İsrail resmen açıkladı: Türkiye arabulucu
İsrail Başbakanlık Ofisi, Suriye ile görüşmeler konusunda Türkiye'nin arabuluculuğunu resmen doğruladı.
Arşiv 21.05.2008, 12:19 21.05.2008, 14:45
İsrail ile Suriye, aracılı barış görüşmelerine Türkiye'nin gözetiminde başladı. Görüşmeler İstanbul'da yapılıyor. Heyetler ayrı ayrı görüşmeler yapıyor, zemin oluştuğu takdirde üç taraf da bir araya gelecek.
Diplomatlar, Türkiye'nin gözetiminde başlayan aracılı görüşmelere katılan Suriye heyetine, Suriye Dışişleri Bakanlığı Danışmanı Riyad Davudi'nin başkanlık ettiğini belirtti.
Bir diplomat, Suriye'nin, İsrail'in 1967'de işgal ettiği Golan Tepeleri'nin tamamen geri verilmesi yönündeki tutumunun ayrıntıları üzerinde çalışmalar yapan hukukçu Davudi'nin birkaç gündür bu konuda temaslarda bulunduğunu söyledi.
Türk Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, taraflar bu konuda eşzamanlı olarak İsrail ve Suriye'de şu açıklamayı yaptı:
"Suriye ve İsrail, Türkiye'nin nezaretinde aracılı barış görüşmelerine başlamıştır. Her iki taraf, bu görüşmeyi iyi niyetle ve açık fikirlilikle sürdüreceklerini beyan etmişlerdir.
İki taraf, aralarındaki diyalogu Madrid Konferansı ilkeleri çerçevesinde, kapsamlı bir barışa ulaşılması hedefi doğrultusunda kararlı ve sürekli bir şekilde yürütmeyi kararlaştırmıştır.
Her iki taraf da, Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'a ve Türkiye'ye bu süreçteki rolü ve evsahipliği için teşekkür etmiştir."
İSRAİL VE ŞAM DA DOĞRULADI
İsrail ile Suriye'nin, Türkiye'nin gözetiminde aracılı barış görüşmelerine başladığı, İsrail Başbakanlığı tarafından da açıklandı.
Başbakan Ehud Olmert'in bürosundan yapılan açıklamada, "tarafların görüşmeleri önyargısız ve açık kalplilikle yürütme konusunda niyetlerini ilan ettiği ve kapsamlı bir barışa ulaşılabilmesi için bu diyalogu ciddi ve sürekli biçimde yürütmeyi kararlaştırdığı" belirtildi.
Şam da haberin İsrail ve Türkiye'de yayımlanmasından kısa süre sonra açıklama yaptı.
Suriye Dışişleri Bakanı Velid Muallim, Türkiye'nin gözetiminde ülkesiyle aracılı görüşmelerde bulunan İsrail'in Golan Tepeleri'nden tamamen çekilmeyi taahhüt ettiğini söyledi.
Muallim, "Suriye ile İsrail arasındaki aracılı görüşmeler başladı ve Golan Tepeleri'nden 4 Haziran1967'daki sınıra kadar tamamen çekilme için taahhüt aldık" dedi.
BAŞBAKAN ERDOĞAN ARACI OLDU
Suriye tarafı daha önce, temasların Türkiye aracılığıyla yürüdüğüne dair haberleri doğrulamıştı. Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad, iki tarafın birbirine Başbakan Erdoğan aracılığıyla mesaj ilettiğini açıklamıştı.
Suriye tarafı, İsrail'in barış karşılığında iki ülke arasında anlaşmazlık konusu olan Golan tepelerinden vazgeçmeye hazır olduğunu savunuyor.
İsrail basınında yer alan haberlere göre ise, İsrail, Şam yönetiminin Hamas ve Hizbullah ile bağlarını kesmesini, Hamas lideri Halit Meşal'i sınırdışı etmesini ve İran ile arasında mesafe koymasını şart koşuyor.
İLK GÖRÜŞME 2000'DE ABD'DE BAŞLADI
İsrail ile Suriye, son kez 2000 yılında ABD'de barış görüşmelerine başlamış, ama bu girişim İsrail'in 1967 yılındaki "Altı Gün Savaşı"nda Suriye'den ele geçirdiği Golan Tepeleri'nin geleceği konusundaki anlaşmazlık yüzünden sonuçsuz kalmıştı.
Olmert'in danışmanları Yoram Turbovitz ve Şalom Turjeman, pazartesi gününden beri Türkiye'nin gözetiminde Suriyeli yetkililerle dolaylı görüşmeler yürütüyordu. Taraflararasındaki mesaj trafiği sonunda, iki tarafın da barış görüşmelerinin başlamasına hazır olduğu ortaya çıktı.
Bu arada Haaretz gazetesine demeç veren bir hükümet yetkilisi, görüşmeler için hazırlıkların geçen yıl İsrail Başbakanı'nın Türkiye'ye yaptığı ziyaretten bu yana sürdürüldüğünü ve meyvelerini şimdi vermeye başladığını kaydetti.
ABD TÜRKİYE'DEN ÇABALARI ARTIRMASINI İSTEDİ
Arap ülkelerinde yayımlanan El Hayat gazetesi, geçen cumartesi, ABD'nin İsrail ile Suriye arasındaki görüşme sürecinin ilerletilmesi için Türkiye'den çabalarını artırmasını istediğini yazmıştı.
Haberde, ABD'nin bu isteğinin gerisinde, Lübnan'daki siyasi kriz ve Washington'un İsrail-Suriye barışının Suriye'yi Hizbullah'tan uzaklaştıracağı yolundaki değerlendirmelerinin yattığı belirtilmişti.
Adı açıklanmayan bir kaynağa dayanarak verilen haberde, Washington'un İsrail'e Suriye ile görüşmelerde ilerleme sağlanmasının önemini birçok kez ima ettiği kaydedilmiş, aynı kaynağın, Türkiye'nin görüşmeler için açılım sağlayabilmesi halinde, ABD'nin de iki ülke arasındaki görüşmelere katılabileceğini söylediği belirtilmişti.
Bu arada Paris Match dergisinde çıkan bir haberde de Olmert'in, görev süresi sona ermeden önce İsrail ile Suriye arasında barış anlaşması imzalanmasına hazır olduğu belirtilmişti.
Filistinli baş müzakereci Saeb Erakat da, bu son haberlerin memnuniyet verici olduğunu belirtti. Erakat, kapsamlı bir barışa ulaşmak istediklerini ve bu nedenle İsrail ile Suriye arasındaki görüşmeleri desteklediklerini bildirdi.
SURİYE-İSRAİL İLİŞKİLERİNİN TARİHİ
Türkiye'nin aracılığıyla dolaylı görüşmeler yaptıkları açıklanan Suriye ve İsrail, aralarında 1974'te ateşkes ilan edilmekle birlikte resmen savaş halindeler.
İki ülke arasında son barış görüşmeleri 2000 yılında başarısızlıkla sonuçlandı. Suriye ve İsrail ilişkilerinin kısa tarihindeki dönüm noktaları şöyle:
Kasım 1947 - Suriye, BM'nin Filistin topraklarını bir İsrail ve bir Arap devleti arasında paylaştırma planına karşı çıktı.
Mayıs 1948 - Filistin'deki İngiliz mandası sona erdiğinde, Yahudiler İsrail devletinin kuruluşunu ilan ettiler. Suriye ve diğer Arap ülkelerinin orduları Filistin'e girdi.
Temmuz 1949 - İsrail ve Suriye bir mütareke anlaşması imzaladı, ancak çatışmalar aralıklı olarak devam etti.
Haziran 1967 - İsrail 6 Gün Savaşı sırasında Suriye'ye saldırdı ve Golan Tepeleri'ni ele geçirdi.
Ekim 1973 - Suriye İsrail'e saldırdı, ancak saldırı geri püskürtüldü.
1974 - Golan Tepeleri'nde savaştan sonra çatışmaların devam etmesinin ardından, Suriye ve İsrail, silahlı güçlerin geri çekilmesi anlaşması imzaladı.
1981 - İsrail Golan Tepeleri'ni ilhak etti. Bu hareket uluslararası kamuoyu tarafından tanınmadı.
Aralık 1999 - İsrail Başbakanı Ehud Barak ve Suriye Dışişleri Bakanı Faruk El Şara, iki ülke arasındaki üst düzey görüşmeler çerçevesinde bir araya geldi.
Ocak 2000 - Golan Tepeleri'nin büyük bölümünün Suriye'ye devri konusunda sürdürülen görüşmeler, Galile Denizi kenarındaki birkaç yüz metrekare toprağın akıbetine ilişkin anlaşmazlık nedeniyle başarısızla sonuçlandı.
Haziran 2007 - İsrail, Suriye Cumhurbaşkanı Beşşar Esad'ın İran ve İsrail'e karşı savaşan gerilla gruplarıyla bağlarını kesmesi durumunda, barışa karşı toprak vermeye niyetli olduğunu açıkladı.
Ekim 2007 - İsrail, hava kuvvetlerinin 6 Eylül'de Suriye topraklarına bir saldırı düzenlediğini açıkladı. Washington, saldırının Suriye'nin Kuzey Kore'nin yardımıyla yapmakta olduğu nükleer santrala yapıldığını ileri sürdü. Esad, hedef alınan tesisin nükleer bir tesis olmadığını iddia etti.
21 Mayıs 2008 - İsrail ve Suriye, Türkiye'nin aracılığıyla dolaylı görüşmelerde bulunduklarını açıkladı.