Geride bıraktığımız 2016 yılı birçok açıdan zor bir yıldı. Ekonomik göstergeler de bu durumu doğrular nitelikte. Doğruluk Payı analizlerinde ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılık sektörü ile ilgili verdiği demeçleriyle yer bulan CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, TBMM’de yaptığı basın açıklamasında tarım sektöründe 2016 yılını değerlendirdi:
“Çiftçinin ürünü para etmemekte, ihracat pazarlarındaki sıkıntılar sürmektedir. Bu nedenle tarım sektörü büyümemekte, aksine küçülmektedir. Orta ve uzun vadede hem yerli rekabetçi üretim hem de üretilen ürünün pazarlanması noktasındaki sıkıntılar çözülmediği ve ihracat pazarları çeşitlenmediği sürece tarımda sağlıklı ve kalıcı büyüme sağlamak mümkün değildir.”
Sarıbal tarım sektörünün 2016’nın üçüncü çeyreğinde %7,7 küçüldüğünü iddia etti.
Tarım Sektörü Son Bir Senedir Aralıksız Küçülüyor
Sarıbal’ın iddiasını analiz edebilmek için tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün GSYİH içindeki payını dikkate alacağız. TÜİK yakın zamanda GSYİH hesaplama yönteminde bir değişiklik yapmıştı ve bu değişiklik ile birlikte Türkiye’nin büyüme hızında gerçekte olandan fazla bir artış olduğu gibi bir izlenim ortaya çıktığından dolayı eleştirilmişti. Ancak Orhan Sarıbal’ın iddiası tarım sektöründe bir önceki yılın aynı çeyreğine göre gerçekleşen değişim oranı ile ilgili olduğu için bu karışıklıktan etkilenmeden bir analiz yapmak mümkün.
TÜİK’in takvim etkisinden arındırılmış, zincirlenmiş hacim endeksi dikkate alınarak hesaplanan tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörü değişim oranları tarım sektörünün 2015’in son çeyreğinden bu yana devamlı olarak küçüldüğünü gösteriyor. 1998’den bu yana tarım sektöründe dört çeyrek üst üste küçülmenin yaşandığı iki yıl ekonomik krizlere denk gelen 2001 ve 2007 yılları olmuş. 2016’nın üçüncü çeyreğindeki küçülme oranı Sarıbal’ın iddia ettiği gibi %7,7 olmuş.