Tarihin en önemli iki imparatorluğuna başkentlik etmiş İstanbul’da Bizans’tan kalan pek çok eser hâlâ ayakta. Pek çoğu devletin koruması altında olan eserlerin bazıları tarihsel işlevlerinden farklı kullanılsa da her gün önünden geçtiğimizde binlerce yıllık bir şehirde yaşadığımız gerçeğini hatırda tutuyor. İşte yüzyıllardır şehrin tanıklığını sürdüren o eserler:
Theodosius Dikilitaşı: Theodosius Dikilitaşı veya yalnızca Dikilitaş, Sultanahmet Meydanı’nın güney tarafında, Yılanlı Sütun’un yanında bulunan bir antik Mısır dikilitaşı. M.S. 394 – 395 yılında Roma İmparatoru I. Theodosius tarafından Mısır’dan getirilerek şimdiki yerine dikildi.
Arcadius Sütunu: M.S. 395-408 yılları arasında hüküm süren İmparator Arcadius, Kuzey’deki barbarlara karşı kazandığı zaferleri ebedileştirmek için bu anıtı yapıtı. Arcadius zamanında sütunun yapımına başlandı ve oğlu II. Theodosius tarafından tamamlandı. Sütunun üzerine Arcadius’un heykeli de konulmuş ve Temmuz 421’de açılışı yapılmıştır. Sütun Cerrahpaşa’da yer alıyor.
Çemberlitaş Sütunu: M.S. 330 yıllarında İmparator I. Konstantin onuruna, İstanbul’un yedi tepesinden biri olan ve şu anki adıyla Çemberlitaş olarak adlandırılan semtteki tepeye dikilmiş olan sütundur. Sütun her biri 3 ton ağırlığında ve 3 metre çapında olan bileziklerle birbirine bağlanmış, toplam 8 adet sütun ve bir kaidenin üst üste konulmasıyla oluşturuldu.
Bozdoğan Kemeri: İstanbul’un en eski su kemeridir. İmparator Valens yaptırmıştır. I. Theodosius zamanında şehir dışındaki su kaynaklarına bağlanan kemer, Geç Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinde 1500 yılı aşkın bir süre kentin su ihtiyacını karşılayan şebekenin en önemli parçalarından biri oldu. Yerebatan Sarnıcı’nın suyu buradan geliyordu.
Yerebatan: 6. yüzyılda, kente su dağıtımını sağlamak amacıyla İmparator Justinianus tarafından yaptırıldı. Sarnıcın kuzeybatı köşesindeki iki sütunun altında, kaide olarak kullanılan iki Medusa başı Roma Çağı heykeltıraşlık sanatının şaheser örneklerindendir. 1968 yılında kolon ve çatlakları onarılan, 1985 yılında da restore edilen sarnıç, 1987 tarihinde ziyarete açıldı.
Markianos Sütunu-Kıztaşı: Bizans devri İstanbul’unda 455 yılında dikilen Markianos Sütunu, Fatih’te Kıztaşı olarak isimlendirilen küçük bir meydanın ortasında günümüze ulaşabildi. İstanbul’un fethinden sonra kurulan ilk Türk mahalleleri arasında ‘Kıztaşı Mahallesi’ olarak adı geçti.
Kostantinus Sütunu: Kaba yontulmuş taşlarla örülü, taklit Obelisk hipodromun güneyinde yer alır. Yapıldığı tarih bilinmez. 10. Yüzyılda eseri tamir eden İmparator Konstantin Porfirogenetos adı ile anılır. Bir zamanlar üzerini kaplayan, altın harflerle süslü bronz plakalar Haçlılar tarafından soyulmuştur.
Gotlar Sütunu: Topkapı Sarayı dış bahçesinde, Gülhane Parkı Sarayburnu girişinde bulunan ve Roma Devri’nden günümüze hiç değişikliğe uğramadan gelen en eski abidedir. 3. veya 4. yüzyılda dikilmiş olan sütun, yüksek kaide üzerinde 15 metre boyunda monolit mermerdir. Milyon Taşı: Bugün Yerebatan yakınında bulunan Milyon Taşı, Bizans döneminde kentin tam ortası kabul edilen, bütün ölçümlerin başlangıcı olan ‘0’ (sıfır) noktası kabul ediliyordu.
Doğu Roma’nın bütün kapıları:
Topkapı Sarayı kapısından başlayarak Haliç’e, buradan Yedikule’ye ve tekrar Topkapı Sarayı’na dolanan duvarların pek çok kapısı da halen varlığını sürdürüyor. Bu kapılar şöyle: Topkapı Saray Kapısı, Ahırkapı, Küçükayasofya Kapısı, Bukalonkapı, Balıkhane Kapısı, Mangana Kapısı, Gülhane Kapısı, Kadırga Kapısı, Çatladıkapı, Kumkapı, Yenikapı, Samatya Kapısı, Narlı Kapısı, Yedikulekapı, Belgradkapı, Silivrikapı, Mevlanakapı, Topkapı, Edirnekapı, Eğrikapı, Ayvansaray Kapısı, Atikmustafa Kapısı, Balat Kapısı, Fener Kapısı, Yeniayakapı, Ayakapı, Cibali Kapısı, Unkapanı Kapısı, Ayazma Kapısı, Odun Kapısı, Balık Pazarı Kapısı, Yenicami Kapısı, Bahçe Kapısı, Avcılar Kapısı, İmparator Kapısı, Zindan Kapısı, Sirkecikapı, Yalıköşkü…Beğen