Alzheimer: bağirsaklarimiz aklimizi kaybetmemi̇zi̇ nasil sağliy
Bağırsak mikrobiyotasında denge bozukluğu ile Alzheimer hastalığı arasındaki bağlantı teyit edildi. Bu çalışma iki zayıf bağlantı belirleyerek burada rolü olan mekanizmaları netleştiriyor: enflamasyon ve bağırsak ve beynin bariyer fonksiyonları.
Bu makale hakkında
Beynin çalışması üzerinde bağırsak mikrobiyotasının etkisi üzerine her ay inanılmaz çok sayıda çalışma yayınlanmaktadır. Bu çalışmaların birçoğu bağırsak mikrobiyotasındaki denge bozukluklarının Alzheimer hastalığının (AH) başlamasında veya ilerlemesindeki rolüne odaklanmaktadır. Bu çalışmadaki araştırmacılar bağırsak bakterilerinin hastalığa ve daha spesifik olarak korkulan amiloid birikmesine nasıl katkıda bulunduğunu belirlemeye çalıştı.
Bağırsak-beyin aksında rolü olan mekanizmaların ortaya çıkarılması.
Bu bağlamda, bağırsakların beyni nasıl etkilediğini araştırmak üzere AD hastası olan ve olmayan ve yaşları 50 ile 85 arasında değişen 90 kişiyi bir araya getirdiler. Yapılan analizler bu kişilerin kanlarında aşağıdakilerin bulunup bulunmadığını değerlendirdi: 1. Bağırsak mikrobiyotasından gelen bakterilerin ürettiği moleküller; 2. İnflamatuar moleküller ve 3. Bağırsak bariyeri (bağırsak bileşenlerinin kan akışına ulaşmasına sağlayan) ve kan-beyin bariyerinin (bileşenlerin kandan beyne geçmesini sağlayan) değişmesine işaret eden belirteçler. Beyinde amiloid birikmesi olup olmadığı da ölçüldü. Amaç, rolü olan mekanizmaları belirlemek amacıyla tüm bu parametreler arasındaki ilişkileri bulmaktı.
Rol oynayan bakteriyel ve inflamatuar bileşenler
Bu araştırma, birçok güçlü ilişkilerin bulunması ile verimli sonuçlandı. Örneğin bir tarafta amiloid birikimleri ile diğer tarafta bağırsak mikrobiyotasından gelen bileşenlerin kanda bulunması ve enflamasyon veya bu bileşenler ile yukarıda bahsedilen bariyerlerin geçirgenliğinde oluşan değişimler arasında. Dolayısıyla bağırsak mikrobiyotasında bir denge bozukluğu vücudun koruyucu bariyerlerini bozma becerisine sahip bir inflamatuar mekanizmayı tetikleyerek bileşenlerin beyne sızmasına ve potansiyel olarak amiloid plaklarının oluşmasına yol açabilir.
Bu bulgu, özellikle risk altındaki kişilerde mikrobiyotadaki dengeyi korumak için faydalı bakterilerden (probiyotikler) oluşan bir kokteylin verilmesi gibi yeni tedavi yaklaşımlarının yolunu açmaktadır. Ancak bu kokteylde neler olacağı ise henüz belirlenmemiştir.
Kaynaklar:
Marizzoni M, Cattaneo A, Mirabelli P, et al. Short-Chain Fatty Acids and Lipopolysaccharide as Mediators Between Gut Dysbiosis and Amyloid Pathology in Alzheimer's Disease. J Alzheimers Dis. 2020;78(2):683-697