Türk imalat sanayinde lokomotif bir sektör: demir çelik sanayi
Abstract
Demir çelik sanayi, sanayileşmenin temelini teşkil eden ve kalkınmada lokomotif bir görev üstlenen stratejik bir imalat sektörüdür. Türk demir çelik sanayinin temelleri 1930’lu yıllarda atılmıştır. İlk entegre tesis olan Karabük Demir Çelik İşletmeleri 1939 yılında işletmeye açılmış, bunu 1965 yılında Erdemir ve 1975 yılında da İsdemir izlemiştir. Devlet eliyle kurulan entegre tesislerin yanı sıra 1960 sonrasında özel kesimin bu alana girmesiyle sektörün büyüme süreci hızlanmıştır. Ekonomik yapıdaki gelişmelere paralel olarak Türkiye’nin kamu ve özel sektör ham çelik üretim kapasitesi 1980’li yılların ikinci yarısından itibaren işletmeye açılan kuruluşlar ile artmıştır. 2002 yılında İsdemir’in özelleştirilmesi yanı sıra 2006 yılı Mart ayında Erdemir hisselerinin özelleştirilmesinin tamamlanmasıyla sektör mülkiyeti tamamen özel sektöre geçmiştir. Bugün Türk demir çelik sanayi, 34.1 milyon tonluk ham çelik üretimi kapasitesi ve 26.8 milyon tonluk üretimiyle dünyanın on birinci büyük üreticisidir. Bu çalışmada; Türk demir çelik sanayinin kuruluşu ve gelişimi üzerinde durulduktan sonra, sektörde hammadde, enerji ve işgücü temini, üretim ve pazarlama konuları ele alınmaktadır. Bununla birlikte demir çelik sanayinin diğer sektörler ve yan sanayi ile ilişkileri belirtildikten sonra, Türk demir çelik sanayinin dünya demir çelik sanayi ile ilişkileri mercek altına alınmaktadır.