Farklı sektörlerin en kritik ortak noktası: Otomasyon
Otomasyon sistemleri son yıllarda hayatımıza daha fazla dahil olmaya başladı. Covid-19 pandemisi, havalandırmanın ve havalandırmada otomasyonun önemine kuvvetli bir vurgu yaptı. Öte yandan, uzaktan izlenebilir ve kontrol edilebilir teknolojilerin sadece havalandırmada değil, pek çok sektörde kullanımı söz konusu. Mesela madencilik sektöründe havalandırma, risk analizi ve işçilerin yerlerinin tespiti için iyi tasarlanmış otomatik kontrol ve izleme ekipmanları, “yaşamak” demek.
Elektrik Elektronik Yüksek Mühendisi Ecehan Ersöz “Maden arama çalışmaları çalışma şartlarının zorluğu ve riski bakımından en önde gelen sektörlerden. İş sağlığı ve güvenliği anlamında tedbirler son derece önemli. Bunun yanında çalışma ortamının durumunun izlenmesi, çalışma planının oluşturulması, acil durum ve uyarı sistemlerinin tasarımı ve yönetilmesi de yine aynı oranda önemli. Endüstri 4.0 teknolojileri özellikle nesnelerin interneti ve veri kullanımıyla akıllı kararlar verilmesine destek oluyor. Örneğin GPS güdümlü delme sistemleri, delmeyi 10 santimetreye kadar hassas bir şekilde konumlandırma özelliğine sahip olabiliyor. 3 boyutlu teçhizat navigasyonu, besleme hizalaması, sondaj ve raporlama sağlayabiliyor. Doğru veriler kullanılarak sürecin izlenmesine ve belirlenen yoldan minimum sapmayı sağlayacak değişikliklerin yapılmasına yardımcı
olabiliyor. Bu uygulamalar tatbikatlar için uzaktan çalıştırılarak saha personelinin güvenliğine katkı sağlayabilir” diyor. Yine enerji üretim tesislerinde -özellikle nükleer enerji tesislerinde- durum yine aynı. Kusursuz ölçüm, kusursuz sistem tasarımı, 7x24 izlenebilirlik, olası risk durumunda en az hasarla tahliye için mükemmel bir otomasyon şart. Enerji otomasyonu tesislerdeki enerjinin verimli bir şekilde kullanılmasını sağlaması, riskleri ve kayıpları en aza indirmesi anlamında da mühim. İyi tasarlanmış bir enerji otomasyonuyla; enerji tüketim noktalarının tespiti, enerji maliyetlerinin ve tasarruf kalemlerinin doğru hesaplanması, enerji devamlılığının sağlanması ve raporlanması, oluşabilecek arızaların zamanında tespiti, vakit kaybetmeden müdahale sağlanmaktadır. Yangınlar, yine doğru senaryoların oluşturulmasından doğru ekipmanların kullanımına, havalandırmanın, söndürme sistemlerinin, kaçış yollarının kusursuz bir şekilde tasarlanmış olması ve doğru zamanda müdahale ile bir felakete dönüşmeyebilir. Sektörler ve örnekler elbette ki çoğaltılabilir…
Ölçüm cihazları, uzaktan izleme–kontrol ekipmanları, doğru yazılımlar, doğru senaryolar, kullanılan cihaz ve ekipmanlar ile bu cihazların birbirleri
ile iletişim halinde olması (IoT), modern dünyada pek çok afetin, kazanın önlenebilmesi için gerekli.
Günümüzde sektörlerin de globalleştiğini, birinin diğeri ile doğrudan veya dolayı olarak etkileşim halinde olduğunu söylemek sanıyorum yanlış bir tespit olmaz. Artık tek tek cihazların değil bütün halinde sistemlerin, tasarımların konuşulduğu bir dünya var ve otomatik kontrol ekipmanları nu dünyanın tam orta yerinde duruyor.
Gökçen Parlar Ünal
Genel Yayın Yönetmeni
firstname.lastname@example.org