Öncelikle bir dil bilimci değilim bu sebeple yazacaklarım 100% doğru olmayabilir, burada sadece anime fansub u için bilinmesi gereken birkaç terimi açıklayacağım. İnsanlar eski çağlardan beri başkalarının dillerini yada kendi dillerini anlayabilmek için bazı alafabeler olşturmuşlar çoğu zaman bunların bir fonetik karşılığı vardır kimi zamanda yoktur.
Japonca alfabeleri öğrenelim;
Kanji: Japonlar jooyoo kanjisi denilen bir anlam tabanlı bir yazı biçimi kullnırlar, kanjiler genellikle temel kelime köklerinin şekilllerle yazılması ve bu şekillerin birbirileri ile türetilerek başka kanjiler oluşturulmasından ibarettir, resmi olarak 1,945 jooyoo kanjisi vardır. Bunlar türetilmiş 50000 tane bilinen kanji olduğunu sanıyorum.
Hiragana: Japoncanın fonetik olan bu alfabesi hece ye dayalıdır japonca dilinde kullanılan hecelerin her birinin bir karakteri vardır.
Katanana: hiragana ile aşağı yukarı aynı hecelere ama farklı yazılan karakterlere sahiptir. Farklı alfabe kullanılmasının sebebi kelimelere gelen ek ve ya yabancı dilden gelen yabancı kökenli yazıların yazılmasında katakana kullanılır. Katakana aynı zamanda yabancı metinlerin japonca da okunuş şekline çevrilirkende kullanılır. yani japonlar dillerini koruma amaçlı katakana denilen bu alfabeyi kalkan olarak kullanmıştır.
Kanjiler nasıl okunur?
Japonlara okulda jooyoo kanjileri öğretilir ancak diğer kanjileri kendileri okuyup öğrenmek zorundır. Bunların öğretilmesinde de kanjiler yana doğru yazılıyorsa her kanjinin üstüne anlamı hiragana ile küçük şekilde yazılır. Bu yazım şekline furigana denilir. Japonca dik olarakta yazıldığından furigana o zaman yana yazılır. Yani furigana alfabe değil kanji yazılış şeklidir.
Örnek furigana karaoke:
Peki fansub terimleri nelerdir?
Romanization(Japonca:Romaji): Herhangi bir dilde yazılmış yazıların her dile yakın fonetik karşılığının ortak bir yazılış biçimidir, roman harflerinden oluşan bu biçime romanization denilir.
Romanization sadece çevirmenlerin bazı yerleri olduğu gibi bırakmak istediği yerlerde kullanılır, mesela Jitsu, Chakra, gibi kelimeler türkçede de benzerleri olduğundan olduğu gibi bırakılır. Genellikle şarkı çevirileri üstünden geçmek istiyorum çünkü şarkı çevirisi yapınca altyazı dosyasında olası herşek karşımıza çıkar.
Karaoke: Aslında karaoke şarkıların sözsüz biçimidir, karaoke anime fansubunda ise şarkının okunuşunun efektli altyazısına denilir.
Karaoke video hazırlarken birkaç farklı biçim kullanabiliriz. mesela okunuşunu tükçede olduğu gibi yazabiliriz. Mesela 津波 (Romanization:Tsunami) tusunami anlamına gelen kanjin roman yazılışı "tsunami" hiraganası つ な み (tsu- na-mi) dir yani bu kisi diğer kanjilerin üstüne yazılırsa furigana olur.
Karaoke hecelerini zamanlamasını yaparken biz eğer, türkçede okunduğu gibi tu - su - na - mi şeklinde bölersek sorun olmaz, ancak bunun bir kuralı yok zaten, türkçe romanization aslında böyle bir terimimizde yok, türkçe okunuş diyelim.Örneğin karaoke videoya türkçe okunuşuna karaoke efekti yapacağız diyelim ozaman heceleri nasıl böldüğümüzün bir manası yok. sıradan bölüp karaoke videoyu yapıp paylaşabilirsiniz.
İşi profesyonelce yapmak;
Karaoke videonuzu adam gibi yapmak istiyorsanız, videonuzda 3 adet altyazı olacak, şarkının orjinal yazılışı, türkçesi, ve türkçe okunuşunun karaokesi. orjinal yazılışına da karaoke efekti vereceğiz tabiki.
Şimdi bu üçünü zamanlarken izleyeceğimiz yol şu, hiragana alfabesini iyi bilmek. allta birkaç çok rastlanan heceleri vereceğim nasıl bölüneceğini zamanla kendiniz alışacaksınız zaten çok kolay. Önemli olan okunuşun hecelerini iyi bölüp zamanlamak. ozaman her iki karaoke satırıda yani japonca ve roman olan eşzamanlı bir şekilde gözünüzün önünden akacaktır.
つ tsu て te en çok karşılaştığım bu mesela itte türkçede it-te şeklinde bölünebilir ama değil. iii-t-te şeklinde okunuyor gerçekte. üstte kelimesinin okunuşu gibi düşünebilirsiniz.
mesela üst diye okurken t sesini çıkarırken dilimizi ağzımızın üstüne kapatarak çıkarırız. ama ses dalgasını incelediğimizde oyle bir sesin yok denecek kadar az bir zamanda çıktığını görürüz. bu sesi japonlar te hecesinden önce kullandıkları kelimelere tsu harfinin küçük biçimini eklemişler. şarkı sözünde küçük tsu harfi varsa mutlaka t hecesi ayrı bölünür. Dediğim gibi karoke yaparken bunun bir kuralı yok ama karokeyi kanji-timer aracını kullanarak japoncasına kopyaladığımızda eşzamanlı görünmeyecektir. Japonca bilen biriside videonuzla dalga geçecektir.
jitsu bölerken ji-tsu şeklinde bölünür. (büyük tsu harfi) じつ
itte bölerken i-t-te şeklinde bölünür. (arada küçük tsu harfi var) いって
ben bu şekilde yapıyorum bölmeden önce şarkının orjinaline mutlaka bakın. ben kanjilerin roman yazılışını da hiragana hecelere göre bölüyorum ancak hece zamanı kopyalamayı kanji kaç hecekse tek Kanjiye kopyalıyorum. çünkü aegisubda furigana kullanmak çok zahmetli. Japonca öğrenmenize de fayda sağlayacaktır anlattıklarım.
Kendi yaptığım bir videonun linkini vereyim ve inceleyelim ve devamını Karaoke yapım dersi olarak vereyim.
Videoya iyi dikkat ederseniz kanji haricinde hece zamanlamaları okunuşuyla birebir aynıdır. Kanjilere furigana eklemem gerekiyordu buda tek tek ve ince bir iş olduğundan eklemedim.