Uzun yıllardır sakin kalan Doğu Akdeniz’de son yıllarda bir hareketlenme var. Bu hareketlerin bir kısmı iyi yöndeyken, bir kısmı da üzülerek söylemek gerekirse savaş tehlikesi taşıyor.
Umut edilir ki savaş tehlikesi olmasın.
Tüm bu olaylara ne sebep oluyor?
Birincisi; deniz altındaki doğal zenginliklerin paylaşılması.Ya da paylaşılamaması.
İkincisi ise; alanda kurulmak istenen hakimiyet ve kötü siyasetçilerin yanlış kararları.
Doğu Akdeniz’de sınırları olan ülkeler hangisi diye baktığımızda, en uzun deniz sınırı olan ülke Türkiye. Sırasıyla Suriye, İsrail, Lübnan, Mısır ve Güney Kıbrıs, Kuzey Kıbrıs var. Biraz daha ortalara geldiğimizde Antalya ilimizin karşısında sahilimize yaklaşık 2 kilometre uzaklıkta Yunanistan’a ait Meis Adası’nı görüyoruz.
Akdeniz’in bu bölgesinde doğalgaz aramak ve çıkarmak üzere Türkiye hazırlık yapıp harekete geçti. Güney Kıbrıs, Kuzey Kıbrıs ve dolayısıyla Yunanistan’da bu bölgelerde aynı faaliyetlerde bulundu.
Alan paylaşımı konusunda sorunlar baş gösterdi. Böyle olunca Güney Kıbrıs ve Yunanistan’a, karşılıklı çıkarlar nedeniyle destek olmak için Fransa destek verdi.
Öte yandan ABD ve Rusya’da olaya Güney Kıbrıs tarafından katıldı.
Böylelikle Doğu Akdeniz bir anlamda kurtlar sofrasına döndü.
İç politikada başarısız görünen Fransa Başkanı Macron, dış politikada birkaç hamle yaptı.Önce Suriye’deki olaylarda rol almak istedi.Devamında Libya’da aynı müdahaleyi yapmaya kalktı. Bu eylemleri Türkiye tarafından engellendi. Bu defa Fransa Yunanistan’a, Türkiye’ye karşı destek verdi.
Rusya AB üyesi olan Güney Kıbrıs ile irtibat kurdu. ABD’de bunu görünce bu ülkeye uygulamakta olduğu silah ambargosunu kaldırdı.
Tüm bu olaylar doğal olarak doğu Akdeniz’de geniş sınırı olan Türkiye’de ve bu alanlarda bulunan ülkelerde, bilhassa Türkiye ve Yunanistan arasında gerginlik oluşturdu.
Savaş gemileri alana gitti. Türkiye, kendi sınırları içinde bulunan karasularında askeri tatbikat yaptı.
Tüm dünya “Acaba bu bölgede savaş mı çıkacak?” diye alarma geçti.
Araya AB ve bazı ülkeler girdi ülkeleri sakinleştirmek için.
Paylaşılamayan neydi? Doğu Akdeniz’deki yer altı zenginlikleri. Başta doğalgaz. Haklı olarak kendi sınırları içinde Türkiye doğalgaz çıkarmak isterken, alanda olan ya da olamayan ülkeler buna haksız nedenler ile karşı çıktılar.
Alanda bulunan doğal kaynakların çıkarılması ve paylaşılması işi orada sınırları olan ülkelerin kendi aralarında hakkaniyetli bir anlaşma yapmasına bağlı aslında.
Başta ABD ve Fransa olmak üzere olaya karışan ülkelerde yaklaşan seçimler var. İç politikada başarılı olamayan liderler dış politikada başarı peşindeler.Böylelikle seçimlerde oylarını artırmayı düşünüyorlar.
Aynı zamanda taraflara silah satarak kazanç elde etmek isteyen Fransa, Rusya, ABD gibi ülkeleri de unutmamak gerekir. Nitekim Fransa,Yunanistan ile silah satış anlaşması yapmış durumda.
Şu andaki durum, NATO ve AB yetkililerinin devreye girmesiyle sakinleşmiş görünmektedir. Taraflar diplomatik görüşmelerle ve hakkaniyet ölçüsünde sorunu çözmek için kararlı görünüyorlar. En azından Türkiye’nin isteği bu.
Diğer yandan Doğu Akdeniz’de çıkarılacak doğalgazın, Avrupa ülkelerine sevk edilmesi ancak Türkiye üzerinden daha ekonomik ve uygun görünüyor. Yani hangi ülke bu alanda doğalgaz çıkarırsa çıkarsın hem altyapı, hem de dağıtım maliyetleri açısından Türkiye üzerinden bu dağıtımı yapmak zorunda kalacaktır. Dolayısıyla her durumda Türkiye, kazançlı olacaktır.
Bu durumda savaşmadan, gerilim yaratmadan, karşılıklı görüşmelerle sorunu çözmek ve doğal zenginlikleri hakkaniyetle paylaşmak, bu bölgedeki ülkeler ve insanları için en mantıklısı görünüyor.
Ben de dış siyaset mantığı içinde sorunun çözüleceğine ve suların durulacağına inananlardanım.