Kıskançlık Hastalığı
Kıskançlık; bizden değişik olana, dikkati daha çok çekene, sahip olamadığımıza sahip olana, daha huzurlu, daha mutlu yaşayana karşı duyulan anlatılması zor bir duygudur. Bu arada negatif bir davranış veya tavırdır. Bir hayli sebep neticesinde kıskançlık duygusu kendisini gösterebilir. Mesela beklediği alakayı, sevgiyi, şefkati göremediği vakit kişide kıskançlık duygusu görülebilir. Kıskançlık kişisel ya da toplumsal kaynaklı da olabilir.
Kıskançlık essasında manevi bir mikrop ve hastalıktır. Daha çok nefsin haz duyduğu menfî bir duygudur. İnsanı ve en ehemmiyetlisi de müslümanı menfî cihette zehirleyen bir davranıştır. Bilhassa nefsin, fiyat aldığı zaman ve mükâfat tevzi edildiği zaman, kıskançlık mikrobu oynamaya başlar. Bedîüzzaman Hazretleri bu sorunda; Lakin iş zamanında, hizmet vaktinde o mikrobun haberi olmuyor diyerek kıskançlığın ehemmiyetli bir özelliğini söyler.
Halbuki yüzyılın son müceddidi Bediüzzaman Hazretleri dinle ve ahiret ile ilgili işlerde kıskançlık gibi rekabet, gıpta ve haset olmaz demektedir. Hakikat noktasında da olmamalı der ve devam eder: Zira kıskançlık ve hasedin sebebi: Birtek şeye çok eller uzanmasından ve birtek makama çok gözler koyulmasından ve birtek ekmeği çok mideler istemesinden, müzâhame münâkaşa, müsâbaka nedeniyle gıptaya, sonra kıskançlığa düşerler. Böylelikle kıskançlık mikrobu dîn ve öteki dünya noktasından değil; dünyevî makam ve menfaat yönünden ileri gelir.
Demek hased hastalığının altında doğruluk cihetinde dünyalık bir çıkar söz konusudur. Bu çıkara veya mevkiye çok kişilerin göz koyması ve o çıkar ve mevkilerin ise sınırlı olması zahmete, mücadele ve müsâbaka sebebiyle gıptaya, sonra hesede yol açar. Zati nefsin isteği de dünyevî ücrette ve menfâatte en ileride olmak ve o menfâati başkalarına kaptırmamaktır.
Böylelikle dünyada bir şeyi vahide çoklar talip olduğundan ve dünya dar ve geçici olması sebebiyle insanın sonsuz arzularını tatmin edemediği için, rakip oluyorlar. Sırrı da bir hakîkat olarak anlaşılmış oluyor.
Pekala değer mi? Hele ki müzâhame, münâkaşa, müsâbaka sebebiyle gıptaya, sonra hasedliğe düştüğümüz iman ehli ise bunun vebâli ve sorumluğu ağır olmaz mı? Bu noktada hak ehli ve diyanet ne vaziyette acaba? Dünya ve ahiret işlerinde rekâbet, gıpta, haset ve kıskançlık olmamalı. Ve hakikat nokta-i nazarında olamaz diyen Bediüzzaman Hazretleri ne söylemek istiyor? Yoksa bu sözler yalnızca Yirminci Lem’anın satırları arasında mı kalıyor? Bilhassa hak ehli ve diyanetin bu sözlerden çok ehemmiyetli dersler çıkarması ve bir murâkabe ve muhasebe yapması gerekmiyor mu? Yoksa bu sözler bizim dışımızdaki kitap ehli veya dünya ehli için mi yazılmış?