2020 Mart ayıyla ülkemizde etkisi görülmeye başlayan Covid 19 farklı varyasyonları ile halen gündemdeki yerini korumaya devam ediyor. Fakat elhamdülillah toplum olarak bu hastalıkla yaşamayı öğrendik. Sosyal hayatımızı kısıtlamadan, alınması gereken tedbirlere dikkat ederek yolumuza devam ediyoruz. Peki, sağlımızı etkileyen en önemli unsurlardan biri olan beslenmeye ne kadar dikkat ediyoruz? Vücudumuzu ne kadar yakından tanıyoruz? Kafamıza göre yiyecek kısıtlaması mı yapıyoruz, yoksa her besinin tadına az da olsa bakıp yola devam mı ediyoruz? Gelin bu yıl vücudumuzu daha yakından tanıdığımız, sağlıklı beslenerek ve en önemlisi severek diyet yaptığımız bir yıl olsun.
ÖNCELİKLE KENDİNİZLE BARIŞIN!
“Her yıl yeni hedefler koyuyorum kendime ve hep biri eksik kalıyor.” Diye düşünüp kendinizi karamsarlığa itmeyin. Her yeni bir yıl, hayatta daha farklı ve özel tecrübeler edinirsiniz. Siz fark edemeden hayat size listede olmayan daha güzel alışkanlıklar kazandırır. Önemli olan çok fazla hedef koymak değil, uygulanabilir yeterli miktarda hedef koymaktır. “İnanmak, başarmanın yarısıdır.” Çok klasik fakat bir o kadar da doğrudur bu söz. Yapmanız gereken ilk adım kendinize inanmak ve güvenmektir.
GELELİM BESLENME SAĞLIKLI BİR YAŞAM İÇİN YAPILMASI GEREKENLERE,
MADDE 1: KAHVALTI ÖĞÜNÜNDEN KEYİF ALIP KAHVALTISIZ GÜNE BAŞLAMAYIN.
“Ben güne kahve ile başlarım, Kahvaltı yapmayı sevmiyorum, Kahvaltı yapmak için vaktim yok vs..” gibi çeşitleri gittikçe arttırılabilecek bu bahanelerinizi çöpe atın. Vücudunuza değer verin. Güne dinç başlayıp, gün boyu mutlu olmanın yolu kahvaltıdan geçer. Kahvaltı ile güne başlayan bireylerde tokluk hissi oluşur ve gün boyu gereksiz atıştırmalıklardan uzak durur. Metabolizmanız ise ağzınıza attığınız ilk lokma ile günün başladığını anlar. Dolayısıyla kahvaltının saati oldukça önemlidir.
Kahvaltınızı 8.00 – 11.00 arası mutlaka yapmış olun.
Kendinize zaman ayırdığınız, değer verdiğiniz bir yıl olsun bu yıl. Çok aceleniz olsa bile en azından 2 dilim ekmek arası 1-2 dilim peynir, bol yeşillik ile kahvaltı yapın öyle çıkın evden. “Sabah çok zor uyanıyorum, gözüm kapalı evden çıkıyorum, kahvaltıya nasıl vakit bulayım?” diyorsanız çözüm oldukça basit. Bir gün öncesinden kendine sandviç hazırlayıp öyle uyuyun ve sabah uyandığınızda kahvaltınız dolapta hazır bir şekilde sizi beklesin. Kahvaltınızı ne kadar geç yaparsanız, metabolizmanızın da o kadar geç haberi olur sizden. Böylelikle metabolizma kolayca hızlanamaz ve fazla kilolara veda etme süreniz uzar.
MADDE 2: BESLENME GÜNLÜĞÜ TUTUN, BESLENME ALIŞKANLIKLARINIZI KEŞFEDİN!
Neler yediğinizi keşfetmeye hazır mısınız? “Ben zaten tanıyorum kendimi.” demeyin. Günlüğünüze yazdığınız besinler tahmininizden çok daha farklı olacak eminim. Psikolojik durumunuzun, hayatta karşılaştığınız olayların beslenmenizi nasıl etkilediğini görünce çok şaşıracaksınız.
Kendinize yazmaktan keyif alacağınız güzel bir defter alın ve ilk sayfasını açın. İlk sayfasına beslenmenizle ilgili neler düşünüyorsanız (size göre yanlış ya da doğru alışkanlıklar olabilir, sevmediğiniz bir besinle tanışmak isteyebilirsiniz ve daha neler neler..) tek tek not alın. Yıl sonunda bu sayfaya yeniden döneceğiz.
Gelelim diğer sayfaya. İşte bu sayfa ile beraber gün boyu neler yediğinizi yazmaya başlayın.
Saat : 9.00 Kahvaltı , 1 haşlanmış yumurta, 1 küçük boy mandalin vs. gibi.
Bir tane leblebi ya da 1 adet fındık mı yediniz, 1 bardak ılık su ya da 1 fincan yeşil çay mı içtiniz hiç farketmez, en küçük detayları bile atlamadan saatine dikkat ederek not alın defterinize.
Kısa süre sonra beslenmenizde yaptığınız hataları fark edip düzeltmeye başladığınızı göreceksiniz. Gereksiz alınan kalorili besinler, yerini sağlıklı küçük atıştırmalıklara bırakacak. Değişime açık olun.
MADDE 2: SU TÜKETİMİNİZE ÖZEN GÖSTERİN!
Günlük hayatta en çok dikkat etmemiz gereken içecek su! Fakat çoğu zaman akşam olunca gün boyu hiç su içmediğimizi fark ederiz.
Su, vücutta birden fazla biyolojik olayda rol oynar. Yetersiz miktarda içtiğimiz zaman vücut olumsuz etkilenir ve elinde az miktarda olan sudan vazgeçmek istemez, su tutarak ödeme neden olur.
Düşünülenin aksine gün boyu içilen çaylar, kahveler asla suyun yerine geçmez bilakis vücuttan su atılmasına neden olur. Dolayısıyla günde en az 10-12 bardak su tüketmek gerekir. İçilen çay ve kahve miktarının 2 katı kadar su içildiği zaman denge kurulur.
Sürekli duyduğumuz bahanelerden birisidir; “Hiç aklıma gelmiyor ki su içmek, susamıyorum bile.” durum böyle bile olsa vücudunuz suya ihtiyacı olduğunuzu unutmayın. Telefonunuza hatırlatma alarmları kurun. Birer saat aralıklarla size bildirim versin ve her bildirimde 1-1,5 bardak su için.
Suyunuzu renklendirin, tadını değiştirin.
Su dolu bir sürahi ya da su şişesini içerisine limon, greyfurt, elma, kök tarçın, karanfil, nane gibi aklınıza gelebilecek çeşitli meyve ve baharatları ekleyin. Böylelikle suyun tadını ve kokusunu değiştirerek kendinize özgü detoks suları hazırlayın. Fakat hiç birşey yapmadan yalnızca detoks sularıyla kilo verme hayalleri kurmayın.
MADDE 3: SPOR HAYATINIZIN BEL KEMİĞİ OLSUN!
Bedeninizin sağlığı için kendinize zaman ayırın. Sağlıklı ve güzel bir yaşam için spor şart. Çok değil hergün minimum 30 dakika yapacağınız spor hayat kalitenizi hiç tahmin edemeyeceğiniz kadar yükseltir. Ayrıca, beslenmenize birebir dikkat etseniz bile spor yapmadığınız sürece kaliteli bir şekilde kilo alamaz ya da kilo veremezsiniz. “Dışarıya çıkabiliyor, spor salonuna gidebiliyor muyuz? Nasıl spor yapacağız?” dediğinizi duyar gibiyim. Spor yapmak için illa ki spor salonuna gitmenize gerek yok. Sağlık Bakanlığı’nın yayınladığı egzersiz hareketleri, telefonlarınıza indirebileceğiniz çeşitli uygulamalar, internetten ulaşabileceğiniz birden çok egzersiz videoları mevcut. Tek ihtiyacınız olan şey “spor yapmayı istemek”.
“Spor için belli bir saat var mı? Sabah aç karna yapılan spor daha mı iyi?” diye soracak olursanız, spor için en uygun zaman ana ya da ara öğünlerden 45-60 dakika sonra yapılmasıdır derim. Aç karna yapılan spor kan şekerinizin düşmesine neden olabilir.
Daha iyi bir dünyada, daha güzel koşullar altında; kendinizi keşfettiğiniz, sevdiklerinizle beraber geçireceğiniz sağlıklı, mutlu ve huzurlu bir yıl dilerim.
Diyetisyen Rümeysa Özkan