Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geçen hafta Paris’te Ukrayna Başbakanı Volodimir Zelenski ile ikili güvenlik anlaşması imzaladıktan sonra, Ukrayna için hayati önem taşıyan Avrupa yardımlarının organizasyonu için Elysee Sarayı’nda bir konferans topluyor.
Toplantı, ABD yardımının gecikmesi üzerine, Rusya’nın “savaşı kazanacağı” söylentileri karşısında, Avrupa Birliği’nin
“Ukrayna’nın yanında olduğu” mesajını vermeyi hedefliyor. Konferans ile AB üye devletlerinin mali ve askeri yeteneklerinin ‘daha uyumlu’ hale getirilmesi amaçlanıyor.
Paris’te 20’yi aşkın AB ülkesinin hükümet ve devlet başkanı seviyesinde temsil edileceği konferansta, Polonya Devlet Başkanı Andrzej Duda, Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Hollanda Başbakanı Mark Rutte ve İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in de aralarında olduğu 21 devlet ve hükümet başkanı hazır bulunacak.
Elysee’nin davetine Belçika, Hırvatistan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Almanya, Yunanistan, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya ve Romanya lider seviyesinde katılım bildirdi.
Konferansta ABD’yi, Avrupa ve Avrasya İşlerinden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Jim O’Brien, Kanada’yı Savunma Bakanı Bill Blair, İngiltere’yi ise Dışişleri Bakanı David Cameron temsil edecek. NATO üyeliğine aday İsveç ise bakanlık seviyesinde katılacak.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, video konferans yoluyla katılacağı toplantıda, ev sahibi Macron ile birlikte açılış konuşmasını yapacak. Elysee kaynakları, Kıbrıs, Macaristan ve Malta’nın zirvede yer almasının beklenmediğini, İtalya’nın ise katılımını henüz onaylamadığını belirtti.
AB yol ayrımında
Ukrayna’daki savaşın başlamasından iki yıl sonra AB, Ukrayna savaşı ile ilgili takınacağı tutum konusunda önemli bir yol ayrımında. Zelenski aylardır uluslararası toplumu, Ukrayna’nın mühimmat ve hava savunma sistemlerinden yoksun olduğu ve bu durumun ülkesinin Rus saldırılarını püskürtme kabiliyetini engellediği konusunda uyarıyor.
Ruslar’ın ön cephelerde artan baskısı, Ukrayna ordusunun mühimmat sıkıntısı ve özellikle Polonya gibi Batılı ülkelerde savaşın yarattığı yorgunluk nedeniyle zor günler geçiren Ukrayna destekçisi Batılı ülkeler, yeniden safları sıklaştırmak ve Ukrayna’ya silah yardımını koordine etmek için biraraya geliyor.
Avrupalı liderler, Amerikan yardımının dondurulduğu ve Başkan Joe Biden’ın Kongre’deki Cumhuriyetçi rakipleri tarafından engellendiği bir dönemde Ukrayna’ya yönelik hayati önem taşıyan mali ve askeri destek sorununa alternatif çözüm üretmeye çalışıyor.
AB liderleri konferansta, önümüzdeki bir yıl boyunca benimseyecekleri stratejiyi ve üye devletlerin bu kritik dönemde Kiev’e olan desteğini nasıl sürdürebileceklerini belirleme aşamasında.
Toplantıyı düzenleyen Elysee kaynakları, hedeflerini, “Mesajımız, Rusya’yı yenmek için gereken her şeyi yapma kararlılığımızı göstermek olacak. Biz kaderci, felaket ve kasvet havasında değiliz. Kararlıyız” sözleriyle açıklıyor.
Ancak Mart ayı sonuna kadar Ukrayna’ya “finansman yardımı ve Avrupalı şirketlerin katılımı sayesinde bir milyon mühimmat teslim etme” taahhüdünü tutamayan AB ülkeleri, yıl sonuna kadar bu taahhüdün ancak yarısını teslim edebilecek.
AB içinde, Ukrayna’ya yönelik yeni AB askeri yardım fonunun, “AB dışı” savunma ekipmanı satın almak için harcanması gerekip gerekmediği konusuyla, geri ödeme kuralları üzerindeki yaygın anlaşmazlık da devam ediyor.
Çek Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Petr Pavel, Ukrayna ordusuna acil yardım sağlamak amacıyla diğer ülkelerden mühimmat tedarik edilmesi yönünde bir girişim teklif etti. Çok sayıda Avrupa başkenti, bu teklife, “Ulusal stoklardan faydalanılması ve AB üyesi olmayan ülkelerden satın alma aciliyetinden kaçınılması” gerektiği şeklinde yanıt veriyor.
Fransa ise üçüncü ülkelerden yüzbinlerce mühimmat satın alınmasına karşı çıkıyor ve ilke olarak Avrupa sanayisinin gelişimine öncelik verilmesi gerektiğini savunuyor.
Fransa, AB’NİN endüstriyel kalkınmasını arttırmak amacıyla üye devletlere Ukrayna’ya yaptıkları silah teslimatlarının geri ödemesi için kullanılan ve AB’nin bütçe dışı finansman mekanizması olan “Avrupa Barış Tesisi (EFF)” kapsamında, AB yapımı mermilere ve silahlara öncelik verilmesi istediğini açıkça belirtti.
Konferanstan ne bekleniyor?
Konferansta silah tedariki konusunda yeni bir duyuru öngörülmüyor. Ancak gözler kendi koalisyonunun taleplerine olumsuz yanıt vererek Ukrayna’ya uzun menzilli Taurus füzelerinin teslimatına karşı çıkan Alman Başbakanı Scholz’un, bu toplantıdan sonra “Taurus füzelerinin kilidini açıp açmayacağı” sorusuna çevrilmiş durumda.
Toplantıya ev sahipliği yapan Fransa, üye devletlerin AB çapında yeni savunma finansmanı konusunda anlaşmaya varmalarını ve Kiev’i daha etkin bir şekilde desteklemek için yeni bir “orta vadeli ortak borç” yaratılması üzerinde anlaşmaya varılmasını umut ediyor.
Macron, Estonya lideri Kaja Kallas ve Avrupa İç Pazar Komiseri Thierry Breton gibi Avrupalı isimler, yakın zamanda “Euro savunma tahvilleri” çıkarılması çağrısında bulunuyor.
Elysee diplomatları, öncelikli hedeflerinin, “Ukrayna’nın acil ve uzun vadeli stratejik ihtiyaçlarına yanıt vermeye çalışmak” olduğunu belirtiyor ve AB ülkelerinin “daha verimli ve daha sağlam bir üretim kapasitesi için, farklı bir plan izlemesi gerektiğini” ifade ediyor.
Konferansta katılımcılar, bu alandaki bakış açılarını paylaşacak, sahadaki durumu birlikte değerlendirecek ve siber güvenlik, hava savunma, mayın temizleme, insansız hava araçlarına erişim ve hatta asker eğitimi gibi çeşitli alanlarda ortak eylemlerini nasıl uyarlayacaklarını konuşacak.
Öte yandan finansman ve silah yardımı arayışlarını sürdüren Zelenski, 28 Şubat Çarşamba günü Arnavutluk’un başkenti Tiran’a giderek, Başbakan Edi Rama liderliğindeki Ukrayna-Güneydoğu Avrupa zirvesine katılacak.
VOA tarafından geçilen Paris’te 20’den fazla AB üyesinin katılımıyla Ukrayna Konferansı düzenleniyor: “Ukrayna’nın yanındayız” haberinde ha-ber.com editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi yoktur. Paris’te 20’den fazla AB üyesinin katılımıyla Ukrayna Konferansı düzenleniyor: “Ukrayna’nın yanındayız” haberi web sayfamıza otomatik olarak VOA sitesinden geldiği şekliyle yer almaktadır. Bu alanda yer alan Paris’te 20’den fazla AB üyesinin katılımıyla Ukrayna Konferansı düzenleniyor: “Ukrayna’nın yanındayız” haberinin hukuki muhatabı haberi geçen web siteleri ve ajanslardır.