osmanlı devletinde lale devrinde gerçekleştirilen yenilikler nelerdiri bilgi90'dan bulabilirsiniz
Lale Devri nedir? Lale Devriyle gelen yenilikler nelerdir?
Bu dönemin padişahı III. Ahmet, sadrazamı Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'dır.
LALE DEVRİ İSİMLENDİRMESİ (Lale Devri'ne neden Lale Devri dendi?)
Lale Devri, "Zevk ve sefâ" devri olarak bilinir. Adını, o dönemde İstanbul'da yetiştirilen ve zamanla ünü dünyaya yayılan lale çiçeklerinden alması, çok sonradan olmuştur. Bu dönem Osmanlı İmparatorluğunun hiçbir devrinde Lale Devri olarak anılmamıştır.
Yahya Kemal samimi arkadaşı Ahmet Refik Altınay ile bir sohbeti sırasında, III. Ahmed'in Veziri Azamı Nevşehirli Damat İbrahim Paşa ile beraber 1718-1730 yılları arasında yaptıkları, Osmanlı İmparatorluğundaki yaşam biçimini değiştirme etkinliklerini Lale Devri olarak tanımlar. Ahmet Refik de bu dönemi anlatan kitabına "Lale Devri" ismini verir ve bir süre sonra bu dönem Lale Devri olarak anılmaya başlar.
LALE DEVRİ'NE AİT ESERLER
Sultan III. Ahmet, sadrazam Damat İbrahim Paşa ile uyum içerisinde çalışmış, bu sırada yaşanan Lâle Devri'nde sanat ve toplumsal hayata özgün bir anlayış getirilmişti. Sultan III. Ahmet, Topkapı Sarayı ile Yeni Câmii'de birer kütüphane, Ayasofya'da Bâb-ı Humâyun'un karşısında Türk sanat şaheserlerinden sayılan Sultan Üçüncü Ahmet Çeşmesi ve İstanbul'un su ihtiyacını karşılamak amacıyla da "Deryayi Sim" adlı bir su bendi inşa ettirmiştir.
Bunlardan başka Üsküdar Yeni Vâlide Câmii, Çorlulu Ali Paşa Medresesi, Damat İbrahim Paşa Camii ve Külliyesi, İstanbul'da Yeni Postane arkasında Daarül Hadis ve Sebil, Ortaköy Camii önündeki çeşme, Üsküdar Şemsi Paşa'da Hüsrev Ağa Camii önündeki çeşme ve Çubuklu Camii yanındaki Mesire Çeşmesi gibi eserler de yine bu dönemde yapılmıştır.
LALE DEVRİ'NDE YENİLİKLER (ISLAHATLAR)
-Paris, Londra ve Viyana gibi Avrupa başkentlerine geçici elçilik heyetleri yollanmış, böylelikle Avrupa'yı daha yakından tanıma imkânı sağlanmıştır.
-Said Efendi ve İbrahim Müteferrika Avrupa'dan matbaayı getirmişlerdir.
-İlk kez çiçek hastalığına karşı aşı uygulanmıştır.
-İstanbul'daki yangınları önlemek için yeniçerilerden Tulumbacılar adı verilen bir itfaiye ocağı kurulmuştur.
-Çini atölyeleri ve kağıt fabrikası açılmıştır.
-Lale Devri'nde sanat alanında görülen en önemli kişi Levnî'dir. Asıl adı Abdülcelil Çelebi olan Levnî döneminin en büyük nakkaşıdır.
-Lale Devri'nde, Türk tarihinde bir ilk olarak İbrahim Müteferrika önderliğinde Çeviri Konseyi açılmıştır. Türk tarihinde çeviri çalışmalarındaki ilk enstitüleşme olarak bu konsey görülür.
DÖNEMİN SONU
Halkın büyük bir kısmı zor durumdayken İstanbul'da bazı devlet büyüklerinin rahat bir yaşam sürdürmeleri, eğlenceye düşkünlükleri huzursuzluklara sebep oluyordu.
İran savaşı sırasında Sultân'ın, fethedilmiş kaleleri para karşılığı sattığı söylentisi üzerine, halktan Sultân'ın sefere çıkması isteği gelmişti. III. Ahmet, göstermelik bir sefer alayı düzenledi. Akşam olunca kayıklarla saraya geri döndü. Bu durumun anlaşılması bardağı taşıran son damla oldu.
İsyanın lideri Arnavut asıllı bir yeniçeri olan Patrona Halil aynı zamanda Beyazıt Hamamı'nda tellaklık yapıyordu. Asilerin isteği üzerine Nevşehirli Damat İbrahim Paşa idam edilerek cesedi isyancılara teslim edildi. Padişah III. Ahmed tahttan indirildi ve yerine I. Mahmud getirildi.
Yazı kaynağı : www.sabah.com.tr
Lale Devri Nedir? Lale Devri Padişahı Kimdir? Lale Devri Islahatları (Yenilikleri), Nedenleri Ve Sonuçları
Lale devri, Osmanlı İmparatorluğu zamanında 1718-1730 yılları arasında görülen kısa bir dönemdir. 3. Ahmet'in saltanat sürdüğü ve sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim paşa zamanına denk gelen devir, Osmanlı İmparatorluğu'nun en çok konuşulan ve tartışılan dönemlerindendir.
Lale Devri Nedir?
Lale devri, Osmanlı döneminde on iki yıl süren bir zamanı simgeler. 1718 yılında Pasarofça anlaşmasının imzalanması ile başlayan Lale devri, Patrona Halil İsyanı ile sona ermiştir. Lale devri süresince yenilikler ve eğlence hakim olmuştur. Batı ile olan ilişkiler gelişmiş ve reform hareketleri başlamıştır. Özellikle Avrupa ile olan kültürel etkileşim bu dönemde artmıştır.
Lale Devri Padişahı Kimdir?
Lale devri padişahı 3. Ahmet'tir. Sadrazamı ise Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'dır. Sultan 3. Ahmet, 1673'de doğmuştur. Babası Sultan Dördüncü Mehmet annesi ise Emetullah Rabia Gülnuş Sultan'dır.
İyi bir tahsil görmüş ve dönemin ünlü hocalarından dersler almıştır. 1703 yılında Edirne'de tahta geçmiştir. Osmanlı devleti açısından önemli olan Lale devri boyunca padişahlık yapmıştır. Hattat ve şairdir. "Necib" mahlası ile şiirler yazmıştır. Musiki ile yakından ilgilenmiştir. Divan şairlerinden Urfalı Nabi Efendi'nin şiirlerini beğenmiştir.
Lale Devri Islahatları ( Yenilikleri )
- İlk kez Avrupa'da geçici elçilikler açıldı.
- Lale devrinde askeri alanda ıslahat yapılmamıştır.
- Sait Efendi ve İbrahim Müteferrika tarafından ilk özel matbaa kuruldu.
- İlk kez çiçek aşısı kullanıldı.
- Kütüphaneler açıldı.
- Avrupa mimarisinden etkilenildi. Barok ve Rokoko tarzı sivil mimari ön plana çıktı.
- İstanbul'da bahçeler, köşkler, saraylar yapıldı.
- İstanbul'da bir çini atölyesi ve kumaş fabrikası kuruldu.
- Yalova'da bir kağıt fabrikası açıldı.
- Mimarlık, resim ve minyatür sanatları gelişti.
- Humbaracı ve lağımcı ocaklarında ıslahatlar yapıldı.
- Batı ve doğu eserleri tercüme edildi.
- Yeniçerilerden kurulu bir itfaiye bölüğü oluşturuldu.
Lale Devri Nedenleri ve Sonuçları
Nedenleri:
- Her yönden kötü giden bir devlet yapısının varlığı
- Görevlerini yerine getirmeyen ve aksayan askeri ve devlet kurumlarının varlığı
- Teknolojik bakımdan gerekli ilerlemenin sağlanamaması
- Sağlık alanında yaşanan gelişmelere ayak uydurulmamış olması
- Edebiyat ve sanat alanlarında batıya uygun gelişmelerin sağlanamamış olması
- Devletin işleyiş ve devamının sağlanması için yenilikler yapılmasına ihtiyaç duyulması
- Avrupa'nın yaşantısının incelenerek örnek alınması
- Avrupa'daki gelişmeleri takip etme ve bu gelişmelerin ülkeye uyarlanmak istenmesi
Sonuçları:
Lale devri, Patrona Halil İsyanı ile son bulmuştur. Halkın sıkıntılı olduğu dönemde bir kısım devlet erkanının lüks ve eğlence içinde olduğu kanaati ile dönem sona ermiştir.
- Osmanlı matbaa ile Lale devrinde tanışmıştır. Ancak okuma-yazma sorunları ve basım maliyetlerinin yüksek olması sebepleri ile etkili bir fonksiyon olmamıştır. Lale devrinin en önemli yeniliği olan matbaa, hattatların işsiz kalmasına neden olmuştur. İstanbul'da sayıları doksan bini bulan hattatların bazıları isyana taraftar olmuştur.
- Bu dönemde inşa edilen köşkler, saraylar, konaklar yıkılmıştır.
- İsyanın temelinde, Lale devrinin sona ermesinde asıl etken Batı taklitçiliği ve devlet ricalinin zevk ve sefaya dalması ve eğlencenin yayılmasıdır.
- Lale devrinin sonucu olan Patrona Halil İsyanı ideolojik kökenli bir ayaklanma değildir. Dini hassasiyetlerle de ortaya çıkmamıştır.
Yazı kaynağı : www.hurriyet.com.tr
Lale Devri Nedir? Lale Devri Yenilikleri Nelerdir?
Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.
Yazı kaynağı : derstarih.com
Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında
Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.