.td_uid_5_5d41b9eee4260_rand.td-a-rec-img
.td_uid_5_5d41b9eee4260_rand.td-a-rec-img img
Dopamin nedir, ne işe yarıyor ve iyi mi yapıyor şeklinde sorular senelerdir sinir biliminde (nörobilimde) tartışmalara niçin olmuştur. Dopamin son 60 yılda 110.000’den fazla araştırma makalesinin mevzusu olmuştur sadece hala nörobilimciler içinde bir münakaşa deposudur. Dopamin bir nörotransmitterdir. Hareket, dikkat, öğrenme ve duygusal tepkileri düzenlemeye destek sağlar. Dopamin, ödül sisteminin bir parçası olarak zevk ve sevinç duygularına katkıda bulunduğundan bağımlılıkta da rol oynar. Bununla birlikte bir tek ödülleri görmeye değil, onlara doğru ilerlemek için harekete geçilmesine de izin verir.
Nörotransmitter Nedir?
Dopamin, beynin sinir hücreleri (nöronlar) arasındaki sinyalleri iletmekten görevli olan nörotransmitterlerden biridir. Beyindeki kimyasal habercilere nörotransmitterler denir. Sinir hücrelerinin arasındaki boşluklara salgılanır. Bu haberciler hemen sonra reseptörler olarak adlandırılan moleküllere bağlanır. Bu reseptörler, nörotransmitter tarafınca taşınan sinyali bir hücreden komşu hücreye aktarır. Aslen oldukca azca sayıda nöron dopamin yapar. Beynin değişik bölgelerinde değişik nörotransmitterler yapılır. Dopamin beynin iki ana bölgesinde üretir. Bunlardan biri substantia nigra, diğeri ventral tegmental alandır. Her iki beyin bölgesi oldukca küçüktür fakat ürettikleri dopamin beyin süresince dolaşan sinyaller iletir.
*Substantia nigra: Substantia nigra’dan üretilen dopamin hareketlere ve konuşmaya başlanmasına destek sağlar. Bu alanda dopamin icra eden beyin hücreleri hemen hemen anlaşılamayan nedenlerden dolayı ölmeye başladığında problemler yaşanır. Bilim adamları şu anda genetiğin, çevresel faktörlerin ve organik yaşlanma sürecinin hücre ölümü ve Parkinson hastalığı üstündeki rolünü araştırmaktadır. Dopaminin yüzde 80’i kaybolduğunda titreme, hareket yavaşlığı, sertlik ve denge problemleri şeklinde Parkinson emareleri ortaya çıkar. Çoğu zaman 60 yaş civarında hanımlarda ve erkeklerde görülür. Parkinson hastalığına erken yakalanan (40 yaş civarında) kişiler de vardır.*Ventral tegmental alan (VTA): Beynin bu bölümünde üretilen dopaminin işlevleri daha azca tanımlanmıştır ve nörobilimcilerin tartışmalarının ana deposudur. Dopamin üreten nöronlar aktive olduğunda dopamini özgür bırakır. Ventral tegmental alanda (VTA) üretilen dopamin, insanların hareket etmesine en azından direkt destek olmamaktadır. Bunun yerine, bu alan çoğu zaman hayvanlar (insanoğlu dahil) bir ödül beklediğinde yada aldığında dopamin’i beyine gönderir. Bu ödül leziz bir dilim pizza yada favori bir şarkı olabilir. VTA’daki tüm nöronlar dopamin yapmaz. Birçok emek verme, ağrı şeklinde istenmeyen yada zararı dokunan uyaranların ansızın ortaya…
Kaynak:https://www.bilgiustam.com/dopamin-nedir-nerede-uretilir-ne-ise-yarar/