Akan suyun gücünden faydalanan hidrolik kaynaklı enerji tesisleri; temiz ve yenilenebilir enerji sağlar, suyu kontrol edip düzenleyerek sel ve taşkınların önüne geçer. Baraj ve HES Projeleri bir enerji yatırımı olmanın yanında, kültürel ve sosyal gelişimi sağlayacak yapısal bir dönüşüm projeleri olarak da görülmelidir. Projelerin yapıldığı bölgeler sosyo-ekonomik açıdan gelişmeye başlamış olup baraj ve sulamalara ek olarak altyapı, endüstri ve turizm gibi diğer sektörlere yapılan yatırımları da kapsayan dünyanın sayılı entegre projelerinden biridir. Sulama imkanları ile tarım, enerji ile de sanayi de yapılan üretim arttırılmıştır.
İnşaat çalışmalarının yanında Çevre, Yeniden Yerleşim ve Kültürel Miras konularında pek çok proje de hayata geçirilmiştir. HES ve barajlar “Enerjide Kendine Yeten Türkiye” yolunda büyük önem taşımaktadır. Üretilen enerji, ülkemiz enerji sistemine verilecek, vatandaşlarımızın tamamı bu projelerden faydalanacaktır. Yapılan çalışmalar ile bölge ıslahları da sağlanmaktadır. Proje çalışmalarında iş imkânı sağlanacaktır. Planlanan Projelerin tamamlanması halinde, bölgede yaşanan işsizlik probleminin çözümüne, bölgelerarası farklılıkların giderilmesine ve köyden kente göçün azalmasına katkı sağlayacaktır.
Silvan Barajı ve HES
Silvan barajından alınacak su, kanal ve depolama tesislerinin tamamlanmasıyla yaklaşık 2,4 Milyon dekar alan sulanacaktır. Böylece, tarımsal üretimin yelpazesi genişleyecek, kuru tarımdan sulu tarıma geçilecektir. Projenin tamamlanmasıyla ekonomimize yıllık 1,9 Milyar TL katkı ve yaklaşık 305 bin kişiye istihdam sağlanacaktır. Silvan Barajı ve HES, Diyarbakır İli Silvan İlçesinin 18 km kuzeyinde Kulp ve Göderni (Taşköprü) Çaylarının birleşim noktasının yaklaşık 900 metre mansabında yer almaktadır. Silvan Barajı’nın tamamlanması başta Diyarbakır olmak üzere bölgede yaşayan vatandaşlarımızın gelirine ciddi katkı sağlayacaktır. Su gittiği her yerde adeta zincirleme bir reaksiyona sebep olarak hem sektörel hem de sektörler arası hareketliliği tetiklemektedir. Proje kapsamında yer alan Silvan Barajı ve ara depolamaları ile sulama tesislerinin tamamen bitirilip hayata geçirilmesi ile yaklaşık 305 bin kişiye iş imkânı sağlanacaktır. Projenin tamamlanması halinde, bölgede yaşanan işsizlik probleminin çözümüne, bölgelerarası farklılıkların giderilmesine ve köyden kente göçün azalmasına katkı sağlayacaktır.
Ilısu Prof. Dr. Veysel Eroğlu Barajı ve HES
Ilısu Barajı ve HES, üreteceği yıllık 4 Milyar 120 Milyon kilovatsaat yeşil enerji ile daha temiz ve yaşanabilir bir geleceğe katkı sağlayacaktır. Bunun yanı sıra Ilısu Barajı’nda regüle edilen ve daha sonra inşa edilecek Cizre Barajı’na bırakılan sularla Nusaybin, Cizre, İdil, Silopi Ovalarında modern teknikler ile sulama yapılması mümkün olacaktır. 2008 yılında Ilısu Projesi’nin yapımıyla sınırlı olmak üzere Mardin’de 16. Bölge Müdürlüğü teşkilatlandırılmıştır. Böylelikle inşaat çalışmaları yerinden takip edilebilmiş ve kritik kararlar süratle alınarak çalışmalar kesintiye uğramadan devam etmiştir. Ilısu Prof. Dr. Veysel Eroğlu Barajı ve HES; Mardin ve Şırnak il sınırları arasında, Dargeçit ilçesinin 15 km doğusunda, Dicle Nehri üzerinde yer almaktadır. Bu tesiste üretilecek yıllık 4 Milyar 120 Milyon kilovatsaat hidroelektrik enerji, Ülkemiz enerji sistemine verilecek, vatandaşlarımızın tamamı bu projeden faydalanacaktır. Ayrıca yeniden yerleşim çalışmalarıyla yüksek standartlarda konutlar ve yaşam alanları inşa edilerek baraj gölünden etkilenen vatandaşların hizmetine sunulmuştur. Çarpık kentleşmenin hâkim olduğu eski yerleşim yerlerinin yerine, modern altyapıya sahip ve birçok yönüyle örnek teşkil edecek yeni yerleşim yerleri kurulmuştur. DSİ Genel Müdürlüğünün teşkilatlandığı 1954 yılından bu yana Dicle Nehri sularından yararlanmak adına çalışmalar yapılmış, “Ilısu Barajı” ismi ise ilk olarak 1980 yılında gündeme gelmiştir. Ilısu Barajı ve HES Projesi Kesin Proje Raporu Temmuz 1982 yılında hazırlanmıştır. Ülkemizin 70 yıllık hayali olan Ilısu Barajı’nın temeli 2006 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından atılmış ve bu dev projede inşaat çalışmaları başlamıştır. Ilısu Barajı’nda 19.07.2019 tarihinde su tutulmaya başlanmıştır. 23 Nisan 2020’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin kuruluşunun 100. yıldönümü ve 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nda ise Ilısu Barajı ve HES’in 6 türbininden birincisinin devreye alınmasına yönelik testlerin en önemli kilometre taşı olarak, ilk döndürme (first run) işlemi gerçekleştirilmiştir. 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramında ise Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın video konferans yolu ile teşrif ettiği merasim ile ilk ünite devreye alınarak elektrik enerjisi üretimine başlanmıştır. Başta Diyarbakır, Batman, Mardin, Siirt ve Şırnak illeri olmak üzere ülkemizin kalkınmasına katkı sağlayacak olan bu dev tesiste 4 milyar 120 milyon kilovatsaat temiz enerji üretilecektir. Ilısu Barajı ve HES Projesi; bir enerji yatırımı olmanın yanında, kültürel ve sosyal gelişimi sağlayacak yapısal bir dönüşüm projesi olarak da görülmelidir. İnşaat çalışmalarının yanında Çevre, Yeniden Yerleşim ve Kültürel Miras konularında pek çok proje de hayata geçirilmiştir. Barajın inşası konusunda en çok istismar edilen Hasankeyf başta olmak üzere tüm tarihî ve kültürel varlıklar özenle korunmuş, gelecek nesillere aktarılmıştır. Özellikle Hasankeyf İlçesinde bulunan tarihi eserler, Bilim Komisyonu ve Kültür Varlıkları Koruma Kurulu onayıyla başarıyla taşınmış, koruma altına alınmış ve yeni yerlerine sağlamlaştırılarak yerleştirilmiştir.