Kültürün Özellikleri, Kültürel
Süreçler
Kültürün Özellikleri
• 1. Öğrenilir • Sosyal antropologlar kültürü bir sosyal miras olarak görürler. • Bozkurt Güvenç, “kültür içgüdüsel ya da kalıtımsal değil, her bireyin doğduktan sonraki yaşantısı içinde kazandığı alışkanlıklardır” der. Yani kültür, içgüdüsel değildir, doğuştan gelmez, biyolojik aktarımı yoktur, alışkanlıklardan oluşur; insan içine doğduğu kültür aracılığıyla ve içine doğduğu kültüre göre yaratır, anımsar ve fikirlerini irdeler. • 2. Koşullandırır Kültürel koşullanma doğumla başladığı için birey bunu genellikle fark etmez. Bilinçli ve bilinçsiz öğrenmeyle ve diğer insanlarla etkileşim süreci içinde kültürleme yoluyla geleneğini hemen içselleştirir. Bazen doğrudan bazen de dolaylı öğretilir. • Biyolojik dürtülerimizi alıp onları belli biçimlerde ifade etmeyi öğretir.
• 3. Aktarılır • Tüm insanlar kuşaktan kuşağa aktarılan belli kültürel kurallar içinde büyürler. İçine doğduğumuz, içinde yaşadığımız kültürü gözleyerek, dinleyerek, konuşarak ve diğer insanlarla etkileşim içine girerek öğreniriz. Sonraki nesillere aktarılma ile bir yandan sağladığı ortak deneyimlerle insanları bir arada tutar, öte yandan kültürün sürekliliğini sağlanmış olur.
• 4. Süreklidir
• İnsanın yaptığı ve yarattığı her şey olan kültür kuşaktan kuşağa aktarılır ve birbiri üzerine yığılan bir yapıya sahiptir.
• Kültürün sürekliliğini gelenek ve görenekler sağlar. Aktarımını kurallar aracılığıyla koruyarak sürekli hale getirmiş olur.
• 5. Örüntülüdür
• Kültürel sistemin öğeleri birbiriyle ilişkilidir. Bütünleşmiş örüntülü bir yapı içinde biri değişirse diğeri de değişir.
• 6. Bütünleşme Süreci İçindedir
• Kültürler kendi bireylerini belli kişilik özelliklerini paylaşacak şekilde eğitirler. Bir kültürün farklı unsurları anahtar simgelerle bütünleştirilebilir. Belli bir özellikte bir merkezi ya da çekirdek değerler takımı her kültürü bütünleştirir ve diğer kültürlerden ayırt edilmesini sağlar.
• 7. Değişir
Kültürel Süreçler
•
1. Kültürleme
–
Doğumdan ölüme kadar bireyin toplumun istek ve
beklentilerine uyacak şekilde etkilenmesi ve
değiştirilmesi. (Bu sürecin sonunda topluma aitlik
hissine sahip olunur)
•
2. Kültürel Yayılma
–
Belli bir toplumda maddi ve manevi kültürel
öğelerin dıştan içe ya da içten dışa yayılması
• 3. Kültürleşme – Kültürel yayılma süreciyle gelen maddi ve manevi öğelerle, başka kültürden birey ve grupların belli bir kültürel etkileşime girmesi ve karşılıklı etkileşim yoluyla her ikisinin de değişmesi – Yani temas halindeki kültürlerin birbirlerinden fikir ve uygulamaları ödünç aldığı, böylece varolan fikir ve uygulamaların değiştiği ve yenilendiği bir süreçtir. • 4. Kültürlenme – Belli bir toplumun alt kültürlerinden ya da farklı toplumlardan kopup gelen birey ve grupların buluşması ve bir etkileşim süresi sonunda asıl kültür ve alt kültürlerde bulunmayan yeni bir birleşime varılması.
• 5. Kültür Şoku – Bir kültürden başka bir kültüre giden bireylerin yeni kültüre uyum yapmakta karşılaştıkları güçlükler, sıkıntı ve bunalımlar, gösterdikleri tepkiler. • 6. Zorla-Kültürleme – Bir kültüre ait birey ve grupların başka bir kültür tarafından zorla değiştirilmesi • 7. Kültürel Özümseme – Bir kültürel sistemin başka bir kültürel sistemi giderek kendine benzetmesi, kültürel egemenliği altına alması • 8. Kültürel Değişme – Yukarıdaki bütün süreçlerin ve öteki kültürel etkenlerin bir bileşkesi olarak toplumun bütünlüğüyle ve bazı kurumlarıyla değişmesi ya da değişikliğe uğraması.