Büyüme ve cari açıktaki ikileme işaret eden Bahçıvan, tüketimden değil üretimden beslenen bir büyümenin gerekliliğine vurgu yaptı. Bahçıvan, sınırsız paranın ekonominin dengelerini...
Büyüme ve cari açıktaki ikileme işaret eden Bahçıvan, tüketimden değil üretimden beslenen bir büyümenin gerekliliğine vurgu yaptı. Bahçıvan, sınırsız paranın ekonominin dengelerini bozduğunu söyledi
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, dün ekonomi gazetecileriyle bir araya geldi. Bahçıvan, ekonomik büyümeden, finansal sistemdeki sorunlara, dış politikadan enerji ve eğitime kadar birçok konuda değerlendirmelerde bulundu.
Bahçıvan, Türkiye’nin ikinci çeyrekte yakaladığı yüzde 4.4’lük büyümeye ilişkin, büyümenin katilesi ve nereden kaynaklandığının önemli olduğunu söyledi. Bu yılki büyümenin ana kaynağının iç tüketim olduğuna dikkat çeken Bahçıvan, “Büyümeye net ihracatın katkısı yok. Kamu kesiminin büyüme de ağırlıklı bir rol oynadığı ise bir gerçek. 2010 ve 2011 yıllarında görüldüğü gibi dış kaynak finansmanına ve tüketime dayalı büyümenin sürdürülebilir bir yanı yok. 2012 yılı büyümesi bunu gösterdi. Şimdi 2013 yılında da bunu görüyoruz. Yani, dış finansman kaynakları kısıldığı ya da sınırlandırıldığı anda büyüme hemen düşüveriyor’’ dedi.
Yeni bir sanayi politikası
Türkiye’nin artık kaliteli bir büyümeyi konuşması gerektiğini vurgulayan Bahçıvan şöyle devam etti: “İhracat, yatırım ve üretimden beslenen bir büyüme konuşmamız gerekiyor. Ne yazık ki ilk iki çeyrekteki büyüme sürdürülebilir büyümeye katkı veren boyutta değil. Büyüme ve cari açıktaki endişe ikilemi ne yazık ki son yıllarda ekonominin temeline oturmuş durumda. Tüketimden beslenen bir büyüme yerine üretimden beslenen bir büyümeye geçmemiz gerekiyor. Türkiye’nin yeni bir sanayi politikası oluşturmasının önemi ortaya çıkıyor. Teknoloji üreten ürettiğinden katma değer yaratan bunu da ihracta dönüştüren ve cari açığa çözen bir politika...”
Türkiye için önümüzdeki dönemde bir ekonomik kriz beklemediğini ifade eden Bahçıvan, “Kriz çok ağır bir durum. Türkiye’nin önümüzdeki süreçte büyümede hak etmediği bir performansı gösterme duruma var. Türkiye’nin daha sağlıklı büyümeye ihtiyacı var’’ diye konuştu.
Sanayiciler sosyalisttir
Bahçıvan, FED’in para musluklarını kısacağına yönelik beklentilere ilişkin soruları da finansal sistemin reel ekonomi üzerindeki ağırlığını eleştirerek yanıtladı. Ekonominin, finansın emri altına girdiğine dikkat çeken Bahçıvan, “Piyasayı arz ve talep belirlerken, borsalarda iki parmak buna karar veriyor. Milyonlarca insanı ilgilendiren buğdayın fiyatı böyle belirleniyor. Paranın bu kadar rahat ve cüretkâr kullanılması sonucu kabak üretim ve sanayinin başına patlıyor.
FED’de bunların ağababası, burada oluşmuş sınırsız para ekonominin temel dengelerini bozuyor. Avrupa ve Amerika ekonomisinden gelen iyi haberler dünyanın öteki ülkelerini rahatsız eder hale geldi. Garip bir durum var. Bir morfin etkisi oluşmuş. Adamlar aslında uyarıyor da “bu morfini keseceğiz” diyorlar... Herkes kendini morfinsiz yaşama hazırlamalı...
Bu kadar finans hâkimiyeti olan dünya ekonomisinin kendisini sorgulaması gerekiyor.
Bu yapı, üretimden kopmuş, insandan kopmuş bu ekonomik düzen saadet getirmez. Bu yapının mutluluk getirmeyeceği aşikâr’’ değerlendirmesinde bulundu.
Bahçıvan ayrıca, finansal sisteme ilişkin sözlerini sosyalist iktisatçıların eleştirilerine benzetmemize, “Bütün sanayiciler sosyalisttir, zaten’’ şeklinde cevap verdi.
Enerjide TEİAŞ engeli
Türkiye’nin eğitimden sonra en önemli sorununun enerji olduğuna işaret eden Erdal Bahçıvan, enerjideki dışa bağımlılığın Türkiye için risk olduğunu söyledi. Türkiye’nin güneş ve rüzgâr enerjisinde bir takım bürokratik engeller nedeniyle yol alamadığını kaydeden Bahçıvan, ‘’Türkiye Elektrik İletim A.Ş.’deki (TEİAŞ) despot bürokratik tutum nedeniyle ilerleme olmuyor. Kaynak var ama ana hatta bağlanma konusunda engel çıkarılıyor’’ ifadelerini kullandı.
Olimpiyat için özeleştiri yapılmalı
İstanbul’un 2020 Olimpiyat yarışını kaybetmesini de değerlendiren İSO Başkanı Bahçıvan, bunda İstanbul’un değil herkesin sorumlu olduğunu ‘böyle kıymetli bir şehre olimpiyat gelmemişse’ herkesin özeleştiri yapması gerektiğini söyledi.
Recep Erçin
İlgili Galeriler