Karar No : 2021/UH.I-2269
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2021/576838 İhale Kayıt Numaralı “2022-2023-2024 Yılları Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği İçin Araç Çalıştırılması” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Tuzla Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 25.10.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2022-2023-2024 Yılları Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği İçin Araç Çalıştırılması” ihalesine ilişkin olarak Barut Tem. Yemek Nak. İnş. ve Güv. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Fayat Grup Atık Yönetimi Asfalt San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının 01.11.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.11.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.11.2021 tarih ve 52801 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.11.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2021/1866 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
2. İdare tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında, önemli görülen teklif bileşenlerine yer verilmesi gerekirken teklif oluşturan tüm gider kalemlerinin sorgulamaya konu edildiği, teklif açıklaması için öngörülen sürede belirtilen giderlerin tamamı için açıklama yapılmasının mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
2)Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.
…
79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.
79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.
…
79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. Ulaşım, sigorta, her türlü vergi (KDV hariç), resim ve harç giderleri, araçların amortisman, bakım, onarım, yedek parça, madeni yağ, lastik giderleri, tamirat, her türlü sigorta, MTV, muayene giderleri, araç takip sistemi, akaryakıt (yakıt ve yakıt katkısı) trafik tescil işlemleri ve araç giydirmeleri ile araçta bulunacak kamera sistemleri vb giderler
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.
33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Araçlara İlişkin Genel Esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1 Tüm araçların şoför ve operatör ihtiyacı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 24. maddesi gereğince, Belediyemizin iktisadi teşekkülünde işçi statüsüne geçirilenlerden, Temizlik İşleri Müdürlüğünde şoför ve operatör olarak görevlendirilen sürücüler tarafından karşılanacağından, bu araçlar şoför ve operatör giderleri hariç (şoförsüz veya operatörsüz) olacak şekilde kiralanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
İncelemeye konu ihalenin 2022-2023-2024 Yılları Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği İçin Araç Çalıştırılması işi olduğu, ihalede 36 adet ihale dokümanı indirildiği, 25.10.2021 tarihinde yapılan ihaleye 7 isteklinin katıldığı, başvuru sahibi istekli dahil olmak üzere 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, başvuru sahibi isteklinin teklif açıklaması sunmamış olduğu, ihalede aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirmesinin devam etmekte olduğu ve ihale komisyonu kararının henüz alınmamış olduğu görülmüştür.
İdare tarafından 3 istekliye 27.10.2021 tarihinde gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında, isteklilerden teklif etmiş oldukları bedele ilişkin olarak, araçların amortisman, kiralama bedelleri, akaryakıt giderleri, bakım, onarım, tamirat giderleri, madeni yağ giderleri, yedek parça giderleri, lastik giderleri, her türlü sigorta giderleri, MTV giderleri, muayene giderleri, araç takip sistemi giderleri, araç giydirme giderleri, kamera sistemleri giderleri, günlük araç temizlik giderleri, arka kepçelerinin boyama giderleri, vergi giderleri ve yol süpürme araçlarının fırça giderlerinin ayrı ayrı ayrıntılı olarak açıklanmasının istendiği tespit edilmiştir.
Yapılan tespit ve incelemeler neticesinde; idare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında, ihale konusu işin tamamının açıklanması şeklinde bir atıfta bulunulmaksızın, açıklanması istenilen teklif bileşenlerinin açık ve net olarak belirtildiği, söz konusu ibarelerin açık maliyet unsurlarını içerdiği bu sebeple de iddiaya konu teklif sorgulamasının, teklif açıklamasında bulunacak istekliler için bir belirsizlik oluşturmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin ikinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.