Bertand Arthur William Russel, (1872-1970) yılları arasında yaşamış ünlü İngiliz düşünür, matematikçi ve yazar. Onun ile ilk kez lise yıllarında 3 ciltlik Batı Felsefesi Tarihi kitabı ile tanışmıştım. İlk okuduğum felsefeciydi.
1959 yılında onunla bir kamera çekimi yapılır. Bu çekim sırasında röportajcı ona kendisinden bin yıl sonra yaşayacak torunları ve insanlık için gelecek nesillere hayat için neler söyleyeceğini sorar. Russel'ın yanıtı şöyledir:
"Biri entelektüel, biri de ahlaki olmak üzere iki şey söylemek istiyorum. Herhangibi bir konuyu incelerken veya felsefesini düşünürken, sadece kendine gerçeklerin ne olduğunu sor. Ve gerçeklerin ne anlama geldiğini sor. İnanmak istediklerin ya da inanılsaydı topluma faydalı olacağını düşündüğün şeylerin seni yönlendirmesine izin verme.
Ahlaki açıdan söylemek istediğim çok basit. Sevgi bilgeliktir, nefret ise aptallıktır. Her gün daha fazla karşılıklı bağımlı olan bu dünyada birbirimize toleranslı olmaya alışmalıyız. Bazı insanlar bizim hoşlanmayacağımız şeyleri söyleyebilirler. Vermeyi ve toleranslı olmayı öğrenmeliyiz. Bazı insanların bizim hoşlanmayacağımız şeyleri söyleyebileceğine alışmalıyız. Bu dünyada insan türünün devamı için bu şart. Vermeyi ve tolerans göstermeyi öğrenmeliyiz. "
Evet, büyük filozof yıllar önce objektiflikten ve farklılıklara toleranstan söz ediyor. Bizler ise her bağlamda ve ortamda doğru olduğuna inandığımız düşünceleri empoze etmeye çalışıyoruz. Karşımızdaki dinlemeden.
•İyi bayramlar
"Dünyada en çok tatil yapan ülkelerden biri olarak yaşamımıza devam ediyoruz. Bugün Kurban Bayramı'nın ilk günü.
Sizlere Can Yücel'in bayram şiirinin ilk dizeleriyle iyi bayramlar diliyorum:
"Nefes almak bayramdır mesela; günün birinde soluksuz
kalınca anlar insan...
Görmenin nasıl bir bayram olduğunu karanlık öğretir;
sevmeninkini yalnızlık...
Sızlamayan her organ, hele de burun direği bayramdır.
Bayramdır, elden ayaktan düşmemek, zihinden önce bedeni
kaybetmemek, kurda kuşa yem olmayıp "çok şükür bugünü de gördük" diyebilmek...
Sevdiklerinle geçen her gün bayramdır.
Yoğun bakımda sancılı geceyi ya da kangren olmuş bir
ilişkiyi bitirmek de öyle..."