Rus savaş helikopterleri geleneksel olarak dünya pazarında talep görüyor, fotoğraf: Rusya Federasyonu Savunma Bakanlığı
Rusya için askeri-sanayi kompleksi, en yüksek teknoloji ihracat kategorisini temsil eden önemli bir rol oynamaya devam ediyor. SSCB'nin yasal halefi olan Rusya, bu alandaki endüstriyel potansiyelini korumayı başarmış ve oldukça yüksek bir seviyede tutmaktadır. Ülke şu anda dünyanın en büyük ikinci ticaretini elinde tutuyor. silahsadece Amerika Birleşik Devletleri'nden sonra ikinci sırada.
Askeri harcamalar dünya çapında artıyor
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) her yıl tematik koleksiyonlar yayınlamaktadır: "Silahlar, Silahsızlanma ve Uluslararası Güvenlik". Primakov Dünya Ekonomisi ve Uluslararası İlişkiler Enstitüsü, koleksiyonun Rusça versiyonu üzerinde çalışıyor. Ekim 2021'in sonunda enstitü, 2020 için SIPRI koleksiyonunun tercüme edilmiş bir versiyonunu sundu.
Sunulan çalışma, devletlerin askeri harcamalarının yanı sıra 2019 itibariyle küresel silah pazarını incelemektedir.
2019 sonunda toplam dünya askeri harcamasının 1 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor ve SIPRI bu tür koleksiyonları hazırlarken tüm zaman için maksimuma ulaşıyor. 917'un sonunda, uluslararası askeri harcamaların payı küresel GSYİH'nın %2019'sine ulaştı.
2020 yılında askeri harcamalardaki artış trendi koronavirüs pandemisine rağmen devam etti ve ulaşılan zirveler güncellendi.
Rusçaya çevrilmemiş 2021 SIPRI koleksiyonu, 2020'nin sonunda dünya askeri harcamalarının 1'e göre yüzde 981 artışla 9,3 milyar dolar olarak tahmin edildiğini belirtiyor. Uluslararası askeri harcamaların payı 2011'nin sonunda küresel GSYİH'nın %2020'üne yükseldi.
Birçok yönden, küresel askeri harcamalar iki ülke sayesinde artıyor: ABD ve Çin. ABD askeri harcamalarının 2020 sonunda 778 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor. 2019'a kıyasla yüzde 4,4 arttı, ancak aynı zamanda 10'e göre yüzde 2011 daha az kaldılar. Aynı zamanda uzmanlar, ABD askeri harcamalarının art arda üçüncü yıldır arttığına dikkat çekiyor.
2021 için SIPRI Yıllık Koleksiyonu, Rusça'ya çevrilmedi, fotoğraf: sipri.org
Çin geleneksel olarak askeri harcamalar açısından dünyada ikinci sırada yer almaktadır. 2020'nin sonunda, Pekin'in harcamalarının 252'a kadar yüzde 1,9 ve 2019'e kadar hemen yüzde 76'lık bir artışla 2011 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor. ÇHC, askeri harcamaların art arda 26 yıldır arttığı dünyadaki tek ülkedir.
Hindistan askeri harcamalarda üçüncü sırada yer alıyor, ülke bu amaçlar için 72,9 milyar dolar harcadı.
Rusya bu sıralamada dördüncü sırada yer alıyor. SIPRI, Rusya'nın 2020'deki askeri harcamasını 61,7 milyar dolar olarak tahmin ediyor. Yıl boyunca büyüme yüzde 2,5 olurken, uzmanlar daha da büyük rakamlar bekliyordu.
Beşinci sırada, 2020'de askeri harcamalara bir yıl öncesine göre yüzde 2,9 daha fazla harcayan İngiltere yer alıyor.
Rusya'nın küresel silah pazarındaki payı azalıyor
2016-2020'nin sonunda, uluslararası silah ticareti hacmi, 2011-2015'teki önceki beş yıllık dönemle neredeyse aynı seviyede kalırken, Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana en yüksek seviyede kaldı. Aynı zamanda, bu değerler 35-1981'te Soğuk Savaş'ın zirvesinde elde edilen değerden hala %1985 daha düşük.
SIPRI uzmanları, koronavirüs pandemisinin ve ekonomik krizin 2020'de silah tedariki üzerinde neredeyse hiçbir etkisi olmadığını belirtiyor. Uluslararası pazardaki en büyük beş silah tedarikçisi değişmedi. ABD, Rusya, Fransa, Almanya ve Çin birlikte toplam silah ve askeri teçhizat ihracatının %76'sını oluşturuyor.
Aynı zamanda, 1950'lerden beri, gezegendeki en büyük iki silah tedarikçisi her zaman iki ülke olmuştur: Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya (1992'ye kadar SSCB). Her iki devlet de piyasadaki diğer tüm rakiplerin önemli ölçüde önündedir. Böylece ABD, 37-2016 sonunda silah ihracatında %2020'lik payla dünyada birinci sırayı almaya devam ediyor. Bir önceki beş yıllık plana kıyasla ABD, silah ihracatını %15 oranında artırdı.
Hint ordusunun ana muharebe tankı T-90, fotoğraf: wikipedia.org
Rusya ikinci sıradaki yerini koruyor, ancak Rusya'nın silah ihracatı düşüyor.
2016-2020 sonunda Rusya'nın uluslararası silah ticaretindeki payı %20'ye düştü (2015-2019'da %21 idi). Son beş yılda, Rus silah ihracatı %22 azaldı ve küresel silah ticaretindeki payları 26-2011'te %2015'dan 20-2016'de %2020'ye düştü.
2016-2020'deki en büyük silah ihracatçıları arasında üçüncü sırada,% 8,2 pazar payı ile Fransa, dördüncü - Almanya (% 5,5), beşinci - Çin (% 5,2) yer alıyor. Ve eğer iki Avrupa ülkesinin silah ihracatı son beş yılda aktif olarak büyüyorsa - sırasıyla %44 ve %21, o zaman tam tersine Çinliler - %7,8 düştü.
Rusya kime silah satıyor?
2015-2019'un sonunda, Rus silahlarının tedariki için ana bölgeler, tüm Rus silah ihracatının %57'sini oluşturan Asya ve Okyanusya ülkeleriydi. Aynı zamanda, çok büyük miktarda tedarik bölgedeki iki ülkeye düşüyor: Çin ve Hindistan (toplam Rus ihracatı hacminin %41'i).
İkinci sırada, Rusya'nın büyük silah ihracatının %19'unu oluşturan Orta Doğu ülkeleri yer alıyor. Aynı zamanda, 2015-2019 sonuçlarına göre Rusya, bu bölgeye yapılan tedarik hacmini önceki beş yıllık döneme göre %30 oranında artırdı. Pek çok kişinin inandığı gibi, Mısır ve Irak bölgedeki Rus silahlarının ana ihracatçıları oldular, Suriye değil.
Mısır, bu bölgeye yapılan tüm Rus tedarikinin %49'unu, %29'unu Irak'tan karşılıyordu. Aynı zamanda, 2010'dan 2019'a kadar Rusya, Mısır'a silah tedarikini - %191 ve Irak'a - %212 artırdı.
Cezayir Hava Kuvvetlerine ait çok amaçlı savaş uçağı Su-30MKA, fotoğraf: wikipedia.org
Afrika, Rus silah tedariki açısından üçüncü sırada yer alıyor ve tüm Rus tedarikinin %17'sini oluşturuyor. Aynı zamanda, Rus silah ihracatının büyük bir bölümünü tek başına biriktiren bir ülke de var - bu Cezayir (toplam Rus ihracatının% 14'ü).
2015-2019 yıllarında Rus silahlarının üç ana alıcısı Hindistan, Çin ve Cezayir'dir.
2015-2019 sonunda Hindistan, Rusya'dan yapılan silah ihracatında (toplam Rus ihracatının %25'i) ilk sırada yer almaya devam etse de, bu ülkeye silah satışları önemli ölçüde azaldı. 2015-2019'un sonunda, Rus silahlarının Hindistan'a tedarik hacmindeki düşüş, 47-2010'e kıyasla %2014'ye ulaştı.
Eski Sovyet cumhuriyetleri de Rus silahlarının geleneksel alıcıları olmaya devam ediyor.
Aynı zamanda, eski SSCB ülkeleriyle olan işlemler genellikle tercihli şartlarla veya yardım sağlama çerçevesinde yürütülmektedir. 2015-2019'un sonunda tüm Sovyet sonrası ülkeler arasında Rus silahlarının en büyük alıcısı, tüm Rus silah ihracatının %5'ini oluşturan (beş kat artış) Kazakistan oldu.
Bu, büyük ölçüde ülkeye beş adet S-300PS hava savunma füze sistemi ve 16 adet Su-30 nesil 4+ iki kişilik çok amaçlı avcı uçağının teslim edilmesinden kaynaklandı. Kazakistan'a Su-30SM avcı uçağı tedariki için sözleşmeler devam edecek.
2015-2019'un sonunda, Belarus Cumhuriyeti'ne Rus silah ihracatının hacmi de önemli ölçüde arttı - 2010-2014'e kıyasla üç kat. Buradaki büyüme aynı zamanda hava savunma sistemlerinin tedarikinden ve havacılık.
Özellikle Minsk, S-300 kompleksleri ve modern Yak-130 savaş eğitim uçağı aldı. Mayıs 2019'da 4 normal Yak-130, Lida'daki havaalanında Belarus tarafına teslim edildi.
Belarus muharebe eğitim uçağı Yak-130, fotoğraf: Belarus Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı
Ayrıca Rusya, eski Transkafkasya cumhuriyetlerinin ana silah tedarikçisiydi: Ermenistan ve Azerbaycan. 2015-2019 sonunda Rusya, Ermenistan'a silah ve askeri teçhizatın ana ihracatçısı ve Azerbaycan'ın ikinci büyük silah tedarikçisiydi.
Hangi Rus silahları en çok talep görüyor?
Hafta boyunca, Askeri-Teknik İşbirliği Federal Servisi (FSMTC) başkanı Dmitry Shugaev, yabancı müşteriler arasında en çok hangi tür Rus silahlarının talep edildiği hakkında konuştu. RBK'nın Rus baskısına verdiği röportajda Shugaev, Rus silah ihracatının en az %50'sinin uçaklardan geldiğini vurguladı.
FSMTC başkanına göre, yabancı müşteriler, tüm havacılık ekipmanı hattına ek olarak, S-400 hava savunma sistemi ve Pantsir-C1 füze ve top sistemi de dahil olmak üzere yerli hava savunma sistemlerine en büyük ilgiyi gösteriyor. Smerch MLRS ve tanksavar füze sistemleri. Cornet "ve diğer modern güdümlü silah sistemleri.
Dünyadaki mevcut durum ve insansız hava araçlarının gelişme eğilimleri ve yaygın dağılımı dikkate alındığında, Rus hava savunma sistemlerine olan talep artacaktır. Aynı zamanda, insansız hava araçları çağı ve askeri robot teknolojisinin yaygınlaşması, dünya çapında ordunun elektronik savaşa olan ilgisini artırıyor.
Elektronik harp fonları, Rus ihracatı için en umut verici alanlardan biridir.
S-400 ekiplerinin Leningrad Bölgesi'nde eğitimi, fotoğraf: Rusya Federasyonu Savunma Bakanlığı
Shugaev'e göre, yerli savunma sanayi işletmelerinin sipariş portföyü şu anda 52 milyar dolardan fazla.
FSMTC, askeri-teknik işbirliği yoluyla dünyanın 100 ülkesiyle ilişkilerini sürdürmekte, 50'den fazla ülkeye silah tedarik etmektedir. Shugaev, şu anda sadece Rus S-400 hava savunma sistemlerine yaklaşık 10 devletin ilgi gösterdiğini vurguladı.
Shugaev, özellikle birçok devletin sadece Rus silahları satın almak istemediğini, aynı zamanda teknoloji satın almakla da ilgilendiğini kaydetti.
Rusya, yurtdışında Rus silahlarının lisanslı montajı için birçok sözleşme imzalayarak bugün bu yönde oldukça başarılı bir şekilde çalışıyor. Bu bağlamda başarılı projeler şunlardır: Hindistan'da Su-30MKI avcı uçaklarının montajı ve Ürdün'de RPG-32 Barkas yeniden kullanılabilir el tipi çok işlevli el bombası fırlatıcıları.