Adına kriz desek de demesek de, yaşanan ciddi bir sıkıntı var. Alınan tedbirlerle rahatlama olduğu söylense de, günlük yaşamda iyiden iyiye sıkıntıları hissediyoruz.
Rakamlar iyi şeyler söylemiyor
Bursa bilindiği gibi başta otomotiv ve tekstil olmak üzere sanayinin merkezi. İhracat Bursa’nın en güçlü silahı. Ancak sadece iç pazarda değil, en büyük ticari ortağımız AB ülkelerinde de ufaktan hissedilen, 2019 ve 2020’de biraz daha ivmelenmesi beklenen küçülme, otomotiv sektörünü de vuruyor.
Bugün biraz rakamlara boğacağım sizi; ama en güzel de bu rakamlar anlatacak içinde bulunduğumuz durumu.
Rakamları Otomotiv Sanayi Derneği internet sitesinden aldığımı belirterek başlayayım. Önce üretimdeki düşüşle başlayalım. Bu yıl Ocak-Ekim döneminde toplam otomotiv üretimi yüzde 6, otomobil üretimi de yüzde 9 düşmüş durumda.
Rakamları burada tutan, yine de ihracat. 2018 yılı Ocak-Ekim döneminde toplam pazar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 32 azalarak 502 bin 156 adet (Bu rakamlara ağır ticari araçlar da dahil) düzeyinde gerçekleşti. Bu dönemde otomobil pazarı ise yüzde 31 oranında azaldı ve 379 bin 274 adet olarak gerçekleşti.
Geçen yıl Ekim ayında otomobil ve hafif ticari araç satışı (Yerli ve ithal) 91 bin 752 iken, bu yıl aynı dönemde 21 bin 571 oldu. Geçen yılın tamamında 956 bin 194 adet otomobil ve hafif ticari araç satılırken, bu yıl Ekim ayı sonuna kadar sadece 485 bin 27 adet satış gerçekleşti. Önümüzde 2 ay ve hükümetin ÖTV indirimi var.
FİYAT YETERLİ DEĞİL
Sonuçları hep beraber göreceğiz ancak otomotiv satışlarında artış için sadece fiyatlardaki düşme yeterli değil.
Otomotiv satışlarında üç temel kural olduğunu biliyoruz.
Birincisi elbette ki fiyat. ÖTV ile iktidar fiyatı cazip kılmaya çalışıyor. İndirim öncesi 145 bin liralar civarında olan bir araç, 120 bin liranın biraz altını gördü. Bu güzel, ama yetmiyor.
İkinci kural finansman. Yani otomobil ya da hafif ticari araç alırken kredi kullanımında ödeyeceğiniz faiz oranı. Burada durum hala kritik. Geçen yıla göre ciddi faiz farkı ödeyeceksiniz. 2017 Ekim ayında sıfır taşıtlar için kredi faizi 1.15 ile 1.38 arasındaydı. Bu yıl bu oranlar 2.27 ile 3,90 arasında.
Bir örnek verelim.
100 bin lira kredi çekeceksiniz. Geçen yıl bu rakamı çekseydiniz 48 ayda ödeyeceğiniz toplam geri ödemeniz 137 bin 414 lira, bu yıl ise bu rakam 180 bin 912 lira olacak (Hesaplama en düşük oran üzerinden yapılmıştır).
Son olarak geleceğe güven. Burada da soru işaretleri kalkmış değil.
ÖTV’de yapılan indirimler 10 ile 25 bin lira arasında bir indirime neden oluyor. Eğer bizdeki bir malın önce zamlanıp ardından indirim yapılması nedeniyle mala hücum olmazsa bu rakamlar piyasayı tatmin etmez görünüyor.
Kasım ve Aralık aylarında beklenenin üstünde satış yapılsa bile ciddi bir kayıpla kapayacak gibi sektör.
Bursa ve ülke ekonomisi için otomotiv önemli bir güç. Umarım iç piyasa daralması devam etmez. Umarım döviz tekrar artışa geçmez. Aksi takdirde, sadece satışlardaki düşüşü değil, domino etkisi yapacak iş kayıplarını da konuşmak zorunda kalacağız.
Kalın sağlıcakla.