Déja vu defalarca tasvir edilmiştir. Bu adlandırma yerinde mi? Onun yerine, bizi –kendisini uyandıran sesin geçip gitmiş hayatın karanlık bir zamanında yükseldiği- bir yankı gibi ilgilendiren olaylardan söz etmek gerekmez mi? Zaten, bir anın daha önce yaşanmış bir an olarak bilince gelmesiyle yaşanan şokun çokluk bir ses kılığında karşımıza çıkması da buna uyar. Bu, kendisine, bizi hazırlıklı olmadığımız bir anda, kubbesinden zamanımıza sadece bir yankı biçiminde akseder gibi görünen geçmişin soğuk dehlizine çağırmaya yetecek kadar kudret verilmiş bir söz, bir hışırtı veya zonklamadır. Gariptir ki, bu kayıp gidişin karşı kutbunun –bir kelimenin bizi odamızda unutulmuş bir manşon kadar afallatmasının yarattığı şokun- peşine düşülmemiştir henüz. Nasıl bu manşondan, odada yabancı bir kadının bulunmuş olduğunu çıkarıyorsak, öyle sesler veya susuşlar vardır ki, bizi o görünmez yabancıya, ilkinin yanımızda unuttuğu geleceğe götürür. – Beş yaşındaydım belki. Bir akşam –yatağa girmiştim bile- babam belirdi. Herhalde sadece, bana iyi geceler demek için. Yarı yarıya iradesi dışında oldu sanırım, bana bir kuzeninin ölümünden bahsetti. Kuzen beni hiç ilgilendirmeyen, yaşlıca bir adamdı. Ama babam haberi bana bütün ayrıntılarıyla veriyordu. Benim sorum üzerine, kalp sektesinin nasıl bir şey olduğunu anlattı, uzun uzadıya. Anlatılandan pek bir şey kapmış değildim. Ama o akşamki haliyle odamı ve yatağımı yazmışım aklıma, tıpkı insanın, günün birinde uğrayıp, unuttuğu bir şeyi almak zorunda kalacağını sezinlediği bir yeri aklına yazması gibi. Bunun ne olduğunu yıllar sonra öğrendim. O odada babam benden haberin bir parçasını gizlemişti. Kuzeninin frengiden öldüğünü.
Bin dokuz yüzlerin başında Berlin’de çocukluk – Walter Benjamin – YKY