EYT son durum: Kıdem tazminatı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, EYT düzenlemesini açıklayarak "Emeklilik hakkının kullanılması hususunda herhangi bir yaş sınırı uygulanmayacaktır." dedi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesine ilişkin, "Bugün sizlerle paylaşacağımız düzenlemeyle yaklaşık 2 milyon 250 bin vatandaşımız daha emekli olma hakkına kavuşuyor. Emeklilik hakkının kullanılması hususunda herhangi bir yaş sınırı uygulanmayacaktır." dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı EYT düzenlemesini içeren kanun teklifinin, gelecek hafta Meclis Başkanlığına sunulması bekleniyor. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonundaki görüşmelerin ardından Genel Kurul süreci başlayacak teklifin, ocak ayında yasalaştırılması öngörülüyor.
2 milyon 250 bin kişinin yararlanacağı EYT konusunda herhangi bir yaş sınırı uygulanmayacak. EYT'lilerin kıdem tazminatı noktasında işverenlere Kredi Garanti Fonu'ndan (KGF) destek verilecek. EYT'den dolayı ayrılan, kıdem tazminatı alan ama işine devam etmek isteyen işçiye özel 5 puan SGK destek primi indirimi yapılacak.
EYT Meclis’e geldi mi?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, emeklilikte yaşa takılanlara (EYT) ilişkin düzenlemenin bu hafta Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne gelmesinin beklendiğini bildirmişti.
EYT konusunu çözüme kavuşturacak kanun teklifi, AK Parti TBMM Grubu’nda milletvekillerinin imzasına sunuldu. Teklifin, kısa süre içinde Meclis Başkanlığına sunulması bekleniyor.
EYT kıdem tazminatı nasıl verilecek?
- EYT düzenlemesinin yürürlüğe girmesiyle şirketler için öngörülmeyen bir maliyet olacağını belirten Hazine ve Maliye Bakanı Nebati, "Bir firma öngöremediği kıdem tazminatını biz karşılayacağız. Doğrudan çalışanın hesabına gidecek. Alacağız doğrudan kişinin hesabına parayı yatıracağız. Oldukça düşük maliyetli olacak" dedi.
EYT KGF kıdem tazminatı vade ve ödeme planı
EYT için işverene verilecek kredi desteğinin ayrıntılarını açıklayan Nebati, "36 aya kadar vadesi, 6 ay ödemesiz dönemi olacak. Faiz oranları da düşük. Bankalar ve katılım finans kurumları da iştirak edecek" diye konuştu.
EYT emeklilik başvurusu nereden yapılacak?
EYT ile ilgili henüz yasalaşma süreci gerçekleşmediği için şu an yapılan müracaatlar geçerli olmayacak. Yasal süreç tamamlandıktan sonra başvurular, e-Devlet üzerinden SGK'ye yapılacak.
EYT’li olup emekli olmadan çalışmaya devam edenlerin tazminatı ne olacak?
- Eğer son ayrılış tarihinde kıdem tazminatına hak kazandıracak bir neden varsa tüm süre ve son ücret üzerinden, yoksa EYT'li olunduğu tarihteki ücret ve süre üzerinden faiz yürütülerek tazminat ödenir.
EYT’lilere ödenecek kıdem tazminatı yeni ücret değerleri üzerinden mi ödenecek?
- 2023 yılı asgari ücret net 8 bin 500 TL oldu. Brüt asgari ücret ise 10 bin TL olarak belirlendi. Mevcut asgari ücretle birlikte asgari ücretlinin kıdem tazminatı tavanı 10008 lira olacak. Asgari ücretle 5 yıldır aynı işyerinde çalışanın kıdem tazminatı şu an 32 bin 355 lira olarak hesaplanıyor. Yeni yıldan itibaren 50 bin 40 TL kıdem tazminatı alacak.
Kıdem tazminatı hesaplama
Herhangi bir iş sözleşmesinin kıdem tazminatını gerektiren bir nedenle feshi durumunda, çalışılan her tam yıl için 30 günlük brüt ücret tutarında kıdem tazminatı ödenmektedir. Bir yıldan artan süreler de oranlanarak hesaplamaya dahil edilmektedir.
Kıdem tazminatı hesaplamaları sırasında işçiye ödenen ücretin yanı sıra, kendisine düzenli olarak sağlanan tüm para ve para ile ölçülebilen menfaatler (yol parası, yemek parası, düzenli olmak koşuluyla ikramiye ödemeleri vb.) de dikkate alınmaktadır. Her tam çalışma yılı için ödenen kıdem tazminatı tutarı, fesih tarihinde geçerli olan kıdem tazminatı tavanı ile sınırlandırılmıştır.
EYT’ten kimler yararlanacak?
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Sosyal Güvenlik Uzmanı Emin Yılmaz şu ifadeleri kullandı: “EYT’den kimler yararlanacakla ilgili 8 Eylül 1999’dan önce işe giren SSK, Bağkur, Emekli Sandığı’na tabi olan herkes yararlanacak. SSK’lılarda 25 yıl erkeklerde, bayanlarda 20 yıl. 5 bin prim günü. Kadınlar ve erkeklerde Emekli Sandığı ve Bağkur’lularda 25 yıl ve 20 yıl, 9 bin ve 7 bin 200 prim günü olan herkes yararlanacak.
EYT’de yaş şartı var mıdır?
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, EYT düzenlemesini açıklayarak "Emeklilik hakkının kullanılması hususunda herhangi bir yaş sınırı uygulanmayacaktır." dedi.
Kıdem ve İhbar Tazminatı nasıl hesaplanır?
- İşçinin çeşitli sebeplerle işyerinden ayrılırken işveren tarafından 4857 sayılı kasnun gereğince işçiye ödemekle yükümlü olduğu paradır. Ancak kendi isteğiyle işten ayrılanlar kıdem tazminatına hak kazanamaz. Sözleşmenin feshedilmesi, kadın çalışanın evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya ölüm sebebiyle son bulması hallerinde ödenir.
Tazminat alabilmek için kaç yıl çalışmış olmak gerekir?
İşçinin, aynı işyerinde veya aynı işverene bağlı değişik işyerlerinde en az bir yıllık çalışma süresi olmalıdır.
Tazminat almanın şartları nelerdir?
Bu konuda günümüzde kullanılan yasal düzenleme 1475 sayılı kanundaki 14. maddedir. Bu maddeye göre bir işçinin kıdem tazminatı hak edebilmesi için öncelikle kendi isteği ile işten ayrılmamış olması veya vefat etmiş olması gerekmektedir. Ancak kadın bir çalışanın çalışırken evlenmiş olması ve evlendikten sonraki bir yıl içinde de işten ayrılmak istemesi gibi durumlarda işçi kendi isteğiyle işten ayrılsa bile tazminat almaya hak kazanabilir. Bu gibi durumlar için ilgili kanun maddesinin detaylı bir şekilde incelenmesi faydalı olacaktır.
- Kendi isteği ile işten ayrılmamış olması veya vefat etmiş olması,
- İşveren tarafından ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışları nedeniyle işten çıkarılmamış olması,
- Kendi isteği ile ayrılıyorsa ayrılma nedeni İş yasasının 24, maddesinde belirtilen işçinin haklı bir nedene dayanarak derhal işi bırakması şartına bağlı olması,
- Kendi isteği ile ayrılıyorsa ve erkek ise muvazzaf askerliği nedeniyle işten ayrılmak zorunda kalmış olması,
- Kadın ise ve çalışırken evlenmiş ise evlendikten sonraki bir yıl içinde işten ayrılmak istemesi,
- Emeklilik şartlarını yerine getirmiş olup emeklilik için ilgili kuruma toptan ödeme yada maaş bağlanması için müracaat etmiş olması,
- En az 7000 gün prim ödeme gün sayısı veya en az 25 yıllık sigorta ve 4500 gün prim ödeme gün sayısı şartını yerine getirmiş olup kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmayı beklemeden kendi isteği ile işten ayrılmış olması, ya da 506 sayılı yasanın geçici 81, maddesindeki emeklilik sürelerini doldurmuş olmak kaydı ile sadece yaşını doldurmayı bekliyor iken yine kendi isteğiyle işten ayrılmış olması,
- Aynı işyerinde veya aynı işverene bağlı değişik işyerlerinde en az bir yıllık çalışma süresi olmalıdır.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
İşe başlama tarihinden itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işveren, işçiye 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır. Ödenecek tutardan sadece damga vergisi (%0,759) kesintisi yapılmaktadır.
Giydirilmiş brüt ücret nedir?
İşçiye verilen aylık brüt maaşa ikramiye, prim, yol, yemek, yakacak yardımı vb. gibi maddi olanakların eklenmesiyle elde edilen toplam brüt aylık gelirdir.
2023 yılında uygulanan kıdem tazminatı tavanı nedir?
Hazine ve Maliye Bakanlığı 2023 yılı Ocak-Temmuz dönemi için kıdem tazminatı tavanını belirledi.
Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati'nin imzasıyla yayımlanan genelgeye göre Ocak-Temmuz 2023 döneminde kıdem tazminatı tavanı 19 bin 982 lira 83 kuruş oldu. Çalışanları yakından ilgilendiren kıdem tazminatı tavanının yükselmesiyle birlikte alınacak tazminatlar da arttı.