Tayvan önderi Tsai Ing-wen, Çin Dhanelet Lideri Şi Cinping’in BM 75. Genel Konseyi görüntü bildirisindeki kelamlarına atıfta bulunan bir konuşma yaptı.
Tayvan önderi, Şi’nin Çin’in asla hegemonya ve genişleme arayışında olmadığını lisana getirdiği bildiri için “Dünyada ve bölgedeki ülkeler, Çin’in büyüyen hegemonyasından telaş ettiğinden bunun gerçek değişimin başlangıcı olmasını ümit ediyoruz” değerlendirmesini yaptı.
Tsai, “Pekin idaresi Tayvan’ın sesine kulak verirse, alakaları ele alış biçimini değiştirirse, barışçıl diyalog ve uzlaşıyı ortaklaşa kolaylaştırırsa, bölgedeki tansiyonun kuşkusuz tahlile kavuşturulacağına inanıyorum” sözünü kullandı.
Çin-Tayvan uyuşmazlığı
Çin’de İkinci Dünya Savaşı’nın akabinde çıkan iç savaşta Mao Zıdong liderliğindeki Çin Komünist Partisinin (ÇKP) 1949’da iktidarı ele geçirmesi ve Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşunu ilan etmesi üzerine Çan Kayşek liderliğindeki Çin Milliyetçi Partisi (Kuomintag) üyeleri, Tayvan’a yerleşip 1912’de kurulan “Çin Cumhuriyeti” iktidarının Ada’da dhaneam ettiğini ileri sürerek bağımsızlık ilan etmişti.
Bu teşebbüs Çin tarafından kabul edilmese de Tayvan temsilcileri, 1971 yılına kadar Birleşmiş Milletler (BM) Genel Şurasında Çin’i temsil etmişti. 1950’ler ve 1960’larda çok rakamda ülkenin diplomatik ilgi tercihini Çin Cumhuriyeti’nden Çin Halk Cumhuriyeti’ne çhaneirmesinin akabinde 1971’de BM Genel Şurasında yapılan oylamada Pekin hükümetinin Çin’in tek legal temsilcisi kabul edilmesiyle Tayvan’ın memleketler arası örgütlerdeki pozisyonu meçhul hale gelmişti.
Pekin idaresi, “Tek Çin” unsurunu benimseyerek Çin’i milletlerarası toplumda yalnızca kendilerinin temsil ettiğini savunuyor ve Tayvan’ın dünya ülkeleriyle müstakilen diplomatik alakalar kurmasına, BM’de ve başka memleketler arası kuruluşlarda temsil edilmesine karşı çıkıyor.
Kaynak: AA