Google ve Facebook gibi teknoloji devleri 2030 yılına kadar karbon nötr işletmeler olma planlarını duyururken küçük şirketler de aynısını yapmaya çabalıyor. Aralarındaki tek fark, yenilikçi girişimlerin, büyük ve merkezi şirketler tarafından uygulanan yöntemlerden daha etkili olmayı amaçlayan akıllı yaklaşımlar benimsemesi oluyor.
Örneğin; bankaların, ödeme sağlayıcıların ve dijital varlık borsalarının blok zinciri kullanarak para göndermesine izin veren bir finans teknolojisi (fintech) şirketi olan Ripple, 2030 yılına kadar karbon net-sıfır olmayı taahhüt etti. Ripple, bu hedefe ulaşmak için büyük ölçüde blok zinciri teknolojisine dayanan bir dizi girişim açıkladı.
Ripple’ın sosyal etki bölümü başkanı Ken Weber; şirketin sürdürülebilir seçimler yaparak, karbon dengelemeleri satın alarak ve karbon giderme teknolojilerine yatırım yaparak karbon emisyonlarını azaltmaya odaklandığını söyledi. Ripple’ın taahhüt ettiği ilk girişimlerden birinin, düşük karbonlu elektrik sistemlerini hızlandırmak için blok zinciri kullanan ve kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Energy Web Foundation ile ortaklık olduğu açıklandı. Energy Web Foundation ve Ripple, “tokenize edilmiş” yenilenebilir enerji satın alarak herhangi bir blok zinciri ağının karbondan arındırılmasını sağlamak için tasarlanmış yeni bir açık kaynaklı araç olan “Energy Web Zero” yu yarattı.
Enerji nitelik sertifikalarının tokenize edilmesi
Weber’e göre Energy Web Zero, Ripple’ın Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Filipinler’de yenilenebilir enerji satın almasını sağlayacak ve bu da, şirketin yenilenebilir enerji tedariki için satın alma kanıtı işlevi gören tokenize edilmiş enerji nitelik sertifikaları veya EAC’ler aracılığıyla yapılacak.
Energy Web Foundation’ın baş ticari sorumlusu Jesse Morris, Energy Web Zero uygulamasının dünyanın dört bir yanındaki büyük ölçekli rüzgâr ve güneş tesisleri gibi gerçek dünya varlıkları için dijital kimlikler oluşturduğunu söyledi. Bu varlıkların bir dijital kimliğe bağlanmasının ardından bu verilerin, Energy Web Zero uygulamasına güç veren Energy Web blok zincirine bağlanacağını belirten Morris, yenilenebilir enerjiyi temsil etmek için üretilecek olan dijital enerji nitelik sertifikalarının daha sonra bu verilerden üretileceğini ifade etti.
Ripple ve bağımsız kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan XRP Ledger Foundation’ın XRP Ledger’da tüketim için ofsetlerin satın alınmasını sağlamak amacıyla Energy Web Zero kullanan ilk kuruluşlar olacağını ilan eden Morris, bir anlamda kendi sorunlarını çözmek için bir blok zinciri kullandıklarını söyledi.
Karbon nötrlüğüne ulaşmada blok zincirinin faydaları
Karbon nötrlüğünü elde etmek için kullanılan blok zinciri, teknolojinin doğasında bulunan şeffaflık nedeniyle çok mantıklı bir çözüm yolu olarak görülüyor. Google gibi şirketler, yüksek kaliteli ofsetler satın alarak karbon ayak izlerini ortadan kaldırdıklarını iddia etseler de bu ofsetlerin ne türde ve hangi miktarda var olduğunu açıklamıyorlar.
Halka açık bir blok zinciri ağının, gerçekleşen işlemlerin her zaman kanıtı olabileceğini düşünen Morris’e göre Energy Web zinciri açık kaynaklı bir mimaridir, yani herkes bir istemciyi indirebilir ve onunla etkileşime girebilir veya işlemlere bakabilir. Açık kaynaklı platformların şeffaflık ve güven için kritik olduğunu belirten Morris, buradaki büyük farkın bu olduğunun altını çizdi.
Dahası, açık kaynaklı bir yapının, tüm blok zinciri ekosisteminin dekarbonizasyon için Energy Web Zero uygulamasından yararlanmasına olanak tanıyacağını söyleyen Morris, uygulamanın diğer blok zinciri ekosistemlerini karbondan arındırmaya başlamaya teşvik etmesi nedeniyle bunun bir hedef olduğunu belirtti.
Google ve Facebook gibi şirketlerin etkileyici sürdürülebilirlik hedeflerinin bulunduğunu ve hedeflerine nasıl ulaşacakları konusunda kararlar alabileceklerini ifade eden Morris, ancak blok zinciri topluluklarının merkezi olmayan doğası göz önüne alındığında bunu yapamayacaklarını ve bu nedenle, bir blok zinciri ağında tokenize edilmiş EAC’leri kullanmanın, enerji tüketimini dengelemek için yenilenebilir enerji satın almak üzere merkezi olmayan bir ekosistem elde etmenin güçlü bir yolu olduğunu vurguladı.
Tokenizasyon ve blok zinciri verimliliği ilişkisi nasıl olacak?
Tokenizasyon kavramı mantıklı olmasına ve hatta blok zinciri alanı dışındaki şirketler tarafından uygulanmış olmasına rağmen enerji nitelik sertifikalarını tokenize etmek ve bunları bir blok zincir ağına koymak, belirsiz düzenlemeler ve endüstri standartlarının eksikliği nedeniyle zor olabilir.
İklim piyasaları avukatı ve InterWork Alliance Sürdürülebilirlik İş Çalışma Grubu başkan yardımcısı Cameron Prell; tokenleştirmenin etkili olup olmadığını anlamanın, varlıkların gerçek, güvenilir ve standartlaştırılmış karbon kredilerine bağlanıp bağlanmamasına bağlı olduğunu söyledi. Ek olarak Prell, bu tokenize kredilerin standart karbon kredi araçlarından daha iyi likidite ve fiyat keşfi sağlaması gerektiğini belirtti.
Prell’e göre net sıfır iklim taahhütlerine geçişlerini yönetmek isteyen şirketler, tokenize edilmiş çevresel verileri pazar tarafından tanımlanmış değer önerisine sahip bir varlık olarak ele almalıdır. Bu tür bir değerin oluşturulması ve işlenebilirliği için standardizasyon, varlık sınıflandırma sistemleri ve genel olarak kabul edilebilir iklim muhasebesi ilkeleri gerekeceğini belirten Prell, ayrıca şunları ekledi: “Daha sonra tokenleştirme, şirketlere hem hedeflerine güvenilir bir şekilde ulaşmaları için net sıfır performanslarını fiyatlandırma, izleme ve işlem yapma hem de bu çabaları ölçeklendirmeye ve finanse etmeye yardımcı olmak için herhangi bir sayıda finansal aracı teminatlandırma ve sağlama alma becerisini güçlendirir.”
Durum böyle olsa da Weber, şirketin tokenize enerji nitelik sertifikaları satın aldığını ve emekli olana kadar elinde tuttuğunu belirterek herhangi bir şekilde bir piyasada ticaret yapmak veya takas etmek istemediklerini söyledi.
Blok zincirinden yararlanan bir iklim değişikliği girişimi olan Nori’nin CEO’su Paul Gambill de Weber’i tekrarlayarak tokenizasyon işlemini, karbon kredilerini ödeme yönteminden veya ticaret mekanizmasından ayırmanın önemli olduğunu ifade etti. Gambill, şirketi Nori’nin herkesin karbon sertifikalarını “Nori Karbon Kaldırma Tonları” (alıcılar tarafından derhal emekliye ayrılan dönüştürülemez tokenler) biçiminde satın almasına izin verdiğini söyledi. Platformun NORI tokeninin, ayrı olarak ödeme yöntemi veya ticaret mekanizması olarak hizmet ettiğini açıklayan Gambill, bunun eski karbon sicillerinde çoğu kez el değiştiren karbon sertifikalarının iki kez sayılmasını önlemeye yardımcı olduğunu belirtti.