Mustafa Öztürk'ün "Kur'an sıfırdan bir fıkıh kurmadı." başlıklı söyleşisi
Mustafa Öztürk
Kur'an sıfırdan bir fıkıh kurmadı. O günlerde zaten uygulanan bir maruf dizisi var, hayat bunun içinde akıp gidiyor; fakat bir zulüm, adaletsizlik, kul hakkına tecavüz -ve daha çok da kadına- olunca Kur'an "bir dakika dur!" diyor.
Dikkat edin, kadın-erkek ilişkilerine dair ayetlerde hep o tarihlerde var olan soruna parmak basılır, kadının canı yandığında Kur'an'ın "dur" dediğine tanık olursunuz. Yani "boşanma şöyle olacak, evlilik böyle olacak" diye sıfırdan hüküm koymaz.
Zaten o toplum örf, adet bilmiyor değildi, ağaç kovuğundan çıkmadılar. Geçmişten beri var olan kurallar işliyordu, fakat ortaya bir zulüm/haksızlık çıktığında "dur" diyordu. Kur'an "velime olacak, düğün yemeği şöyle olacak, nikahın şartı böyle olacak" demedi. Bunlar zaten geçmişten beri toplumsal düzeni sağlamak için uygulanan maruftu, dine dair değildi.
Kur'an'da "maruf" birçok yerde geçer (mesela süt annenin ücreti için marufu örnek gösterir) ama hiçbir yerinde "maruf"un ne olduğu yazmaz. Çünkü o günün marufu o toplum tarafından gayet iyi biliniyordu, onların maşeri vicdanında meşru kabul edilen ölçüttü. Kur'an kapris yapıp hukuku sil baştan değiştirmedi, sadece zulme neden olan noktalarda "dur" dedi.