Didim ilçesine bağlı Balat köyünde Milet antik kenti sınırları içerisinde kalan 600 yıllık İlyasbey Külliyesi, restore edildikten sonra yerli ve yabancı turistlerin ilgi odağı oldu.
Menteşoğlu Beyliği döneminde 1404’te yaptırılan cami, medrese, çifte hamam ve çarşıdan oluşan İlyasbey Külliyesi, 1955’te yaşanan depremin ardından kaderine terk edilmiş görüntüsünden, Söktaş şirketi ve Kayhan ailesinin katkılarıyla yapılan restorasyon çalışmasıyla kurtuldu.
Restorasyon projesi ile 2012 Avrupa Birliği Kültür Mirası/Europa Nostra Ödülleri’nde ”koruma” dalında ödüle layık görülen İlyasbey Külliyesi, yerli ve yabancı çok sayıda turisti ağırlamaya başladı.
Milet Müze Müdürlüğü’nde görevli Arkeolog Hasibe Akat İslam, AA muhabirine yaptığı açıklamada külliyenin, Batı Anadolu’nun önemli mimari eserlerinden olduğunu söyledi.
Külliyenin, 19. yüzyılda 1890’lı yıllarda Büyük Menderes Havzası’nda meydana gelen deprem sonucunda tahrip olduğunu belirten İslam, hasarın 1900’lerin başında Hacı Halil Paşa tarafından yaptırılan çalışmayla giderildiğini bildirdi. İslam, Hacı Halil Paşa’nın bu hizmetinden dolayı 2. Abdülhamid tarafından nişanla ödüllendirildiğini kaydetti.
Hasibe Akat İslam, bölgede 1955’te yaşanan deprem felaketi sonrası tümüyle terk edilen külliyenin, bu kez Hacı Halil Paşa soyundan gelen Kayhan ailesi ve sahibi oldukları Söktaş firmasınca yeniden restore ettirilerek ayağa kaldırıldığını vurguladı.
İlyasbey Külliyesi’nde yapılan ve 2012 Avrupa Birliği Kültür Mirası/Europa Nostra Ödülleri’nde ”koruma” dalında ödüle layık görülen restorasyon çalışmaları ile medrese ve hamam yapısının daha belirgin olarak öne çıktığını ifade eden İslam, ”Külliye, bu ödülün ardından cazibesini artırarak, yerli yabancı turistlerin ilgi odağı oldu” dedi.
Külliyeyi gezen Şilili turistler Ester Sepeihelda ve Bina Bresler Gutierrez, külliyenin sahip olduğu mimari özelliklere hayran kaldıklarını ifade etti.
Sepeihelda, Türkiye’nin tarih ve kültürel anlamda bir ”harikalar diyarı” olduğunu anlatarak, ”İlk defa İlyasbey Külliyesi’nde kırmızı mermer gördük. Kubbedeki tuğlaların dizilişi de insanı büyülüyor. Çok güzel örülmüş, hayran kaldık” diye konuştu.
Yıl içerisinde bir çok kez Milet antik kenti ve külliyeye turist grupları getiren rehber Tamer Artuğ ise külliyenin Apollon Tapınağı ve Milet antik kenti ile birlikte bir medeniyet köprüsü görevini gördüğünü ifade etti. Artuğ, ”Turistler en çok kırmızı mermer işlemelerini hayranlıkla inceliyor. Ayrıca 600 yıl önce inşa edilen külliye içindeki büyük hamam da hayranlık uyandırıyor” dedi.