Bir köpek yavrusu da tıpkı bir insan yavrusu gibi doğduğu andan itibaren annesine ihtiyaç duyar. Annenin yavrusunu 6-8 haftaya kadar emzirmesi en idealidir. Ancak bazen çeşitli nedenlerle bebek ve anne ayrılmak zorunda kalabilir. Anneden zamansız ayrılan yavrunun özel bir bakıma ihtiyacı olacaktır. Eğer böyle bir durumda olan yavru köpeğe bakmanız gerekirse neler yapmalısınız? Annesi olmayan yavru köpeğe nasıl bakılır? Şimdi bu yazıda okuyabilirsiniz.
Süt Anne Arayın
İlk aşamada süt anne bulmaya çalışmak iyi bir başlangıç olabilir. Tabi bu o kadar kolay değildir. Yeni doğum yapmış bir anne bulmak, annenin yavruyu, yavrunun anneyi kabul etmesi, anne köpeğe bakan kişinin geçici de olsa bir yavruya daha kucak açması zor bir kombinasyondur. Yine de kendi 7 yavrusuyla birlikte annesiz kalmış kuzuyu da emziren köpek gördüğümüz bu dünyada, umut hep vardır, hep olacaktır.
İlk Veteriner Ziyareti
Bir veteriner tarafından, yeni doğan yavrularda yarık damak, doğum kusuru ya da sağlık sorunu olup olmadığına bakılması son derece önemlidir.
Bağışıklık Güçlendirici
Yavru köpekler anne tarafından emzirilmişse, doğumdan sonraki 24 ile 48 saatlik döneminde annelerinden kolostrum denen ve bağışıklık sistemlerini güçlendirecek sütten içmiş olurlar. Ancak eğer anne doğumda ya da hemen sonrasında ölmüşse bebeğini emzirmesi mümkün olamamıştır. Kolostrum sütünden alınamayan besinleri başka şekilde takviye etmek gerekir. Duruma göre sağlıklı bir köpekten alınan kan plazması ya da serum, alternatif olarak kullanılabilir. Yeni doğan bebeğin veteriner tarafından görülmesi bu yüzden de son derece önemlidir.
Kilo Takibi Önemlidir
Köpek yavrusunun gelişimi ve beslenme alışkanlıkları açısından kilosunun takip edilmesi gerekir. Yavrunun kilosuna göre ne kadar ve hangi sıklıkta beslenmesi gerektiğine karar verebilirsiniz. Veteriner kliniğinde takip edebilme imkanınız yoksa, mutfak terazisi de işinizi görecektir.
- Yavrular, ilk 2 hafta içinde her gün tartılmalıdır.
- 2 haftanın sonrasında haftada bir tartmaya devam edilmelidir.
- Yavrunun ilk 24 saat içindeki kilo kaybı normaldir. Ancak sonrasında kilo kaybı veteriner kontrolünü gerektirir.
- Kilo takibini bir çizelge ile yapmak en sağlıklısıdır.
Güvenli Alan Yaratın
Yavru ya da yavruları koymak için güvenli, sıcak, hafif nemli, sessiz, biraz da karanlık bir yer hazırlayın. Klimadan soğuk hava gelmemesine ya da cereyan oluşturabilecek bir alan olmamasına dikkat edin. Yavrular biraz daha büyüdüğünde aynı yerde kalmaya devam edeceklerse, tuvaletlerini de yapacakları için zemine kolay temizlenen bir materyal (gazete, hasta pedi vs..) koymayı unutmayın.
Vücudunu Sıcak Tutun
Yeni doğan bebekler annelerine ve diğer yavrulara sokularak ısınırlar. Yaz ya da kış hiç fark etmez, yavru köpeğin sürekli sıcak bir ortamda olması gerekir. Isıtıcı olmadığı durumlarda sıcak su torbasını bir havlu ya da beze sararak yavrunun yattığı yere koyun mutlaka. Su ılıklaştığında sıcak su ile değiştirmeyi unutmayın.
- Doğumdan sonraki ilk 4 gün sıcaklık seviyesi 29.4 – 32.2°C arasında olmalıdır.
- 7-10 günlük bebekler için sıcaklık kademeli olarak düşürülerek 26.7°C olarak sabitlenebilir.
- Yavru, 4 haftalık olduğunda sıcaklık 22.2°C’ye düşürülebilir.
Eğer birden fazla yavru varsa hepsini aynı yerde tutmanız daha iyi olacaktır. Bu şekilde birbirlerine sokularak vücut sıcaklıklarını artırmaları mümkün olur.
Dehidrasyona Karşı Önlem Alın
Yeni doğan yavru annesi tarafından sürekli yalanır ayrıca anne bebeğini emzirdikçe de nemli bir ortam yaratır. Annesi olmayan yavruya bu nemli ortamı sağlamak gerekir. Yavrunun ağız bölgesi ve cildi kuruysa, diş etleri yapışkan durumdaysa vücudunun susuz kaldığına işaret eder. Yavrunun derisini sıkıştırıp bıraktığınızda cilt yapışır ve normale dönmezse vücut susuz kalmış demektir.
Yeni doğmuş bir yavrunun %55 ile 65’lik bir çevresel bağıl neme ihtiyacı vardır. Bağıl nem oranını yükseltmek için yavrunun yattığı yere nemli bir havlu koyabilirsiniz.
Sessiz ve Loş Bir Ortam Yaratın
Köpekler vahşi doğada karanlık ve korunaklı yer arayışında olurlar. Annesi olmayan bebek zaten güvende hissetmez, çok fazla ışık yavruyu daha da huzursuz edebilir. Bebeği, sessiz ve loş ışıklı bir yerde tutun, yattığı sepet ya da kutunun üzerini hava almasını engellemeyecek şekilde battaniye türü bir şeyle kapatın.
Evdeki Diğer Hayvanlardan Uzak Tutun
Yeni doğmuş bir bebek, özellikle de anne sütünün bağışıklık koruyucu etkisinden mahrum kalmışsa dış tehditlere karşı daha korunmasız olabilir. O sebeple evde baktığınız başka havyanlar varsa, en azından ilk 5 hafta yavrunun onlardan izole olmasını sağlayın.
Beslenme
Yavru köpekler her 3 saatte bir beslenmelidir. Eğer yavru dirençsiz ve zayıfsa bu süre 2 saat de olabilir. Planlamayı önceden yapıp zamanı geldiğinde hatırlatma yapması için alarm kurmanız işinizi kolaylaştırır.
Beslemeyi biberonla ya da bir şırınga ile yapabilirsiniz; biberon biraz daha zaman alan ama son derece güvenli bir yöntemdir. Şırınga ile beslemede dikkat edilmesi gereken en önemli şey, besleme sıvısının solunum yoluna kaçma ihtimalidir. İlk sefer için deneyimli birinden ya da bir veterinerden destek isteyebilirsiniz.
Yavruyu biberonla besliyorsanız başka bir müdahalede bulunmanıza gerek yok. Yavrunun, biberonun memesinden emmesi ve doyduğunda bırakması için sadece beklemelisiniz. Şırıngayla besliyorsanız çok yavaş hareket etmelisiniz.
Her iki şekilde de yavrunun ağız ya da burnundan süt geldiğini görürseniz beslemeye ara verin, ağız ve burnunu silin, nefes aldığından emin olun. Hırıltı ya da hapşırma varsa bir veterinerden destek alın.
Besleme sırasında yavrunun karnına hava dolabilir, bu da gaz yapar ve yavrunun rahatsız olmasına neden olur. Her beslemeden sonra gazını çıkarmak için karınlarına masaj yapabilir ya da sırtlarını sıvazlayabilirsiniz.
Anne Sütüne Alternatif Ne Verebilirsiniz?
Yavrulara verilecek mama anne sütüne ikame bir besin olmalıdır. Normal süt yavrular için uygun değildir. Mama içeriğindeki protein miktarının %26 oranında olması gerekir. İkame mama olarak evde şu tarifi kullanabilirsiniz.
- 1 kutu süt tozu
- Kaynamış su (süt tozu miktarıyla aynı olacak)
- 1 adet yumurta sarısı
- 1 çorba kaşığı şeker
- 1 çay kaşığı limon suyu
İlk yaptığınızda yedirecekseniz sıcaklığını kontrol etmeyi unutmayın. Dirseğiniz sıcaklığa dayanıyorsa yavrular için ideal ılıklığa ulaşmış demektir. Karışımı hazırladıktan sonra buzdolabında muhafaza edebilir, 2-3 saat arayla yavrulara verebilirsiniz.
Katı Gıdaya Geçiş
Yavrular 3 ya da 4 haftalık olduklarında sütten kesilir. Annesiz bebekler için bu süre sonunda katı bir beslenme şekline dönüş yapmalısınız. Bu aşamada yavruyu alıştırmak için kuru mamaya süt katabilir, kademeli olarak sütü azaltarak devam edebilirsiniz. Yavrular 6 haftalık olduğunda artık kuru mama ile beslenmeye geçmiş olmalıdır.
Tuvalet
Yavrular büyüyene kadar tuvalet konusunda anneleri yardım eder. Annesiz bir bebeğe bakıyorsanız bu işi de sizin yapmanız gerekecek. Ilık, nemli bir pamuk ya da kağıt havlu ile çiş-kaka yapana kadar cinsel organları ve anüslerini nazikçe ovalayın. Eldiven ve önlük kullanmayı unutmayın.
Aşılama
Normalde bir köpek yavrusunun ilk aşılanma zamanı 8. haftadan itibaren başlar. Ancak anne sütünden mahrum kalmış yavrularda bu süre daha erkene alınabilir. Yavrunun sağlık durumuna göre yapılması gereken en doğru zamanı veterinerinizden öğrenebilirsiniz.
Ayrıca yavrular 2 haftalık olduklarında kurt ve kancalı kurtlar için ilaç verilmesi gerekir. Veterineriniz büyük ihtimalle aşı yerine ağızdan alınan bir ilaç önerebilir.