Müsbet hareket her halin gereğine, hikmetine uygun, muktezayı hale münasip, itidal-i demle hareket etmedir. Hakikatleri anlatıp muhataplarını incitmeden, kırmadan onları ikna edebilmektir.
Kısaca müsbet hareket yapıcı, menfi hareket yıkıcıdır. Bediüzzaman Hazretleri vefatından önce talebelerine verdiği son derste şöyle der: “Aziz kardeşlerim; Bizim vazifemiz müsbet hareket etmektir. Menfi hareket değildir. Rıza-i ilahiyeye göre sırf hizmet-i imaniyeyi yapmaktır, vazifeyi ilahiyeye karışmamaktır. Bizler iman hizmeti içerisinde her bir sıkıntıya karşı sabırla, şükürler mükellefiz.”
Bediüzzaman Hazretleri hiçbir zaman beşeri siyasetin,menfaatin, siyasi duyguların gölgesine girmediğini, iman davetini ise müsbet hareket dairesinde yaptığını görüyoruz. Üstadın hayatına bir bütün olarak baktığımızda hep müsbet hareket içerisinde mukteza-i hal ile itidal-i dem ile görürüz. Nur talebeleri üstadın bu vasiyetinde beyan ettikleri müspet hizmet tarzı ile “Nurları” bütün cihana karşı ilan ettiler. Kur’an-ı Hakimin bu zamana müteveccih müspet hareketle hizmet telakkisi ile envar-ı imaniyeyi akıl ve kalplere yerleştirdiler.
Hayatı boyunca müsbet hareket metodunu uygulayan Bediüzzaman Hazretleri akıl almaz zulüm ve işkencelere maruz kaldığı halde bedduayı bile menfi hareket saymış talebelerine de sabrı ve müsbet hareket tarzını tavsiye etmiştir.
Nur talebeleri dahili kargaşa ve fitnelere hiçbir zaman menfi cihetle bulaşmamış itidal-i dem ile yaklaşımda bulunmuşlardır fakat dahili saldırılara karşı tüm güçleriyle mukavemet ederler. Üstad 1. Dünya savaşında talebeleriyle gönüllü olarak Rus ve Ermeni çeteleriyle savaşmış akabinde esir düşmüş, esaretinde Nikolay Nikolaviç’in karşısında ayağa kalkmamasından dolayı idama mahkum edilmesi ve sonrasında Rus kumandanın “o hareketinizin mukaddesatına olan bağlılığınızdan ileri geldiğine kanaat ettim” diyerek verdiği hükmünü geri aldırması da muktezayı hal içerisinde müsbet harekettir. 31 Mart olaylarında askerleri, ulema sınıfını, talebeleri, hamalları ve halkı yatıştırmak için gazetelere yazdığı makale ve yaptığı ateşli konuşmalarla fitne ateşini söndürmek istemesine rağmen süfyanizmin oyuncağı olmuş Hurşit Paşa başkanlığındaki mahkemeye sevk edilir. “Ben zaten öyle bir zemin istiyordum ki efkarımı onda beyan edeyim” der. İtidal-i demle yaptığı ateşli konuşmalar sonrası mahkeme heyetini ikna edip susturur ve beraat eder. Bediüzzaman’dan sonra yargılanan birçok insanın da beraatine vesile olur. Beraat sonucu mahkeme heyetine teşekkür etmemesi de müsbet hareketin tezahürüydü.
12 Eylül öncesi – 12 Mart sonrası çıkan anarşi, terör ve kaos ortamında olaylara karışılmamış, bundan dolayı“Nur” talebeleri pasiflikle suçlanmışlar, kendilerini pasiflikle suçlayan kesimlerin tahriklerine üstadlarından aldıkları müsbet hareket dersiyle daha vahim sonuçları akim bırakmışlardır.
Şeh Said olaylarına karışmayan, Kör Hüseyin Paşa’yı da karışmaktan men eden Bediüzzaman olaylardan sonra, yatıştırıcı rol oynamasına rağmen Van’da inzivadayken onu almaya gelen askerlerini Van halkı tarafından engellenmesi ve muhtemel bir kargaşaya mahal verdirmeyen Üstad Hazretleri Van halkını yatıştırıp “Ben Anadolu’ya kendi isteğimle kendi isteğimle gidiyorum, merak etmeyin” anlamında konuşarak müsbet hareketle yaklaşmıştır. Böylelikle muhtemel bir çatışmayı önlemiştir.
Menfi hareketleri terk etmekle ayarlarımızı müspet harekete çevirmeliyiz. Latifelerimize ayar yapmazsak zamanla duygularımız menfileşir, ayarımız bozulur düzeltmek hem zorlaşır hem de uzun zaman alır.
Rabbim bizleri müsbet hareket dairesinde Muktezayı hal’e uygun itidal-i demle yaşamamızı nasip etsin. Şahs-ı manevi ve şirket-i maneviden ayırmasın inşallah.
Kaynaklar;
Emirdağ Lahikası 2. Syf 870
Tarihçei Hayat
Divanı Harbı syf 19
Bediüzzaman, İslam Yaşar