Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi (ÇHS), çocukların medeni, siyasi, ekonomik, sosyal, sağlık ve kültürel haklarını tanımlayan bir insan hakları sözleşmesidir. Devletin yerel mevzuatına göre çocuk haklarının tanımlanması kavramını özetleyen bu.
20 Kasım 1989’da kabul edilip imzaya açıldığı ve 2 Eylül 1990’da yürürlüğe girdiği şekliyle Çocuk Hakları Sözleşmesinin imzacıları, Somali, Güney Sudan ve Amerika Birleşik Devletleri hariç, Birleşmiş Milletler’in her üyesi dahil 193 ülkeye ulaşmıştır.
Anlaşmanın kabul edildiği aynı yıl 1954 yılında kurulan Uluslararası Çocukluk Günü’nün yıldönümünün kutlandığını da belirtmekte fayda var İnternette Çocuk Bayramı ararsanız bol miktarda bilgiye sahip olacaksınız, bunun yanında Çocukluk Günü’ne ait çok sayıda fotoğraf göreceksiniz. bütün dünyada.[1]
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme hükümlerinin özeti
Çocuk Haklarına dair Sözleşme, aşağıdakilerden oluşan birkaç maddede özetlenmiştir:
Madde 1 (Çocuğun tanımı)
Çocuğun tanımı: Çocuk için geçerli olan şeye göre, on sekiz yaşına gelmemiş olan her insandır.
Madde 2 (ayrımcılık yapmama)
Cinsiyet, köken, dil, din veya kültürlerine bakılmaksızın çocuklar arasında adalet
Madde 3 (Çocuğun yüksek yararı)
Her çocuk, aileyi etkileyen herhangi bir karar verirken, ebeveynlerinin en önemli önceliklerinden biri olma hakkına sahiptir.
Madde 4 (Hakların korunması)
Tüm hükümetler, tüm sosyal düzeylerde çocuk haklarına veya yasal, sağlık ve eğitim sistemlerine saygı göstermelidir.
Madde 5 (ebeveyn rehberliği)
Ebeveynlere, haklarını doğru bir şekilde öğrenebilmeleri için çocuklarına rehberlik edecek eğitim özgürlüğü vermek
Madde 6 (Yaşama ve Büyüme)
Her çocuğun doğuştan yaşama hakkı vardır
Madde 7 (kayıt, isim, uyruk, sponsorluk)
Doğumdan itibaren her çocuğun bir isim, uyruk ve ebeveynlerini tanıma ve onlara bakma hakkı vardır.
Madde 8 (Kimliğin korunması)
Her çocuğun kimliğini koruma hakkı vardır
Madde 9 (ebeveynlerden ayrılma)
Ebeveynlerinden ayrılmış her çocuk, kişisel ilişkilerini sürdürme ve çocuğun yüksek yararı ile çelişmediği sürece, bir tür çocuk hakkı olarak her iki ebeveynle de doğrudan ve düzenli temas kurma hakkına sahiptir.
Madde 10 (aile birleşimi)
Çocukları farklı ülkelerde yaşayan ailelerin birbirlerini ziyaret etmelerine veya gerektiğinde birlikte yaşamalarına izin vermek
Madde 11 (Kaçırma)
Çocukların, bir ebeveyn veya adam kaçırma ve çocuk işçiliği ağları aracılığıyla ülke dışına yasadışı yollarla seyahat etmemesini sağlayın
Madde 12 (Çocuğun görüşlerine saygı)
Her çocuk, kendisini etkileyen herhangi bir konudaki görüşlerini özgürce ifade etme hakkına sahiptir.
Madde 13 (İfade özgürlüğü)
Her çocuğun ifade özgürlüğü hakkı vardır
Madde 14 (Düşünce, vicdan ve din özgürlüğü)
Her çocuğun düşünce, vicdan ve din özgürlüğü hakkı vardır
Madde 15 (Örgütlenme özgürlüğü)
Her çocuğun örgütlenme özgürlüğü ve barışçıl toplanma özgürlüğü vardır
Madde 16 (Mahremiyet hakkı)
Her çocuk, ister ailevi ister kişisel olsun, herhangi bir dış zarardan mahremiyet hakkına sahiptir.
Madde 17 (Bilgiye, medyaya erişim)
Her çocuk, özellikle sosyal, ruhsal ve ahlaki iradesini ve fiziksel ve zihinsel sağlığını iyileştirmeyi amaçlayan çeşitli ulusal ve uluslararası kaynaklar aracılığıyla bilgi ve bilgilendirme materyallerine erişme hakkına sahiptir.
Madde 18 (ebeveyn sorumlulukları; devlet yardımı)
Çalışan ebeveynlerin çocukları, uygun oldukları çocuk bakım hizmetlerinden ve tesislerinden yararlanma hakkına sahiptir.
Madde 19 (Her türlü şiddetten korunma)
Her çocuğun herhangi bir fiziksel veya zihinsel istismardan korunma hakkı vardır.
Madde 20 (Aile ortamından yoksun çocuklar)
Ona bakamayacak durumda olan her çocuğun uygun bir ortamda bulunma hakkı vardır.
Madde 21 (Evlat Edinme)
Bir aile ortamından geçici veya kalıcı olarak yoksun kalan her çocuk, devlet tarafından sağlanan koruma ve özel yardım alma hakkına sahiptir.
Madde 22 (Mülteci çocuklar)
Mülteci statüsü almak isteyen her çocuğun yeterli koruma ve insani yardım alma hakkı vardır.
Madde 23 (Engelli çocuklar)
Zihinsel veya fiziksel engelli her çocuk, haysiyetini garanti eden ve kendine güvenmeyi teşvik eden koşullarda tam ve düzgün bir yaşam hakkına sahiptir.
Madde 24 (Sağlık ve sağlık hizmetleri)
Yetkililer tarafından bakım amacıyla “yerleştirilen” her çocuk, çocuğa sağlanan tedaviyi ve yerleştirilmesiyle ilgili diğer tüm koşulları periyodik olarak gözden geçirme hakkına sahiptir.
Madde 25 (Bakımda tedavinin gözden geçirilmesi)
Her çocuk, ulaşılabilir en yüksek sağlık standardına, hastalık tedavi ve rehabilitasyon merkezlerine sahip olma hakkına sahiptir.
Madde 26 (Sosyal güvenlik)
Her çocuğun sosyal güvenlikten yararlanma hakkı vardır.
Madde 27 (Yeterli yaşam standardı)
Her çocuğun fiziksel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve sosyal gelişimi için yeterli bir yaşam standardına sahip olma hakkı vardır.
Madde 28: (Eğitim hakkı)
Zengin ülkeler fakir ülkelerin bu hakkı elde etmelerine yardımcı olması gerektiğinden, her çocuğun eğitim hakkı vardır, okul disiplininin yanı sıra çocuğun eğitim hakkının bir türü olarak çocukların haysiyetine de saygı göstermelidir.
Madde 29 (Eğitimin amaçları)
Her çocuğun kişiliğini, yeteneklerini ve yeteneklerini tam olarak geliştirme hakkı vardır.
Madde 30 (Azınlıkların / yerli grupların çocukları)
Her çocuğun kendi kültürünü yaşama, dinini uygulama ve kendi dilini kullanma hakkı vardır.
Madde 31 (Boş zaman, oyun ve kültür)
Her çocuk oyunlara ve rekreasyonel faaliyetlere katılmalı, kültürel yaşama ve sanata özgürce katılmalıdır.
Madde 32 (Çocuk işçiliği)
Her çocuğun ekonomik sömürüden korunma hakkı vardır
Madde 33 (uyuşturucu kullanımı)
Nereden Çocuk Hakları Yasaklanmış ilaçların kullanımından ve bu maddelerin yasadışı üretim ve ticarette kullanımından korunma hakkı.
Madde 34 (cinsel istismar)
Her çocuk, her türlü cinsel sömürü ve istismardan korunma hakkına sahiptir.
Madde 35 (Kaçırma, satış ve kaçakçılık)
Her çocuğun adam kaçırma, satış veya kaçakçılıktan hükümetler tarafından korunma hakkı vardır.
Madde 36 (Diğer sömürü türleri)
Her çocuk, kendisini istismar edebilecek her türlü olası yoldan korunma hakkına sahiptir.
Madde 37 (Hapis ve ceza)
Ceza kanununu ihlal ettiği iddia edilen her çocuk, suçu ispatlanana kadar masum sayılma hakkına sahiptir.
Madde 38 (Savaş ve silahlı çatışma)
Her çocuğun savaş zamanlarında korunma hakkı vardır.
Madde 39 (Çocuk mağdurların rehabilitasyonu)
İhmal edilen her çocuğun fiziksel ve psikolojik iyileşme ve topluma yeniden kazandırılması için özel yardım alma hakkı vardır.
Madde 40 (Çocuk Adaleti)
Her çocuğun hukuki ve diğer yardımlara anında erişimi vardır.
Madde 41 (En yüksek ulusal standartlara saygı)
Bu yasaların bulunduğu her ülke bunları uygulamalıdır
Madde 42 (Hak bilgisi)
Hükümetler bu hakları yetişkinlere ve çocuklara öğretmelidir
Madde 43-54 (uygulama önlemleri)
Bu materyaller UNICEF’te çocuk haklarının sağlanması için hükümetlere ve uluslararası kuruluşlara dağıtılır. [2]
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin çocuk üzerindeki etkileri
- Çocuk Haklarına dair Sözleşme’nin kabulü, evlat edinmeden sonraki ilk üç yılda çocuk ölümlerinin sayısında bir azalma, 1.000 canlı doğumda yaklaşık 1 ila 2 ölüm, daha düşük bebek ve beş yaş altı ölüm oranları ile ilişkilendirilebilir.
- Buna ek olarak, Çocuk Hakları Sözleşmesinin kabul edilmesi, beş aşı için aşılama oranlarında ek bir artışla ilişkilendirildi ve ayrıca tüm ülkelerdeki yüksek eğitim oranlarını ve suç oranlarındaki düşüşü etkiledi. [3]