Çin - China


Çin Halk Cumhuriyeti
Marş: 义勇军 进行曲
Yìyǒngjūn Jìnxíngqǔ
(" Gönüllülerin Yürüyüşü ")


Koyu yeşil renkte gösterilen Çin Halk Cumhuriyeti tarafından kontrol edilen arazi; arazi talep edilmiş ancak kontrol edilmemiş, açık yeşil renkte gösterilmiştir.
|Başkent||
Pekin


|En büyük şehir||Şangay|
|Resmi diller||Standart Çince|
|Tanınan bölgesel diller|
|Resmi yazı||Basitleştirilmiş Çince|
|Etnik gruplar|
| Din


(2020)
|Demonim (ler)||Çince|
|Devlet||Üniter Marksist-Leninist tek partili sosyalist cumhuriyet|
|Xi Jinping|


• Premier
|Li Keqiang|
|Li Zhanshu|
|Wang Yang|
|Wang Huning|
|Zhao Leji|


• 1. Başbakan Yardımcısı
|Han Zheng|
|Wang Qishan|
|Yang Xiaodu|
|Zhou Qiang|


• Başsavcı
|Zhang Jun|
|Yasama||Ulusal Halk Kongresi|
|Oluşumu|
|c. MÖ 2070|
|MÖ 221|
|1 Ocak 1912|
|1 Ekim 1949|
|20 Eylül 1954|
|4 Aralık 1982|
|20 Aralık 1999|
|Alan|


• Toplam
|9.596.961 km 2 (3.705.407 mil kare) ( 3./4. )|


• Su (%)
|2.8|
|Nüfus|


• 2020 tahmini
|1.400.050.000 ( 1. )|


• Yoğunluk
|145 / km 2 (375,5 / metrekare) ( 83. )|
|GSYİH ( PPP )||2021 tahmini|


• Toplam
|26,66 trilyon $ ( 1. )|


• Kişi başına
|18.931 $ ( 70'inci )|
|GSYİH (nominal)||2021 tahmini|


• Toplam
|16,64 trilyon $ ( 2. )|


• Kişi başına
|11.819 $ ( 56. )|
|Gini (2018)||
46.7


yüksek
|İGE (2019)||
0,761 en


yüksek · 85.
|Para birimi||
Renminbi (yuan; ¥) ( CNY-Renminbi)


HKD-Hong Kong)
MOP-Makao )
|Saat dilimi||UTC +8 ( Çin Standart Saati )|
|Tarih formatı|
|Sürüş tarafı||sağ (anakara); sol (Hong Kong ve Makao)|
|Arama kodu||+86 (anakara); +852 (Hong Kong); +853 (Makao)|
|ISO 3166 kodu||CN|
|İnternet TLD|
Çin , resmen Çin Halk Cumhuriyeti ( ÇHC ), Doğu Asya'da bir ülkedir . Yaklaşık 1,4 milyar nüfusu ile dünyanın en kalabalık ülkesidir . Çin, yaklaşık 9,6 milyon kilometrekarelik (3,7 milyon mi 2 ) bir alanı kaplamaktadır ve dünyanın üçüncü veya dördüncü en büyük ülkesidir . Ülke resmen 23 ayrılmıştır iller , beş özerk bölge , dört direk kontrollü belediyeler ( Pekin , Tianjin , Şangay ve Chongqing ) ve iki özel idari bölge arasında Hong Kong ve Macau .
Çin , Kuzey Çin Ovası'ndaki Sarı Nehir'in verimli havzasında dünyanın ilk medeniyetlerinden biri olarak ortaya çıktı . Çin, 1. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar iki bin yılın büyük bir bölümünde dünyanın önde gelen ekonomik güçlerinden biriydi . Bin yıl boyunca, Çin'in siyasi sistemi, MÖ 21. yüzyılda Xia hanedanlığından başlayarak mutlak kalıtsal monarşilere veya hanedanlara dayanıyordu . O zamandan beri Çin birçok kez genişledi, parçalandı ve yeniden birleşti. MÖ 3. yüzyılda , Qin çekirdek Çin'i yeniden birleştirdi ve ilk Çin imparatorluğunu kurdu . Sonraki Han hanedanı (MÖ 206 - MS 220) , kağıt yapımı ve pusula gibi tarımsal ve tıbbi iyileştirmeler de dahil olmak üzere o zamanın en ileri teknolojilerinden bazılarını gördü . Buluş barut ve hareketli türü olarak Tang Hanedanı (618-907) ve Kuzey Song Hanedanı (960-1127) tamamlayan Dört Büyük Buluşlar . Yeni İpek Yolu tüccarları Mezopotamya ve Afrika Boynuzu'na kadar getirdiği için Tang kültürü Asya'da geniş bir alana yayıldı . Qing İmparatorluğu modern Çin için toprak temelini oluşturmuştur Çin'in son hanedanı, uğradığı ağır kayıplar yabancı emperyalizme. Çinli monarşi ile 1912 yılında çöktü 1911 Devrimi , Çin Halk Cumhuriyeti (ROC) değiştirilmiştir Qing hanedanlığı . Çin, II.Dünya Savaşı sırasında Japonya İmparatorluğu tarafından işgal edildi . Çin İç Savaşı sonuçlandı zaman 1949 yılında topraklarının bir bölümü Çin Komünist Partisi liderliğindeki (CCP) Mao Zedong kurulan üzerine Çin Halk Cumhuriyeti Çin'de ise Kuomintang ROC hükümeti asılı halde geri çekildi adasına Tayvan . Hem ÇHC hem de ÇHC şu anda Çin'in tek meşru hükümeti olduğunu iddia ediyor ve bu , Birleşmiş Milletler'in ÇHC'yi 1971'deki tüm BM konferanslarında Çin'i temsil edecek hükümet olarak kabul etmesinden sonra bile devam eden bir anlaşmazlıkla sonuçlanıyor .
Çin sözde üniter tek partili bir sosyalist cumhuriyettir . Ülke olan daimi üyesi arasında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ve bu şekilde birçok taraflı ve bölgesel işbirliği örgütleri bir kurucu üyesi Asyalı Altyapı Yatırım Bankası , İpek Yolu Fonu , Yeni Kalkınma Bankası , Şanghay İşbirliği Örgütü ve Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık ve BRICS , G8 + 5 , G20 , APEC ve Doğu Asya Zirvesi üyesidir . Bu düşük arasında yer alıyor uluslararası ölçümlerdeki sivil özgürlükler , hükümet şeffaflık , basın özgürlüğü , din ve etnik azınlıkların özgürlük . Çinli yetkililer , siyasi baskı , kitlesel sansür , vatandaşlarının kitlesel gözetimi ve protestoların şiddetle bastırılması dahil olmak üzere yaygın insan hakları ihlalleri nedeniyle siyasi muhalifler ve insan hakları aktivistleri tarafından eleştirildi .
Sonra ekonomik 1978 yılında reformlar ve girişinden içine Dünya Ticaret Örgütü 2001 yılında, Çin ekonomisi haline geldi , nominal GSYİH ile en büyük ikinci ülke 2010 yılında ve büyüdü PPP tarafından dünyanın en büyük Çin Dünyanın en olduğu 2014 yılında en hızlı büyüyen büyük ekonomi, dünyanın en zengin ikinci ülkesi ve dünyanın en büyük üreticisi ve ihracatçısı . Ulus, dünyanın en büyük daimi ordusuna - Halkın Kurtuluş Ordusu - ikinci en büyük savunma bütçesine sahiptir ve tanınmış bir nükleer silah devletidir . Çin, büyük ekonomisi ve güçlü ordusu nedeniyle potansiyel bir süper güç olarak nitelendirildi .
Etimoloji
|Çin|
|Basitleştirilmiş Çince||中国|
|Geleneksel çince||中國|
|Hanyu Pinyin||Zhōngguó|
|Literal anlam||"Orta Krallık" veya "Orta Krallık"|
"Çin" kelimesi İngilizcede 16. yüzyıldan beri kullanılmaktadır; ancak bu dönemde Çinliler tarafından kullanılan bir kelime değildi. Kökeni Portekizce , Malayca ve Farsça üzerinden eski Hindistan'da kullanılan Sanskritçe Chīna kelimesine kadar izlenmiştir .
"Çin", Richard Eden'in 1516 tarihli Portekizli kaşif Duarte Barbosa'nın dergisinin 1555 çevirisinde yer almaktadır . Barbosa'nın kullanımı, Sanskritçe Cīna ( चीन ) ' dan türetilen Farsça Chīn ( چین )' den türetilmiştir . Cina ilk başlarında kullanılan Hindu dahil kitapsız, Mahabharata (5. yy M.Ö.) ve Manu Yasaları (2 yüzyıl). 1655'te Martino Martini , Çin kelimesinin nihayetinde Qin hanedanının adından (MÖ 221–206) türetildiğini öne sürdü . Bu türetme hala çeşitli kaynaklarda verilse de, Oxford İngilizce Sözlüğü'ne göre Sanskritçe kelimenin kökeni bir tartışma konusudur . Alternatif öneriler, Yelang ve Jing veya Chu durumunun adlarını içerir .
Modern devletin resmi adı "Çin Halk Cumhuriyeti" dir ( Basit Çince : 中华人民共和国 ; geleneksel Çin : 中華人民共和國 ; pinyin : Zhonghua Renmin Gònghéguó ). Daha kısa biçim, zhōng'den ("merkezi" ) gelen "Çin" Zhōngguó ( 中国 ; 中國 ) ve Batı Zhou hanedanı altında kraliyet demesne atıfla geliştirilen guó ("eyalet") terimidir . Daha sonra Doğu Zhou sırasında Luoyi (bugünkü Luoyang) çevresindeki bölgeye ve daha sonra Qing yönetimindeki devletin ara sıra eşanlamlısı olarak kullanılmadan önce Çin'in Orta Ovasına uygulandı . Huaxia halkını "barbar" olarak algılananlardan ayırmak için genellikle kültürel bir kavram olarak kullanıldı . Zhongguo adı da İngilizce'de "Orta Krallık" olarak çevrilmiştir . Çin (PRC) bazen olarak anılır Anakara ayırt zaman ROC PRC dan.
Tarih
Tarihöncesi
Arkeolojik kanıtlar, erken hominidlerin 2.25 milyon yıl önce Çin'de yaşadığını gösteriyor . Hominid fosilleri Pekin Adamı , bir Homo erectus ateş kullanılan , bir mağarada keşfedilmiştir Zhoukoudian yakınındaki Pekin ; 680.000 ila 780.000 yıl öncesine tarihlenmektedir . Ait fosilleşmiş dişler Homo sapiens (125,000-80,000 tarihlenen yıl önce ) ortaya çıkarılmasına karşın Fuyan Cave içinde Dao County , Hunan . Çinli proto-yazma varolan Jiahu de, 7000 M.Ö. etrafında Damaidi 6000 M.Ö., etrafında Dadiwan 5.800 den 5400 M.Ö. ve Banpo 5 bin BCE'in kalma. Bazı bilim adamları, Jiahu sembollerinin (MÖ 7. bin yıl) en eski Çin yazı sistemini oluşturduğunu öne sürdüler .
Erken hanedan yönetimi
Çin geleneğine göre, ilk hanedan MÖ 2100 civarında ortaya çıkan Xia idi . Xia hanedanı, Çin'in bir milenyum boyunca süren kalıtsal monarşilere veya hanedanlara dayanan siyasi sisteminin başlangıcını işaret etti . Hanedanlığın tarihçiler tarafından , 1959'da Henan , Erlitou'da erken Bronz Çağı bölgeleri bulunan bilimsel kazılara kadar efsanevi olduğu düşünülüyordu. Bu sitelerin Xia hanedanının mı yoksa aynı dönemden başka bir kültürün kalıntıları mı olduğu belirsizliğini koruyor. Sonraki Shang hanedanı , çağdaş kayıtlarla doğrulanan en erken dönemdir. Shang, MÖ 17. yüzyıldan 11. yüzyıla kadar doğu Çin'deki Sarı Nehir ovasına hükmetti . Onların oracle kemik komut (dan c. 1500 M.Ö.) henüz tespit Çin yazı eski formunu temsil ve modern bir doğrudan atası olan Çince karakterler .
Shang, MÖ 11. ve 5. yüzyıllar arasında hüküm süren Zhou tarafından fethedildi , ancak merkezi otorite feodal savaş ağaları tarafından yavaş yavaş aşındırıldı. Bazı beylikler sonunda zayıflamış Zhou'dan çıktı, artık Zhou kralına tam olarak itaat etmedi ve 300 yıllık İlkbahar ve Sonbahar döneminde sürekli olarak birbirleriyle savaştılar . Zaman olarak Savaşan Devletler döneminde 5-3 asır BCE, sol sadece yedi güçlü devletler vardı.
Çin İmparatorluğu
Savaşan Devletler döneminde sonra 221 M.Ö. sona erdi Qin devlet Diğer altı krallıkları fethetti, Çin birleşen ve baskın düzeni kurulmuş otokrasiye . Qin İmparatoru Zheng kendini ilan İlk İmparator ait Qin hanedanı . Qin'in Çin'deki yasal reformlarını, özellikle Çince karakterlerin , ölçülerin , yol genişliklerinin (yani, araba akslarının uzunluğu) ve para biriminin zorla standartlaştırılmasını yürürlüğe koydu . Onun hanedanı da Yue kabileleri fethetti içinde Guangxi , Guangdong ve Vietnam . Qin hanedanı, sert otoriter politikaları yaygın isyana yol açtığı için, Birinci İmparator'un ölümünden kısa bir süre sonra düşerek yalnızca on beş yıl sürdü.
Xianyang'daki imparatorluk kütüphanesinin yakıldığı yaygın bir iç savaşın ardından Han hanedanı , MÖ 206 ile CE 220 arasında Çin'i yönetmek için ortaya çıktı ve halkı arasında hala Han Çinlilerinin etnik adıyla anılan kültürel bir kimlik yarattı . Han ölçüde imparatorluğun topraklarını genişletti askeri kampanyalar ulaşan ile, Orta Asya, Moğolistan , Güney Kore ve Yunnan ve Guangdong geri kazanımı ve Kuzey Vietnam dan Nanyue . Hanların Orta Asya ve Soğd'daki katılımı , İpek Yolu'nun kara yolunun kurulmasına yardımcı oldu ve Himalayalar üzerinden Hindistan'a giden daha önceki yolun yerini aldı . Han Çin yavaş yavaş antik dünyanın en büyük ekonomisi haline geldi. Han'ın başlangıçtaki ademi merkeziyetçiliğine ve Konfüçyüsçülük lehine Qin Yasalcılık felsefesinin resmi olarak terk edilmesine rağmen , Qin'in yasal kurumları ve politikaları Han hükümeti ve halefleri tarafından kullanılmaya devam etti.
Sonra Han hanedanının sonu olarak bilinen çekişme dönemi Three Kingdoms olan merkez rakamlar daha sonra ölümsüzleştirildi takip birinin içinde dört Classics ait Çin literatüründe . Onun sonunda, Wei hızla devrildi Jin hanedanı . Jin , gelişimsel engelli bir imparatorun yükselişi üzerine iç savaşa girdi ; Beş Barbarlar sonra işgal ve kuzey Çin hüküm Onaltı Devletleri . Siyen-piler olarak birleşik Kuzey Wei olan, İmparator Xiaowen seleflerinin ayrımcı politikaları ters ve onun konularda köklü Sinifikasyon zorlanan ölçüde Çin kültürü içine entegre. Güneyde, general Liu Yu , Liu Song lehine Jin'in tahttan çekilmesini sağladı . Bu eyaletlerin çeşitli halefleri, Kuzey ve Güney hanedanları olarak tanındı ve iki bölge sonunda 581'de Sui tarafından yeniden birleştirildi . Sui, Han'ı Çin üzerinden yeniden iktidara getirdi, tarımını, ekonomisini ve imparatorluk sınav sistemini yeniden düzenledi , Büyük Kanal ve Budizm'i himaye etti . Kamu işleri için askere ve Ancak, hızla düştü başarısız savaş içinde kuzey Kore yaygın huzursuzluk yarattı.
Sonraki Tang ve Song hanedanlarının altında Çin ekonomisi, teknolojisi ve kültürü altın bir çağa girdi. Tang İmparatorluğu , tüccarları Mezopotamya ve Afrika Boynuzu'na kadar getiren Batı Bölgeleri ve İpek Yolu'nun kontrolünü elinde tuttu ve başkenti Chang'an'ı kozmopolit bir şehir merkezi haline getirdi . Ancak 8. yüzyılda Bir Lushan İsyanı ile harap olmuş ve zayıflatılmıştır . 907'de yerel askeri yöneticiler yönetilemez hale gelince Tang tamamen parçalandı. Song hanedanı, ayrılıkçı durumu 960'ta sona erdirerek Song ve Khitan Liao arasında bir güç dengesine yol açtı . Şarkı, dünya tarihinde kağıt para basan ilk hükümet ve deniz ticaretinin yanı sıra gelişmiş gemi inşa endüstrisi tarafından desteklenen kalıcı bir daimi donanma kuran ilk Çin yönetimiydi .
10. ve 11. yüzyıllar arasında, Çin'in nüfusu, çoğunlukla orta ve güney Çin'de pirinç ekiminin yaygınlaşması ve bol miktarda gıda fazlası üretimi nedeniyle iki katına çıktı ve yaklaşık 100 milyon kişiye ulaştı. Song hanedanı ayrıca Tang döneminde Budizm'in gelişmesine tepki olarak Konfüçyüsçülüğün yeniden canlandığını ve peyzaj sanatı ve porselen yeni olgunluk ve karmaşıklık seviyelerine getirildiği için felsefe ve sanatın geliştiğini gördü . Ancak Song ordusunun askeri zayıflığı Jurchen Jin hanedanı tarafından gözlemlendi . 1127'de Song İmparatoru Huizong ve başkent Bianjing , Jin-Song Savaşları sırasında ele geçirildi . Şarkının kalıntıları güney Çin'e çekildi .
13. yüzyıl Moğolların Çin'i fethini getirdi . 1271'de Moğol lideri Kublai Han , Yuan hanedanlığını kurdu ; Yuan, Song hanedanının son kalıntılarını 1279'da fethetti. Moğol istilasından önce Song China'nın nüfusu 120 milyondu; 1300'de nüfus sayımı sırasında bu sayı 60 milyona düşürüldü. Zhu Yuanzhang adlı bir köylü 1368'de Yuan'ı devirdi ve Hongwu İmparatoru olarak Ming hanedanını kurdu . Ming hanedanlığı döneminde Çin, dünyanın en güçlü donanmalarından birini ve zengin ve müreffeh bir ekonomiyi geliştirerek başka bir altın çağ yaşadı. Amiral Zheng He , Hint Okyanusu boyunca Doğu Afrika'ya kadar uzanan Ming hazine yolculuklarını bu dönemde yönetti .
Ming hanedanlığının ilk yıllarında Çin'in başkenti Nanjing'den Pekin'e taşındı . Kapitalizmin filizlenmesiyle Wang Yangming gibi filozoflar, Neo-Konfüçyüsçülüğü bireysellik ve dört mesleğin eşitliği kavramlarıyla daha da eleştirdi ve genişletti . Alim-resmi tabaka, birbirine kıtlık ve karşı savunma ile vergi boykot hareketlerine, sanayi ve ticaret destek kuvveti haline Japon Kore istilaları (1592-1598) ve Mançu istilaları tükenmiş hazineye yol açtı.
1644'te Pekin, Li Zicheng önderliğindeki köylü isyancı güçleri koalisyonu tarafından ele geçirildi . Chongzhen İmparator şehir düştüğü zaman intihar etti. Daha sonra Ming hanedanı generali Wu Sangui ile ittifak kuran Mançu Qing hanedanı , Li'nin kısa ömürlü Shun hanedanını devirdi ve ardından Qing hanedanının yeni başkenti olan Pekin'in kontrolünü ele geçirdi.
Geç imparatorluk
Qing hanedanı 1912 yılına kadar 1644 den sürdü, Çin'in son imparatorluk olarak yer almıştır. Onun Ming fethi (1618-1683) 25 milyon cana mal ve Çin'in ekonomisi büyük ölçüde küçüldü . Güney Ming sona erdikten sonra, Dzungar Hanlığı'nın daha fazla fethi Moğolistan, Tibet ve Sincan'ı imparatorluğa ekledi. Merkezi otokrasi, tarıma değer verme ve ticareti kısıtlama politikası, Haijin ("deniz yasağı") ve edebi engizisyon tarafından temsil edilen ideolojik kontrol ile sosyal ve teknolojik durgunluğa neden olan Qing karşıtı duyarlılığı kırmak için güçlendirildi . 19. yüzyılın ortalarında hanedan , İngiltere ve Fransa ile Afyon Savaşları'nda Batı emperyalizmini yaşadı . Çin, ödeme tazminat, açık antlaşma limanları zorunda izin edilmiştir dokunulmazlık yabancı uyruklular için ve CEDE Hong Kong 1842 altında İngilizlere Nanking Antlaşması , ilk Eşitsiz Antlaşmaları . Birinci Çin-Japon Savaşı (1894-1895) Qing Çin'in nüfuz kaybı ile sonuçlanan Kore Yarımadası'nın yanı sıra Tayvan vazgeçme Japonya .
Qing hanedanı ayrıca , özellikle Beyaz Lotus İsyanı'nda , 1850'lerde ve 1860'larda güney Çin'i kasıp kavuran başarısız Taiping İsyanı ve [[Dungan İsyanı (1862-1877)), on milyonlarca insanın öldüğü iç huzursuzluk yaşamaya başladı . Kuzey Batı. 1860'ların Kendi Kendini Güçlendirme Hareketi'nin ilk başarısı , 1880'ler ve 1890'larda bir dizi askeri yenilgiyle hayal kırıklığına uğradı.
19. yüzyılda büyük Çin diasporası başladı. Göç nedeniyle kayıplar , 9 ila 13 milyon insanın öldüğü 1876-1879 Kuzey Çin Kıtlığı gibi çatışmalar ve felaketlerle arttı . Guangxu bir kaleme reform planı modern kurmak 1898'de anayasal monarşiye , ancak bu planlar tarafından bertaraf edildi Cixi . 1899-1901'deki talihsiz yabancı karşıtı Boxer İsyanı , hanedanı daha da zayıflattı. Cixi bir reform programına sponsor olmasına rağmen , 1911-1912 Xinhai Devrimi Qing hanedanına son verdi ve Çin Cumhuriyeti'ni kurdu . Çin'in son İmparatoru Puyi , 1912'de tahttan çekildi.
Cumhuriyet (1912–1949)
Ocak 1912 tarihinde 1, Çin Halk Cumhuriyeti kuruldu ve Sun Yat-sen ve Kuomintang (KMT veya Milliyetçi Partisi) geçici başkanı ilan edildi. Bununla birlikte, başkanlık daha sonra 1915'te kendisini Çin İmparatoru ilan eden eski bir Qing generali olan Yuan Shikai'ye verildi . Halkın kınaması ve kendi Beiyang Ordusu'nun muhalefeti karşısında , cumhuriyeti yeniden kurmak zorunda kaldı.
Yuan Shikai'nin 1916'daki ölümünden sonra Çin siyasi olarak parçalanmıştı. Pekin merkezli hükümeti uluslararası alanda tanındı, ancak neredeyse güçsüzdü; Bölgesel savaş ağaları topraklarının çoğunu kontrol ediyordu. 1920'lerin sonlarında , o zamanki Çin Cumhuriyeti Askeri Akademisi Müdürü olan Çan Kay-şek yönetimindeki Kuomintang, topluca Kuzey olarak bilinen bir dizi becerikli askeri ve siyasi manevra ile ülkeyi kendi kontrolü altında yeniden birleştirebildi. Sefer . Kuomintang, ülkenin başkentini Nanjing'e taşıdı ve Sun Yat-sen'in Çin'i modern bir demokratik devlete dönüştürmek için hazırladığı San-min programında ana hatlarıyla açıklanan siyasi gelişimin bir ara aşaması olan "siyasi vesayet" i uyguladı . Siyasi bölünme Çin'de zor Chiang savaş için yapılmış komünist Halk Kurtuluş Ordusu Kuomintang içinde 1927 yılından bu yana savaşan olmuştu kime karşı (PLA), Çin İç Savaşı . Bu savaş Kuomintang için, özellikle HKO'nun Uzun Mart'ta geri çekilmesinden sonra, Japon saldırganlığı ve 1936 Xi'an Olayı , Chiang'i İmparatorluk Japonya'sıyla yüzleşmeye zorlayana kadar başarılı bir şekilde devam etti .
Çin-Japon Savaşı (1937-1945), bir tiyatro ve İkinci Dünya Savaşı , Kuomintang ve PLA arasında huzursuz bir ittifak zorladı. Japon kuvvetleri sivil halka karşı çok sayıda savaş zulmü yaptı; toplamda 20 milyon kadar Çinli sivil öldü. Japon işgali sırasında sadece Nanjing şehrinde tahminen 40.000 ila 300.000 Çinli katledildi . Savaştan, Çin sırasında, Birleşik Krallık, ABD ve birlikte Sovyetler Birliği , "güçlülerin vesayet" olarak anılacaktır edildi ve Müttefik "olarak tanındı Big Four in" Birleşmiş Milletler tarafından Bildirgesi . Diğer üç büyük güçle birlikte Çin, II.Dünya Savaşı'nın dört büyük Müttefikinden biriydi ve daha sonra savaşın başlıca galiplerinden biri olarak kabul edildi. Sonra Japonya'nın teslim olması 1945 yılında, Tayvan dahil Pescadores , oldu Çinli kontrole döndü . Çin galip geldi, ancak savaşın kasıp kavurdu ve mali olarak kurutuldu. Kuomintang ve Komünistler arasında devam eden güvensizlik, iç savaşın yeniden başlamasına yol açtı. Anayasal kural 1947'de kuruldu, ancak devam eden huzursuzluk nedeniyle, ÇHC anayasasının pek çok hükmü Çin anakarasında hiçbir zaman uygulanmadı.
Halk Cumhuriyeti (1949-günümüz)
Çin İç Savaşı'ndaki büyük çatışma, 1949'da Komünist Parti'nin Çin anakarasının çoğunu kontrol etmesi ve Kuomintang'ın açık denizden çekilerek topraklarını yalnızca Tayvan , Hainan ve çevresindeki adalara indirmesiyle sona erdi . 21 Eylül 1949'da Komünist Parti Başkanı Mao Zedong , Çin Halk Siyasi İstişare Konferansı'nın Birinci Genel Kurulunda yaptığı konuşmayı takiben Tiananmen Meydanı'nda halka açık bir duyuru ve kutlama ile Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşunu ilan etti . 1950'de Halk Kurtuluş Ordusu Hainan'ı ÇHC'den aldı ve Tibet'i bünyesine kattı . Bununla birlikte, kalan Kuomintang güçleri 1950'ler boyunca batı Çin'de bir isyan başlatmaya devam etti .
Rejim, 1 ile 2 milyon arasında toprak ağasının idamını da içeren toprak reformu yoluyla köylüler arasındaki popülaritesini pekiştirdi . Çin, bağımsız bir endüstriyel sistem ve kendi nükleer silahlarını geliştirdi . Çin nüfusu 1950'de 550 milyondan 1974'te 900 milyona çıktı. Ancak, idealist bir kitlesel reform projesi olan Büyük İleri Atılım , 1958 ile 1961 yılları arasında çoğunlukla açlıktan olmak üzere tahmini 15 ila 35 milyon ölümle sonuçlandı . 1966'da Mao ve müttefikleri, Mao'nun 1976'daki ölümüne kadar süren on yıllık bir siyasi suçlama ve toplumsal ayaklanmayı ateşleyen Kültür Devrimi'ni başlattı . Ekim 1971'de ÇHC , Birleşmiş Milletler'de Cumhuriyet'in yerini aldı ve daimi olarak yerini aldı. Güvenlik Konseyi üyesi.
Mao'nun ölümünden sonra , Dörtlü Çete, Hua Guofeng tarafından hızla tutuklandı ve Kültür Devrimi'nin aşırılıklarından sorumlu tutuldu. Yaşlı Deng Xiaoping , 1978'de iktidara geldi ve önemli ekonomik reformlar başlattı . Parti, yurttaşların kişisel yaşamları üzerindeki hükümet kontrolünü gevşetti ve komünler , hanehalkı ile sözleşmeli çalışma lehine kademeli olarak dağıtıldı. Bu, Çin'in planlı bir ekonomiden, giderek daha açık bir piyasa ortamına sahip karma bir ekonomiye geçişine işaret ediyordu . Çin bugünkü kabul edilen anayasa 1989 yılında Aralık 1982 on 4, bastırma ve Tiananmen Meydanı'ndaki öğrenci protestoları , çeşitli yabancı ülkelerden Çin hükümetine karşı kınama ve yaptırım getirdi.
Jiang Zemin , Li Peng ve Zhu Rongji , 1990'larda ulusa liderlik etti. Onların yönetimi altında, Çin'in ekonomik performansı tahmini 150 milyon köylüyü yoksulluktan kurtardı ve ortalama yıllık gayri safi yurtiçi hasıla büyüme oranını% 11,2 olarak sürdürdü. Ülke 2001 yılında Dünya Ticaret Örgütü'ne katıldı ve 2000'li yıllarda Hu Jintao ve Wen Jiabao'nun liderliğinde yüksek ekonomik büyüme oranını sürdürdü . Bununla birlikte, büyüme aynı zamanda ülkenin kaynaklarını ve çevresini de ciddi şekilde etkiledi ve büyük sosyal yer değiştirmeye neden oldu .
Çin Komünist Partisi genel sekreteri Xi Jinping , 2012'den beri hüküm sürüyor ve Çin ekonomisini (yapısal istikrarsızlıklardan ve yavaşlayan büyümeden muzdarip) reform yapmak için büyük ölçekli çabalar yürüttü ve ayrıca tek çocuk politikasını ve hapishane sistemini de reforme etti . geniş bir yolsuzlukla mücadele baskısı uygulamak . 2013 yılında Çin , küresel bir altyapı yatırım projesi olan Kuşak ve Yol Girişimi'ni başlattı . COVID-19 pandemik 2019 yılında Hubei Wuhan patlak verdi.
Coğrafya
Çin'in manzarası, kurak kuzeydeki Gobi ve Taklamakan çöllerinden , daha nemli güneydeki subtropikal ormanlara kadar geniş ve çeşitlidir . Himalaya , Karakurum , Pamir ve Tian Shan dağ çoğunu Çin'i ayıran Güney ve Orta Asya . Yangtze ve dünyanın en uzun altıncı nehirleri olan Yangtze ve Sarı Nehirler , Tibet Platosundan yoğun nüfuslu doğu sahiline kadar uzanır . Çin'in Pasifik Okyanusu boyunca uzanan kıyı şeridi 14.500 km (9.000 mil) uzunluğundadır ve Bohai , Sarı , Doğu Çin ve Güney Çin denizleriyle sınırlanmıştır . Çin, Kazak sınırından , Neolitik dönemden beri Doğu ile Batı arasında , karasal İpek Yollarının atası olan Bozkır yolu üzerinden bir iletişim damarı olan Avrasya Bozkırına bağlanır .
Manzara ve iklim
Arasında Çin yalan bölge enlemlerde 18 ° ve 54 °, N , ve boylamlarının 73 ° ve 135 ° e . Coğrafi merkezi Çin'in en Ülke Anıtı'nın Merkezi tarafından işaretlenir . Çin'in manzaraları, geniş topraklarında önemli ölçüde farklılık gösteriyor. Doğuda, Sarı Deniz ve Doğu Çin Denizi kıyıları boyunca geniş ve yoğun nüfuslu alüvyal ovalar bulunurken, kuzeydeki İç Moğol platosunun kenarlarında geniş otlaklar hakimdir. Güney Çin'e tepeler ve alçak sıradağlar hakimken, orta doğu Çin'in iki büyük nehri olan Sarı Nehir ve Yangtze Nehri'nin deltalarına ev sahipliği yapıyor . Diğer büyük nehirler arasında Xi , Mekong , Brahmaputra ve Amur bulunur . Batıda, en önemlisi Himalayalar olmak üzere büyük dağ sıraları bulunur. Taklamakan ve Gobi Çölü gibi kuzeyin daha kurak manzaraları arasında yüksek platolar yer alır . Dünyanın en yüksek noktası Everest Dağı (8.848 m), Çin-Nepal sınırında yer almaktadır. Ülkenin en alçak noktası ve dünyanın üçüncü en alçak noktası, Turpan Çöküntüsü'ndeki Ayding Gölü'nün (−154 m) kurumuş göl yatağıdır .
Çin'in iklimi esas olarak kurak mevsimler ve yağışlı musonların hakimiyetindedir ve bu da kış ve yaz arasında belirgin sıcaklık farklılıklarına yol açar. Kışın, yüksek enlem bölgelerinden gelen kuzey rüzgarları soğuk ve kurudur; Yaz aylarında, kıyı bölgelerinden aşağı enlemlerdeki güney rüzgarları ılık ve nemlidir.
Çin'deki önemli bir çevre sorunu , çöllerinin , özellikle Gobi Çölü'nün devam eden genişlemesidir . 1970'lerden beri dikilen bariyer ağaç hatları kum fırtınalarının sıklığını azaltmasına rağmen , uzun süren kuraklık ve kötü tarım uygulamaları her bahar kuzey Çin'i saran ve daha sonra Japonya ve Kore de dahil olmak üzere Doğu Asya'nın diğer bölgelerine yayılan toz fırtınalarına neden oldu . Çin'in çevre gözlemcisi SEPA , 2007'de Çin'in çölleşmeye yılda 4,000 km 2 (1.500 sq mi) kaybettiğini belirtti . Çin'in diğer ülkelerle ilişkilerinde su kalitesi, erozyon ve kirlilik kontrolü önemli konular haline geldi. Erime buzullar Himalayalar'da potansiyel neden olabilecek su sıkıntısı milyonlarca insanın yüzlerce. Akademisyenlere göre , Çin'deki iklim değişikliğini 1,5 ° C (2,7 ° F) ile sınırlamak için Çin'deki kömürden karbon yakalama olmaksızın elektrik üretiminin 2045 yılına kadar aşamalı olarak durdurulması gerekiyor. Çin'in tarımsal üretkenliği ile ilgili resmi hükümet istatistikleri, ikincil hükümet düzeyinde üretimin abartılması. Çin'in büyük bir kısmı tarıma çok uygun bir iklime sahiptir ve ülke dünyanın en büyük pirinç, buğday, domates, patlıcan, üzüm, karpuz, ıspanak ve diğer birçok ürün üreticisi olmuştur.
Biyoçeşitlilik
Çin, dünyanın en büyük biyocoğrafik alemlerinden ikisinde yer alan 17 mega farklı ülkeden biridir : Palearktik ve Indomalayan . Bir ölçüye göre Çin, 34.687'den fazla hayvan ve vasküler bitki türüne sahip ve bu da onu Brezilya ve Kolombiya'dan sonra dünyanın en çok biyolojik çeşitlilik gösteren üçüncü ülkesi yapıyor . Ülke , 11 Haziran 1992'de Rio de Janeiro Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi'ni imzaladı ve 5 Ocak 1993'te sözleşmeye taraf oldu. Daha sonra , 21 tarihli sözleşme tarafından alınan bir revizyon ile bir Ulusal Biyoçeşitlilik Stratejisi ve Eylem Planı hazırladı. Eylül 2010.
Çin, en az 551 memeli türüne (dünyadaki üçüncü en yüksek sayı), 1.221 kuş türüne (sekizinci), 424 sürüngen türüne (yedinci) ve 333 amfibi türüne (yedinci) ev sahipliği yapmaktadır . Çin'deki vahşi yaşam, dünyanın en büyük Homo sapiens nüfusu ile aynı habitatı paylaşıyor ve bu nüfusun şiddetli baskısını taşıyor . En az 840 hayvan türü, temelde habitat tahribatı, kirlilik ve yiyecek, kürk ve geleneksel Çin tıbbının malzemeleri için kaçak avlanma gibi insan faaliyetleri nedeniyle Çin'de tehdit altında, savunmasız veya yerel yok olma tehlikesiyle karşı karşıya . Nesli tükenmekte olan yaban hayatı yasalarla korunmaktadır ve 2005 itibariyle ülke, toplam 149,95 milyon hektarlık bir alanı kaplayan 2,349'un üzerinde doğa rezervine sahiptir , bu da Çin'in toplam kara alanının yüzde 15'idir. Çin nehir yunusu 12 Aralık 2006 tarihinde soyu tükenmiş doğrulandı.
Çin, 32.000'den fazla damarlı bitki türüne sahiptir ve çeşitli orman türlerine ev sahipliği yapmaktadır. Ülkenin kuzeyindeki soğuk iğne yapraklı ormanlar hakimdir ve 120'den fazla kuş türü ile birlikte geyik ve Asya kara ayısı gibi hayvan türlerini destekler . Understory nemli bir kozalaklı orman çalılıkları içerebilir bambu . Daha yüksek olarak dağ standların ardıç ve porsuk , bambu ile değiştirilir rhododendrons . Orta ve güney Çin'de baskın olan subtropikal ormanlar, çok sayıda nadir endemik dahil olmak üzere yüksek yoğunlukta bitki türlerini destekler. Tropikal ve mevsimsel yağmur ormanları , Yunnan ve Hainan Adası ile sınırlı olmalarına rağmen , Çin'de bulunan tüm hayvan ve bitki türlerinin dörtte birini içerir. Çin'de 10.000'den fazla kayıtlı mantar türü var ve bunların yaklaşık 6.000'i daha yüksek mantardır .
Çevre
Son yıllarda Çin, ciddi çevresel bozulma ve kirlilikten muzdaripti . 1979 Çevre Koruma Yasası gibi düzenlemeler oldukça katı olmakla birlikte, yerel topluluklar ve hükümet yetkilileri tarafından hızlı ekonomik kalkınma lehine sıklıkla göz ardı edildiğinden, bunlar zayıf bir şekilde uygulanmaktadır. Çin, Hindistan'dan sonra hava kirliliği nedeniyle ölü sayısı en yüksek ikinci ülkedir . Ortam hava kirliliğine maruz kalmanın neden olduğu yaklaşık 1 milyon ölüm var. Çin, dünyanın en büyük karbondioksit yayıcısıdır ve kişi başına emisyon bakımından 13. sırada yer almaktadır . Ülkede ayrıca önemli su kirliliği sorunları var: 2019'da Çin'deki nehirlerin% 8,2'si endüstriyel ve tarımsal atıklarla kirlenmişti ve kullanıma uygun değildi. Çin, 2018 Orman Manzarası Bütünlük Endeksi ortalama 7,14 / 10 puanına sahipti ve bu, 172 ülke arasında küresel olarak 53. sırada yer aldı.
Ancak, Çin içinde dünyanın önde gelen yatırımcı yenilenebilir enerji ve ticarileştirilmesi ile $ yalnız 2011 yılında yatırım 52 milyar; yenilenebilir enerji teknolojilerinin önemli bir üreticisidir ve yerel ölçekte yenilenebilir enerji projelerine büyük yatırımlar yapmaktadır. 2015 yılına kadar, Çin'in enerjisinin% 24'ünden fazlası yenilenebilir kaynaklardan elde edilirken, en önemlisi hidroelektrik enerjiden elde ediliyordu : toplam 197 GW kurulu kapasitesi Çin'i dünyadaki en büyük hidroelektrik enerji üreticisi yapıyor . Çin aynı zamanda dünyadaki kurulu güneş fotovoltaik sistemi ve rüzgar enerjisi sistemi için en büyük güç kapasitesine sahiptir . Çin'in Sera gazı emisyonları vardır Dünyanın en büyük olduğu gibi Çin'de yenilenebilir enerji .
Siyasi coğrafya
Çin Halk Cumhuriyeti, arazi alanı bakımından Rusya'dan sonra dünyanın en büyük ikinci ülkesidir ve toplam yüzölçümüne göre Rusya ve Kanada'dan sonra üçüncü büyük ülkedir . Çin'in toplam alanı genellikle yaklaşık 9,600,000 km 2 ( 3,700,000 sq mi) olarak belirtilmektedir. Özgül alan rakamlar 9.572.900 km arasında değişir 2 uyarınca (3.696.100 sq mi) Britannica Ansiklopedisi , 9.596.961 km'ye 2 BM Nüfus Yıllığı ve uygun (3.705.407 sq mi) CIA World Factbook .
Çin, Yalu Nehri'nin (Amnok Nehri) ağzından Tonkin Körfezi'ne kadar 22.117 km (13.743 mil) ölçüleriyle dünyanın en uzun birleşik kara sınırına sahiptir . Çin , 14 ülke ile sınır komşusu olan Rusya dışında diğer tüm ülkelerden daha fazla 14 ülke ile sınır komşusudur. Çin, Güneydoğu Asya'da Vietnam , Laos ve Myanmar'ı (Burma) çevreleyen Doğu Asya'nın çoğuna uzanır ; Güney Asya'da Hindistan , Butan , Nepal , Afganistan ve Pakistan ; Orta Asya'da Tacikistan , Kırgızistan ve Kazakistan ; ve Rusya , Moğolistan ve Kuzey Kore yer İç Asya ve Kuzeydoğu Asya . Ek olarak, Çin, Güney Kore , Japonya , Vietnam ve Filipinler ile deniz sınırlarını paylaşmaktadır .
Siyaset
Çin anayasası , Çin Halk Cumhuriyeti'nin "işçi sınıfı tarafından yönetilen ve işçi ve köylülerin ittifakına dayanan demokratik halk diktatörlüğüyle yönetilen sosyalist bir devlet olduğunu" ve devlet kurumlarının "şu ilkeyi uygulayacağını belirtir. demokratik merkeziyetçilik. " ÇHC, açıkça komünizmi inşa etmeyi amaçlayan dünyanın tek sosyalist devletlerinden biridir . Çin hükümeti çeşitli ama aynı zamanda komünist ve sosyalist olarak tanımlanmıştır otoriter ve korporatist birçok alanda ağır kısıtlamalarla, en önemlisi karşı ücretsiz internet erişimi , özgürlük basının , montaj özgürlüğü , çocuk sahibi olmak hakkı , sosyal organizasyonların serbest oluşumu ve din özgürlüğü . Mevcut siyasi, ideolojik ve ekonomik sistemi, liderleri tarafından sırasıyla " istişari demokrasi ", " halkın demokratik diktatörlüğü ", " Çin özelliklerine sahip sosyalizm " ( Çin koşullarına uyarlanmış Marksizmdir ) ve " sosyalist piyasa ekonomisi " olarak adlandırılmıştır.
Komünist Parti
2018'den beri Çin anayasasının ana gövdesi, " sosyalizmin Çin karakteristiğini belirleyen özelliği , Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) liderliğidir " diyor. 2018 değişiklikleri , Çin'in fiilen tek partili devlet statüsünü anayasallaştırdı; burada Genel Sekreter ( parti lideri ) devlet ve hükümet üzerinde nihai güç ve yetkiye sahip ve Çin'in en önemli lideri olarak hizmet ediyor . Mevcut Genel Sekreter, 15 Kasım 2012'de göreve gelen ve 25 Ekim 2017'de yeniden seçilen Xi Jinping'dir . Seçim sistemi piramit şeklindedir. Yerel Halk Kongreleri doğrudan seçilir ve Ulusal Halk Kongresine (NPC) kadar olan Halk Kongrelerinin daha yüksek seviyeleri, hemen altındaki seviyedeki Halk Kongresi tarafından dolaylı olarak seçilir .
Diğer sekiz siyasi partinin NPC'de ve Çin Halkı Siyasi Danışma Konferansı'nda (CPPCC) temsilcileri var . Çin, Leninist " demokratik merkeziyetçilik " ilkesini destekliyor , ancak eleştirmenler, seçilmiş Ulusal Halk Kongresi'ni " lastik damga " organı olarak tanımlıyor .
Devlet
Çin, Çin Komünist Partisi (ÇKP) tarafından yönetilen tek partili bir devlettir . 2018 Ulusal Halk Kongresi, ülkenin anayasasını değiştirerek Çin Cumhurbaşkanlığı'nın iki dönemlik sınırını kaldırarak mevcut lider Xi Jinping'in sınırsız bir süre için Çin'in (ve Çin Komünist Partisi Genel Sekreteri) cumhurbaşkanı olarak kalmasına izin verdi. diktatör olarak yönetme zamanı . Başkan itibari olan devlet başkanı tarafından seçilen, Ulusal Halk Kongresi . Premier olan hükümetin başı başkanlık, Devlet Konseyi dört yardımcısı prömiyerler oluşan ve bakanlıklar ve komisyon başkanları. Görevdeki başkan Xi Jinping de, Çin Komünist Partisi Genel Sekreteri ve Merkez Askeri Komisyonu Başkanı onu Çin'in yapım olağanüstü liderdir . Görevdeki başbakan, aynı zamanda Çin'in fiili üst düzey karar alma organı olan CPC Politbüro Daimi Komitesi'nin kıdemli bir üyesi olan Li Keqiang'dır .
Xi, 2017'de komünist partiyi ülke üzerindeki hakimiyetini daha da sıkılaştırmaya, parti liderliğinin birliğini sürdürmeye ve "Çin'in ulusal gençleşme hayalini" gerçekleştirmeye çağırdı. Çin'deki siyasi kaygılar arasında zengin ve yoksul ile hükümetin yolsuzluğu arasında büyüyen uçurum yer alıyor. Yine de, 2011 yılında yapılan bir ankete göre, hükümete ve ülkenin yönetimine yönelik halk desteği seviyesi yüksektir ve Çin vatandaşlarının% 80-95'i merkezi hükümetten memnuniyetlerini ifade etmektedir.
İdari bölümler
Çin Halk Cumhuriyeti 22 bölünmüştür iller , beş özerk bölge (belirlenmiş bir azınlık grubu ile her) ve dört belediyeler -collectively "olarak anılacaktır anakara Çin " de gibi- özel yönetim bölgelerinden arasında (SAR) Hong Kong ve Makao Şampiyonası . Coğrafi olarak, Çin anakarasının 31 eyalet bölümünün tamamı altı bölgeye ayrılabilir: Kuzey Çin , Kuzeydoğu Çin , Doğu Çin , Güney Orta Çin , Güneybatı Çin ve Kuzeybatı Çin .
Çin, Tayvan'ı 23. eyaleti olarak görüyor , ancak Tayvan, ÇHC'nin iddiasını reddeden Çin Cumhuriyeti (ÇOK) tarafından yönetiliyor . Tersine, ÇHC, ÇHC tarafından yönetilen tüm bölümler üzerinde egemenlik iddia ediyor.
|İller ( 省 )||Hak İddia Edilen İl|
|Özerk bölgeler ( 自治区 )||Belediyeler ( 直辖市 )||Özel idari bölgeler ( 特别 行政区 )|
Dış ilişkiler
ÇHC'nin 175 ülke ile diplomatik ilişkileri var ve 162'de büyükelçilikleri bulunuyor . 2019'da Çin, dünyanın en büyük diplomatik ağına sahipti. Onun meşruluk Çin ve diğer birkaç ülke Cumhuriyeti tarafından itiraz edilir; bu nedenle sınırlı tanınmaya sahip en büyük ve en kalabalık eyalettir . 1971'de ÇHC, Çin'in Birleşmiş Milletler'deki tek temsilcisi ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesinden biri olarak Çin Cumhuriyeti'nin yerini aldı . Çin ayrıca Bağlantısızlar Hareketi'nin eski bir üyesi ve lideriydi ve kendisini hala gelişmekte olan ülkelerin savunucusu olarak görüyor . Brezilya, Rusya, Hindistan ve Güney Afrika ile birlikte, Çin üyesidir BRICS yükselen büyük ekonomilerin grubu ve grubun barındırılan üçüncü resmi zirvesine de Sanya , Hainan Nisan 2011'de.
Onun yorumlanması altında Tek Çin politikası , Pekin bunu diğer ülke Çin Cumhuriyeti hükümeti ile Tayvan ve sunucularının resmi bağlarına iddiasını kabul ettiğini diplomatik ilişkileri kuran bir ön şart haline getirmiştir. Çinli yetkililer, yabancı ülkeler, özellikle silah satışları konusunda Tayvan'a diplomatik tekliflerde bulunduklarında birçok kez protesto ettiler.
Geçerli Çin dış politikasının çoğu söylendiğine Premier dayanmaktadır Çu Enlay 'ın Barışçıl Birlikte Yaşama Beş İlkeleri ve ayrıca ideolojik farklılıklara rağmen devletler arasındaki diplomatik ilişkileri teşvik 'homojenlik olmadan uyum' kavramının, tarafından tahrik edilmektedir. Bu politika, Çin'in Zimbabwe , Kuzey Kore ve İran gibi Batılı ülkeler tarafından tehlikeli veya baskıcı olarak kabul edilen devletleri desteklemesine yol açmış olabilir . Çin'in Rusya ile yakın bir ekonomik ve askeri ilişkisi var ve iki devlet genellikle BM Güvenlik Konseyi'nde birlikte oy kullanıyor.
Ticaret ilişkileri
Çin, ithalat ve ihracat toplamının yanı sıra dünyanın en büyük emtia ithalatçısı olarak ölçülen 2013 yılında dünyanın en büyük ticaret ülkesi oldu. denizcilik kuru yük pazarının yaklaşık% 45'ini oluşturur . 2016 itibariyle Çin, 124 diğer ülkenin en büyük ticaret ortağıydı. Çin, 2015 yılında 345,8 milyar dolarlık toplam ticaret değeri ile ASEAN'ın toplam ticaretinin% 15,2'sini oluşturan ASEAN ülkeleri için en büyük ticaret ortağıdır . ASEAN aynı zamanda Çin'in en büyük ticaret ortağıdır. 2020'de Çin , mal ticaretinin toplam değeri yaklaşık 700 milyar dolara ulaşan Avrupa Birliği'nin en büyük ticaret ortağı oldu . Çin, ASEAN, Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda ile birlikte, dünya nüfusunun ve ekonomik çıktısının% 30'unu kapsayan dünyanın en büyük serbest ticaret bölgesi olan Regional Comprehensive Economic Partnership üyesidir . Çin , 2001 yılında Dünya Ticaret Örgütü'ne (DTÖ) üye oldu. 2004'te, bölgesel güvenlik sorunları için bir forum olarak tamamen yeni bir Doğu Asya Zirvesi (EAS) çerçevesi önerdi . ASEAN Plus Three , Hindistan, Avustralya ve Yeni Zelanda'yı içeren EAS, açılış zirvesini 2005 yılında gerçekleştirdi.
Çin, Amerika Birleşik Devletleri ile uzun ve karmaşık bir ticaret ilişkisine sahiptir. 2000 yılında Amerika Birleşik Devletleri Kongresi , Çin ile "kalıcı normal ticaret ilişkilerini" (PNTR) onaylayarak, Çin'in diğer birçok ülkeden gelen mallarla aynı düşük tarifelerle ihracat yapmasına izin verdi. Çin, en önemli ihracat pazarı olan Amerika Birleşik Devletleri ile önemli bir ticaret fazlasına sahiptir. 2010'ların başında ABD'li politikacılar, Çin yuanının önemli ölçüde düşük değerlendiğini ve Çin'e adil olmayan bir ticaret avantajı sağladığını savundu .
Yüzyılın başından bu yana Çin, ticaret ve ikili işbirliği için Afrika ülkeleriyle ilişki kurma politikası izledi ; 2019'da Çin-Afrika ticareti, yirmi yılda 20 kat artarak 208 milyar dolara ulaştı. Madison Condon'a göre "Çin, Afrika'da Dünya Bankası'ndan daha fazla altyapı projesini finanse ediyor ve kıtanın yükselen ekonomilerine milyarlarca dolar düşük faizli kredi sağlıyor." Çin, Avrupa Birliği ile kapsamlı ve çok çeşitli ticaret bağlantılarını sürdürmektedir. Çin ayrıca büyük Güney Amerika ekonomileriyle ticari bağlarını güçlendirmiştir ve Brezilya, Şili, Peru, Uruguay, Arjantin ve diğerlerinin en büyük ticaret ortağıdır.
Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi , son altı yılda önemli ölçüde genişledi ve Nisan 2020 itibarıyla 138 ülke ve 30 uluslararası kuruluşu içeriyor. Dış politika ilişkilerinin yoğunlaştırılmasına ek olarak, buradaki odak noktası özellikle verimli ulaşım yolları inşa etmektir. Odak noktası özellikle Doğu Afrika ve Avrupa ile bağlantıları olan deniz İpek Yolu üzerinedir ve Gwadar , Kuantan , Hambantota , Pire ve Trieste gibi çok sayıda limanda Çin yatırımları veya ilgili niyet beyanları bulunmaktadır . Bununla birlikte, Kuşak ve Yol programı kapsamında verilen bu kredilerin çoğu sürdürülemez ve Çin, borçlu ülkelerden bir dizi borç erteleme çağrısıyla karşı karşıya kaldı .
Bölgesel anlaşmazlıklar
Tayvan
Çin İç Savaşı'ndan sonra kuruluşundan bu yana , ÇHC, kendi topraklarının bir parçası olarak, bugün yaygın olarak Tayvan olarak bilinen ayrı bir siyasi varlık olan Çin Cumhuriyeti ( ÇHC) tarafından yönetilen bölgeleri talep etti . O bakımından Tayvan adasını onun kadar Tayvan Eyaleti , Kinmen ve Matsu bir parçası olarak Fujian Eyaleti ve adalar ROC kontrolleri Güney Çin Denizi'nde bir parçası olarak Hainan Eyaleti ve Guangdong Eyaleti . Bu iddialar , ÇHC'nin Tek-Çin politikasını en önemli diplomatik ilkelerinden biri olarak ele aldığı karmaşık Boğazlar arası ilişkiler nedeniyle tartışmalı .
Kara sınırı anlaşmazlıkları
Deniz sınırı anlaşmazlıkları
Sosyopolitik sorunlar ve insan hakları
Çin, Çin'de yaşayan kişilerin sosyal kontrolünün bir yolu olarak kameralar, yüz tanıma yazılımı, sensörler, kişisel teknolojinin gözetimi ve sosyal kredi sisteminden oluşan devasa bir casusluk ağı kullanıyor. Çinli demokrasi hareketi , sosyal aktivistler ve Çin Komünist Partisi'nin bazı üyeleri sosyal ve politik reform gereğine inanmaktadır. Çin'de 1970'lerden beri ekonomik ve sosyal kontroller önemli ölçüde gevşetilirken, siyasi özgürlük hala sıkı bir şekilde sınırlandırılmıştır. Çin Halk Cumhuriyeti Anayasası vatandaşların "temel haklar" içerdiğini bildiren Konuşma özgürlüğü , basın özgürlüğü , adil yargılanma hakkı , din özgürlüğü , genel oya ve mülkiyet haklarını . Bununla birlikte, uygulamada, bu hükümler devlet tarafından cezai kovuşturmaya karşı önemli bir koruma sağlamaz. Hükümet politikalarına ve iktidardaki Komünist Partiye yönelik bazı eleştirilere hoşgörü gösterilse de, siyasi konuşma ve bilgi sansürü, özellikle de internette, toplu eylemi önlemek için rutin olarak kullanılmaktadır. Çin, 2020 yılına kadar tüm vatandaşlarına nasıl davrandıklarına bağlı olarak kişisel bir "Sosyal Kredi" puanı vermeyi planlıyor. Şu anda birkaç Çin şehrinde pilot olarak uygulanan Sosyal Kredi Sistemi , büyük veri analizi teknolojisini kullanan bir kitle gözetleme biçimi olarak kabul ediliyor .
Bir dizi yabancı hükümet, yabancı basın ajansı ve STK , Çin'in insan hakları sicilini yargılamadan gözaltı, zorla kürtaj , zorla itiraf, işkence , temel hakların kısıtlanması ve ölüm cezasının aşırı kullanımı gibi yaygın medeni hak ihlallerini iddia ederek eleştirdi. . Hükümet , 1989 Tiananmen Meydanı protestolarında olduğu gibi, "sosyal istikrar" için potansiyel bir tehdit olarak gördüğü popüler protestoları ve gösterileri bastırıyor .
Çin devleti düzenli olarak Tibet ve Sincan'da polisin şiddet içeren baskıları ve Çin ulusunda dini baskılar da dahil olmak üzere büyük ölçekli baskı ve insan hakları ihlalleri ile suçlanıyor . Çin'deki Müslüman Uygur azınlığın en az bir milyon üyesi, tutukluların siyasi düşüncelerini, kimliklerini ve dini inançlarını değiştirmeyi amaçlayan "Mesleki Eğitim ve Öğretim Merkezleri" olarak adlandırılan toplu gözaltı kamplarında gözaltına alındı . ABD Dışişleri Bakanlığı'na göre, bu tesislerde siyasi beyin yıkama , işkence , fiziksel ve psikolojik taciz, zorla kısırlaştırma , cinsel taciz ve zorla çalıştırma gibi eylemler yaygındır. Devlet ayrıca, yurtdışındaki muhabirleri aile üyelerini gözaltına alarak korkutarak, Sincan'daki gerginliklerin açık deniz raporlarını kontrol altına almaya çalıştı. 2020 raporuna göre, Çin'in Uygurlara yönelik muamelesi BM'nin soykırım tanımına uyuyor ve birkaç grup BM soruşturması çağrısında bulundu. Ocak 2021 19 tarihinde, ABD Dışişleri Bakanı , Mike Pompeo , açıkladı Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı "soykırım ve insanlığa karşı suçlar" Uygurların karşı Çin tarafından işlenen edildiğini tespit etmişti.
Pew Araştırma Merkezi'nden 2014 ve 2017'de yapılan küresel araştırmalar , Çin hükümetinin din üzerindeki kısıtlamalarını, ülkedeki dini bağlantılı sosyal düşmanlıklar için düşük ila orta dereceli sıralamalara rağmen, dünyadaki en yüksekler arasında sıraladı. Küresel Kölelik Endeksi 2016 yılında fazla 3,8 milyon kişi "Modern koşullarında yaşadığını tahmin köleliğin insan kaçakçılığı kurbanları, zorla çalıştırma, zorla evlilik, çocuk işçiliği dahil olmak üzere" veya nüfusun% 0.25 ve devlet dayatılan zorunlu emek. Devletin dayattığı zorunlu sistem 2013 yılında resmen kaldırıldı, ancak çeşitli uygulamalarının ne ölçüde durdurulduğu net değil. Çin ceza sistemi, Laogai ("emek yoluyla reform") başlığı altında yer alan işçi hapishanesi fabrikaları, gözaltı merkezleri ve yeniden eğitim kamplarını içermektedir . Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Laogai Araştırma Vakfı, topluca Laogai olarak bilinen binden fazla köle işçi hapishanesi ve kampı olduğunu tahmin ediyordu.
2019'da bir çalışma , organların etik olmayan bir şekilde Çinli mahkumlardan elde edildiği korkusuyla organ nakli üzerine 400'den fazla bilimsel makalenin toplu olarak geri çekilmesi çağrısında bulundu . Hükümet her yıl 10.000 nakil yapıldığını söylese de, hastane verileri her yıl 60.000 ila 100.000 arasında organ nakledildiğini gösteriyor. Rapor, bu boşluğun infaz edilen vicdan mahkumları tarafından kapatıldığına dair kanıtlar sağladı .
Askeri
2,3 milyon aktif askeriyle Halk Kurtuluş Ordusu (PLA), Merkez Askeri Komisyonu (CMC) komutasındaki dünyanın en büyük askeri gücüdür . Çin, yalnızca Kuzey Kore'nin ardından en büyük ikinci askeri yedek kuvvete sahip . PLA, Kara Kuvvetleri (PLAGF), Deniz Kuvvetleri (PLAN), Hava Kuvvetleri (PLAAF) ve Halk Kurtuluş Ordusu Roket Kuvveti'nden (PLARF) oluşur. Çin hükümetine göre, Çin'in 2017 yılı askeri bütçesi 151,5 milyar ABD doları ile dünyanın ikinci en büyük askeri bütçesini oluştururken , askeri harcamalar-GSYİH oranı GSYİH'nın % 1,3'ü ile dünya ortalamasının altında. Bununla birlikte, SIPRI ve ABD Savunma Bakanı da dahil olmak üzere birçok yetkili , Çin'in resmi bütçeden çok daha yüksek olduğu iddia edilen gerçek askeri harcama seviyesini bildirmediğini savunuyor.
Ekonomi
Çin, 2010 yılından bu yana nominal GSYİH açısından dünyanın en büyük ikinci ekonomisine sahipti ve 2018 itibariyle toplamda yaklaşık 13,5 trilyon ABD Doları (90 trilyon Yuan). Satın alma gücü paritesi (SAGP GSYİH) açısından Çin ekonomisi, Dünya Bankası'na göre 2014'ten beri dünya. Dünya Bankası'na göre, Çin'in GSYİH'si 1978'de 150 milyar dolardan 2018'de 13.6 trilyon dolara çıktı. Çin'in ekonomik büyümesi, 1978'de ekonomik reformların başlamasından bu yana sürekli olarak yüzde 6'nın üzerinde oldu . Çin aynı zamanda dünyanın en büyük ihracatçısı ve ikinci en büyük mal ithalatçısıdır . 2010 ve 2019 arasında Çin'in küresel GSYİH büyümesine katkısı% 25 ila% 39 olmuştur.
Çin , son iki bin yılın çoğunda , refah ve düşüş döngüleri gördüğü dünyanın en büyük ekonomisine sahipti . 1978'de ekonomik reformların başlamasından bu yana Çin, oldukça çeşitlendirilmiş bir ekonomi ve uluslararası ticaretteki en önemli oyunculardan biri haline geldi. Rekabet gücünün başlıca sektörleri arasında imalat, perakende, madencilik, çelik, tekstil, otomobiller, enerji üretimi, yeşil enerji, bankacılık, elektronik, telekomünikasyon, emlak, e-ticaret ve turizm yer alıyor. Çin, dünyanın en büyük on borsasından üçüne sahiptir - Şangay , Hong Kong ve Shenzhen - bunlar birlikte, Ekim 2020 itibarıyla 15,9 trilyon $ 'ın üzerinde bir piyasa değerine sahiptir. Çin'in dört borsası vardır ( Şanghay , Hong Kong , Pekin ve Shenzhen) ), 2020 Küresel Finans Merkezleri Endeksi'ndeki herhangi bir ülkeden daha fazla olan, dünyanın en rekabetçi on finans merkezi arasında . Oxford Economics'in bir raporuna göre , 2035 yılına kadar Çin'in dört şehrinin (Şangay, Pekin, Guangzhou ve Shenzhen) nominal GSYİH'ya göre küresel ilk on büyük şehir arasında olacağı tahmin ediliyor .
Çin, son yüz yıldır 1 numara olan ABD'yi geçtikten sonra 2010'dan beri dünyanın 1 numaralı üreticisi oldu. ABD Ulusal Bilim Vakfı'na göre Çin, 2012'den beri yüksek teknolojili imalatta 2. sırada yer alıyor . Çin, Amerika Birleşik Devletleri'nden sonra dünyanın ikinci büyük perakende pazarıdır. Çin, 2016'da küresel pazar payının% 40'ına ve 2019'da küresel pazar payının% 50'sinden fazlasına tekabül eden e-ticarette dünyanın lideridir. Çin, elektrikli araçlarda dünya lideridir ve tüm prizin yarısını üretir ve satın alır -2018 yılında dünyada elektrikli otomobillerde (BEV ve PHEV). Çin aynı zamanda elektrikli araçlar için pillerin ve piller için birkaç temel hammaddenin lider üreticisidir. Çin, 2018 sonunda 174 GW kurulu güneş enerjisi kapasitesine sahipti ve bu, küresel güneş kapasitesinin% 40'ından fazlasını oluşturuyor.
Yabancı ve Çinli kaynaklar, resmi Çin hükümeti istatistiklerinin Çin'in ekonomik büyümesini abarttığını iddia etti. Bununla birlikte, birçok Batılı akademisyen ve kurum, Çin'in ekonomik büyümesinin resmi rakamların gösterdiğinden daha yüksek olduğunu belirtti.
Çin, ülkenin ekonomik açılımının bir sonucu olarak ortaya çıkan büyük bir kayıt dışı ekonomiye sahiptir . Kayıt dışı ekonomi, işçiler için bir istihdam ve gelir kaynağıdır, ancak tanınmamaktadır ve düşük üretkenlikten muzdariptir. 2020'de yüzlerce Çinli ilaç satıcısı, ihraç edilmek üzere fentanil gibi yasadışı olarak sentetik ilaçlar üretti.
Çin'de Servet
2018 itibariyle Çin, dünyada milyarder sayısında birinci, milyoner sayısında ise ikinci sıradaydı. 658 Çinli milyarder ve 3,5 milyon milyoner vardı. Credit Suisse'in küresel servet raporuna göre, 2019'da Çin, ABD'yi dünyadaki en fazla zengin insana ev sahipliği yaptı . Diğer bir deyişle, 2019 itibariyle 100 milyon Çinli, dünyadaki en zengin bireyler arasında ilk% 10'da yer alıyor - net kişisel serveti en az 110.000 dolar olanlar. Ekim 2020 itibarıyla Çin, yaklaşık 878 ile dünyanın en yüksek milyarder sayısına sahip ülkedir ve haftada yaklaşık beş oranında artmaktadır. Göre Hurun Küresel zenginler listesinde 2020 Çin (dünyanın en iyi on şehirlerin beş ev sahipliği Pekin , Şanghay , Hong Kong , Shenzhen ve Guangzhou sırasıyla 1, 3, 4., 5. yılında, ve 10. noktalar,) tarafından en yüksek milyarder sayısı, bu diğer ülkelerden daha fazladır. Çin, Ocak 2021 itibariyle 85 kadın milyardere sahipti, küresel toplamın üçte ikisi ve 2020'de 24 yeni kadın milyarder darp etti.
Bununla birlikte, kişi başına ekonomik çıktıda 60'tan fazla ülkenin (yaklaşık 180 ülkeden) gerisinde yer alıyor ve bu da onu orta-üst gelirli bir ülke yapıyor. Ek olarak, gelişimi oldukça düzensizdir. Büyük şehirleri ve kıyı bölgeleri, kırsal ve iç bölgelere kıyasla çok daha müreffeh. Çin, tarihteki diğer tüm ülkelerden daha fazla insanı aşırı yoksulluktan kurtardı - 1978 ile 2018 arasında Çin aşırı yoksulluğu 800 milyon azalttı. Çin, aşırı yoksulluk oranını - uluslararası standartlara göre günde 1.90 doların altında bir gelire işaret ediyor - 1981'de% 88'den 2013'e kadar% 1.85'e düşürdü. Dünya Bankası'na göre, aşırı yoksulluk içindeki Çinlilerin sayısı 756'dan düştü. 1990 ile 2013 yılları arasında milyondan 25 milyona ulaştı. Çin'deki günlük 1,90 dolarlık uluslararası yoksulluk sınırının (2011 SAGP ) altında yaşayan insanların oranı, 1990'daki% 66,3'ten 2018'de% 0,3'e düştü. Günlük 3,20 dolar olan bu pay, 1990'daki% 90,0'dan 2018'de% 2,9'a düştü. Günlük 5,50 dolarlık üst-orta gelir sınırını kullanarak, bu pay 1990'daki% 98,3'ten% 17,0'a düştü.
Ekonomik büyüme
1949'daki kuruluşundan 1978'in sonlarına kadar Çin Halk Cumhuriyeti, Sovyet tarzı merkezi olarak planlanmış bir ekonomiydi . Mao'nun 1976'daki ölümünün ve Kültür Devrimi'nin sonuçta sona ermesinin ardından , Deng Xiaoping ve yeni Çin liderliği , ekonomide reform yapmaya ve tek parti yönetimi altında daha piyasa odaklı bir karma ekonomiye doğru ilerlemeye başladı . Tarımsal kolektifleştirme dağıtıldı ve tarım arazileri özelleştirildi, dış ticaret ise önemli bir yeni odak noktası haline geldi ve Özel Ekonomik Bölgelerin (ÖEB'ler) oluşmasına yol açtı . Verimsiz kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT'ler) yeniden yapılandırıldı ve kârsız olanlar tamamen kapatıldı, bu da büyük iş kayıplarına neden oldu. Günümüz Çin'i esas olarak özel mülkiyet mülkiyetine dayalı bir piyasa ekonomisine sahip olarak nitelendirilir ve devlet kapitalizminin önde gelen örneklerinden biridir . Devlet, enerji üretimi ve ağır sanayiler gibi stratejik "temel" sektörlerde hâlen hakimdir , ancak özel girişim, 2008'de kaydedilen yaklaşık 30 milyon özel işletme ile muazzam bir şekilde genişledi. 2018'de, Çin'deki özel şirketler GSYİH'nın% 60'ını oluşturuyordu80 Kentsel istihdamın% ve yeni işlerin% 90'ı.
2010'ların başlarında, Çin'in ekonomik büyüme hızı, yurt içi kredi sorunları, Çin ihracatına yönelik uluslararası talebi zayıflatan ve küresel ekonomideki kırılganlık nedeniyle yavaşlamaya başladı. Çin'in GSYİH'si 2007'deki Almanya'dan biraz daha yüksekti; ancak 2017'ye kadar Çin'in 12,2 trilyon dolarlık ekonomisi Almanya, İngiltere, Fransa ve İtalya'nın toplam ekonomisinden daha büyük hale geldi. 2018'de IMF, Çin'in 2030 yılına kadar nominal GSYİH açısından ABD'yi geçeceği tahminini yineledi. Ekonomistler ayrıca Çin'in orta sınıfının 2025 yılına kadar 600 milyon kişiye ulaşmasını bekliyor.
Küresel ekonomide Çin
|Dünya GSYİH payı (PPP)|
|Yıl||Paylaş|
|1980||% 2.32|
|1990||% 4.11|
|2000||% 7.40|
|2010||% 13.89|
|2018||% 18.72|
Çin, DTÖ üyesidir ve 2018'de 4,62 trilyon ABD doları toplam uluslararası ticaret değeri ile dünyanın en büyük ticaret gücüdür. Döviz rezervleri 2019 itibarıyla 3,1 trilyon ABD dolarına ulaşarak rezervlerini açık ara dünyanın en büyüğü haline getirmiştir. 2012 yılında Çin, 253 milyar $ çeken , dünyanın en büyük doğrudan yabancı yatırım (DYY) alıcısıydı . 2014 yılında, Çin'in 64 milyar dolarlık döviz havalesi, onu dünyadaki en büyük ikinci para havalesi alıcısı haline getirdi. Çin, 2012 yılında toplam 62,4 milyar dolarlık dış yatırım ve Çinli şirketler tarafından bir dizi büyük yabancı şirket devralmasıyla yurtdışına da yatırım yapıyor. Trilyonlarca dolarlık ABD Hazine bonosu tutan Çin, ABD kamu borcunun önemli bir sahibidir . Çin'in az değer biçilmiş döviz kuru, diğer büyük ekonomilerle sürtüşmeye neden oldu ve aynı zamanda büyük miktarlarda sahte mal ürettiği için geniş çapta eleştirildi .


|2018'de nominal GSYİH'ye göre en büyük ekonomiler|
2007-08 mali krizinin ardından Çinli yetkililer, uluslararası para sisteminin zayıf yönlerinin algılanması sonucunda ABD dolarına olan bağımlılığından aktif bir şekilde kurtulmaya çalıştılar. Bu amaçlara ulaşmak için Çin , Renminbi'nin uluslararasılaşmasını ilerletmek için bir dizi adım attı . 2008 yılında Çin dim sum tahvil piyasasını kurdu ve offshore RMB likidite havuzlarının kurulmasına yardımcı olan Sınır Ötesi Ticaret RMB Uzlaşma Pilot Projesini genişletti. Bunu Rusya, Japonya , Avustralya , Singapur , Birleşik Krallık ve Kanada ile renminbi'de doğrudan ticaret yapmak için ikili anlaşmalar izledi . Renminbi'nin hızla uluslararasılaşmasının bir sonucu olarak, dünyanın en çok işlem gören sekizinci para birimi , yükselen bir uluslararası rezerv para birimi ve IMF'nin özel çekme haklarının bir bileşeni haline geldi ; ancak kısmen renminbi'yi tamamen dönüştürülebilir bir para birimi olmaktan çıkaran sermaye kontrolleri nedeniyle, uluslararası ticaret hacimlerinde Euro, Dolar ve Japon Yeni'nin çok gerisinde kalıyor.
Sınıf ve gelir eşitsizliği
Çin, 2015'ten beri dünyanın en büyük orta sınıf nüfusuna sahipti ve orta sınıf 2018'de 400 milyonluk bir büyüklüğe ulaştı. Brookings Enstitüsü tarafından 2020'de yapılan bir araştırma , Çin'in orta sınıfının 2027'ye kadar 1,2 milyara ulaşacağını tahmin ediyor (neredeyse 4 bugün tüm ABD nüfusunun katı), dünya toplamının dörtte birini oluşturuyor. Çin'de ücretler son 40 yılda çok arttı - gerçek (enflasyona göre ayarlanmış) ücretler 1978'den 2007'ye yedi kat arttı. 2018'e gelindiğinde, Şangay gibi Çin şehirlerindeki medyan ücretler, ücretlerle hemen hemen aynı ya da daha yüksekti. Doğu Avrupa ülkelerinde. Çin, Ekim 2020 itibariyle yaklaşık 878 ile, haftada yaklaşık beş oranında artarak dünyanın en yüksek milyarder sayısına sahip ülkedir. Çin, son birkaç on yılda artan yüksek düzeyde bir ekonomik eşitsizliğe sahiptir. Dünya Bankası'na göre 2018'de Çin'in GINI endeksi 0,467 idi.
Bilim ve Teknoloji
Tarihi
Çin, Ming hanedanlığına kadar bir zamanlar bilim ve teknolojide dünya lideriydi . Kağıt yapımı , matbaacılık , pusula ve barut ( Dört Büyük Buluş ) gibi eski Çin keşifleri ve icatları Doğu Asya, Orta Doğu ve daha sonra Avrupa'ya yayıldı. Negatif sayıları ilk kullanan Çinli matematikçilerdi . 17. yüzyılda Avrupa ve Batı dünyası, bilimsel ve teknolojik ilerlemede Çin'i geride bıraktı. Bu erken modern Büyük Ayrışmanın nedenleri günümüze kadar bilim adamları tarafından tartışılmaya devam ediyor.
19. yüzyılda Avrupalı sömürge güçleri ve Japonya tarafından tekrarlanan askeri yenilgilerin ardından Çinli reformcular, Kendi Kendini Güçlendirme Hareketi'nin bir parçası olarak modern bilim ve teknolojiyi desteklemeye başladılar . Komünistler 1949'da iktidara geldikten sonra, bilimsel araştırmanın merkezi planlamanın bir parçası olduğu Sovyetler Birliği modeline dayalı olarak bilim ve teknolojiyi organize etmek için çaba gösterildi . Mao'nun 1976'daki ölümünden sonra, bilim ve teknoloji Dört Modernizasyondan biri olarak kuruldu ve Sovyetten esinlenen akademik sistem kademeli olarak yeniden düzenlendi.
Modern çağ
Kültür Devrimi'nin sona ermesinden bu yana Çin, bilimsel araştırmalara önemli yatırımlar yaptı ve Ar-Ge harcamalarında ABD'ye hızla yetişiyor. 2017'de Çin, bilimsel araştırma ve geliştirmeye 279 milyar dolar harcadı. OECD'ye göre Çin, 2016 yılında GSYİH'sinin% 2,11'ini araştırma ve geliştirmeye (Ar-Ge) harcadı. Bilim ve teknoloji, Çin'in ekonomik ve politik hedeflerine ulaşmak için hayati önem taşıyor ve bazen bir dereceye kadar ulusal gurur kaynağı olarak görülüyor. "tekno-milliyetçilik" olarak nitelendirildi. Göre Dünya Fikri Mülkiyet Göstergeleri , Çin daha fazla çift ABD dışındaki dünya çapında patent başvurularının neredeyse yarısı temsil 2018 yılında 1.540.000 patent başvurusu alınmıştır. 2019 yılında Çin, uluslararası patent başvurusunda 1 numara oldu. Çinli teknoloji şirketleri Huawei ve ZTE , 2017 yılında uluslararası patentler arasında ilk 2 sırada yer aldı. Çin doğumlu bilim adamları, Nobel Fizik Ödülü'nü dört kez, Nobel Kimya ve Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü bir kez kazandılar , ancak bu bilim adamlarının çoğu, Batı ülkelerinde Nobel ödüllü araştırma.
Çin, eğitim sistemini bilim, teknoloji, mühendislik ve matematiğe (STEM) vurgu yaparak geliştiriyor ; 2009 yılında Çin, 10.000'den fazla doktora mühendisi ve 500.000 BSc mezununu diğer tüm ülkelerden daha fazla mezun etti. Çin ayrıca 2016'da dünyanın en büyük bilimsel makale yayıncısı oldu. Huawei ve Lenovo gibi Çinli teknoloji şirketleri telekomünikasyon ve kişisel bilgi işlem alanında dünya liderleri haline geldi ve Çinli süper bilgisayarlar sürekli olarak dünyanın en güçlüleri arasında yer alıyor . Çin, 2013 yılından bu yana dünyanın en büyük endüstriyel robot pazarı olmuştur ve 2019-2021 yılları arasında yeni kurulan robotların% 45'ini oluşturacaktır. Çin, Küresel İnovasyon Endeksi'nde 14. sırada yer almaktadır ve tek gelişmekte olan ülke olan orta gelirli tek ekonomidir ve İlk 30'da yeni sanayileşmiş tek ülke . Çin, patentler, faydalı modeller, ticari markalar, endüstriyel tasarımlar ve yaratıcı mal ihracatı dahil olmak üzere önemli göstergelerde küresel olarak ilk sırada yer alıyor ve ayrıca 2 ( Shenzhen-Hong Kong-Guangzhou ve Pekin 2. sırada herhangi bir ülkeden daha fazla olan küresel en iyi 5 bilim ve teknoloji kümesinin sırasıyla ve 4. sırada yer almaktadır.
Çin uzay programının dünyanın en aktif biridir. 1970 yılında Çin ilk uydusu Dong Fang Hong I'i piyasaya sürdü ve bunu bağımsız olarak yapan beşinci ülke oldu. 2003 yılında Çin, Yang Liwei'nin Shenzhou 5 ile yaptığı uzay uçuşu ile insanları uzaya bağımsız olarak gönderen üçüncü ülke oldu ; 2015 itibariyle, ikisi kadın olmak üzere on Çin vatandaşı uzaya yolculuk yaptı. 2011 yılında, Çin'in ilk uzay istasyonu modülü Tiangong-1 piyasaya sürüldü ve 2020'lerin başlarında büyük bir mürettebatlı istasyon kurma projesinin ilk adımı oldu . 2013 yılında Çin, Chang'e 3 Lander'ı ve Yutu gezgini ay yüzeyine başarıyla indirdi . 2019'da Çin , ayın uzak tarafına bir sonda ( Chang'e 4) indiren ilk ülke oldu . 2020'de Chang'e 5 , ay örneklerini Dünya'ya başarıyla iade etti ve Çin'i ABD ve Sovyetler Birliği'nden sonra bunu bağımsız olarak yapan üçüncü ülke yaptı.
Altyapı
On yıllardır süren altyapı patlamasından sonra Çin, dünyanın en büyük hızlı tren ağına , dünyanın en süper gökdelenlerine , dünyanın en büyük elektrik santraline ( Three Gorges Barajı ) ve en büyük enerjiye sahip sayısız dünya lideri altyapı projesi üretti. Dünyadaki üretim kapasitesi, dünyadaki en fazla uyduya sahip küresel bir uydu navigasyon sistemi ve yılda 50-100 milyar dolarlık finansman sağlayan büyük bir küresel altyapı inşa girişimi olan Kuşak ve Yol Girişimi'ni başlattı . Kuşak ve Yol Girişimi, modern tarihin en büyük kalkınma planlarından biri olabilir.
Telekomünikasyon
Çin, dünyadaki en büyük telekom pazarıdır ve şu anda dünyadaki herhangi bir ülke arasında en fazla sayıda aktif cep telefonuna sahiptir ve 2018 itibariyle 1,5 milyarı aşan aboneye sahiptir. Aynı zamanda dünyanın en fazla internet ve geniş bant kullanıcısına sahiptir. 2018 itibariyle 800 milyon İnternet kullanıcısı (nüfusunun yaklaşık% 60'ına eşittir) ve neredeyse tamamı mobildir. 2018 itibariyle Çin, dünya toplamının% 40'ını oluşturan 1 milyardan fazla 4G kullanıcısına sahipti. Çin, 5G'de hızlı ilerlemeler kaydediyor - 2018'in sonlarına doğru Çin, büyük ölçekli ve ticari 5G denemelerine başlamıştı.
China Mobile , China Unicom ve China Telecom , Çin'de mobil ve internetin üç büyük sağlayıcısıdır. China Telecom tek başına 145 milyondan fazla geniş bant abonesine ve 300 milyon mobil kullanıcıya hizmet verdi; China Unicom'un yaklaşık 300 milyon abonesi vardı; ve bunların en büyüğü olan China Mobile, 2018 itibariyle 925 milyon kullanıcıya sahipti. Birleştirildiğinde, üç operatörün Çin'de 3,4 milyon 4G baz istasyonu vardı. Başta Huawei ve ZTE olmak üzere birçok Çinli telekomünikasyon şirketi, Çin ordusu adına casusluk yapmakla suçlanıyor.
Çin, 2012'de Asya'da ticari navigasyon hizmetleri ve 2018'in sonunda küresel hizmetler sunmaya başlayan Beidou adlı kendi uydu navigasyon sistemini geliştirdi . Beidou takımyıldızının 35. ve son uydusu 23 Haziran 2020'de yörüngeye fırlatıldı, Böylece GPS ve GLONASS'tan sonra hizmette olan 3. tamamlanmış küresel navigasyon uydu sistemi haline geldi .
Ulaşım
1990'ların sonlarından bu yana, Çin'in ulusal karayolu ağı, bir ulusal otoyollar ve otoyollar ağının oluşturulması yoluyla önemli ölçüde genişletildi . 2018'de Çin'in karayolları toplam uzunluğu 142.500 km'ye (88.500 mil) ulaştı ve bu da onu dünyadaki en uzun karayolu sistemi haline getirdi . Çin, hem otomobil satışında hem de üretiminde Amerika Birleşik Devletleri'ni geride bırakarak dünyanın en büyük otomobil pazarına sahiptir . Çin'in karayolu ağındaki hızlı büyümenin bir yan etkisi, trafik kazalarında meydana gelen ölümlerin sayısı 2007'den 2017'ye% 20 düşmesine rağmen, trafik kazalarında önemli bir artış olmuştur. Kentsel alanlarda, bisikletler yaygın bir ulaşım yöntemi olmaya devam etmektedir. Otomobillerin artan yaygınlığına rağmen - 2012 itibariyle Çin'de yaklaşık 470 milyon bisiklet var.
Çin'in devlete ait demiryolları , dünyanın en yoğun demiryolları arasında yer alıyor ve 2006 yılında dünya raylarının yalnızca yüzde 6'sında dünyanın demiryolu trafiğinin dörtte birini idare ediyor. 2017 itibariyle, ülke 127.000 km'ye (78.914 mi) sahipti. demiryolları, dünyanın en uzun ikinci ağı . Demiryolları, özellikle dünyanın en büyük yıllık insan göçünün gerçekleştiği Çin Yeni Yılı tatili sırasında muazzam talebi karşılamakta zorlanıyor .
Çin'in yüksek hızlı demiryolu (HSR) sistemi 2000'lerin başında inşaata başladı. 2019'un sonunda, Çin'deki yüksek hızlı demiryolunda yalnızca 35.000 kilometreden (21.748 mil) fazla özel hat vardı ve bu da onu dünyadaki en uzun HSR ağı yapıyor . Hizmetler Pekin-Şanghay , Pekin-Tianjin ve Chengdu-Chongqing Hatları dünyada onları en hızlı geleneksel yüksek hızlı tren hizmetlerini yapma, 350 km / s (217 mph) kadar ulaşır. 2019'da yıllık 2,29 milyardan fazla yolcuyla dünyanın en yoğun yolcusu. Ağ, dünyadaki en uzun HSR hattı olan Pekin-Guangzhou-Shenzhen Yüksek Hızlı Demiryolunu ve dünyanın en uzun üç demiryolu köprüsüne sahip Pekin-Şangay Yüksek Hızlı Demiryolunu içermektedir . Şangay Maglev Train 431 km / s (268 mph) ulaştığında, dünyanın en hızlı ticari tren hizmetidir.
2000 yılından bu yana, Çin şehirlerindeki hızlı ulaşım sistemlerinin büyümesi hızlandı. Ocak 2021 itibariyle, 44 Çin şehrinde toplu taşıma sistemleri çalışır durumda ve 39 şehir daha onaylı metro sistemine sahip. 2020 itibariyle Çin, Şanghay , Pekin , Guangzhou , Chengdu ve Shenzhen'deki ağların en büyüğü olmak üzere dünyanın en uzun beş metro sistemine sahiptir .
2017'de yaklaşık 229 havalimanı vardı ve bunlardan 240'ı 2020'ye kadar planlanıyor. Çin'de 2.000'den fazla nehir ve deniz limanı bulunuyor ve bunlardan yaklaşık 130'u yabancı taşımacılığa açık. 2017 yılında Şangay , Hong Kong , Shenzhen , Ningbo-Zhoushan , Guangzhou , Qingdao ve Tianjin Limanları, konteyner trafiği ve kargo tonajında dünyanın ilk 10'u arasında yer aldı .
Su temini ve sanitasyon
Çin'deki su temini ve sanitasyon altyapısı, hızlı kentleşme, su kıtlığı, kirlilik ve kirlilik gibi zorluklarla karşı karşıyadır . Tarafından sunulan verilere göre Müşterek Su Temini ve Sanitasyon Programı İzleme ve WHO ve UNICEF Çin'de kırsal nüfusun% 36 hakkında, 2015 yılında hala erişime yoktu geliştirilmiş sanitasyon . Devam etmekte olan Güney-Kuzey Su Transferi Projesi , kuzeydeki su kıtlığını azaltmayı amaçlamaktadır.
Demografik bilgiler
2010 yılının ulusal nüfus sayımı kaydedilen nüfusu yaklaşık 1,370,536,875 olarak Çin Halk Cumhuriyeti. Nüfusun yaklaşık% 16,60'ı 14 yaşında veya daha gençti,% 70,14'ü 15 ila 59 yaşları arasında ve% 13,26'sı 60 yaşın üzerindeydi. 2013 yılı nüfus artış hızı% 0,46 olarak tahmin edilmektedir. Çin, dünyadaki yoksulların çoğunu oluşturuyordu; şimdi dünyanın orta sınıfının çoğunu oluşturuyor. Batı standartlarına göre orta gelirli bir ülke olmasına rağmen, Çin'in hızlı büyümesi 1978'den bu yana yüz milyonlarca - daha doğrusu 800 milyon - insanlarını yoksulluktan kurtarmıştır. 2013 yılına gelindiğinde, Çin nüfusunun% 2'sinden azı bu ülkenin altında yaşıyordu. 1981'de% 88 olan uluslararası yoksulluk sınırı, günde 1,9 ABD dolarına geriledi. Çin'in kendi yoksulluk standartları daha yüksek ve ülke, 2019 yılına kadar ulusal yoksulluğu tamamen ortadan kaldırma yolunda ilerliyor. 2009'dan 2018'e kadar, Çin'deki işsizlik oranı ortalama% 4'tür.
Nüfus artışıyla ilgili endişeler göz önüne alındığında, Çin 1970'lerde iki çocuk sınırını uygulamaya koydu ve 1979'da aile başına bir çocuk gibi daha da katı bir sınırı savunmaya başladı. Bununla birlikte, 1980'lerin ortalarından itibaren, katı sınırların popüler olmaması göz önüne alındığında, Çin, özellikle kırsal alanlarda bazı büyük muafiyetlere izin vermeye başladı ve bu da 1980'lerin ortalarından 2015'e (etnik azınlıklar da bir çocuk sınırından muaf tutuldu). Politikanın bir sonraki büyük gevşemesi Aralık 2013'te yürürlüğe girerek, bir ebeveyn tek çocuksa ailelerin iki çocuk sahibi olmasına izin verdi. 2016 yılında, tek çocuk politikası, iki çocuk politikası lehine değiştirildi . 2010 nüfus sayımından elde edilen veriler, toplam doğurganlık oranının 1,4 civarında olabileceğini ima etse de, doğumların eksik bildirilmesi nedeniyle 1,5-1,6'ya yakın olabilir.
Bir grup akademisyene göre, tek çocuk sınırlarının nüfus artışı veya toplam nüfusun büyüklüğü üzerinde çok az etkisi vardı. Ancak bu bilim adamlarına meydan okundu. Bu tür kısıtlamalar olmaksızın kendi karşı olgusal doğurganlık düşüşü modelleri, Çin'in 1970 ile 2015 yılları arasında 500 milyondan fazla doğumu engellediğini ima eder; bu sayı, doğurganlık kısıtlamaları döneminde önlenen tüm kayıp torunları göz önüne alındığında 2060'a kadar bir milyara ulaşabilir. - bu azalmanın büyük bir kısmını oluşturan çocuk kısıtlamaları.
Politika, erkek çocuklara yönelik geleneksel tercihin yanı sıra , doğumdaki cinsiyet oranındaki dengesizliğe katkıda bulunmuş olabilir . 2010 nüfus sayımına göre, doğumda cinsiyet oranı her 100 kız için 118,06 erkektir, bu da her 100 kız için yaklaşık 105 erkek olan normal aralığın ötesindedir. 2010 nüfus sayımı, erkeklerin toplam nüfusun yüzde 51,27'sini oluşturduğunu ortaya koydu. Bununla birlikte, Çin'in cinsiyet oranı, erkeklerin toplam nüfusun yüzde 51.82'sini oluşturduğu 1953'tekinden daha dengelidir.
Etnik gruplar
Çin, tamamı Zhonghua Minzu'yu oluşturan 56 farklı etnik grubu yasal olarak tanımaktadır . Bu milletlerden en büyüğü, toplam nüfusun% 90'ından fazlasını oluşturan etnik Çinliler veya "Han" dır. Dünyanın en büyük tek etnik grubu olan Han Çinlileri, Tibet ve Sincan dışındaki tüm eyalet düzeyindeki bölümlerde diğer etnik gruplardan sayıca üstündür . 2010 nüfus sayımına göre, etnik azınlıklar Çin nüfusunun% 10'undan azını oluşturuyor. 2000 nüfus sayımı ile karşılaştırıldığında, Han nüfusu 66.537.177 kişi veya% 5.74 artarken, 55 ulusal azınlığın nüfusu 7.362.627 kişi veya% 6.92 arttı. 2010 nüfus sayımı, Çin'de yaşayan toplam 593.832 yabancı uyruklu olduğunu kaydetti. Bu türden en büyük gruplar Güney Kore (120.750), Amerika Birleşik Devletleri (71.493) ve Japonya'dan (66.159) idi.
Diller
Çin'de 292 kadar yaşayan dil var . En yaygın aittir konuşulan diller Sinitic şube ait Çin-Tibet dil içeren ailesi, Mandarin (nüfusun% 70 konuştuğu) ve diğer çeşitleri arasında Çin dili : Yue (dahil Kanton ve Taishanese ,) Wu (dahil Şangayca ve Suzhounese ), Min ( Fuzhounese , Hokkien ve Teochew dahil ), Xiang , Gan ve Hakka . Dilleri Tibet-Burma dalı dahil Tibet , Qiang , Nàxi ve Yi , karşısında konuşulmaktadır Tibet ve Yunnan-Guizhou Yaylası . Diğer etnik azınlık dilleri Çin'in güneybatısındaki dahil Zhuang , Tay , Dong ve Sui'yi ait Tai-Kadai ailesi , Miao ve Yao ait Hmong-Mien ailesi ve Wa ait Avustralasyatik ailesi . Kuzeydoğu ve kuzeybatı Çin genelinde , yerel etnik gruplar Mançu , Moğol ve birkaç Türk dili dahil Altay dillerini konuşur : Uygurca , Kazakça , Kırgızca , Salar ve Batı Yugur . Korece , Kuzey Kore sınırı boyunca yerel olarak konuşulmaktadır . Batı Sincan'daki Taciklerin dili olan Sarıkoli , bir Hint-Avrupa dilidir . Anakaradaki küçük bir nüfus dahil olmak üzere Tayvanlı yerliler , Avustronezya dillerini konuşurlar .
Pekin lehçesine dayanan bir Mandarin çeşidi olan Standart Mandarin , Çin'in resmi ulusal dilidir ve ülkede farklı dil geçmişine sahip insanlar arasında bir dil frangı olarak kullanılır . Moğolca, Uygurca, Tibetçe, Zhuang ve diğer çeşitli diller de ülke genelinde bölgesel olarak tanınmaktadır.
Çince karakterler , Sinitik diller için binlerce yıldır yazılı bir senaryo olarak kullanılmıştır . Karşılıklı olarak anlaşılamayan Çince çeşitleri olan konuşmacıların birbirleriyle yazı yoluyla iletişim kurmalarına izin veriyorlar. 1956'da hükümet , Çin anakarasındaki eski geleneksel karakterlerin yerini alan basitleştirilmiş karakterleri tanıttı . Çince karakterler Pinyin sistemi kullanılarak romanlaştırılmıştır . Tibetçe, Hint alfabesine dayalı bir alfabe kullanır . Uygur, en çok Fars alfabesi temelli Uygur Arap alfabesiyle yazılır . Çin'de kullanılan Moğol komut ve Mançu senaryo hem türetilen Eski Uygur alfabesi . Zhuang hem resmi bir Latin alfabesi komut dosyası hem de geleneksel bir Çince karakter senaryosu kullanıyor .
Kentleşme
Çin, son yıllarda önemli ölçüde kentleşmiştir . Ülke nüfusunun kentsel alanlarda yaşayan nüfusunun yüzdesi 1980'de% 20'den 2019'da% 60'ın üzerine çıktı. Çin'in kentsel nüfusunun 2030 yılına kadar bir milyara ulaşacağı tahmin ediliyor, bu da potansiyel olarak dünya nüfusunun sekizde birine eşittir.
Çin'in, Chongqing , Şanghay , Pekin , Chengdu , Harbin , Guangzhou , Tianjin , Shenzhen , Wuhan , Shijiazhuang ve Suzhou'daki 10 mega kenti (10 milyondan fazla nüfusa sahip şehirler) dahil olmak üzere bir milyonun üzerinde nüfusa sahip 160 şehri vardır . Şangay, Çin'in en kalabalık kentsel alanıdır , Chongqing ise en büyük şehridir . 2025 yılına kadar ülkenin bir milyondan fazla nüfusu olan 221 şehre ev sahipliği yapacağı tahmin ediliyor. Aşağıdaki tablodaki rakamlar 2017 nüfus sayımına aittir ve yalnızca idari şehir sınırları içindeki kentsel nüfus tahminidir; Toplam belediye nüfusu (banliyö ve kırsal nüfusu içeren) dikkate alındığında farklı bir sıralama mevcuttur. Göçmen işçilerin büyük " yüzen nüfusu ", kentsel alanlarda sayım yapmayı zorlaştırıyor; aşağıdaki rakamlar sadece uzun dönemli ikamet edenleri içermektedir.


Çin Halk Cumhuriyeti'ndeki en büyük şehirler veya belediyeler
Çin Kentsel İnşaat İstatistik Yıllığı 2018 Kentsel Nüfus ve Kentsel Geçici Nüfus
|Sıra||İsim Soyisim||Bölge||Pop.||Sıra||İsim Soyisim||Bölge||Pop.|


Şangay Pekin
|1||Şangay||SH||24.237.800||11||Nanjing||JS||6.572.000||


Guangzhou Shenzhen
|2||Pekin||BJ||18.634.000||12||Hangzhou||ZJ||6.504.900|
|3||Guangzhou||GD||13.154.200||13||Zhengzhou||HA||6.261.900|
|4||Shenzhen||GD||13.026.600||14||Xi'an||SN||5.866.100|
|5||Tianjin||TJ||12.968.100||15||Shenyang||LN||5.651.200|
|6||Chongqing||CQ||11.488.000||16||Qingdao||SD||5.127.000|
|7||Wuhan||HB||9.180.000||17||Harbin||HL||4.860.000|
|8||Chengdu||SC||8.379.700||18||Changchun||JL||4.564.000|
|9||Hong Kong||HK||7.448.900||19||Hefei||AH||4.292.400|
|10||Dongguan||GD||6.850.300||20||Jinan||SD||4.154.900|
Eğitim
1986'dan beri, Çin'de zorunlu eğitim , birlikte dokuz yıl süren ilk ve orta öğretim okullarını kapsamaktadır . 2010 yılında, öğrencilerin yaklaşık yüzde 82,5'i üç yıllık bir lise eğitimine devam etti. Çin'in ulusal üniversite giriş sınavı olan Gaokao , çoğu yüksek öğretim kurumuna giriş için bir ön koşuldur. 2010 yılında, ortaokul mezunlarının yüzde 27'si yüksek öğretime kaydolmuştur. Bu sayı, son yıllarda önemli ölçüde artarak 2018'de yükseköğretime kaydolma oranını yüzde 50'ye çıkardı. Mesleki eğitim, orta ve yüksek öğrenim seviyesindeki öğrenciler için mevcuttur .
Şubat 2006'da hükümet, ders kitapları ve ücretler de dahil olmak üzere tamamen ücretsiz dokuz yıllık eğitim sağlama sözü verdi. Yıllık eğitim yatırımı 2003'te 50 milyar ABD dolarının altından 2011'de 250 milyar ABD dolarının üzerine çıktı. Ancak, eğitim harcamalarında eşitsizlik devam ediyor. 2010 yılında, Pekin'deki ortaokul öğrencisi başına yıllık eğitim harcaması 20.023 Yen iken, Çin'in en fakir eyaletlerinden biri olan Guizhou'da sadece 3.204 Yen oldu. Çin'de ücretsiz zorunlu eğitim 6-15 yaş arası ilkokul ve ortaokuldan oluşmaktadır. 2011 yılında Çinlilerin yaklaşık% 81,4'ü orta öğretim almıştır.
2018 itibariyle 15 yaş üstü nüfusun% 96'sı okur yazar. 1949'da, otuz yıl sonraki% 65,5'e kıyasla, nüfusun yalnızca% 20'si okuyabiliyordu. 2009 yılında, Şangay'daki Çinli öğrenciler matematik, fen ve okuryazarlık alanlarında, 15 yaşındaki öğrencilerin eğitim performansının dünya çapında bir değerlendirmesi olan Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) tarafından test edildiği üzere dünyanın en iyi sonuçlarını elde ettiler . Yüksek sonuçlara rağmen, Çin eğitimi, ezberlemeye yaptığı vurgu ve kırsaldan kentsel alanlara kalite farkı nedeniyle hem yerel hem de uluslararası eleştirilere maruz kalmıştır .
2020 itibariyle Çin, dünyanın ikinci en iyi üniversitelerine sahipti . Şu anda Çin , Dünya Üniversiteleri Akademik Sıralamasına (ARWU) göre en iyi 200 üniversite listelerinde temsil açısından yalnızca Amerika Birleşik Devletleri'ni takip etmektedir . Çin, tüm Asya - Okyanusya bölgesindeki en iyi iki üniversiteye ( Tsinghua Üniversitesi ve Peking Üniversitesi ) ve Times Yüksek Öğretim Dünya Üniversite Sıralamasına göre gelişmekte olan ülkelere ev sahipliği yapmaktadır . Her ikisi de kapsamlı ve lider eğitim sunan seçkin Çin üniversitelerinin bir ittifakı olan C9 Ligi üyesidir .
Sağlık
Ulusal Sağlık ve Aile Planlama Komisyonu , birlikte yerel komisyonlar muadilleriyle, Çinli nüfusun sağlık ihtiyaçlarını gözetir. Halk sağlığı ve koruyucu hekimlik üzerine yapılan vurgu, 1950'lerin başından beri Çin sağlık politikasını karakterize etmektedir. O sırada Komünist Parti , sanitasyon ve hijyeni iyileştirmenin yanı sıra çeşitli hastalıkları tedavi etmeyi ve önlemeyi amaçlayan Vatansever Sağlık Kampanyası başlattı . Daha önce Çin'de yaygın olan kolera , tifo ve kızıl gibi hastalıklar , kampanya ile neredeyse ortadan kaldırıldı. Deng Xiaoping , 1978'de ekonomik reformlar başlattıktan sonra , daha iyi beslenme nedeniyle Çin halkının sağlığı hızla iyileşti, ancak kırsal kesimde sağlanan ücretsiz halk sağlığı hizmetlerinin çoğu Halk Komünleri ile birlikte ortadan kalktı. Çin'deki sağlık hizmetleri çoğunlukla özelleştirildi ve kalitede önemli bir artış yaşandı. 2009 yılında hükümet, 124 milyar ABD doları değerinde 3 yıllık büyük ölçekli bir sağlık hizmeti sunumu girişimi başlattı. 2011 yılına gelindiğinde, kampanya Çin nüfusunun% 95'inin temel sağlık sigortası kapsamına sahip olmasıyla sonuçlandı. 2011 yılında Çin'in dünyanın en büyük üçüncü ilaç tedarikçisi olduğu tahmin ediliyordu , ancak nüfusu sahte ilaçların geliştirilmesi ve dağıtımından zarar gördü .
2017 itibariyle, Çin'de doğumda ortalama yaşam beklentisi 76 yıl ve bebek ölüm oranı binde 7'dir. Her ikisi de 1950'lerden beri önemli ölçüde gelişti. Yetersiz beslenmenin neden olduğu bir durum olan bodurluk oranları, 1990'da% 33,1'den 2010'da% 9,9'a düşmüştür. Sağlıkta önemli gelişmelere ve gelişmiş tıbbi tesislerin inşasına rağmen, Çin, neden olduğu solunum hastalıkları gibi ortaya çıkan birkaç halk sağlığı sorununa sahiptir. yaygın hava kirliliği , yüz milyonlarca sigara içen ve şehirli gençlerde obezitede artış . Çin'in büyük nüfusu ve yoğun nüfuslu şehirleri, son yıllarda, 2003 SARS salgını gibi ciddi hastalık salgınlarına yol açtı , ancak bu o zamandan beri büyük ölçüde kontrol altına alındı. 2010 yılında, hava kirliliği Çin'de 1,2 milyon erken ölüme neden oldu.
COVID-19 pandemik ilk tespit edildi Wuhan Buna rağmen Aralık 2019 yılında, orada virüsün kökeni üzerinde hiçbir inandırıcı bilimsel kanıtlar vardır ve daha ileri çalışmalar virüs için olası bir kökene dünya çapında yürütülmektedir. Çin hükümeti salgını ele aldığı için eleştirildi ve salgının uluslararası bir salgın haline gelmeden önce boyutunu gizlemekle suçlandı.
Din
Çin Halk Cumhuriyeti hükümeti resmi olarak devlet ateizmini benimsiyor ve bu amaçla din karşıtı kampanyalar yürüttü . Ülkedeki din işleri ve meseleler Devlet Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından denetlenmektedir . Din özgürlüğü Çin anayasası tarafından güvence altına alınmıştır, ancak resmi onayı olmayan dini kuruluşlar devlet zulmüne maruz kalabilir.
Bin yıl boyunca Çin medeniyeti çeşitli dini hareketlerden etkilenmiştir. Konfüçyüsçülük , Taoizm ve Budizm ( Çin Budizmi ) dahil " üç öğreti " tarihsel olarak Çin kültürünün şekillenmesinde önemli bir role sahiptir ve Shang ve Zhou hanedanlığının ilk dönemlerine kadar uzanan teolojik ve ruhani bir çerçeveyi zenginleştirmektedir . Üç öğreti ve diğer geleneklerle çerçevelenen Çin popüler veya halk dini, çevrenin tanrıları veya insanın atalarından kalma ilkeleri olabilen " nesil enerjilerini " ifade eden bir karakter olan shen (神) ' e bağlılıktan oluşur. gruplar, medeniyet kavramları, kültür kahramanları , bunların çoğu Çin mitolojisinde ve tarihinde yer alır. En popüler kültler arasında Mazu (denizlerin tanrıçası), Huangdi ( Çin ırkının iki ilahi atasından biri), Guandi (savaş ve ticaret tanrısı ), Caishen (refah ve zenginlik tanrısı), Pangu ve diğerleri. Çin , aralarında en yüksek olan Henan'daki Bahar Tapınağı Buda da dahil olmak üzere dünyanın en yüksek dini heykellerinin çoğuna ev sahipliği yapmaktadır .
Çeşitli "din" tanımları ve Çin dini geleneklerinin örgütsüz, dağınık doğası nedeniyle Çin'deki dini bağlılıkla ilgili net verilerin toplanması zordur. Bilim adamları, Çin'de üç din öğretisi ile yerel halk dini uygulamaları arasında net bir sınır olmadığını belirtiyorlar . Gallup International tarafından 2015 yılında yapılan bir anket , Çin halkının% 61'inin kendilerini "ateist olarak ikna ettiğini" ortaya koydu, ancak Çin dinlerinin veya bazı yönlerinin teistik olmayan ve insancıl dinler olarak tanımlanabileceğini belirtmekte fayda var. İlahi yaratıcılığın tamamen aşkın olduğuna inanmıyorum, ama dünyaya ve özellikle insana içkin. 2014 yılında yapılan bir araştırmaya göre, yaklaşık% 74'ü ya din dışı ya da Çin halk inancını uyguluyor,% 16'sı Budist,% 2'si Hristiyan,% 1'i Müslüman ve% 8'i Taoistler ve halk kurtuluşu da dahil olmak üzere diğer dinlere bağlı . Han halkının yerel dini uygulamalarına ek olarak , Çin'de geleneksel otokton dinlerini sürdüren çeşitli etnik azınlık grupları da var . Günümüzde çeşitli halk dinleri nüfusun% 2-3'ünü oluştururken, Konfüçyüsçülük entelektüel sınıfta dini bir öz tanımlama olarak yaygındır. Belirli etnik gruplarla özel olarak bağlantılı olan önemli inançlar arasında Tibet Budizmi ve Hui , Uygur , Kazak , Kırgız ve Kuzeybatı Çin'deki diğer halkların İslam dini bulunmaktadır .
Kültür
Antik çağlardan beri Çin kültürü, Konfüçyüsçülükten büyük ölçüde etkilenmiştir . Ülkenin hanedan döneminin çoğunda, kökenleri Han hanedanına dayanan prestijli imparatorluk sınavlarında yüksek performansla sosyal ilerleme fırsatları sağlanabilir . Edebi vurgu sınavlarının öyle ki inanç gibi Çin'de kültürel incelik genel algı etkilenen kaligrafi , şiir ve resim dans veya tiyatro daha sanatın yüksek formları idi. Çin kültürü uzun süredir derin bir tarih duygusunu ve büyük ölçüde içe dönük bir ulusal perspektifi vurguladı. Bugün Çin'de sınavlara ve liyakat kültürüne büyük değer verilmektedir.
Çin Halk Cumhuriyeti'nin ilk liderleri geleneksel emperyal düzende doğdu, ancak Dördüncü Mayıs Hareketi ve reformist ideallerden etkilenmişlerdi . Aile yapısı ve devlete itaat kültürü gibi diğerlerini korurken , Çin kültürünün kırsal arazi kullanım hakkı, cinsiyetçilik ve Konfüçyüs eğitim sistemi gibi bazı geleneksel yönlerini değiştirmeye çalıştılar . Bazı gözlemciler ÇHC'nin 1949'da kurulmasını takip eden dönemi geleneksel Çin hanedanı tarihinin bir devamı olarak görürken, diğerleri Komünist Parti yönetiminin özellikle 1960'ların Kültür Devrimi gibi siyasi hareketler yoluyla Çin kültürünün temellerine zarar verdiğini iddia ediyor. geleneksel kültürün pek çok yönünün yok edildiği, "gerici ve zararlı" veya " feodalizmin kalıntıları" olarak suçlandığı yer . Geleneksel Çin ahlakının ve kültürünün Konfüçyüsçülük, sanat, edebiyat ve Pekin operası gibi sahne sanatları gibi birçok önemli yönü , o zamanki hükümet politikalarına ve propagandasına uyacak şekilde değiştirildi. Yabancı medyaya erişim büyük ölçüde kısıtlanmıştır.
Bugün Çin hükümeti, geleneksel Çin kültürünün sayısız unsurunu Çin toplumunun ayrılmaz bir parçası olarak kabul etti. Çin milliyetçiliğinin yükselişi ve Kültür Devrimi'nin sona ermesiyle birlikte, geleneksel Çin sanatı, edebiyatı, müziği, filmi, modası ve mimarisinin çeşitli biçimleri güçlü bir canlanma gördü ve özellikle halk ve çeşitli sanatlar ulusal ve hatta dünya çapında ilgi uyandırdı. .
Çin'de turizm
Çin, 2010 yılında 55,7 milyon gelen uluslararası ziyaretçi aldı ve 2012 yılında dünyanın en çok ziyaret edilen üçüncü ülkesi oldu. Aynı zamanda muazzam bir iç turizm hacmi yaşıyor ; Bir Ekim 2012'de Çin konaklarda ülke içinde dünyanın gitti 740000000 Çinli tatilciler tahmin büyük sayı arasında Dünya Kültür Mirası ( 55 ) ve biri en popüler turistik yerlerinden dünyada (içinde ilk Asya-Pasifik ). Euromonitor International tarafından Çin'in 2030 yılına kadar dünyanın en popüler turist destinasyonu olacağı tahmin ediliyor .
Edebiyat
Çin edebiyatı, Zhou hanedanının edebiyatına dayanmaktadır . Çin klasik metinlerinde kapsanan kavramlar , takvim , askeri , astroloji , bitki bilimi , coğrafya ve diğerleri dahil olmak üzere çok çeşitli düşünceler ve konular sunar . En önemli erken metinlerden bazıları, hanedan çağında devlet destekli müfredat için Konfüçyüsçü otoriter kitaplar olarak hizmet veren I Ching ve The Shujing in the Four Books and Five Classics'i içerir. Devralındı Şiir Classic , klasik Çin şiiri onun için geliştirilmiş parlak dönemi Tang hanedanı döneminde. Li Bai ve Du Fu , sırasıyla romantizm ve gerçekçilik aracılığıyla şiirsel çevreler için çatallanma yollarını açtı. Çin tarih yazımı Shiji ile başladı, Çin'deki tarih yazım geleneğinin genel kapsamı, Çin mitolojisi ve folkloru ile birlikte Çin kurguları için geniş bir sahne oluşturan Yirmi Dört Tarih olarak adlandırılır . Filizlenen vatandaş sınıfı tarafından Aktarılma Ming hanedanı , Çin klasik kurgu, tarihi, kasaba ve bir patlama yükseldi tanrı ve şeytanlar kurgular tarafından temsil edilen dört büyük klasik romanından şunlardır Su Marjı , Üç Krallığın Romance , Yolculuk Batı ve Kızıl Oda Rüyası . Jin Yong ve Liang Yusheng'in wuxia kurgularıyla birlikte , Doğu Asya kültür alanında kalıcı bir popüler kültür kaynağı olmaya devam ediyor .
Ardından Yeni Kültür Hareketi ile Qing hanedanlığının sona ermesinden sonra, Çin edebiyatı yeni bir dönem başlattı Çince argo yazılı sıradan vatandaşlar için. Hu Shih ve Lu Xun , modern edebiyatın öncüleriydi. Kültür Devrimi'nin ardından sisli şiir , yara izi edebiyatı , genç yetişkin kurgusu ve büyülü gerçekçilikten etkilenen xungen edebiyatı gibi çeşitli edebi türler ortaya çıktı. Bir xungen edebiyat yazarı olan Mo Yan , 2012'de Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü.
Yerel mutfak
Çin mutfağı, binlerce yıllık mutfak tarihine ve coğrafi çeşitliliğe dayanılarak oldukça çeşitlidir ve en etkili olanları Siçuan , Kanton , Jiangsu , Shandong , Fujian , Hunan , Anhui ve Zhejiang mutfakları dahil olmak üzere "Sekiz Büyük Mutfak" olarak bilinir. . Hepsi, hassas şekillendirme, ısıtma ve tatlandırma becerilerine sahiptir. Çin mutfağı, geleneksel Çin tıbbının vurguladığı yemek terapisinin yanı sıra, pişirme yöntemleri ve malzemelerinin genişliğiyle de bilinir . Genel olarak, Çin'in temel gıda maddesi güneyde pirinç, kuzeyde buğday esaslı ekmekler ve eriştedir. Modern öncesi dönemlerde sıradan insanların diyetleri büyük ölçüde tahıl ve basit sebzelerden oluşuyordu ve etler özel günler için ayrılmıştı. Tofu ve soya sütü gibi fasulye ürünleri de popüler bir protein kaynağı olmaya devam ediyor. Domuz eti şu anda Çin'deki en popüler et ve ülkenin toplam et tüketiminin yaklaşık dörtte üçünü oluşturuyor. Et pazarına domuz eti hakimken, vejetaryen Budist mutfağı ve domuz eti içermeyen Çin İslam mutfağı da var . Bölgenin okyanusa yakınlığı ve daha ılıman iklimi nedeniyle Güney mutfağında çok çeşitli deniz ürünleri ve sebzeler bulunur; Çin'in kuzeyindeki kuru buğday temelli diyetlerden pek çok açıdan farklıdır. Çin diasporasına ev sahipliği yapan ülkelerde, Hong Kong mutfağı ve Amerikan Çin yemeği gibi çok sayıda Çin yemeği dalı ortaya çıktı .
Müzik
Çin müziği, geleneksel müzikten modern müziğe kadar çok çeşitli müzikleri kapsar. Çin müziği, imparatorluk öncesi zamanlardan öncesine dayanıyor. Geleneksel Çin müzik aletleri geleneksel olarak bilinen sekiz kategoriye ayrıldı BAYIN (八音). Geleneksel Çin operası, Çin'de binlerce yıllık bir müzik tiyatrosu biçimidir ve Pekin operası ve Kanton operası gibi bölgesel stil formlarına sahiptir . Çin popu (C-Pop), mandopop ve cantopop içerir . Çin rap , Çin hip hop ve Hong Kong hip hop , çağdaş zamanlarda popüler hale geldi.
Sinema
Sinema Çin'e ilk olarak 1896'da tanıtıldı ve ilk Çin filmi Dingjun Dağı , 1905'te gösterime girdi. Çin, 2016'dan bu yana dünyadaki en fazla sayıda film ekranına sahip olan ülke, 2020'de dünyanın en büyük sinema pazarı haline geldi. Şu anda Çin'de en çok hasılat yapan 3 film Wolf Warrior 2 (2017) , Ne Zha (2019) ve The Wandering Earth (2019).
Moda
Hanfu , Çin'deki Han halkının tarihi giysisidir . Qipao veya cheongsam popüler bir Çinli kadın elbise. Hanfu hareketi çağdaş zamanlarda popüler olmuştur ve Hanfu giysiler yeniden canlandırmak istiyor etmiştir.
Spor Dalları
Çin, dünyadaki en eski spor kültürlerinden birine sahiptir . Batı Zhou hanedanlığı döneminde okçuluğun ( shèjiàn ) uygulandığına dair kanıtlar var . Kılıç sanatları ( jiànshù ) ve Cuju , gevşek bağlı bir spor derneği futbol Çin'in erken hanedanlıklarıyla tarih arka yanı.
Çin kültüründe fiziksel uygunluk , yaygın olarak uygulanan qigong ve t'ai chi ch'uan gibi sabah egzersizleriyle ve ticari spor salonları ve özel spor kulüpleri ülke çapında popülerlik kazanıyor. Basketbol şu anda Çin'deki en popüler seyirci sporudur. Çin Basketbol Birliği ve Amerikan Ulusal Basketbol Birliği gibi yerli veya etnik Çinli oyuncularla insanlar arasında büyük bir takibi var Yao Ming ve Yi Jianlian yüksek itibara sahip. Çin'in şu anda Çin Süper Ligi olarak bilinen profesyonel futbol ligi, 1994 yılında kurulmuş olup, Asya'daki en büyük futbol pazarıdır. Ülkedeki diğer popüler sporlar arasında dövüş sanatları , masa tenisi , badminton , yüzme ve bilardo sayılabilir . Masa oyunları gibi halindeyken (olarak bilinen weiqi , Çince) Xiangqi , mahjong ve daha yakın satranç , ayrıca profesyonel seviyede oynanır. Buna ek olarak, Çin 2012 itibariyle tahmini 470 milyon bisikletle çok sayıda bisikletçiye ev sahipliği yapmaktadır . Ejderha botu yarışı, Moğol tarzı güreş ve at yarışı gibi daha birçok geleneksel spor da popülerdir.
Çin, 1952'den beri sadece ÇHC olarak katılmasına rağmen, 1932'den beri Olimpiyat Oyunlarına katılıyor . Çin , sporcularının 51 altın madalya aldığı Pekin'de 2008 Yaz Olimpiyatlarına ev sahipliği yaptı - o yıl katılan herhangi bir ülkenin en yüksek altın madalya sayısı . Çin ayrıca 2012 Yaz Paralimpik Oyunları'nda 95 altın olmak üzere toplam 231 madalya ile herhangi bir ülkenin en çok madalyasını kazandı. 2011 yılında , Çin'in Guangdong kentindeki Shenzhen , 2011 Yaz Universiade'e ev sahipliği yaptı . Çin barındırılan 2013 Doğu Asya Oyunları Tianjin ve 2014 Yaz Gençlik Olimpiyatları yılında Nanjing ; hem normal hem de Gençlik Olimpiyatlarına ev sahipliği yapan ilk ülke. Pekin ve Hebei eyaletinin yakın şehri Zhangjiakou , Pekin'i hem Yaz Olimpiyatları hem de Kış Olimpiyatları'nı düzenleyen dünyadaki ilk şehir yapacak olan 2022 Olimpik Kış Oyunlarına da ev sahipliği yapacak .
Ayrıca bakınız
Notlar
Referanslar
daha fazla okuma
- Farah, Paolo (2006). "Çin'in DTÖ Üyeliğinin Beş Yılı: Çin'in Şeffaflık Taahhütlerine ve Geçiş Dönemi Gözden Geçirme Mekanizmasına Uyumuna İlişkin AB ve ABD Perspektifleri". Ekonomik Entegrasyonun Hukuki Sorunları . Kluwer Hukuk Uluslararası. Cilt 33, Sayı 3. s. 263–304. Özet .
- Heilig, Gerhard K. (2006/2007). Çin Kaynakça - Online Arşivlenen at 5 Kasım 2015 Wayback Machine . China-Profile.com.
- Jacques, Martin (2009). Çin Dünyayı Yönettiğinde: Batı Dünyasının Sonu ve Yeni Bir Küresel Düzenin Doğuşu . Penguin Books. Rev. ed. (28 Ağustos 2012). Mayıs ISBN 978-1-59420-185-1
- Jaffe, Amy Myers, "Yeşil Dev: Yenilenebilir Enerji ve Çin Gücü", Dış İlişkiler , cilt. 97, hayır. 2 (Mart / Nisan 2018), s. 83–93.
- Johnson, Ian , "Çin'i Bir Arada Tutan Nedir?", The New York Review of Books , cilt. LXVI, hayır. 14 (26 Eylül 2019), s. 14, 16, 18. " Mançu ... [1644 yılında] vardı son etnik Çinli imparatorluğu, fethedilen Ming [ve kurulan İmparatorluk Çin'in son hanedanı, Qing ] ... Mançus imparatorluğun sınırlarını kuzeye, tüm Moğolistan'ı kapsayacak şekilde ve batıya Tibet ve Sincan'a kadar genişletti . " [s. 16.] "Çin hükümdarlarının, bu genişleyen ülkeyi sağlam tutacağına kuvvet dışında hiçbir şeyin inancı yok." [s. 18.]
- Lagerwey, John (2010). Çin: Dini Bir Devlet . Hong Kong: Hong Kong Üniversitesi Yayınları. ISBN 978-988-8028-04-7 .
- Meng, Fanhua (2011). 21. Yüzyılın Başında Çin Kültürünün Fenomeni . Singapur: Silkroad Press. ISBN 978-981-4332-35-4 .
- Sang Ye (2006). Çin Candid: Halk Cumhuriyeti Halkı . California Üniversitesi Yayınları . ISBN 978-0-520-24514-3 .
- Selden, Mark (1979). Çin Halk Cumhuriyeti: Belgesel Devrimci Değişim Tarihi . New York: Aylık İnceleme Basını. ISBN 978-0-85345-532-5 .
- Shambaugh, David L. (2008). Çin'in Komünist Partisi: Atrofi ve Adaptasyon . Washington DC; Berkeley, CA: Kaliforniya Üniversitesi Yayınları. ISBN 978-0-520-25492-3 .


Çin hakkında kütüphane kaynakları|
Devlet
- Çin Halk Cumhuriyeti Merkezi Halk Hükümeti (İngilizce)
Genel bilgi
- Bir Bakışta Çin den Halkın Günlüğü
- BBC News - Çin Profili
- Çin . Dünya Bilgi Kitabı . Merkezi İstihbarat Teşkilatı .
- Çin, Halk Cumhuriyeti gelen UCB Kütüphaneler GovPubs
- Çin de Curlie
- Çin 'in Britannica Ansiklopedisi girişi
Haritalar
- Google Haritalar - Çin
- Çin Halk Cumhuriyeti Wikimedia Atlası
- OpenStreetMap'te Çin ile ilgili coğrafi veriler