Burada kısa süre önce ‘Fizik Üzerine Yedi Kısa Ders’ başlıklı çalışmasına da yer verdiğimiz, günümüzün öncü fizik kuramcılarından Carlo Rovelli, şimdi de nesneler, nesnelerin doğası ve dinamiklerini açıklıyor.
Kitabını, kuantum kütle çekimine ve bu konuyla ilgili araştırmaların göz önüne sermekte olduğu garip dünyaya adayan Rovelli, halen sürmekte olan araştırmaların adeta bir canlı yayını eşliğinde, nesnelerin temel doğasına ilişkin ne öğrendiğimizi, ne bildiğimizi ve bugün ne anlamaya başladığımızı anlatıyor.
Yazar, bugün dünya hakkındaki düşüncelerimizi düzenlememizi sağlayan bazı temel fikirlerin Antik Çağ’daki kökenleriyle başlıyor ve 20. yüzyılın iki büyük keşfini, Einstein’ın genel görelilik kuramı ile kuantum mekaniğini, fiziksel içeriklerinin özüne odaklanarak açıklıyor.
Ayrıca, standart kozmolojik modelin Planck uydusundan edinilmiş verilerle doğrulanması (2013) ve pek çoklarının beklediği ama CERN’de bir türlü ortaya çıkmayan üstünsimetrili parçacıklar (2013) gibi doğanın bize sunduğu son işaretleri göz önünde tutarak, günümüzde kuantum kütle çekimi araştırmalarından doğmakta olan dünya imgesini anlatan çalışma, bu fikirlerin, uzayın tanecikli yapısından zamanın çok küçük ölçeklere inildiğinde yok olmasına, Büyük Patlama fiziğinden kara delik ısısının kaynağına ve bilginin fiziğin temelinde oynadığı rol hakkında gözümüze çarpanlara dek pek çok farklı sonucu tartışıyor.
Tanecikler, kuantum devrimi, kuantum uzayı ve ilişkisel zaman, uzay ve zaman, kuark, ışık parçacıkları, kara deliklerin ısısı, uzay dalgaları ve sonsuzluk gibi temel fiziğin ana gündem ve sorunları hakkında aydınlanmak isteyenler kaçırmasın.
- Künye: Carlo Rovelli – Gerçeklik Göründüğü Gibi Değildir, çeviren: Tolga Esmer, Can Yayınları, bilim, 272 sayfa, 2018
Albert Einstein’ın bilim tarihine yeniden yön vermiş Genel Görelilik Kuramının tarihsel arka planı ve astronomik-kozmolojik sonuçları hakkında dört dörtlük bir çalışma.
Thomas Bührke burada, kütleçekimi dalgalarından karanlık madde ve kara enerjiye, kara deliklerden kütleçekimi etkisiyle ışığın sapmasına, Özel Görelilik ve Genel Görelilik kuramlarının iyi bir özetini yapıyor ve bu kuramların astronomi ve astrofizik başta olmak üzere bilimde yarattığı büyük dönüşümün sağlam bir kaydını sunuyor.
Kuram taraftarları kadar kurama karşı çıkanların fikirlerine de yer veren Bührke, alanın önde gelen isimleriyle yapılmış aydınlatıcı söyleşilere de yer veriyor.
Bununla da yetinmeyerek kuramın edebiyattaki ve sanattaki yansımalarını da izleyen çalışma, böylece fizik ve astronominin entelektüel dinamiklerini de ortaya koymuş oluyor.
Her Einstein meraklısının kitaplığında bulunması gereken bir eser.
- Künye: Thomas Bührke – Einstein’ın Görelilik Kuramı, çeviren: Zeynep Taşkın, Say Yayınları, bilim, 288 sayfa, 2018
Albert Einstein, dünyayı sıradan insanlardan çok farklı görenlerdendi.
‘Benim Gözümden Dünya’, kendisi için “Hem kendi hem de türdeşlerinin hayatının anlamsız olduğuna inanan, sadece bahtsız değil, aynı zamanda neredeyse bu hayattan diskalifiye olmuş biridir,” diyen Einstein’ın hayata, yaşadığı dünyaya ve bilimsel çalışmalarına dair felsefi ve siyasi yazılarından oluşuyor.
Yazılar, bugün kendi maksadına aykırı bir biçimde, siyasî ihtirasın ve günümüz tarihinin girdabına çekilen Einstein’ın insani portresini vermeleriyle dikkat çekiyor.
Kitap insanlığa, karşılıklı yardımlaşma üzerine kurulu barışçıl bir dünyaya ve bilimin yüce misyonuna inanmış Einstein’ın ruhuna açılan bir kapı.
- Künye: Albert Einstein – Benim Gözümden Dünya, çeviren: Demet Evrenosoğlu, Alfa Yayınları, felsefe, 115 sayfa
Albert Einstein’ın görelilik kuramı, Newton çağından bugüne geçerli olan zaman, uzay ve madde anlayışımızı kökten değiştirdi ve halen değiştirmeye devam ediyor.
Fakat kuram, oldukça zor teorik yapısıyla her okura hitap ediyor diyemeyiz.
Dolayısıyla kuramın gerçek etkileri hakkında çoğumuz tam anlamıyla bilgi sahibi değiliz.
Kendisi de astrofizikçi ve kozmolog olan Marc Lachièze-Rey bu popüler bilim kitabında, Einstein’ın bu ünlü kuramını her seviyeden okurun anlayabileceği bir tarzda ele alıyor.
Özel ve genel görelilik, göreliliğin uzay-zaman anlayışı ve göreliliğin kozmolojiye katkıları gibi konuların açıklandığı kitap, bu kuramın fizikte ortaya koyduğu devrimi kapsamlı bir şekilde ortaya koymasıyla önemli.
- Künye: Marc Lachièze-Rey – Einstein Plajda: Herkes İçin Görelilik, çeviren: Barış Şannan, Bgst Yayınları, bilim, 132 sayfa, 2017
Albert Einstein’ın Princeton’daki derslerinin ürünü olan, görelilik kuramı konusunda pek çok çalışmaya öncülük etmiş bir eser.
Uzay, zaman ve mekaniği, elektromanyetizma, özel görelilik kuramı gibi birçok kavramın ele alındığı çalışma, zorlu üslubuyla daha ziyade matematik ya da bilime ilgisi olanlara hitap ediyor.
- Künye: Albert Einstein – Göreliliğin Anlamı, çeviren: Ercüment Akat, Alfa Yayınları
Newton’ın yerçekimi kuramı, bilim tarihindeki en büyük keşiflerden.
Zira bu keşif, insanın dünyadaki yerini tam anlamıyla kesinleştirdi.
Matematik ve bilim konularında birçok çalışmaya imza atmış Nicholas Mee, her seviyeden okura hitap eden bu çalışmasında, söz konusu yerçekimi kuramı başta olmak üzere kozmos dediğimiz devasa dünyanın sınırlarına dâhil olan pek çok önemli bilimsel gelişme ve keşfin keyifle okunan bir hikâyesini sunuyor.
Kitapta, kara deliklerden Büyük Patlama’ya, astronominin kadim geleneklerinden günümüzde uzayın keşfi yolunda yapılmış önemli çalışmalara kadar pek çok konu yer alıyor.
Yazar bunu yaparken de, çalışmalarıyla bilime yön vermiş Kepler, Newton, Einstein ve Hawking gibi birçok bilim insanının kuramları hakkında okurunu aydınlatıyor.
Rahat okunabilir üslubuyla dikkat çeken kitap, devasa bilim mirası hakkında daha iyi aydınlanmak açısından birebir.
- Künye: Nicholas Mee – Yer Çekimi: Kozmik Kodu Kırmak, çeviren: Zeynep Alpar, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, bilim, 387 sayfa
- EINSTEIN’IN DÜŞLERİ, Alan Lightman, çeviren: Algan Sezgintüredi, Aylak Kitap, roman, 113 sayfa
Alan Lightman ‘Einstein’ın Düşleri’nde, Einstein’ın patent bürosundaki katipliği esnasındaki düşlerine ve bu düşlerden yansıyan farklı dünyalara uzanıyor. Einstein, patent ofisinde 14 Nisan-28 Haziran 1905’te görev alır ve bu esnada, zaman üzerine sayısız düş kurar. Bu düşlerde zaman, ya dairesel ya da geriye doğru işlemekte veya olağanüstü bir irtifayla yavaşlamaktadır. Ve hayatın bilinen gerçekliğini ters yüz edebilen bu düşler, Einstein’ın daha sonra büyük bir bilim adamı haline getirecek araştırmalarına öncülük edecektir. Roman, Einstein’in düşleri üzerinden, zamanın ne olduğu konusunda farklı bir bakış sunuyor.