Sulardaki Kirlilik “Balık” ile Ölçülecek
Trakya Üniversitesi’nde yapılan özverili çalışmalar sonucunda balıkların kullanılması ile suyun kirliliğini ölçen bir cihaz tasarlandı. Trakya Üniversitesi’nde Fen Fakültesi’nin Biyoloji Bölümü tarafından yapılan çalışma kapsamında balıkların davranışlarına göre göllerdeki ve ırmaklardaki suların barındırdığı kir ölçülebilecek.
Üniversite’nin Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü’nde öğretim üyesi olan Doç. Dr. Utku Güner, yaptığı açıklamada, hemen hemen 2 sene kadar süren çalışmalarından sonra dizayn edilen bu cihazın salt doğal bir mantığının olduğunu ifade etti. Güner, suyun içindeki ufacık bir değişimin bile balıklar üzerinde bazı farklılıklar oluşturduğunu belirtti. Güner’in ifadelerine göre, cihaz, kullanılan veya içilen sularda bulunan kirlilik referans alınarak yapıldı.
Cihaz nasıl çalışıyor?
Göletten veya nehirden alınan suyun cihazın kabına konulmasının ardından, kabın içinde bulunan balığın hareketleri, bilgisayar sistemli bir kamera ile izleniyor. Balık, suyun içindeki kirlilik miktarına göre belirli bir rota çiziyor. Bu şekilde, suyun içindeki kirlilik ölçülebilmiş oluyor.
Bu rotayı takip eden araştırmacılar, aynı yolu temiz su için de denediklerinde, elde edilen iki ayrı numuneyi karşılaştırdıklarında, bu iki numune arasında, sudaki balığın yaptığı hareketlere göre suyun içinde kimyasal madde olup olmadığı veya sudaki kirlilik seviyesinin ölçülebildiğini görmüşler.
Sivrisinek balığı ile ölçülüyor
Doç. Dr. Utku Güner konuşmasının devamında, en iyi ölçücünün bizzat tabiatın kendisi olduğunu ifade ederken, suyun içinde bulunan bir madde eğer balıkların davranışlarında değşikliğe sebep oluyorsa, o maddenin insanlara da hayvanlara da zarar vereceğini açıkladı. Güner, yaptıkları araştırmalarda en çok kullanılan balığın göletlerde ve nehirlerde bolca bulunan ve ağır metaller ile zehirler karşısında aktif reflekslere sahip olan sivrisinek balığı olduğunu kaydetti.
Bu cihaz ile elde edilecek en önemli avantaj ise, suda bulunan kimyasalların erken fark edilmesi olacağını belirten Güner, diğer bir avantajın ise bu yöntemin maliyetinin düşük olması olduğunu kaydetti.
Bu cihazın kullanılması ile, ülkemizde ilk defa balık davranışları ile kimyasallar arasındaki ilişkiyi ölçen bir çalışma gerçekleştirilmiş olundu. Hayvanlar ve insanların sağlığı düşünülerek 2015’ten itibaren yapılan çalışmalar sonucunda geliştirilen bu cihaz, potansiyel olarak bütün su kaynakları için kullanılabilecek.