Vergi gelirleri misli ile 4-5 kat arttı.
Vergi gelirleri misli ile 4-5 kat arttı.
Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi, 26 Ekim 2014 tarihinde Samsun’daki temasları sırasında Türkiye’de vergi gelirlerinin AK Parti iktidarı döneminde 4-5 kat arttığını iddia etmiştir.
Zeybekçi bu tür istatistikleri sıklıkla kullanan bir isim ve daha önce analizlerimize açıklamaları defalarca konu oldu. Özellikle hükümet kanadından gelen ve AK Parti’nin 12 yıllık iktidarı boyunca bazı göstergelerde niceliksel değişimleri konu alan iddialarda (ki analiz ettiğimiz açıklamaların çoğunluğunu bu tür iddialar oluşturuyor) çok genel olarak ortak bir nokta var.
Son 12 yılda tüm göstergeleri etkileyen ana gösterge olan GSYİH cari fiyatlarda 2002’deki seviyesinin 4,5 katına çıktı. Bu artışla ilgili yaptığımız daha önceki analizlerde GSYİH cari fiyat hesaplamasında basit olarak GSYİH’i sadece üretimin artırmadığını, fiyat artışının da bunda rol oynayabileceğini vurgulamıştık. Kısacası, bir ülkede üretimi artırmadan sadece ülkedeki malların fiyatları yükselirse de GSYİH artmış olur. Nitekim Türkiye’de Kasım 2002 – Eylül 2014 arası toplamda % 181 oranında enflasyon oluşmuştur. Bir başka deyişle, Kasım 2002’te 100 TL’ye alacağınız bir paketi Eylül 2014 itibariyle yaklaşık 281 TL’ye alabilirsiniz. Bu durumda GSYİH’in sabit fiyatlardaki artışı daha sağlıklı bir göstergedir ki bu da son 12 yılda yaklaşık 1,6 katına çıkmıştır.
Fakat durum şudur ki, hükümet üyeleri GSYİH dışındaki göstergelerde 2002 – 2014 karşılaştırması yaparken GSYİH’deki genişlemenin getirdiği bu 4,5 katlık şişkinliği ve % 181’lik enflasyonu “göz önüne” getirmiyorlar. Yani, karşılaştırmalarını sürekli cari fiyatlar üzerinden yaptıkları için aradaki farklar abartılarak kamuoyu yanıltılmış oluyor.
Zeybekçi’nin son açıklaması tam da bu durumu örnekleyen bir iddia içeriyor. 2002’den bu yana vergi gelirleri yaklaşık 5,2 kat artmıştır. Fakat bu durum son 12 yıldaki ekonomik gelişme ile etkileşim içinde olan bir durumdur. Son 12 yılda GSYİH her yıl ortalamda % 17 oranında artmışken vergi gelirleri de % 20 oranında artmıştır. Üstelik bu miktara AK Parti döneminde çeşitli vergilerde yapılan artışlar ve % 181 oranındaki enflasyon da dahildir.
Bu nedenle, Zeybekçi’nin 4-5 kat artış iddiası cari fiyatlarda kabaca yapılan izole bir karşılaştırma olmaktadır.
Son değerlendirmede, Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi’nin iddiasında kısmen doğruluk payı vardır.