11 Temmuz 1995‘te yani 23 yıl önce Bosna Hersek’in Srebrenitza kentinde çok büyük bir katliam yaşandı. Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı’ndan sonraki en büyük katliam olarak kabul edilen Srebrenica’da en az 8 bin 372 Boşnak vatandaşı öldürüldü. Katliam, Avrupa Parlamentosu ve ABD tarafından ‘soykırım’ olarak tanındı ve tarihe bir kara leke olarak düştü. Günümüzde Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna‘da Srebrenitza katliamında yaşananlara ortak olabileceğiniz bir müze bulunuyor. Ancak bu müzede nelerin olduğuna geçmeden önce Srebrenista katliamı nedir ve nasıl meydana geldi? İşte bu soruların cevabı…
Srebrenitsa Katliamı nedir?
Srebrenitsa Katliamı ya da Srebrenitsa Soykırımı, insanlık tarihinin en acı olaylarından birini temsil ediyor. Yugoslavya İç Savaşı sırasında General Ratko Mladiç komutasındaki ağır silahlarla donatılmış Sırp ordusu Bosna Hersek’in Srebrenitsa kentinde 8 bin 372 kişiyi katletti. Bu feci olayda Birleşmiş Milletlerin oluşturduğu güvenli bölgede Boşnak erkeklerin yanı sıra bir kısım kadın ve küçük yaşta çocuğun da öldürüldüğü açıklandı.
Saraybosna’daki Srebrenitsa Müzesi…
Srebrenitsa Soykırımı’nın acısı günümüzde hala taze tutuluyor. Günümüzde bile hala toplu mezarlara ulaşılıyor. Birleşmiş Milletler o dönemde yaşanan olayların fotoğraf ve görüntülerini yayınladı. Bunun üzerine Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna’da Srebrenitsa Müzesi açıldı. Müzeyi ziyaret ederek soykırımda yaşananlara tanık olabilirsiniz.
Savaşın izlerine tanık olabileceğiniz müzenin yapılışında Türkiye’nin de ciddi bir katkısı var. Müzenin içinde Türkiye’ye de teşekkür plaketlerini görebilirsiniz. Bu arada müzenin girişinde bulunan görevlilerden anlatım cihazlarını almayı unutmayın. Boşnakça, Türkçe ve İngilizce dil seçenekleri mevcut.
Srebrenitsa Müzesi, katliamın kötü anılarına şahit olabileceğiniz bir yer. Küçük bir yer olsa da müzenin misafirleri üzerinde bıraktığı etki çok büyük. Müzenin ilk bölümünde katliamda çoğu erkek olan kimlikleri tespit edilmiş kişilerin vesikalık fotoğrafları bulunuyor. Her fotoğrafın altında kişilerin isimleri de bulunuyor. Bu bölümün ardından geniş bir koridorda katliamda yaşanan olaylardan çekilen fotoğrafları duvarlarda görüyorsunuz. Pano halinde yerleştirilmiş fotoğraflarda yaşanan acı olaylara tanık olacaksınız. Katledilen bir bebekten, çaresiz gözlerle etrafa bakan bir anneye hatta hayata gözlerini yummuş insanlara kadar birçok fotoğraf sizi o dönemin içine çekiyor. Her fotoğrafın altında o döneme ait hikayeler ve gerçek ses kayıtlarına tanık olabilirsiniz.
Koridorun sonuna geldiğinizde ise büyük bir ekranda o dönemde çekilen gerçek görüntülerin olduğu bir belgeseli de izleyebilirsiniz. Katliamın gerçekleştiği sırada olan görüntüler, saldırıdan kurtulan insanlarla yapılan röportajlar… Yaklaşık 20 dakika nefesinizi tutarak izleyeceğiniz bu belgesel içinizde buruk bir duygu oluşturacağından şüpheniz olmasın.
Balkanlar’da bir ülke olan Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna’ya yolunuz düştüğünde bu etkileyici müzeye uğramadan dönmeyin.