Ekim 2018'de aramızdan ayrılan İstanbul'un gözü, usta foto muhabiri Ara Güler’in yakın dostu Coşkun Aral, Youtube’dan yayınladığı Ara Güler Belgeseli’nin Doğuş Yayın Grubu tarafından engellendiğini duyurdu.
Yönetmenliğini Coşkun Aral’ın üstlendiği, Ara Güler belgeseli “Bu Dünya Böyle Dünya”, 3 Nisan'da Youtube'da erişime açılmıştı.
1986-2018 yılları arasında yapılan çekimlerle kurgulanan belgeselde Ara Güler, hem kendi dünyasından renkli anları hem de fotoğraflarının anılarını anlatıyordu. Adını Coşkun Aral’la Ara Güler’in 1986 yılında açtıkları sergiden alan belgeselin ilk gösterimi Şubat 2019’da Tahran’daki Nabshi Kültür Merkezi’nde yapılmıştı.
DOĞUŞ GRUBU'NDAN İHTARNAME GELDİ
3 Nisan'da ücretsiz olarak Youtube'da erişime açılan ve 20 binden fazla kişi tarafından izlenen belgeselle ilgili olarak Doğuş Grubu'ndan duayen gazeteci Coşkun Aral'a ihtarda bulunuldu.
Ara Güler’in hayattayken Doğuş Holding’le anlaştığı ve birlikte kurduğu Ara Güler Doğuş Sanat ve Müzecilik A.Ş. şirketi, ünlü foto muhabirinin eserleriyle ilgili tüm eserlerin sahibi olduğunu belirterek Coşkun Aral’a ihtarname gönderdi.
İhtarnamede, “Ara Güler’in eserlerinin herhangi bir şekil ve mecrada kullanımı, münhasır hak sahibi konumundaki Şirket iznine tabidir. Tarafınızca birtakım Ara Güler fotoğraflarının yer aldığı “Bu Dünya Böyle Dünya-Ara Güler Belgeseli”nin sosyal medya hesaplarınızdan yayımlandığını öğrenmiş bulunmaktayız. Hiç kuşkusuz bu durum, vaki kullanımınıza izin veren bir yazılı rıza veya anlaşma olmaması sebebiyle, Şirket’in Ara Güler eserlerine dair sahip olduğu telif haklarının açıkça ihlalini teşkil etmektedir…” ifadeleri kullanıldı.
EL YAZISI İLE İZİN VERMİŞTİ
İhtarname üzerine belgeseli yayından kaldıran Coşkun Aral ise 2018 yılında aramızdan ayrılan duayen foto muhabiri Ara Güler’in ölmeden önce kendisine bir yazı bıraktığını ve belgeselleri için izin verdiğini söyledi.
Aral ayrıca Güler’in bu yazısını da yayınladı.
HUKUK NE DİYOR?
Yaşanan tartışmayı telif hakları konusunda uzman olan Avukat Arabulucu Özlem Bora şöyle değerlendirdi: Ara Güler sağlığında kendi el yazısı ve ıslak imzası ile Çoşkun Aral’a belgesel yapımı için açık bir onay vermiştir. Ara Güler, hazırlanan belgesel kapsamında kameraya doğru dönerek konuşmuş ve konuştuğu bölümler kayda alınarak belgesele eklenmiştir. Hatta, Ara Güler, sonrasında belgeseli izlemiş ve eklemeler ile çıkarmalar yapmıştır. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu dikkate alındığında sarih (açık) bir onay mevcuttur. 5846 sayılı Yasaya göre eser mahiyetinde olsun ya da olmasın her türlü fotoğraf ve görüntü korunmaktadır. Tabi ki bu düzenlemenin istisnaları vardır; Fotoğrafı çekilen kişinin onayı da bir istisnadır. Toplumsal hayata mal olmuş kişilerin resim ve görüntüleri de istisna kapsamındadır. Sipariş üzerine yapılan çalışmalar da istisna kapsamındadır. Dolayısıyla bu olay bu iki konuda istisnadır ve Coşkun Aral’ın yayın hakkı vardır.
USTA GAZETECİ MEDYARADAR'A KONUŞTU
Coşkun Aral'ın konuya ilişkin yaptığı Medyaradar'a yaptığı açıklama ise şöyle:
"Belgesel 1986-2018 yılları arasında yapılan çekimlerle hazırlandı. Belgeselde kullanılan fotoğraflar yine Ara Güler'in kendisi tarafından bana verilmişti. Doğuş Grubu'nun da belgeseli yaptığımdan haberi vardı. Bu müdahaleyi anlayamadım. İleride böyle bir engellemeyle olur da karşılaşırsam diye Ara'nın kendi el yazısıyla bana yazdığı izin var. Ne Ara Güler'in isminin ne de Doğuş Grubu'nun böyle bir engellemeyle gündeme gelmesini istemiyorum. O nedenle yayından kaldırdım. Amacım insanların Ara Güler'i kendi ağzından tanımasıydı."