Herkese merhaba,
5 yazımla sizlerleyim.
Yenidoğanın evde bakımı ile ilgili yazı serime hızla devam ediyorum. Bu konuda ciddi geri bildirimler aldım. İlk 4 yazım size faydalı sağladıysa bu yazım da size fayda sağlayacaktır.
Bu yazımda bebeklik döneminde sık görülen durumlardan bahsederek yenidoğanın belirtilerinin değerlendirilmesi, sağlık ve hastalık göstergelerinin ayırılabilmesini ve böylece gerekli durumlarda hastaneye başvurulması gereken durumların fark edilmesini sağlamak istiyorum.
Bebeklerin anne karnındaki yaşamdan dış dünya yaşamına geçiş sürecinde olgunlaşmamış sistemleri nedeniyle normal karşılanan ve sık yaşanan bazı durumları olduğu saptanmıştır. Fakat bazı belirtiler bebek için tehlike işaretleri olarak sınıflanabilir. Ailenin normal ve anormal durumları bilerek buna uygun davranması bebeğin sağlığının korunmasını sağlayacaktır.
1. Kusma
Bebeklerin beslenme sonrası ya da gaz çıkartılması esnasında bir miktar kusması normal kabul edilir bunun sebebi kardiya sfinkterinin olgunlaşmamasıdır. Eğer kusma fışkırır tarzda ise bebek kilo alamıyor ve mide içeriğinin tamamını çıkaramıyor ise hekime başvurulmalıdır.
2. Hıçkırık
Midenin beslenme sırasında büyümesi N. frenikus sinirini uyararak hıçkırığa neden olabilir. Böyle durumlarda bebeğin bir hastalığı yoktur. Emzirmek hıçkırığın geçmesine neden olacaktır.
3. Ağızda Pamukçuk
Anne sütü alan bebekler için ağızda beyazlık oluşumu normal bir durumdur. Bu lekelerin geçmemesi kalın bir tabaka haline gelmesi bebekte pamukçuk olduğunun bir göstergesidir. Bebeğin emme isteğini azaltacağından hekimin önerdiği sıvı ile ağzın temizlenmesi gerekmektedir.
4. Sarılık
Bebeklerin karaciğerlerinde yeterli miktarda glukronil transferaz enziminin olmamasına bağlı olarak ortaya çıkan konjuge bilirubinin atılamaması sebebiyle sklera, yüz, eller ve ayaklarda sararma ile kendini gösteren bir hastalıktır. Genellikle doğumdan 2 gün sonra görülür. Bebeğin bu durumda mutlaka hastaneye götürülmesi gerekmektedir.
Son olarak evde bakımını annesi yapan bebeklerde aşağıdaki durumlar görüldüğünde mutlaka hastaneye götürülmesi gerekmektedir.
- Bebek 6-7 saat uyanmıyorsa,
- Hareketlerinde azalma varsa,
- Emzirme güçlüğü çekiliyorsa,
- Morarırsa,
- Kasık bölgesinde ağrılı şişlik olursa,
- Vücuda yayılmış sarılığı varsa,
- Sarılığı üçüncü haftada halen devam ediyorsa,
- Bezinin dışına kadar taşan sıvı tarzında dışkılama (günde 3-4 defa) oluyorsa,
- Üst üste fışkırır tarzda kusuyorsa,
- Göbeğinde akıntı veya kanama oluyorsa,
- Göbek bağı 15 günü geçmesine rağmen halen düşmediyse,
- Vücut ısısı (aksiller bölgede) 37.5 derecenin üzerindeyse acil şekilde bebeğin hastaneye sevki sağlanmalıdır.
Dünya Sağlık Örgütü Yenidoğan Tanımı Raporu Https://Www.Who.İnt/Westernpacific/Health-Topics/Newborn-Health Erişim Tarihi:05.05.2021
Sağlık Bakanlığı Temel Yenidoğan Bakımı Rehberi http://www.istanbulsaglik.gov.tr/w/sb/cekus/docs/8-%20temel_yenidogan_bakimi.pdf Erişim Tarihi:05.05.2021
Türkiye İstatistik Kurumu Sağlık Verileri 2016 https://tuikweb.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1095 Erişim Tarihi:05.05.2021
Sağlık Bakanlığı Temel Yenidoğan Bakımı Rehberi Revizyon 2017 https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/cocuk_ergen_db/dokumanlar/yayinlar/Kitaplar/1.2_revizyon_19.11.2019_Temel_Yenidogan_Bakimi_Kitabi_1.pdf Erişim Tarihi:05.05.2021
Aydın N, Yenidoğan Bakımı, Asiye Ayar Kocatürk, Gebe okulu,1 baskı, İstanbul, Nobel Tıp Kitabevi,2016,125-141
Ergün S, Sarıkaya Karabudak S, Zeynep Conk, Zümrüt Başbakkal, Hatice Bal Yılmaz, Bahire Bolışık, Yenidoğan Hastalıkları Ve Hemşirelik Bakımı, Pediatri hemşireliği, Pediatri Hemşireliği, 2.baskı, Ankara, Nobel Tıp Kitabevi,2018,308-314
Zeren F, Gürsoy E, Dünya Sağlık Örgütünün Anne Ve Yenidoğan İçin Postpartum Bakım Önerileri, Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2018; 7(4): 95-102