Bilindiği üzere, 4857 sayılı iş Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği, kamu ve özel sektör ayrımı olmaksızın, işçiler en az bir yıl çalışmış olmaları kaydıyla yıllık ücretli izne hak kazanmaktadırlar.
Yine İş Kanunu’nun 59’uncu maddesinde, iş akdinin herhangi bir nedenle sona ermesi durumunda, işçilerin hak edip de kullanmadıkları yıllık ücretli izinlerinin, son hakkettikleri ücret üzerinden toplu şekilde ödeneceği düzenlenmiştir.
Kanunla yapılan bu düzenlemenin işçilerin haklarını koruma amaçlı yapıldığı açıktır. Ancak asıl olan işçilerin yıllık izinlerini kullanmalarıdır. Mevzuat yıllık izinin kullandırılması konusunda zorlayıcı hükümler getirmiştir. Kanun’un 60’ncı maddesinde izinlerin kullandırılmasına ilişkin usul ve esasların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yürürlüğe konulacak bir Yönetmelikle düzenleceği belirtilmiş olup, bu doğrultuda anılan Bakanlıkça Yıllık İzin Yönetmeliği yürürlüğe konulmuştur. Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde yıllık ücretli izinlerin sürekli bir şekilde kullandırılması zorunlu kılınmıştır.
Kanun’un 103’üncü maddesinde ise Yönetmeliğin esas ve usullerine aykırı olarak izin kullandırmayan veya eksik kullandıran işveren veya işveren vekillerine her bir işçi için idari para cezası uygulanacağı düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden belediye ve belediye şirketi yöneticilerinin, kamu zararı ile karşı karşıya kalmamak ve idareyi, işçilerin işten çıkacakları tarihte toplu ödeme yapmak üzere borçlandırmamak için, işçilerin yıllık ücretli izinlerini düzenli kullandırmaları gerektiği anlaşılmaktadır. Bu durumun işçilerin inisiyatifine de bırakılmaması gerekmektedir. Zira, işçilerin toplu ödeme almak için yıllık izin kullanmamaları, çalışılan dönemlerde iş verimini etkileyebileceği gibi, iş kazası gibi durumlarda, yasal izin hakkının kullandırılmamasının yorgunluk nedeni ile kazaya sebebiyet verdiği iddialarını gündeme getirebilecektir.
Yukarıda yıllık ücretli izinlerin kullandırılmamasına ilişkin yer verilen hususlar, Sayıştay denetimlerine de konu olmaktadır. Aşağıda örnek bulguya yer verilmiştir.