Ticaret müzakereleri, Brexit çıkmazı, ABD Başkanı Trump'ın İsrail'in Golan Tepeleri üzerindeki egemenliğini tanıdığına dair açıklaması ve Türkiye'deki yerel seçimler ilk çeyrekte finansal piyasalara yön veren temel gelişmeler oldu. ABD'nin, Çin ve İran ile yaşadığı anlaşmazlıklar sonucu küresel çapta jeopolitik risklerdeki artışta başrol oynaması ülke ekonomisinde etkilerini gösterirken, Fed, ikinci çeyrek itibarıyla yılın ilk faiz indiriminin sinyalini verdi.
Türkiye’de finansal piyasaların ilk çeyrekte jeopolitik riskler ve dış gelişmeler kaynaklı hareket ettiği görülürken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) repo ihaleleri ve zorunlu karşılıklar üzerinden attığı adımlar, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para politikasındaki değişiklik işareti ve swap piyasasındaki gelişmeler yakından takip edildi.
Geçen yıldan devralınan ticaret savaşına dair endişelerin 2019’da da finansal piyasaların odağında kaldığı görülürken, ABD ve Çin’in restleşme ile anlaşma arasında gidip gelen tutarsız tutumları yıl boyunca pay piyasalarına negatif yansıdı.
Küresel ekonomiye yönelik risklerin artması ve enflasyonun hedeflerden uzak seyretmesi, 2019’da önde gelen merkez bankalarının normalleşme adımlarını sonlandırarak gevşek politikalara dönüşünü beraberinde getirdi. Bu kapsamda Fed’in 2019’da iki faiz artırımı yapacağı beklentilerinin fiyatlandığı piyasalarda, söz konusu beklentiler bankanın “faiz artırımları konusunda sabırlı olacağız” mesajı ile ocak ayından itibaren sıfıra indi.
Yılın ilk ayından itibaren Suriye’nin kuzeyindeki gelişmeler, ABD-Çin ticaret müzakerelerine yönelik belirsizlikler, küresel ekonomiye yönelik kaygılar ve Brexit çıkmazı pay piyasalarına yön veren temel gelişmeler olarak öne çıktı.
Dünya Bankası, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü’nün (OECD) küresel ekonomiye dair beklentilerini düşürmesi risk iştahını azaltırken, ABD Başkanı Donald Trump’ın sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımlar da pay piyasalarında dalgalanmaya yol açtı.
Trump’ın, 22 Mart’ta, “52 yılın ardından ABD için İsrail’in Golan Tepeleri üzerindeki egemenliğini tam olarak tanımanın zamanı geldi” açıklamasını yapmasının ardından Türkiye başta olmak üzere Avrupa Birliği (AB), Arap Birliği ve Birleşmiş Milletler (BM) buna tepki gösterirken, söz konusu gelişmeler jeopolitik risklere ilişkin endişeleri artırdı.
Bu gelişmenin ardından Londra swap piyasasında Türk lirası gecelik faizlerinde hızlı artış yaşandı. TCMB ise bu gelişme karşısında swap işlem limitini artırarak sıkılaşma yönünde adım attı.
Söz konusu gelişmelerle Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, ilk çeyrekte dalgalı bir seyir izledi. Endeks, yıla başladığı 90.986,13 puandan yükselişe geçerek 106.000 seviyelerini test ederken, küresel gelişmeler paralelinde kazançlarını geri verdiği mart ayını 93.784,18 puandan tamamladı. Bu dönemde dolar/TL ise yıla başladığı 5,30 seviyelerinden yükselişe geçerek mart ayını 5,56 civarından kapattı.
Mart ayında artan jeopolitik riskler karşısında yatırımcıların tahvil piyasasına yönelmesi ile ABD 10 yıllık tahvil faizleri, yüzde 2,72’den yüzde 2,40 seviyesine geriledi. Türkiye’de uzun vadeli tahvil faizleri ilk çeyrekte yüzde 14,3’e kadar gerilemesine karşın mart ayında yüzde 19,3’ü gördükten sonra ilk çeyreği yüzde 17,92’den tamamladı. Altının onsu ilk çeyrekte yüzde 0,8’lik artışla 1.292,05 dolara yükseldi, gram altın ise yıla başladığı 203,3 lira seviyelerinden kademeli yükselerek mart ayını 225,5 liradan kapattı.
Yılın ilk çeyreğinde finansal piyasalar açısından öne çıkan olaylar şöyle:
2 Ocak:
ABD Başkanı Trump, “Kürtleri korumak istiyoruz ama Suriye’de kalmak istemiyoruz” diyerek Suriye’den çekileceklerinin sinyalini verdi.
4 Ocak:
Fed Başkanı Jerome Powell’ın, Fed’in sabırlı olacağını belirtmesinin ardından piyasalarda, 2019’a ilişkin faiz artırım beklentileri neredeyse sıfırlandı.
7 Ocak:
ABD, Pekin’de Çinli yetkililerle ticaret görüşmelerine başlandığını duyurdu.
8 Ocak:
Dünya Bankası, Türkiye için büyüme tahminini 2019 için yüzde 4’ten yüzde 1,6’ya, 2020 için yüzde 4’ten yüzde 3’e düşürdü.
Dünya Bankası, küresel ekonomiye yönelik 2019 ve 2020 büyüme öngörülerini 0,1 puan düşürerek sırasıyla yüzde 2,9 ve yüzde 2,8 olarak belirledi. Avro Bölgesi’ne yönelik büyüme beklentisini ise 2019 için yüzde 1,7’den yüzde 1,6’ya düşüren banka, bölge ekonomisinin 2020’de yüzde 1,5 büyüyeceği öngörüsünü ise korudu.
Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Joseph Dunford’u kabul etti. Kabulde, Suriye’nin kuzeyindeki gelişmeler, ABD’nin bölgeden çekilmesi, terör örgütü PKK/YPG’ye verilen silahların geri alınması ve DEAŞ dahil terör örgütleriyle mücadele konularında görüş alışverişinde bulunulurken, Türkiye’nin, sınırlarının güvenliği ve bölgenin istikrarı için gereken her türlü tedbiri almakta kararlı olduğu vurgulandı.
9 Ocak:
Fed’in 18-19 Aralık 2018’de gerçekleştirdiği toplantı tutanakları “güvercin” olarak değerlendirilirken, piyasalarda 2019’da faiz artışı yapılmayacağı fiyatlamaları güçlendi.
11 Ocak:
Ödemeler dengesi Kasım 2018’de 986 milyon dolar fazla verirken, 12 aylık cari açık ise 33 milyar 932 milyon dolar oldu.
BDDK, fiyatı 3 bin liraya kadar olan televizyon alımlarında 3 ay olan taksit sınırını 9 aya çıkardı.
14 Ocak:
Trump, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, “Uzun zamandır gerçekleşmesi gereken Suriye’den çekilmeye başlıyoruz. Kürtlere saldırırlarsa Türkiye’yi ekonomik olarak mahvedeceğiz. 20 millik güvenli bölge kuracağız. Aynı şekilde Kürtlerin de Türkiye’yi provoke etmesini istemiyoruz.” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Trump’ın telefon görüşmesinin ardından tarafların verdiği mesajlar, ikili ekonomik ilişkilerin ileri seviyelere yükseltilmesi hususunda mutabık kalındığını ortaya koydu.
15 Ocak:
İşsizlik oranı, Ekim 2018’de bir önceki yılın aynı ayına göre 1,3 puan artarak yüzde 11,6 oldu.
İngiltere Parlamentosu’nda Brexit anlaşması reddedilirken, 29 Mart’ta anlaşmasız ayrılığın gerçekleşmemesini öngören teklif kabul edildi.
Almanya ekonomisi, 2018’de yüzde 1,5 büyüdü.
16 Ocak:
TCMB, politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 24 düzeyinde sabit tuttu.
18 Ocak:
TCMB tarafından resmi kuruluşlar mevduatı ve katılım fonu, zorunlu karşılığa tabi yükümlülüklerden hariç tutuldu.
TCMB Genel Kurulu’nun nisan yerine her yıl hesap dönemi sonundan itibaren 3 ay içinde, banka meclisinin belirleyeceği günde toplanması kararlaştırıldı. Ayrıca, TCMB’nin 2018 yılı kesinleşmemiş hesap dönemi sonu finansal tablolarında yer alan kar üzerinden hesaplanan tutarın yüzde 90’ının avans olarak dağıtılmasına karar verilirken, bu çerçevede 33,7 milyar TL’nin hissedarlara dağıtımına başlandı.
21 Ocak:
IMF, küresel ekonomik büyüme beklentisini 2019 için yüzde 3,7’den yüzde 3,5’e, 2020 için yüzde 3,7’den yüzde 3,6’ya düşürdü. Avro Bölgesi’ne yönelik büyüme beklentisini 2019 için yüzde 1,9’dan yüzde 1,6’ya çeken IMF, 2020 için ise yüzde 1,6’da bıraktı.
IMF, Çin’e yönelik 2019 ve 2020 büyüme beklentisini değiştirmeyerek yüzde 6,2’de bıraktı.
Çin ekonomisinin 2018’de yüzde 6,6 ile 1990’dan bu yana en zayıf büyümesini kaydettiği açıklandı.
22 Ocak:
İsviçre’nin Davos kasabasındaki 49. Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) ilk gününde gerçekleşen oturumlarda, ABD, Avrupa ve Çin’de bu yıl yavaşlayacak büyümenin küresel ekonomi için oluşturduğu riskler gündemin odağına yerleşti.
23 Ocak:
Japonya Merkez Bankası (BoJ), beklentiler doğrultusunda yüzde eksi 0,1 olan politika faizinde değişikliğe gitmezken, enflasyon beklentilerini düşürdü.
24 Ocak:
Avrupa Merkez Bankası (ECB), politika faizini değiştirmeyerek yüzde 0’da, mevduat faizini yüzde eksi 0,40’ta ve marjinal fonlama faizini yüzde 0,25’te bıraktı. ECB Başkanı Mario Draghi, faiz kararının ardından “güvercin” açıklamalarda bulunurken, Avro Bölgesi ekonomisine yönelik aşağı yönlü risklere işaret etti.
28 Ocak:
ABD Başkanı Trump, 22 Aralık’ta kısmi olarak kapanan hükümetin 5 haftalığına açılmasına olanak veren anlaşmayı, Kongre üyelerinden talep ettiği Meksika duvarı fonunu alamamasına rağmen imzaladı. Böylece 35 günle rekor süre kapalı kalan hükümet geçici bir süre için açıldı.
ABD Adalet Bakanlığı, Çinli telekomünikasyon şirketi Huawei’yi ABD’li şirkete ait ticari sırları çalmak ve bankaları dolandırmakla suçladı. Bu gelişme, ABD ile Çin arasında devam eden ticaret müzakerelerine ilişkin iyimserliği sonlandırırken, teknoloji hisselerinde yoğunlaşan satışlarla pay piyasalarının tamamında düşüşler görüldü.
29 Ocak:
İngiltere’de parlamentodaki Brexit oylamalarında Başbakan Theresa May’in yeni bir anlaşma için AB ile görüşmeye başlaması kararı çıktı.
30 Ocak:
TCMB Başkanı Murat Çetinkaya, yılın ilk Enflasyon Raporu Toplantısı’nda, enflasyonun 2019 sonunda yüzde 14,6 olarak gerçekleşeceğinin, 2020 sonunda yüzde 8,2’ye, 2021 sonunda yüzde 5,4’e geriledikten sonra orta vadede yüzde 5 düzeyinde istikrar kazanacağının tahmin edildiğini bildirdi.
Fed, politika faizini yüzde 2,25-2,50 aralığında sabit tutarken, karar metninde gelecek dönem faiz kararlarında “sabırlı” olacağı vurgulandı. Fed Başkanı Powell da toplantı sonrası yaptığı açıklamada, son dönemde faiz artışı ihtimalinin zayıfladığını, ekonomiyi desteklemek için sabırlı olmak gerektiğini söyledi.
31 Ocak:
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Başkanı Mehmet Ali Akben, 3 bin 500 TL’nin üzeri cep telefonu alımı amacıyla kullandırılan kredilerde 12 aylık taksit imkanının nisan sonuna kadar süreceğini bildirdi.
Trump, Çin Devlet Başkanı Yardımcısı Liu He ile Beyaz Saray’da görüşmesinin ardından Pekin ile büyük bir ticaret anlaşması yapmaya hazır olduklarını, anlaşmanın sağlanabilmesi için Çin’in, piyasalarını Amerikan şirketlerine açması gerektiğini söyledi.
4 Şubat:
Enflasyon, ocakta aylık yüzde 1,06, yıllık yüzde 20,35’lik artış kaydetti.
6 Şubat:
Fed Başkanı Powell, ekonominin beklentileri doğrultusunda iyi yönde ilerlediğini belirterek, enflasyonun hedefe yakın, istihdam piyasasının güçlü olduğunu vurguladı.
7 Şubat:
ABD’de, yetkililerin Çin ile yürütülen ticaret müzakerelerinde çok fazla ilerleme kaydedilemediğine işaret eden açıklamaları ve Başkan Donald Trump’ın ek gümrük tarifelerinin başlayacağı 1 Mart’tan önce Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüşmeyeceğini söylemesi ticaret savaşı tedirginliğini artırdı.
İngiltere Merkez Bankası (BoE), para politikasında değişikliğe gitmeyerek yüzde 0,75 düzeyindeki faiz oranını ve 435 milyar sterlinlik varlık alım programını korudu. Banka ayrıca, Brexit sürecinde belirsizliklerin yüksek seyretmesi nedeniyle büyüme beklentisini 2019 için yüzde 1,7’den yüzde 1,2’ye, 2020 için yüzde 1,7’den yüzde 1,5’e düşürdü.
11 Şubat:
İngiltere ekonomisi, 2018’in son çeyreğinde yüzde 1,3 ile beklentilerin altında büyüdü.
ABD’de Demokrat ve Cumhuriyetçiler, hükümet kapanmasın diye prensipte anlaştı.
ABD yetkilileri, ticaret müzakerelerinde bulunmak için Çin’e gitti.
12 Şubat:
Trump, Çin ile 1 Mart’ta dolacak ateşkese ilişkin “Çin’e ek süre verebilirim.” açıklamasını yaptı.
İngiltere Başbakanı May, AB ile varılan Brexit anlaşmasında parlamentonun talep ettiği değişiklikleri gerçekleştirmek için milletvekillerinden zaman istedi.
14 Şubat:
Cari açık, 2018’de 27 milyar 633 milyon dolarla son 9 yılın en düşük seviyesinde gerçekleşti.
Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Soçi Zirvesi’nde görüştü.
Beyaz Saray, Trump’ın bütçe yasasını imzalayarak hükümetin açık kalmasını sağlayacağını ancak sınır güvenliği konusunda “ulusal acil durum” ilan edeceğini açıkladı.
İngiliz parlamentosunda, hükümetin Brexit yaklaşımına ve AB ile varılan anlaşmayı yeniden müzakere çabasına destek veren önerge, 258’e karşı 303 oyla reddedildi. Önergenin reddedilmesi ile İngiltere Başbakanı May’in Kuzey İrlanda sınırına ilişkin ”tedbir maddesinin” AB ile yeniden müzakeresinin önü kapandı.
Almanya ekonomisi, 2018’in 4’üncü çeyreğinde yüzde 0,9 büyüdü.
AB, 2018’in son çeyreğinde yüzde 1,2 büyüme kaydetti.
Japonya ekonomisi, 2018’in son çeyreğinde beklentiler doğrultusunda yüzde 1,4 büyüdü.
15 Şubat:
İşsizlik oranı, Kasım 2018’de bir önceki yılın aynı ayına göre 2 puan artarak yüzde 12,3 oldu.
ECB Yönetim Kurulu Üyesi Benoit Coeure’nin yeni Uzun Vadeli Refinansman İşlemleri’nin (TLTRO) muhtemel olduğu ve tartışıldığını açıklamasının ardından avro düştü, borsalar yükseldi.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P, Türkiye’nin “B+” olan kredi notunu teyit etti, not görünümünü “durağan”da bıraktı.
16 Şubat:
Türk lirası zorunlu karşılık oranları, 1 yıla kadar vadeli mevduat ya da katılım fonları ile 3 yıla kadar vadeli diğer yükümlülüklerde 100 baz puan, diğer vade gruplarında 50 baz puan indirildi.
Türk lirası zorunlu karşılıklar, yurt içi yerleşiklerden toplanan işlenmiş veya hurda altın kaynaklı standart altın cinsinden tesis edilmesi imkanı üst sınırı yüzde 5’ten yüzde 10’a yükseltildi.
20 Şubat:
Fed’in faiz artırımları konusunda “sabırlı olacağız” ifadesini ilk kez kullandığı 29-30 Ocak tarihli toplantısının tutanaklarında “güvercin” duruş sürdürülürken, kısa ve orta vadede Fed’den önemli bir değişiklik beklenmemesi gerektiğine işaret edildi.
21 Şubat:
AB Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker, Brexit’te anlaşmalı ayrılık ihtimalinin düşük olduğunu belirterek, “İngiltere’nin AB’den anlaşmasız biçimde ayrılmasının ekonomik ve sosyal sonuçları korkunç olur.” dedi.
Almanya ekonomisi, 2018’in son çeyreğinde yüzde 0,9 büyüdü.
22 Şubat:
BDDK Başkanı Akben, kredi kartlarında taksit sınırı ve bireysel tüketici kredilerinde vade uzatımı yönünde çalışma yaptıklarını aktararak, “İhtiyaç kredilerinde vade 36 aydan 60 aya çıkacak. Fiyatı 120 bin TL’ye kadar olan taşıt alımı amacıyla kullandırılacak kredilerde vade 48 aydan 60 aya yükselecek. Seyahat acenteleri ile ilgili yurt içi harcamalarda taksit sınırı 9 aydan 12 aya çıkacak.” dedi.
24 Şubat:
İngiltere Başbakanı May, parlamentoya sunma sözü verdiği Brexit anlaşmasının revize edilmiş halinin oylamasının ertelendiğini açıkladı.
26 Şubat:
Fed Başkanı Powell, ABD Senatosu’nda yaptığı sunumda, gelecek dönem para politikasına ilişkin yeni bir ipucu vermezken, faiz adımları konusunda “sabırlı olacağız.” ifadesini yineledi.
ABD’de Temsilciler Meclisi, Başkan Donald Trump’ın sınır güvenliği gerekçesiyle ilan ettiği “ulusal acil durumun” iptal edilmesini öngören tasarıyı onayladı.
İngiltere Başbakanı May, revize edilmiş Brexit anlaşmasının parlamentoda reddedilmesi durumunda milletvekillerine “anlaşmasız ayrılık” ve “Brexit’in ertelenmesi”’ seçeneklerini oylama imkanı verileceğini açıkladı.
ABD Başkanı Trump ile Kuzey Kore lideri Kim Jong-un arasındaki görüşme Vietnam’ın başkenti Hanoi’de başladı.
27 Şubat:
BDDK tarafından Türkiye Emlak Katılım Bankası’na faaliyet izni verildi.
BM, Hindistan ve Pakistan’a, Keşmir’de zirve yapan gerilimin düşürülmesine yönelik derhal adım atılması çağrısı yaptı.
Pakistan ordusu, hava sahalarına giren iki Hint savaş uçağını düşürdü. Hindistan ise hava sahasına giren 3 Pakistan savaş uçağına önleme yaptı. Pakistan, Hindistan’la yaşanan çatışmaların ardından tüm hava sahasını kapattı.
İngiliz hükümeti tarafından hazırlanan “İngiltere’nin AB’den çıkışının iş dünyası ve ticaret üzerindeki etkileri” raporunda, ülkenin 29 Mart’ta AB’den anlaşma olmaksızın ayrılması halinde uygulanacak gümrük kontrollerinin iş dünyasına yıllık yaklaşık 13 milyar sterlin değerinde ek maliyet getirebileceği belirtildi.
28 Şubat:
ABD ekonomisi, 2018’in son çeyreğinde yüzde 2,6 büyüyerek yüzde 0,4 düzeyindeki piyasa beklentilerini aştı.
ABD Başkanı Trump ile Kuzey Kore lideri Kim Jong-un arasında Vietnam’da gerçekleştirilen görüşme aniden bitti ve bir anlaşma gerçekleşmedi.
Hindistan Silahlı Kuvvetleri’nden yetkililer, Pakistan’daki “terör kamplarını” hedef almaya devam edeceklerini bildirdi.
4 Mart:
Enflasyon, şubatta aylık yüzde 0,16, yıllık yüzde 19,67’lik artış kaydetti.
5 Mart:
Trump, Türkiye ve Hindistan’ı gümrük avantajı sağlayan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi’nden (GTS) çıkaracağını duyurdu.
ABD Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemleri alması durumunda çeşitli yaptırımlar uygulanabileceğini açıkladı.
6 Mart:
TCMB, politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 24 düzeyinde sabit tuttu.
OECD, küresel ekonomik büyüme tahminini 2019 için yüzde 3,5’ten yüzde 3,3’e, 2020 için de yüzde 3,5’ten yüzde 3,4’e düşürdü.
7 Mart:
ECB, 2019’a ilişkin büyüme beklentisini yüzde 1,7’den yüzde 1,1’e düşürdü.
ECB, politika faizini değiştirmeyerek yüzde 0’da, mevduat faizini yüzde eksi 0,40’ta ve marjinal fonlama faizini yüzde 0,25’te bırakırken, eylülde yeni varlık alım programına başlayacağını ve programın Mart 2021’de sona ereceğini duyurdu.
8 Mart:
Japonya ekonomisi, 2018’in son çeyreğinde yüzde 0,4 büyüdü.
10 Mart:
İngiltere ve AB, Brexit ile ilgili sorunlu maddelerde anlaşmaya vardıklarını açıkladı.
11 Mart:
Cari işlemler hesabı ocakta 813 milyon dolar açık verirken, 12 aylık cari açık 21 milyar 592 milyon dolar oldu.
Türkiye ekonomisi, 2018’de yüzde 2,6 büyüdü.
İngiltere parlamentosu, AB ile sorunlu maddelerde anlaşmaya varılmasının ardından Brexit anlaşmasının yeni halini oyladı. Oylama sonucunda Brexit anlaşmasının revize edilmiş hali reddedildi.
Venezuela’da elektrik kesintilerinin petrol üretimini etkilemeye başlaması ve Suudi Arabistan’ın üretim kesintisine devam edileceğini açıklaması, Brent petrolün varil fiyatının yüzde 1,6 yükselmesine neden oldu.
13 Mart:
AP, Türkiye ile müzakerelerin durdurulmasını isteyen raporu kabul etti.
İngiliz parlamentosu, Brexit oylamasında “anlaşmasız ayrılık” seçeneğini reddederken, Brexit’in 30 Haziran’a ertelenmesini kabul etti.
ABD’de ham petrol stoklarındaki düşüş ve Suudi Arabistan’ın üretim kısıtlamasına devam edeceği açıklamalarının etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı, 68,1 dolarla yaklaşık 4 ayın zirvesini gördü.
ABD yönetimi, 2018 İnsan Hakları Raporu’nun İsrail bölümünde, daha önce “işgal altında” şeklinde tanımladığı Golan Tepeleri için ilk kez “İsrail kontrolündeki” ifadesini kullandı.
15 Mart:
Türkiye’de işsizlik oranı, Aralık 2018’de bir önceki yılın aynı ayına göre 3,1 puan artarak yüzde 13,5’e yükseldi.
Yeni Zelanda’da camiye terör saldırısı düzenlendi, 50 kişi hayatını kaybetti.
BoJ, politika faizini değiştirmeyerek yüzde eksi 0,1’de bırakırken, parasal tabanın yıllık 80 trilyon yen artırılması programını sabit tuttu.
20 Mart:
Fed politika faizini yüzde 2,25-2,50 aralığında sabit tutarken, üyelerin faiz patikasına ilişkin beklentilerini gösteren dot plot grafiğinde, 2019 için faiz artırımı öngörülmedi ve 2020 sonuna kadar da bir kez faiz artışı tahminine yer verildi.
21 Mart:
BoE, para politikasını ve yüzde 0,75 düzeyindeki faiz oranını değiştirmedi.
AB Liderler Zirvesi’nde Brexit için ek süre verildi.
22 Mart:
Trump, “52 yılın ardından ABD için İsrail’in Golan Tepeleri üzerindeki egemenliğini tam olarak tanımanın zamanı geldi.” ifadesini kullandı. Trump’ın açıklamasını Türkiye ve Arap Birliği sert bir şekilde kınarken, BM de İsrail’in Golan Tepelerini işgaline karşı çıkan ve İsrail’i BM kararlarına uymaya çağıran karar tasarısını kabul etti.
AB, “Tutumumuz değişmedi. Golan Tepeleri dahil İsrail’in 1967’den beri işgalinde olan topraklar üzerindeki egemenliğini tanımıyoruz.” açıklamasını yaptı.
TCMB, finansal piyasalarda yaşanan gelişmeler dikkate alınarak, 1 hafta vadeli repo ihalelerine bir süreliğine ara verilmesinin kararlaştırıldığını bildirdi.
BDDK ile Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), bazı bankaların müşterilerini döviz piyasalarına ilişkin olarak yanıltıcı ve manipülatif bir şekilde döviz alımına yönlendirdiklerine dair yoğun şikayetler üzerine soruşturma başlattı.
25 Mart:
TCMB, piyasaya sözlü müdahalede bulunarak, “Finansal piyasalarda gözlenen oynaklıklar ve sağlıksız fiyat oluşumları yakından takip edilmekte olup para politikası ve likidite yönetimine ilişkin tüm araçlar, fiyat istikrarını sağlamak ve finansal istikrarı desteklemek amacıyla kullanılmaya devam edilecektir.” açıklamasını yaptı.
TCMB, döviz karşılığı TL swap piyasasında vadesi gelmemiş toplam swap işlem miktarını, döviz ve efektif piyasaları işlem limitlerinin yüzde 10’undan yüzde 20’sine çıkardı.
ABD Başkanı Trump, “Golan Tepeleri üzerinde İsrail’in egemenliğini ABD’nin resmen tanıdığını” ilan eden başkanlık kararını imzaladı.
İngiliz parlamentosu, parlamento gündemini belirleme yetkisini hükümetten bir günlüğüne alırken, oylamada hükümete karşı oy kullanan Orta Doğu’dan Sorumlu Devlet Bakanı Alistair Burt ile Ekonomi ve Sanayiden Sorumlu Devlet Bakanı Richard Harrington istifa etti.
İngiliz parlamentosunda, hükümetin değişikliğe uğrayan önergesi 300’e karşı 327 oyla kabul edildi. Teklife göre, milletvekilleri, Brexit konusunda farklı senaryoları oya sunacak. Herhangi bir seçeneğin önemli bir çoğunluğu arkasına alması durumunda hükümet üzerinde siyasi baskının artması öngörülüyor.
27 Mart:
TCMB, döviz karşılığı TL swap piyasasında vadesi gelmemiş toplam swap işlem miktarını, döviz ve efektif piyasaları işlem limitlerinin yüzde 20’sinden yüzde 30’una çıkardı.
BDDK Başkanı Akben, kuyumculukta işçilik gerektiren ziynet, takı ve mücevherat ürünlerinde kredi kartına 4 taksit düzenlemesi yapacaklarını belirterek, “Çeyrek altın, gram altın, külçe altın gibi ürünlerde taksit yapılamayacak.” dedi.
İngiliz Parlamentosu, Brexit sürecinin geleceğine ilişkin 8 senaryoyu oylarken, hiçbir seçenek arkasında çoğunluk desteği oluşmadı.
Londra piyasasında swap gecelik TL faizleri yüzde 100’e kadar çıktı.
28 Mart:
İngiliz parlamentosunun alt kanadı Avam Kamarası’nın Başkanı John Bercow, daha önce iki kez reddedilen Brexit anlaşmasının yeniden oylanmasına izin verdi.
ABD ekonomisi, 2018’in son çeyreğinde yüzde 2,2 büyüdü.
Fed üyeleri, tahvil piyasasında kısa vadeli faizlerin uzun vadeli faizlerin üzerine çıkması şeklinde açıklanabilecek “getiri eğrisinin terse dönmesinin” resesyonu değil, daha yavaş bir büyümeye işaret ettiğini belirtti.
29 Mart:
İngiliz parlamentosu, Brexit anlaşmasını 3’üncü kez veto etti.
31 Mart:
Yerel seçimler sonucunda AK Parti yüzde 44,42, MHP yüzde 7,25, CHP yüzde 30,07, İYİ Parti yüzde 7,46, HDP yüzde 4,22 ve diğerleri yüzde 6,58 oy aldı.
Türkiye’de finansal piyasalar, ikinci çeyrekte iç ve dış politikaya dair gelişmeler paralelinde yön bulurken, bu dönemde ekonomi yönetiminin açıkladığı teşvik paketleri, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) adımları ile hem döviz ve pay piyasalarında hem de faiz cephesinde dengelenme sürecine girildi.
Yılın ikinci çeyreğinde Brexit çıkmazının devam etmesine neden olan bir süreçten geçildi. Ticaret müzakerelerinde anlaşma sağlayamayan ABD ile Çin’in ise misillemeleri hız kazandı.
Bu dönemde ABD Başkanı Donald Trump, Çin’in müzakere sürecini uzattığını öne sürerek 200 milyar dolarlık Çin ürününe uygulanan yüzde 10’luk gümrük vergisi oranının yüzde 25’e çıkarılacağını duyurdu. Çin ise ABD’nin bu hamlesi karşılığında 60 milyar dolarlık ABD menşeli ürünlere gümrük tarifesini yüzde 5 ila yüzde 25 oranında artırdı.
Trump’ın, son olarak, Amerikan şirketlerinin Huawei dahil Çinli teknoloji şirketleri ile iş birliği yapmasının önünü kesmeyi amaçlayan başkanlık kararnamesini imzalaması ise teknoloji sektöründe ciddi sarsıntıya neden oldu.
Jeopolitik riskler ikinci çeyrekte de gündemden düşmezken, ABD’nin, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nu (DMO) ABD’nin yabancı terör örgütleri listesine eklendiğini duyurması ve İran’ın buna karşılık ABD Merkez Kuvvetleri’ni (CENTCOM) terör örgütleri listesine alması, iki ülke arasındaki gerilimin başlangıcı olarak tarihe geçti.
ABD’nin küresel çapta jeopolitik risklerdeki artışta başrol oynaması, ülke ekonomisinde etkilerini gösterirken, ABD Merkez Bankası (Fed), ikinci çeyrek itibarıyla yılın ilk faiz indiriminin sinyalini vererek 2008 küresel ekonomik krizi sonrası uyguladığı gevşeyici politikalara geri döneceğine işaret etti.
Yurt içinde ise 31 Mart yerel seçimleri kapsamında AK Parti’nin Büyükçekmece ve tüm İstanbul için seçim sonuçlarına itiraz etmesi, iç siyasi gelişmelerin gündemde kalmasını sağladı.
Öte yandan, Trump’ın Golan Tepeleri konusundaki açıklamasının ardından ABD’yle bozulan ikili ilişkiler, ABD’nin Türkiye’ye kasım ayında gönderilmesi planlanan iki F-35 için hazırlık faaliyetlerinin ve sevkiyatların durdurulduğunu açıklamasıyla daha da gerildi.
Jeopolitik risklerin ortasında iç piyasayı canlandırmaya yönelik ekonomi yönetiminin açıkladığı teşvik paketleri, BDDK hamleleri ve TCMB’nin piyasaya hem sözle hem de repo ihaleleri yoluyla müdahaleleri sonucunda mart-mayıs döneminde pay piyasalarında görülen düşüş haziran ayında telafi edildi.
Söz konusu gelişmelerle Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, mayıs ayında 83.535,32 puanla yılın en düşük seviyesine gerilerken, haziranda kayıplarını telafi ederek ikinci çeyreği 96.485,32 puandan tamamladı. Aynı dönemde dolar/TL ise 6,25 seviyelerinden düşüşe geçerek haziran sonunda 5,84’e geriledi.
ABD 10 yıllık tahvil faizleri, ilk çeyrekteki düşüşünü sürdürerek yüzde 2 psikolojik sınırının altına indi ve yüzde 1,97’yi gördü. Türkiye’de uzun vadeli tahvil faizleri, mayıs ayında yüzde 21,53 ile yılın en yüksek seviyesini görmesinin ardından haziran sonunda yüzde 16,7 oldu. Altının onsu ise risk algısı artan yatırımcının güvenli limanlara yönelmesiyle ikinci çeyreği yüzde 9,1’lik artışla 1.409,60’tan tamamladı. Gram altın ise kademeli yükselişini sürdürerek haziran ayını 262,5 liradan kapattı.
Yılın ikinci çeyreğinde finansal piyasalar açısından öne çıkan olaylar şöyle:
1 Nisan:
İngiliz parlamentosunun alt kanadı Avam Kamarası’nda 4 Brexit senaryosuna ilişkin yapılan oylamada hiçbir seçenek çoğunluk desteği bulamadı.
2 Nisan:
ABD, Türkiye’ye kasım ayında gönderilmesi planlanan iki F-35 uçağı için hazırlık faaliyetlerinin ve uçakla ilgili sevkiyatların durdurulduğunu açıkladı.
3 Nisan:
Enflasyon, martta aylık yüzde 1,03, yıllık yüzde 19,71’lik artış kaydetti.
İngiliz Parlamentosu, anlaşmasız Brexit tasarısını reddetti.
4 Nisan:
TCMB, döviz karşılığı TL swap piyasasında vadesi gelmemiş toplam swap işlem miktarını, döviz ve efektif piyasaları işlem limitlerinin yüzde 30’undan yüzde 40’ına çıkardı.
S&P, gelişmekte olan ülkelerle ilgili analistlerle gerçekleştirdiği toplantıda, Türkiye’de borç çevirme konusunda kısa vadede önemli bir risk görülmediğini kaydetti.
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Türkiye’de sorunlu krediler alanındaki çalışmalarını derinleştireceğini belirtti.
8 Nisan:
TCMB, döviz karşılığı TL swap piyasası için TL faiz oranını yüzde 25,5’ten yüzde 24’e indirdi.
TCMB, 22 Mart’ta ara verdiği bir hafta vadeli repo ihalelerine tekrar başladı.
ABD Başkanı Trump, DMO’nun, ABD’nin yabancı terör örgütleri listesine eklendiğini duyurdu. İran Milli Güvenlik Yüksek Konseyi, buna karşılık CENTCOM’u terör örgütleri listesine aldığını açıkladı.
9 Nisan:
IMF, ekonomik aktivitedeki azalış ve artan risklere işaret ederek, küresel büyüme tahminini 2019 için yüzde 3,5’ten yüzde 3,3’e çekti, 2020 için ise 3,6’da bıraktı.
IMF, Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 2,5 daralacağı, 2020’de ise yüzde 2,5 büyüyeceği öngörüsünde bulundu.
IMF, Avro Bölgesi’ne yönelik büyüme beklentisini 2019 için yüzde 1,6’dan yüzde 1,3’e, 2020 için yüzde 1,7’den yüzde 1,5’e revize etti. Çin ekonomisine ilişkin büyüme beklentisini 2019 için yüzde 6,2’den 6,3’e yükselten IMF, 2020 için ise 6,2’den 6,1’e çekti.
AK Parti Büyükçekmece ve tüm İstanbul için seçim sonuçlarına itiraz etti.
10 Nisan:
Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, Yeni Ekonomi Programı kapsamında “Yapısal Dönüşüm Adımları” paketini açıkladı.
ECB, politika faizini değiştirmeyerek yüzde 0’da, mevduat faizini yüzde eksi 0,40’ta ve marjinal fonlama faizini yüzde 0,25’te bıraktı.
Fed’in 19-20 Mart’ta gerçekleştirdiği toplantıya ilişkin tutanaklarda, ekonomik aktiviteye ilişkin önemli belirsizlikler bulunduğu, bu nedenle faiz adımları konusunda esnek olunması gerektiği vurgulandı.
Brüksel’de gerçekleştirilen Liderler Zirvesi’nde, Brexit’in ertelenmesi yönünde anlaşmaya varıldı. Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin liderlerini, İngiltere’nin birlikten ayrılış tarihinin ertelenmesini görüşmek üzere bir araya getiren zirvenin sonuç bildirgesinde, İngiltere Başbakanı Theresa May’in Brexit tarihini erteleme talebine AB Konseyi’nin olumlu yanıt verdiği belirtilerek, “31 Ekim 2019’a kadar geçerli olacak erteleme, sadece gerekli olduğu kadar uzatılmalıdır. Eğer ayrılık anlaşması taraflarca bu tarihten önce onaylanırsa Brexit bir sonraki ayın ilk gününde gerçekleşir.” ifadelerine yer verildi.
11 Nisan:
Cari işlemler hesabı şubatta 718 milyon dolar açık verirken, 12 aylık cari açık 17 milyar 44 milyon dolar oldu.
İngiltere Başbakanı May, Brexit anlaşmasını mayısta parlamentodan geçirip 1 Haziran’da AB’den resmen ayrılmak istediğini söyledi.
15 Nisan:
TCMB, bir hafta vadeli repo ihalelerine ve TL depoları karşılığı döviz depoları ihalelerine ara verdi.
TCMB, döviz karşılığı TL swap piyasasında vadesi gelmemiş toplam swap işlem miktarını, döviz ve efektif piyasaları işlem limitlerinin yüzde 10’undan yüzde 20’sine çıkarırken, söz konusu piyasada TL faiz oranını yüzde 24’ten yüzde 25,50’ye yükseltti. Banka ayrıca, bu piyasada aynı gün valörlü işlemler için işlem saatlerini 10.00-10.45’ten 10.00-12.00’ye uzattı.
Türkiye’de işsizlik oranı, ocakta geçen yılın aynı ayına göre 3,9 puan artarak yüzde 14,7’ye yükseldi.
16 Nisan:
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, S-400 konusunda ABD Kongresi’ne sunulan yaptırım teklifinin kabul edilse dahi Trump’ın muafiyet yetkisini kullanmasını beklediklerini bildirdi.
AK Parti, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçimlerinin iptali ve yenilenmesi için Yüksek Seçim Kurulu’na olağanüstü itiraz dilekçesini sundu.
17 Nisan:
Çin ekonomisi, 2019’un ilk çeyreğinde yıllık yüzde 6,4 büyüdü.
AB, Boeing’e sağlanan destekler nedeniyle ABD’ye 20 milyar dolarlık ticari misilleme hazırlığı yapıldığını açıkladı.
22 Nisan:
ABD, İran’dan petrol ithalatına muafiyetin kaldırılacağını duyurdu. ABD yönetiminin kararıyla ABD’nin İran’dan petrol alımına yaptırım getiren kararından 2 Mayıs’a kadar 180 günlüğüne muaf tutulan Çin, Hindistan, Japonya, Güney Kore, Tayvan, Türkiye, İtalya ve Yunanistan’ın muafiyetleri sona erecek.
25 Nisan:
Japonya Merkez Bankası (BoJ), para politikasında değişikliğe gitmezken, faizi yüzde eksi 0,1 düzeyinde bıraktı.
TCMB, politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 24 düzeyinde sabit tuttu.
26 Nisan:
ABD ekonomisi, 2019’un ilk çeyreğinde yüzde 3,2 büyüdü.
Trump, OPEC ile görüşerek petrol fiyatlarının düşürülmesi gerektiğini söyledi.
28 Nisan:
İspanya’da gerçekleştirilen erken genel seçimi, mevcut durumdaki azınlık hükümeti ile iktidarda olan Sosyalist İşçi Partisi (PSOE) kazandı. Buna karşın PSOE, tek başına iktidara gelecek çoğunluğu elde edemedi.
29 Nisan:
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Trump arasında gerçekleştirilen görüşmede, Rusya Federasyonu’ndan S-400 savunma sisteminin tedariki konusunda çalışma grubu kurulması teklifi gündeme getirildi. İkili ve bölgesel meselelerin ele alındığı görüşmede, 75 milyar dolarlık ticaret hedefi yeniden teyit edildi ve atılacak adımlar değerlendirildi.
30 Nisan:
TCMB Başkanı Murat Çetinkaya, yılın ikinci Enflasyon Raporu Toplantısı’nda, enflasyonun 2019 sonunda yüzde 14,6 olarak gerçekleşeceğini, 2020 sonunda yüzde 8,2’ye, 2021 sonunda yüzde 5,4’e geriledikten sonra orta vadede yüzde 5 düzeyinde istikrar kazanacağının tahmin edildiğini bildirdi.
AB ekonomisi, 2019’un ilk çeyreğinde yüzde 1,2 büyüdü.
1 Mayıs:
Fed, politika faizini yüzde 2,25-2,50 aralığında sabit tuttu. Karar sonrası Fed Başkanı Jerome Powell’ın enflasyonun ısrarcı şekilde düşük kalması halinde para politikasına, bunu hesaba katarak yön vereceklerini belirtmesi “şahin” bir duruş olarak algılandı.
2 Mayıs:
TCMB bünyesinde TL karşılığı altın swap piyasası açılırken, söz konusu piyasada vadesi gelmemiş toplam altın swap miktarı 100 ton olarak belirlendi.
İngiltere Merkez Bankası (BoE), politika faizini değiştirmeyerek yüzde 0,75’te bırakırken, 435 milyar sterlinlik varlık alım hedefini korudu.
Trump, kongreden ABD-Meksika sınırındaki insani durum için ek 4,5 milyar dolarlık bütçe talebinde bulundu.
3 Mayıs:
Enflasyon, nisanda aylık yüzde 1,69, yıllık yüzde 19,50’lik artış kaydetti.
TCMB tarafından zorunlu karşılık uygulamasında resmi kuruluşlar mevduatı ve katılım fonu kapsamı, Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği kapsamındaki kurumların mevduatı ve katılım fonunu da içerecek şekilde genişletildi.
Fitch Ratings, Türkiye’nin “BB” olan kredi notunu teyit etti, not görünümünü ise “negatif”te bıraktı.
Trump, Çin’in müzakere sürecini uzattığını öne sürerek, 200 milyar dolarlık Çin ürününe uygulanan yüzde 10’luk gümrük vergisi oranının yüzde 25’e çıkarılacağını duyurdu.
9 Mayıs:
TCMB, 8 Nisan’da tekrar başladığı bir hafta vadeli repo ihalelerine bir süreliğine ara verirken, TL zorunlu karşılıkların döviz cinsinden tesis edilebilmesi imkanı azami oranını da yüzde 40’tan yüzde 30’a indirdi.
TCMB, yabancı para zorunlu karşılık oranlarını tüm vade dilimlerinde 100 baz puan artırdı.
Japonya’ya yük taşıyan iki petrol tankeri Umman Körfezi’nde saldırıya uğrarken, ABD yönetimi saldırıdan dolayı İran’ı suçladı.
Trump, İran’ın son dönemdeki adımlarını “tehditkar” şeklinde nitelendirerek, bir yandan üstü kapalı olarak Tahran’ı tehdit etti, diğer yandan yeni bir nükleer anlaşma için İranlı liderlerle konuşmaya açık olduğunu söyledi.
10 Mayıs:
TCMB, Döviz Karşılığı TL Swap Piyasası ve TL Karşılığı Altın Swap Piyasası için TL faiz oranını yüzde 24’ten yüzde 25,5’e yükseltti.
İngiltere ekonomisi, 2019’un ilk çeyreğinde beklentiler doğrultusunda yüzde 1,8 büyüdü.
Çin, ABD’nin 200 milyar dolar değerindeki Çin menşeli ürünlere uygulanan yüzde 10’luk vergi oranını yüzde 25’e çıkarmasına ilişkin gerekli önlemleri alacağını duyururken, Washington yönetimine orta yolda buluşma çağrısı yaptı.
ABD ile Çin arasında yürütülen ticaret müzakereleri, bir sonuç alınamadan sona erdi.
13 Mayıs:
Ödemeler dengesi, martta 589 milyon dolar açık verdi. 12 aylık cari açık ise 12 milyar 829 milyon dolarla Aralık 2009’dan bu yana en düşük seviyesini gördü.
Trump, Çin ile müzakerelerin sonlanmasının ardından “Şi Cinping ile aramdaki ilişki oldukça güçlü. Geleceğe yönelik görüşmeler devam edecek.” ifadelerini kullandı.
Çin, 60 milyar dolarlık ABD menşeli ürünlere gümrük tarifesinin yüzde 5 ila yüzde 25 oranında artırdığını bildirdi.
14 Mayıs:
Sri Lanka’da 21 Nisan’da gerçekleşen terör saldırılarının ardından Müslümanlara yönelik saldırıların artması üzerine ülkenin kuzeybatı bölgesinde sokağa çıkma yasağı ilan edildi.
İran, Trump’ı “savaşa doğru gidiyorsun.” ifadeleriyle uyardı.
15 Mayıs:
Türkiye’de işsizlik oranı, şubatta geçen yılın aynı ayına göre 4,1 puan artarak yüzde 14,7’ye yükseldi.
Trump, Amerikan şirketlerinin Huawei dahil Çinli teknoloji şirketleri ile iş birliği yapmasının önünü kesmeyi amaçlayan başkanlık kararnamesini imzaladı. Çin, karara tepki gösterdi.
Almanya ekonomisi, 2019’un ilk çeyreğinde yüzde 0,6 büyüdü.
AB ekonomisi 2019’un ilk çeyreğinde yüzde 1,2 büyüme kaydetti.
16 Mayıs:
Mehmet Ali Akben, BDDK Başkanlığı’na yeniden atandı.
17 Mayıs:
Trump, ABD’nin Türkiye’den yaptığı çelik ithalatına uyguladığı yüzde 50 oranındaki gümrük vergisinin yüzde 25’e indirildiğini açıkladı.
Trump, ABD ile ticarette vergi avantajı sağlayan GTS kapsamındaki ülkeler listesinden Türkiye’nin çıkarıldığını bildirdi.
20 Mayıs:
Trump, İran’ı bir kez daha tehdit ederek, “Eğer İran savaşmak istiyorsa bu, İran’ın resmen sonu olur.” ifadesini kullandı.
Google, Çinli teknoloji şirketi Huawei’nin ABD tarafından kara listeye alınmasının ardından Huawei kullanıcılarının Google ürünlerine olan erişimini askıya aldı.
21 Mayıs:
TCMB, Döviz Karşılığı TL Swap Piyasası ve TL Karşılığı Altın Swap Piyasası için TL faiz oranını yüzde 25,5’ten yüzde 24’e indirdi.
TCMB, 9 Mayıs’ta ara verdiği bir hafta vadeli repo ihalelerine tekrar başladı.
OECD, 2019 küresel büyüme tahminini yüzde 3,3’ten yüzde 3,2’ye çekerken, 2020 için beklentisini değiştirmeyerek yüzde 3,4 düzeyinde korudu. Kuruluş, Avro Bölgesi’ne yönelik beklentisini ise 2019 için yüzde 1,8 ‘den yüzde 1,2’ye, 2020 için yüzde 1,6’dan yüzde 1,4’e çekti.
OECD, Türkiye’nin büyüme tahminini 2019 için yüzde eksi 1,8’den yüzde eksi 2,6’ya, 2020 için yüzde 3,2’den yüzde 1,6’ya revize etti.
BDDK tarafından döviz alım işlemlerinde dövizin ilgili gerçek kişinin hesabına aktarılmasının ve kullanıma açılmasının bir iş günü valörlü olarak gerçekleştirilmesine karar verilirken, kararın sadece gerçek kişilerin gün içinde satın alacağı 100 bin dolar ve üzerinde döviz alım işlemlerini kapsadığı bildirildi.
23 Mayıs:
Bakan Albayrak, İVME (İleri, Verimli, Milli Endüstri) Finansman Paketi’ni açıkladı.
Almanya ekonomisi, ilk çeyrekte bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 0,7 büyüdü.
27 Mayıs:
TCMB, yabancı para mevduata ve katılım fonlarına uygulanan zorunlu karşılık oranlarını tüm vade dilimlerinde 200 baz puan artırdı.
31 Mayıs:
Türkiye ekonomisi, yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,6 küçüldü.
2 Haziran:
Türkiye’nin Otomobili Girişim Grubu Sanayi ve Ticaret AŞ’nin kuruluşu tamamlandı ve başına Mehmet Gürcan Karakaş getirildi. “Türkiye’nin Otomobili” için kurulan şirkette Anadolu Grubu, BMC, Kök Grubu, Turkcell ve Zorlu Holding’in payları yüzde 19’ar, TOBB’un payı yüzde 5 oldu.
3 Haziran:
Enflasyon, mayısta aylık yüzde 0,95, yıllık yüzde 18,71’lik artış kaydetti.
6 Haziran:
Avro Bölgesi birinci çeyrekte bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 1,2 büyürken, bu rakam daha sonra yüzde 1,4’e revize edildi.
7 Haziran:
İngiltere Başbakanı May’in Muhafazakar Parti’nin liderliğinden resmi olarak istifa ettiği bildirildi. May, Brexit referandumunun ardından istifa eden David Cameron’dan sonra Brexit sürecinin kurbanı ikinci başbakan oldu.
12 Haziran:
TCMB, politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 24 düzeyinde sabit tuttu.
BDDK, mobilya alımlarında kredi kartı taksitlendirme süresini 12 aydan 18 aya çıkardı. Hava yolları ve konaklamayla ilgili yurt içine ilişkin kredi kartı harcamalarında taksit sınırlamasını 9 aydan 12 aya revize eden BDDK, kurumsal kredi kartlarında 12 ay olan genel taksit sınırını 18 ay olarak değiştirdi.
13 Haziran:
BDDK, banka kartları ve kredi kartları hakkındaki yönetmeliğinde değişikliğe giderken, daha önce limiti 15 bin lira üzerinde bulunan kredi kartlarının yüzde 35 ve 40 olan asgari ödeme oranlarını yüzde 30’a düşürdü.
14 Haziran:
Cari işlemler hesabı, nisanda 1 milyar 334 milyon dolar açık verdi. 12 aylık cari açık, 8 milyar 634 milyon dolarla Ocak 2004’ten bu yana en düşük seviyeyi gördü.
TCMB, finansman şirketleri için TL ve yabancı para zorunlu karşılık oranlarını tüm vadeler için sıfır olarak belirledi.
Moody’s, Türkiye’nin kredi notunu “Ba3″ten “B1″e düşürdü, not görünümünü “negatif” olarak belirledi.
17 Haziran:
Türkiye’de işsizlik oranı, martta geçen yılın aynı ayına göre 4 puan artarak yüzde 14,1’e yükseldi.
TCMB tarafından piyasa yapıcı bankalara açık piyasa işlemleri çerçevesinde gecelik vadeli repo işlemleri yoluyla politika faiz oranı olan yüzde 24’ün 100 baz puan altında faiz oranıyla likidite imkanı kullandırılmasına karar verildi.
19 Haziran:
Fed, politika faizini yüzde 2,25-2,50 aralığında sabit tutarken, ilk kez faiz indirimi sinyali verdi. Gelecek dönem faiz kararlarında “sabırlı” olunacağı ifadesi karar metninden çıkarıldı.
20 Haziran:
İran Devrim Muhafızları Ordusu Hava-Uzay Kuvvetleri, ülkenin güneyindeki Hürmüzgan eyaletinde ABD Hava Kuvvetleri’ne ait insansız hava aracını (İHA) düşürdüğünü duyurdu. ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), olayın ardından Basra Körfezi ve Umman Körfezi’nin İran kontrolündeki hava sahasında Amerikan havacılık firmalarının uçuşlarına yasak getirdiğini açıkladı.
21 Haziran:
ABD Başkanı Trump, gece saatlerinde İran’da 3 farklı yere saldırı düzenleyeceklerini ancak 150 kişinin hayatını kaybedebileceği bilgisini alınca saldırıdan 10 dakika önce vazgeçtiklerini duyurdu.
24 Haziran:
Trump, İran’ın ruhani lideri Ali Hamaney’i de kapsayacak şekilde İran’a yönelik yeni yaptırımlar getiren başkanlık kararnamesine imza attı.
28 Haziran:
BDDK, Denizbank’ın Emirates NBD Bank PJSC’ye devrine ilişkin yapılan başvuruyu uygun buldu.
30 Haziran:
ABD Başkanı Trump, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile Kuzey ve Güney Kore arasında bulunan silahsızlandırılmış bölgede buluştu.
Türkiye’de yatırımcıların, yılın üçüncü çeyreğinde risk algısındaki artışın etkisiyle güvenli limanlara yöneldiği görülürken, merkez bankalarının faiz indirimi, ABD-İran geriliminin tırmanması, Arjantin’deki ekonomik kriz ve Avrupa’daki siyasi belirsizlikler yakından takip edildi.
Üçüncü çeyreğin ilk gününden itibaren İran yönetiminin, zenginleştirilmiş uranyum limitini nükleer anlaşmada belirtilen 300 kilogram stok limitinin üstüne çıkarması ile artan jeopolitik riskler, pay piyasalarında sert düşüşler yaşanmasına neden oldu.
Avrupa Birliği (AB) ve ABD’den İran’a tepkiler gelirken, ticaret müzakereleri tarafında da üçüncü çeyrek boyunca net bir aşama kaydedilemedi.
ABD Ticaret Temsilciliği Ofisi’nin AB’ye uygulanabilecek ek vergileri kapsayan 4 milyar dolar değerindeki ürünlerin listesini yayımlaması, ABD’nin Çin’in yanı sıra Avrupa’yla da ticaret konusunda gerilim yaşamasını beraberinde getirdi. ABD Başkanı Donald Trump, bu gelişmeler sonucu Çin ve Avrupa’yı “kur manipülasyon oyunu” oynamakla suçladı. Nihayetinde Çin, ABD Ticaret Bakanlığı tarafından “kur manipülatörü” ilan edildi.
ABD’nin, üçüncü çeyrekte, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki sondaj faaliyetlerinden “endişe duyduğunu” belirtmesi ve Rusya’dan S-400 alımı nedeniyle ortaya koyduğu tutuma karşın tutuklu bulunan Hakan Atilla’yı serbest bırakması ikili ilişkilerde yılbaşından bu yana gözlenen gerilimi azalttı.
Yaşanan gelişmelerin küresel ekonomik konjonktürün daha fazla teşvike ihtiyaç duyduğunu ortaya koyması, ABD Merkez Bankası (Fed) ve Avrupa Merkez Bankası (ECB) gibi önde gelen merkez bankalarını para politikaları açısından geriye dönmek zorunda bıraktı. Bu kapsamda Fed, 11 yıl sonra ilk kez faiz indirimine gitti ve politika faizini 25 baz puan azaltarak yüzde 2-2,25 aralığına çekti. Fed’in söz konusu kararında, Trump’ın bankaya sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı “faiz indirimi” çağrılarının etkili olduğu belirtildi.
Avrupa tarafında ise gerek İngiltere gerekse de İtalya’da siyasi belirsizlikler bölge ekonomisindeki toparlanma sürecini geciktirirken, bu gelişmeler karşısında ECB, mevduat faizini yüzde eksi 0,40’tan yüzde eksi 0,50’ye düşürdü ve varlık alım programına aylık 20 milyar avro ile kasımda başlayacağını duyurdu.