İÇİNDEKİLER
Eksen eğikliği nedir: Dünya’nın, yörünge düzlemiyle ekseni arasında 66 derece 33 dakikalık açı oluşturmasına verilen isimdir. Yörünge düzlemi, Dünya’nın yıllık hareketi sırasında oluşmaktadır. Bu düzlem Ekvator düzlemiyle çakışmaz ve aralarında 23 derece 27 dakikalık açı bulunur.
Dünya’nın Eksen Eğikliği ve Yıllık Hareketinin Sonuçları
Dünya’nın ekseni, yerin merkezinden ve kutuplardan geçtiği var sayılan hayali çizgidir. Eksen eğikliği hiçbir zaman değişmeyeceği gibi sadece ekinoks tarihlerinde etkisi ortadan kalkmaktadır. Bu kapsamda eksen eğikliğinin sonuçları aşağıdaki gibi sıralanmaktadır;
- Mevsimler oluşur
- Kutup Daireleri ve Dönenceler meydana gelir.
- Güneşin doğuş ve batış saati ile yeri değişir.
- Güney ve Kuzey Yarım Kürelerde aynı anda farklı mevsimler yaşanır.
- Gece ve gündüz süreleri uzar ve kısalır.
- İklim kuşakları oluşur.
- Mevsimlik basınç farkları ve sıcaklıklar oluşur.
- Tek bir noktaya bırakılan çubuğun gölge boyu yıl içinde değişir.
- Bir noktaya düşmekte olan güneş ışınları da yıl içinde değişikliğe uğrar.
Dünya ekseninin 23 derece 27 dakika eğik olmasının sonuçları bu şekilde sıralanmaktadır. Ayrıca geceyle gündüz süreleri arasındaki zaman farkı bu sayede Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe artmaktadır.
Dünya’nın eksen eğikliği olmasaydı, aşağıdaki durumlar yaşanacaktı;
- Yıllık sıcaklık farkı yaşanmayacaktı.
- Kutup Daireleri ve Dönenceler olmayacaktı.
- Mevsimler oluşmayacaktı.
- Gündüz ve gece süreleri daima eşit yaşanacaktı.
- Güneş ışınlarının gelme açıları değişmeyecekti.
- Hayvan ve bitki türlerinde azalmalar yaşanacaktı.
- Aydınlanma çizgisi her zaman kutuptan geçecekti.
- Güneş ışınları her zaman Ekvator’a dik açılarla gelirdi.
Eksen Eğikliği 23° 27’dan Fazla Olsaydı Ne Olurdu?
Eksen eğikliğinin 23° 27’dan fazla olması halinde;
- Yıllık sıcak farkı artar.
- Aydınlanma çizgisi daha çok yer değiştirir.
- Geceyle gündüz arasındaki fark artar.
- Güneş ışınlarının dik açıyla geldiği alan genişler.
- Gölge boyları değişir.
- Orta Kuşak daralır, Ekvatoral ve Kutup kuşağı genişler.
- Orta Kuşakta yazlar sıcak, kışlar çok daha soğuk olur.
- Ekvatoral Kuşakta sıcaklık değerleri azalır.
Bir önceki yazımız olan Kozmopolit Nedir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.