Potasyum, sürrenal korteksin zona glomeruloza hücresine girerek bu hücreyi depolarize eder. Sonuç olarak aldosteron sentezi artar. Böylelikle potasyum sekresyonu artmış olur.
Asit baz dengeside potasyum sekresyonuna etkilidir. Asidozda, kompanzasyon için hidrojen iyonu hücrelere girer. Buna karşılık potasyum hücre dışına çıkar. Bu nedenle tüp hücresinde intrasellüer potasyum azaldığı için potasyum sekresyonu azalır.
Alkalozda ise kanda hidrojen konsantrasyonu azalmıştır. Buna bağlı olarak hidrojen iyonu hücrelerden kana çıkar. Hidrojen iyonu kana çıktığında, potasyum iyonu hücreye girer. Böylelikle tüp hücresinde potasyum artar. Böylelikle potasyum sekresyonu artar.
Üre Renal Regulasyonu
Üre, filtre olan ürenin %50’si proksimal tübülden pasif olarak reabsorbe edilir. İç medüller toplayıcı kanalların üreye permeabilitesi ADH ile arttırır.
Fosfat Renal Regulasyonu
Fosfat, filtre olan fosfatın %85’i proksimal tübülde Na+ fosfat kotransportuyla reabsorbe olur.
Paratiroid hormon (PTH) adenilat siklazı aktive ederek cAMP üzerinden proksimal tübülde fosfat reabsorbsiyonunu inhibe eder.
Fosfatüriye neden olur ve üriner cAMPyi arttırır.
Kalsiyum Renal Regulasyonu
Kalsiyum, plazma kalsiyumunun %60’ı glomeruler kapillerden filtre olur.
Proksimal tübülden %67 ve henlenin çıkan kolunun kalın kısmından %25 reabsorbe edilir. %8 ise distal tübülden reabsorbe edilir.
Parathormon, distal tübülde adenilat siklaz aktivasyonunu yaparak renal Ca+2 reabsorbsiyonunu artırır.
Tiazid diüretikler distal tübülde Ca+2 reabsorbsiyonunu arttırdıkları için Ca+2 atılımını azaltırlar.
Magnezyum Renal Regulasyonu
Magnezyum, proksimal tübülde %30, henlenin çıkan kolunun kalın kısmında %60 ve distal tübülde %5 reabsorbe olur.
Henle çıkan kalın koldan Mg+2ve Ca+2reabsorbsiyonu +2 için kompetisyona girer, bu yüzden hiperkalsemi atılımını arttırır. Aynı şekilde hipermagnezemi de Ca+2 atılımını arttırır.
Glukoz ve aminoasitler
Proksimal tüplerden sekonder aktif transportla geri emilir.
KLİRENS
Herhangi bir plazma maddesinin klirensi deyince “bir dakikada idrarla çıkarılan o madde miktarını içeren santimetre küp cinsinden plazma volümü” anlaşılır. Başka bir deyimle bir dakikada o maddeden temizlenen plazma miktarıdır.
C= (U x V) / P
U: Maddenin idrar konsantrasyonu
V: Günlük idrar volümü
P: Maddenin plazma konsantrasyonu
İnülin bir boya maddesidir. Fakat vücuda toksik değildir, vücutta metabolize olmaz, proteinlerle yada başka yapılara bağlanmaz, glomerüler filtrasyonla serbestçe ultrafiltrasyona uğradığıhalde tübüler işleme (reabsorbisyon ve sekresyon) uğramaz. Bu özelliklerinden dolayı inülin klirensi glomerüler filtrasyona eşittir.
İnülin klirensibu nedenle glomerüler filtrasyonu (125 cc/dk) gösterir. Ancakinülin barsak yolundan emilmediğiiçin sadece intravenöz yolla hastaya verilebilir. Bu nedenle kullanımı pratik değildir. Laboratuvarda böbrek fonksiyonu değerlendirmek için daha pratik olan kreatinin kullanılır.
Kreatinin, kasta bulunan kreatinden spontan olarak oluşan bir maddedir. 125 cc/dk glomerüler filtrasyona uğrar. Ayrıca 10-20 cc/dk distal tübülden sekrete edilir. Bu nedenle kreatinin klirensi inülin klirensinden büyüktür.
Diodrast ve PAH klirensleride böbrek plazma ve kan akımını gösterirler. PAH hem tam olarak glomeruler filtrasyona uğrar. Hem de tam olarak tüplere sekrete edildiği için, PAH klirensi renal plazma akımını gösterir.
NOT:
Kanda bulunan küçük proteinler GFR a geçip idrarla atılırlar. Bu nedenle GFR azaldığı durumlarda bu küçük moleküllerin plazma düzeyi artar. Örneğin sistatin buna örnektir. Sistatin proteaz etkili plazmada bulunan enzimdir.
NEFROLOJİYE GİRİŞ
Nefron: Böbreğin en küçük fonksiyonel ünitesidir. Glomerül, proksimal tübül, henle kulpu, distal tübülüsler ve toplayıcı kanallardan meydana gelir.
PROKSİMAL TÜBÜL FONKSİYONLARI
PROKSİMAL TUBÜL
Tüm iyonların ve suyun en çok geri emildiği tubul bölgesidir.