Dicle Nehri, yaklaşık 1900 km uzunluğuna sahiptir. 523 km boyunca Türkiye’de, 44 km boyunca Suriye’de, geri kalan kısmı ise Irak sınırları içerisinde yer alır. Batı dillerinde Dicle, “Tigris” olarak geçer. Arapça Dijla, eski Farsça Tigra denir. Nehrin ana kaynağı eskiden Hazar Gölüydü. Günümüzde Hazar Gölü ile Dicle Nehrinin bağlantısı bulunmamakta. Nehrin günümüzde ana kaynağı Doğu Anadolu dağları ve dipten sızma yoludur. Dicle, çok sayıda kolları olan önemli akarsulardandır. Güneydoğu Toros Dağları’nda Maden Dağları kesiminde, Hazarbaba Dağı güneyinde başlar. Basra körfezine kadar uzanan nehir körfeze dökülerek son bulur.
Dicle Nehri’nin rejimi düzenli değildir. Nisan-Mayıs aylarında dağlarda ki karların erimesiyle suyu artan Dicle, bu aylarda en yüksek su seviyesine ulaşmış olur. Yaz ayları sonuna yaklaşınca ise su seviyesi düşer. Dağlarda ki karın erimesiyle birlikte bazı yıllarda taşmalar olmuştur. Taşmaları ve taşmanın yarattığı zararları önlemek için Mezopotamya’da kıyılarına M.Ö. 3000 yıllarında setler yapılmış fakat suların taşması önlenememiştir. 20. Yüzyılda Kut Barajı, Samarra ve Dokham Barajı yapıldı. Taşmanın önüne bu üç baraj ile ancak geçilebilmiştir.
Dicle Nehri, kutsal kitaplara konu olmuş, Danyal peygamberin mucizesine dönüşmüş, canlıların ilk barınağı ve sığınağına bürünmüştür. Tevrat’ta Digris, İncil’de Tigris, Kuran’da Dijle olarak geçer.
Fırat ve Dicle nehirleri
Fırat ve Dicle nehirleri, dünyanın en uzun ve en önemli su yollarından ikisidir. Birlikte, Akdeniz’e boşalmadan önce altı ülkeden geçerek yaklaşık 1.900 km’ye uzanıyorlar. Nehirler aynı zamanda su ve gıda kaynakları için önemli kanallardır ve günümüz uygarlıklarının şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır.
Dünyanın en uzun nehirlerinden ikisi ve ikisi de Türkiye’den geliyor. Fırat, güneydoğuya Suriye’ye ve ardından Irak’a akar. Dicle kuzeydoğuya Irak’a ve ardından İran’a akar. Bu nehirler bölgenin tarihinde önemli bir rol oynamıştır. Mal taşımak için kullanıldılar ve aynı zamanda sulama için de önemliydiler.
Dicle nehri nerede?
Dicle, Güneybatı Asya’da bulunan bir nehirdir. Güneydoğu Türkiye’nin dağlarında yükselir ve Şattü’l-Arap’ı oluşturmak üzere güney Irak’ta Fırat Nehri’ne katılmak üzere Irak üzerinden güneydoğuya akar.
Dünyanın en uzun ve en eski nehirlerinden biri olan Dicle, Akdeniz’e dökülmeden önce Türkiye, Irak, İran ve Suriye’den akıyor. Nehir uzun ve zengin bir tarihe sahiptir ve seyri boyunca her ülkenin gelişmesinde önemli bir rol oynamıştır.
Dicle nehri nereden doğar?
Dicle nehri İran’ın Zagros Dağları’ndan doğar ve Basra Körfezi’ne boşalmadan önce Irak’tan akar. Nehir yaklaşık 1.847 kilometre uzunluğuna sahip. Dicle dünyanın en uzun nehirlerinden biridir ve drenaj havzası Nil, Tuna ve Kolombiya nehirlerinin toplamından daha büyüktür.
Dicle nehri derinliği
Dicle Nehri, Batı Asya’da büyük bir nehirdir. Irak ve Suriye üzerinden akar ve Basra Körfezi’ne boşalır. Dicle yaklaşık 1.180 mil uzunluğundadır. Nehir yaklaşık 328 fit derinliğe sahiptir.
Dicle Nehri’nin Özellikleri
Dicle Nehri, Irak’taki en uzun nehirdir ve 1.847 kilometre akar. Batı İran’daki Zagros Dağları’nda yükselir ve Basra Körfezi’ne boşalmadan önce Irak’tan akar. Dicle, Bağdat için önemli bir su kaynağıdır ve aynı zamanda güney Irak’taki tarım alanlarına da su sağlamaktadır. Dicle ayrıca balık stokları ve hidroelektrik kaynakları sağlar.
- Dicle eski Mezopotamya sınırını oluşturan iki önemli nehirden biridir. Fırat ve Dicle nehirleri Mezopotamya’nın sınırlarını çizer.
- Dicle, Irak topraklarına geçip Fırat’la Şattülarap’ta birleşirler.
- Basra Körfezi’ne dökülür.
- Akış Hızı (debisi) fazladır.
- Rejimi düzensizdir.
- Ulaşım için yarı elverişlidir.
- Enerji üretimi için elverişlidir.
- Dışarıya dökülen bir nehirdir. Basra Körfezi’ne dökülür.
- Karların eridiği aylarda su seviyesi hızlı bir artış gösterir.
- Mart ve Mayıs ayları arasında yıl boyunca akıttığı suyun yarısına kadar akıtır.
- Dicle , Fırat Nehri’nden kısadır.
- Fırat Nehri’nden daha fazla suya sahiptir.
- Sulama kanalları ile sulama sağlar.
- Mezopotamya’da sık kullanılan bir ulaşım yoluydu.
- Zengin bir tarımcılık olanağı sağlar.
Üzerinde kurulan Türkiye’de ki HES ve Barajlar
Dicle Nehri, dünyanın en yoğun ticareti yapılan su yollarından biridir. Nehir, dünyanın en önemli şehirlerinden bazılarının yaratılmasından sorumluydu ve birçok insanın kültürel mirasının şekillenmesine yardımcı oldu. Ancak Dicle Nehri üzerine inşa edilen barajların çevre ve insan nüfusu üzerinde olumsuz etkileri olmuştur.
Dicle Nehri üzerinde 2 adet baraj ve HES (Hidroelektrik Santrali) bulunmaktadır.
|1||Kralkızı Barajı ve HES||Diyarbakır|
|2||Dicle Barajı ve HES||Diyarbakır|
|3||Ilısu Barajı ve HES (inşaat halinde)||Mardin|
|4||Cizre Barajı ve HES (planlanan)||Şırnak, Cizre|