"Fakat o insan, infial ve kabul ve dua ve sual cihetinde, şu dünya hanında aziz bir yolcudur. Ve öyle bir Kerîme misafir olmuş ki, nihayetsiz rahmet hazinelerini ona açmış; ve hadsiz bedî masnuâtını ve hizmetkârlarını ona musahhar etmiş;.." İzahı?
Çar, 12-Mayıs-2010 - 00:00 tarihinde gönderildi
Değerli Kardeşimiz;
İnsan bir fiili ve ameli gerçekleştirme noktasında zayıf ve aciz bir varlıktır, elinden hiçbir şey gelmez. İnsanın tek sermayesi cüzi iradesidir; bu irade de yaratma ve fiilleri gerçekleştirme husussunda mutlak acizlik içindedir. Bu yönde tasarrufu çok az ve dardır. İnsanın böyle bir mahiyette yaratılmasının hikmeti, Allah’ın isim ve sıfatlarına mazhar ve makes olabilmesi içindir. İnsan nihayetsiz acizlik hissi ile aciz olmayan sonsuz kudret sahibi bir Zatı tanır ve bilir; nihayetsiz şeylere muhtaç olması ile her şeyde muhtaç olmayan sonsuz zenginlik sahibi Zata intikal eder.
İnsan, fiile konu ve mahal olmak dua ve istemek noktasında ise kainatı kuşatacak kadar geniş ve kapsamlı yaratılmıştır. İnsandaki nihayetsiz acizlik ve zayıflık damarı, insanı nihayetsiz kudret ve zenginliğe bağlar. Ve o ihtiyaç ve istemek duygusu ile o ihtiyaç ve istemesine mukabele edecek Zata intikal eder.
İşte insan, Allah’ın isim ve sıfatlarının tecellilerine ayna ve mahal olmak noktasında, kainat kadar geniş, mahlukatın umumu kadar donanımlıdır. İnsan ekmeğe muhtaç olduğu gibi ekmeğin oluşmasında çalışan güneşe ve yıldızlara da muhtaçtır. Yani insan bütün kainata muhtaç ve bağımlı olarak yaratılmıştır. Bunun sebebi ise insan her şeyde Allah’ın varlığını ve birliğini hissedip o muhtaçlık vasıtası ile Allah’ı bulsun ve tanısın, sonra da ona kulluk etsin.
İnsan, fıtratının bu geniş ve kuşatıcı donatımı sayesinde Allah’ın her bir ismini ayrı ayrı tanıyıp tartabiliyor. Ve ona külli bir muhatap haline geliyor. Kainat onun önüne serilmiş bir sofra hükmüne geçiyor. Ve insan Allah’ın sonsuz kerem ve şefkatine tam manası ile bir konu ve misafir oluyor.
İnsanın her bir duygusu kainat sofrasına istifade için açılan bir pencere gibidir. Akıl, hayal gibi madde ile kayıtlı olmayan duyguların istifade alanı alabildiğine geniştir. Göz gördüğü alan kadar istifade ederken akıl ve hayal daha geniş ve daha ihatalı istifade ediyor demektir.
* * *
Cenab-ı Hak, insanı maddi cihet bakımından gayet zaif, aciz, fakir, muhtaç ve bütün kainatla alakadar bir şekilde yaratmıştır. Ta ki, İnsan, böyle bir mahiyet ile zaif, aciz, fakir ve muhtaç olmayan bir Zat'a ayinedarlık etsin ve o Zatı, o gibi halleri ile tanıyıp perestiş etsin, diye vazifelendirilmiştir. İnsan bu yönü, yani maddi ciheti ile hiçbir iş elinden gelmez, en küçük ihtiyacını dahi karşılamaktan acizdir.
Tasarruf ve sahiplik noktasından, zaif bir hayvan gibi, dairesi dar bir dairedir. Ama infial ve kabul, yani, Allah’ın isim ve sıfatlarına konu olmak açısından, yani onlara mazhar ve mahal olmak açısından, kainatın en mükemmel bir halifesidir.
Dua ve sual, yani istemek ve talep etmek noktasından en kapsamlı ve geniş, arzu ve ihtiyaçlar sahibi yine insandır. Şayet insan, ikinci yönünü, yani kabul ve dua yönünü terk etse, o geniş mahiyetini, dünyanın dar, cismani tarafına hapsetse ve orda kendini kaybetse, zaif, aciz, dar bir dairede kısılmış bir hayvan gibi olur.
Ama ikinci yönünü, yani dua ve kabul, yani Allah’ın bütün isim ve sıfatlarına mazhar ve mahal olma kabiliyetini ve bin bir ihtiyaç ve arzu diliyle istemek ve yalvarmak özelliğini işlettirse ve O rahim, kerim, latif Zata kul olsa, o zaman şu kainat onun bir seyir yeri, her şey ona itaat eden bir vazifeli konumuna dönüşür. Ve şu kainat kafilesinde aziz ve şerefli bir yolcu olur. Kainatta, insan gibi binler dil ile dua eden ve Allah’ın bin bir ismine kabil ve mahal olan başka bir varlık yoktur. Ama insan, bu yüksek yönünü maddeye çevirse, yani kulluğu terk etse, adi bir hayvandan öteye geçemez.
İlave bilgi için tıklayınız:
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör