Doğayı anlama mücadelesinde fiziğin yeri çok büyüktür. Galaksilerden kuarklara maddeyi ve onun oluşumlarını anlama mücadelesinde en büyük araçlarımız ise deney sahalarımızdır. Kimisi uzayda kimisi yerin kilometrelerce altında olan sahalar ve bu sahalarda çalışan binlerce bilim insanı.
Günümüzde en popüler olan deney sahası Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi yani Fransızca kısaltması ile bilinen CERN dünyanın en büyük yeraltı laboratuvarlarından biridir. Fiziğin en büyük buluşlarından olan Higgs Parçacığı CERN’de 2012’te gözlendi ve 2013’te varlığı hakkında kesin sonuca ulaşıldı. Bu buluş Peter Higgs ve François Englert ‘e 2013’te Nobel Fizik Ödülünü kazandırmıştır.
Bir diğer muazzam deney sağamız INFN‘nin (Istituto Nazionale di Fisica Nucleare) parçacık fiziği deney sağası olan Laboratori Nazionali del Gran Sasso. Roma’ya 120 km uzak olan Gran Sasso dağının yakınında yer altında kurulu olan bir lab. Yer altında olmasının en büyük sebepleri arasında ise parçacık gürültüsünün azaltılması yatıyor. Fizikte en önemli meselelerden biride odaklandığınız konunun dış etkilerden arındırılmış olması gerçeğidir yoksa var olan ile olmayan hakkında bir sonuca varamazsınız. Ağırlıklı olarak nötrino çalışmaları yapan bu merkezde binlerce fizikçinin emeği var.
Fermilab, Amerika Birleşik Devletleri’nde Chicago kenti yakınlarında yer alan bir parçacık fiziği laboratuvarıdır. 1967’de National Accelerator Laboratory (Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı) adıyla kurulmuş, 1974’de Nobel ödüllü fizikçi Enrico Fermi’nin anısına adı Fermi National Accelerator Laboratory olarak değiştirilmiştir.
Fermilab’ın ev sahipliği yaptığı Tevatron parçaçık hızlandırısı 6,28 km’lik çevresiyle CERN’de yer alan Büyük Hadron Çarpıştırıcı’dan sonraki en büyük parçacık hızlandırıcıdır. Bu parçacık hızlandırıcı 1995 yılında t kuarkının keşfini sağlamıştır.
Buraya kadar hep yeraltında olan bilim üreticilerine odaklandık. Birde güneşin doğuşunu birden fazla gören o insanüstü varlıkların çalıştıklara yere bakalım. Uluslararası Uzay İstasyonu alçak Dünya yörüngesine yerleştirilmiş bir uzay üssü, başka bir tabirle üzerinde yaşanabilen yapay bir uydudur. Resimden de anlaşılacağı üzere istasyonun dışı ağırlıklı olarak güneş panellerinden oluşmaktadır. Görev süresi 2024’e kadar uzatılmıştır.