Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Esra Erdal ve çalışma arkadaşları, laboratuvar ortamında kök hücrelerden organ gibisi yapıların kültür şartlarını geliştirdi. Karaciğer hastalıklarında yeni tedavi ve ilaçların geliştirilmesine imkan sağlayacak TÜBİTAK takviyeli çalışmanın, lisanslama ve ticarileşme faaliyetlerine başlandı.
Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Tıp Fakültesi Temel Tıp Bilimleri Kısmı Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Esra Erdal, laboratuvar ortamında kök hücrelerden organoid ismi verilen, organ gibisi yapıların kültür şartlarını geliştirdi. eHEPO olarak isimlendirilen modelin, karaciğer hastalıklarında ilaç aktiflik ve güvenirlik testlerinde kullanılmak üzere lisanslama ve ticarileşme faaliyetlerine de başlandı. Prof. Dr. Esra Erdal, Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ), İzmir Biyotıp ve Genom Merkezi (İBG) ve Koç Üniversitesi’nin de paydaş olduğu çalışma için DEPARK bünyesinde kurduğu Organo-ID firmasıyla TÜBİTAK’ın 1702 – Patent Tabanlı Teknoloji Transferi Destekleme Çağrısı’na müracaat yaptı. DEÜ Rektörü ve DEPARK İdare Şurası Lideri Prof. Dr. Nükhet Hotar, çalışmada emeği geçen bilim beşerlerine teşekkür ederek, Dokuz Eylül Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren bilim insanlarının birçok alanda olduğu üzere sıhhatte da öncü çalışmalara imza attığını belirtti.
DEÜ Rektörü Hotar, “Bilim insanlarımız sıhhat alanında, hastalıklarla çabada değerli bir rol üstleniyor. Prof. Dr. Esra Erdal ve takım arkadaşları da yaptıkları çalışmayla yeni tedavilerin ve yeni ilaçların keşfedilmesine katkı sağlayacak; insan sıhhatinin korunmasında öncü bir rol oynayacak. Bu usul çalışmaların ülkemizin kalkınmasına hizmet edeceğinin ve katma paha yaratacağının da farkındayız. Bu noktada araştırmacılarımızın, bilim insanlarımızın fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması da büyük bir kıymet arz ediyor. Dokuz Eylül Üniversitesi olarak girişimcilerimizin iş fikirlerini ticarileştirmesi, patent ve lisans alması noktasında onları destekliyor; tüm imkânlarımızı seferber ediyoruz. Başta Prof. Dr. Esra Erdal üzere emeği geçen tüm hocalarımıza teşekkür ediyor; projeden elde edilecek sonuçların insanlığa ve ülkemize yarar getireceğine inanıyoruz” diye konuştu.
HASTALIKLARIN TEDAVİSİNDE KULLANILACAK
Yapılan çalışmayla insan üzerinde araştırma yapmadan evvel, insan dokusunu en iyi taklit eden organoidler üzerinde modelleme yapılabileceğini söyleyen Prof. Dr. Esra Erdal, “Ortaya çıkardığımız eseri, üç boyutlu bir karaciğer hücre kültürü modeli olarak isimlendirebiliriz. Öteki bir deyişle, geliştirdiğimiz kültür ortamında kök hücrelerden elde edilen, fonksiyonel ve yapısal olarak organa benzeyen yapıların tabiatıyla oluşmasını sağlıyoruz. Kelam konusu çalışmamız, ender metabolik karaciğer hastalıkları, kanser ve kronik karaciğer hastalıklarının modellenmesinde kullanılabiliyor. Hastalıkların beşerde görülen tesirlerini benzeri formda laboratuvar şartlarında taklit edebilen ve en gerçekçi model olarak kabul edilen organoidleri; tedaviye yönelik ilaç keşfi, ilaç yine pozisyonlandırma, ilaç aktiflik ve güvenirliğinin test edilmesi için kullanmak mümkündür. Tüm dünyadaki karaciğer gelişimi, biyolojisi ve hastalıkların patogenezini çalışan araştırmacılarının yanı sıra yeni ilaç adayları olan ya da preklinik ilaç aktiflik ve güvenilirlik tahlilleri yapan bölümler de bu eserden faydalanılabilecek” dedi.
SIRA TİCARİ BASAMAĞA GELDİ
Yaptıkları bilimsel çalışmayı DEÜ Tıp Fakültesi Çocuk Hastalıkları Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Işık Arslan, Histoloji ve Embroyoloji Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Alper Bağrıyanık, İBG’den Dr. Soheil Akbari ve Koç Üniversitesinden Prof. Dr. Tamer Öncü’nün olduğu takımla yürüttüklerini belirten Erdal, “TÜBİTAK’ın 1003 ve 1001 projelerinden dayanak almıştık. Artık ise TÜBİTAK’ın 1702 – Patent Tabanlı Teknoloji Transferi Destekleme Çağrısı’na müracaat yaptık. Dokuz Eylül Üniversitesi Teknoparkı (DEPARK) bünyesinde kurucusu olduğum Organo-ID ismindeki start-up firmasıyla bu teknolojiyi lisanslamak ve ticarileştirmek üzere müracaatımızı tamamlamış bulunuyoruz. Emelimiz bu teknolojinin bütün dünyada kullanılmasını sağlamak” diye konuştu.
Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı
Beyaz Haber Ajansı