ArtDog İstanbul, basılı ve dijital çağdaş sanat mecmuası… Merkezine şimdiki sanatı alan ArtDog İstanbul şahsi dijital sayısında “Nefes Alamıyoruz” diyor. Hangimiz nefes alabiliyoruz ki… Bir bilinmezliğe sürüklendiğimiz bu devirde nasıl bir dünyada yas¸ayacagˆız bilmiyoruz. Tek bildigˆimiz yeniden kültür ve sanat sayesinde nefes alabilecegˆimiz.
Mecmuanın son sayısı, fiyatsız ve çevrimiçi. İki ayda bir yayımlanan basılı sayının dışında her gün güncellenen bir web sayfasıyla birlikte Facebook, Twitter ve Instagram kanalları mevcut. ArtDog İstanbul’un sloganı, “Contemporary Deductions” yani “Güncel Çıkarımlar” aslında bu anlayışı ortaya koyuyor. Mecmuanın en dikkat çeken sayısı ise 2. sayısı. Türkiye’de hiçbir yayında nokta almayan bir mevzuyu kapağa taşıyan ArtDog İstanbul ekibi, “Türkiye’ye Kültürel Boykot” başlığı ile çıktı. Konusu ise çarpıcı.
‘TÜRKİYE’YE KÜLTÜREL BOYKOT’
– ArtDog İstanbul’u kendi ortamında gayri yayınlardan farklı kılan nedir?
Bir vizyon farkı var. Biz, bize sunulanı değil, kendi arayıp “çıkarttığımızı” kendi bakış açısıyla ortaya koyan bir yayınız. Kendi rüzgârımızdayız, rüzgârlar bizi savurmuyor demek istiyorum. Bienalle eşzamanlı çıkarttığımız birinci sayıda, Türkiye’nin İstanbul başta olmak üzere orijinal bir kültür sanat dalgasının içine girmek üzere olduğu tespitini yaptık.
Üzerine tartışılması gereken bir husus fark edilmedi bile ve hâlâ buna şaşırdığımı söylemeliyim……
“Kıyamet” başlıklı sayı, iklim bunalımına, “Kadın” temalı sayıda eşitsizlik üzerinden bayan sanatkarın durumuna bakıyordu. ArtDog İstanbul olarak, kendi gündemimizi yaratıyoruz, çıkarımlar yapıyoruz. Bize sunulanı değil, sis içinde saklananı bulup çıkarıyoruz. Bir arşiv oluşturup devri kayıt altına alıyoruz.
ARŞİV NİTELİĞİNDE
– ArtDog İstanbul’un içeriğinden bahseder misiniz?
ArtDog İstanbul, merkezine aktüel sanatı alan, lakin bunun dışında film, temaşa, edebiyat, müzik, tasarım, mimari ve moda üzere kültür sanatın öteki kollarını da kapsayan bir yayın. Instagram sayfamızı adeta farklı bir sanat yayını üzere gündeme nazaran, yeni sanatkarların işlerini yansıtan daha renkli bir alan olarak kullanıyoruz.
YouTube’da da medya söyleşiler yaparak adım adım bir arşiv oluşturmaya başladık. ArtDog İstanbul, haberler mahsusen evrak haberler, makaleler, zaviye metinleri, tenkitler ve söyleşilerle Türkiye’de ve dünyada kültür sanat meydanında neler olup bittiğinin kaydını tutan bir yayın. ArtDog esasen bu bilinçle ortaya çıktı:
Arşiv oluşturmak… Âlemşümul olmak değerli, bu yüzden iki lisanda (Türkçe-İngilizce) yayın yapıyoruz. Batı’dan Türkiye’ye akan tek taraflı bir haber akışı var, gelgelelim Türkiye’den Batı’ya giden bir haber akışı yok. Biz bunu yapmayı hedefledik ve yavaş fakat emin adımlarla varmak istediğimiz duraklardan biri bu
– Bu koronavirüs vakitlerinde neler ve nasıl ürettiniz?
Mart-nisan sayımızı yeni çıkarmıştık ki pandemi gündeme oturdu. Koronavirüs devriyle birlikte iki değerli gelişme oldu. Dergiye başından beri ekte bulunan iki tecrübeli gazeteci Ceren Çıplak Drillat ve Özge Tabak ekibe katıldı. Ekip derken yayın direktörü olarak ben, Ceren ve Özge çekirdek yazıişleri takımıyız.
Pandemi periyodunda malum dijital dönüşümler tüm kesimlerin önceliği oldu. Biz de çabucak maksadımızı belirledik ve dijital dünyanın algoritmalarına hâkim olmak emelli online eğitimler aldık. Bu yeni lisanı öğrenmeye ve kavramaya başladık. Gelgelelim klâsik medya ve yeni medya arasındaki bağı koparmadan ilerliyoruz. Pandemi devrinde web sahifesi ve toplumsal medya hesaplarımız üzerinden her gün çılgın bir tempoda Türkiye ve dünyadan haberler verdik. Bir taraftan da çok kapsamlı evrak bahisleriyle bir pandemi sayısı hazırlamaya başladık.
Sanatkarlardan galericilere, sanat kurumlarının temsilcilerinden müzayedelere ve piyasanın dinamiklerine kadar pandeminin aktüel sanata tesirini her yerde inceledik. Yalnızca şimdiki sanat değil, salgının gösterim, film, edebiyat, tasarım, moda ve mimariye nasıl bir tesiri olduğuna baktık.
FREYJA SEWELL…
– Diğer sanat sahalarına da bu süreçte değindiniz.
Evet, salgınla bir arada orijinal bir dünyaya adım attık. Değerli olan bunu yayına yansıtmaktı. O denli bir eşikteyiz ki bu tarihî süreci, kültür sanat boyutuyla birlikte keşfetmek çok önemli bir sorumluluğu da beraberinde getirdi ve bu sorumluluğu noktasına getirdiğimizi düşünüyorum. Şahsi dijital sayı, çok kapsamlı bir arşiv niteliğinde hazırlandı. Toplumsal medyada, yeni sayımız olan pandemi sayısının kapağı nispeten ilgi gördü. Kapakta taraf alan maskeli bayan görseli, Londralı Freyja Sewell isimli bir tasarımcıya ilişkin.
Bu görselle birlikte “Nefes Alamıyoruz” başlığını attık. Aslında “Nefes Alamıyoruz” başlığı yalnızca Floyd’un vefatına değil, koronavirüs salgınıyla bir arada iyice hissedilen, dünyanın içinde bulunduğu içler acısı duruma bir gönderme.
SAĞLAM VE BAĞIMSIZ…
Şebnem Kırmacı, 2000’lerin başından beri kültür sanat kısmında gazetecilik/dergicilik yapıyor. Ayrıyeten Harpers Bazaar’da sekiz sene mevzu editörlüğü yapmış münasebetiyle moda ve kültür-sanat olmak üzere çoklu disipline sahip. Londra’da medya üzerine yüksek lisans yaparken aklında daima birebir şey varmış: Bir gün kendi yayınını kurmak ya da hayalindeki üzere bir yayın yapmak… Kırmacı, “Kültür sanat yayınları, çoklukla, prestij emelli olarak çıkıyor ve sanat kurumları tarafından sunulan basın bülteni metinleriyle ilerliyor. Bu türlü bir sistem mevcut. Halbuki bir yayın kendi gündemini oluşturmalı, neyin kıymetli olup olmadığını ortaya koymalı. En kıymetlisi bir referans olmalı! Sorgulamalı ve kendi gündemini yaratmalı” diyor.
Ve bir yayının içerik olarak sağlam olması için olabildiğince bağımsız olması gerektiğinin altını çiziyor. Eski tertibin sonuna geldiğimizi hissettiğini de söyleyen Kırmacı, “Bir yazarın/bir gazetecinin içeriği her şeyin üstünde tutarak bir adım atması gerekiyordu” diyor. Bu mülahazayla, 2019’da yılında, yirmi yıllık tecrübesiyle, aklındaki dergiyi ortaya koyabilmiş Kırmacı. Gelgelelim bunu finanse edecek durumu yokmuş.
Bu noktada, ODTÜ fizik mezunu genç bir teşebbüsçü Buğra Kaya devreye giriyor. Kaya’nın İstanbul’da 10 yıldır muvaffakiyetle yürüttüğü bir event şirketi var. Başta çok şaşırdığını söyleyen Kırmacı, Türkiye üzere bir noktada bir kültür sanat yayınına maddi yatırım yapmanın pek akıl işi olmadığını lakin Kaya’nın bu işe güvendiğini ve paydaşlık yaparak dergiyi çıkardıklarını belirtiyor.
Cumhuriyet