ABD’de Joe Biden yönetimindeki Demokrat Parti‘nin dün geç saatlerde üzerinde uzlaştığı yeni yasa tasarısında yer alan iklim ve temiz enerji maddeleri, ülkede bu alanda şimdiye dek yapılan en büyük yatırım olarak açıklandı. Yeni plana göre, bütçeden iklim değişikliğiyle mücadeleye ve yenilebilir enerjiye 369 milyar dolar ayırılacak.
Hawaii senatörü Brian Schatz, Demokratların imzasından kısa bir süre sonra yaptığı açıklamada, “Bu, açık ara insanlık tarihinin en büyük iklim eylemi olacak. Gezegen yanıyor. Emisyonların azaltılması en temel önlem. Bu çok büyük bir ilerleme. Hadi halledelim” dedi.
Senato Çoğunluk Lideri Chuck Schumer ise bunun “Kongre tarafından şimdiye kadar geçirilen en büyük iklim yanlısı yasa” olacağını söyledi. Biden de Beyaz Saray‘da yaptığı konuşmada yasayı “İklim kriziyle mücadele etmek ve enerji güvenliğimizi hemen iyileştirmek için tarihteki en önemli yasa” olarak nitelendirdi.
Enflasyonun 40 yılın zirvesine çıkarmasına etki eden yükselen gaz fiyatlarıyla mücadele eden ABD Başkanı, uzmanların tasarının sorunu çözmeye yardımcı olacağı konusunda hemfikir olduklarını belirterek Kongre’yi yasayı geçirmeye çağırdı:
“Bu yasayla, en büyük sorunlarımızdan bazılarıyla yüz yüze geliyoruz ve ulus olarak ileriye doğru dev bir adım atıyoruz… Bu tasarı mükemmel olmaktan çok uzak bir uzlaşmadır, ancak çoğu zaman ilerleme bu şekilde sağlanır: Tavizler yoluyla.”
Merkezci senatör Joe Manchin tarafından da sürpriz şekilde desteklenen teklif aynı zamanda sağlık hizmetleri, yüksek gelirliler için vergi artışları ve federal borcun kesilmesi konularını da ele alıyor.
Yeni öneri, Biden’ın geçen yıl açıkladığı, ilk “Daha İyisini İnşa Et” planında öngörülen 555 milyar dolarlık iklim harcamasından çok daha az, ancak yine de büyük bir rakam ve ABD’nin fosil yakıt kaynaklı iklim çöküşü ve bunun artan etkileriyle yüzleşmek için şimdiye kadar yaptığı en önemli yatırım olacak.
“Enflasyonu Azaltma Yasası”nın bir parçası olarak önümüzdeki hafta oylanması beklenen yeni planın tek sayfalık özetine göre, 2030 yılına kadar sera gazı emisyonları %40 oranında düşürülecek. ABD, emisyonlarını içinde bulunduğumuz on yılın sonuna kadar 2005 seviyelerinin %24 ila %35 altına düşürmeyi planlıyordu ki bu da Biden’ın %50 ila 52 hedefinin çok altında kalıyordu.
Tasarıda 100’den fazla iklim ve enerji maddesi yer alıyor. Harcamaların büyük kısmı temiz enerji vergi destekleri, hibeler ve krediler. Şirketlere güneş panelleri, rüzgar türbinleri ve piller üretmenin yanı sıra kritik mineralleri işlemeleri için 30 milyar dolarlık teşvik sağlanacak. Yeni temiz teknoloji üretim tesislerinin inşası için 10 milyar dolar daha vergi desteği, temiz araç üretim tesisleri inşa etmek için 20 milyar dolara kadar kredi, ısı pompaları ve kritik mineral işleme için Savunma Üretim Yasası fonlarında 500 milyon dolar ayırılacak.
Paketle, düşük ve orta gelirli Amerikalılar için elektrikli araçların maliyeti, yeni otomobiller için 7.500 dolar ve ikinci el araçlar için 4.500 dolarlık vergi kredisi ile desteklenecek ve düşük gelirli hanelerin temiz enerjiye dönüşümü için milyarca dolar yatırım yapılacak.
Obama ve Al Gore’dan destek
Eski başkan Barack Obama sosyal medyadan bir paylaşım yaparak, “Başkan Biden’a ve Kongre’dekilere – Demokrat ya da Cumhuriyetçi – Amerikan halkı için çalıştıklarından dolayı minnettarım. İlerleme her zaman bir anda olmaz ama eninde sonunda olur- görünüşe göre olan da bu” dedi.
I’m grateful to President Biden and those in Congress – Democrat or Republican – who are working to deliver for the American people. Progress doesn’t always happen all at once, but it does happen – and this is what it looks like.
— Barack Obama (@BarackObama) July 28, 2022
2006 tarihli belgesel filmi An Inconvenient Truth ile iklim krizi konusunda farkındalığı artırmaya yardımcı olan eski başkan yardımcısı Al Gore da şunları yazdı: “Enflasyonu Azaltma Yasası tarihi bir dönüm noktası olma potansiyeline sahip. ABD tarihinde iklim çözümleri ve çevre adaletine yapılan en büyük yatırımı temsil ediyor. Ülke genelinde iklim savunucularının onlarca yıl süren yorulmak bilmeyen çalışmaları bu anın gerçekleştirilmesine yol açtı. ”
The Inflation Reduction Act has the potential to be a historic turning point. It represents the single largest investment in climate solutions & environmental justice in US history. Decades of tireless work by climate advocates across the country led to this moment. 1/3
— Al Gore (@algore) July 28, 2022
Tasarıda ek olarak, eskiden yaratılan kirlilikle yüzleşmek ve düşük gelirli, beyaz olmayan topluluklara yatırım yapmak için 60 milyar dolar ayrıldı. Dezavantajlı topluluklara özellikle odaklanan yasada temiz enerjinin toplam enerji üretimindeki payını artırmak ve emisyonları azaltmak için “yeşil banka” adı verilen fon için 27 milyar dolar; iklim dostu tarım için 20 milyar dolar ve ormanları korumak için de 5 milyar dolarlık pay bulunuyor.
Ayrıca, petrol ve gaz operasyonları da dahil olmak üzere bir dizi kaynaktan salınan metan emisyonları için bir vergilendirme oluşturulacağı belirtildi.
Joe Manchin faktörü
Anlaşmaya, muhafazakar bir Demokrat olan Joe Manchin damga vurdu.
Aylarca süren görüşmeler sırasında federal petrol ve gaz kiralama projelerini ve doğal gaz boru hatlarını korumayı hedefleyen Manchin, çarşamba günü tasarının hidrojen, nükleer enerji, yenilenebilir kaynaklar, fosil yakıtlar ve enerji depolamaya yatırım yapacağını söylemişti: “Bu tasarı, bol fosil yakıtlarımızı keyfi olarak kapatmıyor.”
‣ Biden yönetiminden mali zorluklar yaşayan nükleer santralleri kurtarmak için 6 milyar dolarlık destek
Dün de bir radyo kanalına konuşan Machin desteğinin fosil yakıtlara verilen desteğe bağlı olduğunu açıkça belirtti: “2022 Enflasyon Azaltma Yasası, hidrojen, nükleer, yenilenebilir, fosil yakıtlar ve enerji depolamada tüm yakıt türleri için gerekli teknolojilerin mümkün olan en temiz şekilde üretilmesi ve kullanılmasına yatırım yapıyor. Gerçekten yukarıdakilerin hepsi bu.”
Demokratlar, tasarıyı Senato’da salt çoğunlukla geçirmeyi umuyorlar. Associated Press‘in aktardığına göre, Schumer mevkidaşlarına sağlık ve iklim değişikliği konusunda iki “son derece önemli” önceliğe ulaşma fırsatına sahip olduklarını söyledi, ancak son geçişin zor olacağı konusunda uyardı.
Manchin gibi muhafazakar bir Demokrat olan Arizona’lı Kyrsten Sinema‘nın lehte oy verip vermeyeceği belirsizliğini koruyor. Cumhuriyetçilerden de sert bir muhalefet olacağı kesin.
Örneğin, Teksaslı Cumhuriyetçi Senatör John Cornyn yasanın “Amerikalı aileleri ve küçük işletmeleri harap edeceğini” söyledi: “İstihdam yaratanların vergilerini yükseltmek, yeni düzenlemelerle enerji üreticilerini ezmek ve yeni çareler arayan mucitleri boğmak bu durgunluğu düzeltmeyecek, daha da kötüleştirecek.”
Tasarının Demokratların çok az bir çoğunluğa sahip olduğu Temsilciler Meclisi‘nden de geçmesi ve Biden tarafından imzalanması gerekiyor.
Petrol ve gaz kiralamaları iklim çevrelerinde tartışma yarattı
Son yıllarda petrol ve gaz şirketlerinden diğer tüm yasa koyuculardan daha fazla bağış alan eşit olarak bölünmüş Senato’da hızlı bir oylama yapılması bekleniyor. Bu ayın başlarında iklim aktivistleri Biden’ı enerji krizi ve yükselen enflasyondan endişe ettiği için iklime dönük harcama planlarını bozduğu gerekçesiyle kınamıştı.
Yeni tasarıda da şirketlerin Kasım 2021 müzayedesinde elde ettiği ve daha sonra bir federal yargıcın Biden yönetiminin kira satışının iklim etkilerini düzgün bir şekilde hesaba katmadığı sonucuna vardıktan sonra iptal ettiği petrol ve gaz kiralamalarını eski haline getirilecek. Ayrıca, federal topraklarda gelecekteki yenilenebilir enerji projeleri, devam eden petrol ve gaz projelerinin gelişimine bağlanıyor ve İçişleri Bakanlığı’nın açık artırmayla rüzgar ve güneş enerjisi ile devam etmeden önce karada en az 2 milyon dönüm ve denizde 60 milyon dönüm petrol ve gaz çıkarılmasını teklif etmesini gerektiriyor.
Manchin, Biden, Schumer ve Meclis Başkanı Nancy Pelosi‘den boru hatları da dahil olmak üzere enerji altyapısı için federal izin sürecini reforme etmek için bir taahhüt aldığını söyledi: “Petrol ve gaz için reformlara izin vermeden, Amerika’nın en iyi yaptığı şeyi – üretmeyi – yapma yeteneği olmadan olmaz. Bu tamamen kabul edildi ve anlaşıldı.”
Bu fosil yakıt imtiyazlarına rağmen, iklim savunucuları ve çevre grupları paketi büyük ölçüde paketi olumlu buldu. Kaliforniya Üniversitesi‘nde , iklim politikası uzmanı olan ve müzakereler sırasında Demokratlara tavsiyede bulunan Leah Stokes, bunu “oyun değiştirici” olarak nitelendirdi.
Stokes, Twitter’da “Amerika’ya temiz enerji işleri ve Amerikan aileleri için daha düşük enerji faturaları getirecek. Başkan Biden’in iklim hedefine giden yolun %80’ini aşabileceğiz.
We now have a game-changing clean energy and climate package ready to go in the Senate. What's in the "Inflation Reduction Act of 2022?" $369 billion in transformative investments.
Here's one BIG, IMPORTANT climate policy thread…🧵https://t.co/X5RaQKa6Zw
— Dr. Leah Stokes (@leahstokes) July 28, 2022
350.org ve Biyolojik Çeşitlilik Merkezi de dahil olmak üzere bazı iklim grupları ise eleştirel yaklaştı. .
İklim adaleti için çalışan küresel bir kuruluş olan 350.org, iklime yardım etme çabalarını övdüğünü ve kirli fosil yakıtları aşamalı olarak kaldırırken temiz enerji teknolojilerine geçiş için tüm çabaları desteklediğini belirtti, ancak fosil yakıt endüstrisine ve Joe Manchin’e verilen tavizleri eleştirerek, Biden’a “Yeter artık!” dedi.
Örgütün kıdemli kampanyacısı ve politika analisti JL Anreport şunları söyledi:
“Bu son tasarının birkaç iyi yanı var: Rüzgar ve güneş endüstrisinde istikrarlı bir büyüme sağlamak için yeşil enerji projeleri için vergi kredilerini iki yıldan on yıla çıkarmak; tüketicilere elektrikli araç satın almaları için teşvikler sağlanması; ve yeşil enerji kullanımını daha yaygın hale getirmek için ısı pompaları kurmak gibi.. Bununla birlikte, fosil yakıt endüstrisine ve özellikle Senatör Joe Manchin’e verilen tavizlerin miktarı o kadar geniş ki, iklim krizinin ele alınmasındaki tüm kazanımları tartışmalı bir noktaya dönüştürüyor.”
Tasarının kırsal toplulukları olumsuz etkileyecek ve emisyonlara katkıda bulunacak Dağ Vadisi Boru Hattı Projesi’nin ilerlemesini sağladığını belirten Anreport,” Körfez Kıyısı’nda yeni fosil yakıt alanları kiralamayı garanti ederek, orada yaşayan yerli toplulukların fosil yakıt endüstrisi için bir ‘fedakarlık bölgesi’ olarak katkıda bulunmasına yol açıyor. Yalnızca fosil yakıt endüstrisine daha fazla eşantiyon sağlayarak gezegenin daha fazla kirlenmesine katkıda bulunacak teknolojik karbon yakalama dolandırıcılığı endüstrisi gibi yanlış çözümleri destekliyor” ifadelerini dile getirdi.
“Yeter artık! Biden Yönetimi, Manchin’e teslim olmak için umutsuz bir ihtiyaç içinde, bir tuzak kuruyor ve iklim mevzuatında taktik değiştiriyor ” diyen Anreport, tasarıyı bir iklim dolandırıcılığı olarak nitelendirdi.
Biyolojik Çeşitlilik Merkezi hükümet işleri direktörü Brett Hartl “Bu bir iklim intiharı anlaşmasıdır” dedi: “Yenilenebilir enerji gelişimini devasa yeni petrol ve gaz çıkarımına bağlayarak kendi kendini yenilgiye uğratıyor. Bu yasa tasarısındaki yeni kiralamalar, ülkemizi yakan iklim felaketlerinin ateşini körükleyecek ve kendilerini pis fosil yakıtlardan korumak için mücadele eden toplulukların yüzüne bir tokat indirilmiş olacak.”