Bebeklik ve çocukluk döneminin en sık görülen kan hastalığı olan demir eksikliği anemisi, dünya nüfusunun %70-80’inde farklı alanlara yönlendirilmiş hastalıkların görülmesinde büyük rol oynuyor.
Demir eksikliği anemisi ise demir eksikliği sonucu Hb miktarının azalmasıdır. Süt çocukluğu döneminde yükselme ve gelişmenin çabuk olması nedeni ile demir gereksinimi artmaktadır. Gıda maddelerinin yeterli demir içermemesi sonucu bu dönem, demir eksikliği ve demir eksikliği anemisinin en sık görüldüğü yaş grubudur. Demir eksikliği, küçük çocuklarda düşük bilişsel test skorları, zayıflamış okul başarısı, kısalmış uyarı aralığı, gerilemiş adale fonksiyonu ve fiziksel aktiviteye neden olabilirken, daha büyük çocuklarda ve yetişkinlerde zayıflamış zihinsel becerilerle ilişkilidir.
Demir eksikliğinin erken evreleri, kansızlık olmaksızın, belirtilerin görülmediği bir dönem olabilir. Anemiye tabi olarak özellikle avuç içlerinde almak üzere deride solukluk, hızlı soluma, yürek çarpıntısı, iştahsızlık, halsizlik, tedirginlik, dikkat eksikliği, hiperaktivite sendromu, artma geriliği, iştahsızlık, öğrenme fonksiyonlarında gerilik, uyku bozuklukları, nefes alıkoyma nöbetleri, çivi ve saçlarda basit kırılma, kaşık tırnak, ağız kenarında yaralar, düz ve parlak dil, gibi bir dizi sorun demir eksikliği anemisinin anlaşılmasını kolaylaştırmaktadır. Ancak erken evrede durumun tespiti ve tedavi seçeneğinin belirlenebilmesi açısından doktorun belirlediği tetkiklerin yapılması yerinde olacaktır.
Pika varlığında, çocuk demir eksikliği anemisi ve çinko eksikliği açısından mutlaka muayene edilmelidir. Başlangıçta demir ve çinko eksikliği olmayabilir fakat pika devam ettikçe gelişme olasılığı fazladır. Bunların eksikliği uygun bir şekilde tedavi edilmelidir.
Çocukluk ve adolesan dönemde altta yatan kanama, parazitoz veya çölyak hastalığı gibi bağırsaktan demirin emiliminin bozulduğu hastalıklar araştırılmalıdır.
Ağızdan alınan demir ilaçları ile bulantı, kusma, hazım sorunları, kabızlık, ishal, gaz, dışkının siyah renkli olması, dişlerin siyaha boyanması gibi tabi etkiler olabilir.
Dişlerin siyaha boyanmasını en aza indirmek için, damla ya da şurup formunun dilin arkasına içten, dişlerle temas etmeyecek şekilde verilmesi; ilacın meyve suyu veya su ile seyreltilerek verilmesi; ilacın bir pipet ile verilmesi önerilir.
Çocuklara demirden zengin yiyecekler uygun miktarda ve sıklıkta sunulmalıdır. Demirden zengin gıdalar dana ve koyun eti gibi kırmızı et çeşitleri, karaciğer, yumurta sarısı, mercimek-nohut gibi bakliyat ve üzüm pekmezidir. Çocuklarda bu gıdaların yerinde porsiyonlar halinde her birinin haftada minimum üç-dört defa tüketilmesi demirden tatmin edici beslenmeyi sağlar.
Ispanak gibi yeşil yapraklı sebzelerde artı demir yoktur ve nebati yapısı nedeniyle içeriğindeki demirin emilimi de azdır. Ama sunum amacı ne olursa olsun hiçbir yiyecek çocuklara cebren verilmemelidir.