21 Kasım’da Ermenistan Cumhuriyeti hükümeti Artsakh savaşı nedeniyle Azerbaycan’ın kontrolü altındaki toplulukların sakinlerine yardım sağlamaya karar verdi. Azerbaycan kontrolündeki Artsakh Cumhuriyeti’nin yerleşim yerlerinin listesi ilk kez bu kararın ekinde resmen sunulmuştur. Bu listeye göre Azerbaycan kontrolündeki toplulukların sayısı 121’dir.
Fip.am sitesi bu listeye göre hangi yerleşimin kimin kontrolünde olduğunu gösteren bir harita hazırladı.
9 Aralık’ta Artsakh Bölgesel İdare ve Kalkınma Bakanlığı kendi listesini sundu. Ancak, iki resmi liste arasında bazı farklılıklar vardır.
Dolayısıyla Askeran ve Martakert bölgelerinde Azerbaycan’ın kontrolüne geçen yerleşim yerlerinin listelerinde herhangi bir farklılık yok. Artsakh’ın Şuşi bölgesinde, Şuşi şehri ve Karin Tak köyünün yanı sıra Sovyet döneminde Azerbaycan’ın Laçin bölgesine bağlı Kirsavan köyü de Azerbaycan’ın kontrolüne girdi. Bu arada Hadrut bölgesinde Ermeni kontrolü altında kalan Khtsaberd ve Hin Tagher topluluklarına giden yol bu köyden geçiyor. Savaş sırasında Mekhakavan’ın (Jabrail) kaybedildiği bilinmesine rağmen Ermenistan Cumhuriyeti hükümetinin listesinde yer almıyordu. Bu hata düzeltildi ve Artsakh Bölgesel İdare ve Kalkınma Bakanlığı listesine dahil edildi.
Şahumyan bölgesinde, Ermenistan Cumhuriyeti hükümetinin listesinde Azerbaycan’a geçtiği kaydedilen Aknaberd ve Çarektar toplulukları Ermenilerin kontrolü altında kalmaya devam ediyor. Fip.am Ermeni kontrolü altında kalan bu köyler hakkında daha önce yazmıştı. Bunlardan biri Aknaberd, özel bir statüye sahiptir. Martakert bölgesinde bulunarak, idari olarak Şahumyan bölgesine aittir.
Bizimle bir sohbette Aknaberd belediye başkanı, köyün Ermeni kontrolü altında kaldığından bahsetti ve muhtemelen yanlışlıkla Ermenistan hükümeti listesinde göründü.
Sovyet döneminde Çarektar köyü, Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi’nin (NKAO) Martakert bölgesinde yer alıyordu, ancak daha sonra Şahumyan bölgesinin bir parçası oldu.
Bu köy, Rusya Savunma Bakanlığı tarafından hazırlanan bir haritada Ermeni kontrolü altında kalan bir yerleşim yeri olarak gösterilmektedir.
Kaşatağ bölgesinde Ermeni kontrolü altında kalan iki topluluk var: Nerkin Sus ve Karegah. İkisi de Laçin koridorunda yer almaktadır.
Ve Azerbaycan’ın kontrolü altına, Martuni bölgesinin tüm köyü değil, sadece Taghavard topluluğunun bir kısmı ve Ermenistan Cumhuriyeti hükümetinin listesinde yer almayan Çartar kentsel topluluğunun bir parçası olan Nerkin Çartar mahallesi girdi.
Böylece, aşağıda Artsakh’ın yerleşim yerlerinin kontrolü konusunda Artsakh Bölgesel İdare ve Kalkınma Bakanlığı tarafından sunulan listeye dayalı olarak güncellenmiş haritayı sunuyoruz.
Ermeni kontrolündeki yerleşim yerlerinin isimleri kırmızıyla, Azerbaycan’ın işgal ettiği veya Azerbaycan’a teslim edilen yerleşim yerleri siyahla işaretlenmiştir.
Gri renkle, ilk savaş sırasında (1991-94) Azerbaycan’ın Martakert ve Şahumyan’da işgal ettiği yerleşimler işaretlenmiştir. Ermenistan Cumhuriyeti hükümetinin listesinde yanlış olarak belirtilen yerleşim yerleri sarı ile işaretlenmiştir.