Dövizdeki istikrarsızlık sebebi ile ekonomide yaşanan belirsizlik işsizliğin artmasına sebep olmuştur. İşsizlik rakamları %12 seviyesine gelmiştir.
Bu sebeple işverenlere ilk defa hem vergi hem de SGK desteği içeren bir teşvik getirilmiştir. Teşvik 687 sayılı KHK da yayınlanmıştır. Yazımızda SGK teşvikinin uygulama esasları izah edilecektir.
1- Sigortalı Şartları
– Sigortalının 1/2/2017 ila 31/12/2017 tarihleri arasında işe alınmış olması gerekir.
– Sigortalının işe giriş tarihi itibariyle Türkiye İş Kurumu’na kayıtlı işsiz olması gerekmektedir.
– Sigortalının işe alındığı tarihten önceki üç aylık dönemde, SGK’ya bildirilmemiş olması/işsiz olması gerekir. Bununla birlikte;
i- Sigortalının işe giriş tarihi itibariyle, işe alındığı tarihten önceki üç aylık dönemde 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b)/(esnaf vs.) ve (c)/(memur) bentleri, Ek 6 ncı maddesi (Taksi, dolmuş şoförleri ve sanatçılar) ve Ek 9 uncu maddesinin birinci fıkrası kapsamında (10 günden fazla ev hizmetinde çalışan) Kuruma bildirilmiş olması,
ii- Sigortalının işe girdiği tarihten önceki üç aylık sürede işsiz olmasına rağmen, işe girdiği tarihten önceki altı aylık süre içerisinde işten ayrılış nedeni en son (19-Mevsim Bitimi), (20-Kampanya Bitimi) ve (30-Vize Süresinin Bitimi) kodlarıyla bildirilesi halinde,
iii- “0” gün “0” kazanç bildirilen sigortalılar Aralık istihdam sayısına dahil edilecek,
ve bunlar işsiz kabul edilmeyecektir.
2- İşyeri Şartları
– İhale konusu iş üstlenen işyerleri hariç olmak üzere özel sektör işverenlerine ait işyerlerinde çalışan sigortalılar ile 5510 sayılı Kanunun Ek 9 uncu maddesi kapsamında ev hizmetlerinde 10 günden fazla çalışan sigortalılardan dolayı yararlanılabilecektir.
– Sigortalının işe alındığı işyerine ait 2016/Aralık ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerindeki kayıtlı sigortalı sayısına ilave olarak işe alınması gerekmektedir. Bununla birlikte;
i- 2016/Aralık ayında Kuruma aylık prim ve hizmet belgesinin verilmemiş olması halinde, bu destekten yararlanabilmek için sigortalının işe alındığı işyerinden 2016 yılında Kuruma bildirilen aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalı sayısının ortalamasına ilave olarak çalıştırılması gerekmektedir.
ii- 2017 yılında tescil edilmiş olan işyerlerinde destek kapsamına giren sigortalılardan dolayı destek tutarının yarısı kadar (bildirilen gün sayısının yarısı ile 22,22 TL’nin çarpımı), işyerinin tescil edildiği tarihi takip eden üçüncü aydan itibaren bu destekten yararlanılabilecektir. Ocak ayı içinde tescil edilen işyeri Nisan ayında bu teşvikten yararlanacaktır.
iii- 1 Ekim 2017 ve sonrasında tescil edilen işyeri ise bu destekten hiçbir şekilde yararlanamayacaktır. Bu kapsamdaki işyerleri sigortalı sayısının yarısı tutarındaki sigortalılar için bu destekten yararlanacaktır.
iv- 2015 ve daha önce tescil edilip 2016 yılında hiç sigortalı bildirmeyen işyerleri 2017 yılında tescil edilen işyerleri gibi değerlendirilecektir.
v- Alt işverenler de bu destekten yararlanacaktır. 2016 Aralık ayı sigortalı sayısı ile ortalama sayısının hesabında alt işverenlerce bildirilen sigortalı sayısı da dikkate alınır.
3- Teşvik Bildirimi
Aylık prim ve hizmet belgesinin (687 kanun no) yasal süresi içinde Kuruma verilmiş olması gerekmektedir.
4- Prim ödeme ve Bildirim Şartı
– İşveren tarafından ödenmesi gereken sigorta priminin tamamının yasal süresi içinde ödenmesi gerekmektedir.
– İşyerinin Kuruma yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması gerekmektedir.
5- Muvazaa Tespiti
– 1/2/2017 ila 31/12/2017 tarihleri arasında çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirdiği sigortalıları fiilen çalıştırmadığı tespit edilen işverenler bu destekten yararlanamaz. Bu tespitin yapılmış olması durumunda 2017 yersiz yararlanılan destek tutarları gecikme zammı ve gecikme cezası ile birlikte işverenden tahsil edilecektir.
6- Uygulama Esasları
– İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanacak tutar, destekten yararlanılacak aydaki kapsamdaki sigortalıların prim ödeme gün sayısının 22,22 TL ile çarpımı sonucu bulunur.
– Bu destekten yararlanan işverenler; aynı sigortalı için aynı dönemde diğer sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerden yararlanamaz. Asgari ücret desteği hesaplamasına bu sigortalıların gün sayısı dahil edilmez.
– Sigortalılara ilişkin tanımlama işleminin e-bildirge sisteminden yapılacak olup, bu nitelikteki sigortalılar için sosyal güvenlik il müdürlükleri/sosyal güvenlik merkezlerine herhangi bir belge ibraz edilmesine gerek bulunmamaktadır.
– Sigortalının 2016/Aralık ayına veya 2016 yılı ortalamasına ilave olup olmadığı hususu e-bildirge sistemine konulacak kontrol ekranından işverenlerce yapılacak kontrolden sonra bu kapsamda SGK’ya bildirmesi gerekmektedir.(isvesosyalguvenlik.com)