Anoreksiya Nervoza Nedir? Tedavisi Nasıl Olur?
Yeme bozuklukları, bireyi fiziksel ve psikolojik boyutta etkileyerek olumsuz etkilenmesine sebep olan bir rahatsızlıktır. Yeme bozuklukları, bireyin sahip olduğu kiloya ve vücut şekline fazla odaklanması sonucunda yeme davranışındaki bozukluklara sebep olur. Yeme bozukluklarının belirtileri, bireyin yaşadığı yeme bozukluğu türüne göre değişiklik gösterir. Yeme bozukluklar, genellikle ergenlik çağında ya da genç yetişkinlik çağlarında gelişme gösterir.
Anoreksiya nervoza da buna bağlı olan bir yeme bozukluğudur. Anoreksiya hastası olan bireyin özdeğeri, sahip olduğu kiloyla ters orantılıdır. Yani birey, zayıf oldukça sevileceği, değer göreceği, güzel görüneceği gibi inançlara sahiptir. Anoreksiya nervozada, sorun yemek yemekten çok, bireyin yaşadığı duygusal sorunlardır. Bu durum ise, bireyin yaşamını tehdit edebilecek kadar boyuta gelebilir.
Anoreksiya, kişinin çarpık beden algısına sahip olarak aşırı kilo alma korkusuyla ilişkili bir rahatsızlıktır. Birey, anoreksiya nervozada kilosunu ve vücut şeklini yoğun derecede kontrol eder ve bunun için yoğun çaba harcarlar. Bireyin bu şekilde yönettiği yaşamı, sağlığını ve günlük aktivitelerine yoğun bir şekilde yansır. Birey, daha çok kilo vermek için yediği besinlere çok fazla dikkat eder ve kilo alma korkusundan ötürü kilo verme sürecine devam eder.
Anoreksiyanın kısıtlayıcı ve tıkanırcasına yiyip kusma olmak üzere 2 türü vardır. Kısıtlayıcı türde anoreksiya nervoza olan birey, kilo verme sürecini oruç tutma, yoğun diyet ve egzersiz yapma şeklinde devam ettirir. Tıkanırcasına yiyip kusma türünde olan birey ise, ya çok fazla ya da çok az yemek yer. Ancak her iki yemek yeme şeklinde de kusma davranışı gösterirler.
Anoreksiya Nervoza Sebepleri
Anoreksiya nervozada kesin bir neden olmamakla birlikte, biyolojik, psikolojik ve çevresel etmenlerin etkisi bulunmaktadır. Bireyin mükemmeliyetçi bir yapıya sahip olması anoreksiya nervozanın gelişiminde önemli bir psikolojik faktördür. Birey bu mükemmeliyetçi yapısından ötürü, yeme davranışını ve yapacağı diyetleri katı bir şekilde uygulamaya çalışır. Yeme bozukluğunun duygu durum bozukluğu, anksiyete, OKB (obsesif kompulsif bozukluk), alkol veya uyuşturucu bağımlılığı gibi rahatsızlıklarla da komorbiditesi bulunabilir.
Günümüzde beden algısının ve güzelliğin belli bir idealleştirilmeye getirilmesinden dolayı, çevresel faktörler anoreksiya nervozanın gelişiminde önemli bir diğer faktördür. Bunun yanında kişinin çevresinden gelen akran zorbalığı da bireyin beden algısının bozulmasına sebep olur. Bu durum özellikle genç kızlar arasında yayılım göstermektedir.
İlginizi çekebilir: Overthinking Sendromu Nedir?
Anoreksiya Nervozanın Semptomları Nelerdir?
Anoreksiya nervozada birey, kilo alma korkusundan dolayı bazı duygusal ve davranışsal problemler yaşayabilir.
Kilo kaybı haricindeki fiziksel belirtiler arasında, vücut yağı ve kaslarda kayıp yaşama, adet döngüsünde meydana gelen düzensizlik, mide sorunları ve karın ağrısı gibi problemler yaşama, bağışıklık sisteminde güçsüzlük, enerji düşüklüğü, insomnia gibi semptomlar da bulunur.
Anoreksiya nervozada bireyin kilo alma korkusu ve bu sebeple besin içeriklerini çok dikkatlice incelemek gibi davranışsal semptomlar arasında, sürekli yineleyen tartılma isteği, yediği besinleri yanakta tutma, bulunulan sosyal ortamlarda yeme davranışından kaçınma gibi semptomlar da mevcuttur. Birey içinde bulunduğu sosyal ortamda önceden yemek yemiş olduğunu ya da acıkmadığını belirterek yemek yemeyi kabul etmez.
Anoreksiya Nervoza Tedavisi Nasıldır?
Anoreksiya nervoza tedavisinde ruh sağlığı uzmanı, yeme bozukluğu konusunda deneyimli olan doktorlar ve diyetisyenler birlikte çalışırlar. Bu süreçte tedavinin devam etmesi ve bireye beslenme eğitiminim verilmesi oldukça önemlidir. Bireye erken müdahale tedavisinde bulunmak, iyileşmenin daha uzun süreli olmasını sağlar.
Anoreksiya tedavisindeki amaçlanan ilk hedef, bireyin sağlıklı kiloya ulaşmasını sağlamaktır. Bu dönemde psikoterapi, çok etkilidir. Birey tedavi sürecinde de yemek konusunda sağlıklı seçimler yaparken zorlanacağı için, aile desteği bu noktada önemli bir rol oynar. Bunun dışında yetişkin bireye bilişsel davranışçı tedavi uygulanarak yemek yeme konusundaki çarpık düşünceleri işlevselleştirilmeye çalışılır.
YouTube kanalımız: https://www.youtube.com/c/begonyakadin