Kütahya’nın kültürel değerlerinden olan ve genellikle gelinlik kızların çeyizlerini süsleyen iğne oyaları kadınların elinde baştan hanay buluyor.
Kentin kadim kültürünü araştırarak kayıt altına düz Kütahya Tekâmül Enstitüsü, bu misil kestirmece 200 almanak geçmişe cemaat enjeksiyon oyalarıyla ilişik faaliyet yaptı.
Enstitüde vazifeli 7 ateş parçası öğreticiden oluşan takım, yaklaşık 2,5 sene süren düzentileme ile 120 enjeksiyon oyasının replikalarını hazırladı. Bu oyalardan bazılarının “Sevgili”, “Zengin taktı fakir baktı”, “Tefebaşı”, “Torun gülü”, “Ihlamur”, “Istek çelen”, “Sedir kuruldu”, “Ebegümeci”, “Kestane çiçeği”, “Malak sattıran” gibi isimleri bulunuyor.
Kadın idareci öğreticiler, genellikle başörtüsü ve yazmalara takılan enjeksiyon oyalarını ocak aksesuarı ve türlü bezgi eşyalarına bile uyguladı.
İğne oyaları, Kütahya- Eskişehir yağız yolunun 32. kilometresindeki Frig Belde ve Medeniyet Lansman Merkezi’nde sergilenerek ziyaretçilere tanıtılıyor.
Kütahya Tekâmül Enstitüsü Müdürü Elif Telli, AA muhabirine, kurum adına kentin kültürüne katkı sunmaya devam ettiklerini söyledi.
İğne oyalarının, Kütahya’nın eke ayrımsız değeri olduğunu vurgulayan Telli, şöyle konuştu:
“Enstitü yerine kentin bayrı kültürünü tanıtmak amacıyla bir lahzada her yıl bir tema üstünde çalışıyoruz. Kestirmece 2,5 yıl evvel de iğne oyaları üzere iklim merkezimiz ve ilçelerimizde araştırmalarımıza başladık. Anlatım yerindeyse kadınlarımızın çeyiz sandıklarına kadar bakarak enjeksiyon oyalarımızı ortaya çıkardık. Sonrasında bu oyalarımızın replikalarını yaptık. Çalışmayı yaparken iğne oyalarımızı elden kına gecelerinde, danelerde (barı) kullanılan aksesuar olmasın diyerek bazı familya aksesuarı ürünler ile bezen eşyalarına üstelik uyguladık. Çiniyle kullandığımız gâh enjeksiyon oyalarımız da oldu. Bunları daha birlikte çeşitlendirmeyi planlıyoruz.”
Telli, enjeksiyon oyalarına coğrafi işaret tescil belgesi alabilmek için Türk Berat ve Marka Kurumuna yaptıkları başvurunun mail zamanda sonuçlanmasını beklediklerini tabir etti.
10 günde yapılanı de var 6 ay süreni da
El sanatları atölyesi maharetli öğreticilerinden Rabia Gönülden ise evveli genellikle hamur boyalarla hazırlanan iplerle ve kısıtlı renklerle enjeksiyon oyası yapıldığını, günümüzde ise bir nice rengi bulunan iplerle fiilen rengarenk modeller ürettiklerini belirtti.
İğne oyalarının yapım aşaması hakkında hikmet veren Gönülden, “Dane kenarları amacıyla yaptığımız enjeksiyon oyalarımızı arpalık harir iplerle işliyoruz. Bu iğne oyalarımızın nüsha ve desenlerine göre imal süreleri oluyor. Ara Sıra iğne oyalarımız 10 günde yapılabiliyorken, bazılarının ise yapımı 6 ay büyüklüğünde sürebiliyor.” dedi.