Medya nedir?
Araç, insanlarla şahsen ya da yüz yüze irtibat kurmak yerine dolaylı yollardan iletişim kurmayı tercih ettiğimiz zaman kullandığımız bir şeydir. “Medya” kelimesi de yalnızca “medıum” (araç) kelimesinin çoğuludur.
“Medya” terimi modern iletişim medyasının tümünü içerir: televizyon, sinema, video, radyo, fotoğrafçılık, reklamcılık, gazete ve dergiler, kaydedilmiş müzik,bilgisayar oyunları ve internet.
Bunların çoğu genellikle geniş izleyicilere ulaştıklarını işaret etmek için “kitle iletişim araçları” olarak adlandırılır.
Ancak, bazı medya sadece oldukça küçük ve uzmanlaşmış izleyiciye ulaşmayı amaçlar ve onlar üzerinde çalışmak da önemlidir.
Medya metinleri bu farklı iletişim formları tarafından taşınan programlar, filimler, internet siteleri ve benzerleridir.
Medya genellikle tek bir defada birkaç iletişim iletişim şeklini birlikte kullanır – görsel imgeler (sabit ya da hareketli), işitsel (ses, müzik ya da konuşma) ve yazı dili.
MEDYA EĞİTİMİNEDİR?
Medya eğitimi medya hakkındaki eğitimdir. Bu medya aracılığıyla eğitimle, örneğin diğer okul konularını öğrenirken TV ya da internet kullanmakla aynı şey değildir.
Medya eğitimi okul dışındaki günlük yaşamımızda karşılaştığımız medya üzerine odaklanır – seyredip eğlendiğimiz TV programları, okuduğumuz dergiler, seyrettiğimiz filimler ve dinlediğimiz müzik.
Bu medyaların hepsi çevremizdedir ve onlar hayatımızda önemli bir rol oynarlar. Medya dünyayı ve onun içindeki yerimizi anlamamıza yardımcı olur. Bu nedenle onları anlamak ve incelemek bizim için oldukça önemlidir.
Medya eğitimi medyayı analiz etmek kadar medya yapmayı da kapsar. Gerçi, bu el kitabında bizim temel vurgumuz analiz etme üzerine olacaktır.
MODÜL 1 : NEDEN ?
MEDYAYI SORGULAMAK
Bizim amacımız sizi sevdiğiniz TV programlarınızı seyretmenizi engellemek ya da bazı insanların zararlı etki olarak gördüğü şeylerden kurtarmak değildir. Ayrıca, size medya hakkında belirli bir bakış açısını kabul ettirmek de değildir.
Bizim amacımız basit anlamda sizi her gün kullandığınız medyayı sorgulamanız ve nasıl işledikleri hakkında daha fazla şey öğrenmeniz için teşvik etmektir.
Bu el kitabında, dört anahtar – kavramla bağlantılı dört anahtar soruyu daha detaylı olarak inceleyeceğiz:
Yapım: Medyayı kim yapar?
Diller:Medya anlamı nasıl iletir?
Simgelemeler: Medya dünyayı nasıl tasvir eder?
İzleyiciler: İnsanlar medyayı nasıl yorumlar?
MODÜL 2 : NE ?
YAPIM
Medya metinleri olmadık bir yerden birden ortaya çıkıvermezler. Medya yapımı zamana, ve bazen de büyük miktarda paraya mâl olur. Bazıları sadece bireylerin kendi çalışmalarıyla sadece kendileri ya da aileleri veya arkadaşları için yapılır. Ancak, tükettiğimiz medya metinlerinin büyük çoğunluğu genellikle büyük şirketler için çalışan insan toplulukları tarafından üretilir ve dağıtılır. Medyalar büyük işlerdir: en popüler sinema filimleri ve TV programları büyük kârlar yaparlar. Medya aynı zamanda küresel ölçeklidir. Aynı sinema filmleri, plaklar ve TV formatları dünya çapındaki ülkelerde bulunurlar.
ANAHTAR SORULAR
Medya yapımını incelemek demek şunlara incelemek demektir:
Teknolojiler. Medya metinlerini üretmek ve dağıtmak için hangi teknolojiler kullanılır? Bunlar üretimde ne gibi farklar oluşturur?
Meslaki uygulamalar.Medya metinlerini kimler yapar? Kim ne yapar ve birlikte nasıl çalışırlar?
Endüstri.Medyayı alıp satan şirketler kimlerindir? Nasıl kâr elde ederler?
Medya arasındaki bağlantılar.Şirketler farklı medyalara aynı ürünleri nasıl satarlar?
Düzenleme.Medyanın yapımını ve dağıtımını kim kontrol eder? Bununla ilgili kanunlar var mıdır ve ne kadar etkilidirler?
Dolaşım ve dağıtım. Metinler izleyicilerine nasıl ulaşır? İzleyicilierin ne kadar seçeneği ve kontrolü vardır?
Erişim ve katılım.Medyada kimlerin sesi duyulur? Kimler dışlanırlar ve neden?
ÖRNEKLER
News Corporation
News Corporation büyük, çok uluslu bir medya şirketinin bir örneğidir. Sahibi Rupert Murdoch olan News Corporation bir gazete yayıncısı olarak başladı ve şimdi televizyon, sinema filmleri ve internetle ilgilenmektedir. Fox TV yayın istasyoları şebekesine Times Gazetelerine, Twentieth Century Fox stüdyolarına ve Star TV’ye sahiptir.
Bakın bakalım News Corporation’ın sahip olduğu başka şirketler ve marka isimleri bulabilecek misiniz? Bu şirketler birbirlerine nasıl bağlanırlar? Medyanın bu tür büyük şirketler tarafından idaere edilmesinin avantajları ve dezavantajları nelerdir?
Big Brother (Biri Bizi Gözetliyor)
Big Brother “reality showu” dünyanın her yerine satılan TV formatına bir örnektir. Format Hollanda’da bir TV şirketince üretilmiştir ve versiyonları o günden beri 40’dan fazla ülkede gösterilmiştir. Big Brother ayrıca, gerçek insanlara mücadeleleler ayarlanarak izleyici tarafından “oylanmalarını” sağlayan, diğer pek çok “reality showların” önünü açmıştır. Bakın bakalım bu tür programların başka örneklerini bulabilecek misiniz? Bunun gibi programlar basın ve internet gibi diğer medyaları nasıl kullanırlar? Bu tür programlar “interaktif” midir ve bazı insanların iddia ettiği gibi izleyiciye güç verirler mi?
GAP (Global Action Project) [Küresel Hareket Projesi]
GAP video kaset ve televizyon programları yapmak için genç insanlarla çalışan küçük bir organizasyondur. New York şehrindedir ancak, Guatemala, İrlanda ve İsrail dahil olmak üzere pek çok ülkede genç insanlarla beraber çalışmıştır. Kâr amaçlı çalışmaz ve yardım kuruluşları ve dernekler tarafından finanse edilir. Bakın bakalım onun tarafından yapılmış yapımlar ve nerelerde gösterildiği hakkında bir şeyler öğrenebilecek misiniz? Bu tür organizasyonların karşılaştığı zorluklar nelerdir? Onlar neden daha fazla ana görüşteki TV niteliklerine sahip değillerdir?
DAHA İLERİ GÖTÜRMEK
· Sahiplik. En sevdiğiniz derginin ya da ailenizin okuduğu gazetenin bir nüshasını alın. Bakın bakalım onun sahibi olan şirketi bulabilecek misiniz? Örneğin, diğer medya şirketleri gibi başka şirketlere sahipler mi?
· Markalama.Ülkenizdeki iki TV kanalına bakın. Kullandıkları logoları, grafikleri ve programlar arasındaki bağlantıları karşılaştırın. Ne tür kimlik ya da duygu yaratmaya çalışırlar? Kime hitap ediyor görünürler?
· Pazarlama. Popüler bir medya olgusuna bakın – yeni bir sinema filmi ya da bilgisayar oyunu. Onu çevreleyen diğer medyaların boyutuna bakın.Basın haberleri, ücretsiz teklifler, reklam, pazarlama. İzleyicilerinin sayısını nasıl artırmaya çalışıyorlar?
TARTIŞMA SORULARI
Küresel kültür. En populer sinema filmlerinin ya da plakların bir listesine bakın. Bunlardan kaç tanesi sizin ülkenizde üretilmiş? Başka nerelerden gelmişler? Sonunda hepimizin aynı medya sonucuna ulaşacağımızı düşünüyor musunuz, bu fark eder mi?
Ticari anlayış.Sizin ülkenizde üretilen medyanın ne kadarı ticari kazanç için yapılıyor? Bunun ne kadarı devlet ya da kar amacı gütmeyen organizasyonlar tarafından yapılıyor? “Piyasa sistemine” karşı olarak “kamu” sisteminin avantajları ve dezavantajları nelerdir?
Kontrol.Eğer medya büyük şirketler tarafından kontrol ediliyor olsaydı bu azınlıkların seslerinin duyulmasını daha da zorlaştırır mıydı? Bazı medyalar diğerlerine oranla daha fazla katılım imkanları sunuyor mu?
MODÜL 3 : NE ?
DİLLER
Her aracının maksadını ifade etmek için kullandığı kendi “dili”, ya da diller bileşimi, vardır. Örneğin televizyon, hareketli imgeler ve ses dilleri ile birlikte sözlü ve yazılı dilleri de kullanır. Bunlara “diller” diyoruz, çünkü genel olarak anlaşılabilen bilinen kodları ve kuralları kullanan diller anlamında görülebilir. Belirli müzik türleri ve kamera açıları belirli duyguları harekete geçirmek için kullanılabilirler,örnek olarak bir gazetenin bir sayfası ya da bir filmdeki kareler dizisi belirli bir tür “gramer” kullanılarak bir araya getirilebilir. Bu dilleri inceleyerek, medyanın nasıl anlam ürettiğini daha iyi anlayabiliriz.
ANAHTAR SORULAR
Medya dillerin incelemek demek şunları incelemek demektir:
Anlamlar. Medya fikirler ya da anlamlar ifade etmek için farklı dil formlarını nasıl kullanır?
Kurallar. Bu dillerin kullanımı nasıl alışılmış hale gelir ve genel olarak kabul görür?
Kodlar. Medyanın gramatik “kuralları” nasıl oluşturulur? Bu kurallar çiğnendiğinde ne olur?
Türler.Bu kurallar ve kodlar, haber ya da korku gibi, farklı medya metinlerinde nasıl işlev görür?
Tercihler.Belirli bir kamera çekimi tipi gibi belirli dil formlarını tercih etmenin etkileri nelerdir?
Bileşimler. Anlam imgelerin, seslerin ya da kelimelerin bileşimi ya da sıralanması ile nasıl ifade edilir?
Teknolojiler.Teknolojiler yaratılabilecek anlamlara nasıl etki eder?
ÖRNEKLER
Reklamcılıkta görüntü.
Reklamcılar ürünlerindeki benzersiz ve değerli olan şeylerin neler olduğunu söylemek için görüntüleri ve grafik tasarımları kullanırlar. Örnek olarak, bir ruh hali yaratmak için renkleri ve ışıkları, heyecan eklemek için kamera açılarını ve bir stil anlayışı vermek için de yazı tipi kullanırlar. Reklamlardaki insanlar ürünün kendilerini nasıl daha güçlü, daha seksi ve daha zeki yaptığını göstermek için özenle giydirilir ve poz verdirilirler. Belirli bir tip ürün için yapılan reklamların seçilen bir kısmını karşılaştırın. Reklamcılar ürünün klasik ya da modern, doğal ya da üstün teknoloji, karmaşık ya da pratik olduğu düşüncesini nasıl yaratabiliyorlar?
TV Haberlerinin Kuralları
TV haberleri genellikle çok sıkı kurallara ve geleneklere sahiptir. Haber okuyanlar iyi bir biçimde giyinirler, genellikle bir masanın arkasında otururlar, orta samimiyette haberleri okurlar, nadiren duygularını gösterirler, başka hiç kimsenin bunu yapmasına izin verilmemesine rağmen doğrudan kameraya bakarlar. Haberler “ciddi” olaylarla başlar ve mutlu hikayelerle biter, genelde dramatik ve alışılmadık olaylara odaklanır ve sıradan insanlar yerine politikacıları ve ünlüleri gösterme eğilimindedir.Neden bazı şeyler “haber” haline gelirken diğerleri gelmez? Neden haber programlarının hepsi oldukça benzer olma eğilimindedirler?
Kurgu Dili.
Film yapımcıları bir hikaye anlatmak için kareleri seçip birleştirirken çok dikkatli davranırlar. Uzun metrajlı filmlerin pek çoğu kesin kuralları olan “süreklilik kurgulamasını” kullanırlar. Örnek olarak, film karesinden bakan bir karakterin karesini gördüğümüzde ve sonrasında bir nesnenin ya da kişinin bulunduğu diğer bir karesine geçtiğimizde, otomatik olarak onların baktıkları şeylerin bunlar olduğunu varsayarız. Pek çok pop videosu ve deneysel film duyguları ve fikirleri yansıtmak için kareleri birleştiren montaj kurgusunu kullanır. Bir filmin bir bölümünü seyredin ve sadece kurgusuna konsantre olmaya çalışın. Hızlı mı yavaş mı, ya da rahatlatıcı mı sinir bozucu mu? Hikayeyi anlatmaya ya da uh hali oluşturmaya nasıl yardımcı oluyor?
DAHA İLERİ GÖTÜRMEK
· Vücut dili. Bir moda dergisinden kadınları ve erkekleri niteleyen bazı fotoğraflar toplayın. Pozlarını, mankenlerin fotoğraf makinasına (ya da birbirlerine, ya da kare dışına) bakma şekillerini, ışık ve renklerin kullanımını karşılaştırın. Benzerlikler ve farklılıklar nelerdir ve sizlere neler anlatırlar?
· Radyo programı. Bir radyo pogramını (telefonla katılınan ya da tartışma programı) kasete kaydedin. Kullanılan dilin şeklini ve tartışmayı kimin kontrol ettiğini dikkatlice dinleyin. Radyo programının kuralları nelerdir? Ne tür konuşmalara izin verilmez?
· Resimli taslak.Kaydetmiş olduğunuz bir TV reklamının resimli taslağını yapın. Yakın plan mı yoksa uzaktan mı, düşük açıdan mı yüksek açıdan mı çekildiğini ve bir karenin diğerine nasıl bağlandığını göstererek ber bir kareyi çizin. Reklamcı bir hikayeyi anlatmak ya da ürüne benzersiz bir kimlik kazandırmak için görsel “dili” nasıl kullanır?
TARTIŞMA SORULARI
· Alternatif diller. Bakın bakalım “kuralları çiğneyen” ya da farklı diller yaratmaya çalışan film ya da video örnekleri bulabilecek misiniz, örneğin sanatçılar tarafından yapılan deneysel filmler. Bilinen filimlere göre onları anlamak daha mı zor ya da daha az mı eğlenceli? Neden, neden değil?
· Türleri karıştırmak. TV’de komedi ile korku filimleri ya da drama ile belgesel gibi türleri karıştıran ya da birleştiren medya metinlerine bakın. Türleri karıştırmaktaki sorunlar nelerdir? Bu şekilde hangi yeni fikirler yansıtılabilir?
· Yeni teknolojiler.Dijital teknolojiler bize yeni medya dili formları sağladılar, örneğin, bilgisayar oyunlarında ve internette. Ancak, bu teknolojiler televizyon, gazeteler ve kaydedilmiş müzik gibi “eski” medyayı nasıl etkilemiştir?
MODÜL 4 : NE ?
SİMGELEMELER
Medya bize sadece dünya üzerinde bir pencere sunmaz. Yalnızca mevcut gerçekliği sunmazlar, aynı zamanda onu simgelerler. Medya yapımcıları kaçınılmaz olarak tercihler yaparlar.Seçerler ve birleştirirler, olayları hikaye haline getirirler, karakterler yaratırlar, bizi dünyayı beirli bir şekilde görmeye davet ederler. Medya bize gerçekliğin versiyonlarını sunar. Ancak izleyiciler medyayı kendi tecrübeleriyle kıyaslarlar ve ne dereceye kadar güvenilir oldukları hakkında hükümler verirler. Medya simgelemeleri bazı yönlerden gerçek olarak görülebilirken diğer yönlerden görülemezler: bir şeyin hayal ürünü olduğunu bilip aynı zamanda onun yine de gerçek hakkında bilgi verebileceğini bilebiliriz.
ANAHTAR SORULAR
Medya simgelemelerini incelemek demek şunları incelemek demektir:
· Gerçekçilik. Bu metnin gerçekçi olması amaçlanmış mıdır? Neden bazı metinler diğerlerinden daha gerçekçi görünürler?
· Gerçeği söylemek.Medya nasıl dünya hakkında gerçeği söylediğini iddia ediyor? Nasıl güvenilir görünmeye çalışıyorlar?
· Mevcudiyet ve yokluk.Medya dünyasında neler dahil edilmiş ya da hariç bırakılmıştır? Kim konuşur ve kim susturulur?
· Önyargı ve nesnellik.Medya metinleri dünya hakkındaki belirli görüşleri mi savunur? Moral ve politik değerleri aktarırlar mı?
· Biçimleme.Medya belirli sosyal grupları nasıl simgeler? Bu simgelemeler doğru mudur?
· Yorumlamalar.İzleyiciler neden bazı medya simgelemelerini doğru kabul ederken, düğerlerini yanlış olarak görüp reddeder?
· Etkiler.Medya simgelemeleri belirli sosyal gruplar ya da hususlar hakkındaki görüşlerimizi etkiler mi?
ÖRNEKLER
Haberlerde
Gazetelerin pek çoğunun politik “çizgisi” ya da destekledikleri belirli bir parti vardır. Bu normal olarak, gazetecilerin doğrudan kendi görüşlerin sunmalarına izin verilen, gazetenin “editör” bölümlerinde açıkça bellidir. Dahası, politik inançlar yapmak isteyecekleri yeni haber çeşitlerini ve onları nasıl yorumlayıp sunacaklarını da etkileyebilir. Bir kaç gazetenin politik bir olayı ya da seçimleri nasıl verdiğini karşılaştırın. Dil ve görüntü seçiminde inançları nasıl gösteriliyor? Haberlerde önyargı okuyucuları önemli derecede etkiler mi?
Sosyal grupları temsil etme.
Eleştirmenler çoğu zaman medyanın azınlık ya da daha zayıf grupları göz ardı ettiği ya da onların olumsuz yönlerini ortaya koyduğunu iddia etmişlerdir. Örneğin, televizyonda görülen kadınların ya da etnik azınlıklardan insanların oranları, onların toplum içindeki oranlarından daha azdır. Araştırmacılar beyaz olmayan karakterlerin suçlu ya da kötü adam olarak gösterilmelerinin daha olası olduğunu ve kadınların güçlü rollerde gösterilmelerinin daha az muhtemel olduğunu bulmuşlardır. Bu durumun sonuçları hakkında ne düşünüyorsunuz? Buna yönelik önemli bir istisnalar aklınıza geliyor mu, bunlar size ne anlatıyor?
Erişim.
Ana görüşteki medyaya çoğu zaman güçlü gruplar hakim olur. Ancak, pek çok TV ve radyo istasyonlarının, sıradan insanların görüşlerini sunmasına imkan sağlayan “erişim” programları vardır. Bu bir telefonla katılım ya da sohbet programı ya da ayrı bir program olabilir. Aynı zamanda bir çok azınlık grubu da onları ilgilendiren konularda fikirlerini iletmek için gazeteler ya da video kasetler yayınlarlar. Bir azınlık gazetesinin ya da dergisinin bir örneğini bulmaya ya da TV’de bir erişim programı seyretmeye çalışın. Hem ne dediği, hem de nasıl dediği açısından ana görüşteki medyadan ne kadar farklıdır?
DAHA İLERİ GÖTÜRMEK
· Dramadaki insanlar. Bir kaç populer TV drama dizisi ya da pembe diziye bakın. Bunlarda kadınlar ya da etnik azınlık karakterleri ne roller oynuyorlar? Onlardan her hangi birisi açık olarak “kalıplaşmış” mı? Kalıplar neden bu kadar önemli görünmektedirler?
· Belgesel.Daha önceden biliyor olduğunuz bir konu hakkında bir belgesel seyredin. Bu okul ya da gençler hakkında, ya da sahip olduğunuz bir hobi veya ilgi alanı hakkında olabilir. Belgesel doğru bir resim sunuyor mu? Doğru söylediğini nasıl iddia ediyor?
· Hayal ürünü.Bir sinema filmi, bir roman ya da bilgisyar oyunu gibi hayal ürünü bir metne bakın. Olayın geçtiği yeri, olaylar dizisini ve karakterlerin eylemlerini ve nasıl tasvir edildiklerini inceleyin. Metinle ilgili gerçekçi olan ve olmayan şeyler nelerdir? Her ikisi de aynı zamanda mümkün olabilir mi?
TARTIŞMA SORULARI
· Objektiflik. Bazı insanlar medyayı ırkçılık ve cinsiyetçilik gibi önyargıların temel kaynağı olarak görürler. Ancak aile ya da okul gibi diğer etkilerle karşılaştırıldığında medyalar ne kadar önemlidir?
· Tesirler ve etkiler. Bazı insanlar medyayı ırkçılık ve cinsiyetçilik gibi önyargıların temel kaynağı olarak görürler. Ancak aile ya da okul gibi diğer etkilerle karşılaştırıldığında medyalar ne kadar önemlidir?
· Pozitif imajlar.Eleştirmenler çoğu zaman medyanın azınlık ya da daha zayıf grupları göz ardı ettiği ya da onların olumsuz yönlerini ortaya koyduğunu iddia etmişlerdir. Daha “pozitif imajlar” için çağrıda bulunmuşlardır. Pozitif imajların, örneğin insanların davranışlarında her zaman pozitif etkileri olur mu?
MODÜL 5 : KİM ?
İZLEYİCİLER
Medya eğitiminin kendisi çoğu zaman medya izleyicileri olmadan medya var olamazdı. Dahası, medya insanların dikkatini ve ilgisini çekmek için rekabet etmek zorundaydı ve bir izleyici bulmak ve onu tutmak kolay değildir. Yapımcılar farklı gruplardaki insanların neler isteyeceklerini bildiklerini sanabilirler, ancak çoğunlukla bazı şeylerin tutulurken diğerlerinin neden utulmadığını izah etmek zordur. İnsanlar aynı zamanda çok farklı şekillerde medyayı kullanır, yorumlar ve tepki verirler. Belli bir medya metini herkes için aynı manaya gelmez. Kendimizin ve diğerlerinin medya kullanımını anlamaya çalışarak bunu yansıtmak bu nedenle medya eğitiminin ayrılmaz bir ögesidir.
ANAHTAR SORULAR
Medya eğitimini incelemek demek şunları incelemek demektir:
Hedefleme. Medya belirli izleyicileri nasıl hedef alır? Onlara nasıl başvurmaya çalışır?
Hitap.Medya izleyicilere nasıl seslenir? Medya yapımcıları izleyiciler hakkında ne varsayımlarda bulunur?
Dolaşım.Medya izleyiciye nasıl ulaşır? Neyin mevcut olduğunu izleyici nasıl bilir?
Kullanımlar.İzleyiciler günlük yaşamlarında medyayı nasıl kullanırlar? Kullanım alışkanlıkları ve modelleri nelerdir?
Anlama.İzleyiciler medyayı nasıl yorumlar? Ne anlamlar çıkarırlar?
Keyifler. İzleyiciler medyadan ne keyif alır? Nelerden hoşlanır ya da hoşlanmazlar?
Sosyal farklılıklar.Cinsiyet, sosyal sınıf, yaş ve etnik kökenin izleyici davranışındaki rolü nedir?
ÖRNEKLER
TV izleyicilerini ölçmek
Pek çok ülkede, TV programlarının popularitesi “reyting”lerle ölçülür. Çoğunlukla, oldukça küçük sayıdaki örnek izleyicilerin evlerindeki TVlerine ne zaman açıldığını gösteren ölçüm aletleri bağlıdır ve bazılarında o anda odada kimlerin bulunduğunu gösteren “insan metreler” vardır. Bu bilgi tüm izleyicilerin bir ortalamasını vermesi için çarpılır.
Bu bilgi, kaç tane insanın seyretmekte olduğunu ve bunların ne tür insanlar olduklarını bilmek isteyen, reklam verenler için hayati derecede önemlidir. Aynı zamanda da TV şirketleri bunu reklam verenleri reklamlarını yayınlamak için ne kadar ücretlendireceklerini bilmek için kullanırlar. Bu sistemin sınırlamalarının neler olduğunu düşünüyorsunuz?
Hayran kültürü
Pek çok TV programları, yıldızlar ve pop grupları onları takip eden adanmış hayranlara sahiptirler. Pek çok durumda, medya hayran klüpleri oluşturarak ve hayran dergileri ve internet siteleri yayınlayarak bunu teşvik eder. Ancak, hayranlar çoğu zaman birbirleri arasında dergiler ya da internet aracılığıyla, ya da toplantılar ya da “kongrelerde” bilgi alış verişi yaparlar ve hatta bazı durumlarda en çok sevdikleri yıldızları hakkında hikayeler yazar ya da video kaset yaparlar. Bu size insanların medyadan aldıkları zevkler hakkında ne ifade ediyor? Hayranların geneldeki medya izleyicisiyle tipik olduğunu düşünüyor musunuz?
Medya Şiddeti
Medya izleyicileri üzerine araştırmanın en önemli alanlarından birisi medya şiddetinin etklileri ile ilgili olmuştur. Bazı araştırmalar insanların medyaya tepkilerinin araştırılıp ölçüldüğü deneyleri kapsamaktadır. Bazıları insanlara televizyon izlemeleri ve şiddete karşı tutumları hakkında sorular sorulduğu araştırmaları kapsamaktadır. Araştırmacılar arasında bu tür etkilerin doğası ve boyutları konusunda çok büyük çaplı anlaşmazlıklar vardır. Bu konu hakkında neden bu kadar çok araştırma yapıldığını düşünüyorsunuz? İkna edici bir kanıt bulabileck miyiz?
DAHA İLERİ GÖTÜRMEK
· Okuyucuları hedef almak. Farklı okuyucu gruplarını hedef amış görünen iki gazete alın. Onlar arasındaki farka bakın, örneğin, fiyat, düzen, dil, fotoğraların kullanımı, içeriğin boyutu ve belli konuların haber yapılması. Bu gazetelerin editörlerinin okuyucuları hakkındaki varsayımları nelerdir?
· Medya günlükleri.Bir ya da iki hafta boyunca kendi medya kullanımınızın günlüğünü tutun. Eğer mümkünse, bunu bir arkadaşınızınkiyle karşılaştırın. Medya tüketiminizde öngörülebilir modeller var mı? Kendi yaş ya da sosyal grubunuzdaki insanlarla benzeştiğinizi düşünüyor musunuz?
· İzleyicileri izlemek. Ailenizin medya kullanımı gözlemleyerek bir akşam ya da hafta sonu geçirin. İnsanlar TV seyrederken, gazete okurken ya da internette gezinirken ne gibi tartışmalar ya da etkileşimler oluyor? İnsanlar farklı medyaları birleştiriyor mu? Medya kullanımını kim ve nasıl kontrol ediyor?
TARTIŞMA SORULARI
· Negatif etkiler. Pek çok insan çocuklar ve gençlerin özellikle medyanın etkilerine karşı savunmasız olduklarını iddia etmektedirler. Diğerleri ise onları yetişkinlere oranla çok daha bilgili ve kültürlü olarak görmektedirler. Sizin görüşünüz nedir? Bunu desteklemek için ne kanıtınız vardır?
· Küresel izleyiciler. Bazı medya metinleri dünya çapındaki izleyiciler arasında populerdir, özellikle Amerika Birleşik Devletlerinde yapılanlar. Bazı eleştirmenlere göre, izleyicilerim tümü Amerikan değerlerini ve ideolojilerini kabul etmeye yönlendirilmektedirler. Katılıyor musunuz?
· İnteraktif medya.İnternet ve bilgisayar oyunları genellikle interaktif medya olarak tanımlanılar. Nereye kadar ve hangi yollarla izleyicilerinin “aktif” olmalarına izin verirler? Gerçekte izleyiciler ne kadar güce ve kontrole sahiptirler?
MEDYA YAPMAK
Medya eğitimi sadece medyayı analiz etmekle alakalı değildir. Aynı zamanda kendi medyanızı yapmakla da alakalıdır. Kendi medyanızı yapmak istemeniz için bir çok neden vardır.
Görüşlerinizi izleyicilere iletmek.
Kendi fikirlerinizi ve tecrübelerinizi araştırmak.
Diğer insanlarla çalışmayı öğrenmek.
Eğlenmek!
TEKNOLOJİLER
Yeni teknolojiler meya yapmak için her türlü imkanı yaratırlar. Doğru bilgisayar paketleriyle, fotoğraf ve görüntüler üzerinde oynama yapabilir, gazete ve dergiler için düzenleme yapabilir, video ve müzik kurgulayabilir ve çalışmanızı Dünya Çapında Ağ’a (World Wide Web – www) koyabilirsiniz. Bu teknoloji sürekli olarak ucuzlamaktadır ve çalışmanızın gerçek anlamda profesyonel görünmesini sağlayabilir.
Ancak, medya yapmak bu kadar yüksek teknolojili olmak zorunda değildir. Kullandıktan sonra atılabilen fotoğraf makinalarıyla, hatta sadece kağıt, makas ve yapıştırıcıyla harika şeyler yapabilirsiniz. Dergiler, yapıştırma resimler, posterler ve fotoğraf gösterimleri yapmak ucuz kolaydır ve mesajınızı iletmek için iyi bir yol olabilirler. Radyo ya da ses kaseti da ayrıca çalışmak için harika birer aracı olabilir.
İZLEYİCİLER
Tabii ki, medyayla vakit geçiriyor olmak çok eğlencelidir. Ancak eğer çalışmanızı gerçekten ilerletmek istiyorsanız, belirli bir izleyiciye ulaşmaya çalışarak bir çok şey öğrenebilirsiniz. Bu sizin ne söylemek istediğiniz ve bunu nasıl yapacağınız hakkında çok derin düşünmenize yardım edecektir.
Ürettiğiniz şeylere insanların nasıl tepkiler verdiklerini öğrenmek şaşırtıcı ve bilgilendirici olabilir ve (eğer şanslıysanız) size gerçekten güven verecektir. Gençlerin yapımlarına dikkatleri çekebilmelerinin pek çok yolları vardır: Dünya Çapında Ağ’ı (World Wide Web – www) kullanın, ya da yerel TV ya da radyo istasyonuna yanaşın.
MEDYAYI SORGULAMAK
Kendinizin medya yapması aynı zamanda profesyonellerin onu nasıl yaptığı hakkında da düşünmenize yardımcı olabilir. Bu el kitabında sormuş olduğumuz soruların bazıları da sizin kendi yapımlarınız hakkında sorulabilir. İşte üzerinde düşünülmesi gereken bir kaç şey:
Yapım
Ne tür teknolojiler kullanabiliriz ve bunlar tamamlanmış yapımı nasıl etkiler?
Çalışmamızı bir arada nasıl organize edeceğiz?
Yapımımız izleyiciye nasıl ulaşacak?
Diller
Mesajımızı anlatmanın en etkili yolları nelerdir?
Yaygın kuralları ve türleri kullanabilir miyiz ya da yeni bir şey mi yapmamız gerekir?
Ne tercihler yapıyoruz ve bunların sonuçları neler olacak?
Simgelemeler
Hangi fikirleri ve değerleri iletmeye çalışıyoruz?
Dünyayı nasıl simgelemek istiyoruz?
Kalıplar kullanıyor muyuz ve bunun sonuçları nelerdir?
İzleyiciler
Kiminle iletişim kuruyoruz ve neden?
İzleyicilerimiz hakkında ne gibi varsayımlarda bulunuyoruz?
Onları nasıl ikna edeceğiz, ya da bize inanmalarını nasıl sağlayacağız?
SONUÇ
Bu el kitabında, dört anahtar soruyu sorageldik:
· Yapım: Medyayı kim yapar?
· Diller: Medya anlamı nasıl nakleder?
· Simgelemeler: Medya dünyayı nasıl tasvir eder?
· İzleyiciler: İnsanlar medyayı nasıl yorumlar?
Bu sorular anahtar kavramlarla bağlantılıdırlar. Tümü bağlantılıdır. Eğer birini sorarsanız, neredeyse kesinlikle diğerlerini de sormak zorunda kalırsınız.
Bu sorular her hangi bir medya olgusuna uygulanabilir. İster Pokemon isterse Spice Girls ya da Who Wants To Be A Millionaire? (Kim Beş Yüz Milyar İster?) olsun, bu sorular sizin neler olup bittiği hakkında biraz daha fazla düşünmenize yardım etmelidir. Ve bu sorular aynı zamanda, ister aile albümünüz için bir fotoğraf olsun isterse bir amatör video ya da hayran dergisi veya sizin arkadaşlarınızla kaydettiğiniz müzik kasedi olsun, sizin kendi yapımlarınıza da uygulanabilir.
DAHA FAZLA ÖĞRENMEK
Medya hakkında daha fazla öğrenmenin bir çok yolu vardır: