Dut
DUT NEDİR?
Dutgiller yani Moraceae familyasından Morus cinsini oluşturan ağaç türüne Dut denilmektedir. Türkiye'de ağırlıklı olarak Güneydoğu Anadolu bölgesinde yetişmektedir. Antiseptik ve antioksidan özelliği ile kanı sağlıklı tutan ve yüksek lif içeriğiyle şifa kaynağı olan Dut; geleceğin en önemli tedavi edici besinleri arasında gösterilmektedir.
Türkiye'de dutun yetişme koşulları çok elverişli olsa da , uzun yıllar dutun meyve potansiyelinden değil ; kerestesinden faydalanılmış ve dolayısıyla dut ağaçları kesilmiştir. Bunun yanı sıra ; dutun yaprakları da ipekböceği yetiştiriciliğinde kullanılmaktadır. Son yıllarda kent yaşamının getirdiği ağır yüklerden dolayı , organik tarım ve şifalı bitkiler önem kazandığından , dut meyvesi de yüksek besin değeri nedeniyle daha fazla değerlendirilmeye başlamıştır.
Yaygın olarak yetiştirilen dut türleri ; Morusalba (beyaz dut), M. nigra (karadut) ve M. rubra (kırmızı veya mor dut) olsa da ; Ak Dut , Çin Dutu , Afrika Dutu, Moğol Dutu, Teksas Dutu, Himalaya Dutu, Ihlamur Yapraklı Dut gibi birçok farklı dut türü bulunmaktadır.
Dut bitkileri, 15 m'ye kadar boylanır. Hızlı büyürler. Gövdeleri silindirik, dik ve kalın; kabuk çatlaklı ve gri-kahve renklidir. Tepe çapı 6 – 8 metre olup, seyrek ve top görünümlüdürler. Kökleri etli, gevrek yapıda ve kırılgandır. Yaşlandıkça kuvvetli yan kökler geliştirir. Bu nedenle dut ağaçları; rüzgâra dayanıklıdır. Dutun çiçekleri genellikle Nisan ve Mayıs aylarında baharın gelmesiyle açarlar. Ve rüzgâr yoluyla tozlaşmaları gerçekleşir.
Dut ağaçlarında erkek ve dişi çiçekler aynı ağaçta , bir arada yer alırlar. Haziran Temmuz aylarında ; erkek çiçekler dökülür , dişi çiçekler daha olgunlaşır ve meyve haline gelir. Ardından meyvelerin toplandığı hasat zamanı başlar.
Dut'un Faydaları
Doğal antibiyotik ve antiseptiktir.
Kanı temizler, kan dolaşımını düzenler.
Kandaki iltihabı kurutur.
Kan basıncını düzenler, pıhtılaşmayı engeller.
Egzama gibi deri hastalıklarına iyi gelmektedir.
Zengin miktarda demir içerdiği için kansızlık sorunlarını giderebilir.
Karaciğeri ve böbrekleri toksinlerden temizler ve aşırı yorulmalarını engeller.
Bağışıklık sistemini güçlendiren doğal bir besin kaynağıdır.
Kolestrolü dengede tutar.
Demir, kalsiyum, potasyum, magnezyum, manganez ve bakır dahil olmak üzere günlük besinlerin çoğunu sağlamaktadır.
Şeker yerine tüketildiğinde şeker hastalığından korur.
Böbreklerin yağını besler.
Boğaz şişkinliğine, çiçek ve kızamık hastalıklarına şifalıdır.
Mideyi ve bağırsakları güçlendirir, idrarı söktürücü etki yapar.
Soğuk algınlığından kaynaklanan boğaz ağrılarına faydalıdır.
Dut Kurusu
İnsanların katkısız , ilaçsız , genetiği ile oynanmamış besinlere ve minerali bol toprağa olan ihtiyacı her geçen gün artmakta ; dolayısıyla doğal ürünler önem kazanmaktadır. DUTBAHÇEM ; dut yetiştiriciliği konusunda ,doğal ve organik yöntemleri benimsemiştir. Hem besleyici özelliği, hem de şifa kaynağı yoğun bir meyve olan dutu en doğal haliyle tüketiciyle
buluşturmaktadır. Dutun sadece yaş meyve olarak değerlendirilememesinin en önemli nedenlerinden biri ; dut meyvesi çok yumuşak olduğundan saklama süresi çok kısadır. Bu nedenle dutun taze olarak tüketilmesi sadece hasat dönemi ile sınırlıdır. Dutun kurutulması ise; meyvenin besin değerlerini koruduğu gibi, doğal yöntemlerle kurutulması da uzun bir sürede tüketilmesini ve rahatlıkla saklanmasını sağlamaktadır.
Dut nasıl kurutulur ?
DUTBAHÇEM'de geleneksel tarım yöntemleri kullanıldığı için her şey doğal bir süreç içerisinde işliyor. DUTBAHÇEM'de kurutulan dutlar hiçbir işlem görmeden , sadece güneşte olgunlaştırılır ve rüzgârda kurutulur.
DUTBAHÇEM dutun en sağlıklı yetişeceği bir alanda yer almasının yanı sıra , dutun doğal şartlarda kuruyabilmesi için de 1400 rakımda kurulmuştur. Bu sayede , bahçede yetişen dutlar doğal gün ışığıyla vitaminlerini alır. Sabahın ilk saatlerinde 1400 rakımda oluşan kuru ayazda ise doğal bir şekilde kurur. DUTBAHÇEM'de üretilen kuru dutların lezzeti ve sağlığı da bu doğallıktan gelmektedir.
DUTBAHÇEM'in tüm ekibi Adıyaman'ın TUT ilçesinden. Kendi toprağını tanıyan, dutu bilen insanlar.... Bunun yanı sıra topraktan daha iyi verim alabilmek ve ürünü daha hijyenik şartlarda toplama ve saklama konusunda da oldukça eğitimliler.
DUT PEKMEZİ
Şeker yerine Dut Pekmezi ile gelen mucize sağlık
Anadolu topraklarında pekmezin köklü bir geçmişi var aslında. Ancak günümüzde şeker kullanımı arttıkça, pekmez kullanımı da o ölçüde azalmaya başladı. Oysa ki eski dönemlerde Türk tatlılarının içeriğinde sadece pekmez ve bal kullanılıyordu. Türkler pekmezi ; çabuk bozulan üzüm ve dut gibi besinleri koruyabilmek ve bu sayede tatlı ve şeker ihtiyacını karşılayabilmek için geliştirmiştir. Kent kültürünün tam olarak gelişmediği yerlerde pekmez hâlâ sofraların vazgeçilmez bir besin kaynağı iken, maalesef şehir yaşamında pek de tercih edilmemektedir. DUTBAHÇEM'in ana hedeflerinden biri ; şifa kaynağı dutu Türkiye'deki tüm sofralara ulaştırabilmek. Gitgide beyaz şekerin hakim olduğu sağlıksız beslenme alışkanlığını , dut pekmezinin sağlıklı dünyasıyla yer değiştirebilmek....Özellikle gelişme çağındaki çocuklar , hamileler ve yaşlılar mutlaka beslenme programına dut pekmezini dahil etmelidirler.
Dut Pekmezi nasıl yapılır ?
DUTBAHÇEM' de toplanan taze dutlar özenle temizlenir. Ardından özel üretilen ince bezlerle sıkılır. Suyu ve şırası çıkar. Kazanda kaynatılır. Fermente olması için kazanın içine dut yaprakları atılır. Sonrasında süzgeçle süzülür. Güneşin doğal vitamini alması ve karamelize olması için üç gün güneşte bekletilir. Kıvamını alan pekmezler DUTBAHÇEM'in özel kavanozlarına konulur ve güneş görmeyen soğuk bir yerde özenle saklanır. Pekmezlerin yapım sürecinde hiçbir kimyasal ve katkı maddesi kullanılmaz. Güneşin doğal vitaminiyle yetişen dutlar, yine kendi doğallığında pekmez kıvamına getirilir.