En son güncellendiği tarih: Nis 18
“Bu yaşlı, yorgun dünya, gözlerdeki bu kuşku
Bu çökmüş bezgin yüzler, çevremdeki bu korku
Hiçbiri söndüremez içimdeki umudu…”
Erol Evgin, 1979 tarihli albümünden “Umut” isimli şarkısında böyle der. Şarkı, o yıllarda birlikte çalıştığı popun müthiş ikililerinden Çiğdem Talû ve Melih Kibar’a ait. Çiğdem Talû’nun asla eskimeyecek şarkı sözlerinden. Umut, hepimizin direnme zırhı. Bugünlerin geçeceğine, daha aydınlık ve güzel günlerin geleceğine inanmasak nasıl yaşama tutunabiliriz ki? Birkaç gün önce yenilenen takvimin daha güzel günler getireceğine inancımız henüz çok taze. Her 365 günlük döngüye benzer heyecanlarla başladığımızı düşünmemeye çalışırsak, yepyeni umutlarla yeni bir yıl var önümüzde. Hem zaten sesi, yorumu benzersiz Ayten Alpman da öyle demiyor muydu?
“Birazcık umut, yaşatan bizleri
Yarını bekleten birazcık umut”
1975 yılında yaptığı bu 45likte, o yılki San Remo Şarkı Yarışması’nı kazanan “Ragazza del sud” isimli şarkıya Ülkü Aker’in yazdığı sözler tam da bu durumu anlatıyor. Güneyli bir kızın anlatıldığı şarkıya neden
“Yoksa bu dünyanın kahrı çekilir mi, olmasa kalplerde birazcık umut?”
diye söz yazıldığını da hep merak etmişimdir. İsminde umut taşıyan bir başka şarkı, Türk popunun en önemli şarkıcılarından Asu Maralman’ın, yine 1975 tarihli 45liğindeki “Bir umut olsun içinde” şarkısıdır. Beste, popun bir başka efsanesi Cahit Oben’e aittir; sözler ise Orhan Şevki imzasını taşır.
“Bir umut olsun içinde; gökyüzü bulutlarla, dünya kavga ile dolsa bile”
diye başlar Asu Maralman ve bu güzel şarkı şöyle biter:
“Bir umut olsun içinde
Bir şarkın olsun, dudaklarında
Bir sözün olsun, söyleyecek
Herkese, tüm dünyaya…”
Diskografisinde birbirinden güzel, böyle pek çok şarkı bulunan bir büyük sesin, popüler olmuş bir film nedeniyle sadece tek bir şarkıyla anılır olması ise benim iç sızılarımdan. Keşke hatıralardan çıkıp gelmesine neden olan o tek şarkıyla (ki, şarkı nefistir; ona sözüm yok) yetinilmeyip, diğer şarkıları da araştırılsa, dinlense. Tabii bu, filmler ve diziler sayesinde popüler gündeme düşen, geçmişin bütün büyük sesleri için geçerli. Keşke o koca kariyerler, tek bir şarkıya hapsedilmese…
Umudun, yol boyu koynumuzda taşıdığımız, nefesiyle gücümüzü arttıran, bize “yılma, korkma” diyen minicik bir kuşa benzetildiği “Umut” da güzel şarkılardandır. Ülkenin en önemli caz yorumcularından Nükhet Ruacan’ın 1978 yılında yaptığı tek albümünde yer alır, bu güzel şarkı. 1979 yılından bir başka güzel şarkıda ise “Bir küçük umuttur, senin desteğin” der, Turgay Merih. Sözü ve müziği kendisine ait şarkı, “Dalıp dalıp gidiyorum” isimli albümündedir. Aşkın ayakları altında ezilse ve tükense bile ruhunda hâlâ bir umut olduğunu söyler. Turgay Merih, keşfedilmesi gereken isimlerdendir. Merih’in biten aşkından sonra ruhunda taşıdığı umudun bir benzeri, popun ikizleri Meral ve Zuhal’in şarkısında da karşımıza çıkar. Meral – Zuhal, umut hariç her şeyden ayrılabileceklerini, bütün yıldızlar tek tek sönse aldırmayacaklarını çünkü onlara umudun varlığının yeteceğini söylerler. “Umutlarım bitmesin” 1978 tarihli son 45liklerinin B yüzü şarkısıdır. Ömer Tarıman da, “Bir gün gelecek, sen de mutlu olacaksın” der, “Yarına umutlar var” isimli, 1975 yılında yayımlanmış plâğında. Şarkı, o yılki Eurovision Şarkı Yarışması’nda Malta’yı temsil eden şarkının Türkçe versiyonudur ve sözler Reyman Eray’a aittir. Bu yakışıklı şarkıcının plâğının arka yüzünde yer alan ve yine o yılki Eurovision şarkılarından olan “Dön aşkım” daha çok ses getirmişti. Lâle Belkıs’ın “Umut”unda ise, garibin ekmeği, aşı, yoldaşı, hasta anasının gelmeyen ilâcıdır umut. Sözü ve müziği Mustafa Alpagut’a ait bu pop-folk şarkı, 1972 tarihli 45liğindendir. Sinema oyunculuğu ile başladığı kariyerini müzikle sürdüren Beyza Başar’ın 1981 tarihli tek albümünde yer alan “Kaybolan umutlar” sözleri Fikret Şeneş, müziği Attila Özdemiroğlu imzası taşıyan bir şarkıdır. Albüm az sayıda basılan, zamanında pek ilgi çekmemiş plâklardan olduğu için ancak bazı takıntılı toplayıcılarda bulunmakta. Özdemiroğlu’nun bu güzel bestesi ise, farklı sözlerle, başka bir şarkıcının albümünde yer bulunca dikkati çekti.
Umudun belki en zor şekli, birini beklerken yaşatılmaya çalışılan hâli. Türk popunun en büyük ve en önemli seslerinden Alpay’ın anılarında sıkça söz ettiği, büyük saygı duyduğu ve çok iyi ses dediği Ergun Özer’in 1970 yılı 45liğinde söylediği “Umutlu bekleyiş” şarkısında olduğu gibi;
“Umutlu bir bekleyişle mevsimler geçti gitti
Sen hâlâ bana döneceksin”
Gidene dair umudu anlatan en güzel şarkılardan birini Muzaffer Uludağ söyler. 1974 yılında yapılan 1.Toplu İğne Beste Yarışması’nın finalistlerinden olan “Umut” benim en sevdiğim şarkılardan biridir. Tv’de izlediğim yarışmada, Uludağ’ın performansını ve şarkıyı ne kadar çok beğendiğimi hâlâ çok net hatırlarım. Bu koca sesli adamın bütün ömrü boyunca aradığı, mutlu mu diye merak ettiği sevdiğine söylediği şarkı yarışmada 6. olmuştu. Benim için o günden bu yana hiç eskimeyen bir şarkıdır. Sözü ve müziği Muzaffer Uludağ’a ait şarkı, yıllar sonra, Zerrin Özer’in ilk albümü “Seni seviyorum”da, Doruk Onatkut’un disko tarzında yaptığı düzenlemeyle yer almıştı. Bu versiyonu da sevsem de, benim için Uludağ’ın yorumu vazgeçilmezdir. Şarkı biterken, sevgili dönmese bile umut bitmemiştir.
“Her an bir yabancıya, belki sen diye yaklaşmak
Sonra mahzun mahzun sensizliği yaşamak”
der, Muzaffer Uludağ. Çok yıllar sonra, usulca yaklaşıp merhaba demek de mümkün olacaktır ama o yıllar için, mahzun mahzun durmak daha uygundur.
Tülây Özer de ruhundaki son nefes, bedenindeki kudret tükeninceye kadar bekleyeceğini haykırır, “Son ümit” isimli 1975 yılı şarkısında. Diğer yüzü Tülây klâsiği “İkimiz bir fidanız” olan bu 45lik, çocukken en çok dinlediğim plâklardandı. Sözü ve müziği Hakkı Bulut’a ait şarkı, Esin Engin’in pırıl pırıl düzenlemesi ve Tülây’ın can yakan sesiyle çok özeldir.
İnsan umutla yeşeriyor, yaşamı kucaklıyor. Daha aydınlık, daha mutlu yarınlara olan özlem ve inanç, insanın hiç tükenmeyecek umudu. Ve hayat umutla başlıyor. Tıpkı, Nükhet Duru’nun 1978 albümünde seslendirdiği, sözü ve müziği Ali Kocatepe’ye ait şarkısındaki gibi.
Umutlarınızın yüreklerinizi aydınlattığı bir yıl olsun…