Feminist, gazeteci Ayşe Düzkan’a, KHK’yle kapatılan Özgür Gündem Gazetesi‘yle dayanıştığı için 18 hapis cezası verilmişti.
Ayşe Düzkan, Çağlayan’daki İstanbul Adliyesi İnfaz Savcılığı’na gitmeden hemen önce “Özgür Gündem’le dayanışmayı sadece basın özgürlüğü olarak değil barış talebine sahip çıkmak anlamında da gerçekleştirdim. Moralim iyi görüşmek üzere.” dedi.
Bianet’ten Evrim Kepenek’in haberine göre, Özgür Gündem Gazetesi’nin nöbetçi genel yayın yönetmenliği dayanışma eylemine katıldığı için 18 ay hapis cezası verilen Düzkan, cezasının infaz edilmesi için bugün adliyedeydi. Düzkan, İstanbul Adliyesi’nden görevliler eşliğinde araca bindirilerek, Bakırköy Kadın Cezaevi’ne götürüldü.
Düzkan’a cezasına dair herhangi bir tebligat gönderilmemesi dikkat çekti.
Bia medya gözlem raporlarına göre, Türkiye cezaevlerinde en az 123 gazeteci bulunuyor.
Arkadaşları, gazeteciler ve bağlı bulunduğu DİSK Basın İş Sendikası üyeleri de Düzkan’a destek olmak için İstanbul Adliyesi’ndeydi. Düzkan, herkesle tek tek görüştü ve fotoğraf çektirdi.
‘Moralim iyi neşem yerinde’
Düzkan, Bianet’e yaptığı açıklamada, Özgür Gündem’le dayanışmanın kendisi için anlamının sadece basın özgürlüğü dayanışması değil barış talebini sahiplenmek anlamına da geldiğini söyledi:
“Özgür Gündem davasında nöbetçi genel yayın yönetmenliği yapan herkes ceza aldı. Bir kısım cezalar ertelendi. Murat Çelikkan cezaevinde kaldı. İkinci olarak ben cezaevinde kalacağım. İkimizin de Türk olması dikkat çekici diye düşünüyorum. Özgür Gündem’den Kürt basını diye söz etmek yaygın. Kürt gerçekliğinden söz ediyorlar oysa. Bu gerçekliğin bizim açımızdan önemli olduğunu düşünüyorum bir Türk olarak. Çünkü o gerçeklik bilinmezse barış talebinin olması mümkün değil. Ben bu meseleye sadece basın özgürlüğü meselesi olarak değil aynı zamanda barış talebinin bir parçası olarak baktım. Moralim iyi neşem yerinde.”
‘Aldığımız cezalar Türkiye’deki yapısal değişiklerden daha önemsiz’
Türkiye’nin çok kritik bir dönemden geçtiğini söyleyen Düzkan, bu defa kritik sürecin içinde yapısal değişikler olduğuna dikkat çekiyor:
“Eğitimin reforme edildiği, hukukun ortadan kalktığı, bilimsel çalışmalarının yok edildiği böylesi bir dönemden geçiyoruz. Ayrıca ağır bir yoksulluk süreci. Böylesi bir süreçte bir sürü insanın hapis cezası var. Bir sürü insan ceza alıyor. Benim aldığım ceza onların yanında devede kulak. Bizim aldığımız cezalar bütün bu değişimin yanında çok önemli değil. Bugün Türiye’nin meselelerinde merkezinde siyasal baskı değil, siyasa baskıyla üstü örtülmeye çalışılan şeyler oluyor. Moralim iyi neşemi bozmuyorum.”
Düzkan, İstanbul Adliyesi’nden görevliler eşliğinde araca bindirilerek, Bakırköy Kadın Cezaevi’ne götürüldü.
Ne olmuştu?
18 Ocak 2018’de Nöbetçi Genel Yayın Yönetmenliği nedeniyle yargılanan Ayşe Düzkan ve Ragıp Duran ile gazete yazarları Mehmet Ali Çelebi, Hüseyin Bektaş, Özgür Gündem eski Eş Genel Yayın Yönetmeni Hüseyin Aykol’a toplam 9 yıl 9 ay ceza verildi.
İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, beş gazeteciye Terörle Mücadele Kanunu/nun 7/2 maddesinde yer alan “Örgüt propagandası yapmak” suçlamasıyla ceza verdi.
Hüseyin Aykol’a verdiği iki yıllık cezayı “eylemi basın yolu ile işlediği” ve “zincirleme gerçekleştirdiği” iddiasıyla arttırım yaparak üç yıl 9 ay, Hüseyin Bektaş, Mehmet Ali Çelebi, Ayşe Düzkan ve Ragıp Duran’a ise birere yıl verdiği cezayı “eylemini basın yolu ile işledikleri” gerekçesiyle arttırarak birer yıl altışar ay hapis cezası verdi.
İstinaf mahkemesi, 29 Kasım 2018’de “Hukuka aykırılık yok” diyerek cezaları onadı.
Kendisine tebligat yapılmayan Düzkan, 18 aylık hapis cezası nedeniyle İstanbu Adliyesi’nde İnfaz Savcılığı’na teslim oldu.
Özgür Gündem yargılamaları hakkında
Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kapatılan Özgür Gündem Gazetesi‘nin Nöbetçi Genel Yayın Yönetmenliği kampanyası 3 Mayıs 2016’da başladı. 7 Ağustos 2016’da sona erdi.
Kampanyaya katılan 56 nöbetçi yayın yönetmeninden 49’una soruşturma açıldı, 11 takipsizlikle sonuçlandı, 38 dosya davaya dönüştü.
38 nöbetçi yayın yönetmeni 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun (TMK) 7/2 maddesi (Terör örgütü propagandası yapmak) ve 6/2 maddesini (Terör örgütlerinin bildiri veya açıklamalarını basma veya yayınlamak) ihlalden hakim karşısına çıktı.
Takipsizlik kararı verilenler
11 kişiye takipsizlik kararı verildi: İhsan Eliaçık, Melda Onur, Sabahat Tuncel, Ahmet Abakay, Eşber Yağmurdereli, Hasip Kaplan, Işın Eliçin, Kemal Can, Mustafa Sönmez, Uğur Karadaş, Nurcan Baysal.
38 davadan 1’i düştü
38 kişi hakkında dava açıldı. Deniz Türkali hakkındaki dava soruşturma süresinin zamanaşımına uğramasından ötürü düştü.
38 nöbetçi yayın yönetmeni 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun (TMK) 7/2 maddesi (Terör örgütü propagandası yapmak) ve 6. maddesini (Terör örgütlerinin bildiri veya açıklamalarını basma veya yayınlamak) ihlalden yargılanıyor.
188 ay 15 gün hapis ve 67 bin TL para cezası
Nöbetçi yayın yönetmenliği davalarında Şanar Yurdatapan, İbrahim Bodur, Cengiz Baysoy, Hüseyin Tahmaz, Çilem Küçükkeleş, Nadire Mater, Yıldırım Türker, Hasan Cemal, Faruk Balıkçı, Dicle Anter, Derya Okatan, Kumru Başer, Ayşe Batumlu, Jülide Kural, Murat Uyurkulak, Murat Çelikkan, Beyza Üstün, Nevin Erdemir, Hakkı Boltan, Hasan Hayri Şanlı, Tuğrul Eryılmaz, Hüseyin Aykol, Ayşe Düzkan, Ragıp Duran, davaları olmak üzere 24 kişi hakkında karar verildi.
4 beraat
Hasan Hayri Şanlı, Nevin Erdemir, Hüseyin Tahmaz ve Hakkı Boltan hakkında beraat kararı verildi.
Çelikkan’ın ve Düzkan’ın cezası ertelenmedi
20 kişi için toplam 67 bin TL ve 188 ay 15 gün hapis cezası verildi, Çelikkan dışındaki cezalar ertelendi veya paraya çevrildi.
Çelikkan 14 Ağustos 2017’de Kırklareli Cezaevi’ne girdi, 14 Ekim 2017’de açık cezaevine alındı, 21 Ekim 2017’de tahliye edildi.
* Nöbetçi yayın yönetmenlerinden Erol Önderoğlu, Ahmet Nesin ve Şebnem Korur Fincancı 20 Haziran 2016’da tutuklandı, 10 gün sonra serbest bırakıldı.
13 kişinin davası sürüyor
Erol Önderoğlu, Ahmet Nesin, Şebnem Korur Fincancı, Can Dündar, Said Sefa, Veysi Altay, Öncü Akgül, İhsan Çaralan, Ertuğrul Mavioğlu, Celal Başlangıç, Celalettin Can, Fehim Işık, Faruk Eren.
Kızılkaya dosyaları
Özgür Gündem soruşturması kapsamında açılan 38 davanın hepsinde gazetenin Sorumlu Yazıişleri Müdürü İnan Kızılkaya da sanık. Kızılkaya’nın dosyaları nöbetçi genel yayın yönetmenleri ile yargılandığı davalarda ayrıldı, İstanbul 23. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen Özgür Gündem ana davası ile birleştirildi.
5 yazara da dava açıldı
Celal Başlangıç’ın yayın yönetmenliğinde yayımlanan bir yazıdan dolayı Ömer Ağın, Cengiz Baysoy’un yayın yönetmenliğinde yayımlanan bir yazıdan dolayı İmam Canpolat, Jülide Kural’ın yayın yönetmenliğinde yayımlanan bir makaleden dolayı da İlham Bakırhakkında da dava açıldı.
Yazarlardan İmam Canpolatve İlham Bakır’ın davaları sonuçlandı. İki yazara da 1 yıl 3 ay hapis cezası verildi. Bakır’ın cezası ertelendi, Canpolat’ın cezası ertelenmedi.
Ayrıca gazete yazarları Mehmet Ali Çelebi ve Hüseyin Bektaş da dava açılan isimler arasında yer aldı. Bektaş ve Çelebi’ye ayrı ayrı 1 yıl 6 ay hapis cezası verildi. Cezalar ertelenmedi.
Özgür Gündem Ana Davası
Ana davada Özgür Gündem Yayın Danışma Kurulu Üyeleri Necmiye Alpay, Aslı Erdoğan, Ragıp Zarakolu, Filiz Koçali, Eren Keskin, yazıişleri müdürleri Zana Kaya, İnan Kızılkaya, Kemal Sancılı ve Bilge Oykut yargılanıyor. Dava kapsamında Sancılı hala tutuklu.
Ayrıca Eren Keskin 47, Hüseyin Aykol 38 dosyada gazetenin eski sabit genel yayın yönetmeni olarak yargılanıyor.