Tarafların karşılıklı olarak birbirlerine evlenmeyi vaad ettikleri nişanlılık farklı şekillerde son bulabilmektedir. Nişan evlenme dışında bir sebeple sona ermişse, nişan nedeniyle verilen hediyelerin iadesi gündeme gelmektedir.
Hediyelerin türü kim tarafından alındığı ve iadesinin nasıl yapılacağı hukukçulara danışılan önemli konular arasındadır.
Hediyelerin iadesi bakımından öncelikle hediyelerin niteliği dikkate alınmalıdır. Kriter hediyelerin olağan nitelikte nitelikte olup olmadığıdır. Hediyelerin iadesini düzenleyen Türk Medeni Kanunu 122. Madde, olağan hediyeleri iade kapsamına almamaktadır. Nişanlıların birbirlerine veya ana-baba ya da onlar gibi davrananların diğer nişanlıya vermiş olduğu alışılmışın dışındaki hediyeler iade kapsamında olup, geri istenebilir. Nişanlılık ilişkisi devam ederken verilen olağan hediyeler ise, bu hüküm kapsamında değildir, iade edilmezler.
Hediyelerin olağan ya da alışılmışın dışında olduğunun tespiti bakımından, yöresel örf ve adet ile hediyenin maddi değerinin fahiş olup olmadığı dikkate alınır. Hediyenin maddi değerinin fahiş olup olmadığı ise; tarafların mali ve sosyal durumu gözetilerek belirlenir. Yargıtay nişan yüzüğü dışındaki ziynet eşyalarını iadesi mümkün hediyeler kapsamında görmektedir.
Hediyelerin iadesi bakımından bir diğer önemli kriter hediyenin kim tarafından alındığıdır. Zira, TMK 122 hükmü nişanlıların birbirine aldığı veya ana-baba ya da onlar gibi davrananların birbirine aldığı hediyelerden bahsetmektedir.
Nişanlılığın sona ermesindeki maddi-manevi tazminattan farklı olarak hediyelerin iadesinde, nişanlıların kusuru dikkate alınmaz. Başka bir deyişle, nişanlılık sona erdiğinde alışılmışın dışında hediyeler almış olan taraftan, kusurlu olsun olmasın bu hediyeleri iade etmesi istenebilir.
Hangi hediyelerin iade edileceği tespit edildikten sonra, hediyelerin ne şekilde iade edileceğine karar verilir. Kimi durumlarda hediyeler, aynı şekilde geri verilemez durumdadır. Hediyeler aynen ya da mislen geri verilemiyorsa, sebepsiz zenginleşme hükümleri uygulanır. Bu halde, iade yükümlülüğü olan tarafın iyi niyetli ya da kötü niyetli olmasına göre farklı şekilde işlem yapılır. Nişanlı, hediyeyi iade yükümlülüğü olduğunu biliyor ve bildiği halde hediyeyi elden çıkarıyor, tüketiyor ya da yok ediyorsa; iade yükümlülüğü tamdır. İade yükümlülüğü olduğu halde iade mümkün değilse, hediyenin değerinin tazmin edilmesine karar verilir. Nişanlı, iade yükümlülüğünü bilmeden hediyeyi elden çıkarıyorsa, iade yükümlülüğü olmayacaktır.
Daha detaylı bilgi almak veya boşanma davası açmak için ofisimizi arayabilirsiniz.
Aşağıdaki başlıklar da ilginizi çekebilir.