Bugün ülkemizde de oldukça fazla yetiştirilen bir kış sebzesinden bahsedeceğiz. Kuzey Amerika kökenli olan bu besin, aslında sofralarımızda hak ettiği yeri tam olarak bulamamış diyebiliriz.
Yer elması, toprağın altında yetişen kök bir bitki. Belki şeklinin oldukça eğri büğrü olması belki de her yanının toprak içinde olması nedeni ile bu besin tezgahının başı genellikle çok kalabalık olmaz. Ama işte görüntüye aldanmamak gerektiği fikri bu aşamada devreye giriyor. Çünkü ister çiğ olarak isterse pek çok tarifle, yer elmasını zevkle tüketmek aslında mümkün. Aslında çok baskın bir tadı olmayan yer elmasının tadı genellikle enginara ya da turba benzetilir. Çıkıntılı kısımları kesildikten sonra ise görünümü daha çok patatesi andırır.
Bu besini tüketme alışkanlığı kazanabilmek için biraz hakkında bilgi sahibi olmakta fayda var. Yer elması satın alındıktan sonra kök sebze olması nedeni ile mutlaka bol su ile yıkanmalıdır. Daha sonra bir bıçak yardımı ile çıkıntılı kısımları kesilir ve kabuğu patates gibi soyulur. Eğer yer elmasını daha sonra tüketmek için saklamak istiyorsanız soyduğunuz yer elmalarını limonlu suda 4-5 dakika kadar haşlayın. Haşladığınız yer elmalarını soğuttuktan sonra buzdolabı poşetlerinde buzlukta yaklaşık 6 ay kadar saklayabilirsiniz.
Yer elması tüm besinler gibi benzersiz bir vitamin ve mineral içeriğine sahiptir.
İçeriğinde bulunan demir sayesinde demir eksikliğine bağlı kansızlıkla mücadeleye destek olur. Aynı zamanda kaslara taşınan oksijen miktarı artacağı için kasları destekler. Bu nedenle özellikle düzenli egzersiz yapanlar yer elmasını sofralarından eksik etmemelidirler.
Yer elması aynı zamanda oldukça iyi bir fosfor kaynağıdır. Bu nedenle kemik sağlığını destekleyen besinler arasında yer alan yer elması özellikle kemik erimesi sorunu yaşanması muhtemel olan ileri yaşlarda mutlaka tüketilmesi gereken besinler arasında sayılabilir.
Yer elması içeriğinde yer alan D vitamini, fosfor ve kalsiyum sayesinde kas iskelet sistemi için de önemli bir besindir. Aynı zamanda bu içeriği sayesinde diş ve diş eti hastalılarına savaşta da yardımcıdır. Özellikle çocukluk yaş grubunda düzenli yer elması tüketimi çocukların ilerleyen yaşlar için daha sağlıklı dişlere sahip olmasını sağlayabilir.
Yer elması nişasta içermeyen bir besin olduğundan kalorisi oldukça düşük, glisemik endeksi sağlıklı bir besindir. Bu nedenle zeytinyağlı olarak hazırlanacak olan yer elması hem diyet yapanların hem de şeker hastalarının rahatlıkla tüketebileceği besinler arasında yer alır.
Yer elmasının en önemli mineral içeriklerinden biri de potasyum içeriğidir. Potasyum içeriği ile ön plana çıkan yer elması bu sayede kalp damar sistemine dost besinler arasında yer alır. Kolesterol ve kan basıncını düşürür. Bu sayede inme, damar hastalıkları gibi hastalıkların görülme sıklığını azaltabilir.
Potasyum kaybına yol açan ilaçların kullanımı durumunda da oluşabilecek olan açığı yer elması ile desteklemek mümkündür. Potasyum içeriği sayesinde çağımızın hastalığı olan stresle baş etmek için de yer elması tüketimi önerilir.
Yer elması içeriğinde bulunan bakır sayesinde yaşlanma ile savaşta bizim yanımızda yer alır. İlerleyen yaşlarda artan bakır ihtiyacını karşılamak için yer elması oldukça iyi bir seçenek sunar. Antioksidan ve bakır içeriği yaşın getirdiği istenmeyen etkileri azaltmakta destek olabilir
Yer elması aynı zamanda idrar söktürücü etkisi olan bir besin. Bu sayede böbrek sağlığını destekler.
Vitaminler açısından da oldukça zengin olan yer elması içerdiği C ve B vitaminleri ve antioksidanlar sayesinde bağışıklık sistemini güçlendirmek için iyi bir seçenek. Özellikle havaların soğuduğu, üst solunum yolu hastalıklarının kol gezdiği bu günlerde bol bol tüketilmelidir. Bağışıklık sitemini destekleyen tüm besinler gibi çağımızın hastalığı kanserle savaşta koruyucu etkisi var.
B vitamini açısından da zengin olan yer elması özellikle hafıza ile ilgili sorun yaşayanlar için önerilebilir.
Yer elması vitamin, mineral içeriğinin yanı sıra oldukça iyi bir sağlıklı lif kaynağıdır. Bu nedenle sindirim sistemi problemi, kabızlık sorunu yaşayanların tüketmesi önerilen besinler arasında yer alır. Lif içeriği sayesinde bağırsak hareketlerini düzenleyerek kabızlık sorunu yaşayanların rahatlamasını sağlar. Bu özelliği ve bağışıklık sistemini destekleyici özelliği sayesinde yer elması özellikle bağırsak kanserleri için koruyucu rol oynar.
Yer elması aynı zamanda benzersiz içeriği sayesinde cilt ve saç sağlığını da destekler. Daha parlak ve canlı görünümde bir cilt ve saçlara sahip olmanıza yardımcı olur. Çünkü yer elması kolagen sentezinde kilit rol oynayan C vitamini ile demir ve bakır açısından oldukça zengindir. Böylece hem sağlıklı saç kökleri hem de sağlıklı bir cilt için vazgeçilmez bir besindir.
Yer elmasının aynı zamanda anne sütünü artıran besinler arasında sayıldığını da hatırlatmakta fayda var. Bebekler için bulunmaz bir gıda olan anne sütü düzenli yer elması tüketimi sayesinde daha fazla salgılanabilir.
Her besin maddesi gibi yer elmasının da aşırı tüketimi vücuda fayda değil zarar getirir. Bazı kişilerde alerjik reaksiyona yol açabildiği gibi bazı safra kesesi taşlarına neden olabilir. Bu nedenle kronik hastalıkları olanlar ile hamile ve emziren ananelerin mutlaka hekimlerine danışarak tüketmeleri gerekir.