Işık bir elektromanyetik dalgadır ve enerji taşır. Soğurma ise bir şeyi yakalama, onu tutma manasına gelmektedir. Bu yazıda ışığın soğurulması nedir, nasıl gerçekleşir gibi konulara değineceğiz.
Işık değen yüzeyin ışığın enerjini alıp kendi enerjisine dönüştürmesine ışığın soğurulması denir. Soğurulma ile ışıktaki enerji maddeye geçer.
Işığın soğurulması ışığın emildiği ve enerjiye dönüştürüldüğü bir işlemdir. Bu işlem bitkilerde fotosentez olarak bilinir. Ancak, ışık emilimi sadece bitkilerde değil, tüm canlılarda ve cansızlarda meydana gelir.
Soğurulma ışığın elektromanyetik frekansına ve nesnenin atomların yapısına bağlıdır. Işığın soğurulması bu sebeple doğrudan frekansla orantılıdır. Eğer bunlar birbirine tamamlıyorsa ışık soğurulur.
Işığın frekans özelliği ile ışığın değdiği nesne birbirine uymuyorsa ışık nesneden geçer ya da yansır. Soğurulma gerçekleşmez. Normalde iletim, yansıma ve soğrulma aynı anda gerçekleşebilmektedir. Çünkü gelen ışıkta farklı frekansa sahip ışınlar bulunmaktadır.
Örneğin Güneş ışığı bir maddenin üzerine düşerse hem yansıma, hem iletme hem de soğurulma aynı anda gerçekleşebilir. Işığın soğrulması sonucu madde enerji kazandığı için sıcaklık artışı olacaktır.
Işığın Soğrulması ile İlgili Örnekler
Yukarıda bahsedildiği gibi, her şey ışığı soğurabilir. Örneğin, organik moleküller ışığı emmede iyidir. Eğer bir organik molekül, yüksek frekanslı elektronlara sahipse, o zaman yüksek frekansa sahip olan ışığı da emer.
Başka bir örnek verelim. Bir sürü çimlerin ve bol miktarda güzel çiçeklerin olduğu bir parkta yürüyoruz. Bildiğiniz gibi, tüm canlıların kendi renkleri vardır. Bundan tüm canlı veya inorganik şeylerin aynı anda ışığı yansıttığını, soğurduğu ve ilettiğini çıkartabiliriz.
Her maddenin kendi elektronlarının kendi frekansı vardır, bu nedenle frekanslar gelen ışığa uygunsa ışık soğurulur. Ancak diğer taraftan frekanslar uygun değilse ışık yansıtılır veya iletilir. Çevremizde görebildiğimiz renkler, tamamlayıcı olmayan frekansların neden olduğu ışığın iletim, soğurma ve yansımasının sonucudur.
Yazın açık renk, kışın koyu renk kıyafetin tavsiye edilmesinin nedeni budur. Yazın açık renkler güneş ışığını yansıtarak sıcak olmamızı engeller. Kışın da koyu renkli kıyafetler daha iyi ışık soğurduğu için bizi daha iyi ısıtır.
Işığın Soğurulması ve Renkler
Maddelerin hangi ışığı soğurup hangilerini yansıttığını bilmek onun özelliklerini anlamamız açısından önemlidir. Örneğin ahşap maddelere opak diyoruz. Çünkü ahşap görünür ışığı geçirmezdir. Ancak cam ve su gibi maddeler ise görünür ışığa karşı saydam oldukları halde kızıl ötesi ışığa karşı opak davranırlar.
Cisimler yansıttıkları yani soğurmadıkları renkte görülürler. Bir cisim hangi rengi yansıtıyorsa onu iyi soğurmuyor demektir.
Fotosentez yapan bitkilerin yeşil görünmesinin nedeni içerdikleri klorofildir. Klorofil kırmızı ve mavi ışığı iyi soğurur. Ancak yeşil ışığı iyi soğuramadığı için yansıtır. Biz bu nedenle bitkileri yeşil görürüz.
Renklerin ışığı soğurma sırası siyah > kahverengi > mor > mavi > yeşil > kırmızı > turuncu > sarı > beyaz şeklindedir.
Güneş enerji panellerinin koyu renkli olmasının nedeni daha çok güneş ışığı soğurmaktır. Bu sayede az miktarda güneş doğduğunda bile suyu ısıtacak kadar enerji soğurulur.