Evrimsel psikolojiye baktığımızda kıskançlık, aslında uyum sağlayıcı bir tepkidir. Eşleri dışarıdan gelecek potansiyel tehditlere karşı uyarır. Eşini korumak ve adeta ona sahip çıkmak adına bir araç olarak görülür insanlar tarafından. Bu evrimleşmiş bir özelliğimizdir. Terapistler, kıskançlık altında yatan nedenleri araştırırlarken, sosyologlar kıskançlık durumlarında rol oynayan kültürel eğilimlere bakarlar, biyologlar ise kıskançlığa etki eden faktörleri araştırırlar, sanatçılar film, resim, fotoğraf, şarkı, kitap ve şiirlerde kıskançlık temasını kullanırlar hatta ilahiyatçılar kıskançlık hususunda dini görüşleri ifade ederler. Keskin sirke küpüne zarar verir. Kıskançlık ilişkilerde baharata benzetilebilir. Azı karar çoğu zarardır. Kendinizi boş yere yıpratıyor olabilirken, karşınızdakini de yorabilir ve ilişkinize zarar verebilirsiniz. Her anlamda bu zor hissin doğru yönlenmesi ve değerlendirilmeye tabi olması gerekir. İşin aslını merak edenleri yazının kalan kısmına alalım.
1Erkekler Ve Kadınlarda Farklılık Gösteriyor
Senaryolara bir bakalım:
(a) Eşiniz başka biriyle cinsel ilişkiye giriyor fakat ikisinin arasında duygusal ilişki yok.
(b) Eşiniz başka biriyle duygusal bir ilişki yaşıyor fakat aralarında cinsel ilişki olmuyor.
(a) seçeneğindeki senaryoya erkeklerin yüzde 54 oranı, kadınları yüzde 35 oran ısinirlenirken, (b) seçeneğindeki senaryoya erkelerin yüzde 46 oranı kadınların yüzde 65 oranı öfkeleniyor. Bu sonuçların bize gösterdiği gibi kıskançlık konusunda odaklanılan temalar da cinsiyetler arasında değişiklik gösterir. Erkeklerde kıskançlık çoğunlukla fiziksel aldatmaya odaklıdır. Kadınlarda ise duygusal aldatmaya daha odaklıdır. Bu yüzden kadının ve erkeğin kıskançlık neticesinde tepkileri de farklılık gösterir. Nasıl Başa Çıkacağım? Kıskaçlığın, kıskanan tarafa da kıskanılan tarafa da yıpratıcı etkileri görülür. Bazı temel adımlardan bahsedeceğiz.
2Bu Duygu İle Yüzleşin
Bu zarar veren duyguyu kontrol etmek istiyorsanız, fark etmelisiniz. Gerçekten ortada ilişkinizi tehdit eden bir durum var mı? Somut bir sebebiniz varsa durmayın, eşinize sorun. Somut bir sebebiniz yoksa sevdiğiniz birini kaybetme korkusundan kaynaklanan ve muhtemelen yersiz bir duygu olduğunu hatırlayın.
3Duygularınızı Netleştirin
Bu yıpratıcı kıskançlık meydana geldiğinde, sorgulayın. Tam olarak kıskanmanıza sebebiyet veren şeyleri belirleyin. Öfke hissettiğinizde “böyle hissetmeme sebebiyet veren ne” diye sormalısınız. Mesela eşinize güvenmemeniz, kendinizi ayna karşısında beğenmemeniz, eşinizi çekici bulmanız ya da fazla dışa dönük sosyal kişiliğinin olması, eve geç gelmesi ya da aradığınızda açmaması olabilir. Bu adımda, kendinizi kandırmamaya çalışın lütfen, kendinize karşı dürüst ve tamamen açık oynayın. Kıskançlığınızı sebeplerini anında belirlerseniz, olumsuz duygulara kapılmadan evvel bunları kontrol altına alıp daha yapıcı olabilirsiniz.
4İletişimin De Altın Kuralı Olan Empatiyi Eksik Etmeyin
Kıskançlık neticesinde ortaya koyacağınız hal ve tavırların karşınızdakine neler hissettirebileceğini ölçüp tartın. Sürekli sorgulanmanın ne kadar yıpratıcı olabileceğinin de farkında olmalısınız.
5Bu Yıpratıcı Öfkeyi Körüklemeyin
Kıskançlık tepkilerinin altında çoğunlukla asılsız durumlar yatıyor olur. Artık beni sevmiyor, ben yeterince güzel değilim, gibi… Birçoğunun objektif bakıldığında abartılı olduğunu fark edin. Düşünceler değişmeden, hisleriniz değişmeyecektir. Hakimiyet mi istiyorsunuz? Yersiz olumsuz düşünceleri fark edin ve ortadan kaldırın.
6Özür Dileyin
Kıskançlık krizi durumunda özür dileyin. Bu özür öyle çok abartılı, dokunaklı olmak zorunda değil. Bu sayede sırf kendi duygu ve düşünceleriniz neticesinde eşinizi üzmek istemediğinizi ona da anlatmış olursunuz. Kıskançlık döngüsünü kırmak adına bu önemli bir adımdır. Halen bu duygu ile yoğun şekilde savaştığınızı hissediyor ve hayat kalitemi düşürüyor diyorsanız, bir psikoterapist ilişkinize çok iyi gelebilir. Bu seçeneği de değerlendirmekten korkmayın.