Bir kitabı almadan önce mutlaka kitap hakkındaki yorumlara bakarım. Birisi, sevmedim dedi diye kitaptan nefret edecek biri değilim tabii ki ama yine de kitap elime geçince karşıma çıkacakları önceden bilmek, hatta biraz da can alıcı alıntılar okumak en severek yaptığım şeylerden biri. Hâl böyle olunca inceleme yazısı sevmeme şaşmamalı, değil mi? Şu an güncel olarak kitap inceleme yazısı yazan eleştirmen yok diye bildiğimden sevdiğim bookstagramların yazılarının ötesine geçememiştim. Bir gün D&R’da raflara bakarken bu kitabı şans eseri görmeseydim eğer, profesyonel olarak yazılmış bir inceleme kitabını kim bilir ne kadar zaman sonra okuyacaktım. Kitabın üzerinde Jane Austen’ı görünce hemen atladım tabii. 1800’lerde yazılmış tarihi aşk romanlarını, özellikle taşra hayatını, baloları, yemekleri, Jane Austen ve Brönte kardeşleri çok sevdiğimden dolayı hakkında ne yazılsa okurum diyebilirim. Ay ne çok uzattım; Jane Austen diyorum, Mr. Darcy diyorum, Gurur ve Önyargı diyorum!
Irmak Ertuna Howison & Özgür Çiçek
Bu okuduğunuz isimler, kitabı meydana getiren yazarlarımız. Önceden isimlerini hiç duymadığımı itiraf etmeliyim ama bundan sonra da unutmam. Kitabı bu kadar başarılı hale getiren, bu kadar detaya indiren ama asla sıkmayan şeyin ne olduğunu kendime soruyordum ve sonradan iki yazarın da edebiyat üzerine akademik çalışmalar yaptığını öğrendim. Hatta birlikte bir radyo programında edebiyat ve sinema üzerine program hazırlamışlar. Üstelik bu programa da Gurur ve Önyargı’nın 200. basım yıldönümünü kutlarken başlamışlar. Austen hakkında konuşmuş da konuşmuşlar. Fakat söyleyecekleri bitmemiş ki şu an bu kitabı okuyoruz. İşte Jane Austen’ın hayatı ve eserleri unutulmamaya bu kadar layıkmış ki Austen’ın 200. ölüm yıldönümünde kitap basılmış.
Jane Austen ve Adab-ı Muaşeret – Kitabın İçeriği
Kitabın içeriği büyük oranda ilk sayfada yazan cümlenin etrafında dönüyor aslında: ”Büyük bir servet sahibi bekâr bir adamın bir eş sahibi olması gerektiği, dünya çapında kabul görmüş bir gerçektir.” Yanlış anlaşılmaya ne kadar müsait bir cümle, değil mi? Jane Austen hakkında az bir şey bilmesek bu cümledeki kinayeyi anlayabilir miydik? İşte Austen’ı topa tutanlar da genelde bu cümleyi yanlış anlayıp Austen’ı koca delisi veya feminizmi yanlış anlamış bir kadın olarak görenler. Kim bunlar yahu, diye soruyorsanız kitabın devamını okumalısınız. Austen’ı eleştirenlerin bakış açılarıyla birlikte onu çok sevenlerin ve destekçilerinin Austen hakkında yaptıkları da kitapta mevcut.
Bir yazarı ele alıyorsak ve yaşadığı dönemi kavramazsak onu nasıl iyi ve kötü yanlarıyla objektif bir şekilde eleştirebiliriz? Irmak Hanım ve Özgür Bey de böyle düşünmüş olmalılar ki Jane Austen’ın yaşadığı Regency dönemini giyim tarzlarından tutun, o dönemde yenilen yiyecek içeceklere ve hatta o dönemin toplumsal yapısına kadar bizi aydınlatacak şekilde anlatmışlar. Hatta üslupları o kadar tatlı ki sanki bir kafede oturmuş çaylarımızı içerken bu konuları tartışıyormuşuz gibi.
Anlatılan her olayın belirli belgelere dayandırılması ve görsellerle desteklenmesi de kitabın bilgilendiriciliğini arttırıyor. Kitapta Regency döneminin çay saatinde misafirlere sunulan lavanta kekinin tarifi bile var!
10 pound’luk banknotların üzerine Jane Austen’ın resminin basılması hakkında bir bölümden alıntı yaparak yazıyı sonlandırıyorum. Eğer siz de Jane Austen kitaplarını çok seviyorsanız ve daha da ötesini merak ediyorsanız bu kitabı okumanızı öneririm.
”Para Austen için en çok kadını erkek egemen bir toplumsal yapıdan kurtarabildiği için önemlidir. Çalışan ve yazarak para kazanabilen Jane Austen gibi bir kadının Auden’ın deyişiyle ”evde kalmış” olmasına üstten bakmak yerine, hele ki Regency döneminde bir erkeğe ihtiyaç duymadan ayakta durabilmesini ne kadar övsek az. Kısacası olur da bir gün elinize Austen’lı 10 pound’luk banknot geçerse, bu parayı nasıl harcayacağınıza karar vermeden önce bir durun ve bundan iki yüz yıl önce Austen’ın kadın üzerindeki toplumsal baskıyı ”yazarak” yani emeğiyle kırdığını hatırlayın.”
Yazarımızın diğer yazıları için tıklayınız.