Fıtık,içi su veya hava dolu boşluğu saran duvardan,su veya havanın dışa çıkması ya da taşmasıdır.Vücutta çeşirli yerlerde fıtık oluşur.Beyin,mide,göbek,kasık veya bel sık görülen fıtık yerleridir.
Belde,omurlar arasında diskler bulunur.Diskin merkezinde jöle kıvamında çekirdeği vardır.Çevresini sıkı bir şekilde kalın halatın lifleri gibi bir yapı sarmaktadır.Omurlar arasında tüm omurgada 25 tane disk vardır.Bunların 5 tanesi beldedir.Görevi yük taşıma ve harekete yardımcı olmaktır.Belin yukarınıda bulunan vücudun parçalarını ve gövde ya da kollarla taşınan yükleri bu bölge taşır.Yük taşımada,bu ağırlıklara karşı koyan ve direnç gösteren bel ve karın kaslarıdır.
Disklerin doğumla beraber damar ve sinirleri vardır.Beslenme bu yaşlarda damarla olur.Ancak yaş ilerleyince,damar ve sinirleri kaybolur.Disklerin beslenmesi kasların hareketi esnasında kemiklerden sıvı ve besin sızması ile olur.Beldeki kasların hareketi azalır veya kaybolursa,disklerin beslenmesi bozulur.Diskler beslenemezse çabuk aşınır ve yıpranır.Bu aşınma sonralarında fıtık tekrarları sık gelişir.Diskin bozulmaması ve tekrarların olmaması için kas hareketlerinin(bel ve karın kasları) mutlaka olması gerekir.
Ayrıca,beli de leğen bölgesi ve bacaklar taşıdığında göre onlara ait kaslar da düzenli hareket etmelidir.Bu hareketler tek tek kas egzersizi şeklinde,mekik ve doğrulma şeklinde olabilir.Ya da yürüme,bisiklet ve yüzme gibi spor şeklinde olabilir.Herhangibir bel sorunu yoksa futbol,voleybol,pilates veya diğer sporlar da yapılabilir.
Bel fıtığı ani olmuşsa,önce buna bağlı şikayet ve bulgular tedavi edilir,sonra spor ve egzersize geçilir.Ancak,iş esnasında ve günlük yaşama ait hareketler yapılırken de tüm kaslar çalışmaktadır.Eğer bu hareketler şikayete sebep olmuyorsa devam ettirilir.Yine de vücudun duruşu ve hareket yeteneği göz önünde bulundurulmalıdır.Zorlama asla olmamalıdır.
Egzersizler,esnetme,kuvvet,güç,dayanıklılık ve kaslar arası uyum egzersizi şeklinde önerilir.Sıralama böyle olmalıdır.
Egzersiz ya evde veya spor merkezinde yapılabilir.Basitten karmaşığa doğru hareketler yararlı olur.Günlük veya günaşırı ya da haftada 3 gün şeklinde olabilir.Kişinin ağrısının artmamasına ve yormamasına göre egzersizler verilir.
Yazan: Prof. Dr. Halil KOYUNCU
Yazan: Prof. Dr. Halil KOYUNCU
(İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi FTR AD)