Bronşit, akciğerlerinize hava taşıyan bronşiyal kanallarının iç yüzeyinin iltihaplanmasıdır. Bronşiti olan kişiler genellikle rengi değişebilen kalınlaşmış mukusu öksürür. Bronşit durumu geçici veya kronik olabilir.
Çoğunlukla soğuk algınlığı veya başka bir solunum yolu enfeksiyonundan gelişen akut bronşit çok yaygın görülebilir. Daha ciddi bir durum olan kronik bronşit, sıklıkla sigara içilmesine bağlı olarak bronşiyal tüplerin iç yüzeyinin sürekli olarak tahriş olması veya iltihaplanmasından kaynaklanır.
Soğuk algınlığı olarak da adlandırılan akut bronşitin, öksürme belirtileri haftalarca görülebilse de, genellikle 1 hafta yada 10 gün içinde kalıcı etkiler olmaksızın iyileşme görülür.
Tekrarlayan bronşit nöbetleriniz varsa, tıbbi müdahale gerektiren kronik bronşitiniz olabilir. Kronik bronşit, kronik obstrüktif akciğer hastalığına (KOAH) sebep olabilecek durumlardan birisidir.
Kişide Bronşit Belirtileri Nelerdir ?
Akut bronşit veya kronik bronşit durumunda şu belirtiler meydana gelebilir:
- Öksürük
- Berrak, beyaz, sarımsı veya yeşil renkte olabilen mukus (balgam), nadiren kanlı olabilir
- Yorgunluk, halsizlik
- Nefes darlığı
- Hafif ateş ve titreme
- Göğüs rahatsızlığı
Akut bronşitiniz varsa, hafif baş ağrısı veya vücut ağrıları gibi soğuk algınlığı semptomlarınız olabilir. Bu semptomlar genellikle bir hafta içinde düzelir. Ancak birkaç hafta süren inatçı öksürükler devam edebilir.
Kronik bronşit, en az üç ay süren ve en az iki yıl üst üste tekrarlayan nöbetlerle devam eden üretken bir öksürük olarak tanımlanır. Kronik bronşitiniz varsa, öksürüğünüzün veya diğer semptomlarınızın kötüleştiği dönemler yaşamanız muhtemeldir.
Bronşitin Ciddiyetini Anlamak
Genel olarak ufak çaplı öksürük durumlarıyla başlayan belirtilerde aklımıza bronşit gelmeyebilir. Bu nedenle aşağıdaki belirtileri gördüğünüz zaman vakit kaybetmeden doktorunuza danışın.
- Üç haftadan fazla süren öksürük
- Uyumanı engelleyen rahatsızlıklar
- 38 C’den yüksek ateş
- Fazlasıyla balgam tükürmek
- Kanlı öksürük
- Hırıltılı solunum veya nefes darlığı
Bronşitin Sebepleri Nelerdir ?
Akut bronşite genellikle virüsler neden olur. Tipik olarak soğuk algınlığı ve gribe (influenza) neden olan aynı virüsler bronşiyal kanalların ilhitaplanmasına yol açar. Antibiyotikler virüsleri öldürmez, bu tür ilaçlar çoğu bronşit vakasında yararlı değildir. Bronşit belirtisi durumunda antibiyotik kullanımından kaçınmalısınız.
Kronik bronşitin en yaygın nedeni sigara içmektir. Ortamdaki veya iş yerindeki hava kirliliği, toz veya zehirli gazlar da duruma katkıda bulunabilir.
Bronşit olup olmadığımı nasıl anlarım ?
Son zamanlarda nezle olduysanız bu nezle durumunu balgamlı ve kuvvetli öksürükler destekliyorsa muhtemelen bronşitiniz vardır. Normalde yeşil veya sarı renkte olan balgam öksürüklerde görülür. Bu çıkarılan balgam vücutta oluşan iltihabın belirtisidir. Yutulması sakıncalı değildir ancak yutmamak daha hızlı iyileşmenize yardımcı olur.
Akut Bronşit Bulaşıcı Mıdır?
Evet, bulaşıcıdır. Çoğu zaman, akut bronşite grip gibi bir virüs neden olur. Bulaşıcı olan birçok farklı virüs, akut bronşite neden olabilmektedir.
Bu virüsler, hasta bir kişi öksürdüğünde, hapşırdığında ve konuştuğunda üretilen damlacıklar yoluyla insandan insana yayılır. Virüs bulaşmış bir nesneyle temas yoluyla da yayılabilir.
Bronşite neden olabilecek virüsleri yakalama riskinizi azaltmak için:
- Grip veya başka bir solunum hastalığı olan insanlarla yakın temastan kaçının
- Ellerinizi sık sık yıkayın veya alkol bazlı bir el dezenfektanı kullanın
- Gözlerinize, burnunuza ve ağzınıza dokunmaktan kaçının
- Yıllık grip aşısı yaptırın
Kronik bronşit veya astımı olan kişilerde bazen akut bronşit görülebilir. Bu durumlarda, akut bronşit büyük olasılıkla mevcut durumun bir parçasıdır. Bu tip bronşit bulaşıcı bir virüsten kaynaklanmaz, bu nedenle bulaşıcı olma olasılığı daha düşüktür.
Bronşitin Tedavi Yöntemleri Nelerdir ?
Çoğu zaman akut bronşit birkaç hafta içinde kendiliğinden geçer. Eğer sizde ki durum bakterilerden kaynaklanıyorsa (ki bu nadirdir), doktorunuz antibiyotik önerecektir.
Astımınız veya alerjiniz varsa veya hırıltılı nefes alıyorsanız, bir inhaler önerebilirler. Bu, solunum yollarınızın açılmasına yardımcı olur ve nefes almayı kolaylaştırır. Akut bronşit semptomlarınızı hafifletmek için şunları yapabilirsiniz:
- Bol su için. Günde sekiz ila 12 bardak, su içmek balgam oluşumunu azaltacaktır
- Bol bol dinlenin.
- Aspirin, ibuprofen veya naproksen gibi eczanelerde bulunan ilaçların bronşit için etkili olduğu bilinmektedir. Ancak çocuklara aspirin vermekten kaçının. Hem ağrıyı hem de ateşi düşürmek için asetaminofen kullanabilirsiniz .
- Nemlendirici buhar kullanın. Sıcak bir duş, mukusu gevşetmek için harika olabilir. Eğer duş alabilecek gücü bulamıyorsanız bir kaba kaynar su doldurarak buharını içinize çekebilirsiniz.
- Gün içinde guaifenesin gibi ilaçlar öksürmeyi hafifletmek için etkilidir. Doktorunuz buna balgam söktürücü diyecektir. Çocuklara herhangi bir öksürük ilacı vermeden önce çocuk doktorunuza danışın.
Ayrıca yukarıda gösterilen nefes kullanım egzersizleri bronşit durumunda rahatlamanıza ve durumun hafiflemesine yardımcı olacaktır.
Yukarıda belirtilen içerikler akut (geçici) bronşit için yöntemlerdir. Kronik bronşit tedavisinde şu durumlar uygulanabilir:
- Hava yollarınızı açmak için antibiyotikler, antienflamatuarlar ve bronkodilatörler gibi ilaçlar kullanılabilir.
- Eczane yada medikallerde satılan mukus temizleme araçları kullanılabilir.
- Daha iyi nefes alabilmeniz için oksijen tedavisi uygulanabilir.
- Daha kolay nefes almanıza ve daha fazla egzersiz yapmanıza yardımcı olabilecek bir egzersiz programı uygulayabilirsiniz.
Ayrıca bronşit durumunun tekrarlanmaması için bağışıklık sisteminizi güçlendirmeniz gerekir.
Bronşit Tedavisi İçin Doğal Yöntemler Var mı ?
Bir çok hastalık gibi bronşiti de evinizde kontrol altına alabileceğiniz bir çok doğal yöntem mevcuttur.
Bronşit İçin Zencefil
Bronşit için etkili bir çare olarak bilinir. Yarım çay kaşığı zencefil tozu, biber ve karanfil karışımı bronşitten kaynaklı iltihapların erimesine fayda sağlayacaktır. Günde en fazla üç kez kullanılmalıdır. Bu malzemeler balla karıştırılabilir yada çay olarak hazırlanabilir. Bu üç bileşenin karışımı ayrıca ateş düşürücü özelliklere sahiptir. Bronşitte görülen ateşi düşürmede oldukça etkilidir. Hastanın metabolizmasını da güçlendirir.
Bronşit Düşmanı: Badem
Badem, bronşit dahil bronşiyal hastalıklarla savaşmakta faydalıdır. Yedi tane bademi toz haline getirerek bir bardak portakal veya limon suyunda karıştırılmasıyla içilebilir. Bu karışım günde bir kez kullanılmalıdır.
Su Tüketimini ve Nemi Arttırın
Susuz kalmayın. Günde 6 ila 8 bardak su tüketmenizi tavsiye edilir. Sıvılar, bronşiyal salgıları engellemeye yardımcı olarak öksürmelerini kolaylaştırır. Bronşiti olan çoğu insan, ılık sıvıları soğuktan daha yatıştırıcı hisseder. Eğer sizde de durum böyleyle çay tüketebilirsiniz.
Ortamınız kuru ise nemlendirin. Kuru hava bir tahriş kaynağıdır. Öksürük nöbetlerini artırabilir. Eğer mümkünse Geceleri, uyumak üzereyken buharlaştırıcı makinenizi çalıştırın. Yoksa sıcak bir duşta iyi gelecektir.