Türkiye girişim ekosistemi hızla büyümesini sürdürürken, yerli ve yabancı yatırımcıların da ilgi odağı haline geldi. 1 milyar dolar değerlemeyi geçerek unicorn unvanını ele geçiren şirket sayısı her geçen gün artarken, yeni girişimler de hızlı büyümesini hem yurt içinde hem de yurt dışında sürdürüyor.
Türkiye ekonomisi, dünyadaki hızla gelişen dijitalleşme ve teknolojiye ayak uydurmayı başarıyor. Türkiye’nin en değerli şirketleri artık klasik sanayi şirketleri değil. Klasik sanayinin yerini, girişim ve teknoloji şirketleri alırken Türkiye girişim ekosistemi, bu yıl önemli bir sıçrama yaptı. Bundan 10 yıl önce girişim ekosisteminin temelleri atılırken kimse bu kadar kısa sürede değeri 1 milyar doların üzerine çıkan yani unicorn adı verilen şirketlerin ortaya çıkacağını tahmin edemiyordu. Bugün değerlemede milyar dolar sınırını geçen yerli unicorn şirketlerin sayısı artarken, yenileri de yolda. Milyar dolarlık yatırım alan, adından yurt dışında sıkça söz ettiren şirketlere her geçen gün bir yenisi ekleniyor.
Diğer taraftan birçok yeni yetenekler girişimciliğe soyunurken, bunlara yatırım yapan yerli fon ve yatırımcı sayısı da artıyor. Startup Genome’nin düzenli olarak yayınladığı ve ilk üçünde Silikon Vadisi, New York ve Londra’nın yer aldığı ‘en gelişmiş ekosistemler’ sıralamasında, İstanbul’un gelecek yıl ilk 30 arasına girmesi bekleniyor. İstanbul, Küresel Yükselen Ekosistemler arasında ise 15’inci sırada yer alıyor. E-ticaret başta olmak üzere perakendeden, sağlığa, mobil uygulamalara kadar sektör çeşitliliğinin arttığı girişim ekosisteminde dikkat çeken uygulamalar bir taraftan unicorn olmaya koşarken diğer taraftan daha şimdiden dünya devleriyle rekabet edebileceğinin sinyalini veriyor.
Girişimler hakkında şu bilgiler verildi:
Musixen, müzikseverlerin tutkunu olduğu, canlı müzik ve eğlenceyi buluşturan bir platform olma özelliğiyle birlikte müzisyenler ve performans sanatçılarının da kendilerini tanıtabildikleri, gelir elde edebildikleri bir sosyal ağ ve pazaryeri uygulaması. Bu özelliğiyle yerli ve yabancı yatırımcıların da dikkatini çekiyor. Hızlı bir büyüme yaşayan platform, ilk yatırımını bu sene başında ocak ayında Plug and Play’den 3 milyon dolar değerleme üzerinden aldı. Kısa sürede değerlemesini artıran Musixen, haziranda Re-PiePortföy’den, temmuzda AFM Sinemaları ve AFM Online şirketlerinin yatırımcısı Adnan Akdemir ile Verodo Investment ve Platformxit’den yaklaşık 5 milyon dolardan yatırım alma başarısı gösterdi.
MENA, Avrupa, Amerika pazarı var
Birinci yatırım turunu haziran ayında tamamlayan Musixen, yurtdışı pazarlarda büyüme hedefi ile 2.yatırım turuna çıkmaya hazırlanıyor. Yurt dışı açılımına yönelik ilk adımını Azerbaycan’da atan platform, küresel pazara açılma planını öncelikli olarak MENA ve Avrupa, 2022 sonu itibariyle de Amerika pazarına genişletmeyi planlıyor. Azerbaycan’da özel bir müzik TV kanalıyla birlikte Musixen’e özel müzik programlarına başlanırken, benzer ve farklı projeler ülkeler bazında yapılması planlanıyor. Musixen EWC Girişimcilik Dünya Kupası’ndan 100 bin proje arasından ilk 100’e girme başarısını göstererek Türkiye girişimcilik ekosisteminin gücü adına da ciddi bir başarı gösterdi. Bünyesinde 500 bin kullanıcısı bulunan uygulamada 5.000’den fazla sanatçı yer alıyor. Platform, müzik ve eğlence sektörüne global olarak interaktif bir dijital deneyim ile yeni bir anlayış ve alışkanlık getirirken tüm dünyadaki müzisyenlerin keşfedilme yolcuklarında farklı gelir modelleri ile gelir elde etmesine aracılık ederek yeni bir eko sistem oluşturmaya devam ediyor.
Dinlebi hızlı büyümesini sürdürüyor
Musixen gibi büyümesine yurt dışını eklemeyi planlayan Dinlebi, sesli kitap platformu pazarında hızlı büyümesini sürdürüyor. Pandemiyle birlikte Türkiye’de sesli kitap dinlemeleri yaklaşık yüzde 40 oranında artış gösterdi. Amerika’da toplam kitap pazarının yüzde 5’i, İngiltere’de yüzde 5,7’si, Almanya’da ise yaklaşık yüzde 3’ü sesli kitaplardan oluşuyor. Türkiye’ye bakıldığında ise bu oranın henüz yüzde 1’in altında olduğu görülüyor. Dolayısıyla orta ve uzun vadede ciddi bir büyüme potansiyeline sahip bu pazardaki girişimlerden Uygulama, Ağustos 2020’de kurulmasına rağmen abone ve yerli içerik sayısında sektörünün en büyük iki oyuncusundan biri olmayı başardı. Şimdi büyümesine yurt dışını da ekliyor. Çok yakında çoklu dil desteğiyle birlikte binlerce Almanca ve İngilizce içerik de arşivinde yer alacak.
Eylül ayının en fazla yatırımı Colendi’ye
Öte yandan, Startup Market’in verilerinden yapılan hesaplamalara göre Türkiye girişim ekosisteminde, bu yılın 9 aylık döneminde unicorn’ların aldığı yatırımlar hariç toplam 250 milyon dolara yaklaşan bir yatırıma ulaşıldı. 80 milyon dolar yatırımın gerçekleştiği eylül ayının en büyük yatırım alan girişimi ise Colendi oldu. Dijital kimlik, kredi skorlama ve bunların entegre çalışacağı bir dijital platform oluşturmak amacıyla 2017 yılında kurulan Colendi, eylülde A serisi yatırım turunda 120 milyon dolar değerleme üzerinden 30 milyon dolar yatırım aldı. Söz konusu yatırımın 12 milyon dolarlık kısmı teknoloji ve yenilik odaklı iş modellerine yatırım yapan Re Pie’dan geldi. Kalan 18 milyon dolarlık yatırım ise yabancı yatırımcılar tarafından yapıldı.
Easycep 2022’de yatırım turuna çıkacak
2021 yılında rekor yatırım çekmesi beklenen Türk girişim ekosisteminin, 2022’de de bu hızına devam edeceği ön görülüyor. 2022’de yatırım turuna hazırlananlar arasındaki Easycep, gelecek yılın ilk çeyreğinde yatırım turunu tamamlamayı hedefliyor. Easycep, cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayar gibi kullanılmış elektronik eşyaları ilk sahiplerinden alıyor, Ticaret Bakanlığı’nın verdiği lisans çerçevesinde yeniliyor ve 12 ay garanti ile yeniden satışa çıkarıyor. Gelişmiş ülkelerde hayli büyük bir sektör olan yenilenmiş elektronik cihazlar Türk tüketicisinin de radarında.
Türkiye’de yılda yaklaşık 20 milyon cep telefonu piyasada el değiştiriyor. Ancak bunların büyük kısmı ekonomik olarak kayıt altında değil. Tablet ve bilgisayar için ise bu sayı 1,5 milyon. Yenilenmiş elektronik cihaz satışında Türkiye’nin en büyük pazar yeri olmayı hedefleyen platform, bir sonraki adımda ise (2023) yurt dışına açılmayı planlıyor. Easycep e-ticaret sitesine ek olarak fiziksel mağazalar da açıyor. İstanbul Beşiktaş ve Aydın’daki mağazasını takiben yıl sonuna kadar 10 mağazaya ulaşmayı hedefliyor.