Minyatür Sanatı Nedir? Gelişimi ve Türleri Nelerdir?
Minyatür, her hangi bir görüntünün ince bir şekilde işlenerek küçük resimler halinde tasvir edilmesidir.
Gotik dönemin sonunda, Rönesans veya Modern Çağın eşiğinde, resimli yazılar sivil, küfür ve cesur temalar ile doldurulmuş ve mükemmel bir kalite seviyesi ve geniş bir uluslararası yayılma ile zirveye ulaşmıştır.
16. yüzyıldan itibaren matbaanın yükselişi bu tür pahalı yaratımın önemini azaltmış görünüyordu.
El yazması sayfaların kenarlarına farklı süs motifleri sık sık dahil edildi. En iyi bilinenleri, büyük harfleri veya metin sütunlarını sahte mimarileri, arabeskleri ve sayfaların kenarlarında kıvrılmış sapları ve yaprakları temsil eden motifler kullanarak ayıran çizimlerdir.
Minyatür terimi, büyük harf, kenar boşluklarında ve daha sonra el yazması kodlamalarının ortaçağ illüstrasyonunun evrimi ile kullanılmasına başlanan temel mürekkebin bir bileşeni olarak kullanılan kırmızı kurşun oksit olan minumdan türetilmiştir.
Özellikleri
- Minyatür sanatının en önemli özelliği olarak, anlatılmak istenen konuların eksiksiz olarak detaylı bir şekilde aktarılmakta olmasıdır.
- Perspektif minyatür sanatında bu nedenle kullanılmamaktadır.
- Boy ve uzaklık, gölge veya renklerle belirtilmez; minyatürler duygu,ışık, gölge ve perspektifi olmayan resimlerdir.
- Düzenleme esnasında figürlerin birbirlerini tümüyle kapatmayacak şekilde olmasına dikkat edilir.
- Minyatür de konunun en ince ayrıntısına kadar işlenmiş olmasına da dikkat edilir.
Resimli Yazılar
El yazmaları resimleme Antik Mısır’da 2000 yılı civarında başladı. Bunlar firavunlar, soylular veya rahipler adına yapıldı ve ölenlerin ahirette nasıl davranması gerektiğine dair dualar ve talimatlar içeriyordu. Mezar ritüeli, mumyalama, ruhun sembolik tartısı ve Osiris öncesi sunumun en önemli anlarını temsil ettiler .
İskenderiye yazarları, İskenderiye’de İbranice’den Yunanca’ya ve eski editörlere tercüme edilen Eski Ahit’in olası minyatür versiyonu da dahil olmak üzere İskenderiye Kütüphanesi için tasarlanan el yazmalarını kopyalayarak bu resimli parşömenlerin tekniğinden ilham almışlardır.
Minyatürleri boyama ve kitapları sergileme sanatı, Romanesk ve Gotik resmin gelişiminde ve resim tarihinin diğer aşamalarında önemli bir rol oynamıştır .
Gotik resim aşamasında, kitaplar kültürel alışverişi kolaylaştıran ve sonuç olarak sanatsal eğilimlerin Avrupa’daki diğer sanat merkezleri aracılığıyla yayılmasını sağlayan eserlerdir.
Minyatür Portre Sanatı
Minyatür portre sanatı, 16. Yüzyılda geliştirilmiş ve daha çok saraylardaki durumu anlatan bir araç haline gelmiştir.
19. yüzyılda fotoğrafçılığın gelişmesiyle birlikte bu sanatın gerilemesi başladı.
Türklerde Minyatür Ne Zaman Kullanılmaya Başlandı? Özellikleri Nelerdir?
Türklerde Minyatür
Türklerde minyatürün ortaya çıkışının; Orta Asya’da 745-840 yılları arasında hüküm süren Uygurlar döneminde olduğu düşünülmektedir.
- Türklerde minyatürlerin kendine özgü bir özelliği olarak, renklerin genellikle soyutlama aracı olarak parlak, düz ve gölgelerden arındırılmış olduğu görülmektedir.
- Genelde İran minyatürlerinde gördüğümüz sayfa kenarlarında ağır bir tezhibe Türk minyatüründe yer verilmemiştir.
- Minyatür sanatında genel de edebi, ilmî ve tarihî konular işlenir. Türkler de ise bu durum biraz farklıdır. Türkler genel olarak minyatürler de tarihi yansıtmayı tercih etmişlerdir.
- Osmanlı İmparatorluğu’nun şenliklerini,seferlerini ve savaşlarını anlatan minyatürler, gerçekçi bir üslup takınarak ele alınmışlardır.
- Türk minyatürlerin de yaşanılan dönemin örf adet ve geleneklerini yansıtması bakımından geçmişle bugünümüz arasında bir bağ kurduğumuzu da kolaylıkla söyleyebiliriz.
- Aynı zamanda bu tip eserlerin varlığı da tarihimizin aydınlatılması açısından birer tarihi belge niteliği taşımaktadır.
- Osmanlı da minyatür, görsel sanat zenginliği sunması nedeniyle ayrıcalıklı bir yere sahiptir.