MAK Araştırma Başkanı Mehmet Ali Kulat, AKP ve MHP kurmaylarının seçim sistemindeki değişiklikler konusunda masadan anlaşamadan kalkmalarına dair kulis haberlerini yorumladı.
Mehmet Ali Kulat, Ayşe Sayın’ın BBC Türkçe’de yazdığı kulis bilgilerini destekleyen açıklamalar yaptı. Kulat, AKP ve MHP’nin yalnızca yüzde seçim barajı konusunda anlaştıklarına dair yorumların da kesin olmadığını ifade ederek “yüzde 7 seçim barajı da değişebilir çünkü bu yüzde 7’nin ittifak dışı mı ittifak içi mi olacağı konusu tartışılıyor. Çünkü eğer ittifak içi bir barajdan bahsediyorsak o zaman yeni bir baraj konuyor demektir. Demokrasinin geniş çevreleri kucaklayan bir fotoğraf yerine, temsil yeterliliği adına tam tersi onu sınırlayan bir durum söz konusu olacak. Eğer ittifak dışı bir barajdan bahsediliyorsa HDP dışında ciddi bir muhatabı yok bunun. Çünkü ittifakla giriliyor genel itibariyle seçime” dedi.
Kulat, yüzde 5’in de pazarlıklar içinde olabilceğini ifade ederken barajın tamamen pazarlıktan çıkarılabileceğini de ifade etti. Kulat, baraj çalışmalarının bir başka bahara kalabileceğini de söyledi. Kulat, hesapların çarşı- pazara uymadığını ifade ederek Cumhur İttifakı ortağı olan Büyük Birlik Partisi’nin buna itirazının olacağını söyledi.
Yüzde 1’in bile çok önemli olduğu bir seçime gidildiğini hatırlatan Kulat, bunu millete giderek değil de masa başı matematik hesaplarla aşmaya çalıştığında işin bereketinin de olmadığını ifade etti.
MİLLETVEKİLLERİ ARASINDA GİZLİ OYLAMA YAPILSA…
Güçlendirilmiş parlamenter sistemin iktidarın gündemin olup olmadığının sorulması üzerine Kulat şu yanıtı verdi:
“Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki bütün milletvekilleri, kendilerini çok fazla etkisiz eleman olarak görüyorlar. Bunun için Ak Parti bir şekilde güçlendirilmiş parlamenter sistemi gündemlerine taşıyabilir ancak bunun zamanlaması çok çok önemli. Muhalefetin elinde bu argüman varken böyle bir değişiklik yaparsa bu muhalefetin lehine olur. Muhalefet söylem olarak der ki; ‘Benim dediğime geldiniz’… Ama şunu söyleyim, eğer şu an sadece milletvekilleri arasında bir seçim yapılsa ve ‘güçlendirilmiş parlamenter sistem mi, cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi mi’ deseniz, eğer bu oylama ‘gizli oy- açık tasnifle’ yapılsa, neredeyse oy birliği ile güçlendirilmiş parlamenter sistem çıkabilir. En azından bireysel yaptığımız görüşmelerde iktidar tarafının milletvekillerinin de bu konuya böyle yaklaştığını söyleyebilirim.”
MASADAN EKSİKLERLE KALKILDI
Ayşe Sayın, BBC Türkçe’de konuya ilişkin şu iddiaları gündeme getirmişti:
AKP ve MHP’nin çalışmalarını tamamlama aşamasına geldiği Seçim ve Siyasi Partiler Yasası konusunda “sınırlı değişiklik” yapılması gündemde.
İki parti seçim barajının yüzde 7’ye düşürülmesi konusunda uzlaşsa da, “daraltılmış bölge, ittifak içi baraj, YSK’nın il seçim kurulu başkanları üzerindeki yetkilerinin artırılması” gibi önemli konularda ilerleme sağlanamadığı ve pakette yer almayabileceği ifade ediliyor.
İki parti kurmaylarının, TBMM’nin açılmasının ardından taslağa son şeklini birlikte vermek üzere bir araya geleceği belirtilirken, gelinen nokta, “Sıkıntılar vardı, aşıldı ama masadan eksiklerle kalkıldı” sözleriyle özetleniyor.
AKP ve MHP’nin üzerinde çalıştığı Seçim ve Siyasi Partiler Yasası konusunda, Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan ile MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin yaptığı açıklamayla seçim barajı yüzde 7 olarak netleşti. Ancak, baraj uzlaşması dahil, Seçim ve Siyasi Partiler Yasası konusundaki değişikliklerle ilgili zorlu bir görüşme sürecinin yaşandığı ifade ediliyor.
Kulislere yansıyan bilgilere göre her iki partinin başlangıçta yüzde 5 olarak uzlaştığı seçim barajı konusunda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Barajla ilgili olarak şu anda belirgin hale gelen aslında 7 ama bu konuda Cumhur İttifakı olarak MHP’li arkadaşlarımızın nihai kararını bizim arkadaşlarımız henüz almış değiller. Ancak 7 netleşmiş vaziyette, MHP de buna olumlu bakıyor” açıklaması ile havanın değiştiği belirtiliyor. Aynı açıklamada Erdoğan, “Bunun altında bir şey olur mu, olmaz mı, henüz önümüze gelmiş değil. Öyle bir şey olursa o da tabii konuşulabilir ama şimdilik böyle bir şey yok” diyerek açık kapı bıraksa da, MHP lideri Bahçeli’nin partisinin “baraj altında kalmasından endişe ettiği” algısının önünün kesmek için “Baraj yüzde 7 olarak kesinleşmiştir” açıklaması yaptığı ifade ediliyor.
İttifak sistemine devam
Yüzde 7 seçim barajında uzlaşılmasının ardından, muhalefet partileri tarafından, AKP ve MHP’nin “ittifak sistemine son verip, seçimlere ayrı ayrı gireceği ve muhalefet bloğunu dağıtmak için de ittifak sistemine son verileceği” iddiaları dile getirilmişti. Ancak gerek MHP ve gerekse de AKP kulislerinden yansıyan bilgiye göre, ittifak sisteminden vazgeçilmesi söz konusu değil.
AKP içinde, MHP’nin yüzde 7 barajını aşabilecek güçte olduğu, sadece cumhurbaşkanlığı seçiminde işbirliği yapılabileceği görüşünü seslendirenler olsa da, parti yönetiminde bu görüşün kabul görmediği ifade ediliyor. İki partinin milletvekili seçimine ayrı girmesi halinde, bir anlamda “rakip partiler” haline geleceği, bu çekişmenin cumhurbaşkanlığı seçimine olumsuz yansıyacağı ifade ediliyor. MHP’nin de zaten ittifak sisteminden vazgeçilmesi gibi bir düşüncesinin olmadığına dikkat çekiliyor.