Bilimsel fikirlerin insanların yaşamında köklü değişiklikler yaratması için pratik nesnelere ve üretim süreçlerine dönüşmeleri gerekir. Kimse geleceği tam olarak tahmin edemez; ancak 2013’te ürüne dönüşme şansı çok yüksek olan 10 önemli parlak fikrin, geleceği şekillendirecek potansiyele sahip olduğu öngörülüyor.
1) Malzeme bilimi altın çağını yaşıyor
Çip yapımında kullanılan silikon ve fiber optik camlar, modern dünyanın en gözde malzemeleri. Massachusetts Institute of Technology’den (M.I.T.) Thomas Eager’ın değerlendirmelerine göre yeni bir malzemenin laboratuvardan ticari uygulamaya geçişi 15-20 yıl sürebiliyor. Araştırmacılar şimdi, “yüksek-verimli bilgisayarlı malzeme tasarımı” denilen bir yöntemi kullanarak, yeni piller, güneş pilleri, yakıt hücreleri, bilgisayar çipleri ve benzeri teknolojilerde kullanılacak malzemeleri çok daha kısa zamanda geliştirebiliyorlar. Ancak süper bilgisayarlar ve kuantum mekaniğin sağladığı bu kolaylıklar henüz emekleme aşamasında.
2) Karbondioksiti yeraltına hapsetmek
Kömür santrallerinin bacasından çıkan karbondioksiti ayrıştırmanın kolay bir yolu olsa ve bunlar yeniden kayaçlara dönüştürülüp yeraltının derinliklerinde saklanabilse, hava kirliliği büyük ölçüde azalırdı. Deneylerde kum taşı gibi gözenekli tortul kayalara CO2 enjekte ediliyor. Ne yazık ki gaz zaman içinde gözeneklerden kaçarak yüzeye çıkıyor ve atmosferde gezegeni ısıtıyor. Bu kaçışa engel olmak için 2013 yılında bazaltik kayaçlardan yararlanılması düşünüldü. Bu kayaçlar yerkabuğunun bir kısmını oluşturuyor. Bazaltın içinde bulunan magnezyum, kalsiyum ve demir, zaman içinde C02 ile etkileşime girerek, gözeneklerin içinde karbonat kristalleri oluşturuyor. Böylece karbonu, sabit bir katı olarak mezara gömmüş oluyor. “Geliştirilmiş Çözünme” adı verilen bu yöntem ile büyük miktarda C02 yakalanmış oluyor. Mühendisler şimdi bu kimyasal süreci uygulamaya sokmaya çabalıyor.
3) Parça parça birleştirilen yapılar
M.I.T.’den bilim insanları, 2013 yılında ultra hafif, sağlam, yepyeni bir kompozit malzeme geliştirdiler ve bunların testlerden başarıyla geçtiğini duyurdular. Bu malzemenin en önemli özelliği esnekliği ve birbirine monte edilebiliyor olması. 3 boyutlu zincir gibi yapılar oluşturabilen bu malzeme, şu anda kullanılmakta olan ultra hafif malzemelerden 10 misli daha sağlam. Bilim insanları, şimdi yeni malzemelerin uçak ve inşaat sektöründe kullanılıp kullanılmayacağını araştırıyor.
4) Hareket ettikçe şekil değiştiren yumuşak robotlar
Bugün “yumuşak” robotlar yalnızca laboratuvarlarda kullanılıyor. Oysa bu yıl malzeme bilimi, kontrol kuramı, enerji depolama teknikleri ve esnek elektronik konusundaki gelişmeler sayesinde esnek, şekil değiştirebilen robotlar yaratıldı. Bunlar madenlerde, fabrikalarda ve tıp alanında yapılacak çalışmalarda kullanılabilecek. Yumuşak robotların tasarımında mühendisler ahtapot, solucan ve diğer omurgasızların hareketlerinden esinlendiler.
5) Kredi kartı boyutlarında akıllı telefonlar
Metamalzemeler, metal halkalar veya çubuklar gibi minik mikroskobik elemanlardan oluşur. Bunlar doğal malzemelerin iletemediği elektromanyetik radyasyonu dağıtır, büker veya iletir.
Bu elemanlar, kontrol edecekleri radyasyonun dalga boyundan daha küçük olmalıdır. Metamalzemelerin ışığı doğal malzemelerden daha farklı bir şekilde manipüle etmesi daha güvenilir internet bağlantılarının kurulmasına, daha yoğun bir veri depolama kapasitesine, daha verimli elektronik cihazlara ve kredi kartı büyüklüğünde akıllı telefonların üretilmesine zemin hazırlayacak.
6) Bağırsak hastalıkları için genetik tedaviler
İnsanlar, ağızlarında, ciltlerinde ve bağırsaklarında barındırdıkları trilyonlarca bakteri, mantar, arkea ve virüsler sayesinde sağlıklı bir yaşam sürerler. Ne var ki bilim insanlarının bunları tek tek inceleyip, zararlı ve yararlı olanlarını ayırt etmesi mümkün değildir. Ancak hızla gelişen ve giderek ucuzlayan genetik çözümleme teknolojileri sayesinde bu artık mümkün. Mikroplara karşı mücadele etmek yerine, mikroplarla iş birliği yapma yoluna giden bilim insanları, tedavisi çok güç inatçı hastalıklara karşı bu yepyeni stratejiden yararlanıyor.
7) Buluttaki verilerinizi güvence altına almak
Dizüstüleri ve akıllı telefonları, uzaktaki devasa bilgisayar bankalarına bağlayan bulut bilişim, bu cihazlardan herhangi birinden beklenmeyecek kadar büyük bir işlem gücü sağlarlarken, dünyanın herhangi bir noktasında verilerinize ve belgelerinize ulaşım şansı tanır. Ancak bu kadar önemli bir hizmetin doğurduğu tehlike de kendisi kadar büyük: Bulutta yaşayan verilerin hacker’ların saldırısına uğraması an meselesidir. Neyse ki bu tehlikeyi bertaraf edebilecek çözümlerden biri şu anda mevcut. M.I.T.’den bir grup bilim insanı, server’ları bellek erişimi ve zamanlama ile ilgili saldırılara karşı koruyacak bir yöntem geliştirdiler.
Ascend adını verdikleri bu çip, server’ın uzaktaki bir kaynaktan her veri talep edişinde, yanlış bilgiyi elemek için tarama yapıyor.
8) Kalitesiz ve sahte ilaçları anında tespit etmek
Boston Üniversitesi’nde geliştirilen PharmaCheck adı verilen yeni bir cihaz, etkin hammaddenin yoğunluğunu ve ne hızda kana karıştığını test edebiliyor. Bu ve benzeri ilaç test kitleri, yoksul ülkelerde üretilen hatalı jenerik ilaçları, internet üzerinden satılan sahte ilaçları anında tespit edebilecek.
9) Yeni doğanları kurtaran antiseptik ilaçlar
Dünya sağlık Örgütü (WHO), yoksul ülkelerde steril olmayan ortamlarda gerçekleşen doğumlarda hem ucuz, hem de etkili bir antiseptik olan klorheksidin antibakteriyel jel kullanımı projesini yaşama geçiriyor. Bebeğin göbek kordonu kesildikten sonra klorheksidin uygulandığında enfeksiyon ve ölüm riski belirgin ölçüde azalıyor.
10) İnce, esnek elektronik ekran üretimi
Bilim insanları yıllardır esnek elektronik ekran üretiminin peşinde. Üretim şeklinde büyük değişiklik yapan uluslararası bir araştırmacı ekibi, sert ve kalın taban kullanma zorunluluğunu ortadan kaldırarak, “soy ve yapıştır” yöntemi ile Polimer LED’lerin iki mikron kalınlığına inmesini sağladılar.
Kaynak: Cumhuriyet – Bilim Teknoloji