Kolesterol dediğimiz zaman aklımıza hemen hastalık gelir. Ancak kolesterol insan için olmazsa olmazdır. Kolesterol, vücudumuzun tüm hücre zarlarında yapısal olarak bulunur ve canlılığımızın devamını sağlar.
Kolesterol suda çözünemediğinden kan yoluyla taşınamaz. Kanda taşınabilmesi için lipoprotein dediğimiz, suda çözünen maddelere ihtiyaç duyarız. Kolesterolün kanda taşınmasını sağlayan iki çeşit lipoprotein vardır. Bunlar, ‘düşük yoğunluklu lipoprotein olan LDL’ ve yüksek yoğunluklu lipoprotein olan HDL’ dir. LDL kolesterolü, HDL kolesterolü ve trigliserit seviyeniz sizin total kolesterolünüzü oluşturur. Total kolesterol seviyesi dediğimiz değer kan testlerinde karşımıza çıkar.
LDL (Kötü) Kolesterol
Kolesterol, vücudumuzun tüm hücre zarlarında yapısal olarak bulunur ve canlılığımızın devamını sağlar.
Kötü kolesterol diye adlandırılan LDL, kolesterolü vücudunuzun farklı organlarına ve dokularına taşır. Ancak vücudunuzda gereğinden fazla kolesterol bulunuyorsa, fazla gelen kolesterol kan dolaşımınıza katılır. Kan damarlarının iç duvarlarında kolesterolün birikmesine sebep olur ve sürekli biriken kolesterol, damarı tıkamaya başlar. Damar tıkanıklığına ateroskleroz adı verilir. Damarların tam anlamıyla tıkanması da kalp krizi veya felç ile sonuçlanır.
HDL (İyi) Kolesterol
İyi kolesterol dediğimiz HDL, kan dolaşımındaki kolesterolün fazlasını toplar ve karaciğere getirerek yıkılmasını sağlar. Böylelikle damarlarda tıkanma oluşmasını engeller.
Sadece kandaki LDL kolesterolünün azalması insandaki kalp hastalığı riskinin ortadan kalkması için yeterli değildir. Aynı zamanda HDL kolesterol düzeylerinin artması da gerekmektedir. HDL kolesterol düzeylerinin artması kalp hastalığı riskinin de azalmasına yardımcı olur. Bazı durumlarda HDL düzeyleri yüksek olsa da başka risk faktörleri kalp hastalıklarına yakalanmanıza sebep olabilir. Bazen HDL, genetik faktörler kadar etkili olmayabilir.
Kolesterol Düzeyime Nasıl Baktırabilirim?
Kötü kolesterol diye adlandırılan LDL, kolesterolü vücudunuzun farklı organlarına ve dokularına taşır. Ancak vücudunuzda gereğinden fazla kolesterol bulunuyorsa, fazla gelen kolesterol kan dolaşımınıza katılır.
Kolesterol düzeyinde elde ettiğimiz sonuç, total kolesterol diye adlandırdığımız HDL, LDL ve trigliseritlerin toplamından oluşur. Kolesterol seviyenizi ölçmek için kolunuzdan belirli bir miktar kan alınır. Eğer doktorunuz kolesterol testiyle birlikte başka testler de istediyse genellikle aynı anda onlar için de kan alınır. Sonrasında sizin kan örneğiniz laboratuvarda analiz edilir.
Doktorunuz kan almadan önce sizin 9-12 saat hiçbir şey yememenizi isteyebilir. Eğer kan testinden önce yemek yediyseniz bu test sonucunda sadece HDL ve total kolesterol oranını görebilirsiniz. Çünkü LDL kolesterol ve trigliserit miktarı tükettiğiniz gıdalardan etkilenir.
Kan testi sonuçlarında kolesterol düzeyinizi miligram/desilitre oranında görürsünüz. Doktorunuz; yaşınız, aile geçmişiniz, sigara kullanıp kullanmamanız ve yüksek tansiyonunuzun olup olmaması gibi diğer risk faktörlerine de bakarak sizin kolesterol sonuçlarınızı yorumlayacaktır.
KAYNAK
1. Morgan, A.E., Mooney, K.M., Wilkinson, S.J., Pickles, N.A., Auley, M.T. (2016). Biosystems: Mathematically modelling the dynamics of cholesterol metabolism and ageing. Cilt 145, Temmuz 2016, Sayfa 19–32
2. Cholesterol Treatment Trialists’ (CTT) Collaboration. (2010). The Lancet: Efficacy and safety of more intensive lowering of LDL cholesterol: a meta-analysis of data from 170 000 participants in 26 randomised trials. Cilt 376, Sayı 9753, 13–19 Kasım 2010, Sayfa 1670–1681
3. Lee-Rueckert, M., Escola-Gil, J.C., Kovanen, P.T. (2016). Biochimica et Biophysica Acta (BBA) – Molecular and Cell Biology of Lipids: Cilt 1861, Sayı 7, Temmuz 2016, Sayfa 566–583