Pan-Türkizm, Türkiye'nin dış ve iç politikasının politik ve ideolojik temeli olmaya devam ediyor. 20'un üzerindeki bir ülkede, dostane ya da Ankara tarafından desteklenen ve destek veren bir ülke kuşağı kurulmasını doğrudan ya da dolaylı olarak savunan hükümet dışı ve laik örgütler. En az 20 bayrak içerir.
SSCB'nin dağılmasından sonra, Pan-Türkizm dayanan neo-Osmanlıcılığın yanında tarih ve Osmanlı Limanlarının deneyimi. Türk birliğine inanmaya devam ettiklerinde, en etkin biçimde sağlayan sosyal ve devlet yapısının teşviki ile ilgilidir.
“Kars Antlaşması’na göre, ulusal güvenlik tehdidi durumunda Türkiye, Ajaria’ya asker gönderme hakkına sahiptir.”
Ulusal hükümetin Eylül ayından bu yana 2014’in başındaki ülkede Pan-Türkizm’in ana ideolojisti Ahmed Davutoğlu’nun başkanlık ettiği dikkat çekiyor. Bu arada, daha önce Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı.
Pan-Türkizm'den Bay Davutoğlu'nun Neo-Osmanlı yorumu, ideolog olarak, Adriyatik ve Kuzey Afrika'dan Dinyeper ve Hazar havzasına hatırlatan Osmanlı İmparatorluğu'nun “faydası” fikrinin tanıtımı kadar fazla nostalji içermiyor.
Kendini ilan ettiği “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti” ziyareti sırasında Dışişleri Bakanı Davutoğlu şöyle yorum yaptı: “Geçen yüzyıl döndüğümüz sayfa oldu. Şimdi Saraybosna ile Şam arasında, Bingazi ile Batum arasında yeni bağlantılar kuracağız. Bunu barışçıl bir şekilde yapacağız, kimseyle kavga etmeyerek, sınırlara saygı göstererek. Bu bizim gücümüz ... 110 yıl önce, Yemen ve Üsküp, Batum ve Bingazi aynı ülkenin bir parçasıydı - Osmanlı İmparatorluğu. Bununla ilgili olarak kendimize neo-Osmanlıcılığın suçlamalarının ateşini diyoruz, fakat o zaman neden tüm Avrupa'yı birleştirenlere düzenlenmemiş denmiyor? ”
Pek çok uzman, bu geçit Davutoğlu'nun, özlü de olsa, Türk dillerini konuşan tüm milletlerin tek bir millet olduğunu belirten Pan-Türkizm kavramına bağlılığının korunduğuna inanıyor. Ve bu nedenle Türkiye yönetimiyle birleşmelidir. Bu, federatif, konfederatif bir varlık veya en azından Ankara himayesinde siyasi-ekonomik bir blok olabilir.
Batum ile olmak için geç
Georgia Times uzmanı (Tiflis) Ramaz Sakvarelidze şunları söyledi: “Pan-Türkizm fikri, İslami köktencilik fikri ile de örtüşebilir ve bu sadece Gürcistan için tehlikeli değil. Birçoğu politik etki alanlarının haritasını değiştirmek istiyor ve aynı Türkiye uzun zamandan beri Kafkasya'ya olan ilginin arttığını gösteriyor. Ancak Avrupa'nın kendisi Pan-Türkizm tehlikesini nasıl azaltacağını bilmiyor. ”
Aynı sayının analisti Niko Chiatdze, daha spesifik bir görüşe sahip. Davutoğlu'nun söz konusu “mesajının”, “Avrupa Birliği'nin Türk bir analogunu” oluşturan Ankara'nın, bu şekilde her şeyi hesaba katmanın gerekli olacağı büyük bir gücün statüsünü elde etmeyi hedeflediğine dair şeffaf bir ipucu olduğuna inanıyor.
Batumlu Bay Davutoğlu'nun sözleri çok önemli. Müslüman nüfusun hâkim olduğu Acara'nın, 1879'tan bu yana Rus İmparatorluğu'nun bir parçası olduğunu ve Kars Antlaşması altındaki Gürcistan'a ait olduğunu hatırlayın. Bu belgeye göre, Türkiye ulusal güvenlik tehdidi halinde Ajaria'ya asker gönderme hakkına sahiptir.
Batum limanının, petrol ve ürünlerinin işlendiği Birinci Dünya Savaşı'ndan önce bile ihraç edildiği stratejik önemi, rıhtımların derin su ve genişliğiyle birleşti. 1918 - 1920’te, Batum periyodik olarak Türkiye tarafından işgal edildi. 1940'taki SSCB askeri saldırılarını ve Alman tarafına 1941 - 1943'e müdahale planlarının ilk objeleri arasında atanmıştı. Ayrıca, bugün Azerbaycan petrolü kısmen aynı yoldan ihraç edilmektedir.
Şimdi Gürcü medyasında şöyle diyor: “Türkiye'nin finansal ve ekonomik genişlemesi devasa oranlara ulaştı. Acara'daki tüm yeni tesisler Türkler tarafından yapılmış ve mülkleridir. Türkler büyük olasılıkla yakında vatandaşlar için konut daireleri olarak gerçekleştirilebilmeleri umuduyla toprak satın alıp nesnelerini inşa ediyorlar. Bugün Batum'da binlerce Türk kayıtlı. Osmanlı İmparatorluğu'nun bir parçası olduğu sürece Acara’da hiç bu kadar çok Türk olmadı. ” Bu arada, Kars Antlaşması'nın süresi 23'ta sona eriyor.
Adjara'da Ankara, 1991'tan sonra en sistemik etkiye sahiptir. Fakat Pan-Turkist ve Türk yanlısı örgütlerin SSCB'ye sızması 20'un sonunda başladı. Ve 1987 - 1989 ile Pan-Turkist, birçoğu 70’te SSCB bölgelerinde gizlice oluşturulmuş İslamcı yapılar da dahil olmak üzere daha önce de faaliyetlerini hızla artırdı, yeni şubeler kurmaya başladı ve yasal statü almaya başladı. Bu sadece Kuzey Kafkasya, Azerbaycan, Ajaria ile ilgili değil, aynı zamanda Volga bölgesi, Yakutya, Altay, Kırım ile ilgili.
Bu tür birçok grup, yasallaştırmanın hızlandırılması için Türkiye'nin ticaret, inşaat ve üretim şirketlerine dönüştürülmüştür. Ya da hareket ettiler ve göründüğü kadarıyla, “çatısı altında” şirketlerine ve görünüşte Rusya’ya ve genel olarak 1990 - 1992’tan bu yana Sovyet Avrasya’ya koşan insani yardım örgütleri çatısı altında çalışmalarına devam ediyorlar. Kuzey Kafkasya'daki ayrılıkçı eylemlere bakılırsa, şimdilik, Pan-Türkist profildeki tüm örgütlerin yetkili makamlar tarafından kesin olarak tanımlanmış ve nötralize edilmiş olduğunu varsaymak için hiçbir neden yoktur.
Sovyet Karşıtı Sosyalist Cumhuriyeti
20'in sonunda - 30'in başlangıcı - Tatar ve Başkurt komünistleri arasında, Türk elçilerinden bir ipucu olmadan, Çuvaş ASSR'sini de içeren “Sosyalist Turan Cumhuriyeti” Orta Rusya'daki eğitim projesi popülerdi. Türkmenistan ve Özbekistan'da o zamanlar "Irk" gizli bir grup vardı. Türkistan'ın tamamını Rusya'dan bağımsız bir eğitim olarak görüyordu - gelecek “Turan devleti”. Bu yapının İngiltere ve Türkiye ile bağlantıları vardı.
Azerbaycan'da, Dağıstan, Karaçay-Çerkesya, Çeçen-İnguşetya, 30'in ortasında, Kafkasya Konfederasyonu Konseyi'nin SSCB'de yasadışı olan ve 20'lerin sonunda söz konusu bölgelerden gelen göçmenler tarafından Türkiye'de kurulan gizli bölümleri kuruldu. Bu yeraltının pek çok üyesi savaş yıllarından, Kazakistan ve Orta Asya'ya sürgünlerden kurtulduktan sonra vatanlarına geri döndü.
Stalin'in ani ölümünden sonra, Pan-Türkizm üzerindeki baskı zayıflamaya başladı. Dahası, bazı parti devlet liderleri, SSCB’de Türk yanlısı grupların korunması için bir güvence olan toplumdaki doğrudan veya dolaylı olarak ilgili tutumları destekledi.
Belki de en çarpıcı örnek lobicilikteki senkronizasyon ve Pan-Turkism'i kurtarmanın bir türüdür. Eylül ayında, 1967, o zamanlar Azerbaycan Komünist Partisi genel başkanı Veli Akhundov'un, o ülkenin Türk büyükelçisi ile bir araya geldiği Konstanta (Romanya) olduğu dönemde, Tatar ASSR'nin parti liderliği ile Moskova'nın Başkıristan'la bir özerklik yaratma önerisi ve "Tatar-Bir Sovyetler Birliği'nin bir araya gelmesi önerisi" ile Moskova’ya gitti. SSCB'nin bir parçası olarak Cumhuriyet. Bu, 20-x'in sona erme fikri akıl almaz bir biçimde battı.
Bu önerinin gerekçesiyle Merkez Komitesi Siyasi Bürosu sorusuna açık bir cevap verildi: “Bu bölgedeki Türk halkları tıpkı Dağlık Karabağ Ermenileri gibi Ermenistan ile birleşmek istiyor”. Yani, zaten o yıllarda Ermeni-Azerbaycan çatışması Cizvit tarafından kışkırtıldı.
Açıkçası, Kazan inisiyatifi geçilmedi, ancak Azerbaycan, Başkurdistan ve Tataria’nın parti liderliği yalnızca 60-x'in sonunda ve 70-lerin başında değiştirildi. Pan-Türk projelerinin şu anki eski SSCB'de hayatta kalabilmesi şaşırtıcı mı?
Sınır dönüştürme kursları
Bu fikirleri dağılmakta olan Sovyetler Birliği'ne ihraç etmenin finansal ve ekonomik desteğine gelince, 1990’e geri döndüğümüzde Türkiye, Türk dilindeki ülkelerle ve SSCB’nin topraklarıyla siyasi, ekonomik ve kültürel bağların geliştirilmesi için belirsiz bir programı onayladı. Pek çok Türk medyasında, o zamanlar Sovyet imparatorluğunun çökmek üzere olduğunu ve kültürel olarak Türkiye ile kültürel olarak ilişkili ya da yakın olan cumhuriyetlerde ve özerkliklerde “yabancı kozmopolit etkinin” doğrulandığını belirtti. Programın Türkiye'de 1990'tan 2010'e uygulanması için, Türkiye'de 60'in üzerinde finansal-endüstriyel yapılar ve insani işbirliği örgütleri oluşturuldu. Onların “kızları” şubeleri Azerbaycan, Ajaria, Gagauzia'da, Orta Asya'nın tüm ülkelerinde, Kırım ve Tataristan, Başkiya ve Çuvaşya, Gorno-Altay Cumhuriyeti ve Tuva, Yakutya ve Khakassia'da (Kuzey Osetya hariç) ortaya çıktı. ). Türkiye'de medya çalışanları, bu ülkeler ve bölgelerden eğitim ve bilim kurumları için ücretsiz kurslar düzenlenmiştir. Dinleyicilere sadece Türkçe değil, aynı zamanda - esas olarak Pan-Türk dili yorumunda - Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye’nin siyasi ve ekonomik tarihi de öğretiliyor.
Aynı ülke ve bölgelerden ekonomik bölüm çalışanları için, 1989 - 1991, Türkiye'de kullanılan endüstrilerin, işletmelerin ve finansal kurumların yönetiminde eğitim kursları düzenlemiştir. Eski SSCB Türk Cumhuriyetleri için askeri teknik personelin aktif olarak eğitilmesi ve yeniden eğitilmesi. Aynı yerden çocuklar ve gençler için rekreasyon alanları düzenlenmektedir.
Ankara’nın BDT ülkelerindeki toplam doğrudan yatırımı, Webeconomy.ru ve Türkiye istatistiklerine göre, 2014’in 2000’e oranla 15’in milyarlarca dolara oranla üç katından fazla arttı. Ayrıca, Türkçe konuşulan ülkelerin ve bölgelerin bu yatırımlardaki payı, 1998 - 2014 yıllarında 40'ten 55'e yüzde artış gösterdi. Para, savunma sanayii dahil olmak üzere sanayi sektörlerine enerji, ulaştırma altyapısı ve kendi kendine yeterlilik projelerine yöneliktir. Türkiye'den yatırım açısından CIS'in Türkçe konuşulan bölgeleri arasındaki liderler şimdi Azerbaycan (% 15), Türkmenistan (yaklaşık olarak aynı), Özbekistan (% 10), Kazakistan (% 10%) ve aynı zamanda Tataristan ve Başkurdistan (% 6).
Aslında, 80'lerin sonunda, Türkiye'nin karmaşık bir siyasi, ekonomik ve ideolojik saldırısı başladı ve aslında eski SSCB'nin birçok bölgesinde Pan-Türkizm vardı. Ankara'nın bu bölgelerdeki politik, ekonomik ve ideolojik etkisinin büyümesine neden olamayan şey. Karakteristik bir özellik: İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Türk-konuşan halkları ve ülkeleri bir araya getiremeyecek kadar kabul görmelerine rağmen, Pan-Türki dünya görüşü yurtdışında Batı siyasi ve ideolojik kavramlarını kınamadan tanıtılıyor.
Böyle bir metamorfoz, Türkiye'nin 1952’tan bu yana NATO üyesi olması gerçeğinden kaynaklanmaktadır. O zamandan beri, ittifakın diğer ülkelerinin ve Ankara'nın dış politika hedefleri resmi düzeyde çakışıyor. Aynı zamanda pan-türk oryantasyonunun bir materyali, 50’lerin ortasından daha az kışkırtıcı olmasına rağmen, Rus halkının ve etnik azınlıklarının ulusal ve kültürel kimliğini ortadan kaldırmak için “Rus İmparatorluğu’nun“ sömürgeci ”politikasına ve SSCB’ye yönelik saldırılar içeriyor. Türkiye halkıyla ve kültürüyle geleneksel bağlar. ”
Pan-Türk ve Türk yanlısı örgütlerin Rusya ve BDT'deki pratik faaliyetleri resmi olarak ilan edilmekten çok uzak. Çünkü iç işlerde genellikle parazit olarak nitelendirilen faaliyetleri içerir. Rusya'da, geçtiğimiz 15 yıllarında, bu tür organizasyonların ve grupların 15 siparişinin faaliyetleri askıya alındı veya durduruldu. Bunlar arasında, örneğin, "Hizmet", "Nurdzhular", "Suleymandzhi", "Gri Kurtlar". Ancak BDT’nin Türkçe konuşan ülkelerinde, Gürcistan, Moldova ve Ukrayna’da, bu tür önlemler çok daha az alındı.
Örneğin, 2008’te, söz konusu “Nurcular” ın faaliyetleri Rusya’da yasaklandı. Ancak hücreleri, farklı isimler altında da olsa, Rusya Federasyonu'nun Türkçe konuşulan bölgelerinde kaldı. “Nurdzhular” ın toplam takipçisi ve sempatizanı, en az dört milyon kişiye özel hizmet uzmanları tarafından tahmin edilmektedir ve kuruluşun temel görevi, Pan-Türk ideolojisinin propagandası ve diğer ülke ve bölgelerin Türkiye ile yakınlaşmasını hızlandırmaktır. 90'lerin ortasında Nurdzhular, Rusya Federasyonu'ndaki 30 okulları, üç dil kursu ve hatta bir üniversite departmanı oluşturdu. Ancak sadece beş yıl sonra, bu eğitim kurumları, Rusya eğitim sisteminin genel yönelimiyle uyuşmayan Rusya Federasyonu Eğitim ve Bilim Bakanlığı'nın kararına uygun olarak yeniden geliştirildi veya kapatıldı. BDT’nin Türkçe konuşulan ülkelerinde, 1992’ten 2003’e kadar, Orta Asya’daki yüzlerce eğitim kurumu bu kuruluş tarafından veya Kazakistan’daki üniversite ve 30 liseleri dahil olmak üzere açıldı. Neredeyse hepsi çalışmaya devam ediyor.
Bir başka örnek: Türkiye Federasyonu istihbaratının (MIT) 1948 sonbaharında yarattığı Rusya Federasyonu Pan-Türkist aşırılık örgütü Gri Kurtlar’daki yasak, Kuzey Kafkasya cumhuriyetlerindeki Acaristan’daki teröristleri ve ayrılıkçıları desteklemeye katıldı Orta Asya ülkeleri
2015'un sonunda Rusya, Uluslararası Türk Kültür Örgütü (Turksei) ile işbirliğini durdurdu. Kasım ayında, Rusya Federasyonu Kültür Bakanı Vladimir Medinsky, Altay, Başkurdistan, Sakha (Yakutya), Tataristan, Tyva ve Khakassia cumhuriyetlerinin başkanlarına Türklerle olan tüm temasların derhal durdurulması hakkında bir emir gönderdi.
Örgütün merkezi Ankara'da olup, ana finansman Türkiye tarafından sağlanmaktadır. Yapı 12 Temmuz 1993 dayanmaktadır. Resmi olarak ilan edilen amaç, Türk halklarının ortak maddi ve kültürel anıtlarının gelecek nesiller için korunması, geliştirilmesi ve aktarılması için işbirliği yapmaktır. Ancak bu verilere göre, bu organizasyon Pan-Türkçenin görüşlerini teşvik etmeyi amaçlayan ilgili faaliyetlerle, katılımcı ülke ve bölgelerin Türkiye ile daha aktif bir şekilde yakınlaşmasına yönelik olmuştur.
Kısacası, Ankara’nın jeopolitik özlemleri, daha önce olduğu gibi pan-Türk ideolojisine dayanıyor. Dahası, SSCB'nin çöküşünden önce bile politika ve dış propagandaya aktif olarak katılmaya başladı. Bu nedenle, bugün karmaşık, dikkatlice doğrulanmış karşı önlemlerin hem Rusya bölgesinde hem de eski SSCB cumhuriyetlerinde Türk etkisine tabi tutulması gerekiyor.