Bir zamanlar sol dünyasındaki geniş kitlelerin güç aldığı ve bugün de bilinen birkaç önemli direniş şarkısı var bildiğim. Bu şarkılar Bella Ciao, Hasta Siempre, Viva la Quince Brigada ve Enternasyonel. Aslında bu listeye beşinci olarak Abdelkader şarkısını eklemek biraz zorlama oldu. Diğer üç şarkı faşizme karşı yazılmış şarkılar. Abdelkader ise Mısır’ın Fransızlara karşı direnişini sağlayan Abdelkader anısına yazılmış. Enternasyonal ise malum.
Faşizm demişken, herkesin düşmanına layık görebileceği bir kelime bu. Kendine faşist diyen birkaç ülke olmuş geçmişte. Faşizm kendini gizleyebilir. Faşizm nasıl tanınır? Az çok bellidir. Yine de muğlak. Bu yüzden faşizm kavramına takılmadan şarkılar üzerine konuşulabilir. Direnişin, mücadelenin müziği bunlar. Tabii artık hoş bir anı ya da tarihi bir anektod olarak kalmışlar. Yine de kitlelere ilham olmuş bu şarkılardan en çok bilinenleri, sosyalistlerin en çok benimsediği bu şarkılara bakalım.
Bella Ciao (Elveda Güzelim)
Bella Ciao aslında bir İtalyan halk şarkısı (En iyi müzikler halk şarkılarından çıkıyor gibi) 2. Dünya Savaşı‘ndan sonra ise sözleri değiştiriliyor. Bella Ciao (Çav Bella), “Elveda Güzelim” demek. Savaş sırasında İtalya’daki sosyalist grupların faşist Mussolini (Dönemin İtalya lideri) ve Almanya’ya karşı savaşa giderlerken sevdiklerine yazdıkları şarkı. Birçok versiyonu var, Kızıl Ordu da güzel söylemiş.
Bir sabah uyandığımda
İşgalcileri buldum yanı başımda
Ey partizan beni de götür
Ben de ölmek istiyorum orada
Eğer ben ölürsem partizanca
Beni gömmelisin
Gömmelisin dağın en tepesine
Güzel bir çiçeğin altına
Oradan geçenler diyecekler banaBella Ciao / Elveda Güzelim
Ne kadar güzel bir çiçek
Bu bir partizanın çiçeğidir
Özgürlük için ölen.
Hasta Siempre (Sonsuza Dek)
Bu şarkı Küba’lı bir sanatçı tarafından 1965’te yazılmış. Yeni sayılır. Ernesto Che Guevara’nın veda mektubundan sonra yazılmış. Afrika’ya gitmek için Küba’dan ayrılan Che’yi anlatan bir ağıt. Sözleri çok anlamlı değil, padişahlara ya da devlet adamlarına yazılmış sıradan sözleri hatırlatıyor. Belki dile hakim olmadığım için öyle gelmiştir. Hoş bulunabileceğini düşündüğüm bir dizesi ise şu şekilde:
Mücadelemize devam edeceğiz
Tıpkı sen yanımızdayken olduğu gibi
Ve Fidel’le sana diyoruz ki
Sonsuza dek, komutan
Ay Carmela / Viva la Quince Brigada (Yaşasın 15. Tugay)
İspanya iç savaşında faşist Franco’ya karşı cumhuriyetçilerin söylediği ve bu mücadeleyi anlatan bir şarkı.
Ebro’nun ordusu bir gece nehri geçiyordu
Fakat bombalar hiçbir şeye yaramaz kalplerin attığı yerde
Karşı saldırı çok güçlü, direnmek zorundayız
Verdiğimiz mücadele aynı yemin ediyoruz savaşmaya.
Abdelkader (Abdülkadir)
Frasızları Cezayir’den atan Abdülkadir için yazılmış bir şarkı. Sözleri sıradan, müziği hoş.
Enternasyonal (Uluslararası)
Fransızca orijinali 1870 yılında Eugène Pottier tarafından yazılmıştır ve Pierre Degeyter tarafından 1888 yılında bestelenmiştir. Bu beste tüm dünyada geniş bir kabul görmüş ve diğer dillerdeki çevirilerde de bu besteye sadık kalınmıştır. Marş, Komünist Enternasyonal (Komintern)’de işçi sınıfının marşı olarak kabul edilmiştir.
Kızıl Ordu’dan ekledim, Türkçe olanlar da var.
Sözleri Sovyet ideolojisini yansıtmaktadır tamamen. Kavga tabii ki kapitalistlerledir.
Uyan artık uykudan uyan
Uyan esirler dünyası
Zulme karşı hıncımız volkan
Bu ölüm-dirim kavgası
Yıkalım bu köhne düzeni
Biz başka alem isteriz
Bizi hiçe sayanlar bilsin
Bundan sonra herşey biziz.
Uyan esirler dünyası
Zulme karşı hıncımız volkan
Bu ölüm-dirim kavgası
Yıkalım bu köhne düzeni
Biz başka alem isteriz
Bizi hiçe sayanlar bilsin
Bundan sonra herşey biziz.
Uyan esirler dünyası
Zulme karşı hıncımız volkan
Bu ölüm-dirim kavgası
Yıkalım bu köhne düzeni
Biz başka alem isteriz
Bizi hiçe sayanlar bilsin
Bundan sonra herşey biziz.
Bu kavga en sonuncu
Kavgamızdır artık
Enternasyonal’le
Kurtulur insanlık
Tanrı, patron, bey, ağa, sultan
Nasıl bizleri kurtarır
Bizleri kurtaracak olan
Kendi kollarımızdır.
İsyan ateşini körükle
Zulmü rüzgarlara savur
Kollarının bütün gücüyle
Tavı gelen demire vur
Hem fabrikalar, hem de toprak
Her şey emekçinin malı
Tufeyliye (Parazit) tanımayız hak
Her şey emeğin olmalı
Cellatların döktüğü kan
Bir gün onları boğacak
Bu kan denizinin ufkundan
Kızıl bir güneş doğacak.
Son olarak;
Direniş şarkısı dedim fakat şarkılar ne kadar uygun oldu emin değilim. Bu şarkılar dünyadaki faşizm karşıtlarını ve solu bir zamanlar bir araya getirmiş şarkılar. Abdelkader hariç.