Orta Doğu’nun minyatürü Irak’ın bir parçası olan Türkmenler, milli bayramlarını kutluyorlar. 7 Ekim 1997’de kabul edilen bu bayram, her yıl Türkmen ve kuruluşları tarafından kutlanmaktadır.
Birinci Körfez Savaşı sonrasındaki gelişmeler Türkmenlerin Kuzey Irak’taki siyasi sürece katılmaları için zemin hazırlamıştı. ABD ile eşgüdüm siyaset yürüten Turgut Özal, Türk dış politikasının Kuzey Irak’ta aktifleşmesine neden olmuştu. Böylece Türkmenler de Türkiye’den destek alıp siyasi süreçte yer almayı umuyorlardı. Karşılıklı maddi ve manevi ilişkiler üzerine kurulan Türkiye-Türkmen ilişkileri iki tarafından lehine olabilirdi. Çünkü iki tarafın politikaları birbiri ile uyum içerisinde yürümekteydi. Ancak ABD’nin önderlik ettiği Çekiç-Güç, hem Türkiye hem de Türkmenlerin aleyhine olan sonuçlar doğurmuştur…
Türkmenler, 7 Ekim 1997 tarihinde Kuzey Irak’ta bulunan Erbil şehrinde geniş çaplı bir kurultay düzenleyip, tüm kurum ve kuruluşları Irak Türkmen Cephesi çatısı altında birleştirmeyi başarmışlardı. Kurultaya dünyanın her yerinden katılan Türkmen delegeler, Türkmen Şura Meclisi’nin de kurulmasını öngördüler. Bu gelişme Türkmen milletinin, Saddam sonrası dönemde aktif bir oynayacağı tezini ortaya attı. Ancak meydana gelen gelişmeler Türkmenlerin, yeniden siyasal yapılanma sürecinde pasif duruma düşmelerine neden oldu.
TBMM’nin Irak savaşında ABD yanında yer almama kararı Türkmenlerin, 2003 sonrası dönemde pasif duruma düşmelerinin başlıca faktörlerinden biriydi. Türkmen kurum ve kuruluşların ABD tarafından, Türkiye’nin uzantısı olarak gösterilmesi Irak Türkmenlerinin, ABD güçleri ve KDP ile KYB milisleri tarafından baskıya uğramalarına neden oldu. Yani Türkiye’nin ABD ve Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi ile olumlu ya da olumsuz ilişkilerinin etkileri Türkmenler üzerinde görülmüştür.
Türkmenlerin, 2005 yılında ülkede yapılan parlamenter seçimlerde başarısız performans sergilemeleri, ülkedeki gelişmelerde yer alamamaları sonucunu doğurdu. Buna ek olarak 1997’de temelleri atılan “Birlik Projesi” de suya düşmüştür. Ülkedeki diğer siyasi gruplara göre daha az sayı, daha az destek, daha az bağlantılı olan Türkmen partiler, 7 Ekim 2010 yılı seçimlerinde farklı bir taktik uygulamayı öngördüler. Tek liste değil de farklı listelerden adaylılarını koyma yolunu denemişlerdi.
Son seçimde göreceli bir başarı elde eden Türkmenler, ülke siyasetinde etkili olmak için Türkmen kurumlarının, toplumu bilinçlendirme konusunda çaba sarf etmeleri lazım. Milli bayramın her yurttaş tarafından bir birlik günü olarak kabul edilmesi, ekonomik güç kazanmak için “Türkmeneli Bölgesi”nde yabancı yatırımların teşvik edilmesi, öte yandan siyasi etkinlik kazanmak için ülke içinde ve ülke dışında çok-boyutlu ilişki yürütmeleri gerekmektedir..