Kalkan Balığı Çiftliği İş Fikirleri
Kalkan balığı yetiştiriciliği girişimcilere çok kazandıracak.Türkiye’de son yıllarda hızlı artış gösteren karlı işlerden biri de özel havuzlarda, yapay rezervlerde ve deniz ortamında gerçekleştirilen kültür balıkçılığı. İşletme sayılarının hızla artması ve pazarın ihracata yönelmesi, başta levrek, çipura ve alabalık olmak üzere belli türlerin dışına çıkılması ihtiyacını doğuruyor.
Ülkemizde en değerli ve lezzetli balıklardan biri olan kalkan balığı gerek fiyatı gerekse talebinin yüksekliği nedeniyle yetiştirilmesi devlet tarafından da desteklenen bir tür. Bize özgü Scophtalmus maeoticus grubu yassı dip balıklarının bir varyetesi olan Psetta maxima adıyla anılan kalkan balığı, kumlu ve düz satıhlı deniz diplerini tercih ediyor. Bu tür özellikle bizim denizlerimizde yaşam alanı buluyor.
Çivili savaş kalkanına benzetildiği için bu isimle anılan ve üstü genellikle benekli esmer; altı açık pembe tonlarda bir çok lezzetli bir balık kalkan. Türkiye koşullarında tuzluluk ve su sıcaklığı aralığının uygun olması nedeniyle Karadeniz suları en uygun ortamı oluşturuyor. Buna rağmen Ege Denizi’nin kuzey suları; özellikle Saros Körfezi ve akıntısı olan diğer alanlarda; hatta Akdeniz’de de tür ıslahı çalışmalarıyla kalkan kültür yetiştiriciliği yapılabileceği düşünülüyor.
Başarılı bir enstitü
Bu konuda ciddi kapsamlı araştırmalar Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı’nın girişimleriyle başlatılmış ve Trabzon Su Ürünleri Merkezi Araştırma Enstitüsü ile Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı’nın katkılarıyla 1997 yılında kapsamlı bir projeye dönüşmüş. 2002 tarihinde Tarım ve Köy İşleri Bakalığın’da yapılan bir toplantıda Enstitünün çalışmaları çok başarılı bulunarak balığının kültüre alınması sürecinin hızlandırılmasına kara verilmiş. Halen iki Japon uzmanın da görev yaptığı Trabzon Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsün’de kültür ortamının geliştirilmesi ve yem konusunda ciddi çalışmalar devam ediyor.
Yaygın değil
Türkiye’de kültür koşullarında ‘jüvenik’ (genç yavru) elde edilmiş ve birkaç yıl önce özel sektöre dağıtılmış olmasına rağmen, pazarda henüz yaygın tarzda kalkan kültür balıkçılığı yapılamıyor. Tüketici olarak pazarda gördüğümüz kalkan balıklarının büyk bir kısmı (çoğu zaman ithal edliliyor) Türkiye’nin karadeniz kıyı sularında, (galsama ağları) denilen balığın solungaçlarını hedef alan özel avlama gereçleriyle yapılıyor. Balığın üreme sezonu olan genellikle nisan ve mayıs ayları arasında. Daha sonra balıklar göç rejimine giriyor ve yeterli miktarda avlanamıyor.
Bu nedenle kalkan kültür balıkçılığı bu “periyosite” yi kırmak ve üretkenliği canlı tutmak açısından önemli. Böylece, balığın çok pahalı olduğu ve bulunamadığı dönemlerde de tüketiciye kalkan balığı sunulması mümkün görülüyor. Kültür balıkçılığına yavru temin işini yürüten Trabzon su ürünleri merkez enstitüsünün başarılı çalışmalarıyla hem denizlerimizde; hemde kültür balıkçılığına yavru balık temininde önemli mesafeler alnımış durumda.
Öyleki, kısa zamanda kalkan balığının özel kafeslerde yetiştirilmesi aşamasına gelen enstitünün başarıları İspanya, Ukrayna, Fransa Norveç gibi ülkelerdeki çalışmaları bile literatür açısısndan örnek olabilecek hale gelmiş durumda.
Enstitünün genel amacı ise; üretimi destekleyerek, yetiştiricilik yapmak isteyen girişimcilere yavru balık temin etmek, ayrıca Karadeniz’de belli noktalara bu yavruları bırakarak denizdeki kalkan popülasyonunu artırmak.
2003 yılında 70.000 adet jüvenil üretim gerçekleştiren enstitü, şimdiye kadar 150.000 adet balığı Karadeniz bölgesi, Çanakkale , Muğla ve İzmir’de kalkan yetiştiriciliği yapmak isteyen girişimcilere vermiş. Kalkan balığı yetiştirmek isteyen girişimcilerin bu başarılı enstitüye başvurmaları ; hatta gidip ziyaret etmelerinde yarar var.
Önemli : Kültür için nasıl izin alınır.
Yapılabilirlik (fizibilite) raporu hazırlayıp tarım ve köyişleri müdürlüklerine bir dilekçe ile başvurulur. İl müdürlüğü seçilen yerin uygunluğunu onadıktan sonra, liman başkanlığından deniz trafiğini engellemeyeceğine ilişkin belge alınır. Üretilecek miktar yılda 30 tonu geçecek ise projeyi Bakanlık onaylar. Bütün denizler devletin malı olduğu için, Kültür balıkçılığı yapılacak yer için Maliye Bakanlığına kira ödemek gerekiyor.Kira süresi en az 10 yıl olup; proje ile birlikte Maliye Bakanlığına başvurmak yeterli.
Size yardımcı olacak adresler:
Trabzon Su Ürünleri merkez araştırma enstitüsü / Trabzon Kalkan balığı kültür çiftliği görüntüleri için iki öenmli adrese internetten ulaşmanız mümkün.
Özellikle Norveçli yetiştiricelerin verdikleri bilgiler ilginizi çekecektir.
www.ntnu.no/gemini
www.tongoy.com
Yem ve ekipmanla ilgili çok geniş olanaklar sunan www.kilicaquaculture.com adresinden de çok yararlı bilgiler alabilir ve ticari ilişkiler kurabilirsiniz.
Konuyla ilgili bir videoyuda buradan izleyebilirsiniz.
Kaynak : www.morfikirler.com