Her çocuğun sevilmeye ve ilgilenilmeye ihtiyacı var. Özellikle 0-6 yaş döneminde dikkat edilmesi gereken en önemli şey, çocuğun duygusal ve fiziksel ihtiyaçlarını iyi anlamak ve ona ihtiyacı olan şeyi kıvamında vermektir.
Biliyorum; çocuklarınızı, torunlarınızı, yeğenlerinizi çok seviyorsunuz. Onların, hayatınızın merkezinde olması çok doğal. Buna ihtiyaçları da var; fakat bazı ailelerde bunun dengesi kaçmış durumda. Bu durumu şöyle hayal edelim, aile bir Güneş sistemi. Çocuk ailenin merkezinde, yani Güneş. Aile üyeleri de Güneş’in etrafında dönen diğer gezegenler. Normalde bu sistem ahenk içinde dönüp duruyor; fakat ailenin fazlaca ilgi odağı olan çocuk, ahenkli durumu bozuyor. Peki, neden böyle oluyor? Çünkü, çocuk ona fazlasıyla verilen sevgi ve ilgi ile ne yapacağını şaşırıyor. Bununla birlikte çocuğa gerekli sınırlar konulmazsa işte o zaman işler iyice karışıyor. Güneş’in yani çocuğun canı ne tarafa dönmek istiyorsa, aile üyeleri de o yöne doğru savruluyor. Gezegenler bazen birbirine çarpıyor, hasarlar oluşuyor, dengeler bozuluyor ve sorunlar yaşanıyor. Bazı aileler yaşanan sorunların farkında, ama ne yapacaklarını bilemiyor. Bazı aileler ise bunun normal olduğunu düşünüp, böyle bir denge içinde yaşamaktan memnun görünüyor. Peki; her istediği yapılan, ihtiyacı olan sevgi ve ilginin fazlası verilen çocuğun, ruhsal ve duygusal gelişimi zarar görür desem, ne düşünürsünüz?
Her Zaman ve Her Yerde İlgi Odağı Olmak İster
Her çocuğun sevilmeye ve ilgilenilmeye ihtiyacı olduğunu hepimiz biliyoruz; fakat karnı tıka basa ilgi ve sevgiyle doyurulan çocuğun midesi, aşırı yemek tüketen obez insanların midesi gibi genişliyor. Sonra ne mi oluyor? Çocuk doyma hissini kaybediyor ve doymak bilmeyen, yedikçe yiyen insanlar gibi, bitmeyen bir sevgi ve ilgi arzusu içinde oluyor. Ailenin ilgi odağı olmuş ve sevgiye boğulmuş çocuk, çok önemli biri olduğuna dair bir inanç geliştirir. Her zaman ve her yerde ilgi odağı olmak ister. Tüm insanların onun ihtiyaçlarını karşılaması ve onu sevmesi gerektiği inancı bilinçaltına kodlanır. Bilinçaltındaki bu kod, çocuğun kulağına ömür boyu şunları fısıldayacaktır; ‘Her şeye hakkın var’, ‘Kimsenin seni engellemesine izin verme’, ‘Seni reddeden olursa bil ki seni sevmiyordur’. Bu kodlar ile ergenlik dönemine gelen çocuk engellenmek ve kurallara uymak istemez. Reddedilmeye tahammülü çok azdır. Bu dönemde yaşadığı ikili ilişkilerde reddedilme ile karşılaşırsa bunu kabullenemeyip, durumu çok ağır yaşayabilir.
Hepimizin Her Yaşta Sevilmeye ve İlgi Gösterilmeye İhtiyacı Var
Özellikle 0-6 yaş döneminde dikkat edilmesi gereken en önemli şey, çocuğun duygusal ve fiziksel ihtiyaçlarını iyi anlamak ve ona ihtiyacı olan şeyi kıvamında vermektir. Ne az, ne de çok. Her çocuğun duygusal ihtiyacı, kendi mizacı doğrultusunda farklıdır. Bunun iyi gözlenmesi ve ona göre ihtiyacının karşılanması gerekir. Birden fazla çocuğu olanlar bunu çok iyi bilirler. Bazı çocuklar tek başına vakit geçirmekten, bazı çocuklar başkalarıyla vakit geçirmekten hoşlanırlar. Kendi başlarının çaresine bakabilen çocuklar vardır, her şeyi kendileri yapmak isterler. Bazıları ise ebeveynlerinin desteğine daha çok ihtiyaç duyarlar. Özellikle desteğe fazla ihtiyaç duyan çocuklara kendi becerilerini geliştirme fırsatı vermek onların gelişimi için çok önemlidir. Onlar adına her şeyi yapmak, özgüvenlerinin gelişmemesine sebep olur. Başkalarına bağımlılık geliştirirler. Başkalarının desteği olmayınca kendilerini yıkılacak bir ağaç gibi hissederler.