YENİ Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek, piyasaların yapacakları yapısal reformları henüz anlamadığını belirterek, önümüzdeki dönemde Türk ekonomisinin diğer gelişmekte olan ülkelere kıyasla olumlu ayrışacağını söylemiş.
Reform için gereken vizyonkadro ve bütünlük yok
Buna gerekçe olarak da, bir süredir tekrarladığı “mali disiplin çıpasına AB ve reform çıpalarını ekleyeceklerini” söylemiş.
Şimşek, ne kadar aksine inandırmaya çalışsa da, hükümetin yeni açıkladığı tedbirlerin yapısal reform olamadığını, iddia ettiği gibi 2. ve 3. nesil reform olarak adlandırılamayacağını, teknisyen kimliğiyle, kendisi de görüyordur.
Bir kere sadece piyasalarda değil, işi bilen bürokratlar nezdinde de, açıklanan tedbirler tam bir hayal kırıklığı yarattı. Yapısal reform denince ekonomide mevcut üretim yapısının değiştirilmesi, bunun için yeni bir vizyonun ortaya konması ve bu vizyona bağlı kapsamlı bir reformlar bütünü oluşturulması bekleniyordu ama açıklananlarda bunların ipuçları bile bulunamadı. Şu kadarını söyleyeyim; bir önceki AKP hükümeti döneminde hazırlanan öncelikli projeler reform için çok yetersizdi, şimdi açıklananlar onun da gerisinde...
AKP’nin bu kadar iddialı biçimde ortaya çıkmadan önce eksikliklerini iyi düşünmesi gerekir. Her şeyden önce de gerçekten ne yapmak istediğini belirlemesi gerekiyor. Özetle; açıklanan tedbirler belli bir vizyonun olmadığını açıkça ortaya koyuyor. Ekonomide köklü değişiklik için tek başına iktidar olmak yetmiyor hem iktidarın bir bütünlük içinde olması, hem ortak bir vizyon oluşturması, hem de bu vizyonu somutlaştıracak ve uygulayacak kadrolarının olması gerekiyor. Bence bunların hiç biri şu anda mevcut değil.
AKP 2002 sonunda iktidar olduğunda ekonomide ortaya konmuş bir vizyon ve buna bağlı çizilen yol planı bulmuştu, bunu uyguladı. Ali Babacan ne kadar aksini söylese de, bu programı devam ettirmenin dışında, devamı olacak 2. ve 3. nesil reformları gerçekleştiremedi. Babacan pragmatist davrandı; içeride kadro yetersiz olunca IMF başta, uluslararası kuruluşlardan entellektüel yardım aldı ve siyasi dengeleri gözeterek bazı devam adımlarını attı ama mali kural gibi önemli adımlarda da takıldı. Şunu bile rahatlıkla söyleyebilirim; Babacan’ın ısrar edip uygulamaya koyduğu kredi hacminin daraltılması tedbirleri olmasaydı şimdi mevcut durumdan çok daha kötü durumda olurduk, bu da IMF’in ısrarı ile oldu.
REFORM SEÇİM YAPMAKLA OLUR
AKP’nin ekonomide kadroları çok eksikti, bu kadro şimdi çok daha eksildi. Birkaç istisna dışında; siyasetçilere ekonomide yeni bir yön gösterecek, vizyon ortaya koyacak ve bunu uygulayacak yeterli teknik kadro, maalesef yok. Sadece “durumu idare eden partili bürokratla” zaten böyle bir vizyon oluşamaz.Bununla birlikte bürokrasi hatta hükümet içinde klikler artık belirginleşti, dolayısıyla bir bütünlük, birbirlerine gereken güven de şu anda Ankara’da yok. Bundan sonra birbirinden bilgi saklama, iki ayrı otoriteye ayrı raporlama, bakanlıkların birbirlerinin önünü kesmesi, atamalarda sorunlar yaşanması gibi koalisyona özgü ayak oyunlarını görürseniz şaşırmayın. Zaten başladı bile...Aynı partide temel siyasi ve ekonomik konularda ciddi görüş ayrılıkları var; bunları anayasa, şeffaflık, yolsuzluk ve diğer ekonomik tercihlerde açıkça göreceğiz. Kliklerin çatışmalarını dışarıda bıraktığımızda bile, vizyon ortaya konmayınca, kadrolar yetersiz ve birlikte hareket edemez durumda olunca zaten reform yapılamaz. Dolayısıyla ortaya çıkan yetersiz metne böyle de bakılabilir.Hep söylüyorum; “Her şey bir arada olsun, seçim yapmadan hepsini yaparız” gibi olgunlaşmamış, bir başka deyişle “ergen anlayış” ile reform yapılamaz. Yapısal reform dediğimiz şey bizatihi tercihler arasında seçim yapmakla ilgili...