Son açıklanan rakamlara göre işsizlik oranlarında artış var. İşsiz ordusuna yakından bakınca da kadınlar göze çarpıyor. Resmi işsizlerin yüzde 38’i kadınlar.
Ekonomi haberlerini takip edenler, ‘resmi işsiz’ tanımına da aşinadır. Yanı başımızdaki işsizlik belası çok daha büyük. TÜİK, iş aramaktan umudunu kesenleri işsiz olarak saymıyor ve tahmin ediliyor ki, ‘umutsuzların yüzde 60’ı kadın.’
Dahası da var, resmi rakamlara göre iş gücü kapısını çalan işsizlerin yüzde 76’sı yükseköğrenim mezunu kadınlar.
Ekonomide rakamları tek renkten okumak mümkün değil. Maliye Bakanı Mehmet Şimşek bir sohbetimizde, iş talep eden kadınların sayısının artmasını hükümetin kızlara yönelik eğitim kampanyalarının başarısı olarak gösteriyordu ki, bu da doğru.
Ancak gerçek de ortada: İş talep eden eğitimli kadınlar.
Eğitim başarısı deyip, taleplerimize ket vurmayacağımıza göre, çözümü iş hayatında kadınlara fırsat yaratmaya çalışan KAGİDER ile çocuk ve annelerin eğitimine baş koyan AÇEV’in çalışması ortaya koyuyor.
Bir çocuğun kurum merkezli bakım ve eğitim hizmeti maliyetinin aylık ortalama 500 lira hesabından hareket ediyorlar.
1-6 yaş arası çocuğu olan kadın çalışanlara, çocuk bakım ve eğitim hizmeti için çocuk başına aylık en az 300 lira destek verilmesini istiyorlar.
Ve diyorlar ki, “Kadın çalışanlara her ay maaşına ek olarak verilecek ve sadece çocuk bakım hizmetlerinde kullanılabilecek 300 lira desteğin, yaratılacak istihdam ve genişleyecek çocuk bakım sektörü aracılığıyla artacak gelir ve kurum vergileri üzerinden 612 lira Hazine’ye geri dönüşü olacaktır.”
2023’E KADAR 35 MİLYAR
KAGİDER ile AÇEV’in modeline göre 1-6 yaş arası çocuğu olan annelere her çocuk için ayda 300 lira kreş ve eğitim desteği verilmesi halinde 2023’e kadar toplam 35 milyar liralık net fayda sağlanacak. Teşvik, kadın istihdamını da yüzde 24 seviyesinden yüzde 29’a çıkaracak. Bir de çocuklara faydası olacak. Halen Türkiye’de 0-6 yaş arasındaki çocuklarda okullaşma oranı yüzde 15’in altında, 4-6 yaş grubunda ise yüzde 27.
DÜNYA UYGULUYOR
KAGİDER ve AÇEV dünyadan da örnekler veriyor: Bazı AB ülkelerinde zamanlı çalışma seçeneği, hem ev hem de kurum merkezli bakımı kapsayan giderler için yüzde 80’lere varan destek veriliyor. Örneğin İngiltere’de çalışan ebeveynlere, 0-16 yaş arası çocuklarının tüm okul içi ve sonrası bakım ve eğitim giderlerine yönelik yıllık 2 bin 860 pound teşvik sağlanıyor. Hollanda’da, 0-12 yaş arasındaki çocukların her türlü bakım ve eğitim hizmetlerini kapsayan teşvikler 1990 yılında uygulanmaya başlanmış ve kadınların işgücüne katılım oranının yüzde 50’ler seviyesinden 2008 yılında yüzde 71’e yükselmesine katkı sunmuş. Bu teşviklerin aynı zamanda çocuk bakım sektörünü canlandırıcı bir etkisi de olmuş. Hollanda’da çocuk bakım hizmetlerinde çalışan sayısı 1990’da 8 bin kişiden 2010’da 80 bin 400 kişiye yükselmiş.