Hiç kimse kendisi için “evet, ben yalakanın tekiyim” demez. Hiç kimse kendisi için “evet, ben kraldan çok kralcıyım” demez. Fakat bu basit test ile ister kendinizi daha iyi tanıyabilir, isterseniz de etrafınızdaki yalaka tiplerin yalakalığını teyit edebilirsiniz.
Önce kısaca tanımlayalım:
Kraldan Çok Kralcı Olmak Nedir?
Bir düşünceyi, düzeni veya amacı; liderinden daha fazla sahiplenen kişilere kraldan çok kralcı denir. Aynı şekilde, liderin önemsemediği veya irdelemediği konuları, kendi kendine inisiyatif alıp irdeleyen kişilere de kraldan çok kralcı diyebiliriz.
Gelelim teste:
“Kraldan Çok Kralcı mıyım?” Testi
Aşağıdaki sorulara “evet” veya “hayır” diye yanıt vermeniz, bu test için yeterlidir.
- İlkokulda, ödevini yapmayan arkadaşını öğretmene şikayet ettiğin oldu mu hiç?
- İlkokulda veya daha yetişkin yaşlarda, basit kuralları ihlal eden bir arkadaşını şikayet ettin mi hiç?
- Herhangi bir siyasi görüşün x birim başkanlığını yürüttün mü hiç?
- İş yerinde, sorumluluğu sana ait olmamasına rağmen bir arkadaşının davranışını denetledin mi hiç?
- İş yerinde düzeni kuranlar, seni bekçi kılmadıkları halde, kurulu düzeni korumak adına mücadele ettin mi hiç?
- Sevdiğin bir lider (patron, kanaat önderi, görüş lideri vs.) hakkında eleştiri yapıldığında lideri hararetle savunup karşındaki insanla gerginlik yaşadın mı hiç?
- Statüsü yüksek birini karşılamak için önünü ilikledin mi hiç?
- Statüsü yüksek birinin arabasının kapısını açtın mı veya kendisinin halledebileceği bir işi onun yerine hallettin mi hiç?
Yukarıdaki sorulardan herhangi birine “evet” cevabı veriyorsanız maalesef kraldan çok kralcısınız.
Tahmin ediyorum ki öyle olduğu halde yukarıdaki kısa tanımların, kısalığından istifade edip “evet” demesi gerekirken “hayır” diyenler vardır. O halde konuyu biraz örneklendirip birilerinin iyice kendisiyle yüzleşmesini sağlayalım.
Kraldan Çok Kralcı Olmaya Örnek Durumlar
Kraldan çok kralcıları siyaset meydanında sıkça görürüz. Mesela şu türkü ocağı reisleri, isimizmciler veya balıkçı Temel reisin gençlik kolları başkanları…
Bu adamlar, savundukları görüşün önderlerinden bile fanatik ve bir o kadar da yalaka tiplerdir.
Kralcıların bir de öğrenci versiyonları vardır mesela. Onlarda bu alışkanlık taa ilkokul yıllarından kalmadır. Hatırlarsınız işte “örrepmenim örrepmenim, Aylin ödevini yapmamış” diyen tipleri.
Uzak tutma konusunda özgür olamadığınız kralcılar da var. İşte en rahatsız edici olanları da bunlar. Mesela iş yerindeki bir kralcının tipik davranışlarına mercek tutalım:
Sürekli size iş etiğini hatırlatırlar. Bazen şakayla, bazen “senin için söylüyorum” başlığı altında…
Bir de bunların homurdanma usulü kralcılık yapanları vardır. Yine iş yerinden örnek verelim: Siz arkadaşlarınızla eğlenceli bir sohbetin içerisindeyken, kendisi rahatsız olmadığı halde “arkadaşlaaaar, biraz sessiz olur muyuz lütfen” diyen kralcılar…
Neyse daha fazla örneğe gerek yok bence. Onlar, şu an aramızdaysa ve bu yazıyı okuyor ise muhtemelen yüzleri kızarmıştır. Ya da… Emin olamadım şimdi.
Eeey kraldan çok kralcı:
-Senin düzeni bu derece koruma eğilimin, her ne kadar kişisel menfaatlerine hizmet etse de fanatiği olduğun o düzenin kurucularına bile zarar veriyor biliyor musun?
Bazı kurallar, bir önceki uygulayıcılarından esinlenilerek konulmuştur. Bu demek değil ki bu kurallar koşulsuz doğrudur.
Belki de doğru olan, iş yerinde her yarım saatte bir goygoy molası vermektir? Belki de doğru olan liderini eleştirip kendini düzeltmesine fırsat vermektir. Belki de doğru olan arkadaşını koruyup, tüm inisiyatif hakkının liderde olmadığını lidere göstermektir.
Belki bunlar daha doğru, daha verimlidir? Ama sen böyle kralcılık yaparsan sistemin iyileşmesine, sorgulanıp düzeltilmesine engel olursun. Bir miktar insanın canını sıkıp midesini bulandırıyor olmandan hiç bahsetmiyorum bile.
Miskin Adam