Makinelerin Sınıflandırılması
Konumuza makine mühendisinin tanımı ile başlayıp makineleri sınıflandıralım…
Makine Mühendisi: Mühendislik yönünden makinelerle uğraşan ve üretimini yapacağı makinenin
– Ön etüdünü oluşturan,
– Plan ve projesini yapan,
– İmalatını ve montajını yapan,
– Bakım ve onarımını gerçekleştirerek revizyonunu yapan kişiye makine mühendisi denir.
İnsanların hayatında büyük kolaylık sağlayan ve yüksek verim sağlayan makineler
- Kuvvet (enerji üreten) makineler
- İş makineleri
olmak üzere iki ana grupta toplanmaktadır.
Kuvvet Makineleri
Mevcut bulunan enerjiyi, günlük hayatımızda ve endüstri alanında komuta edebilen ve kullanılan makinelerdir. Kuvvet makineleri kendi arasında da farklı kategorilerde sınıflandırılmaktadır.
- Su motoru
- Hava motoru
- Isı motoru
- İçten yanmalı motor
- Dıştan yanmalı
- Hidrolik motor
- Pnömatik motor
- Elektrik motorları
- Nükleer motorlar
- Özel amaçlı motorlar
- Enerji üreten diğer sistemler olarak gruplandırılabilir.
- Su Motoru:
- Isı Motorları:
- İçten yanmalı motorlar patlamalı, yanmalı ve tepkili motorlar olmak üzere üç gruba ayrılır.
- Dıştan yanmalı motorlar ise buhar türbini ve pistonlu buhar makinesi olarak gruplandırılır.
- Hidrolik Motorlar:
Basınçlı yağ akışkan kullanarak akışkanın enerjisini mekanik enerjiye çeviren motorlardır. İş makinelerinde ve gemilerde yüksek moment gerektiren yerlerde kullanılır.
- Pnömatik Motorlar:
Çalışma prensibi olarak hidrolik motorlarla benzerlik göstermesinin yanı sıra farklı olarak hidrolik akışkan yerine hava kullanılarak dönel bir hareket elde edilerek enerji üretimi gerçekleştirilir. Hem basit bir yapıya sahiptir hem de fiyat olarak uygundurlar. Parlatma, delme, taşlama, cıvata ve somunların sökülüp takılmasında kullanılır.
- Elektrik motorları:
Elektrik enerjisini mekanik enerjiye çeviren doğru akım ve alternatif akımla çalışan tipleri mevcut olan motor çeşididir. Ana parçaları; rotor, stator ve kondansatördür.
- Nükleer motorlar:
Atomun parçalanması sonucunda ortaya çıkan ısı türbin deposundaki ısıyı ısıtır ve su buhar olur. Oluşan basıncın etkisi ile türbin miline bağlı jeneratör çevrilir ve elektrik üretimi sağlanır. Nükleer santrallerde ve denizaltılarında kullanılır.
- Özel Amaçlı motorlar:
Doğrusal senkron motorları olarakta adlandırılan bu grup elektrik akımı ile rayların üzerinde bir mıknatıslanma sağlanır ve bu mıknatıslanmadan dolayı bir manyetik alan oluşur. İki manyetik alanın birbirini itmesi ile tren raydan biraz yükselerek sürtünme ortadan kalkarak doğrusal hareket başlar.
- Enerji Üreten Diğer Sistemler
Mevcut enerji kaynaklarının yaptığı işi güneş enerjisi kullanarak yapılmasıdır. Binaların ısıtılması, sıcak su ihtiyacı, elektrik üretilmesi gibi ihtiyaçlar güneş enerjisi ile karşılanabilir.
İş Makineleri
- El ile çalışan iş makineleri: Çok fazla kuvvet gerektirmeyen kesme, bükme, kaldırma ve taşıma işlemleri için kullanılır.
- Motor ile çalışan iş makineleri: Çeşitli iş yada işlemler için herhangi bir güç kaynağından güç alarak çalışan makinelerdir. Talaşlı ve talaşsız iş makineleri mevcuttur.
- Pompalar: Motordan aldıkları dönme hareketi ile içerisinde bulunan dişli çark, palet, piston yada pervane yardımı ile iş yapan makinelerdir.
- Hidrolik makineler: Basınçlı akışkanın etkisi ile iş yapan makinelerdir. Kepçe, greyder ve dozer gibi yol makineleri; tarım makineleri; havacılık ve denizcilikte yaygın bir şekilde kullanılır.
- Kompresörler: Atmosferden aldığı havayı bir motor yardımı ile basınçlı hale getiren makinelerdir.
- Vantilatör ve aspiratörler: Kapalı ve sıcak yerde hava sirkülasyonu sağlayarak serinlik yaratan makinelere vantilatör, kapalı yerlerdeki kirli ve ağır havayı dışarı atmak için kullanılan makinelere aspiratör denir.