Mete Tümerkan: New York’tan bir sürpriz çıkması mümkün değil
"Kıbrıs konusunda ortaya çıkan yeni koşullarda müzakerelerin, yani taraflar arasında resmi görüşmelerin yeniden başlaması ile ilgili New York’tan bir sürpriz çıkması mümkün değil."
23/09/2021
Kıbrıs konusunda müzakerelerin yeniden başlayabileceği ortak bir zemin yok.
Federal çözüm arayışlarının 2017 yılında Crans Montana’da başarısızlıkla sonuçlanması ile birlikte, o güne kadar tarafların üzerinde mutabakatı olduğu zemin de ortadan kalkmış oldu.
Gelinen aşamada, yeni bir müzakere süreci için her şeyden önce tarafların ortak bir zemin konusunda uzlaşması gerekir.
Belki de tıpkı 11 Şubat 2014 belgesi gibi yeni bir belgeye ihtiyaç var.
Cenevre’de gayri resmi olarak yapılan 5+BM’nin katılımı ile gerçekleşen toplantıdan bir uzlaşı çıkmamıştı.
Taraflar arasında ortak bir zemin bulunmadığı bildirilmişti.
O toplantıda Kıbrıs Türk tarafı masaya yeni bir öneri sundu.
Cumhurbaşkanı Ersin Tatar tarafından sunulan öneri egemen eşitlik temelinde bir çözüm modeli öngörüyor.
Adada var olan gerçeklerin esas alınmasını istiyor.
Tatar önerisi ile eşitlik meselesinin müzakere edilecek bir mesele olmadığının altını çiziyor.
Rum Lider Nikos Anasatasiades ise egemen eşitlik temelinde bir çözüme karşı.
Anastasiades kendi kontrollerinde olacak üniter bir devlet modelinden yana.
Bu arada Anastasiades, Kıbrıs Türk tarafının eşitliğini ise reddetmeye devam ediyor.
Görüleceği gibi siyah ve beyaz gibi tarafların görüşleri arasında çok büyük farklar var.
Federal çözüm arayışlarının devam ettiği zamanlarda federal çözümü tarif ederken de taraflar arasında yine farklılıklar vardı.
Bu görüş farklılıkları federal çözüm arayışlarının bitmesi sonrasında iyice bir ortaya çıktı.
Yeni koşullarda taraflar arasında Kıbrıs’ın geleceğine dönük ortak bir vizyon olmadığı gerçeği Cenevre’de yapılan gayri resmi toplantıda BM Genel Sekreteri Antonio Guterres tarafından da not edildi.
Durumu özetleyecek olursak, bu koşullarda müzakerelerin yeniden başlayabileceği bir ortak zemin yok.
New York’tan da bu konuda bir şey çıkması beklenmiyor.
Yıllarca federal bir çözüme ulaşılması hedefi ile yapılan görüşmelerde kabul edilen ortak zeminde Türk tarafının da onayı vardı.
Ama artık o zeminde görüşmelerin devamı için Türk tarafının bir onayı yok.
Ortada Türk tarafının masaya koyduğu yeni bir öneri var.
Bu aşamada elle tutulur ve Kıbrıs meselesini ileriye taşıyacak tek öneri de bu.
Federal çözüm arayışlarına dönülmesi ise mümkün görünmüyor.
Çünkü federal çözüme ulaşma hedefi ile yapılan görüşmeler kısır bir döngüye dönüşmüştü.
Neredeyse yarım asra yakın devam eden federal çözüm arayışlarında bir arpa boyu yol alınmadığı gerçeği ortada iken,Türk tarafı bir daha sonu olmayacak müzakerelere kapı aralayacak bir zemini kabul etmez.
Yeniden kendisini bir kısır döngü içerisine sokmaz.
Bu nedenle görünen o ki, Kıbrıs Türk tarafı ortaya koyduğu yeni öneriden kesinlikle geri adım atmayacaktır. Bu konuda Türkiye ile tam bir mutabakat içerisinde hareket etmeye devam edecektir.
Bu aşamada Kıbrıs konusunda ortaya çıkan yeni koşullarda müzakerelerin, yani taraflar arasında resmi görüşmelerin, yeniden başlaması ile ilgili New York’tan bir sürpriz çıkması mümkün değil.
Kıbrıs konusunda şu anda yapılması gereken en doğru ve akılcı iş tarafların aralarında var olan diyaloğu devam ettirmesidir.
Ve mümkünse var olan iş birliklerine yenilerini eklemeleridir.
Belki de Kıbrıs meselesinde bizi bir yerlere götürecek olan yol bu olur.
Kim bilir…