Oldukça tartışma yaratan, yabancı suçluların ülkeden hızlı bir şekilde sınır dışı etme amacı taşıyan yasa tasarısı Parlamentoda ilk onayını aldı. Kanada Vatandaşlık ve Göçmenlik Bakanı’nın kanunlaşacak yasa ile çok fazla güç elde edeceği ve bunun adalet kavramıyla örtüşmeyeceği itirazlarına rağmen yasa tasarısı kanunlaşma yolunda emin adımlarla ilerliyor.
Yasa tasarısını savunan Bakan Jason Kenny tasarının sınır dışı kararı çıkan kişilerin bitmek tükenmek bilmeyen temyiz başvuruları ile gönderilme prosedürünü ertelemenin önlenmesi hakkında hükümetlerinin seçim vaatlerinden birisi olduğunu belirtti. Bakan Kenney aynı zamanda Kanada’ya cömert göçmenlik sistemini kötüye kullanmaya ve kanunları çiğnemeye gelenlere karşı toleransları olmayan yeni Kanadalılardan da “muazzam destek” aldıklarını da sözlerine ekledi.
Suça karışmış bazı kişilerin Kanada içine salıverilmelerinin ardından tekrar suç işlediklerini iddia eden Bakan Kenney ellerinde tekrar suç işlemiş eski suçluların uzun bir listesi olduğunu da beyan etti. Kanun taslağı parlamentoda NDP ve Liberal partinin desteği olmadan 149-130 oyla kabul edildi.
Bakan Kenney bu kanun taslağını ciddi suç işlemiş birisinin cezasını çektikten sonra hapishaneden direkt havalimanına gönderilmesi ve bir daha Kanada’ya girmesine izin verilmemesi olarak özetledi.
“Yabancı Suçluların Hızlı Sınır Dışı Edilmesi Kanunu” (the Faster Removal of Foreign Criminals Act) Kanada’da altı ay ve daha fazla hapis cezası almış birisinin temyiz hakkına sahip olmadan Kanada’dan sınır dışı edilmesine olanak tanıyacak. Ayrıca Kanada dışında 10 yıllık hapis cezası almış birisi de temyiz etme hakkından mahrum olacak ve ciddi suçlardan hüküm giyenler insan hakları temellerinde (H&C Application) temyiz başvurusu yaparak sınır dışı işlemini geçici olarak durduramayacak.
Yasa taslağı aynı zamanda savaş suçlularının yakınlarını da etkileyecek ve diğer ciddi suçlardan hüküm giymiş yabancıların da Kanada’ya girmesini engelleyecek.
Yasa tasarısı Bakan’a “kamu politikası görüşleri” temellerinde yabancıları Kanada dışında tutabilmek için “negatif takdir” gücü yetkisi veriyor. Bu yetkide muhalefetin hiç hoşuna gitmiyor.
Taslağa yapılan en güçlü eleştiri de taslağın Bakan’a çok fazla güç vereceğini ve farklı siyasi tercihi olan herhangi birisinin suç işleme ihtimali değerlendirilmeden kolaylıkla ülke dışına çıkarılmasına olanak tanıyacağı yolunda.
Ekim ayında çok tartışılan Amerikalı rahip Terry Jones’un Kanada’ya girişinin engellenmesi yeni yasayı haklı gösterebilir. Bir konferansta konuşma yapmak üzere Kanada’ya gelmek isteyen rahip Almanya’da almış olduğu eski bir cezai hükmü yüzünden ülkeye sokulmamıştı. Fakat ülkeye alınmamasının asıl sebebinin “Uluslararası Kuran Yakma Eylemi” çerçevesinde ülkeye gelmek istemesiydi. Bu açıdan bakıldığında aslında yasa ülkede huzuru bozması muhtemel olan yabancı kişilerin daha Kanada sınırında iken ülkeye sokulmayarak iyi bir amaca hizmet edeceği tahmin edilebilir.
Kanada Barolar Birliği’de yasa tasarısını sıkı eleştirenlerden. Birlik yeni yasayı “Kanada’nın adalet, eşitlik ve şefkat gibi temel değerlerini kaybetme pahasına” yürürlüğe konacak “gereksiz bir uygulama” olarak görüyor.
Göçmenlik avukatları da aslında Baro’yla aynı fikirde. Bazı göçmenlik avukatları Kanada’da bulunan yabancı suçlu kişileri ülkeden çıkarmak için hâlihazırda zaten yeterli kanuni yolun mevcut olduğunu ve göçmenlik sisteminde yabancıların sınır dışı edilme sürecinde yaşanan bazı gecikmelerin de Kanada Sınır Güvenliği Kurumu’nun (CBSA) yeterli kadro ve kaynağının olmayışına bağlıyor. Tabi yeni yasanın “aileleri parçalayacağı ve çocukların da bu durumdan olumsuz etkileneceği” gerçeği de eleştirilerin diğer boyutu.
Bakan Kenney Baro’nun endişelerini yersiz bularak avukatların tek düşündüğünün yeni yasayla etkilenecek olan gelirleri olduğuna inanıyor. Bakan’a göre yeni yasa özellikle Göçmenlik Temyiz Şubesi (Immigration Appeal Division) ve Federal Mahkeme’de temyiz başvuruları konusunda uzman olan avukatlara daha az iş demek.
Nur topu gibi bir yasamız daha oldu ve yakında yürürlüğe girecek. Hızlı sınır dışı edilen yabancı suçlu ya da mültecilerin dramlarına şahit olacağız.
Murat Kandemir, (Member of ICCRC), 19 Şubat 2013