Nöropazarlama ile ilgili birçok efsane dolaşıyor. Hatta bunlardan bazılarının gerilim filmi senaryoları aratmadığını da söyleyebiliriz. Bu efsanelerden biri de benim çok güldüğüm nöropazarlamanın bir beyin okuma, beyin yıkama olduğu inanışı
Popüler medyada “beynin satın alma düğmesi” olduğu şeklinde bir söylenti var. Nöropazarlama hakkında arama motorlarında yerli ve yabancı aramalarımızda sıklıkla karşımıza çıkan ve medya tarafından da oldukça sevilen bu metafor gerçekte neyi ifade ediyor olabilir? Gerçekten beynimizin bir satın alma düğmesi var mı? Satın alma davranışımız gerçekten de dışında mı gerçekleşiyor? Beynimizi birileri kontrol altında mı tutuyor?
Bu metaforu esas alırsak, nöropazarlama ve nörobilim uzmanları, tüketicileri zombiye dönüştürüyor. Düşünsenize tüketicilerin aklından geçenleri okuyabilen ve istenilen ürünü aldırtabilen yöntemler geliştiren nöropazarlamacılar olduğunu. Oldukça fantastik ve korkutucu görünüyor değil mi? O zaman şimdi gerçekleri konuşalım. Nöropazarlamacıların, nörobilimcilerin elinde sihirli bir değnek yok. Tabi ki beynin de böyle bir butonu yok. İnsanların zihnini okumak günümüz teknolojisi ile mümkün değil. Beyinde 100 milyarın üzerinde nöron ve trilyonlarca sinaptik bağlantı bulunmakta. Var olan en gelişmiş teknoloji ile bu kadar nöronun yalnızca birkaç bin tanesinin aktivitesi görüntülenebiliyor. Bu da dolayısıyla beynin tümünü anlamamız konusunda yetersiz kalıyor.
Ayrıca satın alma süreci ve satın alma kararlarının ardındaki zihinsel süreç tek bir ölçümleme ile formülize edilebilecek kadar basit değildir. Satın alma kararı zamanla edinilen deneyimlerle şekillenen, bilişsel ve bilinçdışı süreçleri kapsayan ve iç faktörlerden olduğu kadar dış faktörlerden de etkilenen bir süreçtir. Kaldı ki satın alma kararını etkileyen bazı gerçek durumlar da vardır. Örneğin, pahalı bir saati gördüğünüzde onu almak isteyebilirsiniz. Beyniniz o ürünü yada hizmeti satın alma isteğini haykırıyor olabilir. Ancak yeteri kadar paranız yoksa ya da kartınızda limit yoksa satın alamayacaksınızdır.
Yani tüketiciler birer satın alma makinesi değildirler. “Beynin satın alma düğmesi” söylemi ise efsaneden öte bir şey değildir. Nöropazarlama tüketicilerin zihinsel süreçlerini anlayıp, pazarlama aktivitelerinizi iyileştirmenize yardımcı olabilir, ancak doğrudan satın alma kararını etkilediğine dair bilimsel bir kanıt yoktur. En doğru ve etkili sonuç için nöropazarlama da diğer araştırma yöntemleri ile desteklenmelidir.
İlgili Neler Var?
En Değerli Gelişmeleri Size İletmek İstiyoruz
Mail listemize abone olun!
Son bir adım kaldı. E-postanızı kontrol edin. (Gmail kullanıcısıysanız "promotoions" kısmına bakabilirsiniz.
YTÜ İstatistik ve İstanbul Bilgi Ünversitesi pazarlama iletişimi yüksek lisans bölümünden mezun olan Seda Genç, geçmişte IBM, Garanti, Tmob gibi şirketlerde marka-pazarlama yöneticisi olarak çalıştı. Sonrasında kendi şirketi Neuro-mar Danışmanlık’ı kurdu. Şu anda şirketlere/bireylere pazarlama psikolojisi ve nöropazarlama temelli pazarlama iletişimi danışmanlığı yapıp eğitimler, seminerler vermektedir. Aynı zamanda NLP master practitioner ünvanına sahiptir.
Mobil oyunlaşmaya gösterilen ilgi arttıkça, ihtiyaç duyulan teknik altyapının edinilmesi kolaylaştıkça ve ortaya çıkan masraflar düştükçe, markalar kendi artırılmış gerçeklik (AR) deneyimlerini geliştirmeye günümüzde daha eğilimli oluyor. Gerek özgün lezzeti gerekse de uyguladığı ilginç içerik pazarlaması taktikleriyle dünya çapında nam salmış bisküvi markası Oreo da bunun son örneği oldu. Marka bugünlerde, bisküvi avıyla kullanıcıları kendine bağlamayı hedefleyen Büyük Oreo Kurabiyesi Avı (The Great Oreo Cookie Quest) adlı mobil oyun uygulaması üzerine çalışıyor.
Söz konusu mobil oyunda marka, kullanıcıların dünyanın dört bir yanına gizlediği Oreo bisküvilerini bulmaları için bazı ipuçları veriyor. Nesne tanıma teknolojisini kullanan oyun zekası, doğru nesneleri tespit edebiliyor ve böylece saklanmış Oreo’ları buluyorsunuz. Günlük olarak verilen ipuçları, çeşitli sorularla kullanıcılara iletiliyor. Örneğin uygulama “Bileğinde ne var?” dediğinde, sizin bu soruyu o an bileğinize taktığınız kol saatini uygulamaya taratıp saklı Oreo’lardan birini bulmaya yormanız gerekiyor. Taratma sonucunda, akıllı telefonunuzun ekranında bir Oreo çıkarsa bu, gizli bisküvilerden birini avladığınız anlamına geliyor.
Bulduğunuz her sanal Oreo, size verilen ipucunun zorluğuna göre puanlanıyor ve oluşturulan sıralamaya bakan kullanıcılar, av performanslarını Facebook ve Twitter’daki arkadaşlarıyla veya dünyanın geri kalanındaki kullanıcılarla kıyaslayabiliyor. Oyunu oynayanlar arasında gerçek Oreo bisküvilerini uygulamaya tanıtanlar ise Google’ın California’daki merkezinden tutun da Afrika’ya kadar uzanan farklı yerlere gezi kazanma şansını yakalıyor.
Gezilerden birinin Google binası olmasının nedeni ise oldukça basit ve doğal. Zira marka, bu proje için geçtiğimiz yılın Ağustos ayında Google ile iş birliği yapmış. Hâliyle bu durum oyunda verilen ödüllere de yansımış. Hatta öyle ki ödüllerin Google ile ilişkisi California’daki merkezle de sınırlı değil. Bulunan sanal Oreo’ların kullanıcılara getirdiği ödüller rastgele seçiliyor olsa da birçoğu Google ile ilgili durumda. Kazanılan Google Play puanları ve Pixel marka akıllı telefonlar, bu noktaya ilişkin açık birer örnek sunuyor. En çok da oyunun Avrupa ve Güney Amerika pazarlarında Android robotu imajı eşliğinde pazarlanması, bunu kanıtlıyor.
Oyun mantık olarak esasen Pokemon Go’ya benziyor. 2016’da ortaya çıkan bir artırılmış gerçeklik oyunu olan Pokemon Go, pek çok ülkede popüler olmuş ve insanlar kalabalıklar hâlinde, ellerinde akıllı telefonlarıyla sokaklarda pokemon arar olmuştu. Hatta çılgınlık hâline gelen bu durum, sayısız hayati riske davetiye çıkarmıştı. Anlaşılan o ki Oreo da bu potansiyeli görmüş ve bu yolda bir çalışmayla tüketicilerin karşısına çıkmak istemiş. Markanın Pokemon Go’ya özendiğini saklamadığını da söylemeliyiz. Çünkü oyunda yakalanan Oreo’ların saklandığı yere Cookiedex adını vermiş, yani tıpkı Pokemon’lara karşı tutulunca onların hakkında ayrıntılı bilgi veren Pokedex’ler gibi. Kaldı ki Oreo yetkilileri de oyunun Pokemon Go tecrübesinden ve insanların ona verdiği tepkiden çıktığını söylüyor.
Küresel ölçekli medya ajansı Carat ile sanal ve artırılmış gerçeklik üzerine çalışan Gravity Jack gibi iki önemli kuruluşun desteğini alarak projeyi hayata geçiren The Martin Agency’nin çalışmaları tamamlaması 6 ay almış. Geçen ayın sonunda Birleşik Krallık’taki IOS ve Android tabanlı cihazların kullanımına açılan oyun, burada göstereceği performansa göre Güney Amerika, Avrupa, Rusya ve belki ABD’de kullanıcılara ulaşacak. Ajans, Oreo damgası taşıyan mobil oyunun tanıtımı amacıyla biri televizyon, üçü ise sosyal medya platformlarında yayınlanmak üzere toplam dört video hazırladı.
Büyük Oreo Kurabiyesi Avı marka için her ne kadar sosyal yanı da olan ilk artırılmış gerçeklik oyunu olsa da markanın, nesne tanıma teknolojisinden ilk kez yararlanmadığını da belirtmeliyiz. Zira Oreo, tam bir yıl önce yine Google ile birlikte çalışarak Oreo Bandırma Yarışı () isminde bir projeye imza atmıştı. Bu projede tüketiciler Oreo bisküvilerini uygulamaya taratmış ve süte bandırmadan önce Oreo’ları Google Earth yardımıyla sanal olarak stratosfere fırlatmıştı.
Konuya dair görüşlerini paylaşan Oreo Marka Pazarlama Direktörü Justin Parnell ise insanların diğer cihazlara göre mobil cihazlarda daha çok zaman geçirdiğini ve bu cihazları eğlence amacıyla giderek daha fazla kullandığını söyleyip projenin çıkış amacını açıkladı.
Sizi bilmem ama zaten Pokemon Go gibi bunun yapılmış bir örneği varken ve ilk olmanın avantajıyla bütün ilgiyi toplayıp pastanın çoğunu almışken, Oreo’nun böyle bir çalışmayla çıkagelmesini pek mantıklı bulmuyorum. Böyle olması, elbette bundan sonra artırılmış gerçeklik temelinde mobil oyun oluşturulamayacağı anlamına gelmiyor. Fakat madem marka ille de artırılmış gerçeklik odaklı bir proje yapacaktı, bu daha farklı bir şey olabilirdi ya da en azından Pokemon Go mantığına yeni ama göze çarpacak bir şeyler ekleyebilirdi.
Sosyal ağlardaki özgün içerikleriyle, gerçek zamanlı pazarlamadaki başarılarıyla ve kültürel kodları müthiş bir şekilde kullanmasıyla gönlümüze giren markanın, böyle bir yola tenezzül etmesini açıkçası doğru bulmuyorum. Kaldı ki Pokemon Go rüzgârının da ilk dönemindeki gibi esmediği de bir gerçek. Markanın evdeki hesabının çarşıya ne kadar uyacağını ise şimdilik bilmiyoruz, bekleyip göreceğiz.
İlgili Neler Var?
En Değerli Gelişmeleri Size İletmek İstiyoruz
Mail listemize abone olun!
Son bir adım kaldı. E-postanızı kontrol edin. (Gmail kullanıcısıysanız "promotoions" kısmına bakabilirsiniz.
Eğer bir LinkedIn hesabınız varsa ve az çok LinkedIn’de vakit geçiriyorsanız, ülkemizde bu platformun pek de verimli kullanılmadığını farketmişsinizdir. Ancak verimli kullanıldığı takdirde, LinkedIn gerçekten de faydalı bir platform ve iş bulma konusunda da kullanıcılarına elverişli bir ortam sağlıyor. Geçtiğimiz aylarda ABD’deki bir üniversite öğrencisinin yaşadığı olay ise bunun en iyi örneklerinden biri.
ABD’deki Miami Üniversitesi’nin öğrencisi olan Akosua Boadi-Agyemang, geçtiğimiz kasım ayında, LinkedIn’de 2018 yazı için finans ya da muhasebe alanında bir staj aradığını belirten bir durum bildirimi yaptı. Hatta bu paylaşımda LinkedIn’in CEO’su Jeff Weiner’ı da etiketledi. Akosua Boadi-Agyemang isimli öğrenci, yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullanmıştı:
“Başvuruda bulundum, e-posta gönderdim, insanlarla bağlantı kurdum, birden çok etkinliğe katıldım. Bu nedenle, şimdi bu harika platformu gerçek amaçlarından biri için kullanacağım – insanlarla bağlantı kurmak. Umarım, beni gibi birini arayan biriyle bağlantı kurarım. Bu harika platform için teşekkürler Jeff Weiner.
Herkese selam, ben bir üniversite üçüncü sınıf öğrencisiyim. 2018 yazı için muhasebe ya da finans alanlarında bir staj arıyorum. İşe alıyorsanız ya da işe alan birini tanıyorsanız, bekliyorum. İrtibat kuralım! Bütün çabalar için minnettarım! Çok teşekkür ederim!
Her zaman cesur olmam söylendi. Umarım, bir gün hedeflerime ulaşmama yardımcı olur.”
Akosua’nın bu paylaşımı, kısa süre içerisinde viral haline geldi. Ancak bu paylaşımdan sonra, Akosua’nın staj arayışının nasıl sonuçlandığı bilinmiyordu. Birkaç gün önce ise Akosua, LinkedIn’de konuyla ilgili yeni bir paylaşım yaptı ve önümüzdeki yaz Microsoft’ta staj yapacağını açıkladı.
Üstelik Akosua’nın bu paylaşımı, Microsoft CEO’su Satya Nadella’nın da dikkatini çekti. Microsoft CEO’su, Akosua’nın bu paylaşımının altına “Paylaşımınızın başkalarına verdiği cesaret, gayretiniz ve hikayenizi paylaştığınız için teşekkür ederim.” şeklinde bir yorum yaptı.
Sonuç olarak LinkedIn hesabınız için biraz vakit ayırıp burada bağlantılarınız arasına önemli isimleri eklemek uzun vadede fayda sağlayabilir gibi görünüyor. Belki Microsoft gibi büyük bir şirkette iş ya da staj imkanı bulamayabilirsiniz, ama LinkedIn’in iş dünyası tarafından görünürlüğünüzü artırdığı kesin. Tabii, LinkendIn hesabınız için emek harcarsanız…
İlgili Neler Var?
En Değerli Gelişmeleri Size İletmek İstiyoruz
Mail listemize abone olun!
Son bir adım kaldı. E-postanızı kontrol edin. (Gmail kullanıcısıysanız "promotoions" kısmına bakabilirsiniz.