Rusya ve Ukrayna arasında geçtiğimiz sene başlayan savaş birçok NATO müttefikini harekete geçirdi. Ülkeler Ukrayna’ya yaptığı savunma destekleriyle gündeme gelirken yapılan yardımlar gün ve gün artmaya devam ediyor.
ABD Başkanı Joe Biden, dün yaptığı açıklamada “Bugün Amerika Birleşik Devletleri’nin Ukrayna’ya 31 Abrams tankı göndereceğini duyuruyorum. Bu, Ukrayna’nın topraklarını savunma ve stratejik hedeflerine ulaşma kapasitesini arttıracak. Abrams tankları dünyadaki en yetenekli tanklar. Aynı zamanda kullanımı ve bakımı son derece karmaşık. Dolayısıyla Ukrayna’ya bu tankları savaş alanında etkin bir şekilde idame ettirebilmesi için gerekli parça ve ekipmanı da veriyoruz.” diyerek Ukrayna’ya M1A1 Abrams desteği sağlayacağını duyurdu.
Yardım paketi 400 milyon Dolar değerinde ve 120 mm’lik mermi, 70 tonluk M1A1 Abrams’ları çekebilecek sekiz taktik araç, destek araçları ve ekipmanları, eğitim, bakım ve idame için finansman içeriyor.
Pentagon yetkilileri Abrams tanklarının Ukrayna tarafından işletilmesi ve bakımının çok zor olacağı endişesiyle bu tankların gönderilmesine karşı çıkarken, Almanya’nın Leopard tanklarının gönderilmesine karşı çıkmaktan vazgeçmesi üzerine bu karar alındı. Almanya’nın Leopard desteğinden sonra duyurulan yardımın Almanya baskısıyla mı oluştuğu sorusuna yönelik ise Biden, “Almanya beni fikrimi değiştirmeye zorlamadı. Hep birlikte olduğumuzdan emin olmak istedik. Başından beri yapacağımız buydu ve şu anda da bunu yapıyoruz.” açıklamasında bulundu.
Almanya müttefikleri uzun bir baskı sonrası 14 adet Leopard 2 tankının Ukrayna’da kullanılmasının önünü açtı. Polonya ve İspanya başta olmak üzere NATO’da geniş çerçevede kullanılan Leopard 2’ler Ukrayna’ya savunma desteği amacıyla verilecek. Müttefiklerin bu destekleri 100’e yakın Leopard tankının kısa sürede Ukrayna Ordusuna devredilmesi bekleniyor. Diğer taraftan ABD’nin açıkladığı 31 adet M1A1 Abrams tankı desteği toplamda 150 adede yakın modern tank desteğinin Ukrayna’ya yapılacağını gösteriyor. İngiltere ise 14 adet Challenger 2 tankı desteğini Ukrayna’ya sağlayacak. Bu destekler Ukrayna’nın ihtiyacı olan savunma desteğinin %50’sini kapsıyor.
Bunların yanı sıra Afrika ülkesi olan Fas, T-72 tanklarının satışı yapacak. Bu doğrultuda Fas, Ukrayna’ya askeri destek sağlayan ilk Afrika ülkesi olacak. Anlaşma kapsamında ABD ve Hollanda Fas’tan 90 adet T-72B ana muharebe tankı satın alacak ve 2023 yılında 30 tank daha ekleme opsiyonu olacak. Tanklar Excalibur Army şirketi tarafından modernize edildikten sonra Ukrayna’ya gönderilecek. Fas, bu tankları 1999 yılında Beyaz Rusya’dan tedarik etti.
Ukrayna’ya yapılan desteklerin yanında Fas’ın 100’e yakın “T-72B’yi Ukrayna’ya vermeye hazırım” mesajı ise gözlerden kaçmadı. Ukrayna ise çok önceden müzakereye başlamış olması ve 2 gün önce ABD ve Hollanda finansmanıyla satın alınıp Ukrayna’ya 90+30 opsiyon verme taahhüdü Batının kısa sürede Ukrayna’nın duyurduğu ihtiyacı karşılayacağını gösteriyor. Fas tanklarının Çak savunma sanayiinde bakım yapıldıktan sonra teslim edilmesi planlanıyor.
Tanklar muharebe sahasının en etkin silahlarından olup genelde taarruz amaçlı kullanıldığından dolayı uzun süredir NATO içindeki müttefikler arasında tartışma konusu oldu. Tankların Ukrayna’ya verilmesi yönünde alınan karar aynı zamanda Ukrayna için diplomatik bir karar niteliği taşıyor. Anlaşma çerçevesine Fas’ın T-72-B tanklarının ilave olması Ukrayna’ya ilk askeri destek sağlayan ülke olması anlamda diplomatik başarılarına ilave edilebilir.
Küresel olarak muharebe sahasında üstünlük sağlayacak bu silahların Ukrayna’ya teslim edilmesi Kiev’in siyası başarı hanesine yazılabilir. Bunun yanında verilecek silahların cephane ve bakımı konusunda atılacak adımlar uzun süreli bir savaşta müttefiklerin Ukrayna’nın yanında olduğu mesajını Moskova’ya veriyor.
Bu tankların Ukrayna’ya verilmesi, daha önce verilen ve şu anda kullanımda olan taktik savaşları destekleyecek zırhlı piyade taşıyıcılarının da ilave edilmesine olanak sağlıyor. Bu gelişmeler önümüzdeki süreçlerde bu tip zırhlı araçların da tanklarla birlikte hibe edileceğini gösteriyor. Yeni mekanize birliklerin oluşturulması çabası hem tank tedarikinin hem zırhlı araç tedarikinin hibe edilmesine yol açıyor. Rusya ise şu anda zemini hazırlanan NATO standartlarında yeni modernize birliklerin oluşturulması konusunda endişe duyuyor.