Alt ıslatma sorunu birçok çocukta görülmektedir. Bu sorun hem anne-babaları hem de çocukları olumsuz etkilemekte bazen de kabusa dönüşebilmektedir. Aslında alt ıslatma, biraz sabır ve altını ıslatan çocuğa doğru yaklaşımla kolayca çözülebilecek bir sorundur. Verilere bakıldığında yaklaşık olarak; üç yaşındaki çocukların %40’ı, beş yaşındaki çocukların %20’si, altı yaşında çocukların %10’u altını ıslatmaktadır. Erkek çocuklarda alt ıslatma problemi kız çocuklarından daha fazla görülmektedir.
Teşhis
Alt ıslatmanın hangi yaştan sonra problem oluşturduğunu bilmek gerekir. Çocukların üç yaşına kadar alt ıslatması müdahale gerektirmeyen normal bir durum olarak kabul edilir. Fakat alt ıslatmanın beş yaşına kadar kontrol altına alınmış olması gerekir. Gündüz alt ıslatma ile gece ıslatma farklı değerlendirilir. Gündüz alt ıslatmanın üç yaşında, gece alt ıslatmanın ise beş yaşında kontrol altına alınmış olması gerekir. Beş yaşını geçen çocukta alt ıslatma devam ediyorsa konuya eğilmek gerekir.
Çocuğun Altını Islatmasının Nedenleri
Çocukların alt ıslatmasında çok farklı sebeplerle karşılaşılmaktadır. Bunlar kalıtsal, fizyolojik ve çevresel(aile vb.) etmenlerden kaynaklanabilmektedir. Fakat sebeplerden bazıları diğerlerinden daha sık görülmektedir.
- Ailede diğer çocuklarda veya anne babanın çocukluğunda alt ıslatma vakaları görülmüşse çocukta da görülme ihtimali artar.
- Derin uyku en çok karşılaşılan sebeplerden biridir. Çocuk derin uykuda tuvaletinin sıkıştığını fark edemez ve altını ıslatır.
- İdrar yolu ve böbreklerde oluşan enfeksiyon ya da çocuğun geçirdiği ateşli bir hastalık alt ıslatma sebebi olabilir.
- Daha ileri derece mesane ve böbrek rahatsızlığı veya şeker rahatsızlığı sebepler arasında yer alabilir.
- Çocuğun sinir sistemi gelişiminin yaşıtlarından yavaş ilerlemesi alt ıslatmaya yol açabilir.
- Çocukta herhangi bir düzeyde zekâ geriliği ya da davranış bozukluğu varsa bunun etkisiyle problem ortaya çıkmış olabilir.
- Anne ve babanın yaklaşımı da bazen bu rahatsızlıkta etkili olmaktadır. Aile, çocuğa tuvalet eğitimini vermekte geç kalmışsa ya da baskıcı bir üslupla, bağırarak, korkutarak tuvalet eğitimi vermeye çalışmışsa bu durum ortaya çıkmış olabilir.
- Alıştığı ortamdan, çevreden veya çok sevdiği şeylerden ayrılan çocukta alt ıslatma görülebilir.
- Çocuğun yeterli sevgiyi veya ilgiyi görememesi bir diğer alt ıslatma nedenidir.
- En çok karşılaşılan sebeplerden biri de kıskançlıktır. Çoğunlukla yeni bir kardeş dünyaya geldiğinde ilginin yeni bebeğe yönelmesi kıskançlık meydana getirir. Çocuk ilgiyi veya dikkati kendine çekmek için bebeksi tavırlar sergiler ve alt ıslatabilir.
- Huzursuz bir aile ortamında bulunan çocuklarda psikolojik etkilenmenin sonucunda bilinçli veya istem dışı alt ıslatma vakaları görülebilir. (Aile içi şiddet, tartışma ve kavgalar, geçimsizlik, anne-babanın boşanması gibi etmenler problemi tetikleyebilir.)
Altını Islatan Çocuğa Nasıl Yaklaşılmalıdır?
- Altını ıslatan çocukla ilgili yapılacak ilk iş bu durumun neden tespit etmektir. Rahatsızlığın fizyolojik mi yoksa psikolojik mi olduğu anlaşılmalı ona göre hareket edilmelidir.
- Rahatsızlığın şeker, böbrek veya mesane rahatsızlığı ya da idrar yolu enfeksiyonu gibi fizyolojik sebeplerden mi yoksa davranış bozukluğu gibi psikolojik sebeplerden mi kaynaklandığı ancak hekim kontrolüyle anlaşılabilir. Muayeneden sonra hekimin önerilerine göre hareket edilir. Bu konuda kulaktan dolma bilgilerle hareket etmekten kaçınmak gerekir.
- Unutulmaması gereken bir husus da bu süreçte ilk andan itibaren çocuğa karşı sakin ve sabırlı yaklaşmaktır.
- Alt ıslatma problemi sizden kadar çocuğunuzu da yıpratacak bir sorundur bu yüzden çocukla birlikte hareket etmelisiniz. Onunla hem bilgilendirici hem de rahatlatıcı konuşmalar yapmanız faydalı olacaktır.
- Sürekli konuşmanız hem özgüvenini hem de sorunu aşacağına olan inancını artırır. Konuşmalar esnasında bu sorunuyla ilgili alaycı, küçümseyici sözlerden kesinlikle kaçınılmalı çevresindekileri de bu konuda hassas olmaları sağlanmalıdır.
- Altını ıslattığı için ona kızmak, sert davranışlarda bulunmak, suçlayıcı ifadeler kullanmak ya da diğer kardeşleri veya yaşıtlarıyla kıyaslamalar yapmak sorunu daha da büyütür.
- Çocuğunuzu gece 2–3 saatte bir uykudan kaldırıp tuvalete çıkarmalısınız. Ancak gece tuvalete götürmeden önce iyice uyanmasını sağlamalısınız.
- Ödüllendirici tutum, cezalandırıcı yaklaşımdan iyidir. Bu yüzden çocuğunuzu altını ıslatmadan kalktığı günlerde ödüllendirebilirsiniz, bu istediğiniz sonuca ulaşmanızda yardımcı olacaktır.
Sağlıklı ve mutlu günler…