Son birkaç yıldır kullanılan, büyükşehirlerdeki ulaşım sorunlarına alternatif olan ve özellikle öğrenciler tarafından tercih edilen elektrikli scooter kiralama sistemine İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi(UKOME) yeni düzenlemeler
getirdi.
Bu düzenlemeye göre İstanbul’da elektrikli scooter’ları 15 yaşından küçükler kiralayamayacak
ve saatte 25 kilometrelik hız sınırı 15 kilometreye
çekilecek. Ayrıca elektrikli scooter’lar belirli bölgelere park etmek de mümkün olmayacak. Fiyatlar konusunda da düzenleme yapan İstanbul Büyükşehir Belediyesi, kiralama fiyatlarına taban ve tavan fiyat uygulaması getirecek.
İstanbul’da birçok firma bu konuda hizmet veriyorken, Eskişehir’de sadece Martı firmasının elektrikli scooter’larını kullanabiliyoruz.
Pandeminin de etkisiyle tüm dünyada kullanımı yaygınlaşan elektrikli scooter’lar, Eskişehir’de de en çok kullanılan seyahat araçlarından biri oldu.
İstanbul’daki bu düzenlemeler, şimdilik Eskişehir’deki Martı kullanıcılarını etkilemeyecek.
Ancak ilerleyen günlerde Eskişehir Büyükşehir Belediyesi’nden de İBB gibi benzer adımlar görebiliriz.
Daha önce Martı uygulamasını duymayanlar internet sitemizde yer alan, “Eskişehir Ulaşım Sorununa Alternatif Bir Çözüm: Martı Uygulaması”
ve “Martı Bu Sese Kulak Vermeli”
isimli köşe yazılarımı okuyabilirler. İki yazıda da Martı’nın nasıl çalıştığını, avantajlarını, dezavantajlarını ve ileriye dönük nelerin olması gerektiğini açıklamıştım.
Özellikle öğrencilerin tercih ettiği elektrikli scooter’ların hız sınırının 15 kilometreye düşürmek
bu sektörün iflasına neden olur. Kullanım dakikası üzerinden fiyatlandırma yapan elektrikli scooter’ların 15 kilometreye düşmesi kullanıcıların eski hızla aynı yere giderken ödediğinin yüzde 40 daha pahalıya
gitmesine neden olacak. Bu da kullanıcıların büyük bir çoğunluğunun öğrenci olduğu sistemin ölmesi demek. Ya firmalar zarara rağmen fiyatları düşürecek ya da bu sistemin sonu gelecek. Paris, Berlin, Londra, Roma, Oslo ve Helsinki gibi birçok Avrupa şehrinde 20-25 kilometre
olan hız sınırı sadece Moskova’da ve farklı ulaşım araçlarının da kullanıldığı Tokyo’da saatte 15 kilometre. Bu hız sınırı belirlenirken dünyada kullanılan en alt limitin seçilmesi ve bırakın kullanımı yaygınlaştırmayı daha da zorlayıcı maddelerin getirilmesi beni üzdü.
Elektrikli scooter kiralama sistemi ülkemizde hala emekleme aşamasında.
Bu sistemin ciddi bir düzenlemeye ihtiyacı var ve belediyeler bu konuda adım atmalı. Ancak bu sistemi öldürerek değil yaşatarak,
daha çok insana ulaştırarak yapmalı. Her şehrin kendi dinamikleri var
, İstanbul’daki kullanım ile Eskişehir’deki kullanım bir değil. Başta hız sınırı olmak üzere diğer düzenlemelerde bu dinamikler göz önünde bulundurularak oluşturulmalı.
Belediyelerin görevi vatandaşlarına kaliteli, ucuz sistemleri yaygınlaştırmak ve alternatifler oluşturmaktır
. Bu düzenlemenin elektrikli scooter kiralama sistemini öldüreceği bariz ortadır. Umarım Eskişehir Büyükşehir Belediyesi bu konuda düzenleme yaparken halkını ve sektörü mutlu edecek adımlar atar.