Yeni Başlayanlar İçin Beat Kuşağı
Beat Kuşağı’nın felsefi açıdan özünü varoluşçulukta bulmaktayız. Dostoyevski, Nietzsche, Kafka, Heidegger, Sartre, Camus gibi isimler düşünsel alanda bu fikirleri ilk işleyenler oldular. 20. yüzyılın dinmek bilmeyen bunalımları ve iki dünya savaşı, adı koyulamayan bir şeyin ortaya çıkmasına neden olmuştu. “Yabancılaşma”, “özgürleşme” ve “bulantı” gibi sözcüklerle tanımlanabilecek bu şey, Beat Kuşağı’nda sonsuz “yaşam coşkusu” olarak vücut bulacaktı.
BEAT KUŞAĞI NEDİR?
“Beat Kuşağı” genel olarak Jack Kerouac, Allen Ginsberg ve William Burroughs merkezinde olmak üzere edebiyatla ilgilenen ve Amerika’nın dört bir yanında geniş arkadaş grupları oluşturarak sınır deneyime çok farklı araçlarla yaklaşan topluluğu tanımlamak için kullanılır. Bu süreçte özellikle bir grup oluşturma amacının olmadığı ve burada oluşan karmaşık ilişkilerin yolda, kendiliğinden oluştuğu görülür. 1940’larda, New York’taki Columbia Üniversitesi’nde bir edebi toplulukta tanışan bir grup öğrenci, Büyük Bunalım sonrası demiryollarına kendini vuran hobolar gibi amaçsızca otostopla Amerika’yı dolaşmaya başladılar. Gittikleri her eyalette yeni insanlarla tanıştılar ve adı henüz konulmasa da sisteme, geleneğe ve alışıldık yaşam biçimlerine muhalif bir kitle oluşmaya başladı. New York City merkez olmak üzere, Denver ve San Francisco‘da toplandılar.
EDEBİYAT
Beat Kuşağı’nın sanatta hiçbir akıma doğrudan bağlanmadığı görülebilir. Sanatsal üretim teknikleri olarak, popüler biçimleri kullanmazlar. Beat romanlarının ortaya çıkar çıkmaz büyük tepkiyle karşılanıp sansürlenmesi, uyandırdıkları dehşetten kaynaklanmıştır. Beat Kuşağı yazarlarının ve şairlerinin ilk eserleri, alışılmadık üsluplarından ve içeriklerinden ötürü sansürlendiler. 1950’li yıllarda bu nedenle onlarca dava açıldı, birçok eser ancak büyük oranda sansürlendikten sonra yayımlanabildi. 1960’lara girilirken Beat Hareketi, Amerika’da yeraltı gençliğinin en büyük ilham kaynağı olmuş ve müzikten sinemaya, şiirden romana her alanda etkisini göstermeye başlamıştı. 60’ların öne çıkan müzisyenleri Beat Kuşağı’ndan ciddi anlamda etkilendiler. The Doors, Bob Dylan, the Rolling Stones, the Beatles, Pink Floyd gibi gruplar yaptıkları deneysel çalışmalarla Beat Kuşağı’nın gelenek yıkıcı-muhalif karakterinin müzikteki temsilcileri oldular. Mülkiyetsizlik-aidiyetsizlik gibi değerleri merkezine koyan Hippiler doğrudan Beat Kuşağı’nın derin etkisi altındaydılar. Amerika ve Avrupa’daki 68 hareketleri de eylem pratiğinde Beat Kuşağı’nın tavrına yakın bir duruş sergilemektedir. 60’lı yılların iyimserliği, coşkusu ve deneyselliği yerini 80’lerde sanat da dahil olmak üzere her şeyin mekanikleştirilmeye çalışıldığı, gerici bir döneme bıraktı. Bu değişim, Beat Kuşağı’nın pratikte sonu olacaktı.
60’LI YILLAR
60’ların Londra’sı, underground kültürün başkentiydi, burada oluşturulan kültürün New York’taki Beat çılgınlığıyla birleşmesi dünyayı değiştirdi. Bu kuşaktaki arayışın merkezinde ilk insandan bu yana nesilden nesile aktarılan trajediler, öyküler, acılar, travmalar vardır. Yol insanlığın “kolektif bilinçaltı“dır. Londra’daki müziksel uyanışın Amerika üzerinden yayılarak dünyayı değiştirmesi, Beatlerin San Francisco, Denver, NYC’deki etkilerine benzer. Onlar siyasi partiler, kuramlar ve ideolojiler silinirken, yaşam coşkusunun ölmez bir ateş olarak kuşaklar boyunca yanacağını fark etmişlerdi.
60’lı yıllar, Beat Kuşağı’nın yazınsal ve düşünsel açıdan dolaylı yoldan büyük etkisi üzerinden okunabilir. Dönemin en büyük müzik grubunun adının the Beatles olması da bu anlamda tesadüf değildir. Çünkü 60′lar yaşamın yeni ritminin(beat(ing.):vuruş-tempo) keşfiydi. Cinsellikte, edebiyatta ve müzikte… Beat Kuşağı’nın bilimsel özü olan Wilhelm Reich ve felsefi özü olan Zen Budizmi the Beatles başta olmak üzere dönemin müzik grupları üzerinde büyük etkiye sahipti. Yaşam tarzı olarak the Beatles üyeleri bir açıdan Hippilere de yakındılar. “Hippilerin ve Beatniklerin kralı” olarak nitelenen isim ise Jack Kerouac’tır.
60’lı yılların ikinci yarısıyla birlikte, on binlerce Amerikalı ve Avrupalı genç Doğu’ya doğru yola çıktılar(Roger Waters da 17 yaşında bu yolculuğa çıkmıştır.). Nihai hedef mistisizmin merkezi olan Hindistan’dı. Bu çok uzun ve derin gizemlerle örülü rotada gerçekleştirilen yolculuk, Beatlerin 40’larda ve 50’lerde yaptıkları yolculukların bir anlamda kitlesel olarak yeni bir rota üzerinden yenilenmesiydi. Ortaya çıkan manzara sıra dışıydı. Arayışın peşinde mistisizme, Zen’e ve aydınlanmaya doğru akın akın giden yüz binlerce genç… Bu parkurun büyük kısmı otostop yolculuklarıyla ve ortak olarak ayarlanan minibüslerle ve arabalarla tamamlanacaktı.
BEAT KUŞAĞI ve YOL
Beat Kuşağı yazarları ve şairleri, alışıldık edebiyatçıların ötesinde bir kişiliğe sahiptiler. Onlar için edebiyat hareket halindeyken, yolda üretilen bir şeydi. İçlerinde bazıları(mesela Neal Cassady) ise bir şeyler yazmak yerine hayatlarını romanlara yaklaştırmayı tercih ettiler. Bir Beat gibi yaşayan Jim Morrison da 27’sine dek yapılabilecek her türlü çılgınlığı yaparak ölümü kucaklamayı seçmişti. Peki “Yol” neden Beat Kuşağı için böylesine kutsal bir anlam kazanmıştır? Bunun birkaç nedeni var. Yol, sonu gelmeyen arayışın simgesidir ve Beat Kuşağı’nın felsefi özü olan Zen, dinamik meditasyon yöntemleriyle bu anlamı bulma üzerine kuruludur. Oysa anlam bir hedef olamaz. Anlam arayışın kendisindedir. Bu coşku onları Kuzey Afrika’ya, Viyana’ya, İstanbul’a, Uzakdoğu’ya, Paris’e ve dünyanın en uç köşelerine dek götürdü.
FİLM ÖNERİLERİ
Doğrudan Beat Kuşağı’nı anlatan On the Road, Naked Lunch, Howl, Big Sur gibi filmlerin yanında o döneme dair çok sayıda kült film bulunmaktadır. Fear and Loathing in Las Vegas, Easy Rider, Ask the Dust, Midnight Cowboy, American Graffiti, Das Wilde Leben, After Hours, The Dreamers Beat Deneyimi’ni merkezine koyan filmler arasındadır.
KİTAP ÖNERİLERİ
Beat Kuşağı’nın felsefi, bilimsel ve edebi açıdan etkilerini anlamlandırabilmek için Kerouac, Burroughs ve Ginsberg’ün eserleri ile birlikte Wilhelm Reich’tan “Dinle Küçük Adam”, Nietzche’den “Böyle Buyurdu Zerdüşt”, Kafka’dan “Mavi Oktav Defterleri” ve kısa öyküler-notlar, Jack London’dan “Demiryolu Serserileri”, John Fante’den “Toza Sor”, Sartre’ın “Bulantı”sı ve Celine’den “Gecenin Sonuna Yolculuk” incelenebilir. Ülkemiz edebiyatından Kinyas ve Kayra, Tutunamayanlar, Tehlikeli Oyunlar ve Yeni Hayat’ta da bu etkileri görmek mümkündür.
kaynak:beatkusagi.com
İçeriği beğendiysen paylaş, çünkü paylaşmak güzeldir :)
İçeriği beğendiysen paylaş, çünkü paylaşmak güzeldir :)
Bir Oturuşta Bitecek 11 Harika Kitap44.277 kez okundu 19 Eylül 2016
Atatürk'ün Edebiyat Üzerine Düşünceleri ve Milli Eğitime Ede...5.806 kez okundu 20 Ocak 2017
Mina Urgan: Göğsünde yürek yerine bir idare lambası yanan Ya...7.963 kez okundu 22 Aralık 2016
Okuyucusunu En Çok Etkileyen 20 Erotik Roman89.373 kez okundu 28 Eylül 2016
Elif Şafak'ın Anne Olma Dönemini Anlattığı Siyah Süt Kitabın...4.299 kez okundu 03 Kasım 2016
Ülkece Evladımız Gibi Sevdiğimiz Çağan Irmak’ın Unutulmaz Fi...15.314 kez okundu 06 Nisan 2016
İtalyan Edebiyatının okunması gereken 12 klasiği6.861 kez okundu 24 Mayıs 2016
Hissettiğimiz Ama Tanımlayamadığımız 26 Duygunun Adı18.268 kez okundu 10 Haziran 2016
Mustafa Kemal Atatürk'ü En İyi Anlatan Eserler4.048 kez okundu 02 Kasım 2015
Karaköy Sokak Festivali Başlıyor!12.313 kez okundu 23 Eylül 2016
Sinema Filmlerine Taş Çıkartan Mini Dizi; ‘Houdini’10.818 kez okundu 04 Ağustos 2016
Haftasonu'nu Evde Geçirecekler İçin 11 Başarılı Film84.209 kez okundu 08 Ekim 2016
Her Sahnesiyle Ciğerimize İşleyen Unutulmaz Film “Çingeneler...12.280 kez okundu 29 Şubat 2016
Sessiz bir yerde yarım saat okursanız…9.202 kez okundu 02 Haziran 2015
İstanbul'daki Semt İsimleri Nereden Geliyor?16.553 kez okundu 15 Temmuz 2016
Cahit Zarifoğlu'ndan Nuri Pakdil'e Uzanan 6 Harika Şiir13.779 kez okundu 01 Eylül 2016
Cemal Süreya'nın Şiirine Dem Olan 'Bayan En Nihayet'in Kızı ...6.113 kez okundu 09 Ocak 2017
Dostoyevski'nin Kitlelere Seslenişi Dünyayı Güzellik Kurtaca...5.608 kez okundu 06 Şubat 2017
Oğuz Atay: Gelmemek Üzere Gidenler Çok Sevdiklerim Olur Gene...19.466 kez okundu 02 Aralık 2016
Kadın Sesi Değmiş 10 Şarkı14.621 kez okundu 21 Eylül 2016
Çocukluğumuza Damgasını Vurmuş Tuhaf Ama Gerçek 12 Şarkı...18.472 kez okundu 22 Eylül 2016
Halil Cibran Aşk Mektupları: Kalabalığın ortasında yalnızlığ...6.690 kez okundu 04 Mayıs 2016
Edebiyattan Uyarlanan En İyi 25 Sinema Filmi35.880 kez okundu 24 Kasım 2016
Okunması Şiddetle Tavsiye Edilen 20 Polisiye/Gerilim Romanı...39.383 kez okundu 11 Haziran 2015
Hepimizin Bilinçaltında Yatan Tuhaf Korkulara Dair 17 Karika...23.928 kez okundu 01 Aralık 2016
Bizi sosyal medyada takip edin
Giriş Yap
Şifreni Sıfırla