Borsaya Yeni Başlayanlar İçin Teknik Analiz
Borsaya yeni başlayanlar için teknik analiz eğitimi ve strateji belirleme konulu yazımda, sizlere bugüne kadar aldığım eğitimler, okuduğum kitaplar ve zamanında bedelini ağır ödeyerek kazandığım tecrübelerden yola çıkarak, kendi stratejinizi belirleme yolunda, sizlere ileri düzey grafik okuma eğitimi ve strateji belirleme de rehberlik edeceğim.
Yazı epeyce uzun olacak bu yazıyı okuyacak sabrı olmayanlar, borsa’da ve diğer sermaye piyasalarında para kazanamaz arkadaşlar borsa + sabır = kâr.
Borsaya yeni baayanlat için teknik analiz eğitimi ve strateji belirleme yazısızını sabırla okuyup özümseyen, sorgulayan, üzerine düşünen teknik analiz öğrenme yolunda eminim ki 5 adım önde olacak.
Bu yazıda teknik analizi DNA sarmallarına kadar anlatacağız. Teknik analizin varsayımları. Teknik analizin önemi. Teknik analizde grafik türleri, formasyonlar, indikatörler ve daha fazlasını öğrenme fırsatınız olacak. En önemlisi de kendi stratejinizi geliştirecek hiç kimseye ihtiyaç duymadan işlem yapabileceksiniz.
Teknik Analiz Nedir?
Teknik analiz, geçmiş fiyat hareketlerini gözlemleyerek gelecekteki piyasa fiyatını öngörmeye olanak sağlayan finansal grafik analizidir. Grafik analizi öğrenme yolunda aklınızdan çıkartmamanız gereken en önemli şey teknik analizin bir kutsal kase olmadığıdır.
Grafik analizinin öğrenilmesi çok basit herkes kolaylıkla öğrenebilir, fakat gerçek kural şu ki, herkesin bildiğinden, gördüğünden ve yaptığından para kazanılmaz. Bu teknik analiz eğitiminin temel amacı borsa camiasında ki diğer herkesin aksine teknik analize farklı bir bakış açısıyla yaklaşmak.
“Bilgiye yapılan yatırım en yüksek kârı getirir.”(Benjamin Franklın)
Teknik Analiz Neden Önemlidir?
Teknik analiz çok öznel bir hisse senedi veya yatırım aracı analiz etme yöntemidir.
Teknik analizin yatırımcı ve traderlara faydalı olmasının nedenlerinden bazıları şunlardır:
Görsel olarak anlaşılması kolay ve herkesin kolayca öğrenebileceği bir analiz yöntemi. (Kolay öğrenilmesi ve basit oluşu yatırım yapmanın daha kolay olduğu anlamına gelmez.) Teknik analizde çoğunluğun yaklaşımından farklı olarak yöntem ve strateji geliştirmek için sabır, eğitim, deneyim ve bu yazıyı sonuna kadar okuyup anlamanız gerekir.
Teknik analiz birden fazla finansal enstrüman da kullanılabilir. Hisse senedi, dolar, altın, viop, kripto paralar ve çok daha fazlası.
Finansal enstrumanın geçmiş fiyat bilgileri olması koşuluyla her türlü varlıkta aynı yöntemler kullanılabilir.
Tüm zaman periyotlarında kullanılabilir. Günlük işlem yapan traderlar, orta vadeli ve uzun vadeli yatırımlarda kullanılabilir. Çoğu sözde teknik analiz uzmanı, teknik analizin kısa vade de daha iyi sonuç verdiği kanatinde olsada bu çok büyük bir yanlış.
Evet çok büyük bir yanlış.
Şöyle ki teknik analizi 1 saatlik periyotta kullanırsanız, piyasaya ani beklenmedik bir haber düşebilir ve sizin tüm teknik analiz çalışmanız çöp olur.
Ör: Petkim hisse senedinde 1 saatlik periyotta bir yükselen üçgen formasyonu gördünüz ve fiyat yükselecek diye alım yaptınız.
Sonra aniden ülkede büyük bir terör saldırısı oldu veya petkim çok büyük bir zarar açıkladı. Bu durumda sizin teknik analiz çalışmanız çalışır mı? Tabiki çalışmaz. O yüzdendir ki teknkiz analizde uzun vadeli periyotlar daha güvenilir sonuçlar verir.
Tabi bu sizin yatırım vadenizle de ilgili, eğer günlük al sat yapıyorsanız tabiki 1 saatlik zaman periyodu kullanacaksınız ama büyük resme bakmak sizin analizinizin doğru çıkma olasılığını iki kat artırır.
Teknik analizde geçmişe dönük fiyatları görebilir ve trend çizgileri ve destek direnç araçlarıyla arz talep bölgelerini belirleyebilirsiniz.
Teknik analizini yapmadan bir hisse senedini almak yazı tura atmaya benzer. Doğru teknik analiz bilgisi, yatırım başarısında ve kâr potansiyeli taşıyan bir hisse senedinde sizi bir adım öne taşır.
Grafik analizinin diğer bir önemi de yatırımcının piyasa koşulları hakkında bir bilgiye sahip olmasıdır. Her grafik bir hikaye anlatır temel bilgiler grafiğin içindedir. Asıl olan grafiğin dilini anlamaktır bu yazıda tam olarak teknik analiz grafiklerinin dilini öğreneceksiniz.
Kıssadan Hisse: Çoğu insan para kaybetmekten korktuğu için yatırım yapmaz. Oysa gerçek yatırımcılar, en büyük riskin kenarda kalmak olduğunu bilirler.
Teknik Analizin İlkeleri ve Varsayımları
Teknik analiz, traderlar ve yatırımcılar tarafından finansal piyasaları yani borsada ki hisse senetlerini, kripto paraları, altın, dolar gibi sermaye piyasası araçlarını analiz etmek için kullanılan popüler bir metodolojidir. Uygulama, incelenen yatırım araçlarını analiz etmek için yalnızca fiyat hareketlerine ve hacim verilerine dayanır. İşlem hacmi hakkında en basit ve en önemli 4 şeyi buraya tıklayarak öğrenebilirsiniz.
Teknik Analizin İlkeleri
Teknik analiz, arz ve talepten oluşan piyasa güçlerinin fiyatları etkilediği fikrine dayanır. Bu analiz yöntemini destekleyenler, teknik analiz söz konusu olduğunda beş ana ilkeye güvenirler.
- Piyasa Güçleri – Arz ve talep nihai piyasa fiyatını belirler. Ör: Tüpraş hisse senedini almak isteyen satmak isteyen den daha fazlaysa, tuprs hisse senedi yükselir. Grafik analizinde alıcının mı fazla yoksa satıcının mı fazla olduğunu bize söyler.
- Rasyonel Faktörler – Arz ve talebi toplu olarak etkiler, dolayısıyla fiyatları etkiler. Ör: Petkim şirketi ortalama’nın üzerinde kâr açıklarsa Petkim hisse senedi yükselir. Yani temel her bilgi zaten grafiklerin içindedir.
- Fiyat Değişiklikleri – Fiyatlar, geçmişte ve bir bütün olarak piyasada sergilenen dönemsel trendleri yansıtacak şekilde değişir. Bu tarih tekerrür eder deyimine çok benziyor, yanlış anlaşılmasın tarih değil insanlar tekerrür eder.
- Fiyatlar Trendler Halinde Hareket Eder – Geçmiş verilere dayanarak gelecekteki fiyat hareketlerini tahmin etmek mümkündür. Fiyatlar ideal ortalamada aşağı yukarı bir sarkaç gibi salınırlar. Fakat ideal ortalamada ya çok az yada hiç durmazlar. Bundan dolayı hisse senedi fiyatları bazen aşırı pahalı bazen de aşırı ucuz olur.
Borsaya yeni naşlayanlar için tteknik analiz eğitimi yazımızda bu fiyat hareketlerini en ince ayrıntısına kadar inceleyip ucuz hisseleri nasıl tespit edeceğimizi göreceğiz.
- Psikolojisi – Yatırımcıların psikolojisi fiyat hareketlerini etkilemede önemli bir rol oynar. Yani piyasa katılımcıları aç gözlü veya korkak davranarak hisse senedi fiyatlarını aşırı uçlara götürebilir.
“Yatırım yapmak için en iyi zaman belirsizliğin muazzam, endişenin üst düzeyde olduğu zamandır.”Jeffrey Gundlach
Teknik Analizin Varsayımları
Teknik analiz yalnızca grafikte ki fiyat hareketlerine dayanırken, aynı zamanda üç ana varsayıma dayanmaktadır.
Piyasa Herşeyi İskonto Eder
Teknik analistler, belirli bir hisse senediyle ilgili bilinen veya rivayet edilen herhangi bir temel bilginin zaten temel fiyatta hesaba katıldığını varsayar. Bunun anlamı, yakın vadede fiyatı etkileyebilecek herhangi bir şeyin zaten hesaba katıldığı ve dolayısıyla yakın gelecekte fiyatı etkilemeyeceği anlamına gelir.
Yani şirket kâr açıkladı diye alım yapmak yanlıştır çünkü açıklanan kâr zaten fiyatın içindedir. Bu sebepten borsada en çok kazanan hisseleri değil borsada en çok kazandıracak hisseler bulunmalıdır. Yazıyı bitirdikten sonra nasıl yapılacağını öğreneceksiniz.
Teknik analist analizlerini, bu durumda kazanç artışı, gelir artışı veya diğer temel güç belirtilerinden ziyade arz ve talepten etkilenen fiyat hareketine dayandırırlar. İskonto süreci, piyasa koşullarını sürekli takip eden profesyonel piyasa yapıcılar tarafından gerçekleştirilir. İskonto sürecini öğrenmek çok önemlidir ve her yatırımcının bilmesi gereken bir konudur.
Trendlerdeki Fiyat Hareketleri
Teknik analistler borsada fiyat değişikliklerinin rastgele olmadığına inanır. Borsada bir hisse senedi veya herhangi bir yatırım aracında, düşüş trendi dip seviyelere geldikten sonra yükseliş trendi kaçınılmazdır. Bir düşüş trendi yükseliş trendine dair sinyal gelene kadar düşmeye devam edecektir. Trend dönüşleri’nin nasıl belirleneceğini yazının ilerleyen bölümlerinde göreceğiz.
Borsa teknik analizi yapan analistin belirlenmesi gereken üç trend türü vardır. Dow teorisine göre bu üç trend türü şu şekildedir:
Ana Trend ( uzun vadeli trend )
İkincil Trend ( Orta vadeli trend )
Minör trend ( kısa vadeli gün içi dalgalanmalar )
Uzun vadeli analiz yapan yatırımcı ana trende, orta vadeli yatırımcı ikincil trende ve kısa vadeli ve gün içi işlem yapan traderlar minör trende göre pozisyon almalıdır. Uzun vadeli ana trende 1 aylık ikincil trende 1 günlük ve haftalık, minör trende saatlik grafiklerde bakılmalıdır. Burada ki önemli husus büyük resme bakmadan 1 saatlik vade de bile işlem yapılmamasıdır.
Büyük resim nasıl analiz edilir? Teknik analiz eğitimi yazımı okuyunca en ince ayrıntısına kadar öğreneceksiniz.
Tarih Tekerrür Eder
Teknik analizdeki temel fikir, tarihin kısa ya da uzun vadede her zaman kendini tekrar edeceğidir. Bu nedenle, teknik analistler zamanlarının çoğunu gelecekteki fiyat hareketlerini doğru bir şekilde tahmin edip en çok kazandıracak hisseleri tespit etmek için geçmiş fiyat hareketlerini anlamaya harcarlar.
Fiyat hareketlerinin tekrarlayan doğası, gelecekteki fiyat hareketlerini tahmin etmeyi mümkün kılar. Tekrarlanan yükseliş ve düşüşler, hem insan davranışının hem de insanlık tarihinin kendini tekrar etmesine dayanır. Yani tarih değil insan ve insan davranışları tekerür eder.
Kanallar ve trend çizgilerinin yanı sıra destekler, dirençler, tepeler ve dipler gibi klasik grafik formasyonları, öngörülebilir insan davranışının sonuçlarından bazılarıdır.
Teknik analistler bu formasyonları ararlar, çünkü çoğu zaman öngörülebilir bir sonuç sağlarlar. En çok kazandıracak hisseleri seçmek için bu formasyonlardan nasıl yararlanacağımızı ve nasıl tespit edeceğimize daha sonra derinlemesine değineceğiz.
Bir pozisyon aldığınızda işler beklediğiniz gibi gitmiyorsa o pozisyonu hemen terk edip zararı olabildiğince küçük tutun.(Gary Bielfeldt)
Teknik Analizi Anlamak
Teknik analiz, gelecekteki fiyat hareketlerini tahmin etmek amacıyla geçmiş piyasa verilerini incelemeyi ve analiz etmeyi içeren bir yatırım disiplinidir. Bir hisse senedinin içsel değerini değerlendirmeyi gerektiren temel analizden büyük ölçüde farklıdır.
Bir borsa metodolojisi olarak teknik analiz, diğer grafik araçlarının yanı sıra fiyat hareketlerine ve alım satım hacimlerine odaklanır. Amaç, yalnızca geçmiş fiyat hareketlerine ve işlem hacmine güvenerek belirli bir varlığın veya hissenin güçlü ve zayıf yönlerini değerlendirmektir. İşlem hacmi ile ilgili bir yatırımcının bilmesi gereken 4 şeyi buraya tıklayarak bulabilirsiniz.
Bazı analistler ve yatırımcılar istisnasız olarak teknik analize güvenirken, diğerleri bir hisse senedinin değerine dair daha net bir görüş elde etmek için bunu temel analizle birleştirir. Doğru olan da budur. Teknik analiz ve temel analizin nasıl birlikte kullanılacağı ve en çok kazandıracak hisse senetlerinin bu yöntemle nasıl bulunacağını teknik analiz eğitimi yazımın ilerleyen bölümlerinde aktaracağım.
Özet Olarak:
Teknik analiz, geçmiş fiyat hareketlerine odaklanarak en iyi giriş ve çıkış noktalarını belirlemeyi mümkün kılar. Ancak bazen öngörülemeyen piyasa davranışlarının meydana gelebileceğini belirtmek önemlidir. Bu nedenle, özellikle daha uzun vadeli sonuçlar arıyorsanız, size piyasa hakkında daha eksiksiz bir görünüm sağlamak için temel analiz gibi diğer analiz metodolojilerini dikkate almak önemlidir.
Teknik Analizde Grafik Türleri
Teknik analiz grafiklari ile veri görselleştirme sermaye piyasalarında işlem yaparken çok önemlidir, çünkü yatırımcıların yönetmesi ve karar vermesi için kolay bir yol sağlar. Grafikler, yatırımcıların teknik analizin bir parçası olarak fiyatların nasıl yukarı ve aşağı hareket ettiğini yorumlamalarını mümkün kıldığından, veri görselleştirmenin merkezinde yer alır. Çizgi ve çubuk grafikler, finans piyasalarında en yaygın kullanılan veri görselleştirme yöntemlerinden bazılarıdır.
Teknik Analizde Çizgi Grafik Nedir?
Çizgi grafik, bir dizi veri noktasını kesintisiz bir çizgide birbirine bağlayan bir veri gösterimi yöntemidir. En temel grafik türü olmakla birlikte, yalnızca hisse senetlerinin kapanış fiyatlarını gösterdiği için verdiği bilgi sınırlıdır.
Çizgi grafik kısmen göze çarpıyor çünkü yatırımcıların bir hisse senedi fiyatının zaman içinde nereye gittiğini görmelerini sağlıyor çünkü sadece kapanış fiyatlarını gösteriyor. Çizgi grafikler, yatırımcıların açılış, yüksek ve düşük fiyat noktalarını göstermeyerek kritik zamanlardan kaynaklanan gürültüyü azalttıkları için kilit fiyat noktalarına odaklanmalarına olanak tanır.
Çizgi Grafik Artıları ve Eksileri
Hassas ve Net
Çizgi grafikler, tüccarları gereksiz bilgilerle bombardımana tutulmaktan kurtarırken, esasen herhangi bir zamanda kapanış fiyatı olan kilit fiyat noktalarına odaklanır. Çizgi grafiklerin kullanılması, yatırımcıların destek ve direnç seviyeleri gibi temel fiyat noktalarını kolaylıkla belirlemelerine olanak tanır.
Kullanımı Kolay
Çizgi grafikler, önemli verileri basitleştirilmiş bir şekilde gösterme özellikleri göz önüne alındığında acemi yatırımcılar için en iyi grafiklerdir. Acemi yatırımcıların, çizgi grafikleri, gelişmiş teknikleri öğrenmeye geçiş yapmadan önce grafik kullanmaları önerilir.
Bilgi Eksikliği
Çizgi grafikler, üst düzey teknik analiz için çok önemli olan temel bilgilerden yoksundur. Kapanış fiyatları ile sınırlıdırlar ve yatırımcılar açılış, yüksek ve düşük fiyat noktalarını bilmeyi gerektiren teknik analiz stratejilerini uygulayamazlar. Bunun için çubuk grafikler daha iyidir.
Teknik Analizde Çubuk Grafikler
Çubuk grafikler içinde çizgi grafikten daha fazla bilgi barındırır. Bunlar açılış kapanış ve en yüksek en düşük şeklindedir.
Grafikteki her çubuk, belirli bir dönemde ulaşılan en yüksek ve en düşük fiyatları gösteren dikey bir çizgiyle birlikte gelir. Belirli bir dönem için açılış fiyatı solda küçük bir yatay çizgi ile gösterilirken, kapanış fiyatı dikey çizginin sağında küçük bir yatay çizgi ile gösterilir. Fiyatın yukarı veya aşağı hareket edip etmediğini göstermek için çubukların renklerine bakmak yeterli oluyor.
Çubuk grafikler, her an fiyat hareketlerini gösteren bir çubuk koleksiyonudur. Dakikalık grafiklerde, fiyatın dakika boyunca nasıl yukarı ve aşağı hareket ettiğini gösteren bir fiyat çubuğu olacaktır. Öte yandan günlük çubuk grafik, fiyatın nerede açıldığını, gün boyunca ne kadar yüksek ve düşük gittiğini ve nihayetinde nerede kapandığını gösteren bir fiyat çubuğuyla birlikte gelir.
Çubuk Grafiklerin Artıları ve Eksileri
Bilgi İçeriği
Çubuk grafikler, yatırımcıların bilinçli kararlar vermek için kullanabilecekleri açılış, kapanış, yüksek ve düşük noktalar şeklinde birçok bilgi içerir. Çubukların boyutlarını analiz ederek piyasadaki oynaklık seviyesini tespit etmek mümkündür. Çubuklar ne kadar büyükse, piyasada volatilite o kadar yüksek olur.
Yorumlama Kolaylığı
Fiyatın yukarı veya aşağı hareket edip etmediğini gösteren fiyat çubuklarının renkleri ve açılış kapanış seviyeleri bir bakışta bilgi sağlamaya yardımcı olur.
Alışkın Değilseniz Bunaltıcı Olabilir
Acemi yatırımcılar, çizgi grafiklere kıyasla çubuk grafiklerin sağladığı çok fazla bilgi karşısında bunalabilirler.
Teknik Analizde Mum Grafikler
Teknik analizde mum grafikleri her zaman grafik analizinin merkezinde yer alır ve dinamik özellikleri ve çok yönlülüğü göz önüne alındığında son zamanlarda daha da popüler hale gelmektedir. 1700’lerde, Honma adlı bir Japon pirinç tücarı’nın insan duygularının finansal piyasalardaki fiyat modellerini etkilediği sonucuna varmasıyla mum grafikler ortaya çıktı.
Çizgi grafiklerin, çubuk grafiklerin veya diğer grafiklerin aksine, mum grafiklerin okunması, anlaşılması ve yorumlanması kolaydır.
Mum Grafik Okuma
Adına uygun olarak, bir mum grafiği, bir hisse senedinin bir mum şeklini oluşturduğu bir modeli ifade eder. Mum grafik okumadan bahsederken, mum gövdesinin üstünde veya altında görünen fitillere atıfta bulunuruz. Mum grafiklerin yüksek ve düşük fiyatları yanında açılış ve kapanış fiyatları da vardır.
- Açılış – Bir hisse senedinin belirli bir zamanda işlem gördüğü fiyatı göstermek için kullanılır. Üstte veya altta olabilir.
- Yüksek – Bu, belirli bir zamanda işlem gören en yüksek fiyattır ve genellikle bir mum gövdesinin üzerinde gösterilir.
- Düşük – Bu, belirli bir süre boyunca işlem gören en düşük fiyattır ve genellikle bir mum çubuğunun altında gösterilir.
- Kapanış – Bu, mum çubuğunun gövdesinin üstünde veya altında gösterilebilen, belirli bir zamanda işlem gören kapanış fiyatıdır.
Mum Grafik Kullanımı
Teknik analiz yapan yatırımcılar, kazandıracak hisse senetlerinin hareket etme olasılığı yüksek olan yönü tahmin etmek için mum grafiği formasyonlarına güvenirler. Mum grafikler, yatırımcılara işlemlere girme ve çıkma konusunda bir avantaj sağlamanın yanı sıra olası trend dönüşleriyle ilgili ipuçları da sağlar.
Bu nedenle, kısa vadeli ve uzun vadeli yatırım fırsatlarını belirlemek ve en çok kazanacak hisse senetlerini seçmek için yararlıdırlar. Hisse senedi veya herhangi bir yatırım aracının analizini yapmak için, mum grafik formasyonları her zaman diğer göstergelerin yanı sıra mevcut trend ile birlikte kullanılmalıdır.
Mum Grafik Formasyonları
Mum grafik formasyonları, hisse senedinin fiyat yönünü hızlı bir şekilde tespit etmek için son derece önemlidir.
Teknik analizde, mum grafik formasyonu, bir hisse senedi veya finansal varlığın fiyatlarındaki değişikliği analiz etmenin en etkili yollarından biridir.
Mum grafiklerinin popüler olmasının nedenlerinden biri, çubuk ve çizgi grafiklerinden görsel olarak daha çekici olmalarıdır.
Bir yatırımcı için mum grafiklerinin en sevilen iki özelliği şunlardır:
- Her mum çubuğu, belirli bir zaman boyunca belirli sayıda işlemin tamamlandığını gösterir.
- Ayrıca, söz konusu dönemde daha fazla satış baskısı veya satın alma baskısı olup olmadığını da gösterir.
Bu aşamada, mum grafik formasyonlarını en çok kazandıracak hisseleri seçmek için nasıl kullanacağımızı göreceğiz.
Çekiç Formasyonu
Çekiç formasyonu düşen bir trendin sonunda ortaya çıkan bir trend dönüşü sinyalidir. Çekince benzer bir yapısı vardır ve alt fitil uzundur. Alt fitilin uzun olması o fiyat seviyesinin altında artık satıcı olmadığı ve piyasaya boğaların yani alıcıların hakim olduğu anlamına gelir. Çekiç formasyonu bize şunu söyler: Artık bu seviyenin altında satıcı yok piyasa yükseliş trendine dönüyor.
Belden Tutma Boğa Formasyonu
Belden tutma boğa formasyonu, çekiç foasyonunda olduğu gibi düşen bir trendin dip yaptığına işaret eder. Bu formasyonun altı stop loss seviyesi olarak değerlendirilebilir.
Yutan Boğa Formasyonu
Yutan boğa formasyonu, bir önceki mum çubuğunu içine alarak yutan uzun bir mumdur. Bir trend dönüşü sinyalidir ve hemen altı stop loss seviyesi olarak kullanılabilir.
Hamile Boğa Formasyonu
Hamile boğa formasyonu adında anlaşılacağı gibi hamile bir kadın gibi gözükür. Uzun düşüş mumundan sonra gelen bir önceki mumun yarısına kadar olan bir formasyondur. Daha sonra gelen mumun daha yüksekte kapanmasıyla formasyon teyit edilir.
Daha fazla mum grafik formasyonunu PDF olarak buradan indirebilirsiniz.
Teknik Analiz En Çok Kullanılan İndikatörler
Teknik analizde en çok kullanılan indikatörler, yatırımcıların fiyat hareketini daha iyi anlamalarına ve buna göre hareket etmelerine yardımcı olan grafik analiz araçlarıdır. Şimdi bu yazıyı dikatlice okuyun ve indikatörleri doğru anlayıp yorumlayın.
Trendleri analiz eden, fiyat ortalamaları sağlayan, volatiliteyi ölçen ve daha fazlasını yapan çok çeşitli teknik analiz indikatörleri mevcuttur. Burada al sat sinyali veren indikatörler, hareketli ortalamalar, destek direnç indikatörleri, trend indikatörleri gibi en çok kullanılan indikatörleri inceleyeceğiz.
Rsi İndikatörü
Rsi indikatörü dünyada en çok kullanılan teknik analiz göstergesidir. Rsi grafik okuma da her analistin mutlaka kullanması gereken önemli bir indikatör olmasıyla dünyanın en iyi indikatörü olarak da bilinir.
Teknik Analiz dünyasını keşfederken çoğu yeni yatırcının karşılaştığı ilk göstergelerden biri rsi indikatörü yani göreceli güç endeksidir.
Rsi indikatörü fiyat hareketlerinin hızını ve değişimini ölçen bir momentum osilatörü’ olarak sınıflandırılır.
Rsi indikatörü mühendis, matematikçi ve trader J. Welles Wilder tarafından geliştirildi ve çığır açan çalışması, teknik analiz sistemlerine sunuldu.
Rsi, sıfır ile 100 arasında dalgalanır. Geleneksel olarak, rsi 70’in üzerindeyken fazla pahalı ve 30’un altında olduğunda aşırı ucuz olarak kabul edilir.
Rsi Nasıl Hesaplanır
Rsi formülü:
100 Rsi = 100 - -------- 1 + Rsi Rsi = Ortalama Kazanç / Ortalama Kayıp
Hesaplama açıklamasını basitleştirmek için Rsi indikatörü, temel bileşenlerine ayrılmıştır: RS Ortalama Kazanç ve Ortalama Kayıp. Bu Rsi hesaplaması, Rsi indikatörünün mucidi w işilder tarafından kitabında önerilen 14 döneme dayanmaktadır. Kayıplar, negatif değerler olarak değil, pozitif değerler olarak ifade edilir.
Ortalama kazanç ve ortalama kayıp için ilk hesaplamalar basit 14 dönemlik ortalamalardır:
- İlk Ortalama Kazanç = Son 14 dönemdeki Kazançların Toplamı / 14.
- İlk Ortalama Kayıp = Son 14 dönemdeki Zararların Toplamı / 14
İkinci ve sonraki hesaplamalar, önceki üç ortalamalara ve mevcut kazanç kaybına dayanmaktadır:
- Ortalama Kazanç = [(önceki Ortalama Kazanç) x 13 + mevcut Kazanç] / 14.
- Ortalama Kayıp = [(önceki Ortalama Kayıp) x 13 + cari Kayıp] / 14.
Önceki değer artı mevcut değerin alınması, üstel hareketli ortalamanın hesaplanmasında kullanılana benzer bir düzeltme tekniğidir. Bu aynı zamanda hesaplama süresi uzadıkça Rsi değerlerinin daha doğru hale geldiği anlamına gelir.
Wilder’ın formülü, Rsi’ı normalleştirir ve onu sıfır ile 100 arasında dalgalanan bir osilatöre dönüştürür.
Rsi İndikatörü Nasıl Kullanılır? Rsi İle Al-Sat.
Rsi indikatörü al sat, trend takibi ve trend dönüşlerini tespit etmekte oldukça faydalıdır. Günlük al sat yaparken, rsi otuzun aldına indiğinde al ve seksenin üzerine çıktığında sat şeklinde sinyaller verir.
Ayrıca rsi indikatörü yukarıda ki resimde gördüğünüz gibi ayı piyasasında yani düşen piyasada 50 ile 10 arasında dalgalanma eğilimindedir 10 destek ve 40 ile 50 seviyeleri ise direnç seviyesi olarak davranır.
Yükselen piyasada ise 100 ile 40 arasında dalgalanır 40 – 50 seviyeleri destek 90 – 100 seviyeleri ise direnç görevi görür.
Eğer yükseliş trendinde ki bir hisse senedinde işlem yapıyorsanız rsi indikatörü 40 50 seviyelerine geldiyse ve trend güçlü bir trendse bu otomatik bir al sinyalidir.
Düşen piyasada da tam tersi geçerlidir, rsi 80 – 90 – 100 seviyeleri sat 50 – 40 seviyeleri otomatik bir al sinyalidir.
Fakat düşen piyasada kısa vadeli düzeltmeler den kâr sağlamak için bu al sinyali tehlikeli olabilir. En garanti al yükselen piyasadaki 40 – 50 rsi seviyeleridir.
Macd İndikatörü Nedir?
Macd indikatörü hisse senedi fiyatlarının iki farklı haraleketli ortalamasının ilişkisini ölçen bir momentum göstergesidir.
Macd indikatörü 26 günlük üssel ortalamanın 13 günlük ortalamadan çıkarılmasıyla oluşturulur.
Macd İndikatörü Nasıl Kullanılır?
Macd indikatörü yatırımcıya içinde ki iki çizgi ile al ve sat sinyali verecek şekilde tasarlanmıştır. Macd al sat sinyalini iki çizginin kesişmesiyle verir.
Yukarıda ki resimde gördüğünüz gibi mavi çizgi yukarı doğru sarı çizgiyi kesmesiyle al, sarı çizgi mavi çizgiyi kesmesiyle sat sinyali verir. Fakat tek başına macd indikatörüne bakarak işlem yapmak doğru değildir, başka indikatörlerden de teyit almak önemlidir. Şimdi rsi ve macd indikatörü’nün birlikte kullanımına bakalım.
MACD ve RSI kullanımı
Macd ve rsi indikatörünü birlikte kullanarak biri birilerini teyit edip etmediğine bakarak daha sağlıklı teknik analiz sinyalleri alabiliriz.
Bazen macd al sinyali verebilir ama fiyatlar yükselmez ve zarar ederiz o yüzden tek başına bir indikatöre bakarak hisse senedi almamalı diğer indikatörden de teyit almalıyız. Aşağıda ki resimde gördüğünüz gibi macd al vermiş fakat hisse senedi yükselmemiş.
Böyle bir durumda macd ile birlikte rsi indikatörünü kullanarak daha sağlıklı sinyaller alabiliriz. Aşağıda ki resimde macd al verirken rsi sat vermiş, iki indikatörün arasında böyle bir uyuşmazlık varsa piyasa da bir kararsızlık vardır. Yani hisse senedinin ne yapacağı belli değildir, bu durumda al yada sat yapılmamalıdır.
Şimdi yukarıda ki resimde macd ve rsi indikatörü’nün bir birini teyit ettiğini görüyorsunuz. İki indikatör de al sinyali vermiş ve fiyat yüzde 6 yükselmiş. Macd ve rsi’ın teknik analiz de kullanımı bu şekilde olmalıdır. İkisinin birlikte kullanımı en iyi al sat indikatörü olabilir.
Stokastik İndikatör Nedir?
Stokastik indikatör, aynı zamanda stokastik rsi olarak da bilinir. Teknik analizde trend dönüşlerini tahmin etmekte oldukça faydalı olan stokastik indikatör, 1950’lerde Dr George Lane tarafından geliştirilen bu teknik gösterge, fiyat momentumuna odaklanır.
Hisse senedi, endeksler, kripto para birimleri, para birimleri ve diğer birçok yatırım aracında ki aşırı alım ve aşırı satım seviyelerini belirlemek için kullanılabilir.
Stokastik indikatör, fiyat hareketlerinin momentumunu ölçer. Momentum, fiyat hareketindeki hızlanma oranıdır.
Stokastik indikatörün arkasındaki fikir, bir hisse senedi nin fiyatının momentumunun, hisse fiyat trendi aslında yön değiştirmeden önce sıklıkla değişeceğidir. Sonuç olarak indikatör, trendin tersine dönmesini tahmin etmek için kullanılabilir.
Stokastik indikatör, deneyimli yatırımcılar ve teknik analizciler tarafından en çok kullanılan indikatörler arasındadır.
Hareketli ortalamalar, trend çizgileri, destek direnç seviyeleri gibi diğer teknik analiz göstergelerinin yardımıyla, stokastik indikatör yapılacak yatırımın doğruluğunu artırmaya ve kârlı giriş çıkış seviyelerini belirlemeye yardımcı olur.
Stokastik Rsi Kullanımı
Stokastik rsi indikatörü 0 ile 100 arasında dalgalanan bir çizgidir.
stokastik 80’in üzerindeyken hisse senedi pahalı 20’nin altındayken ucuz kabul edilir. Stokastik rsi aşağıda ki resimde gördüğünüz şekilde al-sat sinyalleri üretir.
Stokastik rsi da tek başın bir yatırım kararı almak için yeterli değildir. Resimde gördüğünüz gibi bir kaç kez sat sinyali vermiş fakat fiyat düşmemiş.
Diğer teknik analiz göstergelerden de teyit almak daha sağlıklı sonuç verecektir.
Bolinger Bandı Kullanımı – Bollinger Bandı Nasıl Yorumlanır?
Bollinger bandı kullanımı herkesin anlayabileceği basitliktedir. Bollinger bandı bize trendler, trend dönüşleri, destek ve direnç noktaları gibi pek çok bilgi verir.
Bollinger bandı, John bollinger tarafından geliştirilen bir teknik analiz göstergesidir. Bu bandlar fiyatın alt ve üst bandlarını tanımlar. Yani fiyatlar bollinger bandının içinde hareket eder, bu bandın dışına çıkmasının ardından fiyatlar tekrar bandın içine girme eğiliminde olur.
Bollinger bandı, varsayılan değerler dönem için 20, standart sapmalar için 2’dir. Ancak gösterge ayarlarından bunu özelleştirebilirsiniz. Bu varsayılan değerler John bollinger’ın tavsiye ettiği değerlerdir.
Bollinger bantları, fiyatların göreceli olarak yüksek veya düşük olup olmadığını belirlemeye yardımcı olur. Hem üst hem de alt bantlarda çiftler halinde ve hareketli bir ortalama ile birlikte kullanılırlar.
Bollinger Bandı Stratejisi
Bollinger bandı stratejisi, trend dönüşlerini belirleme de en çok kullanılan teknik analiz stratejisidir.
Bollinger bandı’nın daralması fiyatlarda bir hareketin başlayacağının bir göstergesidir. Aşağıdaki resimde gördüğünüz gibi.
Band daralması düşen bir trend’den sonra oluşmuşsa bir yükseliş trendinin daha olasıdır.
Fiyat yükselen bir trend’den sonra daraldıysa düşen bir trend başlayacak olması daha olasıdır. Aşağıda ki resime bakın.
Destek Direnç Nedir?
Destek direnç, bir hisse senedi veya herhangi bir finansal varlığın arz ve talep seviyelerini belirtir.
Destek, bir hisse senedini elinde tutanların satmak isteyeceği en son psikolojik fiyat seviyesidir.
Direnç ise bir hisse senedini almak isteyenlerin ödemek istediği en yüksek psikolojik fiyat seviyesidir.
Teknik analizde destek direnç noktalarını belirleyerek ve buna göre pozisyon alarak yatırımlarımızda daha başarılı olabiliriz.
Destek ve direnç seviyelerini belirlemek için kullanacağımız bir çok teknik analiz indikatörü mevcut.
Destek direnç noktalarını sadece indikatörlerle değil trend kanalları ve trend çizgileriyle de belirlenebilir, ancak en yaygın kullanılan ve en iyi destek direnç seviyelerini veren indikatör fibonacci düzeltmesidir.
Fibonacci Düzeltmesi Destek Direnç Noktaları Belirleme
Fibonacci düzeltmesi, teknik analiz için çok önemli bir araçtır. Bize bir hissede boğaların mı yoksa ayıların mı daha güçlü olduğu bilgisini verir.
Fibonacci düzeltmesini temel mantığı insan doğasının psikolojik sınırlarına dayanır. Sadece insan değil doğanın içinde de fibonacci dizisi vardır. Mesela bir salyangozun sarmalı fibonacci dizisine uymaktadır. Neyse konumuza dönelim. 🙂
Fibonacci düzeltmesini hisse senedi grafiğine uygulayarak destek ve direnç seviyelerini belirleyebiliriz.
Aşağıda ki resimde gördüğünüz gibi, destek direnç seviyeleri nokta atışı bir şekilde fibonacci çizgilerine dokunmuş.
Fibonacci Düzeltmesi Kullanımı
Fibonacci düzeltmesi kullanımı ve grafiğe uygulaması kolaydır. Fibonacci düzeltmesini fiyat grafiğinin en tepe ve en dip seviyesine uygulayarak gelecekte ki destek direnç seviyelerini belirleyebiliriz. Nasıl yapıldığını görmek için aşağıda ki video’ya bak.
Düşen bir piyasada Fibonacci düzelme kullarak destek seviyesini kullanarak ta tam tersi bir uygulama yapacaksınız. Aşağıya bakın.
Trend Çizgisi.
Trend çizgisi, teknik analizde fiyat trendini belirlemek, destek direnç noktaları ve trend dönüşleri hakkında bilgi verir.
Trend çizgisi kullanarak, bir hisse senedinin fiyatının nereye kadar düşeceğini veya nereye kadar yükseleceğini tutarlı bir şekilde tahmin edebiliriz.
Trend çizgisi ile birlikte fibonacci düzelmesi kullanarak, destek ve direnç noktalarını daha güvenilir bir şekilde belirleyebiliriz. Ayrıca iki göstergeyi de kullanarak desteğin veya direncin kuvvetli mi zayıf mı olduğunu da belirleyebiliriz.
Trend çizgisi ile trend dönüşlerini teyit etmekte kullanılan en önemli indikatör, işlem hacmi indikatörü dür.
Trend çizgisi teknik analizde muhtemelen en az kullanılan göstergedir, fakat doğru çizilirse en az diğer göstergeler kadar yararlıdır.
Ne yazık ki bir çok yatırımcı trend çizgisini doğru çizemez, tam tersi piyasaya uyacak şekilde çizer. Yani görmek istediği gibi çizer aslında olanı değil.
Trend Çizgisi Nasıl Çizilir?
Trend çizgisi, yükselen, düşen ve yatay piyasada iki destek veya direnç seviyesinin altına yada üstüne çizilir.
Yükselen Trend Çizgisi Nasıl Çizilir?
Yükselen trend çizgisi, iki destek noktasının altına çizilir. Aşağıda ki video’ya bakın.
Düşen Trend Çizgisi Nasıl Çizilir?
Düşen trend çizgisi, yükselen trend çizgisinin tam tersidir. İki düşen direnç seviyesinin üstüne çizilir. Aşağıda ki video da olduğu gibi…