İşçi tazminatı
İşçi tazminatı yani hukuki anlamda kıdemtazminatı işçinin, kanunda sayılmış olanişten ayrılma sebeplerinden dolayı işten ayrılması sonucu ödenen tazminatadenir. Yani işçinin sözleşmesinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı birsebepten ötürü feshedilmemiş olması gerekir.
İşçi tazminatı yani kıdem tazminatıişçinin işyerinde 1 (bir) yıl boyunca yapmış olduğu çalışma karşılığı kazandığıbir tazminat türüdür. İşçinin iş yerinde işe başladığı tarihten itibaren 365günü tamamlamalıdır. Bir yıllık sürenin başlangıcı işçinin işe girdiğitarihtir. İşçi o iş yerinde kesintisiz ve sigortalı olarak çalışmış olması işçi tazminatı yani kıdem tazminatınınen önemli koşullarındandır.
İşçiye 1475 sayılı Kanunun 14üncü maddesine göre çalışanlara belirli şartlarla işçi tazminatı yani kıdemtazminatı ödenmektedir. Bu şartlar şöyledir;
2- İşçitarafından iyi niyet ve ahlak kurallarına aykırılık,sağlık veya işyerinde işindurması benzeri nedenlerle işten ayrılan sigortalılar,
3- Askerlik (vatanigörev) görevi nedeni ile işten ayrılanlar,
4-Emekliliğe hak kazanılması veya bu kapsamda gereken sigortalılık süresi ve primgününün doldurulması nedeni ile işten ayrılanlar,
5- Evliliksebebiyle işten ayrılan kadın sigortalılar,
6- VefatEden sigortalıların hak sahipleri,
Kıdem tazminatı alabilmektedir.İstifa eden işçiye kanun hükümleri dolayısıyla kıdem tazminatı ödenmez. Ancakaskerlik görevi, emeklilik hakkının elde edilmesi, sağlık problemlerinin işinyapılmasına sürekli bir biçimde engel oluşturduğunun belgelenmesi, işvereniniyi niyet ve ahlak kurallarına aykırı davranışlarda bulunması nedenleri ileişçi tarafından feshi halinde (istifa), çalışma süresinin en az 1 yıl olmasıkoşulu ile kıdem tazminatına hak kazanılabilmektedir.
Kıdemtazminatının hesabının nasıl yapılacağı İş Kanunun 14. maddesinin 1. fıkrasında“işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince hergeçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı”şeklinde öngörülmüştür. Yasada yazan 30 günlük ücret hesaplanırken çalışanaverilen primler, giyecek yardımı, yakacak yardımı, yol, ikramiye vb. ödenenücretlerin de bu ücrete eklenerek elde edilen giydirilmiş brüt ücret üzerindenkıdem tazminatı ödenecektir. Ancak kıdem tazminatı için tavan miktar uygulamasısöz konusudur. Bu uygulamanın sebebi ise kamu düzeni olarak karışımızaçıkmaktadır. Bu noktada 2016 yılı için belirlenen tavan ücreti 4.092,53 TL’dir.Yani brüt ücretiniz 5 bin lira olsa bile bir senelik kıdeminiz en fazla4.092,53 TL olabilecektir.
Hesaplanankıdem tazminatından sadece damga vergisi kesintisi yapılmaktadır. Bunun dışındaherhangi bir vergi kesintisi ise yapılmamaktadır.