19.03.2000 - 01:00 | Son Güncelleme: 19.03.2000 - 01:00
Altın Harfler
Sakıp Sabancı koleksiyonundan seçilen eserler Amerika Birleşik Devletlerinden sonra Avrupanın sanat başkenti Pariste, Louvre Müzesinde de sergilenmeye başlandı
Türkiyenin gururu İşadamımız Sakıp Sabancının Altın Harfler koleksiyonu Amerikadaki üç merkezden sonra Pariste de de bir fırtına gibi esecek ve Osmanlı sanatının büyüklüğünü, Türk sanatının yüceliğini gözler önüne serecek. Açılışı dün geniş katılımlı bir davetli topluluğunun huzurunda yapılan sergi, 29 Mayıs 2000 tarihine kadar Paristekiteki Louvre Müzesinde sergilenecek. Bilindiği gibi, Sakıp Sabancı Koleksiyonundan seçme eserler Altın Harfler adı altında 1998-1999 yıllarında New York The Metropolitan Museum of Art, Los Angeles County Museum of Art ve Boston Harvard Üniversitesi müzelerinde sergilenmişti. Usta imzalar Koleksiyonda 15. yüzyıldan 20. yüzyıla uzanan döneme ait Şeyh Hamdullah, Ahmet Karahisari, Hafız Osman gibi dünyaca ünlü hat sanatı ustalarının Kuran-ı Kerimleri, delâilül-hayrât, murakkaa, kıta ve levhaları ile Yavuz Sultan Selimden II. Abdülhamide kadar birçok sultana ait fermanlardan derlenen 71 adet eser ve Osmanlı Hat sanatı ile bağlantıları sebebiyle özel olarak seçilen Son Halife Abdülmecitin Cami Kapısı, Osman Hamdi Beyin Kuran Tilaveti ve Şevket Dağın Ayasofyayı resmeden Cami İçi yağlıboya tabloları yer alıyor. Paris Louvre Müzesini süsleyen sergi, kudretli Osmanlı imparatorluğunu simgeleyen muhteşem eserlerden oluşuyor. Osmanlı Hat Sanatının bütün özelliklerini sinesinde barındıran sergiyi gezenler hayranlıklarını ifade etmekten geri duramıyorlar. Serginin açılışlarına ünlü işadamımız Sakıp Sabancının davetlisi olarak katıldık ve bu katılımı ülkemiz adına bir görev bilip büyük bir gurur duyduk. Muhteşem serginin Amerikadan sonra Avrupada da büyük yankı uyandıracağı ve sanatseverlerin gönlünü fethedeceği muhakkak. Altın Harfler sergisini, bir yerde Türkiyenin tanıtımını en güzel, en anlamlı ve dev bir organizasyonla tanıtması bakımından eşsiz bir fırsat olarak görüyoruz. Daha önce, gerek New York, Los Angeles ve Bostonda açılışına katıldığımız sergi, tam anlamıyla Türkiyenin sanatını ve köklü birikimini dünyaya açmak bakımından oldukça kayda değer bir hizmeti üstlenmiş durumda. Gerçekten de Sakıp Sabancı, Altın Harflerle bir Altın Köprü görevi yapıyor. Diğer hizmetlerini bir tarafa bırakacak olsak bile Sakıp Sabancı sadece bu hizmetiyle devlet ve halk nezdinde manevi bir şekilde ödüllendirilmeli. Sabancıya bir Devlet Onur Madalyası verilebilir. Büyükelçilik ünvanına denk gelecek bir onursal ödül de olabilir bu. Ama Sakıp Sabancı bu hizmetinin karşılığını mutlaka görmeli diye düşünüyoruz. Çünkü bazı mihraklar tarafından oldukça kötülenmek istenen Türkiyenin imajını Sakıp Sabancı bu hizmetiyle telafi etmeye ve yüksek medeniyetimize dikkat çekmeye çalışıyor. Türk fırtınası ABDde daha önce üç ayrı yerde açılan ve Amerikalıların ayakta alkışladığı sergi, şimdiden Fransızların da gönlünü fethetti diyebiliriz. Diğer etkinliklerle tamamen bir şölen yaşanmasına sebep olan sergiyi gezen aydınlar, sanatseverler, antikacılar, ressamlar hayranlıklarını her fırsatta dile getiriyor ve Türk gibi güçlü deyiminin yanında Türk sanatı kadar muhteşem deyimini de kullanmaya başlıyorlar. Dikkatimizi çeken bir nokta da sanatseverlerin önce temkinli ve belki de önyargılı olarak geldikleri sergiyi gezdikten sonra duydukları mutluluğun gözlerinden okunmasıydı. Sıra Japonyada mı? Fransadan sonra serginin dünyanın bir başka uzak köşesine Japonyaya taşınmasını arzu ediyoruz. Çünkü zaten Japonyada Türk sanatına büyük bir yakınlık ve âşinalık var. Ülkemizde olduğu kadar vefalı Japonların gönlünde de taht kuran Barış Manço unutulmuş değil. Bu arada son yıllarda bu ülkede oluşturulan Türk Kasabasında düzenlenen ebru, minyatür, tezhip gibi geleneksel sanatlarımız büyük bir ilgi görüyor. Türk müziği ve millî sanatlara ilgi ve sevgi gösteren ezelî dostumuz Japonlar, inanıyoruz ki Altın Harfleri de bağrına basacak ve Türkiyenin bu ülkede daha çok tanıtılmasına önemli katkılar sağlayacak. Hat Sanatı ve Sabancı Koleksiyonu * Türk Hat Sanatı denilince Türklerin İslamiyeti kabul edişlerinden sonra okuma-yazma vasıtası olarak seçtikleri Arap asıllı harflerle oluşturulan sanat yazıları anlaşılıyor. * Bu yazı sisteminde harflerin çoğu, kelimenin başına, ortasına ve sonuna gelişlerine göre bünye değişikliğine uğrar. Sanat haline dönüşüyle pek kıvrak bir şekle bürünen harflerin, birbiriyle bitiştiklerinde kazandıkları görünüş zenginliği, hele aynı kelime veya cümlenin değişik tepkilerle yazılabilme imkanı, bu yazılara sanatta aranılan sonsuzluk ve yenilik kapısını açık tutmuştur. * Harfler teker teker birkaç türlü yazılabileceği gibi, hat çeşitlerine göre şekil bolluğu, hayret edilebilecek kadar zengindir. Şeyh Hamdullahtan başlayıp Necmettin Okyaya kadar ulaşan hattatlık sanatının bütün belirgin safhaları, Sakıp Sabancı Hat Koleksiyonundaki örneklerde rahatça gözlenebiliyor. Yani 15. yüzyıldan bu yana hat sanatının tüm özelliklerini ve inceliklerini aktaran bu koleksiyon, önemli bir muhtevaya sahip. * Şeyh Hamdullahın sülüs nesih hattıyla yazılmış murakkaaı, Kürdzade Hafız İbrahim Efendinin celi sülüs yazıyla yazılmış Zerenduh levhası ya da Ahmed Kâmil Akdikin sülüs nesih kıtası, bu büyük koleksiyondan seçilmiş sadece birkaç önemli örnek. * Sabancı Koleksiyonunun sayısı 300ü geçen birbirinden ilginç hattı ve fermanı, Türk hat sanatı konusunda çalışma yapanların mutlaka görmeleri gereken bir zenginlik taşıyor.