Çiftlik Hayvanlarını Koruma Derneği tarafından yürütülen ve Türkiye’nin ilk ve tek balık refahı programı olan Balıkların Geleceği – Future for Fish tarafından hazırlanan “Elektrikli Çarpma
Sistemi Türkiye İncelemesi” isimli balık refahı raporu 17 Kasım’da Doubletree by Hilton Airport Hotel’de düzenlenen lansmanla tanıtıldı.
Türkiye’nin ilk ve tek balık refahı programı olan Balıkların Geleceği – Future for Fish, 2022
yılında Çiftlik Hayvanlarını Koruma Derneği’nin bir girişimi olarak kurulmuş ve Türkiye’deki su
ürünleri yetiştiriciliği sektöründe balık refahını merkezine alarak büyük bir öneme sahip bir
projeyi hayata geçirmektedir.
Çiftlik Hayvanlarını Koruma Derneği tarafından yürütülen “Future for Fish” programının
hazırlamış olduğu “Elektrikli Çarpma Sistemi Türkiye İncelemesi” raporu, yurt içi ve yurt
dışından yüze yakın katılımcının geldiği lansmanla tanıtıldı. Rapor, Türkiye’nin su ürünleri
yetiştiricilik sektöründeki önemli gelişmelere ışık tutan ve dünya genelinde bu konuda
yapılmış ilk inceleme raporu olma özelliğini taşımaktadır.
Kasım 2023
Çiftlik Hayvanlarını Koruma Derneği tarafından yürütülen ve Türkiye’nin ilk ve tek balık refahı
programı olan Balığın Geleceği – Future for Fish tarafından hazırlanan “Elektrikli Çarpma
Sistemi Türkiye İncelemesi” isimli balık refahı raporu 17 Kasım’da Doubletree by Hilton
Airport Hotel’de düzenlenen lansmanla tanıtıldı.
KÜLTÜRÜMÜZDE HAYVANA SAYGI VAR
Aralarında dekanlar, İl Tarım Müdürlükleri temsilcileri, su ürünleri yetiştiricileri ve balık refahı
savunucuları olan yurt içi ve yurt dışından 100’e yakın katılımcının olduğu lansmanın açılış
konuşmasını Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık Su Ürünleri Genel Müdürü Dr. Altuğ
Atalay ve Future For Fish Akademik Danışmanı Prof. Dr. Deniz Çoban yaptı.
“Türk kültüründe gıda için yetiştirilen hayvanlara saygı gösterilmesini gerektiren bir
kültürdür” diyen Atalay şöyle konuştu:
“Balıkların belki sesleri yok, belki acılarını belli etmiyorlar ama acı çekebildiklerini biliyoruz.
Bunu gösteren bilimsel deliller mevcut. Bu hayvanlara hak ettikleri saygıyı göstermek bizim
sorumluluğumuz. Üretim miktarlarını ve üretimi artırmayı her zaman konuşuyoruz. Ancak bu
konulardan farklı olarak burada bugün balık refahını konuşuyor olmamız çok önemli.”
SORUMLULUK ALMAMIZ GEREKİYOR
Future For Fish Akademik Danışmanı Prof. Dr. Deniz Çoban ise şöyle konuştu:
“Bu lansman toplantısının amacı, bu sorunları derinlemesine anlamak, mevcut durumu
değerlendirmek ve çözüm yolları konusunda birlikte beyin fırtınası yapmaktır. Balık refahı
için sürdürülebilir bir gelecek oluşturmak için işbirliği yapmamız ve çözümler üretmemiz
gerekiyor.Balık refahı ve sürdürülebilirliği, hepimizi ilgilendiren küresel bir konudur. Gelecek
nesillerin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşamasını sağlamak için sorumluluk almamız
gerekiyor.”
DÜNYADA İLK
Future For Fish program Yöneticisi Deniz Kıraç Uncu, “Bu etkinlik, farklı paydaşların bir
araya gelerek bu konuyu konuşma fırsatını bulduğu nadir ve önemli bir platform olma
özelliğini taşıyor. Burada bulunan her bir konuğumuz, balık refahına adanmış bu toplumsal
harekette özel bir yere sahip” dedi ve raporu sundu.
Türkiye’deki durumu değerlendiren Kıraç, “Türkiye, levrek ve çipura yetiştiriciliğinde dünyada
- sırada yer alıyor. Üreticilerin yüzde 90’ı EÇS kullanıyor. Bu firmalar, sistemin geleneksel
yöntemlere göre biraz daha hızlı çalıştığını belirtiyor” dedi.
“Raporda ortaya konan önemli bir bulgu, balık refahının, sadece sektörde değil, aynı
zamanda tüketiciler arasında da önemli bir konu haline gelmeye başlamasıdır” diyen Kıraç,
“Balıkların hissettiği acının minimize edilmesi, müşteri memnuniyetini artırmanın yanı sıra
pazar rekabetinde de avantaj sağlayabilir” dedi.
Kıraç, “Alandaki çalışmalar, balıkların acı uyaranlarına karşı tepkisinin sadece refleksif bir
davranış olmadığını, aynı zamanda bilişsel etkileşimi içerdiğini göstermektedir. Bu nedenle,
balıkların hasat sürecinde yaşadıkları stres ve acının azaltılması büyük öneme sahiptir ve
EÇS balık refahı açısından olmazsa olmazdır” ifadelerine yer verdi.
YURT İÇİ ve YURT DIŞINDAN ÇOK SAYIDA KONUŞMACI
Yurt dışından çok sayıda katılımcının yer aldığı lansmanda öne çıkan konuşmalar şöyle:
Madrid Politeknik Üniversitesi Rektör Yardımcısı Dr. Morris Villarroel, Avrupa’da
balıkçılık ve balık yetiştiriciliği konusundaki farkındalığı vurgulayarak, AB ile yürütülen
projeleri ve İspanya’daki çalışmaları anlattı.
- Balık refahının mevzuata dahil edilmesinin
önemine değinirken, farklı paydaşların bakış açılarını ele almanın önemine vurgu yaptı.
Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi İşleme Teknolojisi Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr.
Aslı Cadun Yünlü, Üniversite ile yapılan çalışmaların artırılması gerektiğini ve EÇS’nin balık
davranışından kimyasal yapısına kadar araştırılması gerektiğini belirtti. Tür ve koşullara bağlı
olarak kullanımın değişkenlik gösterdiğini vurgulayarak, sistemin eğitiminin üniversiteler
aracılığıyla verilmesi gerektiğini söyledi.
Ace Aquatec Satış Müdürü Thomas Cryans, Aqua kültür teknolojisi üreten bir şirketin
temsilcisi olarak, balık refahını öncelikli tuttuklarını belirtti. Elektrikli çarpma sistemini (EÇS)
kullanmanın avantajlarından bahsederek, güvenli bir yöntem olduğunu vurguladı.
Tüketicilerin ve markaların EÇS’yi tercih ettiğine dikkat çekti.
Compassion in World Farming Balık Refahı Savunucusu Daniel Sanchez, EÇS’nin
parametrelerinin detaylı bir şekilde araştırılması gerektiğini belirtti. Paydaşlar arasındaki
sorumlulukların önemi ve tedarik zincirinin başından sonuna kadar dikkate alınması
gerekliliği vurgulayan Sanchez, balık refahının etik bir konu olduğunu vurguladı.
- Smile Fish Teknik Müdürü Bahadır Başaran, EÇS’nin kullanımının balığın raf ömrünü
neden uzattığını bilimsel verilerle açıkladı. Elektrikli çarpma sisteminin balıkların
kanlanmasını önlediğini ve bu durumun bakteri üremesi nedeniyle oluşan sağlıksız sonuçları
engellediğini belirtti.
Optimar Satış müdürü Håvard Worren, Optimar şirketinin sürdürülebilirlik ve balık refahını
ön planda tutarak ekipman tasarladığını belirtti. Norveç otoritelerinin belirlediği kurallara
uyduklarını ve balık refahını dikkate aldıklarını vurgulayarak, ürünlerini tasarlarken hayvan
refahı otoritelerinin açıklamalarını takip ettiklerini ifade etti.
Octoaqua CEO’su Ertuğrul Gündoğdu, Balık refahı yöntemlerinin çiftlik balıkçılığındaki
sürdürülebilirliği artırdığına dikkat çekerek, bu konuda yapılan çalışmaların önemine vurgu
yaptı.
Future For Fish Akademik Danışmanı Prof. Dr. Deniz Çoban, balıkların refahını
tanımlarken doğa temelli, fonksiyona dayalı ve hissetmeye dayalı faktörleri ele aldı.
Balıkların doğal davranışlarını sergileyebilecekleri yaşam alanlarına sahip olmalarının
önemine değinerek, bu perspektiften balık refahını açıkladı.
FUTURE FOR FISH HAKKINDA
Türkiye’nin ilk ve tek balık refahı programı olan Balığın Geleceği – Future for Fish, 2022
yılında Çiftlik Hayvanlarını Koruma Derneği’nin bir girişimi olarak kurulmuş ve Türkiye’deki su
ürünleri yetiştiriciliği sektöründe balık refahını merkezine alarak büyük bir öneme sahip bir
projeyi hayata geçirmektedir. Kaynak