Bir önceki yazımda köpeklerde kızgınlık dönemi belirtilerinden bahsetmiştim. Bugünkü yazımda ise köpeklerde kısırlaştırma işlemi ile ilgili bilgiler vereceğim. Köpeklerde kısırlaştırma işlemi nasıl olur? Faydaları ve zararları nelerdir?
Evlerimizde beslediğimiz evcil hayvanlarımızın çiftleşme istekleri duygusal değil tamamen iç güdüseldir. Evimizdeki köpeklerimizin ve kedilerimizin doğadaki gibi zamanı geldiğinde çiftleşmeleri mümkün olmadığı için hayvan sahiplerinin bilinçli ve duyarlı olması son derece önemlidir. Bu yüzden kısırlaştırma işlemi bir gereklilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Eğer ki evcil hayvanlarınızı zamanı geldiğinde çiftleştirmek ve yavrularına bakmak gibi bir durumunuz yoksa onlara acı çektirmenin anlamı yoktur. Kısırlaştırarak bu sorunun üstesinden gelebilirsiniz. Böylelikle siz de rahat edersiniz, evcil hayvanınız da mutlu mesut hayatına devam eder.
KÖPEKLERİN KIZGINLIK DÖNEMİNİ KISIRLAŞTIRMADAN ÖNLEMEK
Köpeklerin kızgınlığını kısırlaştırmadan, ekstradan hormon verilerek önlemek mümkündür. Ancak bu vücutlarının normal hormon düzenini bozan bir işlem olduğundan veteriner hekimlerin tercih etmediği bir yöntemdir. Vücudun hormon düzeni değiştiğinde tümör oluşumu görülebilmektedir. Ve zaten bu geçici bir çözümdür. Hormon uygulaması sürekli yapıldığında beklenenden erken kızgınlık göstermesi gibi bir çok farklı problemle karşılaşılmaktadır.
KISIRLAŞTIRMA İŞLEMİ NE ZAMAN YAPILMALI?
Köpekler kızgınlık döneminde iken de kısırlaştırma işlemi yapılabilir ancak oradaki dokulardaki kanlanma fazla olacağından operasyon sırasında kanama fazlalığı görülebilir. Mecbur olmadıkça operasyon için bu dönemin geçmesinin beklenmesi önerilir.
DİŞİ KÖPEKLERDE KISIRLAŞTIRMA İŞLEMİ
Dişi köpeklerde kısırlaştırma işlemi ergenliğe giriş- kızgınlık dönemi bitimi ile birlikte yapılabilmektedir. Köpeğin sağlığı açısından ve meme tümörü riskini azaltmak amacıyla kızgınlık dönemine tekrar girmeden önce yapılması tavsiye edilir. Ameliyat için deriye küçük bir kesi atılır. Karın üzerinde yumurtalıklara ve rahme ulaşılabilecek en doğru yer seçilir. Genellikle karın altından ya da sol karın bölgesinden operasyon yapılır. 30-45 dakika arası sürer. Rahim ve yumurtalıklar tamamen çıkartılır.
ERKEK KÖPEKLERDE KISIRLAŞTIRMA İŞLEMİ
Erkek köpeklerin spesifik bir kızgınlık dönemi yoktur. Kızgınlık halinde olan herhangi bir dişi ile bir araya geldiklerinde yaşamlarının her anında çiftleşebilirler. Erkek köpeklerin kısırlaştırma işlemi testisin çıkarılması ile olur. Sırt üstü masaya yatırılan köpeğin traşlanan bölgesine batticon ve alkol sürülerek steril edilir. Anestezi damar içi, kas içi ya da inhalosyon ile uygulanır. Testisler çıkarılarak bölge dikiş ile kapatılır. İşlem 30-90 dakika arası sürer.
KISIRLAŞTIRMANIN FAYDALARI NELERDİR?
DİŞİ KÖPEKLER İÇİN
- Dişi köpekler artık kanama yaşamaz ve erkek köpeklerle çiftleşme ihtiyacı hissetmez.
- Dişi köpek kısırlaştırıldıktan sonra sokaktaki ya da evinizdeki başka dişi köpeklerle arası düzelir ve daha az kavga eder.
- İstenmeyen çiftleşmelerin önüne geçmiş olursunuz.
- Kızgınlık döneminde olan dişi köpek, erkek köpeklerin ilgisini çekemez ve ilgi odağı olmaz.
- Kızgınlık döneminde iken sizi rahatsız eden hareketleri artık yapmaz.
- Sık idrar yapma durumu azalır.
- Meme kanserine yakalanma riski aza iner.
- Kısırlaştırma sırasında yumurtalıklar ve rahim alındığı için, rahim iltihabı, yumurtalık kisti ve buralarda tümör oluşumun ihtimali ortadan kalkar.
- Kısırlaştırılan köpeklerin eğitilmesi, çevre ile iletişimi ve uyumu daha kolay olur.
- Dişi köpeklerde kısırlaştırma işlemi biraz pahalı olduğundan dolayı bazı dişi köpek sahipleri bu işlemi yaptırmaktan kaçınır. Ancak yaptırılmadığı takdirde köpeğin daha büyük sağlık sorunları yaşaması olası olur ve ameliyat gibi işlemler için uzun vadede daha çok para harcamak zorunda kalınır.
ERKEK KÖPEKLER İÇİN
- Hormonların sebep olduğu istenmeyen davranışlar önlenir.
- İstenmeyen çiftleşmeler engellenmiş olur.
- Çiftleşme yolu ile geçebilecek hastalıkların önüne geçilir. Köpeğin yaşam kalitesi artar ve ömrü uzar.
- Kısırlaştırma işlemi yapılmamış erkek köpeklerin %29’unda testis tümörü görülür. Operasyon testis tümörü riskini azaltır.
- Prostat hastalıklarının önüne geçilmiş olur.
- Stresli ve çok havlayan köpeklerin havlamasında azalma olur.
- Kısırlaştırılmayan erkek köpekler iç güdüsel nedenlerle işaretleme yapacaktır. Bu operasyon sonrası bu davranış ve tuvalet sorununun önüne geçilmiş olunur.
KISIRLAŞTIRMA İŞLEMİNİN ZARARI VAR MIDIR?
- Steril ortamda uzman kişilerce doğru şekilde yapılan kısırlaştırma işleminin hiç bir zararı yoktur.
- İşlem sonrası köpeğinizin vücudunda östrojen hormonu azalır, bu nedenle de kilo almaya müsait hale gelir. Bu durumu kontrol altına alabilmek için, düzenli ve dengeli bir beslenme programı uygulamalı, eskiye göre verdiğiniz mama oranını azaltmalı ve düzenli hareket etmesini sağlamalısınız.
- Köpeğinize ileri bir yaşta kısırlaştırma işlemi uygulandıysa, kemik erimesi olabilir, bu yüzden veteriner hekimin size önereceği ek vitamin ve gıda takviyelerini kullanabilirsiniz.
- Nadir olarak köpeklerde işlem sonrası hormon azalması nedeniyle tüy dökülmesi ve çişini tutama gibi sorunlar görülebilir.
- Anestezi almadan önce belli başlı kan tahlilleri yapılmalıdır.
HANGİ KÖPEKLERE KISIRLAŞTIRMA İŞLEMİ YAPILMAMALIDIR?
- Sağlık durumunda sorun olan köpeklere sadece kısırlaştırma değil hiç bir operasyon uygulanması doğru değildir. Öncelikle var olan sağlık problemlerinin giderilmesi gerekir ancak sonrasında operasyon geçirebilir.
- Köpeğiniz kızgınlık döneminde iken kanama artışı fazla olacağından kısırlaştırma operasyonu yapılması önerilmez.
- Yeni doğum yapmış ve hala emziren dişi köpeklere kısırlaştırma operasyonu yapılması doğru değildir.
KISIRLAŞTIRMA İŞLEMİ ÖNCESİNDE VE SONRASINDA NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?
- Öncelikle operasyon için veteriner hekiminizle görüşüp bir gün belirlemeniz gerekir.
- Köpeğinizi operasyon için hekime götürürken sizin de sakin olmanız önemlidir, böylelikle o da sakinliğini korur.
- Operasyon yaklaşırken onu stresten uzak tutmak ve rahatlamasını sağlamak önemlidir.
- Operasyonun 3-4 gün öncesinden itibaren gaz yapabilecek ödül maması, ıslak mama ve ev yemekleri gibi gıdaları kesin.
- Operasyon sonrası anesteziden tamamen uyanmadan klinikten çıkarmamanız gerekir.
- Operasyon sonrasında köpeğinizde dikişleri ile oynamaması için bir yakalık olacaktır. Bu yakalığı operasyon bölgesi iyileşene kadar çıkarmamalısınız. Yemek ve su yemekte zorlanıyorsa siz yardımcı olabilirsiniz.
- Operasyon sonrası tamamen uyanıp eve geldikten 2-3 saat sonra yemek ve su verebilirsiniz. Vereceğiniz yemek ve su az miktarda olmalıdır. Bir anda yerse şişkinlik yaşayabilir.
- Dikiş yerleri iyileşene kadar zıplayıp atlamasına müsaade etmemelisiniz.
- Tamamen iyileşme olana kadar başka köpeklerle bir araya getirmeniz önerilmez.
- Herhangi bir kızarıklık, kanama, şişme ve akıntı gibi durumlar olursa mutlaka hekiminize danışın.
- Hekiminizin önerdiği ilaçları aksatmadan kullanın.