Fatma Betül Sayan Kaya, erken ve zorla evliliklerle mücadeleden aileyi güçlendirmeye, sokakta çalıştırılan çocuklardan suça sürüklenmiş çocukların rehabilitasyonuna kadar bir çok konudaki projelerini ve yaptıklarını Milliyet’e anlattı. Kaya sorularımıza şu yanıtları verdi:
- Erken yaşta evliliği önlemeye yönelik neler yapıyorsunuz?
Alo 183 çağrı hattına gelen ihbarları biz anında değerlendirip çocuklarımıza anında ulaşıyoruz. Gerekli tüm destekleri anında veriyoruz. Çocuklarımız bizim için çok
‘14 bin çocuğum var’
- Kurumlarda bakılan çocuk sayısı nedir ve neler yapılıyor?
Bizim kurum bakımında 14 bin çocuğumuz var. Bu çocuklar bizim için çok kıymetli, devletin çocukları. Hepsi benim çocuklarım öyle görüyorum. Bu 14 bin çocuğun en iyi şekilde yetişmesini istiyoruz. Şimdi çocuk evleri yetiştirme yurdu, yuva modeli kapandı. Eve dönüşüme yüzde 100 oranında geçtik. Bütün çocuklarımız bir ev ortamında yetişiyor. Daha özel bakım alıyorlar. Biz kurum bakımındaki çocukların 0-6 yaş arasında olanlarının hepsinin bir aileye kavuşmasını istiyoruz. Özellikle 0-6 yaşı istiyoruz. Özellikle bu yaş grubunda karakteri kişiliği oluşuyor. Bir aile ortamında daha güçlü bir şekilde geleceğe hazırlanacağını inanıyoruz. 0-6 yaş arasındaki çocuklarımızı hem koruyucu aile modelimizden, hem evlat edindirme modelimizden yararlandırmak istiyoruz.
kıymetli. Özel ekibimizle birlikte gidilip çağrıyı değerlendiriyoruz. Geçtiğimiz aylarda çok fazla erken yaşta, çocuk yaşta kızlarımızı evlendirilmekten kurtardık. O çocukları okullara kaydettik. Biz erken yaşta evlilikte çok ciddi mücadele ediyoruz. Ama bu konuda tek başına devletin mücadelesi yeterli değil. Milletimizin destek, duyarlı ve hassas olması lazım. Bize bu konuda bir ihbar geldiği anda müdehale ediyoruz. Bu konuda verdiğimiz eğitim yardımlarıyla birlikte çocukların okul devamlarını sağlıyoruz. Okula devam erken yaşta evliliğin panzehiri diyebiliriz. Çünkü okula gitmeyen kızı evlendiriyorlar. Eğitim hayatından kopartılan kızı evlendiriyorlar. Hükümetlerimiz döneminde kızların okullaşması alanında yaptığımız çalışmalar, erken yaşta evliliklerle mücadelede bizim en büyük destekçimiz oldu.
‘Hedefimiz sıfırlamak’
- Kız çocukları için hedef ne?
Erken yaşta evlilik oranları çok ciddi anlamda düştü aslında hükümetimiz döneminde. Biz bunu sıfırlamayı istiyoruz. Düşmesi bizim için yeterli değil hedefimiz sıfırlamak. Biz istiyoruz ki her kız çocuğumuz eğitim hayatının içerisinde yer alsın ve güçlü bir eğitimle geleceğe çok güçlü bir şekilde hazırlansın. Hedef sıfırlamak. Bunun için illerde çok ciddi mücadele ediyoruz. İl müdürlerimiz bu konuda çok ciddi sıkı bir çalışma yürütüyorlar. Filmleri aratmayacak şeyler yaşandı. Biz her kız çocuğumuzun eğitimin içinde olmasını, eğitimini tamamladıktan sonra, güçlendikten sonra evlensin istiyoruz. Güçlenmeden hayata zayıf bir şekilde başlamasını istemiyoruz. Kız çocuklarının eğitilmesi en az erkekler kadar hatta daha da önemli. Güçlü kadın, güçlü aile, güçlü toplum diyoruz. Eğer kadın güçlü olmazsa aile de güçlü olmuyor. Ailenin taşıyıcısı aslında kadınlar, anneler. Erkekleri de yetiştiren kadınlar. O yüzden kadınları eğitmek toplumu eğitmek demek.
108 bin aileye yardım
- Aileyi güçlendirmek için neler yapıyorsunuz?
Biz bütün hizmetlerimizi aile odaklı yürütüyoruz. İstiyoruz ki bütün çocuklar ailesinin yanında büyüsün. Bir ekonomik yoksunluğu sebebiyle hiçbir çocuk ailesinin yanından koparılmasın. Bunun için sosyal ekonomik destek dediğimiz ekonomik
Çocukları tehdit eden yayınlara yakın takip
- Çocuk ve aileyi korumak için ne projeleriniz var?
Çocuk ve aile dostu yapımlara destek vereceğiz. Bakanlık olarak sosyal mecralarda, medyada, olumsuz içerikleri yakından takip ediyoruz. Çocukları tehdit eden, güvenliğini tehdit eden, yayınları takip ediyoruz. Bakanlık olarak sosyal medya çalışma grubu kurduk. Olumsuz takip ederken, olumluya da destek vermek amaçlı RTÜK ile birlikte çocuk aile dostu yayınlara yapım desteği başlattık. 12 milyonluk liralık bütçe ayırdık. Bu konuda başvuruları bekliyoruz.
Bunun için sosyal ekonomik destek dediğimiz ekonomik destek veriyoruz. Geçen yıl 108 bin aileye bu desteği verdik. Kime veriyoruz? Ekonomik yoksunluğu var bu yüzden çocuğuna bakamayacak duruma gelmiş, yokluk yüzünden çocuğunu almak durumunda kaldığımız ailelere, sadece ekonomik sebepler var ise diyoruz ki bu aileye ekonomik destek verelim. Bu çocuğu ailesinden koparmayalım. Tüm hizmetlerimizi aile odaklı sürdürüyoruz dediğim bu. Bu 108 bin çocuğumuzu ayrıca özelden takip ediyoruz. Farklı projelerle sosyal olarak kültürel olarak sportif olarak destekliyoruz. Ailelerini takip ediyoruz, topluma kazandırıyoruz. Bizim amacımız bu.
‘Koruyucu aile olun’
- Koruyucu aile uygulamanız ne durumda?
Sizin aracılığınızla da bir koruyucu aile çağrısı da yapmak isterim milletimize. Siz de sofranıza bir tabak daha koyarak, gönlünüze bir masum yavruya daha yer açarak koruyucu aile olabilirsiniz. 5 bin 728 evladımız, bugün koruyucu aile yanında, sıcak bir yuvada, daha sıcak bir ortamda büyüyor. Biz 0-6 yaşındaki tüm çocuklarımızın bir aileye kavuşmasını istiyoruz. Kurum bakımımızdaki çocuklara da en özel ilgiyi vermek için azami gayret gösteriyoruz. Onlar bizim, bu milletin, devletin çocukları.
Çocuk işçiliğiyle mücadele
- Sokakta çalıştırılan çocuklar için neler yapıyorsunuz?
2018 yılını çocuk işçiliği ile mücadele yılı olarak ilan ettik. Başbakanımız bir genelge yayınladı. Biz de çocuk işçiliği ile mücadelede paydaş bakanlık olarak çalışma bakanlığının koordinasyonunda yürüyor, geçtiğimiz haziran ayında başlattığımız bir proje var. Sokakta çalıştırılan çocuklara el uzatıyoruz, sokakta çalıştırılan bir çocuk gördüğünde vatandaşlarımızın ALO 183 çağrı hattından bize ulaşmasını istiyoruz. Hazirandan bu yana 6 bin küsur çocuğumuza el uzattık. Bir kısmının ailesi ceza aldı, bir kısmının ailesine ekonomik destek verdik çocuklarını çalıştırmamaları için. Çocuklarımızın tamamına yakınına eğitim, sağlık danışmanlık tedbirleri verdik. Bu çocukları takip ediyoruz. Biz sokakta çalıştırılan bir çocuk dahi görmek istemiyoruz. Diyoruz ki çocuklarımızın eli mendil değil kalem tutsun her çocuğumuz okulda olsun. O yüzden sokakta çalıştırılan çocuk gördüğünde vatandaşlarımız bize ulaşmalı ALO 183 üzerinden. Bunun için mobil ekipler kurduk. 120 yakın mobil ekibimiz sokakta çalışan çocuklara anında mobil giderek müdahalede bulunuyoruz. Çocuk ilk kabul birimlerimize bu çocukları alıyoruz, aileleri inceliyoruz, gerekli ne varsa yapıyoruz. Bu çalışma da çok çok önemli çalışma. Vicdanlarımız sokakta bir çocuk gördüğümüzde hepimizin yaralanıyor. Görmemek adına gördüğümüzde de duyarlı olup haber vermek çok önemli. Milletimizin bize destek olup çağrı bırakmasını istiyorum.
Özel rehabilitasyon
- Suça sürüklenmiş çocuklara yönelik neler yapıyorsunuz?
Bizim istismar sonrası kanunen koruma kararı alınan çocuklarımız için Çocuk Destek Merkezlerimiz var. Bir tanesini Tekirdağ Kapaklı da hizmete açtık. Bir sivil toplum kuruluşunun desteği ile yapılan MİKADER’in desteğiyle yapılan merkezin açılışını gerçekleştik. Suça sürüklenmiş, suç mağduru olmuş çocuklarımızın özelleştirilmiş rehabilitasyon modelleriyle topluma kazandırıldığı merkezler buralar. Çok önemli merkezler. Türkiye genelinde 36 ilinde 66 çocuk destek merkezim var. Önümüzdeki dönemde buralarda çocukların hayata kazandırılmasını takip ediyoruz. Buradaki çocuklar, toplumun en zor kademelerinden gelmiş, en büyük sorunları yaşamış çocuklar olduğu için çocukların hayata kazandırılması çok kıymetli. El uzatılmazsa bu çocuklar çok ciddi potansiyel suça sürüklenmede. Bu çocuklara özel eğitim programları uyguluyoruz. Alanında uzman psikiyatrist hocamızın danışmanlığında oluşturduğumuz ANKA dediğimiz özel eğitim programıyla bu çocukların rehabilitasyonunu sağlıyoruz. Ailenin bakımı devam ettireceği çocuklar için yatılı değil sosyal hizmet merkezlerimizin içindeki çocuk destek birimlerinde destek veriyoruz. Gündüzlü eğitim aldıkları, rehabilitasyon desteği aldıkları, sosyal hizmet merkezlerimizin içinde bir bölüm var. Oralarda destek veriyoruz.
Kaya, Türkiye genelinde 36 ilde 66 çocuk destek merkezlerinde suça sürüklenmiş çocuklara özel rehabilitasyonla hayata kazandırma çalışması yapıldığını, erken yaşta evlilik oranında da çok ciddi anlamda düştüğünü söyledi.