Ağrılar söz konusu olduğunda boyun ağrıları ilk sıralarda yer alıyor. Modern yaşamın ve sürekli bilgisayar karşısında çalışmanın bir sonucu olan bu ağrıların kökeninde ise çoğu zaman boyun fıtığı yatıyor. Bu konuda çare yine teknolojiden geliyor, en yeni yöntemlerle hem erken teşhis, hem de tedavi eskiye kıyasla çok kolay. Özel Sevgi Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. TEkin Özcan beş soruda boyun fıtığı ile ilgili bilgi verdi.
Boyun fıtığı nedir ve belirtileri nelerdir?
Boyun fıtığı, diğer fıtıklarda olduğu gibi, boyun omurları arasında bulunan disklerden birinin ya da birden fazlasının yırtılarak, hemen arkasından geçen omurilik ya da omurilikten çıkarak kollara giden sinirlere baskı yapması ile oluşur. Boyun fıtığının belirtileri fıtığın büyüklüğüne, sıkıştırdığı sinirde yaptığı hasara göre değişir. Ancak boyun ve kol ağrısı en sık görülen yakınmalar arasındadır. Bunların yanında ellerde uyuşma, güçsüzlük, sırt ağrısı, göğüse yayılan ağrı, denge bozukluğu, kol kaslarında incelme görülebilir. Tabi bu yakınmaların muayene bulguları ile örtüşmesi ve boyun fıtığına bağlı olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir.
Boyun fıtığının tanısı nasıl konmaktadır?
Boyun fıtığı olmasından şüphelendiğimiz hastalarımızda altın standart görüntüleme yöntemi servikal MRI’dır. Servikal MR boyun fıtığı olup olmadığını doğrudan gösteren etkili ve güvenilir görüntüleme yöntemidir. MR çekimi sırasında karşılaştığımız önemli sorunlardan bir tanesi hastalarımızın bazılarının kapalı MR dediğimiz cihaza girerken büyük sıkıntı yaşaması ve MR görüntülemelerinin yapılamamasıdır. Ancak hastanemizde kapalı ve açık MR cihazlarının her ikisi de bulunmaktadır. Dolayısıyla kapalı alan fobisi ya da MR’a girememe durumu bizim hastalarımız için çok sorun olmamaktadır. MR çekilmesi sakıncalı olan ya da MR çekilemeyen hastalarımızda servikal BT çekilmektedir. Ancak servikal BT bu durumda ikinci seçenektir. Ayrıca kemik yapıların ve osteofit dediğimiz kireçlenme çıkıntılarının görüntülenmesi klasik röntgen filmleri ile daha iyi yapılmaktadır. Serektiğinde iki yönlü ya da dirt yönlü servikal direkt grafiler ile bu hastalarımız değerlendirilmektedir. Bir diğer tetkik olan ENMG ile sinir ileti hızları ölçülmektedir. Sinirde fıtığa bağlı bir sıkışıklık olup olmadığı, ya da sıkışıklığın hangi düzeyde olduğu ENMG ile değerlendirilmektedir.
Boyun fıtığının tedavisi nasıl yapılmaktadır?
Boyun fıtıklarının tedavisinde öncelikle cevap aranan soru, hastalarımıza ameliyat gerekip gerekmediği, ameliyat gerekiyorsa ne zaman yapılacağıdır. Bu durumda her hastamız kendi bulgularına göre değerlendirilmelidir. Ancak genel olarak şunu belirtmek gerekir. Hastamızda boyun fıtığı ile birlikte nörolojik defisit varsa, yani kolda güçsüzlük, duyu ve refleks kaybı ya da reflekslerde canlılık ve patolojik refleks varlığı gibi sinir basısı bulguları varsa ameliyat düşünülebilir. Bir başka ifadeyle hastamızın yakınmalarının, muayene ve görüntüleme bulgularının örtüşmesi gerekmektedir. Tüm bu değerlendirmelerle birlikte boyun fıtığı olan hastalarımızın ameliyat oranları yüzde beş düzeylerinin üzerine çıkmamaktadır. Dolayısıyla hastalarımızın neredeyse tamamına yakını ameliyat gerektirmemektedir. Bu hastalarımızın da büyük bir bölümü ilaç tedavisi, egzersiz ve fizik tedavi uygulamalarından fayda görmektedir.
Boyun fıtıklarında ameliyat nasıl yapılmaktadır?
Boyun fıtıklarının cerrahi tedavisinde ana yöntem, boynun ön kısmından girilerek ameliyat mikroskobu kullanılarak yapılan mikrocerrahi yöntemidir. Mikrocerrahi, yani boyun fıtığı ameliyatlarında cerrahi mikroskop kullanılması ile daha küçük bir alanda çalışılmakta, daha küçük olan kritik damar ve sinir yapıları daha büyük olarak görülmekte, derinlik hissinin de olduğu üç boyutlu görüntü elde edilmekte ve en güvenli cerrahi yaklaşım gerçekleştirilmektedir. Burada ameliyathane donanımının uygun olması, ameliyat ekibinin mikrocerrahi deneyiminin iyi olması güvenli ameliyatlar için olmazsa olmazdır. Ameliyathanemizde üç tane ameliyat mikroskobunun bulunması, yüksek kalitede ameliyat yapabilmemiz açısından elimizi fazlasıyla güçlendirmektedir. Ameliyat sırasında temel amacımız fıtıklaşmış diskin güvenli bir şekilde çıkarılarak, sıkışık olan sinir ve omuriliği rahatlatmaktır. Çıkarılan diskin bulunduğu omurların arasına, çökmenin önlenmesi ve bütünlüğün korunması açısından uyumlu materyaller konmakta ve ameliyat sonlandırılmaktadır. Ameliyat sonrasında özellikle yemeklerini yedikten sonra hastalarımız ayağa kaldırılmakta ve yürütülmektedir. Aynı gün ya da bir gün hastanede yatırıldıktan sonra taburcu edilmektedir. Ameliyat fıtığın seviyelerine göre bir ila iki saat arasında sürebilmektedir.
Ameliyat sonrası nelere dikkat etmek gerekir?
Ameliyat sonrasında hastalarımızın yaklaşık bir ay boyunca ani boyun hareketi yapmasını istemiyoruz. Bu nedenle boyu hareketlerini kısıtlamak istiyoruz ve bir hafta kadar boyunluk kullanmasını öneriyoruz. Bunun dışında ameliyat sonrasında hastalarımızın özellikle dikkat etmesi gereken bir durum yoktur.