Eğitimci değilim ama okullara atıksız yaşam ile ilgili eğlenceli aktiviteler ekleyerek çocuklarımıza ayrı bir bilinç kazandırsak fena olmaz mıydı diye düşünüyorum. Bunun için kendi çabalarıyla uğraşan birçok öğretmenle haberleşiyoruz. Enfes yöntemler buluyorlar.
‘Atıksız Sınıf’ uygulaması başlatan öğretmenler var. Sınıfına paketli olan hiçbir tüketimi dahil etmiyor. Tüm malzemeler yeniden kullanılan, yıkanabilen, doldurulabilen ürünler. Atıklarını gübreleştiriyor, yapabilecekleri malzemeleri kendileri hazırlıyorlar.
Ülkemizde de kendi bahçelerine bostan kuran, eken, biçen, sulayıp büyütüp hasat eden bazı okullar var. Sınıftaki etkinliklerine bayıldığım bir özel öğretmen de Hasan Kartal öğretmen. Bahçelerinde ekip biçtikleri bir bölüm var. Ürettiklerini yiyor ve hatta turşusunu bile kuruyorlar. Doğada o kadar çok vakit geçiriyorlar ki bu sevgiyi en derinden yaşıyorlar. İçimi neşeyle dolduruyor yaptıkları. Her gün kalkıp ‘acaba bugün neler yapıyorlar’ diye bakıyorum. Keşke tüm öğrenciler bu şekilde bir öğrenim şansına sahip olsa!
Yeni bir takvimle motivasyon sağlamak için yola çıkıyoruz. Atıksız yaşam isteyen, ‘nasıl yapsam, nereden başlasam’ diyenler için minik bir deneme olsun.
Yeni bir şey alma
Bugün ‘Yeni bir şey alma’. Bir günlük deneme ama sizinle yıllar boyu kalması varmak istenilen nokta. Yeni başlayanlar bir gün deneyebilir. Keyif alanlar sonraki günlere uzatabilir. Ama göreceksiniz ki zaman içinde yaşama yayılan bir anlayış oluyor.
Doğaya aşık insanların evladı olarak dünyaya gelmişim. İsmim, soyadım bile ağaçtan. Selvi Kayın. Küçüklüğüm dağ, bayır, piknik, çayır gezerek geçti. Balkonu, saksıları cıvıl cıvıl bir annenin; terası hiç boş olmayan bir anneannenin çocuğuyum. O terastan ne çilekler, dutlar, biberler, güller yedik. Evet reçeli yapılan güllerden yerdik. Ankara’nın soğuğunda terasta hiçbir şey kalmamışsa evin içindeki bitkiye portakal bağlardı anneannem. Ağaçtan meyve toplardık evin içinde :))
İşte böyle geçen yıllar beni bu gezegene hayran bir birey yaptı.
Tarif yeni öğrendiğim metodlarla gelişip güzelleşince paylaşayım dedim. Glutensiz beslenmek isteyenler için seçenekler ya paketli ve tatsız ya da paketsiz ve pahalı. Bunların yerine çok kolay bir reçete yerleştirmek istedim buraya.
Atıksız yaşam kullandığımız her ürünü sorgulamamızı sağlıyor. Düşünmeden aldığımız ve zaten bir gereklilik olarak gördüğümüz ürünler gerçekten de öyle mi? Denemeye başlayınca anlıyorsunuz ki öyle değil. Temel birkaç ihtiyacımız var, o kadar!
Blogumda çeşitli yazılarla evde nasıl temizlik yaptığımızdan bahsediyorum. Bu yöntemleri dünya çapında atıksız yaşam süren diğer kişilerden öğreniyorum. Ve sizlerle paylaşıyorum ki çoğalalım, güzel dünyamızı korumaya çabalayalım.
Bu keyifli yolculukta alışveriş alışkanlıklarım çok değişti. Hiçbir zaman çok alışveriş meraklısı bir kişi değildim ama evimin ‘temel’ sandığım ihtiyaçları için markete gidiyor ve plastik paketlemeli bir sürü ürün alıp dönüyordum. Bilinçlendikçe markete gitmeye de gerek kalmadı.
Labne diye yediğimiz peynirin tarihinin yine bu zengin topraklarda olduğunu duymuş muydunuz? Ben yıllarca kutuda aldığım Labne’yi ‘Yahu bildiğin süzme yoğurt’ dememe rağmen yabancı bir ürün sanıyordum. Neyse bir süredir aydınlandım 🙂
Labne ismi de ‘Laban, Leben’ kelimelerinden türemiş. Arapçada fermente süt ürünlerine verilen bir isimmiş.
Çok değerli Prof. Dr. Artun Ünsal’ın kaleme aldığı ‘Silivrim Kaymak – Türkiye’nin yoğurtları’ kitabını sipariş verdim. Hemen okumaya başlayacağım. İçinde harika ülkemizin çeşit çeşit yoğurtları var. Birkaç tane sıralayalım: Silivri ateş yoğurdu, Kanlıca yoğurdu, Trabzon’un külek yoğurdu, Bolu’nun keşi, Kilis Yörük yoğurdu, Tatar kozalak yoğurdu, Denizli’nin yanık yoğurdu, Burdur’un kese yoğurdu, Beşikdüzü’nün yoğurt kesmesi, Sivas’ın peskütanı, Kars’ın kremalı kurutu, Hatay’ın tuzlu yoğurdu, Gesi’nin dorak yoğurdu, Muğla’nın kırktokmağı… Belki siz de okumak istersiniz.
Pişirme kağıdını alışveriş listelerimizden çıkaralı bir süre oldu. Bu ürünün de rahatlık ekonomisi şartlarından biri olduğunu anlayınca neden onca zaman boşa para harcamışım diye düşünüyorsunuz! Ama olsun, nereden dönersek kar!
Yağlı kağıt veya fırın kağıdı adı ile satılan bu kağıtlar beyazlatıcı ve dioksin içeriği nedeniyle sağlık açısından zararlı. Son zamanlarda zararlı maddeleri içermeyen türlerinin çıktığını bildirenler oldu ama benim aldığım marketlerde onlar yoktu, hala da gidersem gözlem amacıyla bakıyorum, görmüyorum. Ulaşması çok kolay değil diye düşünüyorum.
Sıfır Atık yaşam şekli hayatın içinde gereksiz olan tüm tüketimlerden kurtulmayı hedefliyor. Nasıl naylon poşet, pet şişe, pipet, plastik çatal-bıçak-kaşık kullanmadan yapabiliyorsak fırın kağıdını da kullanmadan yapabiliyoruz.
Başlığı yazarken bile ‘deterjan’ demek istemediğim anlaşılıyor mu? 🙂
Bulaşık makinesinde kullanılan deterjanlar ne kadar ‘green’, ‘organik’, ‘ekolojik’ de olsa onlara gerçekten ihtiyacımız var mı dediğimizde bu tarifleri denemeye karar verdik. Hepsi farklı. Bazıları size uyabilir, bazıları uymayabilir. Nedenlerinden bahsetmiştik; her bölgenin su kireç oranı, makinelerin çalışma sistemi, bulaşıkların ne kadar makinede beklediği vs vs.
Birini deneyip memnun kalmazsanız diğerine bakın. Maddelerin oranları ile minik minik oynayın. ‘İşte bu’ diyeceğiniz bir tarif mutlaka olacaktır.
Atıksız yaşam çöp üretmeden yaşayabilmektir. Sadeleşmektir. Gereksiz olan her şeye yeni bakış açısı ile yaklaşmaktır. Dünyamıza bir hediyedir. Doğanın içinde, kendi döngüsünde var olabilmektir.
Zero Waste on yılı aşkın bir süredir dünyada gelişmekte olan bir kavram. İnsan tabiatın dengelerini bozduğunu anlamaya başlayınca yolun sonunun çok keyifli olmadığını gördü. Dönüş çareleri ararken bu enfes haritayı buldu!
Atıksız olabilmek mümkün. Bu hayat şekliyle yaşayan bireyler, aileler bir yılda yarım litrelik kavanozu dolduracak kadar atık üretiyor. Evlerinde çöp kovası bile yok. İyi ama nasıl! Çözümler geri dönüşüm sistemleri değil, çok daha temelden gelen hareketler.
Zero Waste yaşamın 5 temel prensibi var.
(İngilizcede 5 R olarak geçiyor. Tüm kelimeler ‘R’ harfi ile başlıyor. Refuse-Reduce-Reuse-Recycle-Rot)
Türkçeye 5D olarak çevrilmiş. Düşün: Gerekli değilse tüketme – Daha az tüket – Değerlendir: Yeniden kullan – Değiştir: Farklı amaçla kullan – Dönüştür: Doğaya geri kazandır