Özellikle ağız hijyenine yeterli oranda özen gösterilmemesi dil yaralarının oluşmasına neden olur. Dilde oluşan yaralar kişinin acı duymasına neden olmaz ancak yemek yerken ya da konulurken çeşitli zorlukların yaşanmasına neden olabilir. Dil yaraları nedenleri arasında sayılabilecek çok sayıda faktör vardır. Yaranın oluşmasına neden olan etmenler tespit edildikten sonra dil yarası tedavisi için uygun tedavi yöntemi belirlenir ve kısa süre içerisinde bu yaralar iyileşir. Dilde yara oluşması hijyenle alakalı bir durum olduğu için tedavi süresince ağız hijyenine ekstra özen gösterilmelidir.
Dil Yarasının Nedenleri
Dilde yara oluşuma neden olan çok sayıda faktör vardır. Sıcak gıda tüketimi nedeniyle dilin yanması, kişinin dilini istemsiz bir şekilde ısırması, pamukçuk, ağız kanseri, vitamin eksikliği ve lökoplaki gibi sorunlar dilde yara oluşumuna neden olabilir.
- Lökoplaki: dilde yer alan hücrelerin normale oranla daha fazla büyümesi, lökoplaki adı verilen bu rahatsızlığın oluşmasına neden olur. Lökoplaki dilin üzerinde beyaz lekelerin oluşmasına neden olmaktadır. Genellikle dil kanserinin ön habercisi olarak görülür ve kesinlikle tedavisi yapılmalıdır. Lökoplaki rahatsızlığı dilin tahriş olup dilde yaraların oluşmasına neden olur. Kimi durumlarda dil kanserinin bir belirtisi olarak ortaya çıksa da özellikle sigara tüketen kişilerde daha fazla görülür. Bu yüzden ilk etapta panik yapılmayıp, sorunun neyden kaynaklandığı belirlenmelidir.
- Pamukçuk: tıp dünyasında AFT ismiyle anılan bu rahatsızlık genelde yaşı küçük olan bireylerde gözlemlenir. Kişinin ihtiyacı olan vitaminleri yeterli oranda almaması, tuz veya asit oranı yüksek olan yiyecekleri tüketmesi, çeşitli nedenlerden dolayı dilin tahriş olması pamukçuk nedeniyle dilde yara oluşmasına neden olabilir. Ayrıca virüs kaynaklı enfeksiyonlar da pamukçuk oluşumuna neden olabiliyor. Kimi zaman dilin sadece bir kısımda oluşan pamukçuk, dilin tamamında da oluşabilir. Panik yapılması gerektiren bir durum söz konusu değildir. Kimi kişiler oluşan pamukçukları dil kanseri olarak algılasa da oluşan pamukçuklar kısa süre içerisinde kendiliğinden iyileşir.
- Dilin yanması: çay veya çorba gibi sıcak bir şekilde tüketilen gıdalar nedeniyle dilde ciddi yanıklar meydana gelebilir. Yapılan soğuk uygulamalar dil yanması nedeniyle oluşan yaraların daha geniş bir bölgeyi etkisi altına almasını engeller. Dil yanması nedeniyle dil yarası problemi yaşamak istemiyorsanız, yiyecekleri ılık bir şekilde tüketmeye özen gösterin. Tüketilen besinlerin sıcaklık yüksek olursa dil, ağız içi hatta yemek borusu yanıklarının meydana gelmesine dahi neden olabilir.
- Dilin ısırılması: özellikle hızlı yemek yerken birçok kişi istemsiz bir şekilde dilini ısırabilir. Normal şartlarda bu kadar basit bir ısırık vücudumuzun herhangi bir yerinde yara oluşmasına neden olmaz ancak dil aşırı derecede hassas olduğundan dolayı küçük ısırıklar bile dilde yara oluşumuna neden olabilir. Isırma nedeniyle oluşan yaralar bir süre sonra kendiliğinden geçer ancak iyileşme evresinde ağız hijyenine dikkat edilmeyecek olursa bu durum dil yarasının enfeksiyon kapmasına ve daha kötü durumların oluşmasına neden olabilir.
- Ağız kanseri: çok nadir gözlemlenen bir kanser türü olsa da ağız kanseri dilde ve ağız içerisinde ağrıları yaraların meydana gelmesine neden olabilir. Eğer dilinizde bir yara oluştuysa ve uzun zamandan beri geçmiyorsa tedbir almak adına bir doktora muayene olun. Ağız kanseri erken dönemde teşhis edilirse yapılan basit cerrahi müdahaleler sonrasında tamamen ortadan kaldırılır. Bu yüzden erken teşhisin hayat kurtardığı söylenebilir.
- Vitamin eksikliği: özellikle folik asit ve B12 vitamininin yeterli oranda alınmaması, bir süre sonra dilin üzerinde kızarıklıkların oluşmasına ve akabinde dilde yaraların meydana gelmesine neden olur. Dilde oluşan bu yaralardan kurtulmak için folik asit ve B12 takviyesi yapılmalıdır.
Dil Yaralarının Tedavisi
Dil yaralarının tedavisi öncelikle olarak problemin neyden kaynaklandığının belirlenmesiyle başlar. Soruna neden olan faktör tespit edildikten sonra uygun tedavi yöntemleriyle dilde oluşan yaraların tedavisi yapılır. Dilde oluşan yaralar virüs nedeniyle meydana geldiyse şifalı bitkilerle bunu tedavi etmek mümkün değildir. Doktor tarafından reçete edilen antibiyotik ilaçlar zamanında kullanılırsa virüs kaynaklı dil yaraları bir süre sonra yok olacaktır.
Dilde pamukçuk nedeniyle yaralar meydana gelirse kişin özellikle ağız hijyenine dikkat etmesi gerekmektedir. Oluşan dil yarası ağrıya neden oluyorsa tuzlu suyla gargara yapın. Bu yapılan gargara ağrıların azalmasını sağlayacaktır. Ayrıca asit oranı yüksek ve yüksek oranda baharat içeren yiyeceklerden de uzak durun çünkü bunlar yaraların daha da kötü bir hale gelmesine neden olabilir. Pamukçuk tedavisi yapılmadan bir süre sonra kişisel bakıma özen göstererek iyileşir. Eğer uzun zamandan beri iyileşmeyen pamukçuk problemi varsa kesinlikle uzman bir doktora görünmek gerekmektedir çünkü pamukçuk ağız kanseri belirtisi olabilir.
Yanma ya da dili ısırma nedeniyle dilde yara oluşursa ilk olarak yaranın üstüne soğuk uygulama yapın. Kanama varsa kanamayı durdurmak için kanamanın olduğu bölgeye baskı uygulayın. Yaralar açık olduğu için enfeksiyon kapmak söz konusu olabilir. Bu yüzden enfeksiyonu önlemek için yaralar kapanana kadar antibiyotik ilaçlar kullanılmalıdır. Eğer sigara kullanıyorsanız dil yaraları oluştuğu zaman sigaradan uzak durun çünkü tüketilen sigara yaraların daha da kötü bir hale gelmesine ve yaraların aşırı derecede geç iyileşmesine neden olabilir. Dilde kurumaların olması yaraların iyileşmesini geciktirir. Bu yüzden dil yarası olduğu zaman dilinizi elinizden geldiğince nemli tutmaya özen gösterin.