Yumuşak gevşek topraklı Van ovasının altından geçen faylar binlerce yıllık hareketlerini 25 saniyede tamamladıklarında kerpiç yığma evler un ufak olurken yüksek betonarme katlı binaların katları birbiri içine geçmişti.
Kerpiç duvarların, beton blokların üzerlerine kapandığı insanlar, gelecek arama ve kurtarma ekiplerini saatlerce bekleyeceklerdi.
18 milyon yapının yüzde 67'sinin kaçak ve denetimsiz olduğu kırık faylar coğrafyası ülkemizde bu kez Van'da yine depreme bütün hazırlıksızlığımızla yakalanmıştık.
5'in üzerindeki bütün depremlerde insan kaybını kanıksamış deprem tecrübemizle tarihimizin en şiddetli sarsıntılarından birini yaşayan Van'daki enkaz görüntülerinde 'yardım' diye çırpınan vatandaşları izliyorduk.
Van ve çevresinde yaşam 25 saniyede altüst olurken Türkiye, hasıraltı ettiği 'deprem gerçeğiyle' bir kez daha sınanırken 23 saat sonra bile ulaşılmayan köylerin haritadan silindiği haberlerini okuyorduk...
Kentsel dönüşüm projeleriyle şaha kalkan gayrimenkul sektörümüz, lüks konutlarıyla övünürken Van'daki depremin kağıt gibi silkeleyip yere yapıştırdığı binaların salkım saçak dağılmış beton ve demirleri ve ayakta kalan üst katları, 'yapı terörünü de' gözümüze sokuyordu.
Deprem metafiziğine sığınan çevreler tevekkül tavsiye ederken, son derece 'dünyevi' büyüyen Türkiye yine yığınların altından 'mucize' bekliyordu.
Van çevresinde olabilecek depremde başta yüksek katlı betonarme binaların hasar göreceğini belirten 2005 yılı raporlarına söz düşmüyordu.
Erciş'te ilçe Emniyet Müdürlüğü ve 5 yıl önce yapılan Yurt-Kur öğrenci yurdu çökerken kamu binalarının zayıf yapı niteliklerini sıfır derece hava sıcaklığında hastane bahçesinde toplanan yaralılar göstermişti.
Son 70 yılın en büyük 10 depreminden biri olarak kayıtlara geçen Van depremi gösterişli -rantlı-lüks konut düşkünlüğünün tavan yaptığı Türkiye'deki konut ve kamu binası piyasasının 'çürüklüğünü' ve potansiyel beton mezarlar olarak yükseldiğini ağır insan kayıplarıyla sergiliyordu.
Van'daki denetimsiz, kirişsiz, kolonsuz, eksik malzemeli ya da yığma kerpiçli binaların üzerlerine çöktüğü insanlarımıza ulaşmayı ve kurtarmayı 'mucizeye' çeviren zihnimiz bilmeliydi ki hepimizin gittiği kafe, konakladığı otel, kaldığı yurt, ev, okul, işyeri başına 25 saniyede çökecek dört ağır beton duvardı...
Her 100 kamu binasından sadece birinin depreme dayanıklı olduğu ve 18 milyon konutun yüzde 67'sinin denetimsiz olduğu bir ülkede, Van depremini ırkçı histerilerle sarsılarak karşılayanlar durdukları zeminin sağlamlığından hiç de emin olmasınlar...