Satranç Nedir?
Satranç, şansa yer olmayan, akla ve mantığa dayanan, hakkında cilt cilt kitaplar yazılan Dünya’nın en önemli zekâ oyunudur. Satranç, iki oyuncu ile 64 kareye ayrılmış bir zemin (satranç tahtası) üzerinde beyaz ve siyah taşlarla oynanır.
Satranç Oyuncu Yaş Aralığı
Satranç, bir zeka oyunu olduğu için uzmanlar tarafından yaş konusunda farklı fikirler belirtildi. Genel olarak 4-6 yaş aralığında çocukların satranç öğrenebileceği yaş olarak kabul edilmektedir.
Satranç Oyuncu Sayısı
Satranç iki kişilik bir oyundur. Oyunculardan biri siyah taşları; diğeri beyaz taşlar ile oynar.
Satrançta Oyun Alanı
Satrançta açık alan veya kapalı alanda oynanabilir. Satranç oynarken oyuncunun tüm dikkatini oyuna vermesi gerekir. Bunun için satranç oynanacak alanın sessiz olması ve dikkat dağıtacak nesnelerden arındırılmış olması önemlidir.
Satranç Oynamak için Gerekli Araçlar
Satranç oynamak için gerekli malzemeler:
- Satranç tahtası: 64 adet eş kare bulunur. Bu karelerden 32’si beyaz 32’si siyahtır.
- Satranç taşları: 16 adet beyaz; 16 adet siyah taştan oluşan toplamda 32 adet satranç taşları. Bu taşlar:
- Piyon: 8 beyaz, 8 siyah olmak üzere bir oyunda 16 adet bulunur.
- Fil: 2 beyaz, 2 siyah olmak üzere bir oyunda 4 adet bulunur.
- Kale: 2 beyaz, 2 siyah olmak üzere bir oyunda 4 adet bulunur.
- At: 2 beyaz, 2 siyah olmak üzere bir oyunda 4 adet bulunur.
- Vezir: 1 beyaz, 1 siyah olmak üzere bir oyunda 4 adet bulunur.
- Şah: 1 beyaz, 1 siyah olmak üzere bir oyunda 4 adet bulunur.
Satranç Oyununda Amaç
Oyunun amacı karşı rakibin Şah’ını mat etmektir. Mat etmek şah çekilmiş pozisyonda Şah’ın kaçacağı yeri olmaması demektir.
Başarılı bir satranç stratejisi geliştirmek zaman, çaba ve sabır gerektirir. Önemli bir detay: satrancın küçük taktikler dışında evrensel bir stratejisi yok. Her iki oyuncu için oyunda fırsatlar bol miktarda bulunur. Bu fırsatları en iyi şekilde değerlendirip rakibi yenmek oyuncunun zeka ve kabiliyetine kalmıştır.
Satrançta Bir Hamle Süresi
Satrançta oyun süresi sınırsızdır. Ama bazı turnuvalarda hamle için satranç saati kullanılır. Bu saat oyuncuların hamlelerini belirli bir süre içinde yapmalarını sağlar.
Satrancın Yararları
Satranç oynamanın faydaları:
- Yaratıcılığınızı artırır.
- Hafızanızı geliştirir.
- IQ seviyenizi artırır.
- Konsantrasyonu artırır.
- Karar verme becerinizi geliştirir.
- Eleştirel düşüne becerinizi geliştirir.
- Özgüven duygusunu geliştirir.
- Bellek kapasitenizi artırır.
- Sabırlı olmayı öğretir.
- İleriyi görme yeteneğiniz geliştirir.
- Sosyal yönünüzü geliştirir.
- Problem çözme becerilerini geliştirir.
- Bilişsel yeteneklerinizi geliştirir.
- Dikkat seviyenizi artırır.
- Satranç beyin fonksiyonlarınızın zinde kalmasını sağlar.
- Alzheimer hastalığının önlenmesine yardımcı olur.
Satrancın Tarihi
Satrancın tarihini daha iyi anlamak için birkaç aşama da incelememiz gerekir.
Satrancın nerede ortaya çıktığı ile ilgili birçok ayrı iddia vardır. Genel olarak satrancın Mısır, Hindistan, Çin’den dünyaya yayıldığı söylenir.
İlk olarak satrancın yaklaşık 4000 bin yıl önce Mısır’da oynandığına dair piramitlerde kabartmalar bulunmuştur. Günümüz satrancına en yakın kanıt ise Milattan Sonra 500 yılında Hindistan’da bulunan kanıtlardır. Hindistan’da satranca Çaturanga denirdi.
Kısaca:Milattan Sonra 550 yılında Hindistan’da satranç bulguları vadır.
Milatten sonra 600 yılında Farsça bir el yazmasında satrancın Hindistan’dan İran’a gelme sürecini açıklamaktadır.
Daha sonra satranç İran’a ve İran’dan Araplara, Endülüslüler sayesinde de İspanya tarafından Avrupa’ya yayılmıştır. 1497 yılında İspanyol Lucena’nın ilk satranç kitabında satrancın o döenmdeki yeni kuralları açıklandı. [1]https://www.tsf.org.tr/federasyon/tarihce
Satranç Dünya Şampiyonları
|Şampiyonun İsmi||Doğum-Ölüm||Doğum Yeri||Şampiyonluk Yılları|
|Wilhelm Steinitz||14 Mayıs 1836-12 Ağustos 1900 (64 yaşında)||Prag, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu||1886 – 1894|
|Emanuel Lasker||d. 24 Aralık 1868 – ö. 11 Ocak 1941||Polonya||1894 – 1921|
|Jose Raul Capablanca||19 Kasım 1888 – 8 Mart 1942||Havana-Küba||1921 – 1927|
|Alexander Alekhine||d. 31 Ekim 1892 – ö. 24 Mart 1946||Moskova, Rusya||1927 – 1935, 1937 – 1946|
|Max Euwe||d. 20 Mayıs 1901, – ö. 26 Kasım 1981,||Amsterdam, Hollanda||1935 – 1937|
|Mikhail Botvinnik||d. 17 Ağustos 1911- ö. 5 Mayıs 1995||Rusya||1948 – 1957, 1958 – 1960,1961 – 1963|
|Vasily Smyslov||d. 24 Mart 1921, Moskova – ö. 27 Mart 2010||Moskova, SSCB||1957 – 1958|
|Mikhail Tal||d. 9 Kasım 1936 – ö. 28 Haziran 1992||Riga, Letonya||1960 – 1961|
|Tigran Petrosian||d. 17 Haziran 1929 – ö. 13 Ağustos 1984||Tiflis, SSCB||1963 – 1969|
|Boris Spassky||d. 30 Ocak 1937||Leningrad, Rusya SFSC, SSCB||1969 – 1972|
|Robert Fischer||d. 9 Mart 1943, – ö. 17 Ocak 2008||Chicago, Illinois, Amerika Birleşik Devletleri||1972 – 1975|
|Anatoly Karpov||d. 23 Mayıs 1951||Zlatoust, Sovyetler Birliği||1975 – 1985, 1993 – 1999(FIDE)|
|Garry Kasparov||d. 13 Nisan 1963||Bakü, Azerbaycan SSC, SSCB||1985 – 1993|
|Garry Kasparov||d. 13 Nisan 1963||Bakü, Azerbaycan SSC, SSCB||1993 – 2000(ACP)|
|Alexander Khalifman||d. 18 Ocak 1966||Sankt-Peterburg-Rusya||1999 – 2000(FIDE)|
|Vladimir Kramnik||d. 25 Haziran 1975||Tuapse, Rusya||2000 – 2006(Brain Game, Klasik)|
|Viswanathan Anand||d. 11 Aralık 1969||Chennai, Hindistan||2000 – 2002 (FIDE)|
|Ruslan Panamariov||d. 11 Ekim 1983,||Horlivka, Ukrayna||2002 – 2004 (FIDE)|
|Rustam Kasimdzhanov||d. 5 Aralık 1979||Taşkent, SSCB||2004 – 2005 (FIDE)|
|Veselin Topalov||15 Mart 1975||Rusçuk, Bulgaristan Halk Cumhuriyeti||2005 – 2006 (FIDE)|
|Vladimir Kramnik||d. 25 Haziran 1975||Tuapse, Rusya||2006 – 2007|
|Viswanathan Anand||d. 11 Aralık 1969||Chennai, Hindistan||2007 – 2013|
|Magnus Carlsen||d. 30 Kasım 1990||Norveç||2013 – …|
Satranç Nasıl Oynanır?
Satranç iki kişi arasında satranç tahtası üzerinde oynanır.
Satranç tahtası bir beyaz bir siyah olmak üzere 64 adet kareden oluşur.
1-Satranç Tahtası Kurulumu
Satranç tahtasını oyuna başlarken doğru konumlandırmak önemlidir. Tahtanın doğru konumu için öncelikle tahtanın harf olan kısımları her oyuncunun önüne gelmelidir. Ayrıca her oyuncunun sol alt köşesinde siyah kare olmak zorundadır. Satrancın doğru konumlandırılması bu şekildedir.
Şimdi taşları yerleştirelim ve hareketlerini tanıyalım.
Kaleler
Kaleler satranç tahtasının dört köşesine yerleştirilir. Bir oyunda 2 siyah, 2 beyaz olmak üzere 4 adettir. Notasyon konumları a1, h1, a8 ve h8’dir.
Kalenin Hareketi: Kale düz bir şekilde istediği sayıda kare ilerleyebilir. Eğer önünde kendi taşı var ise bu taşın bulunduğu karenin bir önündeki kareye kadar ilerleyebilir. Eğer rakibin taşı varsa o taşı oyun dışı bırakarak o taşın bulunduğu kareye konumlanır.
Notasyon’da Kısaltması: “K”dir.
Not: Kaleler rok denen satranç hamlesi için kullanılır. Aşağıda açıkladık.
Filler
Filler satranç tahtasında kalelerin yanına yerleştirilir. Bir oyunda 2 siyah, 2 beyaz olmak üzere 4 adettir.
Fillerin oyun tahtasında başlangıç konumları c1, f1, c8 ve f8’dir.
Fillerin Hareketi: Filler çapraz bir şekilde istediği kare kadar ilerleyebilir. Eğer önünde kendi taşı var ise bu taşın bulunduğu karenin bir önündeki kareye kadar ilerleyebilir. Eğer rakibin taşı varsa o taşı oyun dışı bırakarak o taşın bulunduğu kareye konumlanır.
Notasyon’da Kısaltması: “F”dir.
Atlar
Atlar oyun tahtasında fillerin yanına yerleştirilir. Bir oyunda 2 siyah, 2 beyaz olmak üzere 4 adettir.
Atların satranç tahtasındaki başlangıç konumu b1, g1, b8 ve g8’dir.
Atların Hareketi: Atlar kısaca “L” şeklinde hareket eder. Diğer bir deyişle 2 kare yatay 1 kare dikey hareket eder ya da 2 kare dikey bir kare yatay hareket eder.
Atın gideceği noktada kendi taşı varsa hareket edemez. Ama rakip taş varsa o taşı oyun dışı bırakarak o kareye hareket eder.
Atlayabilen Tek Taş: At kendisinin ve rakibin üzerinden atlayabilen tek taştır. At için gittiği kare önemlidir.
Notasyon’da Kısaltması: “A”dır.
Vezirler
Kale, fil ve atı yerleştirdikten sonra 2 tane boş kare kalacaktır. Bu karenin biri beyaz biri siyahtır. Vezir kendi renginde olan kareye konumlandırılır.
Vezirin Hareketi: Vezir istediği yöne hem düz hem de çapraz bir şekilde ilerler. Yani kısaca fil ve kalenin birleşimidir diyebiliriz. Oyunun en güçlü taşı vezirdir. Eğer önünde kendi taşı var ise bu taşın bulunduğu karenin bir önündeki kareye kadar ilerleyebilir. Eğer rakibin taşı varsa o taşı oyun dışı bırakarak o taşın bulunduğu kareye konumlanır.
Şah
Şah oyunun en önemli taşıdır. Bir beyaz bir siyah olmak üzere oyunda 2 adet bulunur. Şahı önemli yapan şey ise mat konumuna geldiği zaman oyunun bitmesidir. Notasyonda “Ş” ile gösterilir.
Şahın satranç tahtasında başlangıç konumu e1 ve e8’dir.
Şahın Hareketleri: Şah yer yöne bir tek kare hareket edebilir. Şahın hareketini kısıtlayan bir durum vardır. Eğer hareket edeceği kareyi düşman tehdit ediyorsa o kareye oynayamazsınız. Çünkü şahı verdiğiniz zaman oyun bittiği için bu kural hatası olur.
Mat: Şahın düşman tarafından sıkıştırılıp hareket edememesi durumuna mat denir ve oyun biter. Bu yüzden şahınızı iyi korumanız gerekir.
Piyonlar
Piyonlar kale, fil, at, vezir ve şahın önüne 8’li bir şekilde dizilir. Her iki oyuncununda 8 piyonu vardır. Bir oyunda toplamda 16 piyon vardır.
Notasyonda herhangi bir harf kullanılmaz. Sadece gittiği kare yazılarak notasyon tutulur.
Piyonlar karşı rakibin son karelerine ulaşırsa oyuncu bu piyon yerine istediği bir taşını oyuna geri alabilir. (Genellikle vezir olsa da bazı özel durumlarda at da alınabilir.) Bu kurala piyon dönüşümü denir.
Piyonun Hareketi: Piyonlar normal oyun esnasında 1 kare ileri hareket eder. Sadece oyun başlangıcında oyuncu isterse 2 kare düz hareket edebilir.
Piyon düz hareket eder ama rakip taşı çapraz bir şekilde yer.
Piyon için geçerken alma ve piyon dönüşümünü aşağıda anlatacağız.
2-Oyuna Başlama
Oyuna her zamana beyaz taşlara sahip olan taraf başlar. İstediği taş ile oyuna başlayabilir. Zaten önü kapalı olduğu için birçok taşı ilk hamlede kullanamaz. İlk hamlede kullanılabileceği taşlar: piyonlar ve atlardır.
3-Hamle Yap
Satranç oyununda sıranız geldiği zaman hamle yapmak zorundasınız. Hamleniz geldiği zaman o sırayı pas geçme hakkınız yoktur. Eğer o durum için pozisyonları bozmamak sizin için bir strateji ise boşta ve etkisi olmayan bir taşı oynayabilirsiniz.
3-Rakibin Taşını Oyun Dışı Bırakın
Oyunda en önemli şeylerden biriside rakibin taşlarını yiyerek oyunun dışına itmektir. Bu şekilde rakibi zayıflatır ve rahat bir şekilde mat edebilirsiniz. Tabi ki de rakibin bir taşını yerken rakibin tuzak kurmadığından emin olun. Bazen rakip bir taşını feda ederek sizin önemli bir taşınızı yiyebilir.
4-Şah ve Mat
Oyunun başından sonuna kadar bu hedefe odaklanmanız gerekir. Oyunda temek amacınız rakibin şahını köşeye sıkıştırıp mat etmektir. Diğer taşlardan istediğiniz kadar oyun dışı bırakabilirsiniz ama mat yapmadığınız sürece oyun bitmez.
Satrançta Oyun Nasıl Biter?
Satrançta oyunun bitmesi için bazı seçenekler vardır. Bunlar:
Kazanan Var
- Mat etmek: Bir oyunu rakibin şahını sıkıştırıp kaçacak hamle bırakmadıysa mat olmuş ve şah çeken oyuncu “Şah mat“ yapmış olur ve oyunu kazanır. (Aşağıda detaylı bir şekilde açıkladık.)
- Oyundan Çekilmek: Oyunculardan birisi oyundan isteği ile çekilebilir. Bu durumda rakip oyuncu oyunu kazanmış olur.
Beraberlik Durumları
- Pat: Hamle sırası gelen oyuncu hiç bir taşını oynatamıyor ve şahı da tehdit altında değil ise oyun pat olur ve berabere biter. Yani rakibinizin bütün taşlarını yeyip tek taş ile bile pat durumuna düşebilirsiniz. Dikkat edilmesi gereken bir kuraldır.
- Anlaşma: İki oyuncu da oyun esnasında oyunu bitirmek için anlaşabilir. Bu durumda oyun beraber biter. Bu duruma el sıkışıp anlaşmak da diyebiliriz.
- Yetersiz Taş: Rakibin şahını mat edebilmek için yeterli taş kalmadığında oyun berabere biter. Örnek: Bir oyuncunun tek şahı diğer oyuncunun şahı ve atı kalırsa berabere biter. Çünkü sadece at ve şah ile mat yapılamaz.
- Üç Konum Tekrarı: Satrançta herhangi bir taşın arka arkaya ya da oyunun herhangi bir zamanında 3 kere aynı yere gidip gelmesidir. Beraberlik olması için hakemden beraberlik talep edilmesi gerekir. Eğer hakemden talep edilmezse 5.tekrarda hakem kendisi beraberliği ilan eder.
- 50 Hamle Kuralı: Oyunun son 50 hamlesinde hiçbir piyon sürülmemiş ve hiç bir taş yenilmemişse oyun berabere biter.
Mat Etmek Ne Demek? Nasıl Mat Yapılır?
Mat etmek: Şahı yemek için tehdit ettikten sonra kaçacak yerini bırakmayarak yapılır. Yani şahının kaçacak bir karesi kalmayacak ve aynı zamanda sizin tarafınızdan tehdit edilmiş olacak.
Ayrıca rakibin şahını tehdit ettikten sonra “Şah” diyerek rakip uyarılır. Birçok turnuvada bu kural olarak vardır. Yani rakibe uyarı yaparsınız. Rakibin mat olmaktan kurtulmak için üç farklı hamlesi vardır.
- Sizin şah çektiğiniz taşınızı yemek.
- Şahı ile sizin tehdit ettiğiniz taşın arasına bir taş çekmek.
- Şahını tehdit olmayan başka bir kareye kaçırmak.
Rakip yukarıdaki hamleleri yapamıyorsa mat olmuş yani kaybetmiş demektir.
Satranç Taşlarının Puanları
Satrançta her taşın bir puanı vardır. Bu puanlar:
- Piyon: 1 puan
- At: 3 puan
- Fil: 3,5 puan
- Kale: 5 puan
- Vezir: 9 puan
- Şah: Puanı yoktur. Çünkü mat olunca oyun biter.
Satrançta puanları şu durumlarda kullanabilirsiniz:
- Rakibin taşı ile kendi taşınızı değişim yaparken puanlara göre hamlenizi yapabilirsiniz. Örnek: Siz rakibin kalesini yeyince rakipte sizin atınızı yediğini varsayalım. Puanlara bakarak bu hamleyi kesinlikle yapmanız gerekir çünkü kale puan olarak daha güçlü bir taştır.
- Değişim yaparken bazen taşların puanına değil o anda ki oyunun gidişatına bakmanız gerekir. Bazı durumlarda bir fil bir kaleden daha değerli olabilir.
- Oyunda kimin üstün olduğunu hesaplarken her iki oyuncunun da kaybettiği taşların puanları hesaplanır. Az puan kaybeden oyuncu daha üstün demektir.
Satrançta Özel Kurallar ve Hamleler
Satrançta bilmeniz gereken bazı özel hamleler vardır. Bunlar:
Rok
Rok yapmak satrançta şahınızı korumak için mükemmel bir özel hamledir. Rok kaleniz ve şahınız arasında yapılan bir hamledir. Öncelikle şunu bilmeniz gerekir. İki kalenizden birinin şaha uzaklığı 3 kare diğeri 2 karedir. İki yöne de rok hamlesini yapabilirsiniz.
İki kare fark olan tarafta kalenizi alıp iki kare şaha doğru yaklaştırıp konumlandırın. Ardından şahı ise bu kalenin üzerinden atlatarak kalenin yanındaki boş kareye yerleştirin. Rok hamlesi budur.
Eğer üç karelik farkın olduğu yerde rok yapmak istiyorsanız bu sefer kale 3 kare gider; şah ise 2 kare yaklaşır ve rok tamamlanmış olur.
Rok yapabilmeniz için şartlar:
- Daha önce şah veya kaleniz ile hamle yapmamış olmanız gerekir.
- Şahınızın tehdit altında olmaması gerekir.
- Şahınızın gideceği karenin de tehdit olmaması gerekir. Bu durum zaten kural hatasını ortaya çıkarır.
- Rok yapacağınız kale ve şahın arasında herhangi bir taşın olmaması gerekir.
Geçerken Alma
Geçerken alma kuralı piyonlar arasında geçerli olan bir kuraldır. Piyon ilk defa oynarken 2 kare ilerleyebilir.
Bu özel hamle tam burada devreye giriyor. Rakip piyonu iki kare ilerletti. Sizin piyonunuz ile yan yana geldi. Yani bir kare oynasaydı onu yiyebilecektiniz. Bu durumda rakip bir kare ilerlemiş gibi piyonunu yiyebilirsiniz.
Piyon Dönüşümü
Eğer piyon rakibin önündeki ilk karelere ulaşırsa piyon dönüşümü devreye girer. O piyon yerine Şah hariç istediğiniz herhangi bir taşı alabilirsiniz.
Genellikle en güçlü taş olan vezir alınır. Ulaştırdığınız piyon kadar vezir alabilirsiniz. Oyundaki vezir sayısında herhangi bir kısıtlama yoktur.
Bazı durumlarda vezir yerine at alabilirsiniz. Bunun sebebi o anlık durum ile alakalı olabilir. Örnek: At aldığınız da rakibe şah çekip mat edecek durumda olabilirsiniz. Bu durumda vezir alıp oyunu uzatmak yerine at alabilirsiniz.
Kale ve filin hareketlerini vezir yaptığı için kale ve fil almak mantıklı bir hamle değildir.
Mükemmel Satranç Taktikleri
Sizi satranç oyununda daha iyi yapacak bazı taktikler:
Ortadaki 4 Kare Kontrolü
Oyunun ortasındaki 4 karenin kontrolü oyunu kazanmanız için çok önemlidir. Bu 4 kareden her noktayı tehdit edebilirsiniz. Bu dört kareyi ele geçirmeye çalışın.
En İyi Başlangıç
En basit mantıkla şah ve vezirinizin önündeki piyonları sürerek orta kareye yaklaşmak ilk adım olarak en mantıklısıdır.
Bunun dışında birçok satranç oyun açılış taktikleri vardır. Bunlardan bazıları:
- Sicilya Savunması
- Fransız Savunması
- İtalyan Açılışı(İtalya Savunması)
- İskandinav Savunması
- Pirc Savunması
- Ruy López Açılışı
- Şah Gambiti
- Katalan Açılışı
Piyonları Çapraz Koruma Pozisyonuna Alın
Piyonlar çapraz pozisyonlarda birbirini korumuş olurlar. Piyonları korumak için genellikle piyonlarınızı birbirine çapraz pozisyonlar ile koruma altına alın.
Atları Kenarda Değil Ortada Tutun
Atlar orta pozisyonlarda 8 kareyi tehdit ederken köşede bu tehdit 4 kareye düşüyor. Atları ortalarda tutarak daha fazla alana hakim olmaya çalışın.
Filleri Uzun Alanda Kullanma
Filler uzun çapraz pozisyonlarda neredeyse satranç tahtasını boydan boya tehdit eder. Fillerin önünü açın ve daha uzun tehdit alanları oluşturmaya çalışın.
Kaleleri Boş Alanlarda Tut
Kalelerinizi piyonlarınızın olmadığı uzun alanlarda tutun. Çünkü kendi piyonunuz kalenin tehdit alanını daraltır.
Tüm Taşlarını Kullanmaya Çalış
Köşede etrafı kapalı bir kale yada çaprazda önü kapalı bir filin oyunda hiçbir faydası olmaz. Satrançta galibiyet için en çok taşı en verimli şekilde kullanmalısınız.
Şahını Korumaya Al
Tüm saldırıları yaparken şahını koruma altına aldığından emin ol. Saniyeler içinde oyunun kaderi değişebilir.
Aptal Matı-Çoban Matını Kullanmayı Öğren
Satrançta 2 hamlede ve 3 hamlede yapılan matları öğren ve geliştir.
Satrançta kaç adet taş vardır?
16 beyaz 16 siyah taş olmak üzere 32 taş vardır.
Satrançta kaç adet vezir vardır?
Satrançta iki oyuncunun birer veziri vardır. Yani oyun başlangıcında toplam 2 vezir vardır. Piyon terfisi ile vezir sayısı oyunda artabilir.
Satranç kaç yaşında öğrenilir?
Genel olarak 6 yaşında satranç öğrenmeye başlanması uzmanlar tarafından tavsiye edilir. 4-5 yaşlarında ise basit satranç başlangıcı yapılabilir.
Satranç kim buldu?
Satranç hakkında birçok iddia olsa da bunlardan en güçlüsü kanıtlara dayalı olan Hindistan’dır.
Satranç ne zaman berabere biter?
- Pat
- Karşılıklı Anlaşma
- Yetersiz Taş
- Üç Konum Tekrarı
- 50 Hamle Kuralı
Hangi satranç taşı çapraz hareket eder?
Fil çapraz hareket eder. Ayrıca vezir çapraz ve düz hareket eder. Piyon ise düz hareket edip çapraz yer.
Kaynakça ve Bilinmeyen Kelimeler
|⇧1||https://www.tsf.org.tr/federasyon/tarihce|
|⇧2||https://www.chess.com/forum/view/chess-players/list-of-world-champions|