Kenger, her yıl Şubat ve Mart aylarında kış sonunda ve ilkbaharın başında görülür. Genellikle yetiştiği bölgelerde yenilebilir bir bitkidir. Yaz aylarına doğru yavaş yavaş kurur, dikenler daha fazla büyür ve rengi sararır ve rüzgâr etkisiyle tohumları bir sonraki yıl tekrar yetişmek üzere toprağa yayılır.
Ülkemizde Kenger otu, Kinger, Geleng, Kenger sakızı, Sakız otu, Çadır dikeni, Kanak sakızı gibi çeşitli isimlerle anılmaktadır. Bilimsel ismi ise: Gundelia tournefortii L.’dir (Papatyagiller ailesinden) (Asteraceae). Çoğunlukla dağlık bölgelerde bulunur ve yayılış gösterdiği ülkeler Lübnan, Filistin, Ürdün, Suriye, Irak, İran, Azerbaycan ve Türkiye'dir.
Bitki 20-40 cm uzunluğunda, tüylü, sütlü, dikenli ve otsu bir bitkidir. Gövdesi basit veya az dallı, 20-100 cm boyunda kısa ve kalındır. Yapraklar derimsi, damarlı beyazımsı tüylü, gövdedekiler sapsızdır. Çiçekler mor veya sarı, üzerinde yoğun kıllar vardır.
Geleneksel olarak özellikle saplarının karaciğer koruyucu ve kan temizleyici olduğu düşünülmektedir. Ayrıca diyabet, ağrı kesici, kramp çözücü, hazımsızlığı giderici, sinirleri güçlendirici ve migrene karşı oldukça yararlı olduğu belirtilmektedir.
Özel olarak kuersetin, gallik asit gibi flavanoidleri içermektedir. Bu fenolik bileşikler nedeniyle çeşitli patolojik durumların önlenmesinde önemli rol oynamakta ve sağlık üzerine olumlu etkiler oluşturmaktadır.
Antimikrobiyal, antifungal, antikanser ve antioksidan özellikleri bilimsel olarak tespit edilmiştir. Antioksidatif özellikleri nedeniyle, birçok hastalık üzerinde önleyici ve/veya düzeltici etki göstermekte olup sağlık üzerinde olumlu etkiler gösterdikleri bilinmektedir. Ayrıca şeker hastalığına karşı olumlu sonuçlar göstermiştir.
Ahmet Beyatlı, Öğretim Üyesi
firstname.lastname@example.org
Sağlık Bilimleri Üniversitesi
Hamidiye Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu
Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Bölümü