Stabil coin nedir? Öne çıkan Stabil Coinler hangileridir?
Stabil coin yazımızda öncelikle stabil kelimesi üzerinde duracağız. Daha sonra ise stabil coin ne demek sorusunu cevaplayacak ve en popüler stabil coinler hakkında bilgi vereceğiz.
Stabil ne demek? Stabil coin nedir?
Stabil ne demek? Stabil coin nedir? Sorularının geniş çaplı cevabına geçmeden önce, Stabil ne demek sorusuna bakmak gerekiyor. Stabil kelimesini tam olarak anlamak, Stabil coin kavramını da anlamamıza yarayacak. Stabil kelimesinin anlamı bize stabil coinler ile ilgili gereken anlayışı da kazandıracaktır.
Stabil ne demek?
Dayanıklı
Sağlam
Dengeli
Düz
Kararlı
Değişmez
Kelimenin kullanım alanları ve alanlarına göre anlamları şöyle:
- Tıp alanında stabil ne demek? Hastanın durumunda herhangi bir değişiklik olmadığını ifade eder.
- Teknolojik ürünlerde stabil ne demek? Teknolojik ürünlerde stabil sorunsuz performans göstermek anlamında kullanılır.
- Kripto para piyasasında stabil ne demek? Kripto para piyasasında ise fiyat kararlılığına işaret eder.
Kripto para piyasasında bu anlamda karşımıza Stabil coin (stable coin) çıkıyor. Stabil coin nedir peki? Buradaki stabil anlamı fiyat kararlığına işaret ediyor. Stabil coin fiyatı diğer kripto paralara göre daha dayanıklı ve daha istikrarlıdır.
Stabil Coin ne demek?
Kripto para işlemlerinin temelinde yer alan P2P sistemi genellikle kullanıcıları fiyat dalgalanmalarına karşı koruyamıyor. Kısa zamanlı da olsa bu dalgalanmalar kullanıcıya zarar veriyor.
Normal bir işlemde borsalar banka sistemi ile destekleniyorsa kripto ürünleri almak ve satmak anlık olarak gerçekleşiyor ve fiyat bir noktada sabitleniyor. Fakat P2P sisteminde bir işlem başlatıldığında satıcı ürünü sattığında ürün bir müddet rehin tutulacağı (escrow) yere gidiyor ve alıcı onay verdikten sonra değeri satıcıya aktarılıyor.
Bu işlemde bir miktar zamanın geçmesine sebep oluyor. Bu geçen zaman içerisinde de kripto paraların fiyatının değişme ihtimali çok yüksek. Stabil coinler bu noktada bir çözüm olabilir. Stabil coinlerin çoğunluğu dolara endekslenirken euro ve yen gibi devlet paralarına endekslenenler de var. Bu nedenle fiyat dalgalanmalarını çok az yaşarlar.
2014 yılında ilk piyasaya çıkan stabil coin Tetherdi. Şubat 2022 itibari ile 79.48 milyar USDT piyasada dolaşımda. Dünya çapında ise toplam stabil coinlerin piyasa değeri 79,514,157,862 dolar.
Stabil coin kripto para fiyat kırılganlığına çözüm olabilecek mi?
Stabil Coinler dediğimizde bilmeliyiz ki onlar da aynı zamanda bir kripto para. Fakat değeri kısmen daha az kırılganlık taşıyan altın, Amerikan doları veya herhangi başka bir global ürüne endekslenmiş ve sabitlenmiş kripto para. Dolayısı ile Ethereum veya Bitcoin gibi çok fazla volatil olan kripto paralar gibi değiller.
Stabil Coin hizmetini başlatan firmalar değeri sabitlenmiş olan ürünlerden bir rezerv oluşturuyor. Örneğin, eğer bir kripto para firması Amerikan dolarına endekslenmiş bir stabil coin hizmeti başlatırsa, o zaman piyasaya sürdüğü kadar kripto paranın dolar karşılığının yine piyasaya açık olan hesaplarda olduğunu göstermesi gerekiyor.
Bir P2P işleminde satıcı, satış işleminin değerini kilitlemeden önce kripto paranın değerini bu stabil coin değerine göre sabitliyor/belirliyor.
Diyelim ki bu miktar 1000 dolara sabitlendi. Bu miktar stabil coin türünden alıcıya aktarılıyor ve fiyat paranın değeri alıcı ve satıcı için aynı kalıyor. Bu iki taraf için de hangi fiyatlar üzerinden bu alışverişe girdiklerini bilmeleri kolaylığını getiriyor. Alıcı daha sonra elindeki stabil coinleri diğer kripto paralar ile yapacağı işlemler de kullanabiliyor.
Stabil Coin türleri
- Fiyat para tarafından desteklenen fiyat teminatlı stabil coin.
- Değerli maddeler gibi değişim aracı olan emtialara teminatlı stabil coin.
- Diğer kripto paraların desteklediği kripto teminatlı stabil coin.
- Herhangi bir stabil coin tarafından desteklenmeyen teminatsız stabil coin
- Sepete endeksli stabil coin
Bu kategorilerden en çok öne çıkan iki tanesi kripto paraya endeksli ve fiyat paraya endeskli olanlar.
Kripto paraya endeksli stabil coin nedir?
Fiyat paraya endeksli stabil coin nedir?
Sepete endeksli stabil coin nedir? Stabil coinler esasen gerçek hayatta kullanılmakta olan fiat para birimlerine endeksli olarak tasarlanıyor. En çok bilinen stabil coin olan Tether (USDT) 1 Amerikan doları değerinde. Bunun dışında diğer fiat para birimlerine endeksli kripto paralar da var.
Borsaların her birinin kendi kuşandıkları stabil coinleri var. Koinex TrueUSD isimli bir stabil coin kullanırken WazirX ise USDT kullanıyor. Dünyanın en hacimli borsası Binance’de kullanılan stabil coinler: USDT, PAX, TUSD, USDC, DAI, BUSD.
Bütün stabil coinlerin şeffaflık ve kontrol bakımından avantajları da dezavantajları da var. Yatırım yapmadan önce bu risklerin iyi analiz edilmesi gerekiyor.
En başarılı stabil coinler
Stabil coin nedir sorusunu daha iyi anlamak için bir yandan da stabil coinlerin performansına bakmak gerek. Özellikle 2019 yılı stabil coinlerin çok büyük oranda benimsendiği bir yıl oldu. Çünkü stabil coinler Bitcoin ve Ethereum’un volatilitesine karşı dayanıklı kripto paralar. Bu paralarla yatırım yapma konusunda da hizmet verenler var.
Mesela Crypto.com (CRO) -%8 kadar bir faiz oranı veriyor, tüm stabil coinler için geçerli. Bir diğer hizmet veren kurum ise Compund finance: DAI, USDT ve diğer merkeziyetsiz stabil coinler üzerinden faiz uygulaması gerçekleştiriyor.
İlk zamanların aksine kullancılar artık kriptolarını fiyatla likidite etmeyi tercih etmiyorlar, hatta stabil coinleri kriptoları tutmak için kullanıyorlar ve sıklıkla doğrudan alım satımda kullanıyorlar.
Sonuç
Stabil coinler şu anda kadar çok iyi performans gösterdiler ama alacak daha çok yolları var. Hem değer bazında hem de kullanışlılık bazında kendilerini geniş çaplı kabul ettirmeleri gerekiyor. Özellikle de kriz zamanlarında stabil coinlerin nasıl bir tepki vereceği, kullanışlılığı daha sağlam ortaya konulacak. Ne gibi krizler dersek, elbette hiç beklenmedik anda ortaya çıkan ve büyük çaplı bir etkisi olan dünyanın black swan event dediği kriz dönemleri. Bu yaşanan salgında da değerlerini korudu bir çoğu.
Şu anda TrueUSD, USDT,USDC, DAI bu anlamada mükemmel iş çıkardılar. Her ne kadar bu stabil coinler ile ilgili tartışmalar ve uzun dönem dayanıklılıkları ile ilgili şüpheler olsa da.
Son olarak şunu söyleyelim, piyasada stabil coinler ihtiyaç duyulan varlıklar. Ama bu stabil coinlerin kripto pazarındaki şartlardan etkilenmemesi ve kolaylıkla likidite olması önemli.
Stabil ne demek ve Stabil coin nedir sorularının cevabı ile birlikte Stabil coinler ile ilgili diğer yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Stabil coinlerin kullanım amacı nedir?
Başka bir deyişle, fiyat oynaklığını azaltırken düşük maliyetli ve yüksek hızlı işlem yapan kullanıcılara fayda sağlamak amacıyla stabil coinler vardır.
Stabil coinler neden popüler?
Bitcoin bir stabil coin olabilir mi?
USDT güvenli bir stabil coin mi?