EVRİM KÜÇÜK
Son bir yılda yurtdışı piyasalarda yüzde 60 düşen Ayçiçek yağı fiyatının Türkiye’de ithalatın azalmasıyla daha da gerilemesi bekleniyor. Ülkemizde gümrük vergisinin haziranda sert bir şekilde yükseleceği beklentisi ve üretimdeki artışın Karadeniz’de fiyatları daha da aşağı çekeceği tahmin ediliyor.
Uluslararası piyasalarda bitkisel yağ fiyatlarında düşüş yaşanıyor. Palm yağı, soya yağı ve kanola yağı fiyatları artan üretime karşın zayıflayan ithalat nedeniyle geriliyor. Ayçiçek yağı fiyatlarında da sert bir düşüş gözlemleniyor. Bunun en önemli nedeni olarak ise ihraç edilebilir üründeki artış ve özellikle Karadeniz yağının başlıca alıcılarından Türkiye’de Ayçiçek tohumu ve yağına getirilmesi beklenen yüksek gümrük vergisi gösteriliyor.
Ukrayna yağı 3 ayda 286 dolar ucuzladı
FAO’nun Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, nisanda aylık bazda yüzde 8.7 geriledi. Endeks bir yıl önceki seviyesinin yaklaşık yüzde 48.2 altına indi. Uluslararası piyasalarda Ayçiçek yağının ton fiyatı yılbaşından bu yana 435 dolar yani yaklaşık yüzde 33.85 gerileyerek 850 dolara indi. En büyük üreticiler Rusya ve Ukrayna arasında patlak veren savaş sonrasında 2400 dolarla rekor seviyeye çıkan fiyatlar son 1 yılda ise yüzde 60 geriledi. Karadeniz’de Ayçiçek yağı fiyatları 2 Haziran’da sona eren haftada 3 yılın en düşük seviyesine indi. Platts değerlendirmesine göre FOB Karadeniz Ukrayna ayçiçek yağı fiyatı 3 ay içinde 236 dolar geri çekilerek 2 Haziran itibarıyla 689 dolara indi.
‘Türkiye’de vergisi %36’ya yükseliyor’ beklentisi
Karadeniz’de fiyatlardaki düşüşün Türkiye’de ayçiçeği ithalat vergilerinin tohum için yüzde 27’ye ve yağ için yüzde 36’ya çıkacağı korkusuyla desteklendiği belirtiliyor. Tarımsal emtia danışmanlık ve analiz kuruluşu Agricensus’un konuştuğu ticaret kaynakları, Türkiye’de sıfırlanmış oranın 31 Mayıs’ta sona ermesinin ardından hazirandan itibaren hem ayçiçeği tohumu hem de Ayçiçek yağı ithalat vergilerini sırasıyla yüzde 27 ve yüzde 36’ya çıkacağı beklentisinin özellikle Karadeniz yağı üzerinde etkili olduğunu söylediler.