Kudüs'ün hafızası Halidi Kütüphanesi
Mescid-i Aksa kütüphanesinden sonra Kudüs'teki en değerli koleksiyonu muhafaza eden Halidi Kütüphanesi’nde Memlük dönemine ait belge, kitap ve yazıtlar bulunuyor.
Kudüs’ün en köklü ve önde gelen ailelerinden Halidi’lerin Kudüs eski kentte oluşturduğu kütüphane ilk olarak 1899'da açıldı. Aile vakfı olarak oluşturulan bu kütüphane, pek çok nesilden aktarılan eski kitapları barındırıyor.
Kütüphanenin sorumlusu Khader Salama kütüphane ve eserler hakkında şu ifadeleri kullandı: “Kütüphane 1900 yılında kuruldu. Kudüs'ün ilk özel ve kamu kütüphanesi olan Halidi'de, Halidi Ailesi'nin 1900'den önce topladığı kitaplar var. 2 bin el yazması bulunuyor. Bunların çoğu İslam'a dair eserlerin el yazmaları.
En eskisi 11'inci yüzyıla yani takriben 1027 yıllarına dayanıyor. Ender bulunan kitapların yer aldığı kütüphanede 100'den fazla kitap da yazarın el yazısıyla yazılmış. 36 Osmanlı Türkçesi, 16 Farsça ve çok sayıda Arapça el yazma eserler mevcut. Bunları özel sıcaklıklarda ve nem oranlarıyla muhafaza ediyoruz. Her 6 ayda bir buharlaştırıp, tütsüleme yapıyoruz. İçindeki böcekleri öldürüyoruz ve böylece onları sağlam tutuyoruz."
MEMLÜK DÖNEMİNDEN ESERLER MEVCUT
Osmanlı yönetiminde de Kudüs ve Filistin bölgesinde önemli mevkilerde bulunmuş olan Halidi Ailesi’nin koleksiyonunda, en eskisi Memlük dönemine kadar uzanan eski yazıt ve kitaplar da bulunuyor.
Khader Salama eski eserler hakkında şu şekilde konuştu: “Bu; türbe camii. Burada 16. yüzyıldan kalan Osmanlıca Mushaf-ı Şerif var. Kudüs'te 16. yüzyıldan kalma buna benzer üç Mushaf-ı Şerif daha bulunuyor. İki tanesi Sultan Süleyman döneminden, bir tanesi de Sultan Murat döneminden kalma. Bunların hepsinin dizaynı aynı. Kopyası hem burada hem de Kudüs'teki İslam Müzesi'nde var.”
ESKİ BİR TÜRBEDE FAALİYET GÖSTERİYOR
Kütüphanenin bulunduğu tarihi yer aynı zamanda, hem bir türbe, hem de arkeolojik bir mekan. Salama yapı ile ilgili olarak da şu bilgileri verdi:
“Arkeolojik ve tarihi bir yerdeyiz. Buranın adı El-Halidiye Kütüphanesi. Üçüncü yüzyılda "Baraka Khan" adındaki alimin ve çocuklarının türbesi bulunuyor burada. Bu bina çok eski bir Osmanlı yapısı. Farklı zamanlarda restore edildi. Özellikle de Osmanlı döneminde yaşayan büyük alimlerin buraya defnedildiğini biliyoruz.”
ESERLER DİJİTAL ORTAMA AKTARILACAK
Halka açıldığında “mukaddes diyarlara” bir katkı amacını taşıyan Halidi Kütüphanesi, içinde barındırdığı çok değerli tarihi bilgi ve arşivleri artık dijital ortama da geçirerek halkla paylaşmayı amaçlıyor. Kütüphanenin sorumlusu Khader Salama bu proje hakkında şu şekilde konuştu:
BAZI ESERLER ÇALINMIŞ
"Burada bazı hırsızlık olayları yaşanıyor maalesef. Bu kütüphaneyi kurtaran tek şey Filistin ile sorunlar olduğunda 1948, 1967 yıllarındaki gibi, bizim bu kütüphaneyi kapatmamız oldu. Bu koleksiyonu dağıtmamaya çalışıyoruz. Onları kütüphanenin internet sitesinde ve fotoğraflarda yaşatmaya çalışıyoruz."
Uzun süre güvenlik ve restorasyon nedeniyle halka kapalı olan kütüphane artık İslam aleminden ve tüm dünyadan akademisyenleri ağırlamayı amaçlıyor.
Kaynak: Kuzey Haber Ajansı