Defi nedir merkeziyetsiz finans nerelerde kullanılır konulu yazımıza hoş geldiniz. Bu içerikte sizlere defi konusunda bilmeniz gereken önemli detayları anlatacağız. Bu anlatımlar sırasında da karşılaşabileceğiniz defi coinleri almak için bu linke tıklayarak Binance hesabı açabilirsiniz.
Defi nedir?
Defi nedir sorusunun cevabı aslında çok basit. Merkezi otorite bulunmayan, herkesin erişebildiği açık kaynaklı, şeffaf bir hizmet anlayışını benimseyen ve blok zincir ekosistemleri üzerinden hizmet sunan bütün finansal uygulamalara merkeziyetsiz finans ya da kısa adıyla defi adı verilir.
Defi nasıl ortaya çıktı? Kim icat etti?
Bilinen tarih incelendiğinde para bulunana kadar insanların ticaret yapmak için takas usullerini kullandığı görülüyor. Paranın bulunması ile bu düzen devlet merkeziyetinde bir duruma evriliyor. Sonunda da günümüz bankacılığının merkezde olduğu bir finans sistemi ortaya çıkıyor. Yıllar içerisinde insanlar, bankaların bu tekelciliğinin bitmesi için çalışmalar yapmaya başlıyor. Bitcoin gibi kripto paraların da ortaya çıkması ile bütün düşünceler merkeziyetsiz bir finansal özgürlük arayışına dönüşüyor.
İnsanlar paraları ve yatırımları üzerinde başkalarının değil de kendilerinin kontrolü olmasını istiyor. Bu sebeple de açık kaynaklı ve merkeziyetsiz uygulamalar olan DeFi uygulamaları ortaya çıkmış oluyor. Özellikle 2020 yılı DeFi uygulamaları için altın bir yıl olmuştur. Önümüzdeki yıllarda bu uygulamalar için büyümenin devam edeceği ve yakın bir zamanda da durmayacakları düşünülüyor.
Son olarak belirtmeliyiz ki DeFi bir kişinin icadı olmayıp, kripto para ekosisteminin gerektirdiği durumlar doğrultusunda ortaya çıkmıştır.
Defi avantajları nelerdir?
Herkesin finansal hizmetlere kolay ulaşabilmesini amaçladığı için Defi uygulamaları birçok yönden düşük gelirli kişiler için ciddi kolaylıklar sunar. Özellikle aracı maliyetlerini ortadan kaldırıyor olmaları sebebiyle, klasik finansal araçların ulaşamadığı ya da ulaşmayı tercih etmediği noktalara rahatlıkla hizmet sunabilir.
Finansal hizmetler blok zincir ağları üzerinden yürütülür ve açık kaynaklı olarak herkesin kullanımına açıktır. Bu yapısı sayesinde ilgili Defi uygulamalarının gelişimine herkes katkıda bulunabilir.
Merkeziyetsiz olduğu için anlaşmazlıkların çözümü önceden belirlenmiş olan kodlar üzerinden sağlanır. Halihazırda veriler blok zincir üzerinden bulunduğu için geriye dönük olarak bir hizmetin iptali ya da durdurulması gibi bir durum söz konusu olmaz.
Defi dezavantajları nelerdir?
Blok zincir ağları üzerinden çalışan Defi ağları genel olarak incelendiğinde, bu blok zincirler sebebiyle merkezi sistemlere göre daha yavaş bir işleyişe sahiptir. Geliştiriciler, merkeziyetsiz uygulamalardaki bu yavaşlığın önüne geçmek için çalışmalarını sürdürmektedir.
Açık kaynaklı bir sistem olmaları ve bir komünite etrafında şekillenmeleri sebebiyle, Defi uygulamalarında gerçekleşecek güncellemelerin oylanması gerekmektedir. Bu oylama süreci yavaş işlediği için, Defi uygulamalarının kritik güncellemeleri bile çok yavaş uygulanmaktadır.
Herkesin dahil olabildiği açık yapısı sebebiyle Defi uygulamalarında yaşanabilecek olası problemlerde, etkiler ve sonuçları aynen son kullanıcıya aktarılır.
Kullanıcıların kendileri direkt olarak sisteme dahil olduğu ve bir merkezi yönetim bulunmadığı için, olası bir kişisel hata blok zincir uygulamaları olması sebebiyle geri döndürülemez değişikliklere sebep olabilir. Bu durum da kullanıcı hatası riskinin Defi uygulamaları için yüksek olmasını sağlar.
Defi coinler hangileridir?
DeFi uygulamaları kapsamında, ilgili uygulamalarda işlemleri kolaylaştıran tokenlar kullanılıyor. Bunlardan en çok göze çarpan ve market değerine göre üst sıralarda olan DeFi coinler aşağıdaki gibidir.
- (LINK) Chainlink : Akıllı sözleşmelere dışarıdan doğru ve düzgün veri bağlantılarını sağlayan global bir ağ
- (MKR) Maker : Dai’yi destekleyen, merkezi olmayan bir kredi sağlama platformu
- (YFI) yearn.finance : Aave, Compound ve Dydx gibi kredi ürünlerinin daha optimize kullanılabilmesini tek bir çatı altından sağlayan bir ekosistem
- (BAND) Band Protocol : Merkeziyetsiz uygulamalar arası bağlantı kurmak ve topluluk yaratmak için güvenli veri kullanma amacında olan ağ
- (COMP) Compound : Ethereum üzerinde, teminat karşılığı dijital varlıkların ödünç verilmesi üzerine kurgulanmış olan açık kaynak bir piyasa protokolü
- (ZRX) 0x : Tokenize edilen dijital varlıkların eşler arası değişim protokolü
- (KNC) Kyber Network : Dijital varlıklar için merkeziyetsiz borsa protokolü
- (REP) Augur : Ethereum üzerinden işlem yapan tahmin piyasaları protokolü
- (LEND) Aave : Açık kaynaklı ve Ethereum üzerinde yer alan para piyasası protokolü
- (SNX) Synthetix : Ethereum dahilinde çalışan, sentetik varlıkların ticaretini sağlayan platform
- (DAI) Dai : Maker tarafından desteklenen ve Amerikan Dolarına sabitlenmiş dijital varlık
- (NEST) Nest Protocol : Merkezi olmayan tahmin piyasaları ağı
Yukarıdaki Defi Coinleri buradan Binance’ye üye olarak satın alabilirsiniz.
DeFi Kullanım Alanları Nelerdir?
DAO Uygulamaları
Merkezi olmayan otonom organizasyonlar anlamına gelen DAO, blok zincir ekosisteminde kendi kendine çalışan ve hiçbir şekilde dış müdahalenin de gerekmediği bir yönetim organizasyonunu simgeliyor. Ethereum’un akıllı sözleşmeleri sayesinde gelişen DAOlar, bütün bir finansal süreci başından sonuna kadar yürütebiliyor. Bir marketin müşterlerine sattığı ürünü sipariş edip almasından, satışını yapıp faturalandırmasına kadar olan bütün süreci ne müdür ne de başka bir çalışan olmadan kendi kendine yapması gibi düşünülebilir. Bu uygulamalara en büyük örnekler Compund DAO ve Maker DAO’dur.
Data ve Analitik
Blok zincir anlitiklerinin ve data bilgilerinin yer aldığı sistemsel uygulamalardır. Bunlara en iyi örnekler 0x Tracker ve Codefi Data’dır.
Borsalar ve likidite
Eşler arası ticaret ve likidite sağlanması protokollerini kullanan açık kaynak uygulamalardır. Airswap ve Uniswap Exchange en iyi örneklerdendir.
Borç alma ve verme
Borç alma ve verme uygulamalarına en iyi örnekler Aave, Compund Finance ve MakerDAO Vaults’dur.
Stablecoinler
Standart kripto paraların volatilitesi yüksek olabildiği için kimi projelerde daha sabit değere sahip dijital varlıklar tercih edildiği için ortaya stablecoinler çıkmıştır. DeFi alanlarında tercih eidlen stablecoinlerden en önemlileri Dai ve Synthetix’dir.
Bir uygulamanın “DeFi” sayılabilmesi için gerekenler
DeFi uygulamaları (dApp) merkeziyetsiz ve herkesin dahil olabildiği açık kaynak bir yapıya sahiptir. Yine de bu tarzdaki her uygulama DeFi olarak adlandırılamaz. Herhangi bir uygulamanın DeFi olup olmadığı bazı kriterlere bağlı olarak değişir. Bunlar şu şekilde sıralanabilir:
- Finansal bir hizmet sunması
- Bireysel kullanım sunması
- Akıllı sözleşmeler üzerinden işlem yapması
- Aracı herhangi bir kişi ya da kurum olmaması
- Cüzdan kontrolünün tamamen bireyde olması
- Açık kaynak ve herkes tarafından ulaşılabilir olması
Defi nedir içeriğimizin sonuna geldik şimdi sıkça sorulan soruları inceleyebilirsiniz. Ayrıca defi coinleri almak istiyorsanız bitcoin borsaları yazımızı da incelemenizi öneririz.
Defi Uygulamaları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
DeFi uygulamaları nasıl üretilir?
Defi uygulamalarını üretmek için gerekli olan şey akıllı sözleşmeler konusunda bilgi sahibi olmak ve bu sözleşmeleri kendinizce yazabilmektir. Bu konuda tercih edilen en büyük DeFi yönetim uygulaması ise Instadapp isimli uygulamadır.
Merkeziyetsiz finans uygulamaları için gerekli olan bütün detaylar bu yönetim sistemi ile halledilebilir. İlgili uygulamada kullanılabilen protokoller MarkerDAO, Compund, Kyber, Aave ve Unisawp’tır. Instadapp dünyanın her yerinden ulaşılabilir olup, ücretsiz bir uygulamadır.
DeFi ile neler yapabilirsiniz?
DeFi ile kripto para satın almak ya da satmak mümkündür. AirSwap ve UniSwap sistemlerinde bu alım satım işlemleri yapılabilir. Compund ve MakerDAO gibi sistemler sayesinde dijital kredi alma ya da kripto para faizi elde etme gibi otomatikleştirilen işlemler yapılabilir.
DeFi güvenilir midir?
DeFi uygulamaları hususunda daha önce yaşanan bazı problemler (DAO hacking gibi) olsa da genele bakıldığında sunduğu hizmetler ve otomatikleştirilen yapıları sebebiyle yeterince güvenli oldukları söylenebilir.