Kutadgu Bilig'in Kadınlar Hakkındaki Düşüncelerinden Birkaç Örnek
Ayâ koldaş ardaş söz aydım kese,
bu kız toğmasa yeg tirig turmasa
Ey dost arkadaş, sana kesin bir söz söyleyeyim;
bu kızlar doğmasa, doğarsa yaşamasa daha iyi olur.
Kalı tuğsa yegrek aŋa yer koyı,
evi bolsa koşnı ölügler toyı
Eğer dünyaya gelirse, onun yerinin toprağın altı veya
evinin mezara komşu olması daha hayırlıdır.
Tişilerni evde küdezgil tuçı,
tişiniŋ taşı teg bolumaz içi
Kadınları her vakit evde muhafaza et;
kadının içi dışı gibi olmaz.
Yatığ evke ıdma çıkarma tişig,
körüp yolda alğan köz ol bu kişig
Yabancıyı eve sokma, kadını dışarıya çıkarma;
bu kadınları sokakta gören göz onların gönlünü çeler.
Tişig katma erke yegü içgüde,
kalı kattıŋ erse keçer keçgüde
Yemekte, içmekte kadınları erkeklere katma;
eğer katarsan, ölçüyü kaçırırlar.
Tişig ıdma evde öŋin çıkğalı,
kalı çıksa yitrür könilik yolı
Kadını evden dışarı bırakma;
eğer çıkarsa, doğru yoldan şaşar.
Tişi aslı et ol küdezgü etig,
yıdır et küdezmese bolmaz itig
Kadının aslı ettir; eti muhâfaza etmeli;
gözetmezsen, et kokar; bunun çâresi yoktur.
Ağır tut tişig sen negü kolsa bir,
eviŋ kapğı bekle yırak tutğıl er
Kadına saygı göster, ne isterse, ver;
evin kapısını kilitle ve eve erkek sokma.
Vefâ yok bularda ozadın berü,
közi kança baksa bu köŋli naru
Bunlarda öteden beri vefa yoktur;
gözleri nereye bakarsa, gönülleri oraya akar.
Cefâ birle önmiş igidmiş yığaç,
yimişi ağu ol aŋar bolma aç
Onlar zahmetle süren ve yetişen bir ağaca benzer;
meyvası zehirdir, ona karşı iştiha ve ihtiras besleme.
Neçe miŋ azığlığ eren erkeki,
tişilerde ötrü üzüldi köki
Nice bin kudretli ve erlerin eri erkekler
kadınlar yüzünden mahvolup gitmişlerdir.
Neçe kızğu eŋlig yüzi suvluğ er,
tişilerde ötrü özi boldı yer
Nice al yanaklı ve yüzü sıhhatle pırıl-pırıl parlayan erkekler,
kadınlar yüzünden, toprak olup-gitmişlerdir.
Tümen miŋ külüg çavlığ ersiglerig,
tişiler anı yerke kömdi tirig
Bu kadınlar binlerce namlı ve şöhretli kahramanları
diri-diri yere gömmüşlerdir.
Negü teg küdezgü olarığ tutup,
küdezigli teŋri küdezsü utup
Onları nasıl zapt ve rapt altına alabilirsin;
meğer ki, her şeyi koruyan Tanrı onlarla başa çıksın.
LXIII - Çocukların Nasıl Terbiye Edileceğini Söyler