Tunus yarın yeni iktidarı belirleyecek
Tunus'ta yarın ülkeyi önümüzdeki beş yıl boyunca yönetecek iktidarın belirleneceği genel seçimler yapılacak
Dünya Bülteni/ Haber Merkezi
Tunus, 2011 yılındaki Yasemin Devrimi sonrasında kurulan geçici hükümetlerin ardından ilk defa yarn, önümüzdeki beş yıl boyunca ülkeyi yönetecek iktidarı belirlemek için sandık başına gidecek.
Ülkede uzun yıllar iktidarda kalan devrik Cumhurbaşkanı Zeynelabidin Bin Ali rejiminin 2011 yılında Arap Baharı'nın etkisiyle devrilmesinin ardından Tunus demokratik hayata geçiş için ilk adımları atmaya başlamıştı. Ülkedeki baskıcı yönetimin ortadan kalkmasıyla birlikte yüzü aşkın siyasi parti kuruldu. Ancak bu partilerden en eskisi ve en teşkilatlısı olan Nahda Partisi iktidara geldi. 15 Ocak 2011 yılıdna hükümeti kuran Nahda Partisi, 12 gün sonra istifa etti. Nahda Partisi lideri Muhammed Gannuşi tarafından hemen ikinci geçici hükümet kuruldu. İkinci geçici hükümet de 21 Şubat 2011'de istifa etti. Daha sonra, Tunus'taki Ulusal Kurucu Meclis, 23 Ekim 2011'de ilk demokratik seçimleri gerçekleştirdi. 20 Aralık 2011 Nahda Partisi, Cumhuriyetçi Kongre Partisi ve Ettakatol Partisi tarafından Başbakan Hamid Cebali liderliğinde Birinci Troyka Geçiş Hükümeti kuruldu.
Troyka Hükümeti, Ocak 2014'te istifa etti ve yerine Teknokratlardan oluşan bir hükümet kuruldu. 29 Ocak 2014’de başbakanlık görevi kendisine verilen Mehdi Cuma tarafından yeni hükümet kuruldu.
Teknokratlar hükümeti de, Tunus'u bugüne kadar getirdi ve yarın Tunus ilk normal iktidarını seçmeye hazırlanıyor.
NAHDA LİDERİ GANNUŞİ: TUNUS GERİYE DÖNÜŞ İSTEMİYOR
Tunus'taki Nahda Hareketi lideri Muhammed Raşid Gannuşi, ülkeyi kimin yöneteceğine dair kararı halkın ve anayasanın vereceğini belirterek, "Bizler, ötekileştirme ve siyasetten men politikaları gibi toplu cezalandırmadan da uzak durduk" dedi.
Demokratik geçiş sürecinin başarısı için birden çok partinin yönetime gelmesine fırsat tanımak için Nahda Hareketi'nin cumhurbaşkanlığı seçimine katılmadığını söyleyen Gannuşi, "Eski rejim mensupları, geçen seçimlere dolaylı katılırken, bu seçime birkaç partiyle giriyor. Bunları eski rejimden saymıyoruz çünkü yıkılan binanın sağlam taşları, yeni binaların yapımında kullanılabilir" diye konuştu.
Tunus toplumunun bölünmesini önlemek istediklerini dile getiren Gannuşi, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Toplumu birleştirici strateji geliştiriyoruz. Toplumun yenilikçiler ve gelenekçiler şeklinde bölünmesine karşıyız çünkü Tunus halkı Müslüman kimliğe sahip. Kimse geriye dönüş istemiyor. Partilerin çoğunluğu, milli birliğe destek veriyor. Tunus modernlik, İslamiyet ve 'kadının katılımı' etrafında birleşen ülke olacak."
SEÇİMLERDE KİM KİMDİR?
Nahda – Rönesans Partisi:
Bin Ali iktidarının devrilmesi ile başlayan yeni siyasi dönemde, en çok konuşulan ve tartışılan siyasi aktör olan Nahda Partisi ülkede en organize ve kurumsal parti olarak öne çıkıyor. Partinin
kökeni 1970 tarihinde devletin finanse ettiği ve Tunus’ta Arap ve Tunus kimliğini benimsetmek amacı taşıyan Kuran’ı Muhafaza Derneği’ne dayanıyor.
1 Mart 2011’de resmi olarak faaliyet izni alan en Nahda Partisi, uluslararası basın tarafından ılımlı İslamcı veya merkez sağ parti olarak tanımlanıyor. Diğer Tunuslu partilere göre halk tabanında daha iyi örgütlendiği belirtilen partinin lideri Raşid el Gannuşi, 20 yıl sürgünde kaldığı İngiltere’den devrim sonrası ülkesine döndü. Türkiye’nin kendileri için bir model teşkil ettiğini belirten Gannuşi, İslam ve modernite arasında bir denge kurmaya çalıştıklarını söylüyor. Tunus'ta yapılan ilk seçim sürecinde uzlaşma ve diyalog eksenli meşruiyet arayışına giren en Nahda Partisi, seçim sonrası ulusal birlik hükümetinin kurulmasından yana olduğunu her vesileyle vurgulamıştı.
Nida Tunus- Tunus’un Sesi:
Nida Tunus Partisi 2011 seçimlerinin ardından kurulmuş, Temmuz 2012’de yasallaşmış miliyetçi-seküler bir partidir.
Nida Partisi, 2014 meclis seçimlerinde önemli bir oy oranına sahip olabileceği düşünülen bir diğer parti olarak ifade ediliyor. Bin Ali’nin ülkeden ayrılmasının ardından 2011 meclis seçimlerinden önce kurulan ikinci geçici hükümetin başbakanlığını yapan, Bin Ali ve Burgiba dönemlerinde önemli görevler üstlenmiş ve son olarak da dışişleri bakanı olarak görev yapmış Baci Said el Sebsi tarafından, Nahda Partisi ve troyka hükümetini dengelemek gayesi ile kuruldu. Parti birbirinden farklı siyasi pozisyonlara sahip pek çok isimi bir araya getirmesiyle biliniyor.
Halk Cephesi İttifakı:
Halk Cephesi ittifakı, Ağustos 2012’de Nahda ve Nida Tunus’a karşı üçüncü bir blok
oluşturmak amacıyla Tunus Komünist İşçi Partisi (TKİP) lideri Hamma Hammami liderliğinde küçük ölçekli sol
partilerin biraraya gelmesiyle kuruldu.
Kurucu partiler arasında TKİP, Sosyal Demokratlar Hareketi, Baasçı Hareket, Tunus Yeşiller Partisi ve İlerici
Mücadele Partisi gibi partiler bulunuyor.
Cepheyi oluşturan partiler 2011 seçimlerinde sınırlı başarı elde etmiş ve meclise milletvekili sokmayı başarabilmiş sol partiler olarak biliniyor. TKİP 3 milletvekili, Sosyal Demokratlar Hareketi 2 milletvekili, İlerici Mücadele Partisi 1 milletvekili ile temsil hakkı elde etmişti.
Ettakatol- Demokratik Emek ve Özgürlükler Forumu:
Tunus siyasi hayatının bir diğer partisi olan Ettakatol’un lideri olan Mustafa Bin Cafer, tanınmış bir insan hakları aktivisti olarak biliniyor. Siyasete 1978’de Sosyal Demokratlar Hareketi’nde (MDS) başlayan Mustafa bin Cafer, 9 Nisan 1994 tarihinde MDS’den ayrılarak Ettakatol’u kurdu.
Parti, 2002 tarihinde yasal statüye kavuştu. Ettakatol, bin Ali iktidarı döneminde özellikle İlerici Demokrat Parti ile birlikte yasal muhalif kanadı temsil etmekteydiler.
Ettakatol, 2011 genel seçimlerinde yüzde 9’luk oy oranı ile 20 milletvekilini meclise sokabildi. Parti ayrıca Troyka hükümetlerinin ortaklarından biridir. Diğer taraftan Mustafa Bin Cafer, UKM’nin meclis başkanlığı görevini de yürütmüştür. Parti, Nahda Partisi ile koalisyon kurduğu için ağır bir şekilde eleştirilmişti.
Cumhuriyetçi Kongre Partisi (CPR):
Bin Ali döneminin önemli muhalif lideri Monşef Marzuki tarafından
2001 yılında kurulan Cumhuriyetçi Kongre Partisi (CPR), ilk parti kongresini 24- 26 Haziran 2011 tarihlerinde
Kairun’da gerçekleştirmiş ve yasal statü elde etti. CPR, Tunus kimliğinin Arap ve Müslüman olarak tanımlayan, serbest ekonomiyi destekleyen merkez-sol bir partidir.
Parti 2011 genel seçimlerinde yüzde 12,3’lük oy oranı ile 29 milletvekilini meclise sokabilmiş ve seçimlerde önemli bir başarı elde ederek ikinci parti oldu.
PARTİLERİN SEÇİM ÇALIŞMALARI
Siyasi partiler seçim çalışmaları sırasında ağırlıklı olarak, köklü değişim, ekonomik darboğazdan çıkma, özgürlüklerin genişletilmesi ve kalkınma gibi konulara vurgu yaptı.
Yarışın Nahda Hareketi Lideri Raşid Gannuşi ile Nida Partisi lideri El-Baci Kaid es-Sebsi arasında geçmesi öngörülüyor.
GÜVENLİK ÖNLEMLERİ ARTIRILDI
Ülke genelinde seçimlerin güvenli bir ortamda geçmesi için yoğun çaba sarf eden güvenlik güçleri, olası terör saldırıları ve seçimin sabotaj edilmesi gibi konulara karşı önlemlerini almış durumda. Seçim süresince Tunus ordusu da güvenliğin sağlanmasında aktif görev alacak.
SEÇİMİ 15 BİN GÖZLEMCİ İZLEYECEK
Tunus'ta yarın yapılacak genel seçimleri yaklaşık 15 bin gözlemcinin takip etmesi bekleniyor. Ülkenin en büyük anket kuruluşlarından biri olan Murakbun seçimi takip etmesi için 4 bin civarında kişiyi görevlendirdi.
Ulusal ve uluslararası diğer kuruluşlarla birlikte Tunus'taki seçimlerin yaklaşık 15 bin gözlemciyle takip edilmesi bekleniyor.