İstiklal marşımızın yazarı Mehmet Akif bir şiirinde milletimizi şu muhteşem mısralarla anlatır:
“Bir zamanlar biz de millet, hem nasıl milletmişiz.
Gelmişiz dünyaya insanlık nedir öğretmişiz!
Kapkaranlıkken bütün afakı insaniyetin,
Nur olup fışkırmışız tâ sinesinden zulmetin.”
Dr. Yalçık Koçak´ın girişimleriyle Avrasyabir Vakfı´nda düzenlenen ve bir anlamda “beyin fırtınası” şeklinde geçen toplantıda Yunan asıllı Türkolog Ord. Prof. Dr. Dimitri Kitsikis ve Bulgar Prof. Stoyan Dinkov isimli iki tarihçinin Osmanlı hakkında söylediklerini muhteşem sözleri duyunca hemen aklıma büyük Akif´in yukarıdaki şiiri geldi.
Gerçektende Osmanlı hâkim olduğu coğrafyalarda uyguladığı adaletli ve insan merkezli yönetimleri ile asla bir imparatorluk olmamış, bir büyük ve muhteşem “Cihan devleti” olarak tarihteki yerini almıştır.
Osmanlı bizim ecdadımız. Bu anlamda biz tarafız. Elbette ecdadımız hakkında muhteşem sözler söyleriz. Onun yaptıklarıyla övünmek ve herkese duyurmak isteriz. Ancak bir Yunan ve bir Bulgar tarihçinin ağzından bu tür övücü sözleri duymak meseleye ayrı bir anlam kazandırıyor. Söylenenler ecdadımızın adaletli ve din ayrımı gözetmeksizin uyguladığı insan merkezli idare sisteminin ne kadar güzel olduğunu gözler önüne seriyor.
Her iki tarihçinin ortak fikri, “Osmanlı asla emperyalist olmadı ve hiçbir milleti sömürmedi.” şeklindeydi. Söyledikleri elhak doğruydu; çünkü ecdadımız Balkanlarda 550 sene hâkimiyet kurmasına rağmen inancının gereği olarak hiç birinin diline ve diline müdahale etmedi. Eğer etmiş olsaydı bugün Balkanlarda ne Yunan, ne Bulgar, Ne Sırp ne de diğer milletler yaşardı.
Gazeteci bir abimiz Bulgaristan´ı gezerken karşılaştığı bir olayı şöyle anlatmıştı: “Bulgar bir papaz bana Bulgaristan´da çok kilise olduğunu ve bunların hepsinin Osmanlı zamanından kaldığını söylemiş ve sözlerine şunu da eklemişti: ‘Eğer Osmanlı isteseydi bu kiliselerden hiçbiri bugün ayakta kalamazdı.. Ama biz Bulgarlar sizin bütün camilerinizi yıktık.”
Bugün Osmanlı´nın 550 sene hâkimiyetinde kalan Balkanların neresini gezerseniz gezin, Osmanlı´nın yıktığı bir kiliseyi gösteremezsiniz. Aksine tamir ettiği birçok kiliseye rastlayabilirsiniz.
Zamanında Cumhurbaşkanı Turgut Özal´ın danışmanlığını da yapan Bulgar tarihçi 81 yaşındaki Kitsikis´in Avrasyabir vakfındaki sohbette söylediği şu sözleri ecdadımızın nasıl bir yüce ruh taşıdığını bir kez daha gözler önüne serdi: “Osmanlı hiçbir zaman emperyalist olmadı. Azınlıkların hiçbirini sömürmedi. Aksine Osmanlı´yı sömürmek ve yıkmak isteyen Batı, ırkçılık mikrobu yaydı. Türkler, memleketlerinin her yanını ırkçılık mikrobu sardığının yüz yıl sonra farkına vardı.”
Osmanlı´nın bütün milletleri bir arada tutmayı başaran adaletli ve insan merkezli yönetim uyguladığını Tito´nunda takdir ettiğini bir hadise üzerinden Makedonya´da yaşayan Türk Şair İlhami Emin bana şöyle anlatmıştı:
“Tito´nun tercümanlığını yapıyordum. Bir gün Tito resepsiyon vermişti. Resepsiyonda Türkiye´nin Macaristan Büyükelçisi de vardı. Elçi Tito´ya yaklaşarak, ‘Sayın Ekselans. Size hayranım. Ülke sınırları içerisinde bulunan bu kadar milleti nasıl bir arada tutmayı başarabiliyorsunuz?´ dedi. Tito hayretle Türk büyükelçinin yüzüne bakarak şu tarihi sözünü söyledi:
- Bunu siz mi soruyorsunuz? Bu Osmanlı metodu. Ben onların uyguladığı metodu uygulamaya çalışıyor.”
Tarihinden ve ecdadından habersiz bir büyükelçinin bu tür aymazlığı aslında bizim millet olarak en talihsiz yanımızı ortaya koyuyor. Tarih yapan bir milletiz ama tarih yazmasını ve yaptıklarımızı anlatmasını bilememişiz. Başkaları sineklerini kartal olarak gösterirken, biz kartallarımızı anlatamamışız.
Avrasyabir vakfındaki sohbette Bulgar tarihçi Stoyan Dirkov´un “Osmanlı´da etnik kimlik bilinci yoktu. İnsanlar siyasi ve ekonomik anlamda özgürdü. Bugün Amerika ve Avrupa Birliği Osmanlı İmparatorluğu´nun kuruluş felsefesini kullanıyor." Şeklindeki sözleri de yine bana Akif´in yukarıda aktardığım şiirinin bir mısrasını hatırlattı:
“Bir, neyiz? Seyreyle artık; bir de fikr et, neymişiz?
Din de kürkün aynı olmuş: Ters çevirmiş giymişiz.
Göster, Allah´ım, bu millet kurtulur, tek mucize:
Bir “utanmak hissi” ver gaip hazineden bize!”
Yunan ve Bulgar tarihçiler Osmanlı´yı böyle güzel tasvir ederken maalesef bizde utanma hissini kaybetmiş bazı TV dizileri o büyük ecdadı “Uçkur düşkünü” gösterme ahlaksızlığını ve ihanetini sergiliyor.
Bu ahlaksız ve ihanet içinde olanlara ve ecdadının hakkıyla tanımayanlara Bulgar tarihçi Stoyan Dinkov´un sohbette söylediği aşağıdaki sözlerini hatırlatarak yazıma son vermek istiyorum:
“Osmanlının yönetim tarzında yaşayanlar etnik olarak ifade edilmiyordu. Tüm etnik kimlikler Osmanlılı olarak kabul edilirken, maalesef o dönemde bireyler etnik kimlikleri altında birleşmeye başlıyorlar. Osmanlı asla emperyalist değildi. Ne Balkanlarda ne de Ermenilere yönelik asla bir soykırım yapmadı. 1915 yılında Osmanlı yönetimince Ermenilere soykırım yapıldığı iddiaları safsatadır. Bir Rus generalin imparatoruna ve başkomutanına yazdığı günlükler bunu açık biçimde ortaya koymuştur.”
“Osmanlı sınırları içinde, bugünün 60 devleti ve bunlarda 100´den fazla etnik grup yaşıyordu. Bu halkların hiç biri dilini ve kültürünü kaybetmemiş. Osmanlı idaresi altına girip de Osmanlı devletinden dolayı etnik kökenini kaybeden millet yoktur.”
“Osmanlı, Bulgarları da yok olmaktan kurtardı. Bugünkü çağdaş Bulgar Devleti varlığını Osmanlı´nın hoşgörüsüne borçludur ve ona minnet duymalıdır. Bulgarlar Osmanlı sayesinde etnik varlığını koruyabildi. Hâlbuki Hıristiyanlık kabul edilirken 100 bini aşkın Bulgar katledildi. Hıristiyanlık Bizans tarafından Bulgarlara zorla kabul ettirildi.”
İnsanlığın ufku kapkaranlıkken tarih sahnesine çıkan ve yaptıklarıyla insanlığa insanlık nedir öğreten ecdadı saygıyla anıyorum.
Rabbim hepimizi o ecdada layık evlatlar etsin.