Şîr Muhammed Mîrâb Munis b. Avaz b. İşim Bey Hîvekî (1778-1829) Ozbeldstanli tarihçi ve şair.
1 Rebîülewel1l92’de (30 Mart 1778) Hîve Hanlığı’nın merkezi Hîve’de doğdu. Asıl adı Şîr Muhammed olup şiirlerinde kullandığı Munis mahlasıyla meşhur olmuştur. Mîrâblık (sulama nazırlığı) görevini yürüten Özbek Yüz kabilesine mensup aristokrat bir ailenin çocuğudur. Babası Avazbiy Mîrâb, Avaz İnak Han zamanında (1790-1804) mîrâblık yapmıştır. Dedesi İşim Bey, Şîr Gazi Han’ın önemli emîrlerindendi. Büyük dedesi Hüseyinkulı ise Türkistan Türkleri’nde en yüksek rütbe olan atabeglik vazifesinde bulunmuştu.
Munis, ilk öğrenimini babasının köyü Kiyat’ta tamamladıktan sonra Hîve medreselerinde dinî ilimler okudu. Babasının vefat ettiği yıl (1800) Avaz İnak Han’ın sarayında ferman kâtibi olarak göreve başladı. Avaz Han’ın ardından Hîve hanı olan İltüzer Han tarafından 1805’te Kungrat hanedanının tarihini yazmakla görevlendirildi. Bir yıl sonra Buhara ordusuyla yapılan savaşta ölen büyük kardeşinin yerine mîrâblık vazifesine getirildi. İltüzer Han’ın ölümü üzerine Hârizm’de çıkan karışıklıklar sırasında görevinden ayrılmak zorunda kaldı. 1806’da Muhammed Rahim Han yönetime hâkim olunca onun nedim ve musâhibleri arasına girdi, yeniden mîrâblık vazifesine getirildi ve hanın emriyle Firdevsü’l-ikbâl adlı eserini yazmaya devam etti. Rahim Han tarafından Mîrhând’ın Ravzatü’ş-şafâ isimli tarih kitabını Türkçe’ye çevirmekle görevlendirilince (1819) çalışmasına ikinci defa ara verdi. Rahim Han’ın 1825’te ölümünün ardından Allah-kulı Han’ın emriyle Firdevsü’l-ikbâl’i yeniden yazmaya başladı, bir yandan da tercüme işini devam ettirdi. Eserini Safer 1227 (Mart 1812) tarihine kadar getiren Munis, Allahkulı Han’ın Horasan seferi dönüşünde kolera salgını sırasında öldü.[Zilhicce I 244/Haziran 1829]