CHP Mersin Milletvekili Ali Rıza Öztürk, “Dünyanın En Tehlikeli Nükleer Santralları” arasında sayılan Ermenistan’daki Metzamor Nükleer Santralı konusunda Sağlık Bakanı Recep Akdağ’ın yanıtlaması istemi ile TBMM Başkanlığı’na soru önergesi yöneltti. Öztürk, Akdağ’a herhangi bir kaza olması durumunda, Ağrı Dağı ve çevresinde yaşayan yaklaşık 2 milyon insanın boşaltılması için bir plan olup olmadığını sordu.
Öztürk önergesinde, ABD Enerji Bakanlığı’nın (DOE) sürekli artan kaygıları yanıtlamak için 1993 yılında düzenleyici denetlemelerden yoksun olan bağımsız cumhuriyetlerdeki Sovyet tasarımı ve yapımı nükleer reaktörleri incelemek amacıyla dünyanın çeşitli yerlerinde çalışan Sovyet tasarımı eski reaktörlerin güvenliğine ilişkin “En Tehlikeli Reaktörler” i (Most Dangerous Reaktors) saptamak için gizli çalışma yaptığına dikkat çekerek, “1995 Şubat ayı itibariyle dokuz Sovyet yapımı yapımı nükleer enerji santralını incelemiş ve en kötü ilk beş santralın; Ukrayna’da Çernobil, Bulgaristan’daki Kozluduy, Rusya’da Kola, Litvanya’da Ignalina ve Ermenistan’daki Metzamor olduğu saptanmıştır. Keza BM Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (IAEA) bağlı Çalışma Güvenliğinin Sağlanması Gözleme Grubu, aynı yıl yayımladığı ‘Osart Raporu’da Rusya’daki Kola, bulgaristan’daki Kozluduy ve Ermenistan’daki Metzamor’u dünyanın en tehlikeli nükleer santralları olarak göstermiştir. 2012 yılı itibariyle Medzamor hariç bu santralların hepsi kapatılmıştır” dedi.
Öztürk önergesinde ayrıca, DOE’nin yayımladığı raporda dünyanın en tehlikeli nükleer santrallarından Medzamor’un yeniden çalışmasının Çernobil çapında bir tehlike oluşturduğuna dikkat çekerek, “Bu santralın kapanması gerektiği belirtilmiştir. Metzamor hala çalışmaya devam ediyor” dedi.
CHP Mersin Milletvekili Öztürk, Sağlık bakanı Akdağ’a şu soruları yöneltti:
1- Türkiye’deki yetkili kurumlar, Metzamor’da meydana gelecek bir kaza sonrası meydana gelen radyoaktif bulutların, meteorolojik istatistiklere dayanılarak rüzgarlarla yayılabileceği bölgeleri saptamış mıdır?
2- Ermenistan hükümeti tarafından hazırlanan bir raporda, radyasyon bulutlarının taşıdığı radyoaktif izotopların kazadan sonra ilk 4-7-9’uncu saatlerde, türkiye sınırını geçerek Iğdır, Kars, Ağrı bölgelerine serpilebileceğiden Türkiye’deki yetkililerin haberi var mıdır?
Ermenistan’daki Metzamor Nükleer Santralı’nda meydana gelebilecek bir kaza sonunda çevreye yayılacak radyasyon bulutlarının yönü, bölgenin coğrafi yapısından dolayı Türkiye olduğu bilindiğine göre, Iğdır, Ağrı, Kar vilayetlerindeki hastanelerde akut radyasyon olayına müdahale edebilecek yeter derecede uzman doktor ve tıbbi personel ile araç, gereç var mıdır?
4- Olası bir kaza durumunda, sınırın iki tarafında öncelikle hamile kadınlarla çocuklara dağıtılması gereken yeter derecede potasyumiyodür hapları var mıdır?
5- Ermenistan’daki Metzamor Nükleer Santralı’nda bir kaza olması durumunda, türkiye sınırları içine uzanan Ağrı Dağı ve çevresinde yaşayan yaklaşık 2 milyon insanın boşaltılması planı var mıdır?
6 – Bu bölgedeki okullarda, belediyelerde, ordu birliklerinde kaza anında alınması gereken acil önlemlerle ilgili eğitimler verildi mi?