Safran, rengi, lezzeti ve tıbbi özellikleri bakımından dünyadaki en değerli ve pahalı baharatlardan biridir. İncil’de bahsi geçen ilk 14 baharattan biri olan bu çok yönlü sarı hazinenin yeni potansiyellerini keşfetmek adına farklı çalışmalar yapılmaya devam ediyor. Yüzyıllar boyunca kalp ve akıl sağlığına faydaları nedeniyle bolca kullanılan safranın hangi yararlar sağladığını merak ediyorsanız okumaya devam edin.
Kardiyovasküler Sağlığı Artırıyor
Son yıllardaki araştırmalar, safran bileşenlerinin sağlıklı bir kardiyovasküler sistemin geliştirilmesinde büyük bir etki gösterdiğini gözler önüne serdi. Özellikle “Isı şok proteinleri (HSP)” metabolik sendrom ve ateroskleroz ile önemli ölçüde bağlantılıydı, bu nedenle araştırmacılar metabolik sendromlu hastalardaki HSP antikor titreleri üzerindeki bu bitkinin etkisini araştırmak istediler.
Isı şok proteinleri, Tamamlayıcı ve İntegratif Tıp Dergisi’nde ek kaynaklı olarak yayınlanan ve 105 kişiye metabolik sendrom tanısı konan bir çalışmada ölçüldü. Katılımcılar gelişigüzel olarak iki gruba ayrıldı ve bir gruba günde 100 miligram plasebo ve diğer gruba safran verildi. Üç ay sonra, saf şok proteinlerine karşı antikorlar safran grubunda büyük oranda azaldı.
Erektil Disfonksiyonu Tedavisine Destek Olabilir
Erektil disfonksiyon (ED) tüm dünyada 150 milyondan fazla erkek üzerinde etkili olmaktadır. Geleneksel tıpta safran, afrodizyak olarak kullanılır. Bu geleneksel kullanımı değerlendirmek üzere yapılan bir pilot çalışmada, erektil disfonksiyonu olan 20 erkek katılımcı 10 gün boyunca değerlendirildi. Katılımcılar her sabah 200 miligramlık bir baharat içeren tablet aldılar. Katılımcılar, gece başlangıcında penil şişme ve ereksiyon başlama konusunda incelendiler ve 10 günün sonunda uluslararası erektil fonksiyon anketi indeksi (ILEF-15) uygulandı.
10 günlük takviyeden sonra, uç büyümesinde ve sertliğinde artış ve aynı zamanda sertleşmede istatistiksel olarak önemli bir iyileşme vardı. ILEF-15 toplam puanları, katılımcılar bu bitki ile desteklendikten sonra anlamlı derecede yüksek çıktı. Cinsel işlev üzerinde, erektil disfonksiyonu olanlarda görülen erektil olma sayısı ve süresi arttı. Ancak 10 gün boyunca aldıktan sonra olumlu bir etki yarattı. Dolayısıyla bu geleneksel baharat, potansiyel olarak iktidarsızlığa karşı doğal bir çare olarak kullanılabilir ancak düzenli kullanılmalıdır.
Olası Kanser Karşıtı Etkilere Sahiptir
Kanser, dünyada en yaygın ikinci ölüm nedeni olarak düşünülmektedir. Tıbbi bir bitki olan safran, kanser önleme yetenekleri nedeniyle bilinir ve potansiyel bir doğal kanser tedavisi işi görür.
Avicenna Journal of Phytomedicine’de yayınlanan gelişigüzel, çift-kör bir klinik araştırmada karaciğer metastazı olan hastalarda safranın tedaviye yanıt üzerindeki etkileri değerlendirildi. Karaciğer metastazından muzdarip 13 katılımcı bu çalışmaya dahil edildi ve daha sonra iki farklı gruba ayrıldı. Her iki gruba da kemoterapi rejimi uygulandı. Grup 1’e katılanlar kemoterapi süreleri boyunca safran kapsülü (50 miligram, günde iki defa) ile tedavi edildi, grup 2’ye ise plasebo uygulandı.
En uzun çapın toplamı hesaplandı ve tedavi öncesi ve sonrası BT (tomografi) taramasındaki tüm lezyonlar için sonuçlar karşılaştırıldı. Safranla tedavi edilen grupta iki katılımcı kısmi ve tam cevap verdi (yüzde 50), oysa plasebo grubundan yanıt gelmedi. Ayrıca plaseboda ve safran grubunda birer ölüm gerçekleşti. Bu araştırma safranın karaciğer metastazı ve diğer kanserlerden muzdarip hastalarda yararlı olabileceğini düşündürmektedir.
Adet Öncesi Semptomlarını Hafifletir
Adet öncesi sendromları (PMS) kadınların yaşadıkları en yaygın sağlık sorunları arasındadır ve üreme çağındaki kadınların yüzde 2 ila yüzde 40’ını etkiler. Tahran Tıp Bilimleri Üniversitesi’nden Vali Asr Üreme Sağlığı Araştırma Merkezi’ndeki araştırmacılar safran baharatını, adet öncesi semptomlarını (PMS) hafifletebilecek derecede mükemmel bir antispazmodik ilaç olarak değerlendirdi. Çalışmada en az altı ay adet öncesi semptomları yaşayan düzenli adet döngüsü yaşayan 20-45 yaş aralığındaki kadınlar ile çalışmalar yapıldı. Kadınlar rasgele olarak günde iki kez sabah ve akşam veya günde iki kez, adet döngüsü içinde olacak şekilde, bir tablet plasebo veya 15 miligram tablet safran aldı.
Katılımcılar, Premenstrüel Günlük Semptomlar (PDS) anketi ve Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D) kullanılarak adet öncesi sendromu (PMS) belirtileri açısından değerlendirildi. Sonuçlar, safran grubundaki kadınlar için her iki testte (PDS ve HAM-D) tedavi öncesi semptomlara kıyasla önemli bir iyileşme gösteriyordu ve aynı zamanda semptomlarda plasebo grubuna kıyasla belirgin bir düzelme vardı.
Doygunluk Hissi Verebilir ve Kilo Vermeye Yardımcı Olabilir
Malezya’da yapılan bir araştırmada, araştırmacılar safranın tokluk özelliğini araştırmak istediler. Kadın katılımcılara günde iki kez safranlı kapsül verildi veya besin alımında kısıtlama olmaksızın inaktif bir plasebo verildi. İki ay sonra, safran özütü içeren tablet kullanan katılımcıların atıştırmalık ihtiyacında azalma olduğunu ve kontrol grubuna göre daha fazla kilo verdiğini gördüler. Araştırmacılar, bu bitkinin, iştahı azaltarak ve kilo kaybını teşvik ederek obezite tedavisine yardımcı olabileceği sonucuna vardı.
Anksiyeteyi Azaltabilir ve Depresyonu Tedavi Edebilir
Depresyon, günümüz toplumunda bazı gelişmiş ülkelerde genel nüfusun yüzde 21’i kadarını etkileyen ve yaşam boyu yaşandığı tahmin edilen ciddi bir bozukluktur. Bir iyileştirici bitki olarak safran, İran geleneksel tıbbında depresyon için kullanılıyordur. Bu yüzden araştırmacılar altı haftalık bir klinik araştırmada hafif ila orta seviyedeki depresyonun tedavisinde bu baharatın etkinliğini değerlendirmek istiyorlardı.
Depresyon klinik görüşmesine katılan otuz erişkin hasta araştırmaya katıldı. Katılımcıların, başlangıç Hamilton Değerlendirme Ölçeği Depresyon skoru en az 18 idi. Bu çift kör, tek merkezli çalışmada, katılımcılar rasgele gruplara ayrıldı. 1. gruba bir adet 30 miligramlık safran kapsülü ve 2.gruba günde 100 miligram antidepresan ilaç imipramin verildi ve altı haftalık bir çalışma başlatıldı. Bu dozda alındığında safranın, hafif ila orta dereceli depresyon tedavisinde imipramine benzer şekilde etkili olduğu bulunmuştur.
Tamamlayıcı ve İntegratif Tıp Dergisi’nde yayınlanan bir başka çalışmada, anksiyete ve depresyonlu 60 yetişkin katılımcı, 12 hafta boyunca 50 miligram safran kapsül veya plasebo kapsül almak üzere gelişigüzel ayrıldılar. İlaç verilmeye başlandıktan altı ve 12 hafta sonra 54 katılımcı araştırmayı tamamlayabildi. Sonuç olarak, safran takviyesi, 12 hafta boyunca plaseboya kıyasla depresyon seviyeleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmuştur.
Safran Ve Besin İçerikleri Listesi
Bir çorba kaşığı safran (2 gram) aşağıdakileri içerir:
- 6 kalori
- 1,3 gram karbonhidrat
- 0.2 gram protein
- 0.1 gram yağ
- 0.1 gram lif
- 0.6 miligram manganez (Günlük ihtiyacın % 28’i)
- 1.6 miligram C vitamini (Günlük ihtiyacın % 3’ü)
- 5.3 miligram magnezyum (Günlük ihtiyacın % 1’i)
- 0.2 miligram demir (Günlük ihtiyacın % 1’i)
- 5 miligram fosfor (Günlük ihtiyacın % 1’i)
- 34.5 miligram potasyum (Günlük ihtiyacın % 1’i)