‘Nasıl ki ölenlerin gözünü yaşayanlar
kapatıyorsa, yaşayanların gözünü de ölenler
açmalıdır.’
Son günler de basına yangın haberlerinden çok patlama haberleri yansımaya başladı.
29 Mayıs tarihinde Başakşehir’ de bir kot yıkama atölyesinde meydana gelen patlama sonucunda 2 işçi hayatını kaybetti. 13 Haziran tarihinde Okmeydanı’nda sensörlü lamba armatürü imal eden bir atölyede, oksijen tüplerinden sızan gazların sıkışması sonucu patlama meydana geldi. Patlamada 2'si ağır 6 kişi yaralandı.14 Haziran tarihinde Zeytinburnu’nda bir lokantada meydana gelen patlama da bir kişi yaralandı.
Son olarak ta 27 Haziran günü Bahçelievler de bir tekstil atölyesinde gaz sıkışması nedeni ile meydana gelen patlama da 1 kişi hayatını kaybederken 10 kişi ise yaralandı.
Yangın, patlama, sel felaketi ,iş kazaları vs. sonuç hiç değişmiyor bir çok insanımız hayatını kaybediyor ve bir müdahale olmazsa insanlar hayatlarını kaybetmeye devam edecek.(Son günlerde yaşanan sel felaketi başka bir yazının konusu olacaktır).
Genellikle yaşanan bu felaketlerden sonra olayın neden meydana geldiğini, sonrasında neler yapılabileceğini takip etmeye çalışıyorum. Ne yazık ki aslında alınabilecek çok ufak önlemler ile bu durumlar ile karşılaşmamak ya da çok daha az karşılaşmak mümkün tabii burada önemli olan bu konu da gerçekten uzman olan kişilerin, meslek odalarının uyarılarını göz önüne almak, hep söylemiş olduğumuz gibi insan hayatından daha değerli bir şey yok.
İşte ben de bu nedenle bu ayki yazımda Başakşehir de meydana gelen patlama sonrası ilgili odanın yaptığı açıklamanın önemli kısımlarını sizlerle paylaşmak istiyorum açıklamalar geleceğe ışık tutacaktır yeter ki biz ders almayı bilelim.
Bir Kez Daha Uyarıyoruz: Denetimsiz Kazanlar Bombadan Farksızdır!
Kaza sonrası, Makina Mühendisleri Odası olarak kazanın yaşandığı fabrika bölgesinde incelemeler yapılmıştır. İncelemede, patlamanın etkisiyle buhar kazanı parçalarının kazan dairesini yıkarak, tüm fabrikaya ağır hasar verdiği tespit edilmiştir.
Patlamanın nedeni yapılacak teknik incelemelerin ardından açıklığa kavuşacaktır.
Ancak buhar kazanlarının patlama nedenleri genel olarak; kazanın susuz kalması, aşırı basınç artışı, korozyon oluşumu, kullanım suyu sebebiyle ısıtma yüzeyleri ve seviye kontrol cihazları gibi güvenlik komponentlerinde oluşan kireç taşı ve akabinde arıza oluşumu sayılabilir.
Kazan patlamalarının çoğunluğu, kazanların çeşitli nedenlerle susuz kalmaları nedeniyle oluşmaktadır. Kazan besleme suyu çevriminde ve su düzey denetim sisteminde oluşan çeşitli arızalar sonucunda kazanlar susuz kalabilmekte ve kazan ocağı, duman boruları sıcaklığı 900-1.000 °C mertebelerine çıkabilmektedir. Bu durumdaki kazana belirli miktarda su verilirse kızgın yüzeylerle ilişkide olan su kütlesi, çok kısa sürede buharlaşır, genleşir ve denetlenemeyen çok yüksek basınç artışları sonucu kazan tümüyle parçalanarak çok büyük patlamalar oluşturur.
Başakşehir bölgesinde iki işçinin hayatını kaybettiği bu kazada, patlama maruziyet alanı ve patlama sonrası kazan parçaları incelendiğinde; kazanın susuz kalmasından kaynaklı aşırı ısındığı, bu esnada kazana su girişi yapılarak çok büyük basınçların oluşması sonucu kazanın patladığı anlaşılmaktadır.
Patlama sonucu çevreye saçılan kazan parçaları incelendiğinde alev-duman borularının kazan sacından tamamen ayrıldığı, alev-duman borularının herhangi bir kaynaklı birleştirme işlemi yapılmadan sıkı geçme (makinato) yöntemiyle birleştirildiği görülmüştür. Kazanda basınçlı kap ve kazan imalat tekniklerine ve standartlara uygun olmayan üretim yapıldığı tespit edilmiştir.
Buna benzer bir buhar kazanı patlaması 8 Kasım 2017 tarihinde Bursa’da bir iplik boyahane fabrikasında meydana gelmiş, 5 kişinin ölümü ve 15 kişinin yaralanmasıyla sonuçlanmıştır.
Bu kaza nedeniyle, özellikle tekstil ve ağır sanayi işletmelerinde yoğun olarak kullanılan yüksek işletme basıncına sahip buhar kazanlarının, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği gereği her yıl periyodik kontrol ve denetimlerinin yaptırılması gerektiğini belirtiyoruz. Ayrıca buhar kazanlarını işleten operatörlerin, Makina Mühendisleri Odası tarafından uzmanlık eğitimlerini tamamladıktan sonra sınava tabi tutularak belgelendirilmesi gerekmektedir.