İnsanların bakabilecekleri kadar çocuk dünyaya getirmelerine doğum kontrolü denir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre yılda 80.000 kadın, istenmeyen gebelikleri sonlandırırken hayatını kaybetmektedir. Bu yüzden doğum kontrol yöntemleri konusunda bilinçli olmak önemlidir. Aktif cinsel hayatı olan bir kadın için doğum kontrol hapları uygun bir korunma yöntemi olabilir.
Doğum Kontrol Hapı Nedir?
Hamileliği önlemek için her gün alınan bir ilaçtır. Doğum kontrol hapları yapısında östrojen ve progesteron hormonlarını barındırır. Peki östrojen ve progesteron ne işe yarar? Bu hormonlar yumurtalıklarda yumurta oluşmasını engeller. Yumurta oluşmadığı için döllenme gerçekleşemez. Döllenme yoksa gebelik de olmaz. Doğum kontrol hapı nedir sorusuna kısaca; gebeliği önleme yöntemi denebilir.
Östrojen ve progesteron hormonları aynı zamanda rahim ağzındaki mukus tabakasını kalınlaştırır. Kalın bir rahim ağzı ise spermlerin ilerlemesini ve yumurtaya ulaşmasını engeller. Yani bu haplar iki yönlü çalışır. Bir yandan yumurtanın oluşmasını, diğer yandan spermin yumurtaya koşmasını engeller. Yumurta ve sperm kavuşamadığından gebelik de gerçekleşemez.
Doğum Kontrol Hapı Nasıl Kullanılır?
Doğum kontrol hapları 3 hafta boyunca her gün aynı saatte alınır. 3 Hafta bitince 1 hafta ara verilir. Sonra tekrar 3 hafta kullanıp 1 hafta ara verecek periyotlarda ilaç kullanımına devam edilir. Eğer ilaçlar düzenli alınmazsa koruyuculuk etkisi azalır. Bu yüzden doğum kontrol hapları 21 günlük veya 28 günlük paketlerden oluşur. İki paket çeşidinde de 21 adet hormon içeren hap bulunur. 28 günlük paketlerdeki fazladan olanlar 7 hap şeker ya da vitamindir. Bunları almak zorunlu değildir. Amacı her gün ilaç alma rutininizi bozmamak ve ilaç almayı unutmanızı engellemektir.
Uzman doktorunuzdan bilgi alarak ve aldığınız ilacın prospektüsünü okuyarak doğum kontrol hapı nasıl kullanılır öğrenmeniz ve ilacı doğru şekilde almanız önemlidir.
Doğum Kontrol Hapının Zararları Nelerdir?
Bu hapların bilinen en önemli yan etkisi damar tıkanıklığı olasılığını artırmasıdır. Cinsel isteksizlik de doğum kontrol hapının zararları arasında yer almaktadır. Ancak yeni nesil haplardaki hormon değerleri bu yan etkiler göz önünde bulundurularak ayarlanmış ve bu yan etkiler en aza indirilmiştir.
Doğum kontrol hapının zararları ve yararları karşılaştırıldığında; zarardan çok yararı olduğunu söyleyebiliriz. Adet kanaması miktarını ve ağrılarını azaltma, adet dönemini düzene sokma, adet dönemi gerginliğini azaltma, kistleri ve kolon kanserini azaltma, sivilce ve vücuttaki kullanmaları azaltma bu hapların yararlarına örnek verilebilir.
En İyi Doğum Kontrol Hapı Hangisidir?
En iyi doğum kontrol hapı diye bir şey yoktur. En iyi, kişiye göre değişir. Çünkü her doğum kontrol hapı aynı değildir. Her birinde farklı hormonlar ve farklı miktarlar bulunmaktadır. Hangi hapı kullanacağınıza doktorunuz karar verecektir. Yani arkadaşınızın ya da kardeşinizin önereceği hatta vereceği ilaç sizin için uygun olmayabilir.
Amerika, Avrupa, Kanada, İngiltere gibi gelişmiş ülkelerde doğum kontrol hapı kullanan kişi sayısı, rahim içi araç kullanan kişi sayısından fazladır. Türkiye’de ise durum tam tersidir. Rahim içi araç kullananların sayısı fazla, ilaç kullananların sayısı oldukça azdır. Bunun en büyük sebebi eski tip hapların; damar tıkanıklığı, cinsel isteksizlik, kıllanma, şişmanlatma gibi yan etkileridir. Ancak yukarıda da belirtildiği gibi yeni tip doğum kontrol hapları bu yan etkilere sahip değildir. Bu nedenle doktor tavsiyesi ile güvenle kullanılabilir.