Sanayi devrimi sonrası teknolojinin katlanarak devam eden gelişimi, insanları fizyolojilerine uygun hareket ve beslenme alışkanlıklarından günden güne uzaklaştırmakta, şüphesiz bu uzaklaşmanın en büyük etkileri de çocuklarımız üzerine olmaktadır.
Şehirleşmenin, betonlaşma olarak algılandığı ülkemizde, doğa alanları giderek azalmakta, çocuklarımız kapalı alanlarda, hareketten uzak gelişimlerini tamamlamaya çalışmaktalar. İyi beslenen, iyi hareket eden ve kuvvetli bir bedene sahip kişi bir çok sağlık probleminden uzaklaşabilir. Bilinçli aileler bu durumlara oluşturdukları farkındalıkla, kendilerinin ve çocuklarının hareket alışkanlıklarını değiştirmeye, düzenli egzersiz alışkanlığı kazanmaya çalışıyorlar. Bu güzel çabalar bazen yanlış bilinen ve anlatılan bilgiler ile baltalanabiliyor. Bu yanlış bilgilerden biri de çocuklarda kuvvetlendirme antrenmanları yapmak zararlıdır düşüncesidir. Peki gerçekten çocuklarda kuvvetlendirme antrenmanları zararlı mıdır?
Okul çağındaki çocukların gün içinde ortadan şiddetliye, en az 60 dakika boyunca fiziksel aktiviteye katılması öneriliyor. Koşma, bisiklet sürme, yüzme gibi aerobik aktivitelerin yanı sıra kuvvetlendirme antrenmanları da fiziksel aktivitelere eklenebilir. Geleneksel bilgi kuvvet antrenmanlarının çocuklar için tehlikeli olduğu ve kemiklerdeki büyüme plaklarına zarar verebileceği yönündeydi. Yapılan çalışmalar ise okul çağındaki çocukların ihtiyaçlarına ve yeteneklerine göre iyi planlanan ve iyi yönlendirilen kuvvetlendirme antrenmanlarının kas iskelet sistemi kuvvetini ve genel zindelik halini arttırdığı görülmüştür. Çocuklardaki kuvvet antrenmanları programları ayrıca zıplama, hızlanma gibi motor becerilerin ve sportif performansın da artmasını sağlamakta ve çocukların fiziksel olarak daha aktif hale gelmesine yardımcı olmaktadır. Çocukluk çağı obezite problemleri ile başa çıkma da da kuvvet antrenmanlarının önemli bir rolü vardır.
Çocuklarda kuvvet antrenmanları genelde nasıl olmalıdır?
- Öncelikle çocuklar tıbbi bir değerlendirmeden geçirilmeli ve egzersiz konusunda kalifiye bir eğitmen gözetiminde olmalıdır.
- Egzersiz alanı güvenli ve tehlikelerden uzak olmalıdır.
Antrenmana 5-10 dakika dinamik ısınma ile başlanmalıdır.
- Hafif egzersiz ve ağırlıklar ile başlanarak, egzersiz tekniklerinin düzgünlüğüne odaklanılmalıdır.
- 1-3 set ve 6-15 tekrarlı, vücudun farklı bölümlerini ele alan egzersizler planlanmalıdır.
- Kuvvet artışı ile direnç arttırılabilir, fakat yine ne kadar ağırlık kaldırıldığına değil düzgün ve güvenli tekneye odaklanılmalıdır.
- Antrenman süreci ihtiyaçlar, hedefler ve yeteneklere göre organize edilmelidir.
- Yoğun olmayan jimnastik hareketleri ve germelerle soğuma yapılmalıdır.
- Günaşırı olacak şekilde haftada 2-3 gün ile başlanmalıdır.
Kuvvet antrenmanları ile eğlenceli çalışmalar yapılarak çocukların fiziksel aktiviteleri arttırılabilir. Uyku düzeni ve beslenme gibi faktörlerin de düzeltilmesi ile çocuklarımızı topluma daha sağlıklı bireyler olarak kazandırabiliriz. Unutmayalım ki, “Geleceğimizi çocuklarımızdan ödünç aldık.”
Fzt. Ost. Çetin DEMİRCAN
Kaynaklar:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/19620931/
https://www.acsm.org/docs/default-source/brochures/smb-youth-strength-training.pdf
http://www.bases.org.uk/write/TSES_ISSUE_41-P22-P23.pdf
https://www.ausport.gov.au/__data/assets/pdf_file/0009/145971/Article_weight_training_preadolescent_strength_training_Narelle_Sibte.pdf