Osman Çaklı
DUVAR - Tüm Otomotiv ve Metal İşçileri Sendikası (TOMİS) üyesi Sinbo işçisi Dilbent Türker ve TOMİS İstanbul temsilcisi Onur Eyidoğan, yarın saat 16:00'da Sinbo'nun Haramidere'de bulunan fabrikası önünden Ankara'ya yürüyüş başlatacak.
Türker ve Eyidoğan'ın talebi öncelikle işe iade ve Kod 29'un kaldırılması.
KOD 29 PANDEMİDE İŞVERENİN SİLAHINA DÖNÜŞTÜ
Pandemide ağırlaşan çalışma koşullarına itiraz eden, sendikalaşan işçiler birer birer yahut gruplar halinde ücretsiz izne gönderilmiş ya da işten çıkarma yasağı bulunmasına rağmen Kod 29 ile işten çıkarılmıştı. Kod 29 ile işten çıkarılan işçi sayısı, SGK verilerine göre 170 bini aştı. İşverenin pandemide getirilen işten çıkarma yasağını aşmasının tek yöntemi Kod 29 idi. Birçok işçi ve sendikaya göre Kod 29 'işverenin silahına' dönüştü. Kod 29 İş Kanuna göre; “İşveren tarafından işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih hakkı” olarak tanımlanıyor. Kod 29 ile işten çıkarılan işçiler, ne kıdem tazminatı alabiliyor ne de işsizlik ödeneğinden yararlanabiliyor.
‘BU EYLEM BİÇİMİNE YABANCI DEĞİLİZ’
Kod 29 ile işten atılan Dilbent Türker de 187 gündür üyesi olduğu TOMİS ile birlikte Sinbo önünde direniş çadırı kurarak işe iade edilmek istiyor. SGK İstanbul Müdürlüğü önünde de zaman zaman eylem düzenleyen TOMİS üyeleri defalarca gözaltına alındı. Ancak sorun çözüme ulaşmadı. Süreci Ankara'ya taşımak isteyen TOMİS, Ankara'da Çalışma Bakanlığı ile bir de görüşme talep edecek. Yereldeki eylem pratiklerinden sonra Ankara yürüyüşü Türkiye'nin son zamanlarda tanık olduğu eylem türlerinden birisi oldu. Önceki yıllarda Cargill işçileri, yakın zamanda Somalı madencilerin yürüyüşü sorunların kamuoyuna taşınmasında ön ayak oldu. Onur Eyidoğan da Ankara yürüyüşlerini, Türkiye'de işçi hakları görmezden gelindiğinde tercih haline dönüştüğünü söyledi. Hali hazırda Somalı madencilerin Ankara yürüyüşünün bu duruma örnek teşkil ettiğini dile getiren Eyidoğan, "Bu eylem biçimi bizim de yabancı olduğumuz bir durum değil" dedi.
'KOD 29 İLE İŞTEN ATILAN BÜTÜN İŞÇİLERLE ORTAKLAŞMAK İSTİYORUZ'
Sadece kendi talepleri değil, Kod 29 ile işten atılan bütün işçilerle ortaklaşmak üzere yola çıkacaklarını kaydeden Eyidoğan şunları söyledi: "Bugün Kod 29'a karşı direnişimizin 187. günündeyiz. Ne bakanlık ne müfettişler Kod 29'a karşı iş yerlerinde inceleme yapmıyorlar. İşçiler iftira ve karalamalarla işten atılıyor ve Kod 29 çok yaygın biçimde kullanılıyor. Biz kendi arkadaşımız Dilbent Türker için hemen mahkeme sürecini başlattık ama ilk duruşma eylülde görülecek. Yani mahkemelerinde çok çalıştığı söylenemez." İşçilerin kıdem tazminatı hakkı fona devredilmek isteniyordu. Tepkiler üzerine karardan geri adım atıldı. Ancak Kod 29 ile kıdem tazminatının ortadan kaldırıldığını Eyidoğan şöyle anlattı: "Tepki üzerine fon işinden geri adım atıldı. Kod 29 ile birlikte zaten kıdem tazminatı ortadan kaldırıldı." TOMİS'in, Ankara yürüyüşüyle birlikte yalnızca Sinbo özelinde talepleri yok. Sendika olarak, İş Kanunu'ndan ilgili Kod 29 maddesinin kaldırılması, tüm çalışanlara gelir ve iş güvencesinin sağlanması, sendikal faaliyetin önündeki engellerin kaldırılması ve Dilbent Türker'in işe iade edilmesi isteniyor.