Hain Ahmed Paşa
- Görev : Osmanlı'da vezirlik ve Mısır valiliği
- Ölüm : 1524
Kanuni Sultan Süleyman devri Osmanlı veziri ve Mısır valisi olan Ahmed Paşa, I. Selim zamanında iç oğlanı olarak saraya alındı. Önce ahır işlerinden sorumlu olan kişi anlamına gelen mirahur’ı evvel olarak görev yaptı. Sonraki süreçlerde Rumeli Beylerbeyliği’ne yükselen Ahmed Paşa, Kanuni Sultan Süleyman ile birlikte Belgrad Seferi’ne katılarak Böğürdelen’in alınmasında önemli oranda katkı sağladı. Belgrad kuşatmasındaki hizmetlerinden dolayı vezirlik makamına getirildi. Rodos Seferi’ne 3. vezir sıfatıyla katılan Paşa, çok geçmeden padişahın emriyle seferin serdarlığına getirildi.
Hırslı ve arzulu kişiliğiyle tanınan Ahmed Paşa’nın asıl amacı veziriazam olmaktı. Bundan dolayı arzu ettiği makamı elde edebilmek için çeşitli planlar yaptı. Sonuç itibariyle Piri Mehmed Paşa’nın görevden alınmasında etkili oldu, ancak Piri Mehmed Paşa’dan boşalan makama kendisinin getirilmemesi üzerine Mısır valiliğine tayinini istedi. O dönem büyük karışıklık içinde bulunan Mısır’da etkin rol oynayarak düzeni sağladı. Ancak bu süreçten sonra tarihte hain olarak anılacağı faaliyetlerini gerçekleştirmeye başladı. Mısır Beylerbeyi Hayri Bey’in ölümünden sonra büyük bir karışıklık içinde bulunan bedevi reislerinin aralarını bularak ileriye dönük emellerini gerçekleştirmek amacıyla çevresini güçlendirdi. İhanet hazırlıkları içinde olduğunu Makbul İbrahim Paşa, padişaha etki ederek Kara Musa’nın Mısır valisi olmasını sağladı ve Hain Ahmed Paşa’yı öldürülmesiyle görevlendirildi. Bunu öğrenen Ahmed Paşa, bağımsızlığını ilan ederek önce Kara Musa’yı öldürttü sonra ise amacına uygun faaliyetlerde bulundu. Kumandanlarından biri olan Mehmed Bey, onu hamamda yıkanırken öldürmeye kalkıştıysa da, Ahmed Paşa yaralı kurtuldu ve Benî Bekr aşiretine sığındı. Ancak onlar tarafından kafası kesilerek öldürüldü.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
Abdülkadir Özcan, Hain Ahmed Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1989, cilt.2, sf. 113
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Canfeda Hatun
Dirayetli bir insan olan, aynı zamanda dindarlığı ile de tanınan Canfeda Hatun Kabiliyeti ve iyi huyu sayesinde ön plana çıktı. III. Murad’ın annesi Nurbânû Sultan’ın en gözde câriyesi ve sağ kolu idi. Kethüdâ Kadın olarak da anılan Canfedâ Hatun, Harem-i Hümâyun kethüdâsı mevkiine geldikten sonra da bütün haseki ve câriyelerin sorumlusu ve idarecisi oldu. Nurbânû Sultan oğlu III. Murad’ın bakımını Canfedâ Hatun’a bırakınca nüfuzu daha da arttı. Kısa sürede Vâlide Safiye Sultan’ın da güvenini kazandı. Kardeşi İbrahim paşa’nın Diyarbakır’ı kötü bir şekilde idare etmesi nedeniyle şikayetler üzerine görevinden alınmasının ardından Canfedâ Hatun nüfuzunu kullanarak onun temize çıkması ve tekrar görevine iadesi için uğraştı. III. Murad’ın ölümünde geleneğe uygun olarak artık yaşlanan ve nüfuzu azalan Canfedâ Hatun da diğer harem halkı gibi Eski Saraya nakledildi. Bu dönemde Eski Saray’da oturan kızların gelin edilmesiyle uğraşan Canfedâ Hatun’a III. Mehmed günde 100 akçe ulûfe ile senede dört “kat” yıllık ve diğer bazı tahsisatlarda bulundu.
-
Andrew Jackson
Bir dönem Amerika Birleşik Devletleri başkanlığı görevini yürüten Andrew Jackson, Güney Carolina’daki Waxhaw’da dünyaya geldi. Amerikan Devrimi’nin gölgesinde büyüyen Jackson’ın ailesi savaş sırasında öldü. Bir süre esir kampında kaldı. Burada yaşadığı deneyimler sonucunda İngilizler’e karşı büyük bir düşmanlık duymaya başladı. Savaştan sonra Tennessee’ye gitti. Burada avukatlık yaptı. Amerikan yerlilerine karşı yapılan savaşlara katılan Jackson İngilizlere karşı verilen 1812 Savaşı’nda ön saflarda çarpıştı. Savaşta gösterdiği başarılar ona yaygın bir ün kazandırdı. Bu bilinirliğin de etkisiyle başkanlığa aday oldu. John Quincy Adams ile giriştiği ilk seçim mücadelesini kaybetse de bir sonraki dönemde başkan olmayı başardı.
-
François Baron de Tott
Baron de Tott II. Ferenc Rakoczi ile Türkiye’ye iltica ederek daha sonra Bercsényi hafif süvari tümeniyle Fransa’ya giden ve orada baronluğa yükseltilen bir Macar asilzadesinin oğludur. Genç yaşta babasının bulunduğu tümene katılarak teğmen oldu. Fransa tarafından Osmanlı Devleti nezdine elçi tayin edilen eniştesi Vergennes’in sekreteri sıfatıyla İstanbul’a geldi. Aslında Fransız hükümeti tarafından kendisine Türkçe öğrenme, Osmanlı Devleti’nin durumunu inceleme ve özellikle Kırım ile ilgili bilgi toplama görevi verilmişti. 1763’te Paris’e dönen Baron de Tott üç yıl sonra İsviçre’nin Neuchatel bölgesine temsilci tayin edildiyse de kısa bir süre sonra buradan ayrılması istendi. Kendisine Saint Louis nişanı ve binbaşılık rütbesi verilerek 1767’de Kırım hakkında incelemelerde bulunmak ve Tatarlar’ı Ruslar’a karşı kışkırtmak amacıyla Fransız hükümeti tarafından Kırım Hanlığı’na konsolos olarak gönderildi. Kırım Hanı’nın başlattığı başarılı askerî harekâta gözlemci olarak katıldı. Aynı yıl Kırım’dan ayrılarak tekrar İstanbul’a geldi ve Osmanlı hükümeti tarafından, Çeşme bozgunundan sonra Çanakkale’yi zorlayan Rus donanmasına karşı Boğaz’ı tahkim etmekle görevlendirildi; o da burayı tahkim etti ve Rus amirali Orlov’a karşı savundu.
-
-
Kara Sinan
Akhisar yakınlarında Seydi köyünden olup doğum tarihi bilinmemektedir. Asıl adı Sinâneddin Yûsuf, babasının adı Abdülmelik, dedesininki Bahşâyiş’tir. Arapça, fıkıh, astronomi gibi ilimleri tahsil ettikten sonra müderrislik yaptığı kaydedilir. Dinî ilimler ve edebiyatta devrinin önde gelen âlimleri arasında sayılan Kara Sinan’ın vefat tarihi de kesin olarak bilinmemektedir. Bazı kaynaklarda 852 (1448) olarak verilen tarih Hezmü’l-cüyûş adlı eserinin telif yılı olup Keşfü’ẓ-ẓunûn’da eż-Żamâʾir isimli eserini de 868’de (1464) telif ettiği belirtilir. İbnü’l-İmâd ölüm tarihini 885 (1480) yılının başları olarak kaydeder.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun