Son tutuklamaların ardından “liberal” yorumculardan yükselen “ama ne oluyor, niye bir anayasa profesörü siyasi akademide ders verdi diye hapse atılıyor” feryatları, bize mecburen aynı liberallerin Ergenekon ve Balyoz davalarında hukuka ve gerçeklere gösterdikleri kayıtsızlığı hatırlatıyor. Belki o davalarda gereken özeni göstermiş olsalar, Ergenekon ve Balyozun “olağan şüphelilerine” atfedilen suçları mantık ve hukuk süzgecinden geçirmeden kabul etmeseler – yani gerçek liberaller gibi davranmış olsalar – bu noktada Özel Yetkili Mahkemelerin garabetlerine daha az şaşırırlardı. Hukuksuzluğa karşı seslerini daha evel çıkarmış olsalar, belki de cemaat-AKP iktidarının bu günkü tasarruflarına daha az manevra alanı tanımış olurlardı.
Balyoz konusunda daha yeni yazmaya başladığımız günlerde Radikal gazetesinde iki bölümlük bir yazımız çıkmıştı (bölüm 1 ve 2). Mayıs 2010’da yayımlanan bu yazıların son bölümünden bir alıntı yapıyoruz:
“Liberal medyanın ve yazarların gelinen bu aşamada acilen bir tercih yapması gerekiyor. Eğer askerin her düşmanı benim dostumdur ve ‘asker şunu yaptığına göre mutlaka bunu da yapmıştır’ yaklaşımlarında ısrar edeceklerse bunun bir adalet mantığı değil, bir intikam ve kan davası mantığı olduğunu kabul etmek durumundadırlar. Bu mantık Türkiye’yi aydınlığa değil, daha da karanlık günlere götürecek bir mantıktır. Öte yandan, tercihlerini hukuk devleti yönünde kullanacaklarsa Balyoz ve diğer davalardakı iddialara titizlikle yaklaşmaları, kanıtları objektif olarak değerlendirmeleri, ve insan haklarının ihlâl edilmesine karşı (suçlananların kimliği ne olursa olsun) kesin tavır koymaları lazım. Ancak o zaman gerçek suçlar ve (Balyoz belgelerini imal edenler dahil olmak üzere) suçlular ortaya çıkar.
Biz Balyoz davasındaki sahtekârlığı anlattığımız dostlarımızdan bazen şöyle bir cevap alıyoruz: “Ama askerlerin bazı bulanık işler içinde olduğu, kesin suçlar işlendiği belli değil mi? Siz bunları inkâr mı ediyorsunuz?” Biz bu tepkileri çok garip buluyoruz. Diyoruz ki, “Biz size bir tek davadaki çarpıklıkları gösteriyor, iddialardakı tutarsızlıklara işaret ediyoruz, siz bize başka davalardan bahsediyorsunuz. Her iddia tek tek, kendi kanıtlarıyla değerlendirilmez mi? Kaldı ki, bir davada ciddi sahtekarlık varsa, ortada belge üreten birilerinin olması size diğer davalara da daha dikkatli yaklaşmamız gerektiğini göstermiyor mu? Bu birilerinin varlığı ve bu kadar etkili olabilmeleri sizi rahatsız etmiyor mu?”
Bu tür tepkilere hak vermemekle beraber Türkiye’de kalıplaşmış bazı düşünce biçimlerini yansıttığını da anlıyoruz. Biz “Balyoz’daki kanıtlar” deyince karşımızdakinin “Ama Şemdinli” demesi, katı laik-devletçi kesimin ‘türban’ lafını duyunca ‘ama irtica’ diye cevap vermesine benziyor. Bu tavırlardan ne biri ne diğeri doğru. İki taraf da genelleme hatası yapıyor ve dolayısıyla kutuplaşmaya hizmet ediyor. İrticayı önlemenin en doğru yolu irticanın kendisi ile mücadele etmektir; kişisel hak ve özgürlükleri sınırlandırmak değil. Aynı şekilde, ‘derin devlet’ ile mücadele kanıtlanmış suçların üstüne gitmekle mümkün olur; bu uğurda hukuğu ve medya etiğini çiğnemekle değil.
Bu kalıpları liberal demokratlar kırmayacaksa kim kıracak?”
1930’larda bir çok Batılı aydın, faşizme karşı ortak cephe olmak uğruna Stalin’e destek verip, Stalin’in kendi ülkesinde uyguladığı terör rejimini görmezlikten gelmişti. Türkiye’de Ali Bayramoğlu, Ahmet Altan, Cengiz Çandar, Etyen Mahçupyan, Yasemin Çongar gibilerinin, askeri vesayetin kaldırılmasına hizmet ediyor diye yakın zamana kadar ÖYM’lerin hukuksuz uygulamalarına alkış tutmaları (ve kimilerinin de şimdi kendi “kefil oldukları” için itiraz ederken diğer sanıkları peşinen suçlu saymaya devam etmeleri) bize Avrupa intelijensiyasının bu utanç verici dönemini anımsatıyor.