Kayak sporunun ardındaki fiziksel olguları incelediğimiz yazının ilk bölümünde Alp disiplini dalına değinmiştik. Bu yazımızda ise kayakla atlama ve kayaklı koşu dallarına göz atacağız.
Kayakla atlama
Önceleri Norveç kış festivallerinde kendisine yer bulan bir spor dalıyken 1924 yılında Olimpiyat Oyunları’nın yarışma kategorileri arasına giren bu dalda amaç, eğimli bir yüzeyden hızlanarak gelen sporcunun en uzun mesafeye atlamaya çalışmasıdır.
Kayakla atlama dalında sporcunun temelde iki hedefi vardır: ilk aşamada olabildiğince hızlanarak eğimli bölgenin sonuna ulaşmak, diğeri ise olabildiğince havada kalmak. Bu dalda da Alp disiplinindeki fiziksel olgular geçerli olmakla birlikte, kayakçı ilk bölümdeki çökme pozisyonu ile hava sürtünmesini azaltırken, ikinci bölümde “V” pozisyonunu alarak havanın kaldırma kuvvetini, dolayısıyla da havada kalma süresini artırır.
Kayaklı koşu
Kayaklı koşuda potansiyel enerjinin kinetik enerjiye dönüşmesi gibi bir durum yoktur. Bu nedenle kayakçının bazı noktalardaki eğim ve tepelerin dışında kendi kendini iterek hızlanması gerekir. Dolayısıyla bu dalın ardındaki fiziksel olgular Alp disiplini ve kayakla atlamadakilerden hayli farklıdır.
Kayakçı ayaklarını ittikçe kar tarafından kayaklara dik yönde bir kuvvet oluşur. Kayak ve kar arasındaki sürtünme neredeyse sıfırdır. Bu kuvvetin hareket yönündeki bileşeni kayakçıyı ileriye iten kuvvettir. Ayak değiştirildiğinde bu kez kar tarafından diğer kayağa uygulanan kuvvet hareketi sağlar. Burada kayak ile hareket yönü arasındaki açı önemlidir. Açı arttıkça kuvvetin hareket yönündeki bileşeni büyür, dolayısıyla kayakçı daha hızlı hareket eder. Durmak istediğinde ise iki ayağını bu kez ters “V” şeklinde kapatır ve söz konusu kuvvet kayakların tersi yönde etki eder.
Kışın, karın ve manzaranın tadını çıkarmak için kayak yapma fırsatı bulduğunuzda, bu sporun ardındaki fiziksel olguları aklınıza getirmenizde fayda var!
Kaynaklar:
"Evren genişliyor" dediğimizde aklımıza evrenin en uç noktasının hiçliğe doğru gittiği gibi bir düşünce gelebilir. Oysa evrenin genişlemesini bir balonun şişmesine benzetmek daha doğru olabilir.
Bu etkinliğimizde maliyeti uygun atık malzemeler kullanarak dişli çarklarda kuvvetin nasıl aktarıldığını gösteren bir düzenek tasarlayacağız.
ABD’deki Ulusal Standartlar ve Teknolojiler Enstitüsü’nde (NIST) çalışan Andrew Ludlow ve arkadaşları bugüne kadar geliştirilmiş en hassas atom saatini üretti. Yeni saat o kadar hassas ki on dört milyar yılda sadece bir saniye sapıyor. Konu ile ilgili bir makale Dr. W. F. McGrew ve arkadaşları tarafından Nature’da yayımlandı.
Avusturalya’daki Monash Üniversitesi’nde çalışan bir grup araştırmacı, bir topolojik yalıtkanın iletken ve yalıtkan halleri arasındaki geçişlerini elektrik alan yardımıyla kontrol etmeyi başardı. Dr. James L. Collins ve arkadaşlarının yaptığı araştırmanın sonuçları Nature’da yayımlandı.
Elektrik telleriyle taşınan yüksek akım hem insanlar hem de hayvanlar için hayli tehlikelidir. Peki, elektrik tellerine konan kuşlar bu durumdan neden zarar görmez?
CERN araştırmacılarının geliştirdiği mıknatıs teknolojisi, kanser tedavisinde kullanılan hadron terapi yönteminin uygulanmasında karşılaşılan sorunların çözümüne katkılar sağlayabilir.
Bu etkinliğimizde maliyeti uygun atık malzemeler kullanarak sıvıların basıncı nasıl ilettiğini gösteren bir düzenek tasarlayacağız.
Tasarla ve Yap köşesinin bu etkinliğinde maliyeti uygun atık malzemeler kullanarak esneklik potansiyel enerjisi ve kinetik enerjinin (hareket enerjisinin) birbirine dönüştüğü farklı bir düzenek tasarlayacağız.
Boğaziçi Üniversitesi Elektroteknoloji Kulübü ve IEEE Öğrenci Kolu’nun düzenlediği Boğaziçi Enerji Zirvesi, 4 Kasım’da Albert Long Hall Kültür Merkezi’nde düzenlenecek.