Acı biber tadıldığında veya dokunulduğunda yanma hissi oluşturur. Bazen sadece biberin kesildiği anda ortamda bulunmak da gözlerde yanmaya neden olur. Bunun sebebi biberde bulunan kapsaisin maddesidir. Biberin türüne göre kapsaisin yoğunluğu değişir.
Acı Biber Eli Neden Yakar?
Aynı biberi tadan iki farklı insanın hissettikleri acı hissi bir birlerinden çok farklı olabilir. Biri acı seviyesini normal diğeri çok olarak tanımlayabilir. Gerçekten de hissettikleri bu şekilde farklı acı oranlarıdır. Çünkü kapsaisin dilde ki kapsaisin algılayıcıları tarafından ayırt edilir. Yapılan araştırmalar yeni doğan bebeklerde bile tat algılayıcıların bir birlerinden çok farklı olabileceğini göstermektedir. Örneğin bir bebekte diğerine göre 10 kat daha fazla tat algılayıcısı olabilir. Tat algılayıcıların sayısı arttıkça acı hissi gibi duyumlar da artacaktır. Acı hissi için diğer bir faktör de beslenme tarzıdır. Acı ağırlıklı beslenen toplumlarda acıyı tolere etme kabiliyeti artar. Örneğin dünyada Meksikalılar çok acı tüketen bir millet olarak bilinir. Türkiye’de doğu illerinde acı, yemeklere diğer bölgelere oranla daha fazla eklenir.
Acı Biber Mideyi Neden Yakar?
Biber bitkisinin yüzlerce türü vardır ve bunların çoğu değişen oranlarda acıdır. Kapsaisin maddesi biberin yapısında yoğunlaştıkça biberin acı miktarı artar. Kapsaisin, TRPV1 adlı sıcaklık algılayıcı ve düzenleyici proteine bağlanır. Bu şekilde sıcaklığın değişmesine neden olur ve yanma hissi oluşturur. Ortam sıcaklığı artıkça bu yanma hissi de artar. Kapsaisin ilaç, silah ve gıda sanayi gibi birçok alanda kullanılır. Biber gazlarının ana maddesi de kapsaisindir.
Biberin yakıcı olması için her zaman tatmak gerekmez. Acı bibere tenin doğrudan teması veya kesildiğinde havaya karışan moleküllerinin solunması ve tenle teması da yanmaya neden olabilir. Dünyanın en acı biberi kırmızı ve küçük bir cins olan Carolina Reaper olarak kabul edilmektedir. Bu biber türü Amerika’da yetiştirilmektedir. Kırmızı biberlerin çoğu acı olmakla birlikte genel bir kural yoktur. Biber bitkisinin kırmızı, yeşil ve sarı türleri çokça bulunur ve hepsinin acı veya tatlı cinsleri vardır. Türkiye’de sivri biber, turşu yapımında kullanılan cin biberi ve kırmızı acı biber genel olarak yetiştirilen türlerdir. Bu türlerde kapsaisin madde yoğunluğu da oldukça yüksektir.
Yazar: Enes Eker