YAZARLAR
Tüm Yazarlar
Özel sağlık kuruluşları yönetmeliğinde yapılan değişikliklerin ayrıntılarıDr. Mehmet DEMİR
Geçen ay özel sağlık kuruluşlarının açılması, çalışması ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasların düzenlendiği yönetmelikte önemli bazı değişiklikler yapıldı. Yönetmelik ilk olarak 2000 yılında yayımlanmıştı. Aradan geçen 6 yıl içinde 2001, 2003 ve 2004 yıllarında ve son olarak yapılan değişiklikle birlikte toplam dört defa değişti. Bir türlü hayata geçirilemeyen hastaneleri de içerecek şekilde hazırlanan “Sağlık Kuruluşları Ruhsatlandırma Yönetmeliği” taslağı uzun zamandır Bakanlık web sitesinde güncelliğini yitirmiş bir şekilde hala durmakta.
“Özel Hastaneler Yönetmeliği” ise geçen hafta değiştirildi.
“Ayakta Teşhis Ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik” ve “Özel Hastaneler Yönetmeliği” de yapılan değişikliklerin bir çoğunun özel sağlık kuruluşlarının açılışı ve işleyişinde eskiye göre önemli kolaylıklar getirdiği görülmektedir.
Devlet memuru ve emekli sandığı ile kısmen SSK mensubu hastalara ayaktan özel sağlık kuruluşlarına başvuru hakkının verilmesi ile özel sağlık hizmet sunucuları son dört yıl içinde büyük bir gelişme göstermiştir. 2007 yılının başından itibaren tüm nüfusun bu hakkı elde edeceğini düşünürsek, bu gelişme artarak devam edecektir.
Son yapılan değişikliklerin bir ön hazırlık niteliğinde olduğu görülmektedir. Tüm nüfus 2007 yılının başından itibaren tek sosyal güvenlik sistemi çatısı altında toplanacağından eşit olarak sağlık hizmetlerinden yararlanmaya başlayacaktır. Bundan sonra daha çok hastaya bakacak olan özel sağlık kuruluşlarının, kamuya hizmetleri karşılığı alacaklarının karşılanabilmesi için özel sağlık kuruluşlarının açılış ve çalışma maliyetlerinin düşürülmesi bu aşamada önem kazanmıştır. Sosyal Güvenlik Kurumu bir özel sağlık kuruluşuna gönderdiği hastası için ancak kamu hastanesine benzer bir ödeme yaptığı takdirde özele hasta gönderme uygulaması finansal olarak sürdürülebilecektir. İşte bu açıdan son yapılan değişiklikler özel kuruluşların kamu hastanesine benzer fiyatlardan hizmet verebilmesini teşvik edici nitelikte olmuştur. Bu yazıda daha çok özel hastaneler dışında özel tıp ve dal merkezleri ile poliklinikler açısından ilgili yönetmelik değişikliğinin ayrıntılarını değerlendirmeye çalışacağım.
Özellikle laboratuvar branşları için yapılan değişiklikler özel sağlık kuruluşlarının maliyetlerini önemli ölçüde düşürecek niteliktedir. Yönetmeliğin ilk yayımlandığı 2000 yılında Tıp merkezleri için “Bakanlık tarafından ruhsatlı tıbbi tahlil ve röntgen laboratuvarı bulunur” ibaresi, 2003 yılında “Bakanlık tarafından ruhsatlı biyokimya veya mikrobiyoloji laboratuvarları ve radyoloji ünitesi bulunur” şeklini almış; son olarak da sağlık kuruluşlarında biyokimya, mikrobiyoloji ve radyoloji laboratuvarlarının bulundurulma zorunluluğu kaldırılarak bu hizmetleri dışarıdan başka bir kuruluştan veya merkezden satın alabilmelerine izin verilmiştir. Aynı süreç dal merkezleri için de gelişmiştir. 2003 yılının başından itibaren kamunun özel sağlık kuruluşlarından hizmet almaya başlaması sonucu bu kuruluşların sayılarının hızla artması ve mevzuatta da bu kuruluşlarda radyoloji, biyokimya ve mikrobiyoloji uzmanı bulundurma mecburiyeti, bu branşlara olan talebi büyük ölçüde artırmıştır. Bir göz dal merkezinde dahi bu branşlardan birisinin bulunması zorunlu kılınmıştır. Bu şekilde bu branşlar adeta karaborsaya düşmüştür. Hekimlerin, emeklilik köşelerinde yerlerini alan diplomalarının tozları silinerek, bazı kuruluşlar için kanuni prosedürün yerine getirilmesi sağlanmıştır. Kamunun elindeki bu branş uzman hekimleri, hızla özel sektöre geçmeye başlamıştır. 2006 yılı başı itibariyle sadece özelde çalışan tüm branşlardaki uzman hekimlerin oranı %20-25 civarında ve yine başka bir laboratuvar branşı olan patolojide % 9 iken, bu oran radyoloji uzmanlarında %44’ü, biyokimya uzmanlarında %40’ı ve mikrobiyoloji uzmanlarında %35’i bulmuştur. Zaten bulunması zor olan radyoloji, biyokimya veya mikrobiyoloji uzmanlarını yüksek maliyetle istihdam eden kuruluşlar bu branşların en yüksek verimde çalışması için mükerrer teknolojik yatırıma girmek mecburiyetinde kalmışlardır. Bulundurma mecburiyetinin maliyeti yüksek istihdamı, istihdamın gereksiz ve mükerrer teknolojik yatırımları, teknolojik yatırımların ve istihdamın da gereksiz ve fazla kullanımı, gereksiz ve fazla kullanımın da artan sağlık harcamasını tetiklediğini düşünüyorum. Bu kısır döngünün bu son değişikliklerle kırılması mümkün olacaktır. Bundan sonra daha çok ayaktan, acil olmayan ve planlaması kolay hastalara yönelik hizmet veren bu sağlık kuruluşları ortak laboratuvarlar kurarak veya sadece bu amaçlarla kurulmuş, ihtisaslaşmış ölçek ekonomisine uygun çalışan ve birim maliyetlerini düşürmüş merkezlerden bu hizmetleri alacaklardır. Bu şekilde bu hizmetler yerinde kullanılacaktır. Fazla ve gereksiz kullanımı gerektirecek bir maliyet yükü ortadan kalkmış olacaktır. Bu şekilde bu sağlık kuruluşlarının bir önceki yıla göre daha çok hastaya bakarak sosyal güvenlik kurumuna aynı oranda artmayan bir maliyetle hizmet vermeleri için son değişiklik önemli bir teşvik olacaktır.
Yetersiz hekim sayısı, sağlık politikalarında meydana gelen gelişmeler sonucu, daha çok hekime olan ihtiyaç ve özellikle bazı branşlardaki sayısal yetersizlik hekim istihdam politikaları ve çalışma şekillerindeki değişiklikleri zorunlu kılmaktadır. Bu özellikle laboratuar ve radyoloji branşında daha da ön plana çıkmıştır. Radyoloji branşının kısa çalışma süreleri, istihdam zorunluluğu sorununu daha da derinleştirmişti. Ancak son yapılan değişiklikler ve şu an TBMM Sağlık Komisyonu’ndan geçen yasa teklifindeki “Kamu sağlık hizmetlerinde iyonlaştırıcı radyasyon ile teşhis, tedavi veya araştırmanın yapıldığı yerler ile bu iş veya işlemlerde çalışan personel, Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte belirlenen radyasyon dozu limitleri içinde çalıştırılabilecekler” ibaresi bu konuda atılmış önemli adımlardır.
Yorum yazmak için tıklayınız
Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan Medimagazin veya medimagazin.com.tr sorumlu tutulamaz.