'Aşı geldi, el altından AKP'li siyasiler ve yakınları olmaya başladı bile'
Çin tarafından geliştirilen ve Türkiye'nin 50 milyon doz satın aldığı açıklanan Coronavac aşısının AKP'li siyasilere ve yakınlarına el altından uygulanmaya başlandığı iddia edildi.
İddiayı ortaya atan CHP Ankara Milletvekili Murat Emir, Çin aşısı Coronavac'ın aşı uygulamasını başlatan İngiltere'den bile önce Türkiye'ye geldiğini ve 10 gündür AKP'li kimi isimlere kamuoyundan gizlenerek uygulandığını belirtti.
Emir, "Çin aşısı 10 gündür Türkiye’de. Aşı 10 gündür el altından AKP’li siyasilere, aile dostlarına, nüfuzlu kişilere ve tanıdıklara yapılmaya başlanmış bile. Aşıyı getiren firma da her zamanki gibi yine Keymen İlaç oldu. Aşı 10 gündür el altından AKP’li siyasilere, aile dostlarına, nüfuzlu kişilere ve tanıdıklara yapılmaya başlanmış bile" dedi ve ekledi:
"Günlerdir aşının nasıl geleceğini, sözleşmenin detaylarını, aşının fiyatını soruyorduk. Bakanlık da toplumu bilgilendiriyor gibi yapıp aslında hiçbir bilgi vermiyor ve süreci kapalı bir şekilde yürütmeye devam ediyordu. Şimdi, bakanlığın süreci neden kapalı bir şekilde götürdüğü ortaya çıkmış oldu.”
Aşının güvenli olup olmadığı tartışmaları ise sürüyor.
Bilim Kurulu Üyesi Prof Dr Pınar Okyay ülkeye gelecek aşıları mercek altına aldı. Okyay, bu hafta Çin firması olan Sinovac’ın CoronaVac aşısına ilişkin merak edilenleri yazdı.
Okyay’ın yazısından önce çıkan soru ve yanıtlar:
"CoronaVac hangi tip bir aşı ve temel özellikleri neler?
CoronaVac, insanlığın en eski aşı yöntemlerinden biri kullanılarak üretiliyor. Bu geleneksel üretimde enfeksiyona sebep olan virüsler, zayıflatılarak ya da etkisizleştirilerek vücuda enjekte ediliyor. Böylece vücut, kendisine zarar veremeyecek hale gelen virüse karşı mücadele etmeyi öğreniyor, bağışıklık kazanıyor. CoronaVac da böyle; çoğalma yeteneği olmayan ölü virüs aşı olarak kullanılıyor. Bu aşılarla ilgili en önemli kaygı bağışıklık yanıtının düşük olma olasılığıdır. Ancak pandemi ile ilgili olarak zaten DSÖ ve ABD Hastalıkların Kontrolü Merkezi (CDC) gibi kurumların bağışıklık kabul sınırının yüzde 50 olduğu düşünülürse, CoronaVac'ın ilk verilerine göre bu sınırı geçmesi çok mümkün görünmektedir. Hatta, firma temsilcilerinin yüzde 90 etkin ifadesi bulunmaktadır. Ancak bu veriler henüz yayımlanmamıştır.
Aşı nasıl uygulanacak?
Aşı iki doza olarak kas içine uygulanacak. Birinci dozun verildiği güne 0. gün deniyor; sonra da 14. günde ikincisi uygulanacak. Tüm aşılarda kas içi uygulamalarda yaygın şekilde kullanıldığı üzere koldaki deltoid denilen omuz başındaki kastan uygulama tercih edilecek.
Aşının saklanma koşulları nelerdir? Bu koşullar ülkemizde sağlanabilir mi?
Aşı geleneksel soğuk zincir koşullarında etkinliğini koruyor; mesela -70'lere gerek yok. Bu nedenle, uygulamada avantajlı ve onay sonrası hemen uygulamaya sokabiliriz. Bu nedenle de ülkemiz için bu aşının bu anlamda da seçimi doğru görünüyor.
CoronaVac, güvenilir ve etkin mi?
Malum aşılarla ilgili olarak en önemli iki konu güvenilir ve etkin olması. Pandemik aşılarla ilgili olarak da güvenirlik daha da önemli. Çünkü zaten normalde kabul edemeyeceğimiz kadar etkinliği bile kabul ediyoruz. Biraz önce söylediğim gibi yüzde 50 etkin olsun yeterli diyor DSÖ ve CDC. Bu aşının Faz 3 çalışmaları tıpkı diğer aşılar gibi yayımlanmadı. Pfizer ve Moderna için konuşulan Faz 3 ara değerlendirme raporları. Başvurulan izinler de bu raporlara dayanarak verilen "Erken Kullanım İzni".
Firma, web sayfalarındaki basın bültenleri aracılığı ile hem yetişkinlerde hem de yaşlı gönüllülerde yüzde 90'ın üzerinde bir bağışıklık yanıtı olduğunu söylüyor. Bu dönem bu oranları hep firmalar paylaştı. Alıştığımız üzere önce bilimsel yayınları göremedik. Ama ısrarla, onları bekliyoruz.
Aşının Faz1/2 çalışma sonuçları, Lancet dergisinde yayımlandı. CoronaVac'ın farklı dozlar için iyi tolere edildiğini gösteriyor. Ancak buradaki katılımcı sayıları yukarıda belirttiğim gibi sınırlı. Faz 3 çalışmalarının güçlü yanı da bu zaten. Ender görülen yan etkileri de izleme olasılığınız artıyor.
Koruma ne kadar sürecek; izlenerek görülecek ama 6 aydan az olmayacağı tahmin ediliyor. Bu grup virüsleri iyi bilen bilim insanlarının tahminleri iki yıla kadar çıkıyor. Henüz bu konuda net bir şeyler söylemek için yeterli zaman geçmedi.
Ben yaptıracak mıyım?
Şiddetle bir COVID-19 aşısına ihtiyacım var.
CoronoVac aşısından çok ümitliyim. Son verilerin açıklanmasını iple çekiyorum. Her şey yolunda olursa, Erken Kullanım İzni onaylanırsa ve bu süreç şeffaf şekilde paylaşılırsa hemen sıramı alacağım. Benim gibi bekleyen binlerce vatandaşımız olduğunu biliyorum. Önümüzdeki dönem, aşı direnci ile karşılaşacağız. Erken Kullanım İzni ile ilgili çok konuşulacak. İhtiyacımız olan tek şey güven. Bunun da yolu şeffaflık ve bilimden geçiyor.
Son bir iki şey;
Aşı yapılan kişiler hastalıktan korunacaktır; ancak bu kişilerin hastalığı bulaştırıp bulaştırmayacağını henüz bilmiyoruz. Toplumda toplum bağışıklığını sağlayacak kadar en az yüzde 50, tercihan yüzde 70 oranlarında korunma sağlayamadıkça, sağlık sistemimizin üzerindeki baskıyı azaltmak ve zaman kazandırmak ve önlemlere devam etmek gerekiyor. Ancak böylece özellikle ölümlerin önüne geçebiliriz. Salgının hızının kesildiğinin verilerle izleneceği döneme kadar bireysel olarak, mesafemizi koruyalım, maskemizi takalım ve el hijyenini uygulayalım. Kış aylarındayız, kapalı ortamlardayız. Her fırsatta kapı ve pencereyi açarak içeriye temiz havanın girmesini sağlayalım."