Sultan 1'inci Kılıçarslan'ın mezar Silvan'da bulundu
Diyarbakır'da, Sultan 1'inci Kılıçarslan'ın mezar aramalarında kalıntılar bulundu.
DİYARBAKIR - Diyarbakır Dilce Üniversitesi'nde kurulan komisyonun, Anadolu Selçuklu Devleti'nin hükümdarlarından Süleyman Şah'ın oğlu Sultan 1'inci
Anadolu Selçuklu hükümdarı 1. Kılıçarslan’ın Diyarbakır’ın Silvan’daki kayıp mezarı tespit edildi.
DİCLE Üniversitesi'nde kurulan komisyonun, Anadolu Selçuklu Devleti'nin hükümdarlarından Süleyman Şah'ın oğlu Sultan 1'inci Kılıçaslan'ın Diyarbakır Silvan'daki mezarı Kubbetü's-Sultan'ın yerinin tespit edilmesi üzerine kazı alanı kapatıldı. Yapılan çalışmaların ardından kazı alanına Dicle Üniversitesi Rektörü Mehmet Karakoç, AK Parti Silvan İlçe Başkanı Mehmet Nedim Kılıçaslan, Silvan Belediyesi Başkan vekil yardımcısı Hasan Erdoğan, Dicle Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi ve Zerzevan Kalesi Kazı Başkanı Doç. Dr. Aytaç Coşkun , Dicle Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İrfan Yıldız ve Dicle Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölüm Başkanı Doç. Dr. Oktay Bozan gelerek inceleme yaptı.
"HEM DİYARBAKIR'IN TARİHİ AÇISINDA HEM DE SİLVAN AÇISINDAN FARKLI BİR BAKIŞ AÇISI GETİRİLECEK"
İncelemenin ardından konuşan Dicle Üniversitesi Rektörü Mehmet Karakoç, tarihin önemli bir şahsiyetlerinden biri olan 1'inci Kılıçarslan'ın Silvan'da bulunan mezarının tespit edilmesi olduğunu söyledi. Karakoç, "1'inci Kılıçaslan özellikle Haçlı seferlerinde büyük mücadele göstermiş önemli şahsiyetlerden biri. Anadolu'nun hem İslamlaşma konusunda hem de yurt edinmesi konusunda ciddi çalışmaları bulunmuş. Bu konuda canını feda etmiş. Biz bu süreçte mezarını Silvan'da bulunduğunu biliyorduk tarihi kaynaklardan. Bu konuda farklı çalışmalar yapılmış. Ama net olarak gelip tespit edilmemiş. Hatta türbe bile varken türbenin kaybolduğunu kızının kendi mezarının üzerinde gömülü bulundu. Yanında bulundu. Ama bugüne kadar tespit edilmemişti. Bu konuda Cumhurbaşkanlığına yazılan yazılar vardı. Bu valiliğe de gitti Vali Münir Karaloğlu'nun da böyle bir olayın olduğunu söylemesi üzerine üniversite olarak bizim de çaba göstermesini istediler. Daha sonraki süreçte tarihçi hocalarımızla ve kazı çalışmasına bakan hocalarımızla komisyon oluşturuldu. Bu komisyon öncesinde hem Diyarbakır'a gelerek ilgili kişilerle konuşuldu. Daha önceki tarihçilerin yazılarına bakılarak Silvan'da olduğu kesinleşti. Kazı çalışmaları yapıldı. Kültür Turizm Bakanlığı'yla birlikte çalışılarak en sonda kazı sonrasında iki mezar olduğunu biliyorduk. Bu mezardaki kişilerin yaş ve cinsiyet olarak mezarın şekli hem de türbeyle ilgili olarak taşları Selçuklu Dönemine uygundu. Bu haberi de biz paylaşıyoruz. Bu haberin önemi hem Diyarbakır'ın tarihi açısında hem de Silvan açısından farklı bir bakış açısı getirilecek" dedi.
"TARİHİMİZ AÇISINDA ÇOK ÖNEMLİ BİR ŞAHSİYETİN MEZARINI TESPİT ETMİŞ BULUNMAKTAYIZ"
Dicle Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölüm Başkanı Doç. Dr. Oktay Bozan da, Anadolu ve Elcezire tarihi açısından çok önemli bir şahsiyetin mezarını bugün tespit etmiş olduklarını belirtti. Doç. Dr. Bozan, "Tarihimiz açısında çok önemli bir şahsiyetin mezarını tespit etmiş bulunmaktayız. Tarihimizde çok önemli ve çok az şahsiyetlerden olan Kılıçarslan, bilindiği üzere 1'inci Haçlı Seferinde Anadolu kuşatma altında bulunuyordu toplumumuz. Bir beka sorunu yaşandığı dönemde 500 bin Haçlı Ordusu'nun Anadolu'ya gönderdiği bir dönemde bunlara karşı dirayetle mücadele eden bu konuda varlığını ortaya koyan ve Haçlı Ordularının büyük bir kısmını tasfiye eden 500 bin Haçlı Ordusunun yok olmasına yol açarak ve bu toprakların vatan olmasında katkı sunan İslam dünyasının parçalanmasını büyük ölçüde geciktiren ve durdurmaya çalışan bir şahsiyetten bahsediyoruz. Dolaysıyla böyle bir şahsiyetin mezar yerinin bulunmuş olması millet açısında önemli bir anlam ifade ediyor. Vefa duygusu açısında önemli bir anlam ifade ediyor. Böylesine bir şahsiyetin çocuklarımıza aktarılmış olması bu insanların mezar yerinin bilinmesi şüphesiz büyük bir anlam ifade ediyor. Nitekim Kılıçarslan'ın hanedan için mücadelede hayatını kaybetmeseydi muhtemelen Haçlıların Ortadoğu'da ve Anadolu'da daha fazla kalmaması söz konusuydu. Fakat onun hayatını kaybetmesi üzerine Elzecire bölgesinde yani bu topraklarda Şanlıurfa'da Anadolu'da bir süre daha varlıklarını sürdürdüklerini görüyoruz. Hem üniversite hem de Diyarbakır olarak memnuniyet duyuyoruz. Rabbim mekanların cennet etsin. Bu toprakları bize vatan inşa eden önemli aktörlerden birinde bahsediyoruz." Diye konuştu.
"BU NEDENLE ÇALIŞMALARIMIZI GECE GÜNDÜZ BÜYÜK BİR TİTİZLİKLE YÜRÜTTÜK VE SONUCA ULAŞTIK"
Dicle Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi ve Zerzevan Kalesi Kazı Başkanı Doç. Dr. Aytaç Coşkun ise, buradaki kazı çalışmalarını 9 gün yürüttüklerine dikkat çekti. Doç. Dr. Coşkun, "Yaklaşık 35 metrekarelik bir alanda biz kazı çalışmaları yaptık ve 2 metre derinliğe indik. 2 metre derinliğe indikten sonra hem mezarlara ulaşıldı. Hem de türbeye ait temellere ulaşıldı. Bizim arkeolog ekibimiz çok titiz bir şekilde çalıştı. Hem müzeden ekip vardı. Hem Diyarbakır müzesinden hem de üniversitemizde kendi oluşturduğumuz kazı ekibimiz vardı. Tabi bilim konusundaki hocalar olarak da bu verileri hızlı bir şekilde değerlendirdik. Bunla ilgili önemli sonuçlara ulaştık. Tabi şuan çalıştığımız alan aslında Anadolu Selçuklu'nun en önemli hükümdarının mezarıydı. Bu nedenle çalışmalarımızı gece gündüz büyük bir titizlikle yürüttük ve sonuca ulaştık. Bu çalışmaların yapılmasında hem de yürütülmesinde bize destek olan kurumlara ve kazı ekibine sonsuz teşekkür ediyorum" şeklinde konuştu.
"İKİNCİ MEZARDA YATAN KİŞİNİN DE KIZI SAİDE HATUN'A AİT OLDUĞUNU SÖYLEYEBİLİRİZ"
Dicle Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İrfan Yıldız, Silvan sultanların gömülü olduğu bir yer olduğunu dikkat çekerek şöyle konuştu;
"İlk çalışma 1'inci Kılıçarslan'ın mezarının tespit çalışmaları ile başladı. Çalışmanın 5'inci gününde yani Cuma günü iki mezarın izi ve bir duvar kalıntısı ortaya çıktı. O gün akşama kadar yapılan çalışmalarda o iki mezar ve türbenin duvarı olduğu tahmin edilen duvar kalıntıları tamamıyla ortaya çıkartıldı. Tabi yaptığımız hem kaynak araştırmalarında hem alandaki araştırmalarda ortaya çıkartılan duvarın, hem inşa tekniği hem malzemesi bakımından Anadolu Selçuklu döneminin özelliklerini gösterdiğini, yine kazıda çıkan kitabe parçaları dönemin yazı stili özelliklerini gösteriyor. Antropologlarımızın yaptığı çalışmalarda birinci mezar 1'inci Kılıçarslan'a ait olduğunu düşündüğümüz mezarda yatan kişinin erkek bir şahıs olduğunu 30-35 yaşlarında biri olduğu. İkinci mezarında yine bir bayana ait olduğu 45-50 yaşları arasında olduğu tespit edildi. Dolasıyla birinci mezarda yatan kişinin 1'inci Kılıçarslan olduğu, ikinci mezarda yatan kişinin de kızı Saide Hatun'a ait olduğunu söyleyebiliriz. Yapılan çalışmalar neticesinde elde edilen verilen doğrultusunda Silvan'da olduğu bilinen yalnız bugüne kadar mezarı gün yüzüne çıkarılamayan 1'inci Kılıçarslan mezarının bütün verileri ile tespit edildiğini söyleyebiliriz. Çalışmada emeği geçen herkese teşekkür ediyorum" şeklinde konuştu.