CentOS işletim sistemi, Linux tabanlı bir dağıtım olup, kullanıcılar tarafından genellikle sunucu yönetimi ve ağ yapılandırması gibi alanlarda tercih edilmektedir. Bu blog yazısında, CentOS nedir ve neden kullanılır konusuna odaklanarak, kullanıcıların CentOS’u nasıl kurabileceği ve temel ayarlarını nasıl yapabileceği gibi konuları ele alacağız. Ayrıca, dosya ve dizin işlemleri, paket yönetimi ve güncelleme ile ağ yapılandırma ve yönetimi gibi temel komutlara da değineceğiz. Bu sayede, CentOS’un temel kullanımında size rehberlik edebilecek bir kaynak sunacağız.
CentOS nedir ve neden kullanılır?
CentOS, açık kaynaklı bir işletim sistemidir ve özellikle sunucu sistemleri için tasarlanmıştır. Red Hat Enterprise Linux (RHEL) kaynak kodları üzerine dayanır ve topluluk tarafından geliştirilir. CentOS, güvenilirlik, güvenlik, performans ve stabilite gibi faktörler üzerine odaklanır.
CentOS’un kullanılmasının bazı nedenleri şunlardır:
- Güvenilirlik: CentOS, güvenilir bir işletim sistemidir ve uzun süreli destek sunar. Stabil ve güvenilir bir platform olması, sunucu ortamlarında kullanılması için tercih edilmesinin başlıca sebeplerinden biridir.
- Güncel Sürümler: CentOS, Red Hat tarafından yayınlanan güncellemeleri takip eder ve sürekli olarak güncellenir. Bu sayede kullanıcılar, önemli güvenlik yamalarını ve yeni özellikleri elde edebilirler.
- Topluluk Desteği: CentOS’un arkasında büyük bir topluluk vardır. Kullanıcılar arasında bilgi paylaşımını sağlayan birçok forum ve web sitesi bulunur. Bu sayede sorunlarınıza çözüm bulmak daha kolay hale gelir.
|Özellikler
|CentOS
|Diğer İşletim Sistemleri
|Açık kaynak
|Evet
|Çoğunlukla hayır
|Uzun vadeli destek
|Evet
|Değişken
|Güncellemeler
|Evet
|Değişken
|Topluluk desteği
|Evet
|Değişken
CentOS kurulumu ve temel ayarlar
CentOS bir Linux işletim sistemidir ve genellikle sunucu sistemlerinde kullanılır. Bu yazıda, CentOS’un nasıl kurulacağını ve temel ayarlarının nasıl yapılabileceğini öğreneceksiniz.
CentOS kurulumu oldukça basittir. İlk olarak, CentOS’un web sitesinden en son sürümünü indirmeniz gerekmektedir. İndirdiğiniz dosyayı bir USB belleğe veya DVD’ye yazdırarak kurulum medyasını oluşturabilirsiniz. Ardından, bilgisayarınızı bu medya ile başlatarak CentOS kurulumunu başlatabilirsiniz.
CentOS kurulumu sırasında, dil, klavye düzeni ve zaman dilimi gibi temel ayarları yapmanız gerekmektedir. Ayrıca, disk bölümlemesi ve kullanıcı hesapları gibi önemli ayarları da gerçekleştirmeniz gerekmektedir. Kurulum sihirbazı size bu adımlarda rehberlik edecektir ve genellikle kullanıcı dostu bir arabirim sunmaktadır.
|Adım
|Açıklama
|1
|Dil ayarlarını yapın
|2
|Klavye düzenini seçin
|3
|Zaman dilimini belirleyin
|4
|Disk bölümlemesi yapın
|5
|Kullanıcı hesaplarını oluşturun
CentOS kurulumu tamamlandıktan sonra, sistemizin temel ayarlarını yapabiliriz. Bunlardan biri ağ yapılandırmasıdır. CentOS, varsayılan olarak DHCP kullanır, yani ağ yapılandırması genellikle otomatik olarak gerçekleşir. Ancak, isterseniz statik ağ yapılandırması yapabilirsiniz. Bunun için ağ ayarlarını düzenlemek üzere “/etc/sysconfig/network-scripts/” dizinine gidip “ifcfg-eth0” (veya uygun ağ arabirim adı) dosyasını düzenlemeniz gerekmektedir.
Temel ayarlardan bir diğeri kullanıcı hesaplarını yönetmektir. CentOS’ta kullanıcı hesapları “/etc/passwd” dosyasında saklanır. Kullanıcı eklemek, silmek veya düzenlemek için “useradd”, “userdel” ve “usermod” gibi komutları kullanabilirsiniz. Bu komutlar kullanıcının adını, kullanıcı kimliğini, grup kimliğini, ana dizinini vb. belirlemenizi sağlar.
CentOS kurulumu ve temel ayarları hakkında bu yazıda temel bilgileri bulabilirsiniz. Kurulum sırasında dikkat etmeniz gereken adımları takip ederek CentOS’u başarıyla kurabilir ve temel ayarlarını yapabilirsiniz.
Temel komutlar: Dosya ve dizin işlemleri
Dosya ve dizin işlemleri, her Linux kullanıcısının bilmesi gereken temel komutlar arasında yer alır. Bu komutlar, dosya ve dizin oluşturma, taşıma, değiştirme, silme gibi işlemleri gerçekleştirebilmenizi sağlar. Bu yazıda, Linux işletim sisteminde dosya ve dizin işlemleri yaparken kullanabileceğiniz bazı temel komutları ele alacağız.
Aşağıda, dosya ve dizin işlemleri için sıkça kullanılan komutları ve bu komutların nasıl kullanıldığını bulabilirsiniz:
- ls: Bulunduğunuz dizindeki dosyaları ve dizinleri listeler.
- cd: Dizinler arasında gezinmenizi sağlar. Belirli bir dizine gitmek için kullanılır.
- mkdir: Yeni bir dizin oluşturmanızı sağlar.
- touch: Yeni bir dosya oluşturmanızı ya da mevcut bir dosyanın değiştirilme zamanını güncellemenizi sağlar.
- cp: Bir dosyayı veya dizini başka bir yere kopyalamanızı sağlar.
- mv: Bir dosyayı veya dizini başka bir yere taşımanızı veya adını değiştirmenizi sağlar.
- rm: Bir dosyayı veya dizini silmenizi sağlar.
|Komut
|Açıklama
|ls
|Bulunduğunuz dizindeki dosyaları ve dizinleri listeler.
|cd
|Dizinler arasında gezinmenizi sağlar. Belirli bir dizine gitmek için kullanılır.
|mkdir
|Yeni bir dizin oluşturmanızı sağlar.
|touch
|Yeni bir dosya oluşturmanızı ya da mevcut bir dosyanın değiştirilme zamanını güncellemenizi sağlar.
|cp
|Bir dosyayı veya dizini başka bir yere kopyalamanızı sağlar.
|mv
|Bir dosyayı veya dizini başka bir yere taşımanızı veya adını değiştirmenizi sağlar.
|rm
|Bir dosyayı veya dizini silmenizi sağlar.
Temel komutlar: Paket yönetimi ve güncelleme
Temel komutlar: Paket yönetimi ve güncelleme, CentOS işletim sisteminde önemli bir rol oynar. Bu komutlar, sisteme yeni yazılım paketleri yüklemek, mevcut yazılım paketlerini güncellemek ve sistemdeki paketleri yönetmek için kullanılır.
Paket yönetimi:
CentOS’ta paket yönetimi genellikle yum komutu ile yapılır. Yum (Yellowdog Updater Modified), CentOS’un paketlerini yönetmek ve toplamak için kullanılan bir komuttur. Yum, internet üzerindeki depolardan paketleri indirme, kurma, kaldırma, güncelleme ve arama gibi işlemleri gerçekleştirebilir.
Paket güncelleme:
CentOS üzerinde, sistemdeki yazılım paketlerini güncellemek çok önemlidir. Güncellemeler, yeni özelliklerin, düzeltmelerin ve güvenlik yamalarının alınmasını sağlar. Bu adımda kullanılan temel komut, yum update‘dir. Bu komut, sistemdeki tüm yazılım paketlerini en son sürümlere günceller ve güvenlik açıklarını kapatır.
- Paket yükleme: Yeni bir yazılım paketi yüklemek için yum install komutunu kullanabilirsiniz. Örneğin, “yum install htop” komutuyla htop adlı bir sistem izleme aracı yükleyebilirsiniz.
- Paket kaldırma: Sistemden bir yazılım paketini kaldırmak için yum remove komutu kullanılır. Örneğin, “yum remove htop” komutuyla htop paketini kaldırabilirsiniz.
- Paket arama: Yüklü veya kullanılabilir yazılım paketlerini aramak için yum search komutunu kullanabilirsiniz. Örneğin, “yum search nginx” komutuyla nginx web sunucusunun mevcut sürümlerini arayabilirsiniz.
|Paket Yönetimi Komutu
|Açıklama
|yum install paket_adı
|Belirtilen bir yazılım paketini yükler.
|yum remove paket_adı
|Belirtilen bir yazılım paketini kaldırır.
|yum search paket_adı
|Mevcut yazılım paketlerinde belirtilen kelimeyi arar.
|yum update
|Sistemdeki tüm yazılım paketlerini günceller.
Temel komutlar: Ağ yapılandırma ve yönetimi
Temel Komutlar: Ağ Yapılandırma ve Yönetimi
Ağ yapılandırması ve yönetimi, bir bilgisayar ağında iletişimi sağlamak için gerekli olan işlemleri içerir. Bu işlemleri gerçekleştirmek için çeşitli komutlar kullanabiliriz. Bu blog yazısında, temel ağ yapısı ve yönetimi için kullanılan bazı önemli komutların neler olduğunu inceleyeceğiz.
1. ifconfig: Bu komut, ağ arabirimlerinin yapılandırmasını ve IP adreslerini görüntülemek veya değiştirmek için kullanılır. Örneğin, “ifconfig eth0 192.168.1.100” komutuyla eth0 ağ arabirimine 192.168.1.100 IP adresi atanabilir.
2. ping: Ping komutu, bir ağdaki sunuculara veya cihazlara paketler göndererek onlara ulaşılıp ulaşılamadığını kontrol etmek için kullanılır. Örneğin, “ping 192.168.1.1” komutuyla 192.168.1.1 IP adresine paketler gönderilerek bağlantının sağlanıp sağlanmadığı kontrol edilebilir.
3. netstat: Ağ bağlantılarını kontrol etmek ve ağ istatistiklerini görüntülemek için netstat komutu kullanılır. Örneğin, “netstat -r” komutuyla yönlendirme tablosu ve “netstat -s” komutuyla ağ istatistikleri görüntülenebilir.
Ağ yapılandırma ve yönetimi için kullanılabilecek diğer önemli komutlar arasında traceroute, ifup, ifdown, route, arp, iptables ve ipconfig gibi komutlar bulunmaktadır. Bu komutların kullanımı ve özellikleri hakkında daha fazla bilgi edinmek için ilgili komutun man sayfasını kontrol edebilirsiniz.
Liste:
- ifconfig
- ping
- netstat
- traceroute
- ifup
- ifdown
- route
- arp
- iptables
- ipconfig
Tablo:
|Komut
|Açıklama
|ifconfig
|Ağ arayüzlerinin yapılandırmasını ve IP adreslerini görüntüler
|ping
|Bir IP adresine paketler göndererek bağlantıyı kontrol eder
|netstat
|Ağ bağlantılarını kontrol eder ve istatistikleri görüntüler
|traceroute
|Hedefe giden yol üzerindeki sunucu IP adreslerini gösterir
|ifup
|Bir ağ arayüzünü etkinleştirir
|ifdown
|Bir ağ arayüzünü devre dışı bırakır
|route
|Yönlendirme tablosunu görüntüler veya değiştirir
|arp
|ARP önbelleğini görüntüler veya yeniden oluşturur
|iptables
|Firewall kurallarını yapılandırır
|ipconfig
|Windows sistemlerinde ağ yapılandırmasını kontrol eder