"Sonra da acz ve nefsin itimatsızlığından neş'et eden ve işi birbirine bırakmak olan düşman-ı gaddar geliyor. Himmetin elini tutup oturtturur." Devamıyla izah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
"Sonra da acz ve nefsin itimatsızlığından neş'et eden ve işi birbirine bırakmak olan düşman-ı gaddar geliyor. Himmetin elini tutup oturtturur. Siz de لاَ يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ اِذَا اهْتَدَيْتُمْ ["Siz doğru yolda oldukça, sapıtmış olanlar size zarar veremez." (Mâide, 5/105)] olan hakikat-i şâhikayı üzerine çıkarınız. Tâ, o düşmanın eli o himmetin dâmenine yetişmesin."(1)
Himmet, gayretli olmak anlamına geliyor. İnsanın gayretli olabilmesi de ancak maddi ve manevi sermaye ile mümkündür. Sermaye olmadığı zaman insan kendine itimat edemez, yani korkak ve pasif olur. Sermaye burada sadece servet ve zenginlik anlamında değildir. İnsanın sahip olduğu her türlü maddi ve manevi değerler, kabiliyetler ve yetenekler sermaye kapsamına girer.
Kısacası aciz, fakir, çaresiz, zayıf, özgüveni olmayan pısırık insanların, himmetli ve gayretli olması pek mümkün değildir.
Mesela, güçlü ve kuvvetli bir zalim bir masumu, gözünün önünde eziyor ve ona eziyet ediyor. Şayet sen aciz ve zayıf isen, o zalime karşı koyma ve masuma yardım etme konusunda çaresiz ve aciz kalırsın. Yani gayretsizliğin ve özgüvensizliğin temelinde acizlik ve çaresizlik yatmaktadır.
Güçlü, donanımlı, zengin ve vicdanlı olan birisi özgüvenli ve himmetli olur.
Siz işi birbirinize bırakmayıp, işi kendi işiniz gibi üstlenirseniz, başkalarının işi başkaları üstüne bırakma hastalığı size zarar vermez. Yani siz doğruyu yapmaya devam ettikçe, başkalarının yanlışta olması size zarar vermez, denilmek isteniyor.
İnsanların gayretsiz olmasındaki en büyük etken, başka insanların gayretsiz olmalarıdır. Ayet bu hastalığa tam bir reçetedir; yani "sen gayretli olmaya devam edersen, başkalarının gayretsizliği ve tembelliği sana zarar vermez" denilmek isteniyor.
Herkes başkalarından gayret bekleyecek olursa, gayret eden kimse kalmaz; gayret eden kimse olmazsa başarı ve gelişme olmaz.
(1) bk. Münazarat.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü