Kahve eski adı ile qahwah 8. Yüz yıldan bu yana tüketilmektedir. Peki, bu içecek nasıl elde edilir? Bu içecek nedir ve çeşitleri nelerdir?
Sayfa İçeriği
- 1 Kahve Nasıl Elde Edilir?
- 2 Kahve Demleme Yöntemleri
Kahve Nasıl Elde Edilir?
Bir ağaçtan oluşan meyvenin çekirdeğinden elde edilir. Nemli ve tropikal ortamlarda yetişen kahve ağacı, eriğe ya da kiraza benzeyen bir meyve vermektedir. Bu meyveler çok çabuk bir sürede olgunlaşıp, çürümeye başladıklarından sürekli kontrol edilir.
Yeterli olgunluğa ulaşan meyveler toplanır ve çekirdeklerinden ayrılır. Ayrılan çekirdeklerin dışında zar benzeri bir kabuk bulunur. Bu kabuk da çıkarıldıktan sonra kahve çekirdeği elde edilir.
Elde edilen çekirdekler kavrulup öğütülme işleminden geçerler. Bu işlemden sonra su ya da süt benzeri maddeler ile demlenip servis edilir.
Kahve Tüketiminin Tarihsel Gelişimi
Yukarıda bahsettiğimiz gibi 8. Yüzyılda keşfedilmiştir. Bir çoban tarafından tesadüfen bulunmuş ve aynı çoban bu bitkinin hayvanları ve kendisi üzerindeki etkilerini gözlemleyip çevresine yaymıştır.
İlk başlarda kahve ağacı meyvelerinin ezilerek suyu içiliyordu. Meyvelerden artan çekirdek kısmı ise öğütülerek ekmek benzeri gıdaların yapımında kullanılıyordu. Sonra ki yüzyıllar içinde çekirdekten elde edilen ürün kavrularak tüketilmeye başlandı.
Kavrularak tüketimi ilk kullanan topluluk ise Etiyopya’da bulunan Arap bir Sufi Şeyhi’nin etki ettiği kişilerdir.
Kahvenin Kişideki Etkilerinin Kahve Tüketimine Katkısı
Keşfedildiği andan itibaren etkileri tüketilmesinde tercih sebebi oldu. Bu içeceğin içinde yoğun bir şekilde kafein bulunuyor. Kafein, kişiyi uyanık ve dinç tuttuğu için insanlar bu içeceğin tüketimine oldukça çabuk alıştı.
Özellikle yoğun çalışan ya da geceleri uyanık kalması gereken bireyler dolaylı olarak bu alışma evresinde insanlar arasında hızlandırıcı görevi gördü.
İlk Etiyopya’da keşfedilen içecek uzun bir süre bu bölgenin dışına çıkmadı. Sonraları Suriye’ye değin tüketimi ilerledi.
Osmanlı’da Kahve Alışkanlığı ve Kahvenin Anadolu’ya Girişi
Bu içeceğin yaygınlaşmaya başladığı dönemlerde Osmanlı’nın Suriye valisi tarafından İstanbul’a getirilip padişaha sunuldu. Padişah ve saray çevresi tarafından oldukça beğenilen ve hızlıca kabul edilen bu içecek Anadolu topraklarına bu vesile ile giriş yaptı.
İçecek saray içerisinde o denli beğenildi ki, padişah ve paşalara özel olarak kahveci başı unvanıyla birisi atandı. Bu unvanın birine verilmesi için oldukça güvenilir, ağzı sıkı, sır tutmasını bilen birisi olması gerekiyordu. Aynı zamanda da içeceği iyi servis etmnesi lazımdı. Zaman içerisinde bu sıfattan sadrazamlığa kadar yükselmiş kişiler oldu.
Bir süre sonra halk arasında da tüketilmeye başlandı. Bu tüketime bazı şeyhülislamlar karşı çıktı bazıları ise onayladı. Fakat günümüze kadar tüketimi devam etti.
Kahve Demleme Yöntemleri
Yukarıda bahsettiğimiz gibi ilk zamanlarda ezilen meyvelerin suyu olarak tüketiliyordu. Zamanla kavrulan çekirdeklerden elde edilmeye başlandı.
Çekirdekler belli oranlarda öğütülüp demleniyor ve sonrasında servis ediliyordu. Fakat öğütülmüş tanelerinin inceliğine, demleme yöntemine ve suyun sıcaklığına göre farklılıklar göstermeye başladı. Her biri ayrı bir tada sahip olan yöntemler farklı isimlere de sahip oldu.
Günümüzde popüler demleme yöntemleri şunlardır:
-
Kağıt Filtre ile Demleme
Öğütülen kahve çekirdekleri kağıt bir filtre yardımı ile sıcak suya konulur ve kahve elde edilir. Günümüzde bu yöntemi yapmanın birkaç farklı yolu vardır. Birincisi ve kolay yöntemi bardakta hızlıca demleme yöntemidir. Aslında sallama çay ile neredeyse aynıdır. Çay süzgeçlerini andıran kağıt bir filtrenin içine taneler koyulur. Üzerine sıcak su eklenir ve kişinin damağına uygun hale geldiğinde filtre bardaktan çıkarılır.
Aynı yöntemi filtre kahve makinesi ile yapmak da mümkündür. Bu makinelerin üst haznesine kağıt bir filtre içine kahve konur. Arkada bulunan haznesine ise su koyulup çalıştırılır. Isınan su yavaş yavaş üstte bulunduğu hazneye dolar. Haznedeki su, filtre yardımı ile kahve tanelerinden ayrıştırılarak aşağıda bulunan demliğe dolar. Bazı filtre kahve makineleri kahve haznesi kağıttan değil, metalden de olabilmektedir.
-
French Press Yöntemi ile Demleme
Bu yöntemde kullanılan kahveler biraz daha kalın öğütülmektedir. Bu kahveler French Press adlı sürahiye su ile birlikte koyulur. Sürahide demlenen kahve, sürahinin üst kısmında bulunan bir mekanizmanın aşağıya itilmesi ile taneciklerden ayrıştırılır ve içime hazır hale gelir.
-
Buhar Bazlı Kahve Makineleri ile Demleme
Genel olarak sıcak su ile demlenir. Fakat üzerine ne kadar sıcak su eklenirse kahvenin tadı da o kadar seyrelir. Bu yöntemde ise taneler makinenin içine bu iş için üretilmiş bir kaşık yardımı ile koyulur. Ardından makine sıcak su buharını kaşıktaki tanelere ulaştırır ve buhar tanelere ulaştıktan sonra sıvı halini alır. Doğal olarak hem hızlı demlenir hem de daha sert bir tat alır.
-
Pişirerek Telve ile Birlikte Tüketme
Bu yöntem Türklere özgüdür. Cezve benzeri bir kapta pişirilir ve tanesi ayrıştırılmadan servis edilir. Pişirme yöntemine, süresine, sayısına ve içine katılan aromalarına göre farklı isimler alabilir.