ÖZET : Dava, satın alınan taşınmazdan dolayı kooperatif aidatının tazminine ilişkindir. Sözleşmenin yorumunda tarafların iradesi esas alınmalıdır. Sözleşmenin bu hükmüne göre, davacının tüm diğer borçlardan arındırılmış vaziyette daire satın aldığı anlaşılmaktadır. Davalı tarafından üstlenilen aidat borcu içinde, davacının ödemek zorunda kaldığı ve bilirkişi raporunda belirtilen diğer meblağların da olduğunun kabulü zorunludur. Böyle olunca davalı, kooperatife ödemek zorunda kaldığı tüm bedeli diğer davalıdan isteyebilir. Bu sebeple mahkemece davalı hakkında açılan davanın tamamının kabulüne karar verilmesi gerekirken; kısmen kabulüne, karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
DAVA : Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde taraflardan gelen olmadığından incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
KARAR : Davacı, 15.12.2004 tarihindeki taahhütnameye güvenerek 17127 ada, 19 parsel, zemin kat 1. no.lu meskeni davalı R. K.`dan 32.000,00 TL`na satın aldığını ve bedelini ödediğini, tapu masraflarından başka hiçbir ödeme yapmamasının satış sözleşmesinde yazıldığını, R. K.`nın kooperatifteki payını 15.12.2004 tarihli kooperatif kararıyla devrettiğini, R. K.`nın daireyi O. Ş.`den aldığını, O. Ş.`in K... Konut Yapı kooperatifini kurduğunu, yöneticiliğine de eşini ve yakınlarını getirdiğini, 40 adet meskenin bulunduğu iki blok için tüm payları kendisi, eşi ve yakınları hak sahibi gibi gösterip kura çektiğini, daha sonra da kendisini yapsatçı gibi gösterip daireleri sattığını, kendisinin başka hiçbir para ödemeyeceğinin taahhüt edildiğini, ancak kooperatifin her bir ortaktan acilen 40.000,00 TL daha istediğini belirterek 40.000,00 TL tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama esnasında ise dava dilekçesini ıslah ederek 46.572,68 TL`nin davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davalı R. K.; davaya konu daireyi O. Ş.`den noter sözleşmesiyle devraldığını, aidat ödemeyeceğinin belirtildiğini, davacının belirttiği arsa payı ve üyelere Düşen sorumluluklardan haberinin olmadığını, bu durumun sadece O. Ş.`i ve kooperatif yönetimini ilgilendirdiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı O. Ş.; davacının kooperatife verdiği dilekçede hisseyi tüm borç ve yükümlülükleriyle birlikte aldığını belirttiğini, hissesini devreden üyenin ileride doğacak borçları ödemeyi taahhüt etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece; davacının ödediği aidat alacağı 7.500,00 TL`nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle birlikte davalı R. K.`dan alınarak davacıya verilmesine, bu kişi hakkında fazlaya dair talebin reddine, davalı O. Ş. hakkında açılan davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı ve davalı R. K. tarafından temyiz edilmiştir.
1- )Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı R. K.`nın tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- )Davalı O. Ş. ile diğer davalı R. K. arasında düzenlenen 26.2.2004 tarihli harici satış sözleşmesi ile, O. Ş. Konya Selçuklu Y... Mahallesi, 12127 ada 19 parseldeki K... Konut Yapı Kooperatifindeki 1. Blok 1 ve 3 no.lu hisselerini davalı R. K.`ya devretmiş, R. K. da diğer davalıdan aldığı 1. blok bir no.lu daire hissesini 15.12.2004 tarihinde 32.000.000.000 TL.(32.000,00 TL )bedelle davacıya aynı tarihli taahhütnameyle devretmiştir. Taahhütnamenin 2. maddesiyle; davacı A. U.`nun kooperatife hiçbir şekilde aidat ödemesi yapmayacağı kararlaştırılmış ve Kooperatifte de hisse devri gerçekleştirilmiştir. Kooperatif ve kooperatif üyeleriyle kooperatife ait davaya konu dairesinin de bulunduğu arsanın sahibi H. T. arasında düzenlenen 11.6.2009 tarihli uzlaşma protokolü ile, arsa sahibi tarafından kooperatife bedelsiz olarak aktarılan arsanın bir kısmına iki bloktan oluşan kırk dairenin dışında daire yapılmayacağı, arsanın ifraz edilerek kalan kısmının arsa sahibine iade edileceği, kooperatifin kat karşılığı aldığı arsa sebebiyle arsa sahibine dairelerini teslim etmemesi sebebiyle kooperatifin 1.250.000,00 TL kira borcunun bulunduğu, davalar ve icra takipleriyle yapılan ödemelerin de bu miktarın üzerine ilave edildiği, 50.000,00 TL.nın peşin ödendiği, kalan 1200.000,00 TL.nın ise daire başı 30.000 TL ödenmek suretiyle ödeneceği kararlaştırılmıştır.
Yargılama aşamasında yaptırılan bilirkişi incelemesinde; davacının arsa sahibine 31.250 TL ödemesi gerektiği, Kooperatif üyesi olup kendisine daire verilmeyen F. T.`ya 32.000 TL tazminat ödenmesi gerektiği, bu miktardan davacıya düşen payın 800 TL olduğu, bugüne kadar ecrimisil bedellerinin tahsili için yapılan ödemelerin toplamı 62.907 TL olup davacının payına 1.572,68 TL düştüğü, Sosyal Güvenlik Kurumuna yatırılması gereken prim ve cezalarla, yönetim kurulu huzur hakları, muhasebe ve genel giderleri için her bir üyenin 5.450 TL. ödemesi gerektiği, davacı tarafından 27.8.2007-25.9.2008 tarihleri arasında 7.500 Tl aidat ödendiği, A. U.`nun ödediği ve ödemesi gereken toplam miktarın;46.572,68 TL olduğu belirlenmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacıyla R. K. arasında düzenlenen taahhütnamenin 2. maddesinde belirlenen ve “A. U. kooperatife hiçbir şekilde aidat ödemesi yapmayacaktır” hükmünün bilirkişi raporunda belirlenen ve A. U. tarafından kooperatife ödenen 7500,00 TL aidat borcunun dışında kalan arsa sahibine ödenen bedel, daire sahibi olamayan kooperatif üyesine ödenen bedel, SGK prim ve cezaları, yönetim kurulu huzur hakları ve muhasebe ve genel giderleri kapsayıp kapsamadığı hususundadır. Sözleşmenin yorumunda tarafların iradesi esas alınmalıdır. Sözleşmenin bu hükmüne göre, davacının tüm diğer borçlardan arındırılmış vaziyette daire satın aldığı anlaşılmaktadır. Davalı R. K. tarafından üstlenilen aidat borcu içinde, davacının ödemek zorunda kaldığı ve bilirkişi raporunda belirtilen diğer meblağların da olduğunun kabulü zorunludur. Böyle olunca davalı, kooperatife ödemek zorunda kaldığı tüm bedeli davalı R. K.`dan isteyebilir. Bu sebeple mahkemece R. K. hakkında açılan davanın tamamının kabulüne karar verilmesi gerekirken ;kısmen kabulüne, karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
SONUÇ : 1. bentte açıklanan sebeplerle davalı R. K.`nın tüm, davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan sebeplerle temyiz edilen kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenmesi halinde iadesine, 18.10.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
ÖZET : Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
KARAR VE SONUÇ : Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı 137,70 TL. kalan harcın temyiz edenden alınmasına, HUMK`nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 05.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
YEREL MAHKEME İLAMI
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
CEYHAN
2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TÜKETİCİ MAHKEMESİ SIFATIYLA
GEREKÇELİ KARAR
E: 2012-118
K: 2012-395
DAVA : Tüketicinin Açtığı Tüketici Kredisinden Kaynaklanan
DAVA TARİHİ: 09.03.2012
KARAR TARİHİ: 09.11.2012
Mahkememizde görülmekte bulunan Tüketicinin Açtığı Tüketici Kredisinden Kaynaklanan davasının yapılan açık yargılanmasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sözleşme şartlarının müzakere edilmemesi nedeni ile dosya masrafı alınmasının haksız şart niteliğinde bulunduğunu belirterek alınan dosya masrafının iadesine karar verilmesi talebinde bulunmuştur.
Davalı vekili dilekçesinde özetle; dosya masrafı alınmasına ilişkin işlemin taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerine, banka prosedürüne ve Merkez Bankasınca düzenlenen masraf ve komisyon listesine uygun olduğu ile masraf tahsilinin tüketicinin bilgisi dahilinde yapıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamıyla; taraflar arasında konut kredisine ilişkin sözleşme akdedildiği, iş bu anlaşmaya istinaden tüketiciden dosya masrafı ve kredinin yapılandırılması sonrasında da erken kapama ücreti alındığı, alınan dosya masrafı ve erken kapama ücreti tutarının taraflar arasında ihtilaflı olmadığı, sözleme metninde vergi ve masrafların tüketiciye ait olacağı hususunun kararlaştırıldığı, Tüketici Kanununun 10/B maddesinin 1. ve 3. fıkralarının "Konut finansmanı kuruluşları tüketicilere sözleşme öncesinde kredi veya finansal kiralama işlemleri ile ilgili genel bilgiler vermek ve tüketiciye teklif ettikleri kredi veya finansal kiralama sözleşmesinin koşullarını içeren Sözleşme Öncesi Bilgi Formu vermek zorundadır. Tüketici teklifi kabul edip etmemekte serbesttir. Sözleşme Öncesi Bilgi Formunun tüketiciye verilmesini takip eden bir iş günü geçmeden imzalanan sözleşme geçersizdir. Konut finansmanı sözleşmelerinin yazılı olarak yapılması ve bu sözleşmenin bir nüshasının tüketiciye verilmesi zorunludur. Taraflar arasında akdedilen sözleşmede öngörülen şartlar, sözleşme süresi içerisinde tüketici aleyhine değiştirilemez." şeklinde düzenlendiği, bu madde normuna göre sözleşme öncesi bilgilendirme formunun kredinin akdedilmesinden önce usulüne uygun bir şekilde düzenlenerek tüketiciye en az bir gün önce verilip sonrasında kredi sözleşmesinin düzenlenmesi gerektiği, bu prosedüre uygun olarak akdedilmeyen sözleşmelerin geçersiz addedildiği,
Madde normunda öngörülen şeklin nitelikli geçerlilik şekli olduğu, tüketiciye verilen sözleşme öncesi bilgilendirme formunun, matbu olarak düzenlenip krediye ilişkin herhangi bir bilgiyi içermediği, alınacak doya masraf tutarının yazılı olmadığı, bu itibarla sözleşmenin bu hali ile Tüketici Kanunun 10/B maddesine aykırı olarak düzenlendiği, geçerlilik şekline aykırı olarak düzenlenen sözleşmedeki tüketici aleyhine öngörülen hükümlerin BK.nun 11. ( YBK 12. Madde ) maddesi gereğince geçersiz olup tüketiciyi bağlayıcı nitelikte bulunmadığı, diğer yandan dosya masrafı alınmasına ilişkin şartın taraflarca müzakere edilmediği, 4077 Sayılı Kanunun 6. maddesinde öngörülen; Satıcı veya sağlayıcının tüketiciyle müzakere etmeden, tek taraflı olarak sözleşmeye koyduğu, tarafların sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinde iyiniyet kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan sözleşme koşulları haksız şarttır" şeklindeki madde normu gereğince tüketiciye fazladan yükümlülük getiren, hukuki durumunu ağırlaştıran ve tüketiciye tek taraflı olarak dayatılmış nitelikteki dosya masrafı alınmasına ilişkin sözleşme şartının, müzakere edilmediğinden dolayı haksız şart niteliğinde olduğu, dosya masrafı alınacağına ilişkin şartın, taraflarca müzakere edilerek kararlaştırıldığı hususunun, banka tarafından ispatlanamadığı gibi dosya masrafı tutarının sözleşmede açıkça belli edilmemiş olmasının, sözü geçen sözleşme şartının müzakere edilmediğini göstermekte olduğu, bu itibarla haksız şarta dayalı olarak tahsil edilen paranın iadesi gerektiği, bir an için dosya masrafı alınmasına ilişkin sözleşme şartının taraflar arasında müzakere edildiği kabul edilse dahi, bankanın kullandırdığı krediyi faizi ile birlikte belli ir vade sonunda geri alacağı, bu şekilde kullandırdığı kredi karşılığında kazanç ve kar sağladığı, kredinin tahsisi için dosya masrafı alınmasını gerektiren herhangi bir zorunlu masraf yapılmadığı, banka tarafından kredinin tahsisi için kredinin maliyetine dahil olmayan bir kısım zorunlu masrafların yapıldığı ve bunun karşılığında dosya masrafı adı altında ücret alındığı olgusunun ispatlanamadığı, zorunlu masraf adı altında banka personel giderleri vesair şeklinde kredinin maliyetine dahil olan unsurların ileri sürüldüğü, ancak maliyete dahil olan unsurların kredi faiz oranına dahil olduğu ve kredinin, kararlaştırılan faiz oranı üzerinden satılmış olduğundan dolayı ancak maliyet dışı unsurların tüketiciye yansıtılıp tüketiciden talep edilebileceği, yukarıda açıklandığı üzere tüketiciye yansıtılabilecek ipotek tesis ücreti, ekspertiz ücreti vesair şeklinde herhangi bir masraf yapıldığının ispatlanamadığı, bu itibarla karşılıksız bir şekilde herhangi bir hizmet karşılığı olmaksızın dosya masrafı alınmasının, ticari ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğu, ticari ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı sözleşmelerin, BK`nun 20 ( YBK 27. Madde ) maddesi gereğince batıl olduğu, yine 6098 sayılı BK`nun 25.maddesindeki "genel işlem koşullarına, dürüstlük kurallarına aykırı olarak karşı tarafın aleyhine ve onun durumunu ağırlaştırıcı nitelikte hükümler konulamayacağı" şeklindeki madde normu yönünden de dürüstlük kuralına aykırı olarak tüketicinin aleyhine olan ve durumunu ağırlaştıran herhangi bir hizmet karşılığı olmaksızın dosya masrafı alınmasına ilişkin sözleşme şartının geçersiz olduğu, giderek bu yönden de alınan ücretin tüketiciye iadesi gerektiği;
Refinansman/Erken kapama ücreti yönünden yapılan değerlendirmede ise, Konut Finansmanı Kapsamındaki Kredilerin Yeniden Finansmanına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığı, zira sözü geçen yönetmeliğin 6. maddesinde yeniden finansman amacı ile konut finansmanı sözleşmesinde yapılan değişikliklerin, tüketiciye ne şekilde yansıyacağına ilişkin karşılaştırmalı bilginin tüketiciye yazılı olarak verileceğinin düzenleme altına alındığı, sözleşmenin yeniden yapılandırılması sonrasında tüketicinin bu işlemden dolayı ne şekilde bir yarar sağladığı, faiz oranının indirilmesinin, alınan dosya masrafı ile birlikte tüketiciye toplam maliyetinin ne kadar olduğu, yapılan işlemin tüketicinin leh ve aleyhinde doğurduğu sonuçlarının nelerden ibaret olduğu, ezcümle faiz indirimine gidilmesinin tüketiciyi ne şekilde yansıdığı hususunda ayrıntılı bilgilendirme yapılmadığı, bu itibarla usulüne uygun bir şekilde bilgilendirme yapılmamasının dosya masrafı alınmasına ilişkin işlemi geçersiz kıldığı, zira bilgilendirme yapılması olgusunun geçerlilik şekli olarak düzenlendiği, diğer yandan kredi sözleşmesinde kararlaştırılan faiz oranının indirilmesinin tarafların icap ve kabulü çerçevesinde gerçekleştirilen sözleşmenin yeniden uyarlanması halinden başka bir şey olmadığı, kredi ilişkisinin ödeme suretiyle sonlandırılması halinin mevcut olmadığı, taraflar arasındaki kredi ilişkisinin, kararlaştırılan düşük faiz oranı üzerinden devam ettiği, bu nedenle kredi ilişkisinin, kararlaştırılan düşük faiz oranı üzerinden devam ettiği, bu nedenle kredi ilişkisinin ödeme ile sona ermesi halinde hayatiyet kazanacak olan erken kapama ücretinin somut olayda uygulama yeri bulmadığı, yine tüketiciden tahsil edilen kapama ücretinin herhangi bir hizmet karşılığı olarak tahakkuk ettirilmediği, kredi sözleşmesinde kararlaştırılan faiz oranının, düşük faiz oranı üzerinden uyarlanması işleminin, bankaya herhangi bir maliyetinin bulunmadığı, ödeme planının değiştirilmesi sırasında herhangi bir zorunlu masrafta bulunulmadığı, bu hali ile ödeme plan değişiklik ücreti alınması işlemi ticari ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğu, banka tarafından yapılan işlemin, kredi ilişkisinin düşük faiz oranı üzerinden devam ettirilmesinden ibaret olduğu, sözü geçen işlem bakımından ücret alınacağı hususunda tüketiciyi bağlayıcı nitelikte herhangi bir yasal mevzuat da bulunmadığı, bankanın erken kapama ücreti alınacağına ilişkin yönetimsel kararının da yukarıda açıklandığı şekilde tek taraflı olarak kararlaştırılıp tüketiciyle müzakere edilmeden tüketiciye dayatılan haksız şart niteliğinde olduğu, "6098 sayılı BK`nun 25. maddesi gereğince genel işlem koşullarına, dürüstlük kurallarına aykırı olarak karşı tarafın aleyhine ve onun durumunu ağırlaştırıcı nitelikte hükümler konulamayacağının" düzenlendiği, bu maddenin normunun kamu düzeninden oluşu nedeni ile 6101 Sayılı Kanunun 7. maddesi gereğince derhal uygulanacağı, dolayısıyla herhangi bir hizmet karşılığı olmaksızın erken kapama ücreti adı altında ücret alınmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğu, geçerli olmadığı, alınan ücretin tüketiciye iadesi gerektiği,
Faiz başlangıcı, faizin niteliği ve zamanaşımı yönünden yapılan değerlendirmede ise; iadenin hukuki dayanağının sözleşmesel ilişki olduğu, dosya masrafının alınacağına ilişkin sözleşme şartının hukuka aykırı olduğundan bahisle istirdat talebinde bulunulduğu, bu itibar ile zamanaşımı süresinin 10 yıl olması münasebetiyle zamanaşımı savunmasına itibar edilmemesi gerektiği ve davadan önce temerrüt durumunun hasıl olmaması nedeni ile faizin dava tarihinden itibaren başlayacağı ile tüketicinin tacir sıfatını haiz olmadığı, Ticaret Kanununda öngörülen bir tarafı tacir olan sözleşmelerin diğer taraf içinde ticari olduğuna ilişkin madde hükmünün, tüketici hukukunda geçerli olmadığı, zira sözü geçen madde normunun taciri korumak amacıyla vaaz edildiği, sözü geçen hükmün, ticari amaç güdülmediğinden dolayı tüketici işlemi teşkil eden iş ve işlemlerde uygulanmasının adil olmadığı, zira Tüketici Yasasının, Ticaret Yasasına göre daha özel nitelikte bir yasa olduğu ve özel yasanın uygulanması gerektiği, bu itibarla gerek Tüketici Kanununda ve gerekse taraflar arasında kararlaştırılan sözleşme hükümlerinde, haksız şarta dayalı olarak iade taleplerinde temerrüt faizinin ticari faiz olduğu hususunda her hangi bir düzenleme bulunmadığı karşısında yasal faize hükmetmek suretiyle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜ ile; Davacı tüketiciden 1280 TL`sı dosya masrafı ve 288,96 TL`sı refinansman masrafı ve yine 1155,84 TL refinansman masrafı olarak tahsil edilip istirdatı talep edilen toplam 2724,80 TL`sı bedelin dava tarihi olan 09/03/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tahsil edilerek, davacı tarafa ödenmesine,
2-Alınması gerekli 162 TL`sı karar ve ilam harcının davalı taraftan tahsil edilerek hazineye irat kaydına,
3-Sarf edilen gider avansından kalan bakiye gider avansının istek halinde davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafça sarf edilen 7 adet davetiye gideri olan 49 TL`sı yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 400 TL`sı vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekiline tebliğinden itibaren 15 günlük yasal süresi içerisinde temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi. (Baytok Hukuk Burosu)