Gazeteci ve yazar Mehmet Ali Güller, CRI Türk’te Mehmet Kıvanç’ın hazırlayıp sunduğu “Manşet” programına konuk oldu. Güller, dış politikada yaşanan gelişmeleri değerlendirdi.
Kazakistan’daki son gelişmelere değinen Mehmet Ali Güller, “Ülkedeki olayların azalmasıyla birlikte Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ) askerleri çekilmeye başladı. Zaten iki gün önce de Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev bu takvimi ilan etmişti. Her ne kadar Amerika Birleşik Devletleri (ABD) merkezli Batı propaganda aygıtları ‘Ruslar bir kez girdiği yerden bir daha çıkmaz’ gibi birtakım komplo teorileri gibi üretilse de normal periyoda uygun olarak çekilmeye başlamış durumda. Bununla paralel Kazakistan’da esas konu devlet aygıtı içinde halk hareketi olarak başlamış sonra da Renkli Devrim’e döndürmeye çalışanlarla ilgili irtibatlı olup olmayanlar üzerinden bir çalışma yapılacağı görülüyor. Diğer yandan da Cumhurbaşkanı Tokayev, yeni hükümete halkın yaşam koşullarını rahatlatması için 2 ay içinde bir program yapmasını söyledi. Genel olarak bir hafta, 10 gün süren olayların yatıştığını belirtebiliriz.” dedi.
ÇİN DIŞ POLİTİKASININ EN ÖNEMLİ UNSURU EKONOMİ
Çin’in başka ülkelerle ilişkilerini ekonomi merkezli yürütmesi dış politikasının en önemli unsuru olarak ele almayı sürdürdüğünü aktaran Güller, “Bu ilişkileri daha çok Kuşak ve Yol İnisiyatifi düzleminde geliştirmeye çalışıyor. Bu alanlarda kritik alanlar, ulaşım ve enerji. Çin’in bu hafta yapmış olduğu atak da yine bu bağlamda ama en azından bir de ABD’nin geri çekilme sürecinin içinde Çin’in hem Körfez hem Doğu Akdeniz merkezli kendi enerji politikalarını sağlama alabilmek üzere ikili ve bölgesel birtakım iş birliği alanlarını derinleştirmeye çalıştığı bir hafta olarak geçmiş oldu. Yarın da daha ziyade İran ile yapacağı görüşmenin temelini İran’ın Batı ile yapacağı müzakerelerde İran’a bir destek sunmak şeklinde söyleyebiliriz. İran’a sunacağı desteğin kuşkusuz Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) daimi üyesi olarak Avrupa’nın da elini güçlendirip ABD’yi İran ile anlaşmaya zorlayabileceği bir zemini oluşturmaya çalışıyor.’ diye konuştu.
“MÜZAKERELERDE SERTLEŞEN TONDA AÇIKLAMALAR VARDI”
Gazeteci Mehmet Ali Güller, ABD ile Rusya heyetleri arasında Cenevre’de yapılan görüşmenin yankılıları için ise şunları söyledi:
“Şu ana kadarki müzakerelerden çıkan sonuç, bir uzlaşı ihtimali yok. Dahası bugün sertleşen tonda açıklamalar vardı. NATO-Rusya Konseyi’nde ele alınan konular biraz daha detaylanmış oldu. Burada en kritik konulardan biri şu; NATO’nun işi daha da çıkmaza sokan bir açıklaması gibi duruyor. NATO, Rusya’nın Abhazya’dan, Güney Osetya’dan ve Kırım’dan asker çekmesini talep etti. Bu Rusya açısından hiç kabul edilebilir bir şey değil. Bu 2018 şartlarına dönmek, demek. Rusya’dan gelen açıklamalar da oldukça sert. Yani ‘NATO’nun caydırma politikası başladığı anda Rusya’da karşı caydırıcılığa başlayacak’ şeklinde. İşler bu bakımdan kızışıyor. Bugünkü AGİT toplantısından da doğrusu bir uzlaşı çıkma ihtimali zaten yok. Hem ABD’nin hem Rusya’nın masadaki şartlarının bir esneme ihtimalinin olmadığı önemli sürece girmiş oluyoruz. Bu da tabii Türkiye’yi, bölgeyi, Orta Doğu’yu, Batı Asya’yı yakından ilgilendiren kritik bir konu.”
TÜRKİYE’NİN DIŞ POLİTİKASINDA RUSYA VE SURİYE’NİN ÖNEMİ
Türkiye’nin dış politikasındaki öncekiler listesinde Rusya ve Suriye’nin önemine dikkat çeken Güller, “Bölgedeki bütün ilişkiler, Körfez’le, Mısır’la, İsrail’le ilişkiler hangisini sayarsanız sayın… Bütün bunların daha veremli olabilmesi Suriye ile anlaşmaktan geçiyor. Türkiye açısından Orta Doğu temelli dış politikanın temelinde bu var. Suriye ile anlaştığı takdirde bu Mısır ile normalleşmeyi kolaylaştıracak. Bu Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin bir partner bulmasını da sağlayacak. Aynı zamanda yeniden Arap ülkeleriyle ilişkilerin normalleşmesinde önemli bir kazanç olacak.
Öte yandan Rusya ile iş birliğinin bozulmasına yönelik ABD girişimlerinin oluştuğu sahaların çözülmesi gerekiyor. Bunlardan biri, Ukrayna. O bağlamda yine Karadeniz. Diğeri İdlib merkezli Suriye politikası. Bir diğeri de Libya politikaları.” değerlendirmesinde bulundu.