Günaydınlar Değerli Okurlar;
2020 ilk yazısı ile başlıyoruz umarız bütün Dünya için güzel bir yıl olur ancak gelişmeler aşağıda paylaştığımız gibi olumlu değil !!!!!
ANKARA, 6 Ocak (Reuters) – ABD ve İran arasında artan gerilimin risk iştahını olumsuz etkilemesiyle küresel piyasalarda olumsuz bir hava gözlenirken, petrol fiyatlarındaki yükseliş de TL’yi baskılayan unsurlar arasında yer alıyor.İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani ve Iraklı üst düzey milis komutanı Ebu Mehdi el-Mühendis Bağdat Havalimanı’na ABD tarafından düzenlenen hava saldırısında öldürüldü. Saldırının ardından Japon yeni gibi güvenli liman para birimlerine talep artarken, riskli varlıklara talep ise azaldı. Bankacılar hacimlerin yılsonu nedeniyle azalan trendden bu hafta itibarıyla yeniden yıl ortalamalarına yükseleceğini belirtirken, jeopolitik risklerin ve buna karşı ekonomi yönetimin aldığı ve alabileceği önlemlerin ise TL’de yön belirleyeceğini söylüyorlar.Irak’ta yabancı askerler karşıtı tepkiler giderek güç kazanırken, parlamento ABD ve diğer yabancı ülkelerin birliklerine ülkeyi terk etme çağrısı yaptı.İran ile ABD ve müttefiki ülkeler arasındaki krizi bir adım daha ileri taşıyan bu gelişmenin ardından Ortadoğu’da yeni çatışmalar çıkacağı kaygıları da kuvvetlendi.
Saldırının ardından İran, nükleer faaliyetlerini sınırlamak üzere 2015 yılında başlıca devletlerle yaptığı anlaşmasının yükümlülüklerinden bir adım daha uzaklaştığını bildirdi.ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın intikam için ABD’ye misillemede bulunması halinde İran’ın kültür varlıklarını da kapsayan 52 ayrı hedefe saldırı başlatacağını Cumartesi günü Twitter’da söylerken, İranlı bir bakan Trump’ı “takım elbiseli terörist” olarak niteledi.Trump ayrıca ABD askerlerinin ülkeyi terk etmesini istemesi halinde Irak’a karşı yaptırım başlatma tehdidinde bulundu. Trump, ABD’nin Irak’ta inşa ettiği “muazzam pahalı” üssün bedelini Irak’ın ödemesi gerekeceğini söyledi. National Australia Bank’ten forex stratejisi şefi Ray Attrill, “İran’ın misilleme yapma potansiyeli ve Trump’ın buna karşı yapabileceği hamleden ötürü piyasalar tedirgin kalmaya devam edecek” dedi.
Petrol fiyatları, Ortadoğu’da İran ile ilişkiler gerginleşirken Trump’ın Irak’a yaptırım başlatma tehdidi sonrası %2’den fazla artış gösterdi. Brent ham petrolünün en yakın vadeli varil fiyatı %2.4 yükselerek 70.27 dolar oldu.
- Öncelikle son iki haftadır geçtiğimiz hafta Cuma gününe kadar risk iştahı oldukça pozitif seyrederken ABD – Çin ilişkilerinin olumluya dönmesi bu durumda etkiliydi. İlk olarak Çin’in bazı tarifelerl düşüreceğini açıklaması piyasalarda yükselişi sağlamakla beraber daha sonra Çin Merkez Bankası’nın zorunlu karşılık oranlarını düşürerek piyasalara 115 milyar dolar karşılığı yuan likiitesi sağlaması tepki alımlarını ayrıca destekledi. Diğer tarafta Çin sanayi PMI endeksi (Caixin) 51.5 seviyesi ile genişlemeyi teyit ederken son olarak ABD Başkanı Trump attığı bir tweette 15 Ocak tarihinde birinci faz anlaşmasının imzlanacağını duyurdu.
- Küresel ekonomik aktivite verileri arasında ABD tarafında Chicago FED endeksi -0.31’den +0.56’ya yükselirken dayanıklı mal siparişleri -%2 düşüş kaydetti. Ancak bu durum savunma uçağı siparişlerinin -%72.7 azalmasından kaynaklanırken esas olarak savunma hariç siparişler +%0.8 artış gösterdi. ABD tarafındaki bir diğer veride sanayi PMI endeksi 52.4 düzeyi ile genişlemeye işaret ederken Avrupa sanayi PMI endeksi tam tersi bir şekilde 46.3’de yer aldı.
- Geçtiğimiz haftanın son iş gününe geldiğimizde özellikle ortadoğuda tırmanan gerginlik piyasaların odaklandığı tek konuydu. ABD Başkanı Trump’ın emri ile Irak’ta bir iranlı komutanın öldürülmesi riskten kaçınma eğiliminde artışa neden olurken bu durumdan altın, ABD tahvilleri, petrol ve yen olumlu bir şekilde faydalandı. Tabi risk iştahındaki azalma gelişen ülkeler para birimlerinin genelinde satış dalgası yarattı. Aslında altın ons fiyatı son iki haftadır sürekli yükseliş trendinde olurken son gün hariç buna neden olan tek sebep ABD tahvillerindeki alımların artarak sürmesiydi. (Altın ile ABD tahvilleri arasında korelasyon oldukça yüksektir.) Yılın son iki haftasında düzenlenen 5 ve 7 yıllık ABD Hazine ihalelerine yoğun talep gelirken aynı şekilde yabancı merkez bankalarının içerisinde yer aldığı dolaylı teklif verenlerin ağırlığının yüksek olması ABD tahvil fiyatları ve dolayısıyla altın ons fiyatını pozitif bir şekilde etkiledi.
- Ekonomik aktivite açısından yurtiçinde 3 veri öne çıkarken ilk olarak reel kesim güven endeksi +1.6 puan artarak 103.6 oldu. Buna karşın ikinci veride sanayi PMI endeksinin 49.5’de kalması bizim için oldukça süpriz yarattı. Ancak endeksin Ocak ayı itibariyle 50 kritik seviyesini aşabileceğini hatırlatalım. Üçüncü olarak Cuma günü yayınlanan enflayon rakamlarında aylık TÜFE artışı (İTO rakamları sonrası yaptığımız revizyonla) beklentimize paralel bir şekilde +%0.74 seviyesinde gerçekleşti. Böylece yıllık TÜFE artışı %10.56’dan %11.84’e yükseldi. Aralık ayında ÜFE’nin +%0.69 artmasıyla beraber yıllık ÜFE artış oranı %4.26’dan %7.36’ya ulaştı. Böylece ÜFE – TÜFE farkı -4.48 puan oldu.
- Aralık ayında enflasyonun piyasa beklentisinin üzerinde gelmesinin temel sebebi gıda fiyatlarıydı. Buna göre aylık %2.93 artış kaydeden gıda fiyatları enflasyona +0.66 puan ağırlıklı katkıda bulundu. Aralık ayında en yüksek artış görülen harcama grupları sırasıyla ulaştırma (%0.57), sağlık (%0.42), çeşitli mal ve hizmetler (%0.42), lokanta ve oteller (+%0.40) oldu. Diğer tarafta Aralık ayında giyim/ayakkabı fiyatları -%1.91 düşüş kaydetti. Çekirdek göstergeler içerisinde B endeksi yıllık artışı %9.90’dan %10.76’ya ve C endeksi yıllık artışı %9.25’den %9.81’e ulaşmış oldu. Enflasyon trend göstergesi olarak hesapladığımız C endeksi mevsimsellikten arındırılmış yıllıklandırılmış 3 aylık hareketli ortalaması son olarak %8.35’den %11.99’a yükseldi. Enflasyon rakamları sonrasında USDTRY 5.9770’de yer alırken aslında ortadoğu gerginliği bu durumda daha fazla etkiliydi.