TÜRKİYE Odalar ve Borsalar Birliği’nin (TOBB) 6 ayda bir 364 odadan işadamlarının katılımıyla gerçekleştirdiği Ekonomide Durum Tespiti ve Beklenti Raporu, ekonominin yavaşladığını ancak henüz bir durgunluk beklentisi olmadığını gösterdi. Anket, yaşanan sıkıntılara rağmen iş dünyasının güveninin sürdüğünü de ortaya koydu.
BEKLENTİLER ZAYIFLADI:
TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu tarafından açıklanan anket sonuçlarına göre, firmaların yüzde 39’u yılın ilk altı ayını önceki yıla göre daha olumlu geçirdi, yüzde 22.5’i daha olumsuz bir gelişme yaşadı. ‘Değişmedi’ diyen firmaların oranı ise yüzde 38.5 olarak gerçekleşti. 2005 yılının ikinci altı aylık dönemindeki gelişmelerin firmaları için olumlu olacağını bekleyen firmaların oranı yüzde 32.6’ya kadar geriledi. ‘Değişmeyecek’ diyenlerin oranı yüzde 38.6 olarak gerçekleşirken, daha olumsuz olacak diyenlerin oranı ise yüzde 28.8’e çıktı. Hisarcıklıoğlu, ‘Beklentiler zayıflamakla birlikte iyimserlik korunmakta. Ekonomide yavaşlama görünmesine rağmen, daha olumlu olacak veya geçen seneye göre değişmeyecek diyenleri topladığımızda karşımıza yüzde 70’lik bir rakam çıkmaktadır. Bu da yaşanan sıkıntılara rağmen iş dünyasının güveninin sürdüğünü, göstermektedir’ dedi.
CİROSUNU ARTIRAN AZALDI:
Anket cirosunu artıran firma oranının geçen yılın aynı dönemine göre önemli bir oranda gerilediğini ortaya çıkardı. Geçen yılın ilk altı ayında yüzde 66.1 olan ciro artışı kaydeden firmaların oranı bu yıl yüzde 31.8 olarak gerçekleşti. Firmaların yüzde 34.3’ü cirolarının değişmediğini, yüzde 33.8’i ise azaldığını bildirdi. Ankette firmaların 2005 yılının ikinci dönemine ilişkin beklentilerine de yer verildi. Buna göre 2005 yılının ikinci döneminde firmaların yüzde 32.5’i cirosunun artmasını, yüzde 48.6’sı değişmemesini yüzde 18.9’u ise azalmasını bekliyor. Geçen yılın ilk altı aylık döneminde firmaların yüzde 66.1’i cirosunun arttığını yüzde 25.3’ü değişmediğin yüzde 8.6’sı ise azaldığını açıklamıştı. Hisarcıklıoğlu, ilk 6 ayının şirketler kesiminde beklenenden daha durgun geçtiğini belirtirken, ikinci yarısıda da cirolarda kayda değer bir artış beklenmediğini söyledi. Hisarcıklıoğlu, söz konusu sonuçların ekonomide bir yavaşlama olduğunu, ancak henüz bir durgunluk beklentisi olmadığı sonucunu gösterdiğini kaydetti.
ESKİ KÁR MARJLARI KALMADI:
Rapora göre, 2004 yılında kar artışı elde eden firmaların ancak üçte biri, 2005 yılının ilk altı ayında bu kar artışını sürdürebilirken, kar azalışı yaşayanların oranı ise yüzde 45.7’yle önceki yılın 4 katına çıktı. Ankete katılan firmaların yüzde 24.6’sı yurtiçi satışlardan elde etmeyi bekledikleri karın artacağını, yüzde 33.4’ü değişmeyeceğini, yüzde 42’si ise azalacağını tahmin etti. Bu sonuçlara bakarak şirketlere bir uyarı yapan Hisarcıklıoğlu, ‘Kar marjları azalmaktadır ve eskisi gibi 3-4 yılda yatırımın geri dönüşü beklenmemektedir. Bu nedenle maliyet muhasebesine, yatırım analizlerine daha fazla önem verilmelidir. Üretim ve yatırım faaliyetleri gözden geçirilmelidir’ dedi. Şirketlerin sadece satış hacmine, üretim kapasitesine ve şirket büyüklüğüne değil, ne kadar katma değer sağlandığına ve ne kadar verimli çalışıldığına odaklanmak gerektiğini belirten Hisarcıklıoğlu, ‘Kurumsallaşmaya ve ortak iş yapmaya yönelmeliyiz’ dedi.
Yatırım teşvikleri yeniden dizayn edilsin
AĞUSTOS ayı içinde 9 coğrafi bölgede ilgili oda ve borsaların katılımıyla düzenledikleri toplantıların sonuçlarını da açıklayan Rifat Hisarcıklıoğlu, bunları şöyle sıraladı:
Yatırım teşvik sistemi yeniden dizayn edilmeli.
Sosyal güvenlik reformu 2006 ’ya yetişsin.
İşsizlik sigortası ve kıdem tazminatı birleşsin.
Elektrik ve doğalgaz serbest rekabete açılsın.
Turizmde konaklama vergisi makul olsun.
KKDF kaldırılmalı.
Serbest bölgelerde gelir vergisi olmasın.
Erken seçim olmaz
ERKEN seçim beklentisinin olup olmadığı yönündeki bir soru üzerine Rifat Hisarcıklıoğlu, seçimin normal sürecinde olacağı inancında olduklarını belirterek, ‘artık seçimi gündemden çıkararak ekonomiye odaklanmamız lazım’ dedi.
Reform süreci hızlandırılsın
TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, önümüzdeki döneminin ‘ölçek ekonomisi ol’ dönemi olduğunu belirterek, ‘ölçek ekonomisine geçemezsek her noktada kaybedeceğiz, sermayelerimizi birleştiremezsek kaybedenler olacağız’ dedi. Devletten bir kuruş para istemediklerini, sadece maliyetlerin rakiplerinki düzeyine çekilmesini istediklerini vurgulayan Hisarcıklıoğlu, vergi, istihdam vergilerinin yüksekliği, enerji maliyetlerinin yüksekliği, ihracatçılarımızın rekabeti için dövizin kendi dengesi içinde artması konularında sıkıntı olduğunu söyledi. Hükümet programlarında bu söylenenlerin bir çoğunun bulunduğunu vurgulayan Hisarcıklıoğlu, sadece reform sürecin hızlandırılmasını istediklerini söyledi.
10 dolarlık bavulda 1000 dolarlık eşya
ÇİN’den gıda ithalatının yüzde 385 oranında arttığına dikkat çeken Rifat Hisarcıklıoğlu, gümrüklerin önemini vurgularken, ‘İthal edilen bavulların içinde ne getirildiğinin farkında değiliz. Türkiye’de bilmeyen yok. 10 dolarlık bavulların içinde 1000 dolarlık eşya var. İçini kimse görmüyor’ diye konuştu.