Burun Kanaması Nedir?
Burun kanaması tıbbi adıyla epistaksis, burunda yer alan kılcal damarların bazı nedenlerden dolayı zedelenmesi sonucu meydana gelir. Genellikle burunda bulunan yapısal hastalıklardan kaynaklansa da, yanı sıra yüksek tansiyon ve benzeri kalp damar rahatsızlıklarından dolayı da oluşabilir. En fazla sümkürme, hapşırma, burunla oynama ve darbeler burunda kanama olmasına sebep olabilir. Yaygın olarak meydana gelen bu şikayet her yaştaki kişide görülebilir. Genellikle endişe veren bir durum olmamasına rağmen, sebepsiz yere sıklıkla çocuklarda burun kanaması olmasının altında bir hastalık olabilir.
Burun Kanaması Çeşitleri Nelerdir?
Burunda kanama, ön ve arka burun kanaması olarak 2 türde oluşabilir.
Ön Burun Kanaması: En sık karşılaşılan epistakis vakalarıdır. Genel olarak burun içinde oluşan travmalar sonucu meydana gelir. Özellikle gençler ve küçük yaştaki çocuklarda görülür. Kontrol altına alınması kolay bir kanamadır.
Arka Burun Kanaması: Az görülen bu kanama türü ise yaşlı kişilerde daha sık görülür. Kanama burnun arka kısmında olduğu için genize akan kan ağızdan da gelebilir. Genellikle kronik hastalıklar veya yapısal problemlerden kaynaklanabilir. Uzman hekim tarafından muayenesi gereken bir kanma türüdür.
Burun Kanamasının Nedenleri Nelerdir?
Çeşitli etkenlerden dolayı oluşan burun kanama nedenleri şu şekilde sıralanabilir:
- Burun ile oynama
- Kuru hava
- Buruna gelen darbeler
- Sinüs enfeksiyonuna bağlı akut sinüzit
- Alerjiler
- Asprin kullanılması
- Kan sulandırıcı ilaçlar
- Kronik sinüzit
- Kanama bozuklukları
- Hipertansiyon
- Buruna yabancı cisim kaçması
- Lösemi
- Kokain alımı
- Alerji tedavisinde kullanılan bazı spreyler
- Burunda oluşan polipler
- Hamilelik
- Amonyak türündeki kimyasalları soluma
- Yeni olunan burun ameliyatı sonrası
- Hormonal değişimler
- Burun içi deviasyon
- Kalıtsal hemorajik telanjiektazi
- Soğuk algınlığı
Burun kanaması çoğu kez kendiliğinden geçebilir. Fakat müdahalelere rağmen uzun süre geçmeyen bir sürekli burun kanaması varsa, hemen bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekir.
Burun Kanaması ile Gelişebilen Belirtiler Nelerdir?
Burun kanaması kendisi tek başına bir belirtidir. Fakat altta yatan bir hastalık sonucunda da meydana gelebilir. Böyle durumlarda kanamaya ek olarak gelişen belirtiler olup olmadığına bakılmalıdır. Aşağıdaki belirtilerin bulunduğu kanamalarda hastalarda en kısa zaman içinde doktora muayene olunması gereklidir.
- Aşırı derecede kanama
- Kanamanın solunumu engellemesi
- Tekrarlayan burun kanamaları
- Sık sık ve tek taraflı burun kanaması
- Kanamanın iki yaşından küçük çocuklarda olması
- 30 dakikadan uzun süre devam ediyorsa
Burun Kanamasına Acil Müdahale Nasıl Yapılır?
Ani burun kanaması sırasında kanamayı durdurmak için yapılabilecek acil müdahaleler şu şekilde sıralanabilir:
- Hasta bir yere oturmalı ayakta kalmamalıdır.
- Başparmak ve işaret parmağı ile burun sıkılmalıdır.
- Baş geri doğru eğilmemeli, öne doğru eğilerek 5-10 dakika durulmalıdır.
- Tampon yapmak için pamuk veya gazlı bez gibi herhangi bir madde buruna sokulmamalıdır.
- Burun sırtına ve enseye soğuk buz uygulaması yapılmalıdır.
- Burundaki pıhtıların çıkarılması için sümkürülmemelidir.
- Müdahalelere rağmen kanamanın sürmesi ve ağızdan kan gelmesi halinde acil bir şekilde doktora başvurulmalıdır.
Burun Kanaması Nasıl Tedavi Edilir?
Burun kanaması yoğun bir şekilde olmadığı ve hastada değişik sağlık sorunları meydana getirmediği sürece basit pansuman tedavileri ile kolayca durdurulabilir. Sağlık kuruluşlarında tampon, gazlı bez veya özel şeritlerin burun boşluğundaki kanama noktasına alet ile yerleştirilmesi sonucu kanama durdurulur. Uygulanan tampon 2-3 gün sonra çıkarılır. Tampon alındıktan sonra kanama tekrara etmezse burun içine yara iyileştirici veya yumuşatıcı merhem reçete edilir.
Kulak burun boğaz hekimi tekrarlayan kanamalarda kanama noktasına bakmak ve incelemek için endoskopik muayene yapabilir. Geçmeyen durumlarda bipolar ile damar yakması işlemi (koterizasyon) yapabilir. Kanama nedeni farklı olan hastalarda alt nedene yönelik tedaviler de uygulanır.
Hangi Durumlarda Sağlık Kurumlarına Başvurulmalıdır?
- Tekrar eden burun kanaması
- Dışkı, idrar veya başka bölgelerde kan olması durumu
- Kolaylıkla vücutta morarama olması
- Burun kanaması olan kişinin kan sulandırıcı veya aspirin kullanması
- Akciğer, karaciğer veya hemofili türündeki kan pıhtılaşmasını önleyen hastalıklar olması
- Kanama olan kişinin kemotreapi alıyor olması
- 20 dakika baskı sonrası kanamanın durmaması
- Kanama yanı sıra 38,5 derece ateş
- Kanama yanında kusma olması
- Döküntülü vücut tablosu
- Fazla kan kaybı olması
- Nefes darlığı ve bilinç kaybı
- Baş dönmesi varsa acilen sağlık kuruluşuna gidilmelidir.