Diyot, bir yönde akım ileten ve akımın diğer yönde akmasını engelleyen elektronik bir devre elemanıdır.
Diyot sembolu.
Diyot devreye nasıl bağlanır?
Bir örnek ile inceleyelim.
Aşağıdaki şekilde diyot sembolunun üçgen bitim noktası akımın geçiş yönünü ifade eder. Önündeki çizgi ise eksi yada ters yönden gelen bir akıma set olarak düşünebilirsiniz. Devrede + voltaj diyot üzerinden geçer ve led lambanın yanmasını sağlar. Bu doğru bir bağlantıdır.
Eğer tam tersi bir bağlantı yaparsak, diyot üzerinden akım geçmeyecektir ve led yanmayacaktır.
Gerilim Dönüşümü
Diyotlar bir çok alanda kullanılır. Hemen hemen tüm elektronik devrelerde mevcuttur. Bunun yası sıra doğrultma amacı ile de kullanılır. Örneğin 25-35 Amperlik bir köprü diyot ile Alternatif akımı doğru akıma çevirebiliriz.
Nasıl Çalışır
Negatif katkılı ve pozitif katkılı iki yarı iletken malzeme bir araya getirilerek bir PN bağlantısı elde ederiz.
Bu iki maddenin kesiştiği yerde “tükenme bölgesi” belirir. Bu tükenme bölgesi bir izolatör görevi görür ve herhangi bir akımın geçmesine izin vermez.
Pozitif voltajı pozitif taraftan negatif tarafa uyguladığınızda, iki malzeme arasındaki “tükenme tabakası” kaybolur ve akım pozitiften negatif tarafa akabilir.
Diğer yönde, negatiften pozitif tarafa voltaj uyguladığınızda, tükenme bölgesi genişler ve herhangi bir akıma izin vermez.
Diyotlar Hakkında Dikkat Edilecekler
- Diyotun iletime başlaması için doğru yönde yeterli voltaj uygulamanız gerekir. Genellikle bu voltaj 0.7V civarındadır.
- Her diyot üzerinden yüksek akım geçiremez. Sınırları vardır. Amaca uygun akımlı diyot seçilmelidir.
- Diyotlar da bağlantı hatalarından dolayı bir miktar akım iletir. Bu akıma “kaçak akım” denir.
- Yanlış yönde yüksek bir voltaj uygularsanız, diyot kırılır ve akımın bu yönde de geçişine izin verir.
Diyot Çeşitleri
Zener: Voltaj Doğrultan Diyot.
LED: Işık Yayan Diyot.
Varikap-Varaktör: Değişken Sığalı Diyot .
Tünel Diyot: GHz’ler seviyesindeki yüksek frekanslarda
Foto Diyot: Işık şiddetine göre çalışır.
Şotki Diyot: Çok hızlı anahtarlama yapar. Bu yüzden bir çok elektronik cihazın pil kısımlarda kullanılarak pilin erken bitmesini engeller.