China Economic Diplomacy Watch dergisinde yer alan bir makalede, “Bir zamanlar gizliden faaliyet gösteren Beş Göz İttifakı, gün ışığına çıkarak ABD’nin Çin’i kontrol altına alması yolunda başka bir önemli siyasi ittifakı haline geldi” ifadelerine yer verildi.
1942 yılında kurulan ve ABD, İngiltere, Avustralya, Kanada ile Yeni Zelanda’dan oluşan en eski istihbarat birimlerinden Beş Göz İttifakı’nın teknolojiden ideolojiye ve Hong Kong meselesine kadar pek çok alan ve konuda Pekin ile giderek daha sert bir savaş verdiği söyleniyor.
Yeni Zelanda ve imzalanmayan Beş Göz İttifakı bildirisi
Geçen hafta rotasını değiştiren Yeni Zelanda; ABD, İngiltere, Kanada ve Avustralya’ya katılarak Hong Kong ile arasındaki suçluların teslimi anlaşmasını askıya almıştı. Bu adım, Pekin’in yarı özerk şehre yeni bir Ulusal Güvenlik Yasası getirme kararını protesto etmek amacıyla atılmıştı.
Yeni Zelanda, aynı zamanda, vatandaşlarını yeni yasanın getireceği tehlikelere karşı uyarmak için Hong Kong’a seyahat tavsiyelerini değiştirdi.
Yanıt olarak Pekin ise, Pazartesi günü, Hong Kong’a suçlu teslimi anlaşması gibi Yeni Zelanda ile arasındaki diğer ceza adaleti işbirliği biçimlerini askıya alma emrini verdi.
Yeni Zelanda, iki ay önce, Ulusal Güvenlik Yasası’nı kınayan Beş Göz İttifakı Ortak Bildirisi’ni imzalamamayı seçmişti.
İngiltere ise geçen hafta, Çinli teknoloji devi Huawei’nin ülkedeki 5G ağını geliştirmesini yasakladı. Daha önce ABD, Japonya, Kanada ve Avustralya da ‘güvenlik dolayısıyla’ aynı adımları atmıştı.
Beklenen altıncı göz:Japonya
Çin’i endişelendiren bir diğer husus ise Japonya’nın bu hafta ittifaka dahil olmak ile ilgilendiğini açıklaması. Japonya Savunma Bakanı Taro Kono, “Bu beş üyenin aynı temel değerleri paylaştığı Japonya, bu ülkeler ile yakın işbirliğini sürdürmek istiyor” açıklamalarında bulunmuştu.