Nano Akvaryum Kurulumu
Kadir Aytar
Kurulum
Nano resifi kurmak için öncelikle kuracağınız akvaryumun büyüklüğüne karar vermeniz gerekiyor. Bu noktada piyasada bulabileceğiniz deniz akvaryumuna uygun lamba boyutlarını dikkate almanızda fayda var. Başlamak için standart 35-100 lt arası dikdörtgen akvaryumlar oldukça uygundur. Işıklandırma nedeniyle yüksek akvaryumlardan ziyade 30-40 cm yüksekliğindeki akvaryumlar daha uygundur.
Deniz akvaryumu firmalarında filtrasyon sistemli hazır nano akvaryumlar bulmak mümkün.
Akvaryum büyüklüğüne karar verdikten sonra beslemeyi düşündüğünüz canlıların ışık ihtiyaçlarına göre bir ışıklandırma gerekecektir. Deniz canlıları için uygun olan lambalar mavi spektrumda yani 5500K üzerinde olmalıdır. Sadece balık beslemeyi düşünüyorsanız litre başına 0.5 Watt civari ışık çıkışı sağlayacak bir ışıklandırma işinizi görecektir. Mantar, zoanthid gibi canlılar ve düşük ışık isteyen yumuşak mercanlar için litre başına 0.75 -1 Watt yeterli olacaktır. LPS ve SPS mercanlar için daha yüksek ışık çıkışları sağlamanızda fayda vardır. Boylarına göre daha yüksek çıkış gücüne sahip olmaları açısından akvaryum için üretilmiş T5 florasanlar ve LED ampuller nanolar için idealdir fakat Türkiye'de genelde NO (Normal Output) florasanlar bulunduğundan ya NO florasan kullanıp çok fazla ışık isteyen canlılardan vazgeçeceksiniz yada T5 veya LED aydınlatma ekleyeceksiniz. Lamba olarak 50/50 beyaz ve aktinik mavi lambalar kullanılması canlılar için daha uygun ışıklandırma sağlayacaktır.
Son yıllarda oldukça popülerleşen led aydınlatmaları özellikle nano akvaryumlar için uygundur
Işıklandırmada T5 floresan kullanacaksanız, aktinik mavi ve beyazları ayrı olarak bağlar ve ayrı olarak çalıştırabilirseniz güneşin doğuşunu canlandırabilmek icin önce aktinikleri çalıştırıp yarım saat sonra beyazları çalıştırabilir güneşin batışını canlandırabilmek içinse önce beyazları kapatıp yarim saat sonra aktinik lambaları söndürebilirsiniz. Ya da bu işi sürekli manüel olarak yapmak yerine iki ayrı zamanlayıcı kullanabilirsiniz
Eğer akvaryumunuz yeterince uzunsa 24W (55cm) T5 aydınlatma kullanılabilir
Isıtıcı olarak 50 ve 75 Watt'lık termostatlı ısıtıcılar idealdir. Bir veya iki tane küçük kafa motoruyla akvaryum içi akıntıyı sağlayabilirsiniz.
Ufak akvaryumlar için tasarlanmış, geniş bir açıyla akıntı yaratan ve düşük elektrik tüketimi olan akıntı motorları nano akvaryumlar için idealdir. Fotoğraf: ReefBuilders
Filtrasyon için canlı kaya ve canlı kumla sağlanan doğal filtrasyon idealdir. Her 8 lt için 1- 1,5 kg kaliteli canlı kaya ve her 8lt için 2kg civarı canlı kum öneririm. Canlı kaya ve canlı kuma ilave olarak akvaryum büyüklüğüne uygun şelale tipi filtreler ve protein toplayıcılar kullanılabilir.
Bu malzemelere ilave olarak deniz suyu özelliklerini elde edebilmemiz için gerekli olan kaliteli bir sentetik deniz tuzu karışımı, tuzluluğu ölçebilmemiz için refraktometre ve su değerlerimizi test edebilmemiz için tuzlu su test kitlerine ihtiyaç vardır.
Tuzlusuyun yoğunluğunu ölçmek ve suya ne kadar tuz eklememiz gerektiğini anlamak için refraktometre kullanılır
Su hacminin küçük olması nedeniyle küçük akvaryumlar sıcaklık değişimlerine çok daha çabuk tepki vereceklerdir. Bu nedenle akvaryumunuzu iç cepheye bakan bir duvar kenarına, klima ve ısıtma cihazlarının uzağına yerleştirmenizde fayda vardır. Yine yer seçiminde değişiklikleri sürekli takip edebileceğiniz göz önünde olan bir yer daha uygun olacaktır. Kendi yapacağınız bir kapağın iki kenarına uygun büyüklükte delikler açarak biri üzerine basit bir bilgisayar fanı yerleştirirseniz ışıklandırmadan dolayı ısınan havayı dışarıya atacağı için sıcak havalarda su sıcaklığının korunmasında faydalı olacaktır.
Kurulum aşamasına geldiğinizde üst kısımda 5-6 cm boşluk bırakacak şekilde suyu doldurun. Su olarak çeşme suyu ve damacanalarda satılan içme suları fosfat ve nitrat gibi deniz canlıları için zararlı pek çok maddeyi içereceği için saf su, RO yada RO/DI öneririm. Isıtıcınızı akvaryumunuzun arka camına kayalarla gizlenebilecek bir yere yerleştirdikten sonra çalıştırın. Sıcaklık 24 C 'ye geldiğinde ısıtıcınızı bu noktada sabit tutacak şekilde ayarlayın ve sentetik deniz tuzu karışımını uygun miktarda suya karıştırın ve hemen akıntı motorunu çalıştırmaya başlayın. Bu tuzun daha çabuk çözülmesini sağlayacaktır. Tuzun tam olarak çözülmesi için en az bir gün bekleyin. Su yoğunluğunuzu 1,025-26 civarında tutmalısınız. Refraktometrede okuduğunuz değer daha yüksek ise bu değeri elde edinceye kadar tatlı su ilave edin düşük ise tuz ilave edin.
Tuzlu hazırlarken tuz ve suyu en az 8 - 12 saat bir kafa motoru yardımıyla karıştırmanız gerekmektedir.
Şayet taban malzemesi olarak canlı kum kullanıyorsanız başka bir kapta tuzlu su hazırlayın ve canlı kumu kepçe gibi bir malzeme içerisinde bu tuzlu suda süzdürdükten sonra akvaryumunuz tabanına yerleştirin. Canlı kumu yüzeye de bırakıp çökmesini beklerseniz suyunuzu bulandıracaktır. Fakat bu geçici bir şeydir ve sudaki partiküller kendiliğinden çökecektir. Zemin malzemesi olarak aragonite kum kullanıyor iseniz sudaki bulanıklık bir iki gün sürebilir bunun herhangi bir zararı yoktur.
Suyunuz ve kumunuz hazır olduktan sonra canlı kayalarınızı yerleştirebilirsiniz. Canlı kayaları yerleştirirken öbeklemek yerine akıntıya müsaade edecek bir şekilde yerleştirmeniz faydalı olacaktır.
Canlı kayaların sıkışık yerleştirmemek ve camlara dayamamak, su sirkülasyonu açısından önemli
Her şey hazır olduktan sonra biyolojik ortamın oluşma surecini hızlandırabilmek için suda amonyak oluşumunu desteklemek faydalıdır. Bunun için temiz bir beze sarılı çiğ karides kullanılabilir. Amonyak değeri test kitinizde en yüksek noktaya geldiğinde karidesi çıkarın. Bir sure sonra nitrit yükselecek, daha sonra nitrat yükselmeye başlayacak nitrit ve amonyak yavaş yavaş kaybolmaya başlayacaktır. 4-8 haftalık bir süre içerisinde amonyak, nitrit ve nitrat değerleri "0" olduğunda döngü tamamlanmış olacaktır.
İkinci haftadan itibaren kahverengi diatom yosunu oluşmaya baslar bu suda yeterli bakteri oluşumu olmadığından dolayı her yeni kurulan tuzlusu akvaryumunda olan bir şeydir. İkinci hafta sonuna doğru yosunla mücadele için astrea, nassarius, cerith gibi salyangozlar, mavi ve kırmızı bacaklı hermit yengeçleri ilave edebilirsiniz. Dönüşüm tamamlanıncaya kadar yani amonyak, nitrit ve nitrat "0" oluncaya kadar balık ya da mercan ilave edilmesi yanlış olacaktır. Daha sonra da canlı ilavesi, su değerleri gözlenerek yavaş yavaş ve beslenilmesi düşünülen canlılarla ilgili yeterli bilgi toplandıktan sonra yapılmalıdır.
Canlı kaya, kum ve camın üzerinde oluşan diatom yosunlarının görülmesi döngü süreci sırasında normaldir
Yeterli miktarda kaliteli canlı kaya ve canlı kum doğal filtrasyonu gerçekleştireceği için aşırı canlı yüklemesi yapılmadığı taktirde şelale tipi bir filtre ile protein toplayıcıya ihtiyaç duymadan su değerlerinizi istenilen düzeylerde tutabilirsiniz. Gerekli iz elementlerini ihtiva eden kaliteli bir tuz karışımı ile haftalık %10 su değişimleri yaptığınız taktirde sisteminizin ihtiyaç duyduğu mineralleri takviye etmiş olursunuz. Filtre malzemesini haftalık su değişimleri esnasında akvaryumunuzdan aldığınız suyla temizlemeniz ve iki haftada bir değiştirmeniz uygun olacaktır. Su buharlaşması hacim küçük olduğu için tuzluluğu önemli oranda etkileyeceğinden eksilen suyun günlük olarak tatlı su ile takviye edilmesi gerekir.
Feza Hokkacı'nın nano akvaryum günlüğünü görmek için tıklayınız