Köpeklerde Ehrlichiosis
Son yıllarda kene kaynaklı enfeksiyonların tüm dünyadaki önemi giderek artmaktadır. Gün geçtikce değişen çevre şartları ve hava koşulları da, bu hastalıkların görülme sıklığının yükselebileceği kaygısını uyandırmaktadır. Köpekler bu enfeksiyonlar için sadece bir hedef olmayıp aynı zamanda bu hastalıkların yayılmasında, keneler için rezervuar konak görevini üstlenmektedir.
İnsanlarda enfeksiyona neden olan Ehrlichia chaffeensisin 1987 yılında tespit edilmesiyle Ehrlichiosisin önemi daha da arttı. 1996 yılında Ehrlichia chaffeensisin köpeklerde de tespit edilmesi ve Ehrlichia canisten ayırt edilmesinin nerdeyse mümkün olmayışı ile modern veteriner hekimlik alanında, Ehrlichiosis çok önemli bir yer kazandı.
Etken köpeğin vücuduna girdikten 12 saat sonra kan hücrelerinde tespit edilmektedir. Kuluçka süresi 7-20 gündür. Enfeksiyonda bulaşma kan nakli ve hastalığı taşıyan kenelerin ısırmaları sonrasında oluşur. Geçmişte kene kaynaklı hastalıkların bölgesel dağılımı, kenelerin bölgesel dağılımı ile paralellik göstermekteydi. Günümüzde ise seyehatlerin artması ve enfekte köpeklerin bir bölgeden başka bir bölgeye nakledilmesi, keneler aracılığıyla bulaşan enfeksiyonların dünya üzerindeki yayılımını artırmıştır. Kenelerin enfeksiyonu yaymasındaki bir başka önemli faktör, kenelerin son beslenmelerini takiben 155 ile 568 gün hayatta kalabilmeleridir. Buna bağlı olarak, enfekte bir kene sonbahar ve kış süresince hiç beslenmemiş olsa dahi bu dönemi takiben ilkbaharda hastalığı yaymaya devam eder.
Kanin Ehrlichiosiste kuluçka süresi tamamlandığında, enfeksiyonun 1-4 hafta sürecek olan akut safhası başlar. Akut safhada ateş, anemi, iştahsızlık, kilo kaybı, solunum güçlüğü, halsizlik, depresyon, lenf yumrularında büyüme, bacaklar ve testis kesesinde ödem ve dalakta büyüme görülür. Enfekte köpeklerde kanamaya yatkınlık artar. Köpeklerde sıklıkla oluşan burun kanamaları görülür. Burun kananamaları uzun burunlu köpeklerde daha sık görülür. Merkezi sinir sistemi kaynaklı bozukluklar, beyin zarında şekillenen kanamalara paralel olarak ortaya çıkar. Akut safhada ayrıca retina ayrılması ve kanaması ve bunlarla ilişkili olarak tek veya çift taraflı körlük şekillenmektedir. Akut safhada görülebilecek diğer klinik bulgular kusma, iltihaplı göz ve burun akıntısı, topallık ve kas titremeleridir.
Ehrlichiosisin tanısı rutin kan sayımı ve serum biyokimyası testleri sonrasında uygulan enfeksiyona özel test kitleri ile gerçekleştirilir. Enfeksiyonun tedavisi erken teşhis ve doğru uygulamalar ile mümkün olup, iyi bakım besleme şartlarına sahip köpeklerde hayatta kalma oranı daha yüksektir. Enfeksiyonun tedavisi en az 4 hafta sürdürülmelidir. Tedavi sonrasında enfeksiyonun vücuttan eradike edilip edilmediği kan tahlilleri ile doğrulanmalıdır.
Veteriner hekimlerin asli görevi insan ve hayvan sağlığını korumak olduğundan enfeksiyondan köpeklerin korunması esas amaç olmalıdır. Bu çerçevede köpeklerin dış parazit mücadeleleri ülkemiz şartlarıda dikkate alındığında, ayda bir kez yapılmalı ve kenenin hastalığı bulaştırma ihtimali minumuma düşürülmelidir.
Gelecek ayki sayımızda sizlere kene ile bulaşan ve yine insan sağlığını tehdit eden bir diğer hastalık olan Q-Fever ile ilgili detaylı bilgiler sunacağım.
Köpekte anemi (kansızlık).
Köpekte burun kanaması.