HÜSEYİN DEĞİRMENCİ
Hormonlar vücudumuzun ruh, enerji, uyku, metabolizma, sosyal davranışlar, bağışıklık sistemi ve inflamasyon gibi birçok fonksiyonunu kontrol eder. Dolayısıyla hormonları dengede tutmak, yalnızca cinsel sağlık ve üreme açısından değil, vücudun hemen her fonksiyonu için gereklidir. Endocrine Society (Endokrik Topluluğu), hormonlar kontrol altından çıktığında diyabet, kilo alımı-kaybı, kısırlık, zayıf kemikler ve başka sağlık sorunlarının kendisini gösterebileceğini söylüyor.
Hormon problemlerinin temel kaynağı yoğun stresli hayatlarımız. Bu yoğunluk altında her gün doğal besinlere, anne yapımı yemeklere ulaşmamız oldukça zor olabilir. Paketli hazır veya donmuş gıdalar kalitelerini daha uzun süre koruyabilsin diye birçok kimyasala maruz bırakılır. Bunlar da hormonal bozukluklara neden olabilir. Günlük hayatta alkol ve sigara kullanımı bu durumu iyice tetikler. Bazen doğal gıdaların içinde de hormon aktivitesi gösteren bileşikler bulunabilir. Bu o besinin zararlı olduğunu göstermez sadece aşırı tüketimden kaçınmak gerekir.
Hormonlar kadın ve erkek sağlığını derinden etkiler. Kadın ve erkeklerde belirli düzeyde olması gereken hormonlar, vücut fonksiyonlarının sağlıklı işlemesi için önemlidir. Saçların uzamasından, sivilce oluşumuna kadar etkileri görülen hormonları dengelemek ve kontrol altında tutmak gerekir. Hormonları dengeleme konusu da hormonları düzenleyici bitkiler ve besinlere düşmektedir.
Vücudun salgıladığı 6 farklı hormon vardır. Bu hormonlar, gün içindeki hareketlerinizi yönetecek kadar etkilidir. Bu hormonları dengelemek için sizlere çok faydalı bitki ve besinler önerdik.
-Kortizol: Stres ve gerginlik oluşturan hormondur.
-Oksitosin: Cinsellik, arkadaşlık, sevgi, ebeveynlik ve emzirme dürtüsünü oluşturmaktadır.
-Melatonin: Uyku düzenini sağlar.
-Tiroid: Metabolik faaliyetleri düzenlenir.
-Endorfin: Heyecan ve aşk hormonudur. Coşkulu anlarda salgılanır.
-Adrenalin: Heyecana bağlı olarak salgılanır. Korku ve heyecan anında meydana çıkar.
Eğer günlük beslenme düzenine hormon düzenleyici besinler ve hormon düzenleyici bitki çayları eklerseniz regl düzensizliğini, saç dökülmesini, stresi, kilo problemini yok edebilirsiniz.
Peki içinde hormon aktivitesi gösteren bileşikler olan doğal besinler nelerdir?
Kakao
Theobromacacao adlı bitkinin çekirdeklerinin toz haline getirilmesiyle elde edilen kakao (piyasa adıyla çikolata) doğru miktarda tüketildiğinde mutluluk hormonu olarak bilinen seratonin salgılanmasını artırır. Gece yatmadan yarım saat önce yenen bir parça bitter çikolata sayesinde vücudumuza alacağımız seratonin, uyku hormonu olan melatonine dönüşerek rahat uyumamızı sağlayacaktır.
Kahve
Dünyanın en sık kullanılan uyarıcısı yani psikoaktif maddesidir. Çaydan 10 kat fazla kafein içerir. Günlük tüketilen 1 bardak kahve dayanıklılığı artırır, yatıştırır ve açlığı bastırır. Fazla miktarda kahve tüketmek ise (4-5 bardak) böbrek üstü bezlerinden salgılanan bir hormon olan kortizolün (stres hormonunun) yükselmesini sağlar. Bu durum ise metabolizmayı bozarak kilo dengesizliklerine sebep olur.
Kinoa
Kan şekeri dalgalanmaları vücudunuzun stres hormonu olan kortizolü salmasına neden olur. Kinoa tüketmeniz kortizol seviyesini kontrol altında tutacaktır. Ayrıca B vitamini ile yüklenen kinoa regl öncesi semptomlardan sizi uzak tutmaya ve östrojen seviyenizi kontrol altında tutmanızı sağlar.
Avokado
Avokado, afrodizyak etkili tropikal meyvelerden biridir. Regl düzensizliği, adet sancısı, sivilce oluşumu gibi yan etkileri olan hormon düzensizliğini tedavi eder. Sağlıklı yağlardan biri olan avokado, kadınlarda progesteron üretimine katkıda bulunur. Özellikle de gebelik döneminde, bebeği ve anneyi koruyan hormonların salgılanmasını gerçekleştirir.
Yoğurt
Hormonların ideal seviyede salgılanması için bağırsakların sağlığı korunmalıdır. Bu gibi durumlarda probiyotik ürünler tüketilmelidir. Yoğurt tükettiğinizde, bağırsaklarınızı da çalıştıracağınız için hormon dengesi sağlanır. Yoğurt, kefir ve süt gibi ürünleri sık sık tüketmeniz önerilir. Bağırsak sağlığı bozulduğunda tiroid bezleri de etkilenir ve gerekli hormonlar salgılanamaz.
Brokoli
Hormonları dengeleyen bitkiler arasında adı sık sık geçen brokoli, cinsel hormonların sağlıklı düzeyde salgılanmasını destekler. Üreme organlarının sağlığını koruyan ve hücrelerin yenilenmesini sağlayan brokoli, hormon dengeleyen doğal desteklerdendir. Brokolide bulunan fitokimyasal maddeler sayesinde, hormonlar düzenlenir. Özellikle prolaktin hormon düzenleyici bitkiler arıyorsanız mesela yeni bebek sahibi olduğunu ve sütünüzün çoğalmasını istiyorsanız, prolaktin yükseltici olarak da rezeneyi deneyebilirsiniz.
Ceviz
Vitamin değeri yüksek olan ceviz, aynı zamanda omega kaynağıdır. Ceviz tüketerek vücudun dengesini koruyan hormonları kontrol altına alabilirsiniz. Ceviz aynı zamanda cinsel hormonları da harekete geçirmektedir. Uyku bozukluğuna da çare olur.
Rezene Çayı
Hormon düzenleyici bitki çayları listesinde üst sıralarda yer alan rezene çayı, emzirme döneminde süt hormonunu salgılayan en önemli bitkilerden biridir. Süt miktarını artırmak ve vitamin ihtiyacını karşılamak isteyen anneler, gün içinde rezene çayı tüketebilir.Rezene çayı adet sancılarını dindirme konusunda da etkili sonuçlar verir.
Bakla
Oldukça değerli bir gıdadır. İçeriğindeki kalsiyum sayesinde kemikleri güçlendirir, kırık kemiklerin onarılmasını kolaylaştırır, kemik erimelerini yavaşlatır. Vücutta doğal olarak üretilen dopamin seviyesini artırır. Dopamin; beynin işleyişini düzenleyen bir hormondur. İleriki yaşlarda dopamin eksikliğinden kaynaklı Alzheimer gibi hastalıklar meydana gelir. Dışarıdan dopamin takviyesi alan hastalar mutlaka doktor kontrolünde tüketmelidir.