Ülkemizdeki diyabetli çocukların okullarda Dünya standartlarında bakımı için hazırlanan yönerge yayınlandı
Ülkemizde 18 yaş altında 20.000 dolayında Tip 1 diyabetli çocuk bulunmakta ve bunların en az 15.000’nini okul çağındaki çocuklar oluşturmaktadır. Günümüzde Tip 1 diyabetli çocukların tedavisinde günde 6-10 kez kan şekeri ölçümü ya da sensörle sürekli glukoz izlemi ve bu bilgilere dayalı olarak günde 4 kez insülin enjeksiyonu veya insülin pompa tedavisi kullanılmaktadır. Tip 1 diyabetli çocuklar tedavinin gerekleri yapıldığında normal ve başarılı bir ömür sürdürebilmekte ve çocuk diyabet ekipleri, aileler, öğretmenler ve toplum olarak diyabetli çocukların sağlıklı bir yaşam sürmesi için iş birliği yapılması gerekmektedir.
Diyabetli çocuklar haftada en az 30 saatlerini okulda geçirmekte ve tedavilerinin kesintisiz sürmesi yanında kendi akranları gibi bütün okul aktivitelerine katılmaları için öğretmenlerinin desteğine ihtiyaç duymaktadır. Öte yandan günümüzde, öğretmenlerin diyabet tedavisindeki rolü giderek artmaktadır. Öğretmenler, kan şekeri düşüklüğünde ve diğer acil durumlarda ne yapmaları gerektiği konusunda eğitim almalıdır. Ayrıca diyabetli çocukların ara öğünlerini almaları, insülinlerini yapmaları için kolaylık sağlanmalı ve arkadaşları ile uyumlu ve ayrımcılığa uğramadan bir okul yaşamı sürmeleri için çaba gösterilmelidir.
Diyabetli çocukların okulda yaşadığı sorunları çözebilmek için Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derneği tarafından, Milli Eğitim ve Sağlık Bakanlığı ile iş birliği yapılarak Kasım 2010’da Okulda Diyabet Programı başlatılmıştır. Bu programın amaçları, diyabetli çocukların okuldaki bakımlarını güçlendirmek ve öğretmen ve öğrencilere çocuklarda diyabet bulgularını öğreterek erken tanı konmasına yardımcı olmaktır. Bu program kapsamında 10 yılda birçok aktivite yapılmış ve diyabetli çocukların okulda bakımı konusunda ülke düzeyinde iyileşmeler sağlanmıştır.
Yakın zamanda Uluslararası Çocuk ve Adölesan Diyabet Birliği (https://www.ispad.org/)
tarafından Okulda Diyabet Bakımı konusunda bir uzlaşı yazısı hazırlamış ve temel bakım ilkeleri aşağıdaki gibi belirlenmiştir.
Okulda Diyabet Programı’nın 10. Yılında ülkemizde önemli bir adım atılarak, ülkemizdeki diyabetli çocukların okullarda Dünya standartlarında ve yukarıda sayılan ilkeler çerçevesinde bakımı için bir yönerge hazırlanmış ve bu yönerge 14 Ekim 2020 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisi’nde yayınlanarak yürürlüğe girmiştir (http://tebligler.meb.gov.tr/index.php/tuem-sayilar/viewcategory/88-2020). Bundan sonraki görevimiz, bu yönerge doğrultusunda, ülkemizdeki bütün okullardaki diyabetli çocukların yaşamlarını iyileştirmek ve diyabet ekiplerine öğretmenleri de ekleyen bir anlayışla çalışmaktır.
Ülkemizdeki binlerce Tip 1 diyabetli çocuk ailesinin beklediği bu yönergenin hazırlanmasında emeği geçenlere teşekkür ederiz.
Prof. Dr. Şükrü Hatun Prof.Dr. Feyza Darendeliler
Okulda Diyabet Programı Koordinatörü Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derneği Başkanı
Okulda Diyabet Yönergesi için tıklayınız.