John Glaser : Iskocya’yi Karistiran Bir Amerikalı
Universiteyi yarida birakip, sarap uretmeyi kafasina koyan Glaser, seruvenine Fransa’da basliyor. Sonraki sene California’ya gecen Glaser, bir gun New York’tan bir is teklifi alir. Teklifi yapan firma Iskoc viski devi Johnnie Walker’dir, departman pazarlamadir ve Glaser viski dunyasina bu sekilde atilmis olur. Firma Glaser’daki ilgi ve yetenegi gormus olacaktir ki, kendisini surekli Iskocya’ya seyahate yollar ve Glaser ilk aski sarabi birakip, viskinin buyulu dunyasina asik olur. Bir soguk Ocak gunu, seyahatlerinden birinde, Talisker damitimevinde direk ficidan cekilen viskiyi unutamadigini soyluyor.
Hikayeyi biraz ileri saralim, sene 2000, John Glaser, kendi firmasini kurmaya karar verir. Bir cok viski severinde yakindan tanidigi, bagimsiz siseleyici Compass Box kurulmustur. Sektore hizli bir giris yapan Compass Box, kurucusunun radikal fikirleri ve endustri kurallarina meydan okumasi ile cabucak Iskoc Viski Cemiyeti’nin dikkatini ceker. Glaser sektordeki tecrubelerine dayanarak, viski endustrisinin cok kati kurallarini oldugunu ve bazi kurallarin sektore zarar verdigini savunur. Ve kurdugu yeni firmasi ile bu kurallari esnetmeye ve bazen yikmaya baslar.
John Glaser bu kurallari yikarkenki amaci ‘Asi Cocuk’ rolunu oynamak degildi. Kendisi maksimum transparanliga inaniyordu ve viski tuketicilerinin, ictikleri viski hakkinda olabildigince bilgiyi ogrenmeyi hakettiklerini dusunuyordu. Dunyaca unlu bir cok harman viski bulunuyor, ve eminim bir cogumuz, viskiye bu harmanlari icerek giris yapmisizdir. Benim viskiye girisim babamin en sevdigi harman The Famous Grouse ile oldu, eminim sizinki de Johnnie Walker, J&B veya Chivas Regal ile olmustur.
Pek cogumuz begendigimiz viski icinde neler oldugunu merak etmisizdir. Bugun biliyoruz ki, bir cok harman viskinin icinde onlarca tek malt ve tahil viskisi var. Peki hangi damitimevlerinden geliyor bu viskiler? Veya ictigimiz bu harman viski kac yillik? Bu sorularin cevabini John Glaser’da almak istiyordu, alamadiginda ise sektore meydan okumaya karar verdi.
Glaser viski endustrisine iki sekilde kafa tuttu. Ilki, pek cogumuzun artik bildigi uzere, yasalara gore bir viskinin yasi (eger belirtiliyorsa), o sisenin icine giren viskilerin en genci olarak belirtilir. Yani, eger bir harmanin icinde 30, 20, 10 ve 3 yillik 4 farkli tip viski var ise, o sisenin belirtilen yasi, icinde 0,001% bile 3 yillik viski varsa, 3 yildir. Glaser buna kafa tutmak uzere Compass Box 3 Year Old Deluxe’u cikardi. Viski’nin dagilimi su sekilde : 0,4%’den az 3 yillik adi belirtilmeyen damitimevinden gelen bir viski, 90,3% yine ayni damitimevinden gelen “kayda deger daha yasli” bir viski ve 9,3% Talisker. Compass Box internet sitesinde her zaman viskinin “tarifini” yayinlar. Baktigimizda goruyoruz ki, adi belirtilmeyen viskimiz, Clynelish. Sadece 3’28 2 sise uretilen ve GBP 185 etiket fiyatiyla piyasa surulen bu “3” senelik viski, cok tepki toplamis olmasina ragmen, aslinda endustriye atilan bir tasti ve cok kisa surede tukendi.
Bir diger tas ise, aslinda yukarda bahsettigim uzere, Iskoc yasalarina gore, harman viskilerin icerigini belirtmek yasak. Ancak Glaser bunu ilk zamanlarda direk siselerin icine “tarifini” birakarak yikmisti. Sonra gelen tepkiler uzerine, damitimevini acik acik yazmasa da, “Skye adasindan bir damitimevi” (Tek aktif damitimevi Talisker), “Brora koyune yakin bir damitimevi” (Clynelish ve Brora), ve “Port Askaig koyunde bulunan meshur damitimevi” (Caol Ila) gibi ipuclari vererek viski severleri bilgilendirmeye devam ediyor.
Bu arada Compass Box’un diger bir sevdigim tarafi ise muhtesem etiket tasarimlari. Firma tasarimlarini Stranger & Stranger isimli bir tasarim firmasina yaptiriyor. Diger bircok icki firmasi ile calisan bu basarili firmanin internet sitesine bir goz atmanizda fayda var.
Slainte!