Tendonlar, kasın kemiğe yapıştığı noktadaki kalın bağ dokusu elemanlarıdır. Vücutta birçok tendon vardır ve bunlar hareketin oluşmasını mümkün kılarak kasın kemiğe güçlü şekilde tutunmasını sağlar. Tendinozis tendonlarda meydana gelen bir durumdur. Tendinozis genel anlamda tendonlardaki tekrarlayan mikrotravmalara bağlı olarak aşırı yüklenmesi sonucunda ortaya çıkan bir doku hasarı durumu denilebilir. Bu doku hasarı tendonlarda dejenerasyon denilen bozulma durumuna ve hasar oluşumuna neden olur. Tendon problemlerine en çok omuz, kalça, diz, başparmak ve aşil tendonunda rastlanır. Örneğin bir omuz kası olan supraspinatus tendinozisi veya ayak bileğindeki aşil tendinozisi gibi durumlar sık görülen tendinozisin örnekleridir.
Tendinozis kronik bir durum olarak kabul edilir. Çünkü tendinozis durumunun oluşması için tekrarlı hareketlerin uzun süreli ve/veya aşırı yüklenmelerin olması gerekir ki bu uzun süreç ise kronik durumu oluşturur. Tekrarlayan hareketlerin yapıldığı durumlarda, özellikle spor ile uğraşan bireyler, aşırı egzersiz yapan kişiler veya fiziksel işlerde çalışanlarda bu durumun oluşması daha yüksek ihtimaldir.
Tendinozis kelimesine benzeyen ve bu nedenle birbirleri ile sıklıkla karşılaştırılan bir durum daha vardı: tendinit, Tendinit de tendinozis de tendonda görülen iki problemdir, ancak aynı durumu ifade etmezler. Tendinit daha çok tendonlardaki yaralanmalar sonucunda açığa çıkan iltihaplanma ve tahribat durumunu ifade eder. Tendinoziste genelde iltihaplanma yoktur, fazla kullanıma bağlı olarak gelişen yıpranmayı ifade eder ve enfeksiyon durumu ise her zaman görülmeyebilir. Tendinit akut bir durum olarak kabul edilirken tendinozis ise kronik bir durum olarak kabul edilebilir. Tendinit ve tendinoz arasındaki asıl fark tendinozda iltihap aşamasının geçmiş olmasıdır, yani daha ilerlemiş bir durumu ifade eder.
Tendinozis tedavisi çoğu zaman konservatif yöntemlerle yapılır. Yani cerrahi gibi girişimsel işlemler uygulanmadan yapılan tedaviler tendinozis için en sık uygulanan yöntemlerdir, ameliyat yöntemi nadir de olsa duruma göre tercih edilebilir. Tendinozis durumu ortaya çıktığında tedavi edilmezse veya aşırı kullanım ve yüklenme devam ederse ilerleyen zamanlarda tendon yırtılmalarına veya diğer ciddi sorunlara yol açabilir. Bu nedenle uzmanlar tarafından uygulanacak doğru tedavi ve rehabilitasyon programıyla tendinozis kontrol altına alınmalıdır.
Tendinozis Neden Olur?
Vücutta birçok tendon bulunduğundan tendinozis, vücudun farklı yerlerinde ortaya çıkabilir. Neden oluştuğu sorusunun cevabı ise bir dizi faktörün etkileşimi sonucunda ortaya çıkar şeklinde yanıtlanabilir. Bu faktörlerin en sık görülenleri arasında aşırı yüklenme, tekrarlayan hareketler ve yaşlanma süreci bulunur. Bunun dışında anatomik faktörler, kötü duruş ve teknik veya metabolik faktörler de tendinozise neden olabilir.
Tendinozis genellikle tekrarlayan hareketler veya aşırı yüklenme sonucunda oluşur. Sürekli olarak tendonlarına yük bindiren aktiviteler yapan kişiler bu durum için risk altındadır. Tendonlar aşırı yüklenmeye bağlı olarak yavaş yavaş hasar görebilir ve böylelikle tendinozis gelişebilir. Belirli bir hareketi sürekli tekrarlamak ise tendonlarda aşırı gerilme ve tahrişe neden olur.
Doğal bir süreç olan yaşlanma süreci vücutta her dokuda olduğu gibi tendonlarda da yaşa bağlı gelişen değişikliklere neden olur. Yaşın ilerlemesi ile tendonlar daha az esnek ve daha kırılgan hale gelir. Bu durum tendonlarda dejeneratif değişikliklere ve tendinozis riskinin artmasına yol açar. Yani aşırı yüklenme olmasa bile yaşa bağlı vücutta görülen değişimler de tendinozise yol açabilir.
Kişinin tendon yapısı veya bazı anatomik faktörleri tendinozis riskini etkileyebilir. Örneğin bazı insanların doğuştan gelen daha zayıf veya daha az elastik tendonları olabilir. Bu durum, tendonlara daha fazla stres binmesine yol açarak tendinozis riskini artırabilir. Bunun dışında kişinin kötü duruşu veya kullandığı yanlış teknikler de tendonlarda aşırı yüklenmeye neden olabilir. Yanlış bir vücut mekaniği veya uygun olmayan ekipman kullanımı, tendonlara ekstra stres uygulayabilir ve tendinozis gelişimine yol açabilir. Ya da bazı metabolik nedenler de, özellikle diyabet, gut hastalığı veya hormonal bozukluklar gibi durumlar, tendonlarda dejenerasyona yol açarak tendinozis riskinin artmasına neden olabilir.
Tendinozis durumunun gelişmesi için genellikle bu faktörlerin birden fazlasının bir araya gelmesi gerekir. Bu faktörlerin yanı sıra; genetik yatkınlık, sigara içmek, kötü beslenme ve yetersiz dinlenme gibi faktörler de tendinozis riskini artırabilen faktörlerdir.
Tendinozis Belirtileri Nelerdir?
Tendinozis belirtileri, hangi tendonun ne şiddetle etkilendiğine bağlı olarak değişiklik gösterse de genel olarak tendinozis görülen kişilerde belirtiler benzerdir. Bu belirtiler etkilenen tendon ve çevresinde görülür. Tendinozis belirtileri aşağıda listelenmiştir:
- Tendinozis en belirgin en sık görülen belirtisi ağrıdır. Çoğunlukla aktivite ile artabilir, dinlenme ile azalabilir.
- Etkilenen tendon ve çevresine dokunulduğunda hassasiyet hissi görülür.
- Etkilenen tendon bölgesinde hafif bir genelde sadece o bölge ile sınırlı şişlik oluşur.
- Tendonun yapısında değişiklikler görülebileceği için etkilenen tendon kullanıldığında kuvvetsizlik, güç kaybı veya zayıflık hissi görülebilir.
- Etkilenen tendonda çoğu zaman esneklik azalmış hale gelir. Bu durum ise hareket sırasında görülen tutukluk, sertlik veya kısıtlama hissine neden olabilir.
- Bazen etkilenen tendonun hareketi sırasında tıkırtı gibi sesler duyulabilir. Bu sesin duyulma sebebi ise tendonlardaki hasar veya değişikliklerden kaynaklanabilir.
Tendinozis Teşhisi Nasıl Konulur?
Tendinozis teşhisi mutlaka bir sağlık uzmanı tarafından yapılmalıdır. Teşhis için yapılacak ilk adım hastanın tıbbi öyküsünü almaktır. Hastanın şikayetlerinin dinlendiği bu adım, semptom ve belirtilerin ne zaman başladığı, günlük hayattaki aktivitelerin ne olduğu, ağrının nerede olduğu, şiddeti ve hangi hareketlerle nasıl değiştiği gibi soruların sorulduğu aşamadır. Ayrıca kişinin geçmişte yaşamış olabileceği travmalar ve ailede herhangi bir tendon problemi olup olmadığı gibi ek sorular da sorulur. Daha sonra fiziksel muayeneye geçilir. Fiziksel muayenede etkilenen tendon ve çevresi palpasyon ile yani dokunarak ve gözlemlenerek incelenir. Bu aşamada daha çok tendonda görülen belirtiler; hassasiyeti, şişlik, kızarıklık, hareket kısıtlılığı ve kas zayıflığı gibi belirtiler değerlendirilir. Genellikle bu adımdan sonra tendinozis teşhisi konulabilir. Ancak durumun daha iyi değerlendirilmesi için bazen görüntüleme testlerini kullanabilir. Burada daha çok tendonun yapısı, hasarın derecesi ve diğer olası nedenlerin görülmesi amaçlanır. Görüntüleme teknikleri için daha çok ultrasonografi veya manyetik rezonans görüntüleme yani MRG gibi görüntüleme testleri istenebilir.
Bunun yanı sıra nadiren de olsa ek testler istenebilir. Bu testlerin istenmesi ise daha çok tendinozisin başka bir durumla ilişkili olabileceği düşünülüyorsa istenir. Ek testler için kan testleri veya biyopsi gibi ek testler yapılabilir. Bu testler iltihap, enfeksiyon veya sistemik bir hastalık gibi diğer potansiyel nedenleri ortaya çıkarmaya yardımcı olabilir.
Tendinozis Nasıl Önlenir?
Tendinozis önlemek için uygulanabilecek birtakım yöntem mevcuttur. Tendinozise en çok sık tekrarlanan hareketler ve aşırı yüklenmeler olduğu düşünüldüğünde bu iki faktörün önlenmesi daha çok önem arz eder. Bunun için yapılabilecek önlemlerin başında egzersiz yapmadan önce yapılacak düzenli ve iyi bir ısınma ve soğuma rutini gelir. Kasların ve tendonların ısınması, egzersize hazırlanması ve yaralanma riskini azalması için bu adım son derece önemlidir. Bununla beraber egzersiz sırasında doğru teknikleri kullanmak da çok önemlidir. Yapılan egzersizin yanlış vücut pozisyonu ya da doğru olmayan ekipmanla yapılması tendonların daha çok stres altında kalmasına neden olarak tendinozis riskini artırır. Bunun için doğru teknikleri öğrenmek adına bir uzmandan yardım alınması en doğrusudur. Tendon üzerindeki bu aşırı yüklenmeyi azaltmak için başka noktalara da dikkat edilmesi gerekir. Egzersizin doğru tekniğiyle öğrenildikten sonra aşırı yoğunlukta veya sürelerde yapılmasından da kaçınmak gerekir. Tendonun egzersize uyum sağlaması için öncelikle yavaş başlanmalı ve zaman geçtikçe süre ve yoğunluk artırılmalıdır. Aşırı yüklenmeden kaçınmak için düzenli olarak dinlenme ve iyileşme süreleri sağlanmalıdır: Düzenli dinlenme, tendonların iyileşmesi ve yenilenmesi için önemlidir.
Tendona aşırı yüklememek kadar tendonun güçlenmesini sağlamak da önemlidir. Bunun için etkilenen tendon ve kasa uygun formda kuvvet antrenmanı uygulanabilir. Kas ve tendonu güçlendirmek tendona destek sağlar. Kuvvetlendirme egzersizleri ile birlikte germe ve esneme egzersizleri de program da bulunmalıdır. Uygun esnekliğe sahip kas ve tendondaki yaralanma riski daha azdır. Egzersiz öncesi ısınmada uygulanacak esneme egzersizleri, tendonları daha sağlıklı kalmasına yardımcı olur.
Bütün bu egzersiz ve vücut biyomekaniğini koruma yöntemleri ile beraber dikkat edilmesi gereken bir nokta da beslenmeye dikkat edilmesidir. Sağlıklı ve dengeli bir beslenme rutini oluşturmak ve uygulamak, tendonların iyileşme sürecini destekler. Vücuda alınacak yeterli miktarlardaki başta su, protein, vitamin ve mineral alımı son derece önemlidir. Tüm bunlarla beraber sigara içmek, obezite gibi kontrol altına alınabilir risk faktörleri azaltılmalıdır.
Tendinozis Nasıl Tedavi Edilir?
Tendinozis tedavisi genellikle birkaç yöntemin birlikte uygulanması şeklinde yapılır ve bu yöntemlerin çoğu konservatif olarak adlandırılan, cerrahi yöntem içermeyen tedavileri içerir. Tendinozis tedavisinde sık kullanılan yöntemler; dinlenme, soğuk veya sıcak uygulama, nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar (NSAİİ’ler), fizik tedavi uygulamaları ve egzersiz programları, ekstrakorporeal şok dalga terapisi (ESWT), steroid enjeksiyonları ve cerrahi müdahalelerdir.
Tendinozis görülen bölgeyi fazla zorlamaktan kaçınmak gerekir. Dinlenme yöntemi daha çok fazla yüklenmeyi içeren aktiviteleri sınırlamak veya tamamen dinlenmek olarak açıklanabilir. Böylelikle tendonların iyileşmesi için olanak tanınmış olunur.
Tendinozis tedavisinde sıcak veya soğuk uygulama, kişinin semptomlarına ve tercihlerine bağlı olarak değişebilir. Soğuk uygulaması buzu ya da buz paketini tendinozis gelişen bölgede yaklaşık 15 dakika kadar tutmak şeklinde yapılır. Bu sayede ağrı ve şişlik azaltılabilir. Bu işlem günde birkaç kez tekrarlanabilir. Sıcak uygulama uygulanacak ise sıcak havlu ya da hotpack gibi bir ekipman, tendinozis bölgesine yaklaşık 15 ila 20 dakika kadar tutulabilir. Tendinozis, erken aşamalarda ise ve belirgin bir şişlik varsa soğuk uygulama tercih edilebilir. Tendinozisin daha kronik bir hale gelmişse ve sertlik gibi belirtiler belirgin hale gelmişse sıcak uygulama tercih edilebilir. Sıcak uygulama kan akışını artırır ve böylece o bölgede bir gevşeme ve rahatlama sağlar.
İlaç olarak; nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar sık tercih edilir. Bu ilaçlara kısaca NSAİİ denir. Bu ilaçlar iltihaplı dokudaki ağrı, kızarıklık, şişlik ve sıcaklık gibi belirtileri azaltır. Ancak bu ilaçların uzun süreli kullanımında bazı yan etkileri olabilir, bu nedenle doktora danışılması önemlidir.
Fizik tedavi seansları içerisinde kişisel özel egzersiz programları, manuel terapi teknikleri ve ultrason, tens gibi elektroterapi modaliteleri gibi birçok yöntem bulunur. Egzersiz olarak genellikle kas ve tendonları güçlendirmek, esnekliği artırmak ve iyileşmeyi sağlayan yaklaşımlar uygulanır. Ancak, egzersizleri doğru şekilde yapmak ve aşırı yüklenmekten kaçınmak gerekir. Bunun için hastanın bir fizyoterapist tarafından yönlendirilmesi son derece önemlidir. Ekstrakorporeal şok dalga terapi yöntemi de fizik tedavi içerisindeki modalitelerden biri olarak sayılabilir. Kısaca ESWT de denir. Bu cihaz yüksek şiddetli basınç dalgalarının vücuda uygulanması şeklinde uygulanır. Cihazın içerisinde ses dalgaları oluşur ve bu ses dalgaları ultrasondaki ses dalgalarından çok daha şiddetlidir. ESWT, uygulandığı bölgenin kanlanmasını artırır. Bölgenin kanlanması ise vücudun kendi iyileştirici mekanizmalarının devreye girmesini sağlar. Böylece hasarlı dokuların yeniden iyileşmesini sağlar.
Başka bir tedavi yöntemi ise steroid enjeksiyonlar olabilir. Doktorlar bazen şiddetli ağrı durumlarında bu enjeksiyonları önerebilirler. Bu enjeksiyonlar ağrıyı geçici olarak hafifletebilir. Ancak uzun süreli kullanımı tıpkı NSAİİ’ler yan etkilere neden olabilir. Çok nadirde olsa bazı vakalarda cerrahi müdahale uygulanabilir ancak yine de önce konservatif denenir ve etkisi olup olmadığına bakılır.
Tendinozisi Ne Tetikler?
Bazı tetikleyici faktörlerin oluşması ile beraber tendinozis oluşma riski de artar. Bu faktörlerin başında tendinozise en çok sebep olan aşırı yüklenme ve sık tekrarlı hareketler gelir. Bu durumu oluşturan en sık neden ise tercih edilen spor branşı veya fiziksel aktivite olabilir. Bazı sporlar ve aktiviteler tendinozis riskini artırır. Tenis, golf gibi sporlar belirli tendonları sürekli zorladıkları için tendinozis riskini artırır. Ya da egzersiz öncesi ve sonrası yapılmayan ısınma ve soğuma uygulamaları da tendonu zorlar ve bu riski artırır.
Bu faktörler dışında kişide kas dengesizlikleri ve/veya zayıflık durumu da tendinozisi tetikleyebilir. Vücutta bazı kas gruplarının zayıf veya dengesiz olması, tendonlara ekstra yük bindirerek hasara neden olur ve bu durum tendinozis riskini artırır.
Bu fiziksel nedenler yanı sıra genetik faktörler sonucu tendonların doğal yapısının etkilenmesi ve tendondaki yapısal değişimler oluşması da tendinozis riskini artırabilir.
Tendinozisi tetikleyen başka etmenler; aşırı egzersiz, yanlış tekniklerle yapılan spor aktiviteleri, ani hareketler, aşırı gerilme, obezite, yaş, önceden yaşanmış sakatlanmalar veya travmalardır.
Tendinozise Hangi Besinler İyi Gelir?
Sağlıklı besinlerle oluşturulacak bir beslenme programı, tendon sağlığı için önemli bir faktördür ve diğer tedavi yöntemleriyle birlikte uygulanmalıdır. Bir diyetisyen ile bireysel ihtiyaçlara ve hastalığa uygun bir beslenme planı oluşturmak önemlidir. Tendinozise iyi gelen besinler aşağıda listelenmiştir:
- Protein
- Omega-3 yağ asitleri
- C vitamini
- Magnezyum
- Su
- Çinko
- Antioksidanlar
- Yeşil çay
- Zeytinyağı
- Baharatlar
- Zerdeçal
Protein
Protein , yapı taşlar olan amino asitlerden oluşan büyük moleküllü, yaşamsal öneme sahip birçok işlevi yerine getiren makro besin ögelerinden biridir. Vücutta birçok yapısal rolü vardır; temel olarak vücuttaki dokuların, organların, kasların ve hücrelerin yapısını oluşturur. Bunun dışında savunmadan taşımaya kadar birçok işlevi vardır ve çok önemli bir moleküldür. Proteinler, diyetle alınan protein kaynaklarından elde edilebileceği gibi vücutta protein sentezlenerek de elde edilebilir.
Vücuttaki tüm dokularda olduğu gibi tendonların yapısında da proteinlerin önemli bir rol oynar. Tendonda özellikle kolajen proteini öne çıkar. Kolajen, tendonların dayanıklılığını ve esnekliğini sağlayan ana yapısal proteinlerdir. Tendonların sağlıklı olması ve bir hasar sonrası başlayan iyileşme sürecinin desteklenmesi için yeterli miktarda protein alımı önemlidir. Proteinler, tendonların onarılması ve yenilenmesine yardımcı olur. Protein açısından zengin gıdalar, tendonlar için faydalıdır. Hindi, tavuk, sığır eti gibi etler, balık somon, ton balığı gibi balık türleri, yumurta, süt ve süt ürünleri, yoğurt, peynir, mercimek, nohut ve fasulye gibi kurubaklagiller, fındık ve badem, ceviz, chia tohumu gibi tohumlar iyi bir protein kaynağıdır. Tendinozis gibi tendon problemleri için iyi protein kaynakları tercih edilmelidir, her öğünde yeterli miktarda protein tüketmek için porsiyonlar dengelenmeye çalışılmalıdır, gün içerisinde düzenli protein tüketilmelidir ve protein içeren besinler doğru eşleştirilmelidir (örneğin proteinli etler, sebzeler ve tahıllarla birleştirilerek denge sağlanabilir.).
Omega-3 yağ asitleri
Omega-3 yağ asitleri, çoklu doymamış yağ asitleri içerisinde yer alan esansiyel yağ asitleridir. Esansiyel yağ asitleri, vücut tarafından üretilemeyen ve ancak dışarıdan besinler yoluyla vücuda alınabilen yağ asitleridir. Omega-3 yağ asitlerinin vücut için birçok önemli biyolojik fonksiyonları vardır. Omega-3 yağ asitleri; kalp sağlığının korur, kan basıncını düzenler, trigliserid seviyelerinin kontrol altında tutulmasını sağlar, beyin fonksiyonlarını destekler, iltihabın azaltılmasına yardımcı olur ve bağışıklık sisteminin güçlendirilmesini sağlar. Omega-3 yağ asitleri; somon, uskumru, sardalya, ringa balığı, keten tohumu, chia tohumu, ceviz, kanola yağı gibi gıdalarda bulunur. Ayrıca takviye şeklinde de alınabilir. Dengeli ve sağlıklı bir beslenme düzeninde Omega-3 yağ asitlerinin alınması gerekir. Omega-3 alımını artırmak için; haftada en az iki kez balık tüketilmesi, Omega-3 içeren tohumlar smoothie'lere veya yoğurda eklenmesi veya salatalarda kullanılması gibi öneriler uygulanabilir.
Omega-3 yağ asitlerinin tendon sağlığı üzerinde olumlu etkileri bulunur. Tendonlar yapısal proteinlerden oluşur ve tendonun sağlıklı bir yapıda olması için bu proteinlerin üretimi gerekir. Omega-3 yağ asitlerinin ise kolajen proteini sentezini artırıcı etkisi bulunur ve bu özelliği nedeniyle tendon sağlığını da desteklemiş olur. Omega-3 yağ asitlerinin aynı zamanda antiinflamatuar, yani iltihabı azaltıcı etkisi de bulunur. Dolayısıyla tendinozis gibi tendon problemlerinde iltihabı ve ağrıyı hafifletebilir. Ayrıca Omega-3 yağ asitleri, antioksidan özelliği de vardır ve bu özelliğiyle oksidatif stresi azaltabilir. Oksidatif stres, hücrelerin hasar görmesine yol açar ve işin tendon boyutu düşünüldüğünde tendonlardaki yapısal bileşenlerin bozulmasına neden olabilir. Omega-3 yağ asitlerinin bu antioksidan etkisi, tendonlarda oksidatif stresi azaltır ve tendonun yapısal bileşenleri ve sağlığı korunmuş olur. Böylece tendinozis gibi durumlara karşı tendonu korumuş olur.
C vitamini
Askorbik asit de denilen C vitamini, suda çözünebilen bir vitamindir ve vücutta birçok hayati fonksiyon için gereklidir. C vitamini antioksidan özelliğe sahiptir, kolajen sentezinin artmasını sağlar, demir emilimini artırır, bağışıklık sistemi fonksiyonlarında rol oynar. Çeşitli besinlerin tüketilmesi ile vücuda alınabilirken takviyeler veya ilaçlar yoluyla da alınabilir. C vitamini; portakal, mandalina ve limon gibi turunçgiller, kivi, çilek, papaya, mango, kırmızı biber, brokoli, ıspanak ve diğer yeşil yapraklı sebzeler gibi birçok meyve ve sebzede bulunur. Bu besinlerin tüketilmesi ile C vitamini ihtiyacı karşılanabilir veya bazı eksiklik durumlarında takviye de gerekebilir.
C vitamini, tendon sağlığı için önemli bir role sahip olabilir. Tendonların dayanıklılığı ve esnekliği için kolajen sentezini gereklidir ve C vitamini ise vücutta kolajen sentezini etkiler. Bu nedenle C vitamini eksikliği, tendon sağlığını olumsuz yönde etkiler. Tıpkı Omega-3 yağ asidinde olduğu gibi C vitaminin antioksidan özelliği, vücutta oksidatif stresin azalmasını sağlar. Tendon yaralanmaları ve problemleri genellikle iltihap ve oksidatif stresle ilişkilidir. Bu nedenle bu antioksidan etki, tendon sağlığını koruyan etmenlerden biridir. Sonuç olarak tendinozis gibi durumlara karşı tendon sağlığının korunması ve desteklenmesi için yeterli miktarda C vitamini almak önemlidir. Bu miktarın karşılanması için C vitamini içeren besinlerin taze tüketilmesi ya da mevsimi olmayan meyveler için en azından dondurulmuş meyveler de C vitamini alımını destekler. Yine de en iyi C vitamini, taze meyve ve sebzeden alınır. Ayrıca besinlerden alınan C vitamini daha iyi emilse de C vitamini takviyeleri de bir seçenektir.
Magnezyum
Magnezyum, vücut için önemli minerallerden biridir. Sembolü "Mg" olarak bilinir. Vücutta çeşitli biyokimyasal reaksiyonlarda yer alır ve birçok önemli fonksiyonda rol oynar. Enzimatik aktivitede, enerji üretiminde, sinir sisteminde ve kas fonksiyonunda, kemik sağlığında rol oynar. Magnezyum; ıspanak ve pazı gibi yeşil yapraklı sebzeler, kabak çekirdeği, badem, ceviz, yer fıstığı, fasulye, tam tahıllar ve deniz ürünleri gibi birçok gıdada bulunur. Düzenli ve dengeli bir beslenme ile magnezyum ihtiyacının karşılanması önemlidir.
Magnezyumun tendon sağlığı üzerinde etkisi bulunur. Tendonlarda bulunan ve son derece önemli olan kolajen sentezi için magnezyum gereklidir. Bu nedenle magnezyum, sağlıklı tendonların oluşumu ve iyileşmesi için önemlidir. Magnezyum eksikliği durumunda kolajen sentezi olumsuz etkilenir ve tendonların yapısal bütünlüğünü bozulur veya bir yaralanma durumunda iyileşme süreci etkilenir. Magnezyumun iltihap azaltıcı etkisi vardır ve tendon yaralanmaları sonucu oluşan iltihabın azaltılmasına yardımcı olarak tendonların iyileşme sürecini destekler. Magnezyum, antioksidan özelliklere sahiptir. Bu özelliğiyle de tendon sağlığının korunmasında rol oynar ve tendinozis gibi tendon problemlerin tedavisini katkıda bulunur.
Magnezyumun kas fonksiyonları üzerinde de bir rolü vardır; kasların normal fonksiyonunu destekler ve kaslar arasındaki koordinasyona destek sağlar. Tendonlar ise kas sisteminin bir parçasıdır. Magnezyum eksikliği, kas krampları ve kas zayıflığı gibi sorunlara neden olur ve dolayısıyla bu durum tendon sağlığını da etkilemiş olur. Bu yüzden vücuda yeterli miktarda magnezyum almak tendon sağlığı için önemlidir. Tendon sağlığı korumak için ve tendinozis gibi problemlerin iyileşme sürecini desteklemek için vücuda alınacak magnezyum; besin yoluyla alınabilir, takviye yoluyla alınabilir, Epsom tuzu yoluyla alınabilir (Epsom tuzu magnezyum sülfat içerir. 1 ila 2 su bardağı epsom tuzu ile sıcak suyla karıştırılarak yapılan banyo, cilt yoluyla magnezyum alımını artırır.).
Su
Su, yaşam için hayati fonksiyonlara sahip olan önemli bir bileşiktir. Kimyasal formülü H2O olan su, hidrojen ve oksijen atomlarından oluşur. Vücutta çeşitli biyokimyasal reaksiyonlarda görev alır ve birçok önemli fonksiyonu yerine getirir. Suyun önemli faydaları arasında şunlar bulunur; hücresel işlevler için gereklidir, vücut sıvı dengesinin sağlanmasını sağlar, besin emilimine yardımcı olur, vücut sıcaklığının düzenlenmesine katkı sağlar, eklem ve dokuları korur. Bu nedenle düzenli olarak su tüketimi önemlidir. Günde en az 8 bardak su içmek, bu miktar yaklaşık 2 litre kadardır, vücut sağlık ve fonksiyonlarının düzgün bir şekilde devam etmesi için önerilen miktar olarak kabul edilir.
Su aynı zamanda tendon sağlığı için de önemlidir. Tendonun esnekliğini korumak ve sağlıklı bir yapıda kalmasını sağlamak için vücutta uygun miktarlarda sıvı seviyesine ihtiyaç duyulur. Su, tendonlara gerekli nem ve besin maddelerini sağlar ve tendondaki sürtünmeyi azaltarak hem hasara karşı korur hem de ağrıyı hafifletir. Su, tendinozis gibi tendon problemlerinde tendonların iyileşmesi için uygun bir ortam sağlar, hücresel işlevleri destekleyerek iyileşme sürecini destekleyen besin maddelerini tendonlara taşır ve iltihabı azaltarak iyileşmeyi hızlandırır.
Tendinozis Hastaları Nelere Dikkat Etmelidir?
Tendinozis hastalarının bazı noktalara dikkat etmeleri gerekir. Böylece tedaviden daha fazla verim alınabilir. Bu hastaların tedavi sürecinde tendonlarına iyileşmesi için yeteri kadar dinlenme süresi vermeleri ve zorlamamaları önemlidir. Tedavi süreci uzun sürebilir ve acele etmek iyileşmeyi geciktirebilir. Doktorun ve fizyoterapistin önerdiği tedavi planına ve önerilerine uymak, iyileşme süreci için önem arz eder. İlaçların ve egzersiz programlarının düzenli yapılması ve takip edilmesi önemlidir. Egzersiz programı içerisinde kas ve tendonların esnekliğini artırmayı ve güçlendirmeyi hedefleyen aktiviteler yer almalıdır. Ancak bu egzersizleri doğru form ve tekniklerle yapmak ve aşırı yüklenmekten kaçınmak önemlidir. Ağrı, tendinozis hastalarında sık görülen belirtilerdendir. Ağrı, hareketi sınırlamak veya uygun düzeyde tutmak adına önemli bir uyaran olabilmektedir; bu nedenle aktivite sırasında ağrıyı dikkate almak önemlidir. Tendinozis hastalarının, uygun fiziksel aktivite uygulamaları yanı sıra sağlıklı bir beslenme düzeni takip etmeleri ve yeterli miktarda su içmeleri dikkat etmeleri de dikkat etmeleri gereken önemli noktalardan biridir. Protein, antioksidanlar ve sağlıklı yağlar açısından zengin bir beslenme planı izlemek ve vücuda yeterli miktarlarda vitamin ve mineral sağlamak, tendon iyileşmesine yardımcı olur.
Dikkat edilmesi gereken bu noktalardan sonra hastalığa spesifik bazı tavsiyeler bulunur, bunlara da dikkat etmek çok önemlidir. Örneğin sıklıkla klavye kullanan kişiler, bu ürünlerin ergonomik olmasına dikkat etmelidir. Tendinozis gelişmiş tendonu desteklemek için doktorun ve fizyoterapistin önerileri doğrultusunda özel bant ve dirseklikler de kullanılabilir. Ayrıca etkilenmiş tendon bölgesinin doğal hareket pozisyonunda kalmasına özen gösterilmesi gerekir. Kan dolaşımını kısıtlayacak hareketlerden uzak durulmalıdır, aksi takdirde iyileşme çok yavaşlar.
Etkilenmiş tendon bölgesine bazı özel yağlarla masaj yapılabilir. Tedavinin olumlu sürmesi için kolajen üretimini destekleyici gıdalara yönelmek doğru olabilir. Koenzim Q10, çinko, magnezyum, Omega 3 ve C vitamini içeren besinlerin yer alacağı sağlıklı bir beslenme düzeni takip edilmesi, tendonun iyileşmesi için uygulanabilir.