İsrail’de aşırı milliyetçi Yamina partisinin lideri Naftali Bennett, merkezdeki Gelecek Var Partisi (Yesh Atid) lideri Yair Lapid’in yürüttüğü koalisyon görüşmelerine katılacaklarını açıkladı.
Böylece, İsrail’de 12 yıldır başbakanlık yapan Binyamin Netanyahu’nun olmadığı bir hükümetin kurulma olasılığı güçlendi.
49 yaşındaki Bennett, yaptığı açıklamada, “Netanyahu artık sağcı bir hükümet kurmaya çalışmıyor çünkü böyle bir ihtimal olmadığını çok iyi biliyor… Arkadaşım Yair Lapid ile ulusal birlik hükümeti kurmak için her şeyi yapacağım” dedi.
Lapid’in Çarşamba gününe kadar koalisyon hükümeti üzerinde görüşmeleri tamamlayıp uzlaşma sağlaması gerekiyor.
Netanyahu konuyla ilgili yaptığı açıklamada, Lapid’in kurması muhtemel koalisyon hükümetinin “İsrail’i zayıflatacağını ve güvenliğini tehlikeye atacağını” öne sürdü.
Netanyahu, daha önce Lapid ile hükümet kurmayacağını açıklayan Bennet’i “yüzyılın sahtekarlığına” imza attığını söyledi.
Hakkında açılan yolsuzluk davaları nedeniyle yargılanan Netanyahu, Mart ayında yapılan seçimlerde hükümet kuracak çoğunluğa ulaşamadı. Bu, İsrail’de son iki yıl içinde yapılan dördüncü seçimdi.
Dönüşümlü başbakanlık teklifi
İsrail medyası, koalisyon görüşmelerinde varılan anlaşma uyarınca Bennett ile Lapid’in dönüşümlü başbakanlık yapacağını bildirdi.
Haberlerde, önce Bennett’in başbakan olacağı, daha sonra da görevi Lapid’e devredeceği aktarıldı.
Ancak bu haberler, resmi olarak doğrulanmadı.
Üzerinde çalışılan koalisyon hükümetinin İsrail’de sağ, sol ve merkezdeki partileri bir araya getirmesi öngörülüyor.
Yapılan yorumlarda koalisyon çatısı altında bir araya gelmesi beklenen partilerin siyasi olarak fazla ortak yanlarının olmamasına karşın, Netanyahu’nun başbakanlığına son verme hedefinde buluştukları belirtiliyor.
Seçimlerin ardından Netanyahu’nun sağcı Likud Partisi, 120 sandalyeli parlamentoda 30 milletvekili kazandı. Ancak Netanyahu’nun seçimlerin ardından yaptığı koalisyon görüşmelerinden sonuç çıkmadı.
Bunun üzerine hükümet kurma görevi seçimlerden ikinci çıkan ve 17 sandalye kazanan Gelecek Var Partisi’nin lideri Lapid’e verildi. Lapid’in hükümet kurmak için 2 Haziran’a kadar zamanı var.
Bennett’in Yamina Partisi ise altı sandalye ile koalisyon görüşmelerinde kritik bir rol oynuyor.
İsrail’in nispi temsile dayanan seçim sisteminde, bir partinin tek başına iktidar olacak çoğunluğa ulaşması oldukça zor. Koalisyon için gerekli sandalye sayısına ulaşmak için genellikle daha küçük partilerle ortaklık yoluna gidilmesi tercih ediliyor.
Analiz – BBC Orta Doğu muhabiri Yolande Knell
Dramatik siyasi oyunların yaşandığı bir gecenin sonunda artık İsrail, uzun süredir başbakanlık koltuğunda oturan Netanyahu’nun görevine son verecek yeni bir koalisyona çok yakın.
Ancak Netanyahu’nun sahneden silindiği düşünülmemeli.
Netanyahu, akşam saatlerinde yapılan açıklamalara cevabında Bennett’in Yamina partisinin ve Giden Saar’ın Yeni Umut partisinin sağcı üyelerine kendi üslubuyla seslenerek, koalisyona katılmamaları çağrısı yaptı.
Hafif müstehzi bir şekilde, “Yerleşimlerle kim ilgilenecek?” sorusunu yöneltti ve önerilen birlik hükümetinin İsrail’i İran’a karşı koyamayacak şekilde zayıflatan bir güvenlik kabinesi ortaya çıkaracağını öne sürdü.
Olası koalisyon hükümetinin devrilmesi için Netanyahu’nun bu saldırılarının yalnızca birkaç milletvekili üzerinde etkili olması yeterli.
Ve bu koalisyon hükümeti yemin ederek göreve başlasa bile, kırılgan bir yapısı olacak. Bu koalisyon, siyasi yelpazenin her yerinden keskin ideolojik farklılıkları olan partileri bir araya getirecek.
Bu nedenle de iktidarda kalabilmek için birçok hassas konuyu da ertelemesi gerekecek.