Aniden yapılan medeniyet yüklemesi çarpar adamı. Olmaz. Ters teper.
Birkaç gündür yaya geçidi uygulamaları var yurdun dört bir yanında. Neymiş, yaya geçidinde yaya varsa araçlar durup yol verecekmiş. Çünkü Avrupa’da böyleymiş. Gelişmişlik göstergesiymiş.
Doğru. Çok doğru.
Peki yaya geçitlerinde pusuya yatıp herkese ceza yazmaya çalışan polisler Avrupa’daki caddeleri, şehir yapısını, trafik sistemini incelemişler mi?
Yok canım, ne gerek var.
Bozuk yapılar, kendi bozuk kurallarıyla yaşarlar. Bizim trafik anlayışımız bozuk. Doğrudur, Avrupa’da yaya yola indiği anda yol verilir. Yaya geçidine gerek yok, mutlaka yol verilir.
Ancak sürücüler kadar yayalar da eğitimlidir. Yola çıkacakları yeri bilirler, olur olmaz yerde atlamazlar, yolun ortasında sığır gibi çaprazlama yürümezler.
Her yaya sürücü değildir ama her sürücü aynı zamanda yayadır. Bu kurallar daha ilkokulda öğretilir, insanlar sokağa bu bilinçle çıkar.
Yol ve şehirciliğe gelince, yaya geçitleri doğru noktalara yerleştirilir. 300 metrelik caddeye 10 tane yaya geçidi çizilmez. Doğru noktalara, doğru sayılarda çizilir. Viraj çıkışlarına, tepe arkalarına, kör noktalara yaya geçidi çizilmez. Şehir ve yol düzeni en başta doğru kurgulanınca kurallar da uygulanabilir hale gelir.
Ancak trafik ışıklarından beş metre öncesine, kavşakların içine, caddelerde 20 metrede bir her gördüğünüz yere yaya geçidi çizmeye kalkarsanız araçların yaya geçidinde durma ihtimali olmaz. Olamaz. Trafik tıkanır, yürümez. Bomboş caddede 20 metrede bir durmak zorunda kalan araçların nasıl bir trafiğe neden olacağını düşünebiliyor musunuz?
Bizim sıkıntımız burada. Olur olmaz her yerde yaya geçidi olduğu için araçların durma şansı kalmıyor. Yayalar da “zaten arabalar durmayacak” diye düşündükleri için yaya geçidine kadar yürümeye gerek duymuyor ve istedikleri yerden yola atlıyorlar. Kaosun asıl nedeni bu.
Eğer bu sistem gerçekten gelişmiş ülkelerdeki gibi uygulanacaksa -ki bunu gerçekten çok isterim- önce yaya geçitlerine bir düzenleme getirilmelidir. Sonra yayalar eğitilmeli, trafik kültürü halka çocuk yaşta öğretilmelidir. Öyle pusuya yatıp paldır küldür millete ceza yazmakla olmaz o iş.
Önce altyapı, sonra eğitim, sonra ceza.
Ekim 2019, Ankara