Astronomlar Güneş Sistemimizdeki en büyük yarığın gizemini sonunda çözdü: Sistemi ikiye ayıran büyük bölünmeyi...
Keşif, kozmik çevremizin doğumuna ışık tutuyor ve hatta Dünya'daki yaşamın nasıl serpildiğine dair ipuçları sunuyor.
"Büyük bölünme" Güneş Sistemimizde uzanan tuhaf yarığı niteleyen bir kavram. Bir tarafında Dünya ve Mars gibi "karasal" gezegenler, diğer tarafında Jüpiter ve Satürn gibi uzak "gaz devleri" var: Değişik malzemelerden yapılmış ve temelde farklı görünen iki grup.
Jüpiter'in yanında, boş bir alanda bulunan yarık, Güneş Sistemi'ne baktığınızda hemen belli olmuyor. Ancak iki tarafında yer alan dünyalar arasındaki farklılıklar muazzam boyutlara ulaşabiliyor.
Örneğin Güneş'e yakın tarafındaki gezegen ve asteroidlerde nispeten daha az organik molekül varken, diğer tarafta neredeyse her şey karbon bakımından zengin malzemelerden oluşuyor.
Gökbilimciler, bölünmenin Güneş Sistemimizi iki parçaya ayırdığını uzun süredir biliyordu. Ancak bunun nasıl gerçekleştiği ve Güneş Sistemi'nin iç ve dış kısımlarındaki malzemelerin neden karışmadığı sorusu, kafalarını kurcalamaya devam ediyordu.
Şimdi Nature Astronomy'de yayımladıkları yeni bir makalede bu sorulara yanıt üreten bilim insanları, cevabı Güneş Sistemi'nin başlangıcında, bugün çevremizde gördüğümüz her şeyin genç yıldızımızın etrafındaki bir disk olarak ortaya çıktığı dönemde bulabileceğimizi söylüyor. Araştırmacılara göre gezegenler arasındaki farklılıklar, onlar daha oluşmadan başladı.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Makalenin yazarlarından Stephen Mojzsis, "Bu bileşimsel fark için en olası açıklama, onun söz konusu gaz ve toz diskinin kendi öz yapısından doğduğu" dedi.
Bilim insanları bu tür diskleri, uzaktaki diğer genç yıldızların etrafında da gördü. Buna göre milyonlarca yıl önce kendi Güneş Sistemimizde de böyle bir disk varsa, büyük bölünmeyi o yaratmış olabilir.
Söz konusu bölünme çeşitli malzemeleri, yeni oluşan Güneş Sistemi'nin farklı kısımlarına iten bir bariyer işlevi gördü, gezegenler de bu kısımlarda oluşmaya devam etti.
Ancak bariyer, bazı malzemelerin öteki tarafa geçmesine izin veriyordu ve bu malzemeler, Dünya'da yaşamın şekillenmesini sağlayacaktı.
Mojzsis, "Dünya'ya gidebilecek malzemeler, buharlaşabilen karbon zengini materyallerdi" dedi:
Bu da size su verir. Organikleri verir.
Daha önceki araştırmacılar, bölünmenin sebebinin Jüpiter olduğunu öne sürmüştü. Ancak Jüpiter'in Güneş Sistemi'nin erken dönemlerinde oynadığı role dair bilgisayar simülasyonlarını inceleyen bilim insanları, gezegenin o zamanlar kayalık malzeme akışını tek başına engelleyecek kadar büyük olmadığını keşfetti.
*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
Independent Türkçe için çeviren: Çağla Üren
© The Independent