Haber-Analiz: Mustafa Karaalioğlu
nkara Emniyet Müdürlüğü İstihbarat Şubesi'nde ortaya çıkan telefon dinleme skandalı üzerine yaşanan gelişmelerin arkası kesilmiyor. Emniyet Müdürü Cevdet Saral'la birlikte müdür yardımcısı Osman Ak, İstihbarat Şube Müdürü Ersan Dalman ve yardımcısı Zafer Aktaş'ın birlikte yaptıkları operasyonlar sonucunda Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, Genelkurmay başkanlığı, çeşitli bakanlar, MİT ve çok sayıda politikacı ve yazarın telefonlarının dinlendiği ortaya çıkmıştı. Olayın büyümesi üzerine Ak, Dalman ve Aktaş "yetkilerini aştıkları gerekçesiyle" görev yerlerinden alınmışlar, İçişleri Bakanlığı da konuyla ilgili inceleme başlatmıştı. Dün de hafta başından beri beklenen oldu ve İçişleri Bakanı Sadettin Tantan, Ankara Emniyet Müdürü Cevdet Saral, Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Daire Başkanı Sabri Uzun, Ankara Emniyet Müdür Yardımcısı Osman Ak, Ankara Emniyet Müdürlüğü Terörle Şube Müdürü Ersan Dalman, Ankara Emniyet Müdürlüğü Organize, Silah ve Kaçakçılık Şube Müdür Yardımcısı Zafer Aktaş, Ankara Emniyet Müdürlüğü İstihbarat Şube Müdürlüğü`nde görevli Komiser Yavuz Sağdıç, Yenimahalle İlçe Emniyet Müdürlüğü'nde görevi Komiser Tolga Yılmaz, Ankara Emniyet Müdürlüğü İstihbarat Şube Müdürlüğü`nde görevli Komiser Yardımcısı Dündar Özbayrak ile polis memurları Salih Aydemir, Serdar Bostan ve Elif Şahmetoğlu 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 137 ve 138/a maddeleri uyarınca 8 Haziran 1999 tarihli onay emri ile görevlerinden uzaklaştırdı. Resmi yazıda görevden almaların bakan talimatıyla yapıldığı belirtiliyordu.
İstanbul'a gidiş planı
Kamuoyuna telekulak olayı olarak yansıyan telefon dinleme skandalının perde arkasında önce "Ankara ve İstanbul polisleri arasındaki çatışma" ardından da "Fethullah Gülen'e yakın isimlerle ilgili araştırma" olduğu iddia edilmişti. Birinci iddia eksik olmakla birlikte gerçeğe daha yakın bulunuyor. Ankara Emniyet Müdürü Cevdet Saral ve yardımcılarının uzun süreden beri İstanbul'a gitmek istedikleri biliniyordu. Saral, siyasilere özellikle de ANAP ve Mesut Yılmaz'a yakın bir emniyetçi olarak bu yöndeki girişimlerde kendisin her zaman rahat hissetmişti. Hatta, Ankara Emniyeti'nin Başbakanlığı döneminde Yılmaz'la ilişkilerine teşkilatta hiyerarşinin bozulduğu gerekçesiyle tepki gösterildiği de biliniyordu. Bununla birlikte Ankara Emniyeti'nin özellikle Ak ve Dalman aracılığıyla sürdürdüğü telefon dinleme operasyonları güç gösterisi şeklinde gelişiyordu. Saral ve ekibi emniyet içinde güç odağı haline gelmeyi ve kısa sürede İstanbul'a gitmeyi amaçlıyordu. Bu nedenle de mesela İstanbul Emniyet Müdürü Hasan Özdemir ile eski Narkotik Şube Müdürü Ferruh Tankuş arasındaki çatışmada Özdemir'in evine ait resmi vermek gibi bazı konularda Tankuş'tan yana tavır koymuşlardı. Saral ve ekibinin faaliyetlerine dikkat çeken en önemli olay ise Emniyet Genel Müdürü Bilican'ın oğlu Murat Bilican'ın devlete ait bir cep telefonuyla konuşma yaptığı, faturasını da teşkilata ödettiği bilgisinin basına sızdırılmasıydı. Olay üzerine Bilican, çok az kişi tarafından bilinen ve numarası yeni değiştirilmiş olan cep telefonuyla ilgili bilginin nasıl ortaya çıktığını araştırınca karşısında Ankara Emniyet Müdürlüğü'nü buldu. Dahası, bu ekibin inanılmaz boyutta bir dinleme operasyonu içinde olduğu anlaşıldı. Bu noktadan sonra Ak, Dalman ve Aktaş görevlerinden alındı.
Tutarsızlıklar ve Gülen operasyonu!
Çatışmanın ve kulak skandalının gerçek boyutları da bu noktadan sonra ortaya dökülmeye başladı. Saral ve ekibi, kamuoyundan ve çeşili kesimlerden destek bulabilmek için operasyonlarının asıl amacının "Fethullahçılar"ı izlemek ve Fethullah Gülen Grubuyla ilgili bilgiler toplamak olduğunu söylemeye başladı. Bu kaynaktan basına, Ankara Emniyeti'nin aralarında Türkiye Kalkınma Bankası'nın şimdi cezaevinde bulunan eski genel müdür Özal Baysal, Yeşil kod adlı Mahmut Yıldırım, mafya babası Kürşat Yılmaz ve kumarhaneciler kralı Ömer Lütfü Topal'ın da çeşitli operasyonlar için dinletildiği bilgileri verildi. Ancak, hem bu kişilerle ilgili telefon hareketlerinin tarihinin tutmaması hem de yapıldığı iddia edilen operasyonlarla ilgili Emniyet Genel Müdürlüğü'ne bilgi verilmediğinin ortaya çıkması bu iddiaları zayıflatıyordu. İddia edildiği gibi Yeşil, 1997 yılından beri MİT Müsteşarlığı, MGK Genel Sekreterliği, Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, Jandarma Genel Komutanlığı, Ankara İl Jandarma Komutanlığı, Kocaeli Emniyet Müdürlüğü, Harp Akademileri Komutanlığı, İzmir Emniyet Müdürlüğü, Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Daire Başkanlığı gibi noktalardan hiçbirini aramıyordu. Yine, talimatı Şubat 1999'da gelen raporu Nisan 1999'da yazılan bir dinleme ile ilgili çalışmaların 1998 yılından beri yapıldığı ortaya çıkmıştı.
Ankara Emniyeti köşeye sıkışmıştı. Dün, son bir gayretle Fethullah Gülen hakkında bir raporu Cumhuriyet gazetesine vererek mevzi kazanmaya çalıştı. Ama, içinde telefon dinleme yoluyla elde edilmiş bilgilere rastlanmayan bu raporun da gelişigüzel ve son anda kaleme alındığı gözlerden kaçmıyordu. İşte, bu tutarsızlıklar Saral ve ekibinin sonunu getirirken İstihbarat Daire Başkanı Sabri Uzun da Ankara Emniyet'indeki depremin altında kalmaktan kurtulamadı. Emniyet bürokrasisi tasfiyeyi "geç kalınmış ve isabetli bir icraat" olarak değerlendirirken Uzun hakkındaki karara şaşırdıklarını gizlemedi. Sızan ilk bilgilere göre Uzun, olup bitenler konusunda yeterince aktif bir denetim gerçekleştiremediği için görevden alındı. Uzun'un teşkilatta "denge" gözetilerek görevden alındığı belirtiliyor.
Vekaleten atama
Öte yandan Ankara Emniyet Müdürü Cevdet Saral'ın yerine Malatya Emniyet Müdürü Kemal İskender, İstihbarat Daire Başkanılğı'na da, İnhterpol Daire Başkan Yardımcısı Mustafa Aydın vekaleten atandılar.