Birkaç yıl evvel YouTube’a gelen 360 derece video izleme özelliğini anımsıyorsunuzdur. İşte bu özellik, günümüzde bazı alanlarda da kullanılıyor. En son ve canlı misallerinden biri, sanatçı Björk’şöhret dört sene evvel YouTube’a yüklediği 360 derece klibiydi.
Björk, teknolojiye olan alakasından ve 360 derece klibine gelen pozitif geri dönüşlerden dolayı bu işi daha da ileri götürmeye karar verdi. Sanatçı, geçtiğimiz günlerde Steam üzerinden “Vulnicura Virtual Reality Album” albümünü yayınladı ve ilk VR müzik albümü unvanıyla bir ilki hakikatleştirdi.
Björk’şöhret böyle bir teşebbüste bulunması, gelecekte de değişik sanatçıların fikirlerini etkileyebilir ancak VR teknolojisi, ilk çıktığı zamandan bu yana hep müzakereli bir mevzu oldu. Bunun nedeni de VR teknolojisini kullanarak cümbüş dünyasına atılmak isteyen bir bireyin iri gözlükleri kafasında yakalaması gerekmesiydi.
Gözlükler, Björk’şöhret de en büyük sıkıntılılığıymış:
Björk de ilk VR albümünü çıkarırken aynı fobiye kapılmış. Devamlı kendiliğindene “Acaba insanlar devamlı gözlük takmaktan bunalacaklar mı, bir saatten fazla bir müddet sabredebilecekler mi?” diye sormuş ancak niyetinden yılmamış ve birlikte çalıştığı imalci firma ile projelerini sürdürmüş.
Björk’şöhret kafasına takılan sualleri ilk defa dinlediğiniz takdirde kendisine hak vermemek elde değil. Gerçekten HTC Vive gibi gözlükleri kafamızda bir saatten fazla taşıyabilecek miyiz? Şu anda sıradan kafa üstü bir kulaklığı uzun müddet kullanınca dahi kafamızda bir baskı sezerken böyle bir gözlüğü nasıl uzun vakitler süresince takıp yapılan işe odaklanabiliriz?
Bu sualin yanıtı VR gözlüklerini yapan işletmelerden geliyor. Gözlüklerin tasarımları, uzun süreli kullanıma ergonomik olacak biçimde elverişli olmalı ki insanlar, uzun vakitler süresince rastgele bir acı dinlemeden uğraşılan şeye odaklanabilsinler. Natürel bu mesele de içinde bulunacağımız sanal dünyanın nasıl bir biçimde yapıldığı ve işlendiği meselesini ortaya çıkarıyor.
Björk, çıkardığı ilk VR albümünde İzlanda’nın muhakkak noktalarına gidiyor fakat sadece bir manzara ve bir sanatçının dans etmesi, beş dakikalık bir klip için dahi sıkıcı gelebilir. Dolayısıyla sanatçı, insanların alakasını devamlı canlı yakalamak için aynı zamanda kendi alaka alanlarından da olan fütüristik ögelere müracaat etmiş. Görsel ögelerin oldukça yoğun ve yaratıcı bir şekilde kullanılmasıyla klipler oldukça enteresan bir hâle getirilmiş. Böylece kullanıcının canını sıkmayan hoş görüntüler ortaya çıkmış.
Peki her kullanıcı sadece görüntü izlemeyi hoşlanır mı? Bu sualin yanıtı kullanıcıya göre değişir ancak çoğu birey, bir görüntü izlerken içinde bulunmayı ve hakimiyeti ele almayı seçim ediyor olabilir. Hatta bir klibin interaktif bir hâle getirilmesi, şu anki gözlüklerin dahi uzun süreli kullanımının önünü açabilir.
Sanal asıllıkta duygu olabilir mi?
VR teknolojisinin sanata gelmesiyle beraber bir münakaşa daha ortaya çıkıyor. Bazı insanlar VR teknolojisinin duygusuz insanlar için olduğunu ve reel dünyada istediği şeyleri elde edemeyenlerin müracaat ettiği bir durak olduğunu dile getiriyor ancak bu doğru değil.
VR gözlüklerinizi takıp bir görüntüyü izlemeye başladığınızda apayrı bir dünyada oluyorsunuz ancak bu dünya, içimizdeki duyguları yok ediyor değil. Aynı duyguları o görüntüleri izlerken de yaşayabiliriz. Bir şeyin kurgusal olduğunu öğreniyor olmak, duygularımızı sömürecek olsaydı o zaman oynadığımız oyunlardan ve izlediğimiz filmlerden zevk almazdık. Filmler ve oyunlar bizleri farklı dünyalarda sezdiriyorken böyle bir sualin uslara takılması gerçekten enteresan geliyor.
Mevzumuzu derleyecek olursak VR teknolojisi, netlikle sanat alanına da adım atacaktır hatta attı dahi. VR; artık sadece müzik dünyasına girmedi, fotoğraf dünyasına da girmiş vaziyette. Reel yaşamda zevk aldığımız şeylerin içinde bulunmayı bu kadar hayal ederken böyle bir fırsatı tutmuş olmak gerçekten harikulade bir his. Ayrıca teknolojinin ilerlemesi devamlı kendini ikiye katladığından ileride çıkacak makinelerin ne vaziyete geleceklerini hayal etmek oldukça güç.
Peki VR gelecekte bizi nasıl bir hâle sokacak? İşte bu tüm mevzulardan bağımsız bir biçimde yalnızca insan ve VR olarak tartışılması gereken bir mevzu. Geçen sene sinemalara gelen “Ready Player One” filmini andırın. Steven Spielberg’şöhret rejisörlüğünü yaptığı bu film, belki de günümüzden 20 sene sonra bir şaheser olarak anılacak ve insanlar, “Bu adam geleceği görmüş” diyecekler.
Webtekno takipçileri olarak siz de VR’ın ne istikamette evrileceği münazaralarına yorum yaparak katılabilirsiniz. Ayrıca yazımızda bahsettiğimiz Björk’şöhret çıkarmış olduğu VR albümüne bu iletişime tıklayarak erişebilirsiniz.