Mısır, 24 adet Eurofighter Typhoon savaş uçağı için İtalya ile 3 milyar dolarlık bir anlaşmayı tamamlamaya yakın görünüyor.
Anlaşma, Kahire'nin son sekiz yılda birkaç ülkeden yaptığı bir dizi savaş uçağı alımının sonuncusu.
Sonuç olarak, Mısır Hava Kuvvetleri (EAF) bugün çok çeşitli bir savaş uçağı filosuna sahip.
1979'da Mısır-İsrail barış anlaşmasının imzalanmasından sonra Kahire, savaş uçaklarının büyük çoğunluğunu, önde gelen silah tedarikçisi olarak Sovyetler Birliği'nin yerini alan ABD'den tedarik etti.
Bugün ise Mısır dünyanın dördüncü en büyük F-16 filosunu sahip.
2014'e hızlıca ilerleyelim. Abdülfettah es-Sisi Mısır'ın Cumhurbaşkanı.
Hava Kuvvetleri de dahil olmak üzere Mısır ordusunu çeşitlendirmeye ve onu Washington'a daha az bağımlı hale getirmeye çalıştı.
Bu çabanın bir parçası olarak Kahire, 2015 yılında çok milyar dolarlık bir silah anlaşmasının parçası olarak Fransa'nın Dassault Rafale çok amaçlı savaş uçağının ilk yabancı alıcısı oldu.
Amerikan savaş uçaklarına ek olarak Fransız savaş uçaklarını edinmek ne nadir ne de benzersizdir.
Örneğin Katar, ABD'den gelişmiş F-15'ler, Fransa'dan Rafale savaş uçakları ve İngiltere'den Eurofighter'lar satın alıyor.
Ancak Sisi, EAF'nin ağırlıklı olarak Amerikan cephaneliğini çeşitlendirmek için sadece Fransız savaşçılarıyla yetinmedi.
Bir adım daha ileri gitti ve EAF için 46 adet MiG-29M/M2 savaş uçağı da dahil olmak üzere Mısır'ın 1970'lerden bu yana en önemli Rus silahı alımını başlattı.
2018'de, ABD'nin bunun Amerika'nın Düşmanlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşı Koyma Yasası (CAATSA) kapsamında Kahire'ye karşı yaptırımları tetikleyebileceğine dair kesin uyarılarına rağmen, 2 milyar dolarlık bir anlaşmada daha gelişmiş Rus Su-35 Flanker-E için bir siparişle ilerledi.
Tabii ki, Batı ve Rus askeri uçaklarını tek bir uyumlu hava kuvvetlerine entegre etmek kolay değil.
Bir analiz, EAF'nin Rus savaş uçaklarının, birlikte çalışabilirlik sorunları nedeniyle muhtemelen “hava kuvvetleri içindeki bir hava kuvvetlerinden” biraz daha fazlası olacağını öne sürdü.
“Mısır, Rusya tarafından tedarik edilen MiG-29 ve Su-35 uçaklarını büyük ölçüde Batı tarafından tedarik edilen ağlarına ve komuta ve kontrol sistemlerine entegre etmekte önemli zorluklar yaşadı,” diyor Royal United Services Institute (RUSI) Askeri Bilimler Enstitüsü’nde hava gücü ve teknolojiden sorumlu kıdemli araştırma görevlisi Justin Bronk, Middle East Eye'a verdiği demeçte.
Bu arada, Rafale ve F-16'lar 'Nato STANAG (Standardizasyon Anlaşması) standartlarına göre tasarlandı ve bu nedenle silah açısından çok daha kolay entegre ve birlikte çalışabiliyorlar.
Askeri bir havacılık uzmanı ve üretken bir yazar olan Tom Cooper, Mısır'ın Amerikan, Fransız ve Rus jetleri için çalışan kendi kimlik, dost veya düşman (IFF) yazılımına sahip olduğuna dikkat çekti.
EAF, MiG-29'larını, bu iki uçağın uçuş içi yakıt ikmali (IFR) sistemleri uyumlu olduğundan Rafale savaş uçaklarına yakıt ikmali yapmak için tanker olarak kullandı.
Öte yandan Rus jetleri, EAF F-16'ları ve Rafale savaş uçakları tarafından kullanılan füze ve bomba türleri ile uyumlu değil.
EAF F-16'ları ve Rafale’leri aynı silahların çoğunu kullanabilirken Cooper, bu iki Batı jetinin 'tamamen farklı amaçlar' için inşa edildiğini kaydetti.
“F-16'lar çoğunlukla hava savunması için, Rafale ise avcı-bombardıman uçağı/saldırı olarak kullanılıyor.”
Uyumluluklarıyla ilgili olarak Cooper, EAF Rafale savaş uçakarının F-16'lar tarafından ateşlenen havadan havaya füzeleri yönlendirmesinin 'yapılabilir' olmasına rağmen, 'bildiğim kadarıyla henüz böyle bir şey olmadı' dedi.
“Bunu yapmaya çalışmalarının bir anlamı yok, çünkü Mısır F-16'ları yalnızca eski havadan havaya füzelerle donanmış durumda.”
Askeri havacılık üzerine yüzlerce makale yazan bir savunma gazetecisi olan Sebastien Roblin, EAF'yi 'verimsiz ve tuhaf bir şekilde inşa edilmiş' olarak özetledi.
Mısır'ın satın aldığı MiG-29'lar bu türün en yeteneklileri arasında olsa da, birçok modern Batı jetinde bulunan aktif elektronik olarak taranan dizi (AESA) radarından yoksun olduklarını da sözlerine ekledi.
Ayrıca, taşıdıkları görüş ötesi menzilin ötesindeki havadan havaya füzeler (BVRAAM'ler) ABD ve Avrupa'daki muadillerinden daha düşük.
ABD, onlarca yıldır Mısır'a AIM-120 BVRAAM'ları satmayı reddetti ve Mısır’ı daha düşük kaliteli füzelere güvenmeye zorladı.
ABD ve İsrail ayrıca Fransa'ya Meteor BVRAAM'larını satmaması için baskı yaptı.
Kahire'nin Rus savaş uçaklarını seçmesinin bir nedeni de buydu.
Her şey değişebilir, şimdi ABD, bu yılın başlarında ilk kez Mısır F-15'lerini potansiyel olarak satmaya açık olduğunu ifade etti.
Washington ayrıca, daha fazla Amerikan donanımı satın almak için Rusya'dan silah ithalatını durdurmak için Kahire'ye teşvikler sunmaya istekli görünüyor.
Mısır, Rusya'nın kendisi için inşa ettiği Su-35'lerden memnun olmadığı bildirildiği için mecbur kalmaktan mutlu olabilir.
Bu Rus jetleri, AESA radarları yerine sadece pasif elektronik radara (PESA) sahip. Ki AESA radarları çok daha gelişmiş.
EAF'nin Su-35'in Irbis-E radarını Rafale'nin elektronik karşı önlem sistemine karşı test ettiği bildirildiğinde Rus radarı çok kolay bir şekilde alt edildi.
Cooper ayrıca, EAF MiG-29'ların Moskova ile yapılan orijinal sözleşme uyarınca hala MiG-35 standardına yükseltilmediğine dikkat çekti.
Bu ciddi eksiklikler göz önüne alındığında, Kahire, özellikle AIM-120 ile gelirse, Washington'dan F-15'ler için bir anlaşmayı memnuniyetle karşılayabilir.
Roblin:
“Mısır'ın her yerden jet toplama eğilimini, yakınlardaki zengin Orta Doğu ülkelerinde de gördüğünüz gibi, lojistik verimlilik pahasına çeşitli etkileyicilerle ilişkiler kurmayı amaçlayan bir siyasi stratejinin yansıması olarak nitelendirebilirim.”
BAE, ABD ön koşullarıyla ilgili anlaşmazlıklar nedeniyle 2021'in sonlarında F-35 teklifini geri çekti.
Alternatifler için Moskova'ya dönmedi.
Bunun yerine, Fransa'dan 80 Dassault Rafale savaş uçağı sipariş etti.
NATO üyesi olan Türkiye'nin, Rus yapımı gelişmiş S-400 hava savunma füze sistemlerini teslim aldıktan sonra 2019 yılında F-35 satın alması yasaklanmıştı.
Gelişmiş Rus Sukhoi jetleri satın almakla flört ederken, bunu henüz yapmadı.
Ankara şu anda ABD ile 40 yeni F-16 satın almak ve mevcut cephaneliğini yükseltmek için görüşmeler yapıyor.
Bu satış düşse bile, Ankara'nın Rus savaş uçaklarından ziyade Avrupa jetlerini, muhtemelen Eurofighter'ları sipariş etme olasılığı çok daha yüksek.
Bronk:
“Bu kadar çeşitli bir filoya sahip olmak, Mısır'ın herhangi bir ortak ülkenin iyi niyetine jeopolitik bağımlılığını azaltıyor, ancak aynı zamanda tedarik zincirini, yedek yönetimini ve operasyonel entegrasyon zorluklarını aksi takdirde olacağından çok daha zor hale getiriyor.”
Cooper, stratejinin önemli bir avantajı olmadığına inanıyor.
“Aksine: sadece lojistik ve bakımı daha karmaşık hale getiriyor.”
Tek avantajı, Rafale'nin bazı yeteneklerinin İsrail tarafından bilinmemesi ve bazı silahlarının İsrailliler için daha zorlayıcı olması olabilir.
Mısır F-16'ları hakkında her şey İsrail tarafından biliniyor.
“Mısırlılar için önemli olan tek şey bu.”
ÖNERİLEN İÇERİK: Mısır’ın İHA ve SİHA envanteri
* * *
KAYNAK: gdh.digital, MEE