Diz protez ameliyatlarının ileri teknoloji kullanılan cerrahi usullerle daha tesirli bir biçimde yapılabileceğini belirten Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Hasan Bombacı, “Ortopedik ameliyatlarda robotik cerrahinin kullanım alanı gitgide genişliyor. Robotik diz protezi cerrahisinde daha minimal kesilerle amaca ulaşmak mümkün. Robotik cerrahi sayesinde daha az ve yanlışsız kesi yapıyor, bir nevi protezi kişiselleştirerek uygulamış oluyoruz” dedi.
Robotların her alanda kullanımının yaygınlaşması sürerken buna paralel olarak ortopedi alanında da protez cerrahisinde robotun günden güne görünürlüğünün arttığını söyleyen Yeditepe Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Hasan Bombacı “Bu teknolojiler cerrahların ameliyat esnasında daha hassas, yanlışsız ve tekrarlanabilir süreçler yapmalarına imkan tanıyor” diye konuştu.
“ROBOTİK CERRAHİDE GİTGİDE ARTAN BİR TALEP VE UYGULAMA VAR”
Teknolojik gelişmelerin hayatın çabucak hemen her alanında değerli bir yer tuttuğunu vurgulayan Prof. Dr. Bombacı, “Bu gelişmelerin ortopedi ve tıpta yansımalarından biri de robotik cerrahi. Robotik cerrahi, öbür branşlarda değişik hedeflerde kullanılmakla bir arada, ortopedi ve travmatoloji alanında daha çok protez cerrahisinde yer bulmuş durumda. Bu bahiste gitgide artan bir talep ve uygulama var” biçiminde konuştu.
“ENDİKASYON AÇISINDAN BÜYÜK BİR FARK YOK”
Diz protez cerrahisinde hastanın hareket kabiliyetiyle birlikte hayat kalitesini de artırmanın mümkün olabildiğini söyleyen Prof. Dr. Bombacı, şu bilgileri verdi:
“Diz protezlerde eklemin bozulmuş olan yüzeyleri uzaklaştırılarak, metal ve plastik bir kaplama ile kaplanır ve hastanın ağrılı, hareketsiz dizi daha konforlu bir ömür sürecek halde tedavi edilir. Robotik diz protezinde süreçleri, evvelce planlanarak yapılan programa nazaran yürütüyoruz. Olağan diz protezi ile robotik diz protezi ortasında endikasyon açısından büyük bir fark yok. Lakin kimi durumlarda robotun bariz avantajları mevcuttur. Sözgelişi, dizin üst ve alt kısmındaki kemiklerde oluşan büyük deformiteleri olan hastalarda yapılan diz protezi ameliyatları robotik cerrahi ile çok daha düzgün sonuçlar alınacak formda uygulanabilir. Zira ameliyat başlamadan evvel bacağın bir bütün olarak robota üç boyutlu tanıtılması mevcut deformitelerin sebep olacağı teknik zorlukları en aza indirir.”
Robotik cerrahinin de başka protez ameliyatlarında olduğu üzere 60-65 yaşlarından sonra daha sık tercih edildiğini belirten Prof. Dr. Bombacı, hastada romatizma ya da dizde meydana gelen travma sonucu kalıcı hasar oluşmuş bir durum olduğunda robotik cerrahinin daha erken yaşta da uygulanabileceğini söyledi.
“YAPILAN HESAPLAMALARLA EN UYGUN BİLGİLERİ ELDE ETMEMİZ MÜMKÜN”
“Normal protezlerde çok başarılı bir ameliyat geçmesine karşın komplikasyon üzere sebepler yüzünden bazen hastalar mutlu kalamayabiliyor. Bazen de hiçbir sebep bulunmamasına karşın bu hastalarda yüzde yüz oranında memnuniyet sağlanamayabiliyor. Bu durumlarda kimi şimdi tam tespit edilememiş sebeplerden şüphelenilmekte ve bu da değişik arayışlara gidilmesine neden olmaktadır. Robot, bu arayışlardan bir tanesidir” diye konuşan Prof. Dr. Bombacı, bu cerrahi süreci ile ilgili şu bilgileri paylaştı:
“Protez uygulanacak hastalarda vakit içinde önemli kemik hasarları ortaya çıkabilir ya da diz daha evvelden kendisi deforme olup artroza gitmiş olabilir. Bu durumlarda robotun uygulamadaki olumlu tesiri daha besbelli oluyor. Bu çeşit protez ameliyatlarında robot sayesinde daha az ve daha gerçek kesi yapıyor, bir nevi protezi kişiselleştirerek uygulamış oluyoruz. Klasik protezlerde de ameliyat öncesi planlama yapmak gerekiyor ama robotik cerrahide planlama çok daha detaylı yapılabiliyor. Ayrıyeten birtakım robotlarda ameliyat öncesi planlamaya ek olarak aygıta ameliyat esnasında da verilebilen bilgiler sayesinde yapılan hesaplamalarla en uygun protez yerleştirme sonuçlarını elde etmemiz mümkün. Robot, ameliyat edilen bacağı uzunluktan boya olduğu üzere kıymetlendirerek, en uygun kesilerin yapılmasını ve hastanın yapısına uygun bir protez takılmasına imkan sağlıyor.
Bunun dışında, bilhassa geç gelen hastalarda, kemiklerde oluşan hasarlara bağlı olarak vakitle dizde gelişen olağandışı yüklenmeler yumuşak dokularda da hasar oluşmasına sebep olur. Yumuşak doku hasarları, protez yaparken farklı bir değere sahiptir zira, dizin istikrarını sağlamak, protezi uygun bir biçimde yerleştirmek için bağları kesinlikle dikkate almak gerekir. Şayet bir protez istikrarsız yapılırsa daha erken yıpranacaktır. Hasebiyle diz protezi cerrahisinde, bireylerde dizdeki sorunlar ve deformitelerin farklı olması sebebiyle protez bileşenlerinin de farklı açılarda olması kaçınılmazdır. Bu bahiste robotun katkısı kıymetlidir.”
“AMELİYAT EDİLEN BÖLGEDE HASTANIN DAHA AZ HASAR ALMASI SAĞLANABİLİYOR”
Robotik cerrahinin daha az ve hakikat kesi yapılmasına imkan sağladığını belirten Prof. Dr. Bombacı, “Robot kullanılan durumlarda ameliyat öncesinde yapılan hesaplamalarla daha az kesilerle maksada ulaşmak mümkün olduğu için ameliyat edilen bölgede hastanın daha az hasar alması sağlanabiliyor. Böylece güzelleşme süreci hızlanıyor. Ameliyat sonrası periyotta de ameliyat edilmiş bacağın üzerine yük verme vaktinde klasik protez ile robotik protez ortasında fark yokken, yumuşak doku uygunlaşması ve hastanın daha erken hareket açıklığına kavuşması açısından robot uygulamalarının erken periyotta kazanımları olduğunu söyleyebiliriz” sözlerini kullandı.
“CERRAHIN EĞİTİMİ, OLAYA MÜDAHALESİ EPEYCE DEĞERLİ VE GEREKLİDİR”
Diz protez ameliyatlarında yapılan robotik cerrahi de cerrahın tecrübesinin kıymetine işaret eden Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Bombacı, kelamlarına şöyle son verdi: “İnsanlar, robot deyince, ameliyatı kendi başına yapan bir teknoloji hayal ediyor. Elbette durum bu türlü değil. Robot, süreci daha yeterli yönetmek için yardımcı teknolojik bir imkân olarak kullanılıyor. Robot kullanılan protez ameliyatlarında ameliyatı yapan, karar veren, vakit zaman kararı değiştiren ve ana çizgileri ile yöneten cerrahtır. Bu süreçte robot kullanılarak teknolojinin imkanlarından yararlanılmış oluyor. Robot, şu anda tek başına bir makine olarak bu süreci yapabilecek durumda değil. Hasebiyle cerrahın eğitimi, tecrübesi son derece ehemmiyet taşıyor.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı