Pazar akşamı sandıktan çıkan 'Evet' sonucu, referandum sürecinde görüş açıklamayacağını duyurarak Başbakan Tayyip Erdoğan'la 'bitaraf' tartışmasına giren Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) üyelerini de maddi anlamda mutlu etti. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda (İMKB) hisse senetleri işlem gören TÜSİAD üyelerinin piyasa değerleri Anayasa değişikliği sürecinde tarihi rekorlar kıran borsanın getirisinden nemalandı. TÜSİAD üyesi şirketlerin değeri marttan bu yana 32.7 milyar dolar artışla 199.3 milyar dolara ulaştı. TÜSİAD üyesi şirketlerin değerindeki artış yüzde 19.6'yla İMKB'nin aynı dönemdeki yüzde 18.3 ortalama getirisinin de üzerinde oldu. Yani 'Evet' oyları, TÜSİAD üyesi şirketlere ortalamanın üzerinde getiri sağlamasına neden oldu.
BORSA YİNE REKOR KIRDI
İMKB 'Evet' beklentisi ile geçen hafta rekor üstüne rekor kırdı. Beklenenden yüksek 'Evet' oylarının etkisiyle dün de rekorlar devam ederken endeks yüzde 2.73 artışla 62 bin 260 puanla tarihi zirvesini gördü. İMKB'nin piyasa değeri ise mart başına göre 57.7 milyar dolar artışla 281.9 milyar dolara yükseldi. İMKB şirketlerinin değerindeki artış yüzde 25.7 olarak gerçekleşti. Şirket değerlerindeki dolar bazındaki artışın, İMKB Endeksi'ndeki yükselişten daha fazla olmasında, olumlu beklentilerin yardımıyla kurların da gerilemesinin etkisi görüldü. İMKB'deki 310 şirketin piyasa değerine göre yapılan hesaplamada, Patronlar Kulübü'nün üyeleri içinde en yüksek kazancı, açıkladıkları yüksek kârlarla bankalar elde etti. Borsada TÜSİAD'a üye olan 11 bankanın toplam piyasa değeri mart başına göre 16 milyar dolarlık artışla 73.4 milyar dolardan 89.7 milyar dolara tırmandı. Banka hisselerinin değerindeki artış yüzde 22.2 oldu. TÜSİAD üyesi olmayan 175 halka açık şirketin toplam piyasa değeri ise mart başından bu yana yüzde 43.3 yükselişle 57.6 milyar dolardan, 82.6 milyar dolara çıktı.
'Bizimle para kazanmada anlaştılar, siyasette anlaşamadılar'
TÜSİAD üyeleri borsanın 'evet'le kırdığı rekorla kazanması, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'la yaşanan polemiği gündeme getirdi. 9 Eylül'de ATV'de yayınlanan programda konuşan Erdoğan, TÜSİAD'ın yeni Anayasa'ya net görüş açıklamamasını "Kendileriyle para kazanmada anlaştık, ancak siyasette anlaşamadık" sözleriyle eleştirmişti. TÜSİAD'ın 'Biz bire beş kazandık ama biz siyaseten destekleyemeyiz, bizim siyasi kanaatimiz bu' bakış açısını eleştiren Başbakan Erdoğan, 2001'de destek oldukları, sahip çıktıkları şekilde adım attıklarını ama atılan bu adıma sahip çıkılmadığına dikkati çekti.
29.2 milyon dolar
Boyner ailesinin halka açık şirketleri Altınyıldız ve Boyner Mağazacılık'ın piyasa değerleri Anayasa değişikliğinin gündeme gelmesinden bu yana 29.2 milyon dolar değer kazandı. 315.7 milyon dolar hisseler 344.9 milyon dolara yükseldi.
SANAYİCİDEN 'EVET'E OLUMLU TEPKİ
Kutuplaşmayı geride bırakıp enerjimizi geleceğe kullanalım
Sabancı
Holding Yönetim Kurulu Başkanı Güler Sabancı, referandum sonucu ile alakalı olarak "Bugün artık, Türkiye'nin iradesine hepimizin saygı göstermesi, bu kutuplaşmaları geride bırakıp, ülkemizin enerjisini geleceğe dönük daha iyi bir Türkiye'yi gerçekleştirmek için kullanmalıyız" değerlendirmesini yaptı. Güler Sabancı, referandum sonucuna ilişkin yaptığı yazılı açıklamasında, 'ülkenin büyük bir katılımla huzur içinde başarılı bir referandum gerçekleştirdiğini' vurgulayarak, sonucun herkes için hayırlı olmasını diledi. Sabancı, şunları kaydetti: "Referandum öncesinde son dönemlerde görmediğimiz kadar ciddi bir kutuplaşma yaşanmıştır. Bugün artık, Türkiye'nin iradesine hepimizin saygı göstermesi, bu kutuplaşmaları geride bırakıp, ülkemizin enerjisini geleceğe dönük daha iyi bir Türkiye'yi gerçekleştirmek için kullanmalıyız. Bütün dünyanın güvenle baktığı ülkemize biz de daha fazla güvenmeliyiz."
Sanko Holding Yönetim Kurulu Başkanı Abdülkadir Konukoğlu:
Bundan sonra gündeme ekonomi oturmalı
Abdülkadir
Konukoğlu, referandumun akabinde ekonomiye dönülmesi gerektiğini söyledi. Türkiye'nin referandumla önemli bir demokrasi sınavı verdiğini belirten Konukoğlu, 'evet' oylarının böyle çıkacağını beklediğini dile getirdi. Konukoğlu, "Hepimiz önemli bir demokrasi sınavı verdik. 'Evet' oylarının böyle çıkacağından hiç tereddütüm yoktu. Şimdi hem hükümet güvenoyu almış oldu hem de demokrasi sınavından geçmiş olduk" dedi.
TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu:
Yapısal reformlar açısından yeni bir ivme kazanıldı
Rifat Hisarcıklıoğlu referandum sonucunun Türkiye'nin demokratikleşmesi ve zenginleşmesi yolunda olumlu bir adım olduğunu bildirdi. Hisarcıklıoğlu, Türkiye'nin daha demokratik ve özgürlükçü bir anayasaya ihtiyacı olduğuna dair inancın teyit edildiğini ve güçlendiğini ve Türkiye'nin 13 Eylül'den itibaren yapısal reformları hayata geçirme açısından yeni bir ivme ve heyecan kazandığını kaydetti.
İHKİB Başkanı Hikmet Tanrıverdi:
Referandum bitti, ekonomi yönetimi daha fazla çalışmalı
Kurun
dip seviyeye indiği ortamda, referanduma nokta koyup ekonomi ve ihracata kilitlenilmesi gerektiğini kaydeden Hikmet Tanrıverdi, 'evet' çıkan referandum sonuçlarını olumlu değerlendirdiklerini belirtti. Tanrıverdi, Türkiye demokrasisinin önünü açacak uzlaşmaya dayalı yeni bir anayasanın hazırlanması gerektiğini ifade etti. Türkiye'nin aylardır kilitlendiği bir siyasal tartışma döneminin sona erdiğini, yeni siyasal ortamda ekonomi yönetimine daha fazla görev düştüğünü vurgulayan Tanrıverdi, dövizde kurun tehlike sınırının dip noktasına indiğine dikkati çekti.
Naksan Holding Yönetim Kurulu Başkanı Cahit Nakıboğlu:
Demokrasi sınavını başarıyla geçtik
Naksan
Holding Yönetim Kurulu Başkanı Cahit Nakıboğlu, Türkiye'nin önemli bir demokrasi sınavını başarıyla geçtiğini söyledi. Nakıboğlu, aylardan beri Türkiye'yi takip eden yabancı yatırımcıların, Türkiye'ye akın edeceğini dile getirdi. 'Evet' oylarının Türkiye geneli yüzde 55- 60 arasında değişeceğini tahmin ettiğini söyleyen Nakıboğlu, tahminine yakın oy oranının çıktığını belirtti.
İZTO Yönetim Kurulu Başkanı Ekrem Demirtaş:
Acil ihtiyaçlar hayata geçirilmeli
Ekrem
Demirtaş, "Hükümetten beklentimiz referandum geride kaldığı için tekrar ekonomiye odaklanarak başta vergi barışı olmak üzere ekonomimizin acil ihtiyacı olan uygulamaları hayata geçirmesidir" dedi. Demirtaş, "Ekonomimizin makro dengeleri yerine oturdu, bundan sonra da bu dengelerin bozulacağını düşünmüyorum" diye konuştu.
SENDİKALARDAN 'EVET'E İKİ FARKLI TEPKİ
DİSK Genel Başkanı Süleyman Çelebi:
Çalışma hayatına iyileştirme getirmedi
Disk
Genel Başkanı Süleyman Çelebi referandum sonucu kabul edilen anayasa değişikliğinin Türkiye'ye ve çalışma hayatına bir iyileştirme getirmediğini savundu. Süleyman Çelebi, "Toplumun yarısı, oy kullanmayanlarda dahil edildiğinde bu değişiklik paketine oy vermedi. Ancak yinede sonuca saygı duyuyoruz. Ama bu çalışma hayatının kaosa sürükleneceği gerçeğini değiştirmez" dedi.
Hak-İş Genel Başkanı Salim Uslu:
Özgürlükçü Türkiye için adım atıldı
Salim
Uslu, referanduma sunulan anayasa değişiklik paketinin kabul edilmesiyle, daha özgürlükçü ve demokrasinin egemen olduğu bir Türkiye yolunda büyük bir adım atıldığını savundu. Uslu, "Halkımız, darbecilerin gasp ettiği onuruna sahip çıktı. Biz de konfederasyon olarak Türkiye'nin değişmesini ve gelişmesini istiyoruz" diye konuştu.
TİSK Başkanı Tuğrul Kudatgobilik:
1982 Anayasası anılamayacak
Tuğrul Kudatgobilik Türkiye'nin demokrasi sınavını başarıyla geçtiğini görmekten sevinç duyduklarını bildirdi. Demokrasilerde nihai hakemin, tartışmasız seçmen iradesi olduğunu, anayasaların uzun ömürlü olabilmesinin olmazsa olmaz şartlarından olduğunu belirten Kudatgobilik, referandumun ortaya çıkardığı metinin, daha önce yapılan değişikliklerle birlikte, artık 1982 Anayasası olarak anılamayacak bir metin olduğunu söyledi.