Mardin'in Kızıltepe kazasında yer alan Xurs Vadisi'ndeki tarlalarda asırlardır ekimi yapılan tütünün hasadına başlandı. Sahip olduğu tabii güzelliklerin yanı sıra tütünü ile hatıralan vadide başlayan hasat dönemi renkli görüntülere sahne oldu. Temel geçim kaynağı olan tütün için yurttaşlar, ekiminden hazır hale getirilmesine kadar büyük bir emek harcıyor. Sabah saatlerinde kadını ve erkeği ile tütün tarlalarına giren yurttaşlar, öncelikle topladıkları yeşil tütün yapraklarını çuvaldız ile iplere geçiriyor.
Daha sonra iplere geçirilen tütün yaprakları bir ağaç dalına asıldıktan sonra güneş altında sararmaya bırakılıyor. Kurumaya serilen tütün yaprakları ara ara bir avuç su ile ıslatılarak, nemi savunuyor. Bu işlem bittikten sonra da paket haline kazançlan tütün, kıyılmak üzere makinelerden geçiriliyor. Ancak, bu zorlu sürecin hemen peşinden ortaya çıkan emekte kazançlı çıkan yeniden tüccarlar oluyor.
Selahattin Örnek de takriben 2 buçuk dönümlük arazide yıllardır tütün ekimi yapan yurttaşlardan biri. 97 yaşında olan babasıyla beraber ekim yapan Örnek, ekime Şubat ayı ile birlikte başladıklarını ve sürecin 8 ay kadar sürdüğünü aktardı. Senede iki ürün aldıklarını belirten Örnek, bir dönümden yaklaşık 250 kilo tütün aldıklarını söyledi. Sürecin yorucu olduğunu ifade eden Örnek, “Çok zahmetli bir iş. Harcadığımız emeğin karşılığını alamıyoruz. İşçiliğimizi hesaplamıyoruz. 8 ay süresince her gün çalışıyoruz fakat işçiliğimizi hesaplasak bir şey kalmıyor. Metropollerdeki işler dahi bizim işlerimizden iyidir. Ama biz şükür ediyoruz, başkalarının memleketine gitmek zorunda kalmıyoruz. Kendi köyümüzdeyiz. İnsanlarımız, arkadaşlarımız ile beraberiz. Bu bizim için daha iyidir. Belki zengin olmuyoruz ama aç da kalmıyoruz” dedi.
En büyük meselesi satış mertebesinde yaşadıklarını ifade eden Örnek, müşterisi olmayanların tütünü tüccara vermek zorunda kaldığını belirtti. Ürettikleri tütünün birinci kalite olduğunu, ücretinin ise 150 TL’den başladığını aktaran Örnek, satış mertebesinde tütün üreticilerinin desteklenmesi gerektiğini vurgulayarak, “Tüccarın eline düşünce 50 TL oluyor. Onu bile vermedikleri oluyor. Bizim köyde genelde herkesin kendi müşterileri olduğu için daha iyi oluyor” diye konuştu.
Mevzubahis tütünün her mertebesinde emek verenlerin başında kadınlar geliyor. Toplanmasından iplenmesine, hazır edilip paketlenmesine kadar her mertebesinde yer alan kadınlar, tüm zorluklarına karşın tütüncülüğü kendi meslekleri olarak görüyor.
Tarlada tütün yaprakları toplarken ellerinin halini gösteren Bedia Örnek, “Xursluların hali böyledir. Başka gelirimiz yok ki. Adımız tütünün sahipleri olarak çıkmış. Zahmetli bir iştir. Ama bu işi yapacağız ki aç kalmayalım” ifadelerini kullandı.
Tütün yapraklarını çuvaldız ile iplere dizen Müzeyyen Örnek ise sene boyunca tütünün yetişmesi için emek verdiklerini ve kendisinin yılda iki kez tütün ipleme işini yaptığını dile getirdi.MA / Ahmet Kanbal
Mezopotamyaajansı