Osmanlı Padişah portreleri eşleri ve Valide Sultanlar
Hayme Hatun
İmparatorluğu'nun kurucusu olan Osman Gazi'nin babaannesi ve Ertuğrul Gazi'nin annesidir.
Hayme Hatun'un hayatı yarı mitsel olarak sisler içinde kalsa da bazı nesnel veriler bize onun hakkında ipuçları vermektedir. Hayme Ana'nın eşi, Kayı Boyunun beyi Gündüz Alp'tir. Gündüz Alp bir efsaneye göre Fırat'ı geçerken, bir efsaneye göre ise savaş sırasında ölmüştür. Bunun üzerine, eşi Hayme Hatun boyun başına geçerek kendilerine beylik arazisi olarak verilen Domaniç'e tüm boyu götürmüştür. Burada yazlık olarak Domaniç, kışlık olaraksa Çarşamba'ya yerleşilmiştir. Hayme Ana ve Gündüz Alp'in dört oğlu vardı: Sungur Tekin, Gündoğdu, Ertuğrul ve Dündar.
Hayme Ana'nın 4 Eylül'de kışlağa dönüşte öldüğü rivayet edilir. O tarihten beri burada Hayme Ana kutlamaları yörükler tarafından (özellikle Karakeçeli yörüklerince)devam ettirilmektedir. Kendisi öldüğünde Yuvasını kurduğu yere defnedilmiştir. Bugün görülmekte olan türbe II. Abdülhamit tarafından yaptırılmıştır.
Osmanlı padişahlarının Müslüman olmayan cariyelerle evlenmeleri geleneği henüz başlamadığı için Hayme Hatun'un Türk olduğu kesindir. Günümüzde Hayme Hatun'un türbesi ve Hayme Ana heykeli Kütahya'nın Domaniç ilçesinde görülecek en önemli yerlerden biridir. Ayrıca Ankara'nın Haymana ilçesi Hayme Ana'nın adından gelmektedir.