Kapsam maddesine baktığımızda;
Artırımlı fiyat farkı ile ek fiyat farkı; 1/4/2022 tarihinden önce 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre ihale edilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Türk lirası üzerinden yapılan ve 4735 sayılı Kanunun geçici 6’ncı maddesinin yürürlüğe girdiği 15/4/2022 tarihi itibarıyla devam eden (kabulü/geçici kabulü onaylanmamış olan) sözleşmelerde,
Süre uzatımı; 1/4/2022 tarihinden önce 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen (3 üncü maddesindeki istisnalar dahil) yapım işlerine ilişkin Türk Lirası üzerinden imzalanan ve 15/4/2022 tarihi itibarıyla devam eden (geçici kabulü onaylanmamış olan) sözleşmelerde, 1/1/2022 ile 31/3/2022 tarihleri arasında (bu tarihler dahil) iş programına göre gerçekleştirilemeyen iş miktarı için verilebileceği,
Sözleşme feshinin; istisnalar ve kapsam dışı alımlar dahil olmak üzere, 1/1/2022 tarihinden önce 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Türk lirası üzerinden imzalanan sözleşmelerden 15/4/2022 tarihi itibarıyla gerçekleşme oram ilk sözleşme bedelinin yüzde 15’ine kadar olanlar (bu oran dahil) yüklenicinin başvurusu halinde bu Esaslara göre feshedilip tasfiye edileceği,
4734 sayılı Kanunun 22’nci maddesine göre yapılan doğrudan temin alımlarına ilişkin sözleşmelerde bu Esasların uygulanmayacağı,
Görülmektedir.
Artırımlı Fiyat Farkı Hesabına İlişkin Hükümler
- İhale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunan sözleşmeler
Yapım işlerinde, 1/1/2022- 31/12/2023 tarihleri arasında ve hesaplama formülünde yer alan B katsayısı 0,90 yerine 1,00 olarak uygulanır.
Hizmet alımlarında, 1/1/2022- 31/12/2023 tarihleri arasında ve hesaplama formülünde yer alan B katsayısı 0,90 yerine 1,00 olarak uygulanır.
Mal alımlarında, 1/1/2022- 31/12/2023 tarihleri arasında ve fiyat farkı tutarı yüzde 10 oranında artırılarak verilir.
Buradaki hesaplamalar sözleşmede yer alan hesaplama formülleri ile hesaplama değerleri dikkate alınarak 1/1/2022 tarihinden itibaren artırımlı B sabit katsayısı üzerinden hesaplama yapılmalıdır. Dikkat edilmesi gereken husus esasların yürürlüğe girdiği 13.05.2022 tarihinden önce hesaplanarak yükleniciye ödenen fiyat farkları yeni artırımlı B sabit katsayısı üzerinden yeniden hesaplanarak, yeni fiyat farkı tutarları ile daha önce ödenen tutarlar arasındaki fark tutarları yükleniciye ödenmelidir. Bu esasların yürürlüğe girmesi sonrasında fiyat farkı hesaplamaları artırımlı B sabit katsayısı üzerinden yapılmaya devam edilmelidir. Bu esaslar kapsamında artırımlı B sabit katsayısı 31/12/2023 tarihine kadar uygulanabileceğinden, işin bitim tarihinin 31/12/2023 tarihinden sonra olması halinde bu tarihten sonra sözleşme hükümlerine göre fiyat farkı hesaplamaları herhangi bir artırım oranı uygulanmadan yapılmalıdır.
- İhale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunmayan sözleşmeler ile hüküm bulunmakla birlikte sadece girdilerin bir kısmı için fiyat farkı hesaplanan sözleşmeler
Yapım işlerinde, 1/1/2022- 31/12/2023 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımları için fiyat farkı hesaplanmasında;
Pn= Gn/Go olmak üzere,
Fd = An x D x (Pn – 1) formülü kullanılır.
Hizmet alımlarında, 1/1/2022- 31/12/2023 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımları için fiyat farkı hesaplanmasında;
- a) İhale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunmayan sözleşmeler için,
Pn= Gn/Go olmak üzere,
Fd = An x D x (Pn – 1) formülü kullanılır.b) İhale dokümanında sadece 27/6/2013 tarihli ve 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6’ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağı düzenlenen sözleşmeler için,
Pn= a1+(1-a1) Gn/Go olmak üzere,
Fd = An x D x (Pn- 1) formülü kullanılır.
Mal alımlarında, 1/1/2022- 31/12/2023 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) teslim edilen kısımları için fiyat farkı hesaplanmasında;
Fd = (M x B) x D x [(Gn/Go ) -1] formülü kullanılır.
a) Fd: Artırımlı fiyat farkı tutarını,
b) D: 1/1/2022- 31/12/2022 tarihleri arasında (bu tarihler dahil) 0,25; 1/1/2023-31/12/2023 tarihleri arasında (bu tarihler dahil) 0,15 sabit katsayısını ifade eder.
Artırımlı fiyat farkı hesabına ilişkin uygulama esasları
Bu Esaslar kapsamında artırımlı fiyat farkı hesaplanabilmesi için yüklenicinin idareye yazılı olarak başvuruda bulunma şartı aranmaz.
Ancak Esasların yürürlüğe girdiği 13.05.2022 tarihinden önce düzenlenen hakedişlere ilişkin olarak artırımlı fiyat farkı hesaplanabilmesi için yüklenicinin idareye 30 gün içinde yazılı olarak başvurması gerekmektedir. (Son Başvuru Tarihi:13.06.2022)
Bu kapsamda Esaslarda yer verilen koşulları sağlayan sözleşmelerde artırımlı fiyat farkı verilmesi zorunludur.
İş veya teslim süresi 1/1/2022 tarihinden önce sona eren ancak bu tarihten sonra gecikme cezası uygulanarak devam eden sözleşmelerde, artırımlı fiyat farkı hesaplanmaz.
Artırımlı fiyat farkı hesabında “Temel Endeks”; İhale tarihinin (son teklif verme tarihinin) içinde bulunduğu aya ait endeksi ifade eder.
Ek Fiyat Farkı Hesabına İlişkin Hükümler
4735 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesine göre belirlenen hesaplama yöntemleri ve uygulama esasları ile aynı şekilde olup, herhangi bir değişiklik bulunmamaktadır. Ancak,
Ek Fiyat Farkı Hesabında “Temel endeks”: 1/7/2021 tarihinden önce ihale edilen işlerde 2021 yılı Haziran ayına ait TÜİK tarafından yayımlanan ilgili endeksi, 1/7/2021 ile 31/3/2022 tarihleri arasında (bu tarihler dahil) ihalesi yapılan işlerde ihale tarihinin (son teklif verme tarihinin) içinde bulunduğu aya ait TÜİK tarafından yayımlanan ilgili endeksi ifade etmektedir.
23/2/2022 tarihli ve 5203 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 4735 Sayılı Kamu ihale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 5 inci Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esasların 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan “60 gün” ibaresi “120 gün” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 2- Aynı Esasların 11 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(4) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerin, söz konusu Kanun ile diğer kanunlarda yer alan ve birbirlerinden yapacakları alımlara ilişkin özel hükümler içeren istisnalara göre imzaladıkları sözleşme veya sözleşme hükmündeki protokoller için tarafların karşılıklı olarak anlaşmaları kaydıyla bu Esaslara uygun olarak ek fiyat farkı verilebilir. Bu fıkra kapsamında ek fiyat farkı hesaplanabilmesi için yüklenici konumundaki idarenin, bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde (Son Başvuru Tarihi:13.06.2022) alımı yapan idareye yazılı olarak başvurması gereklidir.”Süre uzatımına ilişkin uygulama esasları
İşin ihalesinin 01/04/2022 tarihinden önce ihalesi yapılmış olmalı ve 15.04.2022 tarihi İtibarıyla devam ediyor olmalıdır.
01/01/2022 ile 31/03/2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) iş programına göre gerçekleştirilemeyen iş miktarı için süre uzatımı verilebilir.
Yapım işi sözleşmelerinde süre uzatımı verilebilmesi için yüklenicinin bu Esasların yürürlüğe girdiği 13.05.2022 tarihinden itibaren 30 gün içerisinde (Son Başvuru Tarihi:13.06.2022) idareye yazılı olarak başvurması zorunludur.
İdare tarafından yüklenicinin yazılı başvurusu hakkında 10 gün içerisinde karar verilir.
Başvurunun uygun görülmesi halinde, bu hususun yükleniciye tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde revize iş programı yüklenici tarafından düzenlenerek idarenin onayına sunulur.
Revize iş programı fiyat farkı hesaplamalarında dikkate alınmaktadır. Bu nedenle; Onaylanan revize iş programına göre işe devam edilir ve bu işlerde 31/3/2022 tarihinden sonra gerçekleştirilen iş miktarına ilişkin fiyat farkı hesabı revize iş programı dikkate alınarak ilgili sözleşmeye esas ihalenin ilanı veya duyurusunun yapıldığı tarihte geçerli olan Fiyat Farkına İlişkin Esaslara göre yapılır.
İşin süresi 1/1/2022 tarihinden önce sona eren ancak bu tarihten sonra cezalı çalışılan işlerde bu Esaslar kapsamında süre uzatımı verilemez.
Bu madde kapsamında süre uzatımı verilmesi halinde, uzatılan süre içinde gerçekleştirilen imalata ilişkin olarak artırımlı fiyat farkı hükümleri de uygulanır.
Uzatılacak süre, 1/1/2022 tarihi ile 31/3/2022 tarihleri arasındaki (bu tarihler dâhil) iş programına göre gerçekleştirilemeyen iş miktarının, bu tarihler arasındaki günlük iş miktarına bölünmesiyle tespit edilir.
Bu çerçevede uzatılacak sürenin hesabını bir örnek ile açıklayalım.
➢01/01/2022-31/03/2022 tarihleri arasındaki toplam takvim günü (ilk ve son gün dahil): ➔ 90 gün (çalışılmayan dönem olmadığı kabul edilmiştir. Çalışılmayan dönem olması halinde bu süre çalışılan sürede dikkate alınmalıdır.)
➢Onaylı iş programının 01/01/2022-31/03/2022 tarihleri arasındaki imalat tutarı: ➔4.500.000,00 TL
➢Onaylı iş programına göre 01/01/2022-31/03/2022 tarihleri arasında gerçekleştirilemeyen imalat tutarı: ➔2.500.000,00TL
➢Onaylı iş programına göre 01/01/2022-31/03/2022 tarihleri arasındaki günlük imalat tutarı: ➔4.500.000,00/90=50.000,00 TL
➢Verilecek olan süre (uzatılacak süre): ➔ 2.500.000,00/50.000,00 =🔶50 gün🔶olacak
Sözleşmenin feshine ilişkin uygulama esasları
İşin 01/01/2022 tarihinden önce ihalesi yapılmış olmalı ve İş 15.04.2022 tarihi İtibarıyla devam ediyor olmalıdır.
Bu Esaslara göre sözleşmenin feshedilerek tasfiye edilebilmesi için yüklenicinin bu Esasların yürürlüğe girdiği 13.05.2022 tarihinden itibaren 30 gün içerisinde (Son Başvuru Tarihi:13.06.2022) idareye yazılı olarak başvuruda bulunması zorunludur.
4735 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesine göre devredilen sözleşmeler için gerçekleşme oranı hangi seviyede olursa olsun bu fıkra kapsamında fesih başvurusunda bulunulamaz.
Başvuru üzerine idarece 30 gün içerisinde sözleşmenin 15/4/2022 tarihi itibarıyla gerçekleşme oranının ilk sözleşme bedelinin yüzde 15’ini geçip geçmediği tespit edilir.
Gerçekleşme oranının tespitinde bu tarihe kadar gerçekleştirilen imalat/iş/teslimatlara ilişkin onaylanan hakedişlerin ilk sözleşme bedeline oranı dikkate alınır.
Gerçekleşme oranının yüzde 15’i geçtiğinin tespit edilmesi halinde başvuru reddedilir.
Gerçekleşme oranının ilk sözleşme bedelinin yüzde 15’inin (bu oran dahil) altında olduğu anlaşılan sözleşmeler hakkında fesih ve tasfiye kararı alınır.
Kesin hesap sonucunda tespit edilen gerçekleşme oranı bu maddenin uygulanmasında dikkate alınmaz.
Gerçekleşme oranının ilk sözleşme bedelinin yüzde 15’inin (bu oran dâhil) altında olduğu anlaşılan sözleşmeler hakkında fesih ve tasfiye kararı alınır.
Feshedilen sözleşmelerde:
a) Fesihten kaynaklanan kısıtlama ve yaptırımlar uygulanmaz.
b) Düzenlenecek fesihnamelerden damga vergisi alınmaz.
c) Artırımlı fiyat farkı ve/veya ek fiyat farkı hesaplanmaz.
ç) Fesih tarihine kadar gerçekleştirilen imalatlar dışında idareden herhangi bir mali hak talebinde bulunulamaz. Burada özelikle ihale kararı ile sözleşme damga vergilerinin iade edilmeyeceği düşünülebilir.
d) Gerçekleştirilen kısma ilişkin olarak ilgili mevzuatına göre iş deneyim belgesi düzenlenebilir.
e) 4734 sayılı Kanunun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel iade edilmez.
Sözleşmenin feshine ilişkin başvuru yapılmış olması halinde artırımlı fiyat farkı ve/veya ek fiyat farkına ilişkin işlemler fesih işlemleri sonuçlandırılıncaya kadar durdurulur. Ancak sözleşmenin feshinden önce yükleniciye bu Esaslara göre artırımlı fiyat farkı ve/veya ek fiyat farkı verilmiş olması halinde, ödenen tutar iade edilmedikçe fesih işlemleri sonuçlandırılmaz.
Feshedilen sözleşmelere konu edilen mal ve hizmet alımları ile yapım işleri, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınmadıkça yeniden ihale edilemez.
Tereddütlerin giderilmesi
Bu Esasların uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Kamu İhale Kurumu yetkili olup tereddüt duyulan hususlara ilişkin olarak idareler tarafından bağlı, ilgili veya ilişkili olunan bakanlık; il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmeler tarafından İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmeler tarafından ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı aracılığıyla, bakanlığın varsa konu hakkındaki görüşü ile birlikte Kamu İhale Kurumuna başvuruda bulunulur.
Yükleniciler tarafından tereddüt duyulan hususlara ilişkin başvurular ise öncelikle sözleşmenin tarafı olan idareye yapılır, idarece yapılan değerlendirme sonucunda gerekli görülmesi halinde, başvuru yukarıdaki usule göre Kamu İhale Kurumuna gönderilir.