Chu Fei hayatta her şeyi doğru yaptığını düşündü.
30 yaşında Pekin’de yaşadı ve dünyanın en büyük teknoloji firmalarından birinde çalıştı. Çin’in en iyi okulu olan Pekin Üniversitesi’ne gitmiş ve Stanford’da yüksek lisans derecesi almıştı. Çok çalışmak, bir ev satın almak ve yerleşmek için herkesle aynı baskıyı hissetti.
Ama geçen sene içgüdüsel olarak gelen çaba birden bire anlamını yitirdi. 12 saatlik iş günleri ve uzun işe gidip gelmeler, ardından kabus gibi pandemik kilitlenmeler yüzünden bitkin düşmüştü. Hiçbiri, ekonomi kötüleştikçe vaadi azalan mali getiriye değecek gibi görünmüyordu.
“Bu sadece planım artık işe yaramayacakmış gibi hissettim” dedi.
Evde mahsur kalan, bitkin düşen ve şirketindeki işten çıkarmaların büyüyen mırıltılarıyla Chu, iş odaklı hayatından pek hoşlanmadığını fark etmeye başladı. Böylece farklı bir hayal kurmaya başladı. Ekim ayında işini bıraktı, mal varlığının çoğunu sattı ve Pekin’den 800 mil uzakta bir taşra köyüne taşındı.
Geleneksel beklentilere (bir kariyer inşa et, evlen, bir ev satın al, çocuk sahibi ol) artan isteksizlik, toplumsal istikrara değer veren iktidardaki Komünist Parti tarafından caydırılıyor.
Ancak Çin’in yıllarca süren aşırı büyümenin ardından sarsan ve sert COVID kısıtlamalarıyla şiddetlenen ekonomik yavaşlaması, birçok kişiyi hayatını askıya almaya zorladı. Bir zamanlar en güvenilir ve gıpta ile bakılan işverenler arasında yer alan teknoloji şirketleri, kesik işler. Milyonlarca üniversite mezunu, on yılların en zorlu işgücü piyasasında iş bulmak için mücadele ediyor.
Gözlemciler, aşırı rekabetçi bir ortamda çok fazla maddi kazanç vaat etmeden çalışmaktan bıkmış orta sınıf arasında artan bir rahatsızlık fark ettiler.
Hong Kong Politeknik Üniversitesi’nde kültürel antropoloji profesörü olan Zhan Yang, “Genç nesil, içinde bulundukları tehlikeli durumun daha fazla farkına vardı” dedi. “Sonsuza kadar tek bir işte sıkışıp kalmak istemiyorlar, bu yüzden farklı yaşam biçimlerini deniyorlar. Çin’de küçük bir sosyal deney yapılıyor gibi.”
Kaç kişinin bu tür yaşam tarzlarını yaşadığına dair kesin rakamlar zor. Ancak anketler, farklı programlara ve konumlara daha uygun işlere artan bir ilgi olduğunu gösteriyor.
Ulusal İstatistik Bürosu’na göre, Çin’de yarı zamanlı çalışanlar veya serbest çalışanlar gibi esnek çalışanların sayısı 2021 boyunca neredeyse üç katına çıkarak 200 milyona ulaştı. Pekin Üniversitesi ve Çin işe alım platformu Zhaopin tarafından hazırlanan 2022 raporunda, ankete katılanların yaklaşık %73’ü dijital göçebe olmak istiyordu.
Pandemiden önce bile, Çin’in yüksek güçlü endüstrilerinde, haftanın altı günü sabah 9’dan akşam 9’a kadar 996 olarak bilinen zorlu saatlere yönelik tepkiler artıyordu. Çalışanlar, yeterince hırs ve cesaretle herkesin servet kazanabileceğine inandıkları için katlandılar. Ancak sosyal hareketlilik son yıllarda durdu ve bu önermeyi baltaladı.
Chu, “Bu bir tür adrenalin patlaması gibi, insanları 996 çalışmaya iten bir artış. Ama artık destek gitti,” dedi Chu. “İnsanlar diyor ki, ne yaparsan yap zengin olmayacaksın, çok para kazanamayacaksın, başarılı olmayacaksın. Öyleyse neden sevdiğin bir şeyi yapmıyorsun?”
Chu için bu, sabahları ve öğleden sonraları yazmaya, videolar çekmeye ve çevrimiçi mal satmaya harcanan boş zaman anlamına geliyor. Bu yeni çabalardan elde ettiği gelirle, daha küçük, daha ucuz şehirlerde birkaç yıl daha uzun vadeli planını detaylandırırken kendini geçindirmek için yeterli birikime sahip olduğunu hesaplıyor.
Şimdilik, Hangzhou şehrine 40 dakikalık sürüş mesafesinde, dağlar ve West Lake kıyısı arasında yer alan, bir zamanlar hareketli olan bir turizm kasabasına yerleşti.
O bir yer kiralar Pandemiden önce otel olarak kullanılan villa, sahibi ve turizm kuruduktan sonra taşınan ailesi arasında yaşıyor ve genellikle ev yemekleri için onlara katılıyor. Köyün çevresinde, komşular sebze tarlaları ve çay tarlalarıyla ilgilenirler.
Sık sık iş mesajları ve talepleriyle boğulduğu Pekin’deki hayatından çok uzak. Karantina sırasında COVID testleri veya teslimatların güvence altına alınmasıyla ilgili endişeler bu yorgunluğu daha da artırdı ve günler birlikte bulanıklaşmaya başladı.
“Bunca yıldır ne yaptım gibi bir his var? Çok zaman harcadım, dedi. “Birkaç iyi üniversiteye gittim ve büyük şirketlerde çalıştım diyebilirim ama bu mezar taşına yazmak isteyeceğiniz bir şey değil, anlıyor musunuz?”
Yine de Chu, şu trendi tamamen benimsemek istemiyor: tınlamaya da düz uzanmak, ülkenin birkaç yıl önce popülerlik kazanan fare yarışının reddi. Toplumsal beklentileri karşılamaya çalışmaktan bıkan hayal kırıklığına uğramış gençlik, pes etme ve sadece uzanma fikrinden zevk aldı. Diğerleri yeni varyasyonlar icat etti, örneğin yangwoqizuoveya mücadele ile teslim olma arasındaki bir döngüyü tanımlayan “mekik”. Chu, bunun onun şu anki tutumuna da pek uymadığını söyledi.
“Kendimden vazgeçip hiçbir şey yapmıyorum ama ayağa kalkmıyorum ya da koşmuyorum. Burada oturmuş bir şeyler yapıyorum ama bence gerçek hayat böyle olmalı.”
Ailesine işinden ayrıldığını söylemeyi erteledi çünkü onların endişelenmesini istemiyor. Ama anlayabileceklerini düşünüyor. Wuhan’da yaşıyorlar ve salgının yol açtığı yıkıma ilk tanık olanlar arasında yer aldılar; Chu, yaşam kalitesine geleneksel başarıdan daha fazla öncelik vermeye başladıklarına inanıyor.
Çin’deki bazıları için bu, zorlu işleri bırakmak, hobilerden para kazanmaya çalışmak veya şehirden şehre atlamak anlamına geliyor. Ülke çapında uzaktan çalışma merkezleri ortaya çıktı; Çin’in Instagram benzeri platformu Xiaohongshu, dijital göçebe aramalarının Ocak’tan Ağustos 2022’ye kadar %650 arttığını söyledi. Sosyal medya kullanıcıları, aşırı indirimli otel odalarında veya turizm merkezleri Pandemi sırasında ıssız kaldı.
Geçen yılın başlarında bir e-ticaret girişimindeki işinden ayrılan Summer Li, bu tür gönderilerin çoğalmasını kendi seyahatlerini planlamak için kullandı. Mayıs ayında, Pekin’e dönmeden önce bir aylığına güney teknoloji merkezi Shenzhen’e taşındı. Ağustos ayında, dağlık Yunnan eyaletinin başkenti Kunming’de bir ay daha geçirdi ve ardından Çin’in “Porselen Başkenti” Jingdezhen’de seramik eğitimi aldığı kısa bir süre kaldı.
Yoldayken çevrimiçi bir mücevher işi yürüten Li, “Bu bilgiyi COVID sırasında birçok insan aynı şeyi yaptığı için aldım” dedi. “Şimdi fark ettim, işe gitmenin bana göre olmadığını düşünüyorum.”
Chu, arkadaşlarının işten ayrılıp seyahat etmesini izlerken bile zor kazanılmış iş güvencesinden vazgeçmek konusunda tereddüt etmişti. Ve arkadaşlarına Çin’de dolaşma planlarını ilk söylediğinde, birçok kişinin endişelerini dile getirdiğini söyledi. Geçen ay yeni hayatıyla ilgili bir video blogu başlattıktan sonra, arkadaşları ve yabancılar, benzer yolculuklara nasıl çıkılacağı konusunda ipuçları istemek için onlara ulaştı.
“Geleneksel Çin toplumunda birçok kişi şöyle düşünür: Senin gibi insanlar pek iyi değil. Senin toplumun istikrarsız unsuru olduğunu söylerler,” dedi Chu. Ancak son zamanlarda, yerleşmek için daha az baskı hissetti. “İyi olan şey, birçok insanın aynı şekilde hissetmesi, başkalarının yapmanızı istediği şeyleri yapmanıza gerek kalmaması.”
Geçen yıl, Çin’in nüfusu altmış yılda ilk kez küçüldü ve çalışmak ve yaşlıları desteklemek için yetersiz genç nüfusla bir demografik kriz tehdidi yarattı. Doğum oranlarını artırmak için yerel yönetimler daha fazlasını sunmaya başladı destekleyici politikalar küçük çocuk yetiştiren aileler için ve konut krizi sırasında gayrimenkul satın almaya yönelik teşvikleri teşvik ettiler.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, istihdam beklentileri kararmış olsa bile ülke gençlerini “düz yatmamaları” konusunda uyardı. “Çalışmak en görkemlisidir, mutlu hayatlarımız çalışmakla yaratılır. Devlet medyasına göre Xi, Haziran ayında Sichuan eyaletindeki bir üniversite ziyareti sırasında bir gecede zengin veya ünlü olmak gerçekçi değil” dedi.
Ancak ne teşvikler ne de uyarılar, yayılan kararsızlığı hafifletmedi. Geçen yıl bazı Çinliler o kadar umutsuzluğa kapıldı ki birçoğu araştırmaya başladı nasıl göç edilirolarak bilinen yeni bir hareket doğurdu. koşmakveya “felsefe yürüt”.
Japonya ve Güney Kore de dahil olmak üzere diğer ülkeler, kederli genç bir nesille benzer mücadeleler yaşıyor, bu da düşük evlilik ve doğum oranlarına yol açıyor ve vatandaşlarının mali stresini hafifletmek için hükümetler üzerinde baskı oluşturuyor.
Hong Kong Çin Üniversitesi’nde yardımcı ekonomi profesörü olan Terence Chong, “Temel olarak ekonomik bir sorun” dedi. “Gençler, umutlarının olmadığını düşünüyorlar, konut fiyatları çok pahalı, bu yüzden ne kadar sıkı çalıştıklarını sınırlıyorlar.”
Çinli yetkililer, ekonomiyi canlandırma çabasıyla sert politikalardan geri adım atmaya başladı.
Geçen ay Çin, katı sıfır COVID politikasını aniden gevşetti. O zamandan beri, virüs ülke çapında yaygınlaştı, hastaneleri ezdi ve tıbbi malzemeleri zorladı. Bununla birlikte, ekonomik iyileşme umutlarını canlandırarak, normal yaşam ve çalışmanın bir şekilde yeniden başlamasına izin verdi.
Yetkililer ayrıca etkili bir şekilde bir son ilan etti teknoloji şirketlerini ve kar amacı güden eğitim endüstrisini hırpalayan özel teşebbüse yönelik yıllarca süren baskıya.
Ekonomi düzelse bile Chu, Pekin’e veya eski hayatına geri dönmeyi hayal edemez.
“Sanırım COVID bana kendimi gerçekten yansıtma şansı verdi” dedi. “Bir gecede çok para kazanmak ve zengin olmak için bu fırsat olsaydı, şu anda yaşadığım yaşam tarzını hâlâ yaşıyor olur muydum? Bilmiyorum, muhtemelen hayır.”
Chu bugünlerde dünyanın geri kalanından o kadar uzak hissediyor ki, yerel köylüler hastalanmaya başlayana kadar Çin’in tüm COVID kısıtlamalarını kaldırdığını zar zor fark etti. O zaman bile salgın, Pekin hakkında duyduklarından ve okuduklarından daha hafif hissettiriyordu.
“Telefonumu kapatırsam burası cennet gibi olur” dedi. “Umarım bu hayat daha uzun sürer.”
Geceleri, sakin köyde sık sık uzun yürüyüşler yapar. Havanın hiç bu kadar tatlı koktuğunu hatırlamıyor.
The Times’ın Taipei bürosundan David Shen bu rapora katkıda bulundu.
Kaynak : https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-01-30/china-economic-slowdown-population-decline-burned-out-covid-young-nomads