Amerika Birleşik Devletleri ile başlayan İngiltere ve Avustralya ile devam eden ve Kanada Başbakanı Trudeau basın toplantısıyla duyurmasıyla hızlanan 2022 Pekin Kış Olimpiyatları’na diplomatik boykot kararlarını en içten duygularımızla selamlıyoruz. Gökten üç elma düştü ve bu üç elmanın hepsi de Çin’in kafasına düşmüş gibi.
Boykot kararı üç temel olaya dayanıyor. İlk olarak, Çin’in Sincan Özerk Bölgesinde yaşayan Uygur Türkleri’ne karşı yapılan soykırımı boykot etmektir. Beyaz Saray Basın Sekreteri Jen Psaki 7 Aralık’ta yaptığı basın toplantısında, Pekin Kış Olimpiyatlarına katılmak için diplomat ya da resmi heyet göndermenin “Çin Halk Cumhuriyeti’nin Sincan’daki korkunç insan hakları ihlalleri ve zulmü karşısında hiçbir şey yokmuş gibi davranmak olacağını” belirttikten sonra “Bunu yapamayız” şeklinde açıklama yapmıştı.
Dünya tarihinde buna benzer boykot örneği, 1980’de Sovyetlerin Afganistan’ı işgalini protesto etmek için sporcularını Moskova Olimpiyatları’na göndermemesi ile mütekabiliyet ilkesini uygulayan Sovyetler Birliği ve müttefiklerinin 1984 Los Angeles’te düzenlenen Yaz Olimpiyatları’na katılmamalarıdır. Amerika’nın bu son kararını Çin’deki insan hakları ihlallerini protesto etmek adına Senato üyelerinin tümünün Cumhuriyetçilerin ya da Demokratların hepsinin desteklemesi ABD’nin Çin’in Uygulara “soykırım” uygulamakla suçlamakla kalmadığını ve harekete geçtiğini göstermesi adına anlamlı. Üç ay sonra başlayacak olan 2022 Kış Olimpiyatları öncesinde Japonya’nın da bu karara katılacağı tahmin ediliyor. Türkiye’de belki hiç sevilmeyen Temsilciler Meclisi Başkanı California eyaleti temsilcisi Demokrat Nancy Pelosi’nin şu sözleri aslında durumu bizim için özetliyor: “Çin hükümeti soykırım uygularken saygılarınızı sunmaya hazırsanız, dünyanın herhangi bir yerinde insan hakları hakkında tekrar konuşmak için hangi ahlaki yetkiye sahipsiniz?”
Pelosi’nin şu sözleri tokat gibi aslında:
“Bu konuda sessiz kalmak kabul edilemez. Sessiz kalmak Çin’in insan hakları ihlallerini mümkün kılıyor.”
Uluslararası toplumun bu konuda yani tüm dünyanın gözü önünde Sincan bölgesinde yaşayan Uygurlar başta olmak üzere Müslüman Türk azınlıklara karşı yaptığı soykırımı normal görmenin önüne geçebilir.
Çin Halk Cumhuriyeti’nin elinde sadece Uygurların kanı bulunmamakta. Hong Konglu üç önemli demokrasi ve insan hakları savunucusu – Jimmy Lai, Gwyneth Ho ve Chow Hang-tung 4 Haziran 2020’de yine Çin’in bir başka katliamı olan Tiannanmen Katliamını anma toplantısını düzenlemekten 10 ay hapse mahkum edildiler. 4 Haziran 1989’da Tiannanmen Meydanı’nda demokrasi için barışçıl gösteri yapan ve açlık grevi yapan çoğu üniversite öğrencisi 10 bin Çin vatandaşı, Çin ordusunun tankları ve askerlerinin kurşunlarıyla ölmüştü. Apply Daily adlı gazetenin sahibi olan Jimmy Lai ve diğer 2 Hong Kong vatandaşı, 4 Haziran 2020’de Victoria Park’ta düzenlenen barışçıl anma toplantısı nedeniyle tutuklanmış ve 9 Aralık tarihinde daha önce aldıkları 14 aylık mahkumiyet kararının üstüne 10 ay hapis cezası aldılar. 2022 Pekin Olimpiyatlarının diplomatik boykot kararının ikinci nedeni budur.
Boykot kararının üçüncü nedeni ise Çinli tenisçi 35 yaşındaki Peng Shuai’nin 75 yaşındaki Çin eski Başbakan Yardımcısı Gaoli Zhang (bu şahıs büyük ihtimal Uygurlara soykırımın ardındaki kişi) hakkında yaptığı cinsel saldırı iddiası sonrası ortadan kaybolmasıdır. Birleşmiş Milletler bile bu konuda devreye girdi. Çin’in tüm dünya tarafından tanınan en ünlü spor yıldızı tenisçinin nerede olduğu sorusunu tüm dünya sorduktan sonra Peng Shuai’nin yaşadığına dair sözde görüntüler paylaşıldı. Olayın aslı şu: Çin’de uzun zamandır Facebook ve Twitter yasak. Devletin kontrolündeki Weibo adlı uygulama bulunuyor. Bu uygulamaya Peng Shuai uzun bir metin yükledi. 30 dakika sonra bu metin bir şekilde silindi ya da sildi. Shuai bu açıklamasında ilk önce 10 yıl önce yaşanan ve en son 3 yıl önce yaşanan cinsel saldırı olayını anlatıyor. Üç yıl önce o sırada emekli olan Çin eski Başbakan Yardımcısı Zhang Gaoli ile Pekin’deki Kang Ming Otelinde tenis oynadıktan Zhang Gaoli’nin eşi olan Kang Jie ile birlikte evlerine gittiklerini fakat çok korktuğunu ve onunla zorla cinsel ilişki yaşadığını belirtiyor. Kimsenin ona inanmayacağını çünkü karısının buna izin vermeyeceğini belirtiyor. Bu olaydan yedi yıl önce de benzer bir durumun yaşandığı da belirtiliyor. Üç yıl önceki olayda karısı kapıdayken yatak odasında seks yapmaya zorluyor ve ünlü tenisçi reddedip ağlıyor. Sonra hep beraber oturup yemek yiyorlar fakat büyük bir travma yaşıyor. “Ne kadar tiksindiğimi ve kendime “Hala insan mıyım?” diye kaç kez sorduğumu anlatamam” diye yazıyor. Bu olayın magazinsel yönü yanında Çin lideri Xi Jinping’in sağ kolu olan Zhang Gaoli’nin evli olmasına karşın metres ilişkisi yaşaması, aralarında 40 yaş fark olması, cinsel taciz ve zorlama olması Çin’in durumunu dünya kamuoyu önüne seriyor. Sadece ekonomik büyüklüğü olan 3 Y (yoksulluk, yolsuzluk, yasak) yanında adam kayırmacılığın en üst seviyede olduğu demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğü gibi kavramlar yanında Amerika’da başlayan Me Too Hareketi’ne benzer olayların yaşanamayacağı bir ülke. Peng Shuai tek olay değil ki. Türklerin bile alışveriş yaptığı Ali Baba sitesinin kurucusu Jack Ma Çin ekonomik sistemini eleştirdikten sonra uzun süre ortadan kaybolmuş ve tekrar ortaya çıktıktan sonra 2 trilyon dolara ulaşan servetini terörist ilan edilmesi halinde elinden gideceği bildiği için Çin Komünist Partisi ne derse onu yapacak hale gelmişti.
Sonuç olarak, bu üç olay boykot yapılması için geçerli sebepler. Gökten üç elma düşmüş. Umarım bu üç elmadan en azından biri Türk dünyası ve Müslüman dünyasının başına düşer. Türkiye’nin üyesi olduğu Türk Devletleri Teşkilatı ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi örgütler, 2022 Pekin Kış Olimpiyatları’nı boykot kararı alır diye ümit ediyoruz. Hatta bu olimpiyatlara sponsor olan çok uluslu büyük şirketlere tüketici olarak bizlerde tavır koyabiliriz. Sincan bölgesinde üretilen ürünleri boykot ederek başlayabiliriz. Ve Kış Olimpiyatlarına sponsor olan şirketler boykota eklenmelidir. Boykot için birçok nedenimiz var. Uygurlara yapılan soykırım, Hong Konglulara yapılan baskı, insan hakları ihlalleri ve demokrasi karşıtlığı ve Peng Shuai kadın olarak haklarının yok sayılması.