Yavuz Sultan Selim nasıl halife oldu?
Yavuz Sultan Selim Memluk devletini her iki savaşta da mağlup ederek halife oldu.
İsmail Çal-Dünya Bülteni / Tarih Servisi
Abbasilerin son dönemlerde yaşadığı şiddetli mezhep çatışmalarından yararlanan Cengiz Han’ın torunu Hülagu Bağdat’ı 1258’de kırk günlük bir kuşatmadan sonra teslim aldı. Halife öldürüldü. Abbasi ailesinden kaçabilenler Memluk sultanına sığındılar. Halifeliklerini burada siyasi yetkiden yoksun olarak devam ettirdiler.
Osmanlı hükümdarı Yavuz Sultan Selim’in en büyük amacı İslam birliğini gerçekleştirmekti. Bunun önündeki en büyük engel halifeyi ve kutsal yerleri elinde bulunduran Memluk Devleti idi. Memluk Devleti’nin bir şekilde ortadan kaldırılması gerekiyordu. Ancak Sünni Müslüman bir devlet üzerine yapılacak bir seferin Müslüman halkı ikna edecek bir gerekçe ile yapılması gerekiyordu. Mısır seferine gerekçe olarak Memluk Devletinin hakim olduğu topraklarda zulmü engelleyemediği en önemlisi de Portekizlilerin Kızıldeniz ve Basra körfezi kıyılarına kadar sokularak kutsal yerleri tehdit etmesi karşısında Memluk Devletinin yetersiz kalması gösterildi.
Yavuz Sultan Selim Memluk ordusunu Mercidabık’ta yendi. Bu zaferden sonra hızlı hareket ederek Suriye bölgesini ele geçirdi. Mercidabık savaşı sırasında son halife III.Mütevekkil’de esir alınanlar arasında idi.
29 ağustos 1516’da Halep Ulu Camii’nde ilk Cuma namazını kıldı. Bu arada hatip hutbeyi Mekke ve Medine’nin Hakimi (Hakim’ül-Haremeyni’ş-Şerifeyn )diyerek Yavuz Sultan Selim adına okudu. Yavuz Sultan Selim müdahale etti ve’’ hakim’’ kelimesi yerine ‘’hadim’’ yani hizmetçi (Hadim’ül-Haremeyni’ş-Şerifeyn ) diye okunmasını istedi. Artık Yavuz Sultan Selim’den itibaren Osmanlı padişahları Hadim’ül-Haremeyni’ş-Şerifeyn ünvanını da taşıyacaklardır. Bu durum karşısında Yavuz Sultan Selim aşırı derecede duygulandı ve gözyaşları içinde seccadeyi kaldırıp mermer zemine şükür secdesi yaptı. Bu sahneyi cemaat büyük bir hayranlık ve saygı ile izledi. Daha sonra Yavuz Sultan Selim sırtındaki çok değerli hıl’atını cami hatibine hediye etti. Artık Yavuz fiilen halifedir.
Yavuz Sultan Selim Mekke ve Medine’nin koruyucusu olarak Abbasi halifesini ve mukaddes emanetleri İstanbul’a getirtti. Kutsal Emanetler için Topkapı Sarayı içerisinde Hırka-i Saadet dairesi yapıldı.Kutsal Emanetler İstanbul’a Kuran-ı Kerim okunarak getirilmişti.Hırka-i Saadet dairesinde de bu uygulamaya Yavuz Sultan Selim’inde aralarında bulunduğu kırk hafız ile başlandı ve bu uygulama yirmi dört saat olarak günümüze kadar devam etti.
Halifelik yetkisinin Yavuz Sultan Selim tarafından nasıl resmen devralındığı konusu rivayetlerden ibarettir. Rivayetlere göre halife III.Mütevekkil’in Ayasofya Camiinde yapılan törenden sonra Eyüp Sultan Camiinde Yavuz Sultan Selim’e kılıç kuşattığı ve hil’at giydirdiği anlatılmaktadır. Ayrıca bu merasimin İstanbul’a gelen El Ezher uleması ile Osmanlı ulemasının katılımı ile yapıldığı belirtilmektedir.
Böylece Yavuz Sultan Selim Halep’te fiilen üstlendiği halifelik görevini İstanbul’da resmen üzerine almıştır. Yavuz Sultan Selim’in halife olması ile İslam Tarihinde yeni bir dönem açıldı. Ayrıca halifeler 1258 yılında kaybettikleri siyasi yetkiyi tekrar kazandı.