Hayatımızın her alanında, her anında stres yaratan durumlara maruz kalmaktayız. Her bireyin strese verdiği yanıt aynı olmadığını da biliyoruz. Bu noktada yaşadığımız stres durumlarından kaçınma davranışındansa baş etme mekanizmalarıyla sorunun üstesinden gelebilmek büyük önem taşımaktadır. Çünkü kaçınma davranışının bizim sosyal, fiziksel ve psikolojik yaşantımıza karşı olumlu etkileri bulunmamaktadır. Şu an içerisinde bulunduğumuz Covid pandemi süreci de aslında bakarsanız bizi travmalarla karşı karşıya bırakmaktadır.
Hadi gelin, bu yazımda travmadan nasıl kazançlı çıkabileceğimize birlikte göz atalım.
Aslında bakarsanız size bahsedeceğim bu kavramın oluşumu daha eski çağlara dayanmaktadır. Eski zamanlarda zorluklardan, mücadelelerden çıkarak doğruluğa, bilgeliğe ulaşan birçok isim ve hikâye duymuş ve okumuşuzdur. Travma durumundan büyüyerek çıkma terimi de buradan gelmektedir.
Mücadele etmemizi gerektiren durumlar içerisinden yaşadıklarımızdan dersler alarak, hayatımız ve geleceğimiz için yatırımlar yaparak, kendimizi ve yapabileceklerimizi keşfederek çıkarsak travma sonrasında kendimizin de fark edeceğimiz şekilde gelişimler mümkün olacaktır. Travma durumu içerisinde gelişime ve ilerlemeye yöneldiğimiz takdirde yaşadığımız sürecinde daha sağlıklı ve sakin şekilde geçmesi de bu sayede mümkün olabilmektedir.
Travma Sonrası Büyümenin Etkileri Nelerdir?
- Bireyin kişilerarası ilişkilerinde belirgin şekilde gelişmeler ve iyileşmeler olmakta, kişi kendisini eskisinden daha iyi ifade edebilmektedir. Karşısındaki kişilere karşı daha fazla artmış empati duyguları görülmektedir.
- Bireyin kendisini algılayış biçimde önemli değişmeler olabilmektedir. Kendisini daha kırılgan, hassas olarak gören bir kişi travma sonrasındaki gelişme sürecinden dolayı kendini daha dayanıklı ve sağlam olarak ifade etmeye başlamaktadır. Daha önce denemediği yolların olduğu da keşfederek kendi iç yolculuğunu da başlatmış olmaktadır.
- Hayatın değerinin daha fazla fark edilmesine, ileriye dönük yapılan planların içerisinde boğulmaktansa bugünün, anın tadına varılması ve önemli görülmesi yaşanmaktadır. Hayatın anlamının daha farklı algılanması ve bu uğurda yapılan faaliyetlerde değişikliğe gidilmesi görülmektedir.
- Dini anlamda bireylerde inanç sistemlerine daha fazla odaklanma, araştırma ve hayatında ön planda tutma davranışları büyük oranda olmaktadır.
- Yaşadıkları küçük ya da büyük sorunlar karşısında eskiden gösterdikleri davranış ve tutumların yanı sıra yeni çözüm yollarının olabileceğini, sorunun çözümsüz kalmayacağı konusunda kendisine telkin verebilme durumları bireylerde gözlenmektedir.
Öldürmeyen acı güçlendirir dedikleri sahiden doğru olsa gerek.
Siz de bir durun ve düşünün.
Hangi geçmez dediğimiz acılar, ıstıraplar geçmedi.
Karşılaştığımız her stresör aslında bizim kendimiz adına dönüştürebileceğimiz güzel bir fırsat. Tabi ki yaşadığımız her olayda bu bahsettiğim gelişim döneminin gelişmesi aynı zamanda olmamaktadır fakat bunun bilincinde bulunduğumuz durumu atlattığımız sürece kendimize ve geleceğimiz adına güzel birikimler yaptığımız unutulmamalıdır.
Her travmadan kendinize kattığınız güzel birikimlerin olması dileğimle.
İnci F., Boztepe H., Travma Sonrası Büyüme: Öldürmeyen Acı Güçlendirir mi? Psikiyatri Hemşireliği Dergisi – Journal of Psychiatric Nursing 2013;4(2):80-84
Duman N. (2019). Travma sonrası büyüme ve gelişim. IJAR. 4(7),178-184