Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı öğrencisi Muhammet Caner Kaya 2016 yılında İşletme Bilimi Dergisinde yayınlanan makalesinde, Sakarya’nın Kongre Turizmi Pazarı Arz Analizi’ni yapmış. Paydaşların görüşleri doğrultusunda yaptığı araştırma ile Sakarya’da kongre turizmi açısından mevcut kapasitenin yetersiz olduğunu saptamış.
Sakarya İlinin Kongre Turizmi Açısından Avantajları ile ilgili katılımcılardan 6’sı avantaj Sakarya’nın Büyükşehirlere yakınlığı ve Sakarya’nın doğası, 5’i, Sakarya’nın ulaşımının da büyük bir avantaj olduğunu belirtmiş. 2 katılımcı da Sakarya’nın kültürü ve tarihinin avantaj olduğunu ifade etmiş.
Sakarya İlinin Kongre Turizmi Açısından Dezavantajları ile ilgili katılımcıların büyük çoğunluğu (9 kişi) dezavantaj olarak altyapı ve üstyapının yetersizliğini göstermiş. 2 katılımcı Sakarya’nın büyükşehirlere yakınlığının dezavantaj olduğunu ifade etmiş, 1 katılımcı ise Sakarya halkının muhafazakâr olmasının turizmin gelişimi açısından engel olduğunu düşündüğünü ifade etmiş.
Sakarya’nın Kongre Turizmi Pazarı Arz Analizi makalesinin Tartışma ve Sonuç bölümünde; ‘Paydaşların görüşleri doğrultusunda yapılan araştırma ile Sakarya’da kongre turizmi açısından mevcut kapasitenin yetersiz olduğu saptanmıştır. Uluslararası kongrelere ev sahipliği yapmanın Sakarya için çok önemli olduğu belirtilmiş, gerek kongre merkezleri gerekse konaklama, yiyecek içecek işletmeleri gibi tesislerin yetersizliği şehirde büyük katılımlı uluslararası kongrelerin yapılmasının önünde engel olduğu görülmüştür. Sakarya’nın mevcut durumunun büyük katılımlı uluslararası kongrelere ev sahipliği yapabilmesinin önündeki engelleri ve yeterli görülen durumları aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür:
Sakarya’nın büyük çaplı kongreler ve özellikle uluslararası kongreler için yeterli kapasiteye sahip olmadığı görülmektedir. Kongre merkezlerinin yetersizliği ve mevcut kongre merkezlerinin kapasitelerinin düşük olması bu bakımdan bir engel olarak görülebilir. Sakarya’da kapasitesi yüksek ve içerisinde toplantı salonları da bulunan konaklama işletmelerinin artırılması önerilmektedir.
Sakarya’nın kongre otelleri açısından da yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Yatırımcılara mevcut potansiyelin gösterilmesi ve yatırımcıların kongre turizmi odaklı yatırımlar yapmalarının teşvik edilmesi ile bu eksikliğin giderileceği düşünülmektedir.
Katılımcıların çoğunluğu Sakarya’da bir kongre ve ziyaretçi bürosu kurulması gerektiğini belirtmişlerdir. Kurulacak bir Kongre ve Ziyaretçi Bürosu’nun Sakarya’ya çok büyük faydalar sağlayacağı düşünülmektedir. Sakarya’nın kongre pazarından pay alma isteğini ciddi bir şekilde düşündüğünü göstermek açısından da önemi büyüktür. Kurulacak büro ile şehrin yerel paydaşlarını birleştirici, birlikte hareket etmeye teşvik edici sonuçları olacağı düşünülmektedir. Ayrıca, kurulacak büronun diğer bürolarla (özellikle İstanbul Kongre ve Ziyaretçi Bürosu ile) sürekli iletişim içinde olması ve uluslararası kongre birliklerine üye olması önerilmektedir. Türkiye’deki diğer kongre ve ziyaretçi büroları ile sürekli iletişimde bulunarak ortak hareket edebilme olanağına sahip olabilecek ve Sakarya’dan önce kurulmuş büroların bilgi ve tecrübelerinden istifade etme olanağı olacaktır. Kongrelerin yoğunlaştığı dönemlerde, bazı kongre organizasyonu istekleri geri çevrilebilmektedir. Bu durumlarda, iletişim içerisinde olan bürolar, kendi yoğunluğunu hafifletmek maksadı ile bu istekleri diğer bürolara yönlendirebilmektedir. Özellikle İstanbul’un, Türkiye’nin en fazla kongreye ev sahipliği yapan şehri olduğunu ve Sakarya’nın da İstanbul’a olan yakınlığı göz önüne alındığında bu tür yoğunluklarda, bazı kongrelerin Sakarya’ya yönlendirilmesi de şehrin alternatif kongre turizmi destinasyonu olarak da ön plana çıkması sağlanmış olabilir. Kurulacak bir Sakarya Kongre ve Ziyaretçi Bürosu’nun uluslararası kongre birliklerine üye olması (ICCA gibi) uluslararası kongrelere ev sahipliği yapabilmesi açısından önerilmektedir.
Elde edilen sonuçlar ışığında kongre turizminin Sakarya destinasyonunda gelişimi ve uluslararası pazarda bilinirliliğinin sağlanması için yapılan öneriler aşağıdaki şekilde sıralanmıştır.
• Yatırımcıları bölgeye çekmek için Sakarya’nın bir kongre destinasyonu olabileceğini gösterebilecek tanıtımların yapılması, tanıtımlarda mevcut potansiyelin gösterilmesi ve vurgulanması,
• Sakarya ilinde kapasitesi uluslararası kongrelere ev sahipliği yapabilecek büyüklükte en az bir kongre merkezi inşa edilmesi,
• Sivil Toplum Kuruluşları ile koordineli bir çalışma ile Sakarya’da bir kongre ve ziyaretçi bürosunun kurulması, kurulacak kongre ve ziyaretçi bürosunun diğer kongre ve ziyaretçi büroları ile koordineli çalışması ve onların bilgi ve deneyimlerinden faydalanarak yükselmesi, kurulacak büronun uluslararası arenada tanınır olabilmesi için uluslararası kongre organizatörleri birliklerine üye olması,
• Ulusal ve uluslararası fuarlara özel sektör ile koordineli olarak katılınması,
• Kongre katılımcılarının kongre haricinde ilgi gösterdikleri, tarihi, kültürel ve rekreaktif aktivitelerin iyi saptanarak gerekli düzenlemelerin yapılması,
• Kongre turizmine katılanların maddi durumları ve harcama miktarlarının yüksek olduğu bilinmektedir. Katılımcıların tatmin olacakları düzeyde yiyecek-içecek işletme yatırımlarının yapılması
• Uluslararası katılımlı ve katılım sayısının yüksek olduğu kongrelerin küçük ölçekli kongrelere oranla daha fazla getirisinin olduğu bilincinden hareketle, uluslararası katılımlı kongrelere ev sahipliği yapabilecek kapasitede kongre otellerinin kurulması,
Yapılacak yeni araştırmalarda Kongre turizminin eğitim boyutuna girilmesi önerilmektedir. Ayrıca diğer rakip illerin Sakarya destinasyonu kongre turizmi potansiyelini nasıl gördüklerinin irdelenmesi, Sakarya ilinde yapılan kongrelere katılanların beklentilerinin ve sunulan hizmetler hakkındaki görüşlerinin de araştırılması araştırmacılara önerilmektedir’ ifadelerine yer verilmiş.