TÜHA HABER / SETA Siyaset Araştırmaları Direktörü Doç. Dr. Nebi MİŞ, MuhalefetİN, Libya’ya Türkiye’nin asker göndermesine karşı çıktığını hatırlatarak, sadece asker göndermeye değil, Libya’da uluslararası anlamda tanınan Feyaz Serrac liderliğindeki Ulusal Mutabakat Hükûmeti ile anlaşma yapmasını da sorun olarak gördüğünü açıkladı.
Doç. Dr. Nebi MİŞ, “Libya konusunda tek bir önerileri vardı: Türkiye’ye “cihat” ilan eden General Halife Hafter’le “diplomasinin işletilmesini” istiyorlardı. “Seküler” ve dolayısıyla “makbul” olarak tanımladıkları Hafter’le Türkiye’nin görüşmesi hâlinde Libya’da sorunların bir anda çözüleceğine inanıyorlardı. Hafter’e neredeyse kefil oluyorlar, “ara buluculuk” yapılması durumunda Türkiye’nin elinin güçleneceğini varsayıyorlardı” dedi.
Türkiye’nin daha önceden Hafter dâhil olmak üzere taraflarla farklı düzeylerde görüşmüş olmasını önemsemediklerinin altını çizen Doç. Dr. Nebi MİŞ, “Hükûmetin, Libya’daki sorunun çözümüne yönelik birçok yolu denedikten sonra, asker gönderme kararına vardığını anlamak istemediler” şeklinde açıkladı.
Doç. Dr. Nebi MİŞ, Türkiye’nin meşru Libya hükûmeti ile yaptığı anlaşmalar üzerinden yakınlaşmasını tehdit olarak gören ülkelerle aynı hizada konumlandıklarına dikkat çekerek, Ulusal Mutabakat Hükûmeti ile yapılan anlaşmanın, Doğu Akdeniz’de çıkarları olan ülkeleri rahatsız ettiğini, Yunanistan, Mısır, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve İsrail gibi aktörlerin başını çektiği ülkelerin, Libya’nın başkenti Trablus’taki hükûmete yönelik baskıyı artırdıklarını ve Hafter’in, meşru Feyaz Serrac hükûmetini devirmesine destek verdiklerini dile getirdi.
CHP’nin başını çektiği muhalefetin de, açıktan olmasa bile, yaptığı açıklamalarla, Ankara’nın bölgedeki çıkarlarını korumada hayati öneme sahip olan meşru hükûmeti değil, BM tarafından silah ambargosuna tabi tutulan Hafter’i meşrulaştıran bir dil kullandığını aktaran Doç. Dr. Nebi MİŞ, Libya’ya asker göndermenin diplomatik süreci tetikleyen önemli bir mekanizma olacağını görmek istemediklerini, Suriye’de olduğu gibi, sahada olmanın, çözümün bir parçası olmayı gerektirdiğini anlamaya çalışmadıklarını kaydetti.
Doç. Dr. Nebi MİŞ, “Eğer Türkiye Libya’ya asker göndermeseydi, Erdoğan ve Putin’in görüşmesinden ateşkes çağrısı çıkmazdı” dedi.
“Berlin sürecine yönelik Türkiye’nin ağırlığı bu kadar artmazdı” diyen Doç. Dr. Nebi MİŞ, “Sorunun çözümüne yönelik çabalar hızlanmazdı. Libya’nın geleceği konusunda, İtalya ve Fransa arasında yaşanan görüş ayrılığı Türkiye’nin lehine bir durumu ortaya çıkarmazdı. İtalya’nın krizin kalıcı bir biçimde çözülmesi konusunda Mısır ve Fransa’ya kıyasla daha istekli bir pozisyon almasını doğurmazdı” şeklinde vurguladı.
“Muhalefetin Libya konusunda tek seçeneğin “diplomasi” olduğunu söylüyordu” ifadesini kullanan Doç. Dr. Nebi MİŞ, Türkiye ve Rusya’nın, Libya’daki taraflara 12 Ocak’tan itibaren ateşkes yapılması çağrısını yaptığını, ancak belirlenen süreye iki gün kala Hafter tarafının, ateşkese uymayacağını duyurduğunu, bu gelişmeler yaşanırken Türkiye’ye “cihat” ilan etmiş olan Hafter’in savunuculuğunu yapanlara karşı, Baykal’ın yaptığı açıklamaların önemli olduğunu, 18 yıl CHP Genel Başkanlığı yapmış olan Baykal’ın, Libya konusunda çok değerli bir çıkış yaptığının altını çizdi.
Doç. Dr. Nebi MİŞ, Kıbrıs Barış Harekâtı sırasında Maliye Bakanı olan Baykal’ın, Amerika’nın ambargosu yüzünden sadece silah, para değil sivil uçakların vidalarının bile alınamadığı bir dönemde Libya’nın nasıl Türkiye’nin yanında olduğunu kendi yaşadıklarından örnekler vererek açıkladığını söyledi.
“Mevcut CHP yönetiminin Libya konusundaki tutumunun tam karşısında konumlandı” diyen Doç. Dr. Nebi MİŞ, Deniz Baykal‘ın Muhalefet çevrelerinin yanlışlığını şu sözlerle dile getirdiğini aktardı:
“Libya’nın daha önceden yanında olmalıydık. Nasıl hata yapılıyor diye bakmamız lazımdı. Askerlerimizle siyasetçilerimizle önceden destek olmalıydık. Siyasi ahlak bunu gerektirir. Libya’ya, ‘Silah, asker, teknoloji neye ihtiyacın var?’ dememiz lazımdı…”
SETA Siyaset Araştırmaları Direktörü Doç. Dr. Nebi MİŞ, Baykal’ın açıklamalarının ardından ve ateşkes çağrısına uymayan Hafter’in tutumunu gördükten sonra; bakalım muhalefet önümüzdeki günlerde, Libya konusundaki görüşlerini revize edecek mi? Hâlâ, Hafter’i meşrulaştıran, Türkiye’nin konumunu zayıflatan söylemlerini sürdürecek mi?” şeklinde kaydetti.
HABER : Ataner YÜCE
***
Nebi Miş
[TÜHA Haber Ajansı, 14 Ocak 2020]