KAYHAN ÖZTÜRK – MERSİN / ÖZEL
Mersin, Türkiye'nin Serbest Ticaret Bölgesi’ne ve limana sahip olan önemli illerinin arasında yer alıyor. Narenciye üretiminin de önemli merkezlerinden Mersin, aynı zamanda bu yıl beşincisi gerçekleştirilen Narenciye Festivali ile de adından söz ettirmeye başladı. Festival kapsamında Mersin'de bulunduğumuz günlerde Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Burhanettin Kocamaz ile de konuşma fırsatı bulduk.
Daha önce Tarsus'ta 20 yıl Belediye Başkanlığı yapan Kocamaz, öteden beri göçler nedeniyle Mersin'in bir problemler yumağı haline geldiğini anlattı. En büyük problemin işsizlik olduğunu kaydeden Başkan Kocamaz, ''Kış aylarında yüzde 29'lara varan bir işsizlik oranı oluyor. Yaz aylarında ise tarım nedeniyle yüzde 22'lere düşüyor. Bu nedenle kahvehaneler dolu. Türkiye ortalamasının çok üzerinde… Kentimizde olması gerekenin üç katı kahvehane var. İş bulamayanlar ya seyyar satıcılık yapıyor ya kahvehanede çalışıyor'' dedi.
İşsizlik ve mülteciler
Burhanettin Kocamaz, zaten göç sorunu olan Mersin'e Suriye'den mültecilerin de gelmesiyle oluşan yük sorulduğunda şunları söyledi: ''Kayıtlı Suriyeli sayısı 48 bin. Ama ya kayda girmeyenler!? Olaylardan önce Suriye'den turistler gelirdi. Bölgeye de para bırakırlardı. Ama son dönemde varlıklısı, yoksulu hepsi geldi. Yoksullar genelde Akdeniz ve Toroslar’da, varlıklı olanlar da Yenişehir ve Mezitli'de konuşlanıyor. Mülk alıyorlar. Üç ay önce burada Suriyeliler tarafından 170'i aşkın şirket kurulmuştu. Tarlalarda ucuza çalışıyorlar. Zaten işsizlik varken yeni bir kambur ekleniyor. Maalesef bu olaya Türkiye hem hatalar zinciriyle geldi hem de hazırlıksız yakalandı.''
Portakalın 3 kilosu 1 lira
Tarımsal üretim ve narenciyeye ilişkin de bilgi veren Başkan Kocamaz, ''10 yaşımdayken ‘portakal 3 kilo 1 lira’ diye bağırırdık. Şimdi 60 yaşıma geldim hala 3 kilo 1 lira. 50 yıldır aynı fiyat ama girdiler belki 100 katına çıktı. Eskiden portakal bahçesi zenginlik alametiydi. Şu anda o bahçelerin çoğu sökülüyor, başka ürünlere geçmeye çalışıyorlar. 91 yıldır ülkede araştırma sonucu ortaya çıkarılmış yeni ürün yok. İsrail'den aldığı tohumla bahçesine bitkiyi ekiyor'' dedi.
Havaalanı ölü doğdu
Mersin'de yapımı süren havalimanına ilişkin soruları yanıtlayan Kocamaz, Çukurova bölgesel havalimanına ilişkin önceden çok ümitli olduklarını fakat, bu yatırımın ölü doğduğunu ve inşaatın durduğunu kaydetti. Bu tür yatırımların en az 49 yıl işletme karşılığı yapılabildiğini belirten Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Kocamaz şöyle devam etti:
''Burada işi iddiaya bindirdiler. Adamın başını da yaktılar. İşletme süresi 9 yıl 10 ay 20 gün. Sanki çocuk doğuracak. O da kendi öz kaynağını kullandı ama bankalar süre kısa olduğu için kredi vermiyor. Hatta bu işleri yapan bir işadamı geldiğinde ben sormuştum. 'Bana 29 yıl teklif etseler kurmazdım. Bu işler dünyanın her yerinde 49 yıl üzerinden yapılır.
Bitiremezler' dedi. Nitekim öyle de oldu. Zonguldaklı bir şirket yapıyor. Denizcilikle uğraşan Koç adlı bir grup. Zaten en başından kendileri bu işi yapmamış biri, Türk Hava Kurumu ile birlikte girmişler.”
Tarım arazileri heba edildi
Havaalanı için seçilen yere de karşı çıktığını anlatan Kocamaz, Tarsus'un en önemli, en değerli tarım arazilerinin heba olduğunu belirterek şöyle devam etti:
“Birinci sınıf tarım arazisi ve 10 bin dönüm. Üç yer tespit edilmişti. Mersin'de 8 adet turizm bölgesi ilan edilmiş yer var. Bizim önerdiğimiz yer oraya 5 kilometre kadar yakındı. Ama bir kör inatla çok tartıştık. ‘Buraya olacak’ dediler. Bakanlıkla tartıştık. Oradaki bürokratlar Bakan’ı yanlış yönlendirdiler. Üstelik ‘İstimlak ederken çok yüksek maliyetler çıkar’ dememize rağmen. Hatta ‘tarım arazisi, giden toprak bir daha gelmeyecek’ dedik. Bürokratları aşamadık. Üçüncü yılda inşaat durdu.
‘Gelin bir görün’ dedim. Bir sürü bahçeler gitti. Bir de havalimanı daha başlamadan bölgenin dengesini bozdu. Normalde tarım arazilerinin dönümü 4-6 bin lira, bahçeler de 12-13 bin liraydı. İstimlak başladı boş tarlalar 16-18 bin lira. Mahkemeye verdiler rakam dört katına kadar çıktı.
Normalde bu rakamlar 4-5 iken birçok insan ekmek yiyordu. Vatandaşın elindeki tarlalar da gitti. Diğer tarlaları tröstler toplamaya başladı. Bizim vatandaş da köyden geldi. Ev aldı, araba aldı. Parayı bitirdiler. Hepsi ekmeğe dileniyorlar şimdi.''
Tarihi kazılara destek
Mersin’in ülke genelinde vergi sıralamasında 6. sırada olduğunu, Ankara'dan aldığı hizmetler açısından da 24. sırada bulunduğunu ifade eden Başkan Kocamaz, kentte yapılan tarihi kazılara da destek verdiklerini ifade etti. Bu tarihi değerleri ayağa kaldırdıkları zaman Mersin'in darphane olacağını belirten Kocamaz, Tarsus Belediyesi dışındaki belediyelerin tarihi bölgelere destek vermemesinden şikayet etti.
Yeni otogarı mafyaya teslim etmeyeceğiz
Olaylı yeni otogarın akıbetine ilişkin sorunun nedenini de anlatan Kocamaz, şehrin içindeki otogarın mafyanın elinde olduğunu ileri sürdü. Yeni otogarı mafyaya teslim etmeyeceklerini söyleyen Kocamaz, şöyle devam etti:
''Halkın malını koruyacağız. Eski otogarın kira geliri 322 bin lira. Bizim yaptığımız ihalede yeni otogardaki bir marketi 332 bin liraya kiraya verdik. 78 işyerinden 40 tanesini ihale ettik. 5 milyon 64 bin. Daha 38'i duruyor. Tabi otogarın işletmesini de bunlar almış. Otogarın işletmesine de 4 milyon 250 bin lira ödüyorlar. Ben bir hesap yaptım. Otogarın yıllık geliri 17-18 milyon. İnsanlar da rantı bırakmak istemiyor. Tehdit ediyorlar ihaleye sokmamak için. Maalesef böyle bir olayla karşı karşıyayız.”
Yeşile kim sahip çıkıyor?
Kocamaz, şehrin betonlaşmış yapısına yönelik eleştirilere ilişkin, bir tek mezarlık bölgesinin yeşil alan olarak kalmasının hatırlatılması üzerine ''Zaten bir ölüler bakıyor ağaca, bir de asker bakıyordu'' şeklinde yanıt verdi.
Serbest bölgeyi genişletmek için çaba harcadıklarını da söyleyen Başkan Kocamaz, Mersin'i yeniden canlandırabilmek için proje hazırladıklarını kaydetti. Mersin'i festivaller bölgesi yapmak istediklerini anlatan Kocamaz, bu çalışmalar yapılırken bir çok tarihi eser gün yüzüne çıktığı için de dikkatlice bu işlerin yapılamasının zorunluluğunu aktardı.