Adana’dan Murat Türkmen soruyor: “Bünyamin bey, maaşımdan destek primi kesiliyor. Dükkânımı kapatmadığım, çalışmaya devam ettiğim için devlet beni cezalandırıyor. Destek primi kaldırılacak mı? Maaşlarımızda artış olur mu?“
Sayın okurum, ülkemizde Bağ-Kur emeklilerine çalışmaya devam etmeleri halinde sosyal güvenlik destek primi uygulanıyor.
Halk arasında buna “destek kesintisi” veya “maaştan kesinti” denilmekte.
Bir işverenin yanında işe girenler için destek primi işverenlerinden kesilse de, kendi işini yapan (yani kendi nam ve hesabına çalışan) emeklilerin destek primleri maaşlarından kesinti yapılarak tahsil ediliyor.
Daha önce yüzde 15 oranında yapılan bu kesinti geçen yılın başında çıkartılan Torba Yasa ile yüzde 10’a indirilmişti.
Bir işverenin yanında işe girenler için destek primi işverenlerinden kesilse de, kendi işini yapan (yani kendi nam ve hesabına çalışan) emeklilerin destek primleri maaşlarından kesinti yapılarak tahsil ediliyor.
Şimdi ise sosyal güvenlik destek priminde çok önemli değişiklikler Meclis gündeminde. Planlanan bu değişiklik henüz yasalaşıp Resmi Gazete’de yayımlanmadı. Ama çok önemli bir değişiklik olduğu için neler planlanıyor açıklayalım…
KİMLERİN MAAŞINDAN KESİNTİ YAPILIR?
Sosyal güvenlik destek primi SGK tarafından uygulanmakta.
Tarımsal faaliyette bulunanlar hariç olmak üzere Bağ-Kur’lu olacak şekilde çalışmaya başlayanların aylıklarının kesilmemesi için dilekçe veren emeklilerin emekli maaşlarının ödenmesine devam ediliyor. Yani çalışsalar bile emekli maaşları kesilmiyor.
Bu şekilde emekli maaşı ödenmeye devam edenlerin, aldıkları aylıkların yüzde 10’u oranında sosyal güvenlik destek primi kesilmekte.
Bu kesilen tutar Bağ-Kur’lu emeklilere ilgili yılın Ocak ayında ödenen en yüksek yaşlılık aylığından alınabilecek sosyal güvenlik destek priminden fazla olamıyor.
Sosyal güvenlik destek primine tabi olanların primleri, maaşlarından kesilerek tahsil ediliyor.
DESTEK PRİMİ KESİLMESİNİN MANTIĞI NE?
Sosyal güvenlik destek priminin getirilmesinin temel nedeni SGK bütçesine emeklilerin katkı yapması. Destek primi emeklilerin maaşlarından kesinti yapılarak SGK bütçesine destek olması amacıyla 2008 yılındaki sosyal güvenlik reformu ile getirildi.
Yıllarca prim ödedikten sonra emekli olan kişilerin çalışmaya devam etmeleri dolayısıyla SGK bütçesine destek yapmaları gerektiği düşünülüyor…
Tabi bu sistemin bir boyutunu da gençlerin istihdamının desteklenmesi oluşturuyor.
Ülkemizde genç işsizliği yüksek olduğu için yaşlılar yerine gençlerin çalıştırılması teşvik edilmeye çalış
NE OLACAK... AT BİR SAKAL...
Ancak şunu söylemek gerek: Sosyal güvenlik destek primi ödenen süreler malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim ödeme gün sayısına dâhil edilmiyor. Başka bir deyişle ne kadar öderseniz ödeyin SGDP ödemeleri size herhangi bir kazanç sağlamıyor, emekli maaşınızı arttırmaya yaramıyor.
Esasen bu sosyal sigortaların temel mantığı olan “alınan primler gün gelir size geri döner” prensibine aykırı.
Esasen bu sosyal sigortaların temel mantığı olan “alınan primler gün gelir size geri döner” prensibine aykırı.
Açık konuşacak olursak sosyal güvenlik destek primi adeta at bir bahşiş, at bir sakal mantığı…
O kadar prim ödedin, emekli oldun, azıcık sen de bir şey at şu sosyal güvenlik bütçesine demek doğru değil, emeklilere eziyet…
AKTİVE ETMEK GEREKİYOR
Keza, sosyal güvenlik destek primi uygulaması ülkemizin çalışma yaşamı ile ilgili benimsediği temel stratejilerden biri olan aktivasyon politikalarına da aykırı.
Aktivasyon politikaları, çalışma yaşamının dışında kalan yaşlı, kadın, engelli gibi kesimlerin çalışmaya teşvik edilmesini ifade ediyor.
Türkiye’nin ortalama yaşı ve doğumda beklenen ortalama yaşam süresi yükselmekte olduğundan yaşlıların çalışmaya ve katma değer üretmeye devam etmesini desteklemek gerekiyor.
Emekli maaşı ile geçinen, katma değer üretmeyen kişiler yerine katma değer üreten, vergi veren, topluma katkı sunan insanlara ihtiyacımız var… Hele de en olgun ve mesleğinde en usta olduğu çağda insanların çalışmaya devam etmesini maaşından kesinti yaparak cezalandırmak yerine desteklemek gerekiyor
GEÇEN SENE TORBA YASAYLA DEĞİŞTİ
Sosyal güvenlik destek primi 2015 yılının Nisan ayında çıkan yasaya kadar yüzde 15 oranında uygulanıyordu.
Ancak bu yılın başında 6645 sayılı Torba Yasa yüzde 10’a indirildi.
Bu indirimden yaklaşık 630 bin emekli yararlandı…
Destek priminin 5 puanlık indirilmesi emekli aylıklarında ortalama en az 50 Liralık bir artışa neden olmuştu.
Yani geçen yıl atılan adım ile destek priminin hafifletilmesi sağlanmış, emeklilere kıyak geçilmişti…
EMEKLİ MAAŞLARINA EKSTRA ZAM GELECEK!
Şimdi gündemde olan ise sosyal güvenlik destek primini tümüyle kaldırmak…
Ak-Parti’nin 1 Kasım seçimleri öncesinde verdiği önemli vaatlerden biri de yüzde 15’ten yüzde 10’a indirilen Sosyal Güvenlik Destek Primi kesintisinin tamamen kaldırılması idi.
Şuan Meclis gündeminle olan yasa ile bu prim tümüyle kaldırılıyor.
Ancak şunu belirtelim, henüz kanun yasalaşmadı Resmi Gazetede yayımlanmadı. Ancak bu noktadan sonra SGDP kaldırılacağı kesinleşti diyebiliriz.
SGDP kaldırılınca yaklaşık yedi yüz bin emeklinin maaşına ekstra zam yapılmış olacak, ortalama olarak 100 TL maaşlar artacak.
---
Kıssadan Hisse
“Dünyayı değiştirecek insanlar, onu değiştirebileceklerini düşünecek kadar çılgın olanlardır.”
— Steve Jobs
(Kaynak: Memur Haber | 25.01.2016)