Soru: Konut Edindirme Yardımı (KEY) alacaklarıyla ilgili bir problemim var. Rahmetli annemden kalan bir KEY alacağım var. Biz iki kardeşiz. Kardeşimle 15 yıldan fazla zamandır konuşmuyoruz. Ziraat Bankası’na müracaat ettiğimde, bu parayı ancak ikimizin gelip birlikte alabileceğimizi belirttiler. Başka türlü alamayacağımızı söylediler. Kendi payıma düşen miktarı nasıl alabilirim? (Annem ve babam vefat etti) Ufuk SANDIKÇI
[[HAFTAYA]]
Cevap: Tüm mirasçıların birlikte KEY alması gibi bir dayatma olamaz. Çok değişik nedenlerden dolayı mirasçılar KEY ödemesi için birlikte başvuru yapamayabilir. Örneğin, Amerika’da bulunan bir mirasçı birkaç yüz liralık KEY ödemesi için Türkiye’ye mi gelsin? Farklı problemlerden dolayı birbiriyle hasım halinde gelmiş mirasçılar olabilir. Bunlar nasıl bir araya gelerek KEY alacaklar? Sonuç olarak, yapılan işlem bankanın keyfi tasarrufudur. Mirasçıların birlikte KEY alması gibi yasal bir zorunluluk yok. Ziraat Bankası’na, veraset ilamınızı ekleyeceğiniz bir dilekçe ile başvurarak, vefat eden babanızdan dolayı kendi hissenize düşen KEY ödemesini talep etmeniz halinde, banka ödeme yapacaktır.
Limitet şirketin ödeyemediği vergi, hissesi oranında ortaklarından alınır
Soru: Arkadaşımı kıramadığımdan, ortak sayısını tamamlamak için limitet şirketine ortak olmuştum. Ortaklığım, kağıt üstünde. Gerçekte şirket arkadaşımın, benim yöneticiliğim yok. Şirket ekonomik krizden etkilendi, işleri iyi değil. Son birkaç yıldan beri vergi borçlarını da ödeyemediğini öğrendim. Gerçi ödeme kolaylığı kanunu çıkacak fakat bu şekilde de borçlarını ödeyeceğini tahmin etmiyorum. Sorum şu: Vergi borçlarını şirket ortağı olarak benden isteyebilirler mi? Erkan ÇINAR
Cevap: Vergi borçlarının tamamını sizden isteyemezler. Ancak hissenize düşen borcu isteyebilirler. Çünkü, limitet şirket ortakları şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan vergi borçlarının ödenmesinden sermaye hisseleri oranında sorumludurlar. Vergi dairesi, ortağı olduğunuz limitet şirketin ödenmeyen veya şirketten alınamayacağı anlaşılan vergi borcunun sermaye hisseniz oranındaki kısmını sizden isteyebilir. Ancak, hakkınızda takibat yapılabilmesi için, öncelikle vergi borcunun şirket bünyesinden aranması ve yapılan tüm takiplere nazaran şirketten alınamaması veya alınamayacağının anlaşıldığının belgelerle ortaya konması gerekir.
DUL AYLIĞI BAĞLANDIĞINDA ENGELLİ AYLIĞINI KESTİRMENİZ GEREK
Soru: Babaannem ölen dedemin emeklilik maaşını çekiyor yalnız emeklilik maaşından önce 3 ayda bir engelli maaşı alıyordu. Şimdi engelli maaşı yatıyor ama ‘O parayı çekerseniz ceza gelir’ diyorlar. Bu doğru mu? Yoksa yatan parayı çekmemiz mi lazım? Kadir SULAR
Cevap: ‘Babaannemiz dedemizin aylığını çekiyor’ ifadesiyle, babaannenizin ölüm aylığı aldığını belirtiyorsanız sorun yok. Ancak vefat eden dedenizin kartıyla bankadan dedeniz adına yatan emekli aylığını çekiyorsa sorun var demektir. Çünkü, babaanneniz ölen dedenizin emekli aylığını çekemez. Dedenizin ölümünü Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirerek dedeniz adına yatan aylığı kestirip, eşinden ölüm aylığı (dul aylığı) bağlanmasını talep ederek, ölüm aylığı bağlatması gerekiyordu. Sıkıntı yaşamamanız için, yanlış bir uygulama varsa düzeltmenizde yarar var. Asıl sorunuza gelince, babaannenize eşinden dul aylığı bağlanmışsa, engelli aylığını kestirmeniz gerekiyor. Yatan engelli aylığını çekmemeniz lazım. Ancak dul aylığı engelli aylığı tutarından az ise kuruma başvurarak dul aylığını engelli aylığı tutarına yükselttirebilirsiniz.
SAĞLIK PRİMİ ÖDEMEDEN EMEKLİ OLANIN AYLIĞINDAN 10 YIL SAĞLIK PRİMİ KESİLİR
Soru: Bağ-Kur emeklisi bir vatandaşım. Benden sağlık kesintisi adı altında 68 lira kesinti oluyor. Buna itiraz ettim, gelen cevapta 10 yıl boyunca sürekli kesileceği beyan edildi. Sizce bu mümkün mü? İsmail DENER
Cevap: Prim ödediği dönemde sağlık sigortası primi ödemeden emekli olan Bağ-Kur sigortalıların emekli aylıklarından 10 yıl süresince, emekli aylığının yüzde 10’u kadar sağlık sigortası primi kesilmektedir. Muhtemelen isteğe bağlı Bağ-Kur sigortasından emekli oldunuz. İsteğe bağlıda sağlık sigortasına prim ödemediğinizden, emekli olduğunuz dönemde sağlık yardımı alabilmek için, 10 yıl süresince emekli aylığınızdan yüzde 10 kesinti yapılacaktır. Yapılan işlem doğru ve yasaldır.
Sağlık nedeniyle kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılabilirsiniz
Soru: Oto boya teknisyeniyim. Astım bronşit hastasıyım. 2 yıllık ilaç raporluyum. 5.5 yıldır da aynı işyerinde çalışıyorum. Hastalığımdan dolayı işten ayrılmak istiyorum. Haklarımı alabilir miyim? Erdem ÇOŞKUN
Cevap: Tam teşekküllü bir hastaneden, oto boya teknisyeni olarak çalışamayacağınıza dair sağlık kurulu raporu alıp, işvereninize vererek işten kıdem tazminatınızı alarak ayrılabilirsiniz.
Eşinizin 603 gün askerliği varsa borçlanıp kaynananıza aylık bağlatabilirsiniz
Soru: 1954 doğumlu kayınpederim 5 yıl önce vefat etti. 1987’de sigorta başlangıcı ve 297 gün prim ödemesi var. Askerliğini borçlansak kaynanama dul aylığı bağlatabilir miyiz? Aylık bağlatmak için 900 gün prim lazımmış. Eğer askerliğini borçlanarak kaynanama dul aylığı bağlatabilirsek, kaç lira ödememiz gerekiyor? Hasan GÜNEŞ
Cevap: 5 yıl sigortalılık süresi ve en az 900 gün prim ödemesi olan SSK sigortalılarının hak sahiplerine dul-yetim aylığı bağlanabiliyor. Yeni yasanın yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008’den itibaren askerlik borçlanmasıyla primi 900 güne tamamlanamıyor. Ancak kayınpederiniz 1 Ekim 2008’den önce vefat ettiğinden, 603 gün askerlik süresi varsa, bu süreyi borçlanarak, toplam prim ödemesini 900 güne tamamlayarak kaynananıza dul aylığı bağlatabilirsiniz. 603 gün askerlik borçlanması için ödenecek bedel 4892 TL’dir.
Genel Sağlık Sigortası’nda 2012’ye kadar ceza kesilmeyecek
Soru: Halen okumaktayım. Fakat yaş sınırını aştığım için Genel Sağlık Sigortası (GSS) olmam gerekiyormuş. Şu an çalışmıyorum da. ‘GSS ertelendi herhangi bir şey yapmanıza gerek yok’ diyorlar. Ama ortada bir para cezası var. İşin içinden çıkamadım. Yardımcı olursanız sevinirim. Ne yapmam gerekiyor? Sevcan ARIBUĞA
Cevap: 1 Ekim 2010’dan itibaren Genel Sağlık sigortalısı olma zorunluluğunun 1 Ekim 2012’ye erteleneceği yetkililerce açıklandı. Bu açıdan 1 Ekim 2012’ye kadar Genel Sağlık sigortalısı olmayana ceza kesilmeyecek. Ancak sağlık yardımı almak istiyorsanız, Genel Sağlık Sigortası’na kendi isteğinizle kayıt olmanız gerekiyor. Yapılacak gelir testi neticesinde belirlenecek aile içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelirinize göre, ya prim ödemeden ya da ödeyerek sağlık yardımı alacaksınız.