Boğulmalarda ilkyardım hayat kurtarır
İyi yüzme bilenler bile tanımadıkları bölgelerde yüzerken dalga, akıntı, girdap ve kramp girmesi gibi nedenlerle boğulma tehlikesiyle karşılaşabilir. Suda boğulma, yaz aylarında sık görülen ölüm nedenidir. Kişi, yüzme bilmiyorsa veya deneyimsizse; su kanalları, göletler ve havuzlarda boğulabilir. Küçük çocuklar deniz kıyısında, suyun derin olmadığı yerlerde de bu tehlikeyle karşı karşıya kalabilir.
Denizde veya başka yerde boğulmak üzere olan biriyle karşılaşıldığında ilk önce güvenli bir şekilde çevrede ona ulaşabileceğiniz bir araç arayın. Bir tekne, kayık cankurtaran simidi veya bir dal parçası gibi. Deneyimli bir kurtarıcı ve yüzücüyseniz yüzerek de boğulan kişiye ulaşabilirsiniz. Hem kendi güvenliğiniz hem de yardım için yanınıza bir cankurtaran simidi ya da yeleği almanız en iyisidir. Hiç vakit kaybetmeden onu sudan çıkartın. Kazazedeyi sudan çıkardıktan sonra bilinci yerindeyse ve solunum güçlüğü yoksa sakinleştirip ısıtın. Baygın olmakla birlikte solunumu varsa, kendisini yan yatırın, bu sayede yuttuğu su dışarı çıkabilir ve suyun akciğerlere gitmesi önlenebilir. Yardım gelene kadar da kazazedenin yanından ayrılmayın.
İlk amaç akciğerlere hava girmesi
Boğulmalardaki ilkyardımın temel amacı akciğerlere hava girmesini sağlamak olduğundan çok hızlı davranmak gerekir. Kazazede sudan çıkar çıkmaz ağzında herhangi bir protez varsa çıkartılmalı ve boğaz salgıları temizlenmeli, başı iyice arkaya çekilerek alt çene iki elle aşağı ve geriye itilirken baş parmaklarla ağız açık tutulmalıdır.
Suni solunum yaparken dikkat edin
Ağızdan ağza suni solunum yapılırken göğüs kafesine düzenli aralıklarla bastırılarak kalp masajı uygulanmalı. Suni solunum için kazazedenin başı arkaya eğilmeli, ensesinin altına katlanmış giysiler yerleştirilmelidir. Öteki el ise kazazedenin alnına, işaret ve baş parmaklar burun deliklerini kapatacak şekilde yerleştirilir. Yardım eden kişi derin bir soluk aldıktan sonra dudaklarını kazazedenin dudakları üstüne yerleştirip soluğunu güçle vermelidir. Kazazede çocuksa, soluk verme fazla güçlü olmamalıdır. Soluk verdikten sonra kazazedenin soluk vermesi için ağzı açık tutulur. Bunun için kazazedenin yanı başında diz çökerek, bir el göğüs kemiğinin alt bölümüne, öteki ise bu elin üstüne yerleştirilir. Göğüs kemiğine omzun ve gövdenin ağırlığı gelecek şekilde bastırıldıktan sonra hızla bırakılır. İki soluk verdikten sonra göğse, 15 baskı uygulanır. Dakikada yapılan soluk verme işlemi 15 ile 20 saniye arasında olmalıdır. Eğer yardım edecek biri daha bulunursa suni solunuma iki kişiyle devam edilmelidir. Boğulan kişide düzenli solunum hareketleri ve kalp atımı sağlandıktan sonra suni solunuma son verilir. Suyla boğulan kişi akciğerlerinde suyun yol açtığı hasarı değerlendirmek amacıyla mutlaka hastaneye kaldırılmalı ve 48 saat süreyle kontrol altında tutulmalıdır.
Yazın kramplar artar
Kasların ani ve ağrılı gerilmesidir. Bedensel egzersiz veya uyku sırasında kaslara kramp girebilir. Kramp en sık baldır kaslarında olur. Sıkı çorap lastikleri veya dar ayakkabılar da kramplara yol açabilir. Yaz aylarında spor yapanlarda, aşırı terleme ve fazla tuz kaybı nedeniyle kas krampları görülebilir. Bu nedenle sıcak havalarda spor yapanlar düzenli sıvı ve tuz almaya dikkat etmelidirler. Neler yapılmalı? Kramp girdiğinde telaşa kapılmadan bölgeyi rahat bir konuma getirerek, gevşetici masajlar yapın, birkaç dakika içinde kaslar normale dönecektir. Kramp anında şiddetli müdahaleden kaçının, ağrı uzun sürerse bölgenin üzerine nemli ve sıcak bir havlu örtün.
İdrar kesesi iltihabı (Sistit)
Kadınlarda idrar yolunun daha kısa ve mikroorganizma girişinin daha elverişli olması nedeniyle sık görülen idrar kesesi iltihabına sistit adı verilir. Gebelik, böbrek taşları, şeker hastalığı gibi nedenler sistiti kolaylaştırır. Sık idrara çıkma, idrar yaparken yanma, alt karın ağrısı, hassasiyet, mesane üzerinde dolgunluk hissi, bulanık ve oldukça kötü kokulu idrar ve bazen de ateş, sistitin başlıca belirtileridir. Neler yapılmalı? Sistitte bol su içilerek idrar miktarı artırılmalı, antibiyotikler ve idrar yollarında mikropları öldüren ilaçlarla tedavi uygulanmalıdır. Şikayetlerde bir azalma görülmezse, mutlaka bir doktora başvurulmalıdır.