Ayak Parmağı Uyuşmasının Sebepleri Nelerdir?
Ayak parmaklarındaki uyuşma bir hastalık değil, bölgenin çeşitli nedenler sonucu etkilenmesinden dolayı ortaya çıkan bir semptomdur. His kaybı, karıncalanma veya yanma görülebilir. Ayak parmağı uyuşması çoğunlukla geçici ve zararsızdır ancak bir sağlık sorunun işareti de olabilir.
İnsan vücudu, dokunma hissini sağlayan karmaşık bir duyu sinirleri ağıyla çevrelenmiştir. Bu sinirlere baskı yapıldığında, hasar gördüğünde ya da tahriş oluştuğunda, uyuşma meydana gelebilir.
Ayak Parmakları Neden Uyuşur?
Ayak parmağı uyuşmasının altında yatan nedenler oldukça fazladır. Uyuşukluk, parmağa baskı uygulayan bir ayakkabı veya parmakların soğuğa maruz kalması gibi nedenlerin yanı sıra, diyabet, periferik arter hastalığı ya da multipl skleroz gibi tedavi gerektiren kronik hastalıklardan da kaynaklanıyor olabilir.
Uyuşma, nedenine bağlı olarak sadece bir ayakta veya her iki ayakta da görülebilir. Ayak parmağı uyuşması kendiliğinden geçmiyor ve sürekli tekrar ediyorsa, bir doktora danışılmalıdır.
1 – Sıkı Ayakkabılar
Ayağı sıkan ayakkabılar, parmaklardaki kan dolaşımını engelleyerek uyuşma ve karıncalanmaya yol açabilir. Benzer şekilde; kemik hasarı veya yaralanma sebebiyle uygulanan sıkı alçı veya sargılarda parmak uyuşmasına neden olabilmektedir.
2 – Uzun Süreli Ağır Egzersizler
Uzun süreli koşu veya yürüyüşler, ayaklarda ve ayak parmaklarında uyuşukluk oluşmasına neden olabilir. Uyuşma, egzersize ara verildikten bir süre azalmalıdır. Ağır egzersizlerden kaynaklanan bu tür uyuşmalar, ayağa tam oturan ayakkabı tercihiyle önlenebilir.
3 – Ayak Parmaklarının Soğuğa Maruz Kalması
Soğuk kış günlerinde ayakların ıslanarak uzun süre soğuğa maruz kalması, parmaklarda uyuşma ve yanma hissedilmesine sebep olabilir. Bu tür durumlarda ayaklar mutlaka kurulanmalı ve ısıtılmalıdır. Aksi taktirde, parmaklarda kalıcı doku hasarı ve uzuv kaybı gibi ciddi hasarlar oluşabilir.
4 – Raynaud Fenomeni
Kişinin el ve ayak parmaklarındaki damarların soğuğa tepki olarak daralmasıyla birlikte ortaya çıkan Raynaud fenomeni, parmaklarda uyuşma, karıncalanma ve renk değişikliğine neden olur.
Raynaud hastalığı olan kişiler, vücutlarını sıcak tutarak bu belirtilerin ortaya çıkmasını engelleyebilir. Ağır vakalarda ise kişinin ilaç kullanması gerekebilir.
5 – Ayak Başparmağı Çıkıntısı (Bunyon)
Bunyon, ayak başparmağının hemen üzerine büyüyen kemikli bir yumrudur. Oluşma nedeni ise ayak başparmaklarını ayakkabının içine doğru iten dar ayakkabılardır. Ortaya çıkan basınç, zamanla parmak üzerinde kemik deformasyonuna ve uyuşmaya yol açabilir.
6 – Ayak Parmaklarındaki Kırık ve Zedelenmeler
Ayak parmaklarında oluşan hasar veya kırık, karıncalanma veya uyuşma hissedilmesine neden olabilir. Ayak parmağında kaza, düşme ya da parmağı sert bir nesneye çarpma sonrası uyuşma meydana gelirse, kişi mutlaka bir doktora başvurmalıdır. Olası bir kırık, kemiğin düzgün iyileşmesini engelleyerek ilerleyen dönemlerde yürümeyi zorlaştırabilir.
7 – Ayak Sinirlerinde Doku Kalınlaşması (Morton Nöroma)
Morton nöroma, ayakta bulunan bazı tarak kemiklerinin etrafındaki sinirlerde doku kalınlaşması durumudur. Ayak ve ayak parmaklarında uyuşma veya yanma görülebilir. Kişi, ayağının altında sanki çakıl taşı varmış gibi hissedebilir.
Bölgede doku kalınlaşması görülen kişiler, sinir üzerindeki baskıyı azaltan özel ayakkabıları tercih etmeli ve uzun süreli yürüyüşlerde sık sık mola vermelidirler.
8 – Şeker Hastalığı ve Ayak Parmak Uyuşması
Şeker hastalığının istenmeyen etkilerinden birisi de diyabetik nöropati denilen durumdur. Diyabetik nöropati, kan şekeri seviyesindeki yükselmeye sinirlere hasar verir. Bunun sonucunda da ayak parmaklarında uyuşma ve karıncalanma ortaya çıkar.
9 – Periferik Arter Hastalığı (PAD)
PAD hastalığında arterlerde plak birikimi meydana gelir. Plak oluşumu, kan akışı düzeyini azaltarak bacaklarda, ayaklarda ve ayak parmaklarında ağrı ve uyuşmaya neden olur. Yüksek tansiyon, sağlıksız kolesterol seviyeleri ve diyabet, periferik arter hastalığının temel nedenlerindendir.
PAD’in kontrol altında tutulabilmesi için egzersiz yapılması, sağlıklı bir diyet programı ve sigara içilmemesi önerilmektedir. Hastalığın ilerlemesi durumunda ise ilaç tedavisi veya ameliyata gerek duyulabilir.
10 – Multipl Skleroz (MS)
MS, beyne giden ve beyinden gelen sinyallerin bozulmasına yol açan kronik bir hastalıktır. Omurilik ve beyni etkileyen bu kronik hastalık, vücudun birçok bölgesinde uyuşma ve karıncalanma gibi birçok semptoma neden olmaktadır. Hastada yürüme, görme sorunları ve zihinsel değişiklikler ortaya çıkabilir.
11 – İnme
Beyne giden kan miktarında bir kesinti olduğunda ortaya çıkan inme, sinir hasarlarına yol açan ve hayatı tehdit eden ciddi bir durumdur. Kişide felç sonrası üşüme, hissizlik ve ağrı hissedeme gibi durumlar belirir. Bunlar, sinir hasarının bir işareti olabilir.
12 – Omurilik Yaralanması
Omurilik, vücudun farklı bölgelerinin sinir yoluyla iletişim kurmasından sorumludur. Araç kazaları, sırt veya vücuda şiddetli darbeler ve kanser sonucu hasar gören omurilik, ayak parmaklarında uyuşmaya ya da his kaybına neden olabilir. Sırt, boyun ve baş bölgesinden şiddetli bir darbe alan kişiler, mutlaka bir doktora görünmelidir.
Ayak Parmağı Uyuşmalarında Ne Zaman Doktora Görünmeli?
Ayak parmaklarında uyuşma kişide endişeye yol açabilir. Çoğunlukla yoğun egzersiz sırasında basit sinir sıkışmalarından kaynaklanır ve dinlenme sonrası ortadan kalkar. Belirgin bir neden olmadan gerçekleşir veya geçmezse, kişi uyuşmaya neyin sebep olduğunun belirlenmesi için doktora görünmelidir.
Aşağıdaki belirtilerden herhangi biri ayak parmağı uyuşmasına eşlik ediyorsa, vakit kaybetmeden tıbbi yardım isteyin.
- Gözlerden herhangi birinde görme zorluğu
- Denge kaybı
- Kas güçsüzlüğü
- Yüzde sarkma
- Bilinç kaybı
- Şiddetli ve ani baş ağrısı
- Vücutta titreme, seğirme veya sarsıntı
- Vücudun bir yerinde ani his kaybı veya uyuşma