İskandinav Mitolojisi – Ragnarök ve Tanrıların Kaderi
Eylül 14, 2021
İskandinav Mitolojisi
İskandinav mitleri, uzun kış geceleri ve bitmek bilmeyen yaz günleri ile soğuk yerlerin mitleridir. Aynı zamanda anrılarına saygı duysalar ve onlardan korksalar bile onlara tam manasıyla güvenmeyen ve hatta onları sevmeyen insanların mitleridir. İskandinav Mitolojisi ’nde pek çok Tanrı ve Tanrıça olmasına rağmen mitlerde geçen üç isim öne çıkar. Bunlar Odin ve Thor adındaki iki tanrı ile Odin’in kan kardeşi, buz devlerinin soyundan gelen Loki’dir. Bu Tanrılar Asgard’da yaşar ve ölümlüleri buradan yönetirlerdi. Ölümlüleri yöneten bu tanrılar topluluğuna da “Aesir” ismi verilmiştir.
İskandinav Mitolojisi – ODIN
Tüm tanrıların en yücesi ve en yaşlısıdır. Bir gözünü bilgelik uğruna feda etmiştir. Her şeyin babası, ölümün efendisi, darağacı tanrısıdır. Dünyayı insanların gözünden görmek için tebdili kıyafet ile seyahat eder. Huginn ve Muninn diye seslendiği ‘Düşünce’ ve ‘Hafıza’ anlamına gelen iki kuzgunu vardır. Bu kuşlar dünyanın çevresinde boydan boya uçup malumat toplar ve Odin’in omuzlarına tüneyip tüm bilgileri kulaklarına fısıldarlar. Görkemli tahtı Hlidskajalf’da oturup nerede olursa olsun olan her şeyi izler ve ondan hiçbir şey saklanamaz.
Dünyaya savaşı o getirir ve muharebe alanındaki bütün ölümler Odin’e adanır. Eğer muharebeden sağ çıkılmışsa Odin’in merhametindendir ama orada can verilirse bir şekilde ona ihanet edilmiştir. Savaşta yiğitçe ölen ruhları güzeller güzeli savaş bakireleri Valküreler toplar ve Valhalla denilen büyük salona götürür. Burada onları Odin bekler ve onun önderliğinde içilir, dövüşülür ve savaşılır.
THOR
Odin’in oğlu, nam-ı diğer gök gürleten. Babası ne kadar kurnazsa o kadar özü sözü bir, babası ne kadar hilebazsa o kadar iyi huylu. Devasa kızıl sakallı ve tüm tanrılardan kuvvetli ve kuvvetini katlayan Megingjord kemerinin sahibidir. Thor’un silahı cücelerin dövdüğü olağanüstü çekiç Mjollnir’dir. Onu gören birçok buz devinin dizi titrer zira pek çoğunun kardeşini ve yoldaşını bu silah katletmiştir.
Thor’un annesi Toprak Tanrıçası olan Jord’ur. Oğulları öfkeli Modi ve kuvvetli Magni’dir. Kızı Thrud ise kudretli olarak bilinir. Karısı, altın saçlı Sif’tir.Thor’un üvey oğlu Ullr ise ok ve yayı ile av Tanrısı olarak bilinir. Thor,Asgard ve Midgard’ın koruyucusudur.
LOKI
Çok yakışıklı, mantıklı, ikna edici, sevilesi ve tüm Asgard’dakilerden açık ara daha oyunbaz , sinsi ve kurnaz. İçinin bunca karanlıkla; öfke,kıskançlık ve hırsla dolu olması onun gitgelli karakterinin bir yansımasıdır da aynı zamanda. Loki’nin annesi zayıf, güzel ve zeki olduğu için iğne olarak da bilinen Laufey’dir.Babası ise, ismi “Yeri göğü titreten” anlamına gelen ve aynı zamanda buz devi olan Farbauti’dir.
Loki, uçan ayakkabıları sayesinde gökte yürür, başka insanların suretine ya da hayvanların şekline bürünse de gerçek silahı onun aklıdır. Kurnazlık ve sinsilikte Odin bile onun yanına yaklaşamaz.Loki ve Odin kan kardeşidir ve diğer tanrılar bile onun Asgard’a ne zaman ve nasıl geldiğini bilmezlerdi. Loki, Thor’a hem arka çıkan hem de ihanet edendir. Tanrılar başlarına dert açtığı kadar onları hileleri sayesinde beladan kurtardığı için Loki’ye müsamaha gösterirlerdi.
Loki, dünyayı hem daha ilginç hem de daha güvensiz bir yer kılar. Canavarların babası, dertlerin yaratıcısı ve aynı zamanda sinsi bir tanrıdır.
Ragnarök, zamanın sonunun gelmek üzere olduğunu nasıl bileceğimizin hikayesidir. Her şey insanların zamanında vuku bulacak, her şeyi gören Heimdall hariç tüm tanrılar uykudayken gerçekleşecek. Kış başlayacak, devam edecek ve bahar hiç gelmeyecek. İnsanlar acıkacak, üşüyecek ve öfkelenecekler. Tüm alemde büyük savaşlar gerçekleşecek; kardeş kardeşle dövüşecek, babalar oğulları öldürecek, anneler ve kız çocukları birbirine düşecekler. Bu zalim rüzgarların çağı olacak; kurt gibi yaşayanların, birbirini avlayanların çağı olacak. Alacakaranlık dünyaya çökecek, insanların yaşadığı yerler harabeye dönecek.
Sonrasında büyük depremlerin zamanı gelecek. Dağlar sallanacak ve parçalanıp insanların yaşadığı yerlerden arta kalanları yok edecek. Fenrir büyük kurt,kendini zincirlerinden kurtararak ağzını açacak; üst çenesi göklere ulaşacak, alt çenesi ise dünyaya dokunacak. Gözlerinden çıkan ateşlerin alevleri dünyaya yıkım getirecek. Denizler yükselip seller ortaya çıktığında Midgard yılanı Jormungundr öfkelenerek kıyıya gelecek ve dişlerinden akan zehir ile denizdeki tüm yaşamı zehirleyecek.
Sonun Başlangıcı
Son böyle başlayacak; sisli gökyüzü, çığlık atan çocuğun sesi gib yarılacak ve alev alev yanacak. Bu sebepten de hiçbir faninin gözlerini üzerine dikemeyeceği kılıcını tutan ateş devi Surtr tarafından yönetilen Muspell’in evlatları gökten aşağıya inecekler. Gökkuşağı köprüsü Bifrost boyunca ileryecekler ve onlar ilerledikçe gökkuşağı parçalanacak, bir zamanlar parlak olan renkleri kömür ve kül rengine dönecek. Loki’nin birliği olan utanç verici ölümlerden mustarip ölüler yeryüzünde hala sevgi besleyen, yaşayan her şeyi yok etmeye kararlı yürüyen cesetler olarak bir kez daha dünyaya döneceklerdir.
Bunların hepsi; devler,ölüler ve Muspell’in evlatları Vigrid denilen devasa büyüklükteki savaş alanında toplanacaklar ve her şeyi gören Heimdall boynuz Gjallerhon u üfleyecek. Asgard borunun gürültüsüyle sarsılacak ve işte o zaman uyuyan tanrılar uyanacak, silahlarını alacak ve Yggdrasil’in altındaki Urd’un kuyusunda toplanacaklardır.
Savaş, öfkeyle gürleyecek; Odin’in soylu savaşçıları Einherjar, Loki’nin kötücül ölüler birliğiyle meydan muharebesinde çarpışacak. Thor,nihayet uzun zamandır yapmak istediği üzere Midgard yılanının beynini çekiciyle patlatıp onu öldürecek. Yılan ölürken bile zehrini püskürtecek ve Thor katlettiği yaratığın zehri yüzünden acı içinde hırlayarak cansız bedeni toprağa düşecek. Odin,Fenrir ile cesurca savaşacak fakat Fenrir mümkün olan her şeyden büyük ağzı ile önce Odin’in mızrağını sonra da kendisini önce ısırıp yiyecek ve sonra da yutacaktır. Böylelikle herkesin babası, tüm tanrıların en yücesi ve en bilgini Odin de ölecektir.
Babasının ölümünü izleyen sessiz ve güvenilir Tanrı olan Vidar, zamanın ilk şafağından beri tüm fanilerin yaptığı ayakkabılardan bir parçaya sahip olan ayakkabısı ile Fenrir’in alt çenesine basar ve üst çenesini de kavrayarak ağzını parçalayarak onu öldürür ve babasının intikamını alır. Geriye kalan Loki ve Heimdall son nefeslerine kadar amansız bir savaşa girişecekler birbirlerini kesecekler ve doğrayacaklar sonunda da ölümcül yaralarla yan yana düşüp son nefeslerini vereceklerdir.
Geriye Kalanlar
Bu savaştan geriye yalnızca Odin’in oğlu Vidar ve onun kardeşi Vali ile Thor’un çocukları Magni ve Modi kalacaktır. Sonrasında ise her şeyin başlangıcından önce orada bulunan dev Surtr parlak kılıcını göklere kaldıracak ve bin ormanın yanması gibi bir sesin duyulmasıyla havanın kendisi yanmaya başlayacak.Dünya Surtr’un alevleri ile cayırdayacak, taşan okyanuslar buharlaşacak ardından sönecek ve gökten kapkara küller yağacak. Yaşayanların ve ölülerin ordusundan, tanrıların düşleri ve savaşçıların cesaretinden geriye hiçbir şey kalmayacak. Çok geçmeden kabarmış okyanus tüm diyarı temizlerken yanan külleri de yutacak ve yaşayan her şey güneşsiz gökyüzünün altında unutulup gidecektir. Alemler böyle kül ve sel içinde, karanlık ve buz içinde son bulacak. Tanrıların nihai kaderi de böyle gelecektir.
Bu bir sondur ama sonun sonrası da vardır… Okyanusun gri sularından yeşil dünya bir kez daha kendini gösterecek. Güneş’in kızı annesinin olduğu yerde parlayacak, kadın ve erkek ,hayat ve hayata özlem, alemleri bir arada tutan dişbudak ağacının içinden çıkacak, yeşil yeryüzündeki çiylerle beslenecekler, sevişecekler ve sevgilerinden insanlık yeşerecektir…