Dünyanın toplam karbon emisyonunun %0,03’ünden daha azına katkıda bulunmalarına rağmen, Pasifik Adaları iklim krizinin ön saflarında yer alıyor. Önümüzdeki 20-30 yıl içinde tüm ülkeler sular altında kalabilir. Bu ada devletleri hayatta kalmak için nasıl savaşıyor?
Bir ülke, topraklarından daha fazlasıdır. Bir ülke, insanları, doğası, kültürü, gelenekleri, tarihi ve bir ulus olarak kendi kendini yönetme yeteneğidir. Ancak üzerinde duracağı egemen topraklar olmadan bir ülke var olmaya devam edebilir mi?
Bu, bazı Pasifik Adası ülkelerinin yüzleşmek zorunda kaldığı düşünülemez soru. İklim değişikliğinin getirdiği felaketler nedeniyle, Pasifik’teki tüm ülkeler yakında yaşanmaz hale gelecek. Birçoğunun kaderi, yüzyılın sonuna kadar tamamen sular altında kalacak. Dünya küresel ısınmayı 1,5 santigrat derecenin altında tutmayı başarsa bile, Tuvalu veya Kiribati gibi atoll ülkeleri belirli su baskını.
Pasifik Adaları, katkıda bulunmalarına rağmen iklim krizinin ön saflarında yer alıyor. %0,03’ten az dünyanın toplam karbon emisyonunun Ve iklim değişikliğinin getirdiği vahim koşullardan kaçınmak için, varlıklarını korumak için umutsuz önlemler alıyorlar.
Toprağı olmayan bir ülke
15 Kasım’da, COP27’nin başlamasından birkaç gün sonra, Tuvalu Dışişleri Bakanı Simon Kofe dünyaya hitap etti Acil bir mesajla. Tahta bir kürsünün arkasında durarak, küçük Pasifik Adası ülkesinin dünyanın ilk dijital ulusu olacağını duyurdu.
“COP26’dan bu yana dünya harekete geçmedi” dedi ve arkasında BM ve Tuvaluan bayrakları hafif okyanus esintisinde sallandı. “Kendi tedbirimizi almak zorunda kaldık… Toprağımız, okyanusumuz, kültürümüz insanımızın en değerli varlıkları. Fiziksel dünyada ne olursa olsun onları zarardan korumak için onları buluta taşıyacağız.”
Hawaii ile Avustralya’nın ortasında yer alan ve ülkeyi oluşturan dokuz ada grubu, yaklaşık 12.000 kişilik bir nüfusa ev sahipliği yapıyor. Alçak bir atol ülkesi olarak, kıyı şeritlerinin erozyonu, tatlı su kaynaklarının kirlenmesi ve geçimlik gıda mahsullerinin yok edilmesi gibi yükselen deniz seviyelerinin etkilerine karşı özellikle savunmasızdır. Önümüzdeki yıllarda ülke yaşanmaz hale gelecek. 20 ila 30 yıl. Geriye kalanları korumak için metaverse’de kendini kopyalayan ilk ülke olacak.
Bu karar Tuvalu’nun Gelecek Şimdi Projesi, iklim değişikliği nedeniyle ülkenin karşı karşıya kalabileceği en kötü durum senaryosu için bir hazırlık planı. Topraklarının dijital ikizini oluşturmak, bir koruma biçimi, topraklarını dijital olarak çoğaltmanın ve kültürünü sürdürmenin bir yolu. Sanal alan, Tuvaluluların toprakları ve doğal güzelliği ile etkileşime girmesine ve aynı zamanda kendi dillerini ve geleneklerini kullanarak birbirleriyle etkileşime girmesine izin verecekti.
Tuvalu ayrıca idari ve yönetişim sistemlerini çevrimiçi ortama taşımayı planlıyor. Ancak sanal arazi üzerinde egemenlik uygulayabilir mi? Queensland Teknoloji Üniversitesi’nde profesör olan Nick Kelly ve Marcus Foth için cevap evet ve hayır.
İçinde bir makale The Conversation’da yayınlanan Kelly ve Foth, “Tuvalu’nun ‘dijital ikizi’ için bu teknolojik yetenekleri yönetişim özellikleriyle birleştirmenin mümkün olduğunu” savunuyor. Estonyalı olmayanların şirket kaydı gibi hizmetlere erişebildiği dijital bir ikamet biçimi olan Estonya’nın e-ikamet sistemi gibi örnekler umut vericidir. öyle sanal elçiliklerİsveç’in Second Life dijital platformunda kurduğu gibi.
Ancak, Tuvalu kadar küçük bir ülke bile olsa, bir ülkenin tüm nüfusunun gerçek zamanlı olarak çevrimiçi etkileşimde bulunması teknik bir zorluktur. Kelly ve Foth, “Bant genişliği, bilgi işlem gücü ve birçok kullanıcının kulaklıklardan hoşlanmaması gerçeğiyle ilgili sorunlar var” diyor. Dahası, iklim değişikliğine yönelik teknolojik tepkiler, “ne kadar enerji ve kaynak yoğun olduklarından dolayı genellikle sorunu şiddetlendiriyor.”
Profesörlere göre Tuvalu’nun dijital kopyası büyük olasılıkla bir çevrimiçi müzeye ve dijital bir topluluğa benzeyecek, ancak bir “ersatz ulus-devlet” olması muhtemel değil.
Taşınma, son çare
Pasifik Adaları İklim Eylem Ağı politika koordinatörü Lavetanalagi Seru için (PİKAN), Tuvalu seçeneklerini araştırıyor. 30 yaşındaki Fijian, hala üzerinde düşünülmesi gereken birçok zorluk olduğunu söylüyor. Örneğin, Tuvalu’nun münhasır ekonomik bölgesi, kaynaklar üzerinde yargı yetkisine sahip olduğu alan sorunu. “Buna ne olacak?” diye soruyor, “BM sözleşmesi nasıl ölçüldüğü konusunda çok net. Bir kuru toprak parçasından tanımlanması gerekiyor.”
Küçük ada devletinin kaderinin kendi ülkesi Fiji’ye yansıdığını gören Seru için Tuvalu’nun gelecekteki beklentileri “yürek burkan”. Tuvalu gibi atoll ülkeleri, iklim felaketlerine karşı Fiji gibi daha yüksek rakıma sahip diğer Pasifik ülkelerine göre daha savunmasız olsalar da, benzer zorluklarla karşı karşıyalar. “Hiçbir şey acıyı, travmayı ve evsizliği yakalayamaz. [Pacific Islanders will endure]köklerinden kopmuş olma hissi,” diyor Seru.
İle birlikte %65 Kıyı şeridinin 5 kilometre yakınında yaşayan Fiji nüfusunun çoğu için, deniz seviyesinin yükselmesi tehdidi çok yakın.
Son dört yıldır, Fiji hükümetinin özel bir kolu ülkeyi nasıl hareket ettireceğini bulmaya çalışıyor. 130 sayfalık bir plan yakında onay için ülkenin kabinesine gidecek olan “Planlı Yer Değiştirmeler için Standart Operasyon Prosedürleri” olarak adlandırıldı. Plan, evleri yakında sular altında kalacak olan toplulukların nasıl yeniden yerleştirileceğini ortaya koyuyor. Şimdiye kadar altı köy taşındı ve 42 köy daha önümüzdeki beş ila on yıl içinde yeniden yerleştirilmek üzere tahsis edildi.
Seru, “Toplulukların yer değiştirmesi son çaremiz,” diyor, “Bu, en başta yapmamız gereken bir şey değil. Topluluklarımızı atalarının topraklarından koparmamalıyız.” Ve bunu onurlu bir şekilde yapmak kolay bir başarı değildir. Evlerin, kiliselerin, okulların, yolların, sağlık merkezlerinin ve temel altyapının yanı sıra, örneğin bir topluluğu taşımak aynı zamanda mezarlıkların taşınması anlamına da gelir.
Bir toplumun her adetini ve ihtiyacını dikkate almak da hayatidir. Bir balıkçı topluluğunu iç bölgelere taşımak ve onlardan karada çiftçilik yapmalarını istemek, erişimin karmaşık olduğu tepelere yaşlıları yeniden yerleştirmek gibi zorluklar doğurabilir.
Seru, Nausori adlı küçük bir kasabada büyüdü ve çocukluğunun üç yılını yakın bir kıyı topluluğunda akrabaları arasında geçirdi. Büyüyen iklim değişikliğinin sonuçlarına tanık olmasına rağmen, o zamanlar noktaları birleştirememişti. “Bunun doğal bir olay olduğunu düşündük,” diye anlatıyor. Ancak üniversiteye gittiğinde parçaları bir araya getirmeye başladı.
Ardından, 2016’da Winston Kasırgası tüm ülkeyi kasıp kavurdu ve Fiji’nin GSYİH’sının üçte birini hasar olarak sildi.
Seru şöyle açıklıyor: “Aile evimizin çatısı rüzgar nedeniyle bir kağıt parçası gibi yuvarlandı,” diye açıklıyor Seru, “Köklerimiz zarar gördü, bu yüzden ailem süpermarketlerden gelen yiyeceklere güvenmek zorunda kaldı. Bu şeyler için paraya ihtiyacın var.” Kasırga o kadar çok şeyi yok etti ki bugüne kadar bazı aileler hala evlerini yeniden inşa edemedi. Seru, “Sadece masaya yemek koymaya çalışıyorlar, daha iyi bir hayat kazanmak için hangi işi yapabileceklerini düşünmüyorlar” diyor.
‘Sorunlarımızın temel nedeni’
Uluslararası toplumun neyi daha iyi yapabileceği sorulduğunda Seru’nun sesi sertleşiyor. Pasifik Adaları’nın çoğu gibi, evi de küresel sera gazı emisyonlarına çok küçük bir katkı yapmasına rağmen iklim krizinin ön saflarında yer alıyor.
“Gelişmiş ülkeler, kömür kullanan ve fosil yakıt üreten ülkeler, fosil yakıt endüstrilerinin daha fazla genişlemesine son vermeli” diyor, “Sorunlarımızın temel nedeni bu.” Ancak bilim camiası, STK’lar ve Seru gibi iklim aktivistleri ulusları fosil yakıtlardan vazgeçmeye davet etse de, TotalEnergies ve Shell gibi çok uluslu şirketler yeni gaz ve petrol üretim tesisleri açmayı planlıyor.
Ayrıca ciddi bir finansman ihtiyacı var. Seru, Pasifik’teki savunmasız ülkelerin iklim kaynaklı olayları hafifletme ve bunlara uyum sağlama planları olmasına rağmen, bu planları uygulayacak paraları olmadığını açıklıyor. “Her yıl karşılaştığımız felaketler dizisine bakarsanız… Biri oluyor, insanlar hala iyileşiyor ve ardından bir başkası geliyor. (Yeniden inşa etmek için) parayı nereden bulacağız?”
Genç Fiji’li için fon sağlamak “kaynaklarımızdan yararlanan” ülkelerin sorumluluğundadır.
COP27 zirvesi, özellikle iklim değişikliğinin etkilerine karşı savunmasız olan gelişmekte olan ülkelere yönelik, dönüm noktası niteliğindeki bir iklim ‘kayıp ve zarar’ fonu ile sona erdi. Para, bu ülkelerin kaçınamayacağı veya uyum sağlayamayacağı zararın maliyetini karşılayacak. AB ve ABD de dahil olmak üzere yaklaşık 200 ülke katkıda bulunmayı kabul etti.
Kaynak : https://www.france24.com/en/asia-pacific/20221124-pacific-islands-fight-for-existence-before-rising-sea-levels-swallow-them-up