gelen göçmenlerle ilgili klişeler neden yanlış? Wahhabilerin güçlerini Kuzey Kafkasya'da oluşturdukları için kim suçlayacak? Rosbalt, yanıt seçeneklerini Sivil Toplumu ve İnsan Haklarını Geliştirme Başkanlığı Konseyi üyesine, gazeteci Maxim Shevchenko'ya sundu.
- Son 13 yıllarında, Dağıstan'da 16 gazeteciler öldürüldü. Son yüksek profilli dava neredeyse bir yıl önce oldu - Chernovik gazetesinin baş editörü Khadzhimurat Kamalov'un öldürüldüğü geçen geçen Aralık ayında 15. Dağıstan neden bu üzücü istatistikte lider?
- Öyle oldu: Dağıstan'da bir gazeteci, cumhuriyette farklı güç grupları arasında neredeyse yirmi yıldır devam eden savaşın bilgi bileşenine bağlıydı. Ve sıklıkla kullanılan klanlar, burada tamamen uygun değildir, çünkü bazı tamamen etnik gruplar arasında bir çatışma hissi yaratmaktadır.
Aslında, Dağıstan'daki etki gruplarının hiçbiri - her birinin kendi içinde bazı etnik, tukhumnymi yönleriyle (tukhum - dernek, klanlar birliği, bantlar - "Rosbalt") bağlanabilir olmasına rağmen, örneğin, İlçe - federal bileşeni olmadan hareket edemez.
Bu grupların hiçbiri tamamen Dağıstan değil ve sadece cumhuriyette var olamaz. Hepsi çeşitli güç yapıları, federal gruplar ve finansal etki grupları ile ilişkilidir.
Gazetecilik sadece bu savaşın ve iktidar mücadelesinin bir aracıdır. Gazeteciler, yetkililer için olsun ya da olmasın, her zaman yalnızca yetersiz kalmaları için öldürülüyorlar. оружия rakip.
- Cumhuriyetteki bir gazeteci kendi kurallarına göre oynayabilir mi?
“Khadzhimurat Kamalov gibi bir gazeteci, toplum adına hareket etmeye çalıştığında, yani kendi kurallarıyla oynamaya başladığında, bir anda tüm savaşçı partilere huzursuz oldu.
"Çatıyı" reddediyor, düşmanlara karşı nefret duyuyor. Bu korkunç dans macabre kibritinde, kar için susuzlukta, iktidarı ele geçirme veya sürdürme arzusunda yaşayan bir insan gibi görünüyor. Demokrasi, insanlık onuru, dini ya da etnik, geleneksel ahlak ilişkilerinin iç içe geçtiği ve yüzyıllar boyunca oluştuğu şaşırtıcı ve eski toplumu, ama Dağıstan'ın kendisi adına hareket etmeye başlıyor.
Dağıstan toplumu ve yaşamın temel ilkelerinin, istisnasız, cumhuriyetteki iktidar için güç mücadelesi merkezlerinin herkese organik olarak düşman olduğunu kabul ediyorum. Bu grubun nasıl adlandırıldığı önemli değildir - Avar, Lezghin veya Dargin - bu sadece resmi bir işarettir. İktidar ve kar için duydukları susuzluk, "Dağıstan barışı" için eşit derecede yıkıcıdır ve bu, cumhuriyette devam eden ve onu yok eden savaşın özüdür.
İktidara ulaşmak için, ya toplumu yozlaştırmaya, ya da yozlaştırmaya zorluyorlar - bu şekilde açgözlülük ve iktidar dışında içgüdüleri bulunmayan gangsterler işe alınır - ya da alaycı makamların ve gümüş mermilerin ellerinde silah olan en aşırı görüşlerin dini fanatiğini desteklemek için.
Ancak Dağıstan bunun dışında, buna rağmen, buna karşı. Hadzhimurat, cesaretli, zeki, eğitimli, gururlu, tutkulu, tukhum'a sadık, ortak bir dil bulabilen ve farklı inançlara sahip insanlarla arkadaş olabilen son hücreye sahip bir Dağınıktı.
Görünüşe göre antipode göründü - gazeteci ve daha sonra ulusal ilişkiler ve bilgi bakanı Zagir Arukhov. İktidardayken, Dağıstan için çalışmaya - iç savaşın yaralarını iyileştirmeye, siyasi göçü iade etmeye - ve öldürüldü.
Bu, Nadirshah Khachilaev'di - bir atlet, bir işadamı, bir politikacı, bir şair ve bir yazar. Bana bir gangster olduğunda, çok parası olduğunu ve inandığında “Allah her şeyden mahrum, bunun için O'na şükretti” dedi. Nadirşah, aydınlık hayatının sonunda, cumhuriyetteki çatışmanın doğasını anladı ve “bu dünyanın kudreti” kurallarına göre yaşayıp oynamayı bıraktı. Dağıstan'a döndü - ve öldü.
Bu sistem güç değil ama hükümetin gerçek yaşayan Dağıstan'a ihtiyacı yok - onu reddediyor ve öldürüyor - bir katilin kurşunu, bir teröristin patlayıcısı, özel bir operasyon veya bir hapishane ile.
Aslında, bugün gazeteciler Dağıstan'da iki nedenden ötürü öldürülüyor. Ya da belirli bir savaşta basitçe düşmanın elinde silah olduklarında - ve bu silahların elimine edilmesi gerekir. Veya kendi kendine yeterli hale gelip genel olarak tehdit etmeye başladıklarında, bugün cumhuriyette geliştirilen sistem - grupların Dağıstan'ı etkileme ve varoluş kaynağı için mücadele alanlarına dönüştürdüğü bir sistem. Bu yüzden Dağıstan, öldürülen gazeteci sayısında liderdir.
- Bu Kafkas cumhuriyetinin bir özelliği mi?
- Kafkasya'nın diğer bölgelerinde durum farklı. Ne de olsa, Dağıstan her zaman Kuzey Kafkasya'nın entelektüel kaynaklarının yoğunlaştığı bir yer olmuştur. Ayrıca SSCB Bilimler Akademisi'nin bir şubesi vardı. hikayeler Kafkaslar ve en modern teknolojiyi geliştiren askeri kurumlar. Rusya Bilimler Akademisi Felsefe Enstitüsü'nün müdürü bile Akademisyen Huseynov bir Dağıstan.
Şimdi Dağıstanların imgesi bir tür savaşçı gangster olarak ortaya çıkmıştır. Aslında Dağıstan, Rusya Federasyonu'nun çok gelişmiş elitinin oluşum yeri: cumhuriyetten matematikçiler, mühendisler, tasarımcılar, doktorlar veya tarihçiler arasında birçok insan var.
Dahası, çok iyi bir eğitim ile - Dağıstan'da, yüksek teknolojik eğitim alma geleneği vardır, çünkü etno-sosyal rekabet çok yüksektir - insanlar, ciddi ilerleme kaydeden köylerinden, klanlarından, tukhum'undan gelince gurur duyarlar.
Bir bakıma, bu bir statü toplumu ve para, güçle birlikte, çok uzun zaman önce önemli bir rol oynamaya başladı ve davranışları doğallığı, bir tür acı verici övgüyle karşı karşıya olan bir “altın sığır” tabakasına yol açtı. sadece Dağıstan'ı değil, bütün olarak Rusya'yı da rahatsız ediyor.
İktidar mücadelesinin şu anki alanında, modern Dağıstan toplumu - eski yasaları, gelenekleri ve gelenekleri ile - pratikte hiçbir şekilde yer almamaktadır. Dahası, mevcut kurulum zihinsel bir hastalığa, şeytanlara bir saplantıya benziyor - tüm insanlar iktidar mücadelesinde bir veya başka bir gruba katılmaya ve onur, vicdan ve inanca aykırı olarak buna sadık olmaya davet ediliyor.
Ve kendi dilinde konuşmaya başlayan bir gazeteci, kendi adına hareket ettiğini düşünenlerle bile eşgüdümde bulunmadan patronajını kaybeder. Tıpkı Hadzhimurat'ın kaybettiği gibi. Arkasında durabilecek kişilerin bir himayesi olsaydı, öldürülmezdi.
Ancak bağımsız konumu, birisinin Avar etkisinin bir aracı olduğu düşünülen "Chernovik" gazetesinin konumu, onun derinden kişisel, entelektüel ve entelektüeldi. Kendisi, formüle etmeden, etnik, iktidar ve yolsuzluk bileşenlerinin karıştırıldığı tüm canavar suç sistemine itiraz etti. Ve öldü.
- Dağıstan'daki muhalif grupların çeşitliliği cumhuriyetin etnik paletiyle bağlantılı mı?
- Cumhuriyetin etnik çeşitliliği sadece daha karmaşık şeylerin büyüdüğü temeldir. Tabii ki, Dağıstan'daki gibi etnik çeşitlilik Kafkasya'nın diğer bölgelerinde başka hiçbir yerde yok. Dağıstan sadece Gürcistan'la karşılaştırılabilir - toplum içinde birbirleriyle rekabet eden etnik gruplar da vardır: Svans, Megrelia'lar, Imeret'liler, Ajaryalılar ... Bu arada, bu yarışma, Gürcistan seçkinlerinin gelişiminde her zaman inanılmaz derecede yüksek bir gelişme sağlamıştır - farklı yaşam alanlarında.
Dağıstan tam olarak aynı, yalnızca benzer rekabetin olduğu Kafkasya'nın İslami kısmı. Hırslar elbette daha küçüktü - Gürcülerin aksine Dağıstan hiçbir zaman SSCB'nin başında değildi.
Bugün cumhuriyette yalnızca Ruslar kaybediyor, çünkü Ruslar tek bir etnik grup olarak ortaya çıkmıyor, yetkililerle veya iktidar adaylarıyla ilişkili değiller. Aynı Kazaklar - Kızlyar ya da Teretsky - bu mücadeleye katılacak temsilcileri bulunmuyor.
Bu arada, Kazakların, Rus Hristiyan kökünün özel bir insanı olan, bir etnik kültür grubu olarak tanınmasının, onları destekleyeceğine inanıyorum. Ve böylece her zaman imparatorluğun bir parçası, onun güç kaynaklarını söylediklerini suçluyorlar. Doğru olmayan şey - Kazaklar bir zamanlar devlete hizmet etmedi ve bir çok Kafkasya İmparatorluğa hizmet etti.
Ruslara ek olarak, cumhuriyetteki diğer tüm gruplar kendi entelektüel seçkinleri olan Avarlar, Darginler, Laklar, Lezzetler, Çeçenler vb. Dağıstan'daki entelektüel seviye oldukça yüksek. Bu, Moskova’daki aynı "Dağıstan düğünü" nde görülebilir - ateş etmekle suçlanan damat ve genç adam; üniversite. Ve onları onurla bitirdim.
- Bir yandan entelektüel toplumun gerçekliğini tanımlarsınız, diğer yandan da halk bilincinde sabitlenmiş Dağıstanlıların imajı bu tanımla ilişkilendirilmez.
- Halk bilincinde saklı olan imaj önemli değil. Aslında, Dağıstan’ın en yüksek insan potansiyeli cumhuriyetin kalkınması için kullanılmamaktadır. Ve bir cumhuriyet sakini potansiyelini nasıl kullanacağını düşünmeye başladığında, kural olarak, doğal olarak ruhsal, zihinsel bağlantısını kaybetmeden ülkeyi terk eder.
Süleyman Kerimov olmanız veya bir şirkette üst düzey yönetici olma iddiasıyla ikinci veya üçüncü düzey bir yönetici olarak çalışmanız farketmez - er ya da geç kendinizi fark etmek için Dağıstan'dan ayrılırsınız.
Dahası, kendilerini cumhuriyetin toplam insan veya halk sayısına göre seçkinler arasında gören Dağıstanlıların yüzdesi çok fazla - diğer toplumlardaki ve halklardaki orandan bile fazla.
Dağıstanlılık zihniyetinin hiyerarşik bir zihniyet olduğunu da anlamalıyız. Yani, hiyerarşik bir zihniyet, ustalık bilgisine, otoriteyi tanıma yeteneğine ve mentor bulmada bir avantaj sağlar. Bu niteliği olmayan insanlar nadiren başarılı olurlar - bütün isyancı planlarına rağmen, nihayetinde egolarının yüceltilmesine neden olan belli bir psikolojik yansıma seviyesinin üzerine çıkamazlar.
Kafkasyalılarla ilgili olarak psikoloji, yüzyıllar boyunca oldukça katı bir etnik geleneksel toplum içinde geliştirilen geleneksel becerilerle ilgili olarak çok daha küçük bir rol oynamıştır.
- Neden o zaman bu rekabet gücü faktörleri klan savaşını yitirir?
- Çünkü bu mücadele şiddet ile bağlantılı. Kavga, hatırladığın gibi, Clint Eastwood - mavi gözlü yakışıklı, olumlu ahlaki kurallara sahip iyi, zalim olmayan bir kişi (dul, çocuk, zayıf için üzüldüğü için) - zorlu kurallara göre yürütülür. kendisi potansiyel bir hedef haline geldi.
Bugün cumhuriyetteki mücadelenin katılığı, terörist saldırıları organize etmek, insanları öldürmek, parayı aklamak için sahte yanlış özel işlemlere ilham vermek mümkün olduğunda norm haline geldi. Tüm bunlar, genel yaşam resmini o kadar ahlaksız kılıyor ki, yaratıcı eylem yerine Dağıstan'ın yüksek insan potansiyeli korkunç bir yıkıcı unsur haline geliyor.
Kötülüğe hizmet eden zeki bir adam kötülüğe hizmet eden bir aptaldan bin kat daha tehlikelidir.
Dahası, kendisini istikrarın temeli olarak niteleyen güç, pek çok Dağıstanın gözünde iyinin mutlak tarafı değildir. Ve bugün federal merkez, cumhuriyetin hayatını kesin olarak belirleyen bu yolsuzluk ve güç-yoğun planlara dahil edilmiştir. Dağıstan etkisi gruplarının hiçbiri bugün federal bir "çatı" olmadan bağımsız olarak faaliyet gösteriyor. Yok.
- Durumda radikal bir değişim şansı var mı? Bu tarif ne kadar karmaşık?
- O ve canavarca karmaşık. Hükümetten - federal, her şeyden önce - Dağıstan toplumunun ortağı olarak tanınmasını talep ediyor. Bu da, Dağıstan seçkinlerinin alışkın olduğu tüm yaşam sisteminin ve onunla etkileşime giren gangster oluşumlarının ortadan kalkması gerektiği anlamına geliyor.
Bu arada, geleneksel dini Dağıstan toplumunu sürekli olarak Vahhabi olarak sunmaya çalışıyoruz. Tabii ki, geçen 8-9 yıllarında gözümüzün önünde kelimenin tam anlamıyla oluşan çok radikal gruplar var. Bir yandan bu, kimsenin entelektüel anlamda hiçbir şeye karşı çıkmaya çalışmadığı, sadece bir güç faktörü ve baskı olan mezhepsel din anlayışı ile bağlantılıdır. Öte yandan, güç yapılarının canavarca vahşeti - işkence, aşağılama, cinayet, hakaret ve aşağılama - suçlu. Bütün bunlar, yolsuzluk arkaplanına, cumhuriyetin "güçlü insanlar" tarafından bariz soygununa ve onların pratiklerine karşı.
İnan bana, 1999'e dönersek, Kara-mahi sakinleri, mevcut Wahhabilerle karşılaştırıldığında - tartışmaya hazır bir şeyleri tartışmaya hazır olan neredeyse demokratlardı. Ve onlar ezildi ve federal gazeteciler bravo'nun sözleşmeli askerlerin ailesinin önünde bir zırhlı asker taşıyıcısının arkasındaki yaralı “Wahhabi” yi nasıl sürüklediğini anlattığını hatırlıyorum. Böyle şeyler unutulmaz.
Bu nedenle, eğer 1990'te, Dağıstan Çeçenya'dan daha sakinse, şimdi Dağıstan'da ölümün tüm tartışmaları çözmenin en iyi yolu olduğu gerçeğine alışmışlardır.
- Halkın cumhuriyetteki bir değişime olan talebi Dağıstan toplumunda mı var?
- Dağıstan'daki toplum başlangıçta derinlemesine demokratiktir, çünkü temeli bir antlaşmadır. Oradaki insanlar, dünyanın nerede olduğunu, diğerinin hakkının nerede bittiğini ve hakkınızın nerede başladığını bilmek için kullanılır. Bu, federal merkezde anlaşılmadı, tıpkı cumhuriyetteki durumu standart sosyal modellere göre değerlendirmeye çalışan herkesin, onu Vahabilik-tricatism'e yazmaya çalıştığı gibi, kafadan gelen, anlamıyor. Dağıstan toplumu - kendi kendini yönetiyor, yüzyıllar boyunca oluşmuş güçlü ve eski sosyal yaşamın başlangıcı var.
Radikal Wahhabiler, dağınık toplumuna, yozlaşmış güvenlik görevlileri kadar düşmancadır, ancak aslında, bugün cumhuriyet, Wahhabi teröristlerinin timsahı ve güvenlik haydutlarının kaplanı arasındadır.
Ve sorun, hem federal hem de yerel olan modern gücün, bu topluma orijinal, normal bir yaşam sürmeye başlama fırsatı vermekten korkmasıdır. Çünkü toplumun, etki araçlarını ve mekanizmalarını edinmiş olduğunu, otoritelerin bugün olduğu biçimde kalmasına izin vermeyeceğini düşünüyorlar. Ve bu durumda güç, sadece hükümet binalarında oturanlar değil aynı zamanda oraya gitmek isteyenlerdir.
Bu arada, bugün cumhuriyetin kriminal seçkinleri reddetmesi konusunda spekülasyon yapan radikal yeraltının da umutları yok: Dağıstan ve insan doğası tüm aşırılıklardan daha güçlü olacak - hem suçlu hem de mezhep-terörist. Bu kaçınılmazdır.