Hapşırık Nedir? Neden Aksırırız?
Pamela Georgeson, Osteopatik Hastalıklar Hekimi ve Amerikan Osteopatik Birlik’i azası, pediatri, alerji ve bağışıklık bilimi alanlarında kurul sertifikalı osteopatik hekimi, şu biçimde yanıt veriyor: Aksırmak: Özellikle refleks olarak, ağız ve burundan ani, şiddetli, spazma benzeyen sesli bir soluk verme şekli. Burnumuz, bedenimize alınan havanın giriş ve çıkış yaptığı ana rotayı tanımlar. Pozisyonu nedeniyle, bir sürü […]
Pamela Georgeson, Osteopatik Hastalıklar Hekimi ve Amerikan Osteopatik Birlik’i azası, pediatri, alerji ve bağışıklık bilimi alanlarında kurul sertifikalı osteopatik hekimi, şu biçimde yanıt veriyor:
Aksırmak: Özellikle refleks olarak, ağız ve burundan ani, şiddetli, spazma benzeyen sesli bir soluk verme şekli.
Burnumuz, bedenimize alınan havanın giriş ve çıkış yaptığı ana rotayı tanımlar. Pozisyonu nedeniyle, bir sürü işlevi vardır. Daralan geçiş yolları, solunan havanın yükselen bir türbülansla çıkışını sağlar. Bu türbülans, hava akımı ile burun mukozasının burun duvarı etkileşimi yükselterek, ısı ve nemin dengelenmesini ve havaya karışmış ve asılı duran parçacıkların arınılmasını sağlar.
Aksırmak, burun duvarında bulunan solunumla alakalı epitel hücrelerin, kaşınma ve rahatsızlığa karşı verdiği fizyolojik bir tepkidir. Aksırmak genellikle histamin ve lökotrien gibi kimyevilerin salınmasıyla başlar. Bu maddeler tipik olarak burun mukozasında bulunan eozinofil ve mast hücreler gibi, enflamatuvar hücreler tarafından üretilir. Bu kimyevi salınım viral solunum enfeksiyonları; burun mukozasındaki filtreden geçebilen parçacıklar, alerjik tepkini tetikleyen maddeler ya da duman, polen, parfüm ve soğuk hava gibi fiziksel olarak rahatsız edebilecek faktörler nedeniyle ortaya çıkabilir. Burun mukozasındaki alerjik tepkinler için IgE’nin – bedenin alerjik madde için özellikle ürettiği antikor – mevcudiyetine bakılır. Bu vaziyet, burun tıkanıklığı ve burun sızıntısı gibi semptomlar gösteren burun damarları akıntısına neden olur. Ayrıca asap uçları uyarılmış olduğundan, kaşıntı hissi kazanç.
Nihayetinde, uyarılmış asap uçları beynin içindeki bir refleksin aktive olmasını sağlar. Bu asapsal tepki, duyusal asaplara doğru yolculuğa çıkar, daha sonra asapların hakimiyet ettiği kafa ve boyun adalelerine erişir, bu da ani bir hava çıkışına neden olur. Göğüs kafesinden çoğalarak gelen tazyik ve ses tellerinin kapanması, yüksek süratli hava akımı yaratır. Ses tellerinin ani açılımı ile tazyikli hava, solunum sistemine giriş yapmış tahriş edici parçacıkların geri çıkarılmasını sağlar. Bu yolla burnun içindeki rahat edici parçacıkların çıkmasına da takviyeci olunur. Ancak, irinli hastalıklardan muzdarip şahıslarda aksırmak, mukozanın her bir damlacığında bulunan rakamsız viral parçacığın çıkışını sağladığından, nezle ve soğuk algınlığının dağılmasına neden olur.
Bu tepkini hakimiyet altında yakalamaya takviyeci olan muhtelif ilaçlar mevcuttur. Antihistaminler, temel olarak burnun içindeki kan damarlarında bulunan müşterilerin histamin tesirini yasaklayarak çalışır. Bazı reçeteli antihistaminler, reçetesiz satılan emsalleriyle karşılaştırıldığında yatıştırıcı özellikte değildirler. Dekonjestanlar soluk daralmasına neden olanaynı kan damarlarından bulunan müşterileri uyarır ve akışkan tutulumunun artışını rahatlatır. Alerjik hastalarda kullanılan yerel burun steroitleri, enflamatuvar hücre rakamını düşürür ve netice olarak histamin salınımını maniler.