Adrenarş, kız ve erkek çocuklarının ergenliğe geçiş yaparken karşılaştığı bedensel bir süreçtir. Ergenlikten önce, genellikle 6 ila 8 yaşları arasında gerçekleşen bir olaydır. Bu süre zarfında bazı hormonlar artmaya başlar. Bu durum vücutta bazı değişimlere yol açar.
İçindekiler
Adrenarş neden olur?
Böbreklerin üstünde adrenal bezler (böbreküstü bezleri) adı verilen bir çift özel bez bulunur. Böbreküstü bezleri, vücutta birçok olayın gerçekleşmesini sağlayan birkaç farklı hormon üretir. Bu hormonlar vücuttaki tuz miktarını düzenler, stres sinyallerini iletir ve büyümeye katkıda bulunur.
Adrenarş, çocuklarda androjen adı verilen bir grup hormonun üretilmeye başladığı dönemdir. Adrenarşın kişiyi ergenliğe hazırladığı düşünülmektedir (genellikle birkaç yıl sonra ergenlik başlar).
Vücuttaki bu androjen artışı nelere yol açar?
Böbreküstü bezinden salınan androjenler, vücutta çeşitli değişimlere neden olabilir:
- Çocukların ilk kasık tüylerinin veya koltuk altı tüylerinin büyümesine neden olur.
- Ter üreten bezlerin yanı sıra yetişkin vücut kokusu üreten bezler üzerine etki eder, bazı çocuklar vücutlarının farklı kokmaya başladığını fark edebilir.
- Ek olarak, bazı çocuklar cildinde değişiklik fark edebilir, çünkü bu hormonal değişimler mikro-komedonal akne (sivilce) adı verilen akne türüne neden olabilir.
Her çocuk bu değişiklikleri yaşar mı?
Elbette her insan farklıdır. Bazı çocuklar adrenarş döneminde vücudunda birçok değişiklik fark edebilir, bazı çocuklar ise hiçbir bir şey fark etmeyebilir. Bu değişikliklerin biraz erken yaşandığı durumlar için (yaklaşık 5-6 yaş) ‘erken adrenarş’ terimi kullanılır, ancak bunun da sıra dışı bir durum olmadığı bilinmelidir.
Ergenlikten farkı nedir?
Ergenlik, genç yıllarda adrenarştan birkaç yıl sonra ortaya çıkma eğilimindedir. Ergenlik, çocuk cinsel olgunluğa erişmeye başladığında vücudunda olan değişikliklerle ilgilidir. Bunlar erkeklerde testislerin büyümesini ve kızlarda meme gelişimini içerir.
Adrenarş 6 yaşından sonra herhangi bir zamanda olabilir ve yukarıda açıklananların dışında herhangi bir gelişmeye neden olmaz. Eğer erken testis gelişimi, erken meme gelişimi, baş ağrısı gibi durumlar varsa mutlaka doktorunuza danışınız.
Adrenarş dönemindeki bir çocuk için ne yapılabilir?
Açıklandığı gibi, adrenarş normal bir süreçtir ve endişelenmek için bir neden yoktur. Adrenarş sırasında vücüdunda değişimler gözleyen çocuklara güven vermeli ve endişelenmeleri halinde sizinle konuşmaya teşvik etmelisiniz. Ayrıca yapabileceğiniz birkaç şey daha var:
- Çocuğunuz değişen vücut kokusundan endişe duyuyorsa düzenli olarak duş almayı ve deodorant kullanımını önerin.
- Vücut tüyleri hakkında kaygılıysalar veya utanıyorlarsa, epilasyonu onlarla tartışabilirsiniz..
- Bir sorun haline gelirse doktorunuza lekelerin tedavisi için danışın.
Bilmem gereken başka bir şey var mı?
Bazen, androjen hormonu fazlalığı adrenarş dışındaki problemlerden kaynaklanabilir ve çocuğunuzun bazı testlere ihtiyacı olabilir. Çocuğunuz bahsedilenlerin dışında herhangi bir durum yaşarsa veya herhangi bir endişeniz varsa, doktorunuzun tavsiyesine başvurmanız gerekir.
İlginizi Çekebilir: Disleksi nedir?
Twitter’da bizi takip edin: @doktorunsesicom