MİDE YANMASININ TANIMI VE SEBEPLERİ
Mide yanması 20 ile 50 yaş arasında birçok insanda görülen çok yaygın bir rahatsızlıktır. Bu rahatsızlık yemekten önce, yemek sırasında yada yemekten 2-3 saat sonra hissedilebilir. Besinler, sindirim işlevinin bir gereği olarak midede ilk değişikliklere uğrayarak bağırsaklara gönderilmek için hazırlanır. Yüce Yaratıcımızın koyduğu kanuna bağlı olarak mide bu işlevi yerine getirirken, midenin iç yüzeyini kaplayan zarın altındaki salgı hücreleri uyarılarak "mide özsuyu" salgılanıp besinlerin parçalanması sağlanır. Bu sırada oluşan bir dengesizlik, aşırı asit ortamına ve midenin kendini koruyamamasına yol açarak yanma hissine neden olur. Yanma oluşmasının önde gelen nedenlerinden %65-70'i yemek borusu alt kasının (KÖS-Kardia Özofajial Sfinkter- yemek borusu alt ucundaki büzülerek açılan kas) yetersiz çalışması olduğu tespit edilmiştir. Yaşlılarda ve özellikle hamilelerde GÖRS (Castro Özofajial Reflü Sendromu) bağlı mide ekşime ve yanmasına sık rastlanılmaktadır.
MİDE YANMASINDA ÖNLEYİCİ TEDAVİ YÖNTEMLERİ
Büyüklerimiz midede yanma hissi duydukları zaman hemen bir lokma ekmek içi çiğnermiş. Ekmek içinin değil ama ağza bir şey atmanın doğru bir yöntem olduğunu belirten günümüz doktorları da az, ama sık yemeyi önermektedirler. Öğünleri küçülterek sık sık yemenin şikâyetleri azaltacağı söylenmektedir. Yemeğe daha fazla zaman ayırmalıyız. Ayaküstü değil, sofrada oturarak yemeliyiz. Acele bir şekilde yenen yemek, midenin çalışma sistemine zarar verir. Bunun için soframıza daha fazla zaman ayırıp, yemek yemeyi bir zorunluluk değil de, bir keyif hâline dönüştürmeliyiz. Ağzımıza küçük lokmalar almak, midenin sindirim için gerekli salgıları daha kolay üretmesine yardımcı olur. Lokmaları uzun uzun çiğnemeleyiz. Bu, midemizde şişkinlik ve ağırlık hissetmememizi sağlar. Sofradan tıka basa doymadan kalkmalıyız. Mide boş bir torba gibi olduğu için yemek yerken çiğnediğimiz besinler buraya ulaştıkça mide sürekli genişler. Bu nedenle ölçülü miktarda yemek yemeliyiz. Akşam öğününden hemen sonra damak kaçamakları yapılmamalıdır. Aksi takdirde mide gece boyunca çalışıp yorulur. Akşam yemeği ile uyku arası en az üç saat olmalıdır yani, yemek yedikten en az üç saat kadar sonra yatmalıyız. Yemek yedikten sonra şayet eğilmeniz gerekiyorsa dizlerinizi bükerek eğilin. Aksi takdirde mide, işlevini gerektiği gibi yapamaz. Yicek ve içeceklerin çok sıcak ya da soğuk olması mide sıvısına zarar verebilir. Bu nedenle yicek ve içeceklerin ılık olmasına özen göstermeliyiz. Sigara ve alkol midenin en büyük düşmanlarındandır. Yemekten sonra uzanıp yatmayın. Unutmayın ki, mide sıvısı yatay pozisyonu sevmez ve yanma hissi mide borusu yoluyla ağzınıza kadar gelebilir. Yatmadan önce yicek ve içeceklerden (süt dahil) uzak durmalıyız. Mide yanması problemi olanlar, doktor tavsiyesine bağlı olarak, KÖS basıncını arttıran ilaçlar kullanabilir. Reflüye sebep olan midedeki karışımın asit oranını azaltacak ilaçlar kullanılabilir. Mide boşalmasını hızlandıran mide özsuyunun, yemek borusuna fışkırmasını azaltacak ilaçlar kullanılabilir.
MİDE YANMASINDA YENİLMEMESİ GEREKENLER
Hazmı kolay olmayan kızartmaları ve yağlı yicekleri sofranızdan uzaklaştırın. Ağır yağlı, fazla kremalı ya da soslu besinleri yemeyin. Çikolata, içerdiği yüksek dozdaki yağ ve kafein nedeniyle, hassas mideye zarar vererek yanma hissine yol açıyor. Sütlü çikolata, daha az yağ içeren bitter çikolataya oranla daha tehlikeli olduğundan, çikolata sevenler genelde sütsüz olanını tercih etmelidir. Kafeinli içecekler mide için çok zararlıdır. Kahve, çay ve kola gibi içecekler hassas mideyi yorar. Eğer mide yanmasından şikâyet ediyorsanız ve kahve içmeden duramıyorsanız kafeinsiz kahveyi tercih edin. Gazlı içeceklerden ve asitli meyve sularından uzak durun. Domates veya portakal suyu asitli olduğu için mide yanmasını şiddetlendirebilir. Bu nedenle sulandırarak ve balla tatlandırarak için. Et suyu ile hazırlanmış çorbalardan uzuk durun. Diğer çorbaları ise çok sıcak içmeyin. Çiğ soğan ve çiğ meyve de mide asidini artıran etkenlerdendir. Şeker yemeyi seviyorsanız naneli olanları seçmeyin.
YENİLMESİ TAVSİYE EDİLENLER
KARNABAHAR
Haşlanmış karnabahar, mideyi asit saldırılarından koruyarak tüm sorunların giderilmesine vesile olabilir. İçeriğinde bulunan gefarnato maddesi ülser ilacanın hammaddesi olarak kullanılmaktadır.
LAHANA
Lahanayı çiğ olarak yemeyi tercih edin. İnce şeritler halinde doğrayıp salata yapın. Meyve presinde lahananın suyunu sıkıp aynı miktarda elma suyu ile karıştırın ve için. Lahana, ülser ve gastrit ilacı olarak biliniyor. Dörtte bir lahanayı yıkayıp kalın şeritler halinde doğrayın. 1 kerevizi soyup doğrayın. 1 havucu temizleyip dilimleyin. Lahana, kereviz ve havucu katı meyve presinde sıkıp sabah akşam suyunu için.
PATATES
Çiğ patates suyu mide yanmasının doğal ilacıdır. Patatesi soyup katı meyve presinde suyunu sıkın. Bu suyu, havuç suyu ya da kereviz suyu ile karıştırıp için.
ELMA SİRKESİ
Salatalarda elma sirkesi kullanın.
ISPANAK
Ispanağı buharda pişirin ya da başlayarak tüketin. Taze yapraklarını salata olarak yiyin.
ZEYTİNYAĞI
Çiğ olarak kullanıldığında besinlerin midede kalma süresini azaltır ve yağların sindirimi için safra salgısını arttırır.
BAKLAGİL
Fasulye, bezelye ve mercimekte bulunan bioflavionid maddesi, midenin koruma faktörünü arttırır.
MUZ
Mideyi seven meyvelerin başında geliyor. Ara öğünlerde birer muz yemek, midedeki yanma hissini ortadan kaldırabilir. Muz, mide hücrelerinin ve enzimlerin üretimine de vesile olur.
KIZARMIŞ EKMEK
Midenin salgıladığı aşırı asidi kurutarak yanma hissini gideriyor.
MEYANKÖKÜ
Güçlü bir mide koruyucusudur. Midedeki aşırı asitlenmeyi azaltır.
Şifâ Allah'tan...
www.instagram.com/acikvnet
www.twitter.com/acikve_net