Karluklar kimlerdir? Karluklar nerede ne zaman hüküm sürmüştür, tarihi, özellikleri hakkında bilgi.
Karluklar; bir Türk boyudur. Gök-türklerin soyundan gelirler. Altay Dağları’nın batısında Kara-İrtiş ve Tarbagatay bölgesinde otururlardı. Karluklar ilk zamanlarda üç boydan oluşan küçük bir birlikti. Göktürk hakanı istemi Kağan döneminde Türklerin Hazar Denizi’nin kuzeyine ve Maveraünnehr’e yayılmasında etken oldular. 630-680 arasında zaman zaman Çin boyunduruğuna karşı baş kaldırdılar. 650’deki savaşta Çinlilerce yenilgiye uğradılar ve Tanrı Dağları’nın kuzeyine sürüldüler. Çinlilerin kışkırtmasıyla bazen Göktürklere baş kaldırdılarından aralarında şiddetli savaşlar yapıldı. Bilge Kağan’ın ölümünden sonra Basmıl ve Uygurlarla birlikte, Göktürk Devleti’ nin yıkılması için uğraş verdiler. Basmıllar güçlü bir duruma geldiğinde, Karluklar konfederasyonun sağ elig’ini oluşturdular. Uygur Hakanlığı’nın kuruluşu sırasında Karluk yabgusu sol elig yabgusu oldu. Ancak Beşbalık bölgesinde oturan Karluk topluluğunun ayrı bir başbuğu vardı. Buna karşın Ötüken merkezindeki Uygurları hepsi üst tanıyorlardı. Devletin batısında, Müslüman Arapların ilerlemesini durduran Türgiş Devleti’nin yıkılmasından sonra Karluklar onların yerini aldı ve Müslümanlara karşı ülkelerini savunmaya çalıştılar. Orta Asya’da güç dengesini ellerine geçiren Çinliler, “Müslümanlarla karşı karşıya gelince Talas Savaşı’nda Karluklar Araplara yardım ettiler ve savaşın kazanılmasında etkili oldular. Bu savaş sonucunda Orta Asya Türklerin elinde kaldı. Karluklar, 747’de Uygur hakanına yenilmelerinden sonra güçleri zayıflayarak 756’da tarım bölgesinden batıya çekildiler ve Tarbagatay ile Çungarya bölgesine yerleştiler. Burada, bağımsız bir hakanlık kurdular. 840’a kadar burada oldukça serbest yaşayan Karluklar, Uygurlar yıkıldıktan sonra önceleri önem vermedileri Kırgızlarla karşı karşıya geldiler. Bu sırada, kendisine Kara Han unvanını veren ve Türk hakanlarını halefi olduğunu savunan Karluk yabgusu, Kara-Ordu Kenti’ni başkent seçti. Bu arada, bazı Türk boyları giderek İslâm dinini kabul etmeye başladılar. Müslüman Samanilerle de zaman zaman çatışmaya giren buradaki Türk boyları, ileride Karahanlı hakanlığının temelini oluşturdular. Gazneli Devleti’nin kökenleri de Karluklar dayanır.