Dünya Sağlık Örgütü’nün yaptığı araştırmalarda, sigara içenlerin % 70-80’inin sigarayı bırakmak istediği belirlenmiştir. Sigarayı bırakmak isteyenlerin % 20-30’unun ise her yıl sigarayı bırakmayı denediği, bunlardan % 3-5’nin ise sigarayı yardımsız bırakabildiği belirlenmiştir. Sigara aslında bir alışkanlık ya da tiryakilik değil madde bağımlılığıdır. Sigarayı yardım almadan bırakmaya çalışanlar bağımlılığın; psikolojik, davranışsal ve fiziksel etkileri ile başa çıkmak zorunda kalmaktadır.
Psikolojik açıdan sigara içenlerin büyük bir bölümü, duygudurum düzenleyicisi olarak nikotin bağımlısıdır. Konu davranışsal açıdan değerlendirildiğinde ise başkalarını sigara içerken görme, çay-kahve veya alkol içme, araba sürme veya mola verme gibi çok güçlü tetikleyiciler sigara içme eyleminde etkilidir. Sigaranın fiziksel etkisi de nikotin bağımlığıyla doğrudan alakalıdır. Sigara dumanının ağız yoluyla hızlı bir şekilde akciğerlerden kan dolaşımına geçtiği ve 8 saniye gibi kısa bir sürede beyne ulaştığı tespit edilmiştir. Nikotin, beyinde ve sinir sisteminde nikotin reseptörlerine bağlanarak çeşitli maddelerin salınmasına yol açar. Bunların arasında bulunan dopamin gibi kısa süreli mutluluk veren maddeler nedeniyle sigarayı bırakmak daha da zorlaşmaktadır.
Nikotin bağımlılığıyla mücadele eden insanların fiziksel açıdan tedavisinde alabildikleri çeşitli destekler bulunmaktadır. Nikotin bağımlıları nikotin replasmanı ile (yerine koyma) çeşitli ürünler ve tabletler sayesinde sigara bağımlılığından kurtulmaya çalışmaktadır. Nikotin replasman tedavisi (NRT) sigarayı bıraktıktan sonraki dönemde ortaya çıkan nikotin yoksunluğunun ortadan kaldırılması için önemlidir. NRT, nikotin bağımlılığı olduğu belirlenen kişilere doktor önerisi sonucunda uygulanmalıdır. Bu tedavi yöntemi, hafif derecede bağımlılığı olan kullanıcılar için kullanılmamaktadır.
Ancak sigara tiryakilerini, psikolojik bağımlılıktan kurtulmak için herhangi bir ürün ya da destekten söz etmek mümkün değildir. Özellikle psikolojik bağımlılık konusunda ortaya konacak mücadelede özgür irade önemlidir. Ramazan ayı insanların özgür iradelerinin güçlü olduğu bir dönemdir. Sigaranın psikolojik bağımlılığı ile mücadelede Ramazan ayı önemlidir. Yapılan araştırmalar sigara bağımlılarının büyük bir bölümünün Ramazan ayında bu alışkanlıktan kurtulduğunu göstermektedir. Dolayısıyla Ramazan ayı, sigarayı bırakmak için bir fırsat olarak değerlendirilmelidir. Bunun için bazı önerilere kulak verilmelidir.
YAZIYI PAYLAŞ