Geçen hafta içinde Stratonikeia antik kentini dolaştım.
Muğla’nın antik kentlerini ve özellikle Stratonikeia’yı çok iyi bildiğimi sanırdım.
Hiçbir şey bilmiyormuşum!
Siz antik kentlerimizi ne kadar biliyorsunuz?
xx xx xx
Dünyanın en büyük mermer kenti olarak bilinen Stratonikeia’yı yıllarca Prof. Dr. Yusuf Boysal kazdı.
Bir arpa boyu yol gidilmedi…
Stratonikeia denilince ilk akla gelen Suriye Kralı Selekos’un oğlunun üvey (manevi) annesine aşık olduğu söylence ile kentin meclisinin duvarına kazınmış fiyat listesi gelir. Kenti, bu gün camisi ve kahvesi restore edilmiş meydanı ile, tiyatrosu, meclis salonu, jimnazyomu ve kazı evinden ibaret sanırız.
En azından ben öyle sanıyordum.
Tabi bir de Prof. Dr. Yusuf Boysal’dan sonra kısa süre kazı başkanlığı yapan Prof. Dr. Çetin Şahin zamanında ortaya çıkartılan kentin ana kapısını biliyorum.
Ama…
xx xx xx
Geçen hafta yeni Kazı Başkanı Doç. Dr. Bilal Söğüt ile Eskihisar Köyü’nü, dolayısıyla Stratonikeia’yı dolaşınca bu ören yeri ile ilgili olarak ne kadar bilgili olduğumu değil, cahil kaldığımı öğrendim!
Antik kent, Prof. Dr. Yusuf Boysal tarafından kazılan alandan ve kendisinden dinlediğimizden ibaret değilmiş.
Yusuf hoca ile tabir caizse kent uyumuş, biz esnemişiz!
Sadece Efes’i değil, Afrodisyası bile gölgede bırakabilecek büyüklükte ve özelliklere sahip olduğunu dinleyip, öğrendiğim Doç. Dr. Bilal Söğüt ile eski Eskihisar’ın ve antik kentin cadde ve sokaklarında gezerken hem şaşırdım, hem heyecanlandım.
Heyecanlanmak sizin de hakkınız.
Yatağan-Milas karayolunu kullandığınızda mutlaka uğrayın.
Bilal hoca bütün mütevazılığı ile kenti size de anlatacaktır…
xx xx xx
Çiçeği burnunda Kazı Başkanı Doç. Dr. Bilal Söğüt iki yılda Muğla Valiliği’nin, Yatağan Belediyesi’nin ve özellikle GELİ’nin desteği ile çok yol almış.
Varlığından Prof. Dr. Çetin Şahin’in kazı başkanlığında haberdar olduğumuz Ana Kapı’nın girişindeki cadde ortaya çıkmış. Aynı yerde Bizans dönemi bir Bazilika ortaya çıkarılmış.
40 arkeoloji öğrencisi ve 10 kadar Yatağanlı gencin çalışması sonucu kent kendini göstermeye başlamış.
xx xx xx
Gördüğüm kadarıyla Bilal hoca burada sadece arkeolojik kazı yapmıyor.
“Komşularım” dediği, köyü terk etmemekte kararlı yaşlıların yaşamlarını da kolaylaştırıyor. Arkeoloji öğrencileri yüksünmeden o yaşlıların ağır işlerine de koşuyorlar. İlişkiler komşuluk, öğretmen-öğrenci ilişkilerini aşmış.
Aile olmuşlar.
Aile arkeolojik kazının yanında “çevre temizliği” de yapıyor.
Bu temizlik sayesinde antik kentin ve köyün silueti; cadde ve sokakları ortaya çıkmaya başlamış.
Elbette yapılacak çok daha iş var, ama antik kent dolaşılabilir hale gelmiş.
Dolaşırken pek çok sürprizle karşılaşıyorsunuz.
xx xx xx
Eskiden ziyaretlerimizde, kazı evini, jimnazyumu, meclisi, tiyatroyu görür, köyün meydan kahvesinde soluklanır ve oradan ayrılırdık.
Şimdi Stratonikeia geziniz en az yarım gününüzü alır.
Eğer kazıya gerekli destek verilirse, çok değil 2-3 yılda buraya gelen turlar, buradan bir günde zor çıkarlar.
Evet, kent o kadar büyük ve görülmeye değer…
Ki Bilal hoca da “Yatağan-Milas yolu üzerinden yılda 100 bin kişi geçiyor. Hedefim bir yılda buraya bunların 10 binini çekmek.” diyor…
Eğer beni dinleyip, bu mermer kente ziyarette bulunursanız ne göreceksiniz?
Bu sorunun yanıtını yarınki yazımda vereyim.
Bu gün, “Çok değil 2-3 yılda buraya gelen turların, buradan bir günde zor çıkmaları için ne yapılmalı?” sorusuna yanıt verelim.
xx xx xx
Stratonikeia’da kazı 40 arkeoloji öğrencisi ve 10 kadar Yatağan’lı genç işçi ile yürütülüyor. Bu yılki kazı Bakanlığın gönderdiği para bitinceye kadar sürecek. Bakanlık 120 bin YTL göndermiş. Bunun 80 bin YTL’si kullanılmış!
Eğer GELİ’nin desteği olmasa, bu yılki kazı çoktan biterdi…
Bilal hocayı dinlerken, aklıma Vali Dr. Ahmet Altıparmak’ın ortaya koyduğu proje ile Ula Açık Cezaevi hükümlülerine karayolu temizliği yaptırılması geldi.
O mahkumlardan Stratonikeia kazısı ve temizlik çalışmalarında neden yararlanılmasın?
Bilal hoca “Ben varım” diyor…