Berlin'de yapılan turizm fuarı ITB'de Türkiye büyük bir alan kiralamış. Gidip görüp yazan Fatih Altaylı'ya göre bu alan kötü organize edilmiş.
'Her otel bir stant açmış ki anlamsız', diyor Altaylı, 'Yapılması gereken, bölge bölge tanıtım. Otel otel tanıtacağınıza, her turizm bölgesine ve o bölgenin vaat ettiklerine ilişkin geniş alanlar ayırmak ve o bölgenin otellerini orada anlatmak. Oteller tek başlarına para harcayacaklarına, bir araya gelip bölgeyi tanıtsalar çok daha şık, görsel yönden çok daha zengin bir şeyler ortaya çıkacak ama öyle yapmamışlar'...
Fatih Altaylı yerden göğe kadar haklı ama temennisi olmayacak duaya amin demekten farklı değil. Çünkü orada bölgenin değil otellerin tanıtılması kuşaklardır süren bir turizm anlayışının uzantısı. Otelcilerimizin, turizmcilerimizin müşteri kapma yarışına dayalı rekabet etme alışkanlıklarının yansıması.
İstanbul, Antalya, Kapadokya, Bodrum vs... Hangi turizm bölgemize bakarsanız bakın aynı tablo vardır karşınızda. Kolundan müşteri çekmekle özetleyebileceğimiz Kapalı Çarşı rekabeti... Ya da ultra modern AVM'lerin yemek katlarında, insanı tepede asılı mönüye göz ucuyla bakmaya korkutan, tezgah arkasından anında kopacak 'Buyrunnnn!' çığırtkanlığı...
Londra, Paris, Roma, Venedik, Provans, Toskana, Endülüs vs... Dünyanın en çok turist çeken merkezlerine baktığınızda ise tam tersine şehrin, bölgenin markalaştırılması önemlidir. Bölgenin tanıtımı yapılıp, çekiciliği artırılır ki önce turistin aklı çelinsin. Turist seçimini o bölgeden yaptıktan sonrası kolay. Nasıl olsa bir otel seçip, orada kalacaklar. Önemli olan belli bir turizm bölgesinin yatak kapasitesinin büyük bölümünü dolduracak talebi yaratmak.
Kimi zaman merkezi hükümetler, kimi zaman da kent belediyeleri ya da bölgesel yönetimler turist çekmek istedikleri şehirlerde, bölgelerde zengin çeşitlilikte çekim merkezleri oluşturup, tanıtımını yapmaya bakarlar. Kimi zaman tarihi yerlerin allanıp pullanmasından, kimi zaman modern mimari şaheserlerinin yaratılmasından, kimi zaman yöresel mutfağın ön plana çıkartılmasından oluşur bu çabalar.
Bunların hiçbirinin olmadığı yerlerde bile turizm cennetleri kurulabilir. Allah'ın çölünün ortasındaki Las Vegas bunun en güzel örneğidir.
Üstelik sanılanın aksine sadece kumar da değildir Las Vegas'ı çekim merkezi yapan özelliği. Gelişmeye başladığı ilk yıllarında evet, belki önemli bir rol oynamıştır kumar ama Las Vegas'ı Las Vegas yapan özelliği tek bir cadde üzerinde yaratılan eğlence ekosistemidir.
Bu öyle bir ekosistemdir ki her biri aynı zamanda büyük birer kumar merkezi olan dev oteller müşterilerini otellerinin içine hapsetmeye çalışmak yerine oteller arasında geçişlerin kolaylaştırıldığı bir anlayışla rekabet ederler.
Hemen her otelin ücretsiz ziyaret edilebilen görkemli bir sergisi, ücretsiz izlenebilen muhteşem bir şovu vardır. Bu şovlardan bazılarını seyretmek için otelin içine girmeye bile gerek yoktur.
Bırakın oteller arası geçişleri zorlaştırmayı, sokaklara kurulu yürüyen merdivenler, yürüyen bantlı üst geçitler Las Vegas ziyaretçilerini otelden otele geçmeye teşvik eder. Bazı otellerin arasında ücretsiz otobüs servisleri, hatta ücretsiz trenler bile hizmet verir.
Böylece turistin tatil seçimi bir otelin sunabileceği kısıtlı çekicilikler yerine bir şehrin, bir bölgenin sunduğu zengin atraksiyonlarla etkilenir.
Bizim turizm bölgelerimizde yaratılan ekosistem ise ne yazık ki çoğunlukla 'her şey dahil'den ibaret kalır. Golf turizminin öne çıkarılmaya çalışıldığı Kemer'de bile, golf sahaları arasında gezinmenin kolaylaştırıldığı paylaşımcı bir ekosistem yaratmak yerine müşteriyi kendi oteline hapsetmeye çalışan bir anlayış hakimdir. Turizm fuarında otel yerine bölge nasıl tanıtılsın?