Mozaik, birbirinden farklı renklerde, farklı ebat ve şekillerde taş, mermer veya pişmiş toprak parçalarının harç ile karıştırılması neticesinde ortaya çıkan ve görenleri hayran bırakan sanat eseridir.
Bu esere güzellik katan ne içindeki taş parçalarının renkleridir, ne şekilleridir, ne de boyutlarıdır.
Bütün bu eseri ortaya çıkaran esas etken, birbirinden farklı bu kadar unsuru bir araya getiren, sıkı sıkı tutmasını sağlayan 'harç' tır. O harcı ortadan kaldırırsanız, ya da bu güzelliğin başka bir sebepten kaynaklandığı vehmine kapılırsanız, siz artık ustalıkla bir araya getirilmiş ve ahenk içinde oluşturulmuş o esere zarar vermeye başladınız demektir. Şurada bunu değiştirelim, buraya ötekini yerleştirelim, bu buraya oturmamış o zaman atalım gibi müdahaleler elinizdeki mükemmel eseri yok oluşa sürükler.
Peki bu güzel eser ve onu bir arada tutan harç neden parçalanmak istenir? Neden birileri bu sanat eserine zarar verme eğilimine girer?
Bunun için iki sebepten bahsedebiliriz.
Birincisi, herkesin de aklına geleceği gibi, bu sanat eserine en baştan karşı olan ve yok etmek isteyen birilerinin bu düşüncelerini gerçekleştirmek istemesidir. Bu durum çok kötü de olsa, beklenen bir şey olduğu için yadırganacak ve şaşılacak bir hal değildir.
Böyle bir durumda mozaiğin parçaları harekete geçer ve gerekli refleksi gösterir. Dışarıdan gelebilecek müdahalelere karşı tedbirlerini alarak bu saldırıyı bertaraf etmek için parçalanmadan, ayrışmadan mücadele verir.
İkincisi ise, dışarıdan değil, bizzat bu sanat eserinin içinden bazı unsurların harekete geçmesi veya geçirilmesidir.
Bunlar herkesin imrendiği bu güzel eserin içinden bir parçadır. Ancak bulunduğu ortamdan memnun değildir. Aslında bunlar, bu kadar farklı renk ve boyuttaki taşı bir araya getiren, birbirine kenetleyen harcın çok mükemmel ve eserin nadide olduğunu dillerinden düşürmezler. Ama diğer taraftan, taşların renklerinin farklı olması, ebatlarının birbirine benzememesi ve daha güzelleştirmek lazım gibi bahanelerle içeriden müdahaleye başlarlar.
Bu ruh halinde olanlar için Anadolu'da kimi yerlerde kullanılan "çet kabuğunu beğenmez" deyimi açıklayıcı olacaktır. Bu deyim, aslını inkar etmek, özünden utanmak gibi davranış, söz ve eyleme girişenler için kullanılır.
İlk ihtimale karşı her an teyakkuz halinde olunduğundan karşı hamle yapmak zor değildir. Mozaik için asıl tehlike ikinci ihtimaldir.
Çünkü, ikinci ihtimal mozaiğin içinde olduğundan, yapmaya çalıştığı yıkım ve tahribatı fark etmek çok zor olur ve uzun sürebilir. Ve fark edildiğinde de, ne yazık ki geç kalınmış olabilir.
Yukarıda da söyledim, mozaikte esas unsur içindekileri bir araya getiren ve eseri ortaya çıkaran 'harç' tır. Harç, görevini yapmış ve eseri ortaya çıkarmıştır. Bu eserin ortaya çıkması zor ve meşakkatli bir süreçtir. Yapmak oldukça zor, bozmak ise kolaydır. Hele de elinizde artık harç yoksa, var olanı korumak ve bir arada tutmak daha da zordur.
Bu durumda artık yeni süreç başlar. Çünkü harç bitmiştir, ayrılan parçaları eski haline getirmek çok zor, belki de imkansız olacaktır. Bu nedenle mozaiği bozmamak, korumak ve gelecek nesillere aktarmaktır esas olmalıdır.
Allah vatanımızın, milletimizin birlik ve beraberliğini daim eylesin. Bizlere de ayrıştıran değil, birleştiren olmayı, bu güzel eseri koruyabilecek anlayışı, feraseti ve gayreti nasip etsin.