19.04.2008 - 01:00 | Son Güncelleme: 19.04.2008 - 01:00
Ailesiyle çatışan ergen öfkeli oluyor
Prof. Dr. Melike Sayıl, toplumda anne babanın kontrolü ne kadar fazlaysa, çocukların o kadar isyankâr olacağı anlayışının hakim olduğunu söyledi
> ANKARA Ergenlerin sosyal ilişkilerinin niteliği ile ilgili araştırmaya göre, babalarıyla çatışan kızlarla, anneleriyle çatışan erkekler daha öfkeli ve saldırgan davranışlar sergiliyor. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Melike Sayılın yürüttüğü Çocukluktan Yetişkinliğe Geçiş Sürecinde Sosyal İlişkilerin Niteliği ve Karakter Oluşumuyla İlişkisi konulu araştırmada, 7-10. sınıf aralığındaki çocuklar ile üniversite öğrencileri olmak üzere 1695 ergen ve 877 anneye ulaşıldı. TÜBİTAK tarafından desteklenen araştırmada, ergenlerin okul, aile ve akranlarla ilişkileri ve bu ilişkilerin sosyal davranışlar üzerindeki etkileri ele alındı. Ergenlerin olumlu davranışlar sergilemeleri konusunda empatinin önemine değinen Sayıl, araştırma sonuçlarına göre empati kurabilen, okuluna bağlı, akademik açıdan kendini yeterli hisseden ergenlerin daha olumlu davranışlar gösterdiklerini kaydetti. DUYGULARINI KONTROL ETMEYİN Anne babanın çocuk üzerinde kontrol kurmasının çok olumlu bir şey olarak algılanmadığını anlatan Sayıl, toplumda anne babanın kontrolü ne kadar fazlaysa, çocukların o kadar isyankar olacağı anlayışının hakim olduğunu söyledi. Çocuğun davranışlarını kontrol etmenin, duygu ve düşüncelerinin kontrol edilmesinden farklı olduğuna dikkati çeken Sayıl, şunları kaydetti: Eğer anne baba çocuğun davranışlarını kontrol ediyorsa, mesela çocuğa kurallar, sınırlamalar koyuyor, nerede, kimlerle olduğunu, ne zaman, nerede, nasıl hareket ettiğini uzaktan takip ediyorsa bu çocuklar daha fazla olumlu sosyal davranış gösteriyorlar ve anne babalarını daha olumlu algılıyorlar. Ebeveynleriyle iletişimlerini sıcak ve yakın buluyorlar. Ama anne baba çocuğun duygu ve düşüncelerine müdahale ediyorsa, çocuğun ifadelerini sınırlıyor, sözünü bitirmesine izin vermiyor, özerk irade geliştirmesini, kendi kendine kararlar verebilmesini ve kendi ayakları üzerinde durabilmesini engelleyen tavırlar sergiliyorsa bu, ergenlerin, olumsuz davranışlar göstermesine neden oluyor. Değerli olduğunu hissetsin Annelerin çocuklarına karşı yasaklayıcı, destekleyici ve destek olma gibi yaklaşımlardan birini sergilediğini belirten Prof. Dr. Melike Sayıl, çocukların yasakları olumsuz algıladığını bu yüzden sapkın kişilerle arkadaşlık ettiklerini söyledi. Sayıl, annelerin rehber olmaları ve onları desteklemelerinin çocukları daha olumlu davranışlara yönelttiğini vurguladı. Sayıl, kendini değersiz bulan ve arkadaşlarıyla geçinemeyen erkeklerin sapkın arkadaşlarla bir arada olma ihtimallerinin daha yüksek olduğunu kaydetti. Yalnızlık depresyon sebebi Kız çocuklarının, anne babası arasındaki ilişkiyi çatışmalı algılaması ve akranlarına güvenmemesinin onları yalnızlığa ittiğini belirten Sayıl, annenin kızlarındaki duygu ve düşüncelerine müdahale etmesinin kızlarda daha çok yalnızlığa neden olduğunu ifade etti. Sayıl, erkeklerin ise kendini değersiz bulmaları, olumlu özellikte arkadaşları bulunmaması ve annelerinin kendilerini psikolojik kontrol altında tuttuğunu düşünmelerinin onları yalnızlaştırdığını söyledi. Sayıl, yalnızlık duygusu depresyonun habercisidir şeklinde konuştu.