Sözlük anlamı olarak sarraf; mesleği kağıt veya madeni paraları birbiriyle değiştirmek yani takas etmek, tahvil alışverişi yapmak olan kimse demektir. İlk bakıldığı anda insan sarrafı dendiğinde anlamsız bir şey göze çarpabilir. Ancak buradaki sarraf kelimesi iyi ayırt eden, iyi tanıyan anlamındadır.
Genel olarak insanlar hakkında hep ön yargıya sahip olmuşuzdur. İlk bakışta herkesi hepimiz tanır. Hemen kişiliği hakkında yorumlarda bulunuruz. Bazılarını yerin dibine sokarken bazılarını baş tacı ederiz. Ancak bu yorumlarımızın veya değerlendirmelerimizin ne kadarı doğru. İnsanları tanımak bu kadar kolay mı? Ya da insanların gerçek karakterlerini nasıl tanıyabiliriz? Yani insan sarrafı olabilir miyiz? Burada bu sorulara açıklık getirmeye çalışacağız.
İnsanları tanımak için onlarla bazı paylaşımlarda bulunmak gerekir. Zor anlarınızda veya onların zor anlarında gerçek kimlikleri daha çok netleşir. Tabi hepimiz bu özellikleri görebilecek niteliklere sahip değiliz. Kimi insan vardır, o kadar çok kişi ile münasebet kurmuştur ki artık insanları daha çabuk tanıyacak bir tecrübeye sahip olmuştur.
Hepimiz kendimizi az çok biraz insan sarrafı sanırız. Hemen herkesin zihnini okumaya kalkarız. Ancak bu işi gerçek manası ile ne kadar başarabiliyoruz? İnsanların zihnini okuyarak vardığımız yanlış sonuçlar hayatımızı hüsrana çevirebilir. Bazen insanların olaylar karşısında ne tepki vereceğini kestirmemiz gerekebilir. Ancak insanlar arasındaki farklılıklar bunu her zaman için mümkün kılmaz. Yani hepimiz insan davranışlarını kestiremeyiz.
İnsanların davranışlarını sonuçları ortaya çıkmadan tahmin ederek ve onları gerektiği gibi anlayarak, farklılıkları lehinize dönüştürerek daha hoş ve iyi ilişkiler ortaya koymak mümkündür. Davranışlar genellikle insanların iç dünyalarının yansımasıdır.
Doğru ve güvenilir ilişkiler ancak ve ancak insanları doğru olarak okumak sayesinde kurulabilir. Ancak başkalarını tanımanda önce insanların önce kendilerini tanıması gerekir. Kendisini tanımayan ve kendisine objektif bakamayan kişinin başkasını tanıması mümkün değildir. İnsanlar kendilerine yön vermek için hem kendisini tanıyabilmeli hem de etrafındaki insanları tanıyabilme becerisine sahip olmalıdır.
Çok iyi gözlemci olan kişilerin insanları tanıması daha kolaydır. Bu tip insanlar karşıdakini kişinin gerek konuşmasından, gerek bakışından ev gerekse diğer hal ve hareketlerinden o kişi hakkında daha doğru kanılara varma özelliğine sahiptirler. Bu kişiler insan sarrafı olarak adlandırılır. Beden ile konuşmanın uyumuna iyi dikkat ederler ve kanıya varırlar. Bu insanlar duygu ve düşünce arasında karmaşa yaşamazlar. Son dönemlerde beden dili üzerinde sıkça durulmaktadır. Bu konuda hatta bir çok eğitim verilmektedir. Bu eğitimi almış kişilerin insan sarrafı olarak değerlendirilmesi daha kolaydır.
Halkımızı arasındaki genel kanıya göre şu durumlarla karşılaşıldığı zaman insanları tanımak daha kolaydır:
1- Borç vermek
2- İçki masasını paylaşmak
3- Yolculuk yapmak
4- Emanet teslim etmek
5- Birlikte askerlik yapmak
İnsan sarrafı olmanın püf noktası kişinin eksilerini ve artılarını iyi bilmesidir. Kişi kendisini negatif yönleri ile kabul edebiliyorsa, başkalarının negatif ve pozitif yönlerini de daha kolay görebilir.
Farklı tiplerdeki insanlarla ne kadar çok karşılaşırsak insanları o kadar daha iyi tanıyabiliriz. Buda sosyal bir insan olmayı gerektirir.
İnsan sarrafı olmak en zor işlerden biridir. Genelde tanıdığını sandığımız kişileri sonradan yeterince tanımadığımızı görürüz.