Simdi anlasilmasi gereken su, desktopta Windows kullanan bir insan, belli bir sure sonra, eger slkllirsa baska seylere zaten bakar, bicogumuzun Linux ile tanisma sekli bu olsa gerek, sene 94, ben 3.1'den bikmisim, baktim aa slackware, hanimis hanimis diyerek girdim camiaya. O yuzden Windoze kullanan arkadaslari ikna etmekten daha cok, kendi hallerine birakmak, ama sadece bole bir isletim sistemide var canin slkllirsa tirmalarsin biraz demek gerek, diger turlu Desktop sistemlerde Linux hala alternatif olmaktan cok uzak, ben 40 MB memory ile XP calistigini gordum (6 MB Physical Free vardi), su an bence desktop olarak en guzel alternatif YellowTab (BeOS), cunku hala deli memory ve CPU kullanmadan bu isi en guzel manage edebilen isletim sistemi o, ama gpl degil ve boyle giderse olmamasi da daha iyi. Server kisminda ise, Linux'un mukemmelligi kesinlikle tartisilir, ama Windoze ile karsilastirilabilecek kadar alt basamaklarda degil :). Ikisininde kullanim sekli cok alakasiz birbiri ile, o yuzden elma ile armutu karsilastirmak gibi bir sey bu. Windoze'u server olarak kullanan bir cok sirketin bunu yapmasinin bir tek sebebi var, ekrandaki sekilleri kurcalamayi ve ortalama IT bilgisine sahip olan insanlari Admin olarak alip istihdam edebilmesi ve sorunlarinin bir kismini onlara cozdurebilmesi, ve organizasyon buyudukce merkezi yonetimi rahatlikla yapabilmesi. Ayni sekilde Linux kullanmaya kalktiginizda dagitik bir network'u tek lokasyondan yonetmeniz, deveye hendek atlatmaktan zor, zira 4 sehir ve her birinde 300 client olsa, bir tek posta sunucusu kullaniyor olsaniz, arada link cok iyi olmak zorunda oldugu gibi verileri ve loginleri bir yerde tutmak gerekliligi mahveder yoneticiyi. Digerinde ise fiziksel olarak yapi dagitik olsa bile entegrasyon sasirtici derecede basarili ve merkez sanki her sey yanibasindaymis gibi astigini asip kestigini kesebiliyor. ... Ikincisi MS artik uygulamalarini kendi standartlarina degil geriden gelerek defacto standartlara dayandirmaya basladi, yani NETBUI ile yasadigi husrani kapatti ve ders aldi, kullandigi her uygulamayi artik defacto neyse ona gore yazmaya sadece ustune bir iki ekleme yaparak vermeye basladi, ornek Exchange 5.5 ustunde site'lar X400 (evet gencler bilmez bunu) ile haberlesirken, artik Exc 2003 SMTP kullaniyor, diretmiyor adamlar. Linux'un bu konuda artisi zaten defacto'yu kendisinin belirlemesi :D, bundan gurur duyarak soyleyebiliriz ki, SMTP olayinin defacto olmasi, LDAP'in defacto olmasi, TCP/IP'nin artik defacto protokol olmasi *NIX sayesinde oldu. O yuzden, diyecegim sudur ki, biz bu standartlari kullanarak veya olusturarak onden gidiyoruz, ama uygulamada bulunan eksikleri arkadan gelerek onlar tamamliyor ve entegrasyon eksikliklerini gorup yapistiriyorlar birbirlerine. Ozet olarak sahsi fikrim, eger oturup butun bu uygulamalarin merkezi yonetilebilecegi bir platform kurmaz (webmin degil), ve uygulama gelistiricilerinin buna uymasini saglamaz isek, ileride basimizin agriyacak oldugu kesin, yazilim gelistiricilerin sadece kendi yazilimlarini degil, diger yazilimlari ve onlara entegrasyonu dusunmesi sart, ornegin, bunu yaptim ama LDAP entegrasyonu koymaliyim, veya SQL entegrasyonu olmasi iyi olur gibi gibi. Windoze bunu bi sonraki versyonunda daha da saglamlastiracaga benzer, biz hala stable depolarimizla ugrasiyoruz :). Gecen gun bi arkadas Apache ile SQL entegrasyonunu sordu, bunun urun icinde olmamasi ne kadar sasirtici bence, Metabase IIS 3.0'dan beri var! Eger bu isi ilk kiviran ve Linux'a merkezi yonetim olayini hakkiyla ilk getiren Debian olursa, bir gun herkes Debian'ci olacak deme sansimiz epey bi artar :).Özellikle heterojen ve büyük ağlarda entegrason ve yönetim konusunun son zamanlarda gündeme gelmeye başlaması ve GNU/Linux camiasından da insanların bazı sıkıntıları gündeme getirmesi dolayısı ile bu konuları biraz daha deşmekte ve masaya yatırmakta fayda var diye düşünüyorum. Acaba ticari GNU/Linux dağıtımları bu eksiklikleri ve boşlukları bir fırsat bilip değerlendirecekler mi? Kâr amacı gütmeyen Debian gibi dağıtımların bu açıdan kaderi ne olacak?
Microsoft'un 25 senede ancak gelebildiği nokta ile GNU/Linux'un yaklaşık 12 senede geldiği noktayı kıyaslarsanız uzun vadede durum nasıl görünüyor?
Görüşler
Bunu NIS ve her sehrin lokal kullancisini taniyan bir sendmail ayari ile yapmak mumkun olmali. En azindan yazildigi sekliyle bir problem goremiyorum. Ben bu isleri birakali cok oldu, simdi NIS ve sendmail yerine belki LDAP+postfix ile yapiliyordur ama bir zorluk goremedim.
Bahsedilen sekillerle oynayarak sistem calistiran ITci tipi yapamaz bunu tabii; soylenenin o kismi dogru, ama teknik bir zorluk yok bence. 10 sene evvel de yoktu hatta tahminimce 20 sene evvel de yoktu (NIS 1985'te cikti) cunku Sunlar networkten boot ediyorlardi ve idare merkezi idi. Ama o zamanlar adminlerin okuma yazma bilmeleri beklenirdi tabii, hedef kitle degisti simdi.
Yapılandırma sistemleride maalesef sisteme yönelik değil, uygulamaya yönelik. Böyle olunca da düşünülen use-case'lerin ötesine geçilemiyor. Ve geniş ölçekteki kurulumlarda sorunu çözmek admin'in bilgi ve görgüsüne kalıyor. Elbette böyle bir admin bulmakta ayrı bir zorluk.
Çözüm uygulama bazında değil sistem bazında yapılandırma görevlerini abstract etmek. Bu kavram çapında paket yöneticiden başlayıp UI uygulamalarına (browser, MUA vs. gibi) kadar olan tüm yelpazeyi kapsayacak bir yapılandırma sistemi getirmek gerekiyor. Fakat, konuyu daha bir derinlemesine incelersek, log analizinden tutunda file monitoring'e kadar her şey işin içine giriyor. Bu durumda iş çetrefilleşiyor. Fakat çözümsüz değil elbette bu. Örneğin PARDUS COMAR bu türde bir yaklaşım sunuyor. Ama COMAR'ın başarılı olabilmesi için tüm sistemin aynı mantaliteyi taşıması zorunlu. Paket yöneticisi vs. vs. Daha ötesine giderek sorunu çözebilecek bir altyapı isterseniz, en başından bir sistem tasarlamak, fsh, freedesktop vs. gibi standartları unutup kendi ihtiyaçlarınıza yönelik bir yapıyı dağıtım bazında ele almak gerekiyor. Ama karşınıza öyle şeyler çıkıyor ki, cesaret edemiyorsunuz dokunmaya.
Eğer işte sorun. Bir şekilde tanımlanmış diyorsanız, çözmek için ben buradayım. Buyrun bunu çözebilmek için gerekenleri yapalım. Sorun var sorun diye bağırmanın kimseye faydası olmaz, GPL camiasında. Çözüm getirmektir aslolan.
Çözüm uygulama bazında değil sistem bazında yapılandırma görevlerini abstract etmek. Bu kavram çapında paket yöneticiden başlayıp UI uygulamalarına (browser, MUA vs. gibi) kadar olan tüm yelpazeyi kapsayacak bir yapılandırma sistemi getirmek gerekiyor. Fakat, konuyu daha bir derinlemesine incelersek, log analizinden tutunda file monitoring'e kadar her şey işin içine giriyor. Bu durumda iş çetrefilleşiyor. Fakat çözümsüz değil elbette bu. Örneğin PARDUS COMAR bu türde bir yaklaşım sunuyor. Ama COMAR'ın başarılı olabilmesi için tüm sistemin aynı mantaliteyi taşıması zorunlu.
Gecen sene USENIX'de sizin guruptan birinin COMAR konusunda bir sunum yapmasi cok iyi olurdu bence. Yaygin kullanim/uyum gerekiyorsa bu yanliz ve dunyaya haber vermeden yapilacak bir is degil bence. Ne kadar erken etkilesim baslarsa o kadar hayirli olur herhalde.
FZ obur tarafa da gecmis ama buraya da yazayim belki faydali olur (programcisinin agzindan anladigim kadariyla benzer problemleri cozmek icin tasarlanan bir ticari sistem):
http://home.comcast.net/~prunesquallor/changesafe.html
Arkadaşın bazı söylediği şeylere katılıyorum. Lakin bunun için sourceforge'da bir proje başlatsaymış zannımca daha iyi olurmuş. Debian'ın sürüm gecikmesi konusunda ise bir nebze haklı. Ama debian'ın kaç platform desteklediğini ve zaten debian tabanlı bir çok güncel paket sunan dağıtımın olduğu da unutulmamalı. Merkezi yönetimi ise Novell yada Red Hat gibi dağıtımların araçları, çok ince ayarlar haricinde gayet güzel yapmaktalar.
Şahsi fikrim ben sunucuma X kurmam hatta gcc bile kurmam. Herşeyi yönetebileceğimiz bir kabuk ve vim bu iş için biçilmiş kaftan.
Su anda buna cozum uretemiyorsan, sorunun parcasisin diyen arkadaslar olmus, haklilar, ama cozum uretmek uzereyim, kendi dagitimim olmasa bile, en azindan belli asamalarinin entegre internet uzerinden yonetilebilecegi bir grup yazilimi uzerinde calisiyorum, buyuk bir kismi su anda beta olarak bir ISP'de calisiyor zaten, henuz acmadim, beta2 ortaya cikana kadar da acmayi dusunmuyorum, ayrica, su ana kadar ciddi eksikligi cekilmis olan, bir framework hazirliyorum, onuda yilbasindan once release edebilecegimi dusunuyorum.
bunu yanliz yapiyorum, ve oyle devam edecek galiba...
ancak unutulmamasi gereken bir nokta daha var,yazilan seyler ayni zamanda MS uyumlu da olmak zorunda, dunyanin sunucu populasyonunun %30'unu yok sayamazsiniz.
deki belgeden alıntı:" 5.9 Neden başkaları böyle bir çözüm getirmedi?
-Diğer dağıtımlar çözümlerini tarihsel gelişme süreçleri içinde adım adım geliştirdikleri ve geçmişe uyumluluk yüküyle yollarına devam ettikleri için bu tür kapsayıcı ve düzenli çözümler getirmeleri zor. Bir çok yeni girişim ise genel bir model oluşturmayı ihmal ederek, sorunu bir ayar deposu (configuration storage) olarak ele almaya devam etmekte."
Yukarıda linux ortamı için tespit edilen çeşitli ihtiyaçlar (merkezi yönetim,kurumsal ihtiyaçlar vs) için mevcut araçların (gpl olan olmayan) birlikte kullanılması yerine tamamen yenilikçi-öncü uygulamalar geliştirmek? bunları belki Uludağ projesinde bahsedilmekte olan ekosistem yaratma amacı doğrultusunda da düşünüp Pardus başta olmak üzere gpl platformların yurtiçi yurtdışında tercih edilirliğini arttırırken " open source ya da değil" bu öncü çözümlerle teknik ve/veya ticari kazanımlar elde etmek?
Yani: "Bu noktada, sunucu üzerinde Windows çalıştırmayı öneren biri sunucular hakkında Google'ın, Yahoo'nun ve Amazon'un bilmediği neleri bildiğini açıklamaya hazır olmalıdır".
http://www.paulgraham.com/opensource.html
Not: Söz konusu makale FM editörlerinden VST tarafından çevrilmektedir (çeviri çakışması olmasın diye bilgilendireyim dedim).
Teknoloji sirketi olmayan buyuk sirket baglaminda bu soruyu "Google'ın, Yahoo'nun ve Amazon'un personelinin bildigi neleri bilmedigi" seklinde sormak daha dogru herhalde.