İLAÇLI RAHİM-TÜP FİLMİ (histerosalpingografi) NE ZAMAN KİME VE NASIL ÇEKİLİR?
HSG ne amaçla çekilir ?
İnfertilite (kısırlık) nedenleri araştırılırken yapılması gereken tetkiklerden biridir.
Kadın genital kanalının radyoopak madde ile görüntülenmesidir.
Rahimin şekli, büyüklüğü, karın içindeki pozisyonu görüntülenir.
Yumurtalık kanallarının açık veya tıkalı olduğunun görüntülenmesi HSG nin öncelikli amacıdır.
HSG (rahim-tüp filmi) ne zaman çekilir?
Histerosalpingorafi (HSG) genellikle adet kanaması bittikten sonra birkaç gün içerisinde çekilmelidir. Adet kanaması bittikten sonraki günlerde çekilmesinin nedeni filmin çekildiği gün hastanın hamile olmadığından emin olmaktır. Adet kanaması bittikten sonra 10-15 gün gibi uzun süre geçerse döllenme ve hamilelik oluşabilir ve farkında olmadan HSG çekerken bu hamileliğe zarar verilebilir. Bu nedenle adet kanaması bittikten sonra en fazla 3-5 gün içerisinde rahim filmi çekilir.
Rahim filmi (HSG) çekilmeden önce yapılması gerekenler:
- Hastanın film çekileceği gün aç karnına gelmesi gerekmez.
- Normalde anestezi uygulanmaz ancak nadiren bazı nedenlerle genel anestezi uygulanacağı kararlaştırılmışsa hastanın işlem öncesi en az 6 saat hiçbir yiyecek içecek almadan aç-susuz gelmesi gerekir.
- Rahim filmi çekimi öncesi hazırlık amacıyla bir ilaç kullanılması gerekmez. Ancak hasta doktorunun tavsiyesi ile işlemden yarım saat önce bir ağrı kesici alırsa, işlem sırasında daha rahat edebilir.
HSG (ilaçlı rahim filmi) nasıl çekilir?
- Rahim filmi röntgen odasında çekilir. Normal karın veya göğüs röntgenlerinin çekildiği odada hasta röntgen masasının üzerine sırt üstü yatar.
- Hasta röntgen masasına sırt üstü yattıktan sonra bacaklarını hafif açar. Jinekolojik muayene pozisyonuna benzer bu ancak burada bacakları koyacak kısımlar yoktur, hasta düz röntgen masası üzerine koyar ayaklarını.
- Röntgen odasında genellikle kadın doğum uzmanı, röntgen teknisyesi (veya radyoloji uzmanı) bulunur.
- Film çekimi için normalde genel veya lokal anestezi uygulanmaz çünkü fazla ağrı, rahatsızlık vermeyen bir işlemdir. Ancak normal vajinal muayene bile olamayacak kadar korkan ve çekinen hastalara nadiren anestezi verilir.
- Kadın doğum uzmanı tarafından hastaya aynı jinekolojik muayenede olduğu gibi muayene aleti (spekulum) takılır.
- Spekulum takıldıktan sonra hastanın rahim ağzı (serviks) antiseptik solüsyon ile temizlenir.
- Daha sonra rahim ağzına ince uzun bir tüp şeklinde kanül denilen alet yerleştirilir.
- Rahim ağzına yerleştirilen aletin içerisinden rahim içerisine doğru radyoopak sıvı (film çekimi için gereken ilaç) verilir. Bu sıvının özelliği metal gibi röntgen ışınlarını geçirmemesi ve röntgen filminde parlak şekilde görülebilmesidir. Benzer sıvılar böbrek filmleri, barsak filmleri gibi röntgen çekimi işlemlerinde de kullanılır.
- Verilen sıvı rahim içerisine ve oradan tüplere ve tüpler açıksa karın içerisine kadar ilerler. Bu esnada hasta çok hafif ağrı hissedebilir. Rahim içerisine ilaç verilirken birkaç defa karın bölgesine röntgen filmi çekimi yapılır.
- Bu röntgen çekimleri esnasında bazı merkezlerde skopi denilen alet sayesinde televizyon ekranında izler şekilde ilacın rahim ve tüp içerisinde ilerlediği görülebilir. Ancak bu şart değildir.
- Film çekimleri bittikten sonra rahim ağzına yerleştirilen alet alınır ve spekulum (muayene aleti) çıkartılır.
- Kısa bir süre sonra hasta kalkmadan bir karın filmi daha çekilir. Daha sonra hasta masadan kalkabilir.
- Rahim filmi çekimi toplamda ortalama 5-10 dakika süren bir işlemdir.
Rahim filmi (hsg) sonuçları ne zaman alınır?
Film genellikle çekimi bittikten 10-15 dakika sonra çıkarılır. Filmlerin radyoloji doktoru tarafından incelenerek rapor yazılması ile süreç sonuçlanır