F-22 Raptor Lockheed tarafından ilk olarak 1997’de inşa edildi. İlk üretimi 335 milyon dolara mal oldu. Harcanan tutar 5 kez fırlatılacak SpaceX Falcon 9 roketlerine eşit tutardır. Üretiminin yapıldığı yıllarda güçlü jet geleceğin olgusu havacılık sanayi açısından paha biçilmez bir değer demekti. Tek bir silah platformunda süper seyir işlevselliğini, süper manevra kabiliyetini ve sensör füzyonunu birleştirilmesi bambaşka bir silah gücünü ortaya çıkarıyordu.
F-22 aynı zamanda, yatay dengeleyicisiyle mükemmel bir şekilde hizalanan ve radar izini azaltmaya yardımcı olan kanatları ile inanılmaz derecede gizli olacak şekilde tasarlandı. Şimdi F-22 uçağının biraz ayrıntılarına girelim.
F-22 Uçağının Özellikleri ve İmkan, Kabiliyetleri
Lockheed Martin F-22 Raptor, Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri (USAF) için geliştirilmiş bir Amerikan tek kişilik, çift motorlu, tüm hava koşullarına uygun gizli taktik savaş uçağıdır. USAF’nin Gelişmiş Taktik Savaş Uçağı (ATF) programının sonucu olan uçak, bir hava üstünlüğü savaşçısı olarak tasarlandı, ancak aynı zamanda kara saldırısı, elektronik savaş ve sinyal istihbarat yeteneklerine de sahip.
Ana yüklenici Lockheed Martin, F-22’nin gövde ve silah sistemlerinin çoğunu inşa etti ve son montajı gerçekleştirdi; Boeing ise kanatları, kıç gövdesini, aviyonik entegrasyonu ve eğitim sistemlerini sağladı.
Uçak, Aralık 2005’te F-22A olarak resmen hizmete girmeden önce F-22 ve F/A-22 olarak adlandırıldı. Uzun süren geliştirme ve operasyonel zorluklara rağmen, USAF F-22’yi taktik hava gücünün kritik bir bileşeni olarak görüyor. Savaş uçağının gizlilik, aerodinamik performans ve görev sistemleri kombinasyonu, benzeri görülmemiş hava muharebe yetenekleri sağlar.
USAF başlangıçta toplam 750 ATF satın almayı planlamıştı. 2009 yılında, yüksek maliyetler, üretim sırasında net havadan havaya misyon eksikliği, ihracat yasağı ve daha çok yönlü F-35’in geliştirilmesi nedeniyle program 187 operasyonel uçağa indirildi. Sonuncusu F-22 2012’de teslim edildi.
Bu kısa tanıtımdan sonra tekrardan yazımıza dönelim;
F-22 radyo emisyonlarını, kızılötesi imzayı, akustik imzayı azaltacak ve çıplak gözle daha az görünür olacak şekilde tasarlandı. Bu onu geleneksel jetlerden çok daha üstün kıldı. Ayrıca, pilotların durumsal farkındalığını artırmak için sensör füzyonunu, radardan gelen verileri ve diğer harici sensörleri birleştiren entegre bir aviyonik sistemle donatıldı.
Bununla birlikte, ilk tasarımından bu yana oldukça fazla zaman geçti. Artık F-22 ler eskisi kadar benzersiz değil. Tıpkı bir zamanlar bizim ülkemizde F-16 ların ses getirdiği gibi artık modernizasyon zamanları çoktan geldi ve geçiyor. Türkiye’ni F-35 projesinden alacağı 1,4 Milyar dolarlık tutar da bulunmakta. Aynı zamanda F-35 projesinin iptal edilme süreci de F-16 uçaklarının modernizasyonu sorununu da beraberinde getirdi.
Defense News’e göre, 5 Kasım Cuma günü ABD Hava Kuvvetleri, Lockheed Martin ile savaş uçağını modernize etmesi için de 10.9 milyar dolarlık bir anlaşma imzaladı.
Anlaşma, Gelişmiş Raptor Geliştirme ve Sürdürme programı (ARES) olarak adlandırılıyor.
Uçak üzerinde yapılacaklar modifikasyonlar, iyileştirmeler ve diğer düzeltmelerin yanı sıra lojistik hizmetler ve modernizasyon donanımını içerecek olan jet avcı uçağının on yıla kadar devam ettirilmesi de anlaşmanın kapsamında bulunuyor.
Dünya’daki F-35 Gelişmeleri Nasıldı?
RAF Lakenheath’te iki ABD F35 filosuna ev sahipliği yapacak tesislerin inşaatına başlandı. (17 Temmuz 2019)
Sahada bir uçuş simülatörü tesisi, bir bakım ünitesi, yeni hangarlar ve depolama tesisleri inşa edilecek.
Çalışma, Savunma Altyapı Teşkilatı ile 160 milyon sterlinlik bir sözleşme kapsamında Kier VolkerFitzpatrick ortak girişimi tarafından yürütülüyor. Sözleşme ödülü, Birleşik Krallık’taki ABD Hava Kuvvetleri operasyonlarını desteklemek için daha geniş bir çalışma programında ilk ve önümüzdeki on yıl içinde Birleşik Krallık’a 1 milyar dolardan fazla yatırım yapılması bekleniyor. Üs, 2021’de ilk uçağı karşılamaya hazır olacak.
F-35 Projesinde Türkiye’nin Durumu ve F-16 lar
Türkiye’yi ABD’den yeni bir F-16 uçağı siparişiyle ilişkilendiren raporlar ortaya çıktıkça, uzmanlar bir anlaşmanın kesin olmaktan uzak olduğuna dikkat çekti.
Önde gelen savunma analistlerine göre, ABD ile Türkiye arasında bir F-16 Blok 70/72 savaş uçağı filosu için yapılacak herhangi bir anlaşma zorluklarla dolu olmaya devam edecek gibi gözüküyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 17 Ekim’de ABD’nin Ankara’ya 100 adet F-35A konvansiyonel kalkış ve iniş (CTOL) siparişinin iptalini telafi etmek için uçak satışını teklif etti. Ancak ABD Dışişleri Bakanlığı o zamandan beri Türkiye’ye F-16 anlaşması için ‘herhangi bir finansman teklifi yapmadığını’ doğruladı.
Bilindiği üzere Türkiye’nin elinde Almaz-Antey den aldığı S-400(karadan havaya füze sistemleri) ler bulunuyor.
RAND’ın kıdemli siyaset bilimcilerinden Stephen Flanagan, Shephard’a yaptığı açıklamada, “Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD’nin bir teklifi uzattığına ilişkin açıklamasının doğru olup olmadığını bilmiyorum” dedi.
Erdoğan’ın Biden yönetiminden 40 adet yeni Blok 70 F-16 ve 80 adet Türk Hava Kuvvetleri’ne (TSK) hizmette olan F-16’lar için yükseltme kitleri talep ettiği bir önceki rapora atıfta bulunarak, Erdoğan’ın bakış açısıyla böyle bir planın şu anlama geldiğini sözlerine ekledi.
“F-35’lerin kaybedilmesi ve yerli TF/X programlarının büyük olasılıkla önemli sayıda uçak teslim etmesinden önce [Türk hava gücü] modernizasyon planlarında yaratılan on yıllık+ açığı kapatmanın en iyi yolu.’
Tekrardan F-22 Modernizasyon Programının ayrıntılarına dönersek;
Hava Kuvvetleri Strateji, Entegrasyon ve Gereksinimlerden Sorumlu Genelkurmay Başkan Yardımcısı Korgeneral Clinton Hinote, Mayıs ayında Defence News ile yaptığı röportajda, 2030 yılında 40 yaşına girecek olan geliştirilmiş Raptors’un Yeni Nesil Hava Hakimiyeti programı kullanıma hazır olana kadar basitçe bir “köprü” olarak hizmet edeceğini söyledi. ”
Hinote, “Özellikle Tayvan, Japonya ve Filipinler gibi dostlarımızı ve büyüyen bir Çin tehdidine karşı savunmaktan bahsettiğimizde, F- 22 bu iş için doğru araç olmayacak” dedi. Yani modernizasyonun bir anlamda ABD Hava Kuvvetleri için bir anlamda ne kadar şart olduğu ortaya çıkmış oluyor.
Yani bütün yollar Roma’ya çıkıyor. Kendi uçağımızı kendimiz yapacağız. Yapmalıyız. Yapabilecek imkan ve kabiliyete sahibiz. Kabiliyetimiz yoksa da onu kazanacak nice cevherlerimiz bulunmakta.
Kaynak: interestingengineering ve shephardmedia