Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rus Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Soçi’deki görüşmesi sona erdi. Putin, “Üretim bakımından bir sorun yok ama dağıtım bakımından bir sorun var. Bunun Karadeniz girişimiyle ilgili hiçbir alakası yoktur. Bu sürpriz bir şey değil. Batı bizi aldatıyordu. İlk Karadeniz girişiminin insani hakikati yoktu. Gönderilen gıdaların yüzde 70’i gelişmiş ülkelere ulaştı ve fakir fukara olan ülkelere sadece yüzde 3 ulaşmıştır. İlkesel tutumuzu tekrar etmek istiyorum. Tahıl anlaşmasını canlandırmaya hazırız eğer bizim Rus tarım ürünlerinin ihracatıyla ilgili tüm yaptırımlar kaldırılacaksa” açıklamasını yaptı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Soçi’de heyetler arası görüşmesi sona erdi. İki lider görüşme sonrası basın toplantısı düzenledi. Putin, şunları söyledi:
“Çok yönlü iş birliğimiz, karşılıklı yarara dayanan alanlar var. Tüm alanlarda çok olumlu gelişmeler var. Bugünkü görüşmelerimiz her zamanki gibi yapıcı ve işe odaklı atmosferde yapmıştır. Güvenlik, ekonomi, siyaset, kültür tüm iş birliğimizi etraflıca değerlendirdik. Uluslararası ve bölgesel güncel konuları değerlendirdik. Karşılıklı ticaret hacmimiz artıyor. 2022 yılında ticaret hacmimiz yüzde 86 arttı ve 62 milyar dolara ulaştı. Bu sene yüzde 4 daha da arttı. Ticaret hacmimize daha etkin bir şekilde milli para birimleri kullanıyoruz; ruble ve lira. Dolar ve avro payı ise sürekli olarak düşüyor.
Enerji alanında iş birliğimiz stratejik nitelikte. 25 bin Rus ve Türk mühendis, işçi gece gündüz çalışıyor ki önümüzdeki yıl ilk ünite enerji vermeye başlasın diye. Nisan ayında Akkuyu’ya Rus nükleer yakıt gönderildi ve böylece Türkiye barışçıl nükleer gücünü kullanan ülkelerin seçkin kulübüne dahil oldu. Doğal gaz merkezinde de etkin bir şekilde iş birliği yapıyoruz. Rusya her zaman olduğu gibi güvenli ve sorumlu bir ortak olacaktır. İleride de Türk ekonomisine bu ucuz ama çok etkili yakıtın sevkiyatları devam edecek. Türkiye üzerinden üçüncü ülkeye gaz sevk etmeye hazırız. O yüzden Türkiye’de doğal gaz dağıtım merkezi kurulmasını teklif ettik.
Tarım alanında iş birliğimiz hızla gelişiyor. Geçen sene hacmimiz 7.4 milyar dolar seviyesine ulaştı. Geçen sene Rusya’dan Türkiye’ye 5 milyon turist geldi. Bu yılın ilk yarısında 2.2 milyon Rus daha geldi. Rusya, Türkiye’nin karşı karşıya olduğu felaketler olduğu zaman her zaman yardım etmeye hazırız. Şubat ayındaki güçlü depremden sonra Rusya, doktor gönderen ilk ülkelerden birisi. Yangın söndürme uçakları gönderdik.
“TAHIL ANLAŞMASINI CANLANDIRMAYA HAZIRIZ EĞER RUS TARIM ÜRÜNLERİNİN İHRACATIYLA İLGİLİ YAPTIRIMLAR KALDIRILACAKSA”
Uluslararası konulardan bahsettik özellikle Ukrayna...Karadeniz girişiminin sona ermesinden bahsettik. Dedik ki ‘Bizi bu kararı almaya mecbur ettiler, bizi zorladılar. Tarım ve gübre ürünlerinin ihracatının açılmasını engelliyor. Batı, bizim tarım ihracatındaki yaptırımların kaldırılması için engelleniyor. Ukrayna tarafı insani koridorları Rus sivil ve askeri tesislere terör saldırısı yapmak için kullandı. Özellikle şunun altını çizmek istiyorum. Söz konusu anlaşmanın sona erdirilmesi küresel gıda pazarını çok fazla etkilemedi. Üretim bakımından bir sorun yok ama dağıtım bakımından bir sorun var. Bunun Karadeniz girişimiyle ilgili hiçbir alakası yoktur. Bu sürpriz bir şey değil. Batı bizi aldatıyordu. İlk Karadeniz girişiminin insani hakikati yoktu. Gönderilen gıdaların yüzde 70’i gelişmiş ülkelere ulaştı ve fakir fukara olan ülkelere sadece yüzde 3 ulaşmıştır. İlkesel tutumuzu tekrar etmek istiyorum. Tahıl anlaşmasını canlandırmaya hazırız eğer bizim Rus tarım ürünlerinin ihracatıyla ilgili tüm yaptırımlar kaldırılacaksa.
(Suriye meselesi) Türkiye’nin toprak bütünlüğü bağımsızlığının korunmasıdır. Ulusal bir barış lazım. Dışarıdan empoze edilecek çözümler olmaz.”
“BİZ ANLAŞTIK Kİ BU İNSANİ KORİDORLAR ASKERİ AMAÇLA KULLANILMAMALIDIR DİYE AMA KULLANILDI”
Putin, “Karadeniz girişiminin devam edilmesi açısından hem Rusya hem Karadeniz için ne kadar önemli? Bu girişim canlandırılmalı mı” sorusuna, “Sayın Erdoğan’ın da Ukrayna krizinin çözülmesi bakımdan her zaman dikkat veriyor. Sayın Erdoğan’ın katılımıyla bir mutabakata varıldı Rusya ile Ukrayna arasında ama Ukrayna bu belgeleri çöpe attı. Kimse buna bakmıyor. Yeni girişimler duyuyoruz ama bizimle görüşülmedi. Tahıl anlaşmasının canlandırılmasından zaten bahsettim. Hiçbir vaat yerine getirilmedi. Şu an bu anlaşmaya karşı değiliz. Önümüzdeki günler vaatler yerine getirilecekse biz bu girişime döneceğiz. Biz anlaştık ki bu insani koridorlar askeri amaçla kullanılmamalıdır diye ama kullanıldı” yanıtını verdi.
“VAZGEÇMİYORUZ GÖRÜŞMELERDEN (UKRAYNA KRİZİ)”
Putin, “Askeri harekat bölgesindeki son durum nedir? Rusya siyasi ve diplomatik görüşmelere hazır mıdır” sorusuna; “Taarruz sekteye uğradı (Ukrayna’nın taarruzu). Devamı gelecektir ne olacağına bakacağız. Rusya hiçbir zaman görüşmelerden imtina etmedi hala etmiyor. Sayın Cumhurbaşkanı da bugünkü toplantıda ilgili konuları dile getirdi, ‘Vazgeçmiyoruz görüşmelerden’ dedim, bugün de aynısını söyleyebilirim” yanıtını verdi.