|Tweet|
Sophie Royle’un Abhazya Cumhurbaşkanı Raul Hacimba ile yaptığı söyleşi.
Sayın Raul Hacımba ile yapılan röportaj hakkında herhangi bir yayın organında paylaşıldığını görmediğimiz için yayınlama ihtiyacı duyduk. Yayınlandı ise de biz görmedik.
Gecikme için özür dileriz.
Düzenleme
Necdet Agumaa
Sophie Royle: Söyleşimize, halkınızın maruz kaldığı ve dünyanın geri kalanının haberdar olmadığı önemli konularla başlamak iyi olur. Bugün Abhaz halkının karşı karşıya olduğu en önemli sorun nedir?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Öncelikle, Abhazya’nın henüz ilk adımlarını atan genç bir ülke olduğunu belirtmeliyim. Ve yine, 1992-1993 yıllarında Gürcistan’ın hile ve ihanetle Abhazya’yı işgal ettiğini ve ülkemizi kanlı bir savaşa soktuğunu da hatırlamamızda yarar var. Bu savaşta halkımız çok can kaybına uğradı, neredeyse bütün altyapımız imha edildi ve yıllar boyunca ambargo altında yaşadık. Tabii ki bütün bunlar halkımızı ve ülkemizi derinden etkiledi. Bugün Abhazya’da hayat giderek iyileşiyor. Artık daha fazla iş var ve yeni nesillerimiz bütün gücünü ve bilgisini başarılı bir devlet oluşturmak için seferber etmeye hazır. Kuşkusuz bizim de, bütün devletler gibi uluslararası sorunlarımız ve uluslararası anlaşmazlıklarımız var, ama bunlarla baş edebiliyoruz, üstesinden geliyoruz. Bu noktada, komşumuzun saldırgan bir devlet olduğunu ve bize tekrar saldırmak için fırsat kolladığını vurgulamak isterim. Gürcistan’la hala bir saldırmazlık anlaşması imzalamayı başaramadık ve kendimizi hala bir savaş durumunda buluyoruz. Ama asıl önemlisi, dostlarımız ve müttefiklerimiz var. Öncelikle, Gürcistan-Abhazya sorununda garantör rolü üstlenmiş olan Rusya Federasyonu bize ekonomik gelişim için destek veriyor ve genel kanının aksine, diğer konularla ilgilenmiyor. Rusya’nın bizim dostumuz ve stratejik ortağımız olduğunu bir kez daha vurgulamak isterim.
Sophie Royle: Rusya’nın ekonomik destek verdiğine değindiniz. Rusya’nın verdiği destek yeterli midir, değilse başka nelere ihtiyaç vardır?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Rusya Federasyonu, Gürcistan’ın askeri saldırısının sonucu olarak içinde bulunduğumuz koşullar nedeniyle bize bir müttefik ve ana stratejik ortağımız olarak destek veriyor. Bu nedenle müteşekkiriz. Ama aynı zamanda biz de, kendine yeten bir ekonomi yaratmak için büyük çaba gösteriyoruz. Bu amaçla, çok fazla sahip olduğumuz rekabet avantajlarımızın etkin kullanımı üzerinde duruyoruz.
Sophie Royle: Rusya’nın Abhazya üzerinde önemli bir etkisi olduğu görülüyor. Belki de bu durum, Gürcülerin Rusya’nın Abhazya’yı kolonileştirdiği söylemlerini besliyor olabilir. Bu durumla ilgili açıklamanız nedir?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Kuşkusuz kolonileştirme terimini ciddiye alıp buna yanıt verecek değiliz. Abhazya için, Rusya ile aramızdaki savunma, güvenlik, ekonomik konular ve personel eğitimi alanlarındaki işbirliği çok önemlidir. Ama aynı zamanda, Abhazya egemen ve bağımsız bir ülkedir ve bu çok önemlidir. Bizim, Rusya’nın özellikle Krasnodar ve Kuzey Kafkas Cumhuriyetleri gibi bölgeleri ile, çok uzun bir geçmişi olan ekonomik bağlarımız vardır. Ekonomi, kültür, eğitim ve turizm de dâhil olmak üzere birçok alanda işbirliğimizi sadece geliştirmek değil, derinleştirmek arzusunda olduğumuzdan kimsenin kuşkusu olmasın.
Sophie Royle: Medyada, Psou’daki Rusya-Abhazya sınırının kaldırılması düşüncesine yer veriliyor. Sınırın kaldırılması ihtimali hakkındaki düşünceleriniz nelerdir?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Sınırın kaldırılması gibi bir olasılık yoktur. Ülkelerimiz arasındaki yakın bağlar ve günlük olarak sınırı geçen önemli sayıda insan bulunması nedeniyle, Psou sınır geçiş noktasındaki geçişi basitleştirecek önlemler konusunda Rusya’daki arkadaşlarımızla çalışmaktayız.
Sophie Royle: Rusya ve Abhazya arasında güçlü bir ilişki olduğunu anlıyorum. İlişkinizin tekrar ekonomik yönüne dönmek istiyorum- kendine yeten bir ekonomi yaratmak istediğinizden söz ettiniz. Hükümetinizin, Rusya dışında başka uluslararası yatırımları çekmek için ciddi planları var mı?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Gerçekten de, sabit varlıklara yatırım rekabetindeki küresel artış nedeniyle, yatırımları çekici hale getirmek bizim için de bir sorun oluşturuyor. Abhazya; Rusya, Çin, İtalya, Kazakistan, Türkiye, Belarus dâhil olmak üzere birçok yabancı yatırımcı temsilcileri tarafından ziyaret edildi. Çin, İsrail ve İtalya’dan birçok önemli yatırım projesi halen müzakere aşamasındadır. Abhazya’daki yatırım ortamının önemi nedeniyle, yabancı yatırım çekiciliğinin önündeki engelleri tespit etmeye çalışıyoruz. Ekonomi Bakanlığımız gerekli çalışmaları yürüttü ve iş yatırımlarının basitleştirilmesi için bazı taslaklar hazırladı. Ayrıca, yatırımcılara tam destek ve işbirliği sunmak amacıyla bir de yatırım ajansı kurduk.
Sophie Royle: Abhazya’nın bağımsızlığını tanımayan bazı ülkelerin Abhazya ile yatırım alanında işbirliği yapmaları beni şaşırttı. Yine, Rusya dışında Abhazya’nın bağımsızlığını tanıyan Nikaragua ve Venezüella gibi ülkelerden bahsetmediniz. Abhazya’nın Nikaragua ve Venezüella gibi ülkelerle ilişkisini nasıl tanımlarsınız?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Abhazya ve Venezüella arasında dostluk ve güvene dayalı bir ortaklık ilişkisi vardır. Bu, en yüksek seviyede diplomatik temsil ilişkimizden de bellidir. Venezüella’daki Abhazya Büyükelçisi, siyasal, ekonomik ve kültürel ilişkilerimizin geliştirilmesi üzerinde çalışıyor. 2015 yılında, Venezüella hükümetinin daveti ile bir Abhazya heyeti “Dünya Halkları ile Bütünleşme ve İşbirliği” konulu bir sergiye katılmak için Karakas’a gitmişlerdir. Abhazya sergisi çok başarılıydı ve yerel iş yatırımcıları ile yapılan toplantılarda işbirliği çerçeveleri belirlendi. Şu anda, iki ülkenin halklarını biraz daha yakınlaştıracak ve kuşkusuz daha ileri işbirliklerine ortam hazırlayacak olan bir vizesiz giriş rejimi imza aşamasındadır.
Nikaragua konusuna gelince, onlarla ilişkimiz de çok olumlu yönde ilerliyor. Ülkelerimiz halen bir vizesiz seyahat rejimi imzalamış durumda. Nikaragua’da Abhazya diplomatik misyonu açmayı planlıyoruz. Nikaragua tam yetkili Olağanüstü Büyükelçisinin Abhazya ziyaretinde, güven mektubunun sunulması sırasında ticaret ve eğitim alanlarında işbirliği imkânlarının olabileceğini gördük. Genel olarak, ülkelerimiz arasındaki ilişki başarılı bir şekilde gelişiyor ve tarım, eğitim ve kültür gibi her iki taraf için de yararlı olacak işbirliği alanlarını derinleştirmeyi planlıyoruz.
Sophie Royle: Bütün zorluklara rağmen diğer devletlerle başarılı ilişkiler kuruyor olmak Hükümetiniz için heyecan verici olmalı. Yine de, Abhazya’nın halen uluslararası alanda izole edilmiş olduğunu inkâr edemeyiz ve görmezden gelemeyiz. Abhazya’nın izole edilmesi sorununu aşmak için uzun dönemli stratejiniz nelerdir?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Evet, Abhazya gerçekten de, milyonlarca turist tarafından ziyaret edilse de, uluslararası alanda izole edilmiş durumdadır. Ancak Abhazya Dışişleri Bakanlığı çok yakında yayınlanacak olan bir dış politika belge taslağı hazırladı. Taslak, Abhazya’yı tanıyan ülkelerle ilişkilerimizi bütün yönleri ile ele alıyor. Buna ek olarak, bizi henüz tanımamış olan ülkelerle yeni ilişkiler kurulması yönünde de aktif çalışmalarımız vardır.
Sophie Royle: Abhazya’nın dışındaki çoğunluk olan bizler, zorlukları biliniyor olsa da, tanınmamış ve uluslararası yönden izole bir devlette yaşamanın nasıl olacağını tahayyül edemiyoruz. Sizce, tanınmamış bir ülke ve hükümet olmanın en büyük güçlüğü nedir?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Aslında, Abhazya Rusya Federasyonu dâhil olmak üzere 6 Birleşmiş Milletler üyesi ülke tarafından tanınmış bir ülkedir, ki tanıyan ülkelerden biri de BM Güvenlik Konseyinin daimi üyelerinden biridir. Biz de, birçok modern demokratik yasal devletin karşılaştığı problemlerle karşılaşıyoruz. Tabii ki bazı çifte standartlar uygulandığı zaman hayal kırıklığına uğruyoruz. Örneğin, Abhaz pasaportlarının tanınmıyor olması, Abhazya vatandaşlarının ülkelerinden ayrılma ve dönme, yani seyahat özgürlüklerini ihlal eden bir durumdur. Aynı zamanda, uluslararası alanda tanınmamış olan Kosova, Filistin, Kuzey Kıbrıs gibi bazı ülke vatandaşları, uluslararası toplum tarafından kabul edilen pasaportlarını kullanabiliyor. Aynı durum, vatandaşlarımızın Avrupa ülkelerini ziyareti için vize istemeleri durumunda da söz konusu oluyor. Genç dans gruplarımızın veya sporcularımızın gidememesine, uluslararası sergilerde stantlarımızın kapanmasına ve daha birçok olumsuzluğa yol açmaktadır. Bu en büyük dezavantajımızdır, ama bu bizim değil, daha çok, uzun zaman önce kurulmuş bir devleti kabul etmeye henüz hazır olmayan uluslararası toplumun dezavantajıdır.
Sophie Royle: Uluslararası toplumun Abhazya’nın özgün kültürünü ve halkını tanıma şansını kaçırması inanılmaz ölçüde talihsiz bir durum olduğuna katılıyorum. Abhazların vize alamamaları ve seyahat özgürlüklerinin kısıtlanmasına rağmen, dünyanın bir bölümünün bu yıl CONIFA Dünya Futbol Kupası çerçevesinde Abhazya’ya geldiğini görmek muhteşemdi. Abhazya için, CONIFA gibi etkinliklerin önemi nedir ve ne tür siyasal avantajlar getirebilir?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Uluslararası Futbol Şampiyonası ilk kez Abhazya’da yapıldı ama benzer şekilde Dünya Domino Şampiyonasının da yapıldığını hatırlayalım. Her ikisinde de Abhazya kendini çok olumlu bir ışıkta gösterme fırsatı buldu. Bunların, kendimizi dünyaya izah etmemizin güzel bir yolu olduğunu düşünüyorum, bu yolla Abhazya hakkında hiçbir şey bilmeyen yabancılar spor ve her yerde sevilen futbol konusunda Abhazya ile ilgili olumlu şeyler duyma imkânı oluyor.
Siyasal avantajlar açısından, kültür, eğitim, spor ve diğer alalarda ilişkiler kurulmasının, o kadar basit olmadığını bilsek de, ülkemizin tanınmasına katkıda bulunabileceğini düşünüyorum. Tanıma, yabancı bir ülke halkının, ülkemiz hakkında bir şeyler öğrenmeye, ülkemizin tarihi ve gelenekleri konusunda, bağımsızlık mücadelesi hakkında bir şeyler öğrenmesi ile başlar, diplomatik tanınma daha sonra gelir. Ama bu, insan kaynakları, ilişkiler ve finansman gerektiren zor bir süreçtir. Ve biz bunun karşılığında, elimizdeki kaynaklarla, Abhazya için her şeyi yapmaya, adımızı dünyaya duyurmaya çalışıyoruz. CONIFA Şampiyonası da bunun bir kanıtıdır.
Sophie Royle: Durumun sizin açınızdan görülmesi ve Abhazya’yı dünyaya tanıtmak açısından, sosyal medya Abhaz politikacıların yararlandığı bir araç mıdır?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Abhazya demokratik bir ülke olmayı seçmiştir ve saydamlık da demokrasinin ana ilkelerinden biridir. Sosyal medya insanların fikirlerini etkiler ve kuşkusuz devlet için de önemli bir araçtır. Ama sorun farklıdır. Medyada kişisel ve bencil çıkarlarını güdenler de vardır ama, herhangi bir otoriter rejim göstergesi olabilecek bir şeyi kabul etmeyiz ki, bu da Abhazya’nın demokratik bir ülke olduğunun bir göstergesidir.
Sophie Royle: CONIFA Abhazya için önemli bir deneyim oldu. Ne yazık ki, Abhazya açılmaya ve mesajlarını dünyaya iletmeye çalıştığı kadar, ABD ve Gürcistan gibi buna muhalefet eden güçler de var. Hillary Clinton'ın seçimi kazanma ihtimalini ve kendisinin Gürcistan’la olan yakın ilişkisini göz önüne alarak, bunun Abhazya halkı ve Abhazya’nın geleceğine etkisi ne olur?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Henüz gerçekleşmemiş bir konuda yargıda bulunmak zor tabii, ama Hillary Clinton’ın ABD Başkanı olarak seçilme ihtimali oldukça yüksek. Bildiğiniz gibi, bizim ABD ile resmi ilişkimiz yoktur. Sadece Trans-Kafkasya’da İstikrar ve Güvenlik Konusunda Cenevre Görüşmeleri çerçevesinde bazı sınırlı ilişkilerimiz var. Aynı zamanda, Abhazya’ya yönelik ABD politikası, Avrupa Birliği’nin politikasından oldukça farklıdır. Örneğin, Abhazya’daki Rusya Büyükelçiliğinden verilmiş olan pasaporta sahip Abhazya vatandaşlarına vize vermek konusunda ABD daha pragmatik bir yaklaşım sergiliyor ve vize vermeyi kabul ediyor; bu, Schengen üyesi ülkelerin uygulamasından farklı bir yaklaşım.
Sorunuza dönersek, Clinton’un seçilme ihtimali halinde, bunun sadece Abhazya için değil, bölgenin tamamı için ağır sonuçları olabilir. Hillary Clinton eski Dışişleri Bakanıdır ve uluslararası alanda deneyimi var. Bu duruma göre, ABD hükümetinin bölgemize özel bir ilgi göstereceğini bekleyebiliriz.
ABD ve Gürcistan arasındaki ilişkiden bahsedecek olursak, bu ilişki sağlam temellere dayanan bir ilişkidir ve bir kişinin değişmesi ile değişeceğini düşünmüyorum. ABD’nin dış politika çizgisinde, Gürcistan bağlamında Abhazya karşıtı bir değişim beklenmediğini düşünüyorum, Clinton’ın seçilmesi halinde. ABD’nin Abhazya’yı tanımama politikası devam edecektir ve Gürcistan da ekonomik ve askeri destek almaya devam edecektir. Aynı şey Gürcistan’ın NATO içindeki geleceği konusunda da geçerlidir – yakın gelecekte Gürcistan’ın NATO üyeliğine önerilmesi uzak bir ihtimaldir.
Sophie Royle: Bölgenin neredeyse her köşesinde bir istikrarsızlık olduğu düşünülürse, ABD seçimlerinin nasıl bir etkisi olacağını izlemek ilginç olacak. Birkaç ay önce aniden Ermenistan ile Azerbaycan arasında bir gerilim baş gösterdi. Bu son şiddet olayı Abhazya’yı nasıl etkiledi?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Güney Kafkasya’da bir çatışma çıktığında veya eski düşmanlıklar canlandığında bu olay bütün bölgeyi kaosa sürüklemektedir. Örneğin, Abhazya’da, Karabağ’da olanlardan çok etkilenen önemli sayıda bir Ermeni nüfus yaşamaktadır. Rusya dâhil olmak üzere, uluslararası ara bulucuların zamanında müdahalesi sayesinde çatışma erken aşamada önlenmiştir. Bu nedenle söz konusu uyuşmazlığın Abhazya üzerinde olumsuz bir etkisi olmamıştır. Ama tabii ki bölgemizde her şey birbiri ile ilişkilidir.
Sophie Royle: Abhazya’nın çok sayıda Ermeni dışında başka birçok Abhaz olmayan unsur barındırdığı bir gerçek. Yine, günümüzde çok az rastlanır biçimde, ülkenizde birçok din de barış içinde birlikte yaşıyor. Barış içinde birlikte yaşama ve çeşitlilik nosyonunu reddediyor gibi görünen Avrupa ve Amerika halkına ne söylemek istersiniz?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Avrupalılar ve Amerikalıların Abhazya’dan öğreneceği şeyler var. Abhazya’da birçok dinin temsilcisinin barış içinde birlikte yaşadığına dair tespitiniz çok doğrudur. Bu durum büyük ölçüde bizim çok sağlam kişisel ilişkiler kurmamız, birbirimize saygı duymamız ve geleneklere değer vermemiz sayesindedir. Abhaz halkı son derece hoşgörülüdür. Farklı dinlerin temsilcilerinin yanında, farklı ulusların temsilcilerinin de burada barış içinde birlikte yaşamayı başardığımızı da eklemek isterim. Abhazya’da din veya ırk ayrımına dayalı bir anlaşmazlık hiçbir zaman yaşanmamıştır. Bunu da insan ilişkilerini takdir etmemize bağlıyorum. Bu bizim halkımızın kadim mizacıdır.
Sophie Royle: Abhazların barışçı insani ilişkiler kurmaya yatkın olduklarını gösteren bir başka olay da Abhaz asıllı Suriyelilerin ülkenize yerleştirilmeleri olayıdır. Suriyelileri ülkenize kabul etmenizin politik avantajları mı var, yoksa bunu sadece şefkat duygusu ile mi yapıyorsunuz?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Suriyelileri Abhazya’ya kabul etmemiz başka bir çıkar bağlamında ele alınmamalıdır – bu sadece insanî, özgecil bir davranış olarak değerlendirilmelidir. Suriye’den ülkemize gelen kişiler etnik olarak Abhaz kökenlidirler ve Abhazya’nın Anayasal kanunlarına göre (8 Kasım 2005 tarihli ve 1167-c-XIV, bölüm 25), kendiliğinden Abhaz vatandaşlığına sahiptirler. Suriye’de savaş başladığında, kendi tarihî anavatanlarına dönmek isteyen etnik Abhazların dönüşlerini kolaylaştırma kararı almıştık.
Sophie Royle: Belki de, henüz 23 yıl önce korkunç bir savaş yaşayan Abhazlar için savaşın içindekilere yardım etme konusunda anlayışlı davranmak daha kolay olmuş olabilir. Savaşı takip eden bu 23 yılda, size göre Abhazya’nın en büyük başarıları nelerdir?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Birçok başarımız var tabii, ancak en önemli başarımız, gerçek demokratik bir hukuk devleti kurmayı başarmış olmamızdır. Abhazya Cumhuriyeti Anayasasına dercediimiş olan bütün ilkeler, tutarlı ve istikrarlı biçimde yerine getirilmekte ve uygulanmaktadır. Cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerini uluslararası gözlemciler huzurunda yaptık ve yerel yönetim seçimleri de yine saydam bir şekilde yerine getirilmektedir. Bugünün dünyasında bu başarımızı çok önemli buluyoruz, çünkü bugün dünyanın birçok yerinde demokrasi kâğıt üzerinde kalırken, sorunların çoğu askeri güç veya finans lobileri aracılığıyla çözülüyor.
Sophie Royle: Sanırım son referandum da Abhazya’daki demokrasinin seviyesinin bir göstergesi oldu. Hangi sebeple referanduma gittiniz ve halkının oyuna başvurmayan başka politikacılara ne söylemek istersiniz?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Referandum benim kararım değildi. Referandum yapılması için imza toplayan bir Abhaz grubun girişimi idi. Abhazya Anayasası uyarınca uygulamaya koydum. Daha önce de söylediğim gibi Abhazya’da ülkenin politik hayatına aktif olarak katılan demokratik bir toplum vardır. Ülkedeki iktidarın varlık nedeni, halkına hizmet etmektir; halkın oy hakkının olmaması kabul edilemez. Bir diğer konu da, referandum gibi bazı politik kararların da halkın oyunu alıp almadığıdır. Bu olayda halkın %1’inden daha azı referanduma katılmıştır.
Sophie Royle: Referanduma bu kadar düşük bir katılım olması size ne ifade ediyor? Gelecekte tekrar referandumlar yapar mısınız, yoksa referandumlar Abhaz toplumunda etkili ve yararlı kabul edilmiyor mu?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Referanduma düşük katılım olması, bize halkın bu referanduma ihtiyacı olmadığını gösterdi. Oylamada halka sorulan konu yeterince ilgilerini çekmedi. Yine bu durum, referandum kanunlarında da bazı iyileştirmeler yapılması gerektiğini gösterdi. Özellikle de, kampanya, gözlemciler ve diğer yönlerine odaklanmak gerekiyor. Gelecekte kamuoyundan gelebilecek bu tür girişimler olduğunda oylamanın daha etkili olması için gerekli değişiklikler yapılmalıdır. Ama tabii ki referandumların, halkın önemli ulusal konularda verilecek kararları doğrudan etkilemesine izin veren önemli bir demokratik araç olduğu muhakkaktır.
Sophie Royle: Referandumlar önemli ancak, politikanın bir başka yönü de, ülkedeki gençlerin politikaya katılımını sağlamaktır. Abhazya’nın genç yurttaşlarının ülkenin politik yaşamındaki rolü nedir?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Gürcistan-Abhazya savaşının bitiminden sonra, devletimiz için parlak bir gelecek yaratmaya hazır yeni bir nesil büyüdü. Birçoğu Avrupa dâhil olmak üzere yurtdışında eğitimlerini tamamlayarak oldukça yüksek profesyonel niteliklerle yurda döndü. Abhazya’da gençlerimiz çok saygılı, iyi eğitim görmüş vatanseverlerdir ve ülkenin hayatında aktif olarak yer alırlar; sosyal, siyasal, kültürel ve toplumsal hareketlere katılmaktan çekinmezler. Gençlere daha çok yer veren birçok yeni siyasal parti kurulmuştur. Abhazya’da gençlerin görüşlerine her zaman başvurulur, gençlere güvenilir ve birçok genç Cumhuriyetimizin yasama ve yürütme organlarında temsilci olarak görev almaktadır.
Sophie Royle: Hükümetinizin Abhazya’daki gençlerin politikaya katılımını desteklediğini ve cesaretlendirdiğini duymak sevindirici. Yine de, yurtdışında birçok çekici iş olanağı var ve birçok Kafkas genci bu işlerde çalışmak için ülkelerini terk ediyor. Abhazya’daki işsizliği ve gençlerin ülkeyi terk etmesini nasıl önlemeyi düşünüyorsunuz?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Yakın tarihimizde ilk defa 2025 yılına kadar sosyo-ekonomik gelişme stratejisi içeren bir ufuk planlaması geliştirdik. Sektörel politikalar ve yol haritaları üzerinde çalışıyoruz. Bütün bunlar Abhazya’yı müreffeh ve hatta yaşamak için, turizm için ve yatırımlar için daha çekici bir ülke haline getirmek yönünde tutarlı, sürekli ve ilerleyen bir devlet politikası hazırlamamıza yardım edecek. Genç meslek sahipleri için de elverişli koşullar yaratmaya çalışıyoruz. Gençleri eğitim için yurtdışına gönderiyoruz ve onlar da geri dönerek ülkemizin refahı için çalışıyorlar. Kendilerini yurtdışında bulanlar da var, ama onlar da vatanlarının yararı için çaba sarf ediyorlar ve bu da çok önemli bir husus.
Sophie Royle: Her ülke gibi Abhazya’nın da iç sorunları var ve hükümetiniz bu sorunları çözmeyi hedef alıyor. Ama bu önemli bir soruyu gündeme getiriyor – bağımsızlık Abhazya için hala bir öncelik mi, yoksa iç sorunlar önem kazanmaya mı başlıyor?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Abhazya’nın uluslararası seviyede bağımsız ve egemen bir ülke olarak tanınması her zaman için politik önceliklerimizden biridir. İç ve dış sorunlarımız birbiri ile bağlantılı olduğundan, biz sorunlarımızı bu şekilde ayırmıyoruz.
Sophie Royle: İç ve dış sorunlarınızın birbiri ile bağlantılı olduğunu söylüyorsunuz; bu sizce Abhazya'nın tanınmasının iç sorunlarınızın çözülmesi için şart olduğu anlamına mı geliyor?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Dış politika iç politika ile bağlantılıdır. Kuşkusuz uluslararası tanınmanın ekonomi ve yatırımları canlandıracak olan uluslararası yardımların artmasına katkısı olacaktır, bu da iç sorunların çözümüne yardımcı olacaktır. Ama genel olarak ana stratejik ortağımız ve müttefikimiz olan Rusya Federasyonu neredeyse her konuda, iç ve dış konuların çözümünde destek olmaktadır.
Sophie Royle: Rusya’nın ülkeye giderek daha fazla karışması nedeniyle Abhazya halkı Abhaz dilinin kaybolmasından endişe ettiklerini dile getiriyorlar. Abhaz dilinin kullanılmaya devam edilmesi ve Abhazya hayatının bir parçası olması için planlarınız nelerdir?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Dil problemi toplumumuzun gerçekten süregelen bir sorunudur. Abhaz dilinin öneminin tekrar canlandırılması, dilin günlük yaşamda ve iş yaşamı iletişiminde kullanımını artırmak için önlemler alınması gerekiyor. Bugüne kadar Abhaz dilinin geliştirilmesi için birçok proje yaptık. Bu alandaki çalışmalar temelde çocukları hedefliyor. Bu amaçla, çocuklara yönelik olarak Abhaz diline çevrilmiş gösteri ve çizgi filmleri 24 saat yayınlayacak olan bir TV kanalı kurmayı ve Abhazca kendi program ve gösterilerimizi üretmeyi planlıyoruz. Yine okul müfredatında bütün insanî-sosyal konuları Abhazcaya tercüme edeceğiz. Tabii, bu çalışmalar aşamalar halinde olacak ve zaman alacaktır.
Günümüzde, bilgisayar yazılımlarının da Abhaz diline tercüme edilmesi gerektiğini anlıyoruz. Bu, yazım fontları, elektronik sözlükler ve benzeri konuları içermektedir. Halen bu çalışmayı sürdürüyoruz. Ama ne yazık ki, bu konudaki ilerleme finansal konular dolayısıyla zorlaşıyor.
Sophie Royle: Daha çok Rusça konuşan turist gelmesi ve Abhaz dilinin kullanımının azalması arasındaki ilişkiyi nasıl yenmeyi düşünüyorsunuz?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Gelen turist akımı Abhaz dilinin kullanımını etkilemez. Abhazca devletin resmi dilidir ve turist akımının bunun üzerinde bir etkisi olamaz. İki dillilik birçok ülkenin doğal yaşam biçimidir.
Sophie Royle: Abhaz dilinin bu durumda olması şanssız bir durum. Abhazya’nın gelenekleri ve kültürü gibi birçok tarihi özelliği, dili gibi giderek merkezî önemini yitirmekte; tarihin korunması ile devletin gelişimini nasıl dengeleyebilirsiniz?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Geçmişi olmayan halkların geleceği de olmaz. Abhazlar, tarihleri ve gelenekleri konusunda çok titiz ve dikkatlidir. Dünyada, devletin aktif olarak gelişimini sürdürdüğü halde aynı zamanda kimliğini de muhafaza ettiği birçok örnek vardır. Ben, geleneklerimizin ve tarihimizin gelişime engel olmayacağına; aksine Abhazların dünyada bağımsız ve benzersiz bir kültürü olan bir devlet olarak algılanmasına önemli bir katkısı olacağına inanıyorum.
Sophie Royle: Son olarak, tartıştığımız konular ve çözümlere nasıl katkıda bulunabileceklerini merak eden ve Abhazya dışındaki kişilere net bir mesaj vermek istiyorum. Dünyanın her yerindeki yabancılar Abhazya’daki durumun iyileştirilmesi yönünde ne yapabilirler?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Abhazya dünyaya açıktır ve biz kendimizi Avrupa olsun, ABD olsun, Afrika olsun hiç kimseye kapatmıyoruz. Sorun şu ki, dünyanın geri kalanı bizi Gürcistan’ın bakış açısıyla görüyor, bizi gerçekle hiçbir ilgisi olmadığı halde “kötü taraf” olarak görüyor. Ve bu da Avrupa ve ABD’nin sıradan vatandaşlarının suçu değil; bu adı geçen ülkelerin liderleri tarafından politik gerçeklerin bilinçli olarak reddedilmesi, görmezden gelinmesidir. Batıda halen çok az tanınıyor olmamıza rağmen, temsilcilerimiz birçok Avrupa ülkesinde Gürcistan’ın ortaya attığı negatif imajları yıkarak ülkemizin imajını yükseltme yönünde çok iyi işler başarmaktadırlar. Avrupa’da kültür ve bilgilendirme çalışmaları dâhil olmak üzere çeşitli girişimler başlattık ve bu çerçevede kültürümüzü ve ürünlerimizi tanıtıyoruz. Bu çalışmalarımıza ilgisiz kalınamayacağını ve ülkemize ilginin giderek artacağını hissedebiliyoruz. Avrupa ve ABD halkının, bizim bağımsız, dost canlısı bir halkı olan barışçı bir ülke olduğumuzu, çok güzel bir doğaya ve önemli ölçüde ekonomik potansiyele sahip bir ülke olduğumuzu görmelerini istiyoruz.
Sophie Royle: Söyleşimizi özetleyecek olursak, dünyanın Abhazya hakkında bilmesi gereken en önemli gerçekler nelerdir?
Cumhurbaşkanı Hacimba: Dünya bilmelidir ki Abhazya dost, konuksever bir ülkedir ve konuklarını beklemektedir. Dünya Abhazya’yı keşfetmelidir.