Oyun terapisi, çocuklara kapsayan ve onların sağlıklı bir ruha haline geçişlerini önemseyen oldukça faydalı bir psikoterapi türüdür. Psikoloji ve çocuklar ile ilgili bir alan olmasından dolayı işin uygulama kısmında, profesyonel terapistlerinden yararlanılır. Peki oyun terapisti olmak için geçerli olan oyun terapisi uygulayıcı eğitimi, kimlere açıktır? Eğitim yalnızca terapist adaylarına mı yöneliktir ve oyun terapisini kimler uygular? Bu soruları merkeze alarak detaylı bir içerik sunacağız.
Oyun Terapisi Kimler Alabilir?
Oyun terapisi uygulayıcı eğitimi, çocukların ifade etme aracı olan oyunların, terapötik amaçlarla nasıl kullanılacağına odaklanan bir programdır. Oyun terapisi uygulamak ile yetkili olan kişiler, alanın adını taşıyan eğitimleri tamamlayarak kendi yetkinliklerini kanıtlarlar. Yetkinlik kazandırmak ve alanın temel bilgilerini öğrenmek için hazırlanan oyun terapisi eğitimine klinik psikoloji eğitimi alacak ya da almış terapist adayları katılabilir.
Türkiye’de terapist olmak ile ilgili yasal sınırları takip ettiğimizde şu madde ile karşılaşırız:
1219 sayılı Tababet Kanununa göre klinik psikolog ve terapist olmak için belirlenen bölümlerden mezun olmak yetmez. Klinik psikoloji üzerine lisansüstü eğitim alan kişiler, alanına da geçebilirler. Oyun terapi eğitimin asıl muhatapları da psikoloji ve PDR lisansını ile klinik psikoloji lisansüstünü tamamlayanlar mezunlardır. Bununla birlikte;
- Aile Danışmanları,
- Çocuk Gelişim Uzmanları,
- Sosyal Hizmet Uzmanları ve Çalışanları,
- Sosyologlar,
- Ebeveynler,
- Çocuk gelişimi ve eğitimi ile ilgili kurumlarda gönüllü çalışanlar eğitime katılarak bilgi kazanıp bilinçlenebilirler.
Oyun terapisi eğitimi yukarıdaki kişileri kapsamakla beraber uygulama kısmı terapist olma yetkisine sahip kişilerindir. Bu açıdan aile danışmanları da klinik psikoloji eğitimi almadıkları sürece oyun terapisi uygulayamazlar. Yalnız aile danışmanlığı merkezlerinde oyun terapisi veren klinik psikologlar çalışabilir.
Oyun Terapisi Uygulayıcısı Eğitiminin Dersleri Nelerdir?
Oyun terapisti uygulama eğitiminde, oyun terapisinin tarihçesi ve pratik esasları yer alır. Günümüzde yüz yüze eğitim seçenekleri dışında, online eğitimle de oyun terapisinin usulleri ve uygulanışı aktarılabiliyor. Online eğitimlerin çoğunda da süpervizyon aşamasına yer veriliyor ve kursiyerlerden vaka çözümlemesi isteniyor. Ayrıca bu eğitimler, yalnızca terapist adaylarını değil, çocuk psikolojisi ve oyun terapisi hakkında bilgi sahibi olmak isteyenlere de açılıyor.
Online ya da yüz yüze kurs aracılığıyla katılabileceğiniz oyun terapisi eğitiminin genel dersleri ise şu şekilde ilerler:
- Oyun Nedir, Önemi Nedir?
- Oyun Terapisinin Tarihi
- Oyun Terapisinde Kullanılan Kuramlar, Yöntemler
- Oyun Odası ve Oyun Materyalleri
- Oyun Terapistinin Özellikleri Nelerdir?
- Aile Konsültasyonu
- Oyun Terapisinde Etik Kurallar
- Duyu Bütünleme Ne Demek, Nasıl Olur?
- Çocuklarda Hayal Gücü
- Uygulamalar
Eğitim, oyunun neden önemli olduğundan başlayarak oyun terapisinin niçin gerekli olduğundan devam ediyor. Ayrıca bir oyun terapistinin hangi özelliklere sahip olması gerektiği, nelere dikkat etmesi gerektiği de eğitim aracılığıyla aktarılıyor. Daha önce de belirtiğimiz üzere terapist olma adayı olmasanız bile eğitimden edindiğiniz bilgilerle çocuklara ulaşmanın yollarını keşfedebilirsiniz.
Çünkü çocuklar, video oyun ya da oyun odası fark etmeksizin oyun oynamaya ve oyunlar yoluyla kendilerini ifade etmeye devam edecekler. Özellikle 3 ile 10 yaş aralığındaki çocukların iç dünyasını aydınlatmak ve onlarla ilgilenmek için oyunlar, en ideal araçlardır.
Oyun Terapi Eğitimine Katılmanın Faydaları
Oyun terapisi eğitimi, ülkemizde yeni sayılabilecek bir eğitim seçeneği olmakla beraber oyun terapisinin uygulaması yeni değildir. Klinik psikoloji eğitiminde de çocuk psikopatolojine yönelik geniş ders içerikleri vardır; fakat farklı bir göz ve eğitim, mesleği yerine getirirken işinize yarar. Ayrıca eğitim sadece terapi uygulayıcılarına açık olmadığı için çocukla iletişimde bulunan herkes eğitime katılarak bu konuda farkındalığını geliştirebilir.
Eğitimi tamamlayan aile danışmaları veya sosyal hizmet çalışanları, çocuklarla ilgili bir durumda oyun terapisinden öğrendikleri doğru bilgilerle harekete geçebilirler. Bizzat oyun terapisine yönlendirebilirler veya çocuğu oyun sırasında gözlemleyebilirler. Ayrıca işinin bir ucu çocuklara dokunan meslekleri icra ederken farklı disiplinlerle ilgili bilgi edinmek, mesleki gelişim açısından bir kazanımdır.
Terapist adayı için ise eğitimi tamamlamak çok daha önemlidir. Psikoloji ya da PDR öğrencilerine de açık olan oyun terapisi eğitimi, terapistlik bilgisi ve becerilerine dair geniş bir bakış açısı geliştirmeye yardımcı olur. Yine oyun terapi uygulamasının nasıl gerçekleştiğine yönelik uzman bilgileri de mesleği icra ederken fayda sunacaktır.
Oyun Terapisi Eğitici Eğitiminden Sonra Sertifika Alınıyor mu?
Oyun terapi eğitimi, tüm yararlı ders içeriklerini sunarken yetkinliği belgeleyen sertifikayı da eksik etmiyor. Eğitimi başarıyla tamamlayanlar, üniversite onaylı ya da kurumun bizzat onayladığı belge ile süreci sonlandırıyorlar. Ayrıca alacağınız belge eğer üniversite onaylı ise online sertifika sınavından sonra belgeniz size ulaşacaktır. Üniversite onaylı belgeye sahip olmak ve oyun terapisi eğitiminden başarıyla ayrılmak için belirlenen taban not ise genel olarak 45 puan belirlenmiştir. Sertifika sınavından sonra aldığınız belgeyi e-devlet üzerinden de sorgulayabilirsiniz.
Ebeveynler İçin Oyun Terapisi Eğitimi Neden Önemli?
Aile kurma niyetinde olan veya hâlihazırda ebeveyn olan kişiler, çocuk psikoloji söz konusu olduğunda bilgi edinmekten kaçabiliyorlar. Genellikle yüzeysel bilgi ve deneyimlerle süreci yönetebileceklerini düşünüyorlar. Oysa çocuk gelişimi, eğitimi ve psikolojisi, ortamdan ortamdan aileden aileye değişebiliyor. Duygularını ifade etmeye çalışan çocuklar, birbirinden farklı oyun ve oyuncaklarla kendi dünyalarını kurarlar.
Çocuklar, yaşadıkları sorunları uygun cümlelerle anlatmak için henüz yeterli yaş aralığında sayılmazlar. Erken çocukluk dönemi olarak tanımlanan 2 ile 6 yaş aralığı ve ikinci çocukluk dönemi olan 7 ile 11 yaş aralıkları, çocukların aktif bir şekilde oyun oynadıklarını dönemlerdir. Bu yaş aralığındaki çocuklar, yaşadıkları travma, kaygı veya korkuları sözcükleri dile getirmek yerine oyunla ifade ederler. Tabii ki sözcükleri de bir kenara atmazlar; fakat kendi dünyalarını oluşturdukları oyuna daha çok güvenirler. Burada yalnızca onlar vardır ve onları yargılayan ya da aşağılayan kişilerden uzaktırlar. İşte böyle durumlarda çocuklara ulaşmak, sanıldığı kadar kolay değildir.
Ailelerin ve çocuklarla yakın iletişim kuranların, oyun terapisi hakkında en azından temel düzeyde bilgi sahibi olmaları önerilir. Özellikle terapiye ihtiyacı belirlemek ve yöneltmek için ailenin çocuğu gözlemlemesi gerekir. Yeterli gözlemden sonra terapiye gerek olup olmadığı da ortaya çıkar.
Oyun terapi eğitiminin hedeflediği kazanımlardan biri, aileleri bu konuda bilinçlendirmektir. Bilinçli ebeveyn, terapötik oyunun nasıl uygulanacağıyla ilgilenmek zorunda değilse de oyun aracılığıyla çocuğu ile nasıl iletişim kurabileceğine vâkıftır. Oyun terapisi eğitimini tamamlayan ebeveynler, çocukları ile iletişim ve etkileşimi çok daha iyi bir şekilde yönetebilir ve çocuklarının duygudurumlarını tespit edebilirler. Ayrıca eğitimi alan ebeveynler, çocuk psikolojisi konusunda da bilgi sahibi olarak çocuk yetiştirme ve çocuk ile sürdürülebilir ilişkiler kurmanın yollarını öğrenirler.
Oyun terapisi uygulayıcı eğitimi nedir, neden gereklidir gibi sorular eşliğinde konunun detaylarına indik. Eğitim ile ilgili genel bilgilere ulaşmak için oyun terapisi eğitim programlarına yönelebilirsiniz.