Biberon Çürüğü
Biberon Çürüğü Nedir? Biberon Çürüğünün Klinik Belirtileri Nelerdir?
Biberon Çürüğü
Biberon Çürüğü Nedir? Biberon Çürüğünün Klinik Belirtileri Nelerdir?
Rafet Işlak/GDH HABER
Süt çocukluğu ve okul öncesi dönemde çok erken olarak, hatta süt dişlerinin sürmeye başlaması ile birlikte ortaya çıkan ve süt dişlerinde aşırı haraplığa yol açan biberon çürüğüne ilk kez geçen yüzyılın sonlarında, Amerikanın ilk çocuk hekimlerinden olan Jacobi değinmiştir. İçinde bulunduğumuz yüzyılda, özellikle son 25 yılda, İsveç, İngiltere, Amerika ve Kanada başta olmak üzere, süt çocuklarının bu yaygın ve hızlı ilerleyen (rampant) diş çürükleri konusunda birçok rapor yayınlanmıştır. Bu raporların hepsinde Nursing bottle syndorme, Nursing bottle caries olarak isimlendirilen çürüğün süt dişlerindeki dağılımı, klinik ve radyografik görünümü birbirine benzemekte, hepsi de bu harabiyeti beslenme ve emzirme alışkanlıklarına bağlamaktadır.
Etyoloji :
Biberon çürüğü, içerisinde süt ya da başka bir likit bulunan biberonla beslenen ve ağızlarında biberonla uyuma alışkanlığında olan çocuklarda görülür. Yapılan soruşturmalar, biberonun genellikle çay şekeri (sucrose) ya da glukoz-fruktoz karışımı ile tatlandırılmış süt veya vitaminli bir şurupla karıştırılmış sütle, bazen de pH’sı çok düşük elma suyu gibi bir likitle doldurulduğunu göstermiştir.
Çürük gelişimi ile besin maddeleri arasında ilişki olduğunu ilk kez ileri süren Magitot ve Miller dir. Daha sonra bu konuda normal ağız koşullarını veren yapay ağızlarda çeşitli araştırmalar yapılmış, özellikle süt ve çürük arasındaki ilişki üzerine durulmuştur.
Normal beslenme koşullarında süt, likit bir besin maddesi olduğundan ağızda çok kalmaması ve dişlerle fala değimde bulunmaması nedeniyle çürük oluşumunda pek etkili olmaz. Üstelik çeşitli laboratuvar deneyleri inek sütünde bulunan bazı maddelerin diş çürüğünde koruyucu rol oynadığını göstermişlerdir. Bu nedenle, çocuğun normal gelişim ve büyümesi için gereksinim duyduğu önemli bir besin maddesi olan sütün, çürük bakımından zararlı olduğuna hemen karar vermemelidir.
Ancak Vianna (1971) yapay ağız ortamında inek sütü, süt-bal karışımı, formüle süt ve insan sütü kullanarak her grupta birbirine benzemeyen dekalsifikasyonlar oluştuğunu göstermiştir. En az harabiyeti saf inek sütü oluşturmakta, bunu formüle süt, insan sütü ve süt-bal karışımı izlemektedir. Aynı araştırıcı eger dişlerle uzun süre ilişkide kalan anne sütü dahil, her cins sütün belirgin bir şekilde çürüğe neden olacağını bildirmiştir. Süte fermente olucu karbonhidratlar katılırsa, kardiyojenik etki daha da artmaktadır.
Biberon çürüğünün klinik belirtileri:
Bu çürüklerin kendilerine özgü bir harabiyet şekilleri vardır. Üst dört süt kesici alttakilere oranla daha fazla harabiyet gösterirler. Kanin ve süt azıları da madde kaybına uğrarlar, fkat üst kesicilere oranla daha önemsizdir.
İlk olarak, üst kesicilerin kole bölgesinde, diş eti hizasında anne baba tarafından pek farkedilmeyen bir dekalsifikasyon bandı gelişmeye başlar. Proçes ilerledikçe lezyon, çürüğün esmerimtrak ya da siyahımtırak rengini alır. Daha ileri dönemde üst dört kesicinin kronları tümüyle harap olur, yalnızca kökleri kalır. Genellikle vestibül mukozasına açılan fistül ağızlarına rastlanır. Bunun aksine, alt süt kesicileri sağlamdır. Üst süt kesicilerin böyle harap olmuş, alttakilerin ise sağlam kalmış olduğu tipik görünüm Nursing bottle syndrome unun karakteristiğidir.
Çürük arka dişlere yayıldığında, önce üst 1 inci süt azılarının okluzal yüzü, süt kaninlerinin vestibüler yüzünde haraplık görülür, sonra alt arka dişlere geçer.
Süt dişi dizisinde, haraplığın dağılımı ve derecesinin farklı oluşu şu üç faktöre bağlıdır:
- Süt dişlerinin sürme kronolojileri,
- Emme alışkanlığının devam süresi
- Dil ve tükürüğün mekanik temizliği
Tedavi:
Dişlerde aşırı ve yaygın haraplık görüldüğünden, çoğu da sekonder olarak enfeksiyona uğradığından, genellikle konservatif tedavi başarısız hatta olanaksızdır. Yapılacak işlem, çoğu kez. Birçok dişin çekimi olmaktadır. Çocuğun yaşının çok küçük olması dikkate alınarak genel anestezi altında çalışmak daha başarılı olabilir. Çekilen dişlerin yeri, çocuk uygun yaşa geldiğinde protezle telafi edilmelidir.
Biberon çürükleri nasıl önlenir:
- Bebeğin ağzında biberonla uyumasına izin verilmemelidir.
- Biberonla süt içtikten sonra mutlaka su içmesi sağlanmalıdır.
- İşaret parmağına sarılan ıslatılmış bir tülbent ile dişler temizlenmelidir.
- Bir yaşından sonra gece beslenmesi bırakılmalıdır.
- Bebek bir yaşından itibaren düzenli olarak diş hekimine muayeneye götürülmelidir.
- Dişler üzerine yapışıp kalan, karbonhidrat ağırlıklı beslenme yerine sebze ve meyve ağırlıklı, lifli besinler tercih edilmelidir.
- 2-3 yaşına kadar yutma refleksi kontrol edilmediğinden fluoridsiz diş macunu ve küçük başlı, yumuşak kıllı bir diş fırçası ile dişler anne ya da baba tarafından günde 2 kez fırçalanmalıdır.
hastanın üst dişler bölgesini gösteren ağız içi fotoğrafı
hastanın üst ve alt çenelerinde süt ve sürekli dişlerin
radyografi
durumunu gösteren seri
hastanın üst dişler
bölgesini gösteren ağız içi fotoğrafı
Kaynakça
GDH İLE DAHA FAZLA OKUYUN: