Süt tozu ithalatına izin verilmesinden çiğ süt fiyatları düşmeye başladı.
2012 Şubat ayında 3 milyon 500 bin liralık, Mart ayında 4 milyon 28 bin liralık süt tozu ithalatına (DİR ) kapsamında izin verilince çiğ süt fiyatları düşmeye, düşürülmeye başlandı.
DİR NE DEMEKTİR
DİR, dış ticarette dahilde İşleme rejiminin kısaltılmış adıdır. İç piyasada bir malın fiyatı kendisine yüksek gelen firma Ekonomi Bakanlığının bağlı olduğu Dış Ticaret Müsteşarlığına başvurup ben, şu malın hammaddesini ithal edip işleyip ihraç edeceğim taahhüdünde bulunarak DİR belgesi alıyorlar. Yurt dışından getirdikleri bahse konu hammaddeyi bu belgeye dayanarak sıfır gümrük vergisi ile yurda sokuyor. Belgedeki malları ihraç edince de bu belgedeki taahhüt kapanmış oluyor. Dış ticarette bu uygulama uluslararası rekabette firmalara avantaj sağlıyor.
Gel gelelim süt ürünleri ihracatında DİR belgesi ile süt tozu ithalatı ise yerli çiğ süt fiyatlarını şu şekilde olumsuz etkiliyor: Dir belgesi alan firmanın bahse konu süt ve süt ürünlerini imal ve ihraç etmede bir süresi var. Bu süre içinde süt tozunu getirdiğinde hemen iç piyasayı düşürmek için DİR kapsamında ithal ettiği süt tozundan süt ve süt ürünleri yapıp piyasaya sürmeye başlıyor. İç piyasada çiğ süt üreticilerinden çiğ süt almamaya başlıyor. Nasıl olsa Dir belgesindeki hammadde ile mamul üretip yurt dışına ithal etmek için 3 ay veya 6 ay süresi var. Bu üç ay veya altı ay içinde birkaç kez çiğ sütü satın almakta nazlandığında çiğ süt fiyatlarını düşürebiliyor.
Süt tozu DİR belgelerini kim veriyor
Ekonomi Bakanlığı’nın bağlı olduğu Dış Ticaret Müsteşarlığı veriyor.
Endüstryiel süt sektörünün büyüklüğüne göre 2012 yılı şubat ve mart aylarında toplam 7,5 milyon Türk Liralık (DİR) belgesi kapsamında süt tozu (süt çamuru veya süt konsantresi) ithalatında miktar sektöre uzak olanlar için çiğ süt fiyatlarının indiriminde bir olumsuz unsur olarak kullanılamayacağı öne sürülür ise de bu gerçekçi değil.
Süt ve Süt ürünlerinin hammaddesi olan süt tozunu DİR belgesi kapsamında ithal edilmesine izin verirken İç üretim tehlikeye giriyor. Avrupa Birliği ve ABD’ de bile çiğ süt üreticileri ithalata karşı koruma altındadır. Verilen DİR belgeleri okul sütü projelerindeki fiyat istikrar tezlerini de olumsuz etkilemektedir. Sıfır faizli krediler boşa gitmektedir. İki yıldır et, canlı hayvan ithalatlarının oluşturduğu 2,5 milyarlık cari açık Süt ve süt ürüneri firmalarına verilmekte olan DİR belgeleri ile kapatılamaz. Çiğ Süt fiyatlarındaki istikrarsızlığın hayvancılık sektörüne zarar vermektedir.