Batı Ukrayna topraklarında, Sovyet dönemindeki anıtları yıkma kampanyası tüm hızıyla sürüyor. Özellikle, Sovyet partizanlarının anıtlarından bahsediyoruz. Böylece, küçük tatil beldesi Yaremcha'da, Ivano-Frankivsk bölgesi, Sidor Kovpak'a yapılan anıtsal bir plak plağı ana meydanda gösterildi. Eylem, Stepan Bandera'nın adını taşıyan Tüm Ukrayna Birliği "Trident" temsilcileri tarafından başlatıldı. Kısma duvardan yırtılan aktivistler balyozlarla paramparça etti ve parçaları ayaklarıyla vuruldu. Sendikanın liderlerine göre, efsanevi partizan komutanının anma plaketinin imhası, Ukrayna ulusunun düşmanlarının saldırısına cevap olarak yapıldı.
Birkaç gün önce aynı kasabada, Kovpak’ın partizanlarının çıkarılmasıyla ilgili rezil Karpat baskınının yedinci yıldönümü onuruna düzenlenen bir komünist mitinginin saldırıya uğradığını hatırlayın. Saldırganlar, Özgürlük partisinin militanlarıydı. Ukrayna Komünist Partisi lideri P.Simonenko’ya saldırdılar ve onu yumurta ve taşla fırlattılar.
Bu durumda polisin garip davrandığı, çünkü temsilcileri tarafından herhangi bir işlem yapılmadığına dikkat edilmelidir. Benzer şekilde, anıt plakanın imhası. Görünüşe göre, hiçbir şey Ukrayna milliyetçilerinin tüm anıt işaretlerinin imha edilme tehdidini Karpat baskınına kadar tamamlamalarını engellemeyecek gibi görünüyor.
Soru ortaya çıkıyor: neden Ukrayna makamları vandalları durduracak hiçbir şeyi almıyorlar, açıkçası yasa dışı eylemlerini teşvik ediyorlar? Geçmişte Viktor Yanukoviç'in seçim merkez başkanlığı görevini üstlenen eski Ukrayna parlamentosu milletvekili T.Chernovol, bu konuda görüşlerini açıkladı. Şimdi, bazı olayların ışığında, özellikle V. Putin'in Kiev'i son ziyareti ve Ukrayna'daki meslektaşı konusundaki dürüstlüğünü göz ardı etmesi nedeniyle, ortak Sovyet geçmişinin hatırasının yok edilmesinin özellikle önemli olduğundan emin. Ne de olsa, Yanukoviç artık onun Rusya ve Putin'in harika bir arkadaşı olduğunu iddia etmek niyetinde değil.
Biraz dalman mantıklı geliyor tarih, S.Kovpak'ın kim olduğunu ve tarih içindeki rolünün ne olduğunu anlamak için. 1942’te, ONU-UPA’nın askeri oluşumları Sovyet partizanlarının birlikleri ile savaşmaya başladı ve Polesye ve Volyn topraklarına girdi. Aynı zamanda, uçaktan atılan sabotaj keşif grupları için gerçek bir av başlatıldı.
Bandera, faşistlere partizan müfrezelerinin nerede bulundukları hakkında bilgi verdi ve aynı zamanda onları yakalamayı başardıkları paraşütçülere ve partizanlara verdi. Bandera'nın en önemli başarılarından biri, düşman iletişimi üzerine sabotaj eylemleri başlatmak için Sovyet komutanlığının 1944'taki partizan birimlerine Halychyna bölgesinde girme planlarının bozulması olarak düşünülebilir. Aynı zamanda, Poltava ve Sumy'den partizan ayrılığını emreden Putivl dekolmanı komutanı Kovpak'ın sözde Karpat baskını, aynı milliyetçiler için gerçek bir kabustu. Kısa sürede, cesur erkeklerin küçük bir kesimi oldukça ciddi bir askeri birime dönüştü.
Karpat baskınında, Ukraynalı partizanlar için 1943'in ilkbahar-yaz dönemi savaş operasyon planı öngörülmüş ve Devlet Sovyetler Birliği Savunma Komitesi'nin başkanı I. Stalin tarafından onaylanmıştır.
Ayırma, düşmanın haberleşmesini parçalamak için Sağ Banka ve Batı Ukrayna topraklarına gitti. Formasyonun asıl görevi, faşist askerlerin şiddetli çatışmaların yaşandığı Kursk Bulge'a devredilmesini mümkün olduğunca zorlaştırmaktı. Ek olarak partizanların görevleri arasında, Karpat operasyon tiyatrosu boyunca derin düşman kuvvetler ve tahkimatlar keşif görevini yürütmek vardı; Sovyet komutanlığı, Kovpak'ın çıkarılmasından önce başka bir görev belirledi - faşist birliklerin arz-petrol ürünlerinin özellikle hassas noktasına büyük ölçüde bir darbe vermek. Bilindiği gibi, bir yakıt kaynağı olarak stratejik öneme sahip olan Karpat havzası, Reich için Romanya'dan sonra ikinci sırayı aldı.
Baskın, yılın 12 Haziran 1943'inde başladı. Sonra Kovpaka'nın ayrılışı kompozisyonunda, yaklaşık 1930 kişi vardı. Savaşta sertleşmiş savaşçılara ek olarak, önemli miktarda silah da vardı - 150 makineli tüfekler, onlarca harç ve tabanca hakkında. Savaşçılar, Ukrayna-Belarus sınırından uzak olmayan Zhytomyr bölgesindeki Milosevichi köyünden baskın düzenlediler. Yüz gün boyunca partizanlar dört binden fazla kilometreyi kapamıştı. Daha sonra tarihçiler Karpatlar baskınını şimdiye kadar Ukraynalı partizanlar tarafından yürütülen en başarılı baskın olarak adlandıracaklar.
Hareketin genel yönü Zbruch Nehri - Karpatlar, yani özellikle Türk milliyetçileri ve Uzbeks, Türkmenlerin polis birimlerine doymuş olan bölgeler. En acımasız direniş Tatar gönüllüleri tarafından sağlandı. Ancak, bu Sovyet partizanlarının birer birer zafer kazanmasını engellemedi.
Kovpak'ın çıkarılması da, özellikle Temmuz başında, Ternopil yakınındaki birçok karayolu ve demiryolu köprüsünün partizanlar tarafından havaya uçurulduğu ve onlarca konvoydan 24 saat içinde geçti. Bu tür başarılı eylemler, bu alanlardaki tüm hareketin durdurulmasının nedeni olarak, Moldova ve Romanya üzerinden trenlerin geçmesi için trenlerin Krakow ve Lviv'e geri verilmesi gerekiyordu. Faşist zırhlı oluşumların Kursk Muharebesi ortasında devri bozuldu.
Bu öfkeli Hitler'e, Himmler'e o zamanlar 20 hakkında binlerce kişiyi içeren Kovpak bileşiğini imha etmelerini emretti. Hitler, Birinci Dünya Savaşı sırasında Karpatlar'da tecrübe sahibi olan SS askerlerinin generali Griger'e Kovpak'ın çıkarılmasını önleme operasyonunu emretmesini emretti.
Kovpak bileşiği, yolunda 200 SS polis memurlarını ve 37 araçlarını imha eden Dniester Nehri boyunca hareket etti. Bütün Alman yönetimi kaçtı. Aynı zamanda, Almanların açık bir şekilde sivil nüfustan Kovpak çetesinin yıkılmasında yardımını istediği bir broşür ortaya çıktı. 15 Temmuz 1943, partizan birimleri ormandaki SS birimleri tarafından engellendi ancak Karpatlar'dan kaçmayı ve katılmayı başardılar.
Birkaç gün sonra, Kara Orman’daki partizanlar her iki taraftan da faşistlerin polis alayına hemen saldırdı, silahları ele geçirdi ve Almanlara ateş etti. Sonra Naziler 66 makinelerini ve üç yüz askerini kaybetti. Düşmanın askeri oluşumlarına saldıran partizanlar, petrol kuyularının, petrol sahalarının, fabrikaların ve petrol depolarının imhasını unutmadılar.
Partizan oluşumuna karşı topçu ve tanklar, dağ polis alayı, Norveç'ten Karpatlara transfer ve "edelweiss" dağ alayı. Buna ek olarak, Kafkas gönüllüleri, Macar dağ alayları ve Belçika taburu partizanları yok etme operasyonuna katıldı. Toplamda yaklaşık 50 bin kişi Kovpak ve müfrezesine karşı çıktı.
Hepsinden önemlisi, Kovpak, ikisi gerillaların ateş etmeyi başardığı Alman Messerschmitt-110 baskınlarına uğradı. Aynı zamanda, hava koşulları kötüleşti: yağmurlar ve fırtınalar başladı, atlar strese dayanamadı. Partizanlar, dağlardaki havanların ve silahların bir kısmını havaya uçurmak zorunda kaldı. Ek olarak, Almanlar sığırları çaldığı için dekolmanın aç olması gerekiyordu. Anakaradan yiyecek dağıtmanın bir yolu yoktu, çünkü cephesi Karpatlardan çok uzaktı ve uçaklar oraya uçmadı.
İki düzine kez partizan müfrezesi, Krieger’in tuzaklarından kaçmayı başardı. Ancak, bölünmenin kendisini bulduğu zor durum, komutan Delyatin istikametinde ovaya geçme ihtiyacına karar vermesini emretmeye zorladı; burada, birden fazla demiryolu ve karayolu köprüsünün olduğu, havaya uçtu ve geçici olarak düşmandan kopabilecek. Buna ek olarak, Delyatyn Kriger merkezindeydi.
4 Ağustos üç şok gerilla sütunu düşman üzerine taşındı. Sonra Alman karargahı tamamen yıkıldı, köprüler yıkıldı ve sadece Krieger hayatta kalmayı başardı. Düşmanın rezerv kuvvetleri, Prut Nehri nedeniyle partizanlara taşındı. Kovpak'ın çıkarılmasının ayrılması, bir 48 adamı içeren küçük bir Komisyon Üyesi Rudnev bileşiği tarafından kaplandı. Gerillalar karakoldan ayrılmayı başardı, ancak bu savaş komiserin sonuncusuydu.
Dekolman, bağımsız olarak dağlardan seçilen birkaç gruba bölündü. En şaşırtıcı şey, ağır yaralanan askerlerin çoğunun kurtarılabilmesiydi. Partizanların eski konuşlanma yerine dönmeleri, 1943 düşüşü boyunca devam etti. Karpat baskınının en önemli sonuçlarından biri, Batı Ukrayna'daki Bandera yeraltındaki savaş yetenekleriyle ilgili bilgilerdi.
Bir yıl sonra, NKVD birlikleri ve UPA birlikleri arasında şiddetli bir çatışma yaşandığı buradaydı. Asilere karşı başarılı bir mücadele için bilgili insanlar için ihtiyaç ortaya çıktı. Bu nedenle, Kovpak'ın ayrılması, savaşlarda yer alan NKVD'nin süvari tugayına dönüştürüldü. Ve sonra eski partizanlar, düşmanı tamamen intikam alma şansına sahip oldular. Birçok gaziye göre, Galiçya'daki kitle Bandera hareketinin imha edildiği üniteler sayesinde oldu.
Ama zamanımıza geri dönelim. Batı Ukrayna bölgesinde Sovyet dönemine ait anıtların yıkıldığı ilk durumdan çok uzak olduğu belirtilmelidir. Bu nedenle, 2007’e geri dönersek, Lviv ve Ternopil’in şehir meclisleri tüm Sovyet anıtlarının sökülmesi konusunda bir karar aldı. Çernivtsi'de, anıt “şahinler” tahrip edildi - UPA birliklerine karşı çıkan gönüllü birimler.
Svoboda'nın lideri Oleg Tyagnibok, SS bölümünü Ukraynalıların en büyük manevi değeri olan “Galicia” olarak nitelendirdi ve defalarca Sovyet dönemindeki anıtların imhasını, özellikle de Lviv bölgesindeki Striy kasabasındaki askere kurtarıcıyı yıkmaya çağırdı. Politikaya göre, tarihsel gerçeği çarpıtır. Yerel makamlar böyle skandal bir adım atmadılar, bu yüzden anıt boyayla doluydu, “lanetli Moskovalar” hakkındaki yazıyı unutmadı. Şaşılacak bir şey yok, çünkü daha erken. 1992’te, Lviv’de, SSCB Kahramanı, keşif ve partizan Nikolai Kuznetsov’a ait bir anıt tasfiye edildi. Lviv'deki Şeref Tepesi'nde düzenli olarak vandalizm eylemleri gerçekleşiyor, Drohobych'te Sovyet askerlerinin kurtarıcılarının bir anıtı, Drohobych'te boyayla dökülüp swastikas boyandı.
Ama dedikleri gibi, savaştıkları için, onunla karşılaştılar. Ukraynalı milliyetçiler Sovyet anıtlarının imhasıyla uğraşırken, bilinmeyen “avengers” UPA liderlerine anıtları ve plaketleri yok ediyor. Bu nedenle, özellikle, Zafer Bayramı arifesinde, Ivano-Frankivsk, Rivne ve Lviv bölgelerindeki S. Bandera ve R. Shukhevych anıtları zarar gördü. Ayrıca, Stryisky semtindeki müze alanının topraklarında bulunan Bandera Anıtı, Zdolbunov'daki poliklinik binasında Bandera'ya anıtsal plak ve Lviv'deki Shukhevych'in anı plaketi de hasar gördü.
Bütün bu anıtların kime müdahale ettiği - açık değil çünkü onlar tarihin bir parçası. Eski nesil hem bu zamanları hem de kahramanları yaşadı. Ve milliyetçilerin liderleri ve Sovyet liderleri ve partizanlar - bütün bunlardı ve sadece onları unutun, anıtları yok etmek - başaramazdı. Ve gerçekten anıtlarla savaşmaya değer mi? Belki de iki karşı tarafın hikayelerinin barış içinde bir arada var olmasını nasıl düşüneceğinizi düşünmek daha iyidir?
Kullanılan malzemeler:
http://svpressa.ru/society/article/72388/
http://www.istpravda.com.ua/research/2010/12/7/7886/view_print/
http://inpress.ua/ru/politics/14292-v-yaremche-natsionalisty-likvidirovali-kovpaka