Ziraat, Halk ve Emlak bankalarinin tek bir yönetim
altinda toplanmasi cesur bir adimdir. Iyi sonuçlari kisa
zamanda ortaya çikacak bir karardir.
(1) Bu üç kamu bankasi yüzde 100 faiz ödeyerek
topladiklari paralari yüzde 50 faiz ile kullandirdiklari için
devamli zarar ediyordu. Adina “görev zarari” denilen bu
zararlarin her yil halktan toplanan vergilerle kapatilmasi
bekleniyordu. Vergiler yetmedigi ve de bu zararlar her yil
kapatilmadigi için de “birike birike” devletin ve milletin
basina dert olmustu.
Biriken “görev zararlari” ile ilgili olarak verilen rakam
40 milyar dolardir. Türkiye’nin su anda krizden çikmak için 10
– 12 milyar dolar dis yardim pesinde oldugu dikkate alinir
ise, üç bankanin devletin ve milletin sirtina bindirdigi yükün
büyüklügü daha iyi anlasilir.
Beklenen, bundan sonra bu üç kamu bankasinin yüzde 100
ile topladiklari parayi yüzde 50 faiz ile ona buna
dagitmamalaridir.
Hortumlama sona erecek
(2) Bu üç kamu bankasi, vitrinin önünde çiftçiye, esnafa
ve konut edinmek isteyenlere yardim eder gibi yaparken,
vitrinin gerisinde “ona – buna”, “eskiyaya – hirsizlara” para
hortumluyordu.
Beklenen, bundan sonra bu üç kamu bankasinin kaynaklarini
kurutan hortumlarin kesilmesi ve de daha önce bu hortumlardan
akan paranin toplanabilecek kisminin geri alinmasidir.
(3) Bu üç kamu bankasi faiz fark açiklarini kapatmak ve
de hortumculara para bulmak arayisinda, piyasaya saldiriyor,
daha fazla para, daha fazla para toplayabilmek için daha fazla
faiz, daha fazla faiz ödüyordu. Bu yüksek faiz yükünün zarari
artirmasina aldiris etmeden, piyasada faizi tirmandiriyordu.
Beklenen, bundan sonra bu üç kamu bankasinin kar ve zarar
dengesi içinde kalmasi, faiz piyasasinda dengeyi bozmamasidir.
Kanama duracak
Bu üç kamu bankasinin tek bir yönetim altinda
birlestirilmesi ve bankacilik ilkelerine uygun biçimde
çalistirilmasi, kamu kesimindeki önemli bir kanamayi
durduracak.
Bu üç bankanin basina da bu operasyonu basari ile
yürütebilecek birikim ve cesaret sahibi bir bankaci, Dr. Vural
Akisik getirildi.
Dr. Vural Akisik, büyük bir yükün altina girdi. Ondan
beklenen elli yildir giderek kötülesen bir kredi sistemini
tasfiye ederek, bu sistemin içinden dinamik, çagdas bir
bankanin filizlenmesini saglayacak sartlari olusturmak.
Bu ne perhiz, bu ne lahana tursusu
Hükümet bir yanda cesur karar aliyor, riskli bir
uygulamayi baslatiyor. Üç kamu bankasindaki kanamayi, bu
bankalarin yüzde 100 faiz ile para toplayip, yüzde 50 faiz ile
kredi vermelerini önlemeyi kararlastiriyor. Daha önce bu
çarpik uygulamadan biriken 40 milyar dolar zarari kapatmak
için kaynak ariyor.
Ama bu arada bir rüzgar esiyor… Esnaf için bir
ayricalik taniyalim, banka yüzde 130 faizle para toplasin ama
esnaf kredilerinden yüzde 40 faiz alsin deniliyor. Bir rüzgar
daha esiyor… Banka yüzde 130 faizle para toplasin ama,
çiftçi kredilerinden yüzde 30 faiz alsin deniliyor…
Bu ne perhiz, bu ne lahana tursusu!..
Güngör URAS^
p>