Gözat
Yazar "Aydınlı, Semra" ile FBE- Endüstri Ürünleri Tasarımı Lisansüstü Programı'a göz atma
Sayfa başına sonuç
Sıralama Seçenekleri
-
ÖgeEndüstriyel Tasarımda Paradigma Kaymaları: Bruno Latour A Özel Bir İlgiyle(Fen Bilimleri Enstitüsü, 2013-07-12) Çelikel, Sıdıka Benan ; Aydınlı, Semra ; 10006884 ; Endüstri Ürünleri Tasarımı ; Design of Industrial Products“Endüstriyel Tasarımda Paradigma Kaymaları: Bruno Latour’a Özel Bir İlgiyle” başlığını taşıyan bu tez çalışmasında, endüstriyel tasarım disiplininin varlık koşullarının irdelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, ilkin disiplinin ne türden ön-kabullerin üzerinde temellendiği ortaya konulmaya çalışılmış, hemen ardından ise bu ön-kabuller sorguya açılarak tasarım kavrayışımıza ilişkin yeni bir bakış açısının olanaklılığı ‘paradigma’ ve ‘paradigma kayması’ kavramları üzerinden tartışmaya açılmıştır. Endüstriyel tasarım disiplininden özgün bir tarzda bahsedebilmenin yolunun, kendi uzmanlık alanımız dışındaki alanlarla girişeceğimiz düşünsel etkileşimlerden geçtiği yönündeki inanç, amaçlanan yeni bakış açısının olanaklılığının, genelde bilim felsefesi, özelde ise Bruno Latour düşüncesi dolayımında aranmasına neden olmuştur. Çalışmada, endüstriyel tasarım disiplinine ilişkin eski paradigmanın tespiti, aşılma girişimleri ve yeni paradigma önerileri ele alınır. Fransız antropolog, sosyolog, bilim ve teknoloji felsefecisi Bruno Latour’a, tez çalışmasının başlığında da ifade edildiği gibi, ‘özel bir ilgi’ gösterir. Modern epistemolojik özne/nesne ayrımını, ikisi arasında herhangi bir fark gözetmeksizin ‘aktör’ olarak nitelendiren Aktör-Network Teorisi (ANT), endüstriyel tasarım alanına ilişkin yerleşik kavrayışımızda radikal bir dönüşüm gerçekleştirmemize olanak sağlayan özgün bir girişim olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, endüstriyel tasarım disiplinine, bu güne dek yapılan çalışmalarda söz konusu olduğu gibi ‘epistemolojik’ değil, ‘ontolojik’ olarak yaklaşmaya amaçlayan bu çalışmada, endüstriyel tasarım alanına ilişkin modernist olmayan bir bakış açısının olanaklılığı tartışılmıştır.
-
ÖgeKent Mobilyaları Tasarımında Kullanılabilecek Kavramsal Bir Model(Fen Bilimleri Enstitüsü, ) Yaylalı, Seçil ; Aydınlı, Semra ; Endüstri ürünleri Tasarımı ; Design of Industrial ProductsKentlerdeki insanalar zamanlarının büyük bir kısmını kentsel mekanlarda geçirirler. İnsanlar ruhsal, fiziksel ve özellikle de rekreasyonel amaçlı ihtiyaçlarını kent mobilyaları sayesinde giderirler. Kent kimlii, kent kültürü, kent profili, kent imgesi gibi kavramları anlayarak, bunların kent mobilyaları ile karşılıklı etkileşimlerini ortaya sermek gerekir. Her kentin profili,kimlii, imgesi, kültürü, algılarımızı etkiler ve zihnimizde bilişsel harita oluşturmamızı salar. Kent mobilyalarının oluşum süreci içerdii evreler olan tasarım, üretim, yerleştirme ve kullanım süreçlerinin birleşimidir. Kent mobilyaları tasarımı alanında kullanılabilecek bir model, kent mobilyası tasarımı ile ilgili kavramların taksonometrik sınıflandırması olarak ortaya çıktı. Bu model tasarımcıların tasarım süreçlerinde tıkanıklık yaşamadan, kullanıcıya saygılı tasarımlar yaratmasında yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
-
ÖgeKitsch’i Dolayımlanmış Arzu Kavramına Göre Okumanın Olanaklılıgı Uzerıne Bır Arastırma(Fen Bilimleri Enstitüsü, ) Çelikel, Sıdıka Benan ; Aydınlı, Semra ; Endüstri Ürünleri Tasarımı ; Design of Industrial ProductsBu çalışmanın amacı kitsch’i Girard’ın edebiyat eleştirisinde kullandığı dolayım kavramını kullanarak okumaya çalışmaktır. Çalışma, genel olarak, kitsch olgusunu tanımlama ve kavramayı amaçlayan akademik bir tartışma zemini oluşturmayı amaçlar. Kitschin kesin modernliğini ortaya koyduktan sonra, olgu iki kategoriye ayrılır ve birbirlerinden farklı özelliklerine göre değerlendirilir. Özelde, çalışmanın nesnesine dair alternatif bir okuma önerir. Kitsch nesne, diğer bir deyişle sözde nesne, ona ihtiyacı olan bir kişi olmadan düşünülemeyeceği için, nesnenin yanı sıra özne de araştırmaya dahil olur. Demokrasiyi, ve dolayısıyla eşit oluşu bir raison d être olarak kabul edip, öznenin muhakemesini felce uğratarak, gerçeklik anlayışını yitirmesine sebep olan modelin, ya da dolayımlayıcının, varlığı açıklanacaktır. Cervantes’in başyapıtı Don Quixote, hem onun bizzat kendisi hem de kitsch düşkününü tarafından paylaşılan yanılsama temelinde tartışılacaktır. Pek çok endüstriyel ürün örnek olarak sunulacaktır.
-
Öge‘tasarım İçin Sürdürülebilirlik’ Alanında Aracı Kurumlar: Türkiye’de İnovasyon Destek Mekanizmaları Geliştirmek İçin Stratejiler(Fen Bilimleri Enstitüsü, 2015-10-08) Küçüksayraç, Elif ; Aydınlı, Semra ; 10088823 ; Endüstri Ürünleri Tasarımı ; Design of Industrial Productsİstanbul Teknik Üniversitesi ve Delft Teknoloji Üniversitesi’nde yürütülen bu ortak doktora çalışması, Türkiye’de henüz gelişmemiş olan “sürdürülebilirlik için tasarım” alanında firmalar için inovasyon desteği üzerine odaklanmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’deki firmaların tasarım ve sürdürülebilirlikle ilgili destek ihtiyaçlarını, bu ihtiyaçların nasıl giderilebileceğini ve sürdürülebilirlik için tasarım yaklaşımının Türkiye’de endüstriye nasıl yayılabileceğini araştırmaktadır. Çalışma, hem Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınmasına, hem de tasarım, inovasyon ve sürdürülebilirlik alanlarında literatüre katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Daha spesifik olarak, bu çalışmanın araştırma amacı, sürdürülebilirlik için tasarım üzerine firmalar için inovasyon desteğini irdelemek ve toplumsal amacı, sürdürülebilirlik için tasarımın Türkiye’deki endüstriye firmaların inovasyon süreçlerini destekleyerek yayılmasıdır. Literatür araştırması iki ana bölümde sunulmuştur, kavramsal zemin, sürdürülebilirlik için tasarım kavramı üzerine ve teorik zemin, inovasyon sistemleri teorisi üzerine odaklanmaktadır. Sürdürülebilirlik için tasarım, “endüstrinin, ekonomik kaygılar kadar çevresel ve sosyal kaygıları da uzun süreli inovasyon stratejilerinin kilit esası olarak alması ve ilgili faktörleri tedarik zinciri ve ürün yaşam döngüsünü kapsayan ürün-servis-sistem geliştirmeye dahil etmeleri” olarak tanımlanmıştır (Crul & Diehl, 2006’ya dayanarak). Literatür araştırmasında, sürdürülebilirlik için tasarım üzerine çeşitli yaklaşımlar, tasarımcıların sürdürülebilirlikteki rolleri, spesifik olarak sürdürülebilirlik için tasarımın firmalardaki etkileri ve Türkiye’deki uygulamalar irdelenmiştir. Çalışmanın teorik temeli olan inovasyon sistemleri, “aktiviteleri ve etkileşimleri yeni teknolojileri başlatan, aktaran, modifiye eden ve yayan kamu ve özel kurum ağları” olarak tanımlanmaktadır (Freeman, 1987). Bu çalışmada inovasyon sistemleri irdelenirken fonksiyonel bir yaklaşımdan faydalanılmıştır (bknz. Hekkert vd., 2007; Bergek vd., 2008). İnovasyon sistemleriyle ilgili olarak tasarım inovasyonu süreçleri, aracı kurumlar, üniversitelerin aracı rolleri ve spesifik olarak sürdürülebilirlik için tasarım alanındaki aracı kurumlar irdelenmiştir. Aracı kurumlar literatürde “inovasyon desteği sağlayıcıları” olarak anılmaktadır (EC, 2009a) ve inovasyon sistemlerinin farklı aktörleri olan firmalar, üniversiteler ve araştırma kurumları, ve de inovasyon destekleyen politik düzenlemeler arasında simsar işlevi görmektedir (Van Lente vd., 2003). Aracı kurumların değeri, inovasyon sistemlerinin bağlantılılığını iyileştirirken sistem içinde yeni olasılıklar ve dinamiklik yaratmaktır (Howells, 2006). Aracı kurumların tipleri ve fonksiyonları çeşitli araştırma ve raporlarda sıralanmıştır (Van Lente vd., 2003; Howells, 2006; Klerkx & Leeuwis, 2008; EC, 2009a). Ayrıca bazı çalışmalar ünversiteleri bilgi aracı kurumu olarak (EC, 2009a), bazıları ise geçici aracı kurum rolleri üstlendikleri şeklinde (Cook vd., 2006) incelemektedir. Tasarım inovasyonu ve aracı kurumlar arasındaki bağ, “teknoloji simsarı” olarak adlandırılan tasarım danışmanlık firmaları ile kurulmaktadır (Hargadon, 2002). Lakin, sürdürülebilirlik için tasarım alanında çalışan aracı kurumları irdeleyen az sayıda çalışma bulunmaktadır (örn. O’Rafferty & O’Connor, 2010; Keskin vd., 2013). Literatür araştırmasını takiben, başlangıç araştırma soruları cevaplanmış, literatüredeki boşluklar belirlenmiş ve araştırma soruları aşağıdaki gibi revize edilmiştir: 1. Türkiye’deki firmaların sürdürülebilirlik için tasarım pratiklerinin son durumu nedir? 2. Bazı firmalar, mevcut engellere rağmen, sürdürülebilirlik için tasarım uygulamalarında nasıl başarılı olmaktadır? 3. Gelişmiş ülkelerde ve Türkiye’de sürdürülebilirlik için tasarım üzerine inovasyon desteğinin son durumu nedir? 4. Üniversitelerin sürdürülebilirlik için tasarımı endüstriye yaymada aracı kurum rolü nedir? 5. Tasarımcıların sürdürülebilirlik için tasarım üzerine inovasyon desteklerindeki rolü nedir? 6. Türkiye’deki firmaların inovasyon süreçlerinde sürdürülebilirlik için tasarımı uygulamaları için nasıl desteklenmelidir? Bu araştırma sorularını yanıtlayabilmek için birden fazla ampirik çalışma tasarlanmıştır. Beş ayrı ve bağlantılı ampirik çalışma, nitel bir yaklaşım ve çoklu metoddan faydalanarak yürütülmüştür. Takip edilen araştırma stratejisi, son durumu keşfetme ve açıklama, iyi örneklerden öğrenme, bulgulara dayanan stratejiler önerme ve bu stratejileri uzman görüşleri ile geliştirme şeklindedir. Birinci ampirik çalışmada, 26 örnek gösterilen firmanın sürdürülebilirlik için tasarım pratikleri bir anket yardımıyla irdelenmiştir. İkinci ampirik çalışma ilk çalışmayı takip ederek, Türkiye’de örnek gösterilen firmaların sürdürülebilirlik için tasarımı engellere rağmen nasıl uyguladıklarını, bir büyük ve bir küçük ölçekli firma üzerine yapılan vaka çalışmaları ile irdelemektedir. Üçüncü ampirik çalışma, sürdürülebilirlik için tasarım üzerine inovasyon desteğini Hollanda, Birleşik Krallık ve Türkiye’den 14 aracı kurum üzerine yapılan vaka çalışması ile irdelemektedir. Dördüncü ampirik çalışma, sürdürülebilirlik için tasarımın endüstriye yayılmasında üniversitelerin aracı kurum rollerini Hollanda’dan bir, Türkiye’den iki vaka analizi ile irdelemektedir ve üçüncü çalışma ile bütün oluşturmayı hedeflemektedir. Beşinci ampirik çalışma, sürdürülebilirlik için tasarımın Türkiye’deki endüstriye yayılması için önceki ampirik çalışmaların bulgularına dayanan stratejiler önermektedir. Stratejiler, Türkiye ve Avrupa’dan yedi uzman ile tartışılarak geliştirilmiştir. Ampirik çalışmaların odağı, örneklemi, metodu ve teorik katkısı farklı olduğu için, her ampirik çalışma farklı tip okuyucuları hedeflemektedir. Ampirik çalışmaların bulgularına dayanarak ortaya koyulan teorik katkılardan biri, inovasyon sistemi aktörlerinin sadece etkileşimde bulunmadığı, aynı zamanda rollerini değiştirdiğidir. Çalışmanın diğer katkıları, firmaların olası tüm sürdürülebilirlik için tasarım ihtiyaçlarını karşılayacak aracı kurumlar için bir çerçeve önermesi ve üniversitelerin sürdürülebilirlik için tasarım alanında endüstri ilişkileri aktivitelerini ve bunların çeşitlerini açıklamasıdır. Çalışma ayrıca, Türkiye’de örnek gösterilen firmaların sürdürülebilirlik için tasarım pratiklerini açıklamış ve endüstriye sürdürülebilirlik için tasarımın yaygınlaştırılması için stratejiler önermiştir. Araştırma bulgu ve sonuçları hem Türkiye’de hem de sürdürülebilirlik için tasarım açısından benzer şartlara sahip ülkelerdeki gelecek projeler için altyapı oluşturabilir. Son olarak, politikacılar, aracı kurumlar, firmalar, akademisyenler ve tasarımcılar gibi farklı tip okuyucular için öneriler sunulmuştur.
-
ÖgeTemsil Araçları Olarak Zanaat Ve Tasarım: Turistik Nesneler Üzerine Kavramsal Bir Analiz(Fen Bilimleri Enstitüsü, ) Bağlı, H. Hümanur ; Aydınlı, Semra ; Endüstri Ürünleri Tasarımı ; Design of Industrial ProductsZanaat ve tasarım üretim kültürünün iki temel kavramıdır. Bu iki kavram önceleri bir üretim sürecinin farklı aşamalarına denk düşerken, 20. yüzyıl başından itibaren kutuplaşan kavramlar haline gelerek farklı üretim biçimleriyle üretilen farklı nesne ve anlamlara işaret etmeye başlarlar. Bu farklı anlamlandırmaların en yoğun kullanıldığı alanlardan birisi de turizm nesneleri olarak hatıra eşyalardır. Bu çalışmada zanaat ve tasarım kavramlarının turizm bağlamında ve genel anlamda temsil ettiği değerler olarak zaman, mekan, üretim ve işlev değerlendirilmiştir. Bu kavramsal incelemeyi, temsil işlevinin nesnelerde nasıl gerçekleştiğine dair bir göstergebilimsel analiz takip etmektedir. Bu kavramsal ve nesnel değerlendirmenin sonunda, temsil edilen değerler olarak zaman, mekan, işlev ve üretimin zanaat ve tasarım kutuplaşması içindeki yönelimlerle birlikte genel olarak çalışmada tartışılan diğer bütün kavramları içeren kavramsal bir ilişki ve eğilim modeli kurulmuştur.