Varlık barışı, en kısa tanımı ile Türk vatandaşlarının yurt dışındaki paralarının Türkiye’ye gelmesini amaçlıyor. Yakın gelecekte 2008 ve 2013 yıllarında uygulanan Varlık Barışı’nın 2018 yılında sağlayacağı katkı ise henüz muhakkak değil.
Yasanın en öne çıkan noktası ise yurt dışından gelen varlıklara herhangi bir aidat incelemesinin yapılmayacak olması. 2008 ve 2013’te yapılan Varlık Barışı düzenlemelerinde getirilen para üzerinden yüzde 2 vergi alınmıştı. Maliye Bakanı Naci Ağbal’ın yaptığı açıklamaya tarafından bu kere vergi oranı %1 artırılarak yüzde 3’e çıkarılıyor. 2016’da varlıklar yurt dışından %0 aidat ile getirilmişti. Varlık barışı hakkında bilmeniz gerekenleri kısa maddelerle özetledik ve sizlerle paylaşıyoruz.
Varlık barışı Nedir? Hangi mal varlıklarını içeriyor?
Varlık barışı olarak adlandırılan düzenlemede aslen yurt açık havada yer alan bedensel varlıkların (para, altın, menkul kıymet vb.) Türkiye’de bulunan bankalara ve arabulucu kurumlara veya ödenti dairesine bildirilmesini içeriyor.
Yurt dışarıda bulunan gayrimenkuller de varlık barışı kapsamına giriyor.
Varlık barışında, yasada belirli oranda aidat indirimi ile birlikte ödeme yapılıyor.
Vatandaşlar, bildirdikleri mal varlıkları ile ilgili yasada belirtilen oranda ödenti indiriminden yararlanabiliyor. Varlık barışının ekonomiye en büyük katkısı, yurt dışarıya bulunan para ve altın gibi değerli varlıkların Türkiye Cumhuriyeti bünyesine katılması.
Özellikle Almanya’da çalışan gurbetçilerimizin kıymetli kıymetlerini Türkiye’ye getirmesi büyük bir katkı sağlıyor. Döviz cinsinden gelen miktar büyük rakamlara çıktığında bankaların da varlıkları büyümüş oluyor.
Konuyu geçmişte daha önce Cumhurbaşkanı Turgut Özal gündeme getirmiş ve Almanya’da yaşamış gurbetçilere çağrı yapmıştı. Mahfi Eğilmez’in “Light Günlük” kitabı bu konulara değiniyor.
Yasanın getirdiği en göze çarpan nokta ise yurt dışından gelen değerli kıymetler üstüne ödenti incelemesi yapılmayacak olması.
Yani paranın nereden geldiği, nasıl kazanıldığı gibi sorular sorulmayacak. Bu değerler üzerine vergi tarhiyatı da yapılmayacak.
Peki ücret tarhiyatı ne çağrıda bulunmak?
Vergiler , kural olarak mükellefin ya da aidat sorumlusunun beyanı üstüne tarh edilmektedir. Gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma bedel vergisi gibi vergilerde tarhiyat mükellefin beyanı üzerine yapılmaktadır.Bunun haricinde stopaj aracılığıyla alınan vergilerin tarhı da ,stopajı yapan aidat sorumlusunun beyanı üstüne yapılmaktadır. Verginin beyanı bana kalırsa ödenti dairesine gidilerek yapılacağı gibi, elektronik ortamda da yapılabilmektedir. Ifade usulünde mükellefin ifade ettiği matrah, sonradan vergi dairesi göre incelemeye bağlı tutulur. Kaynak
2008, 2013 ve 2016’da neler olmuştu?
2008 Varlık Barışı ile yurtdışından getirilen para yüzde 2 vergiye alt tutuldu. Yurtiçinden 20.4 milyar lira ve yurtdışından da 27.8 milyar lira edinmek üzere toplam 48.2 milyar lira varlık demeç edildi. 1 milyar 600 milyon liralık ödenti tahakkuk etti. 1 milyar 69 milyon liralık aidat ödendi. 2013 Varlık Barışı ile yurt dışından getirilen para yüzde 2 vergiye bağlı tutuldu. 69.8 milyar lira demeç edildi. 1.4 milyar lira ödenti tahakkuk ettirildi ve bu tutarın 209.2 milyon lirası tahsil edildi. Demeç edilip Türkiye’ye getirilip vergisi ödenen miktar 10.5 milyar lirada kaldı. Aralık 2016’da yurt dışı varlıkların Türkiye’ye getirilmesiyle ilgili 6736 Sayılı Bazı Alacakların Her Tarafta Yapılandırılması Kanunu çıktı. Ancak getirilen para herhangi bir ücret düzenlemesine emrindeki olmadığı için bu kanun ‘varlık barışı’ olarak geçmiyor. Bu kanunda getirilen varlıklar için Maliye’ye tescil bildirim zorunluluğu yoktu. Varlıklarını getiren kaynak göstermeden direkt olarak bankalara yatırabildi.