06 Haziran 2021 - 0:19
Mustafa Kökmen
Mart 2019’dan bu yana içinde bulunduğumuz Pandemi süreci, uzun bir süre aşılamayacak bireysel ve toplumsal izler ortaya çıkarmıştır. Psikolojik ve Sosyolojik sonuçları toplumun alışılagelmiş davranış ve yaşayış biçimini kısıtlaması itibariyle fark edilemeyen büyük sorunları beraberinde getirmiştir. Gerektiği üzere mesafe ve önlemler neticesinde komşuluk, akraba ilişkileri ve misafirlik kavramları değişmiş, insanlarımız camilerde kıldıkları namazlarda dahi birbirinden uzaklaşmış, hocalarımızın söylediği “safları sıkılaştıralım” ifadesi “sosyal mesafeye dikkat edelim” olarak değişmiş, iki senedir milletimiz bir çay bahçesinde bir çay içmeye muhtaç kalmış, ne yemeğin tadı ne de muhabbetin lezzeti kalmamıştır. Pandeminin toplumumuza verdiği manevi ve maddi zararın bilançosu tarif edilemez niteliktedir. İki senedir fark etmekteyiz ki, açık havada derin bir nefes alabilmek temiz bir oksijen çekebilmek bile çok büyük bir nimetmiş.
Yeni normalleşme dönemi ülkemize hayırlı olsun. Manevi izlerin etkisi yanı sıra Pandemi sürecinin ülke ekonomisine verdiği zarar ortadadır. İki senedir ülkemizde esnaflarımız başta olmak üzere çoğu sektör kesintiye uğramış, zor günler geçirmiştir. Pandemi destek paketleri reel anlamda sorunları çözmek konusunda nitekim tam anlamıyla yeterli olmamıştır. Fabrikalar, binlerce işçi çıkarmış ve üretim fonksiyonlarında olumsuz tablolar ortaya çıkmıştır. Nitekim, Türkiye iki yıllık zor bir süreci süreç analizi bakımından iyi yönetmiştir ve çoğu dünya ülkesi ile mukayese edildiğinde milletimizin de fedakarlıkları ile bugünlere ulaşılmıştır. Normalleşme süreci ile birlikte Turizm sektörü canlandırılmıştır ve ekonomimize ciddi boyutta etkisi olacaktır. Eğitim ve iş dünyası kendi düzenine tekrar dönmek üzere yönelimler içerisindedir.
Karadeniz’de yeni keşfedilen doğalgaz rezervi müjdesi ile beraberinde normalleşme bir milat olmalı ve bugünden itibaren sürekli olarak iki yılın kaybettirdiği maddi ve manevi tahribat giderilmelidir. Kamu Maliyesi Raporuna göre; salgınının ekonomik etkilerinin azaltılması amacıyla uygulanan tedbirlerin ekonomik büyüklüğü 661 milyar liraya ulaşmıştır. Bu rakam Pandemi sürecinin ülke ekonomimizi ne kadar yorduğunu gözler önüne sermektedir. Türkiye Pandemi Sürecinde 158 ülkeye yardım etmiştir. Pandemi destek paketleri, esnaf destekleri, sağlık genelinde aşı harcamaları, vergi ve kredi ertelemeleri gibi etkenler ortadadır. Dolayısıyla maddi yorgunluğun büyüklüğü ciddi bir boyuttadır.
Ancak daha büyük bir sorun var ise, o da kuşkusuz milletimizin kültür ve yaşayış biçimini, manevi değerlerini, birey ve toplumun ruh sağlığını gerek psikolojik gerek sosyolojik açıdan sekteye uğratmış olmasıdır. Türkiye Cumhuriyeti’nin temeli kültürdür. Milletimizin gelenek ve kültürü pandeminin algılarından güçlüdür. Milletçe, krizlerin üstesinden elbette tarih boyunca geldik ve gelmekteyiz. Pandemi süreci devam etmekte ve yeni normalleşme ile birlikte salgın hakkındaki edindiğimiz tecrübeler ile bu süreci hep birlikte yeneceğiz.
Dünya salgınlar tarihinde, onlarcası gelmiş ve geçmiş ve insanlık bu salgınları başta psikolojik mantalite ile yenmiştir. Elbette dünya salgına ve yeni düzene alışmak zorunda kalmıştır. Bu noktada bireylerin kendi kararları ile toplumdan ve dünyadan bağımsız bir hayat yaşayabilmeleri Pandemiden etkilenmemiş olmaları mümkün değildir. Her birey toplum içerisinde dahil olduğu bir gruba aittir ve bu grubun üyesi olduğunun çoğu zaman farkında değildir. Nitekim grubun birey üzerindeki etkisi ve karar alma şekli itibariyle birey kendi kararını içinde yer aldığı gruptan bağımsız olarak verememektedir. Bu anlamda Pandemi süreci toplumu etkilerken bireyleri dahil oldukları toplum içerisinde bütünüyle etkilemiştir ve birey bu duruma toplumun genelinin etkisi ve davranış biçimiyle alışmıştır.
Sonuç olarak, Pandemi süreci devam ederken, iyi süreç yönetimi ile normalleşme yoluna girilmiştir. Kuşkusuz normalleşme ekonomik düzelmeye etki edecektir. Türkiye normalleşme sonrasında istikrarlı bir ekonomik gelişme içerisinde olacaktır. İki senedir iç politika ve dış politikadaki yoğun mesai ve ilerleme Pandemi şartları düşünüldüğünde müthiş bir ilerlemedir. Bilinmelidir ki; Türkiye, böyle sorunlar ve süreçlerden etkilenmeyecek güçte büyük bir devlettir.