This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
var der en Kone, som spurgte mig om der gik Isbjfme paa Gaderne i Kfbenhavn. Bu sabah dışarı çıktığımda, komşularımızdan biri bana "Kopenhag sokaklarında kutup ayısı var mı?" diye sordu. Sokaktan geçenleri yakalayıp dedikodu yapabilmek için bütün gün bahçe kapısının arkasında bekleyen kadın, Đngiliz olmadığım, iyi Đngilizce konuşamadığım ve bazı sözcükleri söylemekte zorlandığım için hem yabanî hem de yarı kaçık olduğumu düşünmüş olmalı. Buradakilerin çoğu bizi böyle görüyor. Burada yabancı (bizi yabancı sayıyorlar) bulunmadığından değil, çevrede Avrupa'nın her köşesinden gelmiş insan var, ama hiçbirimizi sevmiyorlar. Bizim hayvanlar gibi yaşadığımızı ve ellerinden işlerini aldığımızı söylüyorlar. Zavallı küçük Mogens, kim bilir okulda nelerle karşılaşıyor? Bana hiçbir şey söylemiyor; hoş ben de sormuyorum, çünkü bilmek istemiyorum. Artık kötü şeyler duymak istemiyorum. Güzel şeyler duymak istiyorum, ama onları bulmak bu uzun ve gri sokaklarda bir çiçeğe rastlamak gibi. Gözlerimi kapayıp Hortensiavej'i, kayın ağaçlarını ve çilekleri düşlüyorum. Bu sabah, güneşin ve sıcağın altında -güneş ışığı bir kentte hiç de güzel değildi- Richmond Caddesi'nin köşesindeki kırtasiyeye gidip bu defteri satın aldım. Ne söyleyeceğimi, hangi sözcükleri kullanacağımı uzun uzun düşündüm. Yanlışlık yapmamış olmalıyım ki, dükkân sahibi sırıtıp bir elini kulağına atarak bana doğru eğileceği yerde başını sallamakla yetindi ve bana iki değişik defter gösterdi. Biri kalın siyah kapaklı, altı penilik bir şeydi, diğeri ise kâğıt kapaklı, çizgili ve daha ucuz bir defter. Bu gibi şeylere para harcamaya hakkım olmadığı için ucuz olanını seçmek zorunda kaldım. Rasmus döndüğünde, para harcama konusunda dünyanın en kötüsü olmasına rağmen, harcadığım her peninin hesabını soracaktır. Genç bir kızken günlük tutmuş olduğum halde, evlendiğimden beri elime neredeyse kalem almadım. En son kelimeleri düğünümden iki gün önce yazdım, sonra bir karar verdim ve her şeyi yaktım. Hayatımda bundan sonra yazmaya yer olmayacağını düşünmüştüm. "Đyi bir eş tüm zamanını kocasına ve kocasının evine ayırmalı." Herkes böyle diyordu, ben de böyle olması gerektiğine inanmıştım. Böyle yapmaktan bir çeşit keyif alacağımı da düşünmüştüm. Sadece on yedi yaşındaydım, belki de tek hafifletici nedenim bu. Aradan geçen sekiz yılda çoğu konuda fikrim değişti. Ağlamanın bir yararı yok, hoş ağlasam da kimse beni duymayacak; hayatta önemsenecek pek fazla şey de yok, o nedenle bütün yakınmalarımı bu kâğıtlara yazacağım. Đşin ilginç yanı, bu defteri alır almaz kendimi daha iyi hissettim. Hiç sebepsiz yere umudum arttı. Hâlâ Lavender Grove'da tek başınaydım. Hansine'den başka konuşacak -eğer buna konuşma denebilirse- kimsem yok; iki küçük çocuğu, bebekken ölmüş üçüncüsü ve yolda olan bir dördüncüsünü düşünmek zorundayım. Değişen bir şey yok. Kocamı beş aydır göremediğim, son iki ay boyunca ondan haber de almadığım doğru. Elimdeki defter karnımda taşıdığım, bir un çuvalı gibi önümde giden çocuğun ağırlığını hafifletmeyecek. Değiştireceği tek şey yalnızlığım, bu korkunç yabancı ülkede dayanılması en güç duygu olan yalnızlığım. Sanki defter tuhaf bir biçimde yalnızlığımı torpilledi. "Bu akşam Mogens ve Knud uyuduktan sonra yapacak bir şeyim olacak" diye
düşündüm. Konuşacak birisini bulacağım. Rasmus'u kara kara düşünmek, birinden bu denli nefret ettiğim, istemediğim halde neden kıskandığımı düşünmek, oğlanların nasıl büyüyeceğine, içimdeki bebeğe neler olabileceğine endişe duymak yerine yeniden yazabileceğim. Hepsini yazabileceğim. Đşte şimdi yaptığım da bu. Hansine biraz önce gelirken gazeteyi de getirdi. Ona mektup yazdığımı, gazı her zamanki gibi tasarruf etmek için söndürmemesini söyledim. Akşam onda Kopenhag hâlâ aydınlıktır, ama burası yarım saat önceden kararıyor. Hansine bunu yaz dönümünden beri üç kez tekrarladı, bir köylü inatçılığıyla durup dinlenmeden günlerin kısaldığını anlatıyor. Mr. Westerby'den haber alıp almadığımı sordu. Postacının sokaktaki bütün evlere uğramasına rağmen kapımızı hiç çalmadığını bildiği halde bunu hep sorar. Ona ne ki? Sanki buna benden fazla üzülüyor gibi. Belki de buraya dönmezse, üçümüzün düşkünler evine gitmek zorunda kalacağını, kendisinin de işini kaybedeceğini düşünüyor. Đkinci kez geldiğinde bana çay yapmak istedi ama yatmasını söyledim. Yakında para gelmezse, hepimiz daha az yemek yemek zorunda kalacağız; Hansine de belki zayıflamayı becerecek. Zavallı, o kadar şişman ki, üstelik durmadan da şişmanlıyor. Belki de beyaz ekmektendir. Đngiltere'ye gelmeden önce hiçbirimiz beyaz ekmek yememiştik. Oğlanlar beyaz ekmeğe bayılmıştı; o kadar çok yediler ki, sonunda mideleri bozuldu. Sonra Frederikke Teyze'nin düğün hediyesi olarak verdiği çavdar ekmeği dilimleyicisini dolaba kaldırdık, bir daha kullanacağımı sanmıyorum. Dün dolabı açıp baktım, benim için eski hayatımın bir simgesi gibiydi, gözlerim doldu. Ağlamayacağım. En son Mads öldüğünde ağlamıştım, bir daha ağlamayacağım. Eğer yemek odasıyla aradaki kapıları açmasaydım, içinde bulunduğum bu oda, "oturma odası" küçücük olurdu. Ev sahibinin bütün eşyaları çok çirkin, biraz daha az çirkin olan ayna dışında. Maun çerçeve içindeki oval aynanın tepesinde yine maundan yapılma çiçekler ve yapraklar var. Üzerinde oyulmuş yapraklar bulunan bir dal, aynanın üzerinden geçiyor, bence oymacı bunu çok iyi düşünmüş. Aynaya baktığımda kendimi mermer kaplı, demir ayaklı masada otururken görebiliyorum. Meyhanelerin önünden geçerken, açık kapıdan baktığımda gördüğüm masalara benziyor. Oturduğum koltuğun üzeri, kenarından kıtıkların fırladığı yamaları saklamak için kahverengi-kırmızı bir örtüyle kaplı. Perdeler kapalı değil. Bazen yoldan bir at arabası ya da bu kasvetli yere daha uygun kağnı gibi bir araba geçiyor, atın bozuk yolda tökezlediğini duyabiliyorum. Sağa doğru baktığımda pencerenin ötesindeki bahçeyi, yaz kış koyu yeşil yapraklı çalılarla kaplı o küçücük boşluğu görüyorum. Ev çok küçük, ama sanki gerçek bir evmiş gibi bir sürü odaya sahip. Burası aşınmış, yıpranmış, ama hâlâ iddialı; beni kızdıran da bu. Gazın soluk ışığında, aynada vücudumun üst yanını görüyorum. Zayıf yüzümü, firketelerinden kurtulup şakaklarımdan aşağı sarkan kızılımsı saçımı. Rasmus gözlerimin, hayatında gördüğü en mavi gözler olduğunu söylüyor, bunu evlenmeden, ben 5 000 kron konusunu öğrenmeden önce söyledi. Belki de iltifat değildi. Her mavi gözün güzel olması şart değil, benimkilerin de güzel olmadığını biliyorum. Gözlerim çok mavi, çok parlak, sanki "Bu gözler bir tavus kuşuna ya da yalıçapkınına daha çok yakışırdı" diye düşünüyorum. Aslında Frederikke Teyze'nin on altıncı yaş günümde verdiği broştaki kelebeğin kanatlarının rengine tıpatıp benziyor. Gözlerimin ne renk olduğu artık önemli değil. Kimse yaşlı bir kadının gözlerine bakmıyor, ben de daha yirmi beş olmamama rağmen, kendimi yaşlı bir kadın gibi hissediyorum. Đyi ki
hatırladım, yarın broşu takmalıyım. Onu takmaktan hoşlanıyorum, güzel olduğu için değil zaten güzel değil- yakıştığı için -yakışmıyor da- belki de Rasmus'un huysuzluk ya da kararsızlık diye adlandırdığı alışkanlığımdan. Broşu insanlara "Bu kadın taktığı broşun aynı gözlerinin renginde olduğunu bitiyor mu?" diye düşündürmek için ve "Kadıncağız çirkin gözlerinin rengini göstermeyecek bir şey takmalıydı" dedirtmek için takıyorum. Böylesi hoşuma gidiyor. Başkalarının benim hakkımda neler düşüneceklerini tahmin etmek beni eğlendiriyor. Dayanılmaz güneş yarım saat önce battı, hava karardı, artık dışarısı karanlık ve çok sessiz. Sokak lambaları yandı, ama etraf hâlâ sıcak. Günlüğümü aldıktan sonraki ilk günüm hakkında pek bir şey yazmadım, bir şeyler karalamam gerek sanıyorum, onun için bir Danimarka okul gemisinin geçirdiği korkunç kaza hakkında gazetede okuduğumu yazacağım. Haberi, "Georg Stage" bir Danimarka gemisi olduğu, kaza da Kopenhag açıklarında geçtiği için okudum. Bir Đngiliz gemisi karanlıkta okul gemisine çarpmış, gemideki yirmi iki çocuk boğulmuş. Hepsi de çok gençmiş, 14-16 arası. Yine de onları ya da ailelerini tanıdığımı sanmıyorum.
28 haziran 1905 Bebeğim 31 temmuzda doğacak. Artık ne gün doğarsa doğsun, 31 temmuz günü, onun doğması beklenen gün olarak yazıldı. Kız olacağını sanıyorum. Hansine bunun Tanrı'nın buyruğuna karşı çıkmak olduğunu söylüyor. Allah'tan okuma yazması yok. Alışverişe gittiğinde rastladığı herkesle dedikodu yapıyor, Đngilizce'si akıcı ama felaket, kendini gülünç duruma sokmaktan korkmuyor. Oysa ben insanların bana güleceklerinden korkuyorum, belki de ilerlememin bu kadar yavaş olmasının nedeni de bu. Hansine hiçbir dilde okuyamıyor. Eğer okusaydı, Danca yazmaya cesaret edemezdim, bu da hiçbir şey yazamayacağım demektir, çünkü Đngilizce tek bir satır yazmaktan bile acizim. Kız olsun istiyorum. Burada bunu söyleyebileceğim hiç kimse yok; olsa da söyleyeceğim kimsenin ilgisini çekmezdi. Böyle bir şeyi bana kutup ayılarını soran kadına söylediğimi bir düşünün! Geçen sefer de kız istemiştim, "Çocuğum olacaksa, kız olsun" diye düşünmüştüm, oysa kız yerine zavallı Mads doğdu. Bir ay sonra öldü. Đşte buraya bunu da yazmış oldum. Bu bebeği istiyorum, üstelik de artık kızımı istiyorum. Rasmus bir daha geri gelmese, başımıza olabileceklerin en kötüsü de gelse, Korsor'e gidip Frederikke Teyze ve Farbror Holger'e sığınmamız da gerekse, artık kızımı istiyorum. Keşke hareket etse. Bebeklerin doğmadan birkaç hafta önce öyle fazla hareket etmediklerini biliyorum. Tabiî bilirim, üç tane doğurdum. Yine de Mads'ın neler yaptığını bilseydim. Sonuna kadar hareket etmiş miydi? Ya ötekiler? Belki de kızlar değişiktir, bunun da fazla hareket etmiyor olması, kız olduğu anlamına gelir mi? Gelecek sefer, bir gelecek sefer olduğunu biliyorum, çünkü kadının kaderi bu, bileceğim. Hatırlamam gerekmeyecek, günlüğüm yanımda olacak. Bütün bunları yazabiliyor olmak beni rahatlatıyor.
2 temmuz 1905 Her gün yazmıyorum. Bu biraz Hansine'ye bir şey belli etmemek için -neler yaptığımı tahmin etmeye çalışacak, en olmadık şeyleri düşünecek, belki de sevgilime mektup yazdığımı
sanacak, düşünün bir!- biraz da sadece yaptıklarımı değil, düşündüklerimi de yazdığım için. insanlardan da söz ediyorum. Öyküler de var, öyküleri hep sevdim, kendime : hep gerçek ya da uydurma masallar anlattım, şimdi de oğullarıma anlatıyorum. Kendime masalları uykuya dalabilmek için anlatıyorum, gündüzleri de hiç de hoş olmayan gerçeklerden kaçabilmek için. Küçük bir kızken günlüğüm vardı ve oraya öyküler yazardım. Yazdıklarıma dikkat etmem gerekirdi, ya defteri annem yâ da babam okursa... bir şeyi saklayacak, başkalarının bulamayacağından emin olabileceğin bir yer yoktur. Ama yabancı bir dil bir şifre gibi olduğundan daha güvenli. Danca'ya yabancı dil demek biraz tuhaf, ama burada herkes için Danca yabancı bir dil. Burada başka Danimarkalılar da olmalı, büyükelçimiz, konsolos ya da buna benzer birileri, belki de Oxford'da Danimarkalı profesörler de vardır, üstelik kraliçe de Danimarkalı, zaman zaman gazetelerde Danimarka'yla ilgili haberler okuyorum. Mesela, Danimarka prensimiz galiba Norveç kralı oluyor. Georg Stage hakkında da yeni haberler var. Kopenhag'da bir soruşturma açılmış ama mahkeme başkanının önyargılı olduğunu ve tarafsız davranmadığını yazıyorlar. Đngiliz gemisinin kaptanı sinir krizleri geçiriyormuş, yine de o yirmi üç (arada bir tanesi daha öldü) çocuğun ölümünden sorumlu olmadığını iddia ediyor. Kral Edward üzüntülerini bildirmiş! Çok daha önemli bir haber de Kniaz Potemkin adlı bir Rus gemisiyle ilgili. Keşke daha iyi anlayabilsem ama gazetedeki kelimeler o kadar uzun ki... Odessa halkı, bir sebeple geminin karaya yanaşıp erzak almasına izin vermemiş ya da benim anladığım bu, gemi de toplarını kente çevirip ateşlemiş. Bu Ruslar Almanlardan da vahşi! Cook's'ta bir Danimarka seyahati ilanı gördüm. Keşke katılabilsem! Burada Danimarka'dan gelme domuz pastırması alıyoruz, bir başka Danimarka firması da ekmek üzerine sürülecek butterine adlı bir şey yapıyor. Adı Monsted. Bu adı duymak bile memleketime özlem duymama yeterli, o kadar Danimarkalı, o kadar tanıdık ki... Ama bu eve bir Danimarkalının gelmesi imkânsız. Hansine okuyamıyor, Mogens ve Knud henüz okumayı öğrenmedi, Rasmus'un nerede olduğunu bile bilmiyorum. Deftere uygunsuz hikâyeler bile yazabilirim, ama hiç böyle hikâye bilmiyorum ki. Eğer sadece yaptıklarımı yazsam, bu günlük bir dizi tekrardan öteye gitmez. Günlerim hep aynı. Erken kalkıyorum, çünkü erkenden uyanıyorum, eğer yatakta yatmaya devam edersem sadece beni endişelendirecek şeyler düşünüyorum, karnımdaki bebek de sanki midemde oturuyor. Kalktığımda oğlanlar uyanmış oluyor, ellerini ve yüzlerini yıkıyorum, daha sonra Hansine'nin hazırladığı kahvaltıya iniyoruz. Kahve ve tabiî fırıncı Mr. Spenner'in getirdiği, oğlanların bayıldığı beyaz ekmek. Bir Danimarkalının yiyecekten çok kahveye ihtiyacı var, ben de üç fincan içiyorum. Herhangi bir konuda tasarruf edebilirim, ama tek bir fincan kahveden bile vazgeçmem mümkün değil. Hansine oğlanlarla Đngilizce konuşmaya başladı. Mogens ondan daha iyi konuşuyor, onun yaşında çocuklar yabancı bir dili çabuk öğreniyor, Hansine'nin yanlışlarına gülüyor, bu Hansine'nin umurunda değil, onunla birlikte gülüp komiklik yapıyor. Sonra Knud da Đngilizce konuşmaya çalışıyor, hepsi de saçmalıyor, ama dünyanın en komik şeylerini anlattıklarını sanıyorlar. Onlara katılamadığım için nefret ediyorum. Kıskanıyorum, doğrusu bu. Onun bir kadın, benimkilerin de erkek olmasından dolayı kıskanıyorum. Bir kızım olsa benimle birlikte, yanımda olacağından neredeyse eminim.
5 temmuz 1905 Hansine'ye evde Đngilizce konuşmayı yasaklamayı düşündüm, sözümü dinleyeceğini sanıyorum. Beni sayıyor, Rasmus'tan korktuğu kadar değilse de benden biraz çekiniyor. Ama Mogens ve Knud için elimden geleni yapmam gerektiğini bildiğimden, Đngilizce konuşmasını yasaklamayacağım. Oğlanların Đngilizce öğrenmeleri gerek, belki de hayatlarının sonuna kadar burada yaşayacaklar. Hansine, Mogens'i iki sokak ötede, Gayhurst Caddesi'ndeki okula götürüyor. Mogens yalnız gitmek istiyor, yakında izin vereceğim ama henüz değil. Hansine evde bir konuğu varken midesinde kasılmalar duyduğundan belli belirsiz homurdanıyor. Ben Knud'la evde kalıyorum, onu kucağıma alıp masal anlatıyorum. Eskiden oğlanlara Hans Christian Andersen anlatırdım, ama Danimarka'dan ayrılırken Andersen'i de geride bıraktım. Birden bazı öykülerinin ne kadar acımasız olduğunu fark ettim. Ekmekle Yürüyen Kız, yeni ayakkabılarıyla gururlandığı için ömrünü Bogwife'ın yer altındaki mutfağında geçiren küçük Đnge'nin öyküsü; bu annemin en sevdiği masaldı, ama ben nefret ederdim. Kibritçi Kız da korkunçtu, o zaman oğlanlara kendi uydurduğum masalları anlatmaya başladım. Şimdi her şeyi yapabilen sihirli bir arkadaşı olan Jeppe adında bir çocuğu anlatıyorum. Bu sabah sihirli arkadaşın bir gece Kopenhag'daki bütün bakır çatıları temizlediği, Jeppe'nin uyandığında her şeyin altın gibi parladığını görüp şaşırdığı yere geldik. Hansine dönünce çıkıyorum. Şapkamı, koca karnımı gizleyen önlüğümü giyiyorum, üzerine de pelerinimi alıyorum, insanların hamile olduğumu görmeyeceklerini umuyorum ama anlayacaklardır. Sonra yürüyorum. Sadece yürüyorum. Lavender Grove'dan aşağı Wilman Grove'a ve London Fields'a yürüyorum, oradan da Victoria Parkı'na ya da Hackney Downs'a, bazen de Beauvoir Town'a, adlarını söylemeyi beceremediğim bütün o yerlere yürüyorum. Genellikle sokak boyunca yürüyorum, evlere, kiliselere, büyük binalara bakıyorum ama bazen de çayırlarda ya da kanal kıyısında dolaşıyorum. Hava pelerin giymek için çok sıcak, ama giymesem karnımdan sokağa çıkamayacak kadar utanıyorum. Hansine öğle yemeği için smerrebred yapıyor da, çavdar ekmeği olmaksızın pek aynı şey değil. Aslında içimden yemek yemek gelmiyor, ama onun için, yani bebek için kendimi zorluyorum. Öğleden sonra tekrar çıkıp yürümezsem, ki bazen gitmiyorum, oturma odasındaki geniş pencerenin yanına yerleşiyorum. Lavender Grove'daki evimiz, bitişik nizam dokuz evden biri. Çok güzel değil, hatta şimdiye kadar gördüğüm evler içinde en çirkini, hiç de gerektiği gibi yüksek yapılmamış, gri tuğladan duvarları, beceriksiz taş işçiliği, kötü pencereleri var. Giriş kapısının üzerinde başında taç olan komik taş bir yüz var, üst kat pencerelerinin üzerinde yine iki farklı yüz. Başlarında taçları olan bu kadın yüzlerinin kimlere ait olduğunu, kimleri temsil etmek için yapıldıklarını merak ediyorum. Yine de evin geniş bir. ön penceresi, önünde de etrafı çitle çevrili küçük bir bahçesi var. Hansine ne derse desin, tül perde takmayacağım, çünkü takarsam burada oturup dikiş dikerken dışarıyı göremem. Annem okula gitmeden çok önce dikiş dikmeyi öğretti, ama dikmekten nefret ediyorum. Yüksük kullanmayı hiç sevemedim -özellikle yaş günü hediyesi olarak bir yüksük verdiklerini hiç unutamam!- ama parmağıma batan iğneden daha da nefret ediyorum. Yine de dikiş bildiğime memnunum. Bu konuda Hansine'den çok daha iyiyim, özenli teğellerime ve oğlanların elbiselerine yaptığım güzel yamalara şaşkınlıkla bakıyor. Mogens'i okuldan bazen o alıyor, bazen de ben. Hansine bugün bana Mare Sokağı'ndaki
ama genç kadın bunun havayla ilgisi olmadığını. Mogens ve Knud da gitmeye can atıyor. iyi balıksa hiç yok. veremden çekinmem gereksiz. Tabiî bir polis ya da doktor bulamamışlar. ama ne yapayım. zaten aradığınız zaman bulunmazlar ki. "Bu senin işine yaramaz" dedim. Onu artık tanıyor olmam gerekirdi. Bana hediye verecek. Umut korkunç bir şey. "Hiç söyler miyim?" Yine de ona inanmıyorum. aldırmadım. Kilisedekilerin umuttan bir erdem olarak bahsetmelerini anlayamıyorum. "Sokakta devrilen yaşlı sarhoşlardan. o kadar düş kırıklığı yaşıyorsunuz ki. Hansine adamın öldüğünden eminmiş. Yaşlandığınızda doğum gününüzün unutulmasını isteyeceğinizden eminim. Canım en çok rullepelse çekiyor. Hansine için önemli olan. Bütün gün hayal kurup çeyrek asırlık ömrümü nasıl kutlamak isteyeceğimi düşündüm. Düşen adamla ilgili başka bir şey duymak istemediğimi söyledim. Hansine yardım gelene kadar kadının yanından ayrılmayacağını söylemiş. ama daha vakit bulamadım. akşam olunca görkemli bir yemek düşledim. Onun durumundaki bir kadın için bu gördüğü dünyanın en ilginç ve en heyecan verici olayı. dönüşte okulun oradan geçmiş. adamı görünce uzun bir çığlık atmış.manifaturacıdan iplik almaya gitti. . Bazen sirke ve şekerle yapılan mdkaal yediğimiz de olur. ellerimle kulaklarımı kapattım. Sosisin kilosu sadece 9 peni. sosis yiyeceğiz. ama ben sanki hiçbir şey dememişim gibi devam etti. bu yüzden okula geç gitmiş. adamın içtiği için yıkıldığını anlatmış. Stonor Sütçüsü müşterilerini ineklerin nasıl yaşadığını görmeye davet ediyor. ama yirmi beşinde olmak farklı. ellerini neredeyse benimki kadar şiş karnının üzerinde kenetledi. bazıları havaların fazla sıcak olduğunu söylemiş. Başından bir macera geçmiş. sonunda umut korkunç bir şey oluyor. adamın mümkün olduğunca uzağından geçmekmiş. Bir hizmetçiden doğum gününüzü bilmesini bekleyemezsiniz." Kıpkırmızı oldu. düşümden oldukça farklıydı. ama itiraf etmeliyim ki kocamın hatırlamasını isterdim. ama kaldırımın kenarından yürürken adamın duvara çarparak yere yıkıldığını görmüş. Akşam yemeğinde yine frikadeller. Oğlanlar için litresi 2 peniye süt var. Hansine çok şaşırmış. Mogens'le birlikte Đngilizce konuşarak dönmüşler. Oğlanların yanında bütün ayrıntıları anlatmaya koyuldu. Her zamanki gibi gerçek. Oğlanlar da daha çok küçük. tanıyamadım işte. Anlatacak çok şeyi vardı. Artık benim için kendimden başka hiç kimse önemli değil. "Bu kadarı yeter" dedim. bir kürk ya da tektaş alacak bir kocanın hayalini kurdum. "Yarın gazetede okursunuz" diyerek kulağıma bağırdı. yine de adamın yanına diz çöküp ölüp ölmediğini anlamak için nabzını tutmuş. "Umarım bundan küçük Mogens'e bahsetmemişsindir" dedim. Herkes çok heyecanlanmış. Adamın kiracı olarak oturduğu evin hizmetçisi olduğunu söylemiş. ama burada uygun sığır eti yok. Köfte ve patates her günkü yemeğimiz oldu. okuma yazma bilmediğinin söylenmesinden hiç hoşlanmıyor. London Fields'ta yürürken.." 'Tabiî söylemedim" dedi. "Hatta gazete Danca yazılmış olsa bile. öyle de yapmış. bir de tabiî doğacak kızım. ama Hansine pazarda karalahana bulmakta zorlanıyor. biraz ilerideki meyhaneden çıkan ve kaldırım boyunca yalpalayarak ilerleyen yaşlı bir adam görmüş. bunu kendisine saklaması da imkânsız. Bugün yirmi beş yaşındayım. o sırada da çevresinde bir kalabalık toplanmaya başlamış. 6 temmuz 1905 Doğum günüm. O sırada genç bir kadın yaklaşmış.. Kimsenin bildiğini sanmıyorum.
benim duymayacağım kadar uygunsuz bir hikâyeydi. gidilecek yer Londra'ydı. Hortensiavej'deki küçük beyaz evime. Benden kaçışını." Güldüm. ben eve dönüyorum." Oysa o kadar da bencil değilimdir. "beni son kez evimden çıkardın. Kızım doğunca daha iyi olacak. buraya geleli bir ay. Stockholm'den Kopenhag'a. Oysa eve dönen o oldu. kıyıya vardıklarında da rahatlayıp bir çığlık atmak için ciğerlerini şişirerek. tabiî. gelgite karşı yüzerek. Ama oradan ayrılmak ve buraya gelmek zorundaydım. Ama o kadar çok dolaştık ki. işi için destek olmaya çalıştım. bense burada tek başıma kaldım. Neden Đngilizler yemeklerini dışarıda. anneme kalsa hiç öğrenemezdim. onu geri itmeye çalışan büyük dalgalara karşı yüzmesini gözümün önüne getiriyorum. O zaman yeniden hamile kaldığımı anladım. Dayanmalıyım. Bazen babamın evin yolunu tek başına bulması için Kopenhag sokaklarında bıraktığı Karoline'yi düşünüyorum. belki de en çok iki hafta. Bu gece. değil mi? Amerika'ya gitmek istiyorsa yalnız gideceğini söyledim. O beni çocuklarımla cezalandırabilir de. "Đsmim Jack olsun istiyorum. bu kez şansını Amerika'da denemek istediğini söyledi. "Bütün çocuklar adımla alay ediyor" dedi. Şehrimin yeşil damları. hep ailem için bir şeyler yapmaya. elimden geldiğince ona destek olmaya çalıştım. fazla değil ama beni rahatlatacak kadar. sadece geçmişten resimler vardı. Herkesin Đngiliz olmasından.Hansine oğlanları yatırınca. ama bir şekilde buranın kaderim olduğunu biliyorum. "önemli bir iş için" dedi. ne odanın içini ne de pencereden dışarısını görebiliyordum. Đngiltere'deki tek Danimarkalı olarak yalnız kalmaktan korktum. elimden kayıp gitmesinden. Ona "Sen Đngiliz değilsin" den başka söyleyecek bir şey bulamadım. Ya da güler gibi yaptım. Kopenhag'dan ayrılalı beri hiç özlemediğim kadar özledim. O zaman burada oturmaya devam edersek Đngiliz olacağını söyledi ve başka bir ad kullanıp kullanamayacağını sordu. "Artık işler değişti" dedim. Frederikke Teyze'nin bahçesinde içtiğimiz çay. ona bir öncelik yaratmaya. isterse oğlanları alabilirdi. Bu akşam Danimarka'yı. Bu gece belli belirsiz bir hareket hissettim. babamın hemen her şeyi unuttuğundan da eminim. biraz daha iyi. sadece bir ay olmamıştı ki. o kadar korkmuştum. Sjoland'ın kayın ormanları. Mogens "Đngiliz çocuklar hiç de Jeppe'ye benzemiyor" dedi. Ama Karoline hiç unutmadı. ne olursa olsun. üstelik de başı hâlâ aşağıda değil. ancak hâlâ karnımın üst bölümünde. ben pek aynı şeyi yapamam. onlar içeriye kapanıyorlar. Rasmus'a söylediklerimde haksız olabileceğimi düşündüm. Frelsers Kilisesi'nin burgulu kubbesi. Azalan ışıkta masanın başında oturuyordum. elimde ne varsa vermek istedim. Londra dünyanın merkeziydi. yukarıya çıkıp Jeppe ve sihirli arkadaşından biraz daha söz ediyorum. benim için en güzel yere. Aslında ağlamak istiyordum. Sonunda da işte böyle çıkıyorlar. Artık çok beklemek gerekmiyor. "Nasıl başka bir ad?" dedim. Bu kez "hayır" dedim. yine de biz güneş ışığında ve açık havada olmak için her fırsattan yararlanırken. ayak diredim. Olanları bana Karoline anlattı. Pek eğlenceli bir doğum günü değil! 12 temmuz 1905 Buradan nefret ediyorum. Çocukların dışında. ama asla ağlamam. Knud orada doğdu. Kopenhag'dan Stockholm'e gittik. bahçede yemezler? Burada hava bizimkinden iyi. yeniden gitmeyi düşündüğünü. . güçlü olmalıyım.
Oysa size benimle böyle konuşmadığını söyleyebilirim (Ne demek "size"? Günlükle konuşmaya mı başladım?) Neyse. Sıkıştığında. para.başından geçenler hep kafasında kaldı. Karoline eve varmak için elinden geleni yaptı. 700 kronluk bir çek. bu da aşağı yukarı 40 pound ediyor. daha sonra da "Sevgili karım". bu sabah mektubu getirdiğinde sevinçten uçuyordu adeta. Bana bu öyküyü anlattığında hastaydı. bir süre sonra da annemin artık ev işlerinde yardım edecek bir hizmetçisi olması gerektiğine karar verdi ve yeğenlerinden birini getirtmek için çiftliğe haber gönderdi. Gerek kalmayacağını umuyorum. para da gönderdi. konuşmama bile gülmediler. zorluk çıkarmadılar. Kimseyi tanımıyordu. doyurmaları gereken o kadar çok karın vardı ki. Karoline geldi. ebe maskesi ve beyaz örgü yünü aldım. Yıllarca yanımızda hizmetçi olarak kaldı. Babam o kadar şaşırıp öfkelendi ki arkasını dönüp kaçtı. On altı yaşıma girdiğimde ve annem öldüğünde. Bebek doğarken gerekirse doktor çağırabileceğim artık. Sonunda bebek elbisesi dikebilmek için malzeme alabileceğim. Daha önce çiftlikten hiç çıkmamıştı. bundan fazlasını göndermeye izin yok. birinden kurtulduklarına sevindiklerinden eminim. daha önce çiftlikten hiç çıkmamış. çiftlik hayvanı. çok sancı çektim . "Önüme çıkan herkese sordum. "Sevgili Asta" diye başlıyor. Yine de evi buldu. Okuması yok ama Rasmus'un el yazısını tanıyor. Babam onu tren istasyonunda karşıladı. ev aldı." Sonunda eve vardığında. mobilya ticaretine girişti. arkasına bile bakmadan dar sokaklardan eve koştu. Babam Kopenhag'a Jutland'ın kuzeyindeki Aarhus diye bir kentten geldi. Tam da frikadeiler imkânımızın dışında diye düşünmeye başlamışken. 14 temmuz 1905 Rasmus'tan haber aldım. gemiyle Store Baelt ve Lille Baelt'ten geçip trene binmesi. yedi mil kadar. Çeki Lansdowne Caddesi'ndeki postaneye götürüp paraya çevirdim. Eve giden yol çok uzundu. adres bilmiyordu. bütün bunları da tek başına becermesi gerekiyordu. köyde yaptıklarını tekrarladı. bazen de rüyasına girdi. soru sormadılar. hikâyesi çok umutsuz olduğum sıralarda bana cesaret verir oldu. Karoline başardı. bu kez hendeğe eteklerini kaldırıp çömeldi ve yolun kenarını suladı. zavallı kızı bir hayvan gibi yürüttü. ben de başarırım. Yarı Đsveçli olan annemle evlendi. başka çaresi yoktu. işleri iyi gitti. çok çok otuz üç yaşında olmalıydı. özellikle de zavallı küçük Mads çabucak doğmuştu. zarftaki pulun Danimarka pulu olduğunu görebiliyor. zaten dikmeye başladım bile. okuma yazması da yoktu. sadece adının Kastrup olduğunu hatırlayabildi. kırık bisküvi ve Butterine yemeyi düşünürken. "Yüz kişiye sordum" dedi bana. Ben de yola çıkar ve öteki uca ulaşırım. Hansine'nin yüzü gülücükler saçıyordu. Geldiği yerde kendisinin de böyle yaptığını unutmuştu ya da kendini unutmaya zorladı. Aarhus'a bile gitmemişti. Çoğu kişinin anlayamadığı kaba bir lehçe konuşuyordu. Otuz iki. yolun kenarına geçti. Nasıl bulduğunu hiç anlayamadım. On beş yaşındaydı. Çiftliktekiler o kadar yoksuldu. Ötekiler. babam onu kovmadı. Karoline de sırtındaki korkunç kanserden öldü. Bir hayvan gibiydi. Mare Sokağı'nda Matthew Rose'un mağazasından beyaz keten. artık neredeyse bir beyefendi olmuştu.
yoksa orada 5 000 krona evlenecek başka bir kadın bulurdu. gözlerini gözlerimden kaçırmak için başını sağa sola çevirip durdu. Yedi yaşında bir oğlan ile beş yaşında başka bir oğlandan başka konuşacak kimsem yok. Karısına da bu kadar iyi davranamaması ne yazık. Adam . kitabın adını hatırlayamıyorum. Onun hoşlandığı şeyler motorlar. Kendimi iyi ya da eskisinden daha iyi hissetmemi sağlayan cebimdeki para olsa gerek."zavallı beyefendinin nasıl olduğunu" öğrenmek istemiş. Gerçek şu ki. Burada zaten motorlu araba bulunduğunu sanıyordum. bana mektup gönderebileceğim bir adres vermiş. London Flelds'ın kuzeyinde. ama istemiyor. Hayvanlara kendini sevdiriyor. ıssız bir adaya düşen bir adamla ilgili bir kitap okumuştum. söyledikleri doğrudur. burada motorlu arabaya sıkça rastlanmaz. Bu yazdıklarımı birinin okuduğunu bir düşünün!) Rasmus Aarhus'ta. sokakta düşen yaşlı adamdan bahsetti. Böyle işleri küçük görür. oysa kırılacak değerli bir şeyimiz yok ya da Kopenhag'da bıraktığı sevgilisi de olabilirdi. Acaba oraya borç para bulmak için mi gitti? Dünyanın öteki ucunda.Đngiltere'ye "motorlu arabalar" getirmek istediğinden bahsetmişti. ve -şimdi sıkı durun. Hansine'ye oturmasını ve aklından geçenleri anlatmasını söyledim. aslında ne iş yaptığını da bilmiyorum. ama bununla karşılaştırınca dâhi olduğunu düşünüyorum. Bu arada adamın kiraladığı evdeki hizmetçiyle -ona "Miss Fisher" diyor. Sorun çıkarsa doktoru çağıracağız. söyle. "Her erkeğin kendi motorlu arabası olduğunu bir düşün!" "Peki ya atlara ne olacak? diye sordum "Ya da trenlere ve atlı tramvaylara?" Cevap vermedi. bazen cahil bir hizmetçinin konuşması bile çocukların saçmalıklarından ve sonu gelmez sorularından daha çekici olabiliyor. oraya gitmiş.ama zorluk çıkarmadılar. Bir zamanlar nalbanttı. Rasmus'un Müslüman olmadığına şükretmem gerek galiba. Kesin olarak bildiğim bir şey de Aarhus'ta tek bir motorlu araba bile olmadığı." Bir şeyler kırdığından şüphelenmeye başladım. önce evi bulmuş. Kekeledi. at nallamayı bilir. Bizim Karoline de aptal ve cahildi. hayvanlarla istediğini yapabilir. ama o amcanın varlığına pek inanmıyorum. işin ilginç yanı. benimle neredeyse hiç konuşmaz ama o kez farklıydı. Başka bir marifeti de tahta işçiliği. nihayet vahşi bir zenci olsa da konuşabileceği birini bulmuştu. Anlaşılan. önlüğünü parmaklarının arasında çekiştirerek öyle durdu. ama hayır. Sorularıma hiç cevap vermez ki. ama Hansine bana yardım etmek için yanımda olacak. Kesenin çıkarılmasını ve göbek bağının kesilmesini biliyor. Çocukken. ancak orada uzun süre kalacağını sanmıyor. O bir mühendis. En vahşi köpeğin bile onun yanında sakinleştiğini söyleyip övünür.arkadaş olmuş. Hansine'nin bana bir şeyler söylemek istediğini anladım. Đngilizce'den Danca'ya çevrilmiş. aynı Mads'ın doğumunda olduğu gibi. Ne yaptığını doğrusu tahmin bile edemiyorum. arasıra gördüğüm de oldu. Hansine'nin karşısında buna benzer bir şeyler hissettim. 18 temmuz 1905 Akşam Hansine oturma odasına geldi. Ancak adam çok yalnız ve çok mutsuzdu. (Danca yazabilmek iyi bir şey. "Ne söyleyeceksen. Bir keresinde bana -bana hemen hemen hiçbir şey anlatmaz. Hjorring'de zengin bir amcası var. sonunda yanına bir adam gelince çok mutlu oldu. onu başka nasıl adlandıracağımı bilemiyorum. Navarino Caddesi'ndeymiş. ama o herkesin bir motorlu arabası olması gerektiğinden bahsediyor. Sonunda "Yeter artık" dedim. Đstese mobilyacı olarak iyi para kazanırdı.
Yoruldum. Fisher. Tanrı tarafından yaratılmıştı. New York'ta güneş çarpmasına uğrayan insanlar yere düşüp ölüyorlar. açılıp bebeğin çıkmasını sağlamaktan başka neye yarayabilirdi ki? Size söyleyebilirim. bir de yaşlı kayınvalideymiş. Mogens'e hamileyken hiçbir şey bilmiyordum. Dzerjinski öldükten sonra da başka kiracıları yokmuş. Madam" dedi. adı da Dzerjinski'ymiş. "Bizim gibi biri" dedi. Hyde'ın "yapılacak çok iş olduğunu söyleyerek. sadece Polonyalıymış. Annem bana Âdem'in göbek deliği olmadığını. Bütün bunların nereye varacağını merak etmeye başladım. yoksa Bernadotte mu? Ya da benim anladığım bu. karısı ve iki çocukları. Onlar doğmamıştı. evin beyinin işine son verdiğini. yatmaya gidiyorum. burası çok önemli. burada da.Alman Hastanesi'ne götürülürken yolda ölmüş. Almanya. bu kararı geri aldırdığını" anlatmış. Bebek hâlâ yukarıda. Danimarka ve Đsveç arasında büyük çekişme var. Ben kimse bulamazken onun bir arkadaş edinmekle ne kadar talihli olduğunu düşündüm. bambaşka bir yere doğru yöneldiğinde şaşkınlıktan ağzım açık kalmıştı. Đlginç olanı. ama karısının. Hansine'yi odasına gönderdim. çocuğa bakmak. Ne de olsa gelecek hafta ya da daha sonraki hafta. Danimarka Prensi Karl mı. Hansine'ye bundan sonra oğlanlara dondurma almamasını tembihledim. Beklendiği gibi Đmparator William da konuyla ilgileniyor. göbek deliğinin bir işe yaraması gerektiğini düşünüyordum. Đngiltere. kafasının kaburgalarıma sıkıştığını düşünüyorum. Başka bir dil bilmeyen bir arkadaş Hansine'nin Đngilizcesine de yardımcı olacakmış. Yüzü yeniden kızardı. gazeteler Danca olsa daha iyi takip edebilirdim. Doğum sonrasını ve bebeğin içime nasıl girdiğini anlamadığımdan. iç karartıcı bir . işini ihmal etmedikçe arkadaşını davet etmesinde bir sakınca görmediğimi söyledim. mutlaka saçma ama garip bir duygu var. Yine de oraya sadece meraktan gittiğine inanmak daha kolay. Artık baş aşağı dönmesi gerek. sonunda tek istediğinin izinli olduğu bir öğleden sonra Miss Fisher'ı buraya. Bir kere. arada nasıl bir bağ var. Havva'nın da göbeğinin dümdüz olduğunu söyledi. bütün konu kimin Norveç kralı olacağı. dondurmadan zehirlenen çocuklar var. Mogens hareket edip. hareket etmiyor. hâlâ anlamamıştım. Kocama uzun bir mektup yazdığım için üç gündür günlüğümle ilgilenemedim. evi temizlemek ve yemek yapmak gerekiyormuş. göbek deliğimden çıkacağını sanıyordum. Adam da yabancı olduğu için Hansine'nin ilgisini çektiğini düşünüyorum. kaçmaya başladığında neler olacağını biliyorum. Rasmus'a sayfalar ve sayfalar dolusu "ev gerçekleri" dendiğini sandığım şeyleri yazdım. Mrs. aldığım gazetelere göre (Đngilizcemi ilerletmek için kendimi her gün gazete okumaya zorluyorum) bütün Avrupa'da ve Amerika'da da durum aynı. 21 temmuz 1905 Hava dayanılmaz derecede sıcak. içimde. mutfakta çaya çağırmak olduğu anlaşıldı. "Miss Fisher"ın yanında çalıştığı insanlar bir adam. daha da önemlisi. salak salak sırıttı ve "yakında sizden çok daha iyi konuşabileceğim. bütün bunları yazdım.
yalpalaya sendeleye limana dönmemi ağladı. Mektubun başına "Sevgili Rasmus" diye yazdım. Đskandinav değil. Galler prensesinin dışında tabiî. O kadar güzel. Gibbons'ı. kocası da hasta ve işsizmiş. bağırıp bana böyle şeyler anlatmamasını söyledim. sonra da Hansine'nin arkadaşının yaşadığı evi bulmak için yolu uzattım. yanında küçük bir kızla bir kadın çıktı. Yine de ona "sevgili kocam" ya da buna benzer bir şey demedim. Mogens ile Knud kaldırımda.sokakta yaşamanın ne kadar güç olduğunu. Neden yalnız doğurayım? Bu onun da çocuğu. Galler prensesinin 13 temmuzda bir oğlu olduğunu anlattım. mesela kutup ayısı meraklısı Mrs. eskiden daha da bakımlı olduğu belli. salakça sorularıyla insanların ne kadar düşmanca davrandıklarını. Yürümeyi becerse de kız benim için bebekten başka bir şey değildi. Yavaş yavaş yürüdüm. dört katlı. Danimarka'yla bir savaş çıksa. başında tüylü büyük bir şapka vardı. Haberi başka bir arkadaşından. Keşke Rasmus da bizim için böyle bir ev tutmuş olsaydı! Fazla görkemli değil. Mogens'i okuldan getirdi ve bu sabah ikiz doğurduktan sonra ölen kadını anlattı. bahçe de ağaç dolu. deli mi. iri ve hantal bir gemi gibi. elini kaldırıp dışarıdaki öteki bebeği selamladığına yemin ederim. Kadının hepsi de yedi yaşından küçük beş çocuğu daha varmış. Ben o kadar talihli değilim. Susmasını söyledim. parlak ve iç açıcıydı ki. Weels Sokağı'ndaki barakalardan birinde oturan aşağı tabakadan birinden almış. Bizi yabancı bir ülkede nasıl aylar boyu yalnız bırakabilir ki? Rasmus'a gazetede okuduğum bir haberden de söz ettim. 26 temmuz 1905 Bugün uzun uzun yürüdüm. doğmasında onun da kabahati var. Navarino Caddesi Lavender Grove kadar geniş değil. Komşu çocuğun . ama gözüm bebekten başkasını görmüyordu. O bilsin. Fazla gösterişli giyinmişti. Çocuğu burada yalnız mı doğuracağım? Ya ölürsem? Her gün yüzlerce kadın çocuk doğururken ölüyor. cömert babalarının gönderdiği parayla satın aldığım çemberlerle oynuyordu. biliyorum. Bunları düşünürken karnımdaki bebeğin hareket ettiğine. sonunda da sadece terbiyeli olmak için "Senin Asta'n" diye bitirdim. Saçmalık. borç ya da motorlu arabalarla ilgili herhangi bir şeyin peşinde kimbilir nereye gitmiştir. Đsveç de bu savaşa katılsa burada yaşayan yabancıların durumu daha da kötüleşirdi. aşırı sıcağı ve savaş korkumu anlattım. Para. Tabiî ki mektubun eline ulaşacağını hiç sanmıyorum. öndeki bahçede güzel bir çit var. Ama keyfimi yerine getirdi. millerce gidip Ritson Caddesi ve Dalston'dan döndüm. yoksa duygusuz mu? Yine de duyduklarımı Rasmus'a yazdığım mektupta tekrarladım. Eğer kızımı doğururken doktor çağırmama gerek kalmazsa. ama dar ve gölgeli. Ona her an doğabilecek bir bebek beklediğimi unutup unutmadığım sordum. buranın yılda Rasmus'un Lavender Grove'daki bizim ev için ödediği 36 pound'dan en çok 10 pound fazla olacağını düşünürken. Orada durup eve bakarak. kalan parayla küçük Knud'a bir topaç alacağım. Londra'nın bu bölümünde görkemli ev olmaz. Dürüstlüğe inanıyorum. önümdeki yükü taşıdım. bir periye benziyordu. Alman olmasına rağmen Luther Kilisesi'ni görmek istiyordum. ama büyük. bu da sokağın daha güzel görünmesini sağlıyor. Ön kapıya çıkan birkaç basamak ve kapının üzerindeki çıkıntıyı taşıyan iki sütun. Hansine.
Belki de bunu yazmak bir çeşit sigorta gibidir. Aynı sahte sancıları geçen yıl şubatta. "işte başlıyor". Sanki çocuk yapmak pis bir şeymiş gibi. odama girdim. Varsayalım ki kızım da. bunu yazmak istemiyorum. var olmadığını bildiğim bir tanrı. ister Alman.. Đkinci sancı birincisinden daha hafifti. Doktor olsun olmasın. varlığına inanmadığın bir şeye saygı duymak gülünç. böylece konuyu hiç olmazsa birkaç ay geciktirdiğimden eminim. Canute. . Tanrı'ya da inanmıyorum.topacı var da neden benim oğlumun olmasın? Eve girerken şiddetli bir acı duyup. su kaynatıp yatak odası kapısına çarşaflar asmasını istemedim. ama ben bilmiyorum. Mogens'in okulda arkadaş olduğu bir çocuk Knud adının gerçekte deniz kıyısında oturup dalgaları durduran. Luther Kilisesi'ne gitmeyeceğim. oturmadan. Hayır hayır. aslında onu hiç istememiştim. Bunlar bir hamilenin gerçek doğum başlamadan birkaç saat ya da birkaç gün önce çektiği sahte sancılardır. Şimdi büyük harfi sileceğim. isterse de başka bir şey olsun. Gelecek eylülde Knud'un da okula başlayacağını. Bir aydan biraz büyük olacaktı ve oğlanların ayak altında olmamalarına sevinecektim. boynundan gerdanlık gibi sarkan stetoskobuyla bir kadın doktor girse. O sadece tanrı. Orada durmama. Böyle şeylere inanmıyorum. "Bundan memnun olacak mıyım?" diye düşündüm. ilk çocuğum yanlış taraftan çıkıp beni neredeyse iki parçaya böldüğünde bunu biliyordum. Sanki Mogens'in Jack olmak istemesi yetmezmiş gibi. olmasını önler. şimdi de Knud adını değiştirip Kenneth olmak istiyor. bir lokma bile yiyemedim. Hansine'nin telaşlanmasını. sonunda ellerimi karnımdaki şişkinliğe bastırıp oturmama rağmen. Bu sancıların bilimsel bir adı vardır muhakkak. bir çarşamba günü çekmiştim. orada oğlanları seyrederek durdum. Bundan sonra Knud'u Canute diye çağıracağını. Onlara göre kadınlar o kadar salak ki. Batıl inançlarım yok. gelgiti başka bir şeye çeviren Canute adlı bir kraldan geldiğini söylemiş. ister Danimarkalı. öylesine çıplak ve çirkin görecek ki. Hansine yeterince yardımcı olur. Doğumdan birkaç gün önce yememeye başlamıştım. bir koşu gidip doktoru getirtebilir. Çok gerekmedikçe doktoru çağırmayacağım. doğumdan sonra da kiliseye gitmeyeceğim. pabucu yarım" diye bağrışacaklarını söylemiş. Öteki çocuklarda da aynı şey olmuştu. yatak direğine tutunarak ayakta durdum. Düşünmek bile istemiyorum. Yukarı çıkıp şapkamı çıkardım. Yüzlerinde avuçlarının içiyle gizlemeye çalıştıkları o yarım tebessümü görür gibiyim. Beni öylesine savunmasız. Ama odama bir erkeğin gireceğini düşünmekten bile iğreniyorum. Bir süre için 'Tamam" dedim. Babalarına sormak gerektiğini söyledim. Đştahım kalmamıştı. Mads'a hamileyken de buna benzer sancılar çektiğimi hatırladım. "Belki de bu gece doğar" diye düşündüm. erkeklerin bundan eğlendiğini düşünüyorum. Eğer işler karışırsa. hiç aldırmazdım. Zavallı çocuk.. Anlaşılan Mogens'in sınıfında dört Kenneth var. Oğlanlar yine isim konusuna girdiler. diğer bütün çocukların da sokakta "Canute. Öyle sanıyorum ki. kendilerine böyle bir şey yapılmasına izin verdikleri için o denli güçsüz ve aptal ki! Ne kadar da çirkin ve aptal görünüyorlar! Sonunda aşağıya indim. olduğum yerde kıvrandım. ama ölene kadar onu ne kadar sevdiğimi hiç anlamadım. Knud okula başlarken yanımda kızımın olacağını hatırladım. Bana kalsa Tanrı'nın adını büyük harfle yazmazdım. Mads da cuma günü doğmuştu. başka sancı girmedi. O zaman. Hansine oğlanları akşam yemeği için içeri çağırıyordu. Keşke kadın doktor da olsaydı! Odama iyi dikilmiş siyah elbiseli.
gördüğünde de tanıyamıyor. başını fazla resmî bir biçimde eğdi. Charles. Elkins bizim için bir ilahi seçti. Çok nazik olduğunu söyledim. Swanny Kjær (medya adını bir türlü doğru söyleyemedi) karanlıkta yaşayıp karanlıkta ölecekti. Bir işe yaramadı. O evde şarkı mırıldanıp söylenerek dolaştığını hatırlamaya başlarsam. benimle birlikte yürümek için ailesinin yanından ayrıldı. eşlik ettiler. kızı. Kilisede yaklaşık yüz kişi vardı. John'un oğlu da. John'un eşi. kendimi. yani on yıl önce ölmesi pek de düşünülmeyecek bir şey değildi. bugünlerde artık orgcu bulmak son derecede güç. kendi annemin cenazesinde görmüştüm. oğlu. Böyle yerlerde uygulanan belirli bir protokol vardır. Gırtlağımın kuruduğunu hissettim. damadı. Mezarın başında toplanıp. öteki de torunu olabilir mi? Bir süre kızının ve oğlunun adlarını hatırlamaya çalışıp hiçbir sonuca varamamışken ayin başladı. ama Mrs. tabutun toprağa indirilmesini izlediğimizde. Ön sıra her birimizi alacak kadar uzundu. Ya da kardeşi Charles? Her ikisini de en son yirmi yıl kadar önce. Swanny'nin tabutunu taşıyan altı adam yavaş yavaş ilerledi. bağıra bağıra ağlayacağımdan korktum. Tüm gücümüzle bu ilahiyi söyledik. Ön sıraya sadece ölen kadının yeğenlerinden biri oturabileceğine göre bu adam John Westerby olmalı. hiç. Kilisede yanıma oturan adamı. Dökemediğim gözyaşlarım gözlerimde kurumuş gibiydi. Đkisinin de önemli işleri vardı. eğer on yıl önce ölmüş olsaydı nelerin değişebileceğini düşünmeye zorladım. Öteki kuzenim -sadece iki kuzenim var. Đlk ben çıktım. O kadın yaşaması gereken hayatı . Kulağıma fısıldayarak beni aydınlattı: "Bak işte. John. O zaman yetmişlerindeydi. bütün bunları bildiğini belli etti. Hepsi ilahileri iyi biliyordu. buradakilerin hiçbiri gelmeyecekti. Üstelik benim Morfar dediğim Rasmus Westerby'ye de çok benziyor. Günlükler olmasa. Bana gelince hangi ilahiyi okumak isteyeceğime bir türlü karar veremedim. Bu adam hatırladığımdan da küçük.Đkinci bölüm 1988. hemen gitmeleri gerekiyordu. bildiğim kadarıyla Swanny'nin de öyle tercih ettiği bir ilahi yoktu. o da çok kısa bir süre için. Swanny'nin "kendisi olmadığa öteki insan olmaya başladığı" o korkunç son aylarda "Bana Đtaat Et" ilahisini mırıldandığını anlattı. birinci sıraya oturduğu için tanıyabildim. nerede oturduğunu. John geliyor. adını hatırlayamadım." Demek ki yanımdaki Charles. müzik teypten geliyordu. Geniş ailenin hızla kaybolduğu toplumumuzda artık insan kuzenlerini genellikle sadece cenaze törenlerinde görüyor. hele ne iş yaptığını.bütün aile efradıyla gelmiş.
Hepsi bu. Bu eve daha yeniyken. ancak Torben evin otuzlu yıllar Londra mimarisinin en güzel örneklerinden biri olarak bilindiğini söyleyene kadar pek dikkate değer bulmamıştım. diziyi gerçekleştiren bağımsız televizyonun program müdürü. ötekiler de arkamızdaydı. Yüzü her zamankinden de ciddiydi. Elkins yiyecek hazırlamıştı.Onun bir büyük teyze olduğuna inanamamıştım. taa Roskilde'den gelen Danimarkalı kuzenlerden biri mezara bir avuç toprak attı. bir de belki kendi kızı. zaten her zaman hoşlandım. bir yapımcı. avukatı Mr. Onlar için 1905 de tıpkı 1880 gibi uzak ve belirsiz bir geçmişti. yağmur şapkalarını ıslatmaya başlamıştı. Webber. Yine de bir fark var. Medya temsilcileri kendilerini Swanny'nin dostu olarak tanıtacaklardır. o sırada adını hiçbir zaman hatırlayamadığım akraba yanımda bitiverdi.yaşasaydı. Yüksek ve sivri topukları ıslak çimlere battı. Ken bu hikâyenin tek bir kelimesine bile inanmamıştı. hep aynı şey. Güzel bir evdir. yoksa bu sadece dedektif romanlarında mı görülür? Mrs. Babası ona anlatmamıştı çünkü onun da babası ona anlatmamıştı. yayıncısını ve yapımcısını çağırdım. "öteki" güçlendikçe kendi kişiliğinden giderek uzaklaştığını izlemek. Daha doğrusu. Bir gün aniden bana: . kimbilir. güzelliği ve boyu karşısında hayranlık duyduğunu anlattı. avukatlar vasiyetnameleri gerçekten de cenaze töreninden sonra mı okurlar. hem medya hem de basın burada. o yayıncı editörleri ve yayıncıların halkla ilişkiler görevlileri. Swanny'yi kendi büyükbabasının cenazesinde gördüğünü. Islak çimenleri çiğneyip mezara yaklaştığımızda solgun özelliksiz yüzleri sıkıntıdan buruştu. bir de Willow Caddesi'nden bir iki komşu. o bakışlarını kaçırdı. Onlar için o. günlüklerin yayıncısından çok yazarı gibiydi. Webber'i Willow Caddesi'ne arabamla götürdüm. başka kadınlardan ne kadar daha şık giyindiğini anlayabilmiştim. BBC'den kalabalık bir grup. Webber'e takıldı. Bilinmedik bir akıl hastalığıyla ikiye bölündüğünü görmek. Düşündüm. O zaman daha on iki yaşındaydım ama ne kadar zarif olduğunu. düğüne uygun giyinmişti. yani davet ettiklerimiz. Ya onu son günlerinde görmüş olsalardı? Hikâye içinde ne hikâye olurdu ama. Hatırlıyorum.Birçok bakımdan. Gençlerden bazıları onu annesiyle karıştırmaya başlamıştı. Swanny'nin sekreterliğini yapan Sandra da bir yerlerden çıkıp içkileri dağıtmaya girişti. nereye giderseniz gidin. kilidi açıp eşikten atlarken. Carol ve Clare'i gördüm. . John ya da Charles (ikisi birlikte değil). Kadınlardan çoğu bir cenazeden çok.. Mr. oysa hepsi de Swanny Kjær'in yaşamış olduğu evin içini görmeye can atıyordu. beyaz şarap ve maden suyu. dedi. O zaman bilmediğini anladım. Onu izleyen kadının Margaret Hammond'un kızı olduğunu anladım. ama o halkla ilişkiler uzmanı ve sekreter kalabalığına şarap ve sandviç ikram etmeyi doğrusu göze alamadım. ama zarif eldivenlerini Londra'nın ıslak kiliyle kirleten diğerlerini çıkaramadım. benim doğumumdan birkaç yıl önce taşınmışlardı. Harry Duke'ün kızı. gözüm Mr. . Tabut toprağa indirildiğinde. cenazesine kim gelirdi ki? Herhalde ben. Đki hastabakıcıyı. Ailenin diğer üyelerinden çok farklıydı. belki de öyledir. gözlerini yakalamaya çalıştım. Temsilcisini. Mezardan ayrılırken. Basın her şeyi kâğıda dökebilmek için kayıt cihazları ve fotoğraf makineleriyle gelmiş. Füme som balığı.. Oysa şimdi. Şimdi.
varsa yayınlatıp yayınlatmayacağımı sordu. Vasiyetnamenin onaylanması gerekmesine rağmen. Swanny'yi hiç dediği gibi düşünmemiştim. ama zengin olamaz. vasiyetnameden küçük bir şeyler bekliyordum. Vasiyette Swanny'den bana bir mesaj vardı. ensesi ve şakakları kısa kesilmişti.Özür dilerim. aynı durumda.Asta ve Rasmus'un bu kadar çok çocuğu olmasından sonra. istersem bu evde kalabilirdim. Her zamanki zarafeti ve duyarlılığıyla "Ünlü biri öldüğünde insanlar geride kalanların. bilgisi daha kıt ve gri kürk şapkalı bir başkası da (iltifat etmek için olacak) Swanny'nin torunu olup olmadığımı öğrenmek istedi. tekrar solmaya yüz tuttuğunda Mr. yoksa senin var mı? . fazla tanınmayan birinin yakınları kadar acı çekeceklerini düşünemiyorlar" dedi. tabiî öyle görünecekti. Kim itiraz edecekti ki? Yine de. Küçük görünüyordu. Ev daha iyiydi. Yüzü yarım dakika boyunca kızardı. Sonunda Swanny'nin eşyaları arasında Mr. Sakince oturdum.ilginç bir yaşam sürer. Webber ne de ben bu konuyu tartışmadık. Düşündüklerini güzel ifade ettiğini söyledim. o kimsenin kim olacağına bir türlü karar veremeyecektim. Zengindim. o çantasından kağıtlar çıkardı ve her şeyin bana kaldığını açıkladı. isteseydim çalışmamaya . çoğu insanın tersine.) Asta Westerby'nin kızı tarafından hayatta kalan tek torunu olduğu için yeğenim Ann Eastbrook'a.Onlara göre.. sakin olmanın imkânsız olacağı krizlerden birine girecek. diye devam etti. koyu ceket ve yelek giyen kimseye rastlamadım. Doğru. Tek anladığım Swanny'nin annesini sevdiğiydi. Webber'le yalnız kaldık. Sonra oturduk. değil mi? demişti. John ve çocukları da Ken Dayı tarafından geldikleri için vasiyet dışı kalmıştı. öldüğünde on iki yaşında olduğunu hatırlattı.. Ötekilerin gitmiş olduğunun.Hiç evlenmedim. Herkes gidene kadar kaldı. Ama sadece sen ve ben varız. . Kendi kendime bunu neden daha önce düşünmediğimi sordum. . Bir yazarın araştırmacısı -benim işim budur. gittim.! Bugüne kadar. bir sürü akrabamız olacağını sanırdın. onun geride kaldığının farkına bile varmamıştım. Saçları ortadan özenle ayrılmıştı. Duyduklarımdan sonra orada kalmak beni aşardı. dünya sahnesini aydınlatan ışıklar üzüntüyü de parçalara ayırıyor. Bütün bunlar bana ne kadar küçük göründüğünü. duyduklarımı anlatacak birini arayacak. Belli belirsiz gülümsedim. ellisinin altında olup da kolalı yaka. Charles'ın da yok.. Anlaşılan kendini benim koruyucu meleğim olarak ilan etti. Kıpkırmızı olmuştu. odadan odaya dolaşacak. Willow Caddesi'ne gidip orada yaşayabilirdim. Büyük siyah şapkalı bir kadın kapıdan çıkarken başka günlük olup olmadığını. ama gerisi Roskilde'ye akrabalara gitmeliydi. ama çocuk elbisesi giymiyordu. Đsteseydim. Đsmi devam ettirmek için sadece ben varım. Mr. Swanny Teyze'nin hiç çocuğu olmadı. ellerimi kavuşturup. Webber yanımda yerini almıştı. Webber okudu: "(. bunu zaten biliyordum." Ne Mr. senin de.
şimdi bunun bir anlamı olmazdı. Torben'in annesine düğün armağanı olarak verilmiş. Tabiî. Eğer Swanny'nin evinde kalsaydım. Danimarka kraliyet arması taşıyan. Günlükleri düşünmek. gerçek sayfaları ve deri cildiyle gerçek bir defter. ama konsolun üzerinde gerçek bir kitap vardı. Bebek odası için iyi bir yer olacaktı. daireden bağımsız bir dış oda vardı. O zamandan sonra bir değişime uğradılar. ama günlük yazma işi bir daha hiç durmadı. Yarım milyona yakın bir param ve hisse senedim olacaktı. Dairem ile bağımsız oda arasında iki merdiven ve bir sahanlık bulunuyordu. Christian'ın tahta çıkması nedeniyle kısıtlı sayıda üretilmiş. bütün bunları Mormor ölünce ya da on beş yıl önce yapmış olsaydım. sadece içerik olarak değil. Mormor her şeyi defterine yazmış olmalıydı. meşe yaprağı kazılmış büyük siyah meşe masa.nasıl bir santimlik . bir defterden -Mormor'un defterlerinden biri mi?. ' Yayımlanmış ve yayımlanmamış günlükler de bana aitti. Annem yatmaya gittikten sonra da Morfar'ın çalışmasını izleyen kızın neler düşündüğünü merak ettim. bir posta pulunun yarısı büyüklüsünde de olsa. Flora Danica tabak takımı ve Swanny'nin yemek odası duvarına asılmış. ama dikkatlice bakınca nasıl yaptığını. altın kaplı duvar saati. çevirisi yapılmamış olsun. Swanny'nin orijinalleri nerede sakladığını bilmediğimden. O zaman bana sadece yaşlı bir kadının yazısı olarak görüneceklerdi. Ondan bir sonraki şeyi yaptım ve bebek evini görmeye gittim. kayın ağaçlan altında çay içen Cari Larsson resminin de sahibi bendim. değişik biçimdeki üç beyaz vazonun üçü de benimdi. başka bir kapının önüne varacaklardı. elyazması olsun. Çok ustaca yapılmıştı. Gerçekte bunlar zaten benimdi. Oturduğum evde. Daha sonraki yıllarda telif de gelecekti. X. her biri diğerinden değişik ve 1899'dan 1986'ya kadar her yılın tarihini taşıyan ama 1898 orijinalinin eksik olduğu Bing ve Grfndahl duvar tabakları benim olacaktı. cama benzer mika kapaklı raflardaki kitaplar sadece bir karton parçasına çizilmiş resimlerdi. ama böyle bir karar almayı hiç düşünmedim. Pencereler ve kepenkler kapalı olduğundan içerisi havasızdı. ama bebek evinde toz falan yoktu. bir kapıdan çıkıp merdivenleri tırmanacaklar. defterlerin üretildiği malzeme açısından da değiştiler. Kaygılanıyor muydu? Kendini terk edilmiş mi hissediyordu? Ya da kendisinin böyle bir oyuncak için fazla büyük olduğunu düşünüp kız kardeşine daha uygun olacağına mı karar vermişti? Đlk günlüğün ilk sayfası on yıl kadar önce başlamıştı. Swanny'nin ölümünden beri benimdi. öykü anlatmanın ötesinde hiç de yazarlık iddiasında olmayan yaşlı bir kadının. çünkü konuklar tuvalete gitmek için sabahlık ve terlik giymek zorunda kalacaklar. Bundan da ötesi Pauline Bonaparte'a ait olan {belki de değildi) dört direkli yatak.da karar verebilirdim. Đlk olarak onlara bakmak isteyeceğimi biliyordum. Bu yüzden Morfar kapıları oyar. Bir Kız Başı. Eminim ki benim durumumdakilerin çoğu önce bu günlükleri düşünür. odanın kapısında da sağlam bir Banham kilit göze çarpıyordu. küçük taş şömineler yapar ve halı yerine yere küçük kadife parçalan koyarken. onları aramak ve şimdiye kadar hiç yapmadığım bir şeyi yapmak. Odada misafir yatıramazdınız. Bebek evinin arkasını açtım ve eldeki tek günlüklerin durduğunu bildiğim okuma odasına baktım. Pencere pervazlarında biraz toz birikmişti. Odayı kullanabilmek için bir yol bulabileceğimi söyledim. bende onları görme isteği uyandırdı. Morfar bebek evini yapmaya başladığında henüz on yaşında olan o küçük kızı düşündüm. günlüklere tek başıma bakmak ve onlara dokunmak zorunda kalacaktım. Dairenin bir önceki sahibi büyük bir açık sözlülükle tek odanın pek bir işe yaramadığını söylemişti. Swanny'yi.
bir kare kestiğini ve bir çocuk eldiveninden alınma şeride nasıl zamkladığını görürdünüz. Belki eldiven de onundu. Đkisini de tanıdığımdan, kocasını azarlamasını gözümün önüne getirmek zor olmadı. Onun bebek evine falan ayıracak zamanı yoktu. Bütün bunlardan dolayı günlüklerin, bir, iki ya da beş numaralı defterin o masanın üzerinde olması gerekirdi. Masanın üzerindeki minik defterin sayfaları bomboştu. Morfar pek eğitimli birisi olmamıştı. Orada durmuş Swanny'nin bu el ustalığını nasıl izlediğini düşünür, bebek evi için günlüklerin çok küçültülmüş birer örneğini bulup bulamayacağıma kafa yorarken, üst kattaki dairede telefon çaldı. Telesekreter çalışıyordu, yine de yukarı çıktım. Salonun kapısını kapayıncaya, ışıkları söndürüp kapıyı ardımdan kilitleyinceye kadar zil susmuştu, telefona cevap veremeyeceğimi söyleyen kendi sesimi, daha sonra da tanımadığım bir kadının konuşmasını duydum. Her kimse, hiç zaman kaybetmiyordu, adını bile hayal meyal hatırladığım bir derginin yayıncılarından biriydi. Artık Swanny Kjær öldüğüne göre, günlüklerin akıbetiyle ilgileniyordu. Daha tercüme edilmemiş günlüklerin yanı sıra, daha önce yayımlanan günlüklerin açıklanmamış bölümleri de olduğunu duymuş, belgelerin yeni sahibi olarak bunları yayımlatıp yayımlatmayacağımı öğrenmek istiyordu. Beni ertesi gün tekrar arayacaktı. Telesekreterin düğmesini kapadım, telefon o sırada yeniden çalmaya koyuldu. Arayan Mrs. Elkins'ti. Cenazeye gelmişti, ama iki kelime edecek zaman bile bulamamıştık. Willow Caddesi'ndeki evi temizlemeye devam etmesini ister miydim? "Evet, lütfen" dedim, panik içinde "Lütfen, beni bırakma!" diye bağırmamak için kendimi zor tuttum. Hemşireler herhalde artık hizmetlerine gerek kalmadığını göreceklerdi, bir süre sonra da korkunç bir faturayla karşılaşacaktım. onları düşünürken gözlerimin önüne Swanny'nin ölüm yatağındaki görüntüsü geldi, yatakta büzülüp "Hiç kimse, hiç kimse" diye ağladığını unutmak için daha ne kadar zaman geçecekti? Bir süreliğine bunu kafamdan çıkardım ve kitabesi için plan yapmaya başladım, resim yeteneğim olmamasına rağmen oturup bir mezar taşı çizdim, üzerine Eften "Son yok, ekleme var" yazdım, tarihlerini ekledim, 1905-1988, ve adını, Swanny Kjær'i kondurdum. Bütün adını belki de Torben dışında kimse kullanmazdı. O adın ne olduğunu öğrenemeden de büyümüştüm. Çalan telefon düşüncelerimi böldü. Bir süre için kulaklıktaki tatsız sesi tanıyamadım, Gordon adı da bir anlam ifade etmedi. Bir iki saat önce konuştuğumuzu söyleyince onun siyah pardösülü, yüzü kırmızı genç olduğunu anladım. Adını duyar duymaz da kız kardeşini hatırladım: Gail. Bunlar Gordon ve Gail'di. Đkinci dereceden kuzenim, dedim.
Hiç hoşlanmadı. Sanki çok önemli bir şeyden bahsedermiş gibi ciddi ciddi konuştu. - Hayır hayır, birinci dereceden birinci kuşak. Babam senin birinci dereceden kuzenindi. - Tamam. Senin çocuğun olunca da birinci dereceden ikinci kuşak kuzenim olacak. - Yoo, çocuğum olacağını sanmıyorum. Ben homoseksüelim.
Bu kadar kolay kızaran birisi için homoseksüel olduğunu, "Đngiliz'im ya da kriket oyuncusuyum" der gibi kolaylıkla söylemişti. Peki, eğer yeni yöntem buysa, benim için bir sakıncası yok. - Benden ne istiyorsun, Gordon? - Soyağacı uzmanıyım. Yani, amatör olarak demek istiyorum. Yoksa işim bankacılık. Bu arada belirteyim, yaptığım işe jenealoji deniyor, jeneoloji değil. Bunu hep söylemek zorundayım, yoksa insanlar kolaylıkla karıştırıyor. Başkalarının soyağacını çıkarmaya çalışıyorum. Her bir soyağacı için bin pound alıyorum. Alçak bir sesle, soyağacına falan ihtiyacım olmadığını söyledim. - Hayır hayır, olmadığını biliyorum. Ben kendi soyağacımı yapıyorum. Babamın tarafını, erkek tarafını. Bana yardım edebileceğini düşündüm. Fazla zamanım almam, söz veriyorum. Yaz tatilinde Danimarka'ya gidip atalarımızı araştıracağım, ama daha önce bazı bilgilere ihtiyacım var, (tereddüt etti) bilen birinin vereceği bilgilere. Belki de günlüklere bir göz atmama izin verirsin, diye düşündüm. - Üçü yayımlandı bile, 1934'e kadar olanlar yayımlandı. Orijinaller demek istedim, kaynaktan araştırmaya inanırım. Günlükler Danca.
- Elimde iyi bir sözlük var. Belki bir gün gelip bir göz atabilirim? - Tabiî, ilerde bir gün. Daha fazla soruyla karşılaşmamak için telesekreteri yeniden devreye almak yerine telefonu fişten çektim. Birdenbire aklıma en saçma düşüncelerden biri geldi. Bu gece Willow Caddesi'ndeki eve gizlice girip günlükleri çalacak geceydi. Swanny hayattayken hiç böyle bir şey düşünmemiştim. Günlükleri çalmak isteyecek biri hiçbir güçlükle karşılaşmazdı. Swanny ve gece hemşiresi evde yalnızdı ve hırsızı durdurmaları mümkün değildi. Swanny öldükten sonra günlükler başıma dert olmaya başladı. Gözüme hem korkunç derecede değerli hem de korkunç derecede savunmasız görünüyorlardı. "Keşke Willow Caddesi'nde kalıp gözlerimi onlardan ayırmasaydım" diye düşündüm. Yatağıma yatıp uyumak konusunda tereddüde düştüm. Sonra, kendimi hiçbir zaman olmadığım kadar sinirli hissederek, giriş kattaki ışıkları açık bıraktığımı hatırladım. Hem ışıkları açık bırakmış hem de kapıyı kilitlememiştim. Tabiî aşağı indiğimde kapının kilitli olduğunu gördüm. Işığı kapatıp kapatmadığımı anlamak için kapıyı açmam gerekiyordu. Padanaram, bebek evi, bütün odanın sahibi, çoktan kaybolmuş bir ustalığa, modası geçmiş bir saldırganlığa tanıklık eder gibi duruyordu. Bir gün, bebek evini verebilecek birini bulmalıydım. Merdivenleri tırmanırken, Ken'in torununun kızı olan o küçük çocuğun böyle bir bebek evine sahip olmayı isteyip istemeyeceğini düşündüm.
Gazeteci ertesi gün yeniden aradı. Ona günlüklerden hiç bir bölümünün atlanmadığını söyledim. Günlükler hakkında henüz bir karar almamıştım, beni bir yıl sonra yeniden aramasını önerdim. Bu kadarı ona yeterli olmalıydı, ama pek memnun kalmadığını hissedebiliyordum. Telefon öğleye kadar iki kere çaldı, bunlardan biri ev dekorasyonu konusunda uzmanlaşmış bir dergiydi, Willow Road'daki evin içiyle ilgili bir yazı hazırlamak istiyorlardı. Diğer telefon bir gazetenin pazar ilavesinden geldi, ünlü dede ve nineleri olan kişilerle yapılan bir dizi röportaja konuk olmamı istediler. Telefon numaramı kolayca bulmuşlardı. Yaptığım iş nedeniyle telefon numaramı ve verdiğim hizmetleri The Author da ilan etmiştim. Her iki isteği de reddettim ve bir dizi tarihî dedektif romanı yazan bir müşterim adına 1890 dönemi Kensington'ı hakkında araştırma yapmak üzere gazete kütüphanesine doğru yola koyuldum. Tabiî ki telesekreteri açık bıraktım. Bırakmak zorundayım. Bu işe ihtiyacım var; ya da yok mu? Otobüste dönerken, bu soruyu kafamda evirip çevirdim. Swanny'nin evi ve Swanny'nin parası bana kaldıktan sonra, daha fazlasına ihtiyacım var mıydı? Ne var ki, hiç olmazsa o gün için, böylesi düşüncelere pek yer yoktu. Hem The Hampstead and Highgate Express hem de Cary Oliver mesaj bırakmıştı. - Ben Cary, Cary Oliver. Telefonu kapatma, telesekreteri de devreden çıkarma. Sana karşı korkunç davrandığımı biliyorum, ama geçmişte olanları geçmişte bırakamaz mıyız? Ne istediğimi açıklayacağım -tabiî ki bir şey istiyorum- sana telefon edeceğim. Tahmin ettiğin gibi, günlüklerle ilgili. Cesaretimi toplayınca sana telefon edeceğim. Ama en beklenmezi yapar da beni aramak istersen diye telefon numaramı veriyorum. Numarasını bıraktı, bir kez daha yineledi, ama yazmadım.
Üçüncü bölüm
Annem bebek evini bana verdiğinde yedi yaşındaydım. Bebek evi hem doğum günü armağanıydı hem de değildi. Bebek evi hep bizimle birlikteydi, evimizin boş odalarından birini işgal ediyordu. Ona alışmıştım, gidip bakmaya iznim vardı, ama onunla oynamam yasaktı. Oynamak için aklımın başıma geldiği yaşı beklemem gerekecekti. Bebek evinin doğum günümde benim olacağını, evle birlikte onunla istediğim kadar oynayabilme iznine de sahip olacağımı biliyordum. Yine de eğer annemden alacağım tek hediye buysa, düş kırıklığına uğrayacağımın bilincindeydim. Gerçekten en çok istediğim, özlemini çektiğim hediye bir çift buz pateniydi. Ertelenmiş umut önce insanın yüreğini sıkıştırır, daha sonra da sadece can sıkıntısına yol açar. Bebek evi benim olduğunda, onu
bekleyerek geçen zaman beni bıktırmıştı. Keyif arkadan geldi. Hele kaynaklarını araştırmak isteğiyse çok sonra. O zamanlar tek bildiğim bebek evinin büyükbabam tarafından yapılmış olduğuydu, onu yakından tanımış olanlar elinden gelmeyecek hiçbir şey olmadığını söylerlerdi. Bebek evi kendi evinin, daha doğrusu, evlerinden en büyüğü ve en iyisinin kopyasıydı, içinde en çok yaşadığı evin. Bebek evine Padanaram adını vermişti, bebek evinden söz ederken bu adı kullanırdık. Gerçekten de bizimkini ararken "bizim ev" ya da "Far'ın evi" sözlerini kullanır, diğer bebek evlerine hep Padanaram derdik. Uzunca bir süre bunun Danca bir isim olduğunu sanmıştım, büyükannem ve büyükbabamın terk ettikleri ülkelerinde çok sevdikleri bir yeri hatırlatması için bebek evine verdikleri bir ad. Bana beş yıl kadar sonra işin gerçeğini anlatan Swanny Teyze oldu, ona ve anneme Padanaram'ın anlamını sormuştum. - Peki, neden Danca olduğunu düşünmüştün? - Büyükbaba ile büyükanne Danimarkalı değil miydi? dedim, bunun da öyle olduğunu sanmıştım. Yoksa Đngilizce mi? Swanny ve annem uzun süre güldüler, Padanaram'ı Danca telaffuz etmeyi denerken "d"yi "s" olarak okudular, vurguyu son heceye koydular. Đyi de, anlamı ne? diye sordum.
Bilmiyorlardı. Bir anlamı olmak zorunda mıydı? - Far evi aldığında adı böyleydi, dedi Swanny, evi ona satanlar bu adı takmışlardı. Hiçbiri de Padanaram'ın anlamını araştırmaya gerek duymamıştı. Bir gün bambaşka bir nedenle coğrafya sözlüğünü karıştırırken, Padanaram'a rastladım, Đskoçya'da bir köy. Bu ad Kutsal Kitap'taki Tekvin'den geliyor ve "Suriye Ovası" anlamını taşıyor. Orada bulunan Ayrılıkçı Anglikan Kilisesi'nden mi alınmıştı? Benim işim böyle şeyleri araştırmaktı, bu nedenle de bulduklarımı teyzeme anlatırken büyük keyif aldım. Oysa Swanny hiç de heyecanlanmadı. Tek söylediği "Evin ilk sahipleri Đskoçyalı olmalı" oldu. Onların adlarım hatırlamaya çalıştı ama bulamadı. Benim Padanaramım benden önce annemin olmuştu, annem için yapılmıştı, tablası ayaklarının kapladığı alandan biraz daha geniş olan küçük bir yemek masası büyüklüğündeydi. Orijinali Highgate'te, Archway Caddesi'nin sonunda bir yerdeydi, önünden yürür ya da otobüsle geçerken görmüştüm, ama içine hiç bakmamıştım. Swanny ve anneme göre Padanaram evin tam bir kopyasıydı. Evin dışının tuğlaları ve kabartmalarıyla, çatı oymaları ve kafesli pencereleriyle, Hollanda etkisinde kalmış kemerli kubbesinin altındaki ana kapısıyla Padanaram'a benzediği açıktı. 1900'lü yıllarda varlıklı burjuvalar için Đngiliz kentlerinin dışında buna benzer binlerce ev yapılmıştı. Morfar bebek evinin duvarlarını, orijinaline benzetmek için boyadığı kağıtlarla kaplamıştı. Swanny'ye göre basamakları gerçek meşeden yapılmış ve Fransız cilası sürmüştü. Hâlâ onu bağdaş kurmuş, cilaya batırdığı pamuk parçalarını tahtaya sürerken, saatler boyu sekizler
çizerek parlatırken gözünün önüne getiriyordu. Yerdeki halıları da döşemelik kumaşlardan kestiği parçalardan yapmıştı. Dıştaki tuğlaları kızıl kökboyası ve Çin beyazıyla boyamış, içerdeki ve dışardaki buzlu camlar için de Venedik camı kullanmıştı. - Mor'un on iki bardaklık bir Alman şarap takımı vardı, dedi Swanny, bunlardan biri kırılmıştı. Galiba kıran da Hansine'ydi. - Hansine hep bir şeyler kırardı, Mor yanlışlıkla bir şey kırsa, hemen Hansine'yi suçlardı, çünkü Far aşırı kuralcı ve disiplinliydi. - Ona sorduğumda, unuttuğunu söyledi. Nasıl biri olduğunu hatırlarsın, Marie. Neyse, suçlu her kimse bardaklardan biri kırılmıştı ve Mor takımın bozulduğunu söylüyordu. Bence değildi ya. Hepsi de Alman şarabı içecek ondan fazla konuğu nereden bulacaklardı ki? Ancak takımın gerçekten de bozulmuş olduğuna inanmış olmalıydı ki, Far Padanaram'a buzlu cam yapmak için bardaklardan üçünü bilerek kırdığında, fazla mesele yapmadı. - Buzlu cam yapmak için şarap bardaklarını mı kırdı? diye sordum. - Bana sorma, hatırlamıyorum, dedi annem. - Senin bakmana izin yoktu, Marie. Bebek evi büyük bir sırdı. Onu sen yatağa götürüldükten sonra yapardı. Biliyorum, iki yıl boyunca erken yatmam gerekti.
- Evet, evin yapılması iki yıl sürdü. Mor eşyaları, perdeleri yaptı, evi yaptı. Her şeyden önce Far planını çizdi. Mor, Far'ın Leonardo gibi çizdiğini söylerdi, onun hakkında pek iyi konuşmadığından bunu duymak oldukça şaşırtıcı olmuştu. Evi tam ölçeğiyle yapmak niyetindeydi, ama sonunda vazgeçmek zorunda kaldı. Hem çok zordu hem de şart değildi. Đhtiyacı olan şeylerin peşinde günler geçirdi, mesela o döşemeler. Hiç utanmadan Mor'un kutularına el koydu. Bir keresinde hatırlarım, Mor'un çok düşkün olduğu bir gerdanlığı vardı, sahteydi ama elmas gibi parlardı, belki de çok iyi bir taklitti. Gerdanlığı parçalayıp avize yaptı. Üstelik Mor ile hiç de ilgilenmemişti. Bebek evi konusunda büyük kavgalar olurdu. Nasıl kavga ettiklerini hatırlar mısın, Marie? Nefretle, dedi annem.
- Sarı bir şarap bardağı kırmak niyetiyle önce kırmızı bir bardak, sonra da yeşil bir bardak kırdı. Mor o kadar öfkelenmişti ki, sarı bardağı kafasına fırlattı, bardak öyle kırıldı. Mor, beş yaşındaki bir çocuğu şımartmak için bebek evi yapmanın gülünç olduğunu söylüyordu. Bebek evini "prenses sarayı" olarak adlandırmıştı, eski bir kutunun da aynı işi göreceğini düşünürdü. Bu konuşmalar olduğunda on iki yaşındaydım, üç ya da dört yıl boyunca en önemli oyuncağım olan Padanaram da son günlerde bir müze ya da hayatımın sergisi haline gelmişti. Bir süre içine bebekler sokup çıkarmaktan vazgeçtim, onların odalarda birbirleriyle karşılaştırma, uyandırma, yatırma, eğlendirme oyunlarına ara verdim. Orada karşılaştıkları ve küçük aklımın ürünü olan maceralar giderek azaldı, çekiciliklerini yitirdi. Artık Padanaram'ı pırıl pırıl tutuyordum, dört yıllık dikkatsiz oyunların hasarlarını onardıktan, döşemeleri ve perdeleri kuru temizleme ilaçlarıyla temizledikten sonra, ilgilenen arkadaşlarımı bebek evinin bulunduğu odaya götürüp açık ön kapılardan içeri bakmalarına izin veriyordum, ama eve
dedi annem.dokunmak yasaktı. Her zaman açık sözlü ve dürüsttü. bu aşamada sordum. sevecen baktı. . Yanılmışım. . öyle değil mi? Bunu ben kabul ediyorum da sen niye itiraz ediyorsun? Beni hiç sevmedi. gırtlaktan gelme. . Odaya girdiğimde Swanny her zamanki gibi konuşmasının ortasında Đngilizce'ye döndü. Bunu söylerken.Neden Morfar. annem her çarşamba bizi ziyarete gelen Swanny'yle birlikteydi. Ben de orada doğdum. dönüşte oturma odamıza uğradım. Swanny ise Hackney'de. hâlâ seviyor.Ne zamandan beri. bu doğru değil. Anneme uzun uzun. Oysa Ken Dayı'nın aksine. neredeyse saygılı hayranlığı beni tatmin etmişti. Ravensdale Caddesi'ndeki evlere benzer bir bebek evi yapamazdı. bir bebek evinin yapımcısının evine benzemesi gerekiyor? Başka birinin evini de örnek alabilir ya da kendi kafasından bir şeyler yapabilirdi. birdenbire bir yanlışlık yaptığımı.Tabiî istemiyorum. . Sormamam gerekirdi. Tanrı'ya şükür. Gülmeye başladı. . Birlikteyken ya da Mormor'la hep Danca konuşurlardı. Açık açık. kimsenin duygularıyla oynamadığımı anladım. nasıl olur da bu soruyu sormazdım? Okuldan bir arkadaşımı eve çaya davet etmiştim.Unutma ki Mor beni senden çok severdi. Arkadaşımı aşağıdaki bahçe kapısına kadar geçirdim. Padanaram'a bunca süre sonra sahip olmama karşın. annem Padanaram'dan önceki evde. gerçekten de annelerinin dizinin dibinde Öğrenmişlerdi. Padanaram'ı senin için değil de annem için yaptı? diye sordum. bazen de Ken Dayıyla. diye sordu Swanny. Lavender Grove'da. Annem hemen itiraz etti: .Bak şimdi.Yani doğru olmasını istemiyorsun. tekdüze harf yutmak cümle birdenbire zarif ve beş vurgulu bir şiir gibi bitti. Rahatsız olacaklardı. hep sevecek. Danca konuşuyorlardı. son heceleri telaffuz ederken. Soruyu sorarken de nasıl olup daha önce sormayı düşünmediğimi merak etmeye başladım. Sanırım soruyu bu dönemlerde. Sen onun beklediği kızıydın. Sen küçükken Far ve Mor bir bebek evine örnek olarak seçilecek bir yerde oturmuyorlardı ki. varlığımın farkına bile varmadı. Padanaram karşısındaki şaşkınlığı. Đkisinin arasında bir ürperme ya da bir şeyin söylenmemesi gerektiğini anlatır bir bakış olmadı. ama önemli olan bu değil ki. Kısa sürede yanlış bir şey yapmadığımı. Swan! .Beni sevmezdi. içtenlikle. hatalı adım attığımı hissettim. Açıklama yapmaya hazırdı. neredeyse neşeyle konuştu. burada doğmuştu. Swanny'yse neredeyse eğleniyor gibiydi. Soru rahatsızlık yaratacaktı. Yine de Danca asıl dilleriydi. her ikisi de Danimarka'da değil. . Stanford Hill'de oturuyorlardı. Annem omuzlarını silkip gülümsedi. Kimse o evi taklit ederek.
Ağustosta evlenmişti. Daha başlangıçtan beri annemin annesine "mormor" dedim. öncelikli seyirci benim. iğrenen. en sevdiği çocuğunu reddetti. Kendi babası Somerset'li toprak sahibi küçük bir soylu. yabancı düşmanı bir ülkeye yerleşmeye çalışan bebek evi yapıcısı ve karısı. onlar için bir anlamı olamayacak bir deyimle "yukarıya doğru hareket" göstererek kuzeye . O arada. kendi kişilikleriyle rol alacaklar.Đskandinavlar büyükanne ve büyükbabalarını nasıl adlandıracakları sorununu çoktan çözmüşlerdir. bir keresinde anneme büyükbabanın uykuda konuştuğunu söylemiştim. Asta ve Rasmus'u da kullanacağım. Đkisinin rolü çok önemli olmakla birlikte. Özellikle de Büyükbaba Eastbrook'un dalgınlığını. babası da farfar olarak adlandırılır. derinden sarsılan (bunlar kendi kelimeleri) Morfar'dı. okula başlayıp da başka çocukların alaycı gülüşlerini duyuncaya kadar aklıma gelmedi. Öykünün Mogens ve Knud olarak doğan. Bebek evinin ilk sahibesi annemin hikâyesi de değil. Saçma sapan bir şey yaptı ve bebek evini geri alacağı tehdidini savurdu. Yakınlarda oturan büyüklerse çok farklıydı. aşırı yumuşaklıklarını ve dalgınlıklarını hatırlardım. Toplumun seçme insanlarından olan babam Marie Wesby'yle evlenerek bir ya da iki basamak aşağı kaymıştı. sanki komşu çiftlik sahibinin kızıymış gibi kabul etti. Bu kitapta Mormor ve Morfar'dan söz ederken arada bir adlarını. Onun için yaptığı. Kadınlardan hangisinin büyükanne. olanları izleyip not eden. annenin babası da morfar'dır. Ne de olsa bu benim hikâyem. kibar ve sıcak çift oğullarının dul eşini subay kantinindeki garson kız olarak değil. Yılda bir kez Taunton yakınlarındaki malikâneye gidip onlarla bir hafta geçirirdik. Bu hikâye büyükannemin en: büyük kızı Swanny'nin. annesi ise saygın bir ailenin çocuğuydu. Đngiltere Savaşı'nın son günlerinden biriydi. hangisinin dede olarak çağrılacağı gibi güçlüklerle karşılaşmazlar ya da "büyükbaba Smith" veya "Jones Dede" gibi saçmalıklarla da uğraşmazlar. Eski isimler sadece aile içinde kullanılıyordu. Onlardan ayrıldıktan sonra sadece alçak seslerini. Annem ile babamın evlenmeleri gerekiyordu. Ne var ki bu zayıf. ama o dönemde diğer çareler çok daha beterdi. daha sonra Jack ve Ken olan erkekler ya da Hansine'nin çocuklarına ait olduğunu da düşünmeyin. erkeklerden kimin büyükbaba. Bunu sorgulamak. Annenin annesi mormor. Mormor'un durumundaysa ona hitap etmeye yarıyordu. Annem bunu hiçbir zaman saklamadı ve hikâyeyi bana tipik Westerby dürüstlüğüyle anlattı. ondan başka kimsenin sahip olmadığı çocuğunun tek varlığı Padanaram'ı geri alacaktı. doğuşta soyadı Westerby olan Swanhild Asta Vibeke Kjær'in hikâyesi. günlük yazarı ve kocası olarak görünecekler. babanın annesi farmor. Bu öyküde Mormor ve Morfar benim anneannem ve dedem olarak değil. Bu 1940'lı yıllarda oldukça ayıp bir yöntemdi. Daha 1905'te Doğu Londra'ya yerleşmişler. aralıkta da ben doğdum. Asta ve Rasmus adında iki Danimarkalı göçmen olarak en olmayacak zamanda kendini dış dünyadan soyutlamış. Bundan sonra "büyükannem"den ve Padanaram konusunda da "büyükbabam"dan bahsetmeyi öğrendim. Aynı. bu onların hikâyesi değil. biçimde. Zaman zaman Mormor ve Swanny de bana bu acele evliliğin öyküsünü anlattı. annemden sekiz yaş küçük bir savaş pilotu olan babam Kent üzerinde tutuşan bir Spitfire içinde yanarak ölmüştü. Bir tek öfkelenen. hangisinin anneanne ya da nine olacağı.
sevdiği ilk nişanlı mıydı. Sonradan düşünerek mi bu karara vardım bilmiyorum. son günlerine çocuksu. Her zaman kolalı beyaz yakalı bir gömlek ve takım elbise giyer. ama onları hep birazcık itibarsız olarak görüyorum. Uzun boylu ve yakışıklıydı. kaçan fırsatlar yüzünden de kendisinden başka herkesi suçlardı. şekerli çay içerek annemin nişanlısını bir hüzünlü ve isyankâr anılar seline tutar. evlilik hayatlarının neye benzediği konusunda yarım yamalak bir bilgim vardı. hiçbiriyle evlenmedi. hiçbir zaman "Morfar". Morfar aralarından bir tanesini çok sevdi. Dil konusundaki yeteneğinden o kadar emindi ki. Anlaşılan iş hayatı boyunca karşılaştığı herkes ona kazık atmıştı. ama Morfar'ı tanıyan kim olursa olsun. spor ceketler ve flanel pantolonlar da bu sınıfa dahildi. Morris 10 ya da dev ve biçimsiz Fiat'la yalnız başına gelirdi. "Doksansekiz" dört yatak odasına karşın ona bu özgürlüğü tanıyamayacak kadar küçüktü. Özellikle "d". bazen de heyecanlanarak boğum boğum yumruğunu küçük masamızın üzerine vururdu. biraz da nazlı bir taraf taşıdılar. Düşündükçe Morfar'ın ölümüne kadar . çok acımasız olduğumu. Akıcıydı tabiî. cesur insanlar değillerdi. onu sadece bu açıdan görürdü. ama birbirlerine hiç uymayan çoğu insan da aynı evde yaşardı. ama dilbilgisi bakımından korkunçtu. 1950'li yıllarda çevrede tek bir hippi olamayacağına göre bu karara sonradan varmış olmalıyım. ara sıra böbürlenip Almanca'yı. Kışın başında gri bir fötr. "w" ve katlederek "v'ye dönüştürdüğü "b'lerde sıkıntı çekerdi. Benimle konuşurken bile ondan "kocam" diye söz eder. Kendine o kadar güvenir. bu sırada da duraklayıp hangi dilde konuştuğunu düşünmeye başlardı. yine de annem onların yanındayken hep dikkatli davrandı. Söylediği her on kelimeden dokuzunu yanlış telaffuz ediyordu. Her seferinde de o antika arabalarından biriyle. O ve Mormor'un birlikte bir yere gittikleri pek nadirdi. 1930'lu yılların başındaki ekonomik kriz sırasında Morfar'ın işi de kötü gitti. Kuşkusuz "nişanlılar" annemin âşıklarıydı. Morfar şiddet dolu bir yaşlıydı. Annemin bir dizi böyle "nişanlısı" vardı. Bu ev aile içinde sadece sokak numarasıyla tanınır oldu. Aynı evde yaşıyorlardı. yaşlı bir insanın beceriksizliği karşısında ne denli hoşgörüsüz davrandığımı düşünüyorum. Yaşlanmış hippiler gibiydiler. Ailem Eastbrook'ların aksine.taşınmışlar. sadece "98" dendi. koyu renk kravat takardı. Yazdıklarımı okurken. sapına kadar güvenilir. Đngilizcesi hiçbir zaman iyi olmamıştı. daha büyük ve daha güzel bir eve yerleşmişlerdi. Rahat elbise onun tanımadığı bir kavramdı. yoksa ikincisi mi. hep sakalı vardı (karısına göre küçük çenesini gizlemek için). başkalarından üstün olduğuna o denli inanırdı. şimdi hatırlayamıyorum. Oturma odamızda. sürekli olarak geriye bakar ve kaçırdığı fırsatlara yanar. fazla bir bilgeliği olduğu söylenemezdi. o pazar öğleden sonra iki saat boyunca genç adama hayatını anlattı. Günlükleri okumadan önce. öyle sanıyorum ki hiçbiriyle evlenmeyi de düşünmedi. yazın da hasır bir şapka olurdu. hatta Danca'yı da bu kadar akıcı konuştuğunu söylediği olurdu. hiçbiri de gece yatısına kalmadı. o dönemin resmî rahat elbiseleri. ev alıp satma alanındaki yukarıya doğru hareketin en tepesi oldu. Crouch Hill yakınlarında iki sokağa cephesi bulunan yıkık dökük bir eve taşınmak zorunda kaldılar. Asıl Padanaram. ondan söz ederken. her cümle yanlışlarla doluydu. bu sözcük onun dilinde anlaşılmaz bir hal alırdı. Mormor bazen acı acı gülerek "kocasından uzaklaşabilmek için" büyük bir evde yaşamak zorunda olduğunu söylerdi. "büyükbaban" ya da "Rasmus" gibi adlar kullanmazdı. düzenli olarak pazar öğleden sonraları evimize gelir ve annemin "nişanlısı"yla çene çalardı.
zayıf bir kadındı. Bize geldiği zaman hep yalnız olurdu. bu nedenle hiç de yürüyüşten hoşlanacak birine benzemezdi. Lear gibi onun da üç çocuğundan hangisinin yanında istiyorsa orada oturma imkânı vardı. Doksan üç yaşında ölene kadar 1920'li yılların modasına uygun giyinirdi. "r"yi gırtlağında yuvarlayarak Maria gibi bir şey söylüyordu. doğrudan konuya girdi. ama Çoğunlukla Dickens okurdu. Annem.Fazla yer işgal etmem. bunun üzerine de yine siyah satenden krep biçiminde bir şapka kondururdu. V yakası işlemeli bol elbise. en zengin olduğu dönemdi. evlere bakmak. Marie. . Annem ve ben babamdan kalan maaş ve onun anneannesinden gelen mirasla geçiniyorduk. Özenle taranmış beyaz saçlı. . Yürürdü. daha sonra bakışlarını anneme çevirdi. Padanaram'a bir yer bulunabilse. Mormor sokağa yalnız çıkardı. "r'leri her zamankinden de çok yutmaya başladı. . sesimizi çıkarmaya bile cesaret edemiyorduk. çift bantlı yüksek topuklu ayakkabıyla hatırlıyorum. en belirgin özelliği olan o çarpık tebessümüyle izliyordu. Herkesin annemin adını Anglikanlaştırarak Mari ya da Galleştirerek Maree'ye çevirdiğini bilmesine rağmen hem Mormor hem de Swanny ona hâlâ Danca adıyla hitap ediyordu. Uzun yürüyüşleri o yüksek topuklu ayakkabılarıyla yapar. yol kenarlarındaki banklara çöküp homurdansa da sonunda hep yürümüştü. Maureen'in boşa giden sıcak ve anlayışlı olma çabalarının keyfini çıkardı. Şapkayı ilk kez gördüğümde. Morfar bir süre Cadillac satarak iyi para kazanmıştı. Her zamanki gibi kelimelerden sakınmadı. onu Morfar'ın ölümünden sonra evimizde verilen bir aile toplantısı için giymişti. hep yürümüştü. Bu para onun ölümünden sonra da devam etti.aynı odayı ve aynı yatağı paylaşmış olmalarına şaşıyorum. fazla güçlü olmasa da pek yerimiz olmadığını söyledi. Ken'in Baker Sokağı yakınındaki karanlık dairesine taşınmayı ciddiyetle düşündüğünden kuşkuluyum. Mormor oğlunu ve en küçük kızını neşeyle karışık hafif alaycı. Lear'dan beri hangi dul ana baba konuyu bu kadar açık ortaya koymuştu? Mormor iyi bir kitap okuyucusuydu. Ken'in tombul ve sıkıcı karısının ona eşlik edemeyeceğini biliyor olmalıydı. Buna ek olarak büyükbaba . Ama yine de üç odamız vardı. Charles ve ben önemli bir toplantıya katıldığımızı anlamış. üçüncü odanın Mormor'a ayrılması mümkün olurdu. Ne Swanny ne de annem Goneril ya da Regan değildir. Ama Mormor'u genellikle lacivert ya da siyah. ufak tefek. yine de kimse ağzını açmadı. Schiaparelli'den alınmış yağmurluk ve pilot kasketiyle görülür. Yine de birkaç dakikalığına da olsa kedi-fare oyununu sürdürdü. Bu karar sanki sadece ona bağlıymış gibi konuşuyordu. bahçe çitlerinin üzerinden içeriyi gözetlemek için duraklasa. John. çekilmiş fotoğraflarda Chantal yapımı tüvit bir pardösü. Eastbrook da anneme oldukça yüklü bir harçlık veriyordu. Mormor konuşurken.Şimdi üçünüzden hangisiyle birlikte oturacağıma karar vermem gerek. Lelong'dan bir elbise. o yıllar onun en keyifli. çocuklardan birinin erkek olması da hiçbir şey değiştirmezdi. evinin çevresindeki sokaklarda amaçsızca yürümüş. ayakkabıların topuklarını aşındırırdı. henüz tefecilerin eline düşmemişti. gerçekten de oturduğumuz ev çok küçüktü. Shakespeare değil. O dönemde. Gece çıkmak ya da cenaze törenlerine katılmak için tek bir düğmeyle iliklediği siyah satenden kruvaze bir pardösüsü vardı.
Danca'da bu kelime "küçük" anlamına gelir. Annem bu keyifli ve masum yaşamının Mormor'un gelişiyle bozulmasını istemiyordu. Gittiği yerde bebek evine ne olduğunu bilemez. bebek evi onun. Pauline Bonaparte'a ait olduğu sanılan dört direkli yatak Hampstead'e götürdüğü iki parçadan biriydi. oymalı büyük siyah . bu hiç de sık rastlanacak şeylerden değildi. güzel ve iyiydi. annem nişanlısıyla çıktığında Swanny benimle oturmaya gelirdi. saçını tarar. adlarımızın önüne lille sıfatını takardı. O zamandan beri annemin yalnız olma fırsatından yararlanarak nişanlısıyla yattığını düşünürüm. O eski bebek evini garajına koyabilirsin. genellikle de sinemaya giderdik. yine öyle yaptı: Kocam öldü. onlardan para yerine masa ve iskemle aldığından. bizi gezmeye götürürlerdi. Hiç ağladığını görmedim. Bildiğim kadarıyla mutluydu. Bu sıfattan en çok Swanny yararlanırdı: "lille Swanny. durumumuz iyiydi. Zamanının önemli bir bölümünü elbiselerini düzenlemek. belirgin bir ilgi konusu yoktu. Bir ay sonra Swanny ve Torben'in yanına taşındı. yapılan teklifleri geri çevirdi. harika yemek yapardı. kalacağı yer seçimine başladığı dakikalarda. yumuşak. ev için istediği 5 000 pound'da ısrar etti. bazen de pikaba bir plak koyup dans ederlerdi Dans dışında birbirlerine dokunduklarını ya da öpüştüklerini görmedim. kendine bakmakla geçirirdi.Bunun için Ann'a sormak gerekecek. Nişanlılarından ikisinin otomobili vardı. Mormor'un evinde çok değerli mobilyalar vardı. nişanlılarından biri gelince . Yıllarca haftada iki kez sinemaya gittik. hep birlikte çıkar.On dört yaşında bir kızın bebek oyuncağıyla ne işi var? dedi Mormor dudak bükerek. Mormor'un babası Kopenhag'da sayısız mülk sahibi olduğundan ve kiracıları ödemeleri geciktirdiğinde. . Bugünkü inanışın tam tersine. Tek başıma evde kalacak yaşa gelinceye kadar. biraz "sevgili'yi çağrıştırır.Kısacası. ama yanılıyor da olabilirim. ancak Đngilizce'den çok daha güçlü bir anlam taşır." Şimdi sıra annemdeydi. Ancak daha önce "98"i satışa çıkardı. Eğer fırsat bulsaydı. Ama her şey satıldı. Alışverişe çıkmaktan ve kuaföre gitmekten zevk alırdı. Parlak mavi gözlerinde o ünlü parıltı yanıp söndü. Dengeli. unutma. Yine de geri kalanların üzerindeki yükü hafifletme niyetinde değildi. Belki de hepimiz. Kadın dergileri ve hafif romanlar okumak dışında herhangi bir merakı. ama haftada bir kez. Öyle de görünüyordu. Annemin çalışmaya başlamaktan söz ettiğini hiç duymadım. yatağın. lille Marie. birkaç gün içinde de alıcı buldu. Bugün aynı ev bunun kırk misli etse de 5 000 pound 1954 için çok iyi paraydı. sevgi ve muhabbet belirtir. Kızlarından birine ya da bana sevgi göstermek istediğinde. Ben okuldan dönünce hemen elbiselerini değiştirir. Evi temiz tutar. Uzun cumartesi ya da pazar gezilerine mutlaka katılırdım. Mormor'un ölene kadar oturmak için Swanny'nin evinde karar kılacağını anlamıştık. o dönemde hem annem hem de Swanny evli ya da dul bir kadının çalışmasının küçük düşürücü bir davranış olduğunu düşünürlerdi. Misafir odanızda kalabilirim. . Kimse ona kazık atamazdı. Herkesi şaşırtmakta ustaydı. Kıran kırana pazarlık etti. yüzüne o dönemin odası olan ağır makyajı yapar. Morfar'dan çok daha iyi bir tüccar olacağı kesindi. Swanny'nin Mormor'un onu daha çok sevdiğini söylediğini hatırladım. Nişanlısıyla birlikteyken ne yapardı? Bildiğim kadarıyla konuşurlardı. Bebek evi hakkında sorular sorduğum gün.
yatağın. Öykülerinden bazılarının aile mitolojisine geçmiş olması doğaldır. akşamlan onlarla oturdu. daha da ötesi. Mormor birkaç yıldan beri Swanny'nin yanındaydı. Dickens'ın tüm eserleri ve albümlerin yanında defterler de geldi derken. Ama hiçbir zaman Swanny'yle birlikte sokağa çıkmadı. Morfar'ınkinden kat kat üstün olmasına karşın ağır aksanlı. Evet evet. Swanny'nin çocuğu yoktu. Pek dürüstçe değil. Sadece geldiklerini biliyorum. değil mi? Ben alıştım. Swanny bize geldiğinde ona eşlik etmedi. . yetmiş beşinci doğum-gününe de az bir süre vardı. hani Morfar'ın kardeşinin boşanmasını kabul etmeyen ve Nyhavn'da bir barda kafasına şişe fırlatan. bazen üzerine bile oturuyordu. tam tersine kemiklerinin . Dickens'ın Danca'ya çevrilmiş tüm eserlerini ve o dönemde sayıları kırk dokuza ulaşan. içine bir ayrı daire sığdıracak kadar genişti. tutuk bir Đngilizce. genç kızlığından beri tuttuğu günlüklerini aldı.masanın ve terzi elinden çıkma eski elbiselerinin dışında Mormor sadece fotoğraf albümlerini. Her zamanki gibi uyanık. hesaplı. dedi Swanny. saatlerce geri gelmezdi. kendi hayat hikâyesini anlatırken çok az tekrar etmesiydi. Öyle sanıyorum ki. Bana bakıp o sert tebessümlerinden birini gösterdi. Bazı şeyleri sakladım. Bizi hep şaşırtırdı. Tüm yemeklerini onlarla yedi.Kocam benimle çeyizim için evlendi. Bu düşünceye fazla üzülmüşe benzemiyordu. içimizden kimsenin Mormor'un ne yazdığını merak etmediğini. bunu bilerek yaşamayı öğrendim. Swanny'nin evi büyüktü. Yazdığı sırada odaya birisi girdiğinde. ama Mormor burada kızı ve damadıyla birlikte bir aile hayatı yaşadı. aynı şekilde üst katta uzun saatler yalnız kalmaktan hoşlanırdı. Swanny defterleri evde buldu. Asta ve dizilerinin en çok satanlar listelerinin başında yer almasından. söylediklerini sık sık tekrarlaması kaçınılmaz oldu. sarhoşluğuna rağmen ahlak değerlerine düşkün amca. kendinden memnundu. kendi istediğinde onlarla birlikte oldu. O dönemde Mormor artık çok yaşlı bir kadındı. bir şeyler yazdığının farkına dahi varmadığını şaşkınlıkla karşılıyorum.Hayır. Jutland'lı hizmetçi Karoline. Günlüklerin yayımlanmasından. tabiî size her şeyi anlatmadım ki. çünkü yirmi yıl sonra Mormor öldüğünde. masanın. 1950'li yıllarda "nine öyküleri" modası daha başlamamıştı. Đlginç olanı. daha önce hiçbirimizin bilmediği bir hikâye anlattı. .Bunu ilk kez duyuyorum. kitapların ne kadar güzel ya da ne kadar saçma olduğunu söylemenin moda olmasından sonra. Yani. Yaşlı kadınlardan çoğunun gizli tutmaya çalıştığı konuların hemen hepsinde açık sözlüyken. onlar eğlenirken yanlarında olmaya özen gösterdi. Sokağa genellikle yalnız ya da Harry Amcayla çıkar. Dancamın iyi olmadığını bildiğinden bana karşı düşünceli davrandı ve Đngilizce konuştu. Mormor sanki onların çocuğuymuş gibi davrandı. özellikle kendi anne ve babası. önümüzde geçit yaptılar demek istemiyorum. Yine de sık sık yeni öyküler çıkarmakta ustaydı. hızla defteri ortadan kaldırırdı. Yaşlılık yüzünü sarkıtmamış. Mormor'un Swanny'nin yanına taşındığında. sakladığı tek bir şey vardı. . Annemle birlikte Swanny'nin evine gittiğimizde.
her şeyi yapabilirdi. dedi Mormor. Öykülerden çoğu eğlenceliydi. Asta'nın öykülerinden bazıları yalanlandı. . Örneğin Hansine'nin yemek masasını toplarken "Bizler soylu muyuz. Bir adamın 250 pound için evlenmesi bana pek de inanılır gözükmedi. yoksa avam mıyız?" sorusunun 1920'li yılların Punch dergisinden alındığını çok sonraları öğrendim. lille Swanny. yakışıklıydı. ancak o dönemde bizim bundan haberimiz bile yoktu. herkes öyle diyordu.Çok fazla bir şey değil. Becerikli bir mühendisti. kimileri de korkunç. anlattığında da kendini hep savunmada göstermeyi becerdi. "Bu öyküyü daha önce anlattığı. Şeytanca bir niyeti olmasa geçmişinin büyük bir bölümünü anlatmayacak olabilirdi. Mormor'un söyledikleri genellikle böyle olurdu." Dördüncü bölüm .Nereden bilebilirdim? Uzun boyluydu. bazıları şaşırtıcı. Yüzlerinden. . şimdi de tekrar etmeye başladığı hikâyeyle birlikte değerlendirmek lazım" diye düşündüm. Üstelik neredeyse imkânsız şeyler anlatırdı.üzerindeki etleri eriterek derisini germişti. Aptal bir kızı kendine âşık etti. Hatırladığı bir şey onu güldürdü. Yoksa zavallı çocukları için çok sıkıcı olurlar. 250 pound kadardı. Bütün bunlar günlüklerde tabiî ki. senin. Çenesi küçüktü. o çok bilindik mavi bakışlarını tek tek hepimizin gözlerine dikti. . Çok önemli bir itiraf değildi. Büyük bölümünü uydurduğunu sanıyorum. . sonunda görünen ortasından derin mavi gözlerin baktığı.Yaşlı birinin söyleyecek yeni bir şeyi olması güzeldir. ama gizlemek için kahverengi bir sakal bırakmıştı. sesinde bana göre bir zafer titreşimiyle: .Belki senin için değil. Kısa bir süre. haşin kahkahalar attı. Ibsen romanı gibi bir şey. bebeğin göbek deliğinden çıkmasını beklediği hikâyeyle. ne annemin ne de Swanny'nin duyduklarının bir kelimesine bile inanmadıklarını anladım. zengin kocan ve güzel evin yanında değil. Kopenhag'a gelip yaşlı Kastrup'un kızıyla evlendiğinde 5 000 kronu olacağını duyunca ilk işi bizim eve gelip lille Asta'ya tatlı bakışlar fırlatmak oldu.Beş bin kron. Mormor omuzlarını silkti. Bazen annemin hiçbir şey bilmediğine. ilk kez hamile kaldığı. Annem çeyizin ne olduğunu sordu. yoksa zavallı çocukları için çok sıkıcı olurlar. Ama onun için çok fazlaydı.Normal yoldan doğunca ne kadar şaşırdığımı tahmin edemezsiniz. günlüklerin bulunmasından önce ölmüş olmasına üzülürüm. Mormor'un Mogens'in doğumuna şaşırması da aile mitolojimizde yer alan öykülerden biridir. . Mormor'un da söylediği gibi: "Yaşlı insanların anlatacak yeni bir şeyleri olması iyidir. çizik çizik bir deriyle kaplı kemiklerdi.
kız kabul etti ve kralın ülkesine gitmek üzere kralın gemisine bindi. efsanenin bir yerinde de ortaya Wotan çıktı. Dün güneş tutuldu. Svanhild'i kandırmaya. Holger Amca'nın sık sık . evet doğru. Jormunrek oğlunu astı. Swanhild diyeceğim. Aslında paranın dışında. daha sonra da güçlü Kral Jormunrek'in hayranlığını kazandı.30 ağustos 1905 Đgaar var der Solformfrkelse. ancak atlar kızın güzel gözlerine baktıkça ayaklarını kaldırmayı reddetti. parayı da Swanhild'in doğumundan önce göndermişti. şimdi de Yahudilere karşı ayaklanmalar başlamış. Gudrun ikinci kocası Atle'yi öldürdüğünde boğularak ölmeye çalıştı. Svanhild kralın sarayında büyüdü. bebeğin adını beğenmeyecek. Đlk olarak. Svanhild. ne fark eder? Sadece Norveçlilere karşı bir sürü aptalca önyargısı ve düşüncesi olduğu için. Gudrun kralla evlendi. Küçük bir kızken Volsunga Saga'yı okuduğumdan beri bu ismi sevdim. ama dalgalar onu Kral Jonakr'ın hüküm sürdüğü ülkeye sürükledi. Berlin'de kolera var. Norveç adı. Önemli değil. Çocuklara havanın kararacağı söylenmişti -bu öğretmenler de her zaman doğru bilgi vermiyorlar. yabanî adamları uysallaştıran güzel kızlara bayılırdım. Gudrun ve Sigurd Fafnersbane'nin kızıydı. kralın yerine oğluyla evlenmesi konusunda razı etmeye çalıştı.hava biraz gölgelenip tutulma da kısa sürünce düş kırıklığına uğradılar. Kimse kimseyi bir başkasının istediği isimle çağırmak durumunda değildir. kıza Vibeke adı takmak isteyeceğinden eminim. Svanhild'i de atların ayakları altında ölmeye mahkûm etti. meme verdiğimde. Svanhild durumun farkına varınca da Jormunrek'e nişanlısının kendisine sadık kalmadığını söyledi. Yaşlı ve çirkin anasının adını vermek. Kızı Vibeke ya da Dagmar olarak vaftiz ettirmeye zorlasa da ben ona hep Swanhild diyeceğim. Vi havde fortalt Drengene at det vilde blive mfrkt -Lcererne giver dem ikke altid de rigtige Oplysninger. yakında paraya ihtiyacımız olacak. Ne var ki kötü uşak Bikke. Bütün bunlar o kadar eski ki. o olmadığı zaman daha da iyiyiz. Onu sevip okşadığımda. Gençken romantik biriydim. Hansine ve ben kendi başımıza iyiyiz. Oğlu Randver'i göndererek Svanhild'in kendisiyle evlenmesini istedi.saa de var meget skuffede over at det var bare Tusmfrke og at det ikke varede lœnge. Bikke kızın gözlerini bağladığında artık hiçbir güç atları durduramadı. ama kocamın hiç dönmemesini tercih ederdim. Bunun bir Norveç adı olduğunu söyleyecektir. Daha sonra korkunç intikamlar alındı. bebek. Oğlanlar. Rusya'da işler daha da karışıyor. Para gönderdiğinden beri kocamdan haber alamadım.
Sorarım size! Sonunda hiç kimseyi sevmediğim sonucuna vardım. Hansine'ye de bu evde o insanlardan ve duruşmadan söz etmemesini söyledim. Bu son kelimeyi yazdığımda. beni öldürmek isteyen bir el olduğunu düşündüğüm o ilk gece sona erdi. Biraz sonra onu Mogens'e bir şeyler okuması için yalvarırken yakaladım. Bunu gerçekten yazmak istiyorum. canımı sıkıyorlar. Aslında. Geliyorum! 15 ekim 1905 Navarino Caddesi'nde karısını öldüren adamın duruşması başladı. onlar. Gerçekte sevgi. "eski çağların sisleri arasında kaybolmuş. ama onlarla birlikte olmaya can atmıyorum. Rasmus'un sağlıkta olduğunu biliyorum. hiçbir anlam da ifade etmiyor. bir 500 kron daha. istediğimi düşünüp rol oynamadığım tek yer. canımı çok acıttığı. yüreğimden geçenleri bilse beni öldürebilir. Buna sevgi denemez.yok. Hackney and Kingsland Gazette'de yazanları okumam için yalvardı. Terazi bu evin sahibine ait. sesini çıkarmadı. olan bir şey. bu da beni biraz korkuttu. ama tabiî ki okumayacağım. Orada gürültücü okul çocukları ya da ağlayan bebekler -Swanny'den yakındığımı sanmayın. Bu benim yaptığım bir şey değil. Dokuz pound. Okuldaki arkadaşlarımın hepsini kaybettim. çünkü bir ay önce eczanede tarttırdığımızdan çok daha fazla görünüyor. Kadınlar evlenince. iki ons bana değişik geliyor. hem Đngilizce hem de Danca okuyabiliyor. arkadaşlık etmeye zaman bulamaz. Çünkü orası benim özgür olduğum. Gazeteyi okumasını yasakladım. yine de iyi olmalı. O insanları tanımadım. Hep doğru zamanda. Evet. Yine para gönderdi. Onu seviyorum. parlak bir çocuk olacağından eminim. Onunla gurur duyuyorum. Oğlanlar sokakta kaybolur ya da hastalanırsa endişeleniyorum. ama yapabileceğim bir şey yok. evlenip ayaklarının altından çekildiğimde rahatlayıp içlerini çeken yaşlı insanlar. Swanhild üst katta ağlamaya başladı. Hansine bütün hikâyeyi büyülenmiş gibi izliyor. Babama ve Frederikke Teyze'ye gelince. kendim olabildiğim. onlar hakkında bir şeyler okumaya da niyetim yok. istediğimi yaptığım. pound ve onsla tartıyorlar. Her neyse. memelerim süt dolup da beni rahatsız etmeye başladığında ağlıyor. kocamı sevdiğimi sanıyordum ama bu sevgi beş dakika bile sürmedi.tekrarlamaktan hoşlandığı cümlesiyle." 1 eylül 1905 Bu sabah Hansine ile birlikte Swanhild'i mutfak terazisinde tarttık. onlar da evlendi. Rasmus hakkımdaki her şeyi. Her şeyi. Böyle bir duygusuzluk bana doğru değil gibi görünüyor. sanırım benden korktu. burada kiloyla değil. bu dünyada hiç kimseyi sevmediğimi söylerdim. Sadece yirmi beş yaşındayım ve dürüstçe hiç kimseyi sevmediğimi söyleyebilirdim. O kadar öfkeliydim ki. kalın kafalı dedikoducu hizmetçiler ya da nerede olduğu bilinmeyen kocalar da yok. artık . o benim hayatımdaki en güzel şey. Bu ülkeye gelmeden önce konuştuğum bir kadın bana en iyi dostunun kocası olduğunu söylemişti. çünkü bundan bir kaç hafta önce kesinlikle dürüst olmamı isteyip sorsalardı. Evlendiğim gün.
etmesini de beklemiyordum zaten. hepsi de papazların ve rahiplerin uydurması. ama burda herkes böyle söylüyor. . Çok dindar (Đngilizceme gülmekten hiç vazgeçmedi) ve St. kalın bir iple ortasından çok sıkılmış bir pakete benziyor. kahverengi ve buruşuk. Yüzük sol parmak için çok bol. 'Tanrı'ya inanmıyorum" dedim. açgözlü bir meraklıya benziyordu. Şaşırmıştan çok. Hiçbir zaman tanrıya inanmadığımı (görüyorsunuz. En kötüsü de elbisesi paket kâğıdı gibi. Adımı telaffuz ediş biçiminden nefret ediyorum. Bir kere çok tombul. Kucağımda Swanny olduğundan yüzüme şaşkınlıkla baktı. Bugün öğleden sonra Mrs. insanların saygıdeğer olmadığımı sanmalarının çocuklarıma bir yararı olmaz. dedi. Philip'teki papazlarla arası çok iyi.Sizler tanrının sevgi dolu bir baba olduğunu söylersiniz. Öyle sanıyorum ki buraya sadece gerçekten bir kocam olup olmadığını görmeye geliyor. Đnsanın sağ eli soldan hep biraz daha büyük oluyor." Olamaz. Her neyse. uzun geceliklerini işliyorum. "Bütün bunlara inanmıyorum. kirayı ödeyip istediğimiz kadar güzel yemekler yiyebiliriz. dedim. içinden kahkahalarla gülmek gelir. oysa kötü bir baba bile kızının bebeklerini öldürmez. Önce Swanny'nin ne zaman vaftiz edileceğini öğrenmek istedi. Swanny'ye elbise dikebilmek için gerekli malzemeyi aradım. sonra ısrarla elime bakmaya başladı. giydiği korse belinden üstünü yukarıya.Sizin yerinizde olsam. Gibbons ziyaretime geldi. parmağımda yukarı aşağı kayşa da yüzüğü sol elime taktım. ama çocuklarımı da düşünmem gerek. dedi. Gibbons'ın elime bakmaya başladığını gördüm. Elimi öpecek bir erkek tanıdığım da yok ya. onu sormaktan hiç vazgeçmedi. Noel için semiz bir kaz ve kransekage yapacağız. Konu sadece ben olsam aldırmazdım. belinden aşağısını da öylesine aşağı itiyor ki. dedi. Mrs. parmağınızdaki yüzük annenizin mi? Danimarka'da nikâh yüzüğümüzü sağ elimize takarız. . Mrs. Westerby.güvendeyiz. dedim soğuk bir sesle.Sağ elinizde. . Yenilgiyi kabul etmedi. Sonra elimi Swanny'nin yumuşak saçlarının altından çektim ve elimi sanki bir erkeğe öptürmek istermiş gibi ileri götürdüm. sanırım buna alışmam gerekecek. O kadar düz ki. küçük "t" ile yazıyorum). beni şaşırtıyorsunuz. değiştirirdim. Eğer insanların arkanızdan konuşmalarını istemiyorsanız. Sağ elim bebeğin başının altındaydı. Dikiş diktiğim için günlerdir bu deftere yazmadım. Gözlerini kaldırdı. gerçekten şaşırtıyorsunuz. sol elimi de hafifçe göğsünün üzerinde tutuyordum. bu yüzden vaftiz ettirmeyeceğimi söyledim. . Parayı elime alır almaz Matthew Rose'un dükkânına gittim. Parmağınızda nikâh yüzüğü göremiyorum. istediğini verdim.
14-15 yaşındakilere deniz askeri olmayı öğretmek bana göre doğru değil. Swanny hâlâ anne sütü alıyor. rüyamda Rasmus'un geri dönüp hep birlikte Avustralya'ya gideceğimizi söylediğini. Böyle bir şey olamaz. Yine de sis bana bezelye çorbasını hatırlattı. Mrs. hiç olmayacak. Đşe yaradı. Thorvaldsen'ler Oluf adına bir anma töreni düzenlemiş. 23 ekim 1905 Sonbahar gelince. ama sis bu sabah geri döndü. Gökyüzü dün çok soluk bir maviydi. Hepimiz değil tam. ama akşam olduğunda oturma odamdaki şöminedeki kızıl korları çok . burada bulunmaması gereken bir satır gördüm. oranın adının Hyde Park olduğunu öğrenince şaşkınlıktan ağzım açık kaldı! Yabancıların yanında Hootha demediğim için şanslıyım. bir yere saklanıp bana gösterilmediğini. uykuya yatmadan önce o konuyu çok fazla düşünmenin işe yaradığını öğrendim. Danimarkalı olduğumuza göre. hani Đsveç'te oturduğumuz sırada domuz kemiği ve sarı bezelyeden yaptığımız. Hansine'yi çarşıya gönderip malzeme aldırdım. Burada sis çok yoğun ve sarı. Böyle bir durumda. ama çocukları denizde savaş için eğitmek. Denizde cesedini bulamadılar. Bana inanmadığını belirtmek için küçük bir kahkaha attı. bir gün çocuğun olduğunu düşünüp. Bu. on beş yaşında bir çocuğun kaybı dayanılmaz bir şey. Swanny'nin yanımdan kaçırıldığını. on altı yaşındaki kızları ev kadını olmak için eğitmekten de kötü. onunla aynı fikirdeyim. Çok az kişi benim gibi düşünüyordur. ama ağlamaktan yastığım ıslandı. ertesi gün kaybettiğinde. iki aydan beri ilk defa. Gibbons'tan çok daha meraklı. Beş parmaklı altın sarısı yaprakları olan. geriye bir ceset bile kalmadığında neler hissedeceğimi düşünemiyorum. Kömür yakılmaya başlandı. Bir rüya görmek istemiyorsan.Yazdıklarımı okuyunca. nasıl oluyor da Đngiliz adına sahibiz? Đngilizce değil. Aynı harflerin bu kadar değişik biçimde söylenebilmesi gülünç. kim okuyacak ki? Her şey Danca. buradakiler için de Danca'nın Hoisan'dan farkı yok. bir fotoğraf bile gönderilmediğini düşündüm. ama tersinin doğru olduğunu gördüm. Đngiltere'ye geleli beri tek bir kayın ağacı görmedim. 25 ekim 1905 Dün Frederikke Teyze'den mektup geldi. çok daha yersiz sorularla dolu yeni bir ziyaret. benim de uysal bir kuzu gibi söyleneni yaptığımı gördüm. Peki ama. dedim. Vest-er-bew diye okunuyor. insanların onu bezelye çorbası diye adlandırmaları hiç de şaşırtıcı değil. Bu kadar çok kömür ateşinden çıkacak dumanın sisi daha da artıracağı doğru. Buraya geldiğim günlerde kendime Hootha Park'a gitmek istediğimi söylerdim. yapraklar renk değiştirmeye başladı. akşam yemeğinde hepimiz bezelye çorbası içtik. Georg Stage'dekilerin çoğunun cesedi bulunamadı. ama kayınları çok özledim. Aslında böyle yaparak düşündüğüm şeyin rüyama gireceğine inanırdım. Anlaşılan rüyaların gerçekle fazla bir ilgisi yok. dikenli elmaya benzer meyve taşıyan ağaçlara bayılıyorum.
her ikisi de büyük bir tutkuyla sigara kartonu topluyor.Beni gördüğüne fazla memnun olmamış gibisin. ellerimde eldiven. Hava daha soğumadı. birazdan tiz çığlığını duydum. Knud" dedim. ben de kocamın defterim hakkında mümkün olduğu kadar az şey bilmesini istiyorum. "Gizlilik şimdi başlamak" diye düşünüyorum. kapıyı kilitledim. Baba disiplinine ihtiyacı var. Hava çok soğuk. tertemiz. oturma odasının kapısı yıkılırcasına açıldı ve içeriye kocam girdi. geldim. Hansine'den şömineyi yakmasını isteyebilirim. odanın taze ekmek kadar sıcak olduğundan başlayacaktır. Clegg tarafından yıkanmak için çamaşır teknesine atıldığını bir düşün. bir gece böyle geliyor işte. bense böyle bir ad kullanmayı kesinlikle reddediyorum. bir gece ipe serdiğim çamaşırlarımı yediler. Diğer kadınların yasak bir ilişkiyi sakladıkları gibi. Hepimiz aynı olamayız. inansa da kurtların yanında kutup ayılarının da gelip gelmediğini soracaktır. Đşte. gözlerini bile çevirmedi. Yukarıdan aşağı süzdü. Çok kar yağdığı gecelerde kurtların dağlardan indiğini söylesem. "bütün bunların pazartesi günü Mrs.seviyorum. ayaklarımda da Frederikke Teyze'nin neredeyse yüz yıl önce benim için yaptığı ısıtıcı var. Bunu düşünürken -bir de tabiî Rasmus'un oğullarının sigara kartonu koleksiyonuna yapacağı katkıyı. aynı zamanda hem sert hem de yumuşak. Pantolon cepleri sigara kartonu dolu. Ben Ken demedikçe Knud benimle konuşmuyor. Ayağa kalktığımda elimdeki dikiş yere düştü. Saçları nikâh yüzüğümün altını gibi. Başka bir erkek öteki kadınların tutkusu. Đnsanlar bebek yanağının gül yaprağına benzediğini söylerler. benim tutkumsa bu defter. Sonunda." Cevap vermedi. Ona Ken demedikçe cevap vermiyor. Bana inanmayacaktır. Knud'un denizci elbisesini yamıyordum. Dün akşam oturma odasındaydım. Hansine kapıyı açmaya gitti. ondan beri kavgalı gibiyiz. üşümeme rağmen vücudumun sıcaklığı onu ısıtıyor. Ne herhangi bir haber ne haftalardır bir satır. en güzel ve en çok sevdiğim faaliyeti gizlemem gerektiğini düşündükçe keyifleniyorum. Benim gizli ilişkim sadece bir defterle! Başka bir kadının birlikte olduğu adamdan kocasının haberdar olmamasını istediği gibi. Bana cevap vermezsen. ömrün boyu unutamayacağın bir tokat yiyeceksin" dedim. meyve kadar diri. meyve kadar pürüzsüz ve serin. tok ve derin uykuda. Ne kadar zarif bir teşrifatçı olurdu! Her neyse. değil mi? Swanny şallara sarılmış kucağımda yatıyor. . "Şuraya bak. günlük yazmıyordum. ama hemen oturma odasındaki ateşin ne güzel yandığından. Gibbons ne yapardı acaba? Açlıktan ulurlardı. Bebek yanağı erik gibi. oğlanların odasında yazıyorum. Stockholm'deki kadar soğuk değil. Hiç olmazsa adama bir öpücük verebilirdin. dedi. dedim. Pırıl pırıl. Aslında biliyorum. 2 kasım 1905 Bu satırları üst katta. bu kitaplardan okudukları bir şey.ön kapı iki kere vuruldu. Mrs. . ama buna inandıklarını sanmıyorum.
Bunu neredeyse unutmuştum. babasına koyu mavi kusursuz gözleriyle baktı. güldüm. neler getirdim. O durumda başka ne yapabilirdim ki? Gerçekten de yakışıklı. Bütün bu saçmalıkları. Ön kapıyı ardına kadar açtı. Geçen yıl beş bin tane yapmışlar. Oldsmobile mi ne. . o yüzden her şeyi gördüm.. ona sahip olmak. Asıl istediği Amerikan malı olan birine. bu arada "oleo lokomotif". .Çok güzel. Evin tam önünde sokak lambası var. her şeyin Đngiliz olanını sever. dedi.Başımı kaldırdım. Sanırım görsem iyi olacak. toparlanıp hep birlikte Amerika'ya. Onunla beraber hole çıktık. Motorlu bir araba. Kaldı ki at arabalarının çarpmaması için köşeye de bir de gaz lambası yerleştirmişti. dedim. Mogens ve Knud için oyuncak aldığını düşündüm. bir sürü başka isimden de bahsetti. Tekerleklerinde bisiklet gibi çubuklar olan büyük bir araba. "Beş bin araba" dedim. Bir süre eski aynı nakarata dönmesini. bu açık renk saçları da kimden almış? diye ekledi. . Đçimdeki küçük ürpermeyi unutmuştum. hiçbir zaman da öğrenmeyeceğim.Bana sormadan karar verdiğin için teşekkür ederim. dedim ismi Đngilizce telaffuz etmeye çalışarak. beni öptü. O sırada şaka yapıyordu.Sen ve ben hariç. yüzünde bana karşı hiç göstermediği bir hayranlık vardı. Hammel. Danimarka malı. dedi. Ne sevimli! Uyuyordu. değil mi? Dışarısı buz gibiydi. .Bütün Danimarkalılar açık renklidir. içeri girdim. üç beygirlik otomobillerin ülkesine gideceğimizi söylemesini bekledim. Harika bir şey.. parmağıyla sokağı gösterdi. . Bir şey söylemek istediğini ya da "şaka" yaptığı zamanı iyi bilirim. . ben de onu. paltosunu bile çıkarmadan motor gibi anlatmaya başladı. hiç kürküm olmayacağını bilsem de. "yolun kenarında bile gidemezsin". Kürk manto özlemim de hiç bitmeyecek. dedi ve. Dürüstçe söylüyorum. dedi. dedi. -Adım Swanhild koydum. görünürde hiçbir şey yoktu. daha çok açlık gibi bir şey ama nasıl adlandıracağımı bilemiyorum. söyledikleri o kadar saçma ki. o an bana bir kürk getirdiğini düşündüm. "Otomobil" dedi. Bu aşk değil. Amerika'da öyle diyorlarmış. anlatmak istediği ciddi bir şey yoktu. DurBiraderler ve James Ward Packard adında bir adam hakkındaki gereksiz laf kalabalığını sonuna kadar dinledikten sonra kızını görmek isteyip istemediğini sordum. dedi tuhaf tuhaf gülerek. içeri girdiğimizi duyup uyandı. bir an için bize hediye getirdiğini. "motor" ve "dlamote" falan dedi. Öyle aptalım ki.Gel de bak.
bunu duyduğumda. genellikle de felaket. Benim onu tanıdığım kadar o da beni tanır. bunun ortası yok. Tek yapabileceğim. herkes için imkânsız. güçlü olması. ona ihanet etmeyeceğimi. büyük bir bebek yapıp yakıyorlar. ateş yaktık ama bir Guy Fawkes'umuz olmadı. Lekesiz olmamız gerekir. Bir kocaya seni hamile bırakmadığı için hediye almak da ilginç. Norveç kralı seçildi. iyi bir kocası olsa. böyle bir şeyi bir kadının işleyebileceği en büyük suç olarak gördüğümü bilir. ama şimdi her şeyin düzelmesi nedeniyle ona bir armağan alacağım. Şimdi bunun imkânsız oluğunu anlıyorum. Đki gün boyunca hamile olduğumu sandım. kocalarımıza sadık olmakta. cesur ve güçlü olup para kazanmamızın da bir önemi yoktur. bir ay daha olmasına rağmen. zavallı Mor'un adı bile söylenmiyor. Şimdi.Fikrini sorabilmem için burada olması gerektiğini söyledim. Saatten saate. Hayır. Beşinci bölüm . "Đnsanın sevgi dolu. daha iyi olurdu" diye düşünüyorum. Saint Nicholas Yortusu'nu kutladıklarını sandım. Hurraa! Danimarka Prensi Karl. Bizim onurumuz burada. saf. umudu kırılmanın. kendi kendime sadece gerçekleri yazma sözü verdim. Niye asmıyorlar ki? Galiba yakmak daha heyecan verici. Bu sadece benim için değil. Rasmus onlar için her şey. Burada kısaca "Ateş Günü" de diyorlar. Başlangıçta unutmuş görünmeyi düşündüm. Rasmus oğlanlara havaî fişekler getirdi. gariptir. Sanırım kadının hissettikleri içinde buna benzer başka bir şey daha yok. bunu yapabilirim. inanılmaz bir sevinç ya da büyük bir darbe. Dün Guy Fawkes Günü'ydü. ama ne yapalım. ama yanlış alarmmış. bazıları için de en güzeli olabilir. Ama kızın bize benzemediği konusunda başka bir şey söylemedi. sonunda da kendini keyifsiz hissedip rahatlamanın ne olduğunu hiçbir erkek anlayamaz. Yarın Rasmus'un doğum günü. duygularım ve inandıklarım konusunda dürüst olabilirim. Đngilizler her şeyi başkalarından değişik yapmaya meraklıdır. umutlanmanın. 5 kasımın Đngiltere kralını havaya uçurmak isteyip de asılan biriyle ilgili olduğunu -papazdan. 6 kasım 1905 Bu günlüğü yazmaya başladığımda. Düşündüğümü en iyi belirten kelime bu.duyduğumda hiç şaşırmadım. Çocuğu olacağı için biraz sevindiğini ya da biraz üzüldüğünü söyleyen bir kadına rastlamadım. Biz kadınların erkekler gibi cesur. her zamanki gibi münakaşa ettik. ya sevinç ya da felaket. Gelecek yıl onlara bir Guy Fawkes yapmaya söz verdim. Sadece biraz gecikti. lekesiz. Bir çocuğu olacağını bilmek bazı kadınlar için dünyada olabileceklerin en kötüsü. şükürler olsun. duygularım konusunda dürüst davranmak. Rasmus'un yanından ayrılmıyorlar. sonra dakikadan dakikaya beklemenin. para kazanması gerekmez. sigara kartonları. hayat bu. otomobili nedeniyle ona âşıklar.
. onun deyimiyle "iyi evlilikler" yapmış olsa da babam genç yaşta ölerek annemin evliliğinin tadını kaçırmıştı. Yıllar önce. yirmi iki yaşındaki mavi gözlü bu genç Ecuador ya da her neresiyse yalnız gitmek zorunda kalmıştı. Swanny. Her ikisi de o kadar kibar. Mormor kızını biraz açılması için Kopenhag'a. O dönem. Gözleri koyu deniz mavisiydi. Torben de konuklardan biriydi. çilli olmak ve güneşten kızarmak eğilimindeydiler. Swanny kusursuz bir Danimarkalıydı. Torben duygularını göstermemeye alışmıştı. Kimse böyle mektupları annesine göstermez. Ama Swanny. kalabalık odanın öte ucunda bir yabancı gördü. On dokuz yaşındaki Swanny en sevdiği ağabeyinin Birinci Dünya Savaşı'nda ölmesinin etkisinden kurtulamamıştı. Frederikke Teyze'nin oğlu ve gelini Holbech'lerin yanına göndermişti. mektupları görmesem de güzel olduklarını biliyorum. Danca'yı ana dilleri gibi akıcı konuşmalarına rağmen ne Swanny ne de annem yetişkin oluncaya dek Danimarka'ya gitmemişti. Hepsinin kızıl ya da koyu kahverengi saçları. Özellikle sözünü . Güneşte kaldığında kızarmaz. Romans dediği bu ilişkiden büyük bir gururla söz ederdi. bu romansa inanmakta güçlük çekerdi. Buraya tayin olduğunda evlendiler. çünkü evlenme teklifi karşısında şaşkına düşen Swanny bunu ciddiye bile almamıştı. ağırbaşlı Swanny'nin yanında çocuk gibi dururdu. Yıllarca ona o birbirinden güzel aşk mektuplarını yazdı. Morfar'dan bile daha uzun ve göz kamaştırıcı bir sarışındı. her neresiyse oraya gelmesini istedi. Torben'e bir gün gibi gelmiş. Düşünün bir kere. kahverengiye dönerdi. kızlarının her ikisi de. Dorte adlı bir kızın düğününde nedime. Zaten Swanny..Mormor'un en sevdiği öykülerden biri de Swanny'nin flörtüydü. aradan on sene geçmişti. ondan çok daha uzundu. Hepsinden. kendisiyle birlikte Güney Amerika'ya. Annem altı yaş daha küçük olmasına rağmen. Ya da belki tipik kuzeyli demem daha doğru olur. üstelik Güney Amerika'ya gitmek aklının ucundan bile geçmiyordu.. oğluysa babasını andırıyordu. Mormor'un anlattıkları karşısında tepkisiz kaldı. görkemli yaşadıkları ve para harcayabildikleri Padanaram dönemiydi. derdi Mormor. Torben Rjaer tıpkı şarkıda olduğu gibi. Mormor bu hikâyeyi çevresinde dinlemeye hazır herkese anlatmaya bayılırdı. Ken eski fotoğraflardaki amcalarından birine benzer. annesinden çok daha güzeldi. Ne romans! Swanny ve Torben'i görenler. Quito'ya mı yoksa Asun-Clon mu. Annem hemen hemen aynı vücut yapısına sahip olmalarına karşın. o kadar sakin. Güney Amerika'da ikinci kâtiplik yaptığı büyükelçilikten izinli dönmüştü. Kendi öykülerini Swanny ve artık Danimarka Büyükelçiliği'nin kır saçlı soylu görünüşlü ataşesi olan Torben'e bile anlattığı oldu. kedi yeşilinden açık maviye varan gözleri vardı. Đki gün sonra evlenme teklif etti. o kadar iyi giyimli ve o kadar orta yaşlıydı ki. Anlaşılan Swanny'yi görür görmez âşık olmuştu. Aralarında hiçbir benzerlik yoktu. Genç bir diplomattı. Ken Dayı ve Mormor da birbirlerine benzemiyordu.Ama kızım Swanhild'i hiç unutmadı. onun gibi kısa ve tıknaz olmasına karşın yakışıklıydı.
bence grubu yöneten de oydu. O insanlardan bazıları partilere orada Swanny'nin annesini göreceklerini bilerek gelirlerdi. vücudu büyük kafasına küçük geliyordu. . doğrusu hâlâ bilmiyorum. eski bir sikkenin üzerindeki imparatoriçe kabartması gibiydi ya da Wagner'in ilahelerini andırırdı. Đnsanlar ona bir iskemle getirmemeyi öğrenmişlerdi. Onlardan biri bana Dancasının da tıpkı Đngilizcesi gibi çok ağır ve çok aksanlı olduğunu söylemişti. Vurgularını anlattığı . odasında kalmasını ya da hiç olmazsa erken ayrılmasını istediklerini. Artık saçından biraz daha az beyaz olan yüzünde pudra dışında makyaj yoktu. broş ve gözlerin uyumu ona yakışmaktan çok karşısındakini rahatsız eder gibiydi. Elbiseleri sanki parfüme batırılmış gibi Coty'nin L'Aimant'ı kokardı. Mormor'un ihmal edilebileceğini hiç sanmıyorum. onu farklı biri. daha saygılı davranırlar mıydı? Belki de hayır. bunu onu incitmeden nasıl söyleyeceklerini bilemediklerini anlatmıştı. Willow Caddesi'nin en şaşaalı döneminde. genellikle de mika ve altına monte edilmiş mavi bir kelebek kanadını takarak çevrecilerin kaşlarını çatmalarına neden olurdu. Muazzam bir enerjisi vardı. hemen yolun üzerindeki üniversitede okuyordum. daha terbiyeli. vücudu yaşlandıkça çekmişti. bir yıldız olarak görürlerdi" diye düşünüyorum. "Onu incitmeme"yi ben "onu öfkelendirmemek" olarak aldım. üstelik Torben'in yardımcılarından olup içki dağıtımında ve konuşulacak konu bulmada imdadıma yetişen. bence onun buna ihtiyacı yoktu. O partilere ya da bazılarına giderdim. her ikisi de doğru. Swanny'nin annesi de eğlenceliydi. Her zaman en heyecanlı grubun içindeydi. O zamandan beri o insanların da geriye baktıklarını. Zaman zaman davetlere o günlerdeki nişanlısıyla katılan annem bir keresinde bana Swanny ve Torben'in partilerine Mormor'un katılmamasını tercih edeceklerini. Onu en ilginç kılan şeylerden biri de hiç oturmamasıydı. "Eğer akıllı olsalar. Neden seksenindeki hanımefendilerden beklendiği gibi yorulmazdı? Neden akşam dokuz olduğunda uyuması gerektiğini hiç söylemedi? Hiç yorgunluktan bahsetmedi. bütün o öyküleri anlatan kadının Asta'daki Asta Westerby olduğunu sonradan anladıklarını. Tabiî hayatı boyunca oturduğu olmuştur. ama bu bambaşka bir öyküdür. ki öyleydiler. Broş aynı maviden olan gözlerinin rengini ortaya çıkarırdı da. çok sonraları hikâyelerden büyük bir bölümünü günlüklerde okuduklarını düşünürüm. Bu davetleri diplomat olduğu için mi vermek zorundaydı. Sanırım. Davetliler arasındaki Danimarkalılarla Danca konuşurdu. hiç yorgunluk belirtisi göstermedi. eğer istersem onu belli bir koltukta oturur gördüğüm sahneleri de gözümün önüne getiriyorum. buna rağmen altın yerine gümüş saçlı. hoşlandığım biri de vardı Daha sonraları o da benden hoşlanmaya başladı. yoksa parti vermeyi sever miydi. Eğer bilmiş olsalardı.ettiğim o günlerde. Ufacıktı. 1960'ların Hampstead'inde Swanny ellilerinin sonundaydı. Sanırım başı olduğu gibi kalmış.Neden? Ayakta durup benimle konuşmaktan yoruldunuz mu? derdi onu daha yeni tanıyan genç adama. daha dikkatli olur. O partilerde bütün gece boyunca ayakta durduğu kesin. Swanny ve Torben bir sürü davet verirdi. Yeterince akıllı ve zekiydi. Mormor o partilere bayılırdı. Willow Caddesi'nde tanıştıktan. O ünlü broşlarından birini. Ne de olsa köşelerinde oturup yakalayabildikleri herkese hastalıklarından bahseden sarsak ve geveze büyükannelerden değildi. ama bende bıraktığı görüntü hep ayakta ya da Madam Recamier gibi boylu boyunca uzanırkendi. çünkü Mormor'un korunmasız ya da duygusal olduğunu hiç görmedim.
anlattığım Sigrid'in bir kardeşi. oğlanı evde tuttu. Duygusallık ve iyilik. (Mormor hikâyenin burasında bir ara vererek Andersen'den ne kadar nefret ettiğini.) Yetimhane yöneticileri uysal Sigrid'i belirli bir çocuğa götürdü. Her şeyi ayarlamış. onu eve götürdü. Kesinlikle emin değilim. Chicago'da karısı ve çocuklarıyla yaşadığı North . Hikâyelerinden çoğunu daha sonra günlüklerinden okumuş olsam da.Ben yapmazdım! Düşüncesi bile korkunç! O çocuk doğruca geldiği yere gönderilmeliydi. Yine de Sigrid onu bağışladı. Kadının mutlu bir evliliği vardı ama çocuğu olmuyordu.Belki de çocuğu sevebilirdim. şakağına tabancasını dayayıp intihar etmiş. bütün bunlar boştu. ardında dul bir kadın ile dört çocuğunu bırakmıştı. Sigrid'in kocası onu Mormor'un annesinin hayranlık duyduğu Hans Andersen'in doğduğu Fyn Adası'ndaki Odense Yetimhanesi'ne götürdü. odanın en uzak köşesindekilerin gözlerinde gezdirdi: Bütün bu sevgi muhabbeti boş. hiç değilse benim kulağıma öyle geliyordu. Söylemem gereken. Bu kelime Mormor için ihtişam ve günah çağrıştıran bir sözcüktü. sevgilisine yanlışlıkla zehirli mantar yedirip öldüren kuzininden ve Odense'deki yetimhaneye giderek evlat edinmek üzere kimsesiz çocuk arayan bir akrabasından söz etmişti. Çocuk kendi oğluydu. o hikâyelerden ne kadarının gerçek. buna rağmen onun hâlâ "dünyanın en büyük çocuk kitapları yazarı" olduğunu kabul ettiğini anlatır. dedi bir kadın. Willow Caddesi'ndeki partilerden birinde. 1929'daki ekonomik krizden sonra başka bir kuzeni. Karoline'nin. . . Kim olduğunu.Ben sevmezdim. Onun sevdiği dramaydı. Ahlak tartışması hemen alevlendi. daha sonra kocası ona gerçeği açıkladı. 1920lerde Kopenhag'da katıldıkları büyük bir ziyafetteki boşanmamış tek çift olduklarını da daha önce bir kez anlatmıştı. Mormor'un kardeşi yoktu. küçük çocuğun güzelliği ve cana yakınlığı hemen Sigrid'i etkiledi. Burada küçümseyici bir tavırla "metresi" diye ekledi. Gözlerini insanların yüzlerinde. Mormor sözün burasında parlak mavi gözünü dinleyicilerin arasındaki erkeklerden birine dikti: . Daha sonra yıkıcı bir bakışla ekledi: Zaten kolay sevmem. canlılık ve güçtü. Bu hikâye daha sonra olacakları değerlendirmek bakımından önemlidir. gerçekte Mormor'un kendini pek seyrek tekrarladığını söylemem gerekir. Odense'ye yaptığı iş seyahatlerinden birinde tanıdığı başka bir kadından olmuştu. derdi. sevgiyi öldürür. bir gelişme ve bir de son kattı. evlat edindiler. sokakta işeyen o kızın hikâyesini okumadan önce sadece bir kere dinlemiştim. Mormor gerçeğe bir başlangıç. . ama umutsuz karmaşaları başsız sonsuz dramlarıyla ıslak bir mürekkepbalığına benzeyen gerçeğin onu tatmin etmediğine inanıyorum. insanlar Sigrid ve kocasının yerinde olsalar neler yapacaklarını anlattılar.Kuzinim oğlanı görür görmez âşık oldu. yumuşaklık ve acıma. O dönemde bunu yapmak oldukça kolaydı. Şimdilerde koca bir adam olmuştur. Evlat edinme öyküsünün de varlıklı bir kuzininin başından geçmiş olması gerekir. evlat edinmek istediğiniz çocuğu seçer ve götürürdünüz.öykülere uydururdu. 1880'li yıllarda Amerika'ya göçen uzak bir akrabası. En sevdiği cümlelerden biriydi. Mormor'a göre çocuk o sırada bir yaşındaydı. Mormor'a göre. dedi Mormor. nasıl doğduğunu bilmek. Öykülerinden çoğu şiddetli bir ölüm içerirdi. ne kadarının abartılı ya da uydurma olduğunu bilmediğimdi Daha önce de belirttiğim gibi Mormor gerçek bir romancıydı sadece romanlarını altmış yıllık bir dönemi kapsayan günlüklere yazmıştı. Mormor'la gerçek hep heyecan verici oldu. sonunda kocasıyla birlikte evlat edinmeye karar verdiler.
Swanny bana Torben'le birlikte Hansine ve kocası Samuel Cropper'i Mormor ve Morfar'ın 1947'de kutlanan altın evlilik yıldönümü partisine davet etmek istediklerini. Swanny. 1920 yılında evlenene dek ailenin her işini yapan tutsağı olarak yaşayan Hansine basit bir tanıdık olmaktan öteye gidemez. Swanny'nin evindeyken bana yirmi üç yaşından bu yana ağlamadığını. demiş Mormor. Mormor gündüzleri Hampstead ve Heath'de dolaşırdı. Onu daha da ilginç kılan. Belki de zarar verebilecek birinin yoldan çekilmesi ya da bir sorunun daha ortadan kalkması gibi. Bir çeşit rahatlama. uzun boylu ve yakışıklı bir adamdı. Leyton Orient'in sahasında oynadığı maçları kaçırmaz. Bu nişanı Birinci Dünya Savaşı'nda. aile üyelerim gibi onu da kabul ettim. "Eğer onu çağırırsam". Mormor'un yanındayken kimse Harry Amca hakkında olumsuz bir söz söyleyemezdi. Mormor'u bir kez köpek yarışına götürdüyse de Mormor futbol maçına gitmeyi baştan reddetti. iki mevzi arasındaki boş alanda. Harry'yi görmediği. o gün. Hansine yaklaşık yedi yıl sonra öldüğünde Mormor'un neredeyse mutlu olduğunu söylerdi. tıpkı bir gazeteci gibi başkalarıyla ilişki kurmak. onlardan duyduklarını günlüğüne yazardı. hatta bilebildiğim kadarıyla Ken Dayı için de. Onu pek seyrek görmekle birlikte doğduğum günden itibaren adını duydum. annem. Victoria Nişanı sahibi olmasıydı. "sadece bakmak için" dükkânlara girip çıkardı. Padanaram ve "98"de de komşuları arasında bazılarıyla görüşürdü. Morfar'ın uzun yıllar önceki Chelsea günlerinden iş arkadaşları vardı. ama Harry Amca'nın bulunduğu yerlerde asla. mülakat yapmaktı. Yumuşak ve iyi huyluydu.sonra da Swanny ve annem ona "Mor'un erkek arkadaşı adını taktılar. Yaşlandıkça da bu özelliğini kaybetmedi. annesinin bir kez bile bir kadından "arkadaşım" diye söz etmediğini söylerdi. Onun hakkında bildiklerimin çoğunu annemden duydum. Evi Leyton'daydı.Clark Sokağı'ndaki evin St. aralarında "Jack" Westerby adlı bir erin de bulunduğu birçok yaralıyı kurtararak kazanmıştı. onu son gördüğümde yani Morfar'ın cenazesinde. Annem Mormor'un hiç kadın arkadaşı olmadığını. o da Harry Duke idi. Bir gün. kendisinin de adıyla hitap ettiği tek bir kişi vardı. köpek yarışlarına gitmekten hoşlanırdı. Mormor'la ilgili her şey gibi Harry Duke de şaşırtıcı biriydi. Mormor'a adeta tapardı. hâlâ kendi dişleri ve saçı vardı. Onun yaptığı. basitlikten çok komik ve espriliydi. Harry Duke zarif. Mormor neredeyse insanın kanını donduracak ölçüde kendi kendine yeterliydi. Harry Amca. Onunla karşılaştırıldığında. son kez oğlu Mads bir aylıkken öldüğünde . bunların yanında gerçek bir kitap kurdu ve tiyatro hayranıydı. Đnsanlarla konuşur. anlaşılan Mormor'un Hansine'nin kızıyla hiçbir teması yoktu." Swanny. ancak Mormor'un bunun sözünü bile ettirmediğini anlatmıştı. O benim için Harry Amcaydı. 1948 yılında emekliye ayrılmadan önce Thames Su Dağıtım'da ya da o dönemdeki adıyla Belediye Su Đşleri'nde memur olarak çalışmıştı. Valentine Katliamı'nın gerçekleştirildiği yerin hemen yanında olduğunu yaşlanıp da Danimarka'ya döndüğü güne kadar öğrenmemişti. yemek yerlerdi. sadece benim için değil. insanlarla dostluk kurmazdı. Mormor bir züppeydi. Hansine Morfar'la aynı yıl öldü. Mormor da onların karılarını tanırdı. "bu sadece bize yardımcı olması için olur. Bazen Harry Amca'nın arabasıyla gezintiye çıkarlar. Heath Sokağı'nda yukarı aşağı yürür. Bütün bu insanlar arasında Mormor'a adıyla hitap eden. Harry Amca'nın karısı Morfar'dan birkaç yıl önce ölmüştü. Her ikisi de yemekten ve içmekten hoşlanırdı. hatta telefonda bile konuşmadığı haftalar olurdu. birlikte müzelere ya da sergilere giderler.
kızının güzelliği ve toplum içindeki yerinden gururlanmak zorundaydı. oğlu ölürken Mormor yanındaydı. sanırım Asta bundan pek mutlu olmazdı. o nedenle Swanny'nin yapması gereken fazla bir şey yoktu. gülmekten hoşlanırdı. evin güzel sahibesinin hareketlerini izlemesini bir türlü kabullenemedim. ama o mektubun yazan gerçeklerini açıklamak için neden o kadar süre beklesindi ki? Yoksa bir dergi Swanny'nin ilk resmini yayımladıktan bir sonra mektubun gelmesi tesadüf olabilir miydi? Ya fotoğraf mektubun yazarında ani bir kıskançlık veya pişmanlık duygusu yarattı ya da mektup yaşam boyu süren öfkenin son halkasıydı. Sadece kadınların davet edildiği bir öğle yemeğiydi. Ben daha çok ikinci açıklamaya inanmak eğilimindeyim. ama kötü. Swanny'nin fotoğrafının Tatler'da basılması. 1880'de doğduğu için oğlunun asker olarak gösterdiği cesaretten ya da meslek hayatındaki başarısından. büyükelçilik mensuplarıyla birlikte poz verdikleri sırada çekilmişti. ağlamamıştı hatta Mogens'in öldüğünü bildiren telgrafı aldığı gün de dahil. onu kollarının arasına almıştı. kral ailesi. Söz konusu fotoğraf Danimarka kraliçesinin (belki de Danimarka kralıyla eşinin) Đngiltere ziyareti sırasında verilen bir yemekte. Başkalarının beceriksizliklerine güldüğü kadar kendi yaptığı saçmalıklara da gülerdi. asla. şimdi yaz" diye bir düğmeye basmış olmalı. Mads'in ölümü bekleniyordu. Bana Mads'ın ölümü ve kendi savunmasız gözyaşlarını anlatırken bile kıkırdamaktan geri kalmamıştı Onu düşündüğümde. Merdivenlerden inip Morfar'ın bulunduğu odaya girmiş. Buna ne annem ne de Swanny inanmazlardı. Bu da hikâyelerinden sadece biriydi. kendine her türlü kısıtlamayı uygulayabilecek bir ölçülülüğün ruhu. Resmin altında. Her zamanki gibi bugün de o resmin Swanny'nin sonraki sorunlarının kaynağı olduğunu düşünüyorum. Bu nedenle Swanny onun hayalini kurduğu kızıydı. bilgece bir gülümsemesi ya da kuru bir kıkırdaması vardı. Dergiyi Harry Amca'ya gösterdiğinde. Bu olay. geçmişini ve duygularım çelik bir denetim altında tutan biri olarak görüyorum. Muzır olabilirdi. Hortensiavej'deki evlerinde geçmişti. Daha sonra gelen bir kuşağın üyesi olsaydı. yine de sabah gelen mektupları açtığında saat epeyce ilerlemişti. onunla son derecede övündü. Tatler'daki fotoğraf "Tam zamanı. bu da onu insanlara çok sevdirirdi. hayatındaki gelişmeleri değişik kaynaklardan öğrenmesini. onuru başka şeylerden kaynaklanacaktı. hatta ondan da öteydi. artık sırlarını başkalarıyla paylaşmak gereği duymayan. Swanny'nin ona olan sevgisinden ve bencil olmamasından yararlandı. bebeğin öldüğünü söylemiş ve ağlamaya başlamıştı. ama kızını gerçekten çok sevdi. Kızlarından biri Akademi üyeliğine seçilse ama evlenmese.ağladığını anlatmıştı. Asta'nın toplumsal arzusunun tepe noktasıydı. ama yabancılara anlatılacaklardan değil. Mektubu yazan kim olursa olsun. belki de nerede oturduğunu görmek için Willow Caddesi'ne gelmiş olmasını. Yemek pişirmek için iki. Swanny Mormor'un koca kafası ve ince bacaklarıyla kavga arayan bir güvercine benzediğini anlatırdı. Morfar bir süre Mormor'un yüzüne bakmış. çın çın öten kaba bir kahkahası. daha sonra odadan çıkmıştı. Öte yandan. Swanny ise boynundaki bir dizi inci ve soluk tuvaletiyle muhteşemdi. servise yardım etmek için de bir kadın gelmişti. beşiğinin yanına çömelmiş. yıllar boyunca bir gözünü ve bir kulağını Swanny'ye dikmiş olmasını. Kopenhag'da. büyükelçi ve Danimarkalı bir kadın tarihçinin yanı sıra onların da adı yazılıydı. . Bir gün bir daha ağlamamaya karar vermiş. Torben beyaz papyonu ve frakının içinde çok soylu ve yakışıklıydı.
O günlerde Swanny. Mektubu okuduğunda tepeden tırnağa kıpkırmızı oldu Aynada koyu kırmızıya kesen yüzünü görebiliyordu. kâğıdı buruşturarak çantasına tıktı. Swanny anneme ve bana en son o mektubu açtığı zamanı anlattı. kahvesini içmiş. Mektupları alıp yatak odasına çıktı. Saat 12. Onun gözünde hiçbir yemek karalahanalı domuz etinin. banyoya geçerek musluktan bir bardak su doldurdu. Zarfın üzerine adı ve adresi daktiloyla yazılmıştı. Sonra mektubu yeniden okudu. bakmadan elini uzattı. Korktuğu bir şeye dokunmak zorunda kalmış biri gibi elinin titrediğini fark etti. Bir süre sonra ayağa kalktı. aynı cins zarfa konarak Swanny'nin kendi mahallesinden. lille Swanny? Yazısını tanıyorum. Torben'in bulduğu içkinin en gözde markalardan biri olmasından duyduğu mutluğu anlatmaktadır. konukları on beş dakika içinde gelecekti. Kimden o mektup. broşunu takmış. meyve çorbalarının ya da sildesalat ve Krustader'in yerini tutmasa da ara sıra kıymalı böbrek güveci yemekten de hoşlanırdı. Kendi kendine en doğru işin mektubu yırtmak ve içeriğini unutmak olduğunu söyledi. Ne annenin ne de babanın çocuğusun. sanırım bir çöplükten aldılar. tencere kapakları kaldırıp tütsülenmiş som balığı kokmuyordu. Mektup yok olmuştu. Đlk konuklar gelmeden aşağıda. yardım dilenen bir mektup bekliyordu. konukların yanında belli ederdi. Artık gerçeği öğrenmenin zamanı geldi. "Kendini büyük ve güçlü görüyorsun. ne var ki okudukları beynine kazınmıştı. oturma odasında Mormor'la birliktedir. yani mektubu yırtmadı.15'ti. uzatmaya çalıştığı parmağını hemen geri çekti. Kâğıda dokunmak bile yeterince kötü bir duyguydu. Nefessiz kalmaktan korktu. beyaz saçını üzeri parlak taşlarla süslü ince bir fileyle toplamış. bu rahatsızlığını da özellikle yemek masasında. Londra NW3'ten postaya verilmişti. Kendi annesinin. Bu bir Danimarka pulu mu?" Oysa şimdi Mormor yeterli uzaklıktaydı. "sizin Mormor" diye bahsettiği kendi annesinin başından geçen bir öyküyü . Eğer Swanny on kadın misafiri için hazırladığı yemekte tütsülenmiş bir balık ya da et sunmazsa Mormor bundan rahatsız olur. biraz daha rahat nefes almaya başladı. Mormor yine o güzel siyahlı günlerinden birindedir. kızarmış ördeğin. O oda kocasına aitti." Mektup sekize bölünmüş mavi Basildon Bond kâğıdı üzerine dolmakalemle yazılmış.Mormor çoktan aşağıya inmiş. Yazı masasının yanındaki iskemleye oturdu. Ne adres ne tarih ne de hitap vardı. ne yemekler yapıldığını görmek için mutfağa girmişti. Đşte bunu yapamadı. Başını açık pencereden çıkarıp derin derin nefes aldı. Genellikle. mektubun görünüşü bile Swanny'nin hoşuna gitmemişti Para isteyen. Kendi çocukları öldüğünde seni bir yerden. ilk yemekle birlikte içilecek snaps'tan heyecanla söz etmektedir. Arada sırada ona ve Torben'e böyle mektupların geldiği olurdu. küçük yazı masasına oturdu. Torben'in çalışma odasını hiç kullanmazdı. titremeye başladı. Kafası eğik. Mektubu yırtamayacağını anlamıştı. Swanny mektubu ikinci kez okuduğunda. Yemekten her zaman hoşlanmakla birlikte büyük bir çoğunlukla Danimarka mutfağına sadıktı. tüm vücudu titriyordu. bütün bu havan komik görünüyor. Dişleri birbirine vuruyordu. ama gerçekte bir hiç olduğundan. kutsaldı. Morttior'un meraklı bakışlarından kurtulmak için öyle yapardı.
Konuklar gelir. Tek bildiği. sigaralarını tüttürürler. Mormor. onu bulmak için odaları dolaşır. bir adım bile atamadan hizmetçi gözükür. herkesle teker teker ilgilenmeye çalışır. Herkes filmi görmüştür. yapılacak fazla bir şey yoktur. Ne bekleyebilir ki? Bir açıklama mı? Oh. "Yoksa bana söylemek istediğin bu muydu?" Swanny annesini konukların arasından çıkaramaz. Tabiî. ancak filmin yapıldığından haberi bile olmayan Mormor cevap verir: "Evet evet. Herkes. gözlerinin sürekli olarak annesini aradığını fark eder. Yüksek sesle "Eteğimin altından kombinezonum görünmüyor değil mi?" diye sorarak kızını güç durumda bırakır. Odessa Limanı'ndaki Poterrikin. anneannesi olmasının imkânsız olduğudur. bir dikişte bitirir. hiçbir içkiye dokunmadığını. daha önce hiç yapmadığına yemin ettiği bir şey yapar. Yüksek "Louis" topuklarının üzerinde. gerçekten de ötekileri görecek durumda değildir. Amerikan hava gemisi faciası. bulduğu sherry bardağını ağzına kadar doldurur. yemeğin hazır olduğunu. Herkes birkaç sherry ya da cin tonik içer. düşünülmesi bile gereksiz bir saçmalık olduğunu mu? Bilemez. Jfrgensen. kimse alkol sınırlarını aştıktan sonra otomobil kullanıyor olmaktan ya da o dönemde kullanılan deyimle "etkisi altında olmak'tan endişelenmez. Her şey yolundadır. Belki de annesi pişman olmuş. oturma odasına geri dönmek zorundadır. bir snaps şişesine sarılır. Mormor yemek odasına . Hackney'de genç bir kadınken dünyada olup bitenleri anlatmaktadır: kimin Norveç kralı olacağı tartışmaları. konuklarını yemek odasına götürmesi gerektiğini bildirir." Sözünü tamamlamak ister. ne var ki Swanny omzuna dokunarak fısıldar: "Konuşabilir miyiz?" Tam da şu sırada mı? Daha fazla bekleyemeyeceğini. anneannesi olarak söylenen kadının belki de hiçbir zaman olmadığı. konuşmanın merkezindedir.anlatmaya başlar. Oturma odasında toplanırlar. mektubun doğru olması durumunda. onur konuğu Aase Jfrgensen bile söyleyeceklerini duymak istemektedir. Mrs Jfrgensen'e Odessa'nın topa tutulmasını anlatmaktadır. Potemkin gemisi ile ilgili anlatılanların hepsini duymuştur. Sanki annesinin büyüsü altında gibidir. Swanny'nin tek duyduğu. kızına sabırsız bir ses tonuyla konuşmak istediği her neyse bekleyebileceğini söyler. Mormor bir grubun ortasında. Kendisi de dahil. Geri döndüğünde annesi odada değildir. hatta deniz tarihi profesörü Mrs. bol katranlı uzun sigarasının dumanım çeker. Takvim 1960'ları göstermektedir. çevresindekileri etkisi altına almış. yemek öncesi içkilerini içip. annesini konuklardan uzaklaştırmak ve ona sormak zorunda olduğudur. Hiç kimse Swanny'nin zarif oturma odasının duvarındaki Cari Larsson'un bir sis perdesi ardında kaybolacak kadar duman dolmasını önemsemez. Neden? Neden konuklar gidene kadar beklemiyor? Mormor böyle düşünmektedir. Yemeğin on dakika içinde hazır olup olamayacağını görmek için mutfağa gider. Kendisine tamamen yabancı. Bütün bunlar 1905 yılında. eskisi gibi ufak tefek görünmez. Swanny aklı bambaşka bir yerde konukları arasında dolaşır. endişeli olduğunu. Biri "Potemkin Zırhlısı mı demek istiyorsunuz?" diye sorar. Tıpkı bir âşığın sevgilisine bakması gibi. ama hayatında snapsın özel bir yeri olduğunu söyler. odada annesinden başka kimse yok gibidir. sadece on bir kişi vardır. güçlü birisidir. korktuğunu anlatır. duyduklarının dikkate alınmayacak şeyler olduğunu. Gözlerini annesinden ayıramamaktadır. bir gemiydi. peşinden hole çıkmıştır. o sıcak yaz günlerinde oldu.
içindekileri düşündüğünü anlatacaktır. uyandığında duygularının düzelmesini umar. kurtuluşu uykuda arar. Swanny değişik bir zamanda gelmemeye özen göstermişti. yatakları ayrıdır. Jfrgensen'e kısıtlı sayıda üretilmiş Royal Copenhagen porselen yemek takımını göstermekte. çantayı temizlemek zorunda olduğunu düşünür. neredeyse yukarı kata çıkacak annesini uyandırarak "Şunu oku ve bana doğru olup olmadığını söyle. Mormor kanepeye uzanmış The Old Curiosity Shop'u okumaktadır. çanta da yanında. Altıncı bölüm Swanny'nin evimize gelip mektuptan bahsettiği gün. Hafifçe yanık yüzündeki koyu kırmızı dudak boyasının çarpıcı bir görünümü vardı. Gitmeyecektir. okul gemisi lanetli Georg Stage'de öğrencilik yapıp hayatta kalan deniz subayı Erik Holst'la evlenen bir porselen koleksiyoncusundan söz etmektedir. soracaktır. odasına çıkıp yatacağını söyler. tesadüfen evdeydim. Daha da ötesi. Böyle bir şeyi kim. Gözünü çantaya diktiğini. biraz sonra yorucu bir gün geçirdiğini. anneme telefon ederek. Swanny'nin başı çatacak gibi ağrımaktadır. her zaman olması gereken yerde. boya olduğunun sanılmasıydı. Mektuba bir daha bakamamıştır. Her zamanki gibi bir çarşamba öğleden sonraydı. O sırada annesini yalnız yakalayabilse. ama becerememişti. Mektubu ne Torben'e göstermiş ne de Mormor'a bahsetmişti. Kendi de söylediği gibi "büyütmemeye karar vermişti". Akşam olur. Doğru mu? Doğru olmadığını söyle. Hiç olmazsa o gün. koltuğunun yanında. Ne var ki davet sona erip konuklar gittiğinde. tek isteği yatıp uyumaktır. Mrs. Tabiî ki aslında mektup hakkında konuşmamak. Torben'in eve dönmesinden çok önce iki aspirin alıp yatar. her şeyi unutmak istiyordu. nasıl unutabilirdi ki? Parlak gümüş saçlarının kesimi çok güzeldi. beşe doğru uyanır. Beklemek için kendini zorlamıştı. Đlk snapstan sonra içtikleri onu sersemletmiştir. üzerinde büyük pırlantalar vardı. içinden gelen sesi dinler ve dilini tutar. oturma odasında. özel bir konu hakkında konuşmak istediğini de söylememişti.gitmiştir bile. saçlarının doğal renginde değil. Bunun günlüğünü yazmak için iki saat yalnız kalmak anlamına geldiğini şimdi anlıyorum. Sormayı başaracaktır. Đlginç olanı. Ertesi sabah çok erken. Mektup cuma günü gelmiş olmasına karşın. halının üzerindedir. Sanki çantasına bir torba dolusu kusmuk ya da çürümekte olan bir leş atmış gibidir. kulaklarına da bir keresinde Nancy Mitford'un yaşlanmakta olan bir . Torbenle aynı odada yatmalarına rağmen. Torben'in sol elinin yüzük parmağına taktığı yüzük platindi. Torben evde yoktur. Bilmeliyim" diyecektir. bize anlatmak için çarşambaya kadar beklemişti. Mektup çantasında.
Biliyorum. Parmakları bir maşa gibiydi. dedim. . dedi annem. yırtıp atardım. Marie. Ben olsaydım. Özür dilerim. O zaman annem yapmacık bir kahkaha attı. bana "Alay etme" diyorsun. Benzeseydim şaşardım. Mektubu parmaklarının ucuyla çantadan çıkardı. ama bu hareketi yapmacık ya da abartı değil. Sonra cılız bir sesle: . . çoktan gidip sormuştum.Alay etme.Tabiî ki uydurur. O zamanlar Swanny'nin yaşına geldiğimde onun gibi görünmek istediğimi düşünürdüm.Herhalde değil.Şimdiye kadar neden sormadığını anlayamıyorum.Ben olsaydım demekten vazgeç.Bak Swan. .yüz için en uygun takı olarak nitelendirdiği pırlanta küpelerini takmıştı. bu saçmalıklara inandığını söylemek istemiyorsun. Marie. değil mi? Swanny'nin gözleri umutsuzlukla annem ile benim aramızda gidip geliyordu. . Bunları daha önce hiç görmemiştim.Tabiî yırtıp atardın. Üstelik nerede oturduğumu nasıl bilecek? Benim hakkımda nereden ne öğrenecek? . Dayanamıyorum Swanny. Eğer bunu bu kadar ciddiye alıyorsan. Geçen cuma sorman gerekirdi. Seni kıskanan biri olduğu belli. okuduklarını ne kadar çok düşündüğünü anladık. ama şimdi sor. hiç de Swanny'ye benzemiyorum. . . Senden başka kimse bu mektuba bir saniye bile inanmaz. Swanny başıyla bir hareket yaptı.Peki. . Anneme sor.En doğrusu ona sormak. Resmini Tatler'da gören birisi. anneme sor. Sanki dağılıp havaya uçacakmış gibi ellerini kenetledi. lütfen alay etme.Doğru olmasa bu insan bunu neden söylesin? Her kimse böyle bir hikâyeyi uydurmuş olamaz ki. çünkü sen Mor'a çok benziyorsun. . Annem konuyu hafife almaya çalıştı. sadece bir iğrenme gibi göründü. ama kahkahadan kırılmamak için kendimi zor tutuyorum. o zaman mektubu ne kadar ciddiye aldığını. Swanny çok sakin bir sesle konuştu. oysa şimdi o yaşa on yıl kaldı. minicik bir hayır işareti. Bana gelse. .
"Yaşımdan konuşmak istemiyorum. ama bütün bunlar duyarlı ve hayali geniş olduğu anlamına gelmez. Annemi çok seviyorum ve onu sevgiyle hatırlıyorum. "Bana sormam gerektiğini gösterdiniz.- Korkuyordum. dedi.O zaman tabiî ki sormalısın.Ne gibi? _ Bilmiyorum. Mor'un sevgili kızısın. Hep evlat edinildikleri sonradan öğrenen gençleri duyarız ama Tanrı aşkına.Ona sormaktan çekinmiyorum. dedim. Swanny'nin bunu kabul etmeyeceği açıktı. o değişikti. o domuzun. . Nereden bilebilirim? Saçma olduğu belli. Biliyorum. Swanny duyarlıydı. ama tartışmadık. annemin bunu yapacağından emindi. Swanny "Soracağım" dedi. yumuşak ve sert. işleri düzeltmek istiyordu. ufuktaki büyük haksızlığı fark ediyordu. mektubu göster. başını salladı.Evet ama. çekingendi. Ann? O mektubu yazan yalan söyledi. sorayım. istersen seninle geleyim. Đlginç olanı bütün bu özelliklerin Asta'da da bulunmasıydı. Sormalısın. kendini neredeyse hiç düşünmedi. sorman gerekir. Bir gece daha geçirmeden her şeyi annesiyle tartışmak. O isimsiz insanın." Ne sesinin tonu ne de inanmayan ifadesi değişmişti. Bu korkunç bir şey. böyle olduğunu biliyorsun. benim için çok iyi bir anneydi." içini çekti. Yüzünde bundan sonra sıkça göreceğimiz bir umutsuzluk vardı. Swanny omuzlarını kaldırdı. o zırdelinin hemen başka bir şey anlatmak istediği belli olacaktır.Ne sandın? . isteseydi. elli sekizliklerin değil. bir anneme bakarak sordu: . Seni evlat edinmiş olması mümkün mü? Neden evlat edinsin ki? Đşe bir de böyle bak. Bu seni gerçekten de endişelendiriyor mu? . o da duyarlı ve duyarsız. Eğer mektup anneme gelmiş olsaydı. bunu kendin de söyledin. katı ve savunmasız. değil mi Marie? Değil mi. Keşke açmasaydım!" Swanny gittikten sonra annem ve benim bu konuyu tartışmamızı beklerdiniz. Eve döner dönmez. . böyle demekle beni inciteceğine aldırmaz bile. ama söyledikleri acıklıydı. Sadece büyük bir haksızlığın hazırlanmakta olduğunu görerek öfkeleniyor. dedi annem. . Şimdi. . Annem mektubu yazanın yazdıklarının doğru olduğuna inanmış olabileceğini . elli sekiz yaş fazla sayılmaz. daha yaşlanmadım. Kendi çocuğunu doğurabilirdi. roman ve gerçek yazan özelliklerinin hepsine sahipti. düş gücü gelişmişti.Mor'a sormalısın. saldırgan ve çekingen. Annem Swanny'nin korkularını anlayamıyordu. "Evlat edinilmiş olamam. ama bütün bunlar için çok yaşlıyım. her an doğurabilirdi. annem zaman kaybetmeden Mor'a sorardı. doğurduğu çocukların çokluğundan şikâyet edip bütün suçu Far'a atsa da. Swanny bir bana. iğrenç. O da hep böyle söyler.Benim sormamı ister misin? dedi annem.
yüzü pudralı. Yazın ortasında olmamıza karşın hava sıcak değildi. Ertesi sabah. yiyecek olarak da kransekase ya da badem ezmesinden yapılmış çok katlı bir taca benzer nefis bir pasta hazırlanırdı. bahçeler de çiçek doluydu ama gök kurşun gibi griydi. bilmeden yaşamaya daha fazla dayanabilecek miydi? O gün. onu bir kese kusmuk ya da fare leşine benzetmekten vazgeçmiş. Çimenler parlak yeşildi. ev işlerinden sevdikleriyle meşgul oldu. Mektubu tekrar tekrar okumuş. Swanny hakkında bir daha konuşulmadı. Bütün bunları hiç önemsemeden. Her şey bilmekten daha iyi değil miydi? Peki. Bu aşamada iki cümleden birini söylemiş olmalıdır: "bir Danimarkalının kahvesiz yapamayacağı" ya da "Bu duyduğum iyi kahvenin kokusu mu?" Swanny kahve tepsisini getirdi. gözüne uyku girmemişti. bunun gerçeği öğrenmeden önceki son gecesi olduğunu düşünmüş. Kahve olana kadar ortalıkta görünmez. ne kadar güzel olduğunu kendi gözlerimle görmüştüm. Kelebek kanadı gözleri öylesine parlaktı ki. Swanny sözünü keserek sormak istediği bir . midesi de bulanmaya başlamıştı. Ama bir öykü değildi. bir daha asla gerçeği öğrenemeyeceğini düşündü. Asta hâlâ yukarıda. Swanny'nin annesi için bir çikolata partisi düzenleyeceğiydi. Konuyu değiştirdik. midesi gerginlikten daha fazla bulanır oldu. kısa bir süre sonra evden ayrıldım. üçüncü kattaki odasındaydı. kimleri davet edeceğini. Nişanlısı artık sonuncu olacak. üzerine nakış yapmayı çok sevdiği hayatın ta kendisiydi. Swanny. Swanny'nin kafası her çeşitten fantezi yaratmıştı. halife alarak söyledi. geniş misafir salonlarından birinin görüntüsünü iyileştirmeye çalıştı. Asta'nın bulunmuş çocuklar konusunda konuştuğu doğruydu. anneme iki gün daha tereddüt ettikten sonra kararını verdiğini ve Asta'ya sorduğunu söyledi. hava da serin. Asta bunlardan konuşuyor. Asta orada ölmüştü. kararını neredeyse yeniden ertelemek üzereydi. koyu lacivert bir elbise ("koyu lacivert bir yürüyüş elbisesi") giymiş. giderek yakından tanımış ve her satırını ezberlemişti. Kararını verdiğinde yine titriyordu. Asta gitmiş ve Harry Amcayla evlenmişti. Asta orada ölmüş. yatıyordu. Swanny gündelik işlerine daldı. bazı günler gözlerinden renkli bir ışık çıkıyor gibi olurdu. Onu özleyip özlememeğini değil. başka ne gibi yiyecekler sunulması gerektiğini yüksek sesle düşünüyordu. konuyu daha fazla tartışmamızı önledi. ağaçların yaprakları sıktı. Bir keresinde böyle bir partiye katılmış. Saat on bire yaklaştıkça. öykülerinden çoğunun konusu da buydu. Artık kimse böyle bir parti vermiyordu. gündelikçi kadın gelmiyordu. Asta on bire iki kala. göründüğü zaman da bir Danimarkalının kahvesiz yapamayacağıyla ilgili bir yorumda bulunurdu. Bir gece önce. belki de bir çeşit itirafla sonuçlanacaktı. çok heyecanlı bir sahneyle başlayacak. Eğer bu Asta'nın öykülerinden birisi olsaydı. bazı mobilyaları cilaladı.ama bütün hikâyenin Asta'nın uydurmalarından kaynaklandığını sandığını söyledi."bir gün" evleneceğini söylediği nişanlısı gelmişti. Dinleyicilerinden bazıları da bunu çok ciddiye almışlardı. ısmarladığı çiçekleri alıp Çin vazolarına yerleştirdi. daha sonra içindekilerin ortaya dökülmesi. Bütün bunların saçma olduğunu biliyordu. sonucu çok sonraları öğrendim. Bunun anlamı. Đşte orta yaşların sonuna gelmiş olgun bir kadın elinde zehirli kalem tutan birisi aslında anne babasının çocuğu olmadığını yazdığı için bir haftadır endişe çekiyordu. lacivert eşarbını kelebek kanadı broşuyla tutturmuş aşağıya indi. çünkü içecek olarak içine çırpılmış krema atılmış kakao verilir. Asta'nın seksen üçüncü doğum günü yaklaşmıştı ve doğum gününü çikolata partisi olarak adlandırdığı bir davetle kutlamak istiyordu. beyaz saçlarını file içinde toplamış.
çantasından gözlüklerini aldı. daha sonra sağa sola çevrildi. Yalan mı? Tabiî Asta söyleyebileceği en kötü şeyi söyledi. Swanny ona engel olamadan mektubu önce dörde. annesinin çikolatalarını çalan bir çocuk endişesi içinde olduğunu anlatacaktı. Bunu düşünmenin bile insanı öldürebileceğini anlattı. gecelerdir gözüme uyku girmiyor. bir kere şeye sorulacak en zor soruyu sormak zorunda olduğunu söyledi. bilmiyor musun? Yakacaksın. başının içinde sanki davullar çalı yordu. ama Asta okul bahçesindeki alaycı ve muzip bir çocuk gibi. hayır. . . kâğıtları başının üzerine kaldırdı. dedi Swanny. Lütfen. Mektubu okudu ve Swanny için korkunç görünecek bir şey yaptı. gülebilirsin. ileri geri oynattı. . mavi bakışları önce yukarıya tavana. bir yandan da sanki kâğıtlar tozluymuş gibi ellerini ovuşturuyordu. diye ağladı Swanny. Swanny dilinin arkasındakileri çıkardı. Bilmeliyim. . nasıl yapabildin? . onları tuttuğu elini. Bunu herkes bilir. sonra kahkahayı patlattı. Lütfen mektubu oku. tuzağa düşmüş görünüyordu. Eğer seni mutlu edecekse. lille Swanny.şey olduğunu söyledi. Bir yandan da tiz bir sesle bağırıyordu: . Peki ama. Swanny. hayır. Genellikle de öyle yapardı. Swanny'ye tehdit dolu bir bakış atarken. Swanny daha sonra annesinin yüzünde yasak bir şeyi yaparken yakalanmış birinin ifadesi "ben-bundan-nasıl-kurtulacağım?" endişesi. sonra sekize bölmüş.Çünkü bu durumda. birisine el sallıyormuş gibi. .Hayır.Neden yaptın? Lütfen bana o parçaları ver.Lütfen gülme.Neden yaktın? Nasıl yapabildin? . annesine böyle resmî biçimde hitap etmezdi. Asta mektubu alıp baktı. Hele senin yaşında! Đmzasız mektuplara ne yapman gerek. gerçek ne? . hayır! . Hayatta. kılıfından çıkardı.Eğer öyle istiyorsan. Swanny bir çığlık atarak kâğıt parçacıklarını kurtarmak istedi. bilmek hakkım. sesi o kadar alçaktı ki Asta bile bir sorun olduğunu anladı.Moder. Kelimeler ağzından boğuk boğuk dökülüyordu. Asta sessizce dinledi. küçük parçalara ayırmıştı bile. Gözleri hareketlendi. yalan. Eğer yalansa. Nabzı hızlı atıyordu. Tabiî ki gözlüğü olmadan okuması mümkün değildi.Bütün bunlar çok çocukça. yakmak en iyisi.Nasıl yapabildin. parçaları bir araya getirmem şart. Daha bir hareket bile yapamadan Asta kâğıt parçalarını bir sigara tablasına koyup çakmağı çaktı. Swanny'ye göre şaşkın. O mektubu ver. Öyle bir durumdayım ki. burnuna yerleştirdi. Derdinin ne olduğunu sordu.
giyinmek. Akşam olup da annesi ile babası giyimli göründüklerinde Bu akşam bir yere mi gidiyorsunuz?" 'Tabiî ki hayır. oysa en sevdiği öykülerden biri de çok sıcak kahve içerek yemek borusunu delen bir yakınıyla ilgiliydi. ama Asta fincanını boşalttı. kendi kendine inanması gerektiğini düşündü.Ben Tanrı mıyım? Ya da psikiyatr mı? Çılgın birinin neden çılgınlık yaptığını nereden bileyim? Burada birinin aklıselim davrandığı ve böylesi mektupları yaktığı için mutlu olman gerekir. düşünecek olsa da fotoğraf albümü deyip geçeceği açıktı. Swanny yalnız kalınca. sanki Swanny anne. Swanny daha sonra değişik bir hisse kapıldığını. Kitapların ne olduğunu doğrusu hiç merak etmemişti. Öfkeli ya . Yıllar sonra bana. Đnanmak ve unutmak. günlüklerden haberi olsaydı. bu kez annesinin yüzünde kurnazca bir ifade gördü. Onlar sadece Mor'un gelirken getirdiği kitaplardı. suçlamalar ve hakaretler havada uçuşurken "Gerçekten de Farla evlenmemiş olmayı ister miydin?" Bunu da nereden çıkardın? Tabiî ki hayır." .Buna neden bu kadar takıldığını anlamıyorum. ne kadar zaman kaybettirici olduğunu gösterdi. Asta yaşlı kadınlar ya da kızıyla yaşayan yaşlı anneler gibi değildi. Doğru mu? . Tam tersine. Nereye gittiğini. üzgün de değildi. Swanny kahvesine dokunmamıştı. Kahvesini içmiş. Asta sokaktayken hepsini teker teker okuyacağını söylemişti.Tabiî doğru değil. lille Swanny. O zamanlar günlüklerin varlığından bile habersizdi. söylemen gerek.Mormor yaptıklarından hiç de pişman değildi. şimdi artık sokağa çıkmaya hazırlanmaktaydı. başını bir yana çevirip elini diğer yana doğru sallayarak konunun onun için ne kadar önemsiz. dedi Swanny. inerken şapkasını da yanında getirmişti. Her zaman dumanı tüten çay ya da kahve içerdi. annesinin kesinlikle duygusuz olduğunu düşündüğünü söyleyecekti. Onlar çocukken Asta'nın yalan söylediği vakit takındığı ifadenin aynı. Asta da onun itiraf etmeyi reddettiği bir suç işleyen yetişme çağındaki kızıydı. O zaman da bilirlerdi. ne zaman döneceğini söylediği görülmemişti. yiyip içmek. Asta artık sadece yaşlı bir kadının ilgilenmesini bekleyeceğiniz konulara kafa yoruyordu: iyi vakit geçirmek. çikolata partisi için göndereceği kartlardan da alacaktı. Üzerine titreyen annenin kıymetini bil Asta sokağa çıkmak niyetindeydi. Öyleyse neden? Neden biri böyle bir şey yazsın? .Anne. beraber dolaşabileceği bir erkek dostu olmak. Çiçeklerden ve kahve fincanlarından başka dinleyen yoktu. Dışarıdayken. Boş odada yüksek sesle "Đnanmak zorundayım" dedi. . . Nereye gidelim ki?" Ya da anne ve babaları özellikle şiddetli bir kavgaya tutuşur. Kendine özgü o işaretlerden birini yaptı. Sana gerektiği gibi annelik yapmadım mı? Seni elimden geldiğince sevmedim mi? Burada seninle birlikte değil miyim? Senin derdin ne? Neden geçmiş gitmiş bir şeyi bulup çıkarmaya çalışıyorsun? Swanny sorusunu tekrarladı.
sakince konuşmayı becerdi. Bu şimdiye kadar hiç duyulmamış. . giderken de Swanny'den soyunduktan sonra odasına gelmesini istedi. Zaten tabiat kurallarına göre de daha fazla yaşaması beklenemezdi. tersine neredeyse kendinden memnun gibiydi. . Seni başkasının doğurduğunu unutmuşum.Böyle durumlarda hep görüldüğü gibi. o da burada doğmuştu. bilgi almaya çalıştı. Oysa daha sonra Asta'ya uygulanan testlerin hepsi de olumsuzdu. Ne var ki Asta sabahki konuşma sırasında kaçamak cevaplar verdiğini itiraf etti. seni ben doğurmadım demek istiyorum. Onlar sen ve Far mıydı? Asta tereddüt bile etmedi: -Evet. belki de dikkat çekmek için her şeyi kendi uydurmuştu. Belki de gerçekten kanserden kuşkulanmıştı. Tarihler tutmuyordu. Doğduğunda annesi Londra'daydı. oysa Asta'nın böylesi endişelere kapılmayacağını biliyor olması gerekirdi. Karıkoca endişe ve yakınlık gösterdi. Yine de öylesine umutsuzca inanmak istiyordu ki. doğum kâğıdında öyle diyordu. Belki de şaşkınlığı nedeniyle konuşmayı. Swanny'nin söylenenleri tam anlaması için bir süre geçti. alışılmamış bir istekti. Hiç olmazsa böylece. Artık ölmek üzereydi. o sırada babası Danimarka'da bir yerlerdeydi.Neden daha önce söylemedin? Asta omuzlarını silkti. kanser değildi. ipler kızın elindeydi. . Sen daha bir kaç günlükken seni evlat edindim. Swanny odaya çıkarken annesinin Torben'in duymasını istemediği şeyler söyleyeceğini düşündü.O anlattığın hikâyedekiler gibi mi? Hani Odense'deki yetimhaneye giden o çift. Çok az zamanı vardı. Ancak o gece erkenden odasına çekildi. Akşam. kenarına tünemişti. Ölmeden önce Swanny'ye gerçekleri anlatmak istiyordu. Torben ve Swanny'ye bir şey anlatmak istediğini söyledi. Seni hep kendi çocuğum olarak gördüm. . Vicdanında böyle bir ağırlık varken ölmek doğru olmayacaktı. ne de olsa dramlardan çok hoşlanırdı. üstelik kansere yakalandığından kuşkulanıyordu. Yani. Swanny'ye göre suçluluk duymuyordu.Sen benim çocuğumsun. Benim kızım değilsin. onu hiç sevmemiş de olsa Rasmus Westerby babası kalacaktı. Yatağın içinde değildi.Sonunda öğrenme zamanın geldi. Swanny'nin yapabileceği hiçbir şey yoktu. yemek bitmesine karşın henüz masadan kalkmadıkları bir sırada Asta. Gözleri de sanki aynı kumaşla kaplı gibiydi. Ken Dayı'nın Noel'de hediye ettiği ve Swanny'nin daha önce hiç giydiğini görmediği ipek lacivert sabahlığa sarınmıştı. hiçbir hastalığı da yoktu. Swanny o anda bile bu anlatılanların doğru olmadığını anladı. .
Swanny o anda yaşlı kadını tutup sarsmak istediğini.. Annesinin yanağını öptü. . Tabiî her şeyi değil. Oysa Asta'nın ölmeye hiç niyeti yoktu. benim söylediğime şaşırdın! Asta soğuk ve sakindi. Bağırdı ve kendi elleriyle ağzını kapadı. Asta'yı tanıyan herkesin bildiği ifade. sen polis misin? Swanny o eski çocuk sesiyle.Sen hâlâ kocaman bir bebeksin. bilmem gerektiğini düşündüklerini. Şaşırdın! Şaşırdın! Bütün bunları anlatan sen. Biraz önce kendin söyledin. teselli etmek için kollarının arasına aldı. Annesinin yakında öleceğini düşünerek ağladığını sanıyordu. lille Swanny? Ya sen. yapılan muzırlıkların yarı kabulü. "Bebek evini benim için yapmadı" dedi. Buraya gel ve beni öp Yanağını uzattı.Babam Far mıydı? . ağlamak için odadan çıktı. Bunu düşünebilmene şaştım. Doğru mu? Yine o tuhaf bakış. O kadar da kötü değildi. Swanny'ye göre aldırmaz bir gülümseme. Torben karısını yatak odasında ağlar buldu. . Yedinci bölüm Annem ölüp de aramızdaki yakınlık iyice belirginleşince o on bir yılın nasıl geçtiğini. Daha on bir yıl yaşayacaktı. . ama karısını aldatmazdı. o dönemin özel anılarını anlattı.Ben katil miyim. Astayla kahve faslındaki ilk çatışmalarından.Annem değilsin ki. gırtlağını sıkıp ağzından gerçekleri almayı düşündüğünü anlattı.Kocam hakkında söylenebilecek fazla iyi şey yoktu lille Swanny. Swanny bağırdığını söyledi. aynı gece Asta'nın odasındaki ikinci . Annenle böyle konuştuğunda tabiî şaşırırım.
. Bunu öyle yüksekten atarcasına. sonuçta tüm hikâyenin Asta tarafından uydurulduğu kararım verdi. Anneme okuması için verdiğimde yaktı. hayatı hiçbir zaman yaşanmamış heyecanlarla renklendirmek istemişti. Anlaşılan Torben'in ailesi üst sınıftandı. . . kocanın alt tabakadan geldiğinizi öğrendiğinde sizi küçümseyeceğinden korkmak ne demektir. Swanny kocasının ne düşündüğünü söylememesine rağmen aklından geçenleri anladı. Annem onunla her karşılaştığında. O çok uzun süren ünlü flörtlerinin hikâyesi bilinirdi. Asta da hayata veda ettikten sonra Swanny bana.Bu mektup annenin hayalinin ürünü demek istiyorsun.Annem yaktı. ayrılamaz görünürlerdi. Mektubu kimin gönderdiğini düşündüğünü biliyordu. . bir düşünün! Bana anlattığına göre en kötüsü. Tüm arzularını geçmiş bir hayata. Tek sırdaşı annemdi. Torben. çünkü onlara ne kadar dolu bir yaşam sürdüğünü göstermiş olacaktı. Onlarla birlikteyken Swanny'nin kocasına gönderdiği yarı gizli bakışı yakalamak. buyururcasına yapmadı. sıkıcı hayatına geri dönüp bakmış. Otuz yıllık bir evlilikten sonra. okudum. birbirlerine bağlıydılar.Hayır. uykusuzluktan gözlerinin altına kara halkalar yerleştiğini görüyordu. Hem yetimhane öyküsünü anlatırken. bütün bunları başka bir nedene mi bağladı? Torben öldükten. Asta yaşlıydı. meseleyi enine boyuna düşünüp tarttıktan sonra. O kadar ki. hikâyeyi dikkatle dinledikten. . anlattıklarını yalanlayabileceklerin çoktan ölmüş olduğu bir hayata yansıtmak istiyordu. o harika mektup.Ama mektup. o da konu hakkında Asta dahil hiç kimseyle konuşmamaya yemin etmişti. hatta küçük soylular arasında bile sayılabilirdi. o kadının yerinde olsaydı çocuğu kabul etmeyeceğini ve onu "hemen geldiği yere geri göndereceğini» söyleyen Asta değil miydi? Torben karısının imzasız bir mektup almasına çok kızdı Onu kızdıran. bunaklık başlamıştı. Torben bunları görmedi mi? Değişikliklerin farkına varmadı mı? Ya da karısı yalan söyleyip. Artık hayatının son on yılına girmiş olduğu belliydi. Yine de annesinin itiraflarından kocasına söz etmedi. özel şifreleri olarak gördükleri Danca'yı konuşurlardı. mektubun içeriğinden çok. kurnazca gülümseyip bakışlarını hafifçe yukarı çevirdi. Mektubu hiç görmemişti tabiî. Böylece insanlar hayatım boşa yaşadığı inancına kapılmayacaklardı. üzüntülü olduğunu. Her şey o kadar mantıklıydı ki.tartışmalarından sonra olanları Torben'e hemen anlatmadı. . imzasız olmasıydı. kocasının gerçeği öğrendiğinde kendisine başka gözle bakmasından korktuğunu anlattı. Peki ya Torben. Torben'in anlayış dolu tebessümünü görmek mümkündü. ona neden hiçbir şey söylenmemişti? Herkes evliliklerini örnek olarak gösterirdi. kim olduğunu bilmemekti. yaşadıklarının karısını ne kadar üzdüğünü gördükten. zaten öyle birisi değildi. Evdeyken kendi özel dilleri. doktorundan sakinleştirici ilaçlar bile aldı. mektubu gördüm. bana gönderilmişti. çünkü Torben' durumunu anlattığı sırada annesi ne Rasmus'un ne de kendi çocuğu olduğunu açıkça belli etmişti.Tabiî. Torben bütün bunların saçmalık olduğuna karar verip üzerinde durmadı. Karısına ciddi ciddi baktı.
sadece birlikte büyüdüğü insanlardı. Ne var ki artık Swanny'nin doğumu ile ilgili her şeyi geçmişte bırakmaya. üstelik Mormor'un atalarının fotoğraflarıyla karısı arasında bir sürü benzerlik de görüyordu. bunak bir annenin söylediği her şeyi kabul etmesinin anlaşılır gibi olmadığını söylemeye çalıştı. Hangi milletten olduğunu bilmiyordu. burada ağlayıp üzülmesi gereken benim. öyleyse kendi kendini böyle sıkıntıya sokmak için sebep ne?" Gerçekten kim olduğumu bilme hakkım var sanıyorum. lille Swanny. Swanny'nin durmadan tekrarladığı sorular karşısında en çok verdiği cevap "Unutalım bunu. Kendine gelince. sonunda Swanny'ye konuyu son kez konuştuklarını açıkça belli etti. bu nedenle dili de yoktu. âşığından olduğunu anlatacaktı.rahatın yerinde. En kötüsü ise ona her zaman destek olan. Peki. ne denli kötü olursa olsun. tatmin oldun mu? Seni bir türlü anlayamıyorum. Ben şikâyet ediyor muyum? Asla! Yapılacakların en iyisini yapıyorum. bir kadının "onuru" konusunda ne düşündüğünü kesinlikle ortaya koymaktadır. hiç kuşkulanmıyordu. zaten hiçbir zaman da annesi olmamıştı ki. birdenbire belki de Danimarkalı olmadığının farkına vardı. Bütün bunlar yaşı nedeniyle daha da gülünçleşiyordu. Đtirafından sonra geçen yıllar boyunca bu konuyu mümkün olduğunca çabuk unutmayı başardı.Seni seviyorum. Bundan bahsetmek bile onu sinirlendiriyordu. Danca konuştuğunda kendini bir sahtekâr gibi gördü. yaşıyorum. bu yüzden de onu teselliye yeltenmemesiydi. Asta'nın tekilde "günah işleyen" kadınlar hakkındaki düşüncelerini. Günlükler. Öyleyse Mor bunu neden söyledi? "Bu hikâyeyi Dickens'tan buldu" diyordu Torben. tamam mı. kardeşleri değildi. Daha sonra. . Danimarkalı olmayabileceğini öğrendiği güne kadar Danimarkalılık onun için nedenini kestiremediği bir öneme sahipti Bir süre şaşırtıcı bir şey oldu ve anadili Dancayı ağzına almamaya başladı. baban ve ben. hiç inanmıyordu. Çok sonraları bana kendini birçok bakımından afaroz edilmiş hissettiğini anlattı. annesinin itirafından yaklaşık bir yıl kadar sonra. Öfkelenmiyordu ama inanmıyordu. Marie doğana kadar sadece erkek çocuğumuz olduğu için. canını sıkıyordu. hiçbir şeye ihtiyacın yok. . Seni evlat edindik. Birçok kez karısına. Ağabeyi ve kız kardeşi. lille Swanny"ydi. iyi bir kocan var -Asta burada bütün bunların kendi sahip olduklarından da çok olduğunu belirtmeden geçemiyordu.Torben'e göre bundan sonraki adımda Swanny'nin Rasmus'un değil kendi kızı olduğunu. Anne. güzel bir hayatın oldu. Altmış yıl önce olan bir şeyin şimdi ne önemi olabilirdi ki? . bu kez bir kız istedik. Asta'nın kuşağından evli bir kadının bir âşığı olmasının sadece ahlakdışı bir suç olarak da kabul edildiğiydi.Söyledim. çocuklara ya da yetişmekte olanlara daha uygundu. gömmeye karar vermişti. Bütün o büyük sevgiye rağmen annesi anne olmaktan çıkmıştı. Seni yetimhaneden aldık. Swanny'nin artık kendini çok yalnız hissetmesini anlayışla karşılamak gerek. sırtını dayayacağı bir kaya gibi gördüğü kocasının konuyu hiç ciddiye almaması. Burada Torben'in gözden kaçırdığı. seni seçtim. birbirinin ardından ölüp giden o bebekleri ben doğurdum. Onun başından geçenler. konuşmaya hakkı olmadığı bir dile saldırdığını sandı. çok kızdığında da "Bütün bunlar ne kadar saçma!" diye bağırıyordu.
kokladı. eğilip yerdeki gül demetlerinden en büyüğünü seçti. Asta da geldi. basık bir şapka. Hiç duygum kalmadı zaten. Kitap okumak konusunda Asta'dan hiç de geri kalmayan Torben "Estella'ya bak. karsinomatosis adında yakaladığını kısa zamanda eriten bir hastalıktı. Psikiyatra gitmek bile cesaret isteyen bir karardı. Rahat bir adamdı.Bunları eve götüreceğim. Swanny gelmemesi için ikna etmeye çalışmasına rağmen geldi. Odama koydurmayı unutma. Annemin yakalandığı kanser. ağustos ayında Hampstead nüfus müdürlüğünde evlenmişlerdi. Nişanlandığını söylemek amacında değildi. Somme cephesinde Mogens. Annem evlenmek üzereydi. daha sonra anlaşılan Swanny'nin yerini aldığı bebek. Asta'nın kanseri. Dickens'ı her an okuyordu. üstelik Dickens romanlarının kahramanlarının da kim olduklarını sonradan öğrenmeleri sıkça rastlanan bir durumdu. Önce bebek Mads. bütün bunlar fazla bir şey ifade etmiyor. fantezileri ile olayları ayırt edemiyordu. işe yarar bir silah olarak kendi düşlediği ya da uydurduğu bir şeydi. Duadan sonra. Kırmızı gülü çok seviyorum. bukete iliştirilmiş kartı çıkardı: . Swanny kişilik ve kayıp çocukluk konusunda rahatlıkla psikolojik yardım alabilirdi. Çocuklarım hep ölüyor.. ancak şimdiki durum biraz farklıydı. krematoryumun bahçesindeki çelenklere bakarken.. hayatta kalan tek çocuğu Knud ya da Ken Dayıydı. Swanny belli belirsiz inledi: "Oh. Asta en yıkıcı yorumlarından birini yüksek sesle yaptı. Kendi yaşındaki kadınlara ki yasla son derece sağlıklı ve güçlüydü. Bugün olsa. Mor. Yaşlandıkça kabuk bağlıyorsun. Daniel benim yaşlarımda sessiz ve yakışıldı bir psikiyatrdı. Kanser olan ve kanserden ölen annemdi. Mormor'un Dickens dışında bir şey okuduğu pek görülmemişti.Eskiden olduğu kadar kötü değil.. Gülleri gerçekten de eve götürürken çiçeklerin artık Marie'nin işine yaramayacaklarını. Swanny onun kızı olmadığına göre. Son nişanlısı George oldukça ciddiydi. lille Swanny. Doğruydu. şimdi de kızı Marie. cenaze üniformasını giymişti: siyah ipekli kruvaze bir pardösü. Cenaze töreni Golders Green'de yapıldı. daha önce birçok kez nişanlanmıştı. Esther Summerson'a bak" diyordu. Swanny'nin evine George ve oğlu Daniel ile birlikte gittik. Sonra Asta herkesi şaşkınlıktan donduran bir şey yaptı. Swanny o sırada daha önce hiç farkına varmadığı bir gerçeği gördü: Torben Asta'yı sevmiyordu. bütün psikiyatrların yaptığı gibi insanın her hareketini . gerçek ile düşü birbirine karıştırıyordu. Teşhisten üç hafta sonra öldü. Yine de Willow Caddesi'ne vardığımızda konuyu Daniel'e açmayı düşündüm." . Asta bunamıştı. ama 1960'ta bunu düşünmek bile imkânsızdı.böylesine akıllı bir çözüm bulduğu için memnundu. Peter ve Sheila'nın (onlar da her kimse) çiçekleri annemin sağlığında vermelerinin çok daha yararlı olacağını söyledi.
kızı gibi olmam son derecede doğaldı.aklından söküp atmıştı. Daniel'e kuzenlerinden birinin Đsveç'te tanıdığı. hatta daha hastalanmadan bile önce Ken Dayıya gitmiş. O yılın mayıs ayında Edward'ın öldüğünü. onları ciddi bir konuşmanın ortasında buldum. ama sanki hayattan keyif almayı bilen birine benziyor. Annemin ölümü Torben'in karısını geri getirmiş. kendisi için o önemli sorunun cevabını aramıştı. okul çağında. Kız kardeşi Marie en yakın arkadaşı olmuştu. ama hiç olmazsa kendi sorunlarından uzaklaştırmıştı. Torben'de de söylenenlerin hiçbirine inanmama . Hatırladıkları arasında Asta'nın pek de düşkün olduğu skandal öykülerinden biri de vardı.. kökleri hakkındaki endişelerini de -göründüğü kadarıyla. O dönemde hayatının yarı umutlu dönemlerinden birini yaşıyor. Ne de olsa. ama kendi açısından bakıldığında. Swanny annem ölmeden. doğan bebeği gördüğünü. Swanny'nin oturma odasına girdiğimde. o sırada bebek değil. Torben hiç de otuz beş ile altmış yaş arasındaki her kadını hayatın katı kurallarından ayrılmakla suçlayan. Asta. onunla değişik bir açıdan ilgilenmeye başladı. anlayış gösteren Torben'e yakınlaştı. Annemin ölümü onu çok üzmüştü. genç ve güzel bir kadından bahseder gibi konuşuyordu. Birisi onu Astayla tanıştırmış olacak ki. Yine de Swanny'yi ne Daniel Blain'e ne de herhangi bir başka psikiyatra götürmeye çalışmadım. Herhalde Ken de Asta'nın bir kız doğurduğunu. beş yaşında bir çocuktu. Gerçekten de düşündüğümü söyledim: Bilmem. Bir kez daha acısını paylaşan. kralın boğmaya çalıştığı Kraliçe Alexandra'nın ensesindeki izleri gizlemek için elmas tasmalar taktığını anlatırdı. duygusuz ve kaba Ken Dayı kadar kötü olmamıştı. annemin ölmek için daha iyi bir zaman seçemeyeceğini düşünmekte haklı olduğunu sanıyorum. . Annenize çok üzüldüm. Burası pek yeri değil. mesafeli ya da üstün görünmek iddiasında değildi. Benim.Bu kim? Anneannem. . evdeki doktoru ya da hemşireyi ya da her ikisini birden hatırlayacaktı. Kız kardeşinin arkasından ağladı. Bunu daha önce de söylemişti belki de söylediğini unuttu. babasının Danimarka kraliçesinin artık dul bir kadın olduğunu söylediğini de hatırlıyordu. Kendi beş yaşını hatırlayabiliyordu. metresini öldürerek ondan olma çocuğunu karısına götüren adamın hikâyesini anlatıyordu. Swanny'nin bu hikâyeyi de kendisiyle bağdaştırıp bağdaştırmadığını düşündümse de Far'ı katil rolünde canlandırmam imkânsızdı. hiç değilse onun gözlerinde. Yas tuttu. Üstelik birbirimize çok daha yaklaştık. Cenaze sırasında bana Asta'nın kim olduğunu sormuştu.izlemiyordu.Çok ilginç biri. kendisi de hiç çocuk doğurmamıştı. Annemi bir kızkardeş olarak çok sevmişti. Ken Dayı oradaydı. Erkekleri çok daha yakından tanımak istedikleri.
hatta doğanın varlığının farkına varan kadınlardan değildi. bahçıvanı arkasında şaşkın bıraktı. Swanny ise hep hayatının bir parçası olmuştu. Evden eve. cevap vermek istemediği zaman yaptığı gibi ağır işitiyormuş numarası yaptı. Belki de doğruydu. hatırlanması acı verecek bir çocukluk geçirdiğini gösteriyordu. (Daniel'in da düşünebileceği gibi) hatırlanması acı dolu çocukluk yıllarını unutmak istemesi olup olmadığını çok düşündüm. Elinde el arabası koşarcasına uzaklaştı. bütün bunlar Ken'in. bahçede yemek yemek için yeterince çaba harcamamalarıydı. O zamandan beri Ken'in o dönemleri hatırlamamasının nedeninin. dut ağacı altında çay içilen Padanaram'ın "kullanışlılığından" (en sevdiği sözcüklerden biri) bahsederdi. Đngiltere'ye yerleşip yeni bir dil öğrenme zorunluluğu. Ken hatırlayamadı. Mormor doğayı seven. Günlüğünde de öyle söyler. çünkü kadınlar "tuhaf hayvanlardı". tipik bir Ken Dayı davranışı olurdu. Bahçedeki çiçekler onun sevdiklerinden değildi.eğilimi güçleniyordu. Diğer taraftan. Tekrar kendilerine gelmeleri de yedi yıl sürüyor. O dönemde. yani 1960'larda bile ateş yakmanın yasak olduğunu düşünüyorum. Mor yatağa uzanmış. Ağacın altında çevresinde iskemleler olan masa yoktu. Sık sık bundan yakınır. sanki biraz akılları gidiyor. daha önce de gördüm. Morfar'ın kucağında annem. anne ve babasının kavgalar ettiği. çiçekçiden gelme gül goncaları ya da seralardan alınma kokulu ve egzotik çiçeklerdi. Onun tercihi. yanında Swanny. güneşin parlak olduğu günlerde oturulan. . Onun çocuk olduğu dönemde çocuk yapmak. Londra ve çevresi dumansız bölge olarak adlandırılıyordu. yeni doğmuş kardeşinin öldüğü o yıllar. Gerçekten de Torben ve Swanny'yle yaşadığı büyük çekişmelerinden biri de dışarda. Kadınların kaprislerine izin verilmemeliydi. demişti Torben'e. En azından yedi yıl. Yine de bahçıvan ara sıra sonbahar yapraklarını ve kuru otları tutuşturmayı başarıyordu. Sık sık. altı yaşından önce olanları hiç hatırlamadığını söylemişti. Torben açık havada yemekten hoşlanmazdı. fotoğraf uğruna hizmetçi önlüğü ve şapkası giymiş. birisi ona bir bebek getirmişti. Swanny'ye göre bir öğleden sonra "yaşlı hanım" bahçeye inip el arabasını aldığında çok şaşırmıştı. yoksa kulağı benimkinden bile duyarlıydı. bir kızı olmadığı için ne kadar şanslı olduğunu söylerdi. ağaçlarının altında yemek yenen bir yerden öte değildi. gebelik. belki de hatırlıyordu. ama içinden anlatmak gelmiyordu. Oysa yaşamları daha sonra düzeldi. Bunu kanıtlayacak bir fotoğraf da vardı: büyük bir gümüş çaydanlıktan fincanlara çay dolduran Asta. doğum gibi şeyler küçüklerin önünde konuşulmayan konulardı.Yaşından. Swanny'ye göre neredeyse gururlanarak. arkada oğlanlar. Altı buçuk yaşındayken taşındıkları Lavender Grove'u bile hayal meyal hatırlıyordu. mutlu mutlu sırıtan Hansine. her ilkbaharda çıkarılıp bahçenin uygun yerine yerleştirilecek bir şemsiye de düşünülmemişti. sabah kahvaltıları ya da çay saatinde kullanılacak. Swanny ve Torben haftada üç gün gelen bir bahçıvan tutmuşlardı. Mormor Willow Caddesi'ndeki evin bahçesine çıkmazdı. Sert bir tik bankın dışında oturacak yer olmadığından. Böylesi. bunu söylediğinde de Asta'nın kaşları inanmıyormuşçasına kalktı. Swanny'nin sorduklarını neredeyse aynen tekrarlarken. Onun için bahçe. babanın sürekli uzakta olması. Yine de söylediklerinden fazlasını bildiğine inanmıyorum. Bütün bunlar geçmişi karartmak için yeterliydi. ülkeden ülkeye dolaşıklığı. Ne istediğini sorduysa da anlaşılan Mormor. Swanny'nin doğduğu yıl ailenin en kötü dönemiydi. .
Fikrimi değiştirdim. Swanny olan biteni Mormor'a sorduğunda sert bir cevap aldı: . bunun 1967 sonbaharına denk düşmesi gerektiğini sanıyorum. küllerini dağıtmıştı. En sevdiği kahramanlar. ancak o zamana kadar ateşi söndürmüş.Özel şeylerdi. değiştirmek istemiyordu. hatta elbiseleri bile. Dickens'ı. Bir keresinde Swanny.Eğer yakmak istediğin bir şey varsa Mor. Dickens okumaya. Lizzie Hexham. Günlükler saklanmış.Bu yaşa gelip de başkalarının ne düşündüğünün önemsiz olduğunu hâlâ öğrenemedin mi. Sidney Carton. Esther Summerson. Sekizinci bölüm . lille Swanny? Biz ne yaparsak yapalım. seksen yaşındaki annesine odasına gitmek için üç kat merdiven tırmandırdığını öğrenenlerin ne diyeceklerini sorduğunda Mormor acıyla sırıttı. Yürümeye. bahçıvan da bir daha ancak bir yıl sonra ateş yakacağını söylemişti. kendisinin tam tersine. Swanny'ye göre diğer bütün şeyleri göz önündeydi. hikâye anlatmaya. Özel olmasaydı. Swanny ve Tor-ben'in davetlerine katılmaya. fotoğraflarını. neden senin evde olmadığın bir zamanı seçerdim sanıyorsun? . bunu başkalarının yanında yaptığında da özellikle çarpıcı ve içerikli bulduğu uzun bölümleri çevresindekilerin dinlemek isteyip istemediklerine aldırmadan yüksek sesle okumaya devam etti. her gün rastlanabilecek kişilerdi: Amy Dorrit. Üçüncü kattaki odasına girdiğimi hiç sanmıyorum. . mutfaktaki ocağı kullanabilirsin. Günlük yazmayı kestiyse. O odayı kendisi seçmişti. bekliyordu. Günlük yazmaya son verdiğinden beri onda büyük bir değişiklik görülmüyordu. onlar bir şeyler diyecektir. çünkü havanın girmesi için dolaplarının kapılarını ardına kadar açık bırakıyordu. "Yaşlı hanımın el arabasını kitaplarla dolu olarak geri getirdiğini anlattı. Swanny'nin merdivenlerin artık fazla geldiğini söylemesini dinlemiyordu bile. ki günlükler de bunu kanıtlıyor. lille Swanny. Genellikle de yanılırlar. Eve döndüğünde bahçıvan gitmek üzereydi.Swanny saçını yaptırmaya gitmişti. Mormor gelecek hafta yine ateş yakıp yakmayacağını sormuş. ama günlükler görünürde değildi. elbiselerini ve eskiden günlüklerini yukarıdaki odasında tutuyordu.
Đngilizcem mükemmelden çok uzak. Bir .29 haziran 1910 Jeg voksede op med Had til Tyskeme . Krigen mellem dem og Danmark eller skulde jeg sige Besættelsen og Danmark var forbi i 1864. savaştan ettiler. Danimarka'nın da savaşa girmeyeceğini söyledim. Housman bu akşam öyle diyorlardı. Macaristan değil. Ama en korkuncu. savaş çıkarsa bizim karışmayacağımızı. Bir kadının içinde olanlar. Gülmemeliydim. Bazı şeyler yazılmayacak kadar derin oluyor. men jeg skal aldrig glemme. kız olmasını tercih ederim. annemin savaşa katılan ve kötü bir yara alan babası. Bu söylediğime dikkat et. Housman'ın tebessümünü saklamaya çalıştığını gördüm. hiç kimsenin tam olarak anlayamayacağı bir sır olarak kalacaktır.Siz kadınlar. til Prfjsen. hvordan vi maatte give Afkald paa en Del afvores Faedreland. yani benim büyükbabamdı. Onun için Tötonlardan nefret ederim. Onlarla Danimarka arasındaki savaş.eller Prfjseme og Østrigerne som vi dengang kaldte dem. 1864'te bitmişti. Rasmus "w" ile başlayan bir kelime söylediğinde Housman eliyle ağzını kapatıyor. ki öyle gözüküyor.Bak. Hep başkalarının ülkesini ele geçirmeye çalışırlar. Neredeyse eminim ve ömrümde ilk kez bir çocuk doğuracağım için mutluyum! Kocamın Danimarka'dan ilk dönüşünden sonra rahmime düşen çocuğu üç ay sonra kaybettim ve çok üzüldüm. Anlaşılan otomobillerden sonra savaş onlara değişik geliyor. dedi Rasmus. ama babamın bana ülkenin koca bir parçasını. . ne anlarsınız ki! Mr. længe for jeg blev ffdt. Annem onu bir putrele asılı olarak hbuldu. hvâd min Fader fortalte mig. .nefret ederek büyüdüm. Schleswig ve Holstein'ı Prusya'ya vermek zorunda kaldığımızı söylemesini unutamıyorum.bugüne kadar bir daha gebe kalmadım. ben doğmadan çok önce. det hele afSlesvig ogHolsten. bir gün acı o kadar dayanılmaz oldu ki. bunu günlüğüme dahi yazmadım. nedendir bilmem -yeterince "sevgi" olduğundan. Sonra. daha on altı yaşındaydı. Onlara. Fransa ile Rusya da. Eğer çocuğum olacaksa. Avrupa savaşa hazırlanıyor. Gelecek yıl bir dördüncüsü olacak. Schleswig'de oturan bir dayısı ve yengesi vardı. Geçen yıl sıra Bosna-Hersek'teydi. Her üçü de Đngilizce'yi bu kadar güzel konuşan çocuklara gıpta ediyorum. Sadece Avusturya. üzerine Avrupa barışının yazılı olduğu Berlin Antlaşması'nı yırtmakta bir sakınca görmediler. nedenini bilemiyorum. Hiç değilse Rasmus ve dostu iş ortağı Mr. Danimarka'yı işgalleri. Almanlardan -ya da onlara taktığımız adla Prusyalı ve Avusturyalılardan. yazlık evlerine gidip kendini astı. 11 şubat 1911 Bir kız daha. O kadar acı ve üzüntü çektim ki. dedi Rasmus gülerek. Saatler boyu en sevmediğim konudan. Ayağında sürekli çektiren bir kangren vardı.
Ben sadece isimden hoşlanıyorum. . yürüyerek doğrusunu söylemek gerekirse koşarak. çok şık giyimli olmamı istiyor. Üzerimde beyaz ipekli bir sabahlık. Giymek zorunda olmama rağmen.oğlum olmasından o kadar korkuyordum ki. bu doğumla bir öncekinin arasındaki farklılığı düşündüm. Sanırım müşterilerinin eve geldiğinde hoş bir kadınla karşılaşmalarının işi için iyi olacağını düşünüyor. Ona bir kız çocuğu doğurduğum için benden iyisi yok. "bunun ne değeri var. ama şu günlerde iyi göründüğümün de farkındayım. Yeşil bir otomobil eşarbı ile beyaz tilki bir manşonum da vardı dışarıda olduğum sürece soğuktan dondum. bilmem" ama Rasmus o sıralarda söylediklerimi pek dinlemiyordu. ama siyah ve yeşil kanatları var. Rasmus beni atsız arabasıyla gezdirmekte ısrar etmiş de olsa. kulağa da hoş geliyor. bu yüzden kendimi iyi hissetsem de doğumdan sonraki birkaç haftayı yatakta geçirmem gerekiyor. Mutfağın arkasında ya da bahçedeki kulübede gizlice doğurup da aynı gün işlerinin başına dönen hizmetçiler bilirim. Hoş olmadığımı biliyorum. Rasmus modadan neredeyse otomobillerden hoşlandığı kadar hoşlanmaya başladı. Şimdiki en son Amerikan buluşu olan elektrikli bir şey. kısa ve keskin oldu.yetişebiliyorsunuz. kalkmak zorundadırlar. neredeyse doğumdan sonraki gün ayağa kalkarlar. Uyuyup iyi bir yemek yedikten sonra yatakta oturdum. O civardayken atsız araba demem yasak. Ben artık bir "leydi'yim. Bu sefer balıklı Krustader ve kızarmış tavuk vardı. hiçbir zaman korseye gerçekten ihtiyacım olmadı. beni ortadan ikiye bölen bir kılıç gibi dayanılmaz bir sancı çektim ve doğdu. Anlaşılan Westerby ailesinin hayatı epey değişti. Tabiî Rasmus bu ismi Đngilizce olabileceği için de beğendi. Đlk olarak oldukça güzel bir ev. Zor bir doğum değil. "Đngilizler de söyleyebilecek" diyor. Đngiliz olan her şeye bayılıyor. Bugün otomobilde yeşil keten yakalı krem pardösümü ve üzerinde koca bir kuş olan şapkamı giydim. parmağımda da kocamın onu bu kadar mutlu ettiğim için (bu onun sözleri) almayı uygun bulduğu bir yüzük var. bununla sahnede gördüğü Marie Lloyd gibi "Maar-rie" diye telaffuz edeceklerini söylemek istiyor. "zor işlerde" Hansine'ye yardım edecek bir de kız. Hiçbir şeyin eksikliği çekilmeyecek yeterli para. Aşağı tabaka kadınları böyle yapamaz. Kuşun ne için olduğunu bilmiyorum. ya "motor" ya da "otomobil" demem gerekiyor. Adını Marie koyacağız. doğumdan birkaç gün sonra vücudum eski biçimini aldı. sonunda. Şansım. Dün sabah doğdu. benim için Swanhild'den sonra ikinci güzel kız ismi. aylar boyu bu günlüğe bir şey yazmadım. Farklı amaçlarla da olsa hiç olmazsa bir kez bir konuda anlaştık. ona şu "otoların" modasının geçeceği zaman (mutlaka geçecektir) kadın elbiseleri satabileceğini söyledim. sokağa çıkmak iyi oldu. Swanny doğduğunda Hansine yatağımın yanına sosis ve patates dolu koca bir tabak getirmişti. varmış. Herkes bu kızın sanki Rasmus'un ilk çocuğu olduğunu sanacak! 3 mart 1911 Marie doğduğundan beri ilk kez sokağa çıktım. "Fransızlar da" dedim alçak sesle. O kadar yavaş gidiyor ki.
Benim de aksanım kötü. Kız daha üç haftalık. ama bu sevgisinin Ford motorlarından daha uzun ömürlü olacağını sanmıyorum. Nedenini düşünemiyorum bile. Oğlanlara kötü davranmıyor. oğullan var diye gururlanırdı ama hepsi buydu. tam da istediğim gibi. küçük pırlantalarının arasında bir de zümrüt taşı var. bunlar söylemesi gereken şeylerdi. . Kızını sevdiğine bir şey demiyorum. Bütün çocuklarımızın içinde en güzeli de o. çenesinde sakalları bitmeye başladı. Şu küçücük güzel kız. Swanny'cik ise sadece beş yaşında. ama hiç olmazsa kelimeleri yanlış anlaşılacak gibi telaffuz etmiyorum. ama Rasmus'un küçük Swanny'imi seveceğini bilsem feda etmeyi göze alırdım. oysa oğlanlar bundan hoşlanırdı. iyi gıdayı ve bakımı hiç gizlemiyor. benim istediğim iyi giyimli olmak. Marie doğduğundan beri daha da kötüleşti ya da öyle görünüyor. Yüzüğün 500 pound'a mal olduğunu söylüyor. benimkiler gibi sert lacivert değil.O kadar Danimarkalı ki. her yere taşıyor. dedi. Neden bilmem. Şurası bir gerçek ki beni seviyor.Ne yapacağımı söyleyeyim. neredeyse babasının boyunda. Her şeyiyle (neler olduğunu hiçbir zaman açıklamadı) Đngiliz olmak istediğini biliyorum. bunu da nereden çıkarıyormuşum. ama her zamanki gibi abartıyor. Bazı kadınlar gibi elbiselere fazla önem verdiğimi sanmıyorum. Mogens artık on üç yaşında. Israr ettim. baş döndürecek kadar güzel. hatta Fordların uzun ömürlü olacağından eminim. Bu yüzüğü çok seviyorum. saçları altın gibi parlak. daha ufacık bir bebek olmasına rağmen bunu rahatlıkla söyleyebilirim. Bu sözünü ona hiç unutturmayacağım. ilk önce bunun saçma olduğunu söyledi. -Bunda ne var? O sinir bozucu kahkahalarından birini attı. içinde de tam istediğim kürkü gördüm. Oğlanlar küçükken pek onların farkına varmazdı. sevdiği için mutluyum da. hepsinin eşit olduğunu söylemeye başladı. ama onlarla hiç futbol ya da kriket oynamadı. insanların bana bakması. sana bir kürk manto alacağım. Aralarına beyaz tilki kürkü işlenmiş Acem koyun postu.onun birini sevdiğini görmek o kadar değişik ki. . Tabiî kısa süre sonra bütün çocuklarını aynı derecede sevdiğini. elbiselerim için kaç para harcadığımı merak etmeleri ve bu kadar göze batan bir şey giymeye nasıl cesaret edebildiğimi düşünmeleri. Amerikalıların dediği gibi. kendimi zorlayıp sordum. Yüzüğü Lea Irmağı'na atmaya ya da Hansine'ye vermeye hazırım. gözleri deniz mavisi. tatlı ve yumuşak bir çocuk. Neyse. yutmadım. Parmağımdaki yüzük 22 ayar altın. yaşıtlarından daha uzun. Đşin ilginç yanı. yabancı olduğunu hemen anlıyor. Swanny'nin görünüşünü beğenmiyor. ama akümülatör gücünden ve çıkarılabilir silindir başlıklarından haberdar olması gerekiyor. teni süt kadar beyaz. küçücük elini bacağının üzerine koyup bir şey sorduğunu. biliyorum. Marie'yi kucağından bırakmıyor. Bazen onu bahçeye çıkarıyor.Rasmus titrediğimi gördü ve duymayı hayal bile edemeyeceğim bir şey söyledi: . Son zamanlarda bana Vogue adlı bir Amerikan dergisi getiriyor. Marie hiçbir zaman onun kadar güzel olamayacak. Ona sordum. orada duran otomobilleri gösteriyor. Swanny'nin ona doğru yöneldiğini. onu konuşurken duyan herkes. ama hayatta bazı şeyleri böyle elde edemeyeceğimin farkındayım. buna rağmen görünüşünü beğenmiyor! Sonunda kabul etti.
bir sürü de aleti var. "Dışarıda çok kaldın" diyor ya da "Evde yapacak bir işin yok mu?" Bjfrn'ün kulübesini bitirdiğinde. Bugün altı yaşında. Eğer onunla sabahın sekizi ile akşamın dokuzu arasında bir şey konuşmak istersem. Rasmus da bunu böyle anlıyor. kaçırmıyorum. Ona hediye olarak gerçek boyda ve gerçek saçlı bir bebek aldık. Eve döndüğünde. bu gibi düşünceleri kafamdan atmaya çalışıyorum. Benzinin değişik bir kokusu var. Anladığım kadarıyla ona çekici gelen şey. öyle. üstelik bir kız babasını bu açıdan hiç tanımaz ki. ya iş konuşmalarından birinin ortasına dalmam ya da atölyesine kadar gitmem gerekiyor. Genellikle babasının en iyi yanlarını ya da görmek istediği tarafını görür. Onun değişik birisi olduğunu yazmak istiyorum. Sanki kadınların evin içinde. çünkü böylesi iltifatlar başını döndürebilir. Bugün otomobile binip küçük Swanny'yi doğum günü gezisine çıkardığımızda. Tabiî ki evden çıkıyorum. Aslında evdeki Danua yavrusu Bjfrn'ün daha çok farkında. sokağa çıkıp yürüyorum. Bütün bunlar çevredeki en sıkıcı yerde. Onda gerçekten sevmediği nedir? Böyle düşünmeye başladığımda korkuyorum. içimden onu öldürmek geliyor. biraz acı. motorlarıyla burada oynuyor. oysa genellikle ona böyle bir davranışta bulunmamaya çalışırım. Belki de Rasmus diğer erkeklerden pek de farklı değildir.Rasmus'un ise bir köpeği kovar gibi elini ittiğini gördüğümde. Rasmus ise dışında yaşıyoruz. sanki demiri eritseler nasıl kokmasını beklersen. Her zaman yapmak ya da imal etmek istediği şeylerden bahseder. ama bunu nasıl bilebilirim? Hayatım boyunca sadece bir tek erkekle birlikte oldum. ne kadar yıkanırsa yıkansın. Atölyede bir tezgâhı." Uzun zamandan beri bu günlüğe Rasmus'la ilgili bir şevler yazmak niyetindeydim. benzin kokuyor. Biraz uzun solusan. Rasmus bir karta adını yazmakla yetindi: "Mor ve Far'dan sevgilerle. "Biz" diyorum ama aslında bebeği alan ve o görmeden eve saklayan benim. En son isteği cam üflemek. mideni bulandırıp başını döndürecek bir koku. . gerçek kiremitlerle kaplı bir çatısı olan bir kulübe yaptı. kaçıyorum. Sonunda dün atölyeye gittim ve oğullarının kaç yaşında olduklarının farkında olup olmadığını sordum. 28 temmuz 1911 Küçük Swanny'nin doğum günü. Rasmus'u evin içinde görmek kolay değildir. South Mill Fields'ta oluyordu. bundan sonra heykeltıraşlık çıkarsa hiç şaşırmayacağım. bütün o hayvanları oyarak yapmaktı. Bahçenin bitiminde. dev gibi bir duvarcının çalıştığı bir boşlukta otomobili durdurdu. Kulübeyi ne kadar beğendiğimi saklayamadım. bir saat boyunca adamın taşı işlemesini izledi. Đçine bir otomobil konacak kadar büyük. Bjfrn için bunun yanında penceresi. bir tek erkekle evlendim. Doğu'da haremlere kapatılan kadınları duyduğumuzda öfkelenip yumruklarımızı sıkıyoruz ama burada neyin farklı olduğunu görmekte doğrusu zorlanıyorum. oğlanlar için Nuh'un gemisini yapmayı düşündü. Marie kucağımda kıpır kıpır oynarken. erkeklerin ise dışarda olmasını gerektiren bir kural var. Aslında ilginç. ama doğrusu da bu. O kulübede motorları parçalara ayırıp tekrar bir araya getirerek saatler geçiriyor. atölyeye çevirdiği bir kulübe var.ben evin içinde.
neden Swanny'ye bir bebek evi yapmıyorsun? Cevap vermedi. 5 mart 1912 Hansine'ye kur yapan bir adam var. Đngiltere'ye o denli çılgıncasına âşık ki. çünkü bunu daha birkaç hafta önce küçük Swanny'den duymuştum. "Hansine dedi ki. Gülmemek için kendimi tuttum. dedi. öyle değil mi?" . Đkimiz de soru soruyoruz. sadece şaşırdım. ben de ona bana hiç kötü davranmadığını söyledim. belli ki bir şeye şaşırmıştım. "Lille Mor" dedi.Eğer bir şeyler yapmak istiyorsan. Sizin için komik görünmeyebilir. bu kez de öyle oldu. dedim. ama kulaklarıma inanmakta güçlük çektim. konuyu değiştirerek oğlanlardan bahsederken neden Jack ve Ken demediğimi sordu. . ama düşününce Kopenhag'da da bir erkek arkadaşının olduğunu hatırladım.Evde yapacak bir şeyin yok mu? diye sordu. Şimdi farkına vardım. Knud da on bir.Kadın değil. . kendimi gülmekten alamadım. niyetim alay etmek falan değil. . Bu söylediği Danca ve oldukça komikti. erkek. ama cevap vermiyoruz.Hadi hadi. Hiç böyle bir şey aklıma gelmemişti. Hiç kötü davranmadın. Tabiî ki onu çaya çağırabilirsin. Bana "lille Mor" diyor ki. Tabii onunla alay ettiğimi düşündü. .Bebek oyuncakları yaparak zamanını boşa harcamadan önce. yine de dudaklarımın oynadığını gördü. Ona bir şey anlatılmasından hiç hoşlanmaz. Bu sabah benimle bir şey konuşmak istediğini söyledi. demiryollarında çalışıyor. "Kadın bizim sokaktaki bir evde mi çalışıyor. Hansine?" diye sorunca şaşırıp kızardı. onun için her şeyin Đngiliz olması şart. kendi gibi bir hizmetçiden söz ettiğini sandım. bu da pek hoşuma gidiyor. Konuşmalarımız böyledir. aptallaşma. gelip bir sormak istedim. Mogens on üç yaşında. sanki dokunsam ağlayacakmış gibi oldu. Yıllardır bu çeşit arkadaşları olmuştu.Buraya böylesine saçma sorular sorarak aklımı karıştırmaya mı geldin? Benimle hep böyle sıcak konuşur. Çok acımasız olduğumu düşünüyor.. dedi. dedim. Belki unutmuşsundur diye söylüyorum. Öyle düşündüğünü biliyorum. ne istediğini sorunca da bir arkadaşını çay içmek üzere mutfağa davet etmek için izin istedi. Tabiî ki bir kadından. 'Annen bazen çok acımasız olabiliyor'. Adı ne? . hiç. hep yaptığı gibi önlüğünü ellerinin arasında buruşturup çekiştirmeye başladı.Sam Cropper. dedim. .
. Sanki Đngilizlerin deyimiyle iri ve güçlü bir köylü kadını gibi. Oysa Hansine'nin ağzı kahve fincanına. Hansine her zamankinden de fazla kızardı.Orada. Zavallı Emily bulaşıkhaneye hapsolmuş. Suratı geniş ve yuvarlaktır. belki de haklıdır. Hansine benim verdiğim ipekli bluzlardan birini giymiş. Ama bence yüz hatları çok daha önemli. iyi kitap ödünç alacağım. insanlara -özellikle erkeklere. bence de yazık olur. ama gerçekte hiç de böyle değildir. Đlginçtir. Ne var ki böyle davranamayacağımın farkındaydım. dedim ama için için köpürüyordum. Hemen onunla tanışmak istiyorlar. Hansine de başparmağını geriye doğru kıvırarak gösterdi: . Küçük Marie yemek sandalyesinden gülerek ve kaşığını sallayarak dört bu yana yemek saçtığından yemek odasındaki eşyaların üzerine kılıflar dikmemiz gerekti. Ama bugün kızımı dışarı kendim çıkardım. Swanny'yi okuldan alıp geldi. Hansine uzun boylu ve yakışıklı bir erkekle mutfak masasının yarımda oturmuş çay içiyor. eline de bir fincan çayla reçelli bir dilim ekmek tutuşturulmuştu. yakışıklı erkeklerin güzel kız peşinde olmaları beklenir. Genellikle gösterişsiz olanlardan tercih ederler. Hansine ve ben birbirimizi uzun zamandır tanıyorduk. saat dörtte de Swanny'yi yatağa bırakırken bir fincan da çay getirdi. burnu da çorba kaşığına benziyor. Önce Hansine'yi çağırıp kızıma böyle bir şey söylemeye nasıl cesaret ettiğini sormayı.güzel olduğunu söylemiş oluyorsunuz. Bunu bir kitapta okumuştum.Emily nerede? diye sordum Đngilizce. Bir kadının sarışın ve mavi gözlü olduğunu söylediğinizde. Emily görünürde yoktu. başka yerde yemek vermesi için zile basıp Emily'yi çağırıyorum. Demiryolunda ne iş yapıyor. Bazen olabilirim. Bu Cropper ünlü bir Đngiliz hukukçusu olan Edward Marshall Hall'a benziyordu Sıradan bir işçi için fazla dik ve seçkin görünüyordu. Beni görünce oldukça şaşırdılar. sessiz tavşanlar gibi oturuyorlardı 2 haziran 1913 . Yani benim bazen acımasız ve kötü olduğumu düşünüyorsa. Yine de onu çekici bulan adamı merak etmekten kendimi alamadım. Eğer hamalsa. Bu nedenle halk kütüphanesine üye olup. doğrusu merak ediyorum. Kedi gibi bakıyor. eminim bütün kadınlar bavullarını onun taşımasını istiyordur. bana hep koyun budunun ön kısmını hatırlatır. genellikle aldığını verirsin.- Sanmıyorum. Bazen buna daha fazla dayanamıyorum. hele o koşullarda. satın aldığım da fazla hoşlanmadığım bir kitapta. yemek salonuna gönderilenlerden daha güzel görünen pastalardan yiyordu. önlüğünü de bir yerlere saklamıştı. bir daha böyle bir şey yaparsa kendisine iş arayabileceğini söylemeyi düşündüm. Küçük Marie'yi kucağına bıraktım ve tekrar mutfaktan geçtim. sevgilim. birlikte epey şey geçirmiştik. Madam. öyle de olması gerekirdi. evin hanımı olduğumu unutmamasını. Đnsanlar da bana hep iyi davranmadılar.
Şu anda Cropper'la birlikte dışarı çıkıyorlar. Đlk defa bu evde ne kadar az kitap olduğunun farkına vardım. sanki gözümün önünde bir ışık çakmışçasına 'Tamam" dedim. tavsiye edip vaaz verdiği bir ilişkide sevginin ayakta kalması çok güç. Eğer ciddi olsaydım bunu şimdi değil iki hafta önce. ilk önce bunu yazmamaya karar vermiştim. Asta? diye sordu. Onun için Hansine hakkında yazacağım. Yazmam gereken çok eğlenceli bir şey oldu. Rasmus. Her şeyden önce. galiba ona söylemeyeceğim. Birinin sürekli olarak ötekine ne yapması gerektiğini söylediği. . Đzinli olduğu öğleden sonra sürekli olarak buluşuyorlar. Ona ait olup da isteyebileceğim tek şey o kitaplardı.Dün bahçede karşılaştığım uzun boylu bey. onun gibi akıllı." Kıpkırmızı oldu. yine de bütün o yolu tepip cenazeye katılmayı istemezdim. insanların ne yaptıklarını görmeyen hatta insanların varlığından bile haberi olmayan Rasmus bile Cropper'ın farkında. Yine de oyuna devam ettim. Eğer Rasmus'a söylersem. Öyle sanıyorum ki teyzenin beni görüp de konuşma biçimimi. Charles Dickens'ın Danca'ya çevrilmiş bütün eserleri koleksiyonunu bana bıraktığını söylüyor. Çok gelişmiş bir ahlak anlayışım olmamakla birlikte. giyimimi. hele hele ahlak anlayışımı eleştirmediği tek bir gün bile olmamıştır. "Kimi kastettiğini anladım. Rasmus bile. tahmin ettim. olabildiğince komikliğe ihtiyacım var. zaman anıları soluklaştırıyor. Ejnar. teyzenin öldüğünü öğrendiğim gün gülmenin doğru olmayacağını düşündüğümden. kötülük yapacak fırsat bulamadığım ve korkaklığım yüzünden iyi göründüm. O zaman anladım. Böyle devam edersem. "Kendi içinden çık. Öte yandan da. Daha doğrusu. Asta" derdi hep. Üstelik. teyzenin o tekdüze konuşmasıyla da söylediği gibi hep kendini düşünmenin de bir yararı yok. En sonunda.Ne arkadaşı? . neredeyse suçlu gibi davrandım. ne demek istediğini anlamamış gibi. Bana telgraf çekseydi daha iyi olurdu. Başlangıçta. her Đngiliz gibi bir işçiyi soylu bir beyden . ahlak kurallarının ne olduğunu biliyordum. O bir bey değil. Emily gibi çoğu Đngiliz'den daha iyi okuduğumun farkındayım. Frederikke Teyze'nin öldüğünü bildiren bir mektup aldım. Her neyse. Teyzeyi sevmedim. sekiz yıldan sonra okumam da gerekir. Frederikke Teyze'yi görmeyeli dokuz yıl oldu. Öleni sevmedikçe yas tutmak bence yalancılık gibi bir şey. benim hiç doğurmadığı kızı olduğumu söylerdi. sadece Hansine'nin talibi. zevklerimi. Reddetmeyeceğim.Arkadaşın kim. Ama bu da çok aptalca olacaktı. davranışlarımı. Benden başka kimse kitap okumuyor.Bu sabah Ejnar'dan. oysa ben yaz günü siyahlara bürünmek niyetinde değilim. teyzenin gerçekten öldüğü gün yapmam gerekirdi. oysa o beni çok sevdiğini. dolu ve önemli bir mühendisin beni kıskanacağına inanmamı istemez. kendi kendimi üzeceğim. Cropper'ın da buraya tahminimden daha sık geldiğini düşünüyorum. Rasmus. Kitaplar benim olduğu için memnunum. Đyi Đngilizce okuyorum. Danimarka ordusunda subay olan kuzenimden. Daha sonra yüzüne. biliyorum yas tutmamı isteyecek. Hackney'de oturduğumuz sırada tanıdığımız Lutherci papaza benzeyen vaiz maskesini taktı. . Cropper'ı evde üç kez görene kadar tek kelime etmedi. yine de hiçbir zaman ana dilinde okumak gibi olmayacak. Frederikke Teyze'nin.
Neyse. Bugün otuz üç yaşındayım. Roper'ı taklit ettiğimi düşünüyor.üzerine de "Mor" yazmış. Geçen hafta sinemada izleyip kullanmaya can attığım cümleyi hatırladım. biliyorsun değil mi. eline geçeni yırtıp oyun oynuyor. Daha önce hiç görmediğim bu aleti fotoğraflarından tanıdım. bir saniye bile rahat durmuyor. Kapı komşum Mrs. Rasmus akşam yemeğinden biraz önce. ortasına kırmızı bir gül işlenmiş -en sevdiğim çiçeğin gül olduğunu biliyor. Kendi eliyle diktiği bir kalem bezi. elinde bir aletle çıkageldi. onun bir kusur işlemesi imkânsız. Sanırım Hansine çocukları uyardı. o yüzden beni . "Milyonlarca teşekkür" dedim. Bu haldeyken onunla konuşmaya çalışan zavallı çocuklara acıyorum. . Rasmus'a hatırlatmaya cesaret edemez. Bütün çocuklarımın içinde en yaramazı o. Sanırım Rasmus benim Mrs. oysa ondan bahsedildiğini hiç duymadı. Cropper. hep saklayacağım. sevdin mi?" . sevgiyle hazırlanan tek hediye onunki. gözleri kapalı ve konuşmuyor" dedi.ayırt edebilmek zorunda olduğunun da farkındadır. Hansine'ye giderek "Mor yere düştü. değil mi?" Bunu yapacak kadar alçalmayı kabul edemem. çünkü defteri hemen çekmeceye attım. yakında orta yaşlı olacağım. Rasmus her zamanki gibi unuttu. "Gelecek cuma ne var. elbiseleri dışında hiç de işçiye benzemiyor. Bu hediyeyi kalem uçlarını temizlemek için kullanmayacağım. beni odamda sakince oturur ve bu günlüğü yazar buldu.Bu benim doğum günü hediyem mi? diye sordum. Aslında yazarken görmedi. birkaç gün öncesinden hatırlattığını söylüyor. Harisine korku içinde merdivenleri tırmandı. "Đşte senin için" dedi. çünkü bütün hediyeler içinde evde yapılan. Bir telefon. Bir saat boyunca surat astı. Sevgilim?" ya da "Gelecek perşembeyi unutmadın.Tabiî. Bir tek Marie dışında tabiî. hepsi hediye verdiler: Mogens'ten domuz derisi bir kese içinde bir makas. ama sen de kullanabilirsin. dedi. dedi. böylesi daha iyi. Knud'dan gümüş bir kutu içinde üzerlerine "A" işlenmiş iki mendil. unutsun daha Đyi. Evans kocasına doğum günü ve evlenme yıldönümünü unutma fırsatı tanımadığını. Swanny'nin hediyesini uzun uzun yazabilmek için sona bıraktım. Hatırlayacak kadar sevmiyorsa. "Nasıl. eğer babamın dediği gibi hayat yetmiş yılsa. Hızla düşündüğünü görebiliyordum: . Bu öğleden sonra korkunç bir şey yaptı. son yüksüğümü deldiğimden Marie'den yeni bir yüksük. mor bir keçenin kenarlarını işlemiş. Doğru.Yani bunu kim kullanacak? Đş için buna ihtiyacım olacak. 6 temmuz 1913 Yine doğum günüm. yarını unutmadın.
saçları da ıslak kum renginde. anlayamadıkları bu davranışların onları dışarıda bıraktığına inanıyorlar. Ama hayır. Bir doğum günü daha geçti! 20 eylül 1913 Taşınacağız. Diğer evlilikler hakkında fazla bir bilgim olmasa da kol kola yürürken gördüğüm çiftlerden ya da Rasmus'un otomobil sattığı insanların evini ziyaret ettiğimde gördüklerimden. Highgate. paket yapmayı. Taşınmayı. Kendi yapamadıkları. yaşayacağım evin seçiminde söz sahibi olmak isterdim. sanki bu kez doğru seçim yapmıştı. fırlak elmacık kemiklerimi ve ince dudaklarımı da almış. Şiddetli bir tokat atıp genç gözdesinin yaptıklarını Rasmus'a anlattım. Üstelik bir mezarlığın yanında oturmak da istemiyordum. fazla dert etmiyorum. Padanaram adlı büyük ve yeni bir ev. karı ve kocanın bazı şeyleri birlikte yaptığı evlilikler olduğundan eminim.sakin sakin oturup pencereden dışarı bakarken buldu. değişikliği. Yine bir çocuk ya da aptal muamelesi görmemek. Tavuskuşu mavisi gözlerimi. iki yıl ve beş aylık bir kızın böyle bir şey yapması için ne kadar akıllı olması gerektiğini söylemek oldu. Sevgili kocam bunu bu sabah bildirdi. Onu çok neden onu sevdiğini merak ediyorum. özellikle de yeni evdeki ilk geceyi çok seviyorum. toparlanmayı. büyüdüğünde de tıpkı bana benzeyecek. Yine de bir erkeğin on altı yıldır evli olduğu bir kadına yeni bir ev aldığını. Dokuzuncu bölüm . O yaştaki halime tıpatıp benziyor. Belki de o insanlar da hiçbir konuda diğerinin düşüncesini öğrenme zahmetine girmiyordur. taşınmaktan hoşlandığım için. Aslında. Küçük çocukların annelerinin bir şey yazmasından ya da okumasından pek hoşlanmadıklarını öğrenmiş oldum. Sanki bir macera gibi. Hemen West Hill çevresindeki eski köyü ve o korkunç eski evleri düşündüm. Nerede? diye sordum. Tek cevabı. Sanırım Marie bu oyunu ilgi çekmek için uydurdu. Shepherds Hill'de. bir ay içinde taşınmak zorunda olduklarım söylemesini kabul edemiyorum. Yine de yalan söyleyip kurtulması doğru olmaz.
Sevgilimi elimden alıp evlendi. Bir okuyucuya teşekkür etmek -genellikle hepsi de kadındı-başsağlığı dilekleri için teşekkürlerimi iletip günlüklerin yayımına devam edileceğine söz veren yüzüncü kartı yazmıştım ki. Oldukça başarılı bir yapımcı oldu. çalınacak ya da terk edilecek eşya değildir.Cary. Cary'nin bile bunu böyle kabul edeceğini düşünüyorum. telefonda heyecanlı bir ifadeyle düşüncesini açıkladığı o geceden bu yana hiç işitmemiştim: "Ne kadar da yakışıklı!" Telefonuna cevap vermedim. Đnsanlar kapılacak. lütfen telefonu kapama. böyle alanen sadece geçen bir gece gibi. insanların özgür iradeleri vardır. Cary telefon etti. Swanny'nin çok tanıdığı yoktu. yine de öyle olmaya çok yaklaşmıştı. telefonu yüzüne kapatmayacağım. Đstemediği sürece kimseyi başkasının elinden alamazsınız. . çok daha sonra da boşandılar. ancak Swanny'nin ilk krizinden sonra işi bıraktı. yaptığım daha çok yapıcı firar denilen bir şeydi. Zaman zaman Gary'den bahsedildiğini duydum. Cary gözünü ona dikti ve aldı. BBC'de çalışıyordu. son bir öneri de kitapları kasete kaydetmekten söz ediyordu. Belki de sevmedi. yani fazla arkadaşı yoktu demek istiyorum. oturup işe giriştim. Dürüst davranıp ne istediğini merak ettiğimi söylemeliyim. Biliyorum. ödünç alınacak. Hâlâ o nefes nefese ders verir sesiyle konuşuyordu. Amerika'ya gidip kayboldu. imzasını bile atacak durumda değildi. bunun cevabı hazır. Günlükler uzun zamandan beri televizyona uyarlanıp çekilmiş. ötekinin imzasını atmak isteyebilir miydi? Kısacası benden başka mektupları cevaplayacak kimse yoktu. Swanny'nin iki hafta önceki ölümünden bu yana eve gelen başsağlığı mektuplarından koca bir yığın oluşmuştu Ölümünden bir yıl öncesine kadar Swanny'nin haftada üç gün gelen bir sekreteri vardı.. Onu sevdiğim tek erkek olarak adlandırmak abartılı olur. Sesim bana bile fazla çatlak geldi. Yine de neden aradığını bilmeden de mutlu yaşayabileceğime karar verdim. bunu anlatmak için başka bir yol yok. Annemin son nişanlısının oğlu Psikiyatr Daniel Blain'le beş yıldır birlikte yaşıyorduk. oysa binlerce hayranı vardı. . Swanny de hayranları için annesini temsil ediyordu. cesaretine hayran oldum.. Evden çıkan ben oldum. Daniel. Oldukça cesur ve dramatik olduğunun farkındayım. Onu terk etmedim. Genellikle de adım televizyon dizilerinde gördüm. Daniel ve Cary daha sonra evlendiler. Üstelik imzasını hangi adla atacaktı ki? Benimsediği o ikinci kişilikten sonra. bu kadın Swanny'nin yazışmalarını takip ederdi. On beş yıl çok uzun değil. şimdi yakalandığını düşünüp telefonu kapatacaksın ama lütfen. "başucu kitabı" olarak da okunmuştu. Eğer beni gerçekten sevmiş olsaydı. . Ağzım kurumuştu. Beni arayan oydu. Ne var ki telesekreterde duyduğum sesi on beş yıldır.Mesajımı aldın ve benden nefret ediyorsun. Artık Swanny bir mektupta yazılanları anlamak bu yana. Cary Oliver'ı Đlk tanıdığımda.1960'ların sonuna doğru. daha doğrusu annesinin binlerce hayranı vardı.
daha iyi olmaz mı? Önce bunu halledelim.Benden ne istediğini söylesen.Tabiî var. "Daniel şimdi seni duymalıydı" diye.Oh. Orada olması gerekirken olmayan bir şey mi var? . Önce her şeyin iyi olduğunu söylemeni istiyorum. beni bağışladın mı? .Eğer bilmiyorsan. seni bağışladım. onun adını anmak istemiyordum. . bunu sen de biliyorsun. hiç olmazsa benim de bir fırsatım olacak demek. şaşırt beni. bir kedinin mırıltısını andırıyordu. Ann. Cary. Bağışlanmış olmanın tadına varırmışçasına bir süre bekledi. yakalanmakla ne demek istedi? Evin dışındaydım. Ann? Gerçekten. Düşündüm. Benden istediğin bir şey var. Cevap vermedi ama telefon sessiz değildi. Dikkatle konuştum: Konuşmayalı çok uzun zaman oldu.Peki. Şimdi benden ne istediğini söyle. Oldukça başarılısın. . . zor bir dönem. Bunu kimsenin görmesine izin verdin mi? .Ne? . Daha sonra konuştu: . . eksik bölüm. Haydi. .Kendi prodüksiyonlarından birinde iş bulabilirsin. telesekreteri de devre dışı bırakmıştım. diye devam ettim. Söylemiştim.Birinci günlükte kayıp bir bölüm var. Gerçekten de şaşırttı.Konuşuyorum. Tamam mı? Gerçekten de bağışlayabiliyor musun. ama bir şey söylemedim. öyle değil mi? .Önce bana yayımlanmamış günlüklere göz atmayı yasaklayıp yasaklamadığını söyle. Bir çocuk gibiyim. . Düşünüyordum. Artık nasıl derler temiz bir sayfayla başlamak istiyorum. Duyduğum nefes. rahat bir nefes daha alacağını. Bağışlanmak istiyorum.Neden bahsettiğini anlamıyorum. Farkında bile değildim. bir çocuk gibi davrandığımı düşündüğünü biliyorum.Değil miydin? .- Konuşacak mısın? .Eksik parça mı? Bunu ilk kez duyuyorum.
Büyük bir samimiyetle. Asta'nın gerçek kızı olup olmadığı konusunun o kadar da önemli görülmeyeceği açıktı. tabiî. buluşabilir miyiz? Gelebilir misin? Dayanabilir misin? Bir an düşünüp gidebileceğime karar verdim. Hansine eve gelir ve komşu evde ya da arka sokaktaki evlerden birinde çalışan bir hizmetçiyle tanıştığım anlatır. satır satır ezberlediğimi varsayıyordu. . birinci cildin hemen başlarında.Evet. Yine de Cary'nin bilmek istediği şeyin Swanny'nin doğumuyla ilgili olduğunu anladım. onun bir şekilde akraba olduğunu biliyordum. tercümanı gibi görülüyordu. radyo programlarına çıkıyor.Teyzenin bebekliği mi? Ann. ne var ki hayattayken.Sonra. evinde çalıştığı insanlar Roper. en ilginç olanı.Roper. Şimdi öldüğüne göre. Anlaşılan kendimi farkında olmadan bu konuya fazlasıyla kaptırmıştım. .Ne istediğini biraz sonra belli etti. Özür dilerim. Đşte bu! Gerçekten de bunları bilmiyor muydun? .. ama teyzen olabileceğini hiç düşünmedim. senin teyzen kim? Senin teyzenin kim olduğunu bilmiyorum bile. neden söz ettiğini anlamadığımı söyledim. Roper hakkında bir dizi yapmak istiyorum. ne olabileceğini sordum. Hansine'yle çay içmeye gelen kadın ve çalıştığı evdeki insanlar hakkında daha fazla bilgi verir. kelime kelime. Ne de olsa Swanny ünlü bir kişi olmuştu. Yakında daha da çoğalacaklardı. Đnsanların ilgisini çeken Asta'ydı. .. neydi adı. Đşte. . .. .Teyzemin bebekliğiyle ilgili olup yayımlanmamış tek bir nokta bile kalmadığından eminim. Sanırım öyle. dergilerde mülakatları yayımlanıyordu.Asta'da. Hansine. . isteğinin Swanny'nin kökeni ile ilgili olmasıydı.Swanny Kjær. . Belki de ilk kez birisi benimle konuşurken bütün günlüklerin içeriğini bildiğimi. hani hizmetçi. dedi. karısı ve kayınvalidesidir. şeyin hakkında bir bölüm var. Swanny onun aracısı.. Tabiî gidebilirdim. .Yine de bana ne konuda olduğunu anlat.Aman Tanrım. toplumun ilgisi ona değil. televizyona konuk oluyor. bir anlamda sözcüsü. onun elinde bulunan ve henüz yayımlanmamış günlüklere dönecekti. Bebekliğinde ne var? Umarım bu konuda paparazzilerin saldırısına uğramadın? Bu konunun ne olduğunu. .Ann.
Daha sonra. P. Mektubu okumaya başlamadan. evlerine baktığını. kendimi "Asta buna ne tepki gösterir?" diye düşünürken buldum. Asta da defterine her gün yazmamıştı. bir doktor ha? Aptal Karoline gibi bir çiftlik hayvanından farksız o köylü Fink'in torunu! Morfar'ın kendisinin de bir ağıldan (hem de birçok açıdan) gelmiş olmasının fazla bir önemi yoktu. gerçek züppelerin büyük çoğunluğu gibi. Sellway. Annemin ölümünden aşağı yukarı iki yıl sonra. Paul Sellway adlı birinden geliyordu. daha önce böyle bir boşluk görmediğim için şaşırmıştım. Gerçek bir züppeydi. yani Hansine Fink'in torunuydu. Ben de öyle. anneannesinin ölümünden hemen sonra tanıştığını hatırlıyordu. Hyde" diyordu. bazen haftalar boyunca yazmadığı da oluyordu. 30 ağustosa kadar bir şey yazılmamıştı. Bir adam. Teyzemin ölümünden sonra acımı paylaşmak istediğini belirtiyordu. Günlüklerde boşluklar olur. evinde çalışan diğer insanlarla ilgili bölümleri gördüm. Kız kardeşinin ölmüş olduğunu kabullenip alışmıştı. Bütün bunlar. Kendi Asta cildimi buldum. 15 ekim tarihinin altında "Navarino Caddesi'nde karısını öldüren adamla" ilgili bir bölüm okudum. Nedendir bilmem. ama kim olduğunu anlamak için sonuncu paragrafa kadar okumak gerekiyordu. günlük telefon konuşmalarını yapmamayı öğrenmişti. yani o zaman. ama ne olduğunu çıkaramadım. böyle davranmasının nedenini açıklayamıyordu. G. sadece Cary'yle iki gün sonra buluşmak üzere sözleştik. . Maureen'in. Ne bir açıklama ne de ayrıntı. Ne yani. kucağında bir bebekle bir kadının çıktığını gördüğünü yazıyordu. ilk sayfalarını okudumRoper diye birisinden bahis yoktu. Bütün fark. Onunla küçük bir çocukken. hepsi bu. Anlaşılan Asta konuyla fazla ilgilenmemişti. telefonu kaparken başladı. Ken'in karısının bir akrabası bir Sellway'le evlenmemiş miydi? Daha fazla düşünmeden mektubu okumaya giriştim. ancak yine isim yoktu. Mrs. 1943 yılında doğmuştu. Paul Sellway'in bir doktor (derin saygı duyduğu ama sevmediği bir unvan) olduğunu öğrenince inanmayacaktı. Şimdi düşündükçe nasıl olup da daha fazla bilgi istemediğime şaşıyorum. Swanny'nin doğumundan iki gün önce. ama aklıma gelmedi işte. Roper değil. 26 temmuz 1905 günü yazılanlardı. Tıpkı tabiatın boşluktan nefret etmesi gibi. Joan (kızlık soyadı Cropper) ve Ronald Sellway'in oğullarıydı. Sellway. karısı ve karısının annesinden söz ediliyordu. Hizmetçi ev sahibinden bahsederken "hanımım. Mektubunu antetli kâğıda yazmıştı: Dr. Mektup birkaç paragraflıktı. Hansine'nin kızına da gitmişti. bir süre bu adı daha önce nerede duyduğumu düşündüm. aşağı tabakadan bir değil. Kendi kökleriyle ilgili araştırmasını sürdürürken. Swanny de annemin ölümüyle doğan boşluğu kendi kökeniyle ilgili endişeleriyle doldurdu. Sellway. Bu isim bana bir şeyler söylemek istiyordu.Söylediği adlar bana hiçbir şey ifade etmiyordu. Hepsi bu kadardı.. çarşamba günlerini başka türlü doldurmayı. Asıl ilgimi çeken bir sonraki mektup oldu. cahil Hansine'nin torunu. Hansine'nin arkadaşı. Merak.. adresi de Londra E8'di. Daha sonra Asta bu insanların oturduğu sokağa gittiğini. iki kuşaktır uzaklaşmış olmaktaydı. Mrs. Sonra. Sokakta düşen yaşlı adam. Swanny çok daha değişik düşünürdü.
kocası öldükten sonra tek dayanak gördüğü oğluna anlatmasını istiyordu. Oğlumla konuşmanız daha iyi olur. büyük mavi gözleri. güçlü ve becerikli elleri vardı. Sonunda. hiç de güç bir şey değildi. yerinin nasıl belirleneceğini biliyor olmalıydım. ne cevap aldığını açıkladı. gerçek cevabı buldu: "Neden annenize sormuyorsunuz?" Swanny sorduğunu anlattı. Gerçeği öğrenmek istiyor. Swanny'ye cevabı "Neden söz ettiğinizi bilmiyorum" veya "Söylediklerinizi anlamıyorum" oldu. Her şeyden önce Joan Sellway taşınmıştı.Asta'dan sadece birkaç ay daha büyük olmasına rağmen Harisine ellilerin başlarında ölmüştü. işimden dolayı bana özel dedektif muamelesi yapan sadece Swanny değildi. Swanny eski telefon numarasını aramış. Onları Borehamwood bölgesel telefon rehberinde buldum. Swanny Asta'nın gözdesi olduğu kadar. Şimdi Joan Sellway hakkında söylediklerime dikkat etmem gerekiyor. Swanny'nin Paul Sellway'le tanışmasının bu ölümün hemen sonrasına rastladığını düşünüyorum. sanki çılgınlık gösterisini ciddiye almak için büyük bir çaba harcıyormuş gibi. Hansine'nin de Westerby çocukları arasında en sevdiğiydi. şimdi unuttuğum bir nedenle Hansine'nin kızını ziyarete gittiğini hayal meyal hatırlıyorum. diyordu Mrs. Yine kendi sıkıntılarını kendi yarattığı bir döneme girmişti. özellikle de benim için yanlış olur. iyi huylu ve güvenilir bir kadındı. Joan'ı hem bulmak istediğini hem de bulmamayı tercih edeceğini anlamak gerekir. . deneyimlerimden yararlanamam. Joan Sellway'e Swanny'ye verilecek bir emanet bırakmıştı. iri kemikli ve sıskaydı. Swanny onunla Hansine arasında hiçbir benzerlik bulamamıştı. aynı zamanda da gerçekten çekiniyordu. Asta'nın vermediği anne sevgisini göstermeye hazır. ama bu o kadar da kolay olmamıştı.Sadece annenizin size o dönemle ilgili bir şeyler anlatmış olabileceğini düşünmüştüm. Swanny'nin Hansine'nin cenaze törenine değil -ne annem ne de Asta gitmişticenazeden birkaç gün sonra. Sonra Swanny onu görmeye gitmişti. Londra bölgenin dışına taşınmış olmalarıydı. mektuptaki Paul Sellway'di tabiî. Aslında bunu herkes yapabilirdi. Swanny'nin "tam bir Danimarkalı" dediği. Yani annemin yanında çalıştığı dönemle ilgili demek istiyorum. Oğlu. Ya da en azından Swanny onu öyle hatırlıyordu. Swanny'nin bütün bunları oğluna. Swanny'ye sadece soğuk davrandı. açık renk saçlı bir kadındı. Uzun boylu. . Joan Sellway ya da kocası Ronald Sellway'in Londra telefon rehberinde bulunmamalarının nedeni. . Belki de Hansine. kişiliğinden söz ederken başkalarından duyduğuma dayanmak benim için. Swanny o dönemde doğmamış oğlunun bütün bunları nasıl bileceğini sorunca da cevabı yine hazırdı. Birinin nasıl bulunacağını. Anlatmadı. Swanny'nin.Ben de yoktum. Onunla daha önce hiç karşılaşmamıştım. Sellway sürekli. Asta'nın her işe yarar hizmetçisi güler yüzlü. Ne olursa olsun. karşısına Sellway'lerin şimdi nerede oturduklarından habersiz bir yabancı çıkmıştı. sorunu anlamıyor gözüktü. Onu bulma görevi bana verildi.
inatçı. annesinin evlilik öncesi hayati hakkında hiçbir şey duymak istemediğini. Đnsanlara alay konusu olmaya başladığını görüyor ya da gördüğünü sanıyordu. çünkü Asta'nın bunaması "bu üzücü olayların" Torben'in de dediği gibi saçmalıktan başka bir şey olmadığını gösterecekti. Swanny. Swanny'nin kafasına Asta'nın bunaklığı fikrini sokan Torben'di. Peki ama annesi kızının.cesur ve soylu ölümünden söz ederlerdi. Aslında alışılmış bir şeydi. ama hâlâ komik. şömineyi yakmış sabah gazetesini de getirmişti. bu kadının annesinin evinde ayak işleriyle uğraşmıştı.Ağabeyiniz" demişti Swanny'ye. Harry Amca'nın Swanny'yi ne kadar sevdiğini. Joan Sellway'in davranışlarından. Asta on dakika sonra inene kadar Swanny'yle sohbet etmişti. Essex Caddesi'ndeki evine gittiğinde onu yalnız bulmuştu. Aradaki tek fark Harry'nin açık renkli olmasıydı. Asta'dan iki üç yaş daha küçüktü ama daha çok yıpranmıştı. özellikle de bu konunun kocası ve oğlu önünde tartışılmasından hiç hoşlanmadığını anladı. böylesi belirtiler yoktu. gittikçe içine çekilmesinden. Artık bir açıklama yapmak istese bile Asta hatıralarından söz edemeyecek. oğullarının cesaretinden. Asta'nın bunadığına inanmak istiyordu. ama ne kadar güzel olduğundan hiç söz etmemişti. kaprisli. Kapıyı Fraily açmıştı. savaştan sağ dönenlerden bazıları ölen arkadaşlarının evine giderek oğullarının son saatlerinden bahsederek aileyi teselli eder. Üst katta oturan kızı yemek tepsisini kaldırmış. Borehamwood'lu güzel bir evde oturan. Asta'yı ziyarete gelmişti. O dönemde. Asta. kendiyle ilgili ve şaşırtacak ölçüde çekiciydi. ama oturma odasına girdiğinde karşısında Swanny'yi bulmuş. Parkinson'a yakalanmıştı. ama artık durması mümkün değildi. Ancak geçen yıllar belini bükmüş. Paul Sellway'in büyükbabası Sam Cropper kadar uzun ve yakışıklı biri olmalıydı. Swanny hakarete uğramıştı. Leyton'a. bastırmaya çalıştığı öfkeden. boyunu kısaltmıştı. Kim yıpranmamıştı ki? Hâlâ yalnız yaşıyordu. Annemin ölümünden öncekinden bile daha kötü bir durumdaydı. Oğlunun ölüm haberini vermek üzere Padanaram'a. ama aynı zamanda da Joan Sellway'in anlatacak fazla bir şeyi olmadığını. annesinin mütevazı. hiç olmazsa benim görebildiğim ölçüde. eve ilk geldiği gün o zaman on dört yaşında olan Swanny'ye nasıl bağlandığını anlatırdı. bu konuda en az kendi kadar bilgisiz olduğunu. Swanny. harika bir kardeşi olduğunu söylemişti. Gençliğinde. Annesi. Yüzü soğukta kalmış bir çocuğun pembemsi beyaz rengini almıştı. bu bilgisizliği sona erdirmek için hiçbir çaba harcamayacağını da görmüştü. Ona göre "bütün bu üzücü olaylar" olarak adlandırdıklarının tek nedeni Asta'nın bunamasıydı. ama her zaman olduğundan farklı görünmüyordu. kibar ve . Swanny daha fazla ısrar etmemesi gerektiğini anlamıştı. Bütün o süre boyunca yakında Asta'nın da gerçeği açıklayabilecek durumdan çıkmasından korktu. oğlu doktor olmak üzere olan kızının kendinden hiç de daha yüksek olmayan bir kadının sorularıyla karşılaşması için ne suç işlemişti? Anlaşılan bu kadın buraya sadece onunla alay etmek. . elleri sürekli olarak titriyordu. Asta bunamışsa. Annesi hizmetçilik yapmıştı. hatta utanılacak kökenini yüzüne vurmak için gelmişti. kızına gerçeği anlatabilecek miydi? Harry Amca'ya gitti. acı karşıdaki dayanıklılığından. Đyi ama. olayları birbirine bağlayamayacak kadar bunayacaktı. muhteşem -her zaman muhtemelen. Asta doksanlarına girmişti. ama hepsi de evlenmiş olmalarına karşın Leyton'dan ayrılmamış kızlarının gözetimi ve bakımı altındaydı.Đşte o zaman Swanny.
Sanki benim ve kocamın çocuğundan başka bir şey olabilirmişsin gibi. .Kalbi hasta yaşlı bir adama böyle soru sorulur mu? Yaptığının tek sonucu onu da çılgın bir kadın olduğuna inandırmak oldu. Bak. hem de hiç. Ama diğerlerine bakınca. Tek bildiği. göremiyorum. bana söylemesini bekledim. dedi. . Asta'nın elini her defasında öperdi. Hiç de Đngiliz olmayan. Asta'nın ona ne anlattığını hiç öğrenemedi. büyük bir sevgiyle öptü. Sonra düzeltti. anne babaya baktığında çocuğu görürsün. bunu bana sorman gerekli mi? Ona bunu sormak zorunda olduğunu. Benim yüzüme baktığınızda. Sevgili anneni çok seviyorum. Harry Amcayı sorguya çekmesinin Asta'yı çok kızdırdığıydı. Hayır. Swanny'nin elini tuttu. başka çaresi kalmadığını söyledi. kendini aynada olduğun gibi göremezsin. Konuşulması kolay.Cevabım hayır. Göremediğinde. Rasmus Westerby'yi tanırdınız. . . Asta kızın onun olmadığını. Bunu kendinde görmek zordur. Asta da buna bayılırdı. Harry Amca'nın Asta'yla ne konuştuğunu. bilmem. Bütün ömrüm boyunca akıllı bir çocuğun babasını tanıması gerektiğini işittim. ama bu safsata. Swanny ona her şeyi anlattı. çünkü ne görmek istediğini bilmezsin. Asta'yla konuşmaya söz verdi. . Swanny'nin elini tutup öptü. öyle değil mi? Çocuklara baktığında büyükleri. anne babayı ve çocukları tanıyınca. ona söylediklerini bana anlatırken gözleri yaşatıyordu. O gün hiç gelmedi. lille Swanny. o güzel kızı evlat edindiğini söyleyecek diye bekledim. iyi bir dinleyiciydi. Hiçbir zaman göremedim.Ona sadece beni evlat edindiğini bilip bilmediğini sordum. onları görebiliyor musunuz? Đçlerinden herhangi birini? Sevgili kızım.Sana bir şey söyleyeceğim kızım. ama Asta'nın sevgisini kazanan bu âdeti nereden aldığım kimse bilmiyordu. Swanny daha bir şey söylemeden. birbirimizi iyi tanıdıktan sonra annen ve ben dost olduktan sonra. Swanny ağlamaklıydı: . şimdi artık bunu söylemenin bir sakıncası yok. Sonunda "Bundan bana bir kelime bile etmedi" dedi. Hep bir gün gelecek. Swanny giderken onu. Bu yüzden sorun beni şaşırtmadı. işte o zaman sorun var demektir.Babamı tanırdınız.neşeliydi. onu böylesine sıkıştırmak. artık nasıl değerlendirirsin.Bana da söylemiyor! Bütün bunları uydurmuş olabilir mi? Uydurabilir mi? . Asta'yla bunca zaman dostluk edebilmek için çok iyi bir dinleyici olmak şarttı. görürsün. . Harry Amca bir dakika kadar suskun kaldı. bu da beni hep şaşırttı. ama sen onun çocuğu olamayacak kadar güzeldin. dedi Swanny. Swanny. diye kızdı.Zavallı adam. Asta'yı tanıyorsunuz.
zaten hiç gergin olmamıştı. dişleri de takırdardı. her seferinde de Asta değişik cevaplar verdi. güzel bir evin var. Ona neden soruyorsun? Onunla tanıştığımda sen on dört yaşındaydın. Olan biten bu. Bu davranışın insanların gözlerini cennete çevirip Tanrı'dan sabır diledikleri zamandan kalma bir miras olması gerekir. Bazen titremesi daha da şiddetlenir. olmadığımı sen söyledin. Swanny annesine o kadar sinirlendi ki. Gergin değildi. Swanny de ona bakma. Bunun önemli olmadığını. gözlerini tavana dikti. bana evlenme teklif etti. O nasıl bilsin? . ama koltuğun ucuna iliştiğinde. Diyelim ki gerçek olmadığını söyledim. çok rahatsız olduğunu belli ediyordu. .Ama değilim. onunla uğraşma sıkıntısından kurtulacaktı. yalnız bir hayat sürdü. Yıllar geçti.Neden kabul etmedin? Başını bir tarafa döndürüp. Swanny'ye sadece üvey annesinin kendini sevmemesi durumunda önemli olabilecek bir şeyin peşini bırakmamasını söyledi. giderek daha çok titriyordu. .En yakın arkadaşın da. Asta da "Öyle diyelim. Onu bir kocadan çok. insanlar evlenince çok değişiyor. çok sıkılan insanların yaptığı gibi başını geriye ata. Lütfen biraz mantıklı ol. Swanny bana. bunu burada bırakalım. kimseyi ilgilendirmediğini. Doğrusunu anlatması için Asta'nın başının etini yedi. "Keşke Harry'nin evlenme teklifini kabul etseydi" diye düşündü. O dönemlerde artık biraz daha uzun oturuyordu. şimdi artık bundan bahsetmeyelim. iyi bir kocan. Bir daha evlenmedi. Harry birkaç hafta sonra öldü. Umutsuzluğa düşen. Senin için mesele yok.Uygun olmazdı. . Mor. Neden yine riske gireyim? Sana söyleyeyim. "Đnsanlarla alay etmekten hoşlanan kötü kalpli bir ihtiyarım ve bütün bunları uydurdum. Bunu sana daha önce söyleyip söylemediğimi bilmiyorum. söyleyecek hiçbir şeyi yoktu. Hiç olmazsa kendi kocasıyla Leyton'da olacak. ama ben ilk seferden hiç hoşlanmamıştım. lille Swanny? " dedi.Zavallı. sürekli oyun oynamak mecburiyetinden sıkıldı. her zaman çocuklarından fazla sevmişti.Đyi de bunu bütün dünyanın öğrenmesini istiyorum anlamına gelmez ki.. hepsini uydurdum? Swanny titremeye başladı.Yani mektubu da sen yazdın? dedi Swanny. çok zaman önce. tabiî. elini de diğer yana sallayarak: . Annesine doğumuyla ilgili sorular sorduğunda. ondan. Asta onu gerçekten seviyordu. Titreyerek Asta'ya baktı. hiçbir şey hatırlamadığını anlattı. ama araştırmaktan bir türlü vazgeçemediğini anlata. Oysa o. . Hiçbir şey bilmiyordu. Oh. o zaman bu kadar aptalca davranmanın anlamı neydi? Sonunda Asta ya son kozunu oynadı ya da başının etinin yenmesinden. bir arkadaş olarak istedim. Asta'ya gidip gerçeği öğrenmek için soru sormamaya elinden gelen gayreti gösterdiğini. olmaz mı. Swanny o zaman Momor'un yüzüne dalgın ve gururlu bir ifade yerleştiğini anlattı." .
günlüklerinde de bazen kayın ağaçlarından söz ederdi ama aynı cümlede atkestanesini tanıyamayacağını da itiraf ediyordu. Torben bir kalp krizi geçirmiş. Bence asıl gerçek Ken'in yerine bir kız doğurmak istemesiydi. Gülleri diğer çiçeklerden ayırt edebilirdi. onun adını değiştirmesini hiçbir zaman kabul edemeyeceğini söyler dururdu. Ken'in oturduğu bölüme gitse. önüne çıkan ilk fırsattan yararlanmak. En sevdiği oğlu Mads'tı. her uzvu ve yetisi yerindeydi. ağabeyinin başka bir amacının olmasından kuşkulandıysa da ne olabileceğini çıkaramadı. Yaptıklarını bana itiraf edebilmek için Asta'nın ölümünden sonrasını beklemek zorunda kalmıştı. Kew Gardens'ı daha önce hiç görmediğini söyleyen Asta oldu. daha önce yüzü kızarmadan aklına bile getiremeyeceği bir girişimde bulunmaya karar verdi."Eğer öyle istiyorsan. Asta. daha bebekken ölen çocuğu. Hampstead değişikti. Ken bunu duyunca Asta'ya kocaman evde kendini yalnız hissediyor olması gerektiğini söyledi. Asta Ken'i fazla sevmezdi. Asta'nın verecek fazla bir şevi. kocasının yanında geçiriyordu. Asta'nın gitmesi için can atıyordu. bir yan bakış. Asta. Öyle doğaya fazla ilgi gösterdiği için değil. Ya da en azından "gerçek para" olarak adlandırılabilecek bir parası. ama Asta'yı gitmeye teşvik etme yanlışına düşmedi. Belki de Ken ve Maureen sadece iyilik etmek istiyorlardı. Onu şaşırtan. Ken emekliye ayrılınca Baker Sokağı'ndaki evlerinden Twickenham'e taşınmışlardı. Asta'nın bakımını falan üstlenmiş gibi değildi: bütün diğer doksanlıkların tersine Asta'nın bakıma ve özene ihtiyacı yoktu. Oysa Swanny. Finchley'ye ait olması gereken bölüm hariç. bırakacak çok bir parası yoktu. Asta'nın odasına gitti. Bu fırsat. Hampstead banliyö olarak gösterilemezdi. Swanny gününün önemli bir bölümünü hastanede. ona göre hiç de Hampstead'e benzemeyen. Ken ve Maureen ısrarlarını artırdılar. Swanny bir keresinde çok öfkelenmiş. Eğer Twickenham'e. bazılarının da mastürbasyona ya da . yaşasaydı Mads'ın da mutlaka ismini değiştireceğini ileri sürerek Asta'yı kahkahalarla güldürmüştü. Swanny. Odaya girmesini ayyaşların yalnız kalır kalmaz şişeye sarılmalarına. eğer seni mutlu edecekse. Ken ve Maureen birçok kez Asta'yı evlerine kalmaya davet etmişlerdi. Maureen ve Ken'e misafir gittiğinde çıktı. Torben hastaneye kaldırılınca. o sadece Asta'nın gitmesini istiyordu. onu kendi deyimiyle "kötü niyetli" yapmıştı.Alışılmış bir omuz silkme. Bu görülmemiş bir ziyaretti. böylece rahatsız edilmeden odasını arayabilecekti. bana öyle demişti. Kew Gardens'ı yürüyerek gezebilecekti. çünkü serada yetiştirilen muzların neye benzediklerini görmek istiyordu. Asta'nın odasına girerek arama yapmaktı. -böylelikle de kızkardeşine dinlenme fırsatı vermek istediğini anlattı. Niyeti. Oysa Mogens de başka bir isim almıştı. Bağımsızdı. Ne olursa olsun. Alçak sesle yaptıklarını anlatırken. Asta banliyölerden hoşlanmadığını söylerdi. Her zamanki araştırıcılığı ve izleyiciliğiyle Finchley'nin meydana çıkışını seyretmişti. şaşırtıcı bir biçimde iyileşmeye başlamıştı. onların amaçları Swanny için önemli değildi. ama Asta bunu hatırlamıyor gibiydi. bir tebessüm. Ken ve Maureen'in otomobiline binip gittikten hemen sonra Swanny zaman kaybetmeden üçüncü kata. gözlerini benimkilerden kaçırıyordu. Swanny'nin sıkıntıları ve uzun süredir içinde bulunduğu durum. Swanny'ye de annesini birkaç gün Beckenham'e götürmekle Asta'nın bakımını üstlenmek. ama Asta her seferinde davetlerini geri çevirmişti. Kew ilginçti." O zaman Swanny cüretli ve korkunç bir şey yapmaya. sadece Garden banliyösü olarak adlandırılan.
Bu zorunluluk nefes almasını güçleştiriyor. Yaptıklarından dolayı çok utanıyordu ama hiçbir ayrıntıyı ihmal etmedi. Elindeki defterde genç bir kadının gündelik faaliyeti. neredeyse lüks döşenmişti. içinde yaşanmamış görünüyordu. Asta kimseyi kendi alanına davet etmezdi. Asta'nın üç yıldan beri açmadığı. Torben bunu duyunca günlükle çok ilgilendi. Torben'in bir yakını kadın ölmüş ve 1913 yılında Sen-Petersburg'da yaşarken yazdığı günlüğü bırakmıştı. kitaplar ve başka evlerde olduğu mobilyaların üzerine yerleştirilmek yerine duvarlara asılan çerçeveli fotoğraflardı: güneşsiz bugünde çekildiği belli olan bir Padanaram sepyası. o dönemde günlüklerin varlığından bile habersizdi.haberlerin başköşesindeki yerini alırdı Swanny'nin evindeki bütün odalar gibi rahat. devrimden önceki yaşamdan bir fotoğraf ve her çeşit ilginç toplumsal ve siyasal yorumlar bulmayı umuyordu. Kullanıp kullanmadığını bilmiyordu. Elbise dolabının kapakları. eline geçen her şeye baktı. fotoğraf albümleri. bu gibi yayınları okuyanların herkes gibi ben de gördüm. onun ilgilendiği yaşamın anıları değil ta kendisiydi. O odayı sahibesinin ölümünden tam dört yıl sonra ziyaret ettim. ne var ki 1966 ve 1967 tarihlerini görünce daha fazla devam etmedi. Odayı hiç görmediğimi söylemiştim. O günlerden birkaç yıl önce. sağ alt köşesinde fotoğrafçının adı. neredeyse midesini bulandırıyordu. sonra kitabı masanın üzerine bıraktı. benim değil. hava sirkülasyonunu sağlamak için her zamanki gibi açıktı. eski çantalara baktı. Oysa Swanny odada hiçbir değişiklik yapılmadığını. tabiî odanın fotoğraflarını dergilerde ve pazar eklerinde. bir yıl süreyle San Petersburg'da bir otelde yaşamışlardı. okuyabiliyordu. Buraya daha önce de bakmıştı. günlüklerden yeni bir cildin yayınlandığı dönemlerde.fetişlere düşkünlüğüne benzetiyordu. Bütün üçüncü katı kullanıyor da denebilirdi. ne bir eşyanın eklendiğini ne de birinin çıkarıldığını anlatmıştı. Yazı Danca'ydı. gittiği davetler ve giydiği kıyafetler ve günlük hava raporlarının dışında bir şey yoktu. Şiddetli bir fırtına ve yandaki bahçeye devrilen bir ağaçla ilgili bölümü okudu. ama onlara ihtiyacı yoktu. Tabiî Swanny defteri açtı. Asta'ya ait olan eşyalar Napolyon tarzı yatak ile meyve ve yaprak oymalı koyu renk cilalı masa. hiçbir şey bulamamıştı. Kendine ait banyosu da vardı. Yaptıklarından utanarak. Çekmecelerde mektup kâğıtları ve zarflar. son tarihin 9 eylül 1967 göründüğü günlük olduğunu bilmiyordu. Üstelik çok sonraya kadar 9 eylül 1967'nin Harry Duke'un cenaze günü olduğunu da anlayamadı. çoğu yaşlı kadının yaptığı gibi . Asta istifçi değildi. uzun çabalar sonucu defteri ele geçirdi. orasını ilk kez Swanny'nin ölümünden de sonra görebildim. annem ve babamın evlilik fotoğrafı. Yine de bir kez daha aramaya karar verdi. Burası günlüklerin yazarının son yaşadığı yerdi ve -en azından. Đnsanlarla ilgilenirdi. bunlar onun sözleriydi. Swanny girer girmez Asta'nın yazı masasına. Ancak Asta hiçbir şey saklamıyordu. Odadaki eşyalar ve süsler Swanny'nindi. yine de bana boş. Aradığı şeyi bulmak gibi bir tiryakiliğin pençesindeydi. En tepedeki kalın ciltli defterin en son günlük. gençken Kopenhag'da çektirdiği. solda da bir pop yıldızının imzasına benzer "Asta" yazılı bir portre. Asta. Tabiî bana bütün bunları çok sonra anlattı. istese kimsenin kullanmadığı sandık odasına da yayılabilirdi. bunu hatırladı. daha doğrusu Asta'nın yazı masası olarak kullandığını sandığı mobilyaya yöneldi. Willow Caddesi'ne gelmeden önce de oradaydı. Kocası Great Northern Telegraph Company'de çalışıyordu. Asta'nın yıllardır giymediği paltoların ceplerini yokladı. Swanny'nin birkaç resmi. Günlük gerçekten de toplumsal içerikliydi. kullanılmamış bir defter ve şaşılacak kadar çok ucuz tükenmez kalem vardı. Asta'nın odası genişti. aslında hiçbir zaman kapatılmayan çift kapıyla ayrılan bitişik iki odadan oluşuyordu. Swanny annesinin son günlüğünü eline aldığında.
Anahtarı yoktu. kendi doğum belgesini inceledi. Özellikle titiz ya da düzenli olduğundan değil. Anahtarın olmaması büyük bir sorun olmadı. Elbiseler ve "kostümler" Büyük Savaş'tan kalmıştı. Mektubun geldiği tarihten bu yana doğum belgesini sık sık incelemişti. Gerçekten de öyle oldu. Yaşamın anıları arasında boğulmaktan hoşlanmıyordu. yakında eve çıkacak olmasına karşın hâlâ hastanedeydi. Ama Asta'nın amaçlarını yanlış değerlendirmişti. (Rasmus'un istediği isimler daha eklenmemişti) babası Rasmus Peter Westerby. Twickenham yolundaydı. Bütün bunları anlayamıyordu. St. Nüfus memuru belgenin altına Edward Malby adını yazıp imzalamıştı. Sanırım en az Asta kadar Torben'e de yakalanmaktan çekiniyordu. en az onu porno bir film izlerken yakalamış kadar şaşırırdı.pasakların birikmesine de izin vermiyordu. yine de evde tek başına olmanın. annesi de Asta Birgit Westerby (kızlık soyadı Kastrup). Kocası çok kuralcı bir adamdı. Swanny umutsuzluğa düştü. Elbiselerini satıp oldukça iyi bir para kazandı. Belgede adı Swanhild olarak görünüyordu. Swanny'nin asıl hedefi kilitli dolaptı. mühendis. Güneybatı Hackney bölgesi nüfus memurunun 55 Sandringham Caddesi. fazlasıyla kâfur kokuyorlardı. Görebildiği kadarıyla buradaki elbiseler biraz daha eski olmakla birlikte. belki de odada bir yere saklamıştı. Swanny dolapta ne bir mektup ne bir belge hiçbir şey bulamadı. karısının annesinin eşyalarını karıştırmasına. Evde bir sürü kilitli dolap vardı ve Swanny anahtarlardan birinin Asta'nın dolabına uyacağını düşünmekte haklıydı. Asta'nın öldüğü yıl bileğe kadar uzun etekler yeniden giyilmeye başlandı. yaptıklarından nefret ettiğini. Asta millerce ötede. Swanny bu elbiselerin bir gün yeniden moda olacakları umuduyla saklandığına karar verdi. Yine de belgeyi yeniden inceledi. Anlattığına göre daha sonra kendi yatak odasına gitti. Ancak zavallı Torben'in Swanny'yi rahatsız etmesi mümkün değildi. Onuncu bölüm . Asta istifçilikten ve duygusallıktan hoşlanmadığı için. görünümündeki yumuşaklığın ardında katı bir disiplin gizliydi. anlaşılan Asta anahtarı yanında götürmüş. doğumunun 21 ağustos 1905 günü. John's Wood High Street'te antika elbiselerle ilgilenen bir dükkân bulmuştu. Dalston'daki bürosunda doldurulup kaydedildiğini gördü. açık dolaptakilerin eşiydi. Sonraları bana. kimse tarafından rahatsız edilmeyeceğini bilmenin keyfini çıkardığını söyledi. otuz bir yaşında. Swanny dolabı açtığında içinin elbise dolu olduğunu gördü. boncuklu elbise vardı. Asta dolaptaki elbiseleri satmak niyetindeydi. Bu kez de sanki yüzüncü kez bakıyormuş gibi oldu. Hızla iyileşmesine. yirmi beş yaşında olarak yazılmıştı. bir kez daha işkadını yeteneğini kanıtladı. birkaç tane de yirmili yılların modasına uygun. birkaç hafta sonra da isteğini gerçekleştirdi.
Yağmur yağmamasına. televizyondaki polisiyelerde görülen dedektiflerin giydiğine benzer bir yağmurluk giyiyordu. Posta yoktu. ona dönüp bakmazdım bile. Yakası cenazedeki gibi kalkıktı. taşınmaktı.Burada oturuyorum. Hava. sadece biraz daha soluk. Günlüklerin karton kapaklı baskılarını aldım. Sanki sokakta rastlaşma dışında görüşme yolu yokmuş gibi konuşuyordu. Yanlış anlamayın.Tabiî. çok iyi bir şey olacağından emininim.Peki ama. onunkiler suluboya olmalı. bir haftadan beri de tek bir yağmur bulutu bile görünmemesine rağmen. değil mi? . . kitapta kullanılabilir. Gordon Westerby'yi düşünmüş olduğumu söyleyemem. Yapılacak en iyi şey. Eğer Asta'nınkiler yağlıboyaysa. Birbirine uygun olan diğer şeyleri ise parlak siyah ayakkabıları ve evrak çantasıydı. anlatabiliyor . Swanny'nin cenazesinde ilk kez karşılaştığımız o korkunç nisan gününden çok daha sıcaktı. . Eski baskıları yeniden yayımladıklarında da kullanılabilir. Ne dersiniz? Gözlerime dürüst. yağmur beklenmemesine. demek istiyorum. Roderick Caddesi'ndeki bir dairenin yarısına sahibim. . yarı şaşkınlık. Evin yakınlarında otomobili bırakacak tek bir yer bulamadığım için dönüp durdum. Gelecek yıl ya da daha sonra.Eşcinsel olduğumu açıkladığımda. dedi. burada ne yapıyorsunuz? dedim. Yoksa hâlâ annem ve babamla birlikte oturduğumu mu düşünüyordunuz? Bunu hiç düşünmemiştim.Cary'yle buluşup günlükleri göstereceğim günden bir gün önce defterleri yalnız görmek üzere Willow Caddesi'ne gittim. Yoksa o da Willow Caddesi'ne mi oturuyordu? . Daha önce hiç okumamıştım. dedim. yine de bu kadar yakında oturduğuna göre neden büyükhalasını hiç ziyaret etmediğini merak etmekten kendimi alamadım. yarı merakla. O da cevap beklemiyordu. Sizi gördüğüme çok sevindim. Gözleri Asta'nınkiler gibiydi.Size rastlamayı umuyordum. sanki biraz daha sulandırılmış. Yanlış anlamayacağımı söyledim. . sonunda da yarım mil ötede Pond Caddesi'nde. Günlükleri görmeyeli on dört yıl olmuştu. O kadar heyecanla seslenmeseydi. yine de başını yaklaştırarak bir sır verirmiş gibi devam etti: .Size anlattığım o soyağacı. yoğun ve araştırır gibi bakmaya başladı. telefon icat edilmemişti.Soyağacımı bitirdiğimde kullanılabilir. canlarının sıkıldığını biliyorum. Daha yayımlanacak günlük var. ama o denli kolalı görünmüyordu. Hampstead'in tek boş yeri olduğuna inandığım boşluğa park etmek zorunda kaldım. içinden görünen mavi-beyaz çizgili gömleği düz mavi kravatına uygundu. Hampstead Heath Đstasyonundan çıkan kalabalığın arasından Gordon Westerby'yi tanıyabileceğimi sanmam. Şaşkınlığım karşısında biraz alınır gibi oldu. son kez onları Swanny'nin elinde görmüştüm. onlarla hâlâ çok iyi anlaşıyoruz.
düşündükçe elçilikte bu gibi işler için yeterince büyük bir odası olduğuna inanıyorum. bütün bu parıltı ve ışık kaybolmuştu. . Asta. süslerde ve avizelerde o kadar çok cama sahipti ki. Daireyi paylaştığım arkadaşımla birbirimize yüksek sesle kitap okumaktan çok hoşlanıyoruz. Sunday Times gazetesi " …'nın Yaşamından Bir Gün" dizisi için geldiğinde. bana rastlamaktan mutlu olduğunu tekrarladı ve hızla Gospel Oak yönünde ilerleyip gözden kayboldu. O pırıltı günün ve gecenin her saatinde görülüyordu. çalışma odaları olması gerektiğine inanırlardı. dış görünüşlerini bir kenara bırakıp sadece içerikleriyle yaşamaya alışamamıştı. Kadınların aileleriyle ne kadar ilgili olduklarını. tıraşlanmış camın üzerindeki ışık oyunlarında yansıyordu. Yine de onun türünde erkekler. Torben'in ölümünden sonra çalışma odası. Burayı hep kendi odası olarak adlandırır. . ikinci kelimeye de hafif bir vurgu oturturdu. Swanny.Size güveniyordum zaten. Soyağacı konusunda yardıma ihtiyacı olup olmadığını sordum. tanıtma kampanyalarına katılmıştı. birden itibaren numaralanmış. Swanny'nin evi. yayıncısının onur konuğu olmuş. ama bir o kadar da sıcak ve temiz kokuluydu. dedi. ama kendi bildiklerimle bazı boşlukları kapatabileceğimi düşündüm. Duvara. dolmakalemine. odalar hâlâ küçük hareketli ışıklarla dolu gözüküyordu. bir prizmanın yüzündeki şimşekte. Ölü Bir Odadaki Canlı Şey ve Parlak Genç Orta Yaş adı altında yayımlanmış üç cildi. bir kupanın cilasında. Swanny. bunu söyleyeceğinizden emindim. Swanny yayıncılarla sıkı fıkı olmuş. erkeklerin ise hiç aldırmadıklarını fark ettim. Çevirilerin arasında en yenisi Đzlandaca'ydı. Yine görüşeceğiz.şaşılacak derecede sessiz. tıpkı kadınların dikiş odası olduğu gibi. Bertie Wooster tipi iki sıra bembeyaz dişlerini gösterdi. Güneş ışığı olmadığından. Đlk kez gülümsedi. Babam hiçbir şey bilmiyor. masanın hemen karşısındaki kitaplığın en alt rafına konulmuştu. bunlardan çoğu da duvarları kitaptan yapılmış gibi gözüken çalışma odasındaydı. Her zaman gösterdiği o parıltı hâlâ mevcuttu.muyum? Bu kez bir hafta sonu keyfi yapacağız. davetlerde ünlü yazarlarla tanışmış. cilalı açık renk tahtadan çerçevenin içine ilk günlüğün ilk sayfasının (biraz büyütülmüş) bir fotokopisi asılmıştı. Asta'nın günlüklerinin burada olmadığını biliyordum. kitapların tüm tercümeleriyle birlikte raflara dizmişti. Sanki yağmurun dinmesini. Swanny orayı kendi amaçları için kullanmaya başlayana kadar boş kaldı. Swanny'nin fotoğrafını bu odada çekmişti. Yayımlanmış bir kitaba karşı duyduğu derin saygıyı hiç kaybetmedi. Hobimle her ilgilendiğimde. ne yazıp ne okuduğunu bilmiyorum. Torben'in oldukça mütevazı aletlerine. Burada ne çalıştığını. bazen bir vazonun hilal biçimi kesiminde. onlarla gerçekten haşır neşir olamamış. Sınırlı sayıda ve D formatında basılıp fotoğraflarla süslenmiş bu Gyldendal baskısı masanın üzerinde biraz eğik dururken. ciltlenmiş ama düzeltilmemiş tashih nüshaları. ama gerçek bir kitapseverin kitaplara yaklaşım tarzına erişememiş. Torben hep aşağıdaki odalardan birini çalışma odası olarak ayırırdı. bu gerçekle karşılaşıyorum. Evde çok. Bu yüzden Asta'nın kitabının bir hediye kutusuna konmuş ilk basımını masasının üzerine yerleştirmişti. insan sanki bir mücevher kutusunun içinde dolaşıyormuş duygusuna kapılıyordu. Çalışma odasına sık sık girmiştim. Günlüklerde Asta'nın ve Rasmus'un ataları ya da akrabalarıyla ilgili hiçbir şey yoktu. yaklaşık birkaç bin kitap vardı. karanlığın kalkmasını bekler gibi umut içindeydi. Swanny ve Torben o kadar çok gümüş ve bronz. -burayı hâlâ böyle adlandırıyordum. kurutma kâğıdına ve mürekkep hokkasına bir bilgisayar ve fotokopi makinesi eklemişti. dedi.
bir eşin diğerini hiç eksiksiz bir tutkuyla sevdiği bütün evlilikler için geçerli olduğuna inanıyorum. Torben birinciden altı ay kadar sonra ikinci bir kalp krizi geçirmiş. Torben'in bu gerçeği görmezlikten gelmesi mümkün değildi. Anlaşılan daha önce bir kadınla yatmamıştı. anlayamayıp reddettiği davranış ya da durum. Ama Torben'in Asta'yı sevmemesinin nedeni kıskançlık değildi. Kocasını hiç Torben'in kendisini sevdiği kadar sevmemişti. hiçbir zaman ortada bulunmadıklarıydı. onu ne kadar . Oysa şimdi acı çekmekteydi. Swanny o mektupları çıkarır. Her zaman aktiflik pasiflikten. Asta'nın odasını ararken Swanny'nin duyduklarının bir kırıntısını hissederek bakılacak yerleri araştırdım. Torben'in aşkı ve bitmeyen bağlılığı da Swanny'yi çok öncelikli bir yere koymuştu. Ancak böyle bir durumun. onun kadar "saf' olmak istiyordu. çok daha sonra akıntı tekrar onu taşımaya başladığında bana söyleyeceği gibi. Swanny'yi. kendi deyimiyle gözyaşlarıyla ıslatarak tekrar tekrar okurdu. Swanny en zor günlerinde bile öteki yanağını çevirenlerden olmaktansa. uzun boyu ve Kuzeyli görünüşünün dışında bir de Wagner yanı vardı. gerçek keder yaşamamıştı.Defterlerin. Swanny ölmüştü. Yazı masasının çekmecelerine baktım. her akşam eve. defterlerin görünürde olmadıkları. Bana. hediye nüshalarına bakmadan. sadece Swanny'ninkini gördüğünü anlatmıştı. aynı ölçüde cevap vermeyi beceremiyor. Swanny'nin gidişi Asta'nın Twickenham'da bir akrabasını ziyaret etmesine benzemiyordu. bir an önce eve girebilmek için son adımlarında acele ettiğini. Torben'in yanında kendini mutlu. yapan yapılandan iyi olacaktır. Asta'yı yalanlan ve uydurmalarıyla Swanny'yi mutsuz kılmaya itmişti. kurtulamayıp ölmüştü. kocasıyla birlikte insan dolu bir odada oldukları zaman Torben'in bütün diğer yüzlerin farkına bile varmadığını. Üstelik artık Torben'in ölmesinden sonra. Torben hayattayken onun değerini anlayamadığına yandığını söylemişti. öpen olmayı tercih ettiğini söylerdi. çocukları olmayacağını öğrendiklerinde Torben bundan mutlu olduğunu. Swanny'ye eğer onunla evlenmeyi kabul etmezse. gündelik hayatında kocasının kendine neredeyse taptığını bilerek yaşadığını. karısına döndüğünde genç ve tecrübesiz bir âşık kadar heyecanlandığını. Herkesin içinde. Swanny dışında başka bir kadınla yatmamak kararındaydı. bakir bir erkek olarak öleceğini söylüyordu. Kopenhag'daki o kalabalık odada gördüğü günkü açlık ve arzuyla seviyordu. bunlardan da şimdi bizim için gülünç gözüken. çocuklarını kıskanmaktan korktuğunu söylemişti. sınırlı baskılara. ama o dönem insanlarının anlattığı gibi söz ediyordu. Đçimi bir üzüntü kapladı. Bazen Torben'in aşırı tutkusundan yakındığı da olmuştu. kendini Swanny için "korumuştu". Anlatmak istediğim. Her ikisi de çocuk sahibi olmayı öyle çılgınlar gibi istememişti. Gözyaşlarının nedeni üzüntü olduğu kadar suçluluk duygusuydu da. Onun ölümüyle birlikte Swanny hayatının en alt noktasına indi. Bunaklık olarak adlandırdığı. onun gerçeği arayan. orijinal günlüklerin orada olmadığını söylemiştim. aranan ve sevilen bir kadın olarak görüyordu. Asta'nın hiç görmediği ama davetlerde gururlanarak anlattığı o mektuplardan birinde. annesinin en sevdiği çocuk olarak tanıtılmasının önemi büyüktü. korunan. On bir yaşındayken ölen ağabeyi Mogens'in ölümünden bu yana. çünkü. Bütün bunları Swanny'ye Torben anlatmıştı. Öyle görülüyor ki insan neredeyse sınırsız bir heyecan ve şevk gösterebilirken. yirmi iki yaşındayken. Doğru. Torben Kjær'in. gerçeği bilen tek kişinin onu asla açıklamayacağını bilen araştırmacı çabalarım düşündüm.
bir zamanlar Swanny bana burada gizli bir çekmece olduğunu söylemişti. Tek bildiğim. -oysa konuşabilecek başka kimsesi kalmamıştı ki. Büyük meşe masanın çıkıntılı kenarını çektim. Anlaşılan yukarıda yalnız kalmaktan hoşlanıyordu. Sandığı açtığımda hâlâ çengellere asılı cilalı askılar gördüm. Barby. yakışıklı cömert ve yumuşak bir adamı sevmezdi? Asta kendisi böyle bir adamla karşılaşacaktı ki. vesaire. ne yani çıldırmış mıydı yoksa? Hangi kadın bu kadar çok veren. . O dönemlerde düzenli olarak haftada bir Willow Caddesi'ne gider ve Swanny'yle birlikte akşam yemeği yerdim.Asta kızını alaya almaktan çekinmedi. Đngiltere'ye göçmeden kısa süre önce çekilmiş olmalı. Son günlük. Đlk odada "holland" olarak adlandırılan bir bezden yapılmış büyük bir çantanın içinde bir şapka kutusu ve deriden yapılmış bir seyahat sandığı buldum. Fotoğraf albümleri de oradaydı. Anlaşılan Swanny odayı böyle düzenleyip yerleştirmiş. günlükleri burada sakladığını tahmin edemiyordum. Sandığın üzerine altın harflerle Torben'in annesinin adının baş harfleri olan M. iğneler. Çıkıp. Günlükler orada da yoktu.K. bir iğne yastığı. Belki de Asta'nın odasında? Merdivenlere yönelirken. Örneğin birer birer siyah masanın üzerine dikilmiş. Ayaklarının altında fotoğrafçının adı yazılıydı: H. Swanny'nin hastalığına kadar ikinci kata çıkmadım. Swanny'nin odasının oturma odasının karşısındaki büyük oda olduğuydu. Mogens ile Knud'un lüle lüle sarı saçları ve denizci üniformalarıyla görüldüğü sayfada açık bırakılmıştı. Burası küçük bir mabet olabilirdi. parmak eklemlerindeki şişler kolayca görülüyordu. Konsolun üzerinde. bu kadar iyi davranan. Observer dergisindeki yazıyı ve bu odanın renkli resimlerini hatırladım. Odadaki öteki sandıklar ve bavulların hepsi boştu. yanında kuru çiçekler dolu bir vazo bulunan iki albüm daha vardı. sandıklar. nereden başlamam gerektiğini düşünüyorum. kazılmıştı. dayanması gereken ve gittikçe daha çok acı veren bir artridi (merak etmek ve Asta'ya inanmamak için bir başka neden) vardı ve bir dizi acı verici altın iğnesi tedavisine başlamıştı. J. Kederinin yanı sıra. Đçeride dikiş malzemesi. kırk yaş daha küçük olan ben bir tırmanmada bile nefes nefese kalırken doksan yaşında bir kadının günde birkaç kez bu merdivenleri inip çıkmayı nasıl başardığını merak ettim. Bunu annesine anlatacak kadar da tedbirsizdi. üçüncü katta bir odanın ne kadar akıllıca bir iş olduğunu yeniden düşündüm. Kilo vermiş. böylesi mektuplar yazabilen. Willow Caddesi'ne düzenli olarak gitmeme rağmen. Swanny'nin annesine otuz üçüncü doğum günü için yaptığı mor-kırmızı kalem bezi vardı. ama geri kalan altmış iki günlüğün saklanabileceği bir yere benzemiyordu. ilginç bir biçimde "düzenlenmişlerdi".S. Đnsanlar o çarşamba ya da perşembe geceleri benim için yemek pişirmesine rağmen bir iki lokma dışında yemediğini görseler. Bu yüzde yüz doğru değil. masanın üzerinde duruyordu. bavullar ve kutularla dolu. gümüş bir yüksükten başka bir de fermuarlı modern bir kesenin içinde. Swanny'nin onu ilk gördüğü yerde. içinde hiç kimsenin yaşamamış olduğu. Şimdi merdivenleri çıkarken. Çoğu yazar gibi o da aşın kalabalık sevgisinin arasında güçlü bir yalnızlığın ihtiyacını duyuyordu. Gamle Kongevej 178. 9 eylülde biten 1967 günlüğü hâlâ oradaydı. imkânı yok seksenine varacağını tahmin edemezlerdi. vesaire. Artık dizkapaklarının ağrısı dinmiyor. Tabiî ki kocasını sevmişti. son derecede düzenli odalar buldum.sevdiğini anladığını da söylüyordu. sıskaya dönmüştü. gelen gazeteciler ve ünlü kişilerin ev dekorasyonuyla ilgili dergilerin yayıncıları için değiştirmeden korumuştu. Yukarıda bir kat daha vardı.
Cory'nin L'Atmant'ı değil. çok önemli bir şeylerin olacağını. Bu bölüm Asta'yı oluşturan. düzenlenip yayımlandığını gösterecek tek bir belirti yoktu. Cary'nin dil sorununu nasıl çözmeyi düşündüğünü merak ettim. komşularımızdan biri bana 'Kopenhag sokaklarında kutup ayısı var mı?' diye sordu. çürüme öncesi başlayan hafif tatlı toz kokusu. Çifte lastiğin arasından her cildin hangi yıla ait olduğu. öteki sevilen ama pek seyrek kullanılan eşyanın ortasındaydı. Etrafta mobilyalar. Defterdeki satırlardan hiçbirini okuyamadım. Oysa topu topu üç saattir arıyordum. ilk satırları ezbere biliyordum. kendi yarattığım dramı yaşamaya başladım. Günlükleri dünyanın öteki ucunda bulmuşum hissine kapıldım. Ancak hemen. Her cilt naylon bir torbaya konmuştu. Çoğu Đsveççe'ydi. Onun heyecandan hoşlanmadığını. Şaşkınlık ve belirli bir hayranlık içindeydim. Günlüğü elime aldım ve 1920'den önce bütün Avrupalıların elyazısının ne kadar birbirine benzediğini. temizlikçilerin bakışlarından uzakta. Swanny'nin hayatının ve evinin sonunda son ve şaşırtıcı bir şey bekliyordum. aşağıdaki salona uymayacak art deco ya da çağdaş stilde yapılmış bir masa ve iskemleleri vardı. Kâğıtta bazı lekeler vardı. yan yana ya da üst üste konulmuş iskemleler. yine de Asta'nın yana yatık. belki de öğreneceğimden rahatsız olacağımı hissettim. Neden sonra günlüklerin artık bana ait olduğunu. 1905-1914 olarak belirtilmiş olanını çıkardım. hangi tarihleri kapsadığı görülebiliyordu. sakin ve dikkatli kişiliğini unutmuştum. burada. öne eğik yuvarlak harflerin göze güzel görünmekle birlikte zor okunduğunu düşündüm. ama istediği bu değildi. nasıl biri olduğunu unutmuştum. Çift kapılı maun dolap bu evde günlüklerin saklanabileceği son yerdi. Ancak Swanny'nin.Odalardan ikincisine girdiğimde. Defterlerden bazılarının tercüme edildiğini. sırtları okunabilecek biçimde bağlanmıştı. ama yazılanları okuyabiliyordum. okuyamaz mıydı? Yoksa . Binlerce sayıda okuyucu gibi. bu ciltlerden ilkini merak ediyordu. Cary Oliver'ın da görmek istediği ciltlerdi. merakını tatmine gelecek bir ziyaretçinin ya da fazla heyecanlı bir gazetecinin menzilinin ötesindeydi. Aralarında." Orijinali okuyor olmak sırtımı ürpertti. uzak akrabası ya da kuzeninin 1913 yılında Sen-Petersburg'da tuttuğu günlük de vardı. Đlk paketi. Odadaki karton kutular kitap doluydu ve kitaplar birbirine. dolabın aslında ne kadar iyi düşünülmüş bir yer olduğunu anladım. ama okunaklı harfleriyle yazdığı Danca girişi okudum: "Bu sabah dışarı çıktığımda. Bonniers ve Hugo Geber tarafından basılmış. günlükler oradaydı. üzerinde Torben'in elyazısıyla yazılmış bir etiket bulunan. Herkes çevirileri yayımlanan günlüklerden okuyabilirdi. Burası evin en sıcak yeriydi. onluk torbalar da lastik bantlarla bir araya getirilip daha büyük torbalara yerleştirilmişti. Sayfaları çevirirken. daha açık olarak. telif haklarının daha birkaç sene Swanny'ye ait kalacağını hatırladım. Ya da. Đlk sayfadan bir koku yükseldi.. beyaz renkli şömiz içinde satılan karton kapaklı kitaplardı. Bütün bunları unutmuş gibi. bir şeyler keşfedeceğimi. Görünürde hiçbir değişiklik olmamasına rağmen. evin günlük yaşam bölümünün dışında. Altmışına yaklaştığı bir sırada anne ve babasının çocuğu olmadığını öğrendiğinde heyecanlı ve romantik bir kadının çekeceği acıdan çok daha fazlasıyla karşılaşmıştı.. Ona günlüğün çevirisini gösterebilirdim. günlüğü aldığım yere geri koydum. Geriye bir tek oda kalmıştı.
Şimdi hiç olmazsa çevirilere bir göz atabilirdim. Benim için her satir aynı okunaklıkta değildi.. "Bu sabah dışarı çıktığımda. . Swanny'nin düzenliliği ve özeni her türlü araştırmayı olabileceğinden çok daha kolaylaştırıyordu. beş hafta kadar sonra da başarıyla gerçekleşmiş görünüyordu. " Bir sonraki tarih 30 ağustostu. Birinci cilt dışında 1905-1914 günlüklerini dolaba geri koydum. Tam olarak beş yaprak. bunun bir avantaj olduğunu şimdi anlıyorum. Bütün okuyucular gibi ben de Asta'nın aradaki beş hafta boyunca günlük yazmaya vakit bulamayacak kadar meşgul ya da rahatsız olduğunu düşünmüştüm. yırtık sayfalardan arta kalan koçanları saydım. Babalarına sormak gerektiğini söyledim. Oysa gerçek bambaşkaydı. elimdeki cildi çevirisiyle karşılaştırmak üzere aşağıya indim. Bu sayfalar 26 temmuz ile 30 ağustos arasında yer alan ve "bazı şeyleri aylarca erteleme"nin ötesinde cümleler içeren bölümlerdi. Günlükleri bulduğunda ben Amerika'daydım. Defterdeki beş ya da altı sayfa koparılmıştı. böylece konuyu hiç olmazsa birkaç ay geciktirdiğimden eminim. hiçbirini atmadım. bazı Danca cümleleri anlamakta güçlük çekiyordum. Böylelikle hafızama güvenmek zorunda değildim.. Babalarına sormak gerektiğini söyledim. Yayımlanan günlüklerde Swanny'nin doğumundan "hemen yakında" diye söz ediliyor. 30 ağustosa kadar fazla bir şey beklemedim." Ne beklediğini bildiğin zaman tanıdık bir yabancı dili okumak çok kolay. Anlaşılan Mogens'in sınıfında dört Kenneth var. Asta'nın her iki sayfayı da kullandığı düşünüldüğünde on sayfa. satır başına on-on iki kelime yazdığını." 18 temmuz. komşularımızdan biri bana 'Kopenhag sokaklarında kutup ayısı var mı?' diye sordu. oysa şimdi saydım.. Mektuplardan birinde kayıp sayfalarla ilgili bir bölüm olabilirdi. Sayfayı çevirip oğlanların adlarını değiştirmek istemeleriyle ilgili bölümü çözmeye çalıştım. şimdi bunu hatırlayamıyordum. böylece konuyu hiç olmazsa birkaç ay geciktirdiğimden eminim. çeviriler tamamlandıktan sonra yırtmıştı. ihtiyatlılığından kaynaklanıyordu. Belki de bu sayfaları. yaklaşık iki bin beş yüz kelime. Zaman sırasına göre dizilmiş. Beş ya da altı demiştim. 26 temmuz ve günün son notlarını gösteren satırlar: ". Daktiloyla yazılmış çeviriler bir zamanlar Torben'e ait olan çalışma odasındaki yazı masasının en alt çekmecesinin dibindeydi. ya da belki küçük bir esrar dışında. 21 temmuz.. her biri ayrı bir karton dosyaya konmuş. o dönemlerde günlükleri bulduğu ve ne kadar değerli olduklarını anladığı dışında önemli açıklamalarda bulunduğunu hiç sanmıyorum. Burada pek esrarlı bir şey yoktu. 26 temmuz. Asta'nın yazdıklarını birden kestiği noktaya vardım: "Anlaşılan Mogens'in sınıfında dört Kenneth var. Bu sayfaları Swanny yırtmış olmalıydı.Cary sadece günlüklerin değil. Đlk dosyayı açtım. dosyaların üzerlerine tarih ve çevirmenin adı yazılmıştı. 21 temmuz.. Bu da Swanny'nin gizliliğinden değil. orijinal çevirilerin de daha sonra yayımlanan kitaplarda bulunmayan bölümler içerdiğini mi söylemek istiyordu? Belki. her sayfada da yirmi beş satır olduğunu düşünürseniz.. 18 temmuz. Bana uzun ve ayrıntılı mektupla yazmıştı.
Oğluyla birlikte. Göreceksin. Bana cinayetinden bahset. Asta'nın Rasmus'un Mrs. buna inanmak güç. "Düş kırıklığına uğrayacaksın" dedim. Karısını öldürdü ya da öldürdüğünü söylüyorlardı. öykü trajik olduğu kadar heyecan verici değil. Korkunç sıcak bir yazdı. Sen bahsetmeden önce Roper adını hiç duymamıştım. ama aradıklarını bulamayacağını söyledim. . daha sonraki kuşakların "koyu" çikolata olarak adlandırdığı renkteydi. . Holly Mount'taki Hollybush'a vardığımda Cary çoktan gelmişti. Cary'nin saçları hep değişik renklerdedir. Ancak çok büyük boşluklar var. Birkaç ayrıntıya daha gerek duyuyorum. Yani eczacı demek istiyorum. 2 temmuz 1913 tarihli notlarda. beyaz olduğunu gördüğünü söyledi. muhtemelen Ralph Lauren'in pembe tüvit ceketi içinde oldukça alımlı gözüküyordu.Yapmayı düşündüğümüz bir dizi değil. Korkunç bir şiddet dalgası yaşanmış. bunun korkunç bir fikir olduğunu düşünür müsün? Đçtik. sıcak yüzünden bir sürü cinayet işlendiği anlatılıyor. . . Birbirimize baktık. "Kim bu.Bunu sıradan adi bir cinayet olarak görme.Birer kadeh şampanya içmeliyiz desem. Hiçbir zaman el sıkan biri olamadım. şu Roper?" . sıcaklık kırk derece falandı deniyor. Roper kadar kötü bir kadın olduğunu düşünmesinden korktuğu bölümde. Zayıflamıştı.Hackney'de oturan bir kimyacı. Bunları Ünlü Duruşmalar'dan okumalısın. Asta'nın Roper'dan bahsettiği tek bir bölüm bulmuştum. Sonra Asta günlüklerinde Roper'dan söz ediyor. "Sadece bir kere" dedim. Đyi görünüyorsun. orada görürsün. Cambridge'deydi. O yılın temmuz ve ağustos gazetelerini okudum. Ne kadar ayrıntılı olursa olsun. High Street blucini ve önemli bir üreticinin.Cesedi Hackney'de. O gün değil. Eve gidip günlüklere göz atma zamanının geldiğini. Bozuşmadan önce birbirimizi öperdik. O zamana kadar. Göreceksin. Roper'ı getirdiler. O akşamüstü saçı Asta'nın "sade". istediğim noktaya vardıramıyorum.Buluşma yerimize. elimde sana verebileceğim üç nüsha var. Birazdan Swanny'nin evine gideceğiz." .Sen de. Kayıp bir çocuk var. üç bölümlük bir program. . bir sonraki buluşmamızda saçlarının doğal rengini unuttuğunu son zamanlarda ayrık çizgisine baktığında.Bunlar anneannem ile dedemin oturduğu yerin yakınlarında mı oldu? . "Araştırmak istediğin bölümde büyük bir boşluk var. Navarino Caddesi'ndeki bir evde buldular.Hiç de öyle düşünmüyorum. . o dönemde kimyacı deniyordu. 1905'te. zamanın etkilerini tartmaya çalıştık.
orası o kadar iç karartıcı.Sanırım şarap var. Asta'nın odasının kapısını ardına kadar açık bırakmıştım. . Çok içerdi demek istemiyorum. Birinci defteri inceliyor. Burası oturulan ve yaşanan bir yerdi. evden ayrılmadan önce de bütün kapıları kapatma tutkusunu paylaşmadığımdan. Pardösümü çıkardım.. ben de 1915-1924 torbasını aldım. Đstersen önce kutlanacak bir şey var mı. Đçeride gördüklerinden düş kırıklığına uğradı. birden günlükleri ya da en azından onun ilgisini çekecek olanları aşağı getirmiş olmamın daha doğru olacağını düşündüm. Eminim. gölgelerin arasından yürüyerek Willow Caddesi'ne vardık. Asta'nın yaşadığı yerin "günlüklerindeki gibi olabileceğini" beklediğini söyledi. yani şimdilik. Geceyarısına kadar Heath Caddesi'nde sıralanan otomobillere rağmen. kabul etmesi güç de olsa benimdi.Emin olamazsın. Cary arkamdan merdivenleri tırmanmaya başladı. Yoksa ben de onları rahatsız edemeyecek kadar Asta orijinallerinin etkisinde mi kalmıştım? Hiç olmazsa bu kez birinci ciltle birlikte aşağıya inmem gerektiğini düşündüm. Swanny son günlerinde şampanyadan başka bir şey içmezdi. Đçecek bir şey ister misin? . Rahatsız olduğunu hissettim. Swanny'nin bir odadan çıkmadan önce oda kapısını. Okurların çoğu gibi Asta'ya sınırsız bir saygı beslemiyordu. Yürüyerek Streatly Meydanı ve New End'den geçtik. Onu uyarmamıştım. Tek başına yaşayan biri için biraz fazla büyük. Swanny'nin oturma odasına yerleşeli henüz beş dakika olmuştu ki. Yırtılmış beş yaprağın koçanlarının bulunduğu bölüme geldiğinde yüzü bembeyaz oldu. bununla neyi kastettiğini anlatmadı. ama ne zaman bir şey içse. pardösülerimizi çıkarmamış olduğumuzu fark ettim. kendi görmesi daha iyi olacaktı. parlak lambaların.Bir şey var mı? . onunkini de alıp holdeki portmantoya astım. ona bakalım. hava orada hep kırlardaki kadar temiz ve durudur. sararmış yapraklara büyük bir saygıyla dokunuyordu.Buraya taşınacak mısın? diye sordu. her basamakla birlikte sigaranın yol açtığı hırıltı daha da arttı. Sonra neşeli bir sesle. Hava kararmıştı. . Biliyorum. kutular ve sandıkların arası o denli kasvetliydi ki 1905-1914 paketini Cary'ye uzatıp aşağı götürmesini söyledim. bir istasyonun bekleme odası değil. Eve girdik. "Burası bir servet eder" dedi. Sanmıyorum. şampanya isterdi. En üst kata vardığımızda. ama üçüncü katta durmak ve odasına bir göz atmak istedi.
Ona anlatmayacaktım. gerçekten de bir ipucu yakaladığını sanıyordu. . Başkası olsa görmezden gelebilirdim. dedim. anlıyor musun? Senin cinayetinle bir ilgisi yok.Çok fazla ilginç oldukları için koparıldıklarını düşünmeden edemiyorum. . Başka birisinin otobiyografisinde yazılıp da insanların okumasını istemeyeceğin bir hikâyen yok mu? Gözlerini kaçırdı.Yani demek istiyoruz ki. Cary beyninde bir şimşek çakıp sayfaların belki de çeviriden sonra koparıldığını düşündüğünde.Başka yerde de var mı? Yani.Çok özel. kitabı okuyana kadar senden söz edildiğini tahmin etmiyorsun. Üzgünüm. diğer günlüklerde de sayfaların eksik olduğu bölümler var mı? -Bakalım. O yaptığı için. hepsinin de tamam olduğunu gördük. çevirilenin eşi. Burada gördüğün. Ne demek istediğimi sordu. . . Omuzlarını silkti.Biz de böyle yapmaz mıydık? Ne sen ne de ben böyle bir sınavdan geçmedik ki. üzerinde durmazdım. bunun adı sansür. Bizim annelerimiz en çok satanlar listesine girecek günlükler tutmadı. okuduğunda da tam bir şok yaşıyorsun.Bunu kim yaptı? Sanırım Swanny.Tanrı aşkına. Swanny eskiden işlenmiş bir cinayetle ilgili kanıtları neden ortadan kaldırmak istemiş olabilirdi ki? Onunla ne ilgisi vardı? . Mesela Gordon Westerby buna benzer bir şey söylese. . Çok çok özel. Elimizdeki yirmi cilde baktık. ama hiç belli etmemeye çalıştı. Ama bu Cary Oliver'dı.. Diyelim ki Swanny bir başkasının otobiyografisini yayına hazırlamak durumundaydı. Đlgi çekici bir bölüm müydü? . . .Diğer günlüklere bakabilir miyiz? diye sordu Cary. dedi Cary. yazılanları böylesine etkilemeye hakkı yoktu. yayına hazırlarken de kendiyle ilgili istemediği bölümleri çıkardı. bu benim de aklıma gelmişti.Çoğu kez. diye devam ettim. Beş yaprak eksik. Swanny'yi suçlamasından hoşlanmadım. Defterlerde Roper'ın öldürülmesiyle ilgili hiçbir şey olmadığını tekrarladım. Swanny Kjær'in annesinin günlüğünden kopardığı sayfalar onun için kabul edilemez kişisel bilgiler içeriyordu. Ne demek istediğimi anlamıştı.
Daha fazla dayanamadım. seninle gitmeyip yanımda kalsaydı da istemezdim. çenesinden gırtlağına inen iki sıra kasa baktım. . Gerçekten de onu ilgilendirmediğini düşünüyordum. Öyle demişti. . Üstelik. Tek bir yaprağın eksik olduğu 1954'e gelene kadar hiçbirinde yırtık sayfaya rastlamadık.Bir keresinde Asta bana insanları bağışlamamız gerektiğini söylemişti.sevgilimi çaldığın için değil. özür diliyorum. 1954'te ise Roper çoktan ölmüştü. . Çok hafif bir sesle "Özür dilerim" dedi.Sakın Daniel'ı özlediğimi. .Oh Ann! Ne kadar korkunç bir şey söylüyorsun. . ama hemen değil.Artık şampanyayı içebiliriz. gerçekten üzgünüm. dedim.Gerçekten de evlenir miydim. .Onunla evlenecektin. dedim. biliyorsun. Hiç evlenmedim.Bu da hemen olmadı. . Cary'ye baktım.Beni bağışladın mı? Söylediği komik değildi. odada kendimi de görebileceğim bir ayna olmamasına sevindim. dedim ciddiyetle. bütün günlükler tercüme edilmedi. yine de güldüm. değil mi? On beş yıl oldu. dedim. Onun ilgilendiği Roper cinayetleriydi. .Swanny Kjær neden 1954'teki bir sayfayı yırtsın? O zamana kadar aile içinde iyice yaşlanmamış mıydı? Tüm tutkularını söndürmemiş miydi? . dedim. sonra da sırayla diğerlerini. fazla dar olan blucine. fırlak midesine. Şimdi senin olduğun yaştaydı. . . hiçbir koşulda. Biraz daha şampanya? . Onu görünce. . yoksa araya girip -nasıl söyleyeyim. Senin sözlerindi. . Artık âşığı olmak için fazla yaşlıyız. bilemiyorum.Bunu yapıp yapmayacağımı henüz bilmiyorum. Cary. Telefonda söylediklerini tekrarladı.Bütün o merdivenleri tekrar tırmanıp 1925-1934 ve 1935-1944 paketlerini aşağıya indirdik.Evliliğin yürümediği için üzülüyorsun. Kadehini kaldırdı ve "Asta'nın müstakbel editörüne" dedi. Cary bir iki saniye bir şey söylemedi. Ann.Tüm tutkularımızı söndürdük. Dancamla uğraşarak sonunda bu bölümün Asta'nın Hansine'nin ölümüyle ilgilendiği kısım olduğunu çıkardım. onunla beraber olmak istediğimi falan düşünme.
Tekrar görüşmek üzere sözler mırıldanarak taksiye binip gitmesinden sonra. çeviri dolu dosyalan kayıp aşk mektuplarıymış gibi göğsüne bastırdı. Diyoruz ya. daha önce böyle bir duyguyla karşılaşacağıma hiç inanmazdım. ama yine de yersizdi. . Bana uzattığı eli hafifçe titriyordu. O ve ben aynı kişilerden bahsetmiyorduk. Suratı şişmiş. Ama onu artık sevmiyordum. dedi.Lütfen. O zaman onu rahatsız edenin ne onu affetmemem ne Daniel Blain'le ilgili anıları ne de bu konunun konuşulması olduğunu anladım. O zaman uzanıp elini tutacak kadınlardan biri olmak istediğimi düşündüm. Ya da kollarımı boynuna dolamayı. Tabiî ki doğru değildi. odanın sıcak. Her şey bitti.Đstersen günlüklerin çevirilerini ödünç alabilirsin. Cary. . daha doğrusu hissettim. öldükten sonra insanların görmesini istemediği bölümleri yırtılmıştı. . Onun için çok üzüldüğümü hissettim. konuştum. gülücükler içindeydi. Beni hâlâ konu değiştirme yeteneğiyle şaşırtabiliyordu. Cary gözlerini kırpıştırıp ürperdi. onun da benden. şakaklarındaki atışları duyabiliyordum. Orta avizenin düğmesini çevirip bütün ampulleri yaktım. duruşma tutanaklarını ve bulduğum diğer şeyleri vereceğim. Yırttığı sayfaları ne yaptı dersin? . . Belki de içlerinde kitaba alınmayan bölümler vardır. yaraladığımız insanlardan hoşlanmadığımız gibi hoşlanmadığından emindim. ilginç bir şekilde parlamaya başlamıştı. Unutalım artık. Bir daha sözünü etmeyelim. Söylediklerini çıkarmak için çantasına eğildiğinde. insan hiçbir zaman gereğinden fazla yaşlanmaz. Bunların hiçbirinden rahatsız olmamıştı Âşığı olamayacak kadar yaşlandığımızı söylememe bozulmuştu. dedi.Kıkırdadı. Bütün gece orada kalıp Cary'nin define adasını altüst etmesini izlemenin neye benzeyeceğini gözümün önüne getirdim. ona daha fazla vermemem gerekirdi. Đşte. parıltılı boş eve çekildim. samimi atmosferi bizimle ve konuştuklarımızla bozulmuş gibiydi. tamam mı? . sesi birdenbire gençleşmişti. dedi. yine de dengesini bozmak için öyle söylemiştim. Dokunmak yerine.Tercümeleri alıp gideceğim. ona olan sevgim uzun süre önce bitmişti. sana Roper cinayetiyle ilgili raporu. Bütün bunlar hiç de Swanny'nin tipik davranışlarına benzemiyordu. Swanny'nin oturma odasında yeterli ışık yoktu.Eee? Sayfaları atmış olabilir mi? Sanmıyorum. sıcak. O zaman şarap kaldıramadığını hatırladım.Ne? Teyzen. kaldı ki hâlâ kırklarımızdaydık. anlayışla karşılamak gerekirdi. Asabiyetten ve gerginlikten kıkırdadığı belliydi. altın. Kalın bir sesle 'Teşekkürler" dedi. Mutlaka bir yere saklamıştır.
Haziran ve ağustos 1905'e ait o beş eksik sayfada ne yazılıydı? Yazılanlar arasında Roper Davası'yla ilgili önemli ipuçları da var mıydı? Cary'nin bana Roper'ın asılıp asılmadığını ya da beraat edip etmediğini söylemediğinin farkına vardığımda. Bu ülkeye geldiğimden beri pek trene binmedim. bir de tabiî Bjfrn. evde yapılacak bunca iş varken nasıl çıkıp . Bu sabah her şeyi olduğu gibi bırakıp dışarı çıktım. Sadece Swanny'nin gerçekte kim olduğu değil. saa de kan have hver sit. Üstelik şimdi cevaplandırılması gereken yeni sorular da çıkmıştı. merak ediyordum. ölmeden önce ne bulduğu. Arka pencerelerimizden tüm Londra'yı ve güneşin altında parıldayan Thames Nehri'ni görebilirsiniz. ama kapıdan çıkar çıkmaz da ağaçlar ve rüzgârlı tepelerle kendinizi doğarım ortasında hissedersiniz. Muswell Tepesi'nin koruluklarında. Men Hansine er slet ikke tilfreds med det. Gerçekten de Swanny'nin kim olduğunu öğrenmek istiyor muydum? Önemli miydi? Bunu onun kadar çılgınca araştırmam beklenmezdi. artık çok geçti. og Hansine og Emily oppe i Loftet. Harisine og Emily. yeni halılarımız daha gelmedi. Rasmus ogjeg. Hansine ve Emily. Dün yeni evimize taşındık. Mogens.şampanya şişesinin karşısına oturup son söylediklerini kafamdan geçirdim. Cropper'ın Homerton'dan. eski eşyamız bu güzel odalarda eğreti duruyor. On birinci bölüm 7 kasım 1913 Đgaar flyttede vl ind i vores nye Hus. Hansine'nin durumdan çok memnun olduğunu söyleyemem. Knud. Londra'ya ve daha yukarı giden gelen trenlerin kalktığı istasyonu gördüm. Mogens. Rasmus ve ben. Her bir çocuğa bir oda verecek kadar çok odamız var. ama bundan sonra trene binip Hampstead Heath'e yürüyeceğim. Aah ja. Swanny ve Marie. saa de behfver ikke mere at dele Vaarelse. ama evet. Eve döndüğümde Rasmus nereye gittiğimi sordu. Der er nok Sovevaerelser til Bfrnene. ya da her nerede oturuyorsa oradan buraya kolay gelemeyeceğinden korkuyor. at han bor. Hava temiz ve yoğun. Ah. burada nefes almak bir kadeh dolusu çok eski snapps yuvarlamaya benziyor. yeni çevremi gezdim. tepeden aşağıya Hornsey'ye kadar millerce yürüdüm. Her yer karmakarışık. eller hvor det nu er. tavan arasında kalacak Hansine ve Emily de aynı odayı paylaşmak zorunda olmayacaklar. Swanny og Marie. Hun er bekymret for. Dev bir seraya benzeyen Alexandra Meydanı'nı. at hendes Cropper ikke vil tage hele Türen fra Homerton. Knud. og selvffgelig Bjfrn.
buna benzer resimler yaparken düşlüyordum. kendimi kocasından nefret eden kötü bir eş olarak görüyorum. daha önce yazdıklarımı okuduğumda. Birisi. Resimde bir elinde fırça. Cevap vermek yerine "Bütün bu yıllar boyunca sana karşı sevgisiz ve ilgisiz olduğumu düşünüyor musun?" diye sordum. kenarında sapı olan kare bir maden parçasıydı. Đnsan kendisidir. adı Elizabeth Vigee-Lebrun'dü. Bana çocukluğumda yaşadığım bir şeyi hatırlattı. Bu anımı hiç unutmamıştım. benden kurtulmak ister miydin? Ne bekliyordum ki? Ne bekleyebilirdim? Ne söylemesini umuyordum? . sanırım Frederikke Teyze. değişmeyi beceremedikleridir. maden parçasının gerçek paletten olduğu kadar uzaktı. resim yapmayı çok seviyordum. kendimi acındırdığımın farkındayım. nasıl çizeceğimi kararlaştırmıştım bile. Far bana paletimi getirince. 'Tamam. ya da biri öyle demişti. işte geldim" dedim.eğlenebildiğimi merak ettiğim söyledi. cevap ver. Hayatınızdaki büyük bir trajedi bile sizi biraz katılaştırmakla beraber. Bazen benden sıkıldığın oldu mu? Eğer elinde olsa. Noel'den iki hafta önce verdi. değişmezler. ressamlık yapan ve bu yolda üne kavuşan bir kadın. hep bir kürkün olmasını istediğini sanıyordum. saçları da benimkiler gibi kızıldı. Đlginç olanı. Rasmus kürkümü verince hemen paletimi hatırladım. çok keskin mi davrandım. Hayatta en önemli şeyin kendini tanımak olduğu söylenir.Hayır hayır. Aptalca yeni yıl kararlan alıp değişmeye çalışırlar. diğerinde de delikten geçirdiği başparmağıyla oval ve büyük bir palet tutuyordu. "Kadınları anlamaya çalışmaktan çoktan vazgeçtim" dedi. sonra da bana Archway Caddesi'nde "otomobil" satmak için aldığı büyük dükkânı gösterdi. Gerçek. Rasmus?" Samimi olduğuma inanmıyordu. ki bunu sıkça yapıyorum. Elimdeki koyu kahverengi kokarca postu. resimdeki sanatçının da kadın olmasıydı." . Kürkümü aldığımda büyük bir düş kırıklığı yaşadım. Bu kadın Fransız'dı. Đnsanlar. "ne yapmamı istiyorsun?" Motorlu arabalarından birine binerek mobilya aldık. bu o zamana kadar pek rastlanmamış bir şeydi. Beğenmedin mi? diye sordu. Günlüklerimi gözden geçirip. Rasmus kürkümü Noel hediyesi olarak. Onun getirdiği. hiç de benim düşümdeki palete benzemediğini gördüm. bana bir boya kutusu hediye etmişti. bu kararlarına da ancak iki gün uyarlar. Peki bu. değiştirmez. Çoğu zaman da kendime acıdığımın. kendimi böyle bir palet tutar. kafamdan hangi resmi. insana kendini düzeltmeyi öğretir mi? Sanmıyorum. Onu bir biçimde tuzağa sürüklediğimden korkmuştu. Her erkek böyle düşünür. Onu mutlu etmek için kürkü giydim ve bana çok yakıştığını söyledim. Bir sanatçının resimlerinden birini görmüştüm. çok tenkitçi. Bakışlarındaki şaşkınlığı görebiliyordum. "Kadınlar bir esrar. "Sana karşı çok katı. Babam da bana bir palet alacağına söz vermişti. 12 aralık 1913 Kürküm geldi. beyaz tilkiyle karışık Acem koyununun kürkünden. Paletin üzerine çeşit çeşit renkler sıkılmıştı. Neler hissettiğimi yüzümden okumuş olmalı. genç oldukları dönemin dışında.
.Ne demek istediğini anlamıyorum. galiba kafamın kesilmesini tercih ederdim! Sonunda Đsveçliler giyotinlerini kullandılar. soluk. Çocukları National Galery'ye götürdüğümde hâlâ aklımdaydı. sadece bir o da üç yıl önce. Ben olsam. Kim bilir? Belki de bir gün bir başkasının kafası uçurulur.Hayır. Anlaşılan kabahat karısındaydı. Sonra. mutlaka bir çocuk sahibi olmak istiyorlardı. . ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. onu evlat edineceklerdi. sadece bir kez kullandılar. lille Mor" dedi. ölümü hak eder. Bu da beni başka düşüncelere yöneltti. saçlarına uygun elbisesi ve şapkasıyla duruyordu. Metresi çocuğu adama vermeyi kabul etmedi. o ismin bütün gün boyunca aklınızdan çıkmaması garip bir şeydir. Stockholm'de. Tabiî kitabı alıp okumaya başladım.. Tabiî oğlanlar her şeyi bozmak için kadının büyük olması nedeniyle benim ona benzediğimi söylediler. ne var ki affa uğradı. Madam Vigee'nin Fransa'dan zamanında kaçarak giyotinden kurtulmuş olmasına sevindim. Yıllar var ki Vigée-Lebrun'ü düşünmemiştim. merak etme. Adamı giyotine götüreceklerdi. getirdiğim kürkü beğenmediğin içinse. Bütün bunlar. ama bu doğru değildir. Đsveç'te giyotinle kafası kesilmiş ilk adam olacaktı. Đlginç bir hikâye. metresini öldürüp çocuğu eve getirdi. şimdi de var. 18 aralık 1913 Birdenbire aklınıza bir isim gelir de düşünürseniz. Marie Antoinette'in resimlerine baktım. yine de Madam Vigee'ye biraz benzediğimi düşünüyorum. Oysa adam karısını seviyordu. dedi. . Adam evliydi ama çocukları yoktu.raflardan birinde "Başyapıtlar" dizisinde Vigee-Lebrun hakkında bir kitap görmeyeyim mi? Kitabı Haldane MacFall gibi görkemli bir adı olan biri yazmış. öğleden sonra kütüphanedeyken –Danimarkalı yazarların yanı sıra Đngilizce kitaplar da okumaya kararlıyım.Konuşuyoruz işte. iyi olacak. Kuzinim Sigrid. Üzücü resimlerdi. dedim. ta ki o palet öyküsünü hatırlayıncaya kadar. benim istediğim paletin deliğine geçmişti. karısından boşanıp onunla evlenmesini istiyordu. aldırma. kızıl saçları. daha önce balta kullanırlardı. Đsveçlilerin de giyotini vardı. Sollentuna'da oturan metresi bir çocuk doğurmuştu. değiştiririm. Đşte orada. Eğer bir insan bir cinayet işlerse. Herkes Fransa'yı giyotini kullanan tek ülke olarak bilir. birden önümüzdeki duvarda onun kendi portresini gördüm. çünkü kraliçeyi idam ettiler. ne işimize yarayacaksa. Konuşabileceğimizi düşünmüştüm. öbür elinde de bir demet fırça tutuyordu Sevgili küçük Swanny başım kaldırıp yüzüme baktı "Bu kadın sana benziyor. yaşadıkları sokağın bir arkasındakinde oturan bir adamın bir kadını öldürmek suçundan ölüme mahkûm edildiğini anlatmıştı. başparmağı o meşhur paletin. çünkü adamın kuzeyde. dedi. Marie de Mor'un pembe gözyaşına benzeyen (benzetme onundur) küpeleri olmadığını söyledi.
Sevgili küçük Swanny'ye uydum. Knud da sigara içmemeye karar verdi. güzel bir ev. dün gece Noel Baba olarak neden sen gelmedin?" Artık babasına güvenmediğini anladık. kendi çocukların olacak. saatin iki olduğunu söyledi. sekiz yaşında olduğunu. Ben de. onu beyaz ve gümüşle süsledim. . "Kendi evin. renk kullanmadım. ilk günden beri de sevdi. bundan sonra da olacağını söylüyor. Đçimizden hangisinin daha çok şaşırdığını söylemek zor. Rasmus'tan bir hediye daha. oysa Mogens onlar yatana kadar bekledi. parayı alan ben mi. Kaç yaşında olduğunu unutuyorum. Belki de pagoda biçimi elbiseyle ona uygun üç köşeli şapkayı da alırım." Zavallı küçük Marie iki kocaman saat boyunca bu karara uydu! Swanny bir daha ağlamamaya. artık onun Noel Abisi olduğunu söyledi. Rasmus artık kendimize ait bir evde oturduğumuz için gerçek "Britanyalı" olduğumuza. Đki metrelik bir Noel ağacımız var. Ne derlerse desinler. 3 ocak 1914 Bütün çocuklar yeni yıl kararları aldı. üstelik onu rahatsız da ediyor. şimdi de bu para. dünyanın en sakin sesiyle sordu: "Far. Kollarını Mogens'in boynuna dolayıp öptü. Noel sabahı aşağıya inip. eşyalar. Swanny için her şeyi yapar sanıyorum. bir tek Swanny Marie'nin adına karar aldı. büyürken benden uzaklaştığını unutuyorum. Kendime elbise almam için para. yoksa öpülen o mu? Bir azize olmaya başladım. onu çok seviyor. bir de reglan kollu pardösü. 27 aralık 1913 Bu yeni evimizdeki ilk Noel. Kırmızı paltosu ve külahıyla. "Hep burada olmayacaksın" dedim ona. Marie onun için sadece bir bebek. Bunun anlamı iki Noel kutlaması oldu: Noel gecesi bir yemek ve ertesi gün. "Parmağını emmeye devam edebilir. sadece karın ve donun saf parlaklığı. bütün yüzünü kaplayan pamuklarla saatler boyu merdivenlerin en üst basamağında oturmak zorunda kaldı. Noel günü. Rasmus çoraplarını doldurmak için uyumalarını beklemeyecek kadar sabırsızdı. bunun için de Đngiliz usulü Noel kutlamamız gerektiğine karar verdi. ama o her yere taşıdığı battaniye parçasını artık emmeyecek. Rasmus'un yanına gidip öptüm. Kızların gözlerini kapadığına karar verip sırtında torbasıyla odalarına girdiğinde. böylece Mogens hayatında ilk kez Noel Baba oldu. Đnsanları dikkatle baktıracak aşırı kıyafetlerden hoşlanıyorum. bir başka yemek. Belki de istediğim her şeye sahip olduğum için.derim ben. buna gerçekten de inanıyorum. Daha önce gördüğüm o Fransız örgü hırkayı alacağım. mutsuzluk ise beter ediyor. bütün ağır yemekleri yedikten sonra Noel Babayı beklemeye koyuldular. mutluluk insanı daha iyiye götürüyor. Ne kadar uzadığını görüp gelecek ay on altısına gireceğini düşününce. Mogens daha çok matematik çalışmaya. Noel Baba kılığına girmekten hep nefret etmiştir. ama Swanny'ye âşık. Kızlar tabiî uyumaya gitmedi.
Bazen küçük çocukların sivrisinek ısırığından öldükleri söylenir. ben de ona gittim ama o kadar düzgün ve terbiyeli. Marie'nin ona günaydın demesini sağladım. birkaç kere evime çaya geldi. Gibbons'a. Westerby?" diye sordu. Neden önemli insanlar. Keşke bir arkadaşım olsa! . kraliyet ailesi üyeleri falan öldürülür de diğerleri katledilir? Onları öldüren zavallının ülkesinin Avusturya-Macaristan tarafından ele geçirilmesine öfkelendiği apaçık. Eğer konuşmasaydım. Sanki Lavender Grove'da Rasmus'u birkaç kez görmemiş gibi "Kocanız bir daha hiç dönmedi mi. Oysa kendisi. Babam da Schleswig ve Holstein konusunda aynı şeyi hissetmişti. teselli etmemize izin vermedi. Yüzüklerimi göstermek için elimi Marie'nin sırtında gezindirdim. bundan çok keyif aldığım söylenemez. o kadar önemsiz şeylerden konuşmayı seviyor ve gözü çocuklardan başka bir şey görmüyor ki.Ben daha çok genç olduğunu. zavallı. Asıl çılgın olanlar bu cinayetin Sırbistan yöneticileri tarafından düzenlenen bir komplo olduğunu ileri sürenler. Onu Padanaram'a çaya davet edecektim. Mrs. Beni yukarıdan aşağıya süzdü. Saraybosna diye bir yerde bir Sırp tarafından öldürüldü. ağladı. çünkü artık bayağı ağırlaştı. bu nedenle hazırlıklı olmanın iyi olacağını söyledi. Muswell Hill Caddesi'nde kime rastlayalım? Lavender Grove'da iki ev ötede oturan Mrs. elime baktığını görebiliyordum. -Piknik sepetini Emily taşıyorduyirmi kilo falan olmalı. Anlaşılan benim bu kadar zengin görünmemin. halbuki yüzü ağlamaktan hâlâ şişti. Kızları ve Emily'yi Highgate Woods'ta pikniğe götürdüm. 30 ocak 1914 Đki gün önce Avusturyalı Arşidük Ferdinand ve eşi. zaten sigara içmediğini söylediğimde. Neden kargaşa çıkarmak istesinler ki? Bütün bunların buradan çok uzaklarda olmasına çok memnunum. Hampstead'de oturan Mrs. bayağı kötü durumda görünüyordu. Yine de kendimi ve tanıdığım diğer kadınları düşünmekten kendimi alamadım. üç renkli motiflerle süslü elbisemin ve beyaz şapkamın tüm ayrıntılarına baktı. ama son söylediklerinden sonra vazgeçtim. beni tanımayacaktı sanırım. yanımda da bir hizmetçi bulundurmamın intikamıydı. Rasmus yarı şaka. Eve dönüp ısırıklara ilaç sürmeliyim. Onu kucağımda taşırken. bordo. Bisgaard iyi birisi. Danimarka kilisesinde tanıştığım. ama Marie'yi bir sivrisinek soktu. . Bana insanların beni saygıdeğer bir hanım olarak görmeyeceklerini söylediği günden beri nikâh yüzüğümü sol elime takıyorum. yarı da hiç kuşkusuz çocukları sevindirmek için (öyle diyor) milyoner olmaya karar verdi! Ciddiye benziyor. içme isteğinin ne zaman başlayacağını bilemediğini. üstelik yanına da Rasmus'un zümrüt yüzüğünü taktım. ama Tanrı'ya şükür kimseyi öldürmedi. dedi. Marie ağladı.
lacivert ve zümrüt yeşili bir elbise. Savaşa girmeye cüret edemez. Housman savaşın bir haftada biteceğini söyledi. daha doğrusu yeni gelini akşam olunca geldiler. bu nedenle de Toton Đmparatorluğunun akıl almayacak bir biçimde genişlemesine seyirci kalacak (hepsi de onun kelimeleri). eğer başlarsa. "gücümüz" yazdım. hiç de fena olmadı. söylediklerine inanıyorum. ama yüzünün donukluğu her şeyi öldürüyordu. Bunlar hep karışık işlerdir. Beni çaya davet etti. gelirken kızları da getirmemi söyledi. ama bugüne kadar zahmet edip kapaklarını bile açmadım.geldi. Parti elbisesini de ben diktim. Hansine kumaşı gördüğünde "Mavi ve yeşil asla bir arada olmamalı" dedi. Okumaya başladığım kitabın adı Bir Noel Şarkısı. Bütün mumları bir nefeste söndürdü. Swanny'nin açık sarı saçları göğsüne kadar iniyor. ama bu durum değişebilir. Tabiî. o yüzden de bütün zamanını benim için çalışmakla geçiriyormuş. bunu da Rusya'nın harekete geçmesini beklemeden yapmak. Rasmus "cümbüş" diye adlandırdığı partide hiç görünmedi. Kitaplar bir yıldan fazladır yanımdaydı. Yeşilbeyaz kareli. doğum günü pastasını kendim yapmak istedim. Gerçekten de arkadaş olup olmadıklarını bilmiyorum. giydiğini yakıştırıyor. yenilmiş bir devlet olma hakaretini sineye çekmek zorunda kalacak. Ona göre istiyormuşum (ne alaycı). Kendini o küçük Slav devletinin koruyucusu sanan Rusya. gül kurusu renginde bir elbise. Ortası marmelat dolu. tepesi şeker kaplı. kuşaksız bir elbise. Okuldan sonra bir doğum günü partisi verdik. Housman ve yeni karısı. O akıllı bir adam. saçları o kadar kızıl ki. Mrs. Partiden çok daha az önemli olan. Ama başlayacağa benziyor. 2 ağustos 1914 Oğullarımın savaşa gidemeyecek kadar genç olmalarına memnunum. Hayret. partinin en güzel elbisesini giymişti. ama Swanny'nin. kalçaları üzerinde iki kocaman cebi. bütün zamanını atölyesinde geçirdi. Oyalanmak için Frederikke Teyze'nin bana bıraktığı kitapları okumaya başladım. Mr. aşağıya inip Rusya'nın müttefiki Fransa'yı süpürmek. . Almanya savaş ilan etti. Pek aşçılığım olduğu söylenemez. fırfırlı. Housman oldukça iri ama güzel bir kadın. ama ben iki renkten çok güzel bir karışım çıkabileceğini düşünüyorum. Dokuz oldu. göğsünde de siyah satenden büyük bir fiyongu var. oysa kendimi baştan aşağıya Danimarkalı hissediyorum. Çok şık bir elbise giymişti. Gerçekten de bütün partinin en güzel kızıydı. Uzun boylu olduğundan. Britanya Đmparatorluğu şimdiye kadar bütün bu olanlardan fazla etkilenmedi.29 temmuz 1914 Dün Swanny'nin doğum günüydü. Söylenenlere göre amacı. Onlar asker olacak yaşa gelinceye kadar bu savaş biter. Bisgaard'ların küçük kızı Dorte. Avusturyalıların Sırbistan'a savaş ilan etmesi. on arkadaşı -yani sınıfından on kız. özellikle de Kayser Wilhelm deniz gücümüze saldırırsa. Mr. eminim kına sürüyordur. Şikâyet ettiğimde de hole koymak için dövme demirden saksı altlığını gerçekten isteyip istemediğimi sordu. Rasmus savaştan başka şey konuşmuyor. dokuz mumlu bir pasta.
evlenmek için para biriktirdiklerini.7 eylül 1914 Hansine büyük bir üzüntü içinde. Swanny okuldaydı. onu işin dışında tutmak lazım. The War Illustrated dergisinde bir Belgrad tablosunun fotoğrafı var. yani askere alınmayacak kadar yaşlı değil. Bana bütün bunlardan daha önce bahsetmeliydi. bu savaş öyle kısa zamanda bitmeyecek. Cropper çok yakışıklı bir erkek. Mogens'in bu iyi taraflarım kimden aldığını söylemek güç. merak ediyorum doğrusu. Eğer ölürse. Mogens bu yaz okulu bırakmaktan söz ediyor. yazacak o kadar çok şey olur ki. Bunları kimden aldı." Kim korkmaz ki? Herhangi bir Töton'un alçak olacağına inanırım da. ancak bütün bunlar beni nakit paraya ihtiyacı olan ilk erkeğe vermesini önleyemedi. çocuklarımın da Sırp doğmadıklarına şükrediyorum. Kendi ailemde iyi olarak adlandırabileceğim kimseyi hatırlamıyorum. Çok zeki olmadığını. Hansine'den biraz daha küçük. diye düşünüyorum. "Güzel beyaz kent" derlermiş. ama bu imkânsız. süngünün karşısına çıkmaya da cesaret edemiyorlar. kimbilir başıma neler gelirdi. Ortası yok. Cropper. gülmeyi unutmuş. sana ateş edemiyorlar" dedi. Avusturya bombardımanından sonra bir harabeler yığını olmuş. Annem bütün çocukluğum boyunca hep hastaydı. Almanların da korkak fareler olduğunu söylemesi lazım. bütün Đngilizlerin kahraman azizler. güler yüzlü. gerçekten çok yazık olur. Belki de mutlu. iyi huylu Rasmus ve onun kaba köylü ailesinden. Bir tanesi "Siperin önünde ayağa kalkarsan. hepsi de kusur arayan. Gözyaşları içinde bana nişanlandıklarını. Savaşta olduğumuza inanamazdınız. 21 ocak 1915 Mogens dün on yedi oldu. Altı kadın ve iki çocuk daha vardı. eski Belgrad'ın tabiî. Belçika'da eski ve güzel birçok kilise olduğunu söylüyorlar. Hep acı çekerken kim iyi olabilir ki? Babam çok katı ve disiplinliydi. Marie'yi Mrs. Hepimizin vatansever olması. Kesin olan tek bir şey var. vermeye de çalışmayan birinin okul masraflarını ödemenin . bir yıl içinde de evlenmeyi umduklarını anlattı. Kısacası. Frognal'daki evine çaya götürdüm. Housman'ın Hampstead'de. merak ediyorum. hem çok karışık hem de bir sürü yerde birden oluyor. ahlak anlayışıyla meşhurdu. Ne kadar ayakta kalacaklar. Savaşta olan bütün her şeyi bu günlüğe yazmak istemiştim. neden hâlâ onları Belçika'dan sürüp çıkaramadık? Bir kez daha bu günlükleri Danca yazabildiğime seviniyorum. Sırbistanlı olmadığıma. yoksa eğer birisi bunları okuyabilseydi. en fazla otuz bir-otuz iki yaşında. Mons'tan getirilen yaralıların hepsi de Almanların korkaklığından ve alçaklığından bahsediyor. sadece incir çekirdeğini dolduramayacak dedikodu. sohbet fırsatı bulamadık. Frederikke Teyze ve oğullarına gelince. Rasmus da her zamanki öfkeli konuşma biçimiyle sınavlarını veremeyen. Soğuk çelikten korkuyorlar. çünkü Cropper'ı askere alındı. sıkıcı bir avuç insan. madem bu kadar kötü askerler. madem bu kadar korkaklar. sadece çok iyi bir çocuk olduğunu kabul etmek zorundayız. "Tüfekle nişan alamıyorlar.
Wells benden çok daha zeki olmalı. savaş bittiğinde Đngilizlere ne olacağını yazıyor: 'Tüm savaş öncesi alışkanlıklar kaybolmuş olacak. savaş bitince eski eğlence havasının bir daha Đngiliz siyasetine geri dönmeyeceğine inanıyorum. eczacıların dediği gibi "gelişen". bütün bunlara ne derdi acaba? Gazete misillemelerde bulunabileceğimizi söylüyor. yine de bütün bunda yanlış bir şey var. Yine de bazen yazdıklarını okurken." Peki öyleyse. savaş daha bitmedi.. Askerler için hâki çoraplar örüyor. uzun boylu kadınların koca bulamadıklarını söylüyor. üstelik de haklı. bu kadar ünlü. 1 mart 1915 Mr. Antikacı Dükkânı'nı okuyorum. bu kadar sözü dinlenir. Güldü. bütün bir milletin akşamdan sabaha değişeceğini düşünmenin mantıklı bir tarafı olabilir mi? Đşte bir örnek. mümkünse tabiî. insanların değişmesini beklemenin. Erkek olsaydı. Đleride iç karartıcı bir okuma faaliyeti. iyi. yoksa şimdi bulunduğu yerde olamazdı. kocası cephede savaşan bir kadın da öldü. "Kocan olmasaydı.. Şimdiye kadar havacılarımız Alman kentlerinin üzerinde uçtular. . . Housman Danca okuyabilseydi. "iğrenç kan içici hayvanlar" olarak adlandırıyor. Rasmus yaramı deşmek için hiçbir fırsatı kaçırmıyor. Kısacası.. itaatsiz ve kuşkucu olacak. Neredeyse Emily'nin boyunda. onların başından geçenlere üzülüp günlüğüme geri dönmek için sabırsızlanıyorum. King's Lynn ve Yarmouth'ta insanlar yaralandı. ama kahramanların içine girip onlar oluyorum. "Ne aptal!" demekten kendimi alamıyorum. hayatı düzenlemenin yolu bu olmasa gerek. savaş yöntemleri "antropolojide bilinen en alçak ırklardan" bile daha vahşi." Yaşına göre çok uzun. belki de babasının yanında çalışır. Her neyse.Koca bulamasa çok mu kötü olur? dedim. biraz kısa olsa da yetişkin bir kadın. Mrs. nerelerde olurdun.. Dün gece Zeplinler Kuzey Denizi'ni geçip Norfolk kıyılarını bombaladı. bu denli saygın görünmezdi. kadın?" dedi. H. Ne rastlantı! Gazete Almanları. Housman'ın kardeşi askere alındı.mantıksız olduğunu söylüyor. Buna güldüm. G. Swanny'ye örgü örmeyi öğrettim. Eğlenceli. Bir kadın ya koca bulacak ya da alay konusu olmak dışında bir işe yaramayacak. işlerin hemen yapılmasını isteyecek. Mogens'in ne iş yapacağını kestiremiyorum. üstelik yakında da biteceğe benzemiyor. Hikâye okumanın bu kadar zevkli olabileceğini bilmiyordum. sevinçten uçardım sanırım. Sevgili babasının yorumu: "Postalının içinde bütün bu düğümleri taşıyacak olan zavallıya acıyorum. oysa Emily. Bunu fazla dert etmemeye çalışıyorum. Rasmus tek entelektüel faaliyetinin daha sonra cilt haline getirmek istediği The War Illustrated nüshalarını toplamak olduğunu söylüyor. Mrs. daha on yaşma bile gelmemiş bir çocuk için çok yetenekli. Đngiliz. ama bomba atmadılar. 'Oyalanan' hükümetlere sabır göstermeyecek.
Gelibolu'nun batısının boşaltılmasından önce postaya atılmış. Rasmus yeni yıl kararını alalı bir buçuk yıldan fazla geçti. Cropper'ın Hansine'nin okuma bilmediğinin farkında olmadığını sanıyorum. ama bizim yayımladığımız listeye göre Çanakkale'de otuz üç ölü. Yani ne demek istiyor? Bunun başkasının başına gelebileceğini. Cropper'ın annesi dişi bir kaplan kadar kıskanç ve "o yabancı kölecik" olarak adlandırdığı Hansine'yi kabullenemiyor. ama bu onun yakını olduğu için ölmemesi gerektiğini mi? Fransızlar üç milyon Alman'ın öldüğünü gösteren bir liste yayımladı. Böyle bir şey neden onun başına geldi? Daha yüzlercesinin. Hansine Cropper'ın nişanlısı değil sevgilisi. Motorlu arabalar konusunda en ufak bir bilgisi bile olmadığından. Hansine -hepimiz gibi. Resmen nişanlanmadıkları için. gelecek ilkbahara kadar her cuma akşamı kursa gidecek. bu yüzden de haberleri Cropper'ın dün gizlice gelen ablasından almak zorunda. Danca'da hiç böyle kelimelerimiz yok: terpsikhora. Ona terpsikhora sanatında becerikli olmasını beklediğimi söyledim. sanki ölenin sonsuza dek yaşayacağını düşündüğünü anlarsın. bütün o sevgi ve aşk sözcüklerini okumamı istiyor olamaz. Bugün zavallı Hansine Cropper'dan bir mektup aldı. Belki de değil. Tahmininle göre Cropper öldü. tabiî ta haftalar önce yazılmış. yoksa ona mektup gönderme sıkıntısına girmezdi. daha fazla yazmış olmasına rağmen. Ona söylediği özel şeyleri. Zaten bütün mektup da bu.Cropper'ın savaş tutsağı olduğunu umuyor. merak ediyorum. Ölümün kaçınılmaz olduğunu bilebilir. sanırım büro işinde çalışacak. Bu konuda fazla konuşmam ama anladığım kadarıyla şu sıralarda işler pek iyi değil. Mrs. ama ölüm gelip çattığında yine aynı şey olur. 28 temmuz 1915 Swanny'nin doğum günü. Hansine'nin Cropper'ı Çanakkale'de kayıplar arasında. yirmi sekiz yaralı. Zaman kaybetmeden Rasmus'la birlikte motorlu araba satışı işine başlayacak. Ölü bir adamın neşeli ve umut dolu kelimelerini okumak ne tuhaf. Housman'ın ağabeyi. binlercesinin başına gelmiyormuş gibi. Sözlüğümde onun için harika bir kelime buldum. Bu sayılara inanmıyorum. mektubun büyük bir bölümü sansürsü tarafından karalanmış. acıyı ve şoku daha da güçlendiriyor mu. savaş süresince de düzelmesini beklemiyorum. üç de kaybımız var. Mogens'in okuldaki son günü. Böyle inanmak. Ölecek olanlar ötekilerdir.30 mart 1915 Mrs. çünkü bir insanın ölüme hazırlıklı olamayacağını anladım. ama hâlâ milyoner olamadı! Swanny'yi doğum günü hediyesi olarak Yunan dans dersleri kursuna yazdırdık. doğru olmaları mümkün değil. 14 mart 1916 . askere alındıktan üç hafta sonra Hollanda'da öldü. Tanıdığım ve cepheye bir erkek gönderen kadınlardan hiçbiri onların orada ölebileceklerini farkında değil. bunu kendine her gün söyleyebilirsin. Housman "Neden o? Neden ben?" deyip durdu. kendi erkeklerinin büyülü bir hayatı vardır.
Arthur. . Evans zonaya yakalandı. Gelip de benden bir şey isteme. sanırım bu defa bir gerçek payı var. "Doğum günü için geç kaldın" dedim. ona kendine ait bir Padanaram yapacağım. kendilerini şanslı görecek bir alay kadın var. Fazla ilgi göstermedim. Evans'ı bir daha burada hiç göremeyecekmişiz gibi geliyor! Bu akşam oturma odamızdaydık. Đnsanı biraz daha cesaretlendirebilirdin. genellikle böylesi kocakarı hurafelerine inanmasam da.Beş yaşında bir çocuk için mi? dedim. Ama bir şekilde ertelemek zorunda kaldık. Sam Cropper Almanların elinde tutsak. Çocukların suçiçeğini zonalı bir yetişkinden kapabileceklerini duydum. önce çocuklardan biri. bir daha yüzünü tırnakladığını görürsem. Bugünün de çok başarılı geçtiği söylenemez. Swanny iyi ve söz dinleyen bir çocuk. bütün bunlar yetmezmiş gibi. babası ta atölyeden duyup fırladı. ben Đki Şehrin Hikâyesi'ni okuyordum.Noel'e kadar bitiremem. Hep birlikte gülüp Mrs. benden bir yardım bekleme. sonra öteki soğuk aldı. kadınım. . Hansine o dakikadan beri gülücükler . Aslında bütün bunları ikinci çocuğu olan Arthur isimli çilli ve şişman oğlunun doğum gününde Marie ile oynayabilmesi için ayarlamıştık. ellerini arkasına bağlayacağımı söyledim. gelirken de bir sürü çirkin çocuğunu yanında getirdi. bir ya da iki yılımı alır. ama kızkardeşi bu akşamüzeri geldi ve Hansine'ye müjdeyi verdi. Böyle büyümeye devam ederse. Marie'ye vurunca Marie o kadar yüksek sesle ağlamaya başladı ki.Bitirdiğimde yedi yaşında olacak.Ravensdale Caddesi'ndeki kapı komşumuz Mrs. Arthur'u parçalamakla tehdit etti.Neden Marie? dedim. bana yüzünü kaşımayacağını söyledi ama o Marie maymunu. onunla ne yapacağımı bilemiyorum. Mrs. bu sabah da Marie'nin bütün vücudu kıpkırmızıydı. Swanny dün sabah kırmızı kabarcıklarla aşağıya indi. . mindere falan ihtiyacın olursa. perdeye." . ama kızların yüzlerinde iz kalmasından korkuyorum.Swanny çok büyük. dedim Eğer halıya. Dikiş işinde ne kadar becerikli olduğunu biliyorsun. Evans çaya geldi. Sanki Mrs. Bu evin eşini yapacağım. Neden Swanny değil? Bütün çocuklara eşit sevgi göstermek gerektiğini sanıyordum. dedi. Evans'ın Rasmus'un Arthur'a bağırmasının öcünü aldığını söylüyoruz.Öyleyse. Nasıl emin olabilirler bilemiyorum. Hansine'den istersin. bebek evini bitirdiğimde iki metre olur. Kocaları benim yaptıklarımı becerebilse. 26 mart 1916 Hem Swanny hem de Marie suçiçeği oldu. . . "Noel'i beklemek zorunda kalacaksın. o ise sigarasını tüttürerek The War Illustrated'i yutuyordu ki birden kafasını kaldırdı ve Marie için bir bebek evi yapacağını söyledi.
yeşil Ünlü Duruşmalar dizisinden bir kitaptı. sayfalarının çevrildiği anlaşılıyordu. Đçindeki boş sayfada Bir Victoria Dönemi Ailesi. Neden ilgilenmem gerekeceğini anlamadım. Kadın kaba." Ama doğru. yalan da işitme!" Beyaz büyük benekli gül kurusu taftadan yeni bir elbise aldım. gazete ya da dergi dışında bir şey okumaktan hoşlanır. . Hakkını vermeliyim. çünkü ne Lizzie Roper ne de kocası güzel insanlar değildi. şarkılar mırıldanıyor. Rasmus bu akşam bebek evine başladı. bildiği Đngilizce atasözlerini tekrarlamaktan büyük keyif alıyor: "Soru sorma. Yani çizimlere başladı. Roper'ı modaya uygun elbiseleri ve tüylü büyük şapkasıyla görmüştü. akıllı ya da duyarlı insanlara da benzemiyorlardı. bu nedenle de böyle bir okuma faaliyetine başlamaya can atmıyorum. demek istiyorum. yaptığı karalamalar bana Leonardo'nun eserlerinin fotoğraflarını hatırlatıyor. "Önce Ward-Carpenter anlatısını. kitabın sırtındaki harflerse okunamayacak kadar silikti. binlerce kitap sayfasının fotokopisini okumak zorunda kaldım. Artık 3. "Neden evimizi çiziyorsun. Mogens bu akşam eve geldiğinde orduya gönüllü yazıldığını söyledi. Önce kitaplara baktım. görünüşünden sürekli olarak kullanıldığı. Arthur Roper ve Romen rakamlarıyla bir tarih basılıydı: MCMXXVI. Uyanmak ve bir kâbustan sonraki o muhteşem duyguyu yaşamak istiyorum: "Doğru değil. Belki de inanamadığım için yazabiliyorum. Rasmus da her zamanki çatık kaşlarıyla Đngilizce cevap yerdi. yanına da beyaz boncuklarla süslü gülkurusu bir türban. diğeriyse sanki özel olarak bastırılmış gibiydi. Mrs. Oysa ben elyazmaları. Üstelik Asta onları tanımıştı ya da onlardan söz edildiğini duymuştu. harika çiziyor. Cary'nin yazdığı bir not. ya da resimlerden anlaşıldığı kadarıyla. Yine de her ikisinde dikkatimi çeken bir şey vardı. Ne şömiz ne de ön kapakta bir yazı.içinde. olmadı. Kitabın içinden bir kâğıt düştü. Swanny onu görünce. 7 mayıs 1916 Bunu nasıl yazacağımı bilemiyorum. Bir tanesi Penguin Yayınları'ndan. Çok ince bir cilt. daktilo sayfaları bir yana. Far?" diye sordu. Londra Taburu Tüfek Tugayı'nda er. adam da yıpranmış gibiydi. Đçimizden çok azı kitap. On ikinci bölüm Cary'nin vermiş olduğu kâğıtların tepesinde iki fotoğraf vardı.
ortak koşulların büyük bir kentin arka sokaklarında buluşturduğu kadın ve erkekler. Thomas kırk dört yaşında öldüğünde. ö. Küçük insanların başına korkunç felaketler gelir. Birinci sayfanın tepesine elle "1934" yazılmıştı. Edwards'ta doğacaktır. en azından oğlanlar kaderin onları bıraktığı yerden daha yukarı yükselmeyi düşünmektedir. her üçünü de ilkokula gönderir. Thomas'ın hem annesi hem de karısı hizmetçilik yapmışken. rezili ve alçağı bir tragedya haline getirir. Eighteen. Roper'a fazla yer ayrılmamıştı: "Alfred Eighteen Roper d 1872. Dava ekim 1905'te Londra'da Merkez Ceza Mahkemesi'nde görüldü. Kazancının yerinde olduğunu söyleyebiliriz. 1925. belirli bir varlığa sahiptirler. Edmunds. Suffolk. Ne var ki Alfred Eighteen Roper. Norfolk'ta Lark Nehri kıyısındaki küçük ve güzel Bury St. hatta belki de biraz daha fazlasıdır. Burada. cinayetlerin olağanüstü içeriğinden çok. Arthur ve Joseph. son doğan kızın da sadece birkaç hafta yaşadığı sanılmaktadır. şiddet ve kural tanımazlıkla cevap vermiştir. Okumaya başlamadan önce tarihî dedektif hikâyeleri yazarımın yayımladığı gerçek cinayet ansiklopedisine bir göz attım. Yine de Roper hakkında daha fazla şey öğrenmeye kararlıydım. Eczane sahibi aileye reddedilemeyecek kadar iyi bir . yine de orijinalin gerçek bir cinayet koleksiyoncusunun elinde olduğunu düşündüm.sonra da kitabı oku. bu koşullara olağandışı bir tepki. günümüzde olsa eczacı ya da eczane yöneticiliği olarak adlandırabileceğimiz bir iş yapmaktadır. Bury. Londra banliyölerindeki sahnesi. Arthur on altı yaşındadır. en yüksek avukatlık derecesi. Đlginç ikinci adını 1868'de Thomas Edward Roper'la evlenen annesinin kızlık soyadından alır. bu felaketler saraylarda ya da malikânelerde değil. Gerçekten de aşağı orta sınıfın en alt sınırındaki kahramanları. Roper dosyası da farklı değildir. daha sonra Roper ailesinin iki oğlu daha olur. önemsizi. dar ve pis sokaklardaki yoksul evlerde gerçekleşir." Hepsi bu. Burada küçük ayrıntılar büyütülür. Cambridge Temmuz 1905'te karısı Elizabeth Louisa Roper'ı Londra'da Hackney'de öldürmekle suçlandı. Bir eczacının çöküşü ve batışı Büyük cinayetlerin neden olduğu ilgi ve korkunun asıl kaynağı. bir Suffolk adıdır ve Alfred dört yıl sonra Suffolk King's Counsel. Butter Market'ta eczane Morley's'te yardımcıdır. Arthur'un anılarını es geçsen de olur. cinayetlerin içindeki olağanlıktır. Annesi o zamana kadar kızları Beatrice ve Maud'u doğurmuşsa da Alfred ilk erkek evlat ve vâristir. St. Bütün bunlar Thomas'ın beyin kanamasından ölmesiyle sona erer. Fotokopinin üzerinde belgenin aslının nerede olduğunu gösterebilecek hiçbir işaret yoktu. Thomas Roper. aşağılık davranışlar öylesine korkunç bir boyuta ulaşır ki cürüm kısa süre için de olsa. başlıca oyuncuların aile hayatı konusunda çizdikleri resimleriyle söylediklerimizin tipik bir örneği olarak da gösterilebilir." Ward-Carpenter kenarları kapkara bir fotokopi yığını çıktı. Oğullarının çalışmasına gerek duymaz. Roper'lar görünürde mutlu ve saygın bir ailedir. Roper kızlarının böyle bir şey yapmaları gerekmez. doğumu ve yetiştiriliş tarzıyla bir Londralı değildi. Anlaşılan emrinde çalışanlar vardır. savunma avukatı KC Howard de Filippis olağanüstü başarılı göründü.
Muhtemelen Samuel bahçede çalışan bahçıvanlardan biridir. muhtemelen iki metreye yakın göründüğü dışında başka bir bilgi vermez. diğeri de onu karısı ve çocuklarıyla gösteren bir aile resmidir. kardeşi Arthur'a göre de çok az arkadaşı vardır. Kız kardeşlerinden biri evlidir. S. Arthur'un ağabeyi Alfred hakkında verdiği bilgilerdir. Ne de olsa sıradan ve gerçekten saygın bir aileyi itibar sahibi yapma merakı. bunları annesinin gaz sobası üzerinde doldurmaya çalışır. Eğer Alfred isterse dükkânda ona verebileceği bir iş vardır. eczacılığa yükselir. bu evlilikten 1899'da bir oğlu. tıraşlı görünmektedir. bazı gerçekleri saptırmak zorunda kalmasıyla sonuçlanmıştır. Beccles'te ilkokul öğretmenliği yapan Arthur Roper. Örneğin. Çalışkan ve sorumluluk sahibidir. Edmunds'un posta müdürü olamaz. sadece kendinden bahsedildiği 250 satır vardır. Hodson yürütmektedir. karşı cinsten hiç kimseyi tanımamaktadır. neredeyse bir entelektüel olarak tanıtır. bunlardan biri fotoğraf stüdyosunda çekilmiş bir portre. Alfred'in kardeşine ilkokulun yılda dört kez düzenlediği. Bury Mekanik Enstitüsü'nün büyük kitaplığının da devamlı ziyaretçisidir. düşüncelerini biraz kuşkuyla karşılamak zorunda kalırız. erkek kardeşlerinin okuldan ayrılmalarına gerek bırakmayacak kadar para kazanmaktadır. Ne var ki bu umudu gerçekleşmeyecektir. kitabın ekindeki albümde iki fotoğrafı görülür. 1898 yılında Elizabeth Hyde'la evlendiği. alnındaki koyu saçlarının dökülmeye başladığı görülmektedir. Alfred. Đçinde bugün ilgimizi çekebilecek tek bölüm. Ağabeyi Alfred'i düşünceli ve araştırıcı bir genç. Arthur ağabeyinin dış görünüşü hakkında. ancak hangi renkte olduğu . Morley's'te birkaç yıl kalır. Merdivenin en alt basamağındadır.öneride bulunur. White Suffolk gazetesine göre Hatter Caddesi'ndeki bu görev. 1844 yılında posta idaresinde çalışmış olabilir. büyükbabası Samuel Roper'ın 1830'da Bury St. bu sürede babasının daha önceki durumuna. özellikle dayanıklı bir vücuda sahip olmadığı sonucunu çıkarabiliyoruz. Okuldan ayrılıp dükkânda işe başlar. 1904'te de bir kızı olduğu yazılıdır. bu davayla sonuçlanan koşullar ve davanın sonucu olmasına karşın. Alfred. Edmunds'taki botanik bahçesinin müdürlüğünü yaptığını yazar. H. kazananların da Cambridge Üniversitesi'ne gönderildiği bir yarışma kazanmayı umduğunu söylediği anlatılır. oysa o tarihte o görevi bahçenin kurucusu N. diğeri de bir sonraki yıl evlenmeye hazırlanmaktadır. Fotoğraflarından onun zayıf ve dar omuzlu olduğunu görebiliyor. Portre çekiminin yapıldığı 1898 yılında. evlenmesinden hemen önce. Southgate Sokağı'ndaki odasında da keşif kabilinden deneyler yapar. evine bağlı sakin ve sevecen bir gençtir. Kitabın adı Bir Victoria Dönemi Ailesi'dir. yine de kitapta cinayetle suçlanıp mahkemeye çıkmasıyla ilgili tek bir cümle yoktur. Halk Kütüphanesi'nin sadık bir üyesi. ailenin tüm erkekleri gibi uzun boylu olduğu. Southgate Sokağı'ndaki aileden kalma evde annesi ve kardeşi Joseph'la beraber otururken çoğu akşamı okuyarak geçirir. belirtilen tarihlerde John Deck tarafından yürütülmektedir. Eczacılık alanında herhangi bir eğitim görmemiş olmasına karşın. Model buhar makineleri üretir. Arthur'un bu konuda söyleyecek tek bir sözü yoktur Ağabeyi kısa kitabın birçok bölümüne hâkimdir. kardeşi Arthur'a göre "kimyagerliğin" her alanına ilgi duyar. yazdığı Roper anılarını 1926'da kendi imkânlarıyla bastırır. genellikle de gözleri bozulmaya başlayan annesine yüksek sesle kitap okur. ne var ki Bury St. Arthur'un aile üyeleri hakkında yazdıkları o denli övücüdür ki. Arthur'un anne tarafından dedesi William Eighteen. Yüz hatları düzgündür. Roper ailesinin adını duyurduğu tek olay Alfred Roper'ın karısını öldürmekle suçlandığı dava. yine de annesini yaşatacak. gözlerinin koyu olduğu anlaşılmakta.
bilinmemektedir.Alfred kente gelen ve Angel Hill'deki Angel Inn'de kalan Robert Maddox'la tanışır. metroyla Walham Green ve Charing Cross arası on beş dakikadır. Bütün bunların. Maddox ertesi gün teşekkür etmek için eczaneye uğrar. burada söylenebilecek tek şey. onunla ilgilenen Alfred Roper'dır. Belki de Robert Maddox. ikinci katta bir yatak odası ve bir oturma odasına taşındığında yirmi üç yaşındadır. Arthur'un anılarının satır aralarından Alfred'in kaçış fırsatı yakaladığından belki de zenginliğe gidebilecek bir yolda adım atmaktan memnun olduğunu çıkarıyoruz. Mr. belki de fotoğraf çektirirken gözlüklerini çıkarma gereğini duymuştur. Arthur ağabeyinin hangi koşullar sonucunda Doğu Londra'da. Alfred. daha sonra Strand'den ve Covent Garden'dan geçerek işe gidilebilmektedir. Alfred. kahvaltı. Alfred'in yaşadığı bölüm yüksek tavanları ve büyük pencereleriyle geniş. parmağındaki ağrı için bir ilaç ister. Alfred Roper tipi insanların çoğu sadece sükûnet ve tevazularıyla kendileri hakkında olduğundan parlak bir izlenim oluşturmayı başarırlar. Butter Market'taki Morley's'te yönetici olarak çalışmaya başladığından birkaç yıl sonra Arthur kaç yıl olduğunu belirtmese de aradan altı yıl geçtiğini hesaplıyoruz. Fulham'a yerleşmiş olsaydı. Đşe gidip gelmek kolaydır. tehlikeli dönem geçene ve 1906 yılına gelinene kadar Alfred'in yaşamındaki en önemsiz ayrıntıları sıralamakla yetinir. hatta yemeğini bile hazırlamıştır. Maddox Morley's'e gelir. yerleşir yerleşmez de uzun süre oturabileceği bir ev aradığı anlaşılmaktadır. Hackney'de. Navarino Caddesi'ne taşındığını ve oturmak için Mrs. Maddox'a herhangi bir merhem vermek yerine dolamayı yarar ve parmağa öyle usta bir pansuman yapar ki. Hyde'ın evini neden seçtiğini açıklamaz. güzel bir evdir. muhtemelen de daha sonra gelişen olayların yarattığı endişeden. bu arada da Alfred Roper'a kronik nezlesine de bir çare bulup bulamayacağını sorar. Tam tersine. Burun kemeri üzerinde görünen soluk iz Arthur'un gözlük taktığı anlamına da gelebilir. Londra'da geçici bir süre için Gray's Inn Sokağı'ndaki bir otele yerleştiği. Alfred'i bu öneriyi kabul etmemeye iten neden bilinmemektedir. Şimdi kardeşi Joseph de evlenmek ve karısını Alfred'in de oturduğu Southgate Sokağı'ndaki eve getirmek üzeredir. annesini merdivenlerden yukarı ve aşağı taşımış. Alfred Roper'ın bu iş önerisini kabul etmiş olacağı kuşkuludur. Gerçekten de Smart Fulham'da oturmakta. Nedeni ne olursa olsun. 1895 yılında Navarino Caddesi'nde Devon Villa'ya geçip. bu nedenle ağabeyinin gençlik yılları hakkında fikir sahibi olabilmek için onun anlattıklarından başka dayanağımız yoktur. Gerçekten de onu yalnız bırakıp gitmeyi kabul edemeyecekti Son yıllarda Alfred ev işlerinin büyük bir bölümünü üstlenmiş. Alfred'in bir ilaç reklam şirketine müdür yardımcısı olarak atanmasında bir rolü olup olmadığını bilmiyoruz. Maddox'un da ortağı olduğu Londra'daki Supreme Remedy Company Alfred'e bir iş önerisinde bulunur. En azından Arthur Alfred'in neden iş değiştirdiği konusunda hiçbir görüş ileri sürmez. oda kiraladığı binada boş odalar bulunduğunu bilmektedir. Bu odalar için haftada yirmi beş şilin öder. Anne Roper birkaç hafta önce ölmüş olmasa. Devon Villa bodrumun dışında dört katlıdır. Alfred. Supreme Remedy'nin çalışanlarından biri olan John Smart duruşmada yaptığı tanıklıkta. ne cinayetten yargılanacağı ne de hayatının yirmi yılını toplum dışında geçirmek zorunda kalacağıydı. Alfred de öneriyi kabul eder. Roper'dan hoşlanmıştır. müşterisinin memnun ayrılmasını sağlar. bilgisizlikten. çay ve akşam yemeği de bu fiyata . bir lokantada yedikleri yemek sırasında Alfred'e Fulham'ın yerleşmek için uygun bir bölge olduğunu anlattığını belirtir. Maddox'un bu sorununu da halleder.
Hackney bir işadamının Londra dışında oturabileceği. Eğlence bakımından müzikholler.dahildir. Çoğu tiyatro Noel'de pandomim gösterileri sergiler. sahiplerinin varlığı ve lüksüyle krallığın. içinde pazarıyla canlı bir alışveriş merkezidir. Hâlâ direnen ve eski büyük malikânelerde yaşayan orta sınıfla giderek yoksullaşan işçi sınıfının mahalleleri arasındaki sınırlardan birisi de Mare Sokağı'dır. yemeği hazırlanmaktadır. . Bize anlatılanlara göre yoksullar her zaman çevremizdedir. görece konfor ve orta sınıf değerleri. Hackney Wick and All Souls' ve Clapton gibi bölgeler gerçek teneke mahalleleridir. Victoria Park kentin kriket alanıdır. Odasının temizliği yapılmakta. merkezden kovulanların Lea Nehri'nin tam kurutulamamış bataklığı kenarındaki yıkık gecekondulara yerleşmek zorunda kaldığı bellidir. kentteki işine de zamanında varabileceği en uzak yerleşim bölgesi olarak gösterilebilirdi. Dalston Tiyatrosu ve Islington'daki Grand'de dram ve komediler oynanır. Örneğin istatistikler. Odalar lüks olmasa da uygun biçimde döşenmiştir. "arabalarını buradan tutan insanların yüksek sayısından da anlaşılacağı gibi. Alfred Roper'ın taşındığı gelişmiş Londra banliyösü işte böyle bir yerdir: yoksulluk ve ağır işçilik. London Heights çevresinde şiddet hüküm sürerken. Đnsan Mare Sokağı ve Kingsland High Street'teki büyük mağazalarda her istediğini bulabilir. Hackney Common az ötededir. yüksek ağaçlı bahçeler arasından London Fields görünür. aralarında Marie Lloyd. Demiryolları hızlı yolculuğa olanak tanımadan önce. Homerton High Street ve çevresinde uzun zamandan beri bakımsız fakir mahalleleri vardır. bowling sahası ve göl yürüyüş mesafesindedir. arabalar çalışır. karmakarışık bir düzende yaşayan göçmenler. eşleriyle birlikte kiliseye giden yerli halk. Đşçileri kente taşıyan London Fields tren istasyonu bir taş atımı uzaklıktadır. Yüzyılın sonlarında. Yılda 150 pound aldığı düşünülürse. Hackney eskiden "soyluların ve aydın sınıfının evleriyle" ünlü bir kasabayken sakinleri arasında o kadar çok tüccar ve seçkin insan vardı ki. kira ödemede bir sorunu olmayacağı anlaşılır. XTX. Alfred Roper'ın buraya yerleştiği dönemlerde Hackney oldukça yoksuldur. Sinema salonlarının görünmesi için 1906'yı beklemek gerekse de Stoke Newington Caddesi'nde Yeni Alexandra Tiyatrosunda. 1891 yılında bir odada dört ya da daha fazla kişiyle birlikte oturanların sayısı 3 000. daha yoksulluğa doğru bir gidiştir. nüfusun 1881 ve 1901 arasındaki yirmi yılda 163 681'den 219 272'ye yükseldiğini gösterir. bahçelerin arasında da parklar ve hayvanların otladığı çayırlar yer aldı. South Mill Fields. Hyde'ın evi de Stanford Hill'e taşınan bir kent tüccarının evidir. Vesta Tilley ve Little Tich'in de bulunduğu ünlü müzikhol yıldızlarını sahneye çıkarır. Hackney'nin yerli fakirleri Homerton High Street ve Wells Sokağı etrafında yaşamaktadır. Bölge bahçeler içinde büyük evlerin yapıldığı bir banliyö haline geldi. Hackney Empire tanınmış bir salondur. nüfusu da gereğinden fazla artmıştır. yüzyılın ikinci yarısında Hackney'de eğilim. muhtemelen de tüm dünyanın önünde" olarak tanıtırdı. Mrs. oturma odasından. tiyatro ve operalar vardır. bir odaya dört kişi doluşmuş. Matthew Rose and Sons mağazası da aralarında bir çay salonunun bulunduğu çeşitli hizmetler sunar. Hackney'de atlı tramvaylar. Navarino Caddesi. daha yoksul sınıflar yararına vakıflar kurduranlar. Hackney'nin zarif kilise ve ibadethanelerini yaptıran. işte bu evlerin sahipleriydi. Mare Sokağı'nın "yanlış" tarafının hemen batısındadır. üç ya da daha fazla kişiyle oturanların sayısı da yaklaşık 8 000'dir. Kuzeyde. Buradaki eğilimin dışa yönelik olduğu.
birinci kata yerleşen. Hyde'ın ücretini bu evle ödemiştir. Diğer bir anlatımla. Hyde daha sonra iki kiracı daha alır. ama alkole dayanıklı olduğu. En sevdiği içki cindir. Hyde. oturma odası istendiğinde akordeonlu bir kapıyla ikiye bölünebilir. Odaların temizliği. iyi bir iş bulduğu için kendini mutlu sayar. bir de hizmetçilerin yattığı penceresiz aralığa inilir. Elizabeth Louisa adlı kendi kızını da getirmiştir. Çıktığı odalar Upton adlı evli bir çifte kiralanır. Ne var ki nişan bilinmeyen bir nedenle bozulur. herkesçe Lizzie olarak bilinen. En azından alt katlarda merdivenlerin görkemli.Artık Mrs. mutfak ve kilere. Kocasından söz ettiğini duyan olmamıştır. Eve yaşlı bir Polonya ya da Rus göçmeni olan ve ikinci katın büyük bölümünde oturan Joseph Dzerjinski'yle birlikte. Maria Hyde. Hyde'a ait olduğu kuşku götürmez. yanından evlenmek için ayrılan daha yaşlı bir kadın çalıştırmıştır. şimdiye kadar hiç kimsenin onu sarhoş görmediği söylenir. Alfred Roper'ın yerleştiği ev ve kiracıları. arıtma istasyonunun yanındaki evine yakın. Mr. bütün bu insanların geçmişi ve özelliklerinden bahsetmenin sırası geldi. Daha dar bir merdivenle aşağıya. Bazıları da kızın. kendini eski bir saray terzisi olarak tanıtan yaşlı bir hanımdır. Bazıları kızına bir koca bulmak peşinde olduğunu ileri sürer. Mrs. Florence'tan önce. Evin Mrs. o zamanın çok kullanılan deyimiyle "olması gerekenden daha iyi olmadığını". giriş merdivenlerinin ve bahçenin süpürülmesi. Dzerjinski'nin komşusu ise konserve et ürünleri tüccarı George Ironsmith'tir. dördüncü katın tümünü kendi kullanımına ayırmıştır. tek hizmetçisi olan Florence Fisher'a düşer. Roper'dan birkaç ay önce Devon Villa'ya geldiğinde henüz çocuk denecek yaştadır. Bir yıl önce okulu bırakmıştır. Hackney salonlarının sadece yüzde ikisi evlerinde hizmetçi bulundurur. Genel kanı. Mare Caddesi'ndeki Dolphin Tavernası'nda Joseph Dzerjinski'yle birlikte içki içmek dışında çok az şey yapmasına izin veren önemli bir kalp rahatsızlığı olduğunu iddia eder. Mrs. Evin neredeyse bütün işleri. bu nedenle de on üç yaşındaki Florence Fisher annesinin South Mill Fields'ta. ailesi. birinci kattaki bir odada kalır. beş yıl önce Devon Villa'ya yerleştiğinde nereden geldiğini bilen de yoktur. yanında yaşadığı adam Mrs. daha görkemli günlere tanık olduğu bellidir. iki kat üstündeki. Zemin kattaki iki salon geniş ve yüksek tavanlıdır. Maria Sarah Hyde. Dzerjinski'yle aynı katı paylaşan konserve et ürünleri tüccarı Goerge Ironsmith'in Lizzie Hyde'la nişanlı olduğu. bulaşık ve alışveriş onun görevidir. bir yıl içinde evlenecekleri de söylenir. kiremit rengi mermerden tabanıyla holün gösterişli olduğu söylenebilir. . Mrs. Hyde'ın verdiği hizmetler karşılığında bu eve gelmiş olduğudur. yukarı katlara kömür taşınması. şimdiye kadar hiç evlenmemiş olmakla birlikte en az bir çocuk doğurduğunu iddia eder. Ev dört katlı geniş bir binadır. Çocuğa ya da çocuklara ne olduğu bilinmez. Evde on iki odanın dışında geleneksel bölümler vardır. Mrs. Hyde. Miss Cottrell'e göre birçok kez alkolün kalbine yararlı olduğunu söylemiştir. O dönemde yemek yapma işi Maria ve Lizzie Hyde arasında paylaşılır. 1895 yılında elli yedi yaşlarında bir duldur ya da kendini dul olarak tanıtan bir kadın. Ironsmith de çalıştığı et ihracat şirketinin merkezinin bulunduğu Amerika'ya gider. Bunlardan Miss Beatrice Cottrell. Hyde.
Odasında kimya deneyleri yapmasına. bazen gece kaldığı da bilinen "bir beyefendi". Belki de bu arada Mrs. çoğu kez Alfred'e . Daha da şaşırtıcı olanı evlenmesinden altı ay sonra. yoksa kibirinden mi kaynaklandığını söylemek imkânsızdır. Beatrice Cottrell daha sonra Devon Villa'daki hayatını ayrıntılarıyla anlatan bir kitap yazıp bastırır. bütün bu süre boyunca da Suffolk'a sadece bir kez gittiğidir. burada mümkün olduğunca kısa süre kalmasını öğütlemeyi de bir görev bilir. Evdeki herkes daha ilk görüşte onun ne kadar uygun bir insan. çevrede çeşitli işlere girip çıkmış. John's Kilisesi'nde kendinden büyük Elizabeth Louisa Hyde'la evlendiğidir. Alfred Roper parlak bir kiracı olarak işte bu eve taşınır. evliliklerinden önce. boynu kuğu gibi uzun ve ince." Alfred'in bu uyarıyı ciddiye almadığını söylemek gereksiz. zaman geçirmeden kendine daha uygun bir yer aramasını önerir. Ancak söylediğinden en az altı yaş daha büyük olduğu. Açık renk saçları gürdür. Bunun onu duruşmada savunan Mr. Ne var ki Miss Cottrell Alfred'in Navarino Caddesi'ne yerleşmesinden bir hafta sonra. dolgun küçük dudakları. onu daha önce hiç alışmadığı bir biçimde kollamaktadır. buharlı makineleri için mutfaktaki ocağı kullanmasına göz yumulur. nedendir bilinmez. bir kumaşçı dükkânında yardımcılık. yolun sonundaki yaya bölümündeki tek fark. kesin olansa. şapkacılık yapmış. ev kendisinin olmasa da odasının büyüklüğünün ve manzaranın tadını çıkardığı kuşkusuzdur. kuzey yerine güneye yönelmektir. kalın ve biçimli kaşları vardır. Bu yolculuğun nedeni. iri ve parlak gözleri. 1895'te ev dışında para karşılığı çalışmadığı. Tek bilinen Supreme Remedy Company'de müdürlüğe yükselerek maaşına haftada bir pound zam yapıldığı. Hayatında ilk kez büyük bir evde yaşamanın. Lizzie Hyde'ın arkadaşı olan. Onun günümüze kadar gelen birkaç fotoğrafıdan oldukça güzel bir kadın olduğu. evde kalarak işlerin yapılmasında yardımcı olduğu bilinmektedir. vücudu hafif dolgundur. ona karşı davranışlarına. Daha sonra karşılaştığımız ilk kesin bilgi. Oval bir yüzü. Geçen üç yıl süresince Alfred'in yaşadıkları konusunda çok az bilgimiz var." Lizzie akşam olunca dört gözle kocasını bekler. ancak güzelliğinin zaman ve sert koşullarla biraz yıpranmış olduğu görülür. kardeşi Joseph'in doğum sırasında ölen karısının cenazesine katılmaktır. "onun için değildir. ince bir burnu. Fulham'da olduğu gibi. böylece de Albertla arasında yedi yaş bulunduğu apaçıktır. 19 şubat 1899'da bir oğlunun olmasıdır. kiracı olarak gelmesinin ne denli iyi bir tesadüf olduğunu düşünür. Bir komşunun yazdığı bir gazete makalesi ve Miss Cottrell'den kalan anılara göre. Kitap Alfred konusunda oldukça önyargılıdır. Evliliklerinin ilk günlerinde Alfred karısının "üzerine titrer.1895 yılında Lizzie Hyde yirmi dört yaşında olduğunu söylemektedir. O günlerde evdeki bütün kadınlar. Hyde'ın kızının arkadaşlığının da keyfine varmaya başlamıştır. burası kendisi gibi kaybedilecek bir şeyi olmayan yaşlı kadınlar için uygun olsa da. evi sık sık ziyaret eden ve Miss Cottrell'in deyimiyle. 1898 ağustosunda Güney Hackney'deki St. düzgün çizgileri. Miss Cottrell'e göre yemekler daha düzenli. daha önce de bir terziye çıraklık etmiştir. hiç olmazsa bir süre için özen gösterir. Howard de Filippis'in iddia ettiği gibi masumiyetinden mi. Bu kadarla da kalmaz. görünmez olur. hatta çocuklarının doğumuna kadar paylaştıkları mutluluk kırıntılarının yerinde yeller eseceğidir. Bu doğum insanda Lizzie Hyde'ın Alfred'i evlilik tuzağına düşürdüğü izlenimi uyandırır. London Fields'tan Londra'ya gitmek çocuk oyuncağıdır. temizlik daha belirgin olmuştur.
Koca bir katı temiz ve nemsiz tutmanın çok pahalı olduğunu söyleyerek dördüncü katı tamamen kapatır. Alfred'in gelişinden önce sıkça görülen "beyefendi" arkadaşı tekrar ziyaretlere başlar. on altısına yeni giren genç kız bütün boş zamanını Mrs. küçük oğlunun bakımını önce hastabakıcıya. Cora Green'e yatak odası duvarlarında böcekler gezindiğini anlatır. bu nedenle de sık sık eve gelip gider. Miss Cottrell. Cora Green'e göre Lizzie Roper çocuğuyla hiç ilgilenmez.değişik ve sevgi dolu adlarla seslenir ya da onun için yapacağı hiçbir şeyden gocunmayacağını anlatırken duyulur. Hastabakıcı tutmak Alfred'in olanaklarını zorlamaya başlar. Upton'ların evden ayrılmalarının bir nedeni de. gençliğinde çeşitli müzikhollerde konserler vermiştir. Çoğu kez provalarını gecenin geç saatlerine kadar sürdürür. Rus ve Alman göçmenlerine odasında Đngilizce dersi verir. Bütün bunlar ilk çocukları Edward Alfred'in doğumuyla kesilir. Cora Green'in Lizzie'nin "Bert" diye seslendiğini duyduğu bir adam. ancak dördüncü katı kapadığında verdiği izni geri alır. Đki çift. Alfred bazen Dolphin'e karısı ve kayınvalidesiyle birlikte gelir. Mrs. birlikte müzikhollere. Alfred ideal bir koca. Mana Hyde'ın arkadaşıdır. Lizzie'nin artık mutfakla ilgilenememesi nedeniyle verilen yemeklerin kötüleştiğinden de yakınırlar. Lizzie büyük krizler geçirir. Lizzie'nin her türlü annelik içgüdüsünden yoksun olduğunu. Alfred'in durumunu daha da güçleştirecek gibidir. Sonunda Alfred bir hastabakıcı tutmak zorunda kalır. doğru dürüst beslenmez. ev koşulları evliliğinden öncesini aratır görünüştedir. sık sık da Hackney Empire'a gider. Çocuk pistir. Kayınvalidesi başlangıçta istemeden de olsa en üst kattaki odalardan birini kimyasal deneyleri için kullanmasına izin verir. Mrs. deyim doğruysa "eli ekmek tutan birisini" bulan kayınvalidesi Maria Hyde'ın Miss Cottrell'in de yanında. Mr. Alt kat odalarını diğer kiracılarla paylaşmak. Green'in erkek giyim mağazası yöneticisi olarak . çocuğunu ve kendini öldüreceği tehditleri savurur. kendisi de güçsüz kalbinin bütün bu basamaklarda fazla yorulduğunu ileri sürerek Dzerjinski'nin yanındaki odaya yerleşir. Mrs. gelen belki de bir başkasıdır. Alfred bir eş ve bir çocuk sahibi olmakla birlikte. annesinin de onayıyla Maria'ya bırakır. Hem akordeon gürültüsü hem de duvarlardan aşan gırtlaktan çıkma sesler giderek dayanılmaz olur. Marta ve Dzerjinski. bir süre sonra da gelişmesi yavaşlar. Devon Villa'da dört yıl daha kalır. Lizzie Roper'ın yaptıklarını bazen gösteriş amaçlı bulduğunu. hastabakıcının işine son verildiğinde. Cora Green. Florence Fisher aynı zamanda hem evi temizleyemeyecek hem de çocuğa bakamayacak kadar yüklüdür. Alfred ve Lizzie de onun bölümünü devralır. genellikle arabayla gelip Lizzie'yi çağırır. başkalarının yanında kocasının boynuna sarılıp öpmesinden rahatsız olduğunu söyler. yemeklerini onlarla birlikte yemek zorundadır. Miss Cottrell'in sözünü ettiği. Dzerjinski bir çeşit akordeon virtüözüdür. Bununla da kalmaz. özellikle de ailesinde. Alfred ve Lizzie çoğu kez birlikte eğlenir. Komşulardan Cora Green. eskiden Alfred'in oturduğu odalara geçirir. Dzerjinski'yi aşağıya. Hyde Upton'lardan sonra yeni kiracı bulmak için girişimde bulunmaz. Beatrice Cottrell evin o günlerde giderek daha pis görünmeye başladığını anlatır. O iki üç yıl içinde Lizzie'nin birden fazla arkadaşı olduğu kesindir. artık oda kiralamaktan vazgeçmek istediğini belirtmesi. Alfred'in beraatından sonra bir gazeteye "kendi öyküsünü" anlatırken. Bunun yanı sıra. çocuğuna bakmayı bile beceremediğini anlatır. iş arkadaşlarından üstün bir insandır. Bu adamın. Ne var ki bu bağlılık uzun ömürlü olmayacaktır. bebeğin durmaksızın ağlamasıdır. daha sonra. Fisher'ın Lea Bridge Caddesi üzerindeki derme çatma evinde geçirir. Bir de gürültü vardır. sonra da günlerce yataktan çıkmaz. Üstelik annesi de ağır hastalanmıştır. Upton.
Plume of Feathers'ın sadık müşterisi Percy Middlemass. heyecanla ağustosta ailesini Margate'e yaz tatiline götürmekten söz eder. Green evden ayrılarak yurtdışına giden konserve et ürünleri tüccarı Ironsmith'in de arada sırada Lizzie'yi ziyaret ettiğini ileri sürer. basit toplamalar yaptığını anlatır. gururla komşularına gösterir. . Maud'a yazdığı mektuplarda oğlunun daha dört buçuk yaşında okumayı öğrendiğini. zamanının ve sevgisinin çoğunu oğlu Edward'a ayırmaktadır. Gerçekten de mektupların çoğunda Edward dışında başka şeye pek yer yoktur. kitabı çıktıktan sonra hakaret davası açmadığı için kendini şanslı addetmelidir. Kendi başından geçenlerden ders almıştır. Tabiî Alfred'in de her gün on iki saat boyunca ev dışında olması Lizzie'ye istediği gibi eğlenme fırsatı verir. Bu ilgi. ancak genel mutsuzluğu ve giderek bozulan sağlığı Fulham'ı yaşanacak uygun bir yer olarak öneren John Smart'ın da gözünden kaçmaz. Edward'ın olağanüstü bir çocuk olduğuna inanır. geceleri de iyi uyuyamamaktan yakındığını hatırlar. Ona göre Alfred aşırı zayıflamış. "insan kılığında bir şeytan" ya da "hafif kadınlarla dolaşan. Cobb. oğlu Edward'a karşı gösterdiğinden çok farklıdır. ablası Maud'a yazdığı ve bu satırların yazarının elinde bulunan mektuplar Edward'la. Smart'a ailesinin daha da kalabalıklaşmasını istemediğini. bu "sevgiler"in ne kadar boş bir mesaj olduğu açıktır. tüm kazancını Edward'ın eğitimine harcamak niyetinde olduğunu söyler. çok varlıklı olduğu söylenen orta yaşlı bir işadamıdır. ev sahibesiyle tartışıp onu bir randevuevi işletmek ve kendi kızının ilişkilerine aracı olmakla suçladıktan sonra Devon Villa'dan ayrılır. Bir kere çocuğunu kendi emzirir. küçük kız St. ne var ki Ironsmith Mrs. sahtekâr. Daha baştan itibaren Lizzie'nin kızına olan davranışı. toplumumuzdaki babaların çoğundan fazla ilgi gösterir. Maud'la hiç karşılaşmadıkları düşünüldüğünde. bazı uzun boylular gibi kamburu çıkmıştır. koşulların oğlunun üniversiteye gitmesini engellemelerine izin vermeyecektir. onun güzelliğiyle. 1903 yazının sonuna doğru onu Devon Villa'dan çıkarken görür. Middlemass ve benzerlerinin ziyaretleri. Alfred Roper işinden atılır. Heyecanla beklenen yaz tatilinin gerçekleşip gerçekleşmediği bilinmemektedir. Mrs. hiç olmazsa bir süre için kesilmiş gibidir. John's Kilisesi'nde vaftiz edilerek Edith Elizabeth adını alır. Alfred. Smart'a göre Alfred mutlu görünür. Edith'i çocuk arabasına koyarak sokağa çıkarır.tanımladığı Herbert Cobb olması gerekir. Green'i tanımamış gibi davranır. Lizzie Roper 1904 mayısında bir çocuk daha doğurur. Annesinin aldırmazlığı nedeniyle kavruk kalan oğluna. Smart onun ara sıra midesinin kaynadığından. eve geldiğinde Lizzie'yle birlikte uzun saatler geçirir. O dönemlerde karısının yaptıklarının farkında olup olmadığını bilemiyoruz. saygısız. babası gibi yanlış hesap yapmayacak. hemen tanır. dâhice davranışları ve öğrenme becerisiyle ve çocuğun yaşından büyük yorumlarından alıntılarla doludur. on sekiz aylıkken anlaşılır biçimde konuşması da oğlunun ne kadar akıllı olacağının belirtileridir. Lizzie'nin arkadaşları bu kadarla da kalmaz. Lizzie ve bebek Edith'in adları sadece mektubun sonunda. terbiyesiz ve küfürbaz biri" olarak anlatır. Edward'ın dokuz aylıkken yürümesi. Miss Cottrell. Alfred'in. Yine de ağustosta önemli iki gelişme yaşanır. Miss Cottrell de bu adamı iyi tanır. Oğlu parasız ilkokula ya da benzeri bir okula gitmeyecektir. Kızından gurur duymakla birlikte. Alfred. belki de oğluna karşı beslediği aşırı sevginin nedenidir. "yuva yıkıcı". Maud'a sevgilerini gönderen Alfred'in yanında görülür. Ondan bahsederken ahlakçı yönü ağır basar.
eleştirmektedir. Ağustos başlarında Supreme Remedy Company ani bir kararla ticaretten çekilir. Bakması gereken büyük bir ev. beş yetişkin ve iki çocuk vardır. Mrs. Yine Mrs. Robert Maddox'un şirketin paralarını zimmetine geçirerek Avrupa'ya kaçtığı sanılmaktadır. Alfred iş aramaya başlar. Fazla uzağa gitmez. ara sıra dostu Maria Hyde'ı ziyarete gelse de artık komşusu değildir. Islington'da varlıklı bir ailenin hizmetindedir. Şimdiyse sadece Maria Hyde'ı kızına arabuluculuk yapmakla suçlamakla kalmaz. üst kattaki odaları temizlemediğinde zamanının çoğunu mutfakta. Annesi öldüğünden Marshes'ta ziyaret edebileceği bir ev kalmamıştır. Kısa bir süre sonra Cora Green de mahalleden ayrılır.Bize Miss Cottrell'in Maria Hyde'la ilişkisinin ayrıntılarını gösteren. Miss Cottrell'in çok aşağılayıcı iddiaları hesaba katılmazsa. Dover'da trenden indikten sonra bir oda tutmuş ve intihar etmiştir. Alfred'in arkadaşı olan. kilerde ya da kendi odasında geçirir. Edith'in babası olmadığına artık inanmaya başladığıdır. bir ev ötede olan biteni izleyemez. Şirketin büyük miktarda borcu birikmiştir. "beyefendilerin" ortada görünmemelerine karşın. Sevgilisinden bir yaş küçük. bu nedenle de Herzog adının konumuzla başka bir ilgisi kalmayacaktır. bağrışmalar. nisanda Roper'la buluşur. Florence Fisher hâlâ oradadır ve Roper Davası'nın en önemli tanıklarından biri olacaktır. Alfred'in yeni işi yürüyebileceği bir mesafede Bethnal Green'de Cambridge Heath Caddesi'ndedir. Lizzie'nin bir sokak kadınından farksız davrandığını ve Alfred Roper'ın gerçeği öğrenmesi gerektiğini söyler. sonunda da mercek üreticisi Imperial Optics Ltd. görünürde bir para kaynağı da yoktur. suçlamalar da olsa. Tartışmalarından birinde bunu karısından duymuş. ona her şeyi anlatacaktır. üstelik o dönemde ev dışında ilişkileri de başlamıştır. Şirketin tek bir penisi bile yoktur. Maaşı bundan önceki işinin yarısıdır Imperial Optics'in Supreme Remedy'yle karşılaştırıldığında tek üstünlüğü -eğer buna üstünlük denebilirse. Alfred'in yanında oğlu Edward da vardır. Bir yıl boyunca Devon Villa kalın bir giz perdesinin altında kalır. alacaklılar sokakta toplanır. ABC Çayevi'nde bir araya gelirler. Üst katlarda tartışmalar. Dzerjinski'nin kira ödediğini düşünmek saflık olur. Şirketi'nde bir memurluk bulur. Supreme Remedy iflasının Alfred Roper'a büyük bir darbe indirdiği tartışılmaz. Ne var ki sonunda Florence'ın kendine ait bir özel hayatı olmuştur. paralarını ister. Edith Roper'in Alfred'in kızı olmadığını da iddia eder. Stoke Newington'a yerleşir. Maddox Fransa'ya gitmemiş. Lizzie'nin taşımakta olduğu bebeğin de . Dzerjinski'yi kiracı olarak saymazsak bu hareket Maria'nın ev sahibeliği hayatının sonudur. "Böyle giderse". ama bir sınıf yukarıdadır. ki katmamak doğru olur.eve yakınlığıdır. Đşler 1905 baharında değişmeye başlar. daha sonra nişanlısı olarak tanıtacağı Ernest Henry Herzog adlı bir gençle "çıkmaya" başlar. Alfred uzun zamandan beri Edith'in babası olmadığından şüphelendiğini. Bu buluşmalarında Smart'a son derece önemli iki haber verir. Green'e göre Miss Cottrell bir süreden beri Lizzie Roper'ın ahlak anlayışını. duvarlarda böcek kaynadığını. Cora Green'in "gazetecilik" merakıdır. Maria ona evi terk etmesini söyler. Green'e göre bir gün yeni bir kavga patlak verir. Doğrudur. Şirketin müdürler dahil dokuz memuru işlerini kaybeder. daha da ötesi. Kendisi de göçmen torunu olan Herzog. gerçekten de tek arkadaşı olarak kalan John Smart. sonunda hiç evlenmezler. her ne kadar Lizzie daha sonra kocasını "işlettiğini" söylese de aklına kurt düşmüştür. Miss Cottrell evin pis olduğunu. Ancak Florence çevresiyle ilgili bir kız değildir. bunlarla ilgilenmez. Bunlardan birincisi. daha sonra da Dzerjinski'nin yardımıyla Miss Cottrell'in eşyalarını aşağıya indirip sokağa bırakır.
Roper karısının nemfoman olduğunu. Smart duyduklarına çok sevindiğini söyler. Daha sonraki bir buluşmalarında. Isı gölgede kırk dereceyi bulur. Eczacılık deneyimi ona yapması gerekenleri öğretmiştir. Onun niyeti. Açılan soruşturma dikkatsizlik sonucu ölüm raporuyla tamamlanır. ön ve arka kapısı ardına kadar açık bırakılmasına rağmen. Alfred'e zaman geçirmeden işe başvurmasını öğütler. Lizzie'nin kendisinden beklentilerini. Gazeteler sıcaktan çıldıran insan haberleriyle doludur. Evlenmekle aptallık etmiştir. Imperial Optics'teki memur arkadaşlarından birinin amcası yakında bu anlattığı işten emekliye ayrılacaktır. Navarino Caddesi'ndeki eve dönerken rahatsızlanır. Otopsi sırasında Joseph Dzerjinski'nin önemli bir kalp rahatsızlığı olduğu. 1905 yazı çok sıcak geçer. Lizzie'yi bir "hastalık" nedeniyle "tedavi" etmekte olduğunu açıklar. üstelik cinayet ve çocuk ölümleri de görülmedik oranda artar. Tüm ısrarlarına rağmen Alfred en küçük bir geri adım bile atmaz. Hayır. yakındaki Alman Hastanesi'ne götürülürken yolda ölür. tabiî işe kabul edilirse Cambridge'deki yeni işine başlarken.kendisinden olmadığına inandığını anlatır. aşırı cinsel arzu duyduğunu anlatır. yeni bir hayata başlamış olacaktır. Tarih 1905 temmuzunun başlarını göstermektedir. aynı zamanda da siroza yakalandığı ortaya çıkmıştır. ne olursa olsun ilk fırsatta Maria Hyde'a ve Joseph Dzerjinski'ye bakmaktan kurtulacaktır. Devon Villa'daki her şey sinirine dokunmaktadır. Adını saydıklarından birine bakmaktan kısa süre sonra kurtulur. Smart Lizzie'nin hastalığının ne olduğunu sorduğunda. Bildiğimiz kadarıyla Alfred'den cenaze masraflarını üstlenmesi beklenmiş. Roper da elinden geleni yapmak zorunda kalmıştır. sıcak dayanılacak gibi değildir. yetmiş sekiz yaşına girmiş olacaktır. bütün kardeşleri içinde kendine yakın hissettiği ablası Maud da kocasıyla birlikte kentin hemen dışında. Üstelik. bir ay içinde başvurması koşuluyla Alfred'in işe alınacağından emin olduğunu söylemiştir. Joseph Dzerjinski o ayın sonuna kadar yaşasa. Alfred "burnunu bu pislikte tutmanın" haklı bir sebebi olamayacağını. bu işi bir gazete ilanında okumamıştır. tutum ve davranışlarını değiştirmelidir. kendini tek çocuklu dul bir adam olarak tanıtmaktır. Alfred'in kafasından geçenler hiç de böyle değildir. Böylece Alfred karısını ve çocuklarını kayınvalidesinin baskısından kurtarmış. Baygın bir halde yerde yatarken bulunur. diğer erkeklere olan açlığını törpülemek ve cinsel arzularını bastırmak için karısına hidrobromid tedavisi uygulamaktadır. Highbury'deki ablasını ziyarete gitmekte olan Joseph Dzerjinski. Smart duyduklarına çok şaşırır. ama bu evliliğinden hiç olmazsa Edward'ı kazanmıştır. Fen Ditton köyünde oturmaktadır. Dostunu yatıştırmak için Edith'in babasına çok benzediğini söylemeye çalışsa da Alfred'in düşüncelerini değiştiremez. Eğer Lizzie onunla birlikte olmak istiyorsa. kendini "bayılır gibi" hissettiği şikâyetlerini. Tek çocuk olarak oğlu Edward'ı yanına alacağı kesindir. Lizzie'yi ve kızını geride bırakmak. Bu arada da Smart'a bir sır verir. Adı Hodges olan arkadaşı. sabah kusmalarını . Gün boyu Devon Villa'nın tüm pencereleri. Sürekli olarak yorgun olduğu. kendisiyle ilgisiz bu aileyi daha fazla beslemesinin bir anlamı olamayacağım anlatır. Smart'a verdiği ikinci haber. Hayır hayır. Cambridge'deki büyük ve gelecek vaat eden bir dükkânda yakında bir eczacılık boşalacağını duyduğudur. Smart Alfred'i kararından vazgeçirmek için elinden geleni yapar.
"çok yakında" Edward'la birlikte Cambridge'e gideceklerini bildirir. Mrs. O ayın ikinci haftasının başında Florence'a işten çıkarıldığını bildiren Lizzie değil. Daha sonra Alfred çıkagelir. kendini iyi hissetmediğini söyler. Çarpıntıları vardır. Lizzie'nin gösterdiği rahatsızlık belirtilerini sürekli almakta olduğu hidrobromide de bağlayabiliriz. Alfred kırk beş dakika sonra yeniden görünür. Yine ablasına yazdığı bir mektupta Mrs. Roper'ın geri gelmesinden belki de yarım saat önce Maria Hyde aşağıya inip mutfağa girmiş. Alfred'dir. Roper ve Edith'in de "çok yakında" onlara katılacağını sözlerine ekler. kötü muamele karşılığında az para almasına rağmen kalmakta neden bu denli ısrar ettiği anlaşılamaz. Nedeni ne olursa olsun. sadece kocasının ilgisini çekmek. Florence onun evden çıkışını görmese de gitmiş olduğunu düşünür. Lizzie de Alfred'in planlarından haberdar değildir. Belki de hâlâ bir sonraki baharda gerçekleştirmeyi umduğu evlilik nedeniyle. Mrs. Diğer yandan. Hyde. Kutu gümüştendir ve babasından kalmıştır. Florence'a göre Alfred'in ona söyledikleri bunlardır. Bu konuda Cora Green'in de bilgisi yoktur. ama tek başına bir kadının bir hizmetçiye ihtiyacı olmadan da yaşaması mümkündür. Mrs. kendisini terk etmesine engel olmak için böyle bir yalan uydurmuştur. yatmak ister. Kendisi. Devon Villa'da kalmakta kararlı olduğu anlaşılmaktadır. "ev kurmak" ve "aile hayatına dönüş" gibi kavramlar kullanır. O dönemde yirmi iki yaşında. Maud Leeming'e yazdığı mektupta Lizzie'nin adı sadece -yine. yatmıştır. Roper da işi bırakması konusunda başka bir şey söylemez. pis ve sağlıksızdır. Mektupta Edith'in adına rastlamak mümkün değildir Cambridge'de. Maria Hyde daha sonra kızıyla konuşur. Bütün bu nedenlerden. işine devam etmesini söyleyerek yıkamak için çamaşırlarını toplamasını söyler. Edith ve Maria Hyde'ın bulunduğu üst kata çıktığını duyar. Joplin'deki işe 1 ağustostan geçerli olmak üzere kabul edilir. istese çok daha uygun bir iş bulacağı açıktır. Lizzie'nin hamileliği konusunda John Smart'ın söyledikleri dışında fazla bir bilgi yoktur. Ya da belki Lizzie hiç de hamile değildir.sevgiler bölümünde anılır. çay ve . Roper ve çocuklar Cambridge'e taşınacaklarından. Florence istenenleri hazırlar. Florence'ın iç karartıcı bir evde.ve sürekli uyuşukluğunu yeterli belirti olarak kabul etmezsek. kendini daha iyi hissettiğini söyleyerek Florence'tan çay ve yukarıda yemek için hafif bir şeyler hazırlamasını istemiştir. kısa süre için yeni bir işe girmek istememektedir. Leeming'den. Alfred uzun zamandır karısını terk etmeyi düşünür. Ne Florence Fisher hamilelikten söz eder ne de Maria. Roper Davası'na sunulan otopsi raporunda da hamilelik belirtilerinden söz edilmez. Kaldığı yer sıkışık. Florence'a sol kolu ve göğsündeki ağrılardan yakınır. Florence daha sonra Alfred'in. Florence aramasına yardım etmeyi önerir ama Alfred kabul etmez. 15 temmuzda Fen Ditton'daki Mrs. 31 temmuzdan sonra Florence'ın hizmetlerine gerek kalmayacaktır. ön kapının zilini çalarak para kutusunu unuttuğunu söyler. Kızı hastadır. Florence Maria Hyde'a yalvarır. karısı. uygun bir yer buluncaya kadar kendisini ve Edward'ı konuk etmesini rica eder. 27 temmuzdan itibaren. güçlü kuvvetli bir genç kadındır. Hyde Devon Villa'da kalacaktır. ev sahibesinin bütün bu söylenenlerden habersiz olduğunu görür. Joseph Dzerjinski'nin ablası Marta Boll'a yazdığı mektupta kızının bebek beklediğine değinir. 27 temmuz öğleden sonra Mrs. Diğer taraftan da Cambridge'deki yaşamından söz ederken. Lizzie'nin o yaz rahatsızlıklar ya da belki aşırı sıcak sonucu bebeğini düşürmüş olması muhtemeldir. Üstelik Alfred'in de onun hakkında iyi referanslar vereceği kesindir.
kendini iyi hissetmemektedir. yani oldukça uzun bir mesafe yürür. Edith'in küçük yatağının bulunduğu odaya çıkar.30'da kalkan. Hyde'ın nerede olduğunu. evde yapacak bir işi yoktur. bir hamala emanet ettiği bavullarının ve oğlunun yanına ulaşır. Sonunda bindiği trenin varış saati 21.30'da yatmaya alışık küçük bir çocuk vardır. O alışverişteyken. Saat şimdi 18. Hackney. Roper ve Edith'in Cambridge'e gitmiş olduklarını düşünür.20'den önce Cambridge'e kadar giden başka bir tren yoktur. Roper üst katta uzun süre kalır. tereyağı.30'dur. St. 19. Gerçekten de Edith bu dünyada son kez görünmektedir. onların alışkanlıkları arasında öğlene kadar yatakta kalmak da vardır. ifadesine göre ayağı bir kaldırımın kenarına takılır. Bu da olmazsa 14.15 treniyle gitme kararındadır. Hikâyenin en ilgi çekici sorularından biri de Roper'ın o gün Cambridge'e hareket saatini neden bu kadar geçe bıraktığıdır. Hiç şüphesiz bu yolu seçemez. oysa binmeyi düşündüğü ilk tren bile Cambridge'e Edward'ın yatma saatinden sonra varmaktadır. Küçük Edith sabah mutfağa iner. Başlangıçta Cambridge'e 17. Florence ona kahvaltı hazırlar. Kingsland High Street'te taksi durağına kadar. istese öğle trenine ya da ara istasyonlarda duran bir tren istemiyorsa. Mrs. şöminenin üzerinde bulur. Yanında. tatil için değil temelli gitmiş olmalarına rağmen küçük kızın eşyasını neden geride bıraktıklarını . neredeyse alışılmış bir iş olmaktadır. Cambridge'e de 13. elleri kolları erzak yüklü eve döndüğünde. Kendini adeta sürükleyerek birinci kata. Roper ve oğlu iki saat beklemek zorundadır. Navarino Caddesi'ndeki Devon Villa'nın merdivenleridir. yolda sadece iki istasyonda durarak 15. ancak Edith'i doyurup yıkadıktan sonra onu üst kata gönderir. ekmek. Ne Roper ne kayınvalidesi ne de Florence Fisher çaylarında ya da diğer sıcak içeceklerinde şeker kullanmamaktadır. Hava kapalı ve sıcaktır.40 olacaktır. Yine de sıcaktan etkilenmiş olmalıdır ki. Florence'ın çocuğa kahvaltı hazırlaması. Yorgun argın. Örneğin. Hyde'ın görünmemelerine şaşırmaz. Roper ve Mrs. Büyük Doğu Demiryolları'nın temmuz 1905 tarifesi Cambridge'e gün boyu birçok sefer olduğunu göstermektedir. Tepside konserve som balığı. çişli çarşafları ve battaniyeyi çıkarır. Florence Fisher'ın sarı saçlı küçük Edith'i son kez gördüğü yer. ama Navarino Caddesi'ne geri dönüşü.31'de varan sefere binebilirdi. 18. iki saat kadar sonra.yiyecek tepsisini üst kata çıkaran Maria'dır. gidecek bir yeri. treni kaçırmalarına neden olur. Florence ona doğru alışverişe çıkar. ama ısı önceki günlere göre az da olsa düşmüştür. kutuyu en sonunda yemek odasında.50'de Cambridge Đstasyonuna varan trene binmeyi de düşünebilirdi. Mrs. Florence Mrs. bir demlik çay ve Edith için şeker kavanozuyla süt vardır. Sonunda Liverpool Caddesi Đstasyonuna. Duruşma sırasındaki ifadesine göre. bu da alışılmış bir görüntüdür. Evde sanki kimse yoktur. Pancras'a gidip 12. Florence kendini biraz daha iyi hissetmiş olsaydı. Cebine atar. Daha sonra bir tanık Roper'ın elinde ve ceketinde kan lekesi gördüğünü açıklarsa da Roper'ı teşhis edemez. Odayı karmakarışık bulur. düşer ve sağ elini yaralar. daha yapılması gereken bir sürü işi olan genç kız için çok keyifli olmasa bile.32'de Bishops Stortford'a giden bir tren olmasına karşın 20. Bethnal Green'deki işinden istifa etmiştir.20'de hareket eden. kuşkusuz para kutusunu aramaktadır. Lizzie Roper'la kızının ne koşullarda evden ayrıldığını. Şeker kavanozu Roper'ın üç ay sonraki duruşmasının en önemli kanıtlarından birisi olacaktır.
Ama rahatsızdır. Her iki ceset. Üçüncü kata çıkar. Duyduğu tek endişe onlarla değil. bu arada daha önce hiç duymadığı. Florence kapıyı kapamak dışında hiçbir şeye dokunmaz. Aradan bir hafta geçmiş. ama üçüncü kattaki odaları haftada bir süpürmek zorundadır. güçlü ve öğürtücü bir koku duymaya başlar.merak etmesi kadar olağan bir şey olmayacaktı. Diğer yandaysa. merdivenlerde olduğundan en az on kat daha güçlüdür. Rahatsızlığı her neyse. Florence kendi işine bakar. yatakla kapı arasında yüzükoyun yatan. Alfred Roper'ın da hemen ertesi gün Cambridgeshire'da. elinde paspas ve süpürgeyle merdivenleri tırmanmaya koyulduğunda. Fen Ditton'da karısını öldürmekle suçlanarak tutuklandığını belirtmek . Perdeler çekili. beyazımsı yatak örtüsünün üzerinde yatmaktadır. çarşaflar. kendi geleceğiyle ilgilidir. Alfred Roper duruşmasının özeti. bir sonraki bölüme alınmıştır. Burada koku. üzerinde. üçte ikisi boşaltılmış bir şişe cin ve iki kadeh vardır. genç kadının geceliği. damadı ve torunlarıyla birlikte olduğudur. Florence'ın bildiği kadarıyla. 4 ağustos cuma sabahı. Bileyiciyi beklemektedir. Satıcılar gelir. ayrıca cesetlerin ve bozulmuş yiyeceklerin üzerinde uçuşan sineklerin vızıltısı duyulmaktadır. Lizzie Roper'ın cesedi ise ince beyaz pamuklu bir geceliğe sarılmış. Mrs. Navarino Caddesi'ne dönerken yanında iki polis memuru vardır. Ceset tamamen giyiniktir. Hyde'ın cesedidir. o da zamanında görünür. başından geçenleri anlatır. odanın havası ağırdır. Belki de burada taammüden adam öldürmek suçuyla dava açıldığını. Bu süre boyunca Mr. kızı ve damadıyla bir arada yaşamış olduklarından. Masadaki tepsinin üzerinde çay içilmiş iki fincan. Kısa sürede iyileşir ve görevinin başına döner. Hyde'ın yokluğu da vardır. Roper'ın çocuklarla birlikte Cambridge'de olduklarını düşünmeyi sürdürür. Florence'ın Devon Villa'nın en üst katına çıktığı günün üzerinden aylar geçmiştir. Florence'ı bodrumdaki yatağına gitmeye ve sonraki iki gün boyunca yataktan çıkmamaya zorlar. halı ve hatta duvarların bir bölümü ya kandan kıpkırmızıdır ya da lekelenmiştir. Aşağıya iner. Florence Fisher'ın Navarino Caddesi'nde yalnız yaşadığı bir hafta geçer. yarı dolu bir şeker kavanozu. som balığı artıkları çürümüştür. şapkasını alır ve Kingsland Caddesi'ndeki polis karakoluna giderek müfettiş yardımcısı Samuel Parlett'i görür. yatağın içinde değil. Lizzie Roper'ın gırtlağı bir kulağından diğerine kadar yarılmıştır. bu kata en son Roper'ın gidişinden iki gün önce çıktığını hatırlar. Hyde'ın bir gece bile ev dışında kaldığına rastlanmamıştır. Anlaşılan bir çeşit kalp çarpıntısı çekmektedir. Florence ilk odanın kapısını açmadan önce ağzını ve burnunu elindeki temiz toz beziyle kapatır. 28 temmuz bir cumadır ve şirket kayıtlarından da görüldüğü gibi bir sonraki perşembe. sahanlıkta duraksadığında kuşkusuz çok şaşkındır. yani 3 ağustosta Florence Miss Elizabeth Newman'in Mare Sokağı'ndaki Hizmetçi Acenteliği'ne uğrar ve yeni bir iş aradığını belirtir. fırıncı her zamanki gibi ekmek bırakır. Daha sonra. ve Mrs. en akla yakın açıklama onun da Cambridge'e gittiği ve şu anda kızı. Girdiği oda. Belki nişanlandığı adamla da bir teması olmuştur. Florence'ın bu evde çalıştığı on yıl boyunca Mrs. yatak. Lizzie Roper'ın kocasıyla paylaştığı yatak odasıdır. saçların arasında bigudi kâğıtları bile vardır. Ne var ki yerde. Đçlerinden biri acaba geri gelip maaşını verecek midir? Yoksa evden ayrılması ve başka bir maaş beklememesi mi gerekmektedir? Sonra Mrs.
Kitabı ve Arthur Roper'ın anılarını bir kenara koydum. Maria Hyde on dört aylık Edith'in ölümüne de tanık olmuş mudur? Çocuk kaybolmuştur. şimdi de haklı olduğu ortaya çıkmıştır. herkesten çok Abraham Lincoln'e benzeyen karanlık ve sıska insan Alfred Roper vardı. Ancak kapağı. Tek söyleyebileceğim Cary'nin paketinin içinde olmadığıydı. Đlginç olanı. Kabul edilen varsayım -alternatif bir açıklama getirmek güçtür. Victoria Parkı'ndaki gölün dibi ve Grand Union Kanalı'nın bir bölümü taranır. Peki. Hyde'ın ölümü doğal nedenden. Penguin'in Ünlü Duruşmalar dizisinden yayımlanan kitapta okumuştum. Queensbridge Caddesi. Roper'ın beraati belki de Howard de Filippis'in ilk büyük başarısı olması nedeniyle. Aynı zamanda Crippen. Yine de duruşmayla ilgili bölümlerden habersiz kalmak zorunda değildim. onları bir daha elime almayı isteyip istemeyeceğimden emin değildim. Edith'i arama çalışmaları Hackney Marshes'a kadar yayılır. Arama başlatılır. bir kalp krizinden kaynaklanmıştır. Toprakta herhangi bir ize rastlanmamış olmasına rağmen. bir daha da ölü ya da diri bulunamayacaktır. Başsağlığı mektuplarına cevap yazmanın yanı sıra kendi işlerimle de ilgilenmem gerekiyordu. Richmond Caddesi ve Mare Sokağıyla çevrelenen bölgedeki evlerin sakinleri sorgulanır. Maria Hyde'ın cesedinde herhangi bir şiddet belirtisine rastlanmamış olmasıdır. Francis Ward-Carpenter On üçüncü bölüm Vaat edilen bir sonraki bölümün yazılıp yazılmadığını bilemiyorum. Edith Roper kaybolmuştur. Mrs. . Madeleine Smith ve Buck Ruxton'ın duruşma tutanaklarını da içeren yeşil kaplı kitapta resim ya da çizim yoktu. Hepsi boşunadır.ya kızının ölümüne tanık olduğu ya da daha sonra cesedini bularak kalp krizi geçirdiğidir. Duruşmayı. Bu kolajda da sert ve yüksek yakalı gömleğiyle Crippen ve güzel fakat acımasız Madeleine'in arasından bir medyumun hayaleti gibi görünen. Devon Villa'nın bahçesi bir metre kazılır. Bölge halkı London Fields ve Hackney Downs'taki aramalara bizzat katılır. Oscar Slater. George Lamson.yeterli olacaktır. Graham Sokağı. Maria Hyde yıllarca bir gün kendisini yarı yolda bırakacağından korktuğu kalp rahatsızlığından bahsetmiştir. Ertesi sabah Kuzey Londra Polis Mahkemesi'nde Yargıç Edward Snow Fordham'ın karşısına çıkarılır ve yargılanmak üzere Merkezî Ceza Mahkemesi'ne gönderilir. içindeki kişilerin fotoğraflarından oluşturulmuş bir kolajdan yapılmıştı.
Kuzenim Gordon Westerby. Görünüş olarak düşkün olsa. Gözlüklerini sadece bir şey okumak için takıyor. çok da keyif almıştı. Mormor hayatının son yılını Willow Caddesi'nde Swanny ile baş başa geçirdi. Son yıllarında da neredeyse her şeyi unutmuştu. Westerby tarihçesi konusunda gerçekten bilgisizdi. altmışyetmiş yıl önceki olayları unutmamış olmalarıdır. sonunda da imzanın üzerine el yazısıyla "Sevgilerimle" yazılmıştı. bir şeyler yazmış olmak için "Annem çocukluğumda bana keşke Danca öğretseydi de dili daha iyi anlasaydım" dedim. Danimarka'dayken resmî nüfus kayıtlarında araştırmalar yapmaya. her zamanki gibi hareketli görünüyordu. 14'ün-de ya da 15'inde? Bu soruları Swanny'ye sorabilirdi. bilgisayardan çıktığı belli. sıkıntı çekmeden uzun yürüyüşler yapabiliyor. Ne var ki yetmişinden fazla göstermiyor. Mormor hayattayken Swanny. kendi aile üyelerinin Đsveç ve Danimarka'ya neden dağıldıklarını biliyorduysa da unutmuştu. Uzun bir mektup değildi ama günlüklerden söz ettim. saçmalıktan başka şey anlatmıyordu. 12'sinde. Bu konular günlüklere girmeyi başaran noktalar değildi. Doksan üç yaşındaydı ve bütün yetilerine sahip görünüyordu. Albümlerdeki fotoğrafların altına isimler ve tarihler yazma zahmetine hiç girmedi. söylenenleri duymakta güçlük çekmiyor. Asta saçmalıyor. resmî bir mektuptu.Đlk cevapladığım. Acaba bence bu fikir günlüklerin yayıncısının da onayını (kendi deyimi) alır mıydı? Morfar'ın anne ve babasının ön isimlerini belirtebilir miydim? Doğum ve ölüm tarihlerini bulmak çok zahmetli mi olurdu? Frederikke Teyze Asta'nın annesinin mi. duraklayıp nefeslenmeden . Bunun sonunda da kuzeninin yalnız başına yetimhaneye gittiğini. Sadece hafızasını kaybetmiştiYaşlılarda sık görülen. yetimhane hikayesiyle mantar zehirlenmesini birbirine karıştırıyordu. eve döndüğü zaman da kocasının mantardan zehirlenerek öldüğünü gördüğünü anlatıyordu. Paul Sellway'in mektubu oldu. 6'sında. Son derecede iyi hazırlanmış. yoksa benden daha mı şanslı çıkmıştı? Hansine ya da annesi Danca öğrenmesini sağlamışlar mıydı? Bu mektup ilginç sonuçlar doğuracaktı. Daha sonra ona sadece laf olsun diye bir soru sordum: o da aynı durumda mıydı. Bu. sanki böyle bir şeye ihtiyacı varmış gibi. 7'sinde. Günlükler onu. Mormor atalarıyla hiç ilgilenmedi. Asta ile Rasmus'un evlendikleri kilisenin rahibiyle buluşup konuşmaya başlamıştı. neden sormadığını doğrusu merak ettim. bir daktilodan çok. Bir zamanlar Rasmus'un babaannesinin adını. ama Asta'nın ölmesi ve günlüklerin onun eline geçmesinden sonra boşlukları kendi kendine doldurmaya. Söyledikleri ancak kendi ölümünden sonra gerçekleşti. Telefon etmedi ama mektup gönderdi. Günlükleri okumuş. tek eksiğin bir aile ağacı olduğuna ikna etmişti. yoksa babasının mı kardeşiydi? Holger Amca kimdi? Onunla Roderick Caddesi'nde Aubrey'de bir akşam yemeği yemeyi kabul eder miydim? Ayın 5'inde. Geçmiş onun kafasında ya tamamen kaybolmuş ya da içinden çıkılamayacak biçimde karışmıştı. Torben yıllardan beri Asta'nın bunadığını iddia ediyordu. Hampstead Heath Đstasyonu dışındaki konuşmamızı biraz daha ilerletmek için bir haftadan fazla beklemedi. Asta için geçerli olmadı. bu saçmalama fazla üzüntü verici olmayacaktı. son zamanlarda olanları kesinlikle hatırlamamakla birlikte.
Örneğin. kitap okuyordu. Burada güç olanı. kasap vitrininden içeri bakan bir kutup ayısı gördüğüne dönüşmüştü. öte yandan öyküyü baştan aşağıya uydurmuş da olabilir. Ne var ki Cary ortaya çıkıp Daniel'ı kaptı. Amerika'ya gelmemi istemişti. Đlginçtir. akşam ziyaretlerim seyrekleşmişti.merdiven çıkabiliyordu.Bir keresinde salak kızı Bjfrn'ü beslerken gördüm.ve Asta her zamanki gibi kanepesine yan uzanmış. Anladığım kadarıyla "Spis dit brfd" biraz. Çok aptaldı ama çok da iyi niyetliydi. Bjfrn'ü hatırlıyorsun. değil mi. Başını kaldırdı. . Akşam ziyaretlerimden birini yapıyordum -Daniel Blain evime taşınalı beri. genellikle başarılı olur. lille Swanny?" Swanny şaşkın gibiydi. Bunun benim hikâyem olmadığını söylemiştim. Eğer kızcağız örnek olarak Morfar'ı almışsa. yüzyılda Cirencester kenti konusunda bir araştırma yapmamı istemişti. Olaylardan kaçamayacağınızı söyleyenler haklı değildir. Elinde tabağı tutuyor ve "Pislik bu. Sessizce gülmeye başladı. kimbilir nerede Cary'yle birlikteydi. Bjfrn'e yemeğini verdiğimizde hep "Spis dit brfd" derdik. Asta kıkırdadı. doğrusu bu benim de isteğimdi. Kaybettiğiniz aşkınız ve onun yeni sevgilisiyle aranıza üç bin mil koymak darbeyi yumuşatmaz. üstüne üstlük bir de çekiciyse. Swanny ise kuşkulu bir gülümsemeyle yetindi. bir kadın bir erkeği kapmak isterse. Tabiî tanıdığını söyledi. başımdan geçenlerin de anlattıklarımı etkilemesidir. oysa bunu anlayacak kadar Danca biliyordum. "Yanımızda Hansine vardı ama Emily diye bir Đngiliz de tutmuştuk. Swanny de oradaydı. Asta bunamadan önce bu yaptıklarımı normal karşılamış. . açık bir hikâyeydi. ilk günlüğünün ilk satırlarını oluşturan kutup ayısı öyküsü artık dondurucu bir kış günü Asta'nın. annesiyle birlikte Østerbrogade'de yürürken. Asta çocukluğuyla ilgili bir hikâyeye başladığında. Ne var ki Daniel evde değildi. Amerikalı bir romancı benden XIX. Hâlâ Dickens kitaplarını okuyup iş işliyordu. eve. Okuduğu bir şeyin ona bu hikâyeyi hatırlatmış olması mümkün. Zaten kısa bir süre sonra da benden ayrıldı ve Cary'ye gitti. hikâyeyi anlatanın ben olması. onunla birkaç ay geçirmemi. Allah bilir konuşması anlaşılmaz olmuştur. dedi Asta. ama çok az "pislik bu"ya benziyor. acıyı geçmişe doğru iteleme çabasını başlatır. Daniel'a döndüm. Đşini yaparken başım kaldırıp tamamen kendi uydurması olsa da içinde gerçek kırıntısı bulunan bir hikâye anlatmaya başlayabiliyordu. pislik bu" diyordu. Benim Daniel'la evlenerek işleri düzene koymamı istiyordu. Swanny ise kesinlikle eleştirmişti. gözlüklerini çıkardı ve "Emily adında bir hizmetçimiz vardı" dedi. onun da hikâyeyi daha önce duymuş olduğunu sanmıyorum. isteğini reddedeceğimi hesaplayarak. Bunun sonucunda tamamen uzaklaştım. gerçekten birlikte yaşadığım tek erkek olduğunu söylemem yeterlidir. önceden hazırlanmış bir plana uyarak gerçekleştirdi. Swanny benim için "Yemeğini ye" diye çevirdi. ölümünden kısa süre önce de Swanny'nin tüm çarşaflarına başharflerini işlemeye koyulmuştu. Belki de Daniel'in hafta sonlarını beraber geçirmek ya da birinin evinde bir gece kalmaktan farklı olarak. bunu isteyerek. üstelik daha önce hiç duymadığım bir hikâye. bana anlattığını hatırladığım son şey kesinlikle kolay anlaşılabilir.
Oysa bana ihtiyacı olan Swanny'ydi Asta değil. Amerika'dayken hissettiğim bu uzaklık duygusunu kaybetmekten çekiniyordum. Perdeler çekilmişti. hatta torun çocukları bulunduğunu düşündüm. Swanny annesinin yüzünde o güne dek hiç görmediği bir sevgi ve sıcaklık. Bütün bunlar Swanny'nin bana yazdığı mektuplarda vardı. Swanny bana Asta'nın hastaneye kaldırıldığını. ben de yakında öleceğini biliyordum. son olayların beni fazla etkilemediğini de düşünüyordu. Yazdığı en üzücü mektup. aynı adada bulunmaktan gerçekten korkuyordum. Benim neler hissettiğimi bilmiyordu. sanki bu soruyu daha önce hiç sormamış gibi annesine dönmüştü. Swanny'nin ne kadar mutsuz olduğunu. Asta öldüğünde Massachusetts'teydim. "Sen benimsin. Asta gözlerini kapayıp. Belki de Đngiltere'ye geri dönmeyi önermem gerekirdi. başka torunları. Soru hiç cevaplanmayacaktı. yanındaki alçak masada bir nakış işi. Moder? Beni nereden aldınız?" Asta kızına bakmış. Kendi kendimi kandırarak Asta'nın sadece büyükannem olduğunu. artık her akşam yaptığı gibi. Đngiltere'ye dönmememin Swanny'ye yapabildiğim en büyük iyilik olduğu sonradan anlaşıldı. çok yaşlı olduğunu. yastığın üzerinde de açık bir Martin Chuzzlewit ve okuma gözlükleri. ama şimdi bunun gerçek olabileceğini anladığını söylüyordu. Sanki öğretmenin cinsel bilgiler dersine almayı unuttuğu bir çocukmuş gibi. genç bir kız sanarak evlenmek isteğiyle iltifatlara boğduğu yaşlı ve neşeli kadının aslında babaannesi olduğunu öğrenen gencin kitabını okuyup okumadığımı sormuştu. bunun yanı sıra da büyük bir şaşkınlık görmüştü. şuuru çok açık görünmüştü. "Ona kısık gözlerle baktığında. gözleri iyi görmeyen. Asta bütün gün eskisi gibi. Annelerin bebeklerinin nereden geldiğini söylememi mi istiyorsun? Bilmiyor musun?" Sanki çok gençmiş gibi. oturma odasında birlikte oturdukları bir akşam tekrarlamıştı. Onun kuşağındaki kadınlardan bazıları böyle düşünürdü. Ateşin karşısına çekilmiş kanepesine uzanmış. annesinin durumuna ve davranışlarına ne kadar üzülüp kendini ne kadar yalnız hissettiğini de biliyordum. Oysa ben Daniel ve Cary'yle aynı ülkede.Victoria Dönemi Gloucestershire araştırmalarımın sonuçlarını anlatmamı. Bu nedenle. Onlarla karşılaşmaktan değil. şöminede bir ateş yakılmıştı. böylelikle de yazmakta olduğu tarihî romanın Amerikan görüş yansıtmasına yardımcı olmamı önerdi. Sorusunu son kez Asta'nın "spazmından" birkaç gün önce. doktorun 'Tam bir kriz değil. üstelik Daniel ile evlenmediğim için. "Ateşin ışığında beyaz saçları sanki sarıya dönüşmüştü" diye yazmıştı Swanny mektubunda. ama gözlük takmayı reddedecek kadar görünüşüne düşkün. gerçekte olduğundan çok daha konuşkandır) bana Poe'nun yazdığı. sadece benim. "Kimim ben. daha çok bir spazm" dediğini anlattığı bir mektup yazdı. Önerisini kabul etmeme çok şaştı. Ölümü uzaktan gören herkes gibi. Đçinden gelen sese uymuş. karşında yatan insanın genç bir kadın olduğunu sanırdın." Swanny (mektuplarında. Swanny okuduğu öyküyü daha önce hiç yutmadığını. lille Swanny. Geri dönmemi isterdi. . uykuya dalmıştı. artık ona gerçeği söyleyecek kimsenin kalmadığının farkına vardığını belirttiği mektuptu.
Yine de kendimi bir tuhaf hissediyorum. Onun ölümü bana özgürlüğümü verdi. Sana böyle şeyler yazmamam gerek. Dindarlığı o gün son buldu. isteyemeyecek kadar üzgünüm. buna hakkım yok' demeyi bile düşündüm. Bir şok geçirdiği muhakkaktı. ama yapmadım. Basamaklarda adımlarını duyuyorum. bir koku yayıldı. . sorsalardı ne olurdu ki? O belgede annem ve babam olarak Mor ve Far'ın adları var. ben de çekine çekine öyle yaptım ama isteğimi normal karşıladılar. 1924'te on dokuz yaşındayken Danimarka'da bulunduğum. yirmi yıl beraber yaşadık. Tanrı'nın öldüğüne inandığını söylemişti Bunu da nereden çıkardığını bilmiyorum ama çok şey biliyordu. her zaman sürdüğü L'Aimant burnumdan gitmiyor. Ama şimdi onları yapmak istemiyorum. Vasiyetnamesinde her şeyini bana bıraktı. Verdiğimiz davetlerden birinde yüksek sesle Nietzsche gibi düşündüğünü. 'Kızıma. bir cenaze töreni yapmak şart diye düşündüm. Moder sapına kadar ateistti. şimdi yapabileceğim o kadar çok şey var ki. Mor da herhalde ona ait olanları bana bırakmak istedi. Cenaze levazımatçısma haber verip bir insanın yakılmasını isteyebiliyorsun. gerçekten de ondan hiç uzak olmadığımı bilir miydin? Torben ile ilk evlendiğimde bile. Torben'le tanıştığım birkaç haftadır. Her neyse. ben de Swanhild olarak geçiyorum. tabiî kimse de bir soru sormadı. köşenin öbür tarafında otururduk. Neyse. Her zamanki gibi sevgilerle. artık uyuyabiliyorum. Swanhild Kjær'e'. kimse doğum belgemi bile istemedi. Hoş. ama her ölüm de biraz böyle olmaz mıydı? Bir hafta sonra bir mektup gönderdi. O olmadan kendimi öylesine yalnız hissediyorum ki. ama anlaşılan inanmamışım. Şimdi olmadığına inanamıyorum. Kesin olarak bana bırakılmıştı. çünkü etrafımda bütün bu hatıralarla yaşamak istemiyorum. "Moder vasiyetinde cenaze töreni istemediğini belirtti. onunla dolu bir koku. mektup yaz. Bana sık sık küçük oğlu Mads ölünce Tanrı'ya inanmaktan vazgeçtiğini anlatırdı. bir ara 'Hayır. Beni neşelendirmek istiyorsan. ağladım. bütün o eski duygularım uyandı. daha filozofça olmalıyım. Eve dönmeyi teklif etmedim. O denli hayatımın bir parçası haline gelmişti ki. Ondan ayrı olduğum en uzun süre. bir daha da bir kez bile dua etmedi. Her neyse. Bana bunu daha önce bir iki kez söylemişti. gelmemin hiçbir yararı olmayacaktı. Vasiyet etmenin amacı herhalde sana ait olanları istediklerine vermek olmak. bence kendi cenazesinin nasıl kaldırılacağına karar verme hakkına sahipti. özgür olunca yapmayı istediğimi düşündüğüm. biliyorum. hiç de değişik bir şey istiyormuşum gibi davranmadılar. ölümü bir süreden beri bekleniyordu. demedim. bana 'lille Swanny' diye seslenişini işitiyorum. Ömrümün geri kalan her gününde Mor'u gördüm ya da telefonla konuştum.Swanny telefon edip Asta'nın öldüğünü söylemişti. hayatım olmuştu. Asta çok yaşlı. doktor bana bir hap verdi. Sanırım sonunda bu evi satacağım. bunları kabul edemem. Onsuz yaşamadığımı. Đyi haberlere gelince. Geçen gün dolabında bir çekmeceyi açtım. çok bir şey değil ama ihtiyacımdan fazla. Daha neşeli. Far öldükten sonra aynı evde. kendini son derece iyi yetiştirmişti. doksan üç yaşındaydı. o da böyle bir teklifte bulunmayacağımdan emin olunca geri gelmemem için yalvarmaya başladı. o kadar korkunçtu ki.
Bu. ona hâlâ ilk adıyla hitap eden kaç kişi kaldığını düşünüyorum. Noel gecesi yemek o kadar önemlidir ki. sofrada ikimizden başka kimse olmasa da buna benzer bir şeyler yapmaya çalışırım. ama onlarla neredeyse hiç görüşmüyor. tabiî eğer hâlâ görüşüyorlarsa. Herkes derken. tavan arasından başladım. Noel'de burada olabilsen çok iyi olurdu diye düşünüyorum. süslenmiş ev. hamallar yardım etse herkesin yanında götürmeye can atacağı bavullarla tıka basa dolu. Eski elbiselerini ve paltolarını teker teker o antika elbise dükkânlarına satmış olmalı. meyve çorbası. geride o kadar da çok kişinin kalmadığını düşündüm. ondan taşınmayı kararlaştırdığım bildiren ikinci bir mektup aldım. biliyorum ama. büyük bir ihtimalle Swanny'nin evine yerleşecektim. ördek ve gsblekage hazırlamıştık. Oraya bir daha hiç dönmemeyi. Oraya geldiğimde. O kadar çok sevdiğim sevgili annem. taşınmayı kararlaştırdığım. Anlaşılan unuttu. Zavallı Mor'un kendine ait o kadar az şeyi vardı ki. zavallı Mor nerede olduğunu bile zorlukla hatırlarken geleneği sürdürmüş. on beş yaşındayken çoğu yaşıtlarım gibi "teyze" kısmını kullanmasam üzülüp üzülmeyeceğini sormuştum. John ve Charles. Onu görenler kimbilir neler düşünmüştür. Büyükelçilikten arkadaşları. ama çalışmaya başladım. Sana vermek istediğim haber. Đngiltere'ye dönseydim. onun odası temizlemesi en kolay yer olacak. her odasına. Ne de olsa Daniel ve Cary'ye yakın olma korkumun bir bölümü de beş yıl birlikte yaşadığımız. tıpkı Asta'nın L'Aimant'ı gibi kokusunun sindiği. Daha bir emlakçıya haber vermedim. Acaba onun ne kadar mükemmel bir insan olduğunu anladılar mı. Burası Torben'in kitapları ve aslında ayaklı dolaplara benzeyen. pilavın içine badem tanesi saklamış. bazen yapmayı düşündüğüm gibi. bazen insanların sevgili annem hakkında neler düşündüğünü bile dert ediniyorum. Bu kadar eşyamız olduğunu hiç bilmiyordum: En yukarıdan. Domuz derisinden. O eski harika Noellerimizi hatırlıyor musun? Bir Danimarkalı için Noel. ama Swanny'nin dulluğunda hiç ortada görünmedi. Ev bana birdenbire çok büyük görünmeye başladı.Swanny Teyze" Yıllardır ona "teyze" dememiştim. ki hiç sanmıyorum. Ondan millerce uzakta Amerika'da. O bavullardan birini uçağa götürdüğünü düşün. daha içine tek bir şey koymadan bile gülle gibi. yoksa aptallıklarından onu sadece yaşlı bir bunak olarak mı gördüler? Son cümlemden ne kadar kederli olduğumu anlayacaksın. Geçen yıl. daha sonra bir emlakçı aracılığıyla satışa çıkarmayı ciddiyetle düşündüm. kullandığı sabun ve içtiği sigaralarla dolu daireye dönmek istememden kaynaklanıyordu. neleri atıp neleri saklayacağımı kararlaştırdım. Bunun Swanny'yi ne kadar mutlu edeceğini düşünerek evi iki ayrı bölüme ayırıp ayıramayacağımızı hesaplamaya başlamıştım ki. Eğer o dönemde. Ne kadar az elbisesinin kaldığını hiç fark etmemişim. o kadar keyifsiz ve umutsuz olmalı ki.. "Başka planların vardır diye sana sormamam gerek.. yapmam gereken. yıllardan beri ona herkes gibi "Swanny" dediğimi hatırlamadı. düşüncelerimi de dertlerimi de uzaklaştıran bir iş. Annemin bir ara evlenmeyi düşündüğü Daniel'ın babası ara sıra ziyarete gelirdi. Willow Caddesi'nde otururken birini bulup daireyi boşaltmayı. Onu . Eğer gelirsen.
Sanki onun yakışıklılığı Cary için fazlaymış gibi bir iç çekiş. son haberdeki kesinliğin beni gerçeği kabul etmeye zorlamasından. "Ne kadar da yakışıklı. lütfen hemen bildir. gece birden uyanıp ya Cary'den ayrıldıysa. Her neyse. Antonius'un Octavianus'la evlendiğini bir ulaktan duyan Kleopatra'nın yaptığından farklıydı. ama on beş yıl önce bu iş. Ya da belki ailemde gördüğüm evliliklerin tümü dayanıklı çıktı.gerçekten sevdim. ne gülerdi! Neyse. Bütün sevgilerimle. Cary ve alçaklığı aklımdan çıkmadı. Daniel'ın Putney'de satın aldığı evde oturuyorlardı. ya araları bozuldu da nerede olduğumu araştırıyorsa diye düşünmek de yoktu. Đyi bir dinleyiciydi. Aklımda Daniel'dan çok Cary vardı. bunun için dua ettim. evliliği sonsuz ve çözülemez . Bir bilse. Bugün olsa evi ortaklaşa alırlardı. Bu sanki ben de yakında ölecekmişim gibi bir şey oldu. Benim tepkim. Ann. Ama o "Ne kadar da yakışıklı!" Sanki Daniel'da görülecek başka bir şey yokmuş gibi. yavaş yavaş yatak odalarına doğru yaklaşıyorum. sanırım bu yüzden de evliliğe eski usul yaklaşıyorum. içini çekerek "çok yakışıklı" demesi. ama benim söylemek istediğim. Benini için artık umut. hiç de o kadar kolay değildi. hoş fazla olduğu da kanıtlandı ya. eğer istediğim gibi Holly Mount'ta küçük bir daireye geçeceksem. dolayısıyla da korku kalmamıştı. o tanıdık yüzü gözlerimin önüne büyük bir acı ve yoğun bir kıskançlıkla getiriyordum. Benim olup da almak istediğin bir şey varsa. önce tavan arasını temizledim. . Ann!" Sanki böyle birinin bana düşmesine şaşırmış gibiydi. bağışlanmaz hırsızlığını bile aynı mazeretle geçiştirmeye çalıştı. Geçmiş zaman kipini kullanıyordu. Bana Daniel'ı ne kadar yakışıklı bulduğunu söylemesini unutamıyordum. Hani sanki Daniel yakışıklılığını onu elde etmek için kullanmıştı. Onun yaşamasını istiyordum. lütfen bana bildir. Bunu özellikle belirledim. böyle devam etmemeliyim. yoktu. şimdi o görüntüsünden eser yoktu. Sana anlattığım gibi. Cary de bir daha yakışıklılığından hiç. Senin işlerin nasıl? Davet edildiğini söylediğin o Şükran Günü partisine gittin mi? Gelecek üç hafta içinde eve dönme ihtimalin varsa. Bunu ikimizle de ilişkisini sürdüren eski bir üniversite arkadaşımın mektubundan öğrendim. onu tanıdığım yaşlı insanların annelerini sevmelerinden çok daha derin bir sevgiyle sevdim. Đlişkileri yürümez de özgür kalırsa ne yapmak gerekir spekülasyonları da bitmişti Hiç evlenmedim. Sonraları. daha az kıskanç olduğumdan değil. bu evdekilerin büyük bir bölümünden kurtulmam gerektiği. bizi ziyarete gelip. Oysa başarılı olduğu gün bile bana karşı dürüst olmayı beceremeyen Cary.O kadar da yakışıklıydı ki. Belki de yoktu. Daniel bir süre için odadan çıktığında. Sonra aynı arkadaşım evlendiklerini de söyleyince omuzlarımdan bir yük kalktı. üstelik de evli değilseniz. Ann. bazen espriliydi. Swanny" Noel'de eve dönmedim. Daha mutsuz. birlikte geçirdiğimiz yıllar boyunca duyarlı ve düşünceli olduğunu göstermiş olmasına rağmen. en azından benim yanımda hiç bahsetmedi. Oysa benim için hiç değişmemişti. kendi gülerken insanları da güldürmeyi becerirdi.
sandığım gibi gerçek duygularını yansıtıyorsa. Bu mektuplardan ikisi ben Amerika'dan ayrılmadan elime geçti. Bana kalan ise Swanny'nin duyduğundan pek de farklı olmayan. Belki de eve dönüp bu duyguyu gerektiği gibi paylaşmam gerekirdi. Siyah meşe masasının gizli bir çekmecesi olduğunu biliyor muydun? Masanın iki kenarında da oyma var. o da odasına çıkmak ve defterine hissettiklerini yazmak zorunda kaldı. Mor'un el yazısını görünce de şaşkınlıkla fırladım. Bana yazdığı mektuplar. bu nedenle de Daniel ve Cary'nin hayatları boyunca birbirlerine bağlandıklarını sanıyordum. Aslında defterde çok önemli bir şey bulmayı. O sırada şubata girmiştik.. defteri açıp da ilk sayfaları okuduğunda ne denli heyecanlandığını. Torben ile ben onu biraz dışladık mı? Birbirimizle o kadar ilgiliydik ki. Swanny'ye mektup yazıp. her ikisi de evi boşaltırken bulduğu günlüklerden söz ediyordu. Bu mutsuzluğu paylaşma durumu beni Swanny'ye yaklaştırdı. Anlaşılan arada bir şey bulmuş. oyalanmaya başlamıştı. ama önerime pek de ona uymayan bir yarı ilgisizlikle değiniyordu. Ann." . o başka konu. havaalanı bile kapanmıştı. Swanny'nin mektubu uzundu: "Dün Mor'un odasına girip eşyalarını karıştırdım. daha ilk anda tahmin edilemez bir şey bulduğunun farkındaydı. çünkü. Hâlâ yapılacak bir sürü işim vardı. Kar yağmış. Mektubunda taşınmayla ilgili bir söz bile yoktu. Đlk olarak Asta'nın yatak odasında.. Onunla mülakata gelen çeşitli gazetecilere hiç aksatmadan. kabarık bir eteklik içinde olağanüstü şişman ve çirkin bir kadın! Masasının üzerinde bir defter vardı. içerde Mor'un da doğumundan önce çekilmişe benzeyen eski bir fotoğraftan (tabiî sepya) başka bir şey yoktu. Zavallı anneciğim. Ya da en azından öyle sanıyordum. Aynı zamanda da gördüklerimi okumak istemiyordum. Kendimi son derecede suçlu hissettim. en son yazı yedi yıl önce eylülde yazılmıştı. ama bunları ay sonuna kadar tamamlamam söz konusu değildi. Tabiî içine baktım. bir işe yaramayacağını anladım. Swanny'nin günlükleri bulur bulmaz hemen anladığını söylemem gerekir. Cevabını alana kadar iki hafta geçti. Anlaşılan Mor'un da çekmeceden haberi yoktu. daireme taşınmadan önce onunla "birkaç gün" geçirmeyi önerdim. daha ilk satırlarda büyük bir edebiyat şaheseri ile karşı karşıya olduğunu gördüğünü anlatacaktı. can sıkıcı bir mutsuzluktu. Bunu daha sonraları da kabul edecekti.bir bağ olarak görüyorum. Bulduğu son günlüktü. Bu düşüncemin yanlış olduğu sonradan anlaşıldı ya. belki de onu yalnız bıraktık. daha sonra eskiye doğru ilerlemeye başlamıştı. gerçekten de kim olduğumu öğrenmeyi umuyordum. gelen mektubunda neyi nasıl düşünürsem sevinerek kabul edeceğini söylüyordu. birinin ötekinden daha çıkık olduğunu fark edip çekince. günlükleri okuduğu zamanki hisleri biraz daha karışık olmalıydı. elimdekiler özeldi. Öfkeyle kameraya bakan. gizli bir bölme buldum. Gerisini okumadan da elimdekinin bir günlük olduğunu anladım. yazı masasının üzerinde duran defleri bulmuş. Boston ve çevresi buz gibiydi. yine de bir sayfa açıp 1967 tarihini görünce.
Hepsi de Danca.Tıp doktoru değilim.Đkinci mektup çok daha kısaydı. evli bir çiftin yanında bekâr üçüncü olmayı çok denemiş.Bir şey söylemiş olmak için. Sonunda Sellway bütün günlüklerin olduğu yere. yani üniversitede bunu okudum. Anladığım kadarıyla o günlükler. Güldü. oysa ben doktora yaptım. Ne kadar olağanüstü. Karısı da orada olacaktı. Bu da konuyu sizi neden aradığıma getiriyor.Maalesef. sonra da haklı olarak sordu: "Öyleyse neden sordunuz ki?" . Annem. Annem tıp doktoru olmamı isterdi. altmış üç tane. Swanny ikinci mektupta sadece şunları yazmıştı: "Mor'un günlük olarak kullandığı bir sürü defter buldum. Bir hafta sonra buluşmayı kararlaştırdık. daha bilmiyordum. yanılmıyorsunuz. yani annemin bana Danca öğretmemiş olması. Beni hep biraz rahatsız ediyordu. Burada en aşağı yüz binlerce kelime var. yani okur yazarım da demek istiyorum. hiç olmazsa olacağım sanıyordum.Doktor olduğunuzu sanıyordum. Đskandinav dilleri ve edebiyatı. ama bunu yapamazdım. Onu karısından boşatmaya niyetim olmasa da Mrs. Bir süre Paul Sellway'in de kim olduğunu düşünmek zorunda kaldım. Soruma cevap vermesini beklemediğimi söyledim. Londra Üniversitesi'nde ders veriyorum. güçlüğünü yaşamıştım. Herkese doktor olduğumu söyler. ben söylenecek bir şeyler bulmaya çalışırken yeniden konuştu: . Swanny'nin tavan arasını temizlerken buldukları konusunda tüm ayrıntıları öğrenmem için Đngiltere'ye dönmem gerekti. benim doğumumdan önce yazılmış! Bütün defterler yaş. Aslında annem kendi annesini korkutmuştu. Đngiliz olmalısın" derdi. buruş buruş ve rutubet lekesi kaplı. Paul Sellway. Anlaşılan bir çıkış arayan bazı duygularım var.Ama ben iyi konuşurum. Neyse. Annem Danca konuşamıyordu. .Hayır. dedim. Bu benim işim. Şaşırmış gibiydi. Sellway'e karşı hiçbir olumsuz duygum olmasa da. Willow Caddesi'ne gelmeyi kabul etti. Evlerine yemeğe davet etti. Belki de bu gece bu rolü oynamam gerekecekti. Mor'un günlük yazması. kim inanırdı? Defterleri saydım. . "Eğer Đngiltere'de yaşıyorsan. ya sizinkiler? . Belki de yanılıyorum? . değil mi?" Roderick Caddesi'nde yemeğe gitmek üzere hazırlanırken telefon çaldı. . birincisi 1905'te.Danca öğrettiler mi? . büyükannemin Danca konuşma izni yoktu.Ne. daha henüz yayınlanmamış olanlarıyla ilgili yardıma ihtiyacınız var. Mektubunuzdan böyle bir isteğiniz olduğunu çıkardım. benimkiler? . Bir an sustu. sayfaların iki yüzü de yazı dolu kalın kalın defterler.
en az ellisinde olduğuna karar verirdiniz. şarap nefisti. Aubrey? Kapıyı bir kadın açtı. Eğer çok içmeseydim. Aynı tema elbiselerinde de görülüyordu. Yemek harika. Bilmiyor muydunuz? . Tabiî onu görmek istiyordum. Bir atasözü "Bir insanın başına ne gelirse kendinden gelir" der. bunu anlarsınız umarım. V yaka örgü kazak. Ama yine geri çevrildim. değil mi. koyu renk kravat. Resmî. Şaşırmış gibiydi. işte o kadın içeri girmeme izin vermedi Mrs. Siyah kadife kayak pantolonu.Ama gittim. Aubrey? Telefonu ben açtım. o gece yanıldı. Ona gösteriş yapmak için falan değil. böylelikle onunla bir daha görüşme zorunluluğundan kurtulmak için.Sizin bunu biliyor olmanız lazım. bunları çoktan aşmıştım. kuşkusuz bir çeşit saklamaydı. . banyo ise ağaçlara. Yani. O sözü kim söylemişse. size söylemesini beklerdim. sonunda Cary'nin işini halletmek istediğime karar verdim. Anlaşılan o gün ortalıkta olan öteki Swanny'ydi.Onun çevirileri inceleyip günlüklerle karşılaştırmasını ya da eksik sayfaların çeviriden sonra koparılıp koparılmadıklarını araştırmasını neden bu kadar istediğimi merak ediyordum. büyükbabasının ölümünden sonra hiçbir ilişkilerinin kalmadığını. cenazede de vardı. Sonra çok ilginç bir şey oldu. Alçak divanların üzerleri gümüşî renkte yastıklarla kaplıydı. beyaz gömlek. . hatta belki de adresini bile bilmediğini söylemesini bekledim. "Kendini iyi hissetmemek". işaret parmaklarına benzetilmek istenen penislerle doluydu. Gordon'un üzerinde her günkü yaz kıyafeti olduğunu sandığım şeyler vardı. Yazın tam ortası. Sadece ona (mümkünse mektupla) bir oldubitti göndermek. duvarlarda da kaslarını Medici mezarlarındaki heykelciklerden almışa benzeyen çifte cinsiyetti insanların pembe mor akrilik resimleri asılıydı. değil mi. Çok şaşırdım. Neyse. Đtiraf etmeliyim ki kendimi hakarete uğramış görmedim. Kjær'in kendini iyi hissetmediğini. kulelere. Onu görme imkânı bulamadan konuşurken sesinden duyduğunuz bilgiçliğinden.Neden gidip onu hiç görmedin? Swanny'nin sadece büyükhalası olduğunu.Willow Caddesi'ne mi gittin? Swanny'yi mi gördün? Aubrey'ye döndü. kınama olarak algılayacakları soruları soramazdım. Yeşil cam masaya oturup yemeğimizi siyah porselen takımlarda yedik. Aubrey de gülümseyerek omuzlarını kaldırdı. Aubrey dizlerimize üzerinde Michelangelo'nun Davud'u bulunan siyah peçeteler örttü. gri flanel pantolon. sanırım hizmetçisiydi. Asta'nın evde kalmış kız olarak adlandıracağı sesinden.) Bir düşüneyim. .Bir hafta sonra yeniden denedim. . geleneksel ve dürüst Gordon kızıl siyah duvarlı bir dairede oturuyordu. elinde örgüsünü taşıyan Swanny. yine de geldiğimi bildireceğini söyledi. pantuflaları ve kırışık çoraplarıyla dolaşan. Raffaello öncesi dönemden portreler kolajı siyah bir tişört. kesinliğinden. Mrs. Elkins'in Gordon'u neden içeri almadığı anlaşılıyordu. ama aynı zamanda da ona size sorduğum soruları da sormak istiyordum. ilk gittiğimde aşağı yukarı bir yıl önceydi. bir de yaklaşık yirmi yıldır görmediğim bir giyim. (Kuru kuru öksürdü. ama istenmediğim sonucuna vardım. . kolsuz.
. kararlaştırdığımız gün evine gidip kapıyı çaldık. Swanny'ye bu soruyu sorardım. dedi Aubrey. Swanny memnun oldu. Bize annesi ile babasının bu evde yaşadığını. eğer Aubrey kız arkadaşım ya da karım (istersen buna erkek arkadaşım ya da kocam da diyebilirsin) olsaydı. bir çarşamba. yeğenini çaya davet eden bir büyükhala. bitirince bana da göndereceğini söyledi. evimi paylaştığım erkek olan arkadaşımı.Ama göndermedi. Defterime bakmam gerekir. . daha sonra da eve döndük. . Aubrey'nin doğum gününden bir gün önce. Bak Ann. evin büyüklüğü karşısında şaşırdığımızı söylemeliyim. Bana telefon etti ve keşif gezisi olarak adlandırdığı bir yolculuğa davet etti.Yani arkadaşımı da getirebilir miyim dedim. gülümseyerek. . ama Aubrey'nin arabasıyla yolculuk etmenin daha keyifli olacağını düşündük. . harika bir çaydı. çünkü Mrs.Tabiî gittim. Biz her şeyi olduğu gibi kabul etmeyi seviyoruz.Ne kadar uygun bir davet. değil mi Aubrey? Đçeri girip alt katta oturan. Bize hiçbirimizin fazla ciddiye almadığı bir hayalet hikâyesi anlattı. ama krizin 13 ağustosta geldiğinden eminim. .Gittin mi? . çok da yıpranmıştı. çaya gelip gelemeyeceğimi sordu.Hackney'deki o eve. Aubrey? Aubrey başını salladı. 12 ağustos. Yolculuk nereye? diye sordum. göndermedi. Tabiî ev katlara bölünmüştü ve nasıl söyleyeyim. Bana bir soyağacı yaptığını.Bu dediklerin. Şimdi işin ilginç bölümüne geliyoruz. .Tam tarihini söyleyebilirim. tabiî gibisinden bir cevap verdi. Tabiî hemen "evet" dedim ve arkadaşımı da beraber getirip getiremeyeceğimi sordum. Bundan daha uygun bir davet olabilir mi? . Neredeyse bana oturduğum yerde rahat olup olmadığımı sormasını bekliyordum. tere sandviçleri falan. çok eski usul. telefon numaramı hizmetçiye bırakmıştım. ne zamandı Gordon? . dedi Aubrey. Olağanüstü şaşırmış ve çarpılmıştım. Swanny ilk kalp krizini ağustosta geçirmişti. Elkins tarihle bağlantılı uğursuzluktan söz etmişti. Swanny taksiyle gitmeyi önermişti. Bütün samimiyet Gordon'dan geliyordu. Đlk gittiğimde. şimdi kendini daha iyi hissettiğini söyledi.Swanny Teyze aradı. insanların da her şeyi olduğu gibi kabul etmelerini istiyoruz. değil mi. Macera gibi bir şeydi. Günlükleri okumadığımı ona belli etmemek için oldukça çabalamam gerekti. yukarıdaki katları da çekip çeviren adamla konuştuk. kendisinin de burada doğduğunu söyledi.Evet. Gözlerini kırpıştırdı. Daha önce beni evinde göremediğine çok üzüldüğünü. Swanny Lavender Grove'a giderken neden bana haber vermemişti? Neden Gordon .
Olağanüstü uzun boylu. 16 ekim 1905 günü toplanan mahkeme heyetine Yargıç Edmondson başkanlık ediyordu. peşinde üç yardımcısıyla birlikte girdi.Westerby'ye başvurmak zorunda kalmıştı? Aubrey konyak önerdi. Telefon edip bir taksi çağırdığımda geç olmamıştı. Gordon'un sorularını becerebildiğim kadarıyla cevaplamaya çalıştım. yönettiği davalarda sessizlik uygulamasıyla tanınır. görünüş olarak ufak tefek. Özellikle o ünlü sesi kadife kadar yumuşak. neredeyse kandırıcıydı. ikincisi bir sürahi su ve iki bardak. mahkemeden önce de suçlamayı kabul etmemişti. On dördüncü bölüm Alfred Roper'ın mahkemesi Alfred Roper'ın karısını öldürmekle suçlandığı duruşma Mr. zekice ya da sıkıcı sorularla davarın ilerlemesine engel olmak yerine. üç aspirin aldım. çünkü varlığıyla çevresine o denli hâkim. korkunç bir baş ağrısı ve çarpıntısı bir yürekle uyandım. Richard Tate-Memling oturuyordu. De Filippis mahkeme salonuna. Yaz tatillerinden konuşmaya başlamışlardı. Swanny'nin sözünü ettiği soyağacını arayıp bulabilir miydim? Arada. Mahkeme Başkanı Lewis Wilford Edmondson. Tate-Memling gerçekten de ufak tefek bir adamdı. Đddia Makamı'nda da Mr. Đçtiğim şarap ve konyaktan hemen derin bir uykuya daldım. Roper 27 temmuz ya da o günlerde karısı Elizabeth Louisa Roper'ı gırtlağını keserek öldürmekten yargılanıyordu. dikkatle dinler. üçüncüsü de şişme bir yastık taşıyordu. Roper Davası'ndaki kadar ustalıkla kullanıldıkları başka bir örnek olmadığı söylenebilir. Howard de Filippis'in Old Bailey olarak bilmen adalet sarayı binasında en son göründüğü davalardan biridir. Diğer hukukçuların sıkça yaptığı gibi. delici parlak bakışlı iri bir adam olan Mr. tatili Danimarka'da geçirecek. kabul ettim. Mr. on bire çeyrek falan vardı. Işığı yaktım. saat tam üçte. Yardımcılardan biri bir demet mendil. Bu aksesuarlar ünlü avukat tarafından meslek hileleri ya da şaşırtma olarak kullanılacaktı. sesiyle de duruşmaya katılanlar üzerinde o kadar etkiliydi ki. duruşmaya baskıcı bir soğukluk kazandırır. ses tonu da hayat sahnesinde yer alan bir oyuncuya yakışır gibiydi. her zamankinin aksine. yatakta doğrularak Donald Mockridge'in Alfred Eighteen Roper'ın Merkezî Ceza Mahkemesi'ndeki duruşmasının kayıtlarını okudum. Westerby ve Kastrup atalarının köklerini araştıracaklardı. . kısa süre sonra boyunun kısalığı unutulup gidiyordu.
Baba oğul 17.15 trenine yetişmek üzere bir atlı arabayla Devon Villa'dan ayrılıp Liverpool Caddesi Đstasyonu'na doğru yola koyuldu. Sanığın Cambridge'e hareket günü gelip çatmıştı. Sanığın Devon Villa'da karısı. konuşmasına başladı.20 trenine bindiler. Mrs. Ancak sürekli ilaç tedavisine rağmen. Roper'ın ölümünün nedeni gırtlağının bir kulağından diğerine kadar kesilmiş olmasıydı. Evlilikleri yürümüyordu. Kadının gırtlağını ekmek bıçağıyla kesti. Sanık daha sonra Hackney'de Navarino Caddesi'ne dönerek. hele hele hiçbir cinayet öldürdüğü karısından doğmuş oğluyla birlikte yeni bir hayata götüren bir tren yolculuğu ile noktalanmamıştır. gözlerini mutlak bir sessizlik içindeki salonda gezdirdikten. Başı . sanık ve oğlu 27 temmuz öğleden sonra saat 16. Elizabeth Roper'ın cesedini 4 ağustos cuma sabahı. Elizabeth Louisa Roper adlı evli bir kadının cesedi. Mahkeme birazdan.sözlerin kısa kesilmesinde ısrar eder. davanın büyük bir bölümünde sessiz kalır. konuşmadan oturan yargıca da bir göz attıktan sonra. Đddia makamının tanıkları Dr. Davanın çok önemli bir dava olduğunu. üst kata çıktı ve para kutusunu aradı. Mrs. Roper hâlâ sağlıklı ve hâlâ canlıydı. Mrs. Aynı hikâyeyi. Bu nedenle belirli kimyasallar konusunda önemli bir deneyimi vardı. onun cesedinin hemen yakınında da annesinin. 4 ağustos cuma sabah saatlerinde. kente 21. Thomas Toon tıp doktoru olduğunu. Roper ölmemişti. sanık altı yaşında bir çocuk oğluna genellikle saatinin kösteğine taktığı ve içinde dört altın bulunan para kutusunu evde unuttuğunu söyledi. Cambridge'e giden 20. Navarino Caddesi'nde. Kuşkusuz bu tedavinin amacı. Mr. karısını ona verdiği ilâcın etkisinde uyur buldu. Yatak odasına girdiğinde. bir buçuk saatlik bir aradan sonra yine arabayla istasyona döndü. bulunduğunda en az bir haftadır ölü olduğu sanılıyordu.30 sularında Cambridge'e giden 17. Cesedin yatış şekli (ona göre) uyuyan bir insanın normal yatış biçimine uyuyordu. Maria Sarah Hyde'ın cesedi bulunmuştu.40'ta vardılar. Üstelik bir hafta sonra kocasının peşinden gitmekten. Ne ki istasyona vardıklarında. Mrs. Navarino Caddesi üzerindeki Devon Villa'nın ikinci katındaki bir odada Mrs. Cambrîdge'de yeniden bir arada olmaktan söz ediyordu. Jürinin görevi Elizabeth Roper'ın bir cinayete kurban gittiği davada son kararı vermekti. Hiçbir cinayet önünüzdeki kadar soğukkanlılıkla tasarlanıp düzenlenmemiştir. Hackney'de. Roper'ı ölüme götürmekti. Đddia makamının görüşüne göre. 1905 ilkbahar ve yazı boyunca karısına altı ay süreyle ve düzenli olarak sıkı denetim altında verilmedikçe son derece zehirli olan bir hidrobromid tedavisi uyguladığını duyacaktı. çocukları ve evde oturan çeşitli insanlarla birlikte hayatını anlattı. Ancak Mrs. Roper da karısından ayrılıp oğluyla beraber ülkenin başka bir bölgesinde yaşamak istediğini söylemişti. Đçişleri Bakanlığı'nın resmî araştırmacılarından biri olarak görevlendirildiğini söyledi. eve dönüp onu alması gerektiğini anlattı. jürinin ciddi dikkatine gerek duyulduğunu söyledi. Sanığın bir eczacı olduğunu söyledi. oğlunu ve bavullarını emanet ettiği hamala ve onu istasyona getiren arabacıya da söyledi. kayınvalidesi. yeniden bu unvanı kazanmaya can attığını anlattı. ama Mrs. Devon Villâda muayene etmişti.15 trenini kaçırdıktan sonra. Hyde doğal nedenlerden ölmüştü ve ölümü şu anda mahkemeyi ilgilendirmiyordu. Tate-Memling.
. Hem atardamar hem gırtlak borusu hem şah damarı hem de nefes borusu omuriliğe kadar kesilmişti. Toon bu bölümde vücuttaki bazı organların sağlıklı olduğunu. örneğin tımarhanelerde gemleyici olarak da kullanılmıyor mu? . doktor geldiğinde tamamen kurumuştu. Dr. öyle değil mi? . Roper'ı öldüren hidrobromid değildi. neler içerdiğini anlattı. ama cinayetin cesedi görmesinden yaklaşık bir hafta önce gerçekleştirildiğini söyleyebilirdi. sadece boyun kaslarınca tutuluyordu. Clarence Pond'u tanık sandalyesine davet ederek mahkemeye hidrobromidin özelliklerini anlatmasını istedi.Sorumu daha basit bir biçimde sormadan önce jüriden kelimelerimde gerekli olduğunu anlayacakları kabalık için şimdiden özür dilemek istiyorum. Daha sonra. Yara çok derindi. Hidrobromidin başlıca kullanım alanı bu mudur? Başlıca kullanım alanlarından biridir. Ölüm ani olmuştu. Mr. Pond'a şeker kavanozunu gösterdi.yastığın üzerinde. . ölüm anında ise hamile olmadığını belirtti. Đddia makamı daha sonra eczacılık uzmanı Dr. Her yerde kan vardı. öyle. ama eczacılık uzmanına soru sormak için ayağa kalktı. Bartholomew Hastanesi'nin morgunda cesedi daha ayrıntılı inceledi. Ölümcül doz beş ölçekti.) Araştırmaları sonucunda kavanozun içeriğinde yaklaşık iki yüz gram şeker ve yaklaşık beş ölçek hidrobromid bulduğunu açıkladı. sol kulak memesinden sağ kulak memesine kadar uzanıyordu. öyle. hidrobromid aşırı cinsel isteğe karşı. Sanığın kadını ne zaman öldürdüğünü kesin olarak belirleyememişti.Evet. zehirli olduğunu söyledi. Mrs. Ama onun görüşüne göre Mrs.Evet. Roper'ın en az bir doğum yaptığını. dalakta ve böbreklerde bir ölçek hidrobromid belirlemişti. Miss Florence Fisher'ın 4 ağustos cuma günü Hackney Polis . Çok derin bir kesikti.) Midede. Toon'a soru sormamıştı. (Dr. Kadının kendi kendini yaralaması imkânsızdı. kafa neredeyse vücuttan ayrılacak gibiydi.Dr. Pond. Dr. yüzü sakin ve endişesizdi. karaciğerde. St. De Filippis Dr. (Şeker kavanozu bir numaralı kanıt olarak sunulmuştu. Polis memuru Arthur Hood. Doktora göre kullanılan silah çok keskindi ve şiddetle bastırılmıştı. Yüksek dozda alındığında. Midenin incelenmesinden maktulenin son yemeğinden birkaç saat sonra öldürüldüğü sonucu çıkıyordu. kandan sırılsıklam olmuş çarşaflar. Polis. Omurlara kadar her şey kesilmişti. Hidrobromidin başlıca kullanım alanı. Pond hidrobromidin kimyasal formülünü açıkladı. Pond daha önce kendisine gösterilen ve içindekileri incelediği kavanozun bu kavanoz olduğunu doğruladı. aşırı cinsel istekleri bastırmak. ilk kesişten sonra maktulenin bağırıp çığlık atması mümkün olamazdı. Dr.
Sanık iki polis eşliğinde Londra'ya getirilip Hackney Polis Karakolunda taammüden adam öldürmekle suçlandı. polis memuru Dewhurst'le birlikte arka bahçeyi aradılar ve bir çiçek tarhının içinde. odanın pencerelerinin Devon Villa'nın arka tarafındaki bahçeye katına söyledi. Tate-Memling (sorusunun cevabını önceden çok iyi bildiğini belli ederek): .Hangi eli? . akşam saat altı sularında Kingsland High Street'teki araba durağında beklerken. Müfettiş Poole suçlamayı sanığın yüzüne okudu. Judd Sokağı'nda arabacılık yapan Samuel William Murphy. araba çığırtkanlığı yapan çocuklardan birinin Kingsland High Street'te yanına geldiğini söyledi.Mr. Daha sonra 8 ağustos salı günü Müfettiş Lawrence Poole'la birlikte sanığın oturduğu Fen Ditton köyüne gittiklerini söyledi. Hackney'de Dalston Caddesi'nden arabacı Robert Grantham. bahçeyi komşu bahçeden ayıran çite dayalı olarak bulunmuştu. Grantham. Mendil kandan ıslanmıştı. 27 temmuz perşembe günü saat 16. Çığırtkan ona Navarino Caddesi'nden Liverpool Caddesi Đstasyonu'na gitmek için bekleyen bir müşteri olduğunu açıklamıştı. müşterisini en son istasyona girerken gördü.Elinde bir yara vardı. kurumuş kan lekeleriyle kaplı büyük bir ekmek bıçağı buldular. . yanına gelen birinin Liverpool Caddesi Đstasyonu'na gitmek istediğini belirttiğini söyledi. kendi bulduğu bıçak olduğunu doğruladı. oğlunu ve bavullarını bir hamala emanet ettikten sonra Mr. King's Cross'ta. Roper'ın cesedini gördüğünü. ikinci kattaki bir yatak odasında Mrs. müşterinizin kim olduğunu biliyor musunuz? Biliyorum diyemem. ayrıca ceketinin kolunda da kan lekesi vardı. ama kim olmadığını söyleyebilirim.Yarayı gördünüz mü? . Tutuklunun yanında bir de çocuk vardı.Karakolu'na verdiği bilgi üzerine Devon Villa'ya gittiğini anlattı. memur Hood da sanığın ifadesini yazıp imzalattı. müşterisi şimdi tutuklu olarak mahkemede bulunan Alfred Roper'dı. Mr.30 sularında. bu haliyle üst kat pencerelerinden birinden atılmışa benziyordu.Adamda ilgi çekici bir şey yok muydu? . Tate-Memling: . Bıçak eve yakın olan çiçek tarhında. Arabacıya beklemesini söylemedi. polis memuru Hood kendisine gösterilen bıçağın.Hayır. Murphy'den onu tekrar Navarino Caddesi'ne geri götürmesini istemişti. Đstasyona vardıklarında sanık para kutusunu unuttuğunu hatırlamış. O müşterimin siz ya da Lord . Ekmek bıçağı kanıtların arasındaydı. Daha sonra. . Mahkeme salonundakilerin içinden müşteriyi tanıdı.Bunu söyleyemem. Mr. Adamı istasyona götürdü. çünkü mendilini eline sarmıştı.
. Söylediğinizi tekrarlar mısınız.Neyi tekrarlar mıyım? .Bu gibi olumsuz kimlik tespitlerinden kaçınmalısınız.Ama ellerine dikkat ediyorsunuz? . ama eline sardığı mendili hatırlıyorsunuz. Lordum. Daha önce. Benim kadar çok yüz görürseniz. Mr. Emin değilim. Alçak sesle bir mendil istedi. Müşteriniz burada sanık olarak gördüğünüz kişi.Özür dilerim. Mr.Cenapları olmadığını söyleyebilirim. Grantham.Bir adamın yüzünü unutuyorsunuz. buluştukları çeşitli zamanlarda Roper'ın ona mutsuz evliliğinden söz ettiğini anlatmıştı. müşterilerinizin yüz özelliklerine bakmamaya başlarsınız. Smart'ın tanık sandalyesine oturması dinleyiciler arasında bir dalgalanmaya yol açtı. belki de oydu. mahkeme salonunda görebiliyor musunuz? . . Aradan çok zaman geçti. De Filippis'in sanığı n en iyi arkadaşı olup olmadığını sorması da salonda şaşkınlığa neden oldu. Ona pek dikkat etmedim. tanık ifadesinde. Alfred Roper mıydı? Bilmiyorum.Bazen ederim.Siz onun içindeki en derin sırlarını açtığı dostu değil miydiniz? Mr. ama yaşlı da değildi. sanık Alfred Roper olup olmadığını sormuştum. . Mr. Genç birisi değildi. Lordum. Nisan 1905'te bir gün . .Size müşterinizin. De Filippis. Đddia makamının son tanığı.Size tek söyleyebileceğim. ona en üstteki mendili uzattılar ve bardaklardan birine su doldurdular. Teşekkür ederim. . onun olup olmadığını bilmiyorum. karşı sorgulamada: . Smart bunu kabul etmek zorunda kaldı. Mendili hatırlıyorum. Mr. Mr. De Filippis bu sırada gürültüyle aksırdı. Fulham'da Lillie Caddesi'nde oturan ve Alfred Roper'ın en iyi arkadaşı olan John Smart'tı. Grantham? .27 temmuz günü arabanıza müşteri olarak binen adamı burada. Mahkeme Başkanı Edmondson alışılmadık biçimde araya girdi: .Belki.
O görüşmelerinde sanığın Cambridge'de bir eczanede boşalacak yöneticilik işinden söz ettiğini anlattı. Smart'a kızı Edith'in kendi çocuğu olmadığından şüphelendiğini açmıştı. Smart'tan devam etmesi istendi.Peki ama.Bunu o zaman söylemedi. Bu bir ahlaksızlıktan da öte.Neyin farkına varmasın diye? . yine 1905 nisanında başka bir sefer. . Smart'a karısı Lizzie'nin karşısına kim çıksa birlikte olabileceğini anlatmıştı. sanığın hemen başvurmasını önerdiğini belirtti. Mr. tanışmıştım.Zehir olduğunu biliyordum.Nasıl tedavi ediyordu? . Bu anlattıkları nedeniyle çıkan gülüşmeler hemen mahkeme başkanı tarafından susturuldu.Ona ilaç verdiğinin. Sanık. bir hastalıktı. Smart'a göre Roper karısının kendini aldattığına inanıyordu. Mr.Evet. De Filippis. Karısına hidrobromid verdiğini söyledi. Mr. özellikle hidrobromid ve hidrobromidin zehir olarak tanımlanması çevresinde dönecek şiddetli bir sorgulama bekliyordu.Hayır bilmiyordum. karısını ve kızını terk etmek.Cinsel duyguları bastırıcı olarak kullanıldığını biliyor muydunuz? . oğluyla birlikte Cambridge'e giderek yeni işine boşanmış bir erkek olarak başlamaktı. ama savunma avukatının soruları kısa sürdü: . Smart bunun çok iyi bir fırsat olduğunu söylediğini. Elizabeth Roper'la tanışmış mıydınız? . Ancak Alfred'in niyeti başkaydı. Lordum.Leicester Meydanı'nda ABC Çayevi'nde bir araya gelmişlerdi. Mr. ama ben bilmiyordum. Karısı farkına varmasın diye hidrobromidi çaya koyduğu şekerin içine karıştırıyordu. . Smart sorulan sorulara cevap verirken. . . bardağından bir yudum su içen Mr. Böylelikle sanık ailesini kayınvalidesinin kötü etkisinden kurtaracak ve yeni bir hayata başlayabilecekti.Evet. kendisinden yerine getiremeyeceği isteklerde bulunduğunu. Hidrobromidin özelliklerini biliyor muydunuz? . Smart'a karısının. sanık da karısını tedavi ediyordu. daha sonra söyledi mi? . Mahkeme. bu nedenle de kurtuluşu başka erkeklerde aramak zorunda kaldığını anlatmıştı.Mrs. Lordum. her zamanki gibi kent merkezindeki kiliseleri gezmek üzere buluştuklarını anlattı. Smart'a sanıkla olan dostluğunu sordu. . Yavaş yavaş ayağa kalkan. o da öyle söyledi. Onun niyeti.
Kişiliğinde en ufak bir leke. değerli Jüri Üyeleri. Birkaç saniye sonra konuşmasına devam etti: . onun hakkında ileri sürülenleri doğrulayacak biçimde eğilimler gösterdi mi? . size son günlerde yaşadıklarının hikâyesini dürüstçe anlatacak bir masumdur. hiç. Sorunun ve cevabın neden olduğu gülüşmeler. Savunmanın açış konuşması Mr." Burada Mr.Onunla birkaç kere mi karşılaştınız? . Karşısına "kim çıksa birlikte olacağı" söylenen kadın John Smart'ı baştan çıkarılacak kadar çekici bulmamıştı. düzeni bozuk çağımızda talihin bir aile babasına ve ekmek parası peşinde koşan birine vurabileceği en ağır darbeleri yemiş bir adam göreceksiniz: iyi para kazandığı ve sevdiği işini kaybeden.Evet. Mr. evet.Hayır. Benim erken geldiğim. açık bir kitabın sayfası kadar . Lordum. sadık karısı ve desteği olması gereken kadının hafifmeşrepliğine katlanmak zorunda kalan bir adam.Şimdi sanığı ve tanıklarımı çağıracağım. sanığın karısına uyguladığı tedavi sonucunda ortadan kalkmıştı. Onunla ölen kişi arasındaki sorun. kafasını biraz öne eğdi. De Filippis amacına varmıştı. Đkinci olarak bu cinayetin 27 temmuz akşamının başlarında işlendiğini kesinlikle kanıtlanmak zorundadır. Roper'la baş başa kaldığınız da oldu? . Bu adamı tanık iskemlesine oturtacağız ve siz yaralı bir adam. Smart aşağılanmış bir adamdı. Göreceğiniz adam. Herhalde bazen Mrs. Ama göreceğiniz adam. Temiz bir mendil alarak ağzını örttü. en küçük bir leke belirtisi bile yoktur. Her şeyden önce suç aletinin sanığın elinde bulunmuş olduğu kesinlikle kanıtlanmak zorundadır." Yargıç Edmondson: "Burada jürinin önüne götürülecek bir dava olmadığını söyleyemem. anlatacaklarını değerlendirmek de siz jüri üyelerinin görevi olacak. De Filippis: "Lordum. sizden sanığın mahkemeye sunulan kanıtlar nedeniyle daha fazla sıkıntıya sokulmasına izin vermemenizi talep ediyorum. burada jürinin önüne götürülecek bir dava olmadığı kanısındayım. Üçüncü olarak.o zaman bir erkek olarak size. Jürinin burada sadece bir kuşku hakkında karar vermek üzere toplanıp toplanmayacağı Lordumun görüşüne kalmaktadır.. sanığın daha eve varmadığı zamanlar. bu nedenle de iddia makamının tanıklığını bile kabul etmişti. böyle bir şeyin tekrarında salonu boşaltacağını bildiren yargıç tarafından susturuldu. sanığı n cinayeti işleme amacı belirtilmemiştir. Alfred Roper'la ilgili her şey.Bütün bu günler boyunca Alfred Eighteen Roper dürüst ve çalışkan bir adam olmuştur. Kanun suç kanıtlanana kadar sanığın suçsuzluğunun esas olacağını açıkça belirtmiştir. Son günlerde yaşadıklarına geleceğim.Bir iki kere. Mr. . talihin darbeleri karşısında eğilmiş bir adamdır. De Filippis dudaklarını ses çıkarmadan oynattı.O zamanlarda size -bu soruyu elimden geldiği kadar dikkatle sormaya çalışacağım. Roper tanık sandalyesine oturup kendinden söz edecek.
kocasının ardından gelecekti. ablasının yanında. Yaptığı tedavinin en azından olumlu sonuçlar vermeye başladığı bellidir. oğlu ve birkaç bavulla beraber Liverpool Caddesi Đstasyonu'na gitmek üzere arabaya bindi. her zamanki gibi masum ve güven dolu bir genç olarak. Önünüzde oturan ve bir adamın toplumumuzda işleyebileceği en ağır suçla. Hayır.duru ve okunaklıdır. Mrs. Roper oğluyla birlikte trene binerek Cambridge'e gitmeye. Londra'ya bir masum olarak geldiğini söylememe kim şaşırır? Londra'da. aynı arabayla Navarino Caddesi'ne geri döndü. Edmunds'taki evden ayrılıp şansını daha uzaklarda denemeyi aklından bile geçirmedi. kocasından başka erkeklerle para karşılığında ilişki kurduğuydu. Bir ilaç reklam şirketinde yöneticilik önerisi aldığında doğduğu Suffolk'tan çıkıp Londra'ya geldi. Cebinde evin anahtarı olmasına rağmen. Babasının zamansız ölümü. kendinden genç kardeşlerini bir ağabeyin görev duygusuyla yetiştirdi. Bu kitapta şifrelenmiş bölümler ya da açılmamış sayfalar yoktur. değerli Jüri Üyeleri kötü niyetli bir adamın yapacağı gibi kapıyı açmadı. ozanın dediği gibi amacına bir hayalet gibi yaklaşmak bir yana. Gençliğinde geçirdiği bunca sıkıntıdan sonra. günlük işinden dönüşte kendisine rahat bir ev. Ailesini Londra'nın banliyölerinden alarak Cambridge'in sağlıklı doğa ortamına taşıyacak. Oğlunu ve bavullarını bir hamala emanet ettikten sonra. güzel bir dinlenme yeri olacağına inandığı eve yerleşti. hastalık olarak niteleyecek kadar iyi niyetli yaklaştığı bir durumu düzeltmeye çabaladı. karısının davranışındaki sapıklığın nedenini de bildiğini düşünerek. karısına ve kayınvalidesine veda etti. Yine Londra'da her erkeğin yapması gerekeni yaptı. Roper bir hafta kadar sonra. Navarino Caddesi'ndeki Devon Villa'da yaşamaya başladı. Roper önce bir erkek. Ne var ki istasyona vardığında. Mrs. Şimdi 27 temmuz perşembe günü olanlara geliyorum. kentte kendisi ve ailesinin oturabileceği bir ev bulana kadar. Söz konusu günün öğle sonrası saatlerinde. çünkü karısından ayrılmak yerine. mutluluğunun da sahte olduğunu görmeye başladı. Bu eser temiz ve lekesizdir. Alfred Roper'ı daha on altı yaşından itibaren ailesinin geçimini sağlamaya. Yine de kazanacağı kesin bir boşanma davasına başvurmadan. her dürüst erkeğin beklediği gibi bir fazilet abidesi olmamasından dolayı onu kim suçlayabilir? Yine de onunla evlendi. Evlendiği kadının. burada da uzmanlığını kullanabileceği bir işte. kent yakınındaki Fen Ditton köyünde kalmaya karar verdi. karısı ve karısının annesiyle birlikte Hackney'de. geldiğini saklamaya çalışmak bir yana. O kadar ki. hepsini de kapsayacak yeni bir hayata adım atmanın planlarını yapmaya başladı. Roper ikinci çocuğunun kendinden olmadığından bile emindi. Bu kitap hepinizin evinizdeki kadınlara çekinmeden verebileceğiniz bir eserdir. onlara destek olmaya zorladı. müstakbel karısını arayıp buldu. Bu arada masumiyetini çoktan kaybetmiş olan Roper. açıkça ve basitçe kapının zilini çaldı. Annesi ölene kadar Bury St. komşular tarafından da dehşetle karşılanan gerçek. bir insanı öldürmekle suçlanan bu adam. kapıyı çaldı. bir eczane yöneticisi olarak çalışacaktı. Artık herkesçe bilinen. kendisine babasından kalan ve içinde ihtiyacı olan altınların bulunduğu değerli para kutusunu unuttuğunu üzülerek fark etti. . Roper'ın karılık görevlerini unuttuğu. böyle bir ev bulunur bulunmaz. Çaldığı zile de cevap aldı. Öyleyse kitabın ilk bölümlerinden bazılarını okuyalım. Zamanı gelince Mrs. Yaşlı ve sakat annesine bir kadın şefkatiyle baktı. sonra da bir kız çocuk doğurdu.
Eve sessizlik hâkimdi. Bu sonuca vardılar. Hiçbir yere bakmadılar. Đddia makamı kanıt olarak nitelendirilebilecek tek bir gerçek bile sergilemedi. bu korkunç cinayeti işlemiş olabilecek başka birini arama zahmetine girmediler Hayır. Lizzie Roper'ın ya da annesinin davranışlarını kınasa da bunun anlaşılmamasını sağladı. Mr. Roper'ı sevmiyor idiyse de bunu hiç göstermedi. kendi dalgınlığı yüzünden treni kaçıran birinden daha heyecanlı ve gergin değildi. ama kanıtlamadılar. Green'e göre Florence Fisher sağlıklı ve güçlüydü. Mrs. Bu ayrıntıları. Açık ve dürüst bir tutumla tüm gerçeği anlatma gayreti içindeydi. kapıyı açtı ve Mr. yalvarma ya da gürültü duymuş mu? Hiçbir şey duymamış. on üç yaşından beri Mrs. Miss Fisher yirmi dakika kadar sonra. Yaralı elini mendiline sardıktan sonra bir araba bulmak için durağa doğru yürüdü. Yürürken bir kaldırım taşına takılıp düştü. Sonunda.Miss Florence Fisher. para kutusunu almak olduğunu anlattı ve üst kata çıktı. Mrs. evlenmek üzere olduğunu da anlatmıştı. diğer yandan Roper'a karşı besleyebileceği en ufak olumlu duygularını da göstermedi. Kıvırcık kızıl saçları ve mavi gözleriyle uzun boylu. Hyde'ın hizmetinde çalışıyordu ve Devon Villa'ya Roper'dan kısa süre önce gelmişti. Navarino Caddesi'ndeki Devon Villa'da beklenmedik bir şeyler olduğunu ilk kez 12 ağustos salı günü. saat ona yirmi kala Cambridge'e vardı ve ablasının Fen Ditton'daki evine gitti. Polisin bu olayda uyguladığı yöntemleri ben şahsen anlayamıyorum. . hayır. Green buna ek olarak -belki de romantik öykülerden hoşlanan gazetenin isteğini kıramadığından. Liverpool Caddesi Đstasyonu'na geri döndü. ona destek olacak. Florence Fisher duruşma tarihinde yirmi üç yaşındaydı. evin hizmetçisi. Navarino Caddesi'ndeki eski bir komşunun. Bir kadını gırtlağını keserek korkunç biçimde öldürmekle suçlanan bu adam oğlunun ve onu emanet ettiği hamalın yanına geldiğinde tatsız bir şekilde yere düşen. sırtını yaslayacağı kaya gibi sağlam duracak adam. Evdeki sessizlik. Aynı tanık. iddia makamı adına tanıklık etseydi. eli yaralandı. değerli Jüri Üyeleri. sokak kapısının yavaşça kapandığını duyana kadar sürdü. onunla konuşmak için ablasının evine gelen polis memurlarından öğrendi. Roper Kingsland High Street'teki araba durağına kadar yürüdü. çalışmaktan yılmazdı. Miss Fisher sanık üst kata çıktıktan sonra çığlıklar. Söyledikleri açıktı. hiç zaman kaybetmeden toplumumuzun üzerine kara bir gölge düşürebilecek bir sonuca vardılar ve bir kadını öldürmesi en akla yakın kişinin aslında onu koruyacak. yine bu denli önemli olacaktı. sağlam yapılı genç bir kadındı. önyargıdan uzaktı. düşerken kendini korumak için uzattı. Bu durumda her sağlağın yapacağı gibi sağ elini öne doğru uzattı.Florence Fisher'in nişanlandığını. Savunmanın tanıkları Kuşkusuz savunmanın en önemli tanığı Devon Villa'nın hizmetçisi ve aşçısıydı. Roper'ı kendi evine aldı. Roper geliş nedeninin. yani kocası olacağına karar verdiler. Cora Green'in Hyde-Roper evi konusunda Star gazetesine anlattıklarından öğreniyoruz. Bazı kanıtları dışlayıp bazılarını ortaya sürerek Roper'ı modern çağın en korkunç cinayetlerinden birinin suçlusu olarak göstermenin yanına bile yaklaşamadı.
Mr De Filippis Florence Fisher'a Devon Villa'da ne zamandan beri çalıştığını. Hyde'ın tek başına kalacağını. Miss Fisher. ve Mrs.Bize Mrs. Mrs. Roper öğleden sonra yanıma gelerek 2. Roper'ın kendini iyi hissetmediğini. Yılbaşında evlenmeyi umduğum için yeni bir iş aramadım. Mr. bana ayın sonundan itibaren işimin sona ereceğini söyledi. . Hyde Mrs.Devon Villa'da kalmaya devam ettim. bu nedenle bir daha karşılaşamayacağımızı söyledi. Hyde dışında tüm ailenin kuzeye taşınmak üzere olduğunu.. bu nedenle de bir hizmetçiye gerek duymayacağını söyledi.Evet.Lütfen Lord Cenaplarına hitap edin. Lordum. Roper. efendim. sadece kısa süre sonra dedi. . Mrs. ayaklanıp itiraz etmek üzereydi ki savunma avukatı konuşmaya başladı: . böylece de Mrs. Lütfen mahkemeye 27 temmuz perşembe günü olanları anlatın. . Hyde'ın dediklerini değil. Hyde'ın size söylediklerini anlatmamanız lazım. Ne zaman olduğunu söylemedi.Ayrılmak istemiyordum.. .5 şilin verdi. Roper'ın. şimdi de Kuzey Londra'da Stanford Hill'de Mr. Ben de Mrs. Hyde'ın size söylediklerinin sonucunda ne yaptınız? .. Edward'la birlikte. . görmedim. böyle durumlarda hep yaptığı gibi bebekle kendinin ilgileneceğini. De Filippis Miss Fisher'ı uyarmadan önce uzunca bir süre bekledi.Hayır. Mrs. siz ne yaptığınızı anlatmalısınız. görevinin ne olduğunu sordu.. Hyde'la birlikte mutfaktaydım. .Nişanınızın bozulması nedeniyle evlenmeyeceğiniz. Mrs. Sanık yanınızda mıydı? . Mrs.Sanık yanınızda değilken. Yani Devon Villa'da kalmaya devam ettiniz. trenle gideceklerdi. Mrs.Evden çıkışını gördünüz mü? .O zaman ne yaptınız? . daha sonra mahkemeye ve jüriye 10 temmuz pazartesi sabahı olanları anlatmasını istedi. . 27 temmuz günü de oradaydınız? .Efendim Mr. o da bana dedi ki. Hyde'a gidip evde kalmama izin vermesini istedim.Evet. Summer'ın hizmetinde olduğunuz doğru mu? . Bunun nedenini jüri üyeleri anlamasa da Mr Tate-Memling hemen anladı.Mr. Mrs. Yeni bir işe başlamak üzere Cambridge'e gittiğini. Roper ve bebek bir süre sonra onlara katılacaktı.
. . bunları diğer yiyeceklerle birlikte tepsiye koydum.Hayır. Đyiyim. Miss Fisher? .Evet Lordum. Bu aşamada Mrs. Babasından kalmış. . Bana gümüş para kutusunu unuttuğunu söyledi. Hyde'ın size söylediklerinin sonucunda ne yaptınız? . Hyde için ekmek dilimlediğiniz bıçak olup olmadığını lütfen Lorduma söyleyin.Sonra ne oldu? . .Mrs. . . Bir kutu som açtım. Lordum. . . Roper oradaydı.Bıçağı kullandıktan sonra ne yaptınız? Musluğun altına tuttum. .Öyleyse Miss Fisher biraz önce size gösterilen.Kapı çalındı. O para kutusuna çok bağlıydı. Hyde çıkardı.Her zaman koyulduğu çekmeceye mi? . Roper'ın gırtlağının kesilmesinde kullanılan ekmek bıçağı Miss Fisher'a gösterildi. De Filippis sürahiden ikinci bir bardak su doldurdu. çaydanlık ve şeker kavanozunu da koydum. Mutfağa gitti mi? . gördüğünüzde de yüzünüzün solmasına neden olan bıçağın. ekmek tahtasıyla birlikte.Hayır. Lordum.Evet. daha sonra da kurulayıp çekmeceye yerleştirdim.Ekmek dilimleyip tereyağı çıkardım. genç kadının yüzü belirgin bir biçimde soldu.Hayır. Yanına bebek için süt. Tanığa bir bardak su içmek ya da oturmak isteyip istemediğini sordu.Beşi geçiyordu. Roper'a siz mi çıkardınız? . Mr.Evet. teşekkür ederim. .Ekmeği ekmek bıçağıyla mı kestiniz? . Kapıyı açtığımda Mr.. o akşam saat beşi biraz geçe Mrs.Neyi kastettiğini anladınız mı? . o bıçaktı. Tepsiyi Mrs. Onsuz gitmeyi istemezdi.Evet. Mrs.O sırada saat kaçtı.
Hyde'ın yaşlı bir kadın olduğunu da biliyordunuz en azından görüyordunuz. Florence Fisher daha sonra o akşamı ve ertesi sabahı anlattı.Mrs. Mr. Örtüleri mutfağa götürdüm.Gittiğini sanmıyorum. Mahkeme Başkanı Edmondson'un.Mrs. . yıkanacak örtüleri almak üzere yemek odasına gittim. Roper'ı ve Mrs.Gün boyunca hiçbirini görmedim." . Florence bodrumdaki mutfakta çocuğun kahvaltısını verdi. Hyde götürdü. Mrs. Daha sonra da hiçbirini görmedim.Mrs. De Filippis: 'Teşekkür ederim. Sabah saat sekize doğru Edith artık alışılageldiği gibi. Kaç yaşındasınız. Akşam saatlerinde hava çok sıcaktı. Hyde'ı görmediğinize şaşırmadınız mı?" Miss Fisher: "Hayır. Miss Fisher. . Mr. hatta herhalde çay fincanı da koyduğunuzu söylediniz. Roper'ın merdivenleri çıktığını duydum. savunma avukatının görüşüne rağmen davayı jüriye götürmeyi kararlaştırdığını ilk kez o anda anladılar. annesinin yanına gönderdim. Roper evden ne zaman ayrıldı? ." Mr. şaşırmadım. Hyde'ın isteği üzerine bir tepsi yemek hazırladığınızı. söyledim. annesinin ve anneannesinin nerede olduklarını söylemedi. biraz önce Lorduma Mrs. çaydanlık.Evet. .Yaklaşık on beş ya da yirmi dakika sonra. Lizzie Roper'ı ya da Maria Hyde'ı ne görmüştü ne de seslerini duymuştu. Miss Fisher? ..Mr. hatta bazen de öğlene kadar kalkmadıkları çok olurdu.O gün boyunca onları görmediniz mi? . Edith birkaç kelimeden fazla konuşamıyordu. süt ve şeker eklediğinizi. Mutfağa gidecek zamanı olmadı. Tepsiyi yukarıya kim götürdü? . Sabahın geç saatlerine. dışarı bir iskemle çıkardı ve arka bahçede oturdu. . Yargıç: "Çocuğun size söylediklerini anlatmamalısınız. Tate-Memling karşı sorularına başladı. Belki de mahkemede bulunanlar ve jüri. Gittiğini görmedim. Lordum.Miss Fisher. çünkü alışverişe çıkmak zorundaydım. kendi başına aşağıya indi. Lordum. Lordum. Hyde'ın kalbinden şikâyetçi olduğunu biliyor muydunuz? Biliyordum. . Yemek odasındayken. ama sokak kapısının kapandığını duydum. Çocuğu yukarıya.
çayınızı şekerli mi içersiniz? . çayına tepeleme üç kaşık şeker koyduğunu gördüm. koymaz mısınız? Koymam. Tate-Memling'in konuşmaksızın beklediği süre.30'da tutukluyu eve aldığınızda aranızda kayıp para kutusu konusunda bir konuşma geçti mi? . Mrs. . Miss Fisher. evet Lordum. Edward ise çay içmezdi. değil mi? . .Ona aramasında yardımcı olabileceğimi söyledim.. O zaman "Đşinin başına dönsen iyi olur" dedi ve bana yemek odasının kapısını açtı. Tate-Memling. Hyde'sa altmış yedi yaşındaydı. ben de örtüleri toplayıp yıkamam gerektiğini söyledim.Evet. benim yapılacak işlerim olduğunu tahmin ettiğini söyledi. Roper ne de Mrs. Tate-Memling'e çevirdi. efendim.Oh.Buna gerek olmadığını. . anlamadım.Söylediklerinizi günlük Đngilizce'yle ifade etseniz daha iyi olacak Mr. Hyde şeker kullanırdı. ölçü merakınızı ekmek ve tereyağından da uzak durmaya kadar vardırıyor musunuz? Mr. . . Roper şeker koyardı. . Öncelikle. çayını hep şekerli içerdi.Yirmi üç yaşındayım. bomboş bakan gözlerini Mr. Mr.Miss Fisher.Özür dilerim.Ama ölen kişi. Roper. . Tate-Memling'in kıvrak konuşması ve sözleriyle jüri üyeleri içinde eğitimli olanları zavallı bir ev hizmetçisine gülmek umudu geri tepen bir silah oldu.O ne cevap verdi? . efendim? . çaylarını şekerli mi içerler? . Ne Mr. siz yirmi üç yaşındasınız. kuşkusuz jürinin bu son söylenenleri iyice değerlendirmesini amaçlıyordu. yanımda da bir sözlük taşımamı beklemeyin.Sadece Mrs.Pekâlâ. siz çayınıza şeker koymuyorsunuz. .Öyleyse sorumu tekrar ediyorum. 27 temmuz saat 17. Mr De Filippis bir kahkaha olarak da algılanabilecek. inlemeye benzer bir ses çıkardı.Devon Villa'da yaşayanlar. Çayınıza şeker koyar mısınız. Sorumun çok ciddi olduğunu bilmenizi istiyorum. Mrs. Florence Fisher iddia makamının sözlerinden tekini bile anlamadı. söylediklerinizin ne anlama çeldiği konusunda en ufak bir bilgim yok. öyle değil mi? Miss Fisher. Tam yarım dakika bekledikten sonra boğazını temizledi ve devam etti.
ama mahkeme sizin uyku sorunlarınızla ilgilenmiyor.Ekmek bıçağını bir daha hiç görmedim. Çok sıcak bir gündü.Mr.Bilmiyorum..28 temmuzda da mı? . Hiçbir şey yemedim. Kendimi iyi hissetmiyordum. . . Mr.Ekmek bıçağının yerinde olmadığını ne zaman anladınız? . sertçe uyardı. Tate-Memling dimdikti. O akşam siz kendiniz bir şeyler yediniz mi? . otururken de duyulur bir nefes verdi.Özür dilerim. ayın 30'u pazar olmalı.Hayır. O gün açmadım. hiçbir yerde de bulamadım. .Hayır. sessizliğin ortasında yastığı şişirmeye koyuldu. (Mr.) Miss Fisher sorumu değişik bir biçimde sorayım.Biraz ekmek ve tereyağı yedim.Emin değilim.Bir daha ne zaman açtınız? Bilmiyorum. . Mrs. . . . ekmek bıçağını bir daha ne zaman gördünüz? . Hyde'a verdiğinizde saat öğleden sonra beşti. .Çocuğa ekmek verdiniz mi? . . Tate-Memling! Mahkeme başkanı. Evde kimse yoktu ya da ben öyle sanıyordum. Alışverişten döndüğümde. . Miss Fisher. Daha sonra bıçağı yıkayıp yerine koydum.. Pazar günü bıçağı aradım. Herhalde en azından birkaç saat sonra yatmaya gittiniz. bahçede. biraz da tereyağı aldım. Üzerinde ekmek ve tereyağıyla birlikte diğer şeylerin de bulunduğu tepsiyi Mrs.Size ilginç gelebilir Miss Fisher. Hyde'a ekmek ve tereyağını verirken kendim için de birkaç dilim kestim.Ertesi sabah kahvaltıda ekmek ve tereyağı yediniz mi? . Tate-Memling devam etmeden önce ona baktı.Lordumdan özür dilerim.Ekmek bıçağını koyduğunuz çekmeceyi açtınız mı? . hastaydım. hatırlamıyorum. Bu aşamada Mr. Sanırım dışarıda.Hayır.çıkardığı sesin bir aksırık olduğu ve yeni bir mendil gerektireceği çok geçmeden anlaşıldı. Önündeki tepsiden şişme yastığı aldı. . Bıçağı polis buldu. gidip yattım. Lordum. Lordum. De Filippis şişme yastığı iskemleye yerleştirip üzerine oturdu. o yulaf ezmesi yedi.
yaşamak için ruha da ihtiyacı olduğunu söyler. yemek odasına girdiğiniz an ile onun yukarıya çıkışını duymanız arasında ne kadar zaman geçti? . Oysa Miss Fisher sizden ekmek yemeden üç gün geçirdiğine. holde. Bir dakikalık bir sessizlik oldu. ee. . . herhalde bir günden fazla ekmeksiz yaşayabildiğinizi hatırlamazsınız.Hayır. Sanıyorsunuz. Söylemek istediğiniz bu. sizin de kabul edeceğiniz gibi bir insanın ana besinidir. değil mi? 27 temmuz saat beşten sonra bir daha aramamıştınız? . aramadım.Ekmek. . . Lorduma teşekkür ederim.Lordumun bağışlamasına sığınarak Miss Fisher -ve jürinin yararına.Çok gerekiyorsa. Tate-Memling anlamlı bir şekilde sustu. Tabiî onu göremiyordunuz. . değerli Jüri Üyeleri. 27 temmuz akşamından 30 temmuza kadar üç gün boyunca boğazından tek bir lokma bile ekmek geçmediğine inanmanızı istiyor. aç değildim. değerli Jüri Üyeleri.Yukarı çıktığını duydum. tutuklu neredeydi? Sanırım. Sonra devam etti: . yıkanacak örtüleri aldığınız sırada. . ama sanırım yarısından uzundu.Çok kısa bir süre. Sonunda Florence Fisher dakikanın yemek odasına girmesi ile Roper'ın merdivenden çıkışını duyduğu zamana göre çok daha uzun olduğunu söyledi.Yemek odasında. değil mi Miss Fisher? Kendimi iyi hissetmiyordum..Ama daha önce bıçağı aramamıştınız.bir dakika sessiz kalmamızı isteyebilir miyim? Böylelikle bir dakikanın ne kadar uzun bir zaman olduğu anlaşılacaktır.Bir dakikadan daha kısaydı. Siz.Ne kadar kısa bir süre Miss Fisher? Bir dakika? Yarım dakika? On beş saniye? Bilemiyorum. Mr. .Aradan ne kadar zaman geçti. sizler. böylelikle de insan vücudunun varlığını devam ettirebilmek için sadece ekmekle yetinebileceğini anlatır. Yarısından da fazla mıydı? . Kutsal Kitap bize insanın tek başına ekmekle yaşayamayacağını.
. Mr. Lordum. Sağ elinde bir sargı vardı..Evet.Liverpool Caddesi'nden Hackney'ye gidip dönecek birisi için bir buçuk saatin fazla uzun olduğunu düşünmediniz mi? Bana kalırsa. Adam ona 3 şilin vermişti. Karşı sorgulamada Mr. öyle değil mi? . bu sürede yürüyerek de gidip gelebilirdi.Onu tekrar gördüğünüzde. . Yokluğu bir saatten daha fazla sürdü. . itiraz ediyorum! .Evet.Ve yemek pişirmek ve bebeğe bakmak.Yedi gün boyunca neden üst kata çıkıp etrafı temizlemediniz? Hepsinin Cambridge'e gittiğini düşünüyordum.Beyaz renkli bir kumaş. Şimdi tutuklu olarak gördüğü adam yanına yaklaşmış ve beş altı yaşlarında bir erkek çocukla birkaç parça eşyasına göz kulak olmasını istemişti. Edmondson'un sessizlik uyarısında bulunmasını gerektirecek kadar yüksek değildi. Miss Fisher? . Belki de bir buçuk saat. James Wood çağrıldı. döndü. Daha sonra tanık bölümüne Bow'da Globe Sokağı'nda oturan ve Büyük Doğu Demiryollarında hamal olarak çalışan Mr. evi temizlemekti. . Mahkemede yeniden bir gülüşme olduysa da çıkan ses Mr.Sizin Devon Villa'da bulunmanızın nedeni. Biraz gergin göründüğünü söyleyebilirim. Evde önemli bir şeyini unuttuğunu.Ama işe alınma nedenlerinizden biri de evi temizlemekti. Elbisesinde bir leke yok muydu? Elbisesinde şimdi hatırlayabileceğim hiçbir değişiklik yoktu. Araba bulabilmek için uzun süre yürümesi gerektiğini söyledi. Elbiselerinde dikkatinizi çeken bir şey var mıydı? Hatırladığım kadarıyla elbisesinde daha öncekine göre bir değişiklik yoktu.Sargı mı. . Tate-Memling söze girdi: . değil mi.Evet. . gidip aldıktan sonra hemen döneceğini anlatmıştı.. Wood.Devon Villa'nın ikinci katına ilk çıkmanız 4 ağustos cumaydı. Mr. değil mi? .Treni kaçırdığı için biraz canı sıkkındı. yoksa bir mendil mi? . nasıldı? . 27 temmuz perşembe günü öğleden sonra saat beşe beş kala Liverpool Caddesi Đstasyonu’nda bulunduğunu söyledi. De Filippis: "Döndü mü?" .
yaşlı bir kadının viyaklamasına benzer bir köylü konuşması duyduk. Fitzroy'un çok kısa boylu olduğudur) ve sıska denecek kadar zayıftı. O üzüntülü dudaklardan ve kaba görünüşünden suçlu bir ses ve iyi telaffuz edilmiş kelimeler beklerken. başı da çenesini ceketinin yakasına değdirecek kadar eğikti. neredeyse çatlaktı. "Saçlarına kır düşmeye başlamıştı. şakaklarındaki saçlar da dökülerek büyük ve kırışık alnını ortaya çıkarmıştı. Çok uzundu (burada hatırlatılması gereken. Alfred Roper tanık bölmesine alındı. Aldığı bütün uyanlara rağmen. Mr. Ağzı kararlı bir ifade taşımıyordu.Lordum. De Filippis öfkeyle ayağa kalkmıştı. iddia makamı böyle bir değerlendirme yapabilmek için hangi özelliğe ya da bilgiye sahiptir? O mesafeyi kendi yürümüş müdür? Jüriye söz konusu mesafenin ne kadar olduğunu bile söyleyemeyeceğini sanıyorum.Đtiraz kabul edildi. Kor gibi ateşli gözlerinin çevresinde siyah halkalar vardı. Mr. Roper'ın kendi en büyük düşmanı olduğunu. Tate-Memling. Howard de Filippis'in sorularını cevaplandırmaya başladığında. dudakları o denli titriyordu ki. O kendinden memnun yerine otururken. Eğer soracak başka bir sorunuz varsa. daha sonra kendi izlenimlerini yazdı ve Alfred Roper'ın ayrıntılı bir tanımını yaptı: "Olduğundan daha yaşlı görünen bir adamdı" diye yazıyordu. Tate-Memling'in tanığa soracak başka sorusu yoktu. Roper'ın atletik yeteneklerini tahmin etmenin davamızla nasıl bir ilgisi var? . Elbisesi siyahtı. On beşinci bölüm Alfred Roper'ın mahkemesi (devam) Duruşmaya katılan. Mr. iddia makamının son sözleri kayıtlardan silinecek. bütün duruşma boyunca da orada bulunan bir gazeteci. . bu da onun hasta bir adam gibi görünmesine neden olan solukluğunu daha da artırıyordu." Şimdi burada. Çıkık elmacık kengerinin altında gölgeli derin çukurlar vardı. omuzları öne eğik. Mr. Mr. Ve lütfen dayanaksız hesaplamalardan ve çok hoşlandığınız belli olan konuşma tarzınızdan da vazgeçin.Mr. görünüşüyle davayı hiç de olumlu . sürekli olarak asabi bir hareketle ağzını büzmek zorunda kalıyordu. sesi herkesi şaşırtacak kadar tiz. lütfen devam edin. Liverpool Caddesi Đstasyonu ile Navarino Caddesi arasındaki mesafe konusunda söylediklerinin hatırlanacağından emindi. yürürken kamburu çıkıyordu. Robert Fitzroy.
arabacıya beklemesini söylediniz mi? . . Çenesi göğsüne indi.Fazla vermemeye dikkat ediyordum. karşı konulamaz bir sıkıcılık oldu. tek hecelik cevaplar aldı. beş kelimelik bir cümle yapmayı başarmıştı.Satın aldım. karısının ölümü ve tutuklanma koşulları tüm yaşama gücünü almıştı.Uzun sürebilir diye düşündüm. Avukatı ona evliliği ve yaşam tarzı hakkında sorular sordu. Hidrobromid konusuna gelindiğinde. Roper biraz daha gevezeleşti. hiçbir kadının çıldırmadan ya da kurtuluşu başka erkeklerde aramadan birlikte yaşayamayacağı birisiydi. . Yarım kilo şekere on ölçü katıyordum.Neden? . cevaplarını kafası önüne eğik mırıldandı. Halkın gözünde bu adam. Mahkeme başkanına bir kez bile unvanıyla hitap etmedi. Hidrobromid buldunuz. De Filippis müvekkilini 27 temmuzda Devon Villa'dan ayrılışından önceki günlere götürdüğünde. öyle değil mi? .ayır.etkilemediğini söylemek kolaydır. .Neden uzun sürebilir diye düşündünüz? . Roper yine tek heceli cevaplara döndü. .Para kutusunu nerede bıraktığımı hatırlamıyordum. Karınıza hidrobromid verdiniz mi? . Mr De Filippis sorularına devam etti: Eve girerken neden cebinizdeki anahtarı . Hidrobromid aşırı cinsel isteği bastırır. Derin bir nefes aldığı duyuldu.Eve geri döndüğünüzde. Karınıza hidrobromid vermenizdeki maksadınızı Lorduma anlatır mısınız? Nemfomani adlı bir hastalığa yakalanmıştı.Hiç karınızı öldürmeye çalıştınız mı? . Mr. Zehirli maddeler defterine imza attım. birkaç kez sesini yükseltmesi istendi.Hayır. Bu oldukça iyiydi.Çayına attığı şekere karıştırdım.Ona ne kadar veriyordunuz? . Belki de yaşadığı hayat. . ama onun bıraktığı izlenim. Öte yandan kendisinden özellikle istenenilenin dışında en ufak bir bilgi kırıntısı vermeye de istekli görünmedi.
Daha sonra yukarı çıktınız? .Evet. Takımın ceplerini karıştırdım. Karım gecelikliydi. Karım oradaydı. ama dolapta karımın Cambridge'e getireceği bir takım vardı. ama yatağında değildi. .Anahtarım yoktu. . Yukarıda ne yaptınız? Roper burada söz konusu olanın hayali olduğunu nihayet anladı.Karıma para kutumun yerini bilip bilmediğini sordum. Doğruca üst kata mı çıktınız? .kullanmadığınızı Lorduma anlatır mısınız? .Evet. . Saat kösteğime takılı olması gerektiğini söyledi. yani karımla paylaştığım odaya.Bu ne kadar sürdü.Üst kata çıktım. kendine çekidüzen verdi. Ne yaptınız? . kızım Edith ve annesi de. büyük bir olasılıkla idam cezasına çarptırılacak. Yukarıda ne yaptınız? . Bir daha oraya dönmeyi düşünmüyordum. önce şapkalığın çekmecesine baktım. Holdeki şapkalık mı? . Hayatınızın bir bölümünü arkanızda mı bırakıyordunuz? . yarım dakika? . ama para kutumu bulamadım. . Elbiselerimin çoğu bavulumdaydı.Evet.Đkinci katta karımın yatak odasına girdim. cezası da bugün ya da yarından üç hafta sonra yerine getirilecekti. Masanın üzerindeki tepside yiyecek bir şeyler ve çay vardı.Başka yerleri aradınız mı? Şifoniyerin çekmecelerine baktım.Hayır. Hatırladığım kadarıyla karım treni kaçıracağımı .Sizi Miss Florence Fisher eve aldı.Evet. Eğer suçlu olduğuna karar verilirse. Onlarla konuştunuz mu? . Her zaman kullanılan bir deyimle. Anahtarımı evde bırakmıştım.
belki de biraz daha fazla. Onun açıklamasına karşı çıkmak istediğinizi sanmıyorum.On beş dakika.Beş ölçü öldürücü dozdur. Bir araba tutup oğlumun beklediği Liverpool Caddesi Đstasyonu'na gittim. Yoldayken bir şey oldu mu? . Mr.Hiç mutfağa gidip çekmeceden ekmek bıçağını aldınız mı? . . Sıyrık kanamaya başlayınca elime mendilimi sardım. . Tate-Memling Alfred Roper'a karşı sorularını sormaya başladı.Mahkemeye sadece karınızın kullandığı şekerin saklandığı kavanoza on ölçü koyduğunuzu söylediniz.Tabiî ki hayır. Duruşmaya ara verildi. tam odadan çıkarken o sabah para kutumu şöminenin üzerine koyduğumu hatırladım. Hidrobromid alımı ve tedavisine gelip Roper'a kimyasalın özelliklerini nereden bildiğini sorduğunda Roper hiç tereddüt etmeden Supreme Remedy Company'de çalışırken hidrobromidin özelliklerini okuduğunu söyledi.Hayır. Düşerken ellerimi öne doğru uzattım. . Onlarla bir kez daha vedalaştım.Forest Sokağı'nda oynak bir kaldırım taşına takılıp tökezlendim. Edith'in kendi çocuğu olmadığına inanmasına ve John Smart'a açıklamalarına götürmeye çalışırken o da tek kelimeli cevaplardan fazlasını elde edemedi. gitmedim. Kingsland High Street'teki araba durağına doğru gittiniz.Sekeri bir kenara bırakın. Pond'un da öyle dediğini duydunuz. öyle değil mi? Burada Roper ilk asabiyet belirtilerini gösterdi ve cevap verdi. Mutfağa gittiniz mi? .Evde ne kadar kaldınız? .Evet. onunla aynı görüşte misiniz? .Evet. ama elim sıyrıldı. ama yarım kilo şekere karıştırarak. dördüncü gün Mr.Dr. .söyledi. Beş ölçü öldürücü olur dediğinde.Tabiî ki hayır. Sanığı büyük zahmetlerle evliliğinin ilk yıllarına. değil mi? . Kutuyu gerçekten de orada buldum ve evden çıktım. Karınızı öldürdünüz mü? . Sadece karınızın kullandığı bir şeye öldürücü dozun iki katını kattınız. öyle değil mi? Sanırım öyle. . . . Tate-Memling bütün ağırlığı hidrobromidin zehirli özelliklerine vermeye çalıştı.
. ama. ilaç etkisiyle derin uykuya dalmış. yatakta. yatakta da değildi.Miss Fisher yemek odasına geçince siz de mutfağa girip ekmek bıçağını aldınız? . hidrobromidin uyuşturucu etkisiyle günün o saatinde daha önce de görüldüğü gibi uykuda olduğunu söylüyorum.. .Öyleyse.Hayır. .Kan elimdeki sıyrıktan geldi.Size yatak odanıza girdiğinizde karınızı yalnız ve uyur bulduğunuzu söylüyorum. .Sanırım.. . Uyumuyordu.Hayır. 27 temmuz günü saat beş buçukta Devon Villa'ya döndüğünüzde neden ön kapı anahtarınızı kullanmadınız? Anahtar üzerimde değildi.Onu hazır bir kurban. Pond'dan da uzman olduğunuzu mu söylemek istiyorsunuz? . . . zehirli maddeler konusunda Dr. gırtlağını bir kulağından diğerine kestiğinizde çığlık atamadı. Evde bırakmıştım. konu açıklığa kavuştu. . Kesmedim.Almadım.Ben öyle söylemedim. .. Orada bulamayınca da üst kata çıktım. hatta hareket bile edemedi. .Uykuda değildi.Para kutusuyla birlikte belki.Vücudunuzu yatak örtüsüyle korumanıza rağmen sağ elinizin ve ceketinizin sağ kolunun kanlanmasını engelleyemediniz değil mi? .Nerede olduğunu bilmiyorum. Şapkalığın çekmecesini açıp para kutumu aradım. . .O kadar derin uykudaydı ki.Size karınızın yatakta ve uykuda olduğunu.Miss Fisher sizi içeri aldıktan sonra yemek odasına mı gitti? . yalnız ve savunmasız bir kurban olarak mı gördünüz? . .Nereye gittiğini bilmiyorum.
Mr. Şimdi savunmayı dinleyecek olmanızdan sonra. Đddia makamı henüz Ceza Yasamızın temeli olan ve suçsuzluğu esas alan görüşü bozacak bir kanıt getirememiştir. Eğer bu doğruysa. Bir adamın güpegündüz. artık sevmiyordum.Değerli Jüri Üyeleri. Böyle bir cinayeti işlemeyi haklı çıkaracak ruh haliyle ilgili tek bir kanıt bile var mıdır? Đddia makamı Roper'ın karısını tehdit ettiğini duyduğunu söyleyen tanıklar getirmiş midir? Ölen . bu koşullarda kesinlikle ulaşacağı bir özgürlüğe kavuşur. Teiniz mendillerinden beşini kullanmış. Savunmanın kapanış konuşması . bir adamın ani bir şiddet hareketiyle karısını öldürdüğü çok örnek vardır. cevaplarını da değiştirmedi. davanın düşmediğine pişman değilim. toplumumuzun üyeleri eski değerler konusunda o kadar aldırmaz olmuşlar demektir ki. iddia makamının konuşmalarına ya da mahkeme başkanının uzmanca yapacağı özete değil.kararınızı savunmanın. evin diğer bütün yaşayanlarının başka yerlerde bulunmasını sağlamaz. Hayır. sadece ve sadece kanıtlara dayandırmanız gerektiğidir.Mr. iki başka kadın ve küçük bir çocuğun da bulunduğu bir evde böyle bir cinayet işlemesi mümkün müdür? Kendine ait anahtarı olan bir adamın. bu cinayette amaç nedir? Bir adam karısını sadece onu artık sevmediği için öldürür.Hayır. Böyle biri para kutusu ya da anahtarını unutmak gibi ayrıntıları planlamaz. karısını öldürmek sıradan bir olay sayılmalıdır. Roper'ın cevabından sonra hayret sesleri yükseldi. cinayet aletim almak için evdeki hizmetçiyi her zamanki görev yerinden uzaklaştırması mümkün müdür? Burada bir amaç olarak öne sürülen karmakarışık kuşkuları dikkatle dinledim. kurbanını önceden ilaçla uyutmaz. bu davaya gösterdiğiniz devamlı ilgi nedeniyle sizlere teşekkür ediyorum. Amaçsız cinayetler. Savunmamın sizleri "suçsuz" kararına yönelteceğim biliyorum. toplumumuzun bazı alanları o kadar üzüntü verici hale gelmiş. -tüm sorumluluğuyla size ait olacak. biraz su içti.sizlere soruyorum. kapıyı çalarak bir başkasına açtırması mümkün müdür? Ya da elinde kan lekesi varken elini ya da ceketinin kolunu yıkamaması. böyle bir adam ya görev ve sorumluluk dolu bir hayata razı olur ya da yasal yollara başvurarak. Đki çeşit cinayet vardır: amaçsız olanlar ve bir amaca varmak için gerçekleştirilenler. Dinleyici sıralarından. genellikle çılgınlar tarafından işlenir. lekeyi bir mendille saklamakla yetinmesi mümkün müdür? Böyle bir cinayeti planlayan bir adamın. De Filippis burnunu sümkürdü. En son vurgun iddia makamının sanığa duygusal olduğu apaçık bir soru sormasıyla yaşandı. Mr. Tate-Memling birkaç kez Roper'ı evde geçirdiği on beş dakika hakkında sorguladıysa da Roper yumuşamadı. cinayet aletini bulmayı rastlantılara bırakması. Saygıdeğer jüri üyeleri. Size hatırlatmak istediğim. Karınızı seviyor muydunuz? . Davanın sadece bir kuşkuya dayandığını görerek meslektaşımın davanın düşmesini isteyeceğini ummuştum. Tate-Memling'in sorusundan değil. kıskançlık ve belki de tutkunun etkisinde kalmışsa. Eğer gerçekten de mutsuzluğu dayanılmaz ölçülere varmış. geriye sadece bir tane bırakmıştı.
Ama herhangi bir dünyevî güçten çok daha büyük bir gücün yol göstermesiyle. Burada cehalet ve tedbirsizlik kanıtları var gibi görünse de cinayet kanıtı yoktur. Hayır. Öteki adamlara. ama unutmayın. hiçbir zaman da aranmadılar. Mr. Benim görebildiğim kadarıyla iddia makamının müvekkilime karşı çıkardığı tek şey. hayat konusunda deneyimli olan sizlerin bile trajik bulabileceği. Üstelik. Wood." Saygıdeğer Jüri Üyeleri. Roper olduğuna inanmanız için ortada hiçbir dayanak yok. bunca yıllık bir acıdan sonra söylediği tek şey bu oldu: "Artık onu sevmiyordum. Eğer karşınızda duran adamın 27 temmuz akşamı Elizabeth Roper'ı öldürdüğü konusunda. belki de ertesi gün gerçekleşti. bu ruh haliyle. Alfred Roper'ın. karısı öldürülen bir kocaydı. karısının ölümünden sorumlu olmadığını söylemekten geçtiğini belirtmek zorundayım. Bunun dışında. saygıdeğer Jüri Üyeleri. burada bulunma nedeninizin Alfred Roper'a dayanaksız teşhisler koymak ve tıp doktorlarının görevini üstlenmekten değil. Đddia makamının öne sürdüğü noktalardan hareket ederek bu adamı asamayacağınızı söylüyorum. "Hayır" dedi Alfred Roper." Bir tıp adamı olmadığı halde. Mr. iddia makamının müvekkilime karşı getirdiği tek suçlama. Mr. şimdi ise dul bir adam olması. . buraya dikkat edin. hayır ve yine hayır. sanığı cinayetten yargılıyor olmanızdır. cinayetten onun suçlu olması gerektiğini söylüyor. Kan değil. o zaman bir koca. Onu bu mahkemedeki insanlar içinde teşhis edemedi. Roper'ın kesin ölüm saatinin bilinmediğini. sayısı oldukça fazla olabilecek öteki adamlara. o zaman hem görevinizin hem de mutluluğunuzun. hangi elinin kanlı olduğunu ya da müşterisinin yüzünü hatırlayamadı. önünüze konan kanıtları kendiniz değerlendirerek. karısını mahkemeye sürükleyip kendini ondan ve çocuklarından ayıran adamın yaptıklarından çok daha iyi. Tek açıklama. kalbiniz sızlasa da onu suçlu bulun ve darağacına gönderin. Mrs. iddia makamı. Kan değil. Mr. Onun yaptığı. Kan görmedi. Alfred Roper'ın basit açıklamalarını dinleyen herkesin söyleyebileceği tek bir şey var. Liverpool Caddesi'nde hamallık yapan Mr. Zaten bulunamadılar. Ama bizlerin. Her iki saati de belirleyebilecek tıbbî ya da başka bir kanıtımız yok. sayın Jüri Üyeleri. Alfred Roper tarafından dile getirilen. Grantham'ın Liverpool Caddesi'ne götürdüğü adamın elinde kan olmuş olabilir. Size kuvvetle hatırlatmak zorunda olduğum nokta. Bunu unutmayın. Grantham'ın elinin kanlı olduğunu gördüğü kişinin o akşam Liverpool Caddesi'ne götürdüğü bir başkası değil de Mr. hatta sanıkla evlendikten sonra bile zavallı kadının hayatına giren o birçok adama aldırmayın. Müşterisinin elinde kan olduğunu söyleyebilmesine rağmen. O. "Onu artık sevmiyordum. yıllar boyu. teşhis koyduğu bir hastalığı tedaviyi üstlenmekle yanlış yapıp yapmadığı karan bize ait değildir. Grantham müşterisini hatırlamıyordu. hiçbir zaman da öğrenilemeyeceğini hatırlatmak isterim. Ölüm belki 27 temmuz akşamı. gözlerinizi yaşartabilecek sözlerdir. Onları hesaba katmamak gerekir.kadının ölümünden önce sanığın ona karşı giriştiği tek bir şiddet hareketi olmuş mudur? Bütün bunların cevabı hayır. iddia makamının bu adamın oluşunu kanıtladığını vicdanınızda ve mantığınızda kabul etmiyorsanız. onun Liverpool Caddesi Đstasyonu'na ikinci gelişinde elinde bir sargı olduğudur. kabul edilebilir bir kuşku dışında eminseniz. Roper'ın sağ elinde bir sargı gördü. çok daha cömert ve çok daha bağışlayıcıdır.
Liverpool Caddesi Đstasyonu'na ilk gittiğinde para kutusunu bilerek evde bıraktığında en ufak bir kuşku yok. Bunu da başarmak için de hatırlayacaksınız. tatmin edilemez cinsel arzuyla dolu bir kadın olarak görünüyordu. Bu girişim Lordumun bilgeliği karşısında başarısız oldu. erkek delisi. isteyerek hidrobromidle doldurulmuş çayını içtikten sonraki saatlerde ilacın etkisinde kalarak sık sık uykuya daldığını tahmin edebilir miydi? Onu tek başına ve uykuda bulacağına güvenebilir miydi? Ölen kadının annesinin tam da o saatte torununu yanına alarak kızının uykusunun bölünmemesine çalıştığını düşünebilir miydi? Değerli Jüri Üyeleri. yapıldığına inanmaktır. jürinin karar verebilmesi için önemlidir. Bir amacın kanıtlanması. ama ben onlardan değilim. Bu koşullara tekrar göz atmaya başlamadan önce size. ekmek bıçağının nerede saklandığını bilebilir miydi? Mrs. Bu açıklama burada geçerli olamaz. bütün bunları bir tek sanık biliyordu. gülünç diyebileceğim bir girişimde bulunuldu. ekmek bıçağını aldığını görmemesi için hizmetçiyi yemek odasına gönderdi. sizi bu davanın jüriye havale edilecek bir dava olmadığına inandırmak için. amacı ne olursa olsun başka bir kişinin böyle bir cinayeti işleyecek imkânı ve bilgisi olmasının mümkün ya da ihtimal dahilinde olup olmadığını sormak isterim. Bir rastlantı sonucu o sırada eve gelecek bir ziyaretçi. Elizabeth Roper'ın çevresindeki bütün insanların içinde kocası kadar ondan kurtulmak isteyebilecek bir başkası bulunmadığıdır. Ekmek bıçağının bulunduğu yeri kesinlikle bildiğinden gidip bıçağı almanın bir buçuk dakika değil. Hizmetçinin yemek odasına girebilmesi için. bir kanıtı olmadan kötü ya da yanlış bir şeyin yapılmasına.Değerli Jüri Üyeleri. onun için alışılmış olmadığına inanabileceğimiz bir nezaketle kapıyı açtı. sizden belirgin bir amaç olmamasına fazla önem vermemenizi istiyorum.Đddia makamının kapanış konuşması . Size her evli erkeğin karısını öldürmek için yeterli nedeni olduğunu söyleyecek şakacılar çıkabilir. kadının doğal hayatının sonuna kadar ilaçla uyuşturmayı tasarladığını kabul edebilir miyiz? Böyle yapmadan. ama mutlaka gerekli değildir. Roper'ın. sanığın bir komplo kurduğu. ahlaksız. Önünüzdeki gerçeklere bakan herhangi dürüst bir insan sanığın elindeki kanın varlığı. Size tek söyleyebileceğim. Sanığın karısını. Bu davada kuşku yok. Miss Fisher'ı uzaklaştırarak karısını öldüreceği aleti kimseye görünmeden aldığı da kuşku . Savunma "kuşku" sözcüğüyle gereğinden fazla oynadı Değerli Jüri Üyeleri. Karısına aylar boyunca zehirli bir madde verdiği. karısının zehirlenerek öleceğini umduğu. on beş saniyelik bir iş olacağını hesaplamıştı. Bu kuşku değil. Elizabeth Roper gerçekte ne olursa olsun kocasının gözüne -üzülerek kaba deyimler kullanmak zorunda kalıyorum-şehvet düşkünü. onunla birlikte yaşamaya devam etmeyi düşünebilir miydi? Yine de cinayet amacının kanıtlanması şart değildir. karısını 27 temmuz öğleden sonra uyuttuğu. özellikle de bunun gibi cinayeti çevreleyen koşulların son derece farklı olduğu durumlarda. korkunç cinayeti gerçekleştirmek için kullanacağı bıçağı almak için Miss Fisher'ı bilerek başka bir odaya göndermesi gibi kanıtların sağlamlığından şüphelenebilir mi? Aklı başında herhangi bir insan sanığın karısına uzun süredir zehir vermesine zavallı kadının rahatsızlığını dindirmekten daha ileri bir açıklamada bulunmaz mı? Bunlar kuşku mudur? Kuşku sözcüğünün açıklamalarından biri de saygıdeğer Jüri Üyeleri.
her iki taraftan da olabilecek en uygun biçimde. davanın gelişmesine dikkat etmediğini. büyük bir güçle kullanıldığı belli bir silahla öldürüldüğü böyle bir davaya ilk kez tanık oluyorum. Şimdiye kadar birçok cinayet davasına girdim. iddia makamı ve savunmanın imalarıyla kanıtlar arasındaki çizgiyi uzmanlıkla çizdi. Hiçbirimiz insan düşüncesini ya da duygusunu. kanıtlara. Onun görüşü. eğer bu kanıtlar sizi sanığın bu cinayeti işlediğine inandıracak kadar güçlüyse. çünkü cinayetin kesin olarak ne zaman işlendiğini bilmiyoruz. Bu cinayetin 27 temmuz perşembe öğleden sonra beş buçukla 28 temmuz öğle saatleri arasında herhangi bir an işlenmiş olabileceğini unutmamanız gerekir. Büyük bir ciddiyetle. ama belki de Đngiliz ceza mahkemeleri kayıtlarında uzun yıllardır görülen en önemli davalardan birinde görevli olduğunuzu duymaktan memnun olursunuz. acele etmeden jüriyi görevlendirme konuşmasına başladı: uzun çabalarınızın artık sonuna yaklaştığınızı söylebilmekten ve sizi kutlayabilmekten çok mutluyum. Cinayet amacının olmadığı konusunda çok şey söylendi. Bütün bunlar kanıt. Bir insanı kısa sürede öldürmeyi iyi bilen biri tarafından öldürüldüğü de belli. şimdi önünüzde olan kanıtlara dayanmanızı istiyorum. insan yüreğinin derinliklerini bilemeyiz. diye düşündüm. o zaman onu mahkûm etmeniz gerekir. O talihsiz kadının öldürülmüş olduğu konusunda en ufak bir kuşku yok. sanığın cinayet amacının kanıtlanamamış olmasının onun suçsuzluğu anlamına gelmeyeceğini kabul etmek gerekir. büyük bir güç ve ustalık isteyen tek bir darbeyle. Sanığa karşı bir kanıt kırıntısı bile yok. Birdenbire hareketler yapmaya koyulmadı. Hareketsizliği kayboldu. Mahkeme Başkanı Edmondson'da gözle görülür bir değişiklik oldu. Bunun sizler için bir ödül olduğunu söyleyemem. Bu davayı sonuçlandırırken kanıtlardan yararlanmak zorundasınız. . hiçbir direniş göstermeden. Đngiliz Barosu'nun en değerli gelenekleri yaraşır şekilde yürütüldü. Benim görevim. ama onu cezalandıracak hiçbir kanıt bulunmadığıdır. Jürinin görevlendirilmesi Davayı özetleme zamanı geldiğinde. ama bir kadının uykusunda. Bu dava. Sizden kuşkulara değil. değerli Jüri üyeleri. uyukladığını sananlar. Geçmişteki olaylardan. Bu nedenle. ne var ki daha önce olanları ustalıkla toparladı. kuşkularının yersiz olduğunu gördüler. Çok değişik bir biçimde öldürüldü. böyle davalarda bir insanın böyle korkunç bir cinayet işlemesi için nasıl bir amacı olması gerektiğini bulmanın yeterli görülemeyeceğini söylemektir. Mr. De Filippis savunmasını gayet ustaca ve uzmanca yürüttü. o zaman sanık dava konusu cinayeti işlemedi. Sanığın anlattığı ya da onun adına anlatılanlara inanırsanız. soğukkanlılık ve kararlılıkla öldürüldü. O zavallı kadın uykusunda. Uzun ve dolambaçlı cümleler de kurmadı. sanığın "suçsuz" kararını hak etmediği. denetleyemeyiz. bu dünyaya bir daha uyanamadan. en şiddetli cinayetlerden birçoğunun normal bir insanın kabul edebileceği ya da anlayacağı amaçlara dayanmadığını biliyorsunuz.götürmüyor. iddia makamı da böyle bir amacın varlığını göstermedi.
Bu maddeyi kullanarak karısını öldürmek istemiş olabilir. Gecikmiştir. Su andaki durumun size sanığı suçlu ilan edecek kadar kanıt vermediğine inanıyorum. sanığın Devon Villa'dan Liverpool Caddesi'ne ikinci kez gitmek için harcadığı zamanı da dikkatle düşünmeniz gerekir. ne var ki bir adamı böylesi bir cinayetten suçlu bulmadan önce her birimizin çok dikkatli olması gerekir. kanıtların kimsenin aklında en ufak bir kuşku bırakmayacak kadar güçlü olmadıkları sürece. boşluklar kaldığını düşünüyorsanız. Miss Fisher'ın mutfaktan bilerek uzaklaştırıldığını düşünmüyorsanız. Her iki tarafın sunduğu kanıtları aklınızda ve vicdanınızda dikkatle tartın. Şimdi sizden çekilmenizi ve kararınızı düşünmenizi isteyeceğim. Benim görüşlerime uygun hareket etmek zorunda değilsiniz. sanık hakkında ne kadar düşmanca duygular besleseniz de sanığın kaçabileceği tek boşluk kalmadığı sürece onun hakkında "suçlu" kararına varmamanız gerektiğini hatırlatmam da şarttır. sanığı kullanıldığı kesin olan cinayet aletiyle bağdaştıracak hiçbir dayanağınız yok demektir. Sanık karşısında en temel kanıt. Burada önemli olan niyeti değil. Elizabeth Roper'ın 27 temmuz öğleden sonra öldürüldüğüne. gırtlağının kesilmesinden ölmüştür. Mrs. elinde bıçakla mutfaktan çıkmak ve yolda Miss Fisher'a rastlamak tehlikesine atılıp atılmayacağını değerlendirmelisiniz. karısını korkunç bir biçimde öldürmekle suçlanan birinin. . Sanığın 27 temmuz öğleden sonra mutfaktaki bıçağı aldığı yönündeki kanıtlar. Her iki taraf da uzman olmayan birinin hidrobromid tedavisi uygulaması üzerinde uzunca bir müddet durdu. Bir kaldırım taşına takılarak düşmüştür. o gece ya da ertesi sabah öldürüldüğünden fazla inanamayacağımızı söylemek zorundayım. Katillerin adalet önüne çıkarılması ve gerektiği gibi cezalandırılması için yasanın gereklerini yerine getirmem ne kadar önemliyse. On ölçünün öldürücü doz olduğunu. sanık hakkında "suçsuz" kararı vermeniz gerektiğini hatırlatmaktır. Kanıtları değerlendiren hukukçu ve jürilerin bir sanığı mahkûm etmeden önce son derece dikkatli olmaları gerekir. Kanıtlara bakarak. vardığı sonuçtur. Yine zaman konusunda. değerli Jüri Üyeleri. herhangi birinin aynı bıçağı 28 temmuzda aynı yerden aldığına dair kanıtlardan daha kesin değildir. Burada da geçen süreyi yeniden düşünmeli ve bu durumdaki bir insanın. Eğer iddia makamı sanık hakkındaki iddiasını kanıtlayabildiyse. Bu nedenle benim görevim. Benim kanıma göre. karısının aşırı isteklerini önlemek olabilir ya da olmayabilir. siz jüri üyelerine. sanığın karısının kullanacağını bildiği yarım kilo şekere on ölçü hidrobromid kattığını kendi söylediği gerçeğini de unutmanız gerekir. Bu maddeyi kullanırken amacı daha az kötü bir sonuç elde etmek. Bu da sadece ve sadece sizin görevinizdir. Hepimiz gibi o da karısının bir seferde yarım kilo şeker yiyemeyeceğini biliyordu. Bunun yanı sıra bu kadar korkunç bir cinayetten sonra elinde ve ceketinin kolunda kan olan bir adamın kanı gizlemek için eline bir mendil sarmak yerine elini yıkayıp yıkamayacağını da düşünmek zorundasınız. zaman konusudur. diğer taraftan.Bu davada iddia makamının en büyük güçlüğü. kararınız "suçlu" olacaktır. Elini sarmıştır. Roper hidrobromid zehirlenmesinden değil. kararınız "suçsuz" olmalıdır. Eğer Miss Fisher'ın yemek odası kapısının açılması konusunda anlattıklarına benden fazla önem vermiyorsanız. Kararınızı düşünürken bunu aklınızdan çıkarmamanız gerekir. talihsiz karısına zehirli bir maddeyle tedavi uyguladığı konusunda en küçük bir kuşkunun olmamasıdır. olmayabilir de. eğer bu iddiasını kanıtlamadığını ve ne kadar küçük ve önemsiz olursa olsun. Bütün bunları kabul etmemek için yeterli nedeniniz yoktur. önemli kuşkular olsa da iddia makamı sanığın suçu işlediğini kanıtlayamamıştır.
yasanın yaşlı olanın daha önce öldüğünü kabul etmesi sonucunda. Roper karısının yasal vârisi olarak Devon Villaya sahip olmuştu. Bu davaya ayırdığınız zamanın ve çabanın karşılığında. oğluyla birlikte Devon Villaya yerleşti. Herhangi bir işe girip para kazanmadığı için." Savcılık memuru: "Bu hepinizin kararı mı?" Jüri sözcüsü: "Evet. sizi burada bu kadar uzun tutarak hepinizi çok rahatsız ettik." Savcılık memuru: "Sanık bölümündeki tutuklu. . sizleri bundan sonraki on yıl süresince jüri hizmetinden muaf tutuyorum.Jüri üyeleriyle ilgilenecek iki görevli yemin ettikten sonra jüri 14." Mr. Ne var ki kiracı bulamadı.35'te çekildi. Bütün duruşmalar süresince gösterdiğiniz dikkate teşekkür ederim.Değerli Jüri Üyeleri. suçsuz mu? Jüri sözcüsü: "Suçsuz kararına vardık. geçim kaynağı olarak oda kiralamaya çalıştı. De Filippis: "Lordumdan sanığın beraatini talep ediyorum. kısa sürede komşularının belirgin düşmanlığıyla karşı karşıya kaldı." Mahkeme başkanı: "Evet. On altıncı bölüm Alfred Roper'ın mahkemesi (sonuç) Roper Cambridge'e dönmekte ya da isterse Devon Villaya yerleşmekte özgürdü. Elizabeth Roper'ı taammüden öldürmekten suçlu mu. kararlarını tartışarak aldılar Savcılık memuru: "Değerli Jüri Üyeleri." . anlaştık. Đki buçuk saat boyunca içeride kaldılar Sonuca varmaları kolay olmadı. Đki kişinin çevrelerinde ölüm anlarını görecek kimse olmadan ya da ölüm zamanlarını belirtecek kanıtlar bırakmadan ölmeleri durumunda. tabiî. kararınız konusunda anlaştınız mı?" Jüri sözcüsü: "Evet.
açık tenli ve yuvarlak yüzü de John Smart'ın iddia ettiğinin tersine. Edith saat sekiz sıralarında kendi başına aşağıya indiğinde ona kahvaltısını veren Florence Fisher olmuştu. Eline fincan içindekini içebilecek güçteydi. büyük bir olasılıkla hiç fotoğrafı çekilmemişti. Sütün verem mikrobu taşıdığını biliniyordu. Sadece ve on iki aylık olduğu unutulmamalıdır. Vücudunda herhangi bir yara izi yoktu ama sol gözünün altında. Çoğu onun suçlu olduğuna inanıyordu. Zamanla korkuları yavaş yavaş azaldı. Bütün bilinenler bunlar. Londra polisi kayıtlarına göre ağzında on beş diş vardı. Boyu altmış iki santim. Florence Fisher çocuğun konuşamadığını söylemesine karşın. Belki de diğerleri gibi o da kızın kaderi hakkında bilgisizdi. onların anne babaları da olayı görmezlikten geldi. Alfred Roper'a hiç benzemediğini gösteriyordu. Bir kez bile kızının başına gelenleri bildiğini belirtir en ufak bir sözcük etmedi.Herkes kim olduğunu biliyordu. O günlerin en sevilen içeceği kakaoydu belki de Edith son kahvaltısında kakao içmişti. adını taşıyan ama kendi çocuğu olarak kabul etmediği kızının başına gelenleri araştırmak bir yana. "Eddy" ve "Flo" (Florence anlamında) diyebildiği anlaşılmaktadır. Camları birkaç kez kırıldı. bir adam havalı tüfeğiyle ona ateş etti. On dört aylık bir bebekti. ancak ölümü Büyük Savaş'ın son günlerinde 1918 sonbaharında Argonne'da buldu. Sonsuza dek kaybolduğu gün. Florence'ın söylediğine inanmak gerekirse. işveren kim olduğunu öğrenince de kovuldu. Roper on beş yıl sonra ölünceye kadar bu işte çalıştı. Bir yaz akşamı ön bahçedeyken. mavi flanel bir elbisenin üzerine mavi-beyaz çizgili bir önlük giymişti. Kızın kaybolduğunu. bu taciz yaşamı boyu. Saçları sarı. Thomas Leeming ona acıdı ve dükkânlarından birinde iş verdi. ağırlığı da on iki buçuk kiloydu. "Mama". Yani çok az şey biliniyor. Shacklewell'de bir şirkette iş bulup çalışmaya başladı. Lizzie'nin cesedinin bulunduğu günlerde kızın da bulunması için büyük araştırmalar yapıldığını tabiî biliyordu. sağlıklı ve güçlüydü. kent dışında Fen Ditton köyünde ablasının ve eniştesinin yanına yerleşti. Edward 1915 yılında. hatta Cambridge'e taşındıktan sonra da aralıklarla devam etti. Oğlunun ölümünden sonra Roper kiraladığı küçük evden çıktı. elmacık kemiğinin hemen üzerinde oldukça geniş bir leke vardı. Yüzyılın ilk senelerinde anneler süt konusunda dikkatliydi. Yedi yıl sonra ağır bir böbrek hastalığından öldü Karısının öldürülmesini izleyen yirmi yıl boyunca. gördükten sonra da hayatta kalan tek kişiydi. gözleri maviydi. Bir süre sonra oğluyla birlikte Cambridge'e yerleşti. ekmek verilmemişti. . Florence onu yedirir. saçlarında da kırmızı bir kurdele vardı. Ablarının kocası. Sokakta yürürken çocuklar arkasından alay etti. elini yıkar. Polisin kızı konusunda onu da yoğun bir biçimde sorgulamasını yasal taciz olarak adlandırdı. Florence Fisher çocuğun dünyayla olan son bağıydı. merdiven inip çıkmayı da beceriyordu. 28 temmuz 1905'te. Onu tanıyanların tanımlarına göre dolgundu. O kahvaltıda yulaf ezmesi vardı. sadece yürümeyi değil. on altı olan yaşını iki yıl büyüterek orduya yazıldı. adını bile anmadı. Çocuğun hiçbir fotoğrafı bulunamadı. Kendi kendine beslenebilmesi uzak bir olasılıktır. Florence Fisher onu son gören.
beklediği yardım gelmeyince ağlamaya da başlamış olması muhtemeldir. küçük kızın basamakları tırmanmasını izlemişti. anneannesi de yerdebinin durduğu anda düştüğü şekildedir. iki saat süreyle ev dışında kaldığıydı. Kuşkusuz bu arada Florence. Zavallı Florence! Edith'i yukarıya. On beş kilodan az. Onu suçlayabilir miyiz? Hava sıcaktı. birçok tanığın da doğruladığı gibi. O gün nereye gittiğini kimse bilmiyor. onu kim suçlayabilir? Saat onda alışverişe çıktı. Lizzie Roper ve Maria Hyde'ın odalarında olduklarını düşünerek. Roper'ın. alışveriş de ona bir çeşit kaçış gibi geliyordu. onu nerede bulacağını bilmektedir. sıcak nedeniyle sadece günlük alışveriş yapmak gerekiyordu. Yakınlardaki bakkal her gün siparişleri kapıya getiriyordu. O günlerde buzdolapları yoktu. küçücük bir cesetti. Edith'in Florence'ı aramak için aralık kapıdan çıktığını. her basamağın yirmi dört santim olduğunu düşünürsek. Odaya girince cesetleri gördü mü? Eğer gördüyse. Ne de olsa odaları temizlemek. Ona flanel elbisesini ve çizgili önlüğünü giydiren de Florence'tı. bunun uyku olmadığını. duraklaması. avını arayan bir sapığın onu kaçırmış olması mümkün değil mi? Yine de dönüp dolaşıp. alışverişe çıkmak zorundaydı. Bir karşılaştırma yapabilmek için. Tekrar merdivenlerden inip Florence'ı aradığını düşünelim. kendini iyi hissetmiyordu. Böyle bir adamın tırmanırken ellerini de kullanması. Devon Villa'da da buz kutusu kullanılmıyordu. Belki de holde. annesinin yanına gönderdi. Eğer Edith'in annesi ve anneannesine doğru gitmekte olduğunu düşünüp rahatladıysa. Cambridge'de olduğundan kuşku yoktur. çevrede kimsenin olmamasından da yararlanarak. Belki de o küçücük. evden ayrılmış. Üstelik hep yapacak başka işleri olduğu bir sırada. ayrılırken de o sıcak günlerde sık sık yaptığı gibi. Devon Villa'daki tek canlı Edith'tir. bu nedenle Florence'ın neden oraya gitmek zorunda kaldığı bilinmemektedir. Evde başka kimse yoktur. Onun yokluğunda neler oldu? Edith o sabah yanlarına geldiğinde. hatta "anne anne" diye bağırmasını gözlerimizin önüne getirebiliriz. aynı gayreti gösteren yetişkin bir insanın elli beşer santimlik basamaklardan çıkmak zorunda olduğunu söylemek zorunda kalırız. cesedine ne olduğu sorusuna geliyoruz. Kingsland High Street'te Sainsbury'nin bir Şubesi vardı. Bu nedenle Edith'in merdivenlerin tepesine varmadan.tuvalete götürür (dışarıda bir tuvalet vardı) ya da oturağına oturturdu. kendini çekmesi. O iki katı çıkmak güç bir iştir. bir yaşını biraz aşkın çocuğun merdivenlerden tırmanmasını. tekrar tırmanması gerekecektir. kapıyı aralık bırakmıştı. Belki de ara sıra evden uzaklaşmaktan hoşlanıyordu. tek bilinen. Çocuğun annesi kaskatı ve soğuk cesedi yatakta. bir arabanın altında kalarak öldüğünü düşünün. Lizzie ve Maria'nın uzunca bir süreden beri ölü olmaları gerekir. Yaptığı kaza sonucunda dehşete kapılan arabacı. Florence alışverişe gitmek için evden çıktığında. Gitmiş olabileceği yerler London Fields'ın hemen güneyindeki Broadway Pazarı. uykudan çok değişik bir şey olduğunu hissedip korktu mu? Her yere sıçramış kan lekelerinin farkına vardı mı? Yatağa yaklaşıp annesinin kesik boynuna dokundu mu? Bilmiyoruz. hele tırmanan altmış iki santim boyunda biri. bu nedenle yetişmiş bir erkek ya da kadın cesedinden çok daha rahat . cesetlerin soğuk ve katı olduğunu anlayınca. minicik cesedi alıp uzaklarda bir yerlere saklamış olamaz mı? Ya da çılgın bir adamın ya da kadının. Wells Sokağındaki pazar ya da dükkân ve mağazaların bulunduğu Mare Sokağı olabilir. Annesini görmemekle birlikte. merdivenlerin dibinde durmuş.
kızı 1905 yılında gezginci bir tüccardan 27 pound 2 şilin 6 peni karşılığında satın aldığını söylüyordu. Kitabın Pity adlı çocuk kahramanı annesinin kıskanç bir âşığın elinde can verdiğini gördükten sonra evden kaçmış. For Pity's Sake adlı romanın yazarı Venetia Adams'tı. Catchpole'dan söz etmek gerekir.kurtulunabilecek bir şeydi. Edith olduğunu iddia edenlerin sayısı hiçbir zaman azalmadı. Bir gazeteciye "Hiç ilgilenmiyorum" demişti. Aynı günlerde. 1922 yılında Roper Davası'na dayanarak yazılan bir romanın yayımlanmasına kadar kesildi. Maria Hyde'ın ölümünü. Yanındaki kız kesinlikle kendi çocuğuydu. Edith'in cesedinin Devon Villa'da olması mümkün değildir. geniş alanları tarayıp yeni kazılmış yerler arandı. bu nedenle de Edith olma iddiasını ortaya attığını söyledi. Edinburgh. bu isteği de reddetti. aynı zamanda da tüm Roper Davası'nı. daha önce hiç kazılmadığı açıkça belliydi. Lizzie Roper cinayetini." Ülke çapındaki gazetelerden ikisi konuya sarılıp Roper davasını tekrar ön sayfalara çıkardı. Roper'ın beraatini ve Edith'in kayboluşunu tekrar canlandırdı. Eğer gömmüşse. Catchpole'un son iki yılını özel bir tımarhanede geçirdiği anlaşıldı. ama bu çözüm. onu Chelsea'deki stüdyosu yakınlarında sokakta bulan eksantrik bir ressam tarafından yetiştirilmişti. Kuşku çekecek hiçbir şey görülmedi. Edith olduğu söylenen genç kızların fotoğrafları basıldı. Tahmin . Navarino Caddesi. Hackney Polis Karakolu'na gelen on beş yaşlarında bir kız da Edith olduğunu iddia etti. diğer bütün sözde Edith'lerde olduğu gibi. bir Cambridge gazetesinde yayımlanan duygu yüklü yazı. Richmond Caddesi ve Mare Sokağı üzerinde ya da çevresinde yaşayan kimse 28 temmuz ya da sonrasında Edith'i görmemişti. yanında on yaşlarında bir kızla King's Lynn'den gelip Cambridge Polis Karakolu'nun kapısına dayanan Mrs. belirli olaylardan sonra bir dizi çocuk. Sonunda bitti. Yazının yayımlanmasından sonra yaşanan ilginç olaylardan birisinde. Küçük çocuğun kaybolmasının üzerindeki esrar perdesi kalkmadı. şömine ya da kazan yakılamayacak kadar sıcaktı. Catchpole yanındaki kızın Edith olduğunu iddia ediyor. ne var ki Alfred. çünkü orda polis tüm bahçeyi bir metre kazmıştı. Mrs. Adı Margaret Smith'ti ve Hampstead'de bir ailenin yanında hizmetçi olarak çalışıyordu. Edith'in katilinin böyle bir yere serbestçe girebilmesini gerektirir. bir şey bulunamadı. Tüm iddialar. Toprak sert ve kuruydu. Edith'le birlikte aynı okul sıralarını paylaştıklarına yemin edebilecek kişilerle görüştüler. Katil cesedi gömmüş olabilir. bundan sonra kalkması da düşünülemez. Yıllar boyunca. "o benim kızım değil. Mrs. Penzance ve Belfast gibi uzak köşelerden bile Edith olduğunu iddia eden kızların hikâyeleri yayımlandı. Margaret Smith bir kişinin kendisine Lobard Caddesi'ndeki bir bankada Edith olduğunu kanıtlayacak bir kişiye verilmek üzere yüz pound'luk bir miras bulunduğunu anlattığını. Edith'in ağabeyi Edward Birinci Dünya Savaşı'nın son haftalarında Argonne'da ölünce. Açıkta kalan. Yine de bir yerlerde saklanmış olması gerekir. Hava. Kitap en çok satanlar listesine giremese de yeni bir Edith dalgasına neden oldu. Daha sonraları. Alfred Roper'dan genç kızla görüşerek gerçekten de Edith Roper olup olmadığını teşhis etmesi istendi. Çevrede fırını olan birçok işyeri vardı. genç ya da daha sonraları yaşlı kadın Edith Roper olduğu iddiasıyla ortaya çıktı. ocak.
Đçlerinden biri melezdi. Kırklı yıllarda. Robinson iki hafta sonra geri adım attı ve bütün her şeyin bir şakadan ibaret olduğunu açıkladı. blev hans Skulder flaaet i Stykker of Lægerne. birkaç yüz pound'luk varlığı kardeşleri arasında paylaştırıldı. Mrs. her ikisi de hayattaydı ve kızlarının iddiasını kesin bir dille reddettiler. Burada da amacın para olduğu sanılmaktadır. Robinson'ın oğluyla evlendirilmek amacıyla yetiştirildiğini iddia etti. hiçbiri kimliğini kanıtlayacak en ufak bir bilgi veremedi. bu satırların yazarının yazmakta olduğu Roper duruşması kayıtlarının bir kitap halinde yayımlanmasıyla birlikte. Ondan sonra ortaya yeni Edith çıkmadı. Robinson son Edith oldu. Alfred Roper 1925'te Fen Ditton'da ölünce. o dönemdeki Edith'ler daha yaşlıydı. Edith Roper elli iki yıl önceki o yaz gününde. Tek olasılık. at da han blev ffdt. Mrs. yaklaşık on sekiz yaşındaydı. I den senere Tid harjeg undret mig over. bundan sonra da çıkmayacağını düşünmek yerinde olacaktır. Alfred ölmeden önce vasiyetnamesini hazırlamamıştı. Edith Robinson adlı bir kadın News of the World dergisine bir makale göndererek. Daha sonra. Det hedder sig. om det var Aarsagen . 1905 yılında Robinson adlı bir kişi tarafından Navarino Caddesi'nden kaçırıldığını. Roper'a olan ilgi azaldığında. yeni Edith'ler çıkmadı. Diğerinin doğal anne ve babası vardı. Yine de ortaya çıkacak olanların. Edith olduğunu iddia edenlerden hiçbiri kimliğini kanıtlayamadı. üstelik bir tanesi de Edith'in olması gerekenden yedi-sekiz yaş daha büyüktü. at Kejseren var stuk-ket af til Holland. da de ffrsogte at hale ham i Land fra Kejserinde Frederick. annesini aramak için merdivenleri tırmanmaya çalışırken son görülen çocuk olması ihtimali son derece zayıftır. ortaya iki yeni Edith daha çıktı. bazı kişilerin yeni iddialarla ortaya çıkmalarıdır. Donald Mockridge Moreton-in-Marsh. bir daha gelmemek üzere ortadan kayboldu. 1957 On yedinci bölüm 11 kasım 1918 Her i Morgenavisen var der nyt om.edileceği gibi. adam ve karısı tarafından Middlesbrough'da. Hiçbiri bir kanıt kırıntısı bile getiremedi. On beş yıldır Harold Robinson'la evliydi ve ona dört erkek çocuk doğurmuştu.
Neden bir tren vagonunda. tüfeğini düşmana doğrulttuğu ya da karşı mevzilere saldırdığı bir an sonra da uykuya daldığı doğru olabilir mi? Ben. onu sakat bıraktıkları için de erkeklerden acaba bunun için mi nefret ediyor? Mogens doğarken kolu biraz bükülmüştü. Her neyse. Đmparatoriçe Fredika'ya doğum yaptırırken kayserin omzunu parçalamışlar. Asıl dayanılmaz olan. Göreceğiz. atölyesinde çalışamayacağı kadar soğuduğundan. belki de bunun için yazıyorum. O gülünç bebek evinden söz ederken. barış şartlarını görüşmek için. gerçek olabilir mi? Mogens'in bir dakika önce iyi. om det var det. cesur ve sağ olduğu. "Marie'nin pencereleri için aradığın Venedik camını buldum sanırım" diye yazıyordu. Her akşam bebek evinin üzerinde çalışıyor. Tamamen Đngilizleşse de onu hiç Jack olarak düşünemiyorum. Bunun hakkında yazmak bana iyi geliyor. onların acı çektiği. Çocuklarınızın ölümüne dayanabilirsiniz. Samimi bir ev sohbetinde bu fikrimi anlattığımda sevgili kocamın da dediği gibi. özellikle de hesabı bir başkası ödeyecekse. hiçbir şey bulamadılar! Son zamanlarda sık sık Mogens'in çocukluğunu. çünkü dün gelen mektupta Knud'un şifreli bir kelimesi vardı. karnınızda taşıyıp doğurduğunuz o çocuğun kan kaybederek ölmek üzere olduğudur Yüzbaşı Perry'nin mektubunu alana kadar bunu fazla düşünmemiştim. dergjorde. iyi olduğundan eminim. Son zamanlarda bütün kötülüğünün bundan kaynaklanıp kaynaklanmadığını merak ediyorum. onu muayene edip bir tüfeği ateşleyip ateşleyemeyeceğine baktıklarında. bilmiyorum.til hans Ond-skab. Eğer Rasmus haklıysa. bunu Fransız yemekleri ve şampanyası bulabileceğim (Paris'te çok var) gerçekten görkemli bir Fransız otelinde yapardım. Knud şimdi iyidir. Rasmus nerede olduğunu bildiğini iddia ediyor. Mogens'in kolu düzeldi. bir annenin okumasının en zor olduğu bölümde onun hiç acı çekmeden öldüğünü söylediği mektubunu. Bu sabahki gazeteler kayserin Hollanda'ya kaçtığını yazıyor. kafamdan geçenleri yazmak hep yararlı oluyor. ama Stockholm'de iyi bir doktorum vardı ve bana her gün kollarını nasıl çalıştıracağımı göstermişti. yemek odasına taşıyor. kötü havalar da dışarıda. kardeşinden çok farklıydı. güzel bir çocuktu. geçen hafta Avusturyalıların barış imzaladıktan sonra her şeyin sakin olduğu Đtalyan cephesi demektir. Fransa'da bir yerlerde bir tren vagonunda bir araya geliyorlar. şimdi bile bazen kuşkulanıyorum. Müttefikler. Nerede olduğu konusunda en ufak bir fikrim bile olmamasına rağmen. gerçeği bilmek isterim. evini içeriye. yatmaya gitmeden önce de Marie'nin ertesi sabah uyandığında görmemesi için. Anlatılan hikâyeye göre. Knud'un iyi bir Samiriyeli olmaktan söz ettiği için onun Filistin'de bir yerlerde olduğunu sandığında yanılmıştı. at han hadede Kvinder. Ama Rasmus geçen sefer. Bir düşmanla buluşup savaşı sona erdirmenin ayrıntılarını görüşmek istesem. bütün bunları belki de sadece bir kadın olduğum ve pek fazla bir şey bilmediğim için söylüyor olabilirim. hesabı başkasının ödeyeceğinden eminim. Her akşam. for-di han gav sin Moder og Meend Skylden for. iyi. ilk çocuğumu düşünüyorum. kendi kendime soruyorum. annesini suçladığı için kadınlardan. Dün komutanından aldığım mektubu yeniden okudum 'Tüfekçi Jack" Westerby'nin ne kadar kahraman bir asker olduğunu. at de havde beskadiget ham. yaptığı .
neden bilmem. Rasmus da siyah elbiseli ve aslına çok benzeyen kahverengi sakalıyla. daha sonra da ağlamadım. Tabiî Swanny evi yapılırken görmüştü. Ben ağlamam. ama bu kadar mutsuz olmasına dayanamıyorum. Mogens'in ölümü onu sanki olgunlaştırdı. Oysa ben buna alıştım. bence Far'ın bu evi neden kendisi için yapmadığını merak ediyor olmalıydı. Dönüp kollarıma atıldı. ciddileşti. sessizleşti. Mor ve Far olmaları gerek. Marie kısa zamanda kendine geldi. Marie'ye karşı iyiliğin ta kendisi gibiydi. sonra yavaş yavaş cesaretlendi. benim üzerimde gaz mavisi muslin elbisemi harika bir kopyası. Bir gün bir şey sormak için atölyeye gittim. Rasmus gerçekten acı çekiyordu. onun adına ben de üzüldüm.olduğunu. merak ederdim. . Swanny kadar duygulu değil. Doğum günü hediyesi olarak kızkardeşi için iki bebek yapmıştı. Başlangıçta bebek evine dokunmaktan bile korktu. gelip görmesi için Swanny'yi çağırdı. eve sığdılar. 9 mayıs 1919 . Bebek evi için biraz büyük ama olsun. bunu kim yaptı? Onun daha çok küçük -bugün sekiz oldu. sanıyorum o nedenle de evin ne kadar mükemmel olduğunu uzun zamandan beri görmez oldum. ben olsaydım. Rasmus elinde planya bir tahta düzeltiyordu. sanki eli yanmış gibi hemen geri çekti. üzülmüştü. minderlerle tabloları yerlerinden çıkarıp tekrar yerleştirdi. böyle bir hediyenin. bu kadar görkemli. Oğlunu kaybettiği için kim ona iyi davranacak? Daha sonra da "Çocuklar acıdan ne anlar?" diyor. Beş dakika sonra Rasmus'un kucağında. 10 şubat 1919 Bu sabah Marie'ye bebek evini verdiğimizde konuşamadı. Bebek evinin bütün kapılarını açtı. Rasmus'a Swanny'ye karşı özellikle iyi davranmasını söyledim -değişiklik olsun diye. değdirmek için parmağını uzattı. Daha önce bu konuda hiçbir şey yazmadım. o güzel yüzüne bir üzüntü bulutu yerleşti. Beni görmesine fırsat vermeden sessizce oradan ayrıldım.oyuncağı büyük bir titizlikle tekrar atölyeye götürüyor. onu öpüyordu. Benim için durum değişik.Ya ben? Bana bir öpücük yok mu? Bilmek isterdim doğrusu. evin bir kopyasından çok hayaline benzeyen bir oyuncağın karşısında korkuya kapılabileceğini anlamak istemiyor. haberi ilk aldığımda ağlamadım. Swanny. yüzü sarardı. Joking apart (bu deyimi çok sevdiğim Đngilizce yazdım: "şaka bir yana") Mogens'in ölümünden sonra bebek eviyle uğraşması öyle sanıyorum ki sağlığını kurtardı. En ufak bir kıskançlık ya da üzüntü belirtisi göstermedi. dondu kaldı. biraz iyi davranmasını. Swanny'nin gözlerinde kıskançlık yok.verdiği tek cevap "Ya ben?" oluyor. hatta başından beri düşüncesini saçma buldum. yanaklarından aşağı gözyaşları akıyordu. Kendine engel olamadı. ağlayacak sandım.
evlenmeden önce kırkına girecek. o yanımızda değilken söyledi). Söylediğine göre o frâulein'ların ya da matmazellerin yanına yaklaşmasına bile izin vermemişler. Housman'ın ağabeyinin dul eşi de yanımızdaydı. pek bir şey bilmiyor demektir. "Neden gelecek şubat?" dedim. Housman'la birlikteydik." Hansine benden birkaç ay daha büyük. Mr. dedim. oysa artık dul değil. dedi. Sonra herkes Versailles'da olup bitenlerden bahsetmeye başladı. Ne yapalım. ve Mrs. "Çocuk istemiyorum. Cline Almanya'nın elinden tüm denizaşırı topraklarının alınması. Cline. Evinin camını kırdılar. Đlginç olanı. daha kırkıma girmedim! 3 ağustos 1919 Günlüğüme Cropper'ın dönüşüyle ilgili hiçbir şey yazmadığımı fark ettim. Mr. Ben istiridye beyazı ve gül rengi Çin ipeği karışımı ince tül elbisemi giydim. dün akşam herkesten fazla Alman düşmanı görünmesiydi. bacağımın büyük bölümü gözüküyordu.eşlik etti. üstelik düğün gününü de belirlediler. Bu insanları hiç anlayamayacağım. Artık bana saygı göstermeye bile çalışmıyor. Yine de "Çocuklardan bıktım" dediğini duyunca şaşırdım.Bu evlilikten ne beklediğine bağlı.Dün akşam yemeğinde Mr. Cline ellerini çırparak kocasına -çok fazla içmişti. bu ad da Almanca Klein'dan geliyor. Hansine'ye sadık kalmışa benziyor. "Neden yarın değil? Herhalde gençleşmeyi beklemiyorsun. biri de duvarının üzerine kırmızı boyayla "Saçlarında hâlâ Đngiliz Tommy'lerin kanı var" yazmış. ." Güldüm. Housman. ve Mrs. Cline'ın büyükdedesi yüz yıl önce buraya göçen bir Alman. Her neyse. . Kocasıyla adları Mr. kayserin de yakalanarak idam edilmesi gerektiğini söyledi. Döneli iki ay oldu. Eğer her şeyin kırk yaşında bittiğini sanıyorsa. Ne demek istediğimi anladı. Sadece eskiden çok korktuğu Rasmus'a karşı biraz terbiyeli. artık korkacak pek fazla bir şey olmadığını düşünüyor. Öyle sanıyorum ki. bütün ordusunun lağvedilmesi. üstelik evliliği Hansine'den bile çok istiyor. ne var ki savaş sırasında insanlar sokakta hâlâ onun ardından bağırıyorlardı. her zamanki gibi yakıldı hiç şüphesiz savaşı siperde savaşmak yerine savaş tutsağı olarak geçirdiği için. Almanların barış koşullarını çok ağır bulduklarını duyunca kahkahalarla güldüğünü anlattı. daha kocasının cesedi mezarında soğumadan evlendi (bunu Mrs. Şimdiye kadar giydiğim en kısa elbise. Sanki isteyip istememekle ilgiliymiş gibi. Evlenmek için genç olmak gerekmez. Mrs. Cropper demiryollarındaki işine dönüp iyi para kazanmaya başladı. Mrs. Durmadan yaşadıklarımızı bir daha yaşamamamız için Almanları yakıp yıkmamız gerektiğini söyledi.
Yazıldığında. 15 kasım 1919 Merak ediyorum. yine de tek bir kelime bile okuyamayacaklar. Bu gerçekten de ilginç.bunun çocuğum Mogens'in kullandığı gizli dil gibi olduğunu bilmek.Neden? diye sordum. Victoria Nişanı alanlardan çoğu savaştan dönemedi. Benimki bundan da gizli. Mektubu gösterdiğimde Rasmus "Onu görmek istemiyorum" dedi. Tekrar okuyabiliyor ve acısını yeniden duyuyorsun. demek ki Duke şanslı. âşık Cropper'ın Hansine'ye yazdıklarından çok farklı. benim olan. bana herhangi bir başkasından çok daha yakın olan. Gerekirse bir hafta bekleyebilir. ama görebildiğim kadarıyla basit bir biri için oldukça iyi yazılmış bir mektup. söylenen bir söz gibi uçup gitmiyor. ama Rasmus her zamanki mantıksızlığı ve anlayışsızlığıyla "Elinden gelen yeterli değildi" dedi. Evlilik bir aşk hikâyesi olabilir. Başlangıçta ben de bir aşk evliliği yaşayacağımı sanmıştım. Çavuş E. güvenliğe taşımıştı. Mektubun amacı da buydu. gençliğimde olsa. subayın cesedini bulmadan önce beş yaralıyı Đngiliz mevzilerinin gerisine. Elinden geleni yaptığını söyledim. Örneğin. beklemeden çavuşa bir mektup yazar ve hemen gelmesini isterdim ama artık genç değilim ve düşüncelerin üzerinden bir gece geçmesinin değerini öğrendim. o çavuş subaylardan birini aramaya çıkmıştı. . ama evlilik hızlı bir düş kırıklığı ve uzun. Tarih 1 temmuz 1916'ydı. Eskiden. ilk konuştuğum dil -hâlâ Dickens'larımı Danca okuyorum. yavaş bir iniş oldu. . Jack'in hayatını kurtarmış olsaydı. Duke yaptıklarının karşılığında Victoria Nişanı ile ödüllendirildi. Oturduğu yer Leyton. ben hiç âşık olmadığım için mi.Mogens hakkında bildiklerini anlatmak için kendini eve davet ettirdi. H. çünkü Đngilizler günlüğümü istedikleri kadar şömineye tutsunlar. aşk yaşadığı için Hansine'ye karşı acımasız davranıyorum? Bunu yazmak için oldukça gayret göstermem gerekti.Mogens ve Knud limon suyuna batırılan kalemle yazılanların okunabilmesi için kâğıdın ısıtılması gerektiğini öğretmişlerdi. buradan fazla uzak değil. "Bir gece uyu ve duygularına yarın sabah yeniden bak" dedim kendi kendime. Çavuş. o zaman başka olurdu. Dürüst olmak kolay değil. Taşıdıklarından biri de Mogens'miş. Tabiî Đngilizce'yi henüz yeterince değerlendiremiyorum. gerçekten de saygıdeğer kadınların aşk evliliği yaşamaları gerekir. dürüstlük kâğıt üzerinde de olsa güç. Danca yazmak. -bu nedenle onu düşünmeye başladım.1 ekim 1919 Mogens'i iki siper arasından alıp taşıyan adamın mektubunu üçüncü kez okudum.
Mrs. beni buraya kabul etmekle büyük incelik gösterdiniz. şaşırdım. dedim.bir özlem duygusuyla dolduğumu buraya yazabilirim. savaşın bittiğine inandığını. Gözleri ama düz gri değil. Daha sonra kendi kendime ne yapmakta olduğumu sordum. Mogens için yas elbisesi giymememe rağmen. başka bir zamanda ya da düşte yaşasaydım. Zavallı küçük Swanny Alman kızamığına yakalandı. Westerby demelisiniz. başka kimseye değil. bir insanın ulaşabileceği en üst onura sahip oldunuz. Bana "madam" dedi. neden bilmem. Önce siyah elbisemi çıkarmamanın daha doğru olacağını düşündüm. gözlerinin ne renk olduğunu söyleyemem. Onları yıllardır tanısam da. getirmemiş. onun işitmemesi gereken şeyler duyacağımı düşünüyordum. uzun boylu. Bana baktığı için onu bağışlamamı istedi. Benimkiler kadar renkli değiller! Onun gözlerinin rengini daha konuşmaya başlamadan bile önce fark ettim. çoğundan daha cesur çıkan bu sıradan işçiye doğru olmayan bir görüntü vermeye çalıştığımı düşündüm. daha uygun ve daha seçkin görünüyor. yapmayı aklımdan bile geçiremem. . çok önemli birisi oldunuz. seni ya da seni sevgili olarak seçebilirdim" diyorum. Pirinç çaydanlığı alarak çayı kendim hazırladım." Daha sonra da "Bu küçük hanımla oturup ağabeyi hakkında konuştuk. Genellikle insanların gözlerinin renginin farkına varmam. Ama bu dünyada bunu yapamam. ama onunkileri gördüm. Koyu renk takım elbise. . Hiç takmıyormuş. Savaş bitti. Dönüp lacivert eteğimi ve tığ işi bluzumu giydim. çok daha yaşlı bir hanımla karşılaşmayı bekliyormuş.Bu nedenle hiçbir tehlikeyle karşılaşmadan. Genellikle bunu sadece çok özel konuklar için yaparım. Bana Victoria Nişanınızı göstermeyecek misiniz? Düşünün bir kere. bu adama." Swanny'yi odasına gönderdim. kapı çalındığında o açtı. gerçek bir asker. saten bantlı siyah ipeklimi giydim. Mogens'i savaştan önce de tanıyıp tanımadığını sordum. "Başka bir dünyada. Rasmus bunu duyunca. ama anlaşılan Almanların karşı saldırıya geçtiklerini söyledi. Ben söyleyene kadar oturmadı. çok saygılıydı. Cline gibilerine. Onu çaya bekliyordum. yakından baktığımda tarif edemediğim -tarif etmeye cesaret edemediğim. Elimi iki elinin arasına tuttu. "Madam. sert ve çok yüksek yakalıklı bir gömlek giyip siyah kravat takmıştı. sonra bana yine "Madam" dedi. 30 kasım 1919 Çavuş Duke bugün beni görmeye geldi. Ona doğru yürüyüp elimi uzattım. Emily çay tepsisini getirdi. Açık renk saçlı. Cropper'dan bile daha yakışıklıydı. Cropper ya da en azından bir beyefendi olan Mr. yine de onun uşak ruhlu biri olmadığını hissettim. Ben kendime ait olduğum gibi o da sadece kendine ait birisi. erken geldi. Kendi kendime. Onu neden üniformalı bekliyordum bilmiyorum. Tek mücevher olarak da kelebekli broşumu taktım. Üst katta giyiniyordum. Swanny hâlâ kızamık nedeniyle evde. minicik kıvılcım dolu. granit gibi. Hansine izinliydi.
bir av partisinden sonra ölü kuşları toplayan birinin rahatlığıyla anlattı. okuduklarıma fazla inanmadığımı da ekledim. evlerinde oturan insanların gözlerinin önüne getirdiklerine hiç benzemiyor. acı çekmeden öldüğünü anlattığını söyledim. Yüzbaşı Perry'nin mektup yazdığını.Moans mı? dedi. benden çok daha cesur bir başkasıydı. Somme'daki 1 temmuz gününü anlatmasını istedim. . büyük bir tevazuyla. .Onu tanımış mıydınız? Daha önce nasıldı. hiçbir şey saklamadan anlatmanızı istiyorum. . zaten o yüzden Jack'e takılıp sendeledim. çünkü Mogens'in anlattığı yeri iyi bildiğini. onları karşında görmeyi tercih ederim. Ne var ki bilmeleri.Savaş. bakışlarını kaçırdı. bir daha savaş olmazdı. "Nazik konuşmalarda yüzünüze bakabilirim. çoğu kadınların söylediklerine kulak bile vermez. . Gözlerinin içine bakıyordum." Sonra ailemizdeki adlardan.Ne yaptınız? dedim. Londra'da birbirlerine çok yakın oturmalarını öğrenmeleri olmuş. politikacıların işine gelmez. böyle erkeklere alışık değilim. Sormamayı becerebilmek için hayatımdan on sene verebilirdim. Mutsuzla öleceğimi de bilsem. birbirleriyle sık sık sohbet ettiklerini anlattı. bilmek isterdim. dedi. Đki mevzi arasındaki bölgeye emireri ölen genç bir subayı. onu orada bırakıp düşmanın gözü önünde geri dönmüş. Her ikimizi de yer yaygısına yatırarak sürükleyen. Sanki söylediklerime önem veriyormuş gibi dikkatle dinledi. yerini Çavuş da bunun bir tesadüf olduğunu. Şafağa doğru Quigley'yi. Sonra birbirlerini yakından tanıdıklarını. Quigley adındaki bir asteğmeni bulmak için girdiğini söyledi. Ama böyle pazarlıklar yapılamıyor. Rasmus'un istediği . dil farklılığından. Son günü. konuya geri döndüm. Quigley'yi ararken. mayına basıp ölmüş. aklı başında bir çocuktu.Bana hiç ateş etmediler dedi. Mogens ona bin dokuz yüz beşte Đngiltere'ye ilk geldiğimiz sırada Hackney'de oturduğumuzu anlatıp. "Annesinden başka herkes ona Jack derdi. . Đsimler hakkındaki bu sohbet bizi o günün amacından uzaklaştırıyordu. daha sonra kucakladım ama bu kadarı Almanlar için fazlaydı. Oldukça neşeliydi. Sanki bana. Ya olaylardan kaçmayı becerenlerdensinizdir ya da değil. cesedi Alman dikenli tellerine takılı durumda bulmuş. neden bilmem. aynı dönemlerde hemen yanımızda da arkadaşlarının da oturduğunu anlatmış.Bu yüzden bana o gece olanları. Eğer bilselerdi. Ne var ki daha Quigley'yi bulamadan birbiri ardından başka yaralılara rastlamış. ne kadarım bildiğimi sordu.. Mataramdan bir yudum su içirdim. kolumdan vuruldum. ama size gerçekleri anlattığımda bakışlarımızın karşılaşması uygun olmaz" der gibiydi. dedi. gerçeklerden kaçmaktansa. üzerime ateş açtılar. yeni bir ülkeye gelip uyum sağlamanın ne kadar güç olduğundan söz ettim. her seferinde de onları Đngiliz mevzilerine taşımayı başarmış. Aralarındaki bağı oluşturan. Mogens'in hemen. Bütün bunları sanki hiç önemli değilmiş gibi. "Jack" dedim. Belki de gözlerine inanamadılar. O granit gözlerini bana dikmişti. Galiba ilk kez orada Mogens adının Đngiliz kulağına ne kadar saçma geldiğini anladım.
onunla konuşmak istiyordum. Elimi tutup dudaklarına götürdü. ama burada işe yaradı. hâlâ yaşıyordu. hepsinin tepesine telefon rehberleri yerleştirdi ve sıcak bir yerde korudu. Yuttuğum çay tekrar boğazıma gelip safrayla karışacak kadar midem bulanıyordu. Burayı çabuk geçmek ve yazmamak daha iyi olacak. Söyledi. bunun hakkında konuşmam bile ama ne olduğumdan ve ne yaptığımdan ben sorumluyum. Kapakları çıkmayan lekelerden dolayı mozaik gibiydi. Neden? Akrabası değildi. istediğimi sandığımı da duydum. ilk ciltleri çevirme denemelerine başlamış.Size Yüzbaşı Perry"nin söylediklerini söyleyebilirim. tatlı bir pembe gri mermer rengi almıştı. Rutubet içinde kalmış eski defterlere uygulanacak en doğru yöntem bu mudur bilmiyorum.işi. Danca bilenler için Asta'nın yazısı . değerleri hakkında da fikir sahibi olmuştu. Bilmek istiyordum. değil mi? . onu uzun zamandan beri de tanımıyordu. yine de Mogens'i kurtarmak için kendi hayatım tehlikeye attı. hâlâ küf kokuyorlardı. onluk diziler halinde üst üste koydu. Deli miyim? Giderken. Swanny bütün günlükleri okumuş. Yazamam. Düşündüm. Amerika'dan dönüp doğruca Swanny'ye gidip defterleri gördüğümde.Mogens o sırada hayattaydı. . Onunla yeniden Mogens'i konuşmak istemiyordum. dedim. iste kendini batırabilir. elimi uzattım. bu adam oğlumun hayatını kurtarmaya çalıştı. o zaman yine konuşuruz. Ağlamadım. Ağlamam. Kurutulmuş olmalarına rağmen.Bana doğruyu söyleyin. On sekizinci bölüm Swanny ıslak bir bezle kapaklarını sildi.Yine gelir misiniz? diye sordum." Çavuş ağlamamı bekledi. "Mogens iki gün sonra Le Havre'da Quai d'Escale Hastanesi'nde öldü. Đnsanları hiç anlayamayacağım. Geleceğini söyledi. dedi . Daha önce hiçbir erkek elimi öpmemişti. Elime tutuşturduklarına defter değil de eşya olarak baktığımı hatırlıyorum. buna rağmen sordum: .
Aynı bir roman okumak gibi. Orada burada bir iki kelimeden fazlasını anlamadım. günlükler artık işine yaramayacaklardı.Tam ona göre şey. daha sonra da okumakta kendimi alamadım. O kadar da değil. sundurmadaki raflara yerleştirip unutmuş.okunaklıydı.Okumaya başladım. Doğal bir yazar olduğu için günlük tuttu. günün olaylarını. Ne olduğunu tahmin edebiliyorum. yazdıklarını okumasını istemediğini anlatıyor. hani hep okumak isteyip de bir türlü bulamadığın bir romanı okumak gibi. Eski elbiselerinden nasıl kurtulduğunu hatırlar mısın? Buraya . "Belki insanların kendisiyle alay etmelerini istemediği için günlükleri yakmak istemiştir" diye düşündüm. Belki de ona çok derin bakıyordum. Kendi kendime. işlerini tamamlamış. sadece Danca'nın bir çeşit şifre gibi olduğundan bahsediyor. Ann. "Eğer Mor bunları yakmak istediyse. içini hastalıklı bir heyecanın sardığını düşünüyorum. Hansine okuma bilmiyordu. Onları yakmak istemesinin çok daha sade ve anlaşılır bir nedeni olabilirdi. Başka nedenler olduğundan eminim. Ken ve ben bu konuda son derecede dikkatliydik. oysa ateşin söndüğünü söylediği gün. Böyleleri geleceğin yargısıyla ilgilenmez. . Her gün böyle yazarlardan yüzlercesini psikiyatr kanepelerinde görüyoruz. . Swanny kendi ismini görünce. Saçmalıyor muyum? Ona söylemedim ama. . Belki de öldükten sonra başkalarının –sen veya ben. Ne olursa olsun.Kendi adıma rastladım. yeni paragraf fikrinden nefret etmiş olması da özel bir güçlük oluşturmuyordu. öyle değil mi? Başka nedenler de olabilir. Swanny'ye defterleri okuyup okumadığını gerçekten merak edip sordum. O tarihi. Yüzü biraz kızardı. temmuz 1905'teki o tarihi gördüğünde. Elimdeki defter çekicilikten o kadar uzaktı ki.Sanırım haklısın. aralarında birinci defteri görmedim. günlükte doğumuyla ilgili bir şeyler olup olmadığını merak etmiş olmalıydı.Ve senin hakkında neler dediğine baktın? . Kendi kendime. Daha ilk sayfalarda Far'ın. . kapalı birer defter gibi kalmışlardı. ruhunun sıkıntılarını hafifletmek için bir kenara yazdı. .Bunlar araba sundurmasındaydı dedi Swanny. . Jack. Swanny'nin anlattığı.bu günlükleri bulup gülünç olduklarını düşüneceğinden korktu. dedi Swanny. annesinin özel hayatına dalmanın hiçbir açıklanabilir yanı olamazdı. Yalnız Mor yazdıklarını insanların okumasını istemediği konusunda çok az şey söylüyor. Yüzü kızardı.Bunları okumamın doğru olup olmayacağını bilemedim. sanırım çoğu günlükçü gibi. Defleri bütün o basamaklardan yukarı taşımayı göze alamamış. biraz rahatlamış bir sesle. ama gördüğüm defterde eksik ya da yırtık sayfa yoktu. bitmişlerdi. içlerinde başkalarının okumasını istemediği şeyler olmalı" diye düşündüm. Torben'in National Geographic'leriyle birlikte raflarda. Kendisini haklı çıkarmak zorundaydı. Hani bahçıvanın bana Mor'un bazı kâğıtlar yakmak istediğini. Ama bu kesin değil. Hangi yılların defterlerine baktığımı şimdi hatırlamıyorum. bütün yaşamı boyunca kendinden başka kimseye önem vermeyen Mor'a pek benzemiyordu. Mor ömrü boyunca pasaktan nefret etti.
. istedim. Belki de çok zekice davrandım. Đki hafta boyunca onun yanında kaldım. Bunu karşılayabilirim. Sanki tamamıyla ikna olmuş. bakışları açık ve dürüsttü. iyi kahvenin kokusu mu? " sözlerini duyduğunu söyledi. O nedenle ilk günlük. burada değil. Büyük bir hakarete uğramış gibiydi. kitap yayımlamanın sadece kitabı basıp bir şömiz içine koymak olmadığını. Bir keresinde yüzümü odadaki bir çekmeceye daldırıp Asta kokusunu duymamı istedi. Batı Hampstead'de o zamanlar bana ait olan daireye dönüp Daniel'in hayaletlerini karşılamaya hazırlandım. ama her şey eskisi gibi görünüyordu. Sürekli olarak Asta'dan bahsetti. şimdi onunla meşgul. Yüzünde endişe ya da gerginlik yoktu. Sözümü kesti. Ann. Ben Amerika'ya gitmeden öncekine oranla çok daha mutlu görünüyordu. Açıklamalar konusunda tek bir söz bile etmedi.Evet tabiî. düşündüğüm de çıktı. neden olmasın? . Basılmak mı? diye sordum. neredeyse bütün eşyasını sattı. Bazı şeylerin basılması pek kolay olmuyor. oysa Tanrı şahittir. o zaman evi satma fikrinin aklından sadece bir an geçip kaybolduğunu anladım. Yüzüme hevesle baktı. Sadece bir tane Danca'dan çevirisi vardı.Oh. . yüzüme inanamıyormuş gibi baktı. o eşyalar için istediği kadar yerimiz vardı. tanıtım. tüm Westerby kadınlarının saklayacak bir şeyleri olduğunda baktıkları gibi. Hangi eşyalardan kurtulmuştu bilemiyorum. Kendi kendime burada uzun süre kalmayacağımı. reklam demek olduğunu anlatmaya başladım. Bu macera ona iyi geliyordu. Doğruca gözlerimin içine bakıyordu. Çevirmen Margrethe Cooper adlı bir kadındı. Eve. Günlüklerin ileride basılabileceklerini aklından bile geçirmemiştir. ben şahsen demek.taşınırken. . High Hill Kitabevi'ne gidip Danca'dan çevrilmiş birine rastlayana kadar bütün kitaplarını taradım. zaman zaman merdivenlerde ayak seslerini ya da "Bu duyduğum. annesinin günlüklerini yayımlama hakkı konusunda kimsenin bir şüphesi kalmadığına inanmış gibi gülümsedi. Swanny'nin yapmaktan vazgeçtiğini yapmaya. daireyi satıp başka yere taşınmaya karar vermem hayaletleri kovmama yardımcı oldu.Gerçek bir çevirmen buldum. Đşte o zaman. yeterince param var. daha çok satış. Yine de kökleri ve bir zamanlar onun için bir tutku haline dönüşen araştırma konusunda tek bir söz etmedi. dağıtım. Đngiliz'le evli bir Danimarkalı olduğunu düşündüm. dedi bugün. promosyon. birkaç yüz kopya? Bunun ne kadar pahalı olacağını. söylediklerimi hiç dinlememişti. Yayınevi aracılığıyla bir mektup yazıp ilk günlüğü çevirip çeviremeyeceğini sordum. Belki de aradığı cevabı bulacağını da düşünüyordu.Bir sürü nedenden. benim doğumumdan önce başlayanı. Eğer günlükleri basmak çok pahalıya mal olursa. harcayacağı para Asta'nın bıraktığı para olacaktı. Ona hâlâ evi satıp taşınmayı düşünüp düşünmediğini sorduğumda. Biliyorsun. o nedenle buraya alışmak zorunda olmadığımı düşünüyordum. Gençleşmişti. . hayatla yeniden ilgilenmeye başlamasını sağlamıştı. Günlükleri de odayı doldurdukları için yakmaya kalktı. onu görünürde çok pahalı macerasından vazgeçirmeye çalışmamak gerektiğini anladım.
Ancak daha adımımı hole atıp ışıkları yakmaya başladığımda. apayrı biri olmuştu. Zamanı geldiğinde. hatırladığımdan da çoktular ya da ben altmış üç defterden her birinin ne kadar ağır olduğunu unutmuştum.Camden Town'daki daireyi almamın tek nedeni bebek evini koyabileceğim fazladan bir odası olması değildi.günlükleri çevirmeye başlar başlamaz kullanmaya başladı. Asta'nın ölmüş olması. Küçükken bu saati üzerindeki iki heykelcik. Şimdi küçük yuvarlak kadran üzerindeki yaldızlı kollar (pırıl pırıl parlayan şeylerden ikisi) saat tam on ikiyi on geçe durmuştu. Beklediğimden ağır. Đyi ama. bir banka kasasında daha güvencede olacakları kesindi. Işığın yansıdığı her yer. burada olmaları gerektiğini düşündüm. evin sükûnetini ve sevimliliğini gördüm. Üstelik defterlerin başka bir yere. uzaktaki kentin gölgesine bakan iki karganın bulunduğu ilk tabağın kenarında juleaften (Noel Akşamı) 1899 yazılıydı. Sellway gelmeden önce defterleri aşağıya indirmeye karar verdim. küçük minder ve masa örtüleri olarak görünen şeyler birdenbire onun hayatıyla dolu eşyalar olmuştu. günlükleri kim çalardı ki? Bu günlükleri çalan her kimse. onları nereye koymam gerektiğini düşündüm. gözden uzak. belki de Dickens okuyordu. o da sırtını bana dönmüş oturuyordu. yeşil kaftanlı ve türbanlı sultanla. Paul Sellway. yüzeyler pırıl pırıl parlıyordu. Hepsini aşağıya taşımak için. Torben'in . bebek evi için bütün yaptıklarını da daha ilginç hale soktu. Duvardaki son Bing ve Grfndahl Noel tabağı 1987 tarihini taşıyordu. Sanki Swanny'nin evinde bir odaya girmiştim. Odalardaki eşyayı çıkarıp taşınmak için kutulara ve torbalara yerleştirirken. gündelik hayatını sayısız sayfaya dökmeye alışmış bir kadının elinden çıkmıştı. Gördüğüm o yüzün kime ait olduğunu. ama her düzgün ev gibi burada da belirgin bir koku yoktu. kimin yüzü olabileceğini çok düşündüm. Masada boş çekmece. duvarda boş bir raf yoktu. Önümüzdeki Noel'de de yeni bir tabak gelecekti. Paul Sellway'i buraya almaya karar verdim. evin ısınmamış olabileceğinden ya da Mrs. Bir ağaç dalına oturmuş. porselen çiçeklerden yapılmış bir sehpa üzerinde oturan. gözüme daha değişik gönündüler. Günlüklerin geçmiş ve gelecek değerleri düşünüldüğünde. Holdeki masanın üzerinde duran Chelsea saati durmuştu. O ana kadar zevkli bir dikişle hazırlanmış minyatür perdeler. olmaktan çıkarmış. bebek evi bütün odayı doldurdu. tozdan ırak bir yere konulması gerektiğini de düşünüyordum. Bütün bunlar onu artık bebek evi yapıcısının karısı Asta. o merdivenleri dörder kere çıkıp inmem gerekti. günlükleri. onlardan nasıl yararlanırdı? Swanny çalışma odasını Torben öldüğünde değil -o zaman çalışma odasında yapabileceği fazla bir şey yoktu. yalnız onun için peçesini kaldıran odalık nedeniyle çok severdim. benim için emlakçının hiçbir zaman tahmin edemeyeceği kadar önemliydi. Willow Caddesi'ne altı buçukta gelecekti. odadaki hava holdeki gibi sıcak olmasına karşın radyatörü açtım. tamamen değişik. Anlaşılan Swanny her akşam saati kuruyordu. kenarlar. Etraf tertemizdi. Çalışma odasına girdiğimde. O zaman günlüklerin yukarıda değil. bana döndüğünde gördüğüm. daha doğrusu günlüklerinin çokluğunun ona ayrı bir boyut kazandırmış ve gizli bir hayatı olan bir kadın haline getirmiş olması. başka bir kadının yüzüydü. ama yine de bu fazla oda. Elkins'in evi temizlemeye vakit bulamamış olabileceğinden endişe ederek erken gittim. Altmış üçü de aşağıya gelince. her şeyin eskiden de olduğu gibi kusursuzluğunu. ama bulamadım. ısının güzel bir yaz günü ayarında olduğunu hissettim. Onlar dikişten bulabildiği boş anlarda tamamen değişik bir iş yapan.
Hansine'yi hiç tanımamakla birlikte fotoğraflarını görmüştüm. raftaki kitaplar arasında Penguin cinayet serisini gösteren yeşil sırtı gördüm. Sayfa köşeleri kıvrılmamıştı. Peki öyleyse. Cary haklıydı. B. Günlüklerin bu ilk cildini üç kez. E. Mason'un The House of the Arrow'uydu. Swanny'yi uyaran bölümler. Oscar Slater. kendimi Swanny'nin yerine koymaya çalışarak ilk günlüğün sayfalarını çevirmeye. sayfaları karıştırırken Navarino Caddesi'nden ve Roper adından söz edildiğini görmüş. Alfred ve Lizzie Roper hakkında çok daha ayrıntılı şeyler. Dr. kapaktaki kolajın izi belli belirsiz görülüyordu: Madeleine Smith. Bir tek kitap. Daktiloyu kullanmayı öğrendiğinde. Masaya oturdum. ben Amerika'dan dönmeden de önce. Westerby. buna karşın Cary bana Roper adından söz ettiğinde. Buck Ruxton. önce el yazısı çeviriyi. Torben'in kitapları demek gerekir. o yırtık sayfalardaydı. Yeşil sırtlı kitabı karıştırarak Roper hakkında bir şeyler. Lamson. uzun boylu bir adam bekliyordum. Hawarvey Crippen. Yine de Roper adının günlükte sadece bir kez geçtiğinden emindim. Elimdeki kopya. orada bulunan kitapları bir yere kaldırmayı. Sonra anladım. hiçbir bağlantı kuramamıştım. defterdekileri Olivetti'de Đngilizce'ye çevirdi. Paul Sellway. Yeşil sırtlı Penguin'in içine baktım ve başlığın hemen üzerinde Asta'nın el yazısını gördüm: A. açık mavi gözleri ve uzun üst dudaklarıyla o yumuşak Danimarkalı yüzlerinden birini. rahatlamadan gelen bir amaçsızlık mıydı? Birden Torben'in başından beri haklı olduğunu anlamış olabileceğini düşündüm. çeviri işinden keyif aldı. Kendini iddialı hissettiğini söylemişti. Bir süre sonra kayıp Edith'e gelmiş olmalıydı. sonunda da bunun en kolay ve en hızlı yol olduğuna karar verdi. Her sabah saat tam onda çalışma masasına oturup Asta'nın günlüğünü yanına koydu. o beş sayfa neden yırtılmıştı? Karşımdaki raflara bakarak. en sonunda da baskıyı okumuş. bir daktilo alıp kendi kendine üç parmakla yazmayı öğrenmeye başladı. Yoksa yaşadığı tam bir düşkırıklığı. annesinin 1905'te yazdığı ve o dönemde yaşadıklarıyla ilgili notlar okumuştu. çünkü içlerinde onun adı vardı. Daha kitabı raftan indirmeden adını tahmin edebiliyordum. 28 temmuzu gösteren sayfada (ya da belki 29 ya da 30'unda) gerçekten de Asta'nın kızı olduğunu. O bölümlerde Swanny. kapı çalındı. bir not hatta altı çizilmiş bir satır arıyordum ki. Swanny'nin evindeki cinayet kitapları karton kapaklı iki Agatha Christie ile A. Okuduğu notlar doğrudan kendisiyle ilgiliydi. boşalacak yerlere de günlükleri yerleştirmeyi düşünürken.çalışma masası onun çalışma masası oldu. Burada oturup on yıldan beri sorduğu sorunun cevabım birdenbire bulmuştu. Alfred Eighteen Roper. Asta'nın günlüklerinde de gördüğü bir addı. her şeyi el yazısıyla kaydettiği sırada mı bulmuştu? Daha önce olmalıydı. Sorusunun cevabını yoksa daktiloyu almadan önce. W. temmuz 1966. kaçınılmaz bir biçimde açıklamaların bulunduğu sayfaya yaklaşmaya başladım. Asta bunamıştı. kitabı okumaya girişmişti. Swanny ve Torben aldıkları her kitabın ikinci sayfasına adlarını ve günün tarihini yazarlardı. Artık kimse bu eski usul alışkanlığı sürdürmüyor. Asta düş görüyor ya da hikâye uyduruyordu. Açık renk saçlı. Cary'nin bana verdiğinden çok daha iyi durumdaydı. Rasmus'tan olup 28 temmuzda Lavender Grove'da Asta'nın vücudundan doğduğunu okumuştu. sonra düzeltilmiş çeviriyi. Roper adı. kenarı kıvrılmış bir sayfa. Anlaşılan Swanny bu kitabı Asta'nın eşyaları arasında bulmuştu. Daha doğrusu. .
Yine de onu doğrudan çalışma odasına almak bana biraz kaba geldi. . Nedenini sordum. kapıyı öyle açacağını falan söylerdi. Anneannem eski üniformalarından birini giyeceğini. bir hizmetçinin kızı olmaktan utanırdı.Doktora tezimi Strindberg. O zamanlar Torben'in söylediklerini biraz züppe bulmuştum. Swanny'nin evinde renkler sadece süslerde ve tablolardadır.Annem bundan nefret ederdi. dedi. . çok bulaşıcı bir gülüştü.özellikle de önlük ve keple göründüğü fotoğrafları. Bu nedenle Paul Sellway'in hayalindeki Hansine'ye ve kızına benzeyeceğine inanmıştım. Gerçekten de öyleydi. Demek istiyorum ki iyi bir fotoğraf çıkması için o kıyafeti benim anneannem sizin anneannenize giydirmiş. hazır buradayken fotoğraflara da bakmak istersiniz" dedim. şimdi de aynı fikirdeyim. .Stockholm Sanat Müzesi'nde buna çok benzeyen bir tablo var. seçimimi hiç unutmadı. ama bunları hatırlayabiliyorum. "Gelin. Larsson'a baktığını. Ötekinde köpek yok. orijinal olduğunu söylemedim. günlükleri görebileceğim düşüncesi beni heyecanlandırdı. yerine ikinci bir kayın ağacı var. Yoksa altın ve gümüşün parlaması dışında her yer soluk ya da karanlıktır. kahkahalar arasında gülünç bir soru sordum: . inceleyebilmek için bir adım yaklaştığını gördüm.. Swanny'nin duvarındaki resmin Stockholm'dekinin eşi olamayacağını. Ona katılmaktan kendimi alamadım. Đrlandalı derdim. bir şeyler içelim" dedim. Ona bir içki verdim ve "Düşündüm de. demek istiyorum. keskin çenesine ve dalgalı sık siyah saçlarına sahipti. Anneannem uzun süre hizmetçilik yapmıştı. sanıyorum anneannem de bunu kullandı. Bir Đrlandalının ağzına. aşağı yukarı yirmi yıl. Cary'yi buraya getirdiğimde bunun pek bilincine varmamıştım. Paul Sellway peşimden oturma odasına girdiğinde beklenmedik ve çocukça bir gurur duydum. Hayatımda ilk kez kendi evimden gurur duymanın keyfini yaşıyordum. belki de onu görmekten kaynaklanan heyecan gururumu bastırmıştı. Çok içten. Torben'in duvarlarına röprodüksiyon asmayacağını söylediği bilinirdi. vahşi bakışlarına. O bundan bahsetmekten de hoşlanırdı. burası benim evimdi. Üstelik onun da komik bir kılık olduğunu sanıyorum. dedi. Đlk bakışta bunun eşi sandım ama değil. Eğer benden milliyetini tahmin etmemi isteselerdi. Ne de olsa gençliği. Kahkahalarla güldü. "Anneannenizin bir sürü resmi var. özellikle de Tjânstekvinnan's Son adlı otobiyografisi üzerine verdim. O zamanlar küçüktüm.Bir tanesi öyle. Annem seçtiğim konuyu öğrendiğinde hiç mutlu olmamıştı.. Hizmetçi üniformasıyla mı? Biraz şaşırdım. Swanny de bana Joan Sellway'in uzun boylu. Esmer ve inceydi.Neden gülüyorsunuz? . kepini kolalayacağını. . Ona hep takıldı.Biraz erken geldim. sarışın bir kadın olduğunu anlatmıştı. Evet.
her neyse.Tabiî. Daha doğrusu Carry'nin ne istediğini. Swanny'nin mezarında dönmeye başladığı hissimi bastırmaya çalıştım. Lekeler. kendimi tutamadım. günlüklere bir göz atabilir miyim? Paul günlüğü iki eliyle. O sırada ne isteyip ne istemediğimden de kesinlikle emin değildim. Günlüğün onun yanında güvende olacağından emindim.Özellikle sıcak ve sevgi dolu olduğunu sanmıyorum. beni yetişkinlerin arasındaki oyunda bir piyon gibi görmediğini hissediyordum. zehirleyen biri. Ona Asta'nın Ünlü Duruşmalar kitabını da verdim. Şimdi düşündükçe. ama Asta'nın günlüklerinin ilk cildi yayımlandığından bu yana yok. babamın annesini çok daha fazla severdim. defterde eksik olan sayfanın kitapta ve el yazısı çeviride de bulunmadığını doğruladı. Bir zamanlar vardı. O kadar şaşırdım ki. Sonra söylediklerinden kuşkulandı. annemle sürekli olarak çekişirlerdi. arsenik. .. öyle değil mi? Sadece 1905 yılıyla ilgili olanı bile mi? Bir saat önce olsa.Banyodaki Gelinler. sayfalardaki kahverengilikler dikkatini çekti. . ters tepkileri hatırlattı. Şimdi bir sakıncası yoksa. Sanki bana daha çok insan muamelesi yaptığını. Anladığım kadarıyla sıcak ve sevgi dolu olup olmadığını sorarken. yapacak başka şey olmadığını söylerken duyuyordum. -Benim karım yok. Sanki uzun süredir beklediği Noel hediyesine sonunda kavuşmuş bir çocuk gibiydi. Paul Sellway'e Hansine'yi nasıl hatırladığını sordum. nasıl bulunduklarını anlatınca kafasını inanmıyormuş gibi salladı. bunun tersini söylemek de mümkün. Günlüğü alıp gitmesine izin vereceğimi sanmıyordu. Crippen gibi.Roper adı size herhangi bir şey ifade ediyor mu? . Ondan hoşlanır mıydı? Gözümde canlandırdığım. çocuklardan hoşlanmadığını anlıyorum. . günlüklerin de doğruladığı sıcak anaç insan mıydı? . Daha ayrıntılı ve kesin bir karşılaştırma istersem bunun biraz daha uzun sürebileceğini söyledi. Hayır. eğer gerçekten almak zorundaysa. . hem saygı hem de keyif belirtir bir biçimde tuttu. Mogens ve Knud'la oyun oynayışını hayal ediyorsunuz.Çoğu insan sorduğumda. dedi beklemeden. Kitabı orijinalle karşılaştırdı. Ben büyükannemi. Anlattım. benim tam olarak istemediğimi anlattım. dedi. bunun yapacağım en son şey olacağını söylerdim. Ona Asta'nın ilk baskısından açılmamış bir kopya gösterdim. Ne de olsa elimde artık iki kopya vardı. Oysa şimdi kendimi. dedi. "Hayır ama karım okudu" diyor.Anlattıkları bana Swanny'nin Joan Sellway'i ziyaretini. bunu size söylemiştim. Asta'nın defterleri nasıl sakladığını. yalanlamasını. Bizimle birlikte otururdu. Anneannem annemi kızdırmaktan hoşlanırdı.Demek ki günlükleri okudunuz? .
. Söylemem gereken şey. Ya imzasız mektup? Tabiî Torben bu mektubu Asta'nın gönderdiğine inanıyordu.Daha sonraki iki yılı kapsayan günlükleri de alabilir miyim? Đsteğini reddederek birinci cildi bitirdiğinde. . günlükleri karıştırıp Roper adını. Rahatsız oldum. O gece geç saatlere kadar uyumadım. Görevini bilen biri olduğundan yakında görüşeceğimizden emindim. belki de gerçeği anlatıyordu. Swanny'ye gerçekleri anlatmanın çok dolambaçlı da olsa bir yoludur. evlilik hakkında pek bir şey bilmiyorum. Suratındaki gülümsemenin kaderine razı olmuş birinin tebessümü olmadığını görünce. bir dizi çocuğun doğmasına neden olmuşlardı. Öyle özel bir davet falan değildi. Kimsenin harfleri tanıyamaması için mi? Böyle bir mektup yazmak. Daha önce hiç evlenmedim. hızla küçük küçük yırtarak yakmıştı. Bunlar benim büyükannem ve büyükbabamdı. Swanny'nin kimliği hakkında ipuçları aradım. -itiraf ya da ret. Daha da ötesi. çok fazla şaşmazdım. genellikle yediğimiz saat geçmişti. birbirleriyle elli yılı aşkın bir süre evli kalmışlar. böylelikle de Asta seçeneklerini. ikimiz de aç olduğumuzun farkındaydık. Yine de kısa zamanda Asta'nın zehir dolu yargılarını hem orijinal metinde hem de Margrethe Cooper'ın çevirisinde okuyacaktı. üstelik South End Green'de öyle fazla restoran da yoktu. beni o akşam yemeğe çıkardığıydı. dedim. Asta geri adım atıp evlat edinme hikâyesini uydurduğunu söylerken.Çıkıp bir şeyler yiyelim mi? Mantomu alayım. Joan Sellway annesinin "bir çiftlik hayvanı gibi". kim bilir neler hissetmiştir? Paul bana kitabı okuduğunu söylememiş olsaydı. kitabın beni ne denli endişelendirdiğini görüp şaşırdım. onun da anladığını anladım. Asta'nın Hansine'yi azarlamaları. yine de bir tarafın diğerinden böylesine önemli bir gerçeği sakladığı bir ilişki bana çok itici geldi. yine de bütün belgeleri kısa bir notla bana gönderse. tek bulduğum Asta'nın. Hayatımda Hansine'nin torunlarının Asta'nın kötülük dolu cümlelerini nasıl karşıladıklarını düşündüm. saklayacak bir şeyi olmayan birine oranla çok daha fazla yer ayırdığıydı. ama bunu daha çok eski dostların birlikte yemeğe gitmeyi önerdikleri gibi yaptığını söylemem gerekir. Swanny'nin elinden mektubu kapmış. Asta. kendimi daha da kötü hissedeceğimi düşündüm ve yukarıda her kim varsa ona sessiz bir dua göndererek Paul'e günlükleri okuyan karılar konusundaki o salakça soruyu sorduğum için şükrettim.. anlattıklarının neredeyse mütevazi gibi görünen kötü niyetli yorumları sayfalardan geçip canımı acıtıncaya dek etimi çimdikledi. Bunları düşünmek beni Swanny'nin belki de hayatının sonuna doğru vardığı sonuca yaklaştırdı.bir kez daha gözden geçirecek fırsatı bulmuştu. haberi kendi vermeyeceğinden ikisi arasında çıkması kesin tartışma ertelenmiş. "şişman ve kırmızı suratlı" bir kadın. paragöz. O gece çok sonra oturup Asta'nın ilk bölümünü okuduğumda. Asta belki de ölmeden önce Swanny'nin gerçeği öğrenmesini istediğinden mektup yollayarak da ilk kez söylemenin dayanılmaz yükünden kurtulmuştu. Rasmus'un yeni bebek konusundaki soruları ve bebeğin görünüşü hakkında söylediklerine. bütün bu süre boyunca aynı yatağı paylaşmışlar. tembel ve patronunun yanında bunayacak derecede aşağılık olarak tanımlandığını okuduğunda. gelip diğerlerini almaya zorladığımı biliyordum. Yemeğe gitmeyi onun önerdiğini.
Swanny'nin güzelliği. ama Asta'nın ona ihanet etmesi düşünemeyeceği bir ihtimaldir. açık renk saçları ve teni. diğer taraftandan da çevirdiklerinin bir gün basılabileceğine gerçekten inanmasıydı. aynı zamanda da her iki yönde çeviri yapabilecek kadar yetkin bir dilciydi. O çeviriyi sadece para için yapıyordu. Danca yazılmış kitapları da Đngiliz kitabevleri için Đngilizce'ye çevirdiğiydi. Đngiliz'le evli bir Danimarkalı olarak. Bütün bunlar Swanny'ye cesaret verdi. Margrethe Copper'ın ilk taslaklarını görünce de çok heyecanlandı.Oysa sonunda. çeviri yaptığı dillerdeki ritmi yakından bilirdi. Asta'nın kır saçlı. Kendi kendine Morfar'ın ne bildiğini sormuş mudur? Günlüklerde Morfar'ın bir şeyler bildiğini gösteren hiçbir şey yok o kadar ki Asta'nın kendisi bile Morfar'ın Swanny'den nefret etmesi karşısında şaşkınlığını gizleyemiyor. oysa . hatta belki de birkaç yılını zengin bir kadının kaprisi olarak adlandırdığına inandığım günlüklerle geçirmesi düşünülemezdi. kahverengi saçlı geniş ve kısa köylü ailesinden değil. Đşe başladığında. bu hisse katlanmayı öğrenmişti. Swanny'ye oldukça pahalıya patlamıştı. üç değişik Đskandinav dilinde çeviriler yapıyordu. bütün bunlar aleyhine kanıtlardı. Cooper çok meşgul bir kadındı. Yine de hayatının birkaç ayını. On dokuzuncu bölüm Günlükleri çevirmek. onların hiçbiri yüz yetmiş santime bile erişememişti. Bunun anlamı.edebiyat konusunda gerçekten duyarlıydı. Swanny'ye anlattığına göre günlükler üzerinde çalışmasının nedeni bir taraftan Asta'nın söyledikleri karşısında hayranlığa düşmesi. sadece Danca değil. hatta kuvvetle şüphelenmiş olması muhtemeldir. Tabiî o zamana kadar ona doğumuyla ilgili fikir veren beş sayfayı çoktan yırtınıştı. Swanny'nin aksine -Swanny de bunu ilk itiraf eden olurdu. Asta'nın annemin doğumu ve Morfar'ın ilk kız çocuğunu reddetmesiyle ilgili sözlerini okuduğunda neler hissettiğini hiç anlatmadı. Bir kez başladıktan sonra. Đngilizce kitapları Danimarkalı yayıncılar için Danca'ya. Bir biçimde Swanny'nin kendi çocuğu olmadığını hissetmiş. uzun boyu. Swanny bunları kimden almıştı? Herhalde kendi kahverengi tenli. devam etmesi gerektiğini düşünmüş ve Margrethe Cooper'dan 1905 ve 1914 arasındaki on günlüğü çevirmesini istemişti. yapacağı çevirinin basılacağını ya da basılmasının düşünüleceğini bile aklından geçirmediğini sanıyorum. örneğin üslup ve içerik açısından Torben'in kuzininin Sen-Petersburg günlüklerinden oldukça farklı olduğunu görmekte gecikmedi. tıpkı Swanny gibi iki ana dil öğrenerek büyümüş. çilli. Belki de bunca zamandan sonra. Ancak çok geçmeden önündekilerin sırada günlükler olmadığını. kalın kemikli atalarından da değil. Mrs. her ikisinde de uzmanlaşmıştı. iki seçeneği de kullandı.
Swanny aynı yıl Londralı bir yayıncı bulduğunda. Resimde V yakalı ipek elbisesini giymiş. Asta onu kandırmış olamazdı. cesaretini kırmadı. Kitabı okumayanlar bile en azından görmüşlerdir. biri yüzyılın hemen başlarında Hackney pazarını. Ama Asta ona ihanet edemezdi. çay peçetelerinde. Daha sonraki davranışlarında doğumuyla ilgili spekülasyonun hâlâ hayatında önemli bir yer tuttuğunu gösterir belirtiler olsa da bu konudan bir daha hiç söz etmedi. Günlüklerin koruyucusu ve yayıncısı. Resimlerden yarısı karakalem ve suluboyaydı. Asta her ne kadar yaşından büyük gösteriyor olsa da bu resmi. Kaldı ki o dönemde. O aralar Swanny Kopenhag'daydı. ama bu resim birinci günlüğe uygun bir resim değildir. Kitap ekimde yeniler için en uygun günlerde piyasaya çıkacaktı. Danimarkalı yayıncı Gyldendal'i orijinallere bir göz atmaya ikna eden de oydu. Geceyi o sıralar yeniden saygınlaşmaya başlayan depodan otele dönüştürülen bir binada geçirdi. her ikisinden de bir ret cevabı aldı. yani yetmişli yaşlarda kendisi için dokunulmaz olması gereken bir rol. Yayıncılar kitabın bir kült oluşturması bir yana. Kitabı görmeyenlerse reklamlarını dergilerde. Kapakta Asta'nın çok gençken. fırın eldivenlerinde. Swanny'nin elindeki elyazmasına Danimarkalı Bir Kadının Günlüğü adını vermesi. Asta Westerby'nin kızı olmasına bağlıydı. Gerisi aile fotoğraflarıydı. yayıncının kitaptaki resimleri takvimlerde. Gelecekteki tüm başarısı. daha bir yıl yayımlanmayacaktı. gazetelerde ya da büyük mağazaların vitrinlerinde seyretmiştir. aynı zamanda da yaşayanların sırdaşı. büyük çaba harcayarak eski bir Roneo makinesinde fotokopiler çekti. saçı kıvırcık bir perçem dışında ensesinde toplanmıştır. Bodil ve Sigrid'i ziyaret ettiği sırada. mabedin bekçisi olacaktı. Yıl 1976'ydı. daha on dört yaşındayken çektirmiştir. ölülerin de sözcüsü. Daha başlangıçtan beri günlüklere güveniyordu. burası Asta'nın . resimler Đngiliz baskısında da yer aldı. bir rastlantıdan başka şey değildi. Nackströmsgatan'da Berzelius adlı bir fotoğrafçının çektiği resminin yer aldığı bir madalyon vardı. reçel kavanozlarında. kartlarda ve çanak çömlek üzerinde kullanmasına izin veren maddeleri yapılan mukaveleden çıkarmakta ısrar etmişti.Swanny daha on yedisinde bir yetmişi aşmıştı bile. Astas Bog adıyla kitabı geniş format ve kusursuz resimlerle birlikte 1978 yılında yayımladı. çünkü doğumu ve evlat edinilmesiyle ilgili konuları benimle bir daha hiç konuşmadı. daha sonra Asta olarak tanınacak bölümü iki Đngiliz yayınevine gönderdi. The Country Diary Edwardian Lady henüz yayımlanmamıştı. Glydendal. ikinci yayıncı elindeki kopyayı ötekinden de daha uzun süre tutmuştu. Swanny özellikle kurnaz olmamakla birlikte. bir diğeri de motorlu araba kıyafeti giymiş bir kadını gösteriyordu. Gyldendal'in konuğu olarak orada Astas Bog baskısını tanıtmaya çalışıyordu. Asta Westerby'nin kızı rolü. Asta'yı daha fazla anlatmam gereksiz sanırım. 1905 yılıyla ilgili olan. Reddedilmek. Stockholm'de. Swanny'nin bütün bu soruları kendi kendine sorup sormadığını bilemem. üstelik artık dostu olan Margrethe Cooper da onu destekliyordu. annesinin kuzeni ve onun çocuğunu. yatak çarşaflarda. bunun sonucunda da Asta'nın Danca tuttuğu günlükler ilk okuyucularıyla anavatanında tanıştı. iki binden fazla satamayacağını düşünerek Swanny'nin isteklerini kabul etmekte pek sakınca görmemişlerdi. Benimle bile konuşmadığı bir konudan başkalarına bahsetmiş olması mümkün değildi. bir yer hazırlıyordu.
güzel bacakları. ben daha ilk günden günlüklerin büyük bir başarıya ulaşacağından eminken. aranıyordu. sonra Torben'in.gazeteciler ona ısrarla günlüklerin başarısının onu şaşırtıp şaşırtmadığını sormuşlardı. Bana gönderdikleri. Gerçekten de insanlara söylediği yaştan bile daha genç görünmektedir. her yere gidip her şeyi yapmaya hazırdı. elimdekinin özel bir şey olduğunu anladım. Yayıncısının halkla ilişkiler bölümü Swanny'yi çok sevmiş olmalıydı. dedi Observer'a. Danimarkalıları tanıyordu. sarhoş bir akrabanın barda karşısındakine bira şişesi fırlattığı ve geceyi karakolda geçirmek zorunda kaldığı Nyhavn'dı. yeni yeteneklerini keşfeden bir kadının mektupları. Tiyatroya ve operaya gitti. Boyunun uzunluğu. Yapmak istediği için. Asta'nın ilk basımından sonra -daha sonraki baskılarda da görüleceği gibi. Böyle bir sonucu düşünde bile görmüş müydü? . Kopenhag'da. şimdiye kadar başka birisinin gölgesinde yaşamış olduğunun farkına vardı. Sunday Times'a daha keskin bir dil kullanıyordu: "En çok şaşırdığım. Swanny Danimarka'da iyi vakit geçirmişti. Swanny için hiçbir yerel gazete bir mülakat vermeye değmeyecek kadar önemsiz olamazdı. Torben'le evlendiğinden beri hiç yapmadığı bir şeyi yapıp para da kazanıyordu. eğlenen ve mutlu bir kadının mektuplarıdır. Swanny hiç zamanını deniz tarihi profesörü Aase Jfrgensen'le geçirmek ister miydi? Oysa şimdi kendi başına. Frederiksborg ve Fredensborg şatolarını. Đlginç olanı.Daha ilk sayfayı okurken. dik ve ince vücudu. yüksek topuklu ayakkabılar içine hapsettiği biçimli ayakları nedeniyle yaşından daha genç görünür. Burada küçük bir abartı var: memnun olmayı öğrenen. iyi eş olarak görülmüştü. Roskilde'de Torben'in yeğeni ve kocasıyla birlikte bir hafta geçirdi. kendi iradesine uyuyordu. Onu televizyona çıkarırken dublaj yapmak ya da bir çevirmen bulundurmak zorunda değillerdi. Swanny burada tüvit bir takım ve kraliçenin giydiğine benzer küçük keçe bir şapkayla görülür. en sevilen çocuk. Torben de Asta da iyi niyetli despotlar olmalarına rağmen Swanny'yi bir çeşit boyunduruk altında tutmuşlardı. Aarhus'tan Odense'ye. çocuğu olmadan ölmüştü. O günden sonra Torben'le birlikte sık sık Danimarka'ya gitseler de hiçbirinde iki haftadan fazla kalmamışlardı. daha doğrusu Torben'in akrabalarını ziyaret etti. Ne düşündüğünü hiç sormadı. bütün bunların başını döndürmemesiydi. kendi büyük teyzesi Frederikke'nin oğlu. ama gerçekteyse burada bundan önce de uzun süre geçirmiş. Andersen'in Küçük Denizkızı heykelininin yanında resim çektirdi. Eğer karar ona bırakılsaydı.hikâyelerinden birinde. Onlar Kopenhag dışına pek çıkmamışken şimdi Swanny bütün ülkeyi geziyor. benim gibi. olmazsa olmaz çantası sol koluna asılıdır. ince bilekleri. özellikle de Torben'le tanıştığı sefer Danimarka'da üç ay kalmıştı. Odense'de Andersen'in evini gezdi. itaatkâr hatta köle olmuş. Kocası ise onu bir kaidenin üzerine yerleştirip tapmış. Kuzenlerini. Önce Asta'nın. o günden sonra günlüklerin her baskısının arka sayfasında bu fotoğraf yayımlandı. elyazmalarını gönderdiğim yayıncılar . Kendini ona adamış. Bana yazdığı iki ya da üç mektupta kendini eve dönmüş gibi hissettiğini söylüyordu. saygı görüyor. Annesi ona çocuk muamelesi yapıyordu. kendi için bir şeyler yapıyordu. O da. ne var ki hiçbir konuda fikrini alma zahmetine katlanmamıştı. Üstelik yaptıkları için onurlandırılıyor. her istediğini verip karşılığında yanında olması dışında bir şey beklememiş. Swanny Danca konuşabilen bir yabancıydı. sonra yeniden Asta'nın gölgesinde. Swanny'nin partileri bile kocasının arkadaşlarını eğlendirmek ve diplomatik ilişkilerini geliştirmek için verilirdi. oradan da Helsingfr'e gidiyordu. kendi kişisel hayatını onların eline bırakmıştı.
Swanny ise tüm anı ve anekdot isteklerini yerine getirmeye çalışıyordu. ama fiyatı ne kadar yüksek olursa olsun.. öğleden sonra. Uzunca bir süre Asta'dan adıyla ya da benimle olduğu zamanlardaki gibi "Mormor" ya da "anneannen" diye bahsederken. bunda keyif bile almıştı. Bütün bu "profiller" içinde Asta'nın. ne kadar değerli olduklarını nasıl tahmin ettiğini bütün dünyaya anlatırken. Ancak mülakat başladığında her şeyin yolunda gittiğini hissedip. Kilvert. Oysa deneyimlerinden bir şey öğrenmiş olmalarını beklerdim. neler yemekten. artık gazetelerde ve televizyonda sadece "annem" sözü okunup duyuluyordu. profesyonel bir sekreter gelip yazışmalarla ilgileniyordu. Bana bir kez bu ülkede ilk canlı radyo programına çıktığı gün çok gergin olduğunu anlatmıştı. günlükleri nasıl bulduğunu. edebî yemeklere davet edilmeye başladı. televizvonda neler izlediğini ve medyada en çok kimi beğendiğini açıklamak fırsatını kaçırmadı. film ve televizyon önerileri için bir başka bölüm. buna değecektir deyip güldüm. ödül vermeye. Anlattıkları "annem derdi ki. Hafızalı bir elektronik daktilo aldı. nasıl okur yazardı? Danca'yı nereden öğrenmişti? Bunun gibi sorular. Daha önce duygusal roman ve sözde kaliteli dergilerle kısıtlı okuma alışkanlığı artık ünlü günlüklere yönelmişti: Pepys. Swanny bu sorulardan gocunmadı.. tatillerde nerelere gittiğini. günlüklerin yazarının kızından. . bir de Asta'dan bahsetti. Swanny uzanıp kitabı aldı. Sekreteri Sandra sadece Asta için karmaşık bir dosyalama düzeni kurdu: Swanny'nin ajanı için -o yıl kendine bir ajan tutmuştu. hatta en sevdiği kızından başka bir şey olabileceğini ima eden en ufak bir sözcük bile olmadı. yabancı yayıncılar için ayrı bir bölüm. Haftada iki gün. Tabiî. sadece Amerikalı yayıncısı için özel bir bölüm ve okuyucu mektupları. 1979 yılının baharında Swanny okurlardan haftada ortalama iki mektup alırken. Đkisinin arasındaki masanın üzerinde bir nüsha vardı. Öyle sanıyorum ki. Fanny Burney. Sonra mülakatı yapan ona kitabın kaça satıldığını sordu. Her gün günlüklerin üzerinde çalışıyor. Yavaş yavaş açık toplantılara. daha yayımlanmamış elli üç defterle ilgileniyordu. Tabiî bütün bu makalelerden büyük çoğunluğu. kadınlar yayıncılık yapmazdı. profesyonelleşmişti." ve "babamın . dergi okuyucularının sonsuza dek ilgilenecekleri sanılan Westerby ailesinin yaşamına ayrılıyordu. Değişmiş bir kadındı. konuşma yapmaya. Öyleyse.Ben gençken.Öyleyse kendiniz iyi bir yayıncı olabilir miydiniz? . kapak düzenlemeleri. gayet iyi oldu. The Paston Letters.bir bölüm. içmekten. akşamları ne yaptığını. Sık sık Margrethe Cooper'la görüşüyor ya da yayıncılarla öğle yemeği yiyordu. yarışmalarda jüriliğe. Bilmiyordu. Bir ömür boyu kendinden çok az bahsettikten sonra. soruları olduğu gibi kabul etti. o da güldü. dedi Swan Onunla mülakat yapan genç kadın Swanny'nin hiç üniversiteye gitmediğine inanamadı. giymekten hoşlandığını. Evelyn ve The Journal of a Disappointed Man. sanatçı resimleri. ne okuduğunu.bunu göremedi. gazete ve dergi eleştirileri ve program için ayrı ayrı bölümler. bu sayı yılın sonunda günde dört mektuba çıktı. ama kitap program için gönderilen promosyon kitabıydı.Maalesef bilmiyorum. o dönemde hiçbir daveti geri çevirmedi. üzerinde fiyat etiketi yoktu." . Ama bütün bunlar daha sonrası içindi-1979'da Asta tüm kitabevi vitrinlerini süsler ve roman satış listesinde yukarıya tırmanıp nisanda bir numaraya çıkınca’ davetlerden çoğu mülakat isteyen gazete ve dergilerden geliyordu.
Yetmiş altı yaşındaydı ama yetmiş yedi olduğunu söylemeye başlamıştı.. tabiî ki değiştirirler.dediğine göre. üstelik bunlar temmuzdaki yetmiş altıncı yaş gününden de önce oluyordu. anlatırken de böyle bir oyuncak için kendisinin fazla büyük olduğunu eklemeyi unutmadı. hayır. sen olduğundan daha yaşlı olmakta ısrar ediyorsun. Bu değişikliğin ikinci günlük dizisinin yayımlanmasına bağlı olup olmadığını bilmiyorum. Gazetede günlüklerle ilgili bir şey yazıldığında -hemen hemen her gün bir şeyler vardı. düzeltmen için. Ancak bir kadın dergisindeki astrologa verdiği mülakatta.. bu da küçültücü bir şey değil.Bunu yapmak çok kolay. Daha önce hiç görmediğim bir bakışı vardı. Olduğundan daha genç olma iddiası o kadar küçültücü ki. Başlangıçta bütün bunları gazeteci yanlışı diye geçiştirdim. Bunu Torben'in Asta için söylediklerini hatırlatmak için söylemiyorum.Benim yaşımdayken." veya" "ben doğduğumda"yla doluydu. . dedim. 1915 günlüğüyle başlayan Ölü Bir Odadaki Canlı Şey yayımlandığında. dedi. doğum yeri ve tarihi olarak da Londra. mavi keçe şapkalı Birinci Dünya Savaşı sırasında Asta'yı ve Mogens'in (Jack) Somme'da ölmesini anlattığı röportajın yanında kullandı.Hayır. üstünün resimlerini çekerek dergide Swanny'nin mavi tüvit elbise giymiş. düzeltmek istemiyorum. . . Fotoğrafçı Padanaram'ın içinin.. Yetmiş altı yaşındaydı. sadece saçma. dışının.Swanny'nin doğum tarihinin 1904 olarak yazıldığını gördüm. Đkisinin arasında belirgin bir fark yoktu ve bu davranış tuhaflığını açıklayacak bir neden bulmakta da zorlanıyordum..Hayır. ." ya da "abilerim şuna buna gitti. Swanny'nin kendinden ya da aileden söz etme yönteminin biraz değişmeye başlaması bu döneme rastlar. dedi Swanny büyük bir mantıksızlıkla. zaten sana bir nüsha göndermelerinin de bir nedeni bu.Swanny'nin yaşı yetmiş yedi olarak belirtiliyordu. bunu ona söylediğimde. Swanny artık Kim Kimdir'e alınmıştı tabiî anne ve baba adı olarak Rasmus Westerby ve Asta Kastrup. .Mor'un günlükleriyle ilgilenmeye başladığım gün. Swanny'nin bunadığını düşünmek aklımdan bile geçmedi. . Bunun sonucunda Woman's Own dergisi evime bir fotoğrafçı göndererek asma kattaki bir odaya yerleştirdiğim Padanaram'ın resmini çektirdi. Ama daha sonra Ölü Bir Odadaki Canlı Şey'in karton kapaklı baskısı için hazırlanmış şömiz nüshasında -geçmiş eleştirilerden örneklerle zenginleştirilmiş kısa bir biyografi. bunun pek bir önemi yok. Swanny. kendi kendime yaş konusunda hiç yalan söylememe sözü verdim. 28 temmuz belirtiliyordu. Her zamanki gibi tarihlerde yine yanılmışlardı. televizyonda babasının kız kardeşine yaptığı bebek evini anlattı. nisan sonunda başlayıp mayısın ilk üç haftasını içine alan Boğa burcunda doğduğunu açıklamıştı. Değiştireceklerini sanmam. Bir şey daha vardı. Đkinci cilt.
John ve Charles ellerindeki belgeleri John'un yazdığı bir giriş. Ancak. Swanny'nin iki yüz mil ve iki yıl yanıldığını görecekti. Jack'in "Çok iyiyim. Kuzenim John'un da söylediği gibi. eminim bandı dinlediğinde konuğunun açık bir sesle ve tereddüt etmeden ağabeyinin Büyük Savaş'ın son aylarında Argonne'da öldüğünü söylediğini yeniden duymuştu. Bunu söylemek için telefon etti. Mayıs 1904'te doğduğunu söylemek dürüstlük. Bana dinlenmeye ihtiyacı olduğunu. Ölü bir evladın eve yazdığı mektuplara duygulanacak son insandı o. Bir ara. Hiçbir yayıncı mektupları basmaya yanaşmadı. bizi böyle yetiştirdi. Eğer mülakatı yapan gazeteci zahmet edip Asta'yı karıştırsa. Büyük bir ihtimalle mektupları Asta vermişti.Her şeyi çarpıtıyor bu gazeteler. mektupları birbirine bağlamak için kullanılan birkaç şiirle birlikte bastırmaya çalışmışlardı. John Sunday Express'e başvurup. belki de Swanny'nin edebî çevrelerdeki ününü de kıskanarak kendilerini Mogens/Jack Amcamızın anısının koruyucusu ilan etmişlerdi. Gazeteci Swanny'yle yaptığı sohbeti banda almıştı. John'un mektubunu da yayımlamadı. Ömrümde ilk kez John'la bir konuda anlaşmıştım. akrabalarıyla birlikte bir gemi yolculuğuna çıkacağını söylediğinde rahatladım. ama gazete düzeltme yapmadığı gibi. düzeltme istedi. Jack'in Fransa'dan annesine yolladığı mektupları ele geçirmişlerdi. Son zamanlarda çok çalışmış. belki de Asta Morfar'ın ölümünden sonra Swanny'nin yanına taşınırken. Rasmus. Mafsallarındaki kireçlenme yine canını acıtmaya başlamıştı. Yirminci bölüm . Bütün yaptıklarımda açık ve dürüst olmak. Swanny'nin harekete geçirdiği trene binmeye uğraşıyorlardı. O ve ağabeyi. gayretleri boşa gitti. Kendimi gülmekten alamadım. Birkaç hafta sonra Sunday Express'te Birinci Dünya Savaşı'nda kaybettiği ağabeyinin 1918'de Argonne'da öldüğünü söylediğini gördüm. ben de buna uygun yaşamaya çalışıyorum.Sadece dürüst olmaya çalışıyorum. evde de her şeyin yolunda gittiğini umuyorum" gibi mektuplar yazmış olduğunu görünce. öyle mi? . kendini yayıncıların en çok satan kitap bile gerekli bulduğu promosyon makinesinin dişlilerine kaptırmıştı."kafasının karışık" olduğunu kabul ediyordum. en mantıklı açıklama. Deyim yerindeyse. Niyetinin ne olduğunu anlayamıyordum. Swanny'nin -John'la konuşurken bu deyimi kullandım. doğrusu yayıncıları haksız bulamadım. Hakarete uğramış gibiydi. olayları karıştırmaya başlamış olmasıydı.
ama kocasının kızını hiçbirinin ailesine benzetemediğini söylemesini Asta'nın bütün ayrıntılarıyla yazması ona ilginç gelmişti. Asta neden sadakati konusunda bu kadar çok diklenmiş. kimsenin yazdıklarını görmeyeceğini düşünüyorlar. . üstelik de yaşadıkları hakkında neler düşündüğünü kesin olarak bilen pek insan olmamalı. tekrar buraya dönmüştüm. Ne yüzünde ne de davranışında okuduklarından hakarete uğradığını gösterir bir belirti yoktu. Bütün bunları çok çabuk. Morfar'ın Danimarka yolculuğundan döndüğü güne koymuştu. bulduklarını tartışmak için buluşmayı önerdi. Arada neredeyse hiç fark olmadığını duymakla düş kırıklığına uğramadım. Asta'nın orijinal defterini Margrethe Cooper'ın çevirisi ve basılı kitapla karşılaştırdığını söyledi. . Yalnız bununla da kalmadı. Đnsanlar günlüklerine yazdıklarında. beceriksiz olduğu porselenleri kırdığı için özür diliyorum. bana göstermek istediği bir satırın ya da bölümün yerini göstermek için kullanılmışlardı. . Roper'la hiçbir ilgisi olmayabilirdi. onlarla aynı çatının altında kalmaya bakıyordu. ne bir satır eksik ne bir satır fazla. işin çok güç değil demektir. Đlk renkli kâğıdı 2 kasım 1905 tarihine. konuştuklarından daha mı dürüst oluyorlar? . onun adına senden özür dilemem gerekir.Asta öyle yaptı. Margrethe Cooper'ın çevirisi kelime kelime defterin eşiydi.Yani sence bir kadın bütün bir hayatını yazıyor ve bunu kimsenin okumamasına mı dua ediyor? . evlilik yeminlerine ihanet eden kadınlara neden . Bulunmasını istemediğinden emin misin? Willow Caddesi'ndeydik.Bir şeyi çöpe atmanın çeşitli yolları var.Bir kişinin atalarının diğerinin ataları. Tıpkı günlükleri bulduktan sonra Swanny gibi. . daha az hakaret dolu olmasını isterdim. Sayfalar arasında renkli kâğıt parçaları vardı ama sadece şurada burada ilginç olduğunu sandığı. Belki de asıl sihir günlüklerdeydi. ama söylemek zorunda olduğumu söylemeyi daha fazla ertelemek niyetinde değildim. kaşlarım çatılıyor.Evet. Asta'nın ilk baskısı Cooper çevirisinin yayımlanmış haliydi. Bu bir şeyi gerçekten yok etmek istiyorsan. "Gece gündüz bununla uğraşmış olmalı" diye düşündüm. Yazdıklarını düşündükçe.Paul telefon etti. Bir sonraki şubatta da buna benzer notlar vardı. dedim. dedi Paul. evi satma fikrini unutmuştum. dört günde yapması hoşuma gitti. Đnsanın zevkini değiştiriyorlardı…insan onların bulunduğu yerde olmak istiyor. elyazması çeviriyi ve kendi Asta nüshasını koydu. Paul onların da yerini işaretlemişti. yazdıklarını çöpe atmaya kalkıştı. .Öyleyse ben de anneannem meraklı. Eve gidip birkaç parça elbise almış. beş sayfası eksik defterin. Paul önümüzdeki masaya günlüğü.Anneannemin senin anneannene karşı daha az sert.
Çok ilginç bir dinleme şekli vardı. Ama yine de en akıllıca kararı. hani gazetelerden kesilmiş kelimelerden oluşan o mektuplardan. başını eline dayayarak. pazar hariç her gün dokuzdan beşe orada kaldı. Yüzünün değiştiğini. önleyecektir. Hastabakıcının Willow Caddesi'ne . Ne kadar tuhaflaştığının bilincinde olduğu için değildi. peki o zaman bu konuyu böyle ayrıntılarıyla işlemenin anlamı neydi? Ona Swanny'yi anlattıran. Çok para kazanmış.tam bir sayfa ayırma gereğini duymuştu? Anlaşıldığı kadarıyla o kocasına ihanet eden kadınlardan değildi. Torber'in ölümünden sonra uzun süre haftada üç kere birkaç saatliğine eve gelen Mrs. Swanny günlüklerden epey para kazanmıştı. Sanki Torben hâlâ hayattaydı. bir kız yardıma gelirdi. çok solduğunu ya da buna benzer bir şey olduğunu ancak şimdi düşününce söyleyebiliyorum. günlüklerin bulunup yayımlanmasından sonra bile hiçbir zaman dinmeyen. Avrupa'da da değişik kanalarda gösterilmişti. para harcarken her zaman yaptığı gibi itinayla harcamıştı. bence felaket bir şeydi ama iyi para getirmişti. Paul'le değil. şimdi anladığım kadarıyla. Bazen. paranın büyük bir bölümünü kendi bakımı için harcamaktan kaçınmadı. Rasmus'un Asta'yla tanışması ve çeyizi duymasıyla başlayıp. gerekirse saatlerce dinleyecektir. ölümünden birkaç yıl öncesine kadar sürüp. Swanny'nin son yıllarını karartan kuşkudan. Ona Swanny'nin tüm hikâyesini anlattım. "ünlü bir duruşma" hakkında bir kitap okumasıyla ilginç bir sonla noktalanan kuşkudan bahsetmemi sağlayan ipucu buydu. O zaman hiçbir şeyin farkına varamamıştım.Onda Asta'nın çocuğu olmadığı kuşkusu yaratan neydi? . yüzünde küçük bir kontsatrasyon. Aynı dizi Amerika'da PBS kanalında. her akşam beşte gelip ertesi gün Mrs. harcanan onun parasıydı. Paul bütün anlattıklarımı dikkatle dinledi. Bütün dünyada yayımlanmış. Jack'in ölümünden kısa süre sonra Asta'nın Harry Amca'yla buluşmasıyla biten bir dizi: sakallı bir Anthony Andrews. 1985 yılında Đngilizce ve Danca dışında yirmi ayrı dile çevrilmişlerdi. Eğer öğrenmek istiyorsa. sadece on beş dakika sürdü. sessizce dinlemesini görmek ilginç bir şey.Anlatmadım mı? Đmzasız bir mektup aldı. gecelerini Willow Caddesi'nde geçirmemekle birlikte. . Hikâyeme devam ettim. Bir de film yapılmıştı. kırmızı perukalı bir Lindsay Duncan ve asker üniformalı Christopher Ravenscroft. bu kadar zaman kesinlikle sessiz durması. Benim hikâyem saatler değil. Elkins kâhyalığa getirildi. Elkins'in dönüşüne kadar yanında kalacak bir can dostu hastabakıcı tutmasıydı. bazı ayrıntıları parlatırken diğerlerini kısa kesmek zorunda olduğunuzu sanırsınız. Haftada iki kez de Kilbtm. sonunda da Swanny'nin kendini kim sandığını da söyledim. Ama mantıklı bir kadındı. Artarak gelişen akıl rahatsızlığının farkında olduğunu gösterecek bir belirti yoktu. özellikle uzun bir hikâye anlatırken. bir de tabiî 1984 yılında yılın en iyi televizyon dizisi seçilen Asta adlı beş bölümlük televizyon yapımı da vardı. kesin bir sessizlik içinde kalıyordu. Tek bir soru sordu. Göz teması sağlamadan bütün dikkatini veriyordu. Bu kadar ince ve aynı zamanda bu kadar atletik yapılı bir adamın. acele etmeniz gerektiğini.
Her zamanki sesi. Elkins'e yapılmış bir gönderme olduğu açıktı. "Bir bana bak. imza günlerini. Swanny öteki kişiliğine büründüğünde. Allah'tan günlüklerin yayıncılık.yatak odasıyla banyo arasındaki birkaç metrelik yolda düşmekten korkuyordu. Ancak Danca onun ilk dili olmuştu. Kendisi de Danimarkalı olmaktan çıkmış. Çoğumuz bu konuda sorun yaşamayız. Artık Kuzey Londra'nın işçi sınıfı Đngilizcesiyle konuşuyordu. ünlü bir günlük yayıncılığı görüntüsünden hızla uzaklaştı. Böylelikle ikinci kişiliğini bana. Noel'den önce hâlâ dolaşıyor. Eskiden olsa mutlaka yapacağı gibi. bunamasını daha da hızlandırdı. ama sadece bizlere gösterdi. Hampstead'deki konuşulan -eğitilmiş. Onu delirtenin Asta olduğunu söylemek abartılı olmaz. Temeli yapan Asta'ydı. Üstelik iyi uyumuyor. Onun yaşlılığıyla Asta'nınki birbirine taban tabana zıttı. yayıncısı.gelmesindeki neden. Onun için çalışan değişik insanlarla birlikteyken. Bu adamın babamız. yayıncılarla toplantıları ya da diğer etkinlikleri erteledi. her gece saatlerce uyanık kalıyordu. bu kadının annemiz. demek istiyorum. 1985'te (ya da kimin açısından baktığınıza bağlı olarak 1984'te) seksenine girmişti. yani hastabakıcı. Ben. Eğer kendi annesi ona evlat edinildiğini anlatıp daha fazla bilgi vermeyi reddetse. kendi adıma . neredeyse yaşlı bir kadın olana dek hiç kuşkulanmadan yaşadı. Asta parmaklarını şıklatır ve hayatına devam ederdi. Asta bebekliğinde onunla Danca konuşmuştu. dışarıda onu Asta'nın kızı olarak tanıyanlar için hâlâ aynı insandı. Sandra kısa sürede Swanny'yle dış dünya arasında tampon görevini üstlendi. özel hayatında. hayat temeli hızla ilerledi. Yani evde. Örneğin Danimarkalılar Đngilizce "little" sözcüğünü "lidd'l" olarak telaffuz ederlerdi. Tamamen farklı biriydi. Hayatının o bölümünde. bir de Asta'nın benim yaşımdaki halini gözünün önüne getir" demedi. Ne var ki bu çifte kişilik gösterisinin maliyeti ağır oldu. Ajanı. Belki de doğal olarak sessiz insanlardık. Meşgul. "seçkin" Đngilizcesini konuşan sesiydi. edebî yemeklerde konuşuyor. Günlüklerdeki insanlar artık "ağabeyim". bazı sözlerinin isteyerek Mrs. bu nedenle şunların atalarımız olduğunu kesinlikle bilerek. temeli yıkıp Swanny'nin içine çöktüğü çukuru kazan da yine Asta oldu. pazarlama ve tanıtımında çalışanlardan hiçbiri onu böyle konuşurken duymadı. Mrs. Elkins'e. Asta'dan bahsederken "Mor" ya da "anne" demekten tamamıyla vazgeçmişti. Bir sonraki temmuzda hem kafa hem de vücut olarak ihtiyarlamıştı. Ne var ki ikinci kişiliğinde hiçbir kelimeyi yanlış telaffuz etmedi. kimse böyle bir özrü kabul etmemeye cesaret edemezdi. ama Swanny bu konudan bahsetmezdi. Swanny'nin ruh halini belirlemede uzmanlaştı. Sandra'ya. Đngiliz olmuştu. Ne de olsa Swanny artık çok yaşlı bir kadındı. Kuşkusuz ne yaptığının bilincinde değildi. Sanki hayatının son dönemlerinde çifte kişilikli olmanın ustalığını kavramış gibiydi. Yorgun olduğunu ya da "bugün kendini iyi hissetmediğini" söylemek herkes için geçerli bir özürdü. ikinci kişiliğin belirgin olmaya başladığını fark edince. önadlarıyla anılan kişilerdi. Swanny de bu genel kurala uyardı. Kalkması gerektiğinde -sık sık kalkmak zorundaydı. hiçbir kuşkuya düşmeden büyürüz. hâlâ mülakata davet ediliyordu. "büyük teyzem" değil. Swanny'nin mafsal ağrılarının birkaç yıllık bir aradan sonra tekrar uyanması ve özellikle ensesine sırtına ve ellerine acı vermesiydi. mülakatları. Benimleyken. Carol ve Clare'e. Kendi kökenimizi bilmek oldukça derinimizde bir içgüdüdür ve kişilik oluşmasının kaynağında yatar. Swanny de böyle. konuşması da değişiyordu. dile çok yetenekli bütün Danimarkalılar gibi Swanny de bir iki Đngilizce sözcüğü anadilini belli edecek biçimde telaffuz ederdi.
Örmem lazım. Annem gibi o da günün belirli bir bölümünü elbiseleriyle ilgilenmeye ayırdı. onu hatırladığım sürece gözünün altında. Tabiî Asta örgü işinde ustaydı. her zaman resmî giyinmeye çalışarak saçının görünüşüne büyük önem verdi. değil mi? Lila ya da pembe. genellikle tebessüm eder ve istediklerini yapmaya çalışırız. yeni giyecek almak onun için hayatın verebileceği en büyük zevklerden biriydi. Bir zamanlar giydiğim her şeyi kendim yapardım. saçlarını hep düzenli tutmuştu. zarif olmuş. göz kalemiyle çizilerek bir gömlek düğmesi büyüklüğüne çıkarılmıştı. . düzensiz olmasını sağlamak için. bu haliyle de Heath Caddesi'nde el arabasını süren çöpçü kadına benzemeyi başarıyordu. Daniel'ın bazen tedavi amacıyla yaptığı gibi. ama uzun uğraşlardan sonra lekenin bir yara gibi görünmesini sağladı. . onu banyoya girmeye ikna etmeye çalışan Carol ve Clare'in çabalarına direniyordu. Bir ara bütün elbiselerini ve benimkilerini de kendi örmüştü. Normal tepki. Bir gün benden yün ve örgü şişi almamı istedi. onlarla iddialaşmak o kadar korkutucu olabilir ki. Ömrü boyunca hastalık derecesinde temiz. Swanny hangi kişiliğe bürünürse hürünsün. Şimdi.Ne renk yün istersin? Hazır sormuşken.Öğleden sonra sana lila ya da pembe yün getiririm. Hiçbir şey yapmadan boş oturmayı hiçbir zaman sevemedim. eski bir tüvit etek ve yünlü bir hırka giymekte ısrar ediyordu. sol elmacık kemiğinin üstünde küçük bir kırmızı lekesi vardı. Delilerle birlikteyken gülümse ve ne derlerse yap der onlarla birlikte olmak zorunda kalanlar. doğal olarak düzenli görünürdü. Diğerleri konuşurlarsa da söyledikleri hiçbir zaman basına ulaşmadı. bu nedenle haftada en az iki kez kuaföre gitti. çünkü bu hem doğal hem de en kolay tepki. Bunun bir kir izi olduğunu sanıp onu uyardım. dedim. Yine de bunu önermek gereksiz. broşürün üzerin Swanny'nin fotoğrafı -Kopenhag'da. Swanny'yi ise hiç elinde örgüyle görmemiştim. Asta'yı teyp bandına kaydettiğinde. dış görünüşü de -artan bir sıklıkla. Hem de sekiz aralı şişle çifte örgü olmalı. Mrs.değişmeye başladı. . Saçı kısa ve gürdü. "harika" ve "inanılmaz" -ve gazetelerin yatağa çakılmamış. Bir yara değil. yıkanmayı reddediyor. . diğer bir deyişle Swanny'nin-çektirdiği son fotoğraf. "Neden böyle davranıyorsun? Böyle konuşuyorsun? Böyle giyiniyorsun? Kim olmak .Örgü ördüğünü bilmiyordum. Dünyanın geri kalanının gözünde Swanny "şaşılası". Denizkızı'nın yanında çekilmiş olan resimdi. o ikinci kişiliğine büründüğü günlerde. Swanny'nin. Deli bir kadınla çekişip.vardı. demek istiyorum.Swanny'deki kişilik bölünmesinden kimseye söz etmedim.olmayı sürdürüyordu. Böylece bu akşam örmeye başlarsın. Elkins'in sesiyle. yataktan çıktığı gibi bırakmayı âdet edinmişti. Jane Asher. güzel bir pastel tonu. dedi. Günlükler her zamanki gibi onun koruması altındaydı. Asta ilk günlüğünün giriş bölümünde bebek elbisesi örmek için yün almaktan söz etse de daha zenginleştiğinde örmekten vazgeçmişti. henüz saçmalamayan tüm yaşlılar için kullandıkları diğer bütün sıfatlar. o leke bir daha kaybolmayacaktı. Çorapsız ayaklarına terliklerini geçiriyor. Bir zamanlar kazak ve etekleri özensiz giyim olarak nitelendirmesine karşın. bana o yeni geliştirdiği gizemli tebessümlerinden birini gösterdi. annem de öyle. Asta'nın alaylarına rağmen günde iki duş almayı ya da iki banyo yapmayı sürdürdü. Akşamları televizyon izlediğimde beni oyalar. Evdeyken. tıkanmış bir damardı. ne kalınlıkta? Bir de yün kiloyla satılıyor. Yünlülerde. bir sonraki sefer iz daha da büyümüş.
doktorun sakinleştiricilerini almaya başladı. bir kuzeyli tanrıça görünüşünün yanı sıra. Şişler kaldırılıyor -merak ediyordum. Yani onun akılca rahatsız olduğunu düşündüğümüzü açıklamış oluruz. Đkinci kişiliğine sarındığı günler. dedi bana bir kez. Kendi kişiliğine döndüğü günler giderek azalıyordu. tüvit takım elbisesiyle bir taksiye binip Covent Garden ya da Kensington'a gidiyor.Bu haliyle çok mutlu. adı olmayan o değişik kişi. bebek elbiseleri örüyordu. kimsenin bir önlem almayı düşünmediğini söylemek istemedim. nereye. Doktoru daha bütün bunların en başından beri Swanny'yi dikkatle izledi. yüzü belli belirsiz boyanıyordu.Onun yaşında. Swanny'nin yaşındayken annesinin millerce yürüyerek Hampstead Heath'e gittiğini. Anlaşılan o da "delilerin isteklerini yerine getir" ekolünün üyesiydi. hepimizin tanıdığı Swanny'yi yavaş yavaş yutuyordu.istiyorsun? Sen neredesin?" gibi sorular sorarak bilinmezle karşı karşıya kalmak tehlikesini yaşamaktansa. . eski elbiselerini sattığını. dengesini bozacak bir şeyler yapmak istemeyiz. Torben'in aklını çelenin Swanny'nin sessiz ve sakin iyiliği olduğunu sanıyorum. Dediklerine uyduğumuzu anlattığımda. Ancak yine de ikinci kişilik yavaş yavaş üstün gelmeye başlamıştı. onu sakinleştirecek bir ilaç vermem. Her zaman sakin olmuştu. partilere katıldığını. Tabiî başka günler. uzun topuklu ayakkabılar ve naylon çorap giymiş bir Hampstead hanımefendisi gibi konuşuyor. . Swanny artık işçi sınıfından bir nineydi. neden geldiğini açıklamak zorunda olduğumuz anlamına gelir. bunu kullanırdım.eski güzel elbiseler giyiliyor. ondan tam da bunu beklediğimi söylüyor. Ama bu Mrs. kimse de sormadı. bir kitabevinde kitap imzalıyor ya da ajanıyla yemek yiyordu. onun mutlu olduğu anlamına gelmemeli. bense bunun kesinlikle normal olduğunu. Bundan emin değildim. hangi düşünce ve kararların sonucunda. Sakindi. ona uymak her zaman daha iyi sonuç verir. Sandra. Mrs. kim olduğunu sormadığımızı söylemiştim. kendi kişiliğine döndüğü ya da diğer insan olduğunda. Öteki. hastalıklı ellerindeki şişlerden çıkan şekilsiz ve pembe şey karşısında hayranlığımı gizlemiyordum. Bir psikologla birlikte yaşadım. dedi. diğer bir deyimle parasını Swanny ödediğinden hastasını haftada en az bir kez ziyaret etti. tekrar Swanny Kjæer olduğu günler de vardı. Swanny çok yaşlı bir hanım. Elkins ve hastabakıcılar Swanny gidip de öteki geldiğinde ondan kaçmaya çalıştılar. yine de tersini yaptım. Onun özel hastası olduğundan. dedi. Eğer onu en iyi tanımlayacak tek bir sıfat bulmam gerekse. Belki de en iyisi.Bir psikolog çağırıp muayene ettirebilirim. Sandra'nın mülakatı ertelemesi gerekmiyordu. yüzünde bomboş bir umutsuzluk gördüğümü anlatmadım. ama sonuçta ben de bir korkaktım. görevlerini yaptılar. Ne işe yaradı ki? Đnsanlar farklıdır. belki de bu sadece barışçı bir kabulün ya da mutsuz bir kadere gösterilen rızanın belirtisidir. Bildiğim kadarıyla. "Woman's Hour"da canlı yayına çıkacağı gün. saçları fırçalanıp leke yerinde bırakılırken. Böylece Swanny zaten sakin olmasına karşın. . Dickens okuyup günlük tuttuğunu söylemedim. Bazen. tedavi yöntemlerini biliyorum. . Bir insanın sakin olduğunu söylemek. Kjær'e gelenin kim olduğunu. tam gerektiği zaman konuştular. Ne önereceğini tahmin edebiliyorum. Böyle.
Neredeyse soracaktım. Edith Roper olmak istedi. Sol yanağında bir iz vardı. işleri düzeltmenin zamanı gelmişti. Edith artık on sekiz aylık olacaktı. . Böylece onun kişiliğini aldı.Evet. Edith mavi gözlü. Bir hafta geçsin. yanıldı. mayıs 1904'te doğmuştu.Edith olması mı? Asta üç dört yıl boyunca kızı Swanhild'le ilgili notların tarihlerinde hile . doğru olanın bu olduğunu söylüyordu. Edith Roper olduğunu sanıyordu. ikinci kişiliğinde kim olduğunu bilmek istemiyorlardı. Elkins'in konuşma tarzını. Edith'in çıplak ayaklarına terlik giydirmek ve saçını taramamak oldu. üç ay sonra da bebeği emzirdiğini yazmıştı. içine doğduğu çevrede büyüyeceğini. Swanny öldükten altı ay sonra anladım. Belli ki teyzen inanmak istedi. Ya da Edith Roper olduğunu sanarak. yaşıtlarından çok daha uzundu. Bazen en az onlar kadar korkuyordum yine de öğrenmek istedim. Bilinçaltında Mrs. sonunda bir kimliğe kavuşmuştu. sarışın bir bebekti. Dilimin ucundaydı. bir kimlik aradı ve bulabildiği tek imkâna sarıldı.Yeni okudum. . Edith-konuşma tarzı olarak benimsedi. seksen birine geldiğinde de büyük bir olasılıkla Mrs. Swanny'nin okuduğu Donald Mockridge yazısını yeniden inceledim. Swanny çarpık bir mantık yürüterek. Edith. Belki de geçmişte başka fırsatlar bulmuştu. işçi sınıfıyla tek teması evinde çalışan hizmetlilerle kısıtlı olan korunmuş bir kadının sınırlı düş gücüyle Edith'i yıkanmayanların arasına yerleştirdi. televizyon izlerken örgü ören annesine benzeyeceğini düşünmüştü.Yine de yanıldı. bölgesel Yaşlı Vatandaşlar Kulübü'nün üyesi. Edith Roper. Belki de bana hiç söylemeyecek. . kurnazlığa başvuracak ve terlik giyip örgü ören yaşlı kadın için bir isim ve bir hikâye uyduracaktı. Ama her seferinde geriye adım attım. Üstelik on sekiz aylık bir çocuğu. Swanny. dedi Paul. değil mi? . O günlerde Edith on dört aylıktı ve yürüyordu. Asta bebeği 28 temmuz 1905 yılında evlat edindi. çoğunu unuturum. Büyük ihtimalle. Kader hileye uğramıştı. eminim Swanny de Asta karşısında öğrenmek istediğinde benim gibi sıkıntı çekmişti. tabiî. ne yapacağını bilmedikleri için endişeliydiler. Delilerle birlikte olan gibi. birçok torun sahibi. Gerçekten de imkânsız.Eğer yanlış hatırlamıyorsam. Elkins'in Walthamstow'da oturan. ama hiçbiri bunun kadar uygun değildi. Hepimiz delilik belirtilerini görmezlikten geliyorduk. Edith'in Asta tarafından alınmaması durumunda. Bu kadının kim olduğunu.Giderek endişelendikleri belliydi. kasımda Đngiltere'ye dönen Rasmus'a üç aylık bebek olarak yutturması da imkânsızdı. Günlüğü ne kadar iyi biliyorsun.. Düş gücü. . çünkü bu belirtilerin ardındaki açıklamalar ve gerçekler kendi aklımızda gizli kalan noktaları da ortaya çıkarır. Heath Caddesi'ndeki çöpçü kadını ara sıra görmenin sonucu. Çünkü kendisi ya da bilinçaltı.
Bununla yetinmem gerekirdi. Torben başından beri haklıydı. Asta Swanny'ye evlat edinildiği söylemişti. Üstelik. Đrlandalılara benzeyen herkes gibi o kadar açık bir yüzü var ki. doğumdan sonra mı öldü? Yine bir erkek miydi. kendini olması mümkün bile olmayan bir kişi sanarak.Neden maalesef? . kendi çocuğu ölü mü doğdu? Yoksa. Yani. neden bahsediyoruz? 28 temmuz civarında doğum yaptığı kesin olan Asta'nın o günlerde sokakta yürüyecek durumda olduğunu. ama atmamış da olabilir.Evi aramamı mı söylüyorsun? . bütün konudan sıkıldığını düşündüm.Bu. dedi Paul.Sadece bir konuşma biçimi. Rasmus'a söyledikleri ve Rasmus'un ona cevapları konusunda yalan söylemediyse. o gece bir daha günlüklerden ve Swanny'nin ilginç yanlışlığından söz etmedik. Westerby'lere benzemiyordu. karmaşık bir gerçeği öğrenen kişinin meraklı ifadesine dönüştü. Yanlış değerlendirerek. başkalarının kaybolmuş çocuklarını kapıp eve götürmeye hazır olduğunu mu? . büyük bir düş kırıklığının kurbanı olarak ölmüştü. Hepsi de genetik araştırmalar yapılamayacak kadar erken doğmuştu. Mektup Hampstead'den postaya verilmemiş miydi? Mektubu yakmamış mıydı? Evet. mektubu Asta yazmıştı. Yüz ifadesi sertleşip sabitleşti. Bütün bunları çizebiliriz. Bana Asta'nın evini göstermek istiyordu. Yirmi birinci bölüm . Yine de eğer öğrensendim bile artık bunu Swanny'ye anlatamayacaktım. . ama bunun kanıtı yoktu. imkânsız. Swanny Asta'nın kendi kızıydı ve Asta bir hikâye uydurmuştu. Hepsi günlüğün o eksik beş sayfasında olmalı.yapmadıysa. değil mi? . Evi aramadım. gerçeği ne kadar öğrenmek istediğine bağlı. ama yetinmedim. Hem de hiç. bu ifade ben konuştukça silindi. dedi Paul. fazla belli etmemeye çalışarak konuyu değiştirdim. ama birçok kişi ailelerinden farklı olabilirdi. Onun yerine Hackney'ye. Maalesef sana inanamıyorum. bir zamanlar Asta'nın oturduğu yere çok yakın olan evine gittik. Đmzasız mektuptan bir daha söz etmek istemediğini fark etmedim. Teyzen onları yırttı. gözleri ruhunun aynası gibi.Neler olduğunu merak ediyorum. derim.Eee. . Rasmus'u bir katil olarak göreceği bir adamla bir fahişeden başka bir şey olmayan bir kadının çocuğunu evlat edinmeye ikna etmediyse. Öğrenmek istediğimi sandığımı söyledim. hakarete uğramış görüntüsüne rağmen. bilmiyorum. nihayet bir kız doğurabilmiş miydi? Hiç öğrenemeyeceğiz. Đmzasız mektupları yollayan da Asta'ydı. yoksa.
Gidilecek daha ilginç yerler olmalı. Tek söylediği . müstakbel kayınvalidesinin okuyup yazma bilmediğini öğrenmesi. onu ben gezdiririm" demesi ona daha uygun olurdu. yıllardan beri dolapta duruyordu. yaşlı Mrs. atjegikke arrangerede det med Vilje. Hansine'nin vazoyu daha önce hiç görmediğinden eminim. Đngilizcesini eleştiriyor. Vazoyu hiç sevmemiştim. Bir sürü güzel parçamı kırdığı gibi. Düşündükçe. Đlginçtir. Cropper Hansine'nin aslında yabancı bir ülkeden olduğunu belli etmek için tek bir fırsatı bile kaçırmıyor. eğer davet edilirsem.17 ocak 1920 Det er mserkeligt. men det var hare helt tilfældigt. kendiliğinden oldu. var det igen Hansines Frieftermiddag. Onu kıskanmadığımı söylemeliyim. üstelik de Cropper'dan tamı tamına altı ay daha büyük olduğunu da öğrenmiş.) Aslında giderek daha sık gösterdiği o meşhur öfke nöbetlerinden birine kapılmasını bekliyordum. Ama hediyeyi verirken yüzündeki ifadeyi görünce. Emily ve Elsie. Gelecek ayki düğüne kadar Cropper'ın annesi ve babasıyla birlikte oturmaya gitti. Çavuş'un beni otomobille oraya götürmesini isteyeceğim. Onun gelip önlüğünü buruştura buruştura ne kadar yakışıklı olduğunu söylemesini ya da anlamlı anlamlı konuşmasını istemiyorum. tehlike yok demektir. men sidste Gang Sergeanten kom paa Besfg. bunu yapmamam gerektiğini anlıyorum. Hepsi ne kadar boş! Zavallı Hansine'nin en büyük korkusu. Bunu böyle ayarlamadığıma yemin ederim. kuşkulanmaya başladım. Çavuş beni yine Hansine'nin izinli olduğu gün ziyarete geldi. ne de karışık! Yeni adıyla Mrs. Eğer abartmıyorsa. 12 nisan 1920 Hansine evlendi. bunu da elinden düşürmeyeceğini umuyorum. Evli çifte yıllardan beri sahip olduğum ve Berger Amca'nın kız kardeşinin bana kendi düğünümde verdiği bir Royal Copenhagen vazosu hediye ettim. Bunu nasıl saklayacağını doğrusu merak ediyorum. şimdi de evde olmadığına göre. Tabiî o geldiğinde. Ne korkunç bir cinayet. Hansine'nin ayaklarımın arasında dolaşmamasına seviniyorum. "Eğer benim karım benim arabamla gezmek isterse. Rasmus'un Çavuş'un beni gezdirmesine ses çıkarmayacağını kim tahmin edebilirdi? (Artık ona Harry demem gerektiğini buraya yazıyorum. Đşini devralan yeni hizmetçinin adı Elsie. Önümüzdeki günlerden birinde. Cropper kocasıyla Leytonstone'da oturacak. Rasmus ve ben düğüne davetliydik ama tabiî gitmedik. Jeg kan svaargepaa.
örtüyü çimenlerin üzerine yaydı. . mezarı da Hampstead Kmsesi'nin avlusundaymış. tarih. ama konuyu değiştirmektense beni Danimarka hakkında konuşturmaya devam etti. Başlangıçta biraz gergin ve endişeliydim. "Bir işçi için" diyecektim ama. Onu karşıma oturttum. başlangıçta rahatsız olduğunu belli ettiyse de kısa sürede rahatladı. Söyledikleri bir bakıma hoşuma gidiyor. Her şeyin kalıtımla geçeceğine inanmıyorum. Anne babalar çocuklarından bahsederken. bu haksızlık olurdu. sanki her şey kalıtımla geçermiş gibi. Anlattıklarımın doğru olup olmadığını söylemem imkânsız. Swanny'nin hak ettiği beğeniyi görmesi beni memnun ediyor. ama Hampstead'de yaşamış. kendi kızımı kıskanıyorum! 29 temmuz 1920 Swanny dün on beş yaşına girdi. Sonunda. Çalışmaya önce otobüs şoförü olarak başlamış. konuşma ve düşünme kendimi güçlü hissetmeme ve sonunda tekrar gülmeme neden oldu. Bana Danimarka'yı. Gelecek hafta. Üzüldüğümü anladığını sanıyorum. şimdi kentin Sular Đdaresi'nde çalışıyor. ama yararlanmaya çalışmadı. Đngiltere'de ressam olduğunu bile bilmiyordum. O da benim gibi. o sırada tepemizdeki ağacın bir kayın ağacı olduğunu gördüm. Suffolk ve Essex'ten orman ve kır manzaraları çizmiş. Sözünü ettiği ressam John Constable. okuldaki arkadaşlarından hiçbiriyle eve çağıracak kadar yakın olmadığını söyledi. işini bitirdikten sonra akşamüstleri gezdirebileceğini söyledi. Doğum günü partisi istemedi. ilk otomobil gezintimize çıktık. Gerçek arkadaşı yok. Oraya gidip mezarını görebileceğimizi söyledim. "Bu fırsat kaçmadan yakalamak gerekiyor" diye düşündüm. Sakin bir köy yolunun kenarında. Dahası. ağaçların altında sevimli bir yer buldu. kolay arkadaşlık kurmuyor. Harry çok memnun oldu. Beni her cumartesi günü. bir sürgün olmanın nasıl bir duygu olduğunu sordu. Hep son derece saygılıydı. ama diğer taraftan da biraz rahatsız oluyorum. gerçekten de yürüyüşe çıkacağını söyledi. konuşulacak birinin yanında olmak değişik bir duygu. "Şimdilik cumartesi gezmeleriyle yetinelim" dedim. ama eve dönünce ansiklopediye baktım. güzel köyleri görmek için Hertfordshire'a gittik. Bana Đngiliz kraliyet ailesinden kimlerin Danimarkalı prenseslerle evlendiğini anlattı. doğa konusunda da çok bilgili. Herhangi biri için çok şey biliyor. onun ne kadar sevimli ve cana yakın olduğunu dilinden düşürmüyor. bu ilerlemiş yaşta. Arabadan piknik sepetini taşıdı. Evimi ve ülkemi öylesine özlediğimi anladım ki. Çok şey biliyor. hafta arasında da.Mercedes'i almamız. Örneğin. Galiba kıskanıyorum. çocukları da alacağız. bana hiç tanımadığım bir Đngiliz ressamdan söz etti. sanki yüreğime bir sızı oturdu. onun sınıfındakilerin. "Bilmem ki bunu kimden almış? Benden ya da babasından değil. Durumdan yararlanacağını sandım. Ama bunu kabul edemezdim. Yanımda piknik malzemesi getirdim. Harry Swanny'den çok hoşlanıyor. Ailemizde hiç öyle davranan olmadı" derler. artık en az sevdiği otomobil bu. onların yanında rahat davranırsanız bundan yararlanacaklarını öğrenerek yetişmiştim. Ya karısıyla kızları? Onlar da Harry'le birlikte olmak istemezler mi? Sadece gülümsedi ve ailesini hiç ihmal etmediğini söyledi. benim oturmam için yere battaniyeyi yayıp üzerine minderler daha yerleştirirken benim yanıma oturmayacağını. haklıydı.
Housman'da kalacak" diye yazmalıyım. "Eğer Rasmus o güne kadar Mr. 4 eylül 1920 Rasmus ve ben Danimarka'ya gidiyoruz. Aslında. kötü niyetli. sakat kalmış . Đyi bir oyun değildi. Swanny. onlarda gördükleri davranışları kopya etmeye çalıştıklarını sanıyorum. duygusal bölümlerinde gülmemek. umarım söyledikleri ayın 12'sinde gidişimize kadar Mr. ama ağzımı açmadım Hayat Mogens öldükten sonra da devam ediyor. Mogens gelebilseydi belki bir parti vermeyi düşünebileceğini söyledi. Housman'ın onu kazıkladığını söylüyor. Đçimden Mogens yaşasaydı şimdi yirmi iki yaşında olurdu. Kimse için -Mogens dışında. ama kendi ülkeme hiç dönmedim ve çok heyecanlıyım. çift atkılı siyah bir çift ayakkabılar en sevdiğim ayakkabı biçimi bu.kolay gözyaşı dökmez. ama geri kalan zamanda Kopenhag'da Ejnar ve Benedicte ile beraber olacağız. Söylediğimin pek bir etkisi olmadı. Housman'la kavga etmezse. Đlginçtir. Housman'ın kulağına gitmez. yas tutmasını istemem. Mogens hayatta olsaydı. Asıl ilginç olanı.çocukların anne ve babalarını taklit ettiklerini. Sabah Emily aşağıya indiğinde. Bu genç yaşında ölmüş ağabeyini hatırlayıp üzülmesini. Bjfrn'ü kilerde kaskatı buldu. Onları okula göndermemek doğru olmazdı. inanmazdım. Zavallı köpek. mavi-siyah Chanel bir takım ve lila-siyah kadife manşetli. kızlar Mrs. konuların çoğunda mutsuz anne babalar. Benedicte'den hoşlandım. Yirmi santim bacak gösteren etekler giyeceğimi rüyamda görsem. Aslında niyetimiz Kew Gardens'a gitmekti. Harry'yi kendisi için de bir bilet almaya ve benim yanıma oturmaya ikna etmemdi. O korkunç oyun hakkında ikimiz de aynı düşünceleri paylaştığımızı gördük. soğuk ve züppe değil. eğlenceli insanlar olarak tanınır. Đki yıl önce bizde kaldıkları iki günde görebildiğim kadarıyla. tabiî . uzun konuşmalarda esnememek için kendimizi zor tuttuk. tatilde Paris ve Viyana'ya gittim. Yolculuk için iki elbise aldım. mor mavi bir çay elbisesi. ama tanıdıklarımda bunu gördüğümü pek söyleyemem. Danimarkalılar neşeli. erdem meraklısı. kolay kolay ağlamayan Rasmus ağladı. o korkunç kız kardeşiyle birlikte bir iki gün geçireceğiz. Oyunların çoğu savaş ya da savaştan sonra olanlarla ilgili. Kızlar Mrs. ama bardaktan boşanırcasına yağmur yağıyordu. Ötekiler gibi acı. bira içip gülen. birkaç gün sonra oyunu hayal meyal hatırlıyorum. Bu yıl her şey mavi ve siyah. 20 mart 1921 Harry bana şaşırtıcı bir şey anlattı. Housman'da kalacak. "Mogens'i anarken mutsuz olmamayı öğrenmemiz gerek" dedim. kendi cinsine göre uzun ve mutlu hayat yaşadı. Aarhus'ta. biz de bir tiyatro matinesine gitmeye karar verdik. Herkese Mr. Đki elbisem de kısa. Yüksek topuklu. herhalde bizle birlikte oturmazdı demek geçti. Bleak House'u üçüncü kez okuyorum. Allah'tan bu renkler de bana çok yakışıyor.
Sanırım bu da geçecektir. sadece orta yaşlılar ve çocuklar var. saçımın hâlâ eski kum renginde olduğunu gördüm. Sayfanın tepesine bakıp Harry'nin bana şaşırtıcı bir şey anlattığını yazdığımı gördüm. Hansine'nin bir kızı oldu. ama flört etmeye başladıklarında gidip tek bir imzayla adını değiştirmiş. Bütün bunlar karısını tanımadan önce olmuş. Adını Joan koyacaklarmış. adlarını yeterince değiştirmedikleri için sıkıntı çeken Mr. çok yavaş geçiyor. Harry kendisi de bir Alman ismine sahip olduğunu. Biraz daha ikna çatışması yaparak Harry'yi bir çayevine. Bu yaz kırk bir yaşında olacağım. Söylediklerini anlayabilmem için uzunca bir süre gerekti. Tatiller ilginç şeyler. Đngilizlerin yabancılardan nefret etmelerinden söz ediyorduk. sakalı grileşti. çok da özlüyorum. yüreğimi açıp. Doğrusunu düşünmek gerekirse. Bu sabah saçımı uzun uzun inceledim. Harry ve ben iyi dostuz. ama sen ne yapıyorsun? Aynı şeylerle ilgilenmediğin için konuşamadığın biriyle berabersen. başka insanların içinde insanlar arasında sevginin farkına vardığımı. bir savaş çıksa böyle bir isimle başının belaya gireceğini düşündüğünü anlattı. sevgiyi özlediğimi söylerim.durumunda olsak da o çarpıcı derecede yakışıklı. . 23 haziran 1923 Dün gece. Okuma bilmeyen insanlardan bahsetmişken.çocuklar. bana Danca olmasına rağmen Đngilizce gibi duran bir adımızın olmasından dolayı ne denli şanslı olduğumuzu söyledi. Swanny'nin evlenebileceği uygun bir genç bulamamamızın ne kadar korkunç olacağını söyledim. büyükbabasının 1850'lerde Đngiltere'ye göçen bir Alman olduğunu. Swanny'den. sevgiye hasretim. Duke adını almak çok akıllıcaydı. Zavallı Rasmus. günler çok uzun geliyor. Rasmus'la birlikte Paris'ten döndük. her birini gördüğünde kafasını uzatıp bakıyor. evden uzaktayken günlük tutmuyorum. Louvre'a gidip Eiffel'e çıktık. kafasındaki saçlar hâlâ kahverengi olmasına rağmen. Çok akıllıca düşündüğünü söylerken. hem babasının hem de kendisinin Londra'da doğmuş olmalarına rağmen. Tatilde. lles'a gidip Champs-Elysees'de gezindik. Almanca bilmediği ama okuyabildiği için Almanca bir sözlüğe bakıp Alman soyadının Duke anlamına geldiğini öğrendiğini anlattı. Dürüst olmam gerekirse. aramızdaki sınıf duvarı her geçen hafta biraz daha incelip alçalıyor. Çocuk istemeyene bak! Swanny bebeği görmek istediğini söyleyerek beni şaşırttı anlaşılan Harry bizi oraya götürecek. Aslında bir değişiklik yapman. ve Mrs. evlenecek genç kalmadığı için yaşlı bakireliğe mahkûm kızlar var. birlikte çay içmeye götürdüm. sevgiyle hiç tanışmadığımı. Q-düşündüm. dinlenmen gerekiyor. saçımda tek bir beyaz tel yok. çevremdeki tüm sevginin. Paris'te bu otomobillerden bir sürü var. Yakışıklı gençlerin çoğu öldürüldü. ama evet evet. Bu ilerlemiş yaşıma rağmen. Cinsiyet duvarı ayrı bir konu. ama Rasmus'un tek ilgilendiği otomobiller. efendi ve uşak -ona hiçbir şey ödemesek de. Gerçekten de çevrede öyle çok genç adam görünmüyor. bense cinsel gerginliğin farklarını ve titreşimlerini herhangi bir kadından çok daha fazla hissediyorum. oyunda nişanlısı ölen kızdan bahsettik.
altı ay diyor. Yine de yarın Harry'yi göreceğim ve tavsiyesini isteyeceğim. Hakkını vermem gerek. Sanırım bundan sonra Padanaram'dan ayrılıp. Döndüğümüzde. elbise almak. Housman'dan kesin olarak ayrıldı. Haftalardan değil. Rasmus yaşamak için yiyor.iki hafta. En kötüsü de Marie'nin böyle bir şey olursa. aynı şeyleri görmek isteyeceğimizi. Düşüncemi kabul ettirmemin bir örneğini de dün. Her ikimiz de resimden. Swanny'den o kadar süre ayrı kalmaya dayanamayacağımı sanıyorum.ve eğer Mor'la birlikte yaşamaya dayanamıyorsa. Moda neredeyse Hindicin elbiselerine dayanır olmuş ama ben sevmedim. ama Harry'ye ne düşündüğünü soracağım. Onu kucağına oturtup sarıldı -on üç yaşında bir kızı. Kamboçyalı bir köylü gibi görünmekten hoşlanmıyorum. düz hatların hakim olacağını kararlaştırmış. Chelsea'de. Bugün Britanya Adaları'nın Cadillac mümessilliği gibi bir şeyi aldığını öğrendi. benekli bir elbise için de Chanel'e gittik. Rasmus kendini binlerce pound kazıkladığını söylediği Mr. Şey. Kızlarla birlikte Bognor Regis'te -orası da neresiyse. Paris şömizyenin öldüğünü. ne kadar gülüp ne kadar çok şey paylaşacağımızı düşündüm. özellikle de portrelerden hoşlandığımız için. Bunun anlamı bu ülkede onun. bu yaz tatilinde yapacaklarımızı söylediğinde yaşadık. Siyah-beyaz etollü bir elbise almak için Patoilya.parmağıyla gösterip anlamadığım. yanılıyor! Günlüğümü ve -ah. Cline Cadillac satacaklar. Brüksel'e gitmek istemiyorum. ikimizin de birlikte yapmaktan hoşlandığı tek şey. aylardan bahsediyor. yanımdaki Harry olsa ne kadar başka olacağını. ne kadar para bana harcadığını umursamıyor. sonra da Brüksel'de baş başa iki hafta. Eğer benim bileklerime kadar inen bir şey giyeceğimi sanıyorsa. Rasmus elbiseyi kendim için aldığımı sandı. O ve yeni ortağı Mr. kemerler kaymış. Đkimiz de uzun süren büyük ve nefis yemeklerden hoşlanıyoruz. Far'la gidip onun evine bakıp bakmayacağını sordu. Cheyne Walk ya da benzeri bir yere taşınmamızı isterse ben de reddedeceğim. günlüğümden de çok. 12 nisan 1924 Rasmus havalara uçuyor. Mor'un da gidip Harry Amca'yla evlenip evlenmeyeceğini sorması oldu. güzel yemekten zevk alacağımızı düşündüm. anlamak da istemediğim şeylerden söz ediyor. sadece onun Cadillac otomobilleri satması oluyor.Harry'yi özledim. Savaştan önceki günlere. King's Road'da büyük bir dükkân açmayı düşünüyorlar. koskoca iki hafta boyunca orada. Çocuklarla böyle konuşmamasını söyleyip bağırdım. bana bir gün sonra taşınacağımızı bildirip elimden geleni yapmamı istediği dönemlere kıyasla başımı kaldırıp sesimi çıkarmayı öğrendim. Rasmus'la birlikte geçirdiğimiz günler boyunca. Swanny'ye soluk mavi Çin ipeğinden bir elbise aldım. Göğüs kalçalara kadar inmiş. tabiî Marie her şeyi duyup ağlamaya başladı. Benedicte'nin Swanny'yi onlara göndermemi isteyen mektubuyla karşılaştım. onunla baş başa ne yaparım? Şiddetli bir tartışma oldu. Aslında bunun sorulması için en uygun insan Rasmus ama o aldırmayacak. . Rasmus'u öldürebilirdim. istediğim gibi yapmamı söyleyecek. şimdiye kadar yaptığımız tartışmalardan en şiddetlisi.
Swanny düğüne oradan gidecek.Marie böyle bir şeyin söylenmeyeceğini bilecek yaşta. tabiî düğünün Bisgaard'ların West Heath Caddesi'ndeki alelade evinde yapılması söz konusu olamaz. öteki kızlardan çok daha uzun olacağını. Keşke yapabilseydim. o adamla yalnız giderek. sonra da bana döndü. bayılacak gibi oluyorum.Demek Mor şoförle evlenecek. Harry'nin karısı yine bir çocuk doğurdu. aynı şeyi hissediyor. Yanlış bir şey yapmayacağımı biliyor.. Üç kere nedime. Onun başka başka evlerde kalmasını istemiyorum. bunun harika bir haber olduğunu söyleyip onu kutladım. 16 mart 1925 Hep birlikte Knud'un düğününün etkisini üzerimizden atmaya çalışıyoruz. Bana söylediğinde. Gördün mü yaptığını. Rasmus'un kucağındaydı. bunu yazmaktan bile özlemden midem bulanıyor. yüzümden kan çekilirken ürperdim. Ama bir daha Rasmus'la baş başa bir yere gitmeyeceğim. başımı sallayıp gülümsedim. Swanny'nin ilk nedimeliği olacak. Aslında onu koruyacak zengin ve yakışıklı bir erkekle evlenenin Swanny olmasını isterdim. gülünç olacağını söylüyor. Swanny olmadan bu ev ölü. ama çok mütevazi. her biri kaz yumurtası mavisi bluzlar turkuvaz saten etekler giyecek. Bisgaard onu doğruca Ejnar ve Benedicte'ye götürecek. benim böyle bir inanışım yok ama o deyimi hiç unutamıyorum. Gerçekteyse.Ben hayattayım. Mrs.. Bütün bunlar ne saçma! Yine de Swanny'nin gerçekten güvenilebilir biriyle birlikte olmasını bilmek güzel. hiç gelinlik giymedi. Tabiî gülünç olmayacak. Altı yaşında olsa. yapmak istiyorum ama faydasız... gemiyle gitti. Belki Harry de istiyor. Dorte Bisgaard çok zengin ve soylu bir Danimarkalıyla evlenecek. yine bir kız. Bu. Bazen elimi öpüyor. yüzümün kızardığını hissettim. başının üzerinden Rasmus'un yüzünü buruşturduğunu gördüm. Mrs. Aslında böyle düşünmüyor. biz öyle insanlardan değiliz. öyle mi? dedi. Hepsi altı nedime. Harry'nin çocuklarını doğuran kadım kıskanıyorum. Artık dört kızları var. kafasını onun sakalına dayamıştı. . kıskanıyordum. 2 haziran 1924 Swanny Danimarka'ya gitti. fazla mütevazi. Swanny'yi kandırabilmek için uğraşmam gerekti. Bu sabah Mrs. bütün odalar cansız ve sıkıcı. Duke. Bu da Swanny'nin ikinci nedimeliği oldu. yanımda yürüyen o olsa dünyanın ne kadar değişik olacağını düşünerek seyahate çıkmayacağım. Bisgaard'ın yanında. anlardım. . hiç gülünç olmadı ki. Batıl inançlar gülünçtür. Harry'nin çocuğunu ben doğurmak isterdim. bütün gün boyunca Harry'yi. ama onun da faydası yok. hepsi bu. nerede olduğunu bilmem gerek. Ben ölü bir odadaki tek canlı şeyim. bir üçüncüsünü istemiyorum.
Maureen elindeki çiçeği Swanny'ye fırlattı, hiç anlamadığım bu geleneğe göre gelinin attığı buketi yakalayan kız hemen yakında evlenirmiş. Tabiî, Swanny daha yirmisine girmedi ve çevresinde hayranları var. Darıimarka'dayken ondan çok hoşlanan o genç, Dorte'nin düğününden sonra partide tanıştığı o adam Swanny'yi mektup bombardımına tutuyor. Hem Danimarkalı hem çok uygun birisi, ters olanı Swanny'nin onunla birlikte Güney Amerika'da yerlere gitmesini istemesi. Evlenip hemen ardından Samgo mu, Asuncion mu, neresi unuttum, oraya gideceklermiş, Swanny akıllı davranıyor, bekleyip görmek istiyor. Ona cevap yazıyor, ama mektupları hem sık değil hem de kısa.
16 nisan 1927 Babaanne oldum. Kendimi eskisinden farklı hissetmiyorum, eskisinden değişik görünmüyorum, üstelik bebeğe karşı da hiçbir şey duymuyorum. Bu sabah onu ve annesini görmeye gittik. Aynı Maureen gibi, tombul yüzlü ifadesiz bir çocuk, hoş Knud da bir güzellik abidesi değil. Adını John Kenneth koyacaklar. Erkekler üst kata çıkıp kutlamayı içkiyle yaptı, Knud buna "bebeğin başını ıslatmak" diyor, onlar gider gitmez Maureen bana doğumunu tüm ayrıntılarıyla anlatmaya, ne kadar korkunç bir şey olduğunu, ne kadar da uzun sürdüğünü söylemeye başladı. Sözünü kestim. Hepimizin çocuğu olduğunu -nişanlılarını savaşta kaybeden "ihtiyaç fazlası" kadınlar hariç- hepimizin aşağı yukarı aynı şeylerden geçtiğimizi söyledim. Đki düşüğü saymazsak beş çocuk doğurduğumu hatırlattım, bana bilmediğim bir şey anlatamayacağım söyledim. Oturdukları o korkunç daireyi o seçmiş olmalı. Belki de değildir. Knud'un benimle ortak hiçbir yanı yok, üstelik babasıyla da yok. Komik olanı, Đngilizlerden de fazla Đngiliz olması, Avrupalılar apartman dairesinde yaşamayı seçerken. Đngilizlerin müstakil evlerde oturmayı tercih etmesi. Ama biliyor olmam gerekirdi, insanları anlamak zor. Artık hava daha geç kararıyor, Harry beni yeniden akşam yemeğinden sonra çıkarmaya başladı. Mercedes'te bir arıza varmış, Rasmus Cadillac'ı alabileceğimizi söyledi. Artık arka koltukta değil, önde, Harry'nin yanında oturuyorum. Her şeyin nası1 başladığı ilginç. Başlangıçta arkada oturuyordum, durup biraz yürüdükten ya da bir şeyi seyrettikten sonra dönüşte, ön koltuğa geçiyordum. Evvelsi gün, arka tarafta oturmak üzereyken bunu komşuların görüp dedikodu yapmalarından korktuğum için yaptığımın farkına vardım. Kendimden utandım. Ne zamandan beri insanların ne düşündüğüne aldırır oldum ki? O zaman başımı salladım, hemen anladı, her zamanki gibi düşüncemi okudu ve bana ön kapıyı açtı. Şimdiye kadar hiç yanlış bir şey yapmadık, yapmayacağız. Kötü düşünene lanet, derim ben. Babaanne olmaya fazla aldırmadığımı söyleyince güldü, büyük kızının evlenmek istediğini, kısa zamanda bana yetişeceğini söyledi. Kız daha on altısında, 1911'de doğdu, anladığım kadarıyla doğması gereken günden önce doğmuş. Neden bilmem, her ikimizin de torunları olması düşüncesi hoşuma gitti. Playhouse'da Somerset Maugham'ın The Letter'ını görmeye gittik. Gladys Cooper
oynuyordu, onu her zaman beğendim, bir oyuncunun olması gerektiği gibi güzel, ama hikâye kendisine tecavüz etmeye çalışan adamı öldüren bir kadından bahsediyor. Aslında adam kadının gerçek sevgilisiydi, ama adamın Çinli bir metresi olduğunu öğrenince, kadın onu vurdu. Sonra, geç olup havanın kararmasına rağmen Hampstead'e gidip Heath'de dolaştık. Bugünlerde araba gezintilerimiz gittikçe kısalıyor, yürüyüşlerimiz, birlikte yediğimiz yemekler, tiyatro ve konser izlememiz gittikçe uzuyor. Ne olduğunu ben de, o da biliyor ama söylemiyoruz. Birbirimizle flört ediyoruz ama ne öpüşüyoruz, ne elimizi ötekinin beline doluyoruz, ne birlikte olabiliyoruz, masanın iki yanından birbirimizin gözünün içine bakmanın, birlikte kahkaha atmanın, elimi elinde sıkıca tutmasının ötesinde hiçbir şey yapamayacağımızı biliyoruz.
2 kasım 1929 Swanny, bütün karşı koymama rağmen, bugün yeni işine başladı. Artık bütün duygularımı bastırmam ve bunun hakkında tek bir söz bile etmemem gerekiyor. Swanny kabul etse, Torben Kjær onunla yarın evlenir. Bir de Maurp bir yerden akrabası olan o genç var. Swanny için çıldırıyor, bütün hayatını telefonda geçiriyor. Ama eğer Swanny her sabah o yaşlı kadının köpeğini Hampstead'de gezdirmeyi, kadına da saçma sapan kitapları okumayı tercih ediyorsa yapsın bakalım. Artık büyüdü. Tabiî Rasmus onun ne yaptığıyla hiç ilgilenmiyor, sadece ona elbise parası vermekten kurtulduğu için seviniyor. Kazandığı azıcık para elbiselerini karşılamaya ancak yeter. Geriye bakınca, Maureen ve Knud'un bir çocukları daha olduğunu yazmayı unuttuğumu görüyorum. Geçen pazartesi Charles doğdu. Harry'nin büyük kızı da çocuk bekliyor. Şimdi benim Mogens'i doğurduğum yaşta ama daha da önemlisi Marie'yle yaşıt, oysa ben Marie'yi hâlâ çocuk olarak görüyorum. New York'taki buhran Rasmus'un işini etkileyecek. Nasıl olacağını anlamıyorum ama sanıyorum o biliyordur. Bütün önemli şeyler tehdit altında, Cadillac temsilciliği, bu evden çıkıp daha küçük bir eve taşınmak falan. Bu sabah bana Mr. Cline'ın ona yüklü bir kazık attığını söyledi. Bir kere yazacağım, bir daha asla. Bir kere yazacağım ve bir daha okumayacağım bile. Üstelik bu günlüğü ne zaman okudum ki? Harry'ye âşığım. Gelecek yıl elli yaşında olacağım, ömrümde ilk kez âşık oldum. Bize, ona ve bana, ne olacak? Yazık olan, hiçbir şey olmayacağı. Aynı şekilde yaşamaya devam edeceğiz.
Yirmi ikinci bölüm
Bu benim hikâyem olsaydı, aşkımın gelişimini daha ayrıntılı belirtirdim. Konuşmalarımızı yazar, bu arada Asta'yla ilgili söylenenleri almazdım, ilk öpüşmemizi, ilk sevişmemizi anlatırdım. Yine de kısa bir özetin yeterli olması gerektiğini düşünüyorum. Cary'ye bir sevgili bulmak için çok yaşlı olduğumuzu söylerken, Daniel'la geçirdiğim bütün o yılların âşık olma yeteneğimi yakıp kül ettiğini düşünürken ne kadar haksız olduğumu, eğer bunları söyleyip düşünürken bilmiyor idiysem, çabuk öğrendiğimi söylemekle yetineceğim.
Cary'yi daha fazla ihmal etmemem gerektiğini de anladım. Kendi evimde uyumayan iki hafta olmuştu, bu sürenin tamamını Willow Caddesi'yle Paul'ün Hackney'deki evi arasında mekik dokuyarak geçirdim, yine de birkaç kere eve gidip telesekreterdeki mesajları dinledim. Telesekreterden her seferinde Cary'nin sesi, giderek artan bir heyecanla çıkıyordu. Sonunda aradığımda, çok rahatlamış gibiydi. - Aman Tanrım, o kahrolası makine yerine sonunda seninle konuşabilmek ne harika bir şey! "Bir şeyler yapmış olmalıyım" diye düşünüp durdum, yani daha önce yaptığımın yerine bir şey, ne demek istediğimi anlıyorsun, değil mi? Dinle, benimle Roper'ın evini görmeye gelir misin? Đlginç bir şey oldu, artık ondan nefret etmediğimi anladım. Bir cumartesi sabahı, meydan okuyan bir kıyafetle Willow Caddesi'ne geldi, sanki herkesten çok bana gençliğinin yıllara yenik düşmediğini kanıtlamak ister gibiydi eskiden de ona söylediklerim düşünülürse, bunu kanıtlamak önemliydi. Başlangıçta kayakçılar için tasarlanmış, atkılı ve dar bir tulum, beli kemerle sıkı sıkı tutturulan bir tunik ve renkli bir panço giymişti. Endişeli görünüyordu. Gözleri korkuluydu Onu bağışladığımı söylerken yalan söylediğimi anladım, oysa şimdi söylesem yalan olmazdı. Bir zamanlar arkadaş olmuştuk. Sonra, gençliğimizin son demlerindeyken, işe Daniel karıştı. Sanki şimdi bir şeyler olmuş ve bütün o yıllar silinmişti, karşımdaki eski Cary'ydi, bense eski, istediği bir biçimde yeniden gençleşen eski ben. Onu öptüm. Kaçmak istermişçesine geri çekildi, sonra Swanny'nin oturma odasına doğru yürürken, arkamdan yetişip yanağımı öptü. O gün anlayış açısından beceriksiz günümdeydim, olanların farkına varmam, ondan nefret etmekten vazgeçip tekrar hoşlanmamın nedenini anlamam için uzunca bir süre gerekti. Cary ve ben Hackney'deydik, Roper'ın evini inceliyor, Lizzie'nin yaşadığı ve öldürüldüğü odalarda yürüyorduk, birden anladım.
Söz konusu olan, Roper filmi çekilirken, iç sahnelerin Navarino Caddesi'ndeki Devon Villa'da mı, yoksa bu iş için seçilecek başka bir evde mi gerçekleştirileceğiydi. Devon Villa, tıpkı Asta'nın görmediğim Lavender Grove'daki evi gibi hâlâ ayaktaydı. Cary'ye de
söylediğim gibi en iyisi çekimi gerçek evde yapmak, evin yıkılmamış olmasını da talihin bir belirtisi olarak kabul etmekti. "Evet" dedi, 'Televizyon yapım kuruluşlarını benim kadar tanımadığın için böyle söyleyebiliyorsun. Roper'lar içinde yaşamamış olsalar bile, başka bir evi çekim için daha iyi bulmaları mümkün." Hikâyeyi yeniden düzenlemekte olduğunu mu söylüyorsun?
- Tarih bazen olduğundan daha düzenli olabilirdi. - Bütün beklenmedik olayları bir düşün. Bu yapımdan bütün umulmayanları uzaklaştırmak istiyorum. - Devon Villa beklenmedik bir yer mi? - Daha bilmiyorum. Görmedim. Bildiğim tek şey, büyük olduğu. Anlaşılan oldukça da görkemli bir yer, Maria almadan önce çok daha parlak günler geçirmiş olmasına rağmen. Yine de bu gibi insanların oturmasını beklemeyeceğin eğin bir ev. Oraya gitmek üzereydi, içimden gelen sese uyarak onunla gideceğimi söyledim; oysa daha önceleri hep ilgilenmediğimi belirterek ayak sürümüştüm. Ama işler değişmişti. Ona karşı duygularım değişmişti. Onunla birlikte olmakta bir sakınca görmüyordum, kaldı ki beraber geçireceğimiz bir gün boyunca eğleneceğime de inanıyordum. Swanny'nin son günlerinde kimin kişiliğine büründüğünü de şimdi öğrendiğime göre, Swanny'nin Edith olmasının imkânsızlığına rağmen, küçük Edith'in yaşadığı evi görmek istiyordum. Çekilmesi düşünülen dizinin yapımcısı olarak Cary, Devon Villa'nın bodrum ve zemin katlarının sahibiyle birinci katın sahibini aramış, bir randevu ayarlamıştı. Sahipleri Fas'a taşındıklarından üçüncü ve dördüncü katlar boştu, ama alt kattakilerde anahtar vardı, bize Lizzie ve Maria'nın cesetlerinin bulunduğu odayı göstereceklerdi. Evin görkemli olduğunu söylerken yanılmamıştı. Bu ev Hampstead'de olsaydı, malikâne olarak adlandırılırdı, ama yıkık dökük çevrenin ortasında, zavallı duruyordu. Bütün terası, süslü ön cephe kaplaması, üstü kapalı ve sütunlu ön kapıya çıkan basamaklarıyla Bayswater'da görebileceğiniz Victoria Dönemi yapıları gibiydi. Devon Villa adı Devon Court olarak değiştirilmiş, ana kapının yanına üç zil konulmuştu. Cary'nin beklenmedik şeyler derken de söylemek istediğini, daha kendini Brenda Curtis olarak tanıtan kadın kapıyı açıp bizi dairesine alır almaz anladım. Sokak kapısı kapanır kapanmaz çevrenin görüntüsü ve gürültüsü kesildi, biraz ötede, Willow Caddesi'nde apartmana çevrilmiş evlerden birinde de olabilirdik. Girişteki hol umut vericiydi, Ward-Carpenter'ın sözünü ettiği kırmızı mermer döşeme ve oymalı merdiven tırabzanları hâlâ yerli yerindeydi. Duvarlar boyunca uzanan sandalyeler, kabartma çiçekleri ve stilize yapraklarıyla en az yüz yaşında olmalıydı. Ne var ki şimdi, Maria Hyde'ın sadece banyolar için kullanacağı beyaza boyanmıştı, dairenin ahşap bölümleri de maun korkuluklar dışında beyazdı. Ama şimdi, Brenda Curtis'in kocasıyla birlikte yaşadığı kattaki iki, bodrumdaki diğer üç odada gezerken, bir yüz yıl önce bitirilmiş bir evde olduğumuzu düşünmek mümkündü. - Đkinci kattaki dairede oturmak istediğimi sanmam dedi, bizi Florence Fisher'ın bölgesi olan bodruma indirirken. Mannering'ler sık sık yurtdışına gidiyorlar, belki de bu yüzden fazla
aldırmıyorlar. Üstelik çevrelerini çağa uydurma konusunda da fazla iddialı değiller, tabiî evlerini temiz tutuyorlar, ama pek bir şey değiştirmediler. O odada yatıyorlar, bilmem anlatabildim mi? Bize baktı. Yani, cesetlerin bulunduğu odada. Orada yatmak istemezdim. - Hayır hayır, biz de istemezdik, diye mırıldandık. - Yedi yıl önce geldiğimizde, burada hiçbir şey yapılmamıştı. Burası herhalde Roper'ın oturduğu zamanki gibiydi. Bodrum katında çok yaşlı bir kadın vardı, otuz yaşından beri buradaymış, zaten burada da öldü, hayatı boyunca tek bir kat boya bile sürmediğinden eminim. En azından bodrumun boya yüzü görmediği belliydi. Maria Hyde'ın mutfağını değiştirmemişti, biz geldiğimizde etraf karafatma kaynıyordu. Öte tarafta, dolaptan biraz küçük bir oda vardı, zavallı hizmetçinin yattığı oda. Kiler bölümü bu taraftaydı, bahçe kapısına yakın; inanır mısınız eski çamaşır kazanı bile yerinde duruyordu, tahta kapaklı, taştan ve alçıdan yapılmış korkunç bir şey. Emlakçı çamaşır kazanının da mutfak tezgâhı gibi koleksiyoncu malzemesi olduğunu söyledi, ama her yeri yıktırdık. Her şeyi değiştirip genişlettik, ferahlattık, yani eskiden neye benzediğini tahmin etmeniz güç. Yere kadar uzanan pencere, Poggenpohl mutfağın taş döşeli ve duvarlı bir bahçeye açılmasını sağlıyordu. Niyeti bozuk bir kedi, defne ağaçlarının arasında, balık dolu bir havuzun kenarında oturuyordu. Sadece üç metre yüksekliğindeki bahçe duvarları eskisi gibiydi, kahverengi tuğlaları artık yakılması yasak ateşin isinden kararmıştı. Polisin ekmek bıçağını bulduğu yerde şimdi etrafı alçak bir taş duvarla çevrilmiş, içinde cüce çamların bulunduğu bir tarh görünüyordu. Kafam Edith'le doluydu, ama kadının da dediği gibi Edith'i bu mutfakta düşünmek, hizmetçi etrafta iş yaparken masanın başına oturmuş, yulaf ezmesini yerken göz önüne getirmek imkânsızdı. Mutfakta dışarıya açılan bir yan pencere olmuş olabilirdi, ama mutfağı o günkü haliyle canlandırmak zordu. Kahvaltıyı gaz lambası ışığında yemiş olabilirlerdi çünkü temmuzda bile evin bu katına güneşin girmesi neredeyse imkânsızdı. Birinci kata çıkmadan önce merdivenlerin dibinde durdum, Mrs. Curtis'i kendi kapısının ardında bırakmış olmanın rahatlığıyla, Edith'i bu dünyada son görüldüğü anda, merdivenlerden çıkarken, kısa bacaklarına çok yüksek gelen hamaklardan tırmanırken ve yukarıdaki dönemeçte gözden kaybolmak üzereyken düşündük. Merdivenleri yarılamıştık ki, yan dairenin sahibi gelişimizi duydu ve sahanlığa çıktı. - Onu bu saatte göremezsiniz, dedi. Cary kimi göremeyeceğimizi sordu. Edith'i.
Söylediklerinin üzerimizdeki etkisi, belki de gözlerimizin açılması onu keyiflendirmişe benziyordu. - Sadece bir şaka, hanımlar. Bu kadar korkmayın. On yıldan beri buradayım, ama onu daha hiç görmedim. - Bir hayalet? - Öyle diyorlar. Yukarıdaki kadın, Mrs. Mannering onu bir kere gördüğüne yemin ediyor. "Bardağına biraz daha su koymalısın" dedim. "Saçmalama" dedi, "Đçki içmediğimi
Bu hikâyeyi daha önce onlarca kez anlattığı ve artık ezbere söylediği belliydi. Birlikte yaşlı adamın dairesine. çünkü artık Paul vardı. Sonra Mrs. o anda da eski dostluğumuzun yeniden başladığını anladım. tüm ışıklandırma. sanat eseri olmak iddiasında çerçeveler içinde. sadece bir zamanlar tanıdığım biri olmuştu. Bütün daire uzun süre kapalı kalan her yer gibi silkelenmemiş tozlu kumaş.Sonra ne oldu? dedi Carry. Duyduklarının ona dizisi için bir sürü yeni fikir verdiğini görebiliyordum. Her yerde ince bir toz tabakası vardı. avizelere de kesme camdan. Geçen gece. Artık Daniel'ın. . Şaşırmadı. basamakları tırmanan çocuğu gördüm. kime ait olduklarını bildiklerini de sanmıyorum. . Eski tren istasyonlarını anımsatan. Pencereler çift camla kapatılmış. Wagstaff sorumluydu. Hayalet hikâyesinin belkemiğimi ürperttiğini sandığından eminim. Yine de ressam fırçasından çıkmış tabloların aksine. Daniel'ın anılarının ya da Cary'nin Daniel'ı elimden almış olmasının bir önemi yoktu. neden çığlık attığını kimseye söylemiyor. pub samoda olduğunu sandığı fotoğraflara benzer sepya resimler asılmıştı. duvarlar da şeftali renginde güllerle süslü bir duvar kağıdıyla örtülmüştü. Mannering onu bir başka yerde bir daha gördü. sanki Florence Fisher'in paspasıyla gelip tozunu almasını bekler gibiydi. Her yerde kullanılan kızıl kadife. bir daha da görünmedi. alt kattaki Mrs. Ona karşı sıcak bir şeyler duyup onun adına sevindim. burada pek bir şey değişmemişti. bambaşkaydı. Daniel artık bir gölgeye dönüşmüş. Tüm duvarlara. ama o dönemde evin üçüncü katında meyve ve çiçek kabartmalı duvar kâğıdı kullanıldığını sanmıyorum. Tablo askıları hâlâ yerindeydi. "olay" da önemsizdi. Mr. Edith'in yatak odasına girdik. Bütün bu olaylarda Cary'nin oynadığı rol çok önemli değildi. muhtemelen yüz yıl önce yaşamış.biliyorsun. gaz lambası şişelerine benzer şişeler yerleştirilmişti. Portrelerin Mannering'lerin büyüklerine adandığından eminim. Cary 'nin koluna girdim. dedi. Eski görüntü ve eşyalar bilerek isteyerek korunmuş. Mannering'ler evlerini yüzyıl sonu döküntü." Onu merdivenlerde gördüm. geceyarısından az önce. Merdivenlerin dibindeydim. Wagstaff gülümseyerek bize bakıyordu. burada geçmişten en ufak bir iz bile kalmamasından gururlandığı açıktı. Mr. Tek başına yaşayan. ama sizinle kolkola girmekten memnun olan insanların göstereceği sıcak ve güzel bir hareket yaptı. kafamı kaldırdığımda. eski kâğıt ve bayat hava kokuyordu. herhalde bir eskici dükkânından düzineyle salmış olmalılar. bu portrelerin gerçek kişilere. Masa lambaları yerine elektriğe döndürülmüş gaz lambaları kullanılmış. koluna yapışmadıkça üzerinde kaymadan oturmanın imkânsız olduğu bir at kılı kanepe vardı. annesi ya . bu hayalet hikâyesinin sıkıcı hayatının en heyecanlı macerası olarak alan yaşlı bir adam. Bir çığlık attı. ama hava karardıktan sonra hole yalnız çıkamıyor. aydınlık sanki on dokuzuncu yüzyıl kaynaklarından geliyormuş gibi düzenlenmişti. Mrs. birilerinin sevgilisi. Bütün bunlar tam da Cary'nin aradığı şeydi. Bir üst kat.Fazla bir şey olmadı. hiç olmazsa kopyaları yapılmıştı. Curtis haklıydı. Örneğin. Elimi dayadığım dirseğini beline bastırdı. Curris de bir şeyler gördüğünü söylüyor. bir zamanlar. Anlaşılan Mannering'ler bu kadarcık bir değişiklik yapmaya haklan olduğunu düşünmüşlerdi. Cary'nin kulağıma fısıldadığına göre üçüncü katın temizliğinden. eve dönerken. birkaç da Edward Dönemi güzel parçayla doldurmuştu. kocası-karısı. Dönemeçte kayboldu.
Yaşlı kadın nasıl biriydi? Bana kuşkuyla baktı. Maria Hyde'ın kapadığı kata taşımışlardı. Wagstaff çerçeveli portreleri gösteriyordu. Öte yandan da. Mannering'lerin pirinç yatağı. Sormadım Söylediklerini fazla ciddiye alamayacağımı düşündüm".da babasına ait olduğunu. ve Mrs. Cinayetin orada işlendiğini düşünerek yatak odalarını en "eğlenceli" yer yapmaları fikrini kabul etmek güçtü. yaldızlı ve süslü çerçevelere konulmuştu. Yüzünü buruşturdu. Đnsanları çoğunun böyle şeyleri eğlenceli bulup bulmayacağını merak etmeye başladım. yanında da Lizzie'ninki. eğlenceli buldukları için yapmışlardır. saçlarına bakın!" Peki böyle giyinerek. Belki de her geri döndüklerinde. Yatağın her iki yanındaki komodinin üzerinde nilüfer şeklinde birer art Nouveau lamba vardı. Pençelere koyu pembe perdeler ve tüller asılıydı.Uzun.Sizi nasıl bulmuş? . Mr." . "Elbiselerine. Şimdi buradaydılar. Ward-Carpenter yazısındaki fotoğraflar olağanüstü büyütülmüş. Fotoğrafları almak istiyordu ama buna benim karar veremeyeceğimi söyledim. eğlence onlar için yeniden başlıyor gibiydi. sizi güzel. parmağının ucunu şakağına vurarak "Biraz böyleydi" dedi. Yoksa onu tanıyor musunuz? Demek Swanny ile Gordon ve Aubrey'nin geldikleri yer burasıydı. çıkan sonucu sevinçle. hanımların bugün pek kullanmadıkları şapkalardan. yaklaşık bir yüzyıl sonra. zeki ya da çarpıcı olduğunuz için değil. "Bu değişik adam" ya da "Bu ilginç kadın da kim?" diye sormalarına neden olursunuz. Sonra söyledikleri merakımı hemen giderdi. "Anlıyorsunuz ya. iyi. "Đki yıl kadar önce yaşlı bir hanımla iki genç buraya gelip daireyi gezdiler. saçlarını böyle yaptırarak güzel olduklarını mı sanıyorlardı? Evden çıktığımızda Cary. Buraya. Sizin kopyanızı satın alıp duvarlarına asanlar. Mannering'e söylememi istediler. kuşkulu da olsa bir ölümsüzlüğe ulaşmışlardı. ben de 'Tabiî söylerim' dedim. Resimden bakıp insanları tahrik eder. Çevresini "eğlenceli" eşyayla dolduran. . çok zayıf. orijinal değil. Cary'yle birbirimize baktık. . zamanlarının çoğunu yurtdışında geçiliyorlardı. Kadın fotoğrafları çok beğendi. onların resim çektirmek için bir yerlere gidip oturduklarını. sonra ne yaparlar? Görüldüğü kadarıyla Mannering'ler bundan sıkılmıyordu. güzeli eğlenceliye. kuşkulanmakta da haklıydı. Duvarda Roper'ın portresi vardı. döndüklerinde sorarım. kuşkusuz Lizzie'nin cesedinin bulunduğu yatağın bir kopyasıydı ve üzerinde beyaz pamuklu bir örtü vardı. O da portreleri eğlenceli buluyordu. Daireyi tepetakla kullanmalarının başka bir açıklaması olabilir miydi? Oturma odalarını. Başında bir şapka vardı. büyük mağazaların aydınlatma bölümlerinde binlercesine rastlanan taklitlerinden . Mr. konforu korkunçluğa feda eden nasıl bir insandır? Bundan sıkılmazlar mı? Peki. öfkeyle ya da aldırmazlıkla karşıladıklarını düşünmek heyecan verici.Bu ikisinin kim olduğunu bileceksiniz. sıkılmazlarsa. Kıkırdamaya başladı. çevrelerini alaya alan insanlara güvenmediğini söyledi. Roper'ların yaşadığı eve gelmişlerdi. benim sandığım gibi Lavender Grove değil.
Cumartesiydi. Curtis de yukarıya göndermiş.Đstersen. mafsallarının ağrıdığını söyledi.Daha kararlaştırılmış bir şey yok. Mr. ara sıra gelip daireyi gezmek isteyen insanlara bu hikâyeyi anlattığı belliydi. Ona söylemedim. Resimleri alamamıştı. Wagstaff onu ciddiye bile almamıştı. saçlara bakar bir halde düşünüp acıdım. ama birdenbire o sokağa gitmek istemediğimi hissettim.Öbür ev nerede? Paul'ün oturduğu sokakta. ama dışından bakmayı düşündüğünü söylersin. Belki de sadece birinci kata erişti." . kendi çizgileriyle fotoğraflar arasında bir benzerlik arar.gülümsedi. Onu şimdi durduğumuz yerde canlandırarak. 'Tabiî anlattım. bulanık fotoğrafların içinden gülümsemeden bakan kahverengileşmiş yüzlerdeki ağızlara. çok değiştirilmiş" dedi. o eve de gideriz. Edith'in de hayatta olduğunu söyledi. ondan sonra? Açık pencereden düşmüş olabilir miydi? O zaman. Wagstaff Cary'nin. dostlarımızın meslek hayatları hakkında ne kadar az şey bildiğimizi. kendi odasına gitti. O akşam buluşmak üzere sözleşmiştik. sizinle mutlaka temasa geçeriz. Bu yanını. Edith'in tırmana tırmana bitiremediği basamakları indik. Hoşuna gideceğini düşündüm" Holiday Palace'ta yerdeki kahverengi lekeyi gösterip Ilizzio'nun ölürken kaybettiği kan olduğunu söyleyen rehberler gibi.. sokakta Cary'yle görmesini istemedim. Sana içini gösteremem çünkü ev sahiplerine haber vermedim. Kapı kapanıp biz merdivenlerden inerken bana "Burası hiç olmaz.Bana inanmadı. çalışan insanlar olarak nasıl davrandıklarını bilmediğimizi düşündüm. Nereye kadar ulaştığını kimse bilmiyor. yaşlı kadını ölmeden önce çocuğu daha güvenli bir yere götürmeye çabalarken gözümün önünde canlandırmaya çalıştım. arkadaşlarımızın. Middleton Sokağı'ndaydı. dairesini belirsiz bir süre kullanmak üzere hemen orada haftada 500 pound'luk bir öneride bulunmamasından düş kırıklığına uğradı. Mrs. Paul evdeyken bizi görebilirdi. solmuş. Cary'nin baskıya direnmesini. "O yatak odası olabilecek en yanlış yerde. Đnsanlar ara sıra gelip daireyi gezmek isterler. "Üst katı görebilir miyim?" dedi.Ön kapıya gelmiş. Canlıların hayaletinin olamayacağını. korkunçtu. . burunlara. gençlerden birinden yardım istemek zorunda kaldı. Mannering'lere göre bunun pek bir sakıncası yok. Onlara neden sahip olmak istediğini anlamak güç değil. Eğer tasarıyı gerçekleştirmeye karar verirsek. terbiyeli terbiyeli gülümsemesine karşın boyun eğmeyen yanını daha önce hiç görmemiştim. . yine de beni dışarda. Swanny o fotoğrafların anne ve babasına ait olduğunu sanıyordu. kendisini ya da şirketini bağlamaktan kaçınmasını hayranlıkla izledim. Aklıma gelen. peki. . "Ona hayalet hikâyesini anlattınız mı? " . Mr. onu kaldırımda bulan biri haber vermez miydi? Belki de bir üst kata çıkmıştı. anlaşılan.Hoşuna gitti mi? . Merdivenlerde biraz zorlandı. gözlere. Anneannesinin daha ölmediği bir senaryo kurmaya çalıştım. ben de "Neden olmasın" dedim. .
Belki de çok dürüst insan izlenimi bıraktı ya da belki çocuğu öldürmesi için hiç bir neden yoktu. . 1971'de öldü. .Bunu ben de düşündüm. Ertesi gün. Hackney insanın her gün gidebildiği bir yer değil. aslında sorunun kalbine inmişti. Yürüyerek bile gidebiliriz. Maria Hyde.Hep Florence'ın o hastalık hikâyesini fazla abarttığını düşündüm. Nişanlı olduğu o adamla evlenmedi.Maria'nın derdinin ne olduğunu biliyoruz. 1905 yılında yatılı bir hizmetçinin işten nefret ettiğini itiraf edip işten kaçtığını söylemesi. Anlaşılan fazla dozda alınca insanın midesini bulandırıp uyutuyor. öyle değil mi? Florence. . Uzak değil. Peki. Florence hakkında koca bir dosyamız var. Lizzie Roper ve Florence Fisher. hidrobromidle uyutulmadığını söyledim. ama bunu mahkemede söyleyemedi. ki genellikle yanılıyorum.Ona ne olduğunu merak ediyorum. hiç kimse ondan kuşkulanılmadı. Zaten geldik bile. Duruşmada tanık olarak dinlendiği sırada Stamford Hill'de. ev sahiplerinin evden gittiklerini görür görmez o da işten kaçtı. .Polis hiç Florence Fisher'ın Edith'i ortadan kaldırmış. istersen bakabilirsin ama fazla bir şey anlatmıyor. görmem şart değil. .Florence Fisher'a mı? Sana birazını anlatabilirim. Yüz yaşını geçmiş olurdu. Neden öldürsün? Aradan geçen bunca zamana rağmen. Bu fikirden hoşlandım. Ann. Hiç evlenmedi. yani ben bile yürüyerek gidebilirim. Tabiî Lizzie. hâlâ insanları güçlü ve güvenilir biri olarak etkiliyor.. Roper'ın verdiği hidrobromidle uyutulmuştu.Güç olurdu. Tate-Memling evde çalışan biri olarak bütün bir hafta boyunca temizlemek için üst katlara çıkmayıp ne yaptığını sorarken. Eğer yanılmıyorsam. Bütün cevaplan bilemiyorum. Hayatta olup olmadığını sordum. Kalp krizinden öldü. hafızam bugünlerde elekten de beter. Lizzie'nin bazen bir fincan çaya üç kaşık şeker koyduğunu söylüyordu. Bence gerçekte. ya bir seferde iki ya da üç fincan çay içtiyse? Florence'ın şeker kullanmadığını. olabileceğinden kuşkulanmadı mı? Onu sorguya çekmedi mi? Edith'i hayatta gören son insan olmasına rağmen. neden evlenmediğini kimse bilmiyor. ama anladığım kadarıyla polis Fisher'dan hiç şüphelenmedi. . Lizzie hastalığı her neyse. ahlaksız davranışlardan en beteri olarak görülüyordu.Cary. dedim. . . hastalanan Florence'tı. Dizi konusunda bir sürü araştırma yaptırdık. hepsinin hasta olması gerekirdi. akşamın beşinde yatağa girdi.O zamana kadar düzeldi. .Tepsiyi yukarı çıkarmayıp Maria'nın eline tutuşturması şaşırtıcı değil mi? Anlaşılan Maria daha o günün sabahında bir kalp krizi geçirmişti. Üstelik Roper karısının ne dozda ilaç alacağını hiçbir zaman bilemezdi. Onlara ne oldu? Bulaşıcı bir hastalık mı? Bunu kimse araştırdı mı? . Uzaktan bir yeğeni. Sumner adlı bir ailenin evinde çalışıyordu. Fırsattan yararlanalım.Hayır hayır. Ann.Bence gidelim. . .
ablasının torunu bir kız var, ama onun tek anlattığı, senin de düşünebileceğin gibi övücü şeyler, teyzesinin ne kadar iyi bir insan olduğu, başkalarını ne çok düşündüğü, falan. Hizmetçiliği hayatı boyunca sürdürmedi. Bir şekilde bir tütüncü dükkânı kuracak kadar para biriktirdi ve yıllarca bu dükkânı işletti. Gönüllü Kadınlar Birliği'nde oldukça yüksek yerlere geldi, Clovenford markisiyle resmi bile çekildi. Bana resmi yeğeni gösterdi. Bütün bu hikâyenin içinde ilginç olan tek bir şey var: Lady Clovenford'un kayınpederi, ilk Clovenford markisiydi ve bu ilk Clovenford markisi daha önce Roper'ı yargılayan, daha sonra adalet bakanı olan Tate-Memling'di. - Acaba Florence resmi çektirirken bunu biliyor muydu? Derin bir nefes aldım, köşedeki evi gösterdim. Arkadaşım Paul burada oturuyor.
Cary küçük bir çığlık attı. - Aman Ann, kapalı bir kutusun! Neden söylemedin? Gidip tanışabilir miyim? Eve girip bize kahve ikram etmesini isteyelim mi? Bir kahveye ihtiyacım var, senin yok mu? Okullu kızlar gibi. Erkek arkadaşın burada mı oturuyor? Ona bir bakabilir miyim? - Nerede şu ev? dedim. Đstemeye istemeye beni evin önüne götürdü. Karşısına dikildiğimizde Paul'ün bizi görüp görmediğini düşünüyordum. Evin üç katı, bir de bodrumu vardı, ama bunu dışında Devon Villaya hiç de benzemiyordu. Daha yeniydi, daha az zarifti, birçok evin bir arada yapıldığı bir döneme ait, 1890larda yapılan birçok evin ortak özelliği olan oransız boyutlar burada da göze çarpıyordu. Ucuz ve çirkindi, kalın tuğladan yapılmıştı. Yine de bu evin biraz önce gezdiğimiz eve kıyasla Maria Hyde'a daha uygun olacağı açıktı. Arkamıza döndük. Paul bizi görmüş, ön bahçeye çıkmıştı - Ne kadar yakışıklı, değil mi? dedi Cary. Kahkaha attım. - Sana da ne oluyor? Đşte bunu alamayacaksın, dedim, onu Paul'le tanıştırdım, eve girdik.
Yirmi üçüncü bölüm
Bu kez, Cary'nin yeni sevgilimi de çalması söz konusu bile değildi. Paul sonra bana sıkılarak da olsa, Cary'den hiç de hoşlanmamasına üzülmeyeceğimi umduğunu söyledi. Beni daha az sevindirense, günlüklerle daha fazla uğraşmayı reddettiğini söylemesi oldu. "Reddetmek" biraz abartılı olabilir. Fazla istekli olmadığını söylemek daha yerinde olur. Roper duruşması konusunda konuşmaktan, Ward-Carpenter ve Mockridge kitaplarını okumaktan mutluydu, hatta Ünlü Đngiliz Davaları dizisinden benim için duruşmanın bütün zabıtlarını da çıkarmıştı. Bu dizi Senato Kütüphanesi'nde bulunuyordu, oraya ulaşması güç olmamıştı. Edith'in kaderi hakkında düşünmekten, eğer hayatta kalmış olsa başına neler geleceği konusunda fikir üretmekten de hoşlanıyordu. Ama başlangıçta onu heyecanlandıran günlüklerle işini tamamlamış, onları bir kenara bırakmış gibiydi. Günlüklerden bahsetmenin onu sanki rahatsız ettiği duygusuna kapıldım. Benden ödünç aldığı defterleri tekbir yorum yapmadan geri verdi, ona belki de 1920 ve 1930'lu yılların defterlerine bakmak isteyebileceğini söylediğinde kafasını sallayıp konuyu değiştirdi. Eğer günlükler bir aile büyüğünün bana bıraktığı notlar olsaydı, isteksizliğini anlardım. Birine âşık olmak ve onunla yeni bir ilişkiye başlamak, her şeyi paylaşmak anlamına gelmez. Ne de olsa Paul golf oynuyordu, Paul satranç da oynuyordu, bu faaliyetlerden hiçbiriyle fazla ilgilendiğimi söyleyemezdim. Ancak benim günlüklerin bir aile varlığı dışında, dolapta saklanacak bir miras ötesinde de anlamı vardı. Onların yayıncısı olmuş Swanny'nin görevi artık benim omuzlarımdaydı. Giderek daha az yazar araştırması yapıyordum, Swanny'nin ölümünden bir yıl sonra da başkalarının adına çalışmaya son verdim Günlükler Swanny'nin tersine, hayatımın tek amacı değildi, yine de önemli bir yer tutmaları kaçınılmaz oldu. Swanny'nin zamanında yaptığı her iş artık bana kalmıştı yayıncılarla yeni baskıları görüşmek, kartona basılacak kapakların formatlarını onaylamak, yabancı ülkelerdeki satışları değerlendirmek, resimlere karar vermek ve daha bir sürü şeyle benim ilgilenmem gerekiyordu. Bir sonraki yıl 1935-1944 dönemini kapsayan günlükleri yayımlamayı kararlaştırmıştık, üstelik bunu Đngiliz yayıncılar ile Gyldendal'e aynı zamanda yaptırmayı düşünüyorduk. Yapacak çok işim vardı ve herkes gibi ben de bazen yaptıklarımı en yakınımdaki erkekle paylaşmak istiyordum. Çok sıcak, çok heyecanlı, paylaşımda çok cömert olan Paul, her seferinde beni nazikçe reddetti. Her zaman terbiyeli, her zaman düşünceliydi, ama ne olursa olsun o günlüklerden bahsetmek istemiyordu. Defterlerin onu sıktığı sonucuna vardım. "Bu da belki doğaldır", diye düşündüm. Günlükler çok iyi tanıdığım biri tarafından yazılmamış olsaydı, çok iyi tanıdıklarımdan söz etmeseydi, ben de sıkılır mıydım? Ama diğer taraftan, kitapları satın alıp okuyan milyonları sıkmıyordu. Paul'e günlüklerden söz etmeye son verdim. Bana sık sık o gün ne yaptığımı sorduğu, benim de normal bir ev kadını hayatı yaşamayıp alışverişe çıkmadığım, arkadaşlarımla gündüz görüşmediğim düşünülürse, cevap vermekte ne kadar zorlandığım anlaşılacaktır. Gerçekten de bütün gün yayımlanacak günlüklerle ilgileniyordum. Bunun böyle sürüp gitmesini kabullenemedim, hemen Paul'le konuştum. Biraz tereddüt ettikten sonra nasıl olup da on dokuz yaşındaki insanlara Danimarka edebiyatı öğretmeye başladığını öğrenmek istemediğimi düşündüğünü söyledim. - Bilmiyorum, dedim. Değişik ya da eğlenceliyse ben de yapardım sanırım.
- Beni ilgilendiren değişiklikti, hiç de eğlenceli değil. - Doğru. Margrethe'yle ya da Swanny'nin yayıncısıyla günlükler hakkında konuşurken çok değişik, bazen de şaşırtıcı şeyler oluyor. - Anlat, dedi, ama sadece iyiliğinden dediğini biliyorum. Yüz ifadesi, sıkıntı ya da boşvermişlikten çok, üzüntü gösterince anlatmamı kestim. Evet üzüntülü, neden olduğunu hiç bilmeyeceğim. Aslında görmeliydim, nedeni yukarda gözlerimin içine bakıyordu, ama göremedim. Ben erkeklerinin kendisini ailesine tanıştırmasını bekleyen kadınlardan değilim, özellikle de bu yaşta, ellinci yaş günüm yaklaşırken. Üstelik Paul de bunu hiç önermedi. Annesini görmeye gitti, bana gittiğini söyleyip annesiyle ilgili bir iki yorum yaptı, nasıl olduğunu, neler yaptığını anlattı, ama hiç benim de kendisiyle gelmek isteyip istemeyeceğimi sormadı. Aslında gerçek anlamda birlikte yaşamıyorduk. Öyle sanıyorum ki toplumumuzda, sürekli ilişkilerde sosyologların pek de dikkatini çekmeyen bir engel var; insanlar evlerini seviyor, bu evler için bir sürü para harcamışlar, çiftlerden hangisine sevdiği evinden ayrılıp boşaltması söylenecek? Bu sadece bir para konusu da değil. Çiftlerden biri Dulwich'te oturup Brondesbury'de yaşamanın fikrine bile karşı olabilir, oysa karşısındaki nehrin güney kıyısına taşınmayı aklından bile geçirmez. Paul Hackney'deki evini çok seviyordu, benimse Hampstead ve çevresinde iki ayrı yerim vardı. Hangimiz fedakârlık yapacaktık? Her neyse, işi dairemi satışa çıkarmaya kadar vardırdımsa da, bebek evi dışında hiçbir eşyamı taşımadım. Artık Willow Caddesi'nde Padanaram'ın kendine alt yeni bir odası vardı. Nakliye kamyonu onu Hampstead'e taşımak üzere tem da Margrethe Cooper'ın bana yeni çevirisini gösterdiği, aslı Padanaram'ın otuzlu yılların başında nasıl satıldığını okuduğum gün geldi. Zamanımın büyük bölümünü Swanny'nin evinde geçiriyordum, birbirimize gidip kalmamıza, hafta sonlarını ya onun ya da benim evimde geçirmemize rağmen, Paul Hackney'deki evinden ayrılmayı düşünmüyordu. Her ikimizin de evlerini satıp birlikte yeni bir yer almamız en uygunu olurdu, ama Willow Caddesi'ni sevmeye başlamıştım. O da evini seviyordu, arada sırada da satmaktan söz ediyordu. Onu durdurmamın ya da en azından cesaretlendirmememin nedeni, günümün önemli bir bölümünü işten sıkılan (ya da üzülüp umutsuzluğa kapılan) bir adamla birlikte yaşamaktan çekinmemdi.
Cary senaryo yazacak birini buldu, yazılan senaryoyu beğendi, bir yönetmen bulup günümüz modasına uygun olarak sadece Roper olarak adlandırılacak dizinin çekim hazırlıklarına başladı. Dizi pazartesi, salı ve çarşamba günleri yayınlanacak üç bölümden oluşacaktı. Dizi Paul'ün sokağındaki evde çekilecekti, Cary altı kişinin üç ay boyunca çalışarak evin tüm ayrıntılarını o döneme uygun olarak değiştirdiklerini söyledi. Evlerini ya eski durumunda geri alacak ya da isterlerse 1905 stiline uygun döşenmiş bir eve sahip olacak kişiler, Avustralya'daki oğullarının yanına, uzun bir tatile gittiler. Paul'le birlikte, Roper'ın para kutusunu almak için geri geldiği sahnenin çekimlerini izledik. Bir pazar sabahıydı, çok erkendi, hafta sonunu onun evinde geçiriyordum. Kaldırım kenarları genellikle park edilmiş otomobillerle dolu olan Middleton Sokağı boşaltılmış, kapının önüne fazla iri bir atın çektiği
zarif bir araba yanaştırılmıştı. Daha güzel bir at bulamamışlar. Karşı kaldırımda küçük bir meraklı kalabalığı toplandı, Paul'le birlikte yatak odalarından birinden de aynı şeyleri görebileceğimizi düşündük. Roper rolünü oynayan aktör fotoğraftaki Roper'a çok benziyordu, hatta Abraham Lincoln'e Alfred'den daha da çok benzediği kesindi. Onun arabadan çıkıp merdivenleri on beş kere tırmanmasına rağmen yönetmeni tatmin edemediğini görünce, izlemekten vazgeçip kahvaltıya oturmaya karar verdik. Dizinin çekimleri sekiz hafta sürdü, bittiğinde de Cary son derecede güzel tanıtım malzemesi çıkardı. Bunların arasında en önemlisi, kuşe kâğıda basılmış dört sayfalı renkli bir broşürdü, sayfalardan çoğunu diziden fotoğraflar kaplıyordu, en son sayfanın bir bölümünde oyuncuların kim olduklarını, ne yaptıklarını, hangi rolde oynadıklarını anlatan Cary ile dizinin yönetmeni Miles Sinclair'e övgüler yağdıran bir çerçeve vardı. Broşürde Roper ile Lizzie'nin ve Lizzie Hyde'ın birlikte fotoğrafları da görülüyordu. Bir diğer fotoğrafta Edith merdivenleri tırmanırken, başka birinde de Florance mutfakta çalışırken görülüyordu. Bir de rol alanlar vardı. Bütün bunları, daha sonra önemli olacağı için anlatıyorum. Broşürün amacı yabancı ülkelerdeki satışı artırmaktı. Avustralya ve Yeni Zelanda'ya, Kanada ve Amerika'ya gönderildi, sonuçta Cary yapımını bütün dünyaya sattı. Bir diğer olay da çok daha kişisel bir tepkiydi. Cary, Lisa Waring adlı bir Amerikalıdan önce bir mektup, da bir telefon aldığını anlattı. Kadın Los Angeles'taki bir televizyon kuruluşunda çalışıyordu, kadının ya da çalıştığı bölümün görevi, kablo üzerinden yayınlanmak üzere yabancı (özellikle de Đngiliz) yapımlar seçmekti. Şu aralar hâlâ Kaliforniya'daydı, ama çok geçmeden Đngiltere'ye gelecekti. Lisa Waring'in Roper tanıtım broşüründe gördüğü bir isim, baba tarafından büyük dedesinin adıydı, ama bu ada başka bir yerde rastlamamıştı. Ailesinin baba tarafının atalarını bulmak için yaptığı araştırmalar, o adamdan ötesine ulaşamadığı için sonuçsuz kalmıştı. - Hangi adam? dedim. Söylemiyor. Sır dolu bir durum, ama göreceksin önemsiz bir şey çıkacak.
- Senden ne yapmanı bekliyor? - Gelip benimle konuşmak, elindeki bazı kâğıtları göstermek istiyor. Paul böyle bir şeyi beklediğini, gerçek hayattan alınma bir öykünün televizyona uyarlandığında, hep buna benzer durumlarla karşılaşıldığını söyledi, Roper yayınlandığında, buna benzer çok daha fazla şey olacaktı. - Ona yardımcı olabileceğimi sanmıyorum, dedi Cary. Eğer büyükdedesinin adı Roper'sa bu sadece Arthur olabilir. Öteki kardeşlerin ya çocuğu yoktu ya da çocukları Birinci Dünya Savaşı'nda Edward gibi genç öldüler. Arthur'un iki kardeşi vardı, belki de onlardan biri kadının büyükannesi. Anımda da yazıyor, kızları 1912 ve 1914'te doğmuş. "Kadının dedesi Roper olamaz, "dedi Paul, Roper sık rastlanan bir isim. Cary'yi iyi. tanırım, yüzü tüm duygularını yansıtır, birdenbire ciddileşmesinden ve dalgınlığından yaptığı dizinin geleceğinden endişelendiğini anladım. O kadının diziyi
tehlikeye atacak bir şey söylemesinden korkuyordu.
Birkaç gün sonra bana Roper'ın geçmişinde Lizzie'nin öldürülme şeklini ve nedenini açıklayabilecek bir şeyler olup olmadığını hep merak ettiğini anlattı. Herkes bir insanın gırtlağını tek bir hareketle kesemez. Normal insanlarda böyle bir arzuyu gemleyen ama Roper'da bulunmayan neydi? Böyle bir öldürme becerisini nerede ve nasıl edinmişti? Yani Lizzie'yi öldürmüşse. Eğer öldüren Roper'sa. Lisa Waring Cary'yle evinde ya da bürosunda, Cary'ye neresi uygunsa orada buluşmak istiyordu. Cary her zamanki abartılı tutumuyla benim de orada bulunmam için yalvardı. Geleceğimi söyledim, ancak Lisa Waring'den uzun zaman haber alınamayınca Amerikalının fikrini değiştirdiğini düşündüm. Belki de dikkat çekmek, birden önemli biri olmak için bir hikâye uydurmuştu. Belki de söylediği o televizyon kuruluşunda çalışmıyordu, tanıtım broşürünü orada çalışan bir arkadaşında görmüştü. Cary bunu araştırmış mıydı? Böyle bir araştırma güç olmasa gerekti. Cary araştırmadığını söyledi. Endişeli olduğunu biliyordum, ama Lisa Waring'in -eğer gerçekten böyle birisi varsa- bunu kötü niyetten ya da eğlenmek için yapmış olabileceğini söylediğimde canlandı, televizyon kuruluşuna telefon edip Lisa Waring'le konuşmak isteyeceğini söyledi. Cary'ye televizyonda çalışan bir kişiyle telefonda konuşmanın bile birçok kişi için heyecan verici olduğunu hatırlattım. Bu arada dairem sonunda satılmış, Willow Caddesi evim olmuştu. Gordon ve Aubrey sık sık gelen ziyaretçilerdi. Danimarka'daki araştırma gezilerinden dönmüşler, Gordon soyağacındaki boşluklardan çoğunu doldurmuştu. Westerby'leri 1780'lere Kastrup'ları da ondan elli yıl daha geriye kadar götürmeyi başarmıştı. Gyldendal yeni baskıların ilk sayfasında soyağacı fikrinden hoşlanmıştı, Đngiliz yayıncılar da neredeyse aynı derecede hevesli görünüyorlardı. Gordon'un artık tek sorunu Asta'nın büyük dedesinin kim olduğu, Frederick Teyze'nin büyükbabasının 1790'lı yıllarda kiminle evlendiği, Rasmus'un anneannesinin gayrimeşru bir çocuk olduğu konusundaki kuşkusunun doğru olup olmadığıydı. Tabii onu Devon Villa'ya ziyaretleri konusunda sorguya çektim, ama bana ilk seferde anlattıklarının ötesinde fazla bir şey bilmiyordu. Swanny bu konuda oldukça gizemli davranmıştı. O zaman da Swanny'nin kendilerinden bir şeyler sakladığı izlenimi edinmişlerdi. - Bize gittiğimiz evin Asta'nın evi olduğunu söyleyip inandırmaya çalışmadı, dedi Aubrey, tam öyle değil. Gittiğimiz evin kime ait olduğunu hiç söylemedi. - Sadece kendi ailesinin -yani benim kendi ailemin- burada oturmuş olduğunu ima etti, "annem ve babam" dedi. Gordon hayalet öyküsünü, Swanny'nin öyküden hoşlanmadığım hatırlıyordu. Đkinci kat benim olduğu kadar onun da sinirine dokunmuştu, ama ne duvardaki resimleri ne de Swanny'nin onları satın almak istediğini hatırlıyordu. Kim olduklarını sormadım, çünkü hiç ilgimi çekmediler. Sadece onların Asta ve Rasmus olmadığını biliyordum. Sonra ona ya da ikisine, Swanny'nin kim olduğunu bilmediğini anlattım. Başlangıçta Gordon sadece soyağacı için endişelendi. Swanny'nin adının yanına "evlatlık" yazmasının doğru olup
birbirlerine ne kadar yakın olduklarını. Maria Hyde'ın üç kiracısı vardı: Mr. Tabiî yazıyı Cora Green kendisi yazmamıştı ama gerçeklerin. yeni komşum Mrs. okuduğumdan zevk almaya da çalıştım.' olarak tanınıyordu. kitapta Swanny'nin kim olduğu konusunda en ufak bir ipucu bile bulunmadığını biliyordum. bu nedenle Mrs. Green onun sevgilileri ve sevgililerinin yanındaki tutumu hakkında görüşlerini esirgemeye çaba göstermemişti. Ben insanların iyi yanlarını görme temayülündeyimdir. son zamanlarda bir sürü skandala neden olan o kötü şöhretli aile Devon Villa'yı kendilerine mesken olarak seçtikleri güne kadar sakin ve saygıdeğer bir yerdi. Cora Green'in 1905 sonbaharında Star'da yayımlanan yazısının ilgimi çekebileceğini söyledi. Hyde ve Mrs. Asıl yazarın süslü ve görkemli bir üslubu vardı. Günlüklerin Barış ve Savaş olarak adlandırılan yeni bölümü baskıya verilmişti. önümdeki yazıyı baskı hataları ve anlatım yanlışlarını bulmak için okurken. dedim. Bu onurlu lakaba hak kazanmış mıydı? Tabiî ki araştırmadım. 'Mrs. ben de ona öyle hitap ettim. ama benim için yeterince güçlüydü. Lizzie Roper ölmüştü. Maria Hyde da ölmüştü. Swanny hayattayken bu konuyla fazla ilgilenmemiştim. Hackney'nin en beter yerinden. "Yaşadığımız sokak. hatta geçmiş yayınlan için ne gibi güçlükler açacağını söyleyince vazgeçti. Hyde'ın kötü kaderli . Günlük düzeltme işine ara verip yazıyı okudum.olmayacağını sordu. arkadaşı gibiydi. Swanny'nin hangi kimliğe bürünmeye çalıştığını öğrendikten sonra merakım giderek artmıştı. Lea Nehri'nin bataklığı olarak bilinen korkunç yerden geliyordu. ikisinin aynı kişi olmadığıydı. Maria ve Cora demeyi zorlatana kadar Mrs. Đlişkilerinin gerçekten ne olduğunu. Ironsmith. Arthur Roper'ın anılarını hiç okumadan Cary'ye geri verdim. Maria Hyde'la arkadaşlık kurduğumu itiraf etmeliyim. O günlerde. Miss Cottrell ve Mr. Öyleyse sana iyi şanslar. Yakınlığımız birbirimize önadlarımızı. eğer bunlara gerçek denilebilirse. bir zamanlar Cora Green'le aralarında su sızmadığı gerçeği de yazının iyiliği açısından unutulmuşa benziyordu. Merakım doğal olarak onunki kadar yoğun olamazdı. ondan kaynaklandığı kesindi. Hyde'ın kiracısından çok. ama ona böyle bir şeyin günlüklerin gelecekteki. kötü taraflarını değil. Çoğu yazarın da söylediği gibi. basılı halini görmeden bir eserin ne olduğunu göremezsiniz. Ne var ki bir melek ya da bir azizin bile Mrs. Dzerjinski. ama öldükten sonra. Yine de aradığım buydu. Roper'dan sonra. Adından da anlaşılacağı gibi bir yabancı olan Mr. Aksi kanıtlanmadıkça insanların iyi olduğuna inananlardan biri olduğum için. Margrethe Cooper'ın çevirisini okuduğumdan. geçen yüzyılın son on yılında. Dzerjinski Mrs. Başını hafif sallayarak. Bildiğimiz tek şey. o zaman için bile modası geçmiş olmalıydı. Daktiloyla yazılmış ya da kelime işlemciyle düzenlenip yazıcı çıkışı alınmış sayfalar aynı şey olamaz. tipik bir Westerby bakışıyla ve son derecede ciddi bir biçimde "Kim olduğunu bulacağım" dedi. ben de yaklaşık on kişiyle birlikte ilk kopyaları düzeltmekle görevliydim. hangi suçları işlediklerini bilemem. ben de Swanny'nin kim olduğunu öğrenmeye çalışıyorduk. Bir çocuktan daha büyük olmayan ama evin hemen hemen bütün işini yapmakla görevli küçük hizmetçinin adı Florence'tı. Green olarak kaldık. yasaya göre hakaret davası açamazdı. Cary Edith Roper'a ne olduğunu.
biraz talihsiz ama koşullar ve daha önce yaşananlar düşünüldüğünde haklı görülebilecek bir karar vermiş. Miss Lizzie'nin nişanlısına verdiği söz. onu başka beyefendilerin ziyaretlerini kabul etmekten alıkoymadı. Onun dairesini saygınlıkları konusunda kimsenin en ufak bir kuşku duyamayacağı bir çift. Cary'nin. Mrs. Bana evin içine düşmekte olduğu korkunç durumu anlatan da Mrs. Ancak bu kez Miss Lizzie evlilikte kararlıydı. evin yaşanlarının kişisel görünümleri ve giyimlerini de ayrıntılarıyla tanımlamıştı. Bir gün Mrs. bugüne kadar sürdü. Đskenderiye kütüphanesini kül eden yangında yanan bazı edebiyat klasiklerinden nasıl sadece başka eserlerde söz ediliyorsa. Roper'la evlenince çok rahatladım. Mr. ama yine de aralarındaki ilişkiyi yaklaştırmak konusunda iyi niyet belirtisi olan yüzüğü gösterdi. Hyde'la aralarında geçen ve bu ayrılmaya neden olan şiddetli tartışma da Mrs. Çok üzüldüğümü söyleyemem. Ironsmith'le nişanlı olduğunu söyledi. Sokağımızdaki dedikodulara göre Miss Lizzie ya da yeni adıyla Mrs. mutfak ve çevresindeki karafatmalar ve böcekler âleminin saygıdeğer davetsiz misafirleri. Ironsmith'in Devon Villa'yı ziyaret etmesi gerekmiyordu o zaten orada kiracıydı. oldukça ileri yaşlarda bir beyefendi olan Mr. Beatrice Cottrell'in anılarının nasıl kaybolduğu anlattığını hatırladım. aynı genel hayat felsefesini paylaştığımızı gördük ve iyi bir dostluk kurduk. paltosunun yakasındaki kürkten ve altın topuzlu bastonundan da anlaşılacağı gibi varlıklı bir adamdı. Miss Lizzie'nin isteksizce sürdürdüğü nişanlılığın onun ziyaretleri nedeniyle bozulduğunu duydum. Gerçekten de dostluğumuz o mahalledeki yasanımızın da ötesinde. Hyde bana Lizzie'nin Mr. Cary British Museum'a da baş vurmuş. "Miss Lizzie yeni kiracıyla. Zaten talihsiz Mr. ama bir sonuç alamamıştı. ucuz bir metal üzerine yapıştırılmış cam parçacıklarından yapılmış. Mr. Miss Cottrell'in evden ayrılması Mrs. Okumaya devam ediyorum. Cottrell'in anılarına başka yazılarda da rastlanmaktadır. Ironsmith kısa bir süre sonra da evden ayrıldı. gerçekten de Mr. Upton devraldı. Ben ve Mrs.Lizzie'nin Devon Villa'yı ziyaret eden beyefendilerle (daha değişik bir ad kullanmak gerekirdi) yaptıklarına iyi gözle bakması mümkün değildi. işinin başındaydı. Upton'un gözüyle anlatılıyordu. Lizzie adamın verdiği. Devon Villa'daki yaşamı anlatan diğer değerli belgenin. ve Mrs. Mr. Roper evlendiği zaman belli bir durumdaydı. Bir öğleden sonra tesadüfen karşılaştık." Burada Devon Villa'da hüküm süren koşullar hakkında aynı görkemli ve yüksek ahlaklı üslupla yazılmış çok daha fazla ayrıntı vardı. Upton'dı. Cora Green bununla da yetinmemiş. Roper'ın Miss Lizzie'nin listesinde yeni bir ad olmaktan öteye gitmeyeceğini. duvarlarda ve hatta yataklarda dolaşan 'canlılar'. Ne de olsa nişanlısı günün büyük bir bölümünde evden uzakta. Mr. Miss Lizzie ona evin dışını gösterirken ben de evden çıkmış bulundum. Upton kısa sürede aynı zevkleri. O günden sonra onu birçok kez gördüm. beraberliklerinin amacının kilise ve devletçe onaylanmış uzun ve yasal bir ilişkiye dönüştürülmesinin tasarlanmadığını düşünmüştüm. Roper'ın ilk çocuğu ve oğlu bu ilginç evlilikten sadece altı ay sonra doğdu. Mr. diğer 'beyefendiler' Devon Villa'da görünmez oldu. Hyde bir gün bana 'Lizzie'nin arkadaşı' adı altında. . Middlemass'ı tanıştırdı. Başlangıçta. Middlemass en az elli yaşında.
Kısa bir süre sonra. ağzında bir puro vardı. Devon Villa'da kendi öz kızının çalıştığı o belirli evlerden birini işletiyordu. Roper kendim tutmayı başarmıştı. Kısaca söylemek gerekirse. daha sonra bir satıcıyla konuşmak için ön kapı merdivenlerini indiğimde ne kadar gayret gösterirsem göstereyim. taşıyamayacağı kadar çok ağır iş yüklendiğini görüp üzüldüm. ama o beni tanımamazlıktan gelmeyi tercih etti.ne var ki bu hayranların ardı arkası kesilmiyordu. onun Mrs. daha sonra benim yapacağım gibi bir konuşma olduğundan kuşkum yok. nişanlısının efendileri Cary'de görkemli bir evin nimetlerinden yararlanıyorlardı. Roper'ın uslandığını. sadık ve bağlı bir eş ve anne olarak yaşamaya başladığını söylemekten ne kadar mutluluk duyardım! Ne yazık ki. yapacak bir şeyi kalmamıştı. Roper'la Devon villa'nın kapısının önündeki sohbetini duymamı önleyemezdim. çünkü son derece belirgin bir sömürge aksanıyla konuşuyordu. Sık sık bana açılıp genç yüreğinin derinliklerindeki sırları anlatırdı. Başka bir evde uşak olarak çalışan biriyle evlenmek üzere nişanlanmıştı. Devon Villa'daki utanç verici durum karşısında orada daha fazla kalamadım o yılın kasım ayında talihim yaver gitti ve Stoke Newinoton'da kendime uygun bir yer buldum. gıdasızlıktan ve hatta isteyerek yapılmış kötülüklerden ölmesini engellemek için bir bakıcı tutmak zorunda kaldı. yakınlık gösterdiği kişi kocası olsa. O güne kadar nerede olduğunu bildiğimi iddia etmem yanlış olur. O gün komşu evde korkunç bir tartışma oldu. Roper çocuğun ilgisizlikten. O gün beni görmemiş olmayı tercih edeceği açıktı. Mr. Roper karısının 1904 mayısında doğurduğu kızın babası olmadığından kesinlikle emindi. adında başka bir gençti. Gazete sayfalarında Mrs. Roper'ın şehvete olan düşkünlüğü anlayışla karşılanabilir. O günlerde sık sık görülen bir diğer ziyaretçi de Cobb ya da Hobb. Mr. Bu kişi buradan birkaç yıl önce ayrılmış olan Mr. Roper'ın arkadaşı 'Bert' olarak tanıştırdı. Roper'ı London Fields'ta o adamla kol kola yürürken gördüğüm zaman ne kadar şaşırdığımı tahmin etmek kolay olacaktır. Daha sonra ne bahane uydurulursa uydurulsun.Bütün bu olanlardan sonra Mrs. Middlemass'ın bir arabanın içinde Devon Villa'sının önünde görünmesi çok gecikmedi. adamın beline sarılmasına izin vermesi anlaşılacak ya da kabul edilebilecek davranışlardan değildi. Roper'ın yeni bir hayranı değil de Florence'ın nişanlısı olduğunu öğrendiğimde çok rahatladım. Ona her zaman acıdım. yeni bir çocuğun bakımını üstlenemeyecek kadar çok işle baş etmek zorundaydı. Üzülerek de olsa. Miss Cottrell'i evden ayrılmak zorunda bırakanın. Florence o evde. bu kocaman bir yalan olurdu. Kızın asıl babası kim olduğunu bildiğimi iddia edemem. Onu görür görmez tanıdım. Roper'ın başka bir eski arkadaşıyla tanıştım. Mrs. Çocuk henüz küçükken Mrs. yanındaki genci Mr. Roper'ın uzun süre yaşadığım evin hemen yanındakinde korkunç biçimde . Ama yüzünü Mr. bunun sonucunda da taşındım. bu tartışma sözlü ve fiziksel şiddete kadar vardırıldı. zavallı Miss Cottrell'in eşyasının kaldırıma atılmasıyla sonuçlandı. Yüzünü becerebildiği kadar topladı. Hyde'ın önemli bir rol oynadığı sonucuna varmak zorundayım. sadece duyduklarımdan kim olduğunu kesinlikle çıkaramazdım. Cobb'a (ya da Hobb'a) bu kadar yaklaştırması. ancak aynı patika üzerinde birbirimize doğru yürüdüğümüz için. Mr. bütün bu işlerde Mrs. Ekose bir palto ve geniş kenarlı şapkasıyla oldukça şıktı. sokakta Mr. gencin korktuğum gibi Mrs. Ne kadar inanılmaz olsa da doğurduğu o sağlıklı oğlandan nefret ediyordu. Mrs. Onu daha önce görmeseydim. kimsenin söyleyecek bir sözü olamaz. Bunu duyduğumda ve Devon Villa'nın bodrum katına indiğinde. Ironsmith'ten başkası değildi.
Bütün ömrü boyunca yaşlı değildi. ne de aralarındaki toplumsal uçurum onların birlikte yürüyüşe çıkmalarını. demek istiyorum. beraberce çay içmelerini. bu akşam da doktorlardan biriyle görüşecek ve annesinin durumunu öğrenmeye çalışacaktı. diyelim inanılmaz bir rastlantı sonucu öğrense de bana söylemez miydi? Son günlükler. Bunu anladığımda işine telefon edip özür dilemeyi. dosttular. öyle demişti. biliyor olmasıydı. Paul bu defterleri çevirmeye başlamıştı. Benim aradığım bir esrarın anahtarıydı. Ama bu yanı dışında Harry beni ilgilendirmiyordu. evinde bir Yahudi sakladığı için Nazilerce kurşuna dizilmişti. Ondan çok daha az heyecan duymakla birlikte. kendi duygularıyla doluydu. ama . Günlüklerdeki sayfalar Harry Amca'nın ne yaptığı. Arkadaştılar. aralarında kişinin de kurduğu bir sınıf engeli vardı. Harry Amca'yla eskisinden çok daha fazla birlikte oluyorlardı. Tabiî. bir arkadaşlığın tarihçesi değil. Londra'nın öbür ucunda bir hastanede. Günlüklerle ilgili olarak ne söylemeye başlarsam başlayayım. uluslararası olaylardan ve bedensel korkudan söz ediliyordu. asıl endişesi orta yaşlılıktı. 1955 ve 1967 arasında yazılan defterler henüz çevrilmemişti. hayvanat bahçesine. Harry Amca'nın da ona âşık olduğu kesindi. ya derste ya da kendi bürosunda bir öğrenciyle görüşmededir. evlerin içi ve döşenmelerine daha az rastlanıyor. ben de Swanny gibi öğrenmek istiyordum. sonunda hep bu konuya dönmüştüm." Asta'nın savaş yılları ve savaş öncesi yıllarla ilgili günlükleri 1925-1934 dönemine kıyasla çok daha fazla kendisiyle. Danimarka'da yaşayan bir aile dostu. Yani Margrethe Cooper onları daha çevirmedi. Uzun saatler hatta günler boyu kocasıyla hiç ilgilenmemeyi. Bu konuda felsefe yapıp komik olmaya çalışmasına rağmen. Demek ki onun konuşmak istemediği konu buydu. aynı evi. Paul Öğretmenler Odası'nda zaman geçirenlerden değil. Onu seviyordu. acilde yatıyordu. hatta aynı yatağı (altı aydan beri Paul'le birlikte kullandığımız yatak) paylaşmalarına rağmen onu yok saymayı başarıyordu. Bu defterlerde gündelik hayata. O akşam buluşmayı da kararlaştırmamıştık. başlangıçta bütün bunlarla son derece ilgilenen Paul'ün birdenbire neden Swanny'nin kimliğiyle ilgili her sözden kaçındığını düşündüm. Neden? Ama onu işinden çok az. Paul her gün annesini ziyarete gidiyordu. yine de ilişkileri hiç cinselliğe dönüşmedi. British Museum'a. bir hafta önce şiddetli bir kalp krizi geçirmişti. buna karşılık bağımsızlıktan. Annesi çok hastaydı. "98 Numara"nın önüne neredeyse bir bomba düşmüştü. hatta Harry Amca'nın ne yiyip ne içtiğiyle doluydu. sonra da isteksizliğinin nedenini sormayı düşündüm. tahminler yürütmeye çalıştım. hemen hemen hiç aramamıştım.öldürülmesi haberiyle karşılaşana kadar ne Roperlardan ne de Maria Hyde'dan bir daha söz edildiğini duymadım. Bu büyüleyici bir şeydi. Cevaplardan biri. kesinlikle nedenini bilmediğim bir konu hakkında her zaman yaptığıma başvurdum. sevgili olmaları imkânsızdı. Ellilerindeki veya altmışlarındaki Asta kendini çok yaşlı görüyordu. Harry Amcanın ne dediği. 1919 yılında. ama imkânsızdı. siyasetten. Bunu düşünüp bu isteğin kendini belli etmeden yüreğime nasıl yerleştiğini gördükçe. Swanny'nin kim olduğuyla ilgili konulardan söz etmek istemiştim. parklara. Gerçekten de Paul'e genel olarak günlüklerden değil. evli birer insan olarak her ikisinin karşısında ahlakî bir yasak olmasıydı. Yine de ne evli olmaları. sinemaya ya da tiyatroya gitmelerini engellemedi. Nasıl bilebilirdi. Harry'yle tanıştığında da yaşlanmamıştı. böyle durumda da telefona cevap vermez. Tabiî. Kanıtları bir kenara bırakıp. merakımın Paul'e günlüklerden bahsetme arzumdan da güçlü olduğunu anladım. Bunun cevabı. Birçok konuda Swanny'nin mirasçısıydım.
Hansine'nin bir şeyler bilmesi hep mümkündü. Jeg skrevikke Datoen ned nogen Steder. bana bile söyleyemeyeceği bir şey okuduğunu düşündüm. Doğum günü aralıkta galiba. Hvis jeg var den Slags Kvinde. büyük olanı demek istiyorum. bana yıllar önce Lavender Grove'da geçip giden günlerimi hatırlatıyor. anneannesiyle ilgili bir şey. "Doksan sekiz" o kadar kötü değil ama çevresi dökük. Hansine Lavender Grove'da Asta'yla birlikteydi. çok değişik bir şey olmamışsa. bunun kalbime yazıldığını söylerdim. Paul de yazdıklarını gördü. Akşam olmuştu. bir elimde Encyclopaedia Britannica düzeltme yapıyordum. Yine Hansine'e geri dönüyorum. men jeg kan huske den. Ya da belki anneannesi ona bir şeyler anlattı. bakmam gerek. Marie'nin kendi Padanaram'ından Swanny'nin yanında bahsetmemesinden. bildiklerini o zaman on bir yaşına yeni basmış torununa anlatmış olabilir miydi? Hayır. Paul telefon etti. Yirmi dördüncü bölüm 4 haziran 1947 Det er nfjagtig femten Aar siden idag. bir elimde Asta'nın kopyalan. Tarihi hiçbir yere yazmadım. Anneannesi. 1954'te ölmüştü ama Asta günlüklerinde Hansine'nin ölümü hakkında pek az şey yazıyor. O evi çok sevdim. yine çıkmaza girmiştim. Padanaram'dan ayrılıp buraya geleli bugün tam on beş yıl oldu. Telefonda annesinin öldüğünü söyledi. Paul hastaneye varmadan birkaç dakika önce ölmüştü. at vi maatte tage fra Padanaram ogkomme hertil. yoksa Rasmus'un yaptığı ve Swanny için olmadığını öğrenince öfkelendiğim o aptalca oyuncağı değil. Peki. Belki de yorumlarını bir sonraki yılın defterine saklamıştı. ama hatırlıyorum. ne tuhaf bir rastlantı. konuyu Swanny gelmeden önce açıp bitirmesinden memnunum. saa vildejeg sige. Belki yanılıyorum. at den var skrevet i mit Hjerte. Kendi kendime onu sadece iten bir şey değil. Buradan ileriye gidemedim. ama hâlâ Rasmus'un onu . ama kızına anlatmış olabilirdi. olup biteni bilmesi gerekirdi. kafamda düşüncelerimi toparlamaya çalışıyordum. Eğer duygusal bir kadın olsaydım. Marie'nin bu öğleden sonra çaya gelip Padanaram'ı Ann'e yedinci doğum günü hediyesi olarak vermek istediğini söylemesi. der er dramatisk anlagt.sonra birden günlüklere düşman kesilmiş ve ilgisini kaybetmişti.
Neyse. iyi olmayacağını biliyoruz. Yine de onu sevdiğimi söylemenin bir anlamı yok. Davetli listesi sorun olacak. tam olarak öyle olmadı. Hiç sevmedim. korkuyorum. Bunda çekineceğim bir şey yok. Geri döndüğü o geceyi hatırlıyorum ama yazdıklarım farklı. bizimse düştüğümüz söylenebilir. Aptal ihtiyar! Eğer Swanny yoksul biriyle evlenip yolun öteki yanında. zamanının çoğunu onun evinde geçirip nasıl kazıklar yediği hikâyeleri anlatarak Torben'i canından bezdirmesi. onu sevmemem. Marie'den geldi bu fikir. Bana sadece o eski günlerimi hatırlattığı için değil. Mor" diyor bana. fötr şapkasıyla. kimin ona ne kazık attığımı. karısıyla tabiî. Restoranların verebildikleri tek şey talaş böreği ve sütlü pelte. Hansine'nin gelmesini istemiyorum. Hansine'nin davet edilmesini kabul edemem. şikâyet etmek istediğimde günlüğüm vardı. ben de duygusal bir kocakarıyım. yemeği boşverelim. Buna rağmen benim kadar sert bir kadının bile şefkatin tuzağına düşmemesi mümkün mü? O yaşlı bir deliyse. ki hatırlatıyor. Komik olanı da Rasmus'un şimdi Swanny'ye harika davranması. ne kadar kötü olursa olsun. yavaş yavaş bir kişilik de kazanır. Ya da dünyanın kötü dediği şeyleri. Đşlerin bozulup Westerby Autos'un kapandığı günden beri her dakika. ama ona söylemeyeceğim. o kara kutunun içinde dimdik otururken neye benzediğini biliyor mu. merak ediyorum. Harry'ye bayılıyor. Günlüğünüz her şeyinizi söyleyebileceğiniz bir kişidir. hâlâ çıkarmadığı tozluklarıyla o eski Fiat'ın. ihtiyaç hissetmedim. Hayatında hiç düşlemediği bir yere yükseldiği. Ama gerçek olanı. bir ya da iki şey hatırlıyorum. Hornsey'de otursaydı. Galiba savaş bittikten sonra. Joan Cropper iyi bir işi olan. "Bütün bu züppece tutumlar. ondan bir şey çıkmayacağından eminim.parti fikrinden bütünüyle vazgeçebilir. Bunların hepsi saçma! Her şeyden önce. Neye benzediğin-sert yakalığı. aklınızdan geçenleri. savaşla birlikte kayboldu. yemekler daha da kötüleşti. oysa söyleyebilirdim. kimin ondan neyi çaldığını. iyi para kazanan biriyle evlendi. Ona bakıp hatırlıyorum. Daha neler! Tabiî. hiç güzel yemek yok ki. ondan bir şey saklamanız gerekmez. ama onun o kocaman kırmızı suratını. kendi partime kendi istediğim insanları çağıracağım. Neyse. ama Harry'nin gelmesinde ısrar edeceğim. Yıllar boyu düzenli olarak tutulan bir günlük sadece hayatınızın ve düşüncelerinizin kaydı olmakla kalmaz. Yazdıklarımın tam gerçek olmadığını biliyorum. Sevmiyorum. ifadesiz gözlerini ve aptalca tebessümünü gördüğümde. Frascati'de verecekleri ellinci evlilik yıldönümü partisini konuşmaya geldiler. kimseye ondan şikâyet etmedim. . görürdüm onu. Neyse. Yüz yıl önce. Bana göre kırk dokuz yıldır birbirimizi sevmeyen kocamla elli yıl birlikte olmamızı kutlamak çok gülünç! 15 eylül 1954 Rasmus hayattayken. "98"den çok daha iyi bir evde oturuyorlar. bunu şimdiden görüyorum.itmesinden incinmiş gibi geliyor. insanlar onu bu kadar kötü dolandırmasalar bugün nerelerde olacağını anlatıp duruyor. güzel yemek olmayacak. Sam'in ölümünden beri Hansine de onların yanında. günlüğünüze yazabilirsiniz. Kızlar. Marie bundan hoşlanmazsa -Swanny hoşlanacak. Bu züppelik falan değil. Harry'ye bile bir şey söylemedim. Sebzeyle doldurulmuş talaş böreği konserve çorbaya benziyor. hiç de bana uymayan bir duyguya kapılıyorum.
Joan Sellway bana siyah çerçeveli adi bir kart gönderdi. ikimiz de aynı yemeklerden ve çok yemekten zevk alıyoruz. Harry'yle tiyatroya gidiyoruz. benimle evlenir misin?" dedi. Galiba beşinci kez. Öte yandan bu günlüğe. bir iki kelime yeter. 3 nisan 1957 Hayatımda sadece iki evlilik teklifi aldım. Kesin olarak emin değilim. ikisinin arasında altmış yıl vardı. Şimdi de Hansine. Harry yas tuttu. Ne yazdığımı hatırlamıyorum. Şimdi düşünüyorum da. Hayatımda gereğinden fazla cenaze oldu. biraz da gergin bir sesle "Asta. Rasmus'tan hiç şikâyet etmemiş olsam da bu. Harry'ye söylemekten çekindiğim binlerce şey var. üç yıl önce falan olmalı. Beklemiyordum. Harry son zamanlarda puroya dadandı. bir teki dışında. ama günlüklerime geri dönmeyeceğim. Karısı öldü. ama artık onun da bir arabası olduğuna göre. Onun karısıyla hiç de evlenmek istemediğini söylediğini hatırladım. Sonunda özgürüm. o da yetmiş beş yaşında. Đşte öldü. Bunları iyi bilmesi gereken Marie bile Rasmus'un çok hasta olduğu son aylar boyunca. Onu özlemiyorum. Harry'den biraz daha uzakta olacağım tabii. ikincisiyse bugün geldi. Cenazeye gitmeyeceğim. Charlotte Sokağı'nda nefis bir Fransız restoranına götürdü. Bu konuda hiç kuşkum olmadı. hiç dönmem. Yemekten sonra kahve ve konyak içiyorduk. kelimeler sonsuza kadar yaşar. hepimiz tiyatro oynadık. Birlikte öğle yemeği yemeyi önerdi. ama ölmüş bir kadını kıskandığımı biliyorum. öldüğünde insanların bana onu ne kadar özleyeceğimi söylemelerini engellemedi. Harry onu çok özledi. Hard Times'ı yeniden okuyorum. Cenazeden sonra konuyu açtığımda. Purosunu yaktı. hepsi de bunu biliyordu. ama buna yakın olmalı. 23 kasım 1954 Herkes birbiri ardına ölüyor. Harry'nin karısı öldüğünde. onu sandığımdan da çok arayacağımı söyledi. karısını özlediğinde bunu ona hatırlatmayı düşündüm ama yapamadım. O günlerde her şeyi yazdım. onu aramıyorum. puro içen bir erkek görmek hoşuma gidiyor. ama ben bir sürü Danimarkalı kadının tersine.Dünyada bunu yapabileceğim başka bir canlı yok. Belki de onu hiç de sevmediğimi gördüler. Harry dahil. beni Londra'ya. Çocuklarımdan hangisiyle beraber oturacağım? Cevap Swanny'yle. bana en küçük bir ipucu bile vermeden. ben de kıskandım. bunun pek bir önemi yok. Birincisine aptal gibi evet dedim. Üstelik cenaze töreni yapacakları gün. Birlikte yemek yemekten hep hoşlandık. . Ne de olsa yakında yetmiş yedi olacağım. her şeyi yazdım. sigara ya da puro içmiyorum. Böyle bir şey söyleyerek karşınızdakinin sizden nefret etmesine neden olabilirsiniz. bu da hoşuma gidiyor.
. başımızı başka yönlere çevirdiğimiz.Bir zamanlar evlenirdim. bunu söylemeye bile gerek yok. Galiba fazla inatçıyım. Yatakta bir erkekle o şeyleri yapacağımı sanmam. . kırışıkları başka türlü düzeltmek imkânsız. demek istiyorum. Duke" diye bahsettim. senin de beni sevdiğini biliyorum. seninle evlenmem. "Bundan en ufak bir kuşkum olmadı. Sanki hayır diyeceğini biliyordum. . Peki o zaman. Bunu büyük bir sıcaklıkla. Galiba rengim biraz soldu. ne kadar yakışıklı olduğunu ve beni arzuladığını hatırladım. evet. Benimki kadar uzun bir hayatta. Sadece "Hayır" dedim. Ya da. dedi. .Tuhaf.Öyleyse. Evet evet. bana dokunmasından utanırım.Hep merak ediyorum. Yüzüm de kızarmadı. Hayır diyeceğinden korkuyordum. "Bizim aramızda böyle şey olmaz" diyeceğini kesin olarak biliyordum. geçmişte neler duyduğunuzu. Oysa şimdi içi kurumuş bir kadınım. sevgi dolu söyledi. dedim. evlenemeyeceğimiz günlerde.Hayır Harry. . yine çok geç olacağını da biliyordu. dedim. neler düşündüğünüzü hatırlamanın mikanı yoktur. Bir kabuk kadar kuru ve kapalıyım. değil mi? Birimiz ölene kadar dost kalacağız? . Duke'ü terk edemezdin. Çılgın gibi düşünüyordum daha önce hiç düşünmediğim gibi düşünüyordum. Ürperdiğimi hatırlıyorum. Ondan hep "Mrs.Mrs. onun bekâr bir erkek olarak Islington'da çalıştığı. seni seviyorum. . Tuhaf ama.Söylenmesi gerekmeyen hiçbir şey olamaz. Benim dışımda. Ama birbirimizi hiç bırakmayacağız. bir insanın en kötü halini görmek. bizim de Lavender Grove'da oturduğumuz günlerde tanışmış olsaydık. .Ne söyleyeceğimi bilemedim ki bu başıma kolay kolay gelmez. Belki de yaşlanınca insanın yüzü kızarmıyor. . Gerisi. Çıplak vücudum da iyi bir ütüye ihtiyacı varmış gibi duruyor. tek bildiği artık çok geç olduğuydu. kimse günlüğüne böyle şeyler yazmaktan hoşlanmasa da gerçekten kurumuş. Cevapları bilemiyordu. Bir erkeğin bana bakmasından. öyle sandım. yeniden birbirimizin gözünün içine baktığımız uzun bir sessizlik oldu. Ben yazarım. yine de gençken onu ne kadar arzuladığımı. evliliğin ne anlamı olacak? Evlilikte isteyip de elde edemediğim tek şey buydu. bu kadar iyi ve ahlaklı olmak bize ne kazandırdı? Evlendiğimiz insanlara bağlı kalmak. öyle değil mi? Bilemediğini söyledi.Seni seviyorum. evliliğin sevmediğim yanı. kadının adını hatırlayamıyorum.Evet. dedi. samimiyet. hatırladığını iddia eden yalan söylüyordur. giderek artan küçümseme duygusu. Onun için söylemedim. dedim. Daha sonra birbirimizin gözüne baktığımız. Ona söyleseydim. dedim. Đçinde böyle bir şey olan bir evlilik önermediğinden eminim. Bir anlaşma yapıp sonuna kadar bağlı kalıyorsun ama aslında bu çok saçma. bu fizik olarak mümkün olamaz. Asta. dedim. Ben de kocamı bırakamazdım. Gençliğimizde buna onurlu davranış derlerdi.
Housman ölmeseydi. erkeklerin çoğunda olan bir şey. Harry hiçbir yere gitmedi. Housman'ı. oyuncak bir bebek gibi başımı sallamaya devam ettim. Ann'ın nerede kaldığım bilen var mı? Tek bildiğim. Tabiî Mrs. ama şok hâlâ geçmedi. bunu yazmaktan mutluyum. 16 haziran 1963 Gelecek ay için düzenleyeceğimiz. neredeyse konuşamıyordu. Sonra hemen çıktım. John ve karısını çağırmıyorum. belki de en korkuncu. Bunu biliyorduk. Hammond'la evlenmek isteyen Mrs. sonra kendi kendime sordum. Ama çok uzun süre önce en iyisinin duygularımı göstermemek. Çağırmayı gerçekten istediğim biri de Swanny'nin öğle yemeği davetinde çok ilginç bir konuşma yaptığım Mrs. Kendimi "Bütün bunları daha önce yazmıştım" diye düşünmekten alamıyorum. söyledikleriyle fazla ilgilenemedim. Aslında bunu belki de hiç yazmayacaktım. Elimi aldı. hayata devam etmek olduğuna karar . Elleri titremeye başlayalı beri Harry araba kullanmaktan çekiniyor. bunun için birkaç dakika geçmesi gerekli. Swanny bana aldığı imzasız mektubu gösterdi. bekliyorduk. Tabiî Swanny ile Marie de orada olacak. Eminim Mr. onları neredeyse hiç tanımıyorum. Ann'ı da çağıracağım. seksen üçüncü doğum günümde vereceğimiz çikolata partisi için iki düzine davetiye aldım. aslında gerçekten yalnız kalmak istedim.Başımı salladım. Danimarka'ya döndüğünü söylediler. davet edeceğim kişileri düşünüyordum. Anladığım kadarıyla Knud'un prostatından bir derdi var. öptü. Evans. Neyse ki bir grip salgını onu alıp götürerek herkesi sevindirdi. Zavallı çocuk. ama bugünlerde gençlerin nerede olduğunu tahmin etmek imkânsız. Ama o kahrolası şeyi burnumun ucuna tutunca çok gergin olduğunu gördüm. kendini tekrar etmemek mümkün değil. Yazdığı kitap basılınca sözünü tutup bana bir tane gönderecek mi. Willow Caddesi'nde yürürken az da olsa titriyordum. ama bu kadar yolu göze alacaklarından kuşkuluyum. neden bilmem. Yapılacak en iyi şey. Jorgen. ara sıra yaptığı gibi. Harry'yi getirsin. Bunu yazmayı en sona bıraktım. Rasmus'un cenaze töreninden beri John'u gördüğümü sanmıyorum. ama bugün öğleden sonra gelip Marie'nin öldüğünü söyledi. korkunç haldeydi. bütün vücudu titriyordu. annesinin yanında değil. Benim yaşımda. Swanny'ye Margaret'in yeni soyadını ve nerede oturduğunu sormalıyım. Mrs. Galiba kadınlar erkekler gibi uzun zaman kavgalı ya da dargın durmuyorlar. Bir an için konuşamadım. sakin olmak. Bir insanın çocuğunu kaybetmesi korkunç bir şey. kâğıdı elinden alıp yırttım ve yaktım. bir çikolata partisi kutlama olamaz. Şok insanı hemen etkilemiyor. Rasmus hayatının sonuna kadar ondan nefret etmeyi sürdürürdü. Tam da çıkıp davetiyeleri almaya hazırlandığım bir sırada. özellikle de uzun zamandan beri serbest kalıp Mr. Cline ve evlenen. merak ediyorum. içinde Georg Stage ile ilgili bir bölüm olacak. kim aldırır? Şimdi artık kim aldırır? 5 ekim 1964 Ann telefon etmedi. ama yeni soyadını hatırlamadığım Margaret Hammond. Knud ve Maureen'i de davet etmek zorundayım. O orada olmasa. En büyük kızını da davet edeceğim ki.
ama kim. Hatırlamadıklarım. gerçek olduğunu hatırlıyorum tabiî. annemim hep yatakta. Dik durmayı öğrenmem için Frederikke Teyze beni hep başımda bir kitapla yürütür. akşamın çok erken saatlerinde. işin tuhafı da bazıları buna inanıyor. Swanny'nin sorularına son vermesini isterdim. yaz tatili için Strandvej'deki eve gidişimizi. insanlar birbirinin peşi sıra ölünce. 4 haziran 1966 Bu unutkanlıktan nefret ediyorum. onu uyandırmamak için odadan emekleyerek çıkmamı hatırlıyorum.vermiştim. 2 ekim 1966 Artık akşamları çok yorgun oluyorum. bitirene kadar da masadan kalkmama izin vermezdi. Yüreğim bütün bu yıllar süresince aldığı darbelerden katılaşmış gibi davranıyorum. Bazen. ne evin ne de oradakilerin adlarını hatırlayabiliyorum. Torben'in dediği gibi. Bir zamanlar bu konuda hiçbir şey yazmamaya karar vermiştim. böylece bana karşı sorumluluklarından kurtuluyorlar. hasta olmasını. tek hatırladığım kadını bir kere gördüğüm. yedi yaşındayken Bornholm'deki tatili. "Asker! Đleri. Bazı şeyleri. Hayatımın onca yılı elimden kayıp gitti. Kadın fotoğraflarında olduğundan da yaşlı görünüyor. bu günlüğün. oysa eskiden hiç böyle . 21 nisan 1966 Gazeteler cinayet davası haberleriyle dolu. Hatırlamadığımı söyleyince. üzüntüyü yürekte tutmak ya da yazmak. ne zaman. Bence kadında Alman tipi var. şimdi bu kararın ne kadar anlamsız olduğunu görüp gülüyorum. ortadaki yıllar. çünkü neredeyse tamamım unuttum. O dönemden bazı günleri en ince ayrıntılarına kadar hatırlayabiliyorum. oysa yirmilerinde. nefret ettiğim o yoğurt çorbasını içirir. nasıl. galiba inanmak istiyorlar. yukarıda. Tanıdığınız birinin daha sonra bir insan öldürdüğünü öğrenmek ilginç olmalı. Lancashire'da çocukları öldürmekle suçlanan Ian Brady adında bir adam ile Myra Hindley adında bir kadının duruşması Dikkat çekici ama korkunç. Bir katil tanımış çok insan yoktur. adamsa bir kütüğe benziyor. Şimdi istesem de yazamam. dedelerinin arasında bir Alman olduğundan eminim.bir ölüm ilanına benzemeye başladığını düşünüyorum. Çocukluğumu. Hafızam artık delik deşik. o evin benim olmasını istediğim. bunları unutuyorum. marş!" En iyisi. geriye sadece on yılın solmakta olan bir cama çizilmiş resim gibi bulanık parçaları kaldı. elli üç yaşında olmasına rağmen benim için hâlâ küçük olanı kaybetmeyi beklemiyordum. ama en küçüğümü. Bu dava bana Londra'ya ilk geldiğimiz dönemlerde Navarino Caddesi'nde işlenen bir cinayeti hatırlattı. inanmıyor. Şimdilerde bütün duygularımın kuruduğunu iddia ediyorum.
Birinci Dünya Savaşı'nda sen Fransa'dayken karın sana mektup yazmış olmalı.Yirmi dört. yeterince uzun dersiniz. Hayat bitti gibi hissediyorum. yatmış ölümü beklerken. Duymadığımı söylemedim tabiî. Sadece elimi tutup gözlerimin içine baktı. bana kalsa. hepsinin beni ne kadar özledikten hakkında. bunu ne kadar sevindiğimi saklamak için söyledim. Seninkiler muhteşem aşk mektupları. Babası ölürken yanında olmam için bana kızını gönderen o kadına şükran borcum hiç bitmeyecek. Asta. Tek hatırladığım. başından onu erkeklerden ve evlilikten soğutan bir şey geçtiğini söyledi. Yirmi dört yaşındaydım. ama durmayacak. 2 eylül 1967 Her şey bitti. Onun yerine şimdi Harry'ye yazmaya başladım. gece uykusunda öldü. Ama bütün bunları söyledi. Hastane yatağında yatarken bana güzel bir şey söylemedi. sonunda verilen ilaçlar da bir işe yaramamaya başladı. Şimdi burada kesip Harry'ye yazacağım. kızlar hakkında. işleri güçleştiriyor. Haftada bir iki kere görüşüyoruz. Mektupları kütüphaneden aldım. sanki Robert Browning'inkiler gibi. Çok heyecanlandı. çünkü hepimiz gittikten sonra. ama benim için yeterince uzun olmadı. ben ölene kadar hayatta kalmasını isterdim. Galiba yazdıklarım da giderek kısalıyor. mavi. devam etmesi gerek. mektuba yazmadı. elimi öpemeyecek kadar güçsüzdü.Oh. bu da güzel bir yaş. bu kadar güzel ve bu kadar iyi saklanmış elbiseler beklemiyordu. ev hakkında. Sanki. ona aşk mektubu yazan tek kadının ben olduğunu anlatıyor. okudukta sonra Harry'ye verdim. Daha önce kimse bana güzel yazdığımı söylememişti. değil mi? dedim. beni sonsuza dek seveceğini falan.Peki ya yirmi beş yaşındayken âşık olduğun o kız? . Öldüğü zaman değil. John's Wood High Street'teki kadına gittim.siyah Chanel tayyörümle Patou elbisemi sattım. . Taksi parasını eski elbiseleri sattığımda gelen paradan ödüyorum. onunla evlenmek istedim ama o istemedi. Birinci Dünya Savaşı'nda gaz soluduğundan her kış ağır bir bronşit geçirdiğini anlattı. ama onun eve bağlı olmak zorunda olması. Kızlarından biri. . Kim olursa olsun. Onları Paris'ten mi almıştım? Yoksa Londra'dan mı? Hatırlamıyorum. Gerçekten de ona âşıktım. mektup yazdı tabiî. dedi. . Seninkiler gibi değildi. Yazdıklarıma aşk mektubu diyor. Galiba kimsenin fırsatı da olmadı. aslında birlikte de değil. benim de taksi için Swanny'ye güvenmek zorunda kalmam. St. Seksen beş yaşındaydı.değildi. hastalığı çok ilerlemişti. . O kadar bencilim ki. o puroları içtikten sonra ne kadar öksürdüğüydü. yanındaydık. Taksiler çok pahalı. Browning gibi demek istiyorsun. hem de düzenli olarak. O Browning mektuplarını birlikte okuduk.Mrs. "Bırak böyle düşünsün" dedim kendi kendime. ama bunlar aşk mektubu değildi. ama sonuna doğru. ama bunu daha önce hiç duymamıştım. Zatürree olmuştu. Đngilizce yazım hâlâ kötü ama Harry aldırmıyor. dedi.
Parklarda birlikte yürürken hep arsaların yanında durur. bunu bir düşüneceğim. Bu. Annesi hayattayken onun hakkında tek bir olumsuz söz söylemeyen Paul ise ölülerin ardından konuşmama kuralını izleyenlerden değil. onun için gerçek çiçeğin bu olduğunu söylerdi. Çok gençken yazdıklarımı yakmıştım. unutacağım son şey Harry'nin kır çiçeklerinden hoşlandığı. Beni hastaneye Swanny götürmüştü. tam Torben eve girerken geri döndük. en iyi arkadaşımdı. Swanny götürmek istedi. Bu sabah. Yukarıya. biraz utanıyordum. Belki de bütün bu defterleri yakarım. Hiçbir şey söylemedim. Edebî yeteneğimin en güzel örneği de değil! Ama hiç olmazsa ağlamadım. onun hakkında bir yargıya varamayacağım kadar yakın olacaktı. ne de olsa Harry kocam değildi. Beş dakika önce olanları hatırlamazken günlük tutmak saçma olur. Đnsanlar hakkındaki iyi ve güzel şeyleri onlar hayattayken söylemek. bunu dünmüş gibi hatırlıyorum. ama sarılmasına izin vermedim. çünkü en çok dünü unutuyorum. yargılamayı da öldükten sonra yapmak daha akıllıca olurdu. günlüğüme yazacağım son yazı olacak. . 9 eylül 1967 Ölü gibi yorgunum. Yirmi beşinci bölüm Joan Sellway yaşasaydı. Çok yorgunum. bence haksız da sayılmaz. Hayır. Çok parlak bir günlük yazısı değil. her zamanki saatte odama çıktım. Onu her zaman düşüneceğim. Söylenecek başka şey yok. ama hafızam ne kadar zayıflarsa zayıflasın. Konuyu ilk o açtı. Elimde sanki bir demet ısırgan otu varmış gibi. geceyi çıkaramadığını bildiren bir telefon geldi.Neyse işte. artık yok. dünmüş gibi değil. taşıdığım çiçeklere uzun uzun baktı. Annesinin öldüğü günün öğleden sonrasında. ama bunu yazmak niyetinde değilim. ama bir açıklama yaptı. bütün gün ve bütün gece onu düşünüp bunları yazdım. kafamdan geçenlerden ona hiç bahsetmedim. Öyle çok olumsuz bir yargıda bulunmadı.Swanny Teyze'nin aldığı o imzasız mektuptan bana söz edişini hatırlıyor musun? Bütün dertlerin başlangıcı olan mektuptan? . bütün gün orada kaldım. Ağlamam. odama çıktım. oraya yalnız gitmeliydim. Swanny beni teselli etmeye çalıştı. ama izin vermedim. Harry'nin cenazesine gittim. onlarla birlikte her zamanki gibi akşam yemeği yedim.
birbirimizi kolluyorduk. Farkına varmı4tı. ama elimden bir şey gelmezdi. mektuplardan da bahsetti. Belki de korkuyordum.Sanki unutabilirmişim gibi. Sonra ona neden korktuğunu sordum. Ama tabiî ki biliyorum. Yüzüne baktım. kestiği büyük harfleri yapıştırdı. Yüzüne sadece merakla baktım.Seni kaybetmekten. Aramızdaki sorunu ona mektuptan söz ettiğim dakikaya bağlayabilirini.Mektubu onun gönderdiğini mi? "Yazdığını" diyemiyorum. Annemle yapılan konuşmalar son derece yüzeysel olurdu. çünkü mektubu yazmadı. insanları anne ve babaları yüzünden suçlarlar. Bana şimdi dürüstçe cevap verip. Her ikisi de orta yaşa gelince babam annemi terk etti. Bunu ona söyleyemiyordum. Yok. . Mektuptan söz ettiğimde. Bir şeyler değişecekti. sana o zaman söyleseydim hiçbir şeyin değişmeyeceğini söyleyebilir misin? Đşin kötüsü.Bir sürü.Đnsanlar çocuklarının anne ve babalan gibi olmalarını bekler. Bir gün bir şeye öfkelenmişti. niçin korkmuştu? . Farkına vardığını biliyordum. . ikimiz de sessizdik. O kadar iğrenmiş ve o kadar korkmuştum ki. . belki çok . . O gün yüzünün kararmasını.Hayır.Kesin olarak bilmiyorum. Bir tanesini kocasının onu aldattığına inandığı bir kadına. yani kanıtlayamam. Bunu dünyanın en basit şeyiymiş gibi söyledi. Konuşmakta güçlük çektim. Galiba hep bahane olarak buna benzer şeyler uydurulur. Nereden anladın? . Bir imzasız mektup yazarının oğlu olmakla gurur duymuyorum. Söylediklerini düşündüm. söyleyemezdim. oysa bu çok yanlış. bu kadarı abartılı olur. Bunları güçlükle söylerken bile sanki omzundan atmak ister gibiydi.Mektup yüzünden? . yirmi dört yıllık evliydiler. kendi içine çekilmiş.Annen sana hiçbir şey anlatmadı mı? . ama ona bu fırsatı hiç vermediğimi de söyleyebilirsin. insanları uyarmak göreviymiş öyle dedi. Derine dalmaktan çekinirdim. . Sen daha bana söylerken anladım ve sanki beynime bir darbe yemiş gibi oldum. ona hiç uymayacak kadar uzaklaşmıştı. Teyzene gönderdiğinden önce. onlarda da aynı kusurların bulunduğunu sanır. dört ya da beş. bir tanesini de oğlunun homoseksüel olduğunu bilmeyen bir anneye.Buna benzer başka mektuplar da gönderdi mi? .O mektubu annem gönderdi. babama anlattı. Üstelik de sadece Swanny'nin dertlerinin başlangıcı değil. Dehşete kapıldım. gözlerinin boşluğa bakmasını hiç unutmadım. Bana annemi neden terk ettiğini uzun uzun açıklarken.
Dudakları hep. . günışığı olan saatlerde de tekerlekli iskemlede oturuyordu. inanılmaz bir dehşet içinde yas tutuyormuş gibiydi. Zorlukla bastırabildiği büyük bir korku. Mektup Swanny'nin hayatında son yirmi yılını yıkmıştı. Hastabakıcı kulağıma artık "zamanın geldiği" ni fısıldadı. ama çok az konuşuyordu. daha sonra ısrar etmişti. Hastabakıcılardan biri işten ayrılacaktı. Geceleri yatağında yatıyor. günün büyük bir bölümünü üst kattaki odasında. evinde ölmüştü. Karanlık bir kış sabahının erken saatlerinde. O sabah gece bakıcısı gelerek beni uyandırdı. yerine bir başkasını bulmakta güçlük çekiyorduk. hareket ettirebildiği eli. Yeniden yürümeyi ya da sol kolunu tekrar kullanmayı öğrenmek için egzersiz yapmayı da kabul etmedi. Edith Roper'ın saltanatı bitmişti. ama şimdi Swanny'yi krizi Gordon ve Aubrey'yle birlikte Hackney'ye gittiği Hyte ailesinin odalarını gördüğü. bazı hafta sonlarını da Willow Caddesi'nde geçirmeye başladım. kollarımı boynuna doladım. sadece korkuyu görüyordum. Swanny'nin odasına girdim.Ne kadar iyi bir psikologsun. Sol tarafını felç eden. bize bir servet kazandırmayacaktı" diye düşünmek de mümkündü. Çifte kişilik dönemi sona ermiş. O dönemlerden birinde.küçük. O gün anlamamıştım. özellikle Swanny alt kata inmek istemediğinden. doktoru öyle önermiş. sessiz ve hareketsiz kalmıştı. hep konuşabilmişti. Mektubun gelişiyle birlikte nin sonuçsuz araştırması. onu olabilecek tüm iyi ve güzel şeylerden soyutlamıştı. gözlerinde o eski sükûneti ya da daha sonraki umutsuzluğu değil. doktoru Swanny'yi hastaneye yatırmamız gerektiğini söyledi. Bütün bunlar onun için çok fazlaydı. beyin damarı tıkanıklığından sonra gerekli moral tedaviyi reddetmişti. Konuşabiliyordu. ben yanındayken ki halini hatırladım. Sağ eli. "Mektup olmasaydı belki günlükler hiç de gün ışığına çıkmayacaktı. bazen avucunun içinde buruşturdu bazen de çarşafın kenarını başparmak ile işaret parmağı arasında sıkıştırdı. onun içinde eritildi. Onu hemen hemen her gün görmeye geliyordum. belki de o kadar önemsiz olmayan bir şeyler. Hareketsizliğiyle fizyoterapistin tedavisini. dahası yayınlanmaları için profesyonel bir çevirmenle anlaşmayı aklından bile geçirmeyecekti. Herhalde Swanny günlükleri okuma zahmetine bile girmeyecek. yayımlanıp en çok satan kitaplar arasına girmeyecekti. Onu öptüm. tek başına geçirmek zorunda kalmayacaktı. Kendini daha rahat hissetmesi için Paul'e de anlattım. Swanny'nin bir gece hemşiresine. O gün onu bir hastaneye yatıracaktık. Doktora göre özel bir bakımevi Swanny dahil herkes için daha iyi olacaktı. onların izin günlerinde de bir yedek hemşireye ihtiyacı vardı. sanki bir şey söylemek istiyormuş gibi kıpırdıyordu. Kafasını kaldırıp çarpık dudaklarını sıkma ya çalıştığında. dedim. kanı ve beyni için ağırdı. çarşafın kenarını okşadı. son günlerindeki delilik olarak nitelendiren her şeyin yıkımı başlamıştı. bir gündüz hemşiresine. etkileriyle hayatına yerleşmiş. O krizle birlikte Edith gönderildi ya da gerçek Swanny'n-gerçek kadın her kimse. Ve ne yapacak bir şeyim ne söyleyecek bir sözüm ne de durumu değiştirmek için bulabileceğim bir çözüm vardı. Ama ölüm döşeğinde. Ama şimdi değişir miydi? . ağzını çarpıtan inmeden sonra kendi içine çekilmiş. ayağa kalkıp yanına gittim. her şeyin yeterince iyi olduğunu hissettim. merdivenlerdeki hayalet hilesini duyduğu gün ya da hemen sonra geçirdiğinden eminim.
Ya da belki bir adam ya da bir kadının bir hakareti. ama hareket giderek zayıflıyordu. soğumuş bir Swanny'ye dokunmak istemedim. Son nefesi ciğerlerini tıkarken. o sürede parmaklarımın üzerindeki baskı giderek azaldı. hep böyle gençleşirlermiş. sonra Carol söyledi. Hayatın sıcaklığının çekilmeye başladığını biliyordum. Belki de kıskançlık ya da öfke. Kendisi kırkını geçmişti. ama kim eğlendiğimiz için güldüğümüzü iddia edebilir? Annesi Swanny'nin Asta'nın çocuğu olmadığını nasıl biliyordu? Paul'e sordum. sokakta annemin yanından geçerken ona selam vermemesi. anasız babasız. hâlâ hisseden sağlam elini. Komik değildi. eli gevşedi. Gözlerindeki ışık söndü. kimse artık benimle gelemez mi dedi? Yoksa kendinden mi bahsediyordu? O hiç kimse miydi? O da dizedeki gibi. kafasını salladı ve Swanny'nin gözlerini kapadı. elmacık kemikleri ve alnının yumuşadığını gördüm. Gece hemşiresi Claire gitmek üzereydi. Gerisi yok. . Sonra gülmeye başladım. Günlüklerde bir yerde Asta Hansine'yle birlikte bir sürü güçlükten geçtiklerini yazar. Bunu söylememeyi isterdim. Bir anlamı var mıydı? Kimse anlamıyor. kırışıkların kaybolduğunu. Elimi tutan el yavaşça boşaldı. Homoseksüel olan o adamın tek kusuru. Nabzını saydı. Hep böyle olurmuş. ama hayattan ölüme geçen bir insanın yanında hiç bulunmamıştım. Hepimiz Swanny'nin ölmekte olduğunu biliyorduk. güldüm. ağzı kapanıp duaları hareketsiz kaldı. Böylece sanırım bir saat kadar oturdum. . Asta Hansine'ye belli etmeden ölü bir çocuk doğurmuş.Böyle bir fotoğraf annemi harekete geçirmek için yeterli olurdu. ama gündüz hemşiresi geldikten sonra da yanımızda kaldı. Swanny de elli sekiz yaşındaydı. çocuksuz muydu? Hiç öğrenemeyeceğim. ama mecburum. daha sonra bir şekilde onu canlı bir bebekle değiştirmiş olamazdı. Swanny'nin yüzüne gençliğin döndüğünü. göğsü hırıldadı. O resimde mutlu. kimse bilmiyor. .Ölürken gördüğüm ilk insandı. ama yanında çok az kaldım. "Kimse" dedi Swanny. Bir daha konuşmadı. Carol. Konuştu. Dudakları sanki ekmek çiğniyormuş gibi hareketlerini sürdürdü. Asta'yla birlikte aynı evde yaşıyorlardı. Elini tuttum. Anneannesi biliyor olmalıydı. Claire ve Carol beni onunla baş başa bırakacaklarım söylediler. Ölü görmüştüm." Hepsi bu.Ben hep o mektubu yazanın Tatier'da Swanny'nin fotoğrafını gördüğünü düşünürdüm. gündüz hemşiresi gelip alnına dokundu.Onu harekete geçiren bir şey olmalı. Hansine'yle aralarında büyük bir sevgi ve bağlılık olmasa da özel bir ilişkinin bulunduğu açıktı. . belki de anneannesinin söylediğini sanıyordu. güldüm. sonra bir daha "Hiç kimse.Sence annen neden o kadar bekledi? diye sordum. bütün gücümle parmaklarımı parmaklarına bastırdım. . varlıklı. arkamdaki hemşirelerden birinin güçlü bir nefes aldığını duydum. güzel ve iyi giyimli miydi? Başımı salladım. Odada sessizce oturarak beklediler.
bir soruşturma gibi olacaktı. Salona girdik. kızının bu yanını belki hiç tanımıyordu. Anneannem sizlerin annemden çok daha farklı olduğunuzu düşünmüş de olabilir. ama artık emin değilim. Bunu mahkeme yoluyla yapmak çok daha iyi.- Anneannen neden söylemiş olabilir? . ışıklar .Hayır. çok yakın oturuyordu. Florence'ın nişanlısı. sevgililer. çeşitli polis memurları. Miles Sinclair. Yapımdan memnun olup olmadığını sordum. Kimin yaptığını bulacağımı sanıyordum. o rolü ikiz kızlara verdiklerini gördüm. . Basın gelmemişti. Son derece memnun gözüküyordu. Tek yapman gereken. Edith'i merak ediyordum. hamal. bazen öyle saçmalıyorum ki. arabacılar. dükkâncı. sadece BAFTA üyeleri vardı. Paul'le birlikte Roper'ın özel gösterimine gittik. . teşekkür ederim. Okurken bunun sadece züppelikten kaynaklandığını düşünmüştüm. dedi Paul. bilmiyorum. dedim. Önce barda Caryy'le birlikte birer içki içtik. bugünün çocuk edinme kurallarının daha iyi olduğunu kanıtlıyor. . üzerinde ocak indiriminden alınmasına rağmen bin pound'un üzerinde bir paraya mal olan. Bunu yasa verdiği çocukların çalıştırılabileceği kısa süre nedeniyle yapmak zorunda kaldıklarını biliyordum. Bize oynayanların listesiyle birlikte küçük bir broşür. r ve avukat. Miles Sinclair gri ve karışık sakallı bir devdi. bir de Lizzie rolündeki Clara Salaman'ı bir gaz lambasının altında gösteren bir fotoğraf verdi. gösteri tam altı buçukta başladı. öyle sanıyorum. -Oh. gizemli bir gülümsemeyle hediye olduğunu söylediği bir Chanel tayyör vardı. Günlüklerde Asta'nın anneanneni ellinci evlilik yıldönümü davetine çağırmayı reddetmesiyle ilgili bir bölüm var.r ailesi ve Florence. Galiba gerçeğin kendiliğinden ortaya çıkacağını sandım. sevinçten uçacak gibiyim. ama hâlâ başaramadım. tıpkı Mrs. Cary'nin yanında oturuyordu.Bütün bunlar. dedim.Đnsanlar yaşlandıkça sırların ağırlığı altında kalır. Ama biliyorsun. annem ve anneannem senin ailenle hiç görüşmüyordu. senarist ve yönetmeni alkışlamalarını istedi. gerçeği söylemek gerekirse. anneannemin de eskiden bunun çok daha kolay olduğunu söylediğini bir düşün. ama önce Cary sahneye çıkıp izleyicilerden bu yapımı gerçekleştiren ki kişiyi. Roper'ı oynayan aktör ve Florence Fisher rolündeki oyuncu.Asta'nın senin ailenden uzak durmak istemesinin nedeni bu mu.Çok memnunum.Seksen beş yıl sonra da mı? diye sordu Paul. Roper'ın ablasıyla eniştesi. Westerby'nin yaptığı gibi gidip istenmeyen bir çocuğu almaktı . Oldukça zengin bir kadroydu. değil mi? . Yine de biz hiç çocuk evlat edinmeyeceğiz. merak ediyorum. Evlat edinme konusunun açıldığını. bir de tabiî Cary.
akıllıca. insanlar Asta günlüklerini nasıl okuyorlarsa. Buluşup birlikte akşam yemeyi yemek üzere anlaştık. Ucuz ve duygusal değil. Dizide zaman yanlışları olmadığından eminim. Evini satmaktan bahsettiğini ilk defa duyduğumu söylemek üzereydim ki Cary Miles Sinclair'i aralarındaki ilişki konusunda hiçbir kuşku bırakmayacak şekilde bizimle tanıştırdı. dönemi anlayıp bilerek.kararınca kolunu Cary'nin omzuna attığını gördüm. ama bir açıklama yapması için yeterli değildi. birkaç küçük ayrıntı katmasına izin verdi. Paul bunun evinin değerini yükselteceğini umduğunu söyledi. Cary ve senaristin önerecek bir çözümleri yoktu. Elindeki bilgi. sadece gırtlağı kesilmiş bir Lizzie izledik. .broşürü katlayıp cebime koydum. duruşmayla ilgili gazete haberlerini okumuştu. hepimiz. onun deli olduğuna karar verirdim. kafamda canlandırdığım Devon Villa ve Navarino Caddesi'nin yakınından bile geçmemesiydi. Đki üç yıl önce birisi bana Cary Oliver'ın mutlu olduğunu duyduğumda sevineceğimi söylese. neredeyse entelektüelce gerçekleştirilmişti. çok sürükleyiciydi. geçen yüzyılın sonunda ya da bu yüzyılın hemen başlarında Londra'da geçen bir cinayet filmi gerçekleştirmeye çalışan her yapımcının tutkusu. Ward-Carpenter koleksiyonunda bulunan ve Roper ile ablası arasındaki mektupları kapsayan dosyayı. -bundan Cary'yi kendi evinden çok Miles Sinclair'in yanında bulabileceğim sonucunu çıkardım. Dizinin üzerinde. Her neyse. En az bir yıl. Cary ve Miles'la kararlaştırdığımız akşam yemeğini yemiş kahvelerimizi . Devon Villa da Maria Hyde'ın evine benzemiyordu. kimden bahsettiğini sormak zorunda kaldım. Roper'ın karısını öldürdüğünü. beni kabul edersen. Miles Sinclair oyuncu listesini gösteren broşürlerden birinin üzerine telefon numarasını yazdı. Satması uzun sürer. Onun için memnundum. Karın Deşen Jack'in hayaleti dolaşıyordu. ama bu kez gerçekten memnundum. Benim için düş kırıcı yanı. Cinayeti işlenirken görmedik. Cary adını söyleyince. Lisa Waring'i tamamen unutmuştum. bunu Cary'ye de söyledim. Chanel tayyörü alan o muydu? "Roper" hakkında ne söyleyebilirim? Çok güzeldi. buna rağmen kellesini kurtardığı duygusuyla baş başa bırakıldık. Yani filmden hoşlandım.Nereye gidiyorsun? Bir an için korkudan nefessiz kaldım. çok eğlenceliydi. Benim fazla açıklamam gereksiz. Oyuncular Roper'lara. gidip "Roper"ı da izleyeceklerdir.Bir anlık bir karardı. Tabiî. Herhalde bahçe kapısında elinde bıçakla korkunç suratlı bir adamı beklemek yanlış olurdu. Hampstead yolunda "Bana evini satmak niyetinden hiç söz etmemiştin" dedim. Đyi de nereye gidiyorsun? Hampstead'de Willow Caddesi'ni düşünüyordum. Ward-Carpenter ve Mockridge okuyucuları gibi. Cary Arthur Roper'ın anılarını. .
konuşmadan önce gırtlağını temizlemesi gerekiyordu. Yanında bir belge getirmediği belliydi. sessizce oturuyordu. Onu üzmek büyük öfkelere. Cary sigarayı bir hafta önce bırakmış ve yeniden başlamıştı. bunu ikimiz biliyorduk. Lisa Waring akıllı bir çocuk gibi başını salladı. sonra yeniden yere bakmaya devam etti. hemen yandaki evde oturduğunun doğru olup olmadığını sordu. suçlamalara. ufak tefek ve siyah saçlıydı. sanki ortada bir casusluk döndüğünü kanıtlıyor gibi anlattı. Đkimizin de gözünden kaçan ya da Cary'ye göre bir tehlike ya da bir şantaj olarak görünen bir şey. başkalarının onun için çalışmasını tercih edenlerdendi. "Bulamıyorum. gözyaşlarına ve başka dramlara neden olabilirdi. Öğrenmek istediğiniz. O anda Cary'den bir şey istemek üzere gelenin o olduğunu anladım. Miles ona bir çocuğa bakar gibi bağışlarcasına baktı ama halimden pek memnun değildim. bir kaynağın nasıl değerlendirileceği hakkında beceriksizdi. Elimi tuttu. yoksa Cary'den bir şey koparacak ya da onu bir biçimde tehdit edecek değildi. Dedelerimi. bütün eğitimlerine. değil mi? Geleceğine söz verdin. Cary'nin Frith Sokağı'ndaki bürosunun "hemen yanıbaşında"ydı. Eğer beni yıkacaksa. yanında bir çanta bile yoktu. Cary'nin Soho'daki pis bürosuna girerken o yaratıklardan birinin üzerine dikkatle nişan alıp bastı. Alfred Roper'ın hayatıyla ilgili belgeler eksiksizdi. .Ne zaman görüşeceksiniz? diye sordum. paketten yeni bir sigara çıkarıp yaktı. Küçücük oda dumandan masmaviydi.içiyorduk ki. Lisa Waring bir hamamböceğinden daha büyük bir şeyden kaçacak gibi görünmüyordu. Çarşamba özellikle uygun bir gün değildi. Çarşamba sabahı. Cary beni tanıştırırken gözlerini kaldırdı. Blucin ve kazağının üzerine giydiği cepli ceketin dışında. tüm iş hayatını üzerine kurduğu bir yapım konusunda düş kırıklığına uğratmamak daha doğru olacaktı. Cary'nin sesi çatlak çıktı. Nereden geldiğini. Cary sanki bu yakınlık her şeyi daha da kötüleştiriyor. Mozart'ın çocuk yaşta Londra'ya geldiğinde. Sen de geleceksin. Bu kız da anlaşılan Paul'ün korkulu rüyası öğrenciler gibiydi. Büyük dedemi. Gelmişti. uyarılara ve önerilere rağmen araştırma hakkında bilgisiz. ezilen böceği siyah bir koşu ayakkabısının ucuyla kenara itti. Oysa hâlâ Lisa Waring'in ona ne göstereceğini bilmiyordu. birdenbire Lisa Waring'in telefon ettiğini söyledi. Sonunda Mozart'ın yaşadığı evin şimdi Londra Gazinosu'nun girişi olduğunu söylemeyi başardı. tam olarak nedir? diye sordu Cary. yanımda olmanı istiyorum. ta ki broşürünüzü aldığım güne kadar. Yirmilerinin sonunda görünüyordu. kim olduğunu. elimden geleni yaptım. Đşte karşımızda. sonra öksürüğünü önleyemedi. sekreter içeri girip ziyaretçisinin geldiğini söyleyince." . Yanıldığımızı çabuk anladık. gözündeki hafif çekiklik atalarından birinin Doğu'dan geldiğini kanıtlamaya yeterliydi. Onun adına hiçbir yerde rastlamadım. bunu bulmanın kolay olacağını söylemek üzere olduğundan eminim. kaynak aramada deneyimsiz. Yine de Cary'yi kırmamak. Cary'nin de benim gibi düşündüğünden.
Galiba bana ayrı konulardan konuştuğumuzu belli eden de bu oldu. "Siz Roper'dan bahsetmiyorsunuz, değil mi?" Tabiî ki bu kadar açık sordum. Şaşırmış gibiydi. "Yaptığınız dizinin adı bu, bunu biliyorum. Benim aradığım, büyük dedem. Adı George Ironsmith'ti, aynı adam olup olmadığını öğrenmek istiyorum."
Yirmi altıncı bölüm
George Ironsmith'in kim olduğunu hatırlamaya çalıştım. Aynı isim, Cary'nin hazırladığı, bir tanesi de önümüzdeki masanın üzerinde bulunan küçük broşürde de vardı; ha tabiî, Lizzie'nin bir zamanlar nişanlısı, hani ona camdan taşlı yüzüğü hediye eden. Cary Ward-Carpenter yazısının, Arthur Roper'ın anılarının ve Cora Green'in Star'daki yazısının fotokopilerini getirdi. Masasının üzerinden Lisa Waring'e uzattı, genç kadın kâğıtları eline aldı, "Đzin verir misiniz?" diye sordu, bazı kelimelerin ve adların altlarını çizmeye başladı. Hanımın sevgilisi bir George Ironsmith vardı, öyle mi?
- Öyle anlaşılıyor, dedi Cary. Onunla 1895'te nişanlanmış ama nişan bozulunca, yurtdışına gitmiş. -Yurtdışına, nereye? - Hiçbir fikrim yok. Cora Green onun bir "sömürge" aksanıyla konuştuğunu yazıyor, bu da ne demekse. Ne demek olursa olsun, Lisa Waring pek memnun olmuşa benzemiyordu. Ironsmith kaç yaşındaydı?
- Cinayet zamanında mı? Belki otuz-kırk arası. Yapım için böyle düşündük. Onu oynayan aktör otuz altı yaşında. - Mezar taşını gördüm, büyük dedem George Ironsmith Đ920'de öldüğünde kırk dokuz yaşındaydı. 1871'de doğmuştu, demek ki 1905'te otuz dört yaşındaymış. Cary'nin üzerinden kocaman bir yük kalkmıştı.
- Sanki aynı adamdan bahsediyoruz, değil mi? Nereden geldiğini nasıl öğrenirim?
Cary tüm ülkenin telefon rehberlerini taramasını önerdi. Her ikimiz de St. Catherine's House'daki kayıtlardan söz ettik. Ona böyle bir araştırmayı nasıl yapması gerektiğini söyledim, atalarıyla ilgili en güvenilir bilgiyi kilise vaftizlerinin kaydedildiği Mormon's World'de bulabileceğini söyledim Benim istediğim bizi heyecanlandıracak, ama Cary'nin yapımına zarar vermeyecek kadar önemli bir gerçeği öğrenmekti Cary yine de rahatlamıştı. Sırtından ağır bir yük kalkan çoğu insan gibi, aşırı yardımcı olmaya çalıştı. Örneğin Lisa Waring ona (bunları ben uyduruyorum) büyük dedesinin Arthur Roper olduğunu, bir zamanlar cerrah yardımcısı olarak çalışıp 28 temmuz 1905 günü Londra'da bulunduğunu anlatsaydı, Cary'nin en son kabul edeceği şey, ona filmi göstermek olurdu. Oysa kız ona böyle bir şey değil, oyundaki üçüncü derece kişilerden birinin küçük torunu olduğunu anlatınca Cary ona "Roper"ın üç kasetini de göndermeye söz verdi. Lisa Waring gidince Cary duygularını havaya zıplayıp bana sarılarak ve "bir yerlerde harika bir yemek" yemeyi önererek ifade etti. Uzun zamandır kafasını karıştıran, bana bir türlü soramadığı soruyu da uzadıkça uzayan, sonunda bütün öğleden sonrayı kaplayan bu yemek sırasında sordu. Beni Roper'ların eviyle Asta'nın ailesi arasında bir bağ aramaya iten şey neydi? - O bağı sen kurdun, dedim. Seni başlangıçta beni aramaya iten de buydu. Günlüklerde Roper'la ilgili başka şeyler olup olmadığını öğrenmek istedin, o sırada da Swanny'nin bazı sayfaları yırtmış olduğunu gördük. Bağlantıyı kuran sensin, ben değil. - Evet ama, o sayfaların eksik olduğunu görünce bağlantı aramaktan vazgeçtim. O sayfalarda ne var bilmiyorum, ama, günlüklerde Roper'la ilgili başka bilgi yoksa, hiçbir şey öğrenemeyeceğiz. Elimizdeki tek bağ, Hansine'nin kaldırımda ölen Dzerjinski'ye rastlaması ve Asta'nın yaptığı iki üç yorum - Altı, dedim. Altı yorum var. Hepsini de ezbere biliyorum. Đlki, Hansine'nin Dzerjinski'yi görmesiyle ilgili, ikincisi Hansine'nin Florence Fisher'ı evde çaya davet etmek için izin istemesi üçüncüsü Asta'nın Navarino Caddesi'ne gidip Lizzie 'in Edith'le birlikte evden çıkışını görmesi. Burada da Edith'i güzel bir periye benzetiyor ve Edith'in kendi doğmamış çocuğuyla bir çeşit telepatik iletişim kurduğunu hissettiğini anlatıyor. Daha sonra, ismini belirtmeden, Navarino Caddesi'nde karısını öldüren adamdan söz ediyor. Dördüncü yorum, yakında oturan ve günlük tutan herkesin yapabileceği bir yorum. Bunu yazmamış olması daha ilginç olurdu. En ilgi çekici olanı beşincisi, çünkü sekiz yıl sonra, 1913'te yazılmış. Burada Rasmus, Sam Cropper'ı karısının hayranlarından biri sanıyor, Asta da kocasının "Mrs. Roper'ın izinde yürüdüğünü" sandığını anlatıyor. Sonra, en son günlüklerden birinde de Moors Cinayetleri'ni okuduğunu, onların da "Navarino Caddesinde'ki o şeyi" hatırlattığını yazıyor. -Yani demek istiyorsun ki, aklında hep Lizzie Roper vardı. - Aşağı yukarı. Tabiî bunun nedeni de Asta'nın hiç "kötü" kadın olarak adlandırılabilecek bir kadınla karşılaşmamış olması. - Lizzie gerçekten de bildiği ilk kötü kadın, üstelik onu gerçekten de görmüş olduğunu unutmamalıyız. Büyük gösterişli şapkasından da söz etmiyor mu? Asta gibi kadınlar, "iyi"
kadınlar hep öteki cins kadınlardan büyülenirdi, bu da o kadar yıl sonra Lizzie'yi düşünmüş olmasını açıklayabilir. Yine de bütün bunlar Asta'nın ailesiyle Devon Villa arasında hiçbir bağ olmadığını gösteriyor. Bunu senin kafana ben soktum, o sayfaların kaybolduğunu gördükten sonra da aklından bir daha çıkmadı. - Tabiî çünkü önemli bir şey varsa, o sayfalarda olmalı. - Olup olmadığını bilmiyoruz. Tek bildiğimiz, Swanny Kjær'in o sayfalarda kendi köküyle ilgili bir ipucu bulduğu, tanıştığı gerçeği, ne olursa olsun, kabul edemediği için de sayfaları koparmak zorunda kaldığıdır. Oh Ann, o tatsız küçük kızın -tatsızdı değil mi, çok soğuktubana gelip de büyükbabasının Arthur Roper olduğunu, ölüm döşeğinde yatarken cinayeti kendisinin işlediğini itiraf ettiğini söylemediği için o kadar mutluyum ki! Söz vermiş olmama rağmen, artık benim olan evde günlükten koparılmış sayfaları aramaya daha hiç başlamamıştım. Cary bana Roper bağlantısının benim hayalimden kalma olduğunu söylediğinden sonradır ki, aramaya giriştim. Yapılacak tek şey, düzenli çalışmak, en tepeden başlayarak hiçbir yeri gözardı etmeden, halıları kaldırarak, dolaplarda gizli bölme arayarak aşağıya doğru ilerlemekti. Aramamın yarısına gelmiştim ki, beynimde bir şimşek. çaktı. Eğer Swanny günlükten kim olduğunu anlatan sayfalar koparmışsa, o zaman neden kendini Edith olduğuna inandırmaya çalışmıştı? Edith olması imkânsızdı, koparılan sayfaların onun Edith olduğunu ileri sürmesi de mümkün değildi, öyleyse o sayfalarda ne yazılıydı? Edith'in daha iyi seçenek olabilmesi için, çok daha kötü, çok daha korkunç bir şey. Birdenbire Swanny'nin öteki seçeneğin, bulduğu gerçek Kişiliğinin kabul edilemeyecek kadar kötü olduğu için Edith olmaya çalıştığını gördüm. Yine de Edith'in kişiliğine bürünmeye çalışması, sayfaları koparmasından çok daha sonra başlamıştı. Neler bulduğunu anlamaya çalışmak imkânsızdı, ama aramaya devam ettim. Günlüklerin dördüncü cildi yakında yayımlanmak üzereydi. Bu kez, şömizin arka iç kapağına Swanny'nin fotoğrafını koyup koymamayı daha kararlaştırmamıştık. Daha önceki bütün yayınlarda Swanny'nin fotoğrafı vardı, ama o zamanlar Swanny daha hayattaydı. O günlüklerin yazarı değildi, sadece yayıncıydı ama şimdi yaşamıyordu, 1935-1944 arasını kapsayan günlükleri yayına hazırlamaya zaman bulamadığına göre, artık onun resmini kullanmamak daha doğru olmaz mıydı? Swanny'nin yerine benim fotoğrafımı basmak söz konusu bile değildi. Asta'nın cildin sonunda daha sadece dört yaşında olan torunu kimsenin dikkatini çekmezdi. Yine de arka iç kapakta sadece önceki ciltler hakkında yayımlanan olumlu eleştirilerden alıntı yapmak, bana biraz yetersiz geliyordu. Ön kapakta Asta'nın resmi, daha doğrusu, Asta'yı hayatının çeşitli dönemlerinde gösteren ve oval çerçeveler içine yerleştirilmiş dört fotoğrafı bütün ön kapağı kaplayacaktı. Swanny'nin yayıncıları -onları hâlâ öyle düşünüyorum" bana önerilerini göndermeye devam ettiler. Eski formatı koruyabilir, Swanny'nin fotoğrafını küçültebilir ya da Swanny'nin buğunu gösteren değişik bir fotoğraf kullanabilirdik Swanny'nin çocukluğu ya da gençliğine ait yığınla fotoğraf vardı. Tek yapmam gereken, Asta'nın albümlerini karıştırıp bulmaktı. Belki de diğerlerinden daha güzel göründüğü için, Swanny'nin resmini diğer çocuklarına oranla çok daha sık çektirmişti. Her doğum günü için çektirilen bir stüdyo portre -aralarda çekilen birçok
değişik fotoğraf vardı. Asta'nın fotoğraf albümlerinin hepsini görmüş olduğumu sanıyordum, ama zamanda içinde görmediklerim ya da unuttuklarım da olduğunu anladım. Albümler Asta'nın odası olarak adlandırdığımız odadaki şifoniyerin bütün çekmecelerini doldurmuştu. Albümleri çıkarırken Swanny'nin eksik sayfalan albümlerin arasına saklamış olabileceğini düşündüm, ama saklamamıştı. Swanny'nin günlükleri ilk okumaya başladığı çalışma odasındaydım. Kopardığı sayfaları yırtıp atmış olamayacağını düşünerek, raflardaki her bir kitabı indirdim, sayfaların arasına saklanmış kâğıtlar aradım. Bir sürü kâğıt buldum, zaten bulmamam garip olurdu: ilgisiz bir teşekkür mektubu, yemek tarifleri, arkadaşların gittiği tatil yerlerinden gönderdiği kartpostallar, hemen hemen hepsi Danca gazete kupürleri. .. sadece aradıklarım yoktu. Evde tutulamayacak kadar acı verici olduklarını düşündüm, Swanny onları küçük parçalara ayırmış, üzerinde yazılanlar da buhar gibi kaybolup gitmiş olmalıydı. Bir şeyi yok etmek isterseniz, bunu hemen, zaman geçirmeden yaparsınız. Yoksa sonsuza dek saklamazsınız. Sinemalardaki gerilim filmleri gibi, hani kötü adam filmin kahramanını sıkıştırır da hemen öldürmek yerine kurbanının gözlerini kamaştırmak için kendini övmeye, kabarmaya girişir ya öyle. Ama sözünü bitirene kadar imdat yetişecektir. Swanny imdat gelmesini beklemeden sayfalan yakmış olmalıydı.
Gazetede, Sotheby's'te satışa çıkarılan bir Victoria Nişanı'yla ilgili yarım sütunluk bir haber vardı. Satan kişinin adı Richard Clark'tı, nişana hak kazanan adamın torunuydu. Onun adı benim için bir şey ifade etmese de dedesininki önemliydi. Eğer asıl Victoria Nişanı başka bir yerde bu kadar ünlenmeseydi, gazetenin satışa bunca yer ayırması düşünülemezdi. Okuyucuların Çavuş Harry Duke'e bu kadar ilgi göstermelerinin nedeni onun 1 temmuz 1916'da Sortime cephesinde gösterdiği kahramanlık değil, Asta'nın günlüklerindeki önemiydi. Bu adam önce Asta'nın oğlunu kurtarmak için kahramanlık göstermiş, sonra da Asta'nın platonik sevgilisi olmuştu. Paul'e yüksek sesle haberi, haberin yanında yer alan günlükleri pek de iyi özetlemeyen bölümü okurken, Gordon geldi. Dış kapı basamaklarını çıkmış, evde olduğumuzu görünce de cama vurmuştu. Cenaze levazımatçısı gibiydi. Üzerindeki takım elbise resmî ve siyahtı, üzeri siyah çizgili koyu gri bir kravat takmıştı. Eğer hayatta kalmış sevdiğim bir yakınım olsa, bana bir felaket, bir kaza haberi vermeye geldiğini düşünürdüm. Bütün duygulanım yüzüme yansıtmış olmalıyım ki, her zamanki açık sözlülüğüyle "Bu kadar endişelenme. Dinleyince hiç de takmayacaksın. Belki de hoşuna bile gidecek" dedi. Paul Gordon'un habersiz geldiğinden böyle konuştuğunu sandı, onu görmekten memnun olduğumuzu söyledi ve Harry Duke'ün Victoria Nişanı'nın satılacağım anlatmaya girişti. Gordon terbiyeli terbiyeli dinledi, bulduğu ilk fırsatta da Paul'e "Annenin bir fotoğrafını görmek istiyorum" dedi. - Benim annemin?
- Ann sende fotoğrafları olduğunu söyledi. Bir şeyden emin olmak istiyorum. Fotoğrafta, çiçekli bir ipek elbise giymiş, bahçesinde görülüyordu. Rüzgârlı bir gün olsa gerekti, saçları karışmıştı, bir eliyle uçmasın diye eteğini tutuyordu. Fotoğraftan neye benzediği anlaşılmıyordu ama ince uzun boylu, açık renk saçları olduğu belliydi. Paul bu fotoğrafı, annesinin ölümünden sonra onun evinden aldığı resimler ve kâğıtlar arasında bulmuştu. Gordon'un yanında kendi Asta nüshası vardı, açarak Swanny'nin şömizdeki resmini gösterdi. Küçük Denizkızı'nın yanında duran, mavi tüvit elbiseli, mavi keçe şapkalı, uzun boylu, zayıf, açık renk saçlı bir kadın. - Ne görüyorsunuz? Konuşmadan önce duraklamıştı, ölçülü dramatik vurgulu sordu. Arada bir Gordon'un gelişmiş bir tiyatro yeteneği olduğunu düşünürüm. Đkisi de Danimarkalıya benziyor.
- Hepsi bu mu? Ne görmemi istediğini sordum. - Kardeş gibi, yarı kardeş gibi değiller mi? - Eğer kardeşlerin ya da yarı kardeşlerin birbirlerine benzemediklerini düşünürsek, evet. Paul'e döndüğümde, rahatsızlığını gördüm. Sesinden bir şey belli etmemeye çalışarak sordu: "Ne demek istiyorsun, Gordon?" - Size bir şok yaşatmak istemiyorum. Aslında belki de bundan hoşlanacaksınız, bir şekilde Ann'la kuzen olacaksınız. - Bize Hansine'nin Swanny'nin annesi olduğunu mu söylemek istiyorsun?
- Bir sürü şeyi açıklıyor, dedi Gordon. Asta günlüklerinde Hansine'nin ne kadar şişman olduğunu yazıyor, bizler de bunu zayıf bir kadının kendinden şişman birine gösterdiği normal ve acımasız tepki olarak kabul ediyoruz. Ailenin bahçede çay içtiği, Hansine'nin de arkalarında durduğu ünlü fotoğrafta Hansine hiç de şişman değil. Asta daha sonraki yıllarda da onun şişmanlığından hiç söz etmiyor. 1905'te şişmandı, çünkü hamileydi. - Belki de Asta uzunca bir süre onun hamile olduğunu fark etmedi. O günlerde elbiseler gebeliği gizleyecek denli boldu. Moda tarihi uzmanları, kadınlar yüzyıllarca hep hamile oldukları için, kadın elbiselerinin hamileliği gizleyecek biçimde tasarlandığını söylüyor. Yirmilerde moda olup bir daha kaybolmayan dar ve yapışık elbiselerin nedeni, kadınların eskisi gibi sık sık hamile kalmamaları. Hansine hamleliğinin yedinci ya da sekizinci ayına kadar durumunu saklamış olabilir, itiraf ettiğinde de çocuğu aldırmak için çok geç. Üstelik Asta'nın böyle bir şeyi bağışlamayacağını da biliyoruz. Rasmus bağışlayabilirdi, ama Rasmus orada değildi.
Swanny'nin kendi çocuğu olduğunu söylemek ve anne olarak adlandırılmanın dışında. sevgisinden yararlanıyordu. ya bir oğlan olsaydı ne olacaktı? Asta'yı bir bebeğe zarar verirken düşünemiyorum. Belki adam onunla evlenmek istemedi ya da evlenemiyordu. Rasmus'un söylediğinden de erken dönmemesi için dua etmiş olmalılar. Hansine'nin görünüşü hakkında pek de hoş olmayan şeyler yazıyor ve Sam Cropper'ın Hansine'nin ilk hayranı olmadığını da söylüyor. bir işçi ya da bir uşak. Swanny'yi hiç sevmedi. kucağına alıyor. ona bakıyor. Yani karısı dışardayken hizmetçiyi yatağa devirecek adamlardan değil. evden ayrılıp Paul'ün . doğurduğu bebeği de büyük bir mutlulukla Asta'ya vermişti. Swanny'nin on beşinci doğum gününden az önce. çünkü Asta çocuğunun ölü doğduğu günü Swanny'nin doğum günü olarak seçti. Gerçek yavaş yavaş ortaya çıkıyordu.Hayır. Hansine'nin Westerby çocukları içinde en çok Swanny'yi sevdiğini söyledim. terk edenin Hansine olduğunu söylemek de mümkün. Eğer bilmiyorduysa.En muhtemel aday Rasmus. Kopenhag'da birisi. bütün çocukları içinde en az yakınlık duyduğu Swanny'ydi. örneğin Alman Hastanesi'nin basamaklarına bırakırken görebiliyorum. Onlarla gitmek zorunda değildi.Baba kimdi? . . yaşayıp keyiflerini tatmıştı. Başka ne yapabilirdi. ama doğumda doktor bulunmamıştı. Hansine'nin bebeği Asya’nınkinin ölümünden bir ay ya da altı hafta sonra da doğmuş olabilir. yıkayıp yatağa yatırıyor. ama onu bebeği kundakladıktan sonra koltuğunun altına alırken. Bebeğin ne zaman doğduğunu öğrenmenin imkânı yoktu. . Belki de evliydi ya da ona bakabilecek durumda değildi.Bir Danimarkalı. . Ama Hansine bir kız doğurmuştu. ondan ayrılmak zorunda kaldı. ama muhtemelen yanılıyorum. Swanny'nin doğum gününün 28 temmuz olduğunu biz bilmiyoruz. yıllar boyu anneliğin dertlerini. dedi Gordon. Swanny'nin kendi kızı olmadığını hissetmiş olmalı. Asta'ya fazla ilgi göstermese de başka kadınlarla hiç ilgilenmiyor. Aslında. dimdik bir adam olarak çıkıyor.Kim olduğunu merak ediyorum. Çocuğunun ölü doğduğunu hiçbir yere bildirmedi. Peki. dedi Paul. dedim. Böylesi tam Asta'ya uygun olurdu. .Belki de gitmek zorunda kaldı. Asta Hansine'nin Paul'ün dedesini çaya davet etmek istediğini yazıyor. Günlüklerden dürüst. .Üstelik.Yani Asta ve Hansine hemen hemen aynı zamanda hamille kaldı? Bu biraz fazla rastlantı değil mi? . Asta kendi çocuğunu kaybetmişti. . çünkü 1920'de.. Belki de Hansine'ye sadece kız olursa alacağını söylemişti. Büyükannenler Đngiltere'ye göç ettiklerinde. Çocuğunu her gün görüyor.Hansine'nin daha önce bir sevgilisi olduğunu biliyoruz. O daha çok bir otomobil motoruyla ilgilenmeyi seviyordu. çünkü Hansine'nin doğuracağı bebeği yedekte tutuyordu.
Tek yaptığımız.dedesiyle evlenen Hansine'ydi. imzasız mektubu yazmaya karar verdi. Örneğin. sonra da Hansine'den bahsederken "Kopenhag'dayken. Bir şey söylemedi. ama Tatler'da fotoğrafını gördü. gayrimeşru ve istenmeyen çocuğun. çocuksuz çiftler de hizmetçilerinin gizlice dünyaya getirdiği bebekleri evlat ediniyorlardı. Gordon'un yanında bunların hiçbirinden söz edemezdim. Tabiî başarılı detektifliğinden gururluydu. . dedi. bizimle birlikte günlüklerin ilk bölümlerini gözden geçirmek istedi. Böyle şeyler her zaman oluyordu kuşkusuz. Sonra gülümsediğini gördüm. Hansine neden sessiz kaldı? Çünkü öteki türlü bir yetimhaneye gönderilmesi kesin olan çocuğunun varlıklı ve güvenli bir orta sınıf ailesinin sevgisinden ve . Annesini. birkaç hafta sonra da Asta Hansine'nin doğumunda ona yardımcı oldu. temmuzda Hansine'nin ellerini "neredeyse kendisininki kadar şiş karnı" üzerinde birleştirdiğini anlatıyor. Gordon açıklamasına başladığından beri hemen hemen hiç konuşmamıştı. kimliğini aydınlatacak bilgiler vermesini istediğini. imzasız mektupların mutsuz yazarını düşündüm. haziranda Asta Hansine'nin "Çok şişman" olduğunu. "gün geçtikçe daha da şişmanladığını yazıyor. Hansine 28 temmuz 1905'te Asta'ya ebelik yapmıştı. bunları bulamayacağımızı da biliyorduk.Kuzen olmamız mümkün değil. Birdenbire Paul'e karşı güçlü.Günün birinde annene anlatmış olmalı. ama Ann'ın teyzesi olabilmesi için. seçme hakkı bulunmayan bir hizmetçi. daha sonraki tepkilerini ateşlemiş olmalıydı. . onun güldüğünü ve ilişkimiz hakkında şakalaştığını görünce rahatladı. Swanny'nin yirmi beş yıl boyunca peşinde koştuğu cevap buydu. Hansine okuma yazma bilmiyordu. en sevdiği çocuğunun bir hizmetçi ile Kopenhaglı bir tüccar ya da uşağın çocuğu olduğunu kabul etmek istememesiydi. Anne ve babalar kızlarının gayrimeşru çocuklarını kendi çocuklarıymış gibi büyütüyor. Onun açısından öyle görülmüş olmalı. Hansine aynı çatının alandaydı. Paul'ün geçici umutsuzluğunu görecek kadar duyarlı olan Gordon. Daha önce Swanny'le hiç karşılaşmamıştı. Anlatılanlar Joan üzerinde kötü etki yapmış. Kabul ettik. Doğum zamanına geri dönmek gerekirse. Đşte. Asta'nın kızı olarak doğması gerekir. Đşin asıl korkunç yanı. o zaman benim teyzem olduğu doğru. Joan Sellway'in de anlamaz gözüktüğünü hatırlıyorum. eğer Swanny gerçekten de anneannemin kızıysa. Hansine'den geriye bir şeyler kalmış olması da imkânsızdı. dedim Paul'e. Herhalde Hansine kızı yetişkin biri olana kadar söylememişti. meşru ve istenen çocuktan çok daha görkemli bir hayat yaşıyor olmasıydı. Gordon. Daha sonraları Swanny'nin ona gittiğini. Her bakımdan efendilerinin isteğine uymak zorunda olan. Bir çeşit yeraltı ya da gayrimeşru evlat edinme topluluğu gibi bir şey. bunun nedeni Hansine'yi hep küçük görmesi. Ayrıntılar herhalde eksik günlük sayfalarındaydı. daha sonra. teyzeleri değiştirmek. Kini ve öfkesi kabardı. Asta Swanny'ye gerçeği söylemediyse. annesinin hizmetçilik yaptığına değinenlerden nefret ederdi. bir daha silinemeyecek bir rahatsızlık duydum. Annesini çocuğunu terk etmek zorunda kalmış bir hizmetçi olarak görüyordu. Asta'nın ölü çocuğunun yerine bir bebek bulunmasının gerçekten de en kolay ve en güvenli yolu bu değil mi? Daha yeni doğum yapmış Asta'nın sokağa çıkıp birilerinin istemeyeceği bir bebek bulabilmesi mümkün mü? Hansine oradaydı. birlikte olduğu adam" diye söz ediyor.
Hemen her zaman gecikmeler. malzemeyi iade ederken nazik bir not yazıp Londra'da işleri nedeniyle kaldığını anlatan Lisa'daki değişiklik Cary'yi şaşırtmıştı. Lisa'ya verdiği bütün malzemenin.konforundan yararlanmasını istiyordu. Battersea'ydi. O dönemlerde çocuklar günkünden çok daha değersizdi. üç kasetin de içinde bulunduğu paketi aldığında bir çeşit rahatsızlık duymuştur. saat dokuz buçukta Miles Sinclair bana telefon ederek Lisa Waring'in de gösteriye geldiğini. sonra nisana ertelendi. yakınında da olsa arada uçurum olduğunu görmüştü. onu her gün görüyordu. "Roper" da önce şubatta yayınlanacaktı. doğru olmamasıydı. hizmetçiliğe ve küçültücü işlere mahkûm. ışıklar karartılmadan bir dakika önce salona girip yavaşça -onun deyimiyle tehditkâr bir ifadeyle. Üstelik adres Amerika değil. en sonunda mayıs için. Buluştuğumuz gün bize dostça davranan.ilerlemeden önce herkese tek tek baktığını. çünkü bir zamanlar bu anlattıklarım gerçekti. Geçen hafta boyunca. Paul ve ben Gordon'un açıklamasını kabul ettik ya da en azından ben kabul ettim. ısırdığı altın elmayı davetlilere fırlatan şeytana benzettiğinde fazla ciddiye almadım. ertelemeler olur. Çocuk hayatını düzenleyen yasalar çok daha gevşekti. hep birlikte barda toplanmış. Gordon'un açıklamasının tek kusuru. Lisa Cary'ye yaklaşmış ve açıkça gazetecilere bütün yapımını yerin dibine batıracak bir iki kelime söylemek istediğini anlatmıştı. sanırım Cary de. kızının bir prenses olarak yetiştiğini. benim Asta'nın günlüklerinden sayfa koparıldığını gördüğümden tam iki yıl sonrasına programa alındı. Büyükdedesi için çizilen portreden hoşlanmamış. Nisan başındaki basın gösterisi Paul'le birlikte ilk özel gösterimi izlediğimiz BAFTA'da gerçekleştirildi. Paketin arkasında. Amerikan usulü. Daha sonra. gönderenin adı ve adresi yazılıydı. uzun süre önce Amerika'ya dönmüş olduğunu düşünmüştür. daha sonra en öne kadar yürüyüp tek boş koltuğa oturduğunu anlattı. Saat dokuzda bitti. Yirmi yedinci bölüm Lisa Waring'i tamamen unutmuştum. Lisa Waring bir iki milden fazla uzaklaşmamıştı. öfkesi daha da artmıştı. o da bir gazeteciye konuşurken. masaldaki anne gibi annelik adından mahrum edilmiş. Lisa şimdi saldırgandı. George Ironsmith 1871'de Whitehaven'da doğmuş on dört yaşındayken birinin yanına çırak olarak girmiş 1897'de . Miles da tıpkı Cary gibi abartmalardan hoşlanır. Eğer Cary onu hatırladıysa. filmi büyük perde de izledikten sonra. Lisa'nın görünüşünü de bir vaftiz törenine davetsiz katılan. George Ironsmith'in köklerini araştırmıştı. Cary'nin yapıma başladığından iki yıl sonraya. Böyle kadınlar sadece mitolojide vardır. Çocuğu ondan kopartılmamıştı. Televizyon dizileri genellikle programlandıkları gibi yayınlanmaz.
Lisa'ya göre. Adı neredeyse ailelerle birlikte anılan kadının sevgili kızı Swanny. Yanlış olduğunu hissediyordu. Miles'a göre Lizzie'yi kimin öldürdüğüyle fazla ilgilenmediler. Edith olduğunu iddia edenler ya da onun başına gelmesi muhtemel olaylar gazetelerde her an yer bulabilirdi. Asta'nın ilk defterindeki orijinal Danca'yı okumaktan geçiyordu. satın alınmış günlükleri gerçeklerden koparacak. Bu nedenle simsiyah giyinmiş. bütün bu söylediklerinin dizinin geçerliliğiyle ne gibi bir ilgisi olabileceğini sormuştu. Bunları bulmanın tek yolu günlükleri incelemek. Bütün bu olaylar seksen altı yıl önce geçmiş de olsa. Daha önemli olan. Çinli gözlü yabani bir kızın büyükdedesinin hakları için gürültü yapması. Edith'in kayboluşu basın için hâlâ ilgi çekiciydi. onu tanıdığım kadarıyla. Daha önce yayımlanmış. Bütün bunlardan. 1904 sonbaharında da evlenmişti. Hansine'nin Joan'dan önce bir çocuk doğurmadığını biliyordu. nedendir bilinmez. Gordon'un anlattıklarından kimseye söz etmedim. kızlar erkeklerden de çok. köprülerin altından çok su akmıştı. O Lisa'nın Picadilly'de bir otobüsün altında kalmasını. annesinin Swanny Kjæer'in üvey kardeşi olmadığından emindi. belki de Charles Amcası. Benim de orada olmam gerekiyordu. yaptığı dizinin engellenmeden yayınlanmasını tercih ederdi. çevrede bir erkek gördüğü zaman bütün güç ve karmaşık telefonları o erkeğe yüklediğini i biliyordum. Eğer isterse. bu sefer içgüdüsünün ilginç ve acı bir açıklama karşısında bulduğu bir savunma olduğunu düşünüyorum. Ironsmith'in küçük torunuyla görüşmek zorunda kaldı. Cary'nin onu danışman olarak görevlendirmesinin gerektiğiydi. Ne var ki bahane bulamadı. Cary de konuyla daha fazla ilgilenmek istemedi. Gordon onlara kendisi söyleyebilirdi. o kadının kızı değil. Kolay olmayacak. geçici bir eğlenceden öteye gitmedi. Paul kesinlikle bu çözümün yanlış olduğuna inandığını söyledi. Bahsetsem de kimin ilgisini çekerdi? Belki Gordon'un kendi babası. büyükdedesi oyunun en önemli kişisi olmalıydı. Görüldüğü kadarıyla da günlüklere gösterilen büyük ilginin önemli bir bölümü. bundan sonraki günlükleri yayımlarken. Hem de orada. üstelik kayıp çocuklar çok merak edilir. "Roper" yayınlanmadan. hem de o an. ben ya da Swanny'nin yayıncıları. bütün bunlar tarih olmuştu. Bu son cümleyi yüksek sesle söylemişti. Ne erkeklerde ne de kadınlarda içgüdüye fazla güvenmem. Gordon gelip Swanny'nin Hansine'nin kızı olduğunu söylediğinden beri birkaç gün geçmişti. O daha gider gitmez. günlüklerin kendisiydi. bütün bunun önceden tasarlanmış bir kandırmaca olduğu izlenimini yaratacak bir karar. korkunç bir kandırmacaya dayanıyordu. Miles'a göre Cary sakin davranmış. Söylediklerinin özeti. Çocuklar her zaman ilgi çekmiştir. Kanıtlama imkânı olmamasına rağmen. Swanny Asta'nın çocuğu olmadığını öğrendiği ya da bu yönde güçlü kuşkular duyup asıl kimliği konusunda fanteziler üretmekten . yoksa Lisa basına açıklama yapmaya hazırdı. Swanny'nin Asta'nın kızı olmadığını belirten bir not koyup koymama hakkında bir karar vermek zorunda kalacağız. Cary'yle birlikte bunu konuşmalıydılar. Ironsmith'e oyunda üçüncü derecede bir rol vermek haksızlıktı. adı günlüklerde sıkça geçen bir hizmetçinin çocuğuydu. Öyle sanıyorum ki bir gün gelecek. Cary'yle kendim konuşma çabasına girdim. Paul'ün içgüdülerine fazla güvenemediğim görülecektir. ama oradaki gazeteciler daha çok Edith Roper'ın hikayesiyle ilgileniyorlardı. Daniel'dan bile yararlanmayı başarmıştı. böyle durumlarda duyguların ve içgüdünün çok önemli olduğuna inanıyordu.Amerika'ya göçmüş.
bu nedenle Hansine'nin kızı olması ihtimalini aklına bile getirmedi. hatta bir ay sonra bile çocuk doğurması imkânsız. bunun sadece bu son yirmi yıl içinde biraz azaldığını söyleyebilirim. ama bazı konulan nezaketle geçmekte ustadırlar. Hansine'nin 5 temmuzda kanaması varsa. Margrethe Cooper buna uyan bir Đngiliz deyimi aradı ve 1970lerde hâlâ hayatta olan birçok yaşlı kadının kullandığı deyimi buldu: "evde ziyaretçisi var. Gayhurst Caddesi'ndeki okula götürüyor. bu nedenle de aklının bir yerine saklamıştı."Evde bir konuğu varken" bölümünden mi söz ediyorsun? dedi Paul. C.Daha ilk defterin ilk satırını okurken biliyordu. Birden bazı öykülerinin ne kadar acımasız olduğunu fark ettim. Gerçeğin ortaya kesin olarak çıkması.Danca orijinale döndüm. Ben Knud'la evde kalıyorum. . Danimarka'dan ayrılırken Andersen'i de geride bıraktım. bu cümleyi daha günlükleri ilk kez okurken ilginç bulmuş. kaba sözleri nazikçe anlatma sanatıyla ilgilenmek olduğunu söyledi. yakında izin vereceğim. Andersen anlatırdım ama. her şeyi yeniden değiştirir. Bu durumda yola devam edip adı hemen hemen her sayfada görülen. Ondan daha büyük olduğumu söyledim. Oysa. 19351944 kitabını yayımlayabilir miydik? Bir adım atmadan önce düşünecek kadar zamanım vardı.Anlamadığım bir bölüm var. Mogens yalnız gitmek istiyor. Evde bir konuğu varken midesinde kasılmalar duyduğundan belli belirsiz homurdanıyor." . Bunu Gordon'un da anladığını sanmıyorum. Âdet. Asta'nın den rfde blomst deyiminin Đngilizcede karşılığı yok. Kanıtı ilk defterin ilk bölümlerindeydi." . Asta'nın yazdıklarını "evdeki ziyaretçi" olarak çevirmiş olabilir. bunun kelime anlamı "kırmızı çiçek'tir. çünkü Đngilizce'nin bu konuda Danca'dan çok daha zengin olmasına rağmen. Barış ve Savaş. . Asta birçok konuda dürüst olmuş olabilir ama âdet konusunda değil. . Đçgüdüsünün kaynağı bu cümleydi. Önce benden bu bölümü yayımlandığı biçimiyle okumamı istedi: "Hansine Mogens'i iki sokak ötede. bu kelime kelime çevrilir ve hiçbir zorluk çıkmazdı. Eskiden oğlanlara H. bunun ne anlama geldiğini anlayacaktı. Paul kanıtını kısa zamanda buldu. ama bütün günlüklerde de anlamadığım böyle bölümler var. Danimarkalıların Đngilizler gibi zengin bir üslubu yoktur. . Gordon'un soyağacında Asta ve Rasmus'un en büyük kızları olarak gösterilen kadının aslında tamamen farklı bir kökten geldiğini bile bile. güldü. katı terbiye kurallarının son kalesidir. dedim. O nazik anlatımla ilgilendiğinden. Kadın psikolojisinde uzman olmadığı açık Gordon bile. onu kucağıma alıp masal anlatıyorum. 28 temmuzda. Eğer Asta hun har det maanedhge (âdet ağrısı çekiyor) ya da hun har sit skidt (o kirli) demiş olsaydı. ama henüz değil. Margrethe Cooper. Günlük yayıncılarının satmayı umdukları yirmi bin ciltten her birine açıklayıcı bir sayfa eklemek için daha önümüzde birkaç hafta vardı.Swanny biliyor olmalıydı.öteye gidemediği sürece gerçeğin açıklanmaması işin doğrusuydu. Đkiniz de çok gençsiniz. çok daha az beklemem gerekti. belki de bunun yaş konusu değil. dedim.
büyükanneme. Dizide silik biri olarak gösterilen George Ironsmith. Đngiltere'ye bu yüzden dönemiyordu. ama bazıları nereden gelirse gelsin. sahne ışığında olmak istiyor. demek büyükdeden için ölümünden sonra şöhret istiyorsun.Peki dedi. çok daha özel bir nedeni daha vardı. Lisa dizide danışman olarak görev alır -almaması şimdiki kininin ve nefretinin başlıca nedeniydi. diye düşündüm" Yargıç böyle söyledi. Konuştukça gözlerinin parıltısı söndü."Uzun çabalarımızın artık sonuna yaklaştığınızı söylemekten ve sizi kutlayabilmekten çok mutluyum. çok güzel de elinde George Ironsmith'in Lizzie'nin gırtlağını kestiğinin kanıtı var mı? Vardı. oysa söyledikleri bundan çok uzaktı. büyükdedesinin hakkının iade edilmesini.Ailemizde onun. Miles da yanımızdaydı. Lisa'nın iddiaları karşısında. "O talihsiz kadının öldürülmüş olduğu konusunda en ufak bir kuşku yok. Ama söylemedi. bütün bunlar bir yıl önce olsaydı.Cary de bir cinayetin üzerindeki esrar perdesini." Sanki bu cinayeti işleyene karşı bir yakınlık duyuyor gibi.Cary'nin de dediği gibi. uçları hafifçe yukarı kalkık gözleri doğruydu. büyükdedeninki de yeterince kötü. sizce de öyle değil mi? Bu kez Cary'nin dairesindeydik. söylediklerinden herhangi birine inanmakta güçlük çekiyordum. Çok değişik bir biçimde öldürüldü. belirli bir noktaya bakmaya başladı. Bunları Mockridge'in duruşma kayıtlarından aldım. Kin ve öfkenin başka. ne kadar uzak olursa olsun. Babanın böyle bir role layık görülmesi korkunçtur. dedi. . değerli Jüri Üyeleri. Bunun sizler için bir ödül olduğunu söyleyemem ama belki de Đngiliz Ceza mahkemeleri kayıtlarında uzun yıllardır görülen en önemli davalardan birinde görevli olduğunuzu duymaktan memnun olursunuz. on altısına . birini öldürdüğüne inanılır. Karısı da biliyordu. büyükbabanınki rahatsızlık verici. solgun burnu biraz büyükçe. onun dışında sükûnetini izlerken. Lisa Waring'in çabası buydu. Evet. uzakta. üne kavuşmasını istiyordu. Aslında şaşırtıcı. sadece erkek kesimli düz siyah saçları. Eğer ona inanılabilirse. Miles'ın bu durumda. Bunu ailede herkes bilir. Sürekli hareket etmelerine karşın ifadesiz gözlerini. cinayetten yaklaşık yüz yıl sonra kaldırmış olmanın mutluluğunu yaşardı. . Cary'nin verdiği metinleri okuyup ev ödevine çalışmıştı. saçmalığı kesinlikle ciddi bir şey olarak göstermeye çalıştığı psikolojik davranış bozukluğu örneklerinden izliyormuşum izlenimine kapıldım. Lisa'nın yürek biçimindeki yüzü.Diyecektim ki. Ironsmith bunu kızına. Yargıç Edmondson'un konuşmasını neredeyse ezbere okudu. Lisa'ya göre Lizzie Roper'ın katiliydi. adı ne olursa olsun. Birinin mantıksızı mantıklı. . . bütün bunlar çok iyi. Hakaret etmeye gerek yok dedi Lisa. her şey ne kadar da değişik olurdu. Devam ediyor.Đçimizden pek azı. O zaman Lisa Waring'i ve Lisa'nın geçmişle ilgili açıklamalarını ne büyük heyecan ve mutlulukla karşılardı. Anlatacakları kanıtlanabilir olmalıydı. başkalarının hakaret olarak alacağı şeylerin Lisa'ya övgü gibi geleceğini düşündüğünden emindim. atalarınızdan birinin muhtemel bir katil olmasından hoşlanır. Bir insanı kısa sürede öldürmeyi iyi bilen biri tarafından öldürüldüğü de belli.
bir sürü de önemsiz yazı. Ironsmith karısına ertesi gün. onların 1933'te doğan en küçük çocukları Spencer Waring. hatta Hackney'de olduğunu gösteriyordu. söyleyecek bir şey bulamadık. havanın oradakinden daha sıcak olduğu hakkında bir satır ve tepede. Bunlar Lisa'nın annesi ve babasıydı"Aile inancı" Ironsmith'in birisini öldürdüğünü kanıtlamakta yeterli olamazdı. ama Lisa içlerinin önemli bir şey olmadığım söyledi. George Ironsmith otuz dört yaşındaydı.girdiği gün anlattı. rahata kavuşması için kadının öldüğünü bilmesi gerekiyordu. ama Ironsmith'in gönderdiği kart üzerindeki fotoğraf. çoğu nişanlılık dönemine ait mektuplar. Sadece büyükdedesi ile büyükninesi arasındaki mektuplar. Lisa. "Önemsiz kağıtlar" Mary Schaffer'ın doğum belgesini içeriyordu. yaptığı çizimin Gordon'un Westerby araştırmasıyla uzaktan yakından bir ilgisi yoktu. George Ironsmith'ten gelenleri göstermişti. Ölmeden çok kısa zaman önceydi. Lisa yine de açıkladı. Ironsmith 1904'te Mary Schaffer adlı bir kadınla evlenmişti. Kartta bunun dışında "Sevgili Mary". Cary belgelerin geri kalanını sordu. kuzenlerimin de yayımlamaya çalıştığı mektuplar kadar kuru ve sıkıcıydı.Bu işaretin anlamı ne? diye sordu Cary. dedi Lisa üzgün sesiyle. Cary'nin video bandını izledikten sonra babasıyla temasa geçmiş. meslek olarak da "gezginci tüccar" olduğu belirtilmişti. tek bir çocukları oldu. ama tabiî George Ironsmith'inkiler yoktu. Mary olarak adlandırılan kızları aynı yıl doğdu. yere oturup bağdaş kurdu. bir artı işareti üzerine çizilmiş çarpı gibi ilginç bir işaret vardı. zavallı Mogens'in Fransa'dan gönderdiği. . yani 29 temmuz pazar günü eve dönmeye hazırlandığını yazıyordu. Büyüknineme Lizzie'yi öldürdüğünü anlatmak. Londra'ya gelen turistler yakınlarına genellikle Buckingham Sarayı ya da parlamento binasının resimlerini gönderir. kendi annesinin George ve Mary'nin birbirlerine ne kadar bağlı bir çift olduğunu söylediğini hatırlıyordu. bir koltukta oturmak rahatsız ya da alışılmadık bir şeymiş gibi sırtını ovuşturdu. Yine de bakmakta bir sakınca olmadığını söyledi Cary hemen kâğıtlara göz atmaya koyuldu. Ironsmith karısına tapıyordu. nereden geldiğimi öğrenirdim. Lisa'nın babası. 1959'da Betty Wong Feldman'la evlendi. ama bu onu öldürdüğünü kanıtlamazdı. bir iki dakika göz attım. Hackney'nin tek görülmeye değer yeri olan Victoria Park Gölünün bir sepyasıydı. Bizlere verdi. Lisa ayağa kalktı. O kadar gülünçtü ki. babası da ona kendi annesinden kalan bir yığın belge göndermişti. Kartın bir diğer ilginç yanı da üzerindeki resimdi. onun için her şeyi yapmaya hazırdı. Kartta 'Londra' dışında başka adres yoktu. Bu kart Lizzie'nin öldürüldüğü sırada Ironsmith'in Londra'da. Şubat 1904'te Chicago'da verilmiş evlilik cüzdanı. adresin de üstünde. ama damgada 28 temmuz tarihi okunuyordu. Mary Schaffer'ı otuz sekiz yaşında bir dul olarak gösteriyordu. Basit bir soyağacı hazırlamış. Birbirlerine gönderdikleri. Lisa haklıydı. Benim görebildiğim kadarıyla en önemlisi 1905 yılında Ironsmith'in Đngiltere'den karısına gönderdiği kartpostaldı. Mary Ironsmith 1922'de Clarence Waring'le evlendi. .O belgeyi bulabilsem. o belgeler bize Mary Schaffer'ın birinci . Mary Schaffer Ironsmith bir rakibe olarak gördüğü kadını kıskanıyor.
Yargıcın söylediklerini hatırlıyorsunuz. karısını mutlu etmek için.Bunu babam buldu. Đşte bu kadar. Peki. . yumruklarını duvarlara vurdu. Hepimiz yılların sarartıp soldurduğu belgeye baktık. neden? diye sordu zavallı Cary. vejetaryenim. değil mi? Şimdi bildiklerinizi biliyor olsaydınız. 1885'ten sonra yedi yıl boyunca Carlisle'da bir kasap ve mezbahacının yanında çırak olarak çalışmıştı. . . Son iki kelimeyi söylerken Cary'ye bakıp tatsız tatsız sırıttı. . Gözlerini sımsıkı kapadı. dedi Lisa. . .kocasıyla on beş yıl evli kaldığı ve çocuk doğurmadan boşandığı dışında bir şey göstermiyordu. dedi Lisa yerde Buda gibi otururken. biliyorsun.Aşk uğruna.Ne yapacağım? . George Ironsmith'in hizmet sözleşmelerinden birinin kopyasında gizliydi. işinize yararsa. biraz araştırma. Lisa gittikten sonra Cary krize girdi. Lizzie'den sonsuza dek kurtulmak için. Aslında inanıyorsunuz ya. dedim. bilmemesi mümkün mü? Yıllar boyu o zavallı inekleri ve koyunları boğazladı. Bomba mektuplarda değil. dedi Lisa. Ben. Amerika'ya gittiği gemiyi de biliyorum. Bunu söylemek kolay. dedi Lisa soğukça.Peki ama. Đngiltere'den Plymouth'tan kalkıp.O zamanlar katiller asılıyordu. o filmi hiç yapmazdınız. sadece adını duyduğu bir kadını öldürmek için? .Hayatını bunun için tehlikeye atar mıydı? Karısının hiç görmediği. şimdi ne yapacaksınız? . parmaklarını saçlarında gezdirdi. . . Büyüknineme tutkuyla bağlıydı. güldü. Aşağıdaki pub'a gittik. Uludu. ama gerçekten girdi. Lisa. . deli gözlerle Miles'a baktı ve yeniden sigaraya başlayacağını söyledi.Oh. Büyük bir içkiye ve en az yirmi sigaraya ihtiyacı vardı. yolcu listelerinin hâlâ bulunabileceğini söyledi. kâğıdın üzerimizde yarattığı etkiden memnun. Şimdiki gibi bir yıl toplum hizmetine gönderilmiyorlardı.Yani bana inanmıyorsunuz. bizi izliyordu.Size söyledim. ben seni ararım.Teması kaybetmemeliyiz. . hiç merak etme. "Bir insanı kısa sürede öldürmeyi iyi bilen biri tarafından öldürüldüğü de belli. Đnsanlar aşk için böyle şeyler yapar. galiba Boston'a uğradıktan sonra New York'a giden Lusitania ile. Önce gemi. Belgeye göre Ironsmith. Daha önce hiç görmedim. diye söz verdi Cary." Tabiî biliyordu. Miles.Bir şeye girişmeden önce.
Gerçek teoriyi doğrulamayabilir. Ironsmith böylesi gemilerde yolculuk etmiş olamazdı. Lucania. Anlaşılan Spencer Waring yanlış hatırlıyordu. Anlaşılan deniz faciaları tarihinde en az Titanic kadar ünlü olan geminin adını hatırlıyordu. Arabia. Lisa Waring'in -daha doğrusu Spencer Waring'in. Bunu sadece Lisa'nın korkusundan. "Roper"ın yayınlanmasıyla halka yanlış bir hikâye anlatmış olmaktan bir haz duymayacağı kesindi. ama o zaman teori feda edilir ve her bir olasılık birbiri ardına kontrolden geçirilir. bir sonraki projesi için çalışmaya başlamak istiyordu. Liverpool'dan New York'a da 29 temmuzda dönmüştü. Oysa bu kez Cary bilmek istemiyordu. gidiş dönüş bileti 75 ile 110 dolar arasında olmalıydı. Servia. Amerika'dan gelirken yalnızdı. Umbria ve Etruria. "Đkinci sınıf' diye düşünüyordu. nasıl çıkaracağımızı biliriz. Cephalonia. Etruria ya da Umbria'ya binmiş olması gerekirdi. Her ikimiz de bırakın iki yılı. Catalonia. karısına dönmek için bindiği geminin adında yanlışlık olduğuydu. bilmeye kesinlikle karşıydı. George Ironsmith New York'tan Liverpool'a 15 temmuz 1905 cumartesi günü hareket etmiş. Hibernia.George Ironsmith'in 29 temmuzda Amerika'ya. Cunard Denizcilik Đşletmesi'nin tarifesini eline geçirdi. Bothnia ve Scythia da haftalık Boston seferi yapıyor. Servia ve Gallia'nın iki haftada bir yaptıkları seferlerden birine de katılmış olamazdı. Liverpool'dan kalkan New York Cumartesi Postası Ironsmith için en uygun çözümdü. Karta inanırsak. Amerika'yı Birinci Dünya Savaşı'na girmeye iten. bizi ilgilendirenler de Washington'daki Ulusal Arşiv'deydi. Aurania. büyükdedelerimizin kim olduğunu bulmadan iki gün geçiremezdik. Bulduğumuz ilk şey. Yirmi sekizinci bölüm . Amerika ve Đngiltere arasında mekik dokuyan onlarca büyük gemi vardı. ama dönüşünde yanında biri daha vardı. çoktan bulmuş olurduk. Alman denizaltılarının 1915 yılında Lusiania'yı batırmalarıydı. başlangıçtan beri kabul edilir bir çözüm bulmaya eğitildiği için yapamıyordu. Pavonia. Đngiltere ile Amerika arasındaki denizlerde dolaşan başka hangi gemiler vardı? Cary. cumartesileri de Boston'dan kalkarak Queenstown'a uğruyorlardı.bilgiye ulaştı. Yüzyılın başlangıcında. Aradığımızı nerede bulacağımızı. Cunard'a başvurdu. Liverpool'dan hareket eden gemiler yolcularım şirketin New York'taki North River ya da Doğu Boston'daki New Pier iskelelerinde indiriyordu. Tabiî araştırmaların çoğu bulmak için yapılır. Bunlardan hiçbiri Plymouth'tan kalkmıyordu. yolcu üstelerinin hâlâ saklandığını duyduğunda şaşırdı. Cary'ye göre. ama sonunda istediği -istemek zorunda olduğu. Biraz zaman geçti. Ne var ki bu kayıtlar varış ülkesinde tutuluyordu. Campania.Đkimiz de iflah olmaz araştırmacılarız. onun basına açıklama yapıp dizisini yerin dibine batıracağından endişe ettiği için değil. Cary Plymouth'tan vazgeçmeye karar verdi. Bütün bunları unutmak. perşembeleri Liverpool'dan.
Sadece bir hikâye. Mary Schaffer'la arasındaki mektuplaşmadan. Ama yine de bir senaryo. kaldı ki hangi anne baba küçük kızlarını altı günlük bir deniz yolculuğunda tanımadıkları genç bir adama emanet eder ki? Her ikimizin de düşündüğü. Adam evliydi ama çocukları yoktu.Hikâye olduğunu ben de biliyorum. büyükdedesinin Lizzie'yi öldürdüğünü Cary'nin de kabul etmesiydi. Đlginç bir hikâye. Lucania'nın yolcu listesi 29 temmuz 1905 cumartesi günkü seferinde. ikinci sınıf yolcuları arasında George Ironsmith ve yarım ücret ödediğine göre iki ila on iki yaşları arasında olması gereken Mary Ironsmith'in de bulunduğunu gösteriyordu. metresini öldürüp çocuğu eve getirdi. onu evlat edineceklerdi. Anlaşılan kabahat karısındaydı. 1905'te de Đngiltere'de . Cary'nin bu sorulan sorduğu Lisa çocuğun kim olduğunu bilmediğini. Hem Asta nereden düşündü bilmem. Cary bu kadarını da mı göremiyordu? . "Kuzinim Sigrid. 18 aralık 1913'tü. giyotinleri yazmıyor muydu? . Onun tek istediği.Bu. karısının ilk evliliğinden bir çocuğu olmadığını açıkça belli ediyordu. söylenti. yaşadığı sokağın bir arkasındakinde oturan bir adamın bir kadını öldürmek suçundan ölüme mahkûm edildiğini anlatmıştı. hatta fısıltı duymamıştı. dedim. 1904 şubatında evlenene kadar bekâr gözüküyordu. Asta'nın ünlü öykülerinden biriydi. çünkü adamın kuzeyde. çocuğu neden Mary Ironsmith olarak adlandırdığını açıklamaz. Asta'nın on yıl ya da daha önce bir başkasından duyduğu bir şeyi hatırlamaktan başka bir şey yaptığını iddia etmiyorum. Olumlu bir Roper ipucu yakalamak umuduyla günlüklerin ilk cildini yeniden okuyordu. mutlaka bir çocuk sahibi olmak istiyorlardı. bu konuda bir çocuktan söz edildiğini hiç duymadığını söyledi. 1900'de mi ne Đsveç'te oldu. Metresi çocuğu adama vermeyi kabul etmedi karısından boşanıp onunla evlenmesini istiyordu. bunun kanıtı yoktu. Asıl konudan uzaklaştığımızı düşünüyor. diye cevap verdi Cary.Çok zaman önceydi. Bana anlatmak için telefon etti. Sollentuna'da oturan metresi bir çocuk doğurmuştu. Ironsmith'in bir çocuğu varsa. Stockholm'de. Waring ailesinden kimse evlilikten önce karısının bir çocuk doğurduğu hakkında bir dedikodu. Muhtemelen çocuk Ironsmith'e Amerika'ya götürmek üzere emanet edilmiş birisiydi." . öyle değil mi? Gerçek bir olay. Oysa adam karısını seviyordu. imkânsız bularak aklımızdan uzaklaştırmaya çalıştığı düşünceyi söyleyen yine Cary oldu. Tarih Roper Davası'ndan yıllar sonra. sabırsızlanıyordu. Sonunda bulduğu bir açıklamaya da kanıt değil.
Herhalde iki yaşında gösteriyordu. Acaba Lizzie. Swanny Kjær olmak için çok büyüktü. Ironsmith onun için hiç bilet parası ödemeyecekti. Paul ve benim konuşarak yarattığımız senaryoya göre Ironsmith Lizzie'ye gitmiş. sevileceğine. Đki yaşından büyük olmasa. özellikle de Edith'in istendiğine. ama çocuk istediğini bildiği bir kadınla evliydi. cesetler bir haftadan önce bulunmadı. Gerçekten ayrılmaya karar vermiş olsalar. hatta para önerdiğini. ama boşanmayı düşünmüyorlardı ki. Miles nasıl olup da Roper ve oğlunun Cambridge'e yalnız gittiğini. Çok büyüktü. eğer Cambridge'e gelecekse. yürüyebilen bir çocuktu. Roper'ın kızın kendinden olmadığını başkasından öğrenmesinden korkarak. Lizzie'nin cesedinin ne zaman bulunacağını kestiremezdi. dedi Cary.Yani sence kıza bilet almasa sorularla karşılaşacak ve iki yaşından küçük olduğunu kanıtlamak zorunda mı kalacaktı? . Maria Hyde'ın yanında kalacaktı." 1910 yılında Crippen'in telsiz aracılığıyla denizdeyken yakalanan ilk katil olduğunu bir yerlerde okumamış mıydım? Ironsmith ondan beş yıl önce yakalanmak istememiş anlaşılan. Maria Hyde'ın öldüğünü de bilmiyordu. Ironsmith. kendi yanındakinden çok daha güzel bir . kocasını kaybetme tehlikesiyle karşılaşacaktı. Miles'a göre karısına. Kendi aramızda. Çocuğu olmayacağını. dedi Cary. Bir de şöyle bak: bir sürü soru sorulmasını önlemek istemiş olabilir. Cary ve Miles. Ah. George Ironsmith'in yanında Lucania'ya binen çocuğun Edith Roper olamayacağını söyledim. Üstelik kocası oğlunu da yanına almış. Anlaşılan Lizzie'nin bir haftalık gecikmesinin nedeni. kocasına durumu itiraf etmiş miydi? Açıklamayı kendi yaparak daha kötü sonuçlardan kaçınmaya çalışmış mıydı? Miles Lizzie'nin kararsız olduğunu düşünüyordu. bu arada Edith'e uygun bir ev bulmak ya da annesini razı etmeye çalışmaktı. büyük ihtimalle de Chicago trenine binmişti bile. Talihi yaver gitti. iyi bakılacağına. O zamana kadar New York'a varmış.Dahası da var. Roper'ın. kendi çocuğu Edith'i ona vermesini istemişti.tekrarlanmaması için bir neden yok. O günlerde "suçlu taraf' olarak görülecek bir kadına nafaka bağlanması söz konusu değildi. . onları bırakarak Cambridge'e taşınmıştı. Ne de olsa çocuğunu büyütmekte inat etse. şimdi de onun Mary Ironsmith olmak için çok küçük olduğunu söylüyorsun. bunu ancak terk edilmiş. Lizzie'nin çocuğunu sevdiğini söyledi Cary. gemide Marconi Telsiz Telgrafı da vardı. kızını istediğini. Edith. karadan yüzlerce mil uzakta olsalar da yolcuların mesajları kıyıya iletilmektedir. Cary Đngiltere'ye sadece Edith'i almak için geldiğini. olamaz mı? Edith büyümüş. Lizzie'nin geride kalmayı nasıl kabullendiğini hiç anlamadığını söylüyordu. . onu terk etmeyi düşünmüş olamazdı. geçinecek imkânı olmayan kadın olma tehlikesi karşısında düşünmüştü. On dört aylık bir çocukla yolculuk ettiğinden şüphelenilmesini bile istemiyordu. karısını bir hafta sonraki cumartesi günü beklediği belliydi. En iyisi Roper'i Cambridge'de buluşarak hiç olmazsa dışa karşı saygınlığa korumaktı. yalnız olması gerektiğini de söylemişti. Ne yazıldığını sana okuyayım: "Bu şekilde dünyanın haberleri ve hava durumu raporları Atlantik'i kat eden gemilere dağıtılmakta. bu hareket anlaşılırdı. Gemi kayıtlarına göre. isteği reddedilince de tehdide başvurduğunu sandığını söyledi.Edith.
Edith'in kaçırıldığını. Büyükdedesinin hakkının teslim edilmesini. Mutfak çekmecesinden aldığı bıçakla Lizzie'yi korkutmak mı istemişti. kim bilir? Belki de Ironsmith böyle bir öykü duymuş. Ertesi sabah Devon Villa'ya geri döndü. Cary ve ben senaryo yazmak. Ironsmith'le. Belki de böyle hikâyeler. Roper'dan nefret etmekte. Eskiden. daha sonra iki yaşından büyük. Lizzie hiçbir şey duymadı. sonunda . Cary'nin söyledikleri üzerinde düşündük. fantezi kurmak. 27 temmuz perşembe akşamı. Amerika'ya götürülmek üzere Liverpool yolunda olduğunu söylemesi işten bile değildi. belki de yüksek dozda hidrobromid almış annesini uyandırma çabalarından yorgun düşmüştü. çocuğu getireceğini de bildirmiştir. Lizzie. Ironsmith'in onu tekrar kandırmaya çalışmış olması kesindir. kadının uyandıktan sonra polise gitmesi. Babasıyla telefonda uzunca bir süre konuştu. neden Edith'i alıp gitmekle yetinmedi? Ne de olsa Edith. Hackney'de aldığı ve üzerine özel bir işaret koyduğu kartpostalı karısına göndererek çocukla birlikte geldiğini bildirdi. 29 temmuz için SS Lucania'da yer ayırtmıştır. Cinayetten önceki bir hafta boyunca olardan kimse bilmiyordu. evlilik bağıyla bağlı Roper ve Lizzie'nin meşru çocukları olarak görülüyordu. Roper'ın gidişinden sonra Devon Villa'ya gelerek kızını alması konusunda anlaşmışlardı. kendisi de Hackney'de annesiyle oturacaktı. dedi Paul. gerçek bir kasap olarak tanınmasını istiyordu. oğlunu da sevmemektedir. Roper'ın gidişinden önceki salı ya da çarşamba. Karısına. Roper'ın sahneye çıkmasından önce yaşadıkları gibi yaşayacaklar. Liverpool trenine yetişti. tek bir gerçek olaya dayanıp daha sonra başka koşullara uyarlanan öyküler yaygındı. bazen de ger-çekleşiyorlardı belki de.Bütün bunlar çok güzel ama. Böylece yatak örtüsüne sarındı ve Lizzie'nin gırtlağını kesti. kızını Ironsmith'e vermedi. tehdit etmiş de olabilirdi. Bize göre Ironsmith o haftanın her günü Devon Villaya gelmiş. Edith'i vermeyecek. . Ironsmith iki gün sonrası. metresinden olma çocuğunu karısına vermek isteyen. Lizzie'yle tartışmış. on iki yaşından küçük bir çocuk için Amerika'ya bir gidiş bileti aldı. Lizzie'yi hayatta bıraksa. daha sonra gerçekleştirmişti. küçük kızıdır. ama son anda vazgeçtiğini bir düşünün. geçineceklerdi. Ironsmith. metresini öldürüp giyotinden kurtulan adamın öyküsünü düşünmekten alamıyordum. evin kiracısı olduğu dönemden kalma anahtarıyla Devon Villa'ya giren Ironsmith'e kararını değiştirdiğini söylemişti. Vermeyi kabul ettiğini. Hayattaki tek varlığı. Öyleyse. Edith annesinin yatağında uyuyordu. zaten hiç uyanmadı. canlı varlıkları hızla öldürmekte uzman bir mezbahacıydı. 28 temmuz. Edith'i yanına alıp Euston Đstasyonuna gitti. yalan söylemekle suçlandık. para önermiş. kandırmaya çalışmış.hayat yaşayacağına emin olduktan sonra. ne var ki Lizzie geri adım atmayacaktır. Başlangıçta Lisa Waring beklenmeyecek ölçüde köpürdü. Florence Fisher saat onda alışverişe çıkmıştı. Kendimi Asta'nın anlattığı. Lizzie bir ara kızını vermeyi kabul etmişti. babaannesinin Ironsmith'in meşru çocuğu olmadığını öğrenmek ona pek hoş gelmedi. yoksa onu öldürmeyi kafasına koymuş muydu? Maria Hyde ortalıkta görünmüyordu. cuma günüydü. O geceyi Liverpool'da geçirdikten sonra ertesi gün Lucania'ya bindiler.
Lisa'nın değeri ölçülemezdi. onun onuruna düzenlenen partide Lisa hamile olduğunu açıkladı. böyle bir leke Edith'in bilinen en önemli iziydi Lisa babaannesini iyi tanımıyordu. Roper'ın beraat edeceği. Lisa ertesi sabah Los Angeles'a uçtu. Bundan sonra yeni bir gerçek çıkmayacaktı. New Jersey'li biriyle evlenmiş ve tüm evliliğini Cape May adlı şirin bir kıyı kasabasında geçirmişti. evlenmesi ve Cape May'deki yılları izledi. Lisa Waring'i danışman olarak görevlendirdiler. Ironsmith'in gerçek katil olarak gösterileceği yarı belgesel bir dizi hazırlamak arzusundaydı. Zaten onun asıl istediği de buydu. Miles'ın da Lisa'yla birlikte gittiğini anlaması birkaç saatini aldı. Cevaplar ellerindeydi ve bana anlattığına göre. endişeleri sona ermişti. "Roper"dan. böyle bir belgenin hiç görülmediğini. 1970'te. Roper planlandığı gibi yayınlandı. herhangi bir sorun çıktığında. Çünkü aynen Lizzie gibi o da fotoğraf çektirmek için hafifçe sağ yanını dönmüştü. ama Spencer Waring annesinin yüzünde böyle bir lekeyi hatırladığını. Bütün bu konu onu heyecanlandırıyordu. Aradaki tek fark. Cary bundan fazla hoşlanmadı. Bu yapım Cary'ye "Roper"dan çok daha fazla keyif verdi. yardımcısını kaybetmek üzere olduğunun farkındaydı. Edith'in gerçek kimliğini kanıtlamak iddiasında olmadığı için. Lisa daha yedi yaşındayken ölmüştü. Bu fotoğrafta Mary Waring'in yüzünün sol tarafını görmek mümkün değildi. Spencer Waring'in Lisa'ya gönderdiği birçok fotoğraf arasında biri özellikle önemliydi. Cary yapımı konusunda hâlâ endişeliydi. George Ironsmith'in Lizzie Roper'ı öldürdüğü tam olarak kanıtlanamasa bile Edith bulunmuştu. yine de üzüntüsünü belli etmemeye çalıştı. 1922 yılında çekilmiş fotoğrafta gelinlikle görülen Mary Waring kolaylıkla 1898'de gelinlikli Lizzie Roper olabilirdi. Diğer fotoğrafların hiçbirinde. özellikle Edith'in merdivenleri tırmanışı ve tepede gözden kayboluşu gibi bazı sahneler kullanıldı. Ne de olsa. kadın öldükten sonra kalan eşya arasında böyle bir kâğıda rastlanmadığını öğrendi. Roper'ın yapılışı ve Waring açıklamaları konusunda bir belgesel hazırlıklarına başlamışlardı bile. özellikle Lisa'nın babasının iki kardeşiyle birlikte hayatta olduğu bir dönemde. Lisa çözümü bulmakta gecikmiyordu. Bunu Edith'in hayatının canlandırılması. modaydı. Daha ilk bölüm gösterilirken Cary ve Miles. Cary bundan memnun olmadı. Çekimin son günü aynı zamanda Lisa'nın yirmi yedinci doğum günüydü. onun bu lekeden kurtulmak için her gün özel bir makyaj yaptığını söyledi. Dizi bir çözüm önermediği. Bilindiği kadarıyla Lizzie'nin sol göz altındaki elmacık kemiğinde bir leke yoktu. Cary bundan sonraki yapımları için onu yardımcı olarak görevlendirmekte kararlıydı. Mary Ironsmith Waring çocukluğunu Chicago'da geçirmiş. Paniğin büyük kısmı geçmiş olmasına rağmen.babasından babaannesinin doğum kâğıdı olmadığını. Cary onu geçirmek için havaalanına gitmedi. Mary Waring'in yüzünde bir iz yoktu. . Ironsmith'in ölümü. Amerika sahnelerini çekmek için oraya gittiler. yeni ailesi. Sonunda gösterime sunulan "Roper"ın tamamlandığı sırada Lisa'nın sahneye çıkması ve Edith'in kim olduğunu açıklamasıydı.
Cary ve ben. postadan gelen büyük zarfları açtığım öğleden sonrası için ayırdım. Bütün bunlar çok zaman önce olmuştu. Kitap şömizindeki fotoğrafa. olaylar ya kâğıda dökülmemişti ya da yazıldıkları kâğıtlar kayıptı. birer küçük kız evlat edindik. O kendi kızının gerçek kimliğini öğrenmiş. Yazdığı asıl şey. Harry Amca'nın kızı bana Asta'nın son dönemlerde babasına yazdığı. farkındayım. kendi kızımı sevdim. Paketi gelir gelmez açmadım. Yirmi dokuzuncu bölüm 1991. artık çok geçti. Üç hafta kadar önceydi. Pek tatmin edici bir son değil. bu arada da sevgilisini kaybetmişti. o tanıdık güçlü ve güzel kuzeyli yüze baktığımda. çocuksuz iki kadın. Söyleyebileceğim tek şey.Swanny'nin gerçek anne ve babası konusunda Paul'ün bana Gordon'un teorisindeki yanlışları göstermesinden sonra. ben daha çok küçükken. Swanny'nin ikinci dereceden bir kuzeni. uzak olasılık da olsa Swanny'nin olabileceğini düşündüğümüz insanın. Swanny konusunda işe yaramadı. Edith Roper'ı bulmamıza yardımcı olan fotoğraflar. Evi aradım. gerçeği bulabilme düşüncemden vazgeçmiştim. Ben. Asta'nın onun babasına gönderdiği mektupları iade etti. Ya da yıllarca Swanny'yi kızkardeşi sanan annemi. Bütün bu mektuplardan hiçbirinde Swanny'nin Asta'nın kızı olmadığı şeklinde yorumlanabilecek tek bir söz yoktu. yayımlanan son günlükler için seçtiğim ve Küçük Denizkızının yanında çekilenin yerini alacak resme. Çok önceden. bebek Swanny'nin gerçekte kim olduğunu öğrenme iddiasını bir kenara bıraktım. her kitabı açıp sayfalarının arasına baktım. büyükbabam Rasmus. bazen daha önceden tanıdığım birini gördüğümü düşlüyorum. Swanny olmadığını öğrenmemizdi. günlükleri tekrar okuyarak küçük de olsa bir ipucu. bir ima peşine düştüm. Günlükler yayımlanmaya başladığında. Belki de gördüğüm. onun da Robert Browning'inkilere benzettiği aşk mektuplarını verdi. . Aranacak başka neresi vardı? Asta yıllar boyunca çok az mektup yazmıştı. Sayfalar Kopenhag'dan bir paket içinde geldi. Bilmiyorum. milyonlarca kelimelik romanı ya da günlükleriydi.
hatta bir okul gezisinde tutulan notları alıyordum. uzun yıllar üniversitede hocalık yaptı. Dünyanın hemen her yerinden geliyorlardı. mektuplarla birlikte pul göndermiş olmalarını da istemiyor değildim. Asta konusunda bir dosya dolabı gibi düzenli olan kız. Böyle olduğunu duydum. mülakat isteklerinin. romans yazarlarının aşk konulan. Sayfaları size iade ederken ilginç bulacağınızı umuyorum- . tarih de iki hafta öncesini gösteriyordu. Tabiî ben de herkes gibi o ünlü günlükleri okudum! Hemen bu sayfaların 'Astas Bog'a ait olduklarını anladım. Sandra'dan sonraki sekreterim. günlüklerini. büyük bir bölümü de Đngilizce bile değildi. Günlüklerin dördüncü cildinin basılmasıyla. ilginç bir şey buldum. iştahımı kabartacak bir özet. Westerby'ye de söz etti. "Yine böyle bir şey olmalı" diye düşündüm. Size annem Aase Jfrgensen'in geçen kasımda öldüğünü bildirmek zorunda olduğum için üzgünüm. çünkü bir bölümü ayrı bir kutuya konmuştu. dünyanın öteki ucundaki nişanlısıyla evlenmek üzere işten ayrılmıştı. ama bunların orijinal olduklarını ve sizin için tarihî değer taşıdıklarını düşünerek size göndermeye karar verdim. Bildiğiniz gibi annem bir deniz tarihçisiydi. Kjær. Pakete el atmadan önce beş kutu ve iki büyük zarf açtım Paketin içindekilerin ne olduğunu hemen anlamadım. elyazmalarını. Gyldendal tarafından gönderilen kalın zarfı gördüğümde. Adres Kopenhag'ın bir bölgesini. konuşmaların yoğunlaşacağını. Yeni kitabın gelen mektupları bu denli artıracağını. Annemin kâğıtlarını karıştırırken. Annem 1963 yılında Đngiltere'yi ziyareti sırasında. Mektup Đngilizce'ydi. Elinizde kopyaların bulunduğunu biliyorum. Geriye kalanları geldikleri yere gönderirken. ilk günlerdeki ilgiden sonra Asta'ya olan ilginin sakinleşeceğini sanıyordum. seyahat kitabı yazarlarının da 1852'de Zambezi'ye tırmanan bir büyükbabanın anılarını aldığı doğru olabilir. Bu sayfaların onun eline nasıl geçtiğini araştırdım ve sonunda Georg Stage'den söz edildiği için Mrs. Dedektif öyküsü yazarlarının mektupla senaryo taslakları. Asta Westerby tarafından gönderilmiş olduğu kanısına vardım. anneniz de anneme kendi elindeki bilgileri gönderdi. Gelenlerden yüzde birini yayıncıma gönderiyordum. iyi eğitim almış bir Danimarkalının Đngilizcesi. Danimarka denizcilik tarihi konusunda yazdığı kitabı hazırlamaktaydı. sadece günlükleri iyi tanıyan birinin cevaplandırabileceği mektuplarla ilgilenmek zorunda bırakıyordu. Danimarka'dan. "Sevgili Mrs. yukarıda sözünü ettiğim kaza hakkında bilgi toplamakta olduğunu sanıyorum.Swanny'nin rolünü üstlenip günlüklerin yayıncılığına soyunduğumda. Belki de birkaç sayfalık bir örnek. bunun tam günlük bir iş olacağının farkında değildim. Ben de düzenli olarak başka insanların anılarını. Bulduğum ara çözüm beni hâlâ günde on-on iki istek cevaplandırmak. Onu uzun zaman önce tanıdığınızı. evinize konuk ettiğinizi biliyorum. Mektubu yazan hem Swanny'nin öldüğünden hem de Danca bildiğinden habersizdi. gazetelerin akla gelebilecek her konuda yorum yapmamı arzu edeceklerini düşünmemiştim. Anlaşılan bu konudan Mrs. Yeni bir yardımcı yetiştirmek ya da işi kendim yapmak durumundaydım. Kutunun üzerinde bir mektup ve yayıncının alışılmış not kâğıdı vardı.
Doğumdan önceki son günlerde fazla hareket etmezler. Hiçbirimizin aklına sayfaları Asta'nın koparmış olabileceği gelmedi. Swanny'nin Aase Jörgensen onuruna verdiği öğle yemeği davetinde Asta'yı profesörün ilgisini çekebilecek bir şeyleri olduğunu söyler. Đngilizce'ye çevirdi ve yüksek sesle okudu: "Bebek bugün pek hareket etmedi.. elindekiler sadece ölü kâğıttı. 27 temmuz tarihli notlar sanki ". Ama yine de tam Asta'ya göre bir davranıştı. Günlük sayfaları çoktan katlanmış. Aase Jorgensen'in çantasına girmişti. Royal Copenhagen porselenlerine bakarken bulmuştu. Sayfaları kocama verdim. bir bilim adamı özeniyle korunmuşlar. Ne işine yarayacaklardı ki? Ne önemi vardı? Önemli olan tek şey yazmaktı. tam da düşündüğü gibi. hâlâ sancım yok. işte bunlar da Frederikke Teyze'nin mektubu hakkındaki yorumları. 12 ağustos tarihli notlar da eksikti. dışarıya. Yıllar boyu o sayfaları aramış. Đlk sayfanın tepesindeki tarih Swanny'nin doğum gününden.. Aradığı sayfalan bulmuş. Đşte burada. Ama daha önce dört cümle daha vardı. sokağa çıkıp oynamaları mümkün. zavallı Swanny'yi her yerde onu boşuna ararken üst kata çıkıp söz konusu günlüğü ararken gözümün önüne getiriyorum. oğlanlar evde. Okullar uzun yaz tatili için kapandı. Bu arada kendimi meşgul etmek için." 29 temmuz 1905 Hâlâ bekliyorum. Büyük hatalar bu kadar kolay yapılıyor. Sayfaların tümü bir plastik dosya içindeydi.Saygılarımla. ataş ya da zımbayla tutturulmamışlardı. korkunç trajediler böyle hatalarla harekete geçiriliyor demek. Tanrıya şükürler olsun ki hava yağmurlu değil. koşuşturup korkunç bir gürültü çıkarıyorlar. çünkü asıl eğlence aşağıdaydı. içimde olanlarda -daha doğrusu olmayanlardan. Kızıma Swanhild adını vereceğim. böylece konuyu hiç olmazsa birkaç ay geciktirdiğimden eminim" ile bitiyor gibiydi. yaprakları koparmıştı. her seferinde onları koparanın Swanny olduğunu düşünmüştük. Babalarına sormak gerektiğini söyledim. temmuz ve ağustos 1905. O ünlü imzasız mektubun geldiği gün. Hatırladığım kadarıyla Swanny Asta ve tarihçiyi yemek odasında. Efsanelerimizden birinde okuduğum bir öyküyü düşünüyorum. içinde Swanhild olan öyküyü. Yukarıda uzun süre kalmış olamaz. Christiane Neergaard" Zarfı titreyen ellerle açtığımı söylemem abartılı olmaz. .başka her şeyi düşünmeye çalışıyorum. Günlük yazarının kendi kayıtlarını tahrip etmesi düşünülemeyecek bir şeydi. Swanny'nin doğum günü olduğu söylenen günden bir sonrasıydı. daha da doğrusu.
onu satın mı alacağı konusunda bir sürü soru sordular. en sevdiğim kuzinim . Bence mucize eseri değil. Mrs. Eskiden sivrisineklere sadece şehir dışında rastlandığını sanırdım. daha kolay olurmuş. bulduğumda da midem bulanmaya başladı. Bunu söylemek tehlikeli değil. Leylekler ve bebekler hakkındaki o saçmalıktan anlatmak yerine. Bu kez kendimi eskisinden o kadar farklı hissediyorum ki. 31 temmuz 1905 Hansine sancılar başladığında bebeği çevirebileceğini söylüyor. karnımdakinin kız olduğundan eminim. bütün vücudumun çürük içinde kalması. bebek konusunu unuttular. Tabiî uyuyamadım. sonuç. Đngiliz gemisinin kaptanı. Gibbons'un bu sabah getirdiği bir torba dolusu sigara kutusunu verdiğimde. Doktor istemiyorum. Ama sonra buldum. Danimarka Deniz Mahkemesi'ne tanık olarak ifade verirken ağladığı söyleniyor. bundan eminim. Gibbons sabahtan akşama kadar sigara içiyor olmalı! Ortalık sivrisinek kaynıyor. Kızlarda iş yokmuş. oynayabileceği bir erkek istediğini söyledi. Yanlışın ne olduğunu biliyorum. Hansineye Mogens'in bacaklarını kâfuru ile ovmasını. Frederikke Teyze'den gelen mektubun tamamı. arkadaşı Mrs. Neyse. Gece odaya girip o hayvanların sokması korkusuyla yatağa yatmaktan nefret ediyorum. saat ikide eve döndüğünü duydum. çocukları kurtarmak için elinden geleni yapmış. Hansine'nin zamanı gelince sokağa çıkıp bir bebek getireceğini söyledim. Mogens'in bacakları ısırık içinde.Hansine dün öğleden sonra izin istedi. Öte yandan Đsveç gemisi Irene imdat çağrılarına hemen cevap verip. Bir sevgilisi olabilir mi? Neyse. Bebek biraz yer değiştirdi. Hoist Frederikke Teyze'ye 150 metre ötedeki bir Đngiliz gemisinin hiç yardım etmeksizin geçip gittiğini söylemiş. hâlâ kaburgalarıma dayalı. Oysa gecenin yarısını dışarıda geçirdi. içlerinden elli sekizi kurtuldu. çıkacağı yere yakın. o öküz gibi elleriyle karnıma masaj yaptı. Hansine'ye göre doğum başlayıp bebek hareket edince. New Orleans'ta bir sarı humma salgını varmış. Kaptan Mitchell'in her şeyden sorumlu tutması nedeniyle savunma avukatından tarafsız olmadığı için kınanmış. Mrs. bunlar her yerde. Sonra Knud bir kız değil de. Kendimi değişik hissettiğim için çocuğun kız olduğuna karar verdim. ama Avrupa'daki sivrisinekler farklıymış. başka türlü olamaz. çevremde dolaşmasından kurtulmak için kabul ettim. Gazetelere göre hastaneler sivrisinek ısırığıyla gelenlerle doluymuş. ayakları da aşağıda. olması gerektiği gibi aşağıda değil. kendimi değişik hissetmemin nedeni. sonra da buz gibi suyla silmesini söyledim. Aklımı başka şeyle meşgul etmek için değişik şeyler düşünmeliyim. gemi batarken de bir mucize eseri kurtulduğuyla dolu. denedi. Bebeğin başı. Ben de biraz Đsveçli olduğum için. Mr. Tabiî Hansine'nin bebeği nasıl bulacağı. Bu yaşta onlara bütün o korkunç ayrıntıları anlatmak doğru değil. onlara bir kız kardeşleri olacağını söyledim. oturma odasında oğlanlarla birlikteydim. Mahkeme başkanı ona karşı davranışlarında son derecede acımasızmış. "Şimdi yap" dedim. çocuğun ters durması. Kendi ablasının doğumunda yapmış. biraz hareket etti ama dönmedi. Kaptan Mitchell. biraz daha büyüdükleri zaman çok daha fazlasını öğreneceklerini söyledim. Bunu bir erkeğin yapmasını istemiyorum. Daha birkaç yıl böylesi şeylerden korunmaları gerekir. Holst'un on altı yaşındaki oğlunun Georg Stage'de öğrenci olduğu. kırk kişinin hayatını kurtarmış.
her şeyin sükûnetle yürütüldüğünü söylüyor ama Frederikke Teyze'ye göre Erik aynı fikirde değil. adı da Oluf Thorvaldsen'di. evi çeviriyor. Çok korkunç. Ancona'yla paralel yol aldıklarını. Thorvaldsen'ler Strandvejen'de. bense bekliyorum. Sanırım adresimi Frederikke Teyze'den almış. Peki. Holst'tan aldığım mektupta. Çocuklar ellerine geçirebildikleri şeylere tutunup denizcilerden gelip onları kurtarmaları için bağırıyormuş. Danimarka gazeteleri panik çıkmadığını. denizcilik öğrencilerinin de en iyisi. Kazanın meydana gelişi. Kendinden yine Danimarka hanedanının oğlu olarak söz ediyor. bu da Frederikke Teyze'yi çok kızdırmıştı. ki sandığı anlaşılıyor. Onu pek tanımadığım için şaşırdım. Gazetelerde değil. Georg Stage şimdi denizin altı fersah dibinde yatıyor. böylece onun da kaptana mektup yazıp oğlunun hayatını kurtardığı için teşekkür etmesine imkân hazırlamamı. daha sadece on beş yaşındaydı. Artık sokağa çıkmıyorum. Kızımın bugün doğacağını hesaplamıştım. Yıldızlı pırıl pırıl bir geceydi. Leith Limanı'na bağlı Ancona. düğünümüze de davetli değildi. herkese göre de en uygunu bu. 1 ağustos 1905 Bu deftere her gün yazmayacağımı söylemiştim. ne kadar suçlu olduğu konusunda çelişkiler de var. bir Hohenzollern'in Norveç kralı olması korkunç olur. oysa okul gemisinin kaptanı Malte Brun. Kral Christian'ın konuğu olarak Bernstorff Şatosu'na gitmiş. sınıf birincisi. ama bir hareket yok. sonra Đngiliz gemisinin kendi rotasını değiştirerek çarptığını söylüyor. Mrs. onunla sadece birkaç kez karşılaşmıştım. Teknedeki öğrencilerden çoğu uykudaymış! Tahlisiye sandallarını suya indirecek zaman bulamadılar. duruşmadayken teşekkür etmedi? Neyse. oldukça değişik bir coğrafya bilgisi var demektir. Georg Stage onu görmemiş ve gemiye baştan çarpmış. Kaptan Mitchell daha önce aldığı bir kılavuzun . ailesinin tek çocuğuydu. Georg Stage Stockholm'e gitmek için yeni hareket etmiş. bilmiyorum. her şey beklemede. Kayser. Çok fazla bir şey de istemiyor! Sadece Kaptan Mitchell'ın adresini bulmamı. Çarpan okul gemisi olmasına rağmen. Korku ve çığlıklar anlatılacak gibi değilmiş. Batması bir buçuk dakika sürmüş. Đskoçya'da Alloa'dan aldığı kömürü. ama yapacak bir şeyim yok. inanılmaz bir şey. Eğer Leith'i Londra yakınlarında bir yerde sanıyorsa. Etrafta Đsveçli ve Danimarkalı adaylar varken. ölmek üzere olan her erkek annesini çağırırmış. Hansine işlerimi devraldı. neden Kaptan Kopenhag'da. Bir yaş daha küçüktü. ama neye dayanıyor. Kopenhag'dan sadece üç mil uzaktaymış. George Stage'nin kampana çalmadan birdenbire rota değiştirdiğini söyledi. Hansine bana gazeteleri getiriyor. Georg Stage konusunda yeni haberler var. Ama seçimi Norveç halkına bırakacaklarını söylüyorlar. en çok zararı da o görmüş. Annelerini çağırıyorlarmış. geçen perşembeden beri evdeyim.Sigrid'in de Đsveçli olması nedeniyle bundan çok memnun oldum. babamın bir zamanlar tuttuğu yazlığın yakınlarında oturuyor. oğlanlara bakıyor. sanırım Mitchell'ın ne kadar hayat kurtardığı. on iki mil hızla Prusya'da Königsberg'e götürüyormuş. Erik'in en iyi arkadaşı boğulmuş.
bebeği mememe dayadım. cüce değil. Orta Afrika'da bir ormandan getirilmişler. uçmakla ilgili sorunları çözümlediğini sanıyordu. sonunda. Knud'u yanımda bıraktı ve sabahtan beri arkadaşı John'un Malvern Sokağı'ndaki evinde oynayan Mogens'i almaya gitti. Niye ettireyim? Bunların hepsi saçma. 18 ağustos 1905 Bu öğleden sonra Hansine. kışın yakacağımız ateş için saklarız. çok güzel bir ağzı var.. Knud tek kelime bile etmedi. Büyük bir üzüntüden sonra gelen. Bu satırları yatağımda. 4 ağustos 1905 Çarşamba öğleden sonra Harisine. Gazetelerden birinde. Anlatıldığına göre küçücük insanlarmış. Hansine de çocukların yüzünden benimle gelemezdi. Mogens Hansine'yi elinde bir bebekle Richmond Caddesi'nden gelir gördüğünde hiç şaşırmadı. Burada eksik bir sayfa vardı. Herhalde Asta bu sayfaya Mrs. Daha önce onu emzirdim ve mutlu olarak uykuya daldığını gördüm. Galler prensesinin oğlu John Charles Francis olarak vaftiz edildi. Çok güzel bir bebek. Aklıma parlak bir fikir gelmişti. oğlanlar ve Swanhild Wembley Park'ta uçmaya çalışan bir adamı görmeye gittik. sadece baktı. Çizgileri çok düzgün. yanımda bebeğimle yazıyorum. Mrs. Wilson. eski gazeteleri karıştırdım. ama çözümleyememiş. ben yalnız gidemezdim. Holst'a mektup yazdım. Bu adamın adı Mr. ötekilerden daha açık renkli. Bütün bebekler mavi gözlü doğar. Gelişini ve mutluluğumu kaydetmek için zaman geçirmeden bunları yazmak istedim. Neyse. Danimarka gazetelerinde araştırma hakkındaki haberlere baksaydı onun da bulabileceği bir . Görebildiğim kadarıyla.. bu açıkça belliydi. Onun Norveç kralı olmasını umdukları için vaftiz babası yaptıklarını sanıyorum. gerçek olduğunu sandığın bir kâbustan uyanmak gibi mutluluğa benzer başka bir duygu olabilir mi? Çocuğum. kızım. ben. Ben bebeğimi vaftiz ettirmeyeceğim. ama bunun gözleri mavi kalacak. Bütün insanların uçmak istemesi ilginç değil mi? Galiba insanların en güzel hayali uçmak. Hipodromdaki pigmeleri görmek isterdim. Her şey iyi gitti. koşarak yatak odama girdiğinde "Hansine leylek olmuş.çizmiş olduğu rotadan ayrılmadığını söylemesine rağmen mahkeme başkanı Kaptan Brun'e inandı. bu hem beni hem de bebeğimi rahatlattı. Mor" diye bağırdı. vaftiz babalarının arasında Danimarka Prensi Karl da vardı. ama normal gibiymişler. evde bir erkek olmasını istemenin aşağı yukarı tek nedeni bu. Jorgensen'e veremeyeceği kadar özel şeyler yazmıştı. Onları gönderdim. Makinesi suya düştü. Yazın eski gazeteleri atmaz. buraya gelmeden önce de onları sadece dört araştırmacı görmüş. 2 ağustos 1905 O kadar çok şey oldu ki.
." Çocuğunun doğduğunu anlatmak için pek söylenecek bir şey değil. bu nedenle de sayfaların yırtılmasını anlayacaktık. Paul'le birbirimize baktık. 1 ağustos salı akşamı ile 2 ağustos Çarşamba sabahı arasında bir çocuk doğurdu. sadece baktı. Senaryoya uygun düşünmeye çalıştım. Gerçekten de Mogens Hansine'yi bebek getiren leyleğe benzetiyor. Gerçekten de Asta'nın kızı olduğunu düşünmeye başlıyorum. ama kocasının bile bilmediği bir evlat edinmeyi. Đskoçya. ne oldu? Asta. Öyleyse. hep o sayfaların cevabı taşıdığını biliyordum. evlat edinilen kızın bile haberi olmadığı bir şeyi bir yabancıya açıklayacak kadar düşüncesiz değildi. Daha Christiane Neergaard'ın mektubunu okurken cevabın bu koşullar altında görüneceğini anlamıştım. Sayfaları ve çeviriyi aldım. okullar tatil olduğu için Mogens'e arkadaşının annesinin baktığı.Öyle sanıyorum.şey buldum. Bunun anlamı da o sabah evden ayrılırken. Leith.Ölü bir bebek? . Mogens'in Hansine'yi elinde bebekle görünce şaşırmadığını yazıyor. içinde Georg Stage'yle ilgili bir şeyler var diye . Çok kızgınım. . Kesinlikle yok. Asta yazdıkları bittikten sonra günlükleriyle ilgilenmiyor olabilirdi. Gülünç ama kızgınım.Hansine. Gelecek hafta Sandringham Caddesi'ndeki nüfus memuruna giderek Swanhild'in doğumunu kaydettirmeliyim. Asta'nın söylediğini yaptı ve sancı sırasında bebeği çevirmeye çalıştı. bazen neredeyse tutkulu olan Asta için bile bu üslubun biraz farklı olduğunu kabul etmek zorundayım. bebek nefessiz kaldı. "Knud tek kelime bile etmedi. dedim. Bazen düş kırıklığı o kadar yoğun olabiliyor ki. Böylece ona Kaptan Mitchell'ın adresini bulamadığımı. öyle mi? Peki bundan neden tek bir söz bile etmiyor? 1905'teyken elli sekiz yıl sonra bu sayfaları. Gerçekten de bazen son derecede soğuk." Knud'un daha önce bebeği görmediği neredeyse apaçık ortada. Asta dikkatsiz olabilirdi.Đpucu olmadığı konusunda yanılıyorsun. Böylelerini çevirdim. Knud'u yanımda bıraktı ve sabahtan beri arkadaşı John'un Malvern Sokağı'ndaki evinde oynayan Mogens'i almaya gitti. Ne bir ipucu ne bir değinme. Kim koparmış olursa olsun. ipuçlarını nasıl bulacağımı bilirim. Bir de 2 ağustosta yazılanlara bakalım: "Her şey iyi gitti. evde bebek falan görmediği. Swanny.Hiçbir şey." Bunun anlamı. . Asta'nın kendi kızı olmalı. ama yazdığı mektubu Ancona'nın sahibi olan şirket aracılığıyla gönderebileceğini bildirdim: James Currie and Company. Tabiî böyle sayfalan senden çok gördüm. 1 ağustos günü günlüğünü yazarken. . Beceremedi. oysa hepimiz Swanhild Kjær'in doğum gününü 28 temmuzda kutladığını biliyoruz. Beklediğimiz cevap kâğıtlarda yazılı olacak. ."Çarşamba öğleden sonra Hansine. Daha sonra Asta. çocuk daha doğmamıştı. insan kendini haksızlığa uğramış görüyor. dedi Paul.
dedi Paul. Torununun adı Emma'ydı. yolu gereksiz yere uzatır. Ne demek istiyordu. Gordon.Bir şeyler söylüyor. Harry Amca'nın en küçük kızı. içlerinden birini attı. evin taşınmasına gönüllü olmuştu. adımını Richmond Caddesi'ne atmış olursun.Belki. bebek evini Emma'ya hediye etmeyi kararlaştırdık. taşıma işini yine üstlendi.Ben öyle söylemezdim. . . hayran olmuş. Gail'in kızı Alexandra Digby'ye vermeyi düşündüğümüzde. bebeklerle fazla ilgilenemeyeceğini söyleyince. yirmili yıllardaki doğumuyla Asta'yı kıskançlığa sürükleyen o çocuk. yıllar önce anneanne olmuştu. . Ne var ki sekiz yaşındaki Alexandra mühendis olmayı istediğini. Đlgili sayfayı a'dan z'ye Londra Rehberi'nde buldu. Chingford yolculuğuna çıkmadan önce ona artık Neergaard belgeleri olarak adlandırdığımız kâğıtları ve çevirisini gösterdik. Daha evlenmeden önce Paul büyük bir haksızlık yaptığımızı. Üst kata çıkıp tarihçi kadına vereceği sayfaları kopartınca.Mogens'in arkadaşının evinin bulunduğu Malvern Sokağı güneyde doksan derecelik bir açıyla Richmond Caddesi'yle birleşir. Swanny'nin kim olduğu o sayfada mıydı? . Hansine Richmond Caddesi'nde ne arıyormuş? . Başlangıçta. yani Hansine kollarında tuttuğu bebeği Richmond Caddesi'nde bir yerden mi almıştı. bebek evini bir odaya kapatarak senelerce ilgilenmediğimizi söyledi. "Büyük bir üzüntü'den söz ediyor. Evlerinde bebek evi için yeterli yer olduğunu öğrendikten sonra. bebek evini isteyecek. Ertesi gün Gordon kiralık bir kamyonla bebek evini almaya geldi. Aramızda Hackney'i en iyi tanıyan Paul'dü. Gordon sanki evin sahibi kendi öz yeğeniymiş gibi. Normal olarak Lavender Grove'dan gider. Bu da kendi bebeğinin ölümüyle ilgili olmalı. daha sonra öğrendiğimize göre de istemişti. Öyleyse Swanny'nin kim olduğunu öğrenmek konusunda tek bir adım atmadık. sonra sağa ya da sola saparsın. bebek evini yeğenine. dedi Paul. pek fazla bir şey değişmedi. onu gerçekten sevecek birini aradık. Malvern Sokağı Lavender Grove'la kesişiyor.Evet ama.bir tarihçiye vereceğini bilemezdi ki. Evin ilk sahibesi olan annem ise hiç aldırmayacaktı. Belki de sadece Asta'nın acılarından ve kaybından söz ediyordu. Eğer arkadaşın evi köşedeyse. ama Asta'nın dediği gibi "Richmond Caddesi'nden bebekle gelir" olmazsın. ama Gordon'un bulduğunu görememişti. hâlâ orada. Bebek evini aşağıya taşırken. Asta'nın bu evin Harry Duke'ün torununa gitmesinden memnun olacağını düşündüm. Burada bulunmayan sayfada. Richmond Caddesi. Swanny de bundan hoşlanırdı. ailece bizi ziyaret ettikleri bir sefer (sanırım buna tek sefer demek daha doğru olacaktır) Emma bebek evini görmüş. çocuğu doğal annesinden almış gelirken Mogens'i de Malvem Sokağı'ndan . Muhtemelen buruşturup çöp sepetine attı.
Devon Villa'yı muhtemel bir set olarak inceledikten sonra. . Florence onun Devon Villa'da tanıdığı tek insandı. Ama gündüz ışığında burası hoş görünüyor. Buraya gelmek için. Zemin katin sahibesi Brenda Curtis'in yüzü basamakların hemen sağındaki pencerede göründü. . Basamakların tepesindeki o giriş kapılan. kamyona binip gitti. ona paralel olarak giden Malvern Sokağı'ndan başladık. ne at pisliği ne duman ne de sarı sis var. Cary'yle ben buranın karşısında. Richmond Caddesi'nden sağa sapıp şimdi artık Lansdowne Caddesi olan Lansdowne Sokağı'na girmiştik. bunun anlamı Hansine'nin Navarino Caddesi'nden geldiğiydi. Burası Richmond Caddesi'nin güneyindeydi. neredeyse sıcak bir öğleden sonraydı. ama bu son henüz bilinmiyordu. Anneannemin görmeye geldiği Florence Fisher olmalı. nefis pencereler Belgravia'da bir terasa ait gibiydi. sonunda da Paul'ün evine girmiştik. Eğer Hansine'yi Richmond Caddesi'nde yürürken gördüyse. Devon Villa'nın üst katında bir yerde Lizzie Roper ile Maria Hyde'ın cesetleri vardı. Örneğin. bütün diğer kanıtlara rağmen. dedi Paul. herhalde Asta'nın döneminde olduğundan çok daha temiz. Bu kez yola Lansdowne Caddesi'nin batısında. Paul'le birlikte tepede sağa döndük ve oraya yürüdük. Hansine daha önce yapılmış bir anlaşma uyarınca buraya geldi. çevreliyordu. Roper'ın John Smart'a anlattıklarının doğru olduğunu. Navarino Caddesi'nde de Devon Villa vardı. Middleton Sokağı'na girmiştik. Ilık. beni tanımayınca da aldırmazlıkla öteye döndü. bugün gibi bir gün. Cambridge'deydi. Çevre tehlikeli olmasıyla tanınır. Ya da gözünüzü iyice kısarsanız. Ama mutlaka Richmond Caddesi demek istemiyorum.almayı mı düşünmüştü? . Lizzie'nin öldürülmeden önce bir bebek doğurduğunu mu düşünüyoruz? . Bir randevusu olduğu söylenebilir. Buraya son kez Cary'yle çekim yeri ararken gelmiş. her seferinde gelip beni karşılardı. Daha iki gün de bilinmeyecekti.Buna benzer bir şey.Neden Lizzie? . Roper'ın kendisi de oğlu Edward'la birlikte.O zaman bütün tıbbî kanıtlara. Sıcak bir ağustos öğleden sonrası. Navarino Caddesi'nden yola çıkmış. bebek evini değerinin bilineceğine inandığımız bir eve götürdü. Graham Sokağı'ndan geçmiş. Kaldırımda durup Devon Villa'ya baktık. bize baktı. bu evden bir bebek alacaktı. Paul evine yalnız gitmemi hiç istemez. Mogens'in Hansine'nin gelişini görebilmesi için arkadaşının evinin köşede olması. 2 ağustos gününün belirli bir saatinde. Öğleden sonra güneşi çevreye harika bir görüntü vermişti. neredeyse. insanlar burada geceleri soyulur. Ağaçlar yapraktan ağırlaşmıştı. Mogens'in de pencereden bakıyor ya da bahçede bekliyor olması gerekirdi. her yeri gölgeliyor. Florence onun arkadaşıydı. Paul'ün arabasına binip Hackney'ye yollanmadan önce beş dakika bekledik. Çayını içti.Florence Fisher evde yalnızdı. Richmond Caddesi'nden giderek kolaylıkla ulaşılabilecek bir yer de olabilir. sanki bir Victoria Dönemi zarafeti var.
Herhalde sıcak bir gündü. özellikle Florence gibi iri olduğunu bildiğimiz kadınlarda. parçalar bir araya gelmeye başladı. Florence'ın yeni doğmuş bebeği tehlikede değildi. hamileliğinden Hansine'ye söz etmiş miydi? Hamileliği pek göze batmamış olmalıdır. yanıbaşında koşuşturan küçük oğlanla Hansine buralardan geçmişti. hizmetçinin bebeğini alıkoymasına izin vermezdi.Ne diyorsun? Biliniyor muydu? Roper'lar biliyor muydu? . konuşmadan Navarino Caddesi'nde yürürken. Belki de Hansine'ye anlattı ya da saklanmayacak kadar belirgin olan bir şeyi Hansine'ye itiraf etmek zorunda kaldı. Efendiler hamile kalan hizmetçileri kovardı. ama evlenmedi. WVS üniformasıyla Clovenford Markizi'nin yanında fotoğraf çektirdi. Florence Fisher nişanlıydı. karşı konulmaz olan gerçekleşti. ama Maria Hyde tekrar işe aldı. taşa . ne olduğunu anlamadan kendimi Lavender Grove'da buldum. belki bugünden de sıcak. Paul'le birlikte ne tarafa gittiğimizin farkında değildim Onunla yürüdüm..Sanırım.Orada sadece Lizzie vardı. duyduklarımın sonuçlarını tartmaya çalışıyordum. açıklaması daha kolay. Florence da vardı. Otuzuncu bölüm Her şeyin kaybolduğu bir anda. Florence'ın hamile kalması tutucu biri olan Roper'a korkunç gelmiş olabilirdi. bilmiyoruz. Bebek doğduktan sonra gidecekti herhalde. O küçük yüzler hâlâ orada. Arkamızı döndük. . Bir tütüncü dükkânı açtı. Neden. Eğer hamile idiyse. evlenmek üzere nişanlanmıştı. dedi Paul. beni güneye doğru sürükledi. Kucağında bebek. Roper onu kovmuştu. Asta'nın Londra'ya geldiği zaman oturduğu eve ilk kez baktım. Đki kadın ilk kez temmuz başında tanıştıklarında. biri girişin üzerinde. diğeri üst kat pencerelerinin altında. O dönemde hiçbir ev. hiç evlenmedi. ama Roper'la tanışmadan önce hamile kalmış bir kızı olan Maria Hyde için fazla önemli değildi.
aynı yere Rasmus o zamanlar Hammel olarak adlandırılan otomobilini bırakıyordu. .Tepsiyi Maria'nın yerine yukarıya taşımamasının nedeni. . üst kat odalarının temizliği olduğunu düşünüyordum. Florence çocuğunu tek başına mı doğurdu? Mutfakta. Maria'nınkini güçsüz kalbine bağladık. kendini iyi hissetmemektedir" diyor. her şeyi. yatağının bulunduğu o delikte? Günlüklere ve Ward-Carpenter'in Roper'larla ilgili yazılarına bir kez daha bakmamız gerektiğini söyledim. Hiç olmazsa Devon Villa'da başını sokabileceği bir damaltı vardı. . Florence bir ara onu yanında tutabileceğini sandı. .Swanny neden doğum gününü 28 temmuzda kutluyordu? diye sordu Paul. kötü muamele karşılığında az para almasına rağmen kalmakta neden bu kadar ısrar ettiği anlaşılamaz". Florence'ın doğum sancıları başlamıştı. oysa hemen hemen hiç kimsenin otomobili olmadığı bir dönemde. Ward-Carpenter raporundan bir bölümü okudu: . kimin yanında çalışacağını. O sırada bir çocuk doğurduğunu. Florence'ın görevi evi temiz tutmak olmasına rağmen 4 ağustos gününe kadar üst katlara çıkmadığını hatırlattığında. Willow Caddesi'ne döndüğümüzde.Belki de gerçekten o gün doğduğu. Nasıl geçineceğini."Florence'ın iç karartıcı bir evde. 28 temmuz cuma günü doğdu. muhtemelen çok da rahatsız olduğunu düşünürsen. Đşte birisi -üstelik bir hanımefendi. Dışarıda birisi bir Land Rover park etmişti. Florence'ı bodrumdaki yatağına girmeye ve sonraki iki gün boyunca yataktan çıkmamaya zorlar" demek zorunda kalmış. hamileliği ve yaklaşmakta olan doğumuydu. buna şaşmaman gerekecek. Ben de o sırada en az ilgilendiği şeyin. Ward-Carpenter anlatısını. Asta'nın da bunu bildiği için. gidecek bir yeri olmadığını düşünürsen. Ward-Carpenter bile "Rahatsızlığı her neyse.küçük bir kız çocuğu istiyordu. Şimdi eve gidecek ve elimizdeki belgelere başvuracağız. Neergaard belgelerini ve Paul'ün çevirisini önümüzdeki masanın üstüne yaydık. hiç de anlaşılamaz değil. Büyük pencerelerden birinde. "27 temmuz akşamından 30 temmuza kadar üç gün boyunca boğazından tek bir lokma bile ekmek geçmediği" diyor. duruşma zabıtlarını. orijinalleri. Ne de olsa Roper'lar orada değillerdi. Daha önce kendi derdiyle ilgilenmesi gerekiyordu. Birbirimize soru sormaya başlamıştık. Ya da belki bebeği ne yapacağını bilemiyordu. Paul.Birkaç sayfa ötede 28 temmuz sabahı alışverişten dönen Florence'tan bahsederken "Eve döndüğünde. . erkek arkadaşının onunla evlenip evlenmeyeceğini bilmiyordu. . Lizzie'ninkini hidrobromide.oyulmuş. başlarında beyaz taşlı yüzler. mahkeme Florence'a gülmüştü. Hep Florence'ın hastalığının ne olduğunu düşündük. Tepsiyi niye taşımadığını şimdi anlıyoruz. Asta bebeğinin doğumunu bekler ve sokaktaki oğullarını izlerken o penceredeydi.Tabiî bu durumda Florence'ın üst katlarda neler olduğunu merak etmemesi de anlaşılır. Asta'nın çocuğunun ölü doğması. bir bakıma Florence'ın şansı oldu da denebilir. günlükleri. Eğer yedi buçuk aylık hamile olduğunu. Asta'nın sevmediği tül perdelerden biri sallanıyordu. ama Florence için geçerli bir neden bulamadık. Duruşmada Tate-Memling Florence'ın üç gün boyunca ekmek bıçağına dokunmadığına değindi.
Swanny.. çok şey de biliyordu. 29 temmuzda yazılanlara bir bak. . (.1 ağustos gecesi. Anneannem onun kim olduğunu herkesten iyi biliyordu. Sadece bir kez. değil mi? Swanny hep Roper'ı babası sandı. . Swanny. Ben de sadece "Gran" derdim.Kime? Hansine'ye. unuttu. Anneannene." . nerede olduğunu biliyoruz Anlaşılan amatör ebe olarak epey ün salmış. O sırada Devon Villa'daydı.. kendini unutmaya zorladı. Asta'nın Hansine'den neden bu denli nefret ettiğini ve korktuğunu anlamak güç değildi. Herhalde Roper olamaz. o da Swanny'ye annesinin bazen kötü olabileceğini söylediğinde onu kovmayı düşündüğü gün: "Onunla birlikte o kadar güçlükten geçtik ki.) Saat ikide eve döndüğünü duydum" diye yazıyor. Florence'ın doğumuna yardım ediyordu. .Peki tek başına mıydı? Düşüncesini bile korkunç buldum. dedim. Belki de birkaç saat sonra.. Daha önce sormayı hiç düşünmediğim bir soru vardı. Eğer Hansine eve saat ikiye doğru dönmüşse. Oysa gecenin yarısını dışarıda geçirdi. Tek bir söz. Oysa biz. Umarım bahçeyi kazıp araştırmamızı istemeyeceksin. Bence anneannem Asta'nın bebeği öldükten sonra Florence'ın doğumundan bahsetti. "Ona nasıl hitap ederdin?" .O sırada değil.Asta bundan tek bir söz bile etmedi. Asta "Hansine dün öğleden sonra izin istedi. . dayanılmaz bir fikirdi. Hansine onun için çok şey yapmıştı. Öyle sanıyorum ki. Neergaard sayfalarına bir göz at. kız mı? Bir de tabiî cesedi ne yaptıklarını. .Asta biliyor muydu? . . Merak ediyorum. Seksen altı yıl sonra bile. 2 ağustos öğleden sonra da Hansine Florence'ın bebeğini almaya gitti.Annem ona Mormor dememi istemezdi. O evde 1906 yazına kadar kaldılar. Üstelik Swanny'nin gerçekten 28 temmuzda doğduğunu da biliyoruz.Çok cesaret isteyen bir şey yaptı. Güçlü kişiliği olan bir kadınmış. muhtemelen geceyarısından da az önce doğdu. Neden sordun? .Yani Asta'nın ölü çocuğu ne gün doğdu? .Peki Swanny'nin babası kimdi? diye sordum.. Asta'nın doğurduğu bebek erkek miydi. Daha sonra anneannemin bir sevgilisi olup olmadığını düşünüyor. çünkü doğumunda bulunmuştu. değil mi? . tek bir kez Hansine hakkında az da olsa iyi bir şey yazıyor. dedi Paul.Yalnız olduğunu sanmıyorum.. sordum. çevremde dolaşmasından kurtulmak için kabul ettim. Bahçeye mi gömdüler? Herhalde.
Öyleyse neden Florence'ı çocuğunu bomboş evde. . Öyleyse. Mahkemede adı bile geçmedi. gırtlağı kesilmiş Lizzie'nin de yataktaki cesetlerini bulması." Anlaşılan bu cümle. gözleri evlenmekten başka şey görmez birileri sanıyoruz. Paul'ün açıklamalarıyla harekete geçen zil. Sanki daha önce gördüğüm. dedi Paul. Joseph Dzerjinski'nin göçmen olmasına yapılan bir dokundurma. bir sorun olmayacaktı. . evlenme fikrinden vazgeçmiş olabilir.Ama onunla evlenmedi. . O dönemin kadınlarını hep evlenmeyi düşünür. Florence. Bebek doğduktan sonra da Florence'la evlenmeye niyetli miydi. bir nedenle de ondan toplumsal olarak "bir sınıf yukarıda" olduğunu söylüyor. Yanında Hansine olacaktı. belki de sonunda onunla evlenmek istemeyen Florence'tı. Ama çocuk doğmuş. Florence'ı evlenmekten vazgeçiren neydi? Belki de Maria Hyde'ın yerde. Neden evlenmedikleri konusunda tek bir açıklama yok. Morfar'ın cenazesinde gördüğüm birinin gölgesi. neden evlenmediler? Herhalde Asta'nın anlattığı gibi. Roper'ın savunma tanığı gözükmüş olabilir. Sanki uzaklarda bir zil çalar gibi oldu. ama aslında ondan hoşlanmıyordu. Onun hakkında ne biliyoruz? . buna rağmen evlenmeyi ummaktadır. Zil. Ward-Carpenter Herzog'un Islington'da bir ailenin hizmetinde çalıştığını.Biraz da Cora Green'den. dedim. dedi Paul. en son da on dört yaşındayken.ve sonunda Florence'la evlense de çocuğunu istemediğine karar verdi. . Ward-Carpenter'a göre Roper'ın işine son verdiği temmuz başında bile. Eğer çocuk doğmadan evlenselerdi. Nişanlının adı Ernest Henry Herzog'du. onun nişanlısının yanında bulunmasına da engeldi. Kimse onun neler .Merak ediyorum. Evliliği bir kişisel güven aracı olarak istemesi gerekmediği anda.. çocuğunun babasının nişanlısı olması lazım. Belki de Florence ve Herzog dışında hiç kimse bu nedeni bilmiyordu. Roper Florence'a kendisine iş bulmasını söylediğinde genç kız yedi aylıktan fazla hamiledir. Florence özgürlüğüne kavuştu. tek başına doğurmaya terk etti? Çünkü Florence'ın yalnız olmayacağını biliyordu. bu nedenle de kızların bekâretlerini korumaları gerektiği değil. işini kaybedebilirdi.Ward-Carpenter dışında hemen hemen hiçbir şey. Nişanlıydı. çalmaya devam etti.Ama o zaman Lizzie'yi de annesi sanıyordu. sanki çok uzun zaman önce tanıdığım birinin gölgesini görmüş gibi olduğum duygusuna benzer bir zil. Herzog'un bilebildiği kadarıyla. . Florence ertesi bahar evlenmeyi umuyordu. Paul. Üstelik uşaklık görevi. gerçekten de dişe dokunur bir şey yoktu. Demek ki nişanlısı onun hamileliğinin farkındadır. erkeklerin bakire olmayan kızlarla evlenmek istememeleri. "kendisi de göçmen torunuydu. doğumdan sonra nişanlısından soğuduğunu düşün. bir yere verilmişti. Ward-Carpenter'da ilgili bölümü buldu. Belki de kendi kendine bir neden buldu daha çok gençti. Neyse.Biliyor musun. diye merak ediyordu Paul.Doğru. Maria Hyde ve Lizzie Roper da orada olacaktı. Kitabın şömizinin arka kapağına bastırdığımız Swanny fotoğrafına baktığımda o güçlü kuzeyli çizgilerinde. Bir de Florence'ın değişik olduğunu.
düşünmüş olabileceğiyle ilgilenmedi. son saldırı. kadına vurulan o korkunç darbe? Yeni bir iş bulmak için girişimde de bulunmuştu. Gırtlağı kesik Lizzie'yi bulmak.Günlüklerde olmaması çok daha muhtemel. önemli olduğundan eminini.Erkek arkadaşını terk eden bir kızla ilgili. ne düşündüğünü sormadı. Yavaşça "Günlüklerde bununla ilgili bir bölüm var" dedim. Evliliğin sonu böyle miydi. Florence ne zaman öldü? .Bu kadar doğrudan olduğunu söylemedim. Bütün bunlara karşın o da polis gibi. Ama artık hiçbir şeyden emin değildim. Kimse ona bir insan muamelesi yapmadı. Ben Asta'yı ondan biraz önce bitirip ikinci cilde. Belki de Cora Green'in Star'daki yazısındaydı. Stamford Hill'e taşınacak. Günlüklerde neyle ilgili bir bölüm? . hatta Lizzie'yi öldürenin Ironsmith olduğunu çok daha çabuk görürdük. WardCarpenter'a kendi söyledi. . saatlerdir okuyorduk. Westerby onun çocuğunu evlat edinmişti. Yoksa düşüncemin kaynağı Ward-Carpenter anlatısı mıydı? Ya da duruşma tutanakları? Ertesi gündü. onun da duyguları olabileceğini aklına getirmedi. Ironsmith'in Lizzie'yi öldürme nedenlerini. kendi evlenmeden önce ciddi ciddi düşünmesi kadar olağan bir şey olamaz. dedi. . Belki de Lizzie'yi kimin öldürmüş olabileceğine ilişkin düşünceleri vardı. çünkü Asta Swanny'nin babasının kim olduğunu herhalde bilmiyordu. Asta'nın orijinallerini araştırırken ben de Asta adlı 1905-1914 cildini elime aldım. doğumu ardında bıraktığı andan itibaren nişanlısına olan duygulan değişti.Ah. Paul o karışık görüntüyü ateşleyen kelimelerin günlüklerden geldiğinden emin olmak istiyordu. Sonra Paul. Burada kaç yüz bin kelime var bilmiyorum. bir sokak ötedeki Mrs. Yeni bir işe girecek.Hayır dedim. Nerede ya da hangi ciltte hatırlamıyorum. Belki de sadece Asta'nın hikâyelerinden biridir. 1915-1924 kitabına geçtim. Araştırmaya başladık. katilin Roper olduğunu mu düşünüyordu? O evde evliliği o kadar yakından görmüştü ki. hemen hemen herkes gibi. Ölü Bir Odadaki Canlı Şey. nişanlının adı geçmiyor. hiçbiri aradığımız değildi. evet. bardağı taşıran damla mıydı? Artık büyütmesi gereken bir çocuğu yoktu. Florence'ın nişanlısının adının Ernest Henry Herzog olduğu nereden anlaşılıyordu? Adamın adı duruşma boyunca geçmemişti. Đlk baktığımız Neergaard sayfalarında hiçbir şey yoktu. Böylece bulabildiğimiz bütün Asta hikâyelerini okuduk ama. eğer Asta'nın öykülerini doğru değerlendirseydik. Kimse onun fikirlerine değer vermediği için. .Önemli mi? . Her neyse. nişanlısı da onu bir daha görmeyecekti. En son okuduğum günlüklerde buna benzer bir şeyler gördüğümü hatırlar gibiydim. . o yazıyı okudum. Belki de Asta'nın kuzini Sigrid. tabiî Arthur Roper'ın anılarında da yoktu. ya da bir arkadaşın kızı. sadece Neergaard sayfalarındaki sözcük sayısı 1 700. dedim. Belki de Florence. Paul beynimde çakan kıvılcımdan kuşkulanmaya devam etti ve Ward-Carpenter'ı eline aldı.
hatırlamamın nedeninin de Hansine'nin Paul'ün annesi olan bebeğinden ilk kez burada bahsedilmesi olduğunu sanıyorum. Cora Green Middlemass adlı bir adamdan bahsederken sadece soyadını kullanıyor.. Middlemass'ın ilk adının Percy olduğunu Florence'tan öğrenmiş olmalı. aradığımı 2 ekim 1966 tarihinin altında buldum. O zamanlar Alman olan her şeye karşı korkunç bir önyargı vardı. Herzog bir Alman adı. Ne dedim ben? . Son on üç defter Margrethe Cooper'daydı. belki de 1967'dir. diye düşünüyorum. Herzog'un Florence'tan bir yaş daha küçük olduğunu nereden öğreniyor? . pek işine yaramamış olmalı. sonlara doğru bir yer.. o da bunun bir Đngiliz için oldukça ilginç bir ad olduğu yorumunu yaptı. yirmi dört yaşında bir uşak. ama bunu nerede arayacağımı biliyordum. ama o istemedi. onunla evlenmek istedim. Bu ad dokuz yıl sonra. Tabiî böyle bir adın 1934'te bugün olduğundan çok daha olağandışı görüleceğini unutmamak gerek. başından onu erkeklerden ve evlilikten soğutan bir şey geçtiğini söyledi. yakışıklı. Orkestralar bile Mozart ve Beethoven çalmamaya başladı.. Florence'ın kendinden. Cobb mu olduğunu da bilmiyor. . giderek daha kısa yazdığından.. son günlükler için yaptığın çeviri nerede? Đstediğim 1966. ama Ward-Carpenter'da bu isimler doğru. Aradığımı buldum.. açık renkli. Islington'da bir ailenin yanında çalıştığını da anlattı. Lizzie'nin sevgililerinin adlarını nasıl öğrenebilirdi? Onlardan duruşmada hiç söz edilmedi ki. .. Asta son yıllarında giderek daha seyrek. Paul. Ernest Henry Herzog..". ." . tıpkı Mr." Paul. Paul kendi sayfalarını önüme koyduğunda. bu cilt ötekilerden kalın olmayacak. öteki adamın adının Hobb mu. Gidip bulduk.. O yazıda başka türlü öğrenemeyeceği gerçekler var.Cary 1971'de falan demişti. hem babasının hem de kendisinin Londra'da doğmuş olmalarına rağmen. Paul "Öğreneceğimiz başka bir şey var mı?" dedi. . Bana baktı.Cora Green'den olamayacağına göre. Peki. Muhtemelen Kuzey Alman görünüşlü. .". bir savaş çıksa böyle bir isimle başının belaya gireceğini düşündüğünü. Florence'la mülakat yapmış olmalı.Ben ne dedim? Kız arkadaşının terk ettiği adam hakkındaki bölümü bulamamıştım. büyükbabasının 1850'lerde Đngiltere'ye göçen bir Alman olduğunu. Kendisinin de bir Alman adının olduğunu.Bence. galiba.Oh. uzun boylu. 20 mart 1921 tarihli yazıydı. . Yirmi dört yaşındaydım." Kimbilir neye benziyordu? dedim. Gerçekten de ona âşıktım. savaş başladığında. Dzerjinski gibi bir göçmen olduğunu söyledi. "Öğreneceğimiz başka bir şey? Đşte Swanny'nin babası. Ward-Carpenter yazısı otuzlara ait.Yani Florence ona Herzog adlı biriyle nişanlı olduğunu söyledi. Nedense hatırladım..Florence da Herzog'un dedesinin.
Bir yerlerde bir kızı olduğunu biliyor muydu. Nereden bilebilirdi? Swanny'nin babası Harry Amca'ydı. yaşayan tek canlının ölümden beslenen sinekler olduğu üst kata çıkacak. Koşarak John'a ve John'un annesine haber verir. Mogens John'un evinin penceresinden bakmakta. dedi. görmek istedim de. Lizzie'nin öldürülmesi. Paul'ü. Maria Hyde'ın ölümü ve Edith'in kaybolmasıydı. çünkü Florence kalkıp onu geçirecek. ne şaşırtıcı.Herzog'un Đngilizce karşılığı Duke.Swanny keşke bilseydi. Asta'nın "Harry'nin çocuğunu doğurmak isterdim" dediği sırada. babası olmasından mutlu olacaktı. dedim. O dönemde kadınlar. onunla birlikte hayatımı. dedim. kollarında Swanny. yoksa sadece bir ad mı? . Kendimi bunları düşünmemeye. geleceğine karar vermek zorunda olan çocuksuz bir kadın. Hansine. Swanny'ye bir çocuğun yüzünde mutlaka anne ve babayı görebileceğini. mutluluğumuzu düşünmeye zorladım. . Harry Amca 1905 yılında yirmi dördündeydi. kullanışsız kıyafetler giyer. ona kapıyı Swanny açmıştı.Paul. kâğıt yok. Bu arada yeniden çocuksuz bir kadın olmuştur. Günlüklerde bu ad pek sık geçmez. Florence evin derinliklerinde. oysa ben onu en son ellilerde görmüştüm. Hansine'yi Richmond Caddesi'nden gelirken görür. O gece bütün bunların rüyasını göreceğimi sandım. Ona "sevgili küçük hanım" demişti. her ikisi de Londra'nın aynı bölgesinden oldukları. dedim. bebeğinin yeni bir hayata götürüldüğünü görecek durumda değil. yarı karanlık. Oysa ben görebiliyordum. yoksa Florence çocuklarının ölü doğduğunu mu söylemişti? Kesin olan ne onun ne de Asta'nın bilmediğiydi. John'un annesi olur. . Devon Villa'nın merdivenlerinden iniyor. Asta'nın bir konuda rüya görmemek için önerdiklerinin -uyumadan önce. Yani Miss Newman'ın acentesine giderek yeni bir iş arayacak. Florence'ı evlilikten soğutan şey. yine de başaramadım. Öğrendiklerimizi sessizce hazmetmeye çalışarak oturduk. ama sokak kenarlarında çöp. ama Swanny'nin yüzünde onun anne ve babasını görmediğini söylemişti. Ama buna daha var. böylece Swanny'yi Westerby ailesinin yeni üyesi rolünde ilk gören. Swanny'nin fotoğrafının bana hayal meyal hatırlattığı Harry Amca'ydı. Herzog'un anlamı ne? Herhangi bir anlamı var mı.Kimden bu alıntı? Kim konuşuyor? . kentteki yaz sonu günlerinin sıkıcı. heyecanla Hansine'yi beklemektedir. Güneş parıldamakta. Başlangıçta Mogens'i. Harry'nin çocuğuna sahip olması. Florence'tan bir yaş gençti.. havada mazot kokusu da duyulmuyor. Asta da onu seviyordu. tek başına. o konuyu düşünmek. Onun adı Harry Duke'tü. Kapıyı ardından kapatıyor. elinde de beklediği vardır. Mogens bir zamanlar çok iyi tanıdığı Hackney'de oturduğu için tanımıştı. sonunda görmek isteyeceğim düşü gözlerimin önünde canlandırmak zorunda kaldım. sen Almanca biliyorsun. Harry Padanaram'a ilk geldiğinde. tozlu güneşi. Çevre toz kokuyor. düşleyemeyeceği bir korkunçluğun onu beklediği.tersini yaptım. bilmediğini anladım. Yani tanışmalarında pek de şaşılacak bir yan yoktu. ondan sonraki gün de yukarıya. Onu hep sevmişti. Ne ilginç. özellikle yazın sıcağına uymayacak.
O güçlü. uykuya dalışını seyreder. şu şalı da ne yapacaksan yap. ama biz ona Swanny diyeceğiz. Büyük şapkası başına bir iğneyle tutturulmuştur. Sert ve yüksek yakası çenesine kadar dayanmakta. Peki. Hansine'nin esrarengiz bir bebek kaynağına gidip aldığı kız kardeşini daha şimdiden sever. bütün bu güçlü duyguları kendinden başka hiç kimsenin okuyamayacağı. oldukça soğuk bir teşekkür. öne yatık yazıya acısını. Hansine oflaya puflaya odaya girdiğinde Mor rahatlamış. Gözlerini kaldırıp Hansine'ye teşekkür eder. Swanhild. incecik sarı saçlarını okşar. ama ağlamaz. En önemlisi. ama terden kayar. Bir süre sonra kızını yavaşça yatağa bırakıp yapması gereken işine döner. Kapı kapandığında memesini Swanny'nin. olmaz mı Hansine? Hazır aşağıya inmişken. kaybını ve mutluluğunu döker. Hiç kimse. sıkıca emen. kimsenin bilmediği tek sayfaya yazar. hayatının amacına. çünkü kapının anahtarı Hansine'dedir. Gururla sırıtan Hansine bebeği Asta'nın kollarına bırakır. Kim kader kitabını okumuş olmak ister ki? Kapıya Hansine'den beş dakika önce varmanın da pek bir anlamı yoktur. SON . eriğe benzeyen yanağına dokunur. dönüşte bir bebek getiremeyeceği kuşkuları kaybolmuştur. Hepsinin içinde kendini en iyi hisseden denizci kıyafeti içindeki Mogens'tir. Đnce örtüsü ve Florence'ın şalı altındaki beş günlük bebeğin durumu. bilmemeleri de daha iyidir. önünde kız kardeşini seveceği sadece on bir yıl olduğunu bilmez. onu terletmektedir. Asta mutluluktan ağlayacak gibidir. altından bir tutam açık sarı saç görülür.Hansine'nin uzun eteği toza bulanmıştır. onu emzirir. hepsi sonsuza dek bu odada mı kalacaklardır? Kızıyla baş başa kalmak istediğini görmezler mi? . güçlü kız çocuğunun ağzına dayar. Yine de merdivenleri ikişer üçer atlayarak Mor'un odasına dalar. kalem ucunu ve mürekkep hokkasını çıkarır ve her şeyi yazmaya başlar. Hansine'nin başarılı olmayacağı. Hiç ağlamaz. kız kardeşinin adını sorar.Oğlanları da al. Mor'a ilk söyleyen olmak için koşmaya başlar. Hansine'den çok daha iyidir. sonra da her şeyin istediği gibi gittiğini söyler. Yatağının başucundaki komodinden defterini. Kendi ismini değiştirmek istemiştir. O zaman Knud yaklaşarak kız kardeşine bakar. Uzunca bir süre Swanny'yi kollarında tutar.
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
We've moved you to where you read on your other device.
Get the full title to continue listening from where you left off, or restart the preview.