5 Şubat Update:
Başkan Trump Pazar günü haftasonu tatilde olduğu Florida’da ABD’nin Süper Kupasını izledi. Bundan önce ise Yeni Zelanda Başbakanı ve NATO Genel Sekreteri ile görüştü. Trump’ın NATO Sekreteri ile görüşmesinde yine NATO’nun masraflarının konuşulduğu ve ABD’nin NATO’ya olan güçlü desteğinin belirtildiği ifade edildi. Trump, başkanlığının 18. gününe girerken 20 dünya lideri ile görüşmüş oldu. Bunlar arasında Ankara’da telefon bekleyen Erdoğan şimdiye kadar olmadı.
4 Şubat Update:
Cumartesi günü yerel saatle 5’de Trump, Ukrayna Cumhurbaşkanı ile görüştü. Rusya destekli militanların saldırısı altında bulunan Doğu Ukrayna ve Rusya konularını görüştü. Trump ayrıca ondan önce İtalyan Başbakanı ile de NATO’nun masraflarını karşılama ve İtalya’da Mayıs ayında yapılacak G7 toplantına katılma gibi konuları görüştü. Bu şekilde Trump başkanlığının 17. gününde 18 liderle görüşmüş oldu.
Beyaz Saray, Başkan Trump’ın 16. iş gününde şimdiye kadar yabancı liderlerle yaptığı görüşmelerin bir listesini yayınladı.
Buna göre Trump, 16 gün içinde 16 yabancı ülke lideri ile görüştü. Bunlar arasında Ortadoğuda Suudi Arabistan, BAE, Mısır ve Ürdün Kralı (yüzyüze) ile görüştüğü, bunun yanısıra bir başka Müslüman ülke Endonezya lideri ile de görüştüğü açıklandı. Aşağıdaki liste bizzat Beyaz Saray’dan Cumartesi günü açıklanan liste.
Hatırlanacağı gibi telefon görüşmeleri açıklamalarında Trump’ın S.Arabistan, BAE ve Ürdün liderleri ile Suriye konusunu ve Suriye’de kurulması gündemde olan ‘güvenli bölgeleri’ konuştuğu da yansımıştı.
Bunlar olurken, Suriye’den en çok etkilenen, sınır komşusu ve 3 milyon Suriyeli barındıran Türkiye’nin Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ise görüşmedi.
Trump ile Ürdün Kralı görüşmesi hakkında Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada Ürdün’ün bölgede ‘hoşgörü’ ve ‘ılımlığın’ rol modeli olduğunu yazması oldukça dikkat çekici idi. Türkiye uzun yıllar Ortadoğu’nun modeli, demokrasi ve İslam’ın birlikte yaşayabildiği ülke olarak gösteriliyordu.
Şubat 2017 tarihinde açıklanan Amnesty raporuna göre, Ürdün’de 700 bine yakın Suriyeli mülteci var bu rakam ülkenin yüzde 10’una denk geliyor. Türkiye’de ise yine aynı rapora göre 2.7 milyonluk bir Suriyeli göçmen sayısı var ve bu Türkiye nufüsünün yaklaşık yüzde 3’üne denk geliyor.
”Türkiye öncelik listesinde yok”
Halbuki Ankara Trump’dan tam tersini bekliyordu. Seçimden beri Erdoğan’dan ve Ankara’daki iktidar çevrelerine yakın olan medyadan gelen işaretler, Obama’dan sonra Trump’ı adeta bir kurtarıcı gibi görüldüğü yönündeydi.
Fikret Bila’nın Perşembe günü Hürriyet’de çıkan yazısı, Ankara’nın son günlerde Trump’dan neden endişelenmeye başladığını gösteren önemli detaylara sahipti. ABD ile Rusya arasında gizli bir anlaşmanın varlığından Ankara’da şüphe duyulduğu, buna göre son olarak basında geniş bir şekilde de yayınlanan kopyesine göre, Suriye’nin yeni anayasasında ülkenin adından ‘’Arap’’ atfı çıkartılması, Suriye’nin kuzeyinde bir Kürt otonom bölgesinin inşa edilmesine yol açabileceği korkuları olduğu görülüyor. Bu senaryoyu uygulamada Moskova ve Washington’ın fikirbirliğine sahip olabileceği şüphesinin Ankara’da yaygın olduğunu Bila yazdı.
Zaten hatırlanacağı gibi Erdoğan Afrika ziyareti başlangıcında havaalanından gazetecilere, Washington’dan ortadoğu ile ilgili gelen bazı söylemlerin rahatsız edici olarak nitelemişti. Çok detayına inmeyen Erdoğan’ın bu sözlerle Trump’ın Müslüman karşıtı politika veya söylemlerinden ziyade, Suriyeli Kürtlerle olan ilişkinin güçlendirilmesi yönündeki işaretler olduğu sanılıyor.
Zaten Ankara tam da bundan dolayı 2 haftadır Washington’dan bir telefon gelmemesinden endişelenmiş olmalı. Hatırlanırsa Washington önce anti-IŞİD Koalisyonundan sorumlu Büyükelçisi Brett McGurk’u yerinde tutmaya karar vermişti. McGurk’un Suriyeli Kürtlere daha çok destekten yana tavrından Ankara’dan işkillendiği biliniyor.
Washington’da beklenti Suriyeli Kürtlere özellikle Rakka saldırısı öncesi desteğin artırılması yönünde. Trump yönetiminin Suriye’de yapacaklarını kararlaştırdığı şu dönemde Ankara’ya telefon açmaması, Erdoğan’ın fikrini almaması hiç şüphesiz bir büyük karamsarlık nedeni olmalı.
Tabi diğer yönden Trump’ın telefon görüşmelerinin gerek Meksika gerekse Avustralya gibi müttefik ülke liderleri ile yaptığı telefon görüşmelerinde sinirlerine pek hakim olamadığı düşünüldüğünde, Trump ile Erdoğan’ın bir telefon ile görüşmemesinin olmamasının aslında iyi bir gelişme olduğunu düşünenler de yok değil.
İşte Trump’ın 16 günde yaptığı 16 görüşme: