Obstrüktif sarılık, karaciğerde üretilen safranın ince bağırsağa taş, tümör veya daralma gibi nedenlerden dolayı akamaması sonucunda oluşan bir hastalıktır. Safra yollarındaki tıkanmaya bağlı olması sebebiyle tıkanma sarılığı olarak da adlandırılır. Hastalık herhangi bir enfeksiyon sonucu oluşmadığı için bulaşıcı değildir.
OBSTRÜKTİF SARILIK NEDENİ VE BELİRTİLERİ
Obstrüktif sarılıkta safra yolunun herhangi bir nedenle tıkanması sonucu arkaya doğru bir safra birikintisi oluşur. Bu birikintinin içindeki maddelerin kana karışmasıyla birlikte obstrüktif sarılık diğer bir adıyla tıkanma sarılığı meydana gelir.
Obstrüktif sarılığın en sık karşılaşılan nedeni safra taşlarıdır. Ayrıca safra yolu, safra kesesi, pankreas ve metastik gibi kanser türleri ve ameliyat sonrası oluşan bazı komplikasyonlar da hastalığın nedenleri arasındadır. Hastalığın en önemli belirtisi göz aklarında ve ciltte oluşan sararmalardır. Obstrüktif sarılık hastalarında idrar renginde koyulaşma, gaita renginde açılma, ciltte kaşıntı, ateş, üşüme, titreme ve karın ağrısı gibi semptomlar da görülebilir.
OBSTRÜKTİF TEŞHİS VE TEDAVİSİ
Obstrüktif sarılığın teşhisinde fizik muayene ve hasta hikayesinin yanı sıra kan testleri önemlidir. Kan biyokimya testlerinde özellikle alkalen fosfataz, biluribin ve amilaz değerleri yüksektir. Normal serum bilirubin düzeyi 0.5-1.3 mg/dl’dir. Eğer hastanın serum bilirubin düzeyi 2.5 mg/dl’yi geçiyorsa obstrüktif sarılık şüphesi ortaya çıkar. Bu hastaların karaciğer enzimleri yükseldiği için karaciğer ve safra sistemine yönelik ultrason, bilgisayarlı tomografi, MR gibi görüntüleme yöntemleriyle tıkanıklığın nedeni saptanabilir.
Ayrıca safra yollarının endoskopi ile ağız yolundan girilerek görüntülenmesi de teşhis için tercih edilen yöntemlerdendir. Obstrüktif sarılığının tedavisi tıkanıklığın nedenine ve hastanın genel durumuna bağlı olarak değişiklik gösterir. Hastalığın tedavisinde asıl amaç, tıkanıklığın ortadan kaldırılmasıdır. Eğer hastanın safra kesesinde taş varsa cerrahi veya endoskopik yöntemle taş çıkartılır.
Tıkanma nedeni kanser ise kesin tedavi yöntemi cerrahi operasyonlardır. Fakat hastalığın ilerleyen evrelerinde hastaların birçoğunun ameliyat olması mümkün değildir. Bu durumda ise tıkalı safra kanalı içine stent denilen metal kafes veya plastik tüp yerleştirilerek, safranın bağırsağa akışı sağlanır. Önerilen Branşlar: Aile Hekimliği, Dahiliye, Gastroentereloi, Genel Cerrahi, Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları