Çeper Hematomu
ÇEPER HEMATOMU
40-70 yaşları arasındaki kişilerde, özellikle ateromlu hastalık, çeper hematomuna yolaçar. Daha genç kişilerde 3 önemli nedeni vardır: Marfan hastalığı; aort isthmusu darlığı; aort darlığı.Hastalığa gebelik sırasında da raslanabilir. Bu durumda kuşkusuz, daha önceden doğuştan bir atardamar bozukluğu vardır.Çeper hematomu, bir kaza (özellikle otomobil kazası) nedeniyle de ortaya çıkabilir.
Çeper hematomu aortun orta gömleğinin 1/3 dış bölümünde 1,5 sm’den fazla bir uzunlukta oluşur. Dolayısıyle, yırtılmanın yarattığı aralık orta gömleğin 1/3 dış ve iç bölümleri arasındadır. Aralığın bir giriş, bir ya da birden çok çıkış deliği vardır; kan pıhtılarıyla az ya da çok tıkanmıştır.Enlemesine bakıldığında çoğunlukla atardamarın yarısını kaplar; ender olarak çepeçevre sarar Çeper hematomu yayılabilir ve aortun dallarına ulaşabilir.Birçok klinik tablo gözlenebilir.Hasta, göğsünde yırtıcı bir ağrıdan yakınır. Bu ağrı bazen yer değiştirebilir ve boyna, kollara, karna, sırta ya da bacaklara yayılabilir.
Önemli bir kalp damar şoku ağrıya eşlik eder. Hasta soluk, terle kaplıdır; solunumu yüzeysel, atardamar basıncı düşük, nabzı zayıf ve hızlıdır. Bedenin sol yarısına giden damarlarda çeper hematomu çok sık görüldüğünden, çoğunlukla sol ve sağ yan nabızları ve atardamar basınçları arasında çarpıcı bir eşitsizliğe raslanır.Çok özel bir ağrının, nabzın yitmesinin ya da belirgin olarak hafiflemesinin, önceden varolmayan ve varlığında aortun yanmay biçimi kapakçıklarına kadar yırtıldığını gösteren aort yetmezliği gevşeme üfürümünün ve filmlerde aort genişlemesinin birarada görülmesi, teşhise yeterlidir. Bu durumda hastanın mutlaka bir kalp damar cerrahisi servisine yatırılması gerekir.Hematom çok geniş bir bölgeyi ilgilendirmiyorsa, ameliyatla onarma denenebilir.Tersi durumda, ameliyat tehlikesi çok yükselir ve ilaç tedavisiyle zaman kazanmak tercih edilir.Her iki durumda da, hastalığın geleceği konusunda temkinli olmak gerekir. Çünkü, bir yandan ameliyat tehlikesi büyüktür, öte yandan böbrek yetmezliği, özellikle de aort yırtılması gibi çeşitli ihtilatlar, kısa sürede ölümle sonuçlanabilir.Başlangıçta, bir kalp kası (miyokard) enfarktüsü akla gelebilir. Ama çeper hematomunda elektrokardiyogramm normal oluşuna dayanılarak, bu olasılık hemen bir yana bırakılır.Süreğen çeper hematomundan, başlangıç evresi gözden kaçtığında sözedilir.Bu durumda klinik tablo, önemli damar bozukluklarıyla birlikte hastanın katlanamadığı bir aort yetmezliği biçiminde belirir.Muayenede çoğunlukla kalbin gevşeme dönemine raslayan bir üfürüm ile nabız ve atardamar basınçlarında eşitsizlik gözlenir.Radyografi ve anjiyografi teşhisin doğrulanmasını sağlar.
Hasta, bir aort anevrizma sanısıyla da muayene edilmiş olabilir.
Tedavi yalnızca cerrahidir. Hasta aort parçasının çıkarılmasını ve yerine dakron bir protez konmasını amaçlayan ameliyat, beden dışı dolaşım altında yapılır. İvegen biçimlerde, sonuçlar genellikle iyidir.