Mara Hatun
- Kişiliği : II. Murad'ın karısı
- Doğum : 1419 - Sırbistan
- Ölüm : 14 Eylül 1487 - Ezova
- Ebeveynler : Jorj Brankoviç, İrene Komnenus
Osmanlı hanedanın yabancı soylu kadınları arasında yer alan ve II. Murad ile evlenen Mara Brankoviç, bilinen adıyla Mara Hatun, Sırbistan Kralı Jorj Brankoviç ile İrene Komnenus'un kızıdır. Tahmini olarak 1419 yılında doğduğu ileri sürülen Mara Hatun’un babasının Osmanlı Devleti ile iyi ilişkiler oluşturması için evlendiği bilinmektedir. 1433 yılında nişanlandığında Mara Hatun henüz 21 yaşındayken, II. Murad ise 36 yaşındaydı. İslami usullere uygun görkemli bir törenle gerçekleşen düğün töreni, mensup olduğu Ortodoks Kilisesi tarafından kabul görmedi. Her ne kadar İslam inancının baskın olduğu bir devlet lideriyle evlenmiş olsa da Hristiyan inancını hayatı boyunca sürdürdü ve kendisine çok değer veren kocasına sadık kaldı.
Saray içerisinde pasif bir rolü kendine uygun görmeyen Mara Hatun, Osmanlı Devleti’nin diplomatik ilişkilerinde de aktif rol aldı. Edirne-Segedin Antlaşması’nın imzalanmasında önemli katkıda bulundu. II. Murad’ın vefatının ardından Fatih Sultan Mehmed’in müsaadesiyle Sırbistan’a gitti. Üvey annesine oldukça fazla saygı duyan Fatih, analığına bol miktarda hediye ve para verdi. Namı ülke sınırlarına taşan Mara Hatun’la Bizans İmparatoru evlenmek istedi ancak Mara Hatun bu teklifi geri çevirdi. Onun hedefleri farklıydı. Kardeşiyle birlikte Sırbistan tahtını ele geçirmek gibi bir hayali vardı ve bunun için gerekli mücadeleyi sergiledi. Ancak istediği neticeleri elde edememesinin ardından zayıf düştü ve İstanbul’a dönerek Fatih Sultan Mehmed’e sığındı. Fatih’in emri üzerine Sırbistan’a doğru yola koyulan vezir-i azam Mahmut Paşa, Sırbistan’ı ele geçirdikten sonra, analığına geniş bağışlarda ve temkinlerde bulundu. Mara Hatun bundan sonraki süreçte Serez’de bulunan bir manastıra yerleşti. Hayatı boyunca mensup olduğu dine bağlı kalarak dindaşlarına yardımlarda bulunan Mara Hatun, II. Bayezid zamanında 68 yaşında vefat etti, ölümünün ardından ise Stumcia yakınlarındaki Kornea Manastırı’na gömüldü.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
M. Çağatay Uluçay, Padişahların Kadınları ve Kızları, Ötüken Yayınları, sf.35
Şenol Kantarcı, XIV. ve XV. Yüzyıllarda Devletlerarası İlişkilerde Bir Diplomasi Aracı Olarak Kadın: Osmanlı-Bizans Örneği, sf.939
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Mehter
Mehter teşkilâtının geçmişi Türk ve İslâm tarihinin en eski devirlerine kadar giderse de bunu ifade eden mehter ve mehterhâne terimlerine ancak XVI. yüzyıl Osmanlı belgelerinde rastlanır. Savaşlarda müzikle kendi askerlerini cesaretlendirirken düşmanı korkutma veya ürkütme anlayışının bütün eski kavimlerde mevcuttu. Osmanlı mehterhâne teşkilâtının kuruluşu hakkında kesin bilgi bulunmamasının yanı sıra Anadolu Selçuklu sultanının Osman Gazi’ye hâkimiyet sembolü olarak tabl ve alem göndermesiyle başlatıldığı rivayet edilir. Bu teşkilâtta ilk ciddi gelişme Fâtih Sultan Mehmed döneminde gerçekleşti. Fetihten sonra Demirkapı’daki nevbethâneyi Fâtih kurdurdı, ayrıca bir fermanla Eyüp, Kasımpaşa, Galata, Tophane, Beşiktaş, Rumelihisarı, Yeniköy, Rumeliyenihisarı, Kavakyenihisarı, Beykoz, Anadoluhisarı, Üsküdar ve Yedikule’de seher vaktiyle öğle ve yatsı namazlarından sonra günde üç nevbet çalınmasını emretti. XVII ve XVIII. yüzyıllarda bu kuruma özellikle mûsikişinas padişahlar tarafından ilgi gösterildi, bunlardan III. Selim, ayrıntılarıyla dahi bizzat meşgul olarak Galata Kulesi ve Demirkapı nevbethânelerine ilk defa kös koydurdu. Mehterlerin barındığı binalara mehterhâne, mehterânhâne, mehter kışlası; devamlı nevbet vurdukları yerlere de nevbethâne denilmekteydi.
-
Mihrî Hatun
Osmanlı döneminin ilk kadın divan şairlerinden olan Mihrî Hatun Amasya’da dünyaya geldi. Evliya Çelebi, isminin Mihrimah, mahlasının ise Mihrî olduğu yönünde görüş beyan eder. Mihrî Sultan öncelikle II. Bayezid’in, sonraki dönemde ise oğlu Şehsade Ahmed’in Amasya valiliği sırasında şehzade sarayı etrafından gerçekleşen edebiyat muhitine girmiş ve yazdığı şiirleri bu dönemde dikkat çekmiştir. Dönemin tezkirelerinde Mihrî Hatun ile ilgili kayıt altına alınan bilgilerin neredeyse tamamı bu edebi çevrede onunla diğer şairler ve kişiler arasında geçen olaylarla ilgilidir. Güzelliğiyle bilinen Mihrî Hatun hakkında aşk dedikodularının çıkması kaçınılmazdır. Aşık Çelebi, Mihrî Hatun ile Sinan Paşa’nın oğlu İskender Çelebi bir gönül ilişkisi bulunduğunu iddia eder. Buna kanıt olarak da bazı şiirlerinde geçen İskender mazmununu gösterir.
-
-
Çoban Çeşmesi Köprüsü
İstanbul surlarının dışındaki eski Rumeli yolu üzerinde bulunan köprü günümüzde Topkapı dışında, yeni oto yolunun kenarında Çoban Çeşmesi Orman Fidanlığı yakınında Yeşilköy Havaalanı’na dönen yolun solunda bulunmaktadır. Altından Aya Mama deresinin geçtiği bu köprüyü yaptıranla yapıldığı tarih bilinmemektedir. Yakınında bulunan ve sürülerin sulanması için vakfedilen bir çeşmeden dolayı bu adı almıştır. Yakın tarihlerde yapılan yeni yol düzenlemeleri sebebiyle köprü güzergâh dışında bırakılmış, etrafı düzenlenerek tamir edildikten sonra küçük bir mesire yeri haline gelmiştir.
-
Pehlivan İbrahim Paşa
Rumeli ayanlarından, Rus savaşlarında gösterdiği başarılarından dolayı Baba Paşa lakabıyla ünlenen kumandan Pehlivan İbrahim Paşa, Bozok’ta dünyaya geldi. İlk gençlik dönemlerine kadar memleketinde yaşayan İbrahim Paşa, gençlik yıllarında güreş tuttuğu için “Pehlivan” lakabıyla anılmaktadır. Askeri bilgilerini Rumeli ayanlarının hizmetinde bulunması ve gönüllü olarak katıldığı cephelerde bulunması vesilesiyle edinen İbrahim Paşa, 1787-1788 Osmanlı Rus-Avusturya savaşlarına gönüllü olarak katıldı. 1798-1806 yılları arasında Rumeli’deki önemli asiler ve ayanlarla mücadele ederek bunların içinde yer edinmeye çalıştı ve Tirsinikli İsmail Ağa’nın önde gelen adamlarının arasına katıldı. Bu süreçte Hassa silahşorluğu ve kapıcıbaşılık unvanlarını elde etti. Yılıkoğlu’nun elinden alınan Deliorman ve Dobruca bölgelerinin ayanı oldu. 1806’da başlayan Rus sabaşı esnasında stratejik öneme sahip İsmail Kalesi’ni savunan İbrahim Paşa, verdiği mücadeleyle övgülere mazhar oldu ve halk arasında “Pehlivan Ağababa” olarak şöhret buldu.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun