Kalp krizini erken tanıyın
Kalp krizi geçiren hastaların tedavisindeki başarının en mühim kriteri ‘erken teşhis’tir Kalp krizi, bütün gelişmelere karşın, ne yazık ki hâlâ dünyada ölüm sebepleri listesinde birinci olma durumunu korumaktadır. Kalp krizi vakalarının büyük bir bölümü, daha önceleri ciddi bir belirti vermeksizin, ansızın başlar. Bunun sonucunda da mühim miktarda ani ölümler doğar. Turgut Özal, Barış Manço, Kemal Sunal ve Cenk Koray’ın ani ölümleri bu mevzuda gördüğümüz en malum örneklerdir.
Kalp krizi öldürüyor
Kalbin kendisini besleyen üç damar ve bunun yan dallarına koroner arterler denir. Damar basıncı sebebiyle koroner damarlarında oluşan darlıkların kan pıhtısıyla tamamen ve ansızın tıkanması sonucu beslediği kalp kasının ölümüne ‘kalp krizi’ denir. Amerika’ de yılda 1,5 milyon birey (ortalama 20 saniyede 1 birey) kalp krizi geçirmektedir. Kalp krizi bütün ölüm sebeplerinin en başında gelip ani ölümlerin en mühim nedenidir. Kalp krizi sebebiyle gerçekleşen ölümlerin yüzde 50’si ilk bir saat içinde olmaktadır.
En tipik belirti göğüs ağrısı
Kalp krizinin en tipik emaresi göğüs ağrısıdır. Göğsün orta kısmında geniş bir alanda ağrı, yanma, baskı, sıkışma, ağırlık gibi 20 dakikayı geçen bir taciz hissedilir. Ara ara göğüs ağrısı daha fazlaca sol kola ya da her iki kola, boyna, alt çeneye, mide bölümüne ve sırta yayılma şeklinde görülebilir. Bilhassa yaşlı ve şeker hastalarında ağrı olmayabilir, ani yorgunluk ya da ani soluk darlığı şikayetleriyle belirebilir. Göğüs ağrısı ile beraber terleme, bulantı, kusma ya da ölüm korkusu olur. Aynı zamanda yemek borusu, mide, bağırsak, akciğer, pankreas, safra kesesi ve göğüs kaslarının rahatsızlıkları ile de karışabilir.
İlk saatler altın değerinde
Tecrübeler şunu göstermiştir ki asla kimse kendine kalp hastalığını yakıştıramamakta ve şikayetleri başka şeylere yorumlamaktadırlar. Böylece doktora gitmeyen ve kalp krizi geçiren hastalar çok önemli ölüm riski almaktadırlar. Bu periyodu sağ olarak atlatan hastalar ise tedavi için altın değerindeki ilk saatleri tedavisiz geçirerek tedavisi imkanı olmayan ve yaşam boyu bunun acısını çekeceği ciddi kalıcı kalp hasarlarına maruz kalırlar.
Koroner Yoğun Bakım Ünitelerinin önemi
Kalp krizi geçiren hastalar kesinlikle koroner bakım ünitelerinde takip ve tedavi edilmelidir. Burada devamlı kan basınçları, kalp atışları, EKG’ si takip edilen hastada oluşabilecek en minik bozukluk anında tedavi edilebilir. Bu zamanda ölümlerin en büyük sebebi olan ölümcül ritim bozuklukları şok cihazı ile kolayca tedavi edilebilir. Yetersiz kalp atışları ya da kalbin durması halinde geçici kalp pili (pacemaker) takılarak hasta sağlığına kavuşturulabilir. Bu ünitede meydana getirilen günümüz tedavileri ile kalp hasarı azaltılabilir. İlk saatlerde kan pıhtısıyla tıkanmış damarın trombolitik tedavi (pıhtı erici tedavi) ile erken saatlerde açılması yardımıyla kalp hasarı en aza indirilebilir. Bundan dolayı hastanın şikayetinin başlaması ile koroner bakım ünitesine yatması içinde geçen süre fazlaca önemlidir. Hasta ne kadar erken gelirse tıkalı kalp damarı o denli erken açılır ve kalpteki kalıcı hasarda o denli az olur. 6 saatten sonra gelen hastalarda kalpteki hasar en yüksek düzeydedir.
Risk faktörlerine dikkat
Kalp krizine sebebiyet veren birtakım risk faktörleri belirlenmiştir. Sigara, yüksek kan basıncı, şeker hastalığı, kanda kolesterol yüksekliği, yağlı beslenme, aşırı kilogram, hareketsiz hayat, asabi benlik yapısı, stres ve aile civarlarında kalp hastalığı olması bu rahatsızlık için risk oluşturmaktadır. Hastalığın gizli saklı izleyip ansızın ortaya çıkması sebebiyle bu hastalığı normal check-up programları ile saptamak olası değildir. Hastalığın erken tanısı sadece bir kardiyoloğun önerebileceği incelemeler sonrası konabilir. Bundan dolayı, 40 yaş üstü sıhhatli gözüken ve yukarıdaki risk faktörlerinden 2 tanesini bulunduran bilhassa erkek bireylerin kardiyolojik check-up yaptırması faydalıdır. Bunun yanında göğsünde baskı hisseden kişilerin erken dönemde bir kardiyoloğa görünmesi icap eder.
Bir Kardiyoloji Check-up programında hangi testler yer alabilir?
Mümkünse aşağıda yer alan Kardiyoloji Check-up programlarını içeren bir yerde kontrol olmanız tavsiye edilir.
-
- Kardiyolog muayenesi
- EKG
- Renkli doppler ekokardiyografi
- Efor testi
- Kan şekeri
- Üre
- Lipit profili
- Trigliserit
- Total kolesterol
- HDL
- LDL
- VLDL