İdlib'de askeri ve siyasi gerilim artarken, yaşanan gelişmeler bölgenin yeni bir çatışma dönemine gireceğini gösteriyor.
İdlib'e yönelik 2019 yılının sonlarında başlayan Rusya ve İran destekli rejim saldırısı sonucunda, muhaliflerin kontrolündeki bölgeler önemli ölçüde azalmıştı. Bir sivil katliamı politikası izleyen Rusya ve İran destekli milis güçler büyük ölçüde ilerleyerek İdlib kent merkezine yaklaşmış, Türkiye ve Rusya'nın da karşılıklı taraflarda olmak üzere doğrudan dahil olduğu şiddetli çatışmalar İdlib genelinde tansiyonu yükseltmişti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rus mevkidaşı Vladimir Putin, İdlib'de 2019 yılı sonunda başlayan çatışmaları sona erdirmek için, 5 Mart’ta Rusya’nın başkenti Moskova’da düzenlenen zirvede, İdlib’de gerginliğin düşürülmesi hedefiyle ateşkesin uygulanması, ortak devriyelerin yapılması ve müşterek koordinasyon merkezinin kurulması yönünde kararlar almıştı.
Bölgede Türkiye ve Rusya arasında ortak devriyeler devam ederken, Rusya ve İran destekli rejim güçleri bölgeye yığınak yapmaya ve saldırı hazırlıklarına devam ediyor.
"Rejim İdlib'in büyük kısmını ele geçirebilir"
Bölge kaynakları, rejimin İdlib cephesine büyük sevkiyat yaptığını ve saldırıya hazırlandığını aktarırken, İdlib genelinde gergin bir bekleyiş hakim.
Rusya destekli rejim güçlerinin İdlib'e, bölgenin güney kesiminde yer alan Cebel Zaviye ekseni üzerinden saldırıya başlayabileceği ifade ediliyor. Türkiye ile Rusya'nın Mart ayından bu yana ortak devriyeler gerçekleştirdiği M4 Otoyolu güneyinin rejim tarafından tamamen ele geçirilebileceği, bu durumun muhaliflere ağır bir darbe vurabileceği belirtiliyor.
Suriye'de uzun süredir faaliyet gösteren ve bölgedeki en önde gelen gazetecilerden olan Bilal Abdulkerim geçtiğimiz gün İdlib'de son duruma dair yaptığı açıklamada, rejimin İdlib'e saldırıya hazırlandığını ve bu saldırıyla beraber, İdlib'in üçte birini teşkil eden oldukça geniş bir bölgenin rejim tarafından ele geçirilebileceğini kaydetti.
Haziran ayı başında rejim İdlib çevresine yığınaklarını artırmış, buna karşılık olarak muhalif gruplar da bölgeye sevkiyat gerçekleştirerek cephe hatlarını takviye etmişti.
HTŞ ve diğer muhalif güçler arasında tırmanan gerilim
Öte yandan İdlib genelinde Suriyeli muhalif güçler arasında da gerilim yaşanıyor.
Özellikle son dönemde, Suriye'nin kuzeyinde faaliyet gösteren en kapsamlı muhalif grup olarak tanınan ve İdlib bölgesinde kontrolü elinde bulunduran Tahrir el Şam Heyeti'nin (HTŞ) gerçekleştirdiği gözaltılar ve bölgede kurulan yeni operasyon odası sebebiyle gerginlik artış gösterdi.
HTŞ'den ayrılan önemli liderlerin "Fesbutu" (Ve sebat edin) adlı operasyon odasına katılması, bunun ardından HTŞ'nin gerçekleştirdiği gözaltılar ve gruptan ayrılmanın yasaklanması gerginliği çatışmaya yol açacak biçimde artırdı.
Dün akşam saatlerinde Hurras ed Din'in başını çektiği "Fesbutu" operasyon odasının İdlib batısında kontrol noktaları kurduğu, bunun ardından HTŞ ile grup arasında çatışmaların yaşandığı rapor edildi. Muhalifler, bölgede çatışmaların artmasından endişe ediyor.
Muhalifler arası gerilimin arttığı ve rejim güçlerinin saldırısının beklendiği bölgede son durum şu şekilde:
(Yüksek çözünürlük için haritaya tıklayın.)