Enerji ihtiyacı içindeki bütün ülkeler kendilerini dışa bağımlılıktan kurtaracak enerji teknolojileri geliştirmek için çalışmakta ve alternatif enerji teknolojileri alanında müthiş yenilikler yaşanmaktadır…
DÜNYA enerji konusundaki ilk global şokunu 1973 Petrol Krizi ile yaşamıştı. Yerli enerji kaynağı kullanmanın önemi bu krizden sonra adım adım tüm dünya ülkeleri tarafından anlaşılmaya başlandı. Türkiye de son yıllarda enerjide dışa bağımlılığını azaltmak için çok önemli adımlar atılmaktadır. Bir linyit kömürü ülkesi olarak yerli kaynaklarını kullanma ve hidroelektrik potansiyelinden sonuna kadar yararlanma konusunda stratejiler geliştirip ilerlemeler kaydetmeye çalışmaktadır. Yeni stratejik adımlar ile dünyada geliştirilmekte olan alternatif kaynaklar ve teknolojilere yönelik ilgimizin azaltmaması gerekir. Çünkü bu alanda dünya tam anlamıyla bir teknolojik dönüşüm yaşamakta olup Türkiye’nin de bu gelişmeleri yakından takip etmesi şart.
Son birkaç on yıl içinde, enerji kullanımına bağlı karbon emisyon artışları, fosil yakıtların sınırlı arzı ve hidroenerji için gerekli su kaynaklarının yetersizliği gibi nedenler, tüm ülkeleri alternatif ve yenilenebilir enerji kaynaklan kullanımı konusunda hummalı çalışmalara sevk etti. Yeni enerji kaynaklarının araştırılması ve kullanılması için sürdürülen teknolojik Ar-Ge çalışmaları da birincil öncelikler arasına girdi. “Taş devri taş bittiği için son bulmadı” demişti Suudi Arabistan’ın eski Petrol Bakanı Şeyh Zeki Yamani. Bu durumda dünyanın ‘eski taşlar’yerine hangi alternatif kaynaklara yönelmeye başladığını ve potansiyellerinin araştırılması gerekmektedir. Güneş, rüzgar, dalga ve gelgit gibi yenilenebilir kaynakların sürekli olmayışından doğan yetersizliklere sunulan çözümleri, akıllı şebeke ve sanal santral gibi son birkaç yılın en popüler teknolojileri haline gelen sistemlerin incelenmesi gerekmektedir.
İsveç dünyada kömür, petrol gibi fosil enerji kaynaklarına tamamen veda edip, enerjisini sadece rüzgar, güneş enerjisi ve hidroelektrik gibi yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlayan ilk ülke olmak istemektedir. İsveç yönetimi 2016 bütçesinde yenilenebilir enerji kaynakları için 546 milyon dolarlık ödenek ayırmıştır. Sadece güneş enerjisi için yaptığı yatırımlar bir önceki yılın 800 katı civarında olmuştur. Ülkenin fosil kaynaklı enerjiden tamamen kurtulmak için takvim henüz tam belli olmamakla beraber İsveç hükümeti, başkent Stockholm’ün 2050 yılına kadar hiçbir fosil eneıji kaynağının kullanılmayacağı bir şehir olacağını açıklamıştır. Ülke nükleer enerji santrallerini de kapatmayı planlamaktadır. Geçtiğimiz yıl Alman hükümeti de 2022’ye kadar nükleer santrallerini tamamen kapatma kararı almıştı. Bu kararın ardından ABD, Fransa, Rusya ve Ingiltere de nükleer enerjiyi masaya yatırma kararı aldılar. 1991 yılından beri fosil yakıtlara ağır vergiler uygulayan İsveç, hali hazırda elektrik enerjisinin üçte ikisini başta hidroelektrik olmak üzere yenilenebilir enerji kaynaklarından elde etmektedir.
Kosta Rika jeotermal, hidroelektrik, güneş ve rüzgar kullanarak enerji ihtiyacının yüzde 90’mı karşılamaktadır. 2014’den bu yana ülkede elektrik üretmek için hiç fosil yakıt kullanılmamaktadır. 2021 hedefi sıfır karbon olan ülke 2016 yılında 365 günün 250 gününde sadece yenilenebilir kaynaklardan elde edilen elektrik enerjisi kullanarak bu alanda yeni bir rekora da imza atmıştır. Böylece elektrik ihtiyacının yüzde 98.2’sini yenilenebilir kaynaklardan karşılamışlardır. Bu kaynaklar içinde ağırlık yüzde 74.35 ile hidroelektrik santrallerine ait olup yüzde 12.74 ile bunu jeotermal enerji takip etmektedir. Yüzde 10.3 ile üçüncü sıradaki rüzgar enerjisinin ağırlığının 2017’de eklenecek dört büyük yeni santral ile artırılması planlanmakta olduğu bilinmektedir. Ülkenin son hidroelektrik projesi Reventazön ise 525 bin evin enerji ihtiyacını karşılayabilecek kapasitede. Ülke 2015’in başlarında da tam 75 gün üst üste ülkenin bütün enerji ihtiyacını yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlayarak gövde gösterisi yapmıştı. Kosta Rika’dan ilham alan Hawaii, kendisini 2045 yılına kadar sadece yenilenebilir enerji kullanılan bir eyalete dönüştürecek yasayı kabul etmiştir.
İskoçya 2016 verilerine göre, sadece rüzgar gücü kullanarak ülkedeki ev kullanımına yönelik enerji ihtiyacının yüzde 97’sini karşılamayı başarmıştır. İskoçya hükümeti dünyanın en büyük gelgit enerjisi santralini geliştirmek için de kolları sıvamış ve bunun için geçtiğimiz yıl 23 milyon sterlinlik bir yatırım yapmıştır. İlk aşamada dört adet türbin ile enerji üretimine başlayacak olan bu santral tamamlandığında, 269 türbin ile 175 bin hanenin enerji ihtiyacı karşılanabilecektir. Dünyanın ilk gelgit istasyonu 1966 yılında Fransa’da Rance nehrinde inşa edilmişti. Kurulduğunda dünyanın en büyük gelgit istasyonu olan Rance, liderliği 2011’de Güney Kore’de kurulan Sihwa Gölü Gelgit Enerjisi Santrali’ne kaptırmıştır.
Hollanda, Amerika ve İngiltere’de gerçekleştirilen Alternatif Enerji yeniliklerini bir sonraki yazımda sizlerle paylaşmaya çalışacağım.