Vaftizci Yahya’ya adanmış olan Aya Yani Kilisesi(Ayios İoannes Prodromos),Burgazada’da(http://www.degisti.com/index.php/archives/1742) Takım Ağa Sokağı’nda yer alır. İmparatoriçe Theodora tarafından sürgüne gönderilen din adamı Methodius`un mahkum edildiği hücrenin üstündeki kilisenin yerine yapılmıştır.
Kilisenin tarihi Bizans dönemine uzansa da, yapı günümüzdeki halini 1899 yılında almıştır. Mimarı Nikolaos Dimadis’dir. N.Dimadis’in babası K. Dimadis ise Kırmızı Okul olarak da tanınan Fener Rum Erkek Lisesi’nin( http://www.degisti.com/index.php/archives/7422 ) mimarıdır.
1759 ve 1817 yıllarında onarım gören kilise, 10 Temmuz 1894 depreminde kullanılamaz hale gelmiş, 1899 yılında gördüğü onarımdan sonra bugünkü halini almıştır. Giriş kapısı güney cephesinde yer alan kilisenin bir narteksi bulunmaktadır. Narteksin iki yanında kemerli birer kapıya sahip iki bölüm yer alır. Soldaki bölümden on bir basamakla aşağı inildiğinde, Patrik Methodius`un mahkum edildiği hücreye ulaşılır. Hücre 3.5×1.75boyutlarında ve 2 metre yüksekliğinde taştan yapılmış bir odadır. Sağdaki bölümden ise merdivenlerle kilisenin ana bölümüne çıkılır. Naos üç nefli, kubbeli bir plana sahiptir.
Yüksek kasnaklı kubbeye sahip olan kilise, tuğla konstrüksiyon olup üzeri sıvalıdır. Yapının dış cephesi dikey silmelerle hareketlendirilmiştir. Saçaklarda,kiliseyi boydan boya dişli bir friz dolamaktadır. Aynı friz, kubbe ile kasnak arasından da geçer. Kubbe kasnağı, ikili kare sütunlarla bölümlere ayrılmaktadır. Cephelere yarım yuvarlak kemerli pencereler açılmıştır.
Hemen arkasında yedi basamakla inilen bir ayazma bulun an Aya Yani Kilisesi(Ayios İoannes Prodromos), istanbul’da 19.yüzyıla ait neobizans üslupta inşaa edilmiş en güzel yapılardan biridir.
Kaynakça:
E.Şarlak, İstanbul’un 100 Kilisesi,İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. Yayınları, İstanbul 2010, s.158