Küresel ısınmaya bağlı olarak ortaya çıkan aşırı iklim olaylarının tek faturası can ve mal kaybı değil. Fırtına sonrası sel sularına karışan zehirli maddeler ve mikroplar insanların sağlığını tehdit ediyor. Ayrıca yıkılan şehirleri kurmaya çalışırken büyük bir olasılıkla aceleden dolayı iş güvenliği es geçilecek ve iş kazaları artacak.
Yaklaşık 200 kişinin yaşamını yitirdiği ABD’deki Harvey ve Irma kasırgalarında can kaybını minimumda tutabilmek için yöre halkı evlerini terk ederek toplanma alanlarında felaketin geçmesini bekledi. Yetkililer kalabalık toplanma alanlarında özellikle ishal ve solunum yolunu tutan hastalıkların çokça görüldüğünü bildiriyorlar. Kirliliğin ve enfeksiyonun bir diğer kaynağı ise E.coli ve diğer mikroplarla dolu olan sel suları! Koleraya neden olan Vibrio cholera bakterisi dahil olmak üzere ishale yol açan mikroplar halihazırda insanların canını yakmaya devam ediyor. Kontak lensleri sel sularına maruz kalan insanlar ise kornea enfeksiyonlarıyla baş etmek durumunda kalıyorlar.
Diyabeti, kalp hastalıkları, psikiyatrik hastalıkları veya HIV’li olan insanlar evlerinden uzak kaldıklarında yaşamaları için gerekli olan tıbbi malzemeler ve ilaçlardan da uzak kalıyorlar. Bu da hastalık durumlarının daha da kötüleşmesine yol açıyor. Ayrıca felaket yüzünden evlerinden uzak kalan insanların ortalama %30-40’ı depresyon veya travma sonrası stres bozukluğu yaşıyorlar.
Sivrisineklerle bulaşan hastalıklarda da felaket bölgelerinde büyük bir artış gözleniyor. Sivrisineklerin yaşadığı bazı bölgeler sel sularıyla yıkanıp temizlenmiş olsa bile aynı sel suları sivrisineklerin üremesi için yepyeni elverişli alanlar yaratıyorlar. Katrina Kasırgası’ndan sonra batı Nil virüsü 2 katına çıkmıştı, günümüzde de bu hastalıklar hâlihazırda artış göstermekte.
Kentteki farelerle taşınan hanta virüs ve hatta sel sularıyla yer değiştiren topraklarla gelen şarbon sporları da diğer bulaşıcı hastalık risklerinden.
Şehirlerdeki en büyük tehlikelerden birisi de elektrik şebekelerinin uzun süre elektrik verememesi. Elektrik kesildiği zaman gıdalar için gerekli buzdolabı ve soğutma hizmetleri, acil iletişimler, havalandırmalar ve klimalar da işlevsiz hale geliyorlar. Özellikle sıcak yerlerde yaşlı insanların sıcağa bağlı ölümleri artma eğilimi gösteriyor.
Öyle görünüyor ki kasırgadan aylar hatta yıllar sonra bile yıkıcı etkiler devam edecek ve belki de kasırganın yaptığından daha fazla can kaybına neden olacak. İnsanlar güvenliği olmayan alanlarda şehri yenilemeye çalışacaklar. Artan nem, küf mantarlarının aşırı üremesine ve astım ataklarının tetiklenmesine yol açabilir.
Şu an için en göz ardı edilen unsur ise iş güvenliği. Önceki kasırgalarda rutin iş sağlığı ve güvenliği denetimleri büyük ölçüde ihmal edilmişti.
Derleyen: Furkan Avcı