Pcos yani Polikistik Over Sendromu kadınlar arasında yaygın bir sağlık sorunudur. Pcos kimi zaman kilo artışı kimi zaman da adet düzensizliği gibi belirtilerle kendini gösterir. İşte, PCOS hakkında merak ettikleriniz…
Pcos nedir?
Polikistik over sendromu (Pcos), üreme çağındaki kadınları etkileyen yaygın bir hormonal durumdur. Genellikle ergenlik döneminde başlar ancak belirtiler zamanla dalgalanabilir.
Pcos hormonal dengesizliklere, düzensiz adet dönemlerine, aşırı androjen düzeylerine ve yumurtalıklarda kistlere neden olabilir. Genellikle yumurtlamanın olmamasıyla birlikte düzensiz adet dönemleri hamile kalmayı zorlaştırabilir. Pcos kısırlığın önde gelen nedenidir.
Pcos kronik bir durumdur ve tedavi edilemez. Ancak bazı semptomlar yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar ve doğurganlık tedavileri yoluyla iyileştirilebilir.
Pcos’un nedeni bilinmemektedir ancak aile öyküsü veya tip 2 diyabeti olan kadınlar daha yüksek risk altındadır.
Pcos belirtileri nelerdir?
Polikistik over sendromunun belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Semptomlar zamanla değişebilir. Olası belirtiler şöyledir:
- Ağır, uzun, aralıklı, öngörülemeyen veya düzensiz regl dönemleri
- Kısırlık
- Sivilci
- Cilt yağlanması
- Yüzde veya vücutta aşırı kıllanma
- Erkek tipi kellik veya saç incelmesi
- Özellikle göbek çevresinde kilo alımı.
Pcos’lu kişilerde başka sağlık sorunları görülür mü?
Pcos’lu kişilerin aşağıdakiler de dahil olmak üzere başka sağlık koşullarına sahip olma olasılığı daha yüksektir:
- Tip 2 diyabet
- Hipertansiyon
- Yüksek kolestorol
- Kalp hastalığı
- Endometrial kanser
PCOS ayrıca kaygıya, depresyona ve olumsuz beden imajına da neden olabilir. Kısırlık, obezite ve istenmeyen tüylerin büyümesi gibi bazı belirtiler sosyal damgalanmaya yol açabilir. Bu, aile, ilişkiler, iş ve topluma katılım gibi diğer yaşam alanlarını etkileyebilir.
PCOS’a ne sebep olur?
PKOS’un kesin nedeni bilinmemektedir. Uzmanların çoğu, genetik de dahil olmak üzere birçok faktörün rol oynadığını düşünüyor:
Yüksek düzeyde androjenler: Tüm kadınlar az miktarda androjen üretse de, androjenlere bazen “erkek hormonları” da denir. Androjenler, erkek tipi kellik gibi erkek özelliklerinin gelişimini kontrol eder. PCOS’lu kadınların androjenleri normalden daha fazladır. Kadınlarda normalden yüksek androjen seviyeleri, her adet döngüsü sırasında yumurtalıkların yumurta salmasını (yumurtlama) engelleyebilir ve PCOS’un iki belirtisi olan ekstra kıl büyümesine ve sivilceye neden olabilir.
Yüksek düzeyde insülin: İnsülin, yediğiniz yiyeceğin enerjiye nasıl dönüştüğünü kontrol eden bir hormondur. İnsülin direnci, vücut hücrelerinin insüline normal tepki vermemesidir. Sonuç olarak, kandaki insülin seviyeleriniz normalden yüksek olur. PCOS’lu birçok kadında, özellikle aşırı kilolu veya obezitesi olan, sağlıksız beslenme alışkanlıklarına sahip olan, yeterli fiziksel aktivite yapmayan ve ailesinde diyabet öyküsü (genellikle tip 2 diyabet) bulunanlarda insülin direnci vardır. Zamanla insülin direnci tip 2 diyabete yol açabilir.
Pcos tedavisi var mıdır?
Üreme çağındaki kadınların yüzde 8 ile 13’ünde görülen PCOS‘un tedavi edilip edilmediği merak ediliyor.
Pcos’un ne yazık ki tam bir tedavisi yoktur, ancak tedaviler semptomları iyileştirebilir.
Adet dönemleri düzensiz olan, hamile kalmada zorluk yaşayan, aşırı sivilce ve saç büyümesi yaşayan kişilerin bir sağlık uzmanıyla konuşması gerekir.
PKOS’un bazı semptomları yaşam tarzı değişiklikleriyle azaltılabilir. Sağlıklı bir diyet yemek ve yeterli egzersiz yapmak, kilo vermenize ve tip 2 diyabet riskini azaltmanıza yardımcı olabilir.
Doğum kontrol ilaçları (doğum kontrol hapı) adet döngüsünü düzenlemeye ve semptomları azaltmaya yardımcı olabilir. Diğer ilaçlar PCOS’un neden olduğu sivilceleri veya istenmeyen tüy oluşumunu azaltabilir.
Pcos’a bağlı kısırlık tedavileri, yaşam tarzı değişikliklerini, ilaçları veya düzenli yumurtlamayı uyaracak ameliyatı içerir. İn vitro fertilizasyon (IVF) kullanılabilir ancak bazı riskleri vardır.
Pcos yaşayan bir kadın hamile kalabilir mi?
PCOS yaşayan hamile kalabilir mi? Pek çok kadın Pcos sebebiyle gebe kalamayacağını düşünür. Ancak bu doğru değildir. Evet, Pcos kadınlarda kısırlığın en yaygın ancak tedavi edilebilir nedenlerinden biridir. PKOS’lu kadınlarda hormonal dengesizlik, yumurtalıklardan yumurtaların büyümesine ve salınmasına (yumurtlama) müdahale eder. Yumurtlamazsanız hamile kalamazsınız. Ancak doktorunuz hamile kalmanız için uygun bir tedavi yöntemi belirleyecektir.
Hamilelik sırasında PCOS’tan kaynaklanan sorunları nasıl önlenir?
Hamilelik sırasında sorun yaşama riskinizi aşağıdakileri yaparak azaltabilirsiniz:
Hamile kalmadan önce sağlıklı bir kiloya ulaşmak yaşayacağınız sorunları bir hayli hafifletir.
Hamile kalmadan önce sağlıklı kan şekeri seviyelerine ulaşmanız çok önemli. Bunu sağlıklı beslenme alışkanlıkları, düzenli fiziksel aktivite, kilo kaybı ve metformin gibi ilaçların kombinasyonuyla yapabilirsiniz.
Uzmanınızın tavsiyesi doğrultusunda gebelik öncesinde folik asit kullanımına başlamak sizi olumlu etkileyecektir.
Pcos belirtileri menopoz döneminde kaybolur mu?
Bu kişiden kişiye değişir. Kimi kadında belirtiler kaybolur kiminde ise devam eder. PCOS vücuttaki birçok sistemi etkiler. PCOS’lu birçok kadın, menopoza yaklaştıkça adet döngülerinin daha düzenli hale geldiğini fark eder. Ancak PCOS hormonal dengesizlikleri yaşla birlikte değişmez, dolayısıyla PKOS belirtileri göstermeye devam edebilirler.
Ayrıca diyabet, felç ve kalp krizi gibi PCOS ile ilişkili sağlık sorunlarının riskleri yaşla birlikte artar. Bu riskler PCOS’lu kadınlarda olmayanlara göre daha yüksek olabilir.