Emmanuel Macron, Nahel M.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, polis tarafından öldürülmesi huzursuzluğun artmasına neden olan genci ailesi ve arkadaşlarının toprağa vermesi üzerine, Fransa genelindeki şehirlerde dördüncü gece yaşanan isyanın ardından Pazar günü başlaması planlanan Almanya gezisini erteledi.
Salı günü trafik durması sırasında polis tarafından vurulan Cezayir ve Fas asıllı 17 yaşındaki Nahel M’nin ailesi, Paris banliyösü Nanterre’deki bir camide özel bir cenaze töreni düzenledi.
İçişleri bakanlığından yapılan açıklamaya göre, hafif zırhlı araçlarla desteklenen yaklaşık 45.000 polis memurunun konuşlandırılmasına rağmen Cuma gecesi şiddetli çatışmalar devam etti ve benzer sayıda polis Cumartesi gecesi yine sokakta olacak.
Bakanlık, Twitter’da bir gecede 1.311 kişinin tutuklandığını, önceki gece 875 kişinin tutuklandığını söyledi, ancak şiddetin “yoğunluğunun daha düşük” olduğunu da sözlerine ekledi.
Adalet Bakanı Eric Dupont-Moretti, tutukluların yüzde 30’unun 18 yaşın altında olduğunu söyledi.
Lyon, Marsilya ve Grenoble şehirlerinde genç çetelerin dükkanları yağmaladığı, ateş yaktığı ve memurlara mermi yağdırdığı yağma ve isyanlar yaşandı.
Maliye Bakanı Bruno Le Maire, Salı gününden bu yana 700’den fazla mağaza, süpermarket, restoran ve banka şubesinin arandığını, yağmalandığını ve hatta bazen yerle bir edildiğini söyledi.
Polis, Fransa’nın ikinci büyük şehri Marsilya’daki isyancıların bir silah deposunu yağmalayıp av tüfekleri çaldıklarını ancak cephane olmadığını söyledi.
Marsilya Belediye Başkanı Benoit Payan, Cumartesi günü üç polis memurunun hafif şekilde yaralanmasının ardından, hükümeti “yağma ve şiddetle” mücadele etmek için fazladan birlik göndermeye çağırdı.
Women’s Wear Daily’nin haberine göre, Paris’in varoşlarındaki Stade de France’daki iki konseri içeren etkinlikler iptal edilirken, LVMH’ye ait moda evi Celine Pazar günü 2024 erkek giyim defilesini iptal etti.
Tour de France organizatörleri, bisiklet yarışı İspanya’dan Pazartesi günü ülkeye girdiğinde her duruma uyum sağlamaya hazır olduklarını söylediler.
Fransız Guyanası’nda Perşembe günü geç saatlerde başıboş bir kurşunla vurulan 54 yaşındaki bir kişinin öldüğü bazı Fransız denizaşırı topraklarında da şiddet patlak verdi.
Yetkililer, Hint Okyanusu’ndaki küçük Reunion adasında protestocuların çöp bidonlarını ateşe verdiğini, polise mermiler fırlattığını ve arabalara ve binalara zarar verdiğini söyledi. Cuma gecesi orada yaklaşık 150 polis memuru konuşlandırıldı.
‘Taklit şiddet’: Macron
Ölümcül vurulma olayı videoya kaydedildi, Fransa’yı şok etti ve polis, ülkenin konut projelerinde ve dezavantajlı mahallelerdeki gençler ile Fransız toplumunda ırkçılık arasında uzun süredir kaynayan gerilimi artırdı.
Macron, Cuma günü bir kriz toplantısına başkanlık etmek için Avrupa Birliği zirvesinden aceleyle döndükten sonra, bazı çevrelerde “bir gencin ölümünün kabul edilemez bir şekilde istismar edilmesini” kınadı, ancak olağanüstü hal ilan etmedi. Ebeveynleri, üçte biri “genç veya çok genç” olan reşit olmayan isyancıların sorumluluğunu üstlenmeye çağırdı.
TikTok ve Snapchat gibi hizmetler aracılığıyla yayılan “taklitçi şiddeti” durdurmak için sosyal medya platformlarıyla birlikte çalışacağına söz verdi.
Hükümetin “en hassas içeriğin kaldırılması” için prosedürler oluşturacağını söyleyerek, teknoloji şirketlerinden “sorumluluk ruhu” beklediğini de sözlerine ekledi.
Snapchat sözcüsü Rachel Racusen, şirketin salıdan bu yana isyanla ilgili içeriği tespit etmek ve buna göre hareket etmek için denetimini artırdığını söyledi.
Fransa İçişleri Bakanı Gerald Darmanin, polisin cezasız kalmaması nedeniyle protestolara son verilmesi çağrısında bulundu.
Fransız yayın kuruluşu TF1’e verdiği demeçte Darmanin, “Aynı gün gözaltına alındı, resmi soruşturma altında ve bugün – ne yazık ki – hapiste” dedi.
“Bu, haksız olanı haklı çıkarır mı? Hayır. Dolayısıyla bu karmaşaya dur diyeceğiz, yargı sürecine saygı duyacağız ve siyasi, sosyal ve hukuki dersleri belki sonra alacağız.”
Fransa milli futbol takımının kaptanı Kylian Mbappe, Twitter’da öfke anlaşılabilir olsa da “şiddet zamanının durması ve yerini yas, diyalog ve yeniden inşaya bırakması gerektiğini” yazdı.
Nanterre’den Al Jazeera için muhabir olan Paul Brennan, cenazenin gerilimi azaltmak için bir fırsat sağlayabileceğini, ancak bunun kesin olmadığını söyledi.
“Belki de son birkaç gecenin şiddetini durdurmak için bir fırsat. Ancak, aynı şekilde, daha fazla huzursuzluk için başka bir kıvılcım sağlayabilir” dedi.
Ailenin avukatları, Nahel’in yakınları için “düşünme günü” olduğunu söyleyerek gazetecilerden uzak durmalarını istedi.
Nahel’in annesi Mounia, France 5 televizyonuna şunları söyledi: “Polisi suçlamıyorum, bir kişiyi suçluyorum: oğlumun canını alan kişiyi.”
Perşembe günü tutuklanıp kasten adam öldürmekle suçlanan 38 yaşındaki polis memurunun, “bir Arap yüzü, küçük bir çocuk gördüğünü ve canına kıymak istediğini” söyledi.
Birleşmiş Milletler insan hakları ofisi Cuma günü yaptığı açıklamada, Kuzey Afrika kökenli bir gencin öldürülmesinin “ülkenin kolluk kuvvetlerindeki derin ırkçılık ve ırk ayrımcılığı sorunlarını ciddi şekilde ele alması için bir an” olduğunu söyledi.
Fransız dışişleri bakanlığından yapılan bir açıklama, bu suçlamayı “tamamen asılsız” olarak reddetti.
Huzursuzluk, 2005 yılında polisten saklanırken bir elektrik trafosunda elektrik akımına kapılan iki gencin ölümünden sonra dönemin Cumhurbaşkanı Jacques Chirac’ı olağanüstü hal ilan etmeye zorlayan ülke çapındaki isyanların hatıralarını canlandırdı.