Sebze ve meyvedeki aşırı fiyatı dizginlemek amacıyla toptancı hallerine ve marketlere geçtiğimiz günlerde baskın yapıldı.
Ticaret Bakanlığı’nın talimatları doğrultusunda gerçekleştirilen denetimlerde üreticiden tüketiciye dek yükselen fiyatlar kontrol edildi. Tarladan 50 kuruşa, 1 liraya alınan domatesin tüketiciye 10 liraya varan aşırı fiyattan satılması kuşkusuz birilerinin, daha doğrusu aracıların aşırı kar hırsından kaynaklanıyor.
Domates gibi diğer tarla ürünleri biber patlıcan salatalık fasulye bir türlü ucuzlamadı. Fasulyenin kilosu 15, patlıcan 5-6 liraya satılıyor. Ürünün bol oluğu temmuz ve ağustosta da bu fiyattan aşağı düşmedi. Köylü pazarlarında bile fiyatlar el yakıyor. Aracısız doğrudan köylüler tarafından satılan domatesin patlıcanın biberin fasulyenin fiyatı manavdan geri kalmıyor. Yani, tüketici mevsiminde ne sebzeyi ne de meyveyi ucuz alabildi.
Hallerde ve marketlerde yapılan denetimler göstermelik olsa bile olumlu. Lakin, pahalı fiyatları gerileteceği kuşkulu. Çünkü, piyasayı egemenliği altına alan aracılar nedeniyle sebze ve meyve cep yakıyor. Bunlarla kararlı mücadele edebilmek için denetimlerin aksaksız sürmesi, üreticinin desteklenmesi, girdi maliyetlerinin kontrol altına alınması ve haller yasasının biran önce hayata geçirilmesi şart.
Uygulanan tarım politikası nedeniyle çiftçi artık üretemez, hayvancılık yapamaz hale geldi. Yürürlükteki tarım politikasının bedelini üretici kadar pahalı fiyatlarla baş edemeyen tüketici de ödüyor.
Dünyanın tüm ülkelerinde tarım stratejik bir sektör olmasına karşın, Türkiye’de tarımın, üretimin ve hayvancılığın ağırlığı giderek azalıyor. Yerli üretici destekleneceğine gümrük vergileri indirilerek yabancı ülkelerden dış alıma yoğunluk veriliyor. Buğday, nohut, hububat ve bakliyatta gümrük vergileri neredeyse sıfırlanarak dış alımın önü açıldı. Diğer tarım ürünlerinde de aynı yöntem izlendi. Türkiye’de bütün araziler ekilmiş, yer kalmamış gibi Sudan ve Nijerya’da arazi kiralandı. Buralarda yetiştirilen ürünler ülkeye getirilerek ucuza satılacaktı. Türkiye’nin ovaları, boş arazileri çiftçiye sağlanacak destekle ekilmeyi beklerken, yabancı ülkelerde arazi kiralanması tarımı bitiren uygulamalardan biri oldu.
Bankadan çektiği kredi ile traktörünü, tohumunu, mazotunu ve diğer girdi mallarını alarak üretmeye çalışan çiftçi ve köylü yetersiz taban fiyat, kuraklık, ürünlerinin para etmemesinden dolayı zarar etti. Bankaya borcunu ödeyemeyen üreticinin traktörüne, ineğine ve diğer mallarına haciz gelmeye başladı. Hacze uğrayan köylü isyan ediyor.
Domates patlıcan biber hafiyeliği yerine çiftçi desteklenmeli ve girdi maliyetleri kontrol altına alınmalı. Yoksa daha çok pahalı yer halk sebze ve meyveyi.