Prof. Dr. Nilay Şahin
Balıkesir Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı
prof.dr.nilaysahin-instagram
Sanırım bitkiler içinde en popüler olanı, bunu demem yanlış olmayacaktır. Bu bitkinin hem kapsülü hem de yağı hastalar arasında oldukça yoğun olarak kullanılır. Güneş sarısı rengi ile çok sevilen bu bitkinin yapraklarını biraz hırpaladığınızda rengi kan kırmızısına döner. O nedenle sarı kantarona kanayan bitki adı da verilir. Peki bu güzel bitki sağlıkta ne işimize yarıyor, nerelerde kullanılıyor diye sorarsanız işte cevabı.
İlk kullanım alanı çok eski yıllarda depresyon tedavisi ile başlamıştır. Çok ağır olmayan, hafif depresyon durumlarında etkili bir bitki olduğu tespit edilmiştir. Bu etkisi de beyinde sentezlediği seratonin, norepinefrin ve dopamin gibi hormonlara bağlanmıştır. Yine bir diğer kullanım alanı uyku bozukluklarında olmuştur. Yapılan çalışmalarda kadınlarda görülen adet öncesi ağrılarda da %50 oranında azalmayı sağladığı tespit edilmiştir. Tabii bu saydığım durumların hepsinde kapsül yani hap şeklinde kullanımı tercih edilmelidir.
Elbette hastalarımızın çoğunun ise hep tercih ettiği kullanım şekli ise sarı kantaronun yağ halidir. Sanırım çoğu hastamın evinde kendilerinin yaptığı bir sarı kantaron yağı var ve bunu özellikle ağrılı durumlarda kullanmayı seviyorlar. Peki bu doğru mu diye sorarsanız cevabım evet olacak. Sarı kantaron yağı kas ağrılarında gerçekten başarılı sonuçlar veren bir yağdır. Bunun dışında yanıklarda ve böcek ısırıklarında da merhem şeklinde kullanılabilir. Yapılan çalışmalarda da deride oluşan iltahaplara iyi geldiği gösterilmiştir. Yine virüslere karşı etkili olması nedeniyle uçuklarda kullanımı da çalışmalarda yer almıştır.
Tabii ki sonuç olarak bitki olması sarı kantaronu masum yapmaz. Bu nedenle kullanırken dikkatli olmak gerekir. En önemli yan etkisinin karaciğer enzimlerini arttırmak olduğu tespit edilmiştir. Yine bazı antidepresanlarla kullanımının tehlikeli olacağı bildirilmiştir. Bu nedenle sarı kantaronun ister yağı ister hapı kullanılsın mutlaka bir hekime danışılarak alınması uygun olacaktır.
Hepinize sarı kantaronun güneş sarısı rengi gibi parlak bir hafta dilerim…