Trafik kazası kavramını kısaca tanımlamak gerekirse; karayolu üzerinde hareket halinde olan bir veya birden fazla aracın karıştığı ölüm, yaralanma ve maddi,manevi hasarla sonuçlanan olaylara trafik kazası denir.
Ülkemizde hergün yaklaşık 1000 ve her saat başı ortalama 50 trafik kazası olmakta günde maalesef 20-50 kişi vefat etmekte, 200 kişi de yaralanmaktadır.
Özellikle Ramazan ve kurban bayram tatilleri sonrasında ve öncesinde bu rakam artmaktadır. Dikkatli sürüş güvenliği eğitimi, aracınızda aktif kaza emniyeti ve pasif emniyet tedbirleri alınmalıdır.
Bu yazımızda meydana gelen kaza sonrası haklarımızın neler olduğuna değineceğiz.
Trafik kazası mağduru olan kişilerin yaşadıkları maddi manevi zararların giderilmesi noktasında tazminat almaları mümkündür. Burada tazminat almak isteyen kişiler açısından yaşanılan kazanın boyutu ve niteliğine göre farklı tazminat talepleri ortaya çıkacaktır.
Trafik kazası sonrası tazminat talebiyle ilgili olarak, ölümlü trafik kazası tazminatı, yaralamalı trafik kazası tazminatı, maddi hasarlı trafik kazası tazminatı gibi farklı tazminat talepleri mevcuttur.
Ölümlü Trafik Kazası Sonrası Tazminat
Ölümlü trafik kazalarında, trafik kazası tazminatı olarak talep edilebilecek farklı tazminat türleri bulunur. Bunlar ölen kişinin yakınlarının maddi anlamda destekten yoksun kalmaları sonucu destekten yoksun kalma tazminatı, ölen kişinin defin ve cenaze masraflarının karşılanması adına maddi tazminat ya da ölen kişinin ölmeden evvel hastane ve tedavi masraflarının karşılanması için maddi tazminat gibi tazminat türleri olabileceği gibi, manevi anlamda yaşanılan keder ve ıstırabın karşılanması adına talep edilebilecek trafik kazası manevi tazminatı da olabilir.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
Yaşadığı trafik kazası sonucunda hayatını kaybetmiş olan bireyin, yaşadığı dönemde destek olduğu ve ölümü ile birlikte bu destekten yoksun kalacak kişilerin maddi anlamda yaşayacakları zararın giderilmesi adına talep edilebilecek olan tazminat türü, destekten yoksun kalma tazminatı olarak adledilir.
Destekten yoksun kalma tazminatı talep edecek kişiler, trafik kazası sonucu yaşamını yitiren bireyin eşi, annesi, babası, çocukları ve kardeşleri olabilir. Bunun yanı sıra destekten yoksun kalma tazminatı 3. kişiler tarafından da talep edilebilir. Burada destekten yoksun kalma tazminatı talep edecek 3. kişilerin, trafik kazası sonucu vefat eden kişinin kendisine sağlığında destek olduğunu kanıtlaması gerekir.
Trafik Kazası sonucu Vefat Eden Çocuğun Ailesi Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Alabilir Mi?
Yaşanılan trafik kazası sonucunda, vefat eden çocuğun aile, destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir. Burada trafik kazası tazminatı olarak destekten yoksun kalma tazminatı talep edecek olan aile, çocuğun ileride kendisine maddi anlamda yardımda bulunacağı ve aileye bakacağı tezini öne sürerek tazminat davası açabilir. Trafik kazasında vefat eden çocuğun ailesinin destekten yoksun kalma tazminatı talep etmesi sonucunda, bu tazminat miktaarı hesaplanırken, çocuğun yaşı, ileride destek olacağı aile fertlerinin yaşları ve diğer etmenler değerlendir ve neticesinde destekten yoksun kalma tazminatı ödenir.
Ölümlü Trafik Kazası ve Vefat Eden Kişinin Hastane Masrafları
Ölümlü trafik kazası tazminatı kapsamında değerlendirilebilecek hususlardan birisi de, trafik kazası sonucu ölen bireyin ölmeden önce sağlık kuruluşunda gördüğü tedavi masrafları, hastane giderleri ve diğer maliyetler olmaktadır. Burada trafik kazası sonrası vefat eden kişinin yakınları tarafından yapılan harcamalar ve giderler, davalı kişiden talep edilebilmektedir.
Ölümlü Trafik Kazası ve Ölen Kişinin Cenaze Masrafları
Ölümlü trafik kazası tazminatı kapsamında karşı taraftan talep edilebilecek maddi zararlardan birisi de ölen kişinin cenaze ve defin işlemleri için harcanan giderler olmaktadır. Trafik kazası sonucu ölen kişinin yakınları, merhumun cenaze ve defin işlemleri için harcadıkları parayı, davalıdan talep edebilirler. Burada cenaze ve defin işlemleri içerisinde, defin için harcanacak tüm masraflar alınabilir. Örneğin cenazenin bir yerden başka bir yere taşınması için ödenecek ücretler, kefen masrafları, cenaze töreni için yapılan harcamalar, yemek giderleri… gibi masraflar davalıdan talep edilebilir.
Ölümlü Trafik Kazası Tazminatı ve Manevi Tazminat
Ölümlü trafik kazalarında manevi tazminat talep etmek de mümkündür. Burada trafik kazası sonucu vefat eden kişinin yakınlarının yaşadığı üzüntü keder ve ısdırabın bir parça da olsa giderilmesi gayesiyle ölümlü trafik kazası tazminatı olarak maddi tazminat talep edilebilir. Ölümlü trafik kazası tazminatı hususunda talep edilecek olan manevi tazminata ilişkin takdir yetkisi hakime aittir. Hakim ölümlü trafik kazası sonucu manevi tazminat kararı verirken, maddi tazminatta olduğu gibi yaşanılan maddi zararın incelenmesi ve hesaplanması yöntemi izlemeyip, takdir kullanır. Burada tarfik kazası sonucu vefat eden kişinin sosyo ekonomik yapısı, yakınlarının olaydan etkilenmeleri gibi hususları gerçekleri dikkate alarak hakkaniyete uygun bir şekilde manevi tazminata hükmeder.
Yaralamalı Trafik Kazası Tazminatı
Yaralamalı trafik kazalarında tazminat talep etmek de mümkündür. Burada trafik kazası tazminatı talep edecek kişiler açısından da farklı tazminat talep hakları bulunur. Yaralamalı trafik kazalarında destekten yoksun kalma tazminatı bulunmaz. Bunun yerine kaza sonucu yaralanan kişinin hastane ve tedavi masraflarına ilişkin tazminat talepleri, yaralama sonucu tedavi sürecinde evde geçirdiği ve çalışmadığı süreler için mahrum kalınan maddi zararın tazmini ve kaza sonucu yaşanılan keder ve ısdırabın kişide yarattığı manevi zararın tazmini talep edilebilir.
Yaralanmalı Trafik Kazası Sonucu Tedavi Masrafları
yaralamalı trafik kazası tazminatı için talep edilebilecek maddi zararlardan birisi trafik kazası sonucu yaralanan kişinin hastane ve tedavi masraflarıdır. Burada kaza sonucu yaralanan kişinin tedavisinin yapılması aşamasında ödeyeceği masraf ve giderler davalıdan talep edilebilir.
Yaralamalı Trafik Kazası Sonucu İş Göremezlik Tazminat
Trafik kazaları sonucunda yaralanan kişinin, bu yaralanma boyutu farklı şekillerde olabilir. Bunlar, uzuv kayıpları, kısmi ya da tamamen felç olma, mesleğini icra edebilmesini engelleyecek oranda kazanma gücünden yoksun kalma halleri olabilmektedir. Burada yaralamalı trafik kazası sonucu iş göremezlik tazminatı talep edilebilir.
Trafik Kazası Sonrası Meydana Gelen Maddi Hasarların Tazmini
Trafik kazası sonucu, kaza yapan kişiler açısından ölüm veya yaralanma olabileceği gibi, kazaya karışmış olan araçlarda da hasarlar olabilir. Burada trafik kazası sonucu araçta oluşan maddi zararlar, kusurlu kişiden ya da kusurlu kişinin sigorta şirketinden talep edilebilir.
Araçlarda Meydana Gelen Değer Kaybı ve Tazminatı
Trafik kazası sonucu araçta meydana gelen hasar, kusurlu kişiden ya da kusurlu kişinin sigorta şirketinden tazmin edilebilir. Fakat burada araçta meydana gelen hasarın yaptırılması tek başına yeterli olmayabilir. Burada kaza yapmış bir aracın satışında oluşan bir değer kaybı da söz konusu olmaktadır. Örneğin kazasız hali ile aracın satılmak istenmesi durumunda 50.000 TL olan değeri, kaza sonrası 10.000 TL ye düşebilmektedir. Burada oluşan değer kaybı, karşı taraftan talep edilebilir.
Trafik Kazalarında Kime Dava Açılır?
Trafik kazalarında tazminat davası açmak isteyen kişiler için, davalı taraflar,davanın niteliğine göre, aracı kullanan kişi, araç sahibi ya da kurum, aracı kullanan kişinin 18 yaşından küçük olması durumunda bu kişinin velisi olabilmektedir. Trafik kazası yapan sürücü ve araç sahibi farklı kişiler ise burada trafik kazası tazminatı davası, araç sahibine de açılabilir aracı kullanan kişiye de.Genellikle şirket araçları ile yapılan kazalarda tazminat taleplerinin karşılanması şirket açısından daha uygun olacağı düşünüldüğünden bu tür kazalarda tazminat davası şirketlere açılmaktadır.
Av.Mehmet Yaşar ŞAHİN