DNA sleuthing, bilim adamlarının Pennsylvania’da yayılan bir salyangoz istilasının erken dönemlerini tespit etmelerine yardımcı oldu. Yöntem, istenmeyen yaratıkları ciddi hasara neden olmadan önce tespit etmek için kullanılabilir. Bu şekilde, korumacılar onları daha da fazla yer fethetmekten alıkoyabilir.
Yeni Zelanda çamur salyangozları, kısmen aseksüel olarak çoğalabildikleri için küresel bir haşere haline geldi – yeni bir alanda sadece bir salyangoz, tek bir metrekarede 500.000 salyangoz olana kadar esasen kendini klonlayabilir. Yaklaşık bir kurşun kalem silgisi uzunluğundalar, bu yüzden bir yerde o kadar çok olana kadar bulunmaları zor ki yayılmalarını durdurmak neredeyse imkansız.
“Salyangozu çok daha geniş ölçekte tespit edebilmek için bu teknolojiyi kullanabilmemiz için bize kapıyı açıyor”
Pennsylvania Eyalet Üniversitesi-Altoona profesörü ve bu hafta Biological Invasions dergisinde yayınlanan yeni bir çalışmanın kıdemli yazarı Edward Levri, “Bu biraz garip çünkü istilacı bir ekolojist olarak, bu şeyi gerçekten bulmak istemiyorum” diyor. “Bu biraz heyecan verici bir duygu, bu teknolojiyi salyangozu çok daha geniş bir ölçekte tespit etmek için kullanabilmemiz için bize kapı açıyor.”
Levri ve meslektaşları, küçük salyangozların izini sürmek için çevrede bulunan DNA’yı (araştırmacıların çevresel DNA veya eDNA olarak adlandırdığı bir şey) başarıyla kullandılar. Ancak son on yılda Levri, kayaları ters çevirerek ve ağlar atarak minik ahmakları aramak için çok zaman harcadı. The Verge’e “Zor bir süreç ve çok sınırlı bir başarı var” diyor.
Bu sefer, Pennsylvania’daki sekiz farklı yerden su örnekleri toplamak ve salyangozların DNA’sını araştırmak için baş araştırma yazarı James Woodell ile çalıştı. Tıpkı insanların duşta deri hücrelerini döktüğü gibi, salyangozlar da suya DNA döker. Araştırmacılar, su örneklerinde bulunan az miktarda salyangoz DNA’sını çoğaltmak için polimeraz zincir reaksiyonu veya PCR adı verilen bir teknik kullandılar. DNA’nın parlamasını sağlamak için bir boya kullanırlar, böylece özel bir makine ile tespit edilebilir.
Iowa Üniversitesi liderliğindeki biyologlar, salyangozların varlığının bilinmediği merkezi Pennsylvania’daki akarsularda istilacı küçük salyangoz türlerini keşfetmek için eDNA adı verilen özel bir teknik kullandılar. İstilacı Yeni Zelanda çamur salyangozu, on yıllar önce batı Amerika Birleşik Devletleri’ne geldikten sonra Doğu Sahili’ne yayıldı. Resim: Edward Levri
Sonunda, örnekledikleri sekiz yerden beşinde çamur salyangozlarından eDNA buldular. Levri o zamandan beri geri dönüp bu yerlerden birinde gerçek bir Yeni Zelanda çamur salyangozu bulabildi. Salyangozları henüz diğer yerlerde bulamadı – salgın nedeniyle sahada istediği kadar dışarı çıkamadı. eDNA’nın bir kısmının başka yerlerden oraya sürüklenme olasılığı olsa da, Levri ve ortak yazarlar, devletin eDNA bulgularını harekete geçmek için yeterli kanıt olarak göreceğini umuyor.
Iowa Üniversitesi’nde biyoloji doçenti ve çalışmanın yazarlarından bir diğeri olan Maurine Neiman, “Koruma açısından bakıldığında, ‘Hey, bu sitelerde gerçekten daha dikkatli olmalıyız’ demek yeterli” diyor.
Salyangozlar, fark edilmeden olta takımına binecek kadar küçüktür, bu da ABD’ye ve dünyanın diğer bölgelerine yayılmalarının bir yoludur (teknelerde de etiketlenebilirler). Devlet, bu yerlerde balık tutan insanları, yeni bir balık avlama yerini ziyaret etmeden önce kuşlarını belirli dezenfektanlarla temizlemek gibi ekstra önlemler almaları konusunda uyarmak için işaretler koyabilir (gece boyunca dondurucuya yapıştırmak aynı şeyi yapar).
“Bu salyangozlar küçük ama gerçekten büyük bir ekolojik yumruk oluşturma potansiyeline sahip görünüyorlar”
Yeni Zelanda çamur salyangozu ilk olarak 2013 yılında Pennsylvania’da Spring Creek’te bulundu ve Levri’ye göre şimdi orada “milyonlarca” var. Bu, bölgedeki balıklar ve onları yakalamayı seven insanlar için kötü haber. Salyangozların sindirimi zordur ve yendikten sonra bir balığın diğer ucundan canlı çıktıkları bilinmektedir. Zayıf bir beslenme kaynağı olduklarından, araştırmalar onları yiyen balıkların kilo verdiğini göstermiştir. Salyangozlar ayrıca yerli salyangozları ve suda yaşayan böcekleri de dışarıda bırakır. Bazı durumlarda, istilacı salyangozlar bir yerdeki omurgasız biyokütlesinin yüzde 90’ını oluşturur. Levri, “Tek bir türün yapması harika” diyor.
Neiman, “Bu salyangozlar küçük, ancak istila edilen bu ekosistemlere gerçekten büyük bir ekolojik yumruk atma potansiyeline sahip görünüyorlar” diyor.
eDNA, araştırmacıların salyangozları normalde olabileceklerinden bir yıl veya daha erken bulmalarına yardımcı olabilir. Bu, çevrecilere, insanlar farkında olmadan salyangozların olmadığı diğer yerlere götürmeden önce salyangozları durdurmak için çok önemli bir zaman veriyor. Levri, muhafazakarların salyangozlardan bir kez ortaya çıktıklarında kurtulmakta pek başarılı olmadıklarını söylüyor, bu yüzden ilk etapta yayılmalarını durdurmak için daha fazla neden var.