22.05.2002 tarih ve 24762 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan İlkyardım Yönetmeliği’nde tüm kurum ve kuruluşlarda istihdam edilen her yirmi personel için bir, ağır ve tehlikeli işler kapsamında bulunan işyerlerinde her on personel için bir olmak üzere sertifikalı temel ilkyardım eğitimi almış “ilkyardımcı” bulundurulması zorunludur.
İlkyardım eğitimi ve ilkyardım sertifikası vermeye yetkili T.C. Sağlık Bakanlığı eğitici sertifikalı eğitimcilerce uygulanacak 16 saatlik teorik ve uygulamalı eğitim sonunda, İl Sağlık Müdürlüğü yetkilileri gözetiminde yapılan teorik ve uygulamalı sınavlarda başarılı olan herkes, “Sağlık Bakanlığı Sertifikalı İlkyardımcı” olabilir
İlkyardımcı bulundurma yükümlülüğü 2012 yılının sonuna kadar 4857 sayılı Kanun ve İlkyardım Yönetmeliği kapsamında ele alınırken 20/06/2012 tarihinde onaylanarak yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunuyla daha fazla önem kazanmıştır.
6331 sayılı Kanun gereği, tehlike sınıfı ne olursa olsun, çalışan sayısı kaç olursa olsun, İlkyardımcı bulundurmak, 01.01.2013 tarihi itibariyle zorunlu hale getirilmiştir.
İLKYARDIM SERTİFİKASININ KANUNİ ZORUNLULUĞU
İlkyardım yönetmeliği
Sağlık Bakanlığı
Yayınlayan : Resmi Gazete Tarih : 22.05.2002 Sayı : 24762
İlkyardımcı
Madde 16 — İlkyardımcı olmak isteyenler nüfus cüzdanı örneği ile Merkeze başvururlar.
Kapsam bölümünde belirtilen tüm kurum ve kuruluşlarda istihdam edilen her yirmi personel için bir “İlkyardımcı”nın bulundurulması zorunludur.
Mekanik cihazların yoğun bulunduğu, yangın riski yüksek olan ve yeraltı maden ocakları gibi kaza riski yüksek olan işyerlerinde her on personel için bir “İlkyardımcı”nın bulundurulması zorunludur.
Bu madde kapsamında bulunan işyerlerinde bu Yönetmeliğin yayımından itibaren 3 yıl içerisinde ilkyardımcı bulundurulması zorunludur.
( Değişiklik: 18.03.2004 -25406 Resmi Gazete )
İlkyardım Yönetmeliği Madde 14 – Tüm kurum ve kuruluşlarda istihdam edilen her yirmi personel için bir, ilgili mevzuata göre ağır ve tehlikeli işler kapsamında bulunan işyerlerinde, her on personel için bir olmak üzere, bu yönetmeliğe göre yetkilendirilmiş merkezden en az “Temel İlkyardım Eğitimi” sertifikası almış İlkyardımcının bulundurulması zorunludur.
İLKYARDIM NEDİR?
Herhangi bir kaza veya hayatı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar, hayatın kurtarılması ya da durumun kötüye gitmesini önleyebilmek amacı ile olay yerinde, tıbbi araç gereç aranmaksızın mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalardır.
İLKYARDIMIN ÖNCELİKLİ AMAÇLARI
Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak
Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak
Yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek
İyileşmeyi kolaylaştırmak
İLKYARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI
Koruma: Kaza sonuçlarının ağırlaşmasını önlemek için olay yerinin değerlendirilmesini kapsar. En önemli işlem olay yerinde oluşabilecek tehlikeleri belirleyerek güvenli bir çevre oluşturmaktır.
Bildirme: Olay/kaza, mümkün olduğu kadar hızlı bir şekilde iletişim araçları veya kaza yerinde bulunan diğer kişiler aracılığı ile gerekli yardım kuruluşlarına bildirilmelidir. Türkiye’de ilk yardım gerektiren her durumda telefon iletişimleri, 112 acil telefon numarası üzerinden gerçekleştirilir.
Kurtarma (müdahale): Olay yerinde hastalara/yaralılara müdahale, hızlı ancak sakin bir şekilde yapılmalıdır.
Sağlık Bakanlığı’nın 16 saatlik Eğitim Konu Başlıkları;
1-Genel İlkyardım Bilgileri
2- Hasta / Yaralının ve olay yerinin değerlendirilmesi
3- Temel Yaşam Desteği
4- Kanamalarda İlkyardım
5- Yaralanmalarda İlkyardım
6- Yanık, donma ve sıcak çarpmasında İlkyardım
7- Kırık, çıkık ve burkulmalarda İlkyardım
8- Bilinç bozukluklarında İlkyardım
9- Zehirlenmelerde İlkyardım
10- Hayvan ısırmalarında İlkyardım
11- Boğulmalarda Temel Yaklaşım
12- Göz, kulak ve buruna yabancı cisim kaçmasında İlkyardım
13- Hasta/yaralı taşıma teknikleri
UYGULAMA EĞİTİMİ:
1-CPR mankenleri üzerinde suni solunum ve kalp masajı yapılarak yeniden canlandırma uygulamaları
2-CPR mankenleri üzerinde solunum yollarının açılması
3-Recovery (ayılma) pozisyonu
4-Boynu koruma ve boyunluk yapma ve uygulama
5-Kanama kontrolü ve pansuman yapma
6-İskelet yaralanmaları ve kırık-çıkıklarda, atelleme ve stabilizasyonu sağlama
7-Kısa ve Uzun mesafeli hasta taşıma metodları
8-Doğru değerlendirme, ortama hakimiyet ve problem çözme egzersizleri konularını içerir.
İLKYARDIMCI SERTİFİKASI VE SINAVI
İlkyardımcı sertifika eğitim programı Sağlık Bakanlığından ilkyardım eğitimi verme ve ilkyardımcı sertifikası programı düzenleme yetkisi olan kurumlar tarafından düzenlenir. Sertifika, Sağlık Bakanlığı sertifikalı İlkyardımcı eğitim programına katılan ve kurs sonunda başarılı olan kişilere verilir. Kurs bitiminde Sağlık Bakanlığı yetkililerince hem teorik hem de pratik uygulamalı olmak üzere iki aşamalı sınav yapılır. Teorik sınavdan 85 ve üstü puan alan katılımcılar aynı gün uygulamalı sınava girmektedirler. Her iki sınavda da 100 tam puan üzerinden 85 puan alan kişilere İl Sağlık Müdürlüğünce ilkyardımcı sertifikası ve ilkyardımcı kimlik belgesi düzenlenir. Katılımcıların iki sınav hakkı bulunmaktadır. Her iki sınavda da başarısız olanlara yönetmelik gereği, sertifika yerine katılım belgesi düzenlenir. İstanbul’da sınav, hafta sonları Avrupa Yakası için Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Konferans Salonu’nda, Anadolu Yakası için ise Haydarpaşa Numune Hastanesi Konferans Salonu’nda gerçekleştirilmektedir.
İlkyardım Eğitim Merkezinden eğitim almış kişilerin/kurumların almış oldukları sertifikalar üç yıl geçerli olup bu süre dolmadan önce hatırlatma yapılır. İlkyardımcı sertifikaları ve ilkyardımcı kimlik belgesinin geçerlilik süresi üç yıldır. Bu sürenin sonunda yapılacak değerlendirme sınav sonucuna göre güncelleme eğitimi verilir. Güncelleme eğitimleri, sertifikada belirtilen eğitim sürelerinin yarısı olacak şekilde düzenlenir.
İlkyardım Eğitimine Katılma Şartları ve Gerekli Evraklar;
1- Okuryazar olmak (diploma istenmemektedir)
2- 2 Adet resim (son altı ay içerinde çekilmiş olması gerekir)
3- Kimlik Fotokopisi (T.C.Kimlik Numarası yazılı)