ABD Lideri Joe Biden, sıhhat hizmetleri ve iklim krizine odaklanan 437 milyar dolarlık “Enflasyonu düşürme” yasasını imzaladı.
Yasa güçlü şirketlere vergiyi artırmayı, reçeteli ilaçların fiyatlarının düşürülmesini ve iklim değişikliğiyle gayrete yönelik tedbirleri içeriyor.
Yasa tasarısı, Demokratlar tarafından geçen yıl birinci kere gündeme getirildiğinde 1,75 trilyon dolar üzere astronomik bir bütçeye sahipti.
Yasayla yapılacak değişikliklerin, gelecek 10 yılda ABD bütçesine 737 milyar dolar gelir sağlayacağı öngörülüyor.
Biden yasaya imzasını atmadan evvel “Bu kanunla birlikte Amerikan halkı kazanacak, şahsi çıkarları olanlar kaybedecek” dedi. Yeni maddede iklim ve güç siyasetlerine 369 milyar dolar, sıhhat sigortası masraflarının azaltılmasına 64 milyar dolar ayrılıyor.
Yılda 1 milyar dolardan fazla kazanan şirketler için de minimum yüzde 15 kurumlar vergisi getiriliyor. Yasa, Kasım ayındaki orta seçimler öncesi Biden’ın hanesine artı olarak kaydedilecek bir siyasi kazanım olarak yorumlanıyor.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİYLE MÜCADELE
İklim değişikliği ile uğraşa 375 milyar dolar ayrılan yasa, Amerikan tarihinde bu hususa ayrılmış en yüksek bütçeyi içeriyor.
Buna nazaran 2030 yılına kadar ABD’nin karbon emisyonlarının yüzde 42 azaltılması planlanıyor.
Yasa şirketlere karbon emisyonlarını azaltmaları zaruriliği getirmiyor lakin yenilenebilir güce yatırım yapan şirketlere yönelik vergi avantajları, elektrikli araç alanlara ve meskenlerinin güç verimliliğini artıran vatandaşlara para iadesi üzere teşvikler içeriyor.
ENFLASYONA TESİRİ OLACAK MI?
Yasanın resmi ismi “Enflasyonu Düşürme Yasası” (IRA) olsa da, uzmanlar yasanın tesirlerini ölçmenin güç olacağını belirtiyor
Pennsylvania Üniversitesi’nden bir küme ekonomist ve bilgi bilimcinin araştırmasına nazaran, yeni yasanın enflasyon üzerinde “sıfır ölçülebilir etkisi” olacak.
Demokratlar, varlıklı şirketlerden alınan vergiyi artırmayı hedefleyen yasa ile, geliri yıllık 400 bin doların altında olanlara vergi artışı getirmeme kelamı verdi.
Ancak tarafsız Kongre Bütçe Kümesi’nin tahliline nazaran de yıllık 400 bin dolardan az geliri olanlar toplam 20 milyar dolar daha fazla vergi verecek. Cumhuriyetçilerin Senato önderi Mitch McConnell da yasanın “daha fazla vergi, artan güç faturaları ve agresif vergi denetçileri” manasına geldiğini savunarak, maddeyi eleştirdi.
Cumhuriyetçiler ayrıyeten kurumlar vergisini artırmanın istihdama darbe vuracağını, hükümet harcamalarını artırarak enflasyonu daha da tetikleyeceğini ve yeni ilaçların geliştirilmesini engelleyeceğini sav ediyor.
Yasayla gelecek 10 yılda elde edilmesi beklenen 737 milyar dolarlık gelirin büyük kısmının ilaç fiyatlarının düşürülmesinden ve artan vergi kontrollerinden toplanması planlanıyor.
ABD Lideri Biden’ın yasanın detaylarını ve günlük hayata tesirlerini anlatmak üzere çeşitli eyaletleri ziyaret etmesi bekleniyor.