Nihat AK-Özel Haber-Emeklilikte Yaşa Takılanlarla (EYT) ilgili düzenlemeleri içeren Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 375 sayılı Kanun Hükmü’nde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. EYT düzenlemesi Genel Kurul’a katılan 395 milletvekilinin tümü teklifin kabulü yönünde oy kullanırken kademeli prim gün sayısının 5 bin gün olarak düzenlenmesine yönelik CHP, İYİ Parti ve HDP’nin verdiği önergeler ise AK Parti ve MHP’li milletvekillerinin oylarıyla reddedildi.
EYT, 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanların emekliliği hak etme koşullarının değiştirilmesiyle ortaya çıktı. Kendilerine “EYT mağduru” diyen kişiler yasanın değişmesi için 20 yılı aşkın bir süredir verdiği mücadele önemli bir aşamaya geldi. Meclisten geçen teklif EYT odaklı kurulan STK’larda buruk bir mutluluk yaşattı.
‘BİRLİKTE BAŞARDIK’
Sabır ve kararlılıkla verdikleri mücadelede bir sonuca ulaşıldığını vurgulayan İzmir Emeklilikte Yaşa Takılanlar Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Doğan Türker, “Sabır ve kararlılıkla tamamladığımız çalışmalarımızın bugün yaş şartının kaldırılarak yürürlüğe girecek yasa ile mücadelenin sonucunu aldık. Emeği geçen, çaba gösteren, fiziken, kalben yanımızda olan herkese çok teşekkür ediyorum. Bu her EYT’linin emeği bu her EYT’linin mücadelesi, iradesidir. Allah herkesten razı olsun” dedi.
‘BURUK SEVİNÇ’
Buruk bir sevinç yaşadıklarını belirten İzmir EYT Başkanı Türker, “Değişikliğin eksik olan yanları ve ülkemizde yaşanan felaketten dolayı burukluk yaşıyoruz. Prim gün sayısı ile oluşan mağduriyet, aylık bağlama oranlarının düzeltilmesi, staj başlangıcının sigorta başlangıcı sayılması, Bağ-Kur tescil ve emekli hakları için var gücümüzle çalışmalarımızı devam ettireceğiz” diye konuştu.
‘DOĞRU ANLATIM’
Yaşanan mağduriyetin doğru bir yaklaşım ile çözülmesi için gösterdikleri yumuşak dili devam ettirecekleri mesajını veren Başkan Türker, “Kullandığımız dili yumuşatıp, doğru anlatımlarla, dosyalarla ve diyaloglarla 8 Eylül öncesi şartlarla emeklilik haklarımızı talep ettiğimiz süreci oluşturduk. Maalesef bu süreci siyasi malzeme haline getirenleri, iktidar ile görüştüğü için İzmir Derneği başkanını hain ilan edenleri, yönetim kurulu üyelerimizi dernekten atmak için uğraşanları, İzmir’de ikinci bir EYT yapısını kuranları da bu süreçte yaşadık. Sıcak yaklaşımla, doğru anlatımla sorunlarımıza çözüm araya devam edeceğiz” şeklinde konuştu.
‘EKSİKSİZ ALANA KADAR’
Haklarını eksiksiz olarak alana kadar mücadelelerinin devam edeceğini vurgulayan Emeklilikte Yaşa Takılanlar Federasyonu Yönetim Kurulu Başkanı Gönül Boran Özüpak, “Emekli olacak olan bütün arkadaşlarımız sağlıkla ağız tadıyla emeklilikleri hayırlı olsun. Geride kalan bütün mağdur kaderdaşlarım mücadele bitmedi haklarımızı eksiksiz olarak alana kadar mücadeleye devam edeceğiz. Tastamam EYT diye yola çıktık. Hiç bir arkadaşımızın geride kalmaması arzusuyla. Elbette mücadelemiz devam edecek. Deprem felaketinde emekliliği göremeden vefat edenler oldu. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’dan son ana kadar tastamam EYT’nin çıkartılması yönünde beklentim vardı. Olmadı ama olmayacak anlamına gelmiyor. Aylık bağlanma oranlarının yarattığı mağduriyetlerle 5 bin 500 liralara mahkum edilen nesil olduk. Topluluk olduk giderek de bu sayı artıyor. Emeklilikte taban aylığı oluşturuldu 5 bin 500 lira. 28-29-30 yılın karşılığında sosyal yardım niteliğindeki maaşları kabul etmediğimiz gösterir mücadelemiz devam edecek. Yola çıktıklarımızın mağduriyetlerini giderici kısmi emekliliğe kadar sorunların çözümüyle ilgili çalışmalarımız sürecek. Biz mücadelemiz sürecinde şunu gördük: Sosyal Güvenlik Kurumu yasaları işçi ve emekçi üzerinde iyileştirici değil de hep işçi ve emekçinin alın terinden yürürüm mantığıyla kanunlar yapılmış. Bizlerde çalışma hayatının içinde sabahtan akşama çalışıyorduk ve bunlardan bi haberdik. Biraz irdelediğimizde Sosyal Güvenlik sisteminden alın terimizin karşılığını insanca yaşamak için gerekli maaşı alamadığımızı gördük. Bizler Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda bunları dile getirdik. Biz Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak bizden isteneni fazlasıyla yerine getirmişiz” dedi.
EYT, Meclis’te yasalaşmasının ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla beraber Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girecek.
EYT’LER İÇİN ŞARTLAR
Yasa 4 maddeyi içeriyor
Yaş şartı tamamen kalkıyor
Prim günü mevcut yasadaki gibi kalacak
EYT kanun teklifi 2023 yılı için 2 milyon 250 bin sigortalıyı etkiliyor
Düzenleme 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olan 4,7 milyon vatandaşı kapsıyor
Prim ve sigortalılık süresi dolan emeklilik hakkı elde edecek
Emekli olduktan sonra 30 gün içinde aynı iş yerinde işe başlanması durumunda 500 TL yüzde 5 destek primi verilecek
Taşerondan işçi kadrosuna geçenlerin ister emekli olabilme isterse kendi yerlerinde çalışabilme imkanı olacak
Başvurular ister e-Devlet üzerinden ister SGK’ya direkt olarak yapılabilecek
EYT staj konusu kanun teklifinde bulunmuyor
Kıdem tazminatı ödemeleri için işverene uygun koşullarda KGF desteği verilecek
SSK, BAĞ-KUR, emekli sandığı ayrımı olmayacak
EYT’li bir vatandaşın hemen emekli olma gibi zorunluluğu yok
İlk emekli maaşı Nisan ayında bağlanacak