Halk arasında ‘zengin’ hastalığı olarak bilinen gut hastalığı sadece et yemekten kaynaklanmıyor. Glukoz/fruktoz şurubu içeren meyve suları da hastalığa davetiye çıkarıyor. Midye veya sakatat yiyorsanız da risk altındasınız…
Gut hastalığı, eklemlerin en ağrılı şekilde tutulduğu romatizmal hastalıklardan birisidir. Çok eski çağlardan beri bilinen bir hastalık olup, tarihte “kralların hastalığı” ya da “zengin kişilerin hastalığı” olarak tanımları mevcuttur. Bunun nedeni de yeme-içme alışkanlıkları nedeniyle ortaya çıktığının düşünülmesidir. Gut hastalığı kişinin metabolizmasında bozukluk olması ve çeşitli hastalıklar neticesinde de gelişebilir. Ayrıca yalnızca kırmızı et değil, fruktoz/glukoz içeren ürünlere de dikkat etmek gerekir” dedi.
Gut hastalığının karakteristik özelliği, aniden gelişen ve özellikle ayak başparmağı ekleminde ağrı, kızarıklık ve şişliğin oluşmasıdır. Ağrı genellikle çok şiddetli olur. Bazen çarşafın veya yorganın ağırlığıyla ve temasıyla bile çok artar. Gut atakları genellikle ani ve geceleri ortaya çıkarak kişiyi uykudan uyandırır. Sıklıkla ayak başparmağı büyük eklemi tutulsa da ayak bileği, ayak tarak eklemleri, diz, dirsek, el, el-bilek de gut ataklarının görülebildiği eklemlerdir. Atak sırasında eklemde ağrı ilk 4 ila 12 saat içinde en şiddetlidir. Aşırı ağrılı dönem geçtikten sonra eklemde huzursuzluk ve ağrı bir müddet daha devam edebilir. Etkilenen eklemlerde ağrının yanında ısı artışı ve kızarıklık görülebilir. Çoğu zaman gut hastalığı tanısı hastanın öyküsü, klinik ve laboratuvar bulguları ve tedaviye alınan yanıtla konulabilmektedir. Kan testlerinde ürik asit düzeylerinin yüksek veya düşük çıkması tanı için tek başına kriter olamaz. Gut hastalığının tanısı etkilenen eklem içinden alınan sıvının özel mikroskop altında incelenmesi ve ürat kristallerinin belirlenmesiyle kesinleştirilir.
Gut, birincil yani başka hastalıklarla ilişkisiz olarak ortaya çıktığında, daha çok 30-60 yaş arasında erkekleri etkileme eğilimindedir. Başka bir hastalığa veya idrar söktürücüler gibi ilaçların uzun süren kullanımlarına bağlı ikincil hastalık olarak ortaya çıkan gut ise, kadınları da erkekleri de etkileyebilir. Erkeklerde hastalık genellikle daha erken yaşlarda başlarken, kadınlarda daha geç ve menopoz sonrası saptanmaktadır. Ürik asit pürin metabolizmasının doğal ürünüdür. Normal şartlarda ürik asit insan kanında çözünür halde dolaşır ve böbreklerden süzülerek idrar yoluyla atılır. Ürik asitin çok fazla üretilmesi veya böbrekler yoluyla yeterli atılamaması sonucunda fazla miktardaki ürik asit, iğne benzeri ürat kristalleri oluşturup eklem içine ve çevre dokulara sızarak buralarda ağrı, inflamasyon ve şişlik oluştururlar. Eğer, pürin bakımından zengin gıdalarla beslenme alışkanlığınız varsa ve bunları bol miktarda tüketiyorsanız, gut hastalığı geliştirme riskiniz artmaktadır.