Toprak Mahsülleri Ofisi Merkez ve Taşra teşkilatı teknik personelinin sahadan birebir gözlem, meterolojik veri ve teknik bilgilerle hazırladığı ‘Fenolojik Değerlendirme – Hububatta ve Bakliyatta Yağış, Ekiliş ve Gelişim Analizi (Aralık 2020 Değerlendirmesi)’ yayımlandı.
Ekiliş değerlendirmesine göre Kırşehir’de buğdaydan arpa ekimine yöneliş oldu.
Aralık Ayı Fenolojik Değerlendirmesi Fenolojik Değerlendirme – Hububatta ve Bakliyatta Yağış, Ekiliş ve Gelişim Analizi ekiliş değerlendirilmesinde şu bilgiler paylaşıldı:
İç Anadolu Bölgesi (ülkemiz buğday ekilişinin yüzde 38’i); Kışlık hububat ekilişleri tamamlanmıştır. Ekilişler, kurak geçen mevsim dolayısıyla kuruya yapılmış ve gecikmiştir. Bitki mevsime göre olması gereken düzeyin oldukça altında çimlenme, çıkış ve gelişim göstermektedir. Çıkış başlayan alanlarda çıkışların dalgalı bir seyir izlediği, yeknesak bir çıkış gerçekleşmediği tespit edilmiştir. Yetersiz yağış ve yüksek seyreden sıcaklıktan dolayı bitki olması gerektiği düzeyin çok altında gelişme göstermiştir. Kıraç arazilerde tav eksikliği ve toprak yüzeyindeki sertleşme çıkış sorunlarına neden olmaktadır. Eskişehir’de çıkış meydana gelmeyen bazı kıraç arazilerde üreticilerin yeniden ekim yaptığı bilgisine ulaşılmıştır. Konya’da kıraç arazilerde çıkış oranı yüzde 20 civarında olup, yüzde 80’lik kısımda tohum hafif çimlenip pençe atmış fakat koleoptil uzaması olmadığı için bitki toprak yüzeyine çıkamamıştır (Özellikle Cihanbeyli ve Kulu). Akşehir, Tuzlukçu, Ilgın ve Ereğli bölgelerinde tarla yüzeyindeki tav yetersizliği ve toprak yapısındaki sertleşme bitki çıkış sorunlarına neden olmuştur. Tuzlukçu’da yüzde 5-10 tohum çürümesi görülmektedir. Yunak ilçesinde anıza ekilen arpaların yaprak uçlarında sararmalar görülmüştür. Ankara ve Eskişehir’de lokal kıraç alanlarda sarı kıvrım (tohumun çimlenip toprak kuruluğu nedeniyle çıkış yapamaması) ve çimlenme sonrası kuruma yapan tohuma rastlanmıştır (Ayaş, Beypazarı, Polatlı’da yüzde 5). Sivrihisar’da toprakta çimlenme sağlayıp, kaymak tabakayı kıramadığından yüzeye çıkamamış ve altta çürüme yapmış bitkiler tespit edilmiştir (yüzde 3). Eskişehir’de gece ve gündüz arasındaki sıcaklık farkının yüksek olması arpa yapraklarında sararma meydana getirmiştir. Yozgat’ta bitki çıkışları yüzde 40 seviyesinde kalmıştır. Kayseri’de yağış eksikliği nedeniyle hububat ekimi edilmiştir, Kayseri’de hububat çıkışı yüzde 50 civarındadır. Sivas’ta gece ayazlarından dolayı kısmen yanmalar bazı bölgelerde lokal don zararları tespit edilmiştir. Sivas’ta çiftçiler mart ayına kadar olumsuzluğun devam etmesi durumunda, ekili alanları bozup yazlık arpa ekimi yapacaklarını belirtmiştir. Bölgede erken ekilerek sulama yapılan alanlarda dahi gelişim bir miktar geriden gelmekle birlikte sorun yaşanmamaktadır, ancak kıraç alanlarda önümüzdeki 2 hafta içerisinde yağış alınmadığı takdirde çimlenemeyen tohumların çürümeleri, çıkış yapamayan tohumların ise sarı kıvrım ve ölümlere neden olabileceği öngörülmektedir.
Bölge Genelinde 2020/21 Tarım Dönemi Ekmeklik buğday ekili alanlardan; arpaya, nadas, nohut, mısır ve şeker pancarı ekili alanlardan; ekmeklik ve makarnalık buğdaya geçiş tespit edilmiştir.
Özellikle Ankara’da nohuttan arpaya, Kırıkkale’de nohuttan buğday ve arpaya, Kırşehir’de buğdaydan arpaya geçiş, Konya ve Yozgat’ta ise buğday ekilişinde artış yaşanmıştır.