Yaser Arafat
- Önem : Filistin Direniş Hareketi’nin meşhur lideri
- Asıl adı : Muhammed Abdurrahman Abdürraûf Arafât el-Kudve el-Hüseynî
- Doğum : 1929 - Kahire
- Ölüm : 11 Kasım 2004 - Fransa
Filistin denildiğinde herkesin aklına ilk gelen tarihsel simge olan Arafat halk arasında genellikle “el-İhtiyâr” olarak bilinir. 1956 Süveyş savaşı sırasında Mısır ordusuna katılarak savaş tecrübesini ve Filistin için mücadeleye yönelik kararlılığını kazanan Arafat çok geçmeden, Mısır lideri Cemal Abdünnâsır’ın Müslüman Kardeşler üzerine başlattığı baskı hareketi sırasında bu teşkilâta üye olduğu gerekçesiyle tutuklanmaktan kurtulmak ve mücadele yolunda teşkilâtlanmak için Mısır’dan ayrıldı. 1960’ların başlarına kadar yerleşeceği ve bir mühendislik şirketini kurarak belirli bir servet edineceği Kuveyt’e gitti. Halîl el-Vezîr ve Salah Halef başta olmak üzere birkaç yakın arkadaşıyla birlikte Filistin Direniş Hareketi’nin ilk bağımsız teşkilâtını oluşturdu. Yaygın kabule göre 1958’de kurulan teşkilâtın adı el-Fetih’tir. Arafat, teşkilâta üye kazandırmak amacıyla çeşitli Arap ülkeleri içerisine dağılmış durumdaki Filistinli mülteciler arasında etkin bir çaba gösterdi. el-Fetih, Arafat’ın kendi askerî faaliyetlerini başlatmak üzere 1964 Aralığında Lübnan’a geçti. Uzun tartışmalardan sonra alınan kararla İsrail’e yönelik ilk eylem denemeleri başlatıldı. 1969 Şubat ayındaki tarihî konsey toplantısında Arafat’ın başkan seçilmesiyle Filistin Kurtuluş Örgütü, el-Fetih’in bel kemiğini oluşturduğu çeşitli direniş gruplarını bir çatı altında birleştiren, bağımsızlık mücadelesinin ana teşkilâtı haline geldi.
Arap Zirvesi’nde Filistin Kurtuluş Örgütü’nün Filistin halkının tek meşrû temsilcisi olarak tanınması Arafat için büyük başarı oldu. Arafat resmen çağrıldığı Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı, belinde silâhı ve elinde zeytin dalı ile simgeleşmiş tarihî konuşmasıyla dünya kamuoyunca tanınmış oldu. Arafat’ın bu yükselişini çok geçmeden sonucu itibariyle Ürdün’de yaşanılana benzer inişle sonuçlanan 1975-1976 Lübnan iç savaşı izledi. 1990’ların ilk yarısında Arafat’ın hayatında ilgi çekici bir dizi olay gerçekleşti. 1992’de Arafat’ın içinde bulunduğu özel uçak Sudan-Tunus güzergâhında Libya çöllerinde düştü. Arafat, yolculardan bir kısmının öldüğü bu kazadan, beyninde oluşan pıhtı dolayısıyla ameliyat geçirecek kadar yaralanmış olsa da sağ çıktı. Diğer bir ilgi çekici olay ise ertesi yıl altmış üç yıllık bekârlıktan sonra şaşırtıcı şekilde, Hıristiyan bir Filistinli olan özel sekreteri Süha Tavil’le gizlice yaptığı evlilikti. 20 Ocak 1996’da yapılan seçimler sonunda % 80’i aşan oy oranıyla Filistin Millî Otoritesi’nin ve aynı seçimlerle kurulan Filistin Yasama Konseyi’nin başkanı oldu. Arafat ölümüne kadar kalacağı bu makam için karargâh olarak seçtiği Ramallah’a yerleşti. Arafat tedavi altında bulunduğu askeri hastanede vefat etti.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
Karaman, M. Lutfullah, Yasir Arafat, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2016, C. Ek-1, sf. 103-104
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Guy de Maupassant
Dünyaca ünlü yazarlardan Shakespeare’i oldukça fazla okumuş bir annenin oğlu olan Guy de Maupassant annesinin derin edebiyat kültüründen çokça etkilendi. İlköğretim çağında gittiği dini okuldan atılması onda dine karşı olumsuz bir intiba oluşmasına sebep oldu. Dine karşı bu olumsuzluk hali daha sonra yazacağı tüm eserlerine yansıdı. Edebiyatın hayatındaki ilk izlerine lise yıllarında rastlanan Guy, okulda çeşitli piyeslere, şiir müsabakalarına katıldı. Liseyi tamamladıktan hemen sonra 1870 yılında patlak veren Fransa-Prusya savaşına gönüllü olarak katıldı. Savaşın ardından Paris’e yerleşti ve buradaki Denizcilik Bakanlığı’nda on yıl çalıştı. Paris'te sıradan bir memur hayatı sürerken bu hayattan sıkılarak işinden ayrıldı ve hayatını tamamen edebiyata yöneltti.
-
Tersane Konferansı
Ciddi bir müzakere konusu bile edilmeyen Türk tekliflerinin göstermelik bir konu olarak ele alındığı Terasane Konferansı Hersek ayaklanmasıyla başlayıp bir yıl sonra Bulgar ayaklanması ve Osmanlı-Sırp, Karadağ savaşlarıyla devam eden Balkan krizini görüşmek üzere toplandı. Devlet temsilcileri konferansta görüşülecek konular üzerinde tartışırken dışarıda atılmaya başlanan top sesleri bütün imparatorluk için reform öngören bir anayasayı (Kānûn-ı Esâsî) ilân etmekteydi. Konferansta görüşülen konular ve Türk tarafına sunulan teklifler, aslında aralık ayı başlarında büyük devlet temsilcilerinin bir araya gelerek yaptıkları hazırlık toplantılarında kararlaştırıldı. Bu arada, büyük devlet temsilcilerinin konferans öncesi kabul ettikleri kararlar ortak bir program halinde Osmanlı temsilcilerine sunuldu, bu da ilk toplantıdan itibaren uzun ve gergin tartışmalara yol açtı. Hazırlanan ortak program genel hatlarıyla Sırbistan, Karadağ ve Bulgaristan’a terk edilecek topraklar, Bulgaristan’da ve Bosna-Hersek’te teşkil edilecek idarî, askerî, adlî ve malî yapı, buralardaki Müslüman halkın durumu ve devletlerarası kontrol sistemi konusunda ağır hükümler içermekteydi.
-
Galileo Galilei
İtalyan astronom, fizikçi, mühendis, filozof ve matematikçi Galileo, Rönesans'ın bilimsel devrimine büyük katkıda bulunan önemli bir bilim insanıdır. Dünya’nın Güneş etrafında döndüğüne dair ileri sürdüğü iddiası, dönemin baskıcı şartları nedeniyle cesaret isteyen bir eylemdi. Galileo Pisa’da dünyaya geldi. Pisa ve Padova üniversitelerinde astronomi çalıştı. 1592 yılında matematik profesörü oldu. Çapının en gelişmiş teleskoplarını kullanarak Jupiter’in dört uydusunu keşfetti. Güneş lekelerini ilk defa keşfeden kişi oldu. Kopernik’in haklı olduğuna inandı ve açık bir şekilde Güneş merkezli teoriyi savundu. Bir sapkın ve Roma Katolik Kilisesi’nin düşmanı olarak damgalanan Galileo, öne sürdüğü fikirlerden dolayı tehdit edildi ve güneş merkezli evren teorisinden vazgeçmeye zorlandı. 1633 yılında engizisyon mahkemesinde yargılanmasının ardından hayatının geri kalanını ev hapsinde geçirmek zorunda kaldı.
-
Saruca Paşa
Osmanlı donanmasını takviye edip Venedik için bir tehdit oluşturmasını sağlayan Saruca Paşa II. Murad’ın Selânik kuşatması sırasında Gelibolu muhafızlığında bulunmaktaydı. 1426-1427 yıllarında Selânik’te yaşayan Türk tüccarlara bazı haklar tanınması ve haraç ödenmesi karşılığında Venedik ile yapılacak barış görüşmelerini bizzat yürüttü. 1428 yılında Osmanlıların Güvercinlik Kalesi’ni ele geçirmesi ve bu sebeple Macarlar’ın geri çekilmesi üzerine yalnız kalan Sırp Despotu Brankovič’i vergi vermek ve gerektiğinde asker göndermek şartıyla barış yapmaya zorladı. Saruca Paşa, rakibi olduğu Çandarlı Halil Paşa’nın vezîriâzamlık görevine getirilmesinden önce vezir olarak divanda idi. Rumeli beylerbeyi ve vezir sıfatıyla Rumeli’deki faaliyetlerde önemli rol oynadı. Bizans imparatoru, Osmanlı Devleti ile dostluk için onun aracılığına başvurdu. Macarlar’a karşı Sırp despotu ile dostluk ve uzlaşma politikasına taraftar olduğundan Sırp despotunun Macar kralıyla ilişkisini kesmek ve despotun kızı Mara’yı Sultan Murad’la evlendirmek şartıyla ilişkilerin yumuşamasını sağladı.
-
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun