DAVANIN ÖZETİ : Ankara İli,Çankaya İlçesi Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Yolu 3. Etap 1/100 ölçekli “Eskişehir Yolu 3.Etap İmar Planı (81192 sayılı Parselasyon Planı) Plan Notları Değişikliğine ilişkin Çankaya Belediye Meclisinin 30.07.2004 tarih ve 255 sayılı kararı ile bu kararın onaylanmasına ilişkin Büyükşehir Belediye Meclisinin 13.11.2004 tarih ve 1304 sayılı kararının,plan değişikliğinden önce inşaata başlayanlar kot aldıkları halde hemen yanı başında inşaata başlamayan parsel sahiplerinin bu imkanı bulunmadığı ileri sürülerek iptali istenilmektedir.
ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI SAVUNMASININ ÖZETİ : Dava konusu işlemlerin hukuka ve mevzuat hükümlerine uygun olduğu iddiasıyla davanın reddinin gerektiği savunulmaktadır.
ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI SAVUNMASININ ÖZETİ : Yapılan değişikliğin yargı kararları gözetilerek gerçekleştirildiği iddiasıyla davanın reddinin gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Ankara 3. İdare Mahkemesi’nce dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü.
3194 sayılı İmar Kanunun “Parselasyon planlarının hazırlanması ve tescili” başlıklı 19. maddesinde, “İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. Bu planlar bir ay müddetle ilgili idarede asılır. Ayrıca mutat vasıtalarla duyurulur. Bu sürenin sonunda kesinleşir. Tashih edilecek planlar hakkında da bu hüküm uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir.
İmar Planları ülke, bölge ve kent verilerine göre konut, çalışma, ulaşım gibi kentsel işlevleri ile sosyal ve kültürel gereksinimleri varolan yada sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi biçimde yerine getirmek ve bölge halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla kentin gelişmesi de göz önünde tutularak hazırlanır ve koşulların zorunlu kıldığı biçimde ve aynı zamanda yasalarda öngörülen yöntemlere uygun olarak değiştirilebilir.
İmar planlarının yargısal denetiminde de bütün hususlara uyulup uyulmadığının taşınmazın yer büyüklük konum ve işlevi açısından imar planında ayrıldığı amaca şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden;Ankara İli,Çankaya İlçesi Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Yolu 3. Etap imar planı alanının Büyükşehir Belediye Meclisinin 28.02.2007 tarih ve 99 sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli Eskişehir Yolu Kamu Kuruluşları Alanı Revizyon Nazım İmar Planında konut alanı olarak ayrıldığı,Nazım İmar Planına ait plan notlarında bu alandaki konut parselleri için emsal:1.30 olarak verildiği,bu Nazım İmar Planı dayanak alınarak 1/1000 ölçekli Eskişehir Yolu 3.Etap İmar Planının Çankaya Belediye Meclisinin 04.08.2000 tarih ve 192 sayılı kararı ile düzenlendiği ve Büyükşehir Belediye Meclisinin 25.09.2000 tarihli kararı ile onaylandığı,üst ölçekli planlar esas alınarak Çankaya Belediye Meclisinin 20.09.2001 tarih ve 5067 sayılı kararı ile 81192 sayılı Parselasyon Planının düzenlendiği,ancak Parselasyon Planına ait Plan Notunun iptali istemiyle Ankara 11.İdare Mahkemesi nezdinde açılan davada 31.12.2003 tarih ve E:2003/150 ,K:2003/2012 sayılı Plan Notunun 11 ve 12/K maddesinde yer alan “kamuya bedelsiz terk edilmesi halinde” ibaresinin iptal edildiği,bu iptal hükmü gereği uygulamada sorun yaşanmaması amacıyla 1/1000 ölçekli “Eskişehir Yolu 3.Etap İmar Planı (81192 sayılı Parselasyon Planı) Plan Notları Değişikliği” Çankaya Belediye Meclisinin 30.07.2004 tarih ve 255 sayılı kararı ile düzenlendiği ve Büyükşehir Belediye Meclisinin13.11.2004 tarih ve 1304 sayılı kararı ile “-+0,00 kotu altında ikamet ve işyeri yer alamaz. -+0,00 kotu altında garaj ve binaya ait sosyal tesisler yer alabilir.Birden çok yol cephesi olması halinde kot en düşük cepheden verilir.” şeklinde plan notu eklenerek onaylandığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığın çözümlenebilmesi amacıyla,Mahkememizin 16.11.2006 tarihli keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasına ilişkin kararı doğrultusunda taşınmaz mahallinde Gazi Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü öğretim görevlileri Yrd.Doç.Dr. Çiğdem Varol,Yrd.Doç. Dr.Tanyel Ö. Eceral ve Yrd.Doç.Dr.Bilge A. Köroğlu marifetiyle yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen ve Mahkememiz kayıtlarına 13.09.2007 tarihinde giren bilirkişi raporunda özetle;”Büyükşehir Belediyesinin planda değişiklik yapmaksızın davaya konu yeni plan notu eklenmesi suretiyle onaylanmasının Büyükşehir Belediyelerine ilgili mevzuat çerçevesinde tanımlanan yetkileri çerçevesinde kabul edilemeyeceği,imar plan notlarının imar planından ayrı düşünülemeyeceği planda değişiklik yapılmaksızın plan notu eklenmesinin plan bütünlüğünü ve dengesini bozacağı için şehircilik ilkeleri ve planlama esasları açısından uygun olmayacağı bu bağlamda Büyükşehir Belediyesinin yeni bir plan notu eklemenin “nazım imar planına uygunluğunu” sağlamak şeklinde bir kaygısının bulunmadığı,6 numaralı plan notunda sözü edildiği şekilde +-0.00 kotu altında açığa çıkan birinci bodrum katın konut olarak kullanılmasının Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliğine aykırılık oluşturmadığı, ayrıca plan notu değişikliğinin Mustafa Kemal Mahallesi ile sınırlı olması,aynı planlama sürecinde bu alana komşu diğer alanlarda yeni alanlarda yeni eklenen plan notunun olmaması,dolayısı ile imar haklarının farklılaşmasının plan bütünlüğünü ve dengesini bozacak,şehircilik ve planlama esasları açısından eşitlik ilkesine aykırı bir örnek oluşturulacağı,81192 Parselasyon Planı alanında yeni plan notu eklenmeden önce imar hakkını alanlar 1. bodrum katı konut alanı olara iskan edilebilirken,plan notu eklendikten sonra imar hakkını alacak olanların bu haklarını kullanmayacakları,böylece planın,plandan etkilenenlere eşit haklar sunması gerekirken,mülk sahipleri arasında eşitliği sağlayamaz hale gelebileceği,bu nedenle kamu yararı,planlama esasları,planlamanın yasal boyutu ve şehircilik ilkeleri göz önünde bulundurulduğunda 81192 sayılı Parselasyon Plan Notları Değişikliğine ilişkin olarak eklenen 13.numaralı “-+0,00 kotu altında ikamet ve işyeri yer alamaz,-+0,00 kotu altında garaj ve binaya ait sosyal tesis yer alabilir.Birden çok yola cephesi olması halinde kot en düşük cepheden verilir.” şeklindeki düzenlemenin hukuka aykırı olduğu yönünde görüş belirtilmiş, Mahkememizce belirtilen görüşler hükme esas alınabilecek nitelikte bulunarak dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiş, Danıştay Altıncı Dairesinin 18.05.2010 gün ve E:2008/3679, K:2010/5062 sayılı kararı gereğince bilirkişilerden ek rapor istenilmiş, gelen ek raporda bozma kararının gerekçelerinde belirtilen hususlar bakımından, plan değişikliğinin uyuşmazlığa konu plan notu ile getirilen sistemde değişiklik meydana getirmediği ve bu nedenle şehircilik ilkelerine aykırılığın devam ettiğinin beyan edildiği görülmektedir.
Bu durumda; genel haliyle planlamanın en temel niteliklerinden olan plan bütünlüğü içerisinde hareket edilmeksizin lokal bazda bir düzenleme olduğu sonucuna varılan dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemektedir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline, 863,65-TL yargılama gideri ile hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 550,00-TL avukatlık ücretinin davalı idarelerden (eşit oranda) alınarak davacıya verilmesine, artan harç ve/veya posta ücretinin istenilmesi halinde davacıya iadesine, davalı idarelerin temyiz aşmasında yaptığı masrafın üzerlerinde bırakılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde Mahkememiz aracılığıyla Danıştay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere 12.07.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.