Din Felsefesi ve TeolojiEkim 20, 2018
Din felsefesini daha anlaşılır hâle getirebilmek için, onu aynı konuları ele alan teolojiden ayırmak bize yarar sağlayabilir. Her ikisinin de konuları aynı olsa bile, araçları, amaçları ve tutumları farklılık gösterir.
- Teoloji (ilahiyat/ Tanrı bilimi) Tanrı’nın varlığını, niteliklerini, Tanrı’nın yarattığı varlıklarla olan ilişkisini açıklayan bilgi dalıdır. Din felsefesi ise genel olarak din olgusunu, dinin temel iddialarını, dinsel bilgi ile diğer bilgi türleri arasındaki ilişkileri inceler.
- Teolojinin açıklamaları doğrudan doğruya inanca dayanır, şüphe ve eleştiri içermez. Din felsefesi ise doğası gereği din ilkeleri hakkında özgür düşünmeyi, nesnel olmayı ve eleştirel sorgulamayı gerçekleştirir.
- Teolojide Tanrı-evren ilişkisi açıklanırken dindeki kutsal kitaba, peygamberin söz ve eylemlerine, din âlimlerinin yorumlarına dayanılarak, insanlarda ve toplumlarda dinsel inancı güçlendirmek ve geliştirmek esastır. Din felsefesinin ise insanları daha inançlı veya daha inançsız yapmak gibi bir gayesi de yoktur. Dinin insan yaşamındaki yerini, Tanrı’nın varlığı lehine ve aleyhine ileri sürülen kanıtları, sorgulayıp değerlendirmek amacını taşır.
- Her dinin bir teolojisi vardır. İslam teolojisi, Yahudi teolojisi, Hristiyan teolojisi gibi. Dinlere özgü birer din felsefesinden söz edilemez.
- Teoloji vahye dayanırken, din felsefesi dinin ilke ve inançlarını, akla dayanarak ve mantıksal analiz yoluyla sorgular.