2022’nin son çeyreğine girerken yatırımlarınız, kariyer planınız veya şirket stratejiniz hakkında yeni kararların eşiğinde misiniz? Fikir vermesi için Bill Gates, Warren Buffet, Jack Dorsey gibi isimlerin okuma listelerinde yer alan iş dünyası kitaplarını derledik.
İş insanları, milyarderler veya devlet başkanları… Hiç düşündünüz mü; başarılarıyla topluma mal olmuş bu kişiler, hangi kitapları okuyor? Gelecek planlarını yaparken, şirketlerinin stratejilerini belirlerken, yatırımları için portföylerini oluştururken ilham aldıkları kitaplar hangileri? Her daim yanlarında taşıdıkları, sevdiklerine hediye ettikleri veya kendi tecrübelerini aktardıkları kitaplar var mı?
Bu soruları soran kişilerin sayısı bir hayli fazla olacak ki; Bill Gates, Barack Obama gibi birçok ünlü isim, her sene yılbaşı ve yaz sezonu öncesi okuma listelerini açıklamayı bir ritüel haline getirdi. Elbette bu ritüel, tüm iş insanları veya siyasetçiler için geçerli değil; ancak günümüzde büyük kitlelerin dikkatini çeken işler başarmış birçok kişi, geleceğin iş insanlarına yol göstermek için kitap önerilerinde bulunmayı veya kendi kitaplarını yazmayı tercih ediyor. Hatta ABD’de sadece girişimcilerden sporculara birçok ünlü ismin tavsiye ettiği kitapları derleme amacı ile kurulan “Most Recommended Books” isimli bir girişim var. Biz de bu yazıda 2022 bitmeden okunması gereken iş dünyası kitaplarını ve bu kitapların kimler tarafından önerildiğini inceleyeceğiz.
1- Akıllı Yatırımcı – Benjamin Graham
“Değer yatırımımın babası” olarak görülen Benjamin Graham tarafından ilk olarak 1949’da yayımlanan Akıllı Yatırımcı, günümüzde hâlâ iş insanlarının finansal tavsiye için en çok başvurduğu kitaplar arasında yer alıyor. Yatırımcılığın temel ilkelerine odaklanan kitabın Türkçesi, son olarak 2018 yılında Epsilon Yayınevi tarafından 20’nci yüzyılın en başarılı yatırımcılarından biri olan Warren Buffet’ın önsözü ve Wall Street Journal’ın köşe yazarlarından Jason Zweig’in güncel yorumları eklenerek basıldı. Kitap, Business Insider’ın dünyanın en büyük kitap derecelendirme ve inceleme platformu Goodreads’teki kullanıcı yorumlarını baz alarak hazırladığı listesinde de 2022’nin en çok okunan iş dünyası kitapları arasında yer alıyor.
2- Metaverse: And How It Will Revolutionize Everything – Matthew Ball
Eski Amazon Studios Strateji Başkanı Matthew Ball’un kaleme aldığı Metaverse: And How It Will Revolutionize Everything, listedeki en yeni kitaplardan bir tanesi. Metaverse kavramının son bir yıldır iş dünyasının en önemli gündem maddelerinden biri olduğu düşünüldüğünde listeye bu kavrama dair bir kitap eklememek hata olurdu. Bilmeyenler için kısaca tanımlamak gerekirse metaverse; inandırıcı, sürükleyici ve gerçekçi bir sanal dünya görüşünü ifade ediyor. Facebook’un kurucusu Mark Zuckerberg, metaverse’ü, “Dijital ortamlarda insanlarla bir arada bulunabileceğiniz sanal bir ortam. Bunu, sadece bakmak yerine içinde bulunduğunuz, bedenlenmiş bir internet olarak düşünebilirsiniz” sözleriyle açıklıyor.
Matthew Ball, Temmuz 2022’de ilk baskısı çıkan kitabında metaverse’ün farklı sektörleri nasıl dönüştüreceğinden tutun, toplumu bir bütün olarak yeniden şekillendireceği yollara kadar kapsamlı bir bakış açısı sunuyor. Ball’un metaverse’e giden yolculukta, kişisel bilgisayarlardan internete, cep telefonlarından sanal ve artırılmış gerçekliğe kadar birçok teknolojik gelişmeye değinerek tarihsel bir bakış açısı sunması da kitabın yoğun ve titiz bir çalışmanın eseri olduğunu gösteriyor. Kitabın henüz Türkçe çevirisi yayımlanmadı; ancak metaverse’e yönelik ilginin giderek arttığı düşünüldüğünde yakın zamanda çıkacağına şüphemiz yok.
3- The Power of Regret – Daniel H. Pink
Financial Times’ın “2022 Yazının En İyi İş Dünyası Kitapları” listesi ve CEO Today’in “2022’nin En Çok İlham Veren 10 İş Kitabı” listesinde başı çeken The Power of Regret, daha önce New York Times’ın en çok satanlarına beş kitabıyla giriş yapan Daniel H. Pink tarafından Şubat 2022’de yayımlandı. Şimdiden Amazon tarafından 2022’nin en iyileri arasında gösterilen kitap, iş hayatında bir motivasyon kaynağı olarak pişmanlığı ele alıyor. Pişmanlığın gizli potansiyelini ve daha bilinçli kararlar verebilmemiz ve daha iyi performans sergileyebilmemiz için nasıl yardımcı olabileceğini inceliyor. İnsanların en derin pişmanlıklarına ilişkin geniş katılımlı anketlerden yola çıkan Pink, gidişatı düzeltmek için neredeyse hiçbir zaman çok geç olmadığına dair pozitif bir mesaj verme kaygısı da taşıyor. Kitabın henüz Türkçe çevirisi yok; ancak İngilizce versiyonunu e-kitap olarak indirebilirsiniz.
4- İlkeler (Principles) – Ray Dalio
Bugüne kadar Dropbox’ın kurucu ortağı Drew Houston, Twitter’ın kurucusu Jack Dorsey ve Facebook’un kurucularından Dustin Moskovitz dahil 10 milyarderin okuma listesine giren İlkeler, dünyanın en büyük yatırım yönetim şirketlerinden Bridgewater Associates’in kurucusu Ray Dalio tarafından 2017 yılında yayımlandı. İlkeler, adından da anlaşılacağı üzere Dalio’nun 40 yıllık iş hayatı boyunca geliştirdiği ve herhangi bir kişi veya kuruluşun hedeflerine ulaşmasına yardımcı olmak için benimseyebileceği ilkeleri paylaşıyor. Yayımlandığı günden bu yana 4 milyondan fazla satan ve 2017’de Amazon tarafından “Yılın İş Dünyası Kitabı” seçilen İlkeler, günümüzde hâlâ en çok satan iş dünyası kitapları arasında yer alıyor. Kitabın Türkçe versiyonunu, Pegasus Yayınları’nda bulabilirsiniz.
5- Zor Şeyler Hakkında Her Şey: Kimsenin Söz Etmediği Start-Up Sırları (The Hard Thing About Hard Things) – Ben Horowitz
Kişisel anekdotlar ve tavsiyelerle dolu Zor Şeyler Hakkında Her Şey, girişimcilerin iş kurma süreci ve sonrasında yaşadıkları doğru çalışanı bulma, bir çalışanı işten çıkarma, bir lider olarak kendi zihnini ve yaşamını kontrol etme ve şirketi satma kararını ne zaman ve hangi koşullarda almak gerektiği gibi birçok soruya çözüm üretiyor. Yazar Ben Horowitz’in kendi teknoloji şirketi Opsware’i 2007 yılında 1,65 milyar dolar gibi yüksek bir fiyatla Hewlett-Packard’a satmış olması da deneyimlerinin okurlar için daha da değerli olmasını sağlıyor. Türkçe ilk baskısı, CEO Plus Yayınevi tarafından 2019 yılında piyasaya sürülen Zor Şeyler Hakkında Her Şey; Mark Zuckerberg, Larry Page ve Peter Thiel dahil yedi milyarderin kitap önerileri arasında yer alıyor.
6- Yenilikçinin İkilemi (The Innovator’s Dilemma) – Clayton Christensen
Harvard Üniversitesi profesörü Clayton Christensen tarafından 1997’de yayımlanan ve The Economist’in “Tüm zamanların en başarılı altı iş kitabından biri” olarak tanımladığı Yenilikçinin İkilemi, bu listedeki en eski kitaplardan biri; ancak aradan geçen 25 seneye rağmen iş insanlarının fikir almak için en çok başvurduğu kitaplar arasında yer almaya devam ediyor. Christensen, bu kitapta 1995 yılında bizzat kendisi tarafından ortaya atılan “yıkıcı teknolojiler” kavramını irdelerken yeni teknolojilerin iş dünyasındaki hızlı ve kaçınılmaz etkilerini stratejik bir bakış açısıyla ele alıyor. İnovasyon dalgalarını kaçıran şirketlerin piyasadaki lider pozisyonlarını nasıl kaybettiklerini örneklerle açıklayan Christensen, yöneticilere geleneksel iş yöntemlerini ne zaman terk etmeleri gerektiği konusunda ipuçları veriyor. Türkçesi Koridor Yayıncılık tarafından basılan kitap; Steve Jobs, Jeff Bezos, Drew Houston ve Elon Musk gibi birçok iş insanının favorilerinden…
7- Ayakkabı Gurusu: Nike’ın Yaratıcısının Yaşam Öyküsü (Shoe Dog: A Memoir by the Creator of Nike) – Phil Knight
“İşte en sevdiğim kitaplardan biri… Başarıya giden yolun ne olduğunu enine boyuna anlatıyor. Bu yol karmaşık ve tehlikeli. Hatalarla, sonsuz mücadelelerle ve fedakârlıklarla dolu. Knight’a bayılacaksınız.”
Microsoft’un kurucusu Bill Gates, Ayakkabı Gurusu’nu bu cümlelerle tanımlıyor. 1963 yılında babasından 50 dolar borç alarak ayakkabı satmaya başlayan Nike’ın kurucusu Phil Knight’ın hikâyesini anlatan bu kitap, Forbes’un hesaplamalarına göre dünyanın en zengin beşinci kişisi olan Berkshire Hathaway’in kurucusu Warren Buffet’ın da favorileri arasında yer alıyor.
Knight, bir nevi otobiyografi olarak da görülebilecek bu kitapta; Nike’ın büyümesinin ayrıntılarını, bir lider olarak karşılaştığı zorlukları ve yaşadığı dönüm noktalarını ayrıntılı bir şekilde anlatırken okurları hikâyenin içine dahil etmeyi başarıyor. Ayakkabı Gurusu, Business Insider’ın dünyanın en büyük kitap derecelendirme ve inceleme platformu Goodreads’teki kullanıcı yorumlarını baz alarak hazırladığı 2022’nin en çok okunan iş dünyası kitapları listesinde de 16’ncı sırada yer alıyor. Türkiye’de Pegasus Yayınları, kitabın ciltli ve ciltsiz olmak üzere iki versiyonunu okurlara sunuyor.
İlkeler’den Yaşam ve Çalışmaya Dair 5 İlke
1- Gerçekliği kucaklayın ve onunla başa çıkmayı öğrenin.
2- Zayıfken güçlü görünmeye çalışmayı bırakın, kendiniz olun.
3- Kaynar suda kurbağa sendromundan kaçının.
(Bilmeyenler için: Kaynar suda kurbağa sendromu, insanların kademeli olarak meydana gelen önemli değişikliklere veya sıradan hale gelen olaylara tepki verememesini tabir etmek için kullanılan metafordur. Anekdotun temel dayanağı, kurbağanın kaynayan suya atıldığında dışarı zıplayacağı; ancak soğuk suya konulup yavaşça ısıtıldığında neler olduğunu fark edemeyip kaynayarak öleceğidir.)
4- Sadece işinize odaklanmak yerine siz yokken işlerin nasıl yürüyeceğine dikkat edin.
5- Hata yapmaktan çekinmeyin. Hatalarını içselleştiren ve onlardan ders alanlar ile hatalarını kucaklamayanlar arasında fark vardır.