Bu projemizle, “Türk Milleti’nin evlâtlarını doğru bilgiler ışığı ile aydınlatma hareketi”ni başlatmış bulunuyoruz.
Ciddî her hareketin, mutlaka bir fikrî-felsefî dayanağı olur. “Türk Milleti’nin evlâtlarını doğru bilgiler ışığı ile aydınlatma hareketi”nin fikrî-felsefî dayanağı aşağıdadır:
Tabîbin (hekîm, doktor), önüne gelen hasta için başta yapması gereken en mühim şey, hastanın hastalığına doğru bir teşhis koymaktır. Zîrâ, teşhîs yanlış olursa tedâvî de yanlış olur ve hastanın iyileştirilmesi ümidi ortadan kalkar. Bu ölçü, cemiyetlerin ve milletlerin ictimâî-sosyal mesele (problem)lerinde de aynen geçerlidir. Yâni, hayâtta bocalayıp duran, sıkıntılarını halledemeyen ve bir türlü durulamayan milletlerin veya toplumların esas problemlerine, doğru bir teşhîs konarak iyileştirme yoluna gidilmedikçe, o milletler veya toplumlar da ilel’ebed bocalarlar dururlar!...
İşte bu düşünüş ve mantıkla hareket ederek, biz de Türk Milleti’nin evlâdlarının pek çok konularda bocalayıp durmalarının sebeplerini araştırdık ve doğru teşhîsimizi koyduk. Bu teşhîsimizde, ortaya şu çıktı:
- CEHÂLET - BİLGİSİZLİK!...
Demek ki, Türk Milleti’nin evlâdlarının, hayâtta birçok konuda bocalayıp durmalarının esas sebebi cehâlettir, bilgisizlik’dir. Sıkıntılarımızın sebebinin doğru teşhîsi böylece tesbit edildikten sonra, sıra tedâviye gelir. Teşhîs doğru olunca, doğru tedâvî uygulama imkânına da her zaman sâhipsinizdir. Artık geriye, hemen harekete geçip tedâvî işlemine başlamanız gerekir!...
Milletçe pek çok konudaki hastalığımız cehâlet-bilgisizlik ise, bu hastalığımızın tedavîsinin ilâcı da ilimdir, bilgidir, irfândır, millî kültür’dür. Bu husûsu îzâh edelim. Bunun için, önce insanın yapısına fikrî-felsefî yönden derin bir bakışda bulunmamız gerekiyor. Şöyle ki:
Yaratılış îtibâriyle, insanın bünyesi (yapısı), birbirinden tamâmen farklı iki ayrı unsurdan meydana gelir. Bunlardan biri beden’dir. Diğeri de rûh’dur. Beden, insan bünyesinin elle tutulup gözle görülen mâddî-zâhirî unsurudur. Rûh ise, elle tutulup gözle (kafa gözü ile) görülemeyen, fakat varlığı kesin olan ma’nevî-bâtınî unsurudur. Bu taksîmi, kısaca ve farklı ifâdelerle şöyle de dillendirebiliriz:
İnsanın bünyesi (yapısı):
a) Beden
b) Rûh.
Veya:
a) Mâddî,
b) Ma’nevî.
Veyahut da:
a) Zâhirî (görünür),
b) Bâtınî (görünmez).
olmak üzere, birbirinden tamâmen farklı iki ayrı unsurdan meydana gelir!...
Her iki unsurun da kendine mahsus tasarruf sâhaları vardır. Yine her iki unsurun da bu sâhalarda tasarrufta bulunmalarını sağlayan bir takım vâsıtaları bulunmaktadır. Bu her iki unsurun da, meselâ çevrelerini gösteren ve tasarrufta bulunmalarının yolunu açan birer gözleri vardır. Bu gözleri:
a) Kafa gözü,
b) Kalb gözü (gönül gözü, akıl gözü)
şeklinde ifâde edebiliriz. Kafa gözü, insan bünyesinin beden unsurunun gözüdür. Beden, bünyenin mâddî unsuru olduğu için, ona âit göz de yalnız mâddî varlıkları görebilir. Fakat gözün mâddî-fizikî varlıkları görebilmesi için ışığa ihtiyâcı vardır. Işıksız göremez. Onun mâddî-fizikî-zâhirî sâhaları görmesini sağlayan ışığı, başta Güneş olmak üzere, çeşitli ışık kaynakları saçar. Kesin olan şey ise, kafa gözünün, mâddî-fizikî varlıkları görmesinin ışıksız aslâ mümkün olmayacağı gerçeğidir. Demek ki, kafa gözünün, mâddî-fizikî âlemi görebilmesi için mutlaka ışığa ihtiyâcı vardır.
İnsan bünyesinin diğer unsuru olan rûh unsurunun da bir gözü bulunduğunu söylemiştik. Bunu; rûh gözü, bâtın gözü, ma’nâ gözü, akıl gözü, kalb gözü, gönül gözü,… gibi deyimlerle ifâde edebiliriz. Bu noktada iyi bilinmesi gereken husûs şu:
- Tıpkı kafa gözünün kendi sâhası olan mâddî-fizikî-zâhirî varlıkları görebilmesi için ışığa ihtiyâcı olduğu gibi, ma’nâ gözünün de kendi sâhasını görebilmesi ve doğru hükme varabilmesi için ışığa ihtiyâcı vardır. Fakat onun muhtâç olduğu ışık, kafa gözünün muhtâç olduğu ışık cinsinden değildir. O, kendisi, elle tutulup gözle görülmeyen ma’nevî bir unsur olduğu için, ışığı da mâddî-zâhirî değildir, ma’nevîdir. İşte, ma’nâ gözünün, doğru hükme varabilmesi için ihtiyâç duyduğu bu ışık, İLİM (BİLGİ)dir!... Nasıl ki, karanlıkdaki kafa gözü, mâddî-zâhirî-fizikî varlıkları göremiyorsa, aynen bunun gibi, ilim-bilgi ışığından mahrum bir ma’nâ-rûh gözü de hâdiseleri, olup bitenleri, olması ve olmaması gerekenleri, bunlar arasındaki münâsebetleri,… doğru olarak göremez ve doğru değerlendirme ve çözümlere gidemez...
Kısacası, ilim-bilgi ışığından mahrum bir ma’nevî göz kördür, doğruları ve eğrileri oldukları gibi göremez, birbirinden ayırt edemez. Tıpkı Güneş’in veya sâir ışık kaynaklarının saçacakları ışıkdan mahrum olan bir kafa gözünün mâddî-zâhirî-fizikî varlıkları oldukları gibi göremediği ve birbirinden ayırt edemediği gibi!...
İşte bu açıklamalarımız, Türk Milleti’nin evlâtlarını doğru bilgiler ışığı ile aydınlatma hareketimizin FİKRÎ-FELSEFÎ dayanağıdır!...
Hareketimizin fikrî-felsefî dayanağı da böylece tesbit edildikten sonra, aydınlatma eyleminin hangi vâsıtalarla ve nasıl bir yöntem veya yöntemlerle yapılacağı husûsunun açıklığa kavuşturulması gerekir. Hemen ifâde edelim:
Türk Milleti’nin evlâtlarını doğru bilgiler ışığı ile aydınlatma işi, bu doğrultuda yazılmış temel kitaplar ve eserler vâsıtasıyla yapılacaktır. Nitekim bu husûsta bu vazîfeyi görecek ilk temel eserlerden birkaçı, değerli ta’kipçilerimizin istifâdesine sunulmak üzere hazır durumdadır. Yaygın ve şümullü bir uygulama için de şu tesbitleri yaptık:
1) Âileler, haftanın müsâit bir gün ve sâatinde, bütün âile fertlerinin hazır bulundukları bir sırada en az bir sâatlik bir zaman dilimi ayıracaklar. Bizim, “Doğru bilgiler ışığı ile aydınlanma meclisi” olarak nitelediğimiz bu sâatte, adı geçen eserlerin birinden bir konu açılacak, âile fertlerinden biri sesli olarak okuyacak, diğerleri dinleyecek.
2) Komşu hanımlar, kendi aralarında, haftada bir gün, “Doğru bilgiler ışığı ile aydınlanma meclisi” tertipleyecekler. Orada, bizim sözünü ettiğimiz eserlerin birinden bir konu açılacak. Aralarından biri sesli olarak okuyacak, diğerleri dinleyecek.
3) Mahalle kahvehânelerinde, haftanın belli bir gün ve sâatinde, “Doğru bilgiler ışığı ile aydınlanma sâati” düzenlenecek. O anda orada bulunanlardan biri, sözünü ettiğimiz eserlerin birinden, sesli olarak bir bölüm okuyacak, diğerleri dinleyecek.
4) Ülkemizin hemen her şehir veya kasabasında; şu dernek, bu dernek diye pek çok kuruluş veya dernekler var. Bunların herbirinin, belli zaman ve günlerde toplantıları olur. İşte bu toplantılarda, derneğin gündemindeki konuları görüşülüp konuşuldukdan sonra, “Doğru bilgiler ışığı ile aydınlanma meclisi” için de bir mıktâr zaman ayrılacak ve o zaman diliminde, orada bulunanlardan biri, sesli olarak, adı geçen eserlerin birinden bir mıktâr okuyacak, diğerleri dinleyecek.
5) “Doğru bilgiler ışığı ile aydınlanma meclisi” câmilerimizde de aynen uygulanabilir. Meselâ, haftanın belli bir gününde ve belli münasip bir vakit namazında, “Doğru bilgiler ışığı ile aydınlanma sâati” tertiplenir. Câmi görevlilerinden biri, sözünü ettiğimiz eserlerin birinden, sesli olarak bir mıkdâr okur, cemâat dinler.
6) Okuması-yazması olan her insanımız, her fırsat buldukça, bu eserlerin birinden bir mıkdâr okuyup mütâlea etmeyi bir îtiyât ve alışkanlık hâline getirecek ve ömrü oldukça bu okuma ve mütâlea işini devam etdirecek!...
Türk Milleti’nin evlâtlarını doğru bilgiler ışığı ile aydınlatma hareketinin uygulanması bahsindeki tesbitlerimiz şimdilik bunlardır. Sanıyor ve inanıyoruz ki, bu mubârek ve pek hayırlı projemizden haberdâr olan insanlarımız, “doğru bilgiler ışığı ile aydınlanma hareketi”ne hemen katılmak isteyeceklerdir. İşte şimdi de, hareketi kiminle veya hangi eserle başlatmak istediğimizi görelim:
“Türk Milleti’nin evlâtlarını doğru bilgiler ışığı ile aydınlatma hareketi”ni, YÛNUS EMRE ve ESERİ ile başlatmayı uygun gördük. Bu karârımızın, pek mühim ve pek çok gerekçeleri var. Cümleden birkaçını sayalım:
1) Bizim târihimizde, millî varlık ve bekamızın tehlikeye düştüğü anlarda, Türk Milleti’nin adı-sanı yok olmasın diye, İLÂHÎ İRÂDECE bilhâssa görevlendirilen millî mürşidler, millî önderler ve millî âbide şahsıyetler silsilesi bulunmaktadır. YÛNUS EMRE, bu silsilenin halkalarından biridir. Yâni YÛNUS EMRE, bir zamanlar, Türk Milleti’nin adı-sanı yok olmasın diye, İLÂHÎ İRÂDECE bilhâssa görevlendirilen şahsiyetlerden biridir!...
2) YÛNUS, Millî varlık ve bekamızın iki temel taşı ve temel direği olan dilimizi ve dînimizi olabildiğince güçlendirmek için çalışmış ve didinmiş bir şahsıyettir!...
3) YÛNUS, gelmiş-geçmiş Allah dostlarının en önde gelenlerinden biridir; bağrı başlı-gözü yaşlı bir gönül eridir, engin bir aşk eridir. Aynı zamanda, o esrârengiz üsluplu deyiş (şiir)leriyle, Kur’ân’ın yeryüzüne ve insanlığa getirmiş olduğu “ilâhî aşkı” en yüksek seviyede terennüm eden bir şahsıyettir.
4) YÛNUS; öyle efkârlandıkça, birbiriyle bağı bulunmayan bölük-börçük şiirler yazmış bir şâir değildir. O, şiirlerini Allah’ın Kelâmı Kur’ân-ı Kerîm’in ışığında ve bir sistem dâhilinde yazmıştır. İşte şiirlerini ebediyet-sonsuzluk timsâli Kur’ân-ı Kerîm’in ışığında yazmış olduğu içindir ki, aradan yedi asır geçmiş olmasına rağmen, onun deyiş (şiir)leri değerden hiç düşmemiş, değer kaybetmemiş, bil’akis tâzeliğini ve güncelliğini aynen korumuştur. Halbuki, ondan daha sonraları yaşayan ünlü bâzı şâirlerimiz ve şiirleri gündemden düşmüş ve unutulmuşluğun karanlıklarında adı-sanı anılmaz olmuştur!...
Ben bu yolu bilmezidim
Aşk, gönlüme düştü gider
Aşk elinden dertli yürek,
Kaynayuban taştı gider!
Kanı bizden öndün olan,
Kalmadı dünyaya gelen,
Dün-gün arı tâat kıl’an,
Ol sırâtı geçti gider!
Hep bu’lar sırâtı geçti,
Varıp dost iline düştü,
Gönül maksûda buluştu,
Hazret’e bulaştı gider!
Nefsi doyunca yiyerler,
Kana kana uyuyanlar,
Dili gıybet söyleyenler,
Cehennem’e düştü gider!
Cehennem’e düşen kişi,
Zârîlıkdır anın işi,
Onulmaz bağrının başı,
Büryân olup pişti gider!
Aşk od’una yanmayanlar,
Öleceğin sanmayanlar,
Göz açıp uyanmayanlar,
Şöyle gaflet bastı gider!
Bu aşk bana bir düş idi,
Hakk, müyesser kılmışidi,
DERVİŞ YÛNUS bir kuş idi,
Halk içinden uçtu gider!