CHP İl Kadın Kolları Başkanı Ayşe Pınar Yahşi, 5 Aralık Kadınlara Seçme ve Seçilme Hakkının verilişinin 88. yılında yaptığı açıklamada, Türkiye’de kadınların siyasette yeterince temsil edilmediğine dikkat çekti.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İl Kadın Kolları Başkanı Ayşe Pınar Yahşi, parti binasında düzenlediği toplantıda 5 Aralık Kadınlara Seçme ve Seçilme Hakkının verilişinin 88’nci yılını kutladı.
Yahşi, “Bugün kadınlar için hayati öneme sahip olan en onurlu günlerden birisi. Kadınlar ülkemizin kurucusu ve kurtarıcısı Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün öncülüğünde, 5 Aralık 1934 tarihinde seçme ve seçilme hakkını kazandı. Dönemin Başbakanı İsmet İnönü’nün ifadesiyle Atatürk’ün en ileri devrimlerinden biri gerçekleşti. Birçok gelişmiş ülkeden önce kazandığımız bu hak ile eşit yurttaş olma statüsüne kavuştuk. 1935 yılında gerçekleşen seçimlerde, kadınlar büyük bir hevesle haklarına sahip çıktı ve oylarını kullandı. Özellikle büyük şehirlerde, kadınların oy kullanma oranı erkeklere yakındı. Seçim sonucunda 17 kadın milletvekili Meclis’e girdi. 1936 yılında yapılan ara seçimle birlikte, kadın milletvekili sayımız 18’e çıktı. Böylece Meclis’teki kadın milletvekili oranımız yüzde 4,6 oldu. Bu oranla parlamentoda kadın temsilinde dünyada ikinci sırada yer aldık” dedi.
“İLERLEMEK BİR YANA 129’NCU SIRAYA GERİLEDİK”
Aradan geçen 88 yıla rağmen kadın haklarında ilerlemek yerine 129’ncu sıraya gerilediğimizi kaydeden Yahşi, “Örneğin bu oran, 2011 yılında kadınların seçme ve seçilme hakkını kazandığı Suudi Arabistan’da yüzde 20, 2006’da aynı hakkın tanındığı Birleşik Arap Emirlikleri’nde ise yüzde 22,5’tur. Dünya Ekonomik Forumu tarafından hazırlanan 2021 Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Raporu’nda yer alan endekste ise Türkiye 156 ülke arasında 133. sıradadır. Seçmen nüfusunun yarısını kadınlar oluşturmasına rağmen, kadınların karar alma süreçlerinde yeterince yer almamaları ve siyasette eksik temsil edilmeleri bir demokrasi sorunudur. Bu sorun öylesine büyük ki; araştırmalara göre Türkiye’nin tam cinsiyet eşitliğine ulaşması için 152 yıla ihtiyacı var. Oysa ki; biz kadınların 152 yıl beklemeye tahammülü yok” diye konuştu.
Kadın kimliğinin, ulusal meclislerde ve yerel yönetimlerde temsili için belirlenmiş olan kritik eşiğin yüzde 33 olduğunu hatırlatan Ayşe Pınar Yahşi, sözlerine şöyle devam etti: “1934 yılından bu yana 23 genel seçim yapıldı. Toplam 11 bin 385 milletvekili mecliste görev yaptı. Bu vekillerin sadece yüzde 5’i, yani 598’i kadın. Bugün meclisteki 580 milletvekilinin ise yüzde 17,4’ü, yani 101’i kadın. Ülkemizdeki 17 bakandan sadece biri, yani yüzde 5,8’i kadın. 1930-2019 yılları arasında yapılan 19 yerel seçimde, toplamda sadece 156 kadın belediye başkanı seçildi. Erkeklerde ise bu sayı 32 bin. 31 Mart yerel seçimlerine göre bin 389 belediye başkanının sadece 37’si yani yüzde 3’ü kadın. 2019 sonuçlarına göre, Türkiye’de toplam 50 bin 217 muhtardan sadece bin 119’u kadın. Yani sadece yüzde 2’si. Kadın belediye meclis üyesi oranı en fazla yüzde 11, kadın il genel meclis üyesi oranı ise en fazla yüzde 3 olabildi. Gördüğünüz gibi bu oranlar, dünyaca kabul edilen kritik eşiğin oldukça altında. Kısacası; Türkiye’de kadınlar siyasette yeterince temsil edilmiyor.”
“ASIL HEDEFİMİZ TAM EŞİTLİK”
Cumhuriyet Halk Partisi olarak tüzükte kritik eşik olan yüzde 33 cinsiyet kotasını hayata geçirdiklerini ifade eden Yahşi, asıl hedeflerinin tam eşitlik olduğunu, ayrıca CHP’de geçen yıl devrim niteliğinde bir adım atıldığını, kadınların siyasette eşit temsilini sağlayabilmek amacıyla, Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun ilk imzacısı olduğu yasa teklifinin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunduğunu belirterek, “Siyasi Partiler Yasası’nda değişiklik öngören bu teklifimizle, milletvekilli seçimlerinde, siyasi partilerin aday listelerinde, kadın-erkek eşit temsilini sağlamayı hedefledik. Kadınların seçilebilecekleri sıralarda olmasını garanti altına almak için, listelerin bir kadın bir erkek şeklinde fermuar yöntemi ile yapılmasını istedik. Bu teklifimiz AKP ve MHP oylarıyla reddedilmiş olsa da bizler eşitlik mücadelemizden asla vazgeçmeyeceğiz. Eşit bir Türkiye’yi kadın-erkek bir arada yeniden inşa edeceğiz. Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılını demokrasi ile taçlandıracağız” dedi. Cengiz GÜNER