2Örgüt Tanımıİki veya daha fazla kişinin bir araya gelerek ortak bir amaca ulaşabilmek için çabalarını birleştirdikleri, iş bölümü koordinasyonunun sağlandığı düzene denir. Kent merkezinde oluşan kalabalık bir grup örgüt müdür? Örgütleme; işletme amaçlarını gerçekleştirebilmek için eldeki mevcut üretim faktörlerinin en uygun şekilde bir araya getirilmesi veya düzenlenmesi faaliyetidir.
3ÖRGÜTLEME ÖRGÜT ÖRGÜT : Örgütsel amaçları gerçekleştirmek için insanlar ve kaynaklararasındaki formal ilişkilerin saptanmasıdır.ÖRGÜTKaynakları süreçlemevefayda yaratmaGİRDİLER:MalzemeEmekParaGirdiÇIKTILAR:Ürünler ve HizmetlerÇalışanların tatminiÖrgütsel süreklilikSosyal faydaAÇIK BİR SİSTEM OLARAK ORGANİZASYONÖRGÜTSEL YAPI : Yöneticilerin sorumluluklarını,çalışanların mesuliyetlerini belirleyenve karar verme erkini tanımlayan çerçevedir.
4ÖRGÜTLENMENİN KOŞULLARI ORTAK AMAÇİNSAN ÇABALARININ KOORDİNASYONUİŞ BÖLÜMÜHİYERARŞİK İLİŞKİGİRDİLER:MalzemeEmekParaGirdiÇIKTILAR:Ürünler ve HizmetlerÇalışanların tatminiÖrgütsel süreklilikSosyal faydaÖRGÜTKaynakları süreçlemevefayda yaratmaÖRGÜTLENMENİN NEDENLERİYENİ KURULUŞGENİŞLEMEBİRLEŞMEDEĞİŞİM(Teknolojik, Ekonomik, Bilimsel, İnsanlar)
5ÖRGÜTLENMENİN AMAÇLARI EKİP ÇALIŞMASI GERÇEKLEŞTİRMEKMALİYETLERİ DÜŞÜRMEKKALİTEYİ ARTTIRMAKSİNERJİ YARATMAKGİRDİLER:MalzemeEmekParaGirdiÇIKTILAR:Ürünler ve HizmetlerÇalışanların tatminiÖrgütsel süreklilikSosyal faydaÖRGÜTKaynakları süreçlemevefayda yaratmaÖrgütlenmenin amacı sinerji yaratmaktır.Bir bütün kendisini oluşturan parçalardan daha farklı bir varlıktır.Bütünün enerjisi;alt sistemlerin tek tek enerjilerinin toplamından daha büyüktür.
6Açık ve Sade Bir amire bağlı olma Yetki ve sorumlulukta eşitlik ÖRGÜT ŞEMASI : Çalışanların ve görevlerin bölümlenmesiniİletişim ve emir akışını gösteren çizelgelerdir.Yönetim KuruluDİKEY İLİŞKİLERYATAY İLİŞKİLERKURMAY İLİŞKİLERÖRGÜT ŞEMALARI:Açık ve SadeBir amire bağlı olmaYetki ve sorumluluktaeşitlikUygun iş miktarıFORMAL ÖRGÜT:Örgütsel amaçlarıgerçekleştirmek içinyapılması gerekengörevlerin resmenoluşturulduğuçerçevedir.
7ÖRGÜTLEME İLKELERİ Amaç Birliği İşbölümü ve uzamanlaşma Hiyerarşi Kontrol alanı (Yetenek, Eğitim Düzeyi, Coğrafya)Yetki DevriEsneklik ve BasitlikİŞBÖLÜMÜÖRGÜTGELİŞTİRMEKONTROL ALANIİNFORMALÖRGÜTMERKEZLEŞMEYETKİ DEVRİBÖLÜMLEREAYIRMA
8ÖRGÜTLEME İLKELERİ AMAÇ BİRLİĞİ Her örgütün bir amacı olmalıdır İŞBÖLÜMÜHangi işlerin kimler tarafından yapılacağının belirlenmesiKONTROL ALANIBir yöneticinin kontrol edebileceği insan sayısıYETKİ DEVRİÜst yönetim tarafından belli bir yetkinin alt kademeye devredilmesidir.
9ÖRGÜTLEME İLKELERİ Açıklık sadelik Her örgütte yapılan işler açık ve anlaşılır olmalıdırYetki-SorumlulukDenkliğiYetki ve sorumluluk denk olmalıdırUygun İşMiktarıKişilere kapasitesinden fazla veya az iş verilmemeliHiyerarşi(Basmaklar)Emirler yukarıdan aşağıya doğru hiyerarşik olarak sıralanır
10ÖRGÜTLEME İLKELERİ Minimum Basamak Sayısı Yönetimde basamak ve kademe sayısı az olmalıdır.EsneklikDeğişen çevre koşullarına uyum sağlamak için esnek olmalıdır.BasitlikOrganizasyon basit, kolay ve anlaşılır olmalıdır.
11Örgüt Yapısının Tasarımı İŞBÖLÜMÜ VE UZMANLAŞMABirbirine benzeyen işlerin bir araya getirilerek diğerişlerden ayrılması ve farklı gruplardatoplanması.
12Örgüt Yapısının Tasarımı EMİR KOMUTA ZİNCİRİEmir komuta zinciri veya hiyerarşi,örgüt yapısının en üst basamağındanen alt basamağına inen yetki ve sorumluluk
13Örgüt Yapısının Tasarımı KONTROL ALANIBir yöneticinin kontrol edeceği ast sayısı
14Örgüt Yapısının Tasarımı YETKİ DEVRİÜst yönetim kademesi tarafından bellibir yetkinin alt kademede bulunanbir yönetim kademesine aktarılması
15Örgüt Yapısının Tasarımı MERKEZİLEŞME, MERKEZİLEŞMEMEYetkinin tek elde toplanmasıveya dağıtılması
16Bölümlere AyırmaYöneticilere hangi işlerin tahsis edileceğinin belirlenmesiFonksiyonlarına göre (Üretim, Pazarlama)Bölgelere göre (Akdeniz, Karadeniz)Ürün temeline göre (Gıda, Giyim)Müşteri temeline göre (Kadın, Erkek, Çocuk)
17Fonksiyonlara Göre Bölümlere Ayırma İşletmenin fonksiyonları belirlenerek ona göre işler bölümlere ayrılabilir.
18Fonksiyonlara Göre Bölümlendirme En çok karşılaşılan bölümleme şeklidir. Bir örgüte bölümler; pazarlama, muhasebe, üretim gibi işletme fonksiyonları esas alınarak gerçekleştirilirse, buna fonksiyonel bölümlendirme denir. Örgütsel etkinlik ve verimliliği artıracak bir bölümleme şeklidir. Bu bölümlendirmede elemanların uzmanlaşması sağlanır, kaynak ve zaman tasarrufu sağlar. Aynı işlerin tek yöneticinin sorumluluğunda olması emir komuta birliğini sağlar.
19Ürün temeline göre bölümlere ayırma Mamul çeşit sayısı fazla olduğu zaman uygulanarak her mamul grubu için ayrı işletme fonksiyonları oluşturulur.
20Ürün Temeline Göre Bölümlendirme Birden fazla ürün üreten işletmelerde ürün kriteri esas alınarak bölümleme yapılır. Ürünler noktasında uzmanlaşma sağlanacağı için avantajlıdır. Büyük örgütler küçük birimlere ayrılır ve kendi yönetsel faaliyetleri konusunda esneklik ve özerklik kazanır. Bu bölümlendirmenin olumsuz yanı ise; benzer işlerin her mal için tekrarlanması, maliyet faktörüdür.
21Bölge temeline göre bölümlere ayırma Satış ve reklam işlerinde bölgesel özellikleri ve iklim şartları dikkate alınarak, bölge insanını istihdam etmede, taşıma giderlerini minimum düzeye çekmede bu bölümlendirme yararlı olur.
22Müşteri Temeline Göre Bölümlendirme Bir örgütsel tasarımın temel unsuru tüketici istek ve ihtiyaçları olursa bu bölümlendirme yapılır. Örnek giyim mağazasındaki kadın, erkek, çocuk reyonları, üniversitelerdeki lisans, ön lisans, yüksek lisans. Yararı; tüketici ihtiyaçlarını karşılamada eşgüdümlüme de kolaylık sağlamasıdır. Sakıncası ise; alt birimlerin sayısı arttıkça, koordinasyon güçlükleri, kaynak paylaşımı güçlükleri benzer işlerin tekrarlanmasıdır.
23Biçimsel Olmayan Örgüt Emir komuta zinciri dışında çalışanlar arasında oluşan ilişkilerdir.
24Bir uçak kaza sonrası ormana düşer Bir uçak kaza sonrası ormana düşer. Bir Amerikalı ile bir Japon kazadan sağ kurtulur. Orman da yaşam mücadelesi verirken, vahşi bir kaplanın kendilerini fark ettiği ve onlara doğru geldiğini gören Japon hemen ayakkabılarının bağcıklarını bağlamaya çalışır. Amerikalı da Kaplanın onlara yöneldiğini fark eder ve Japon’ a alaylı bir ifadeyle: – Kaplandan daha hızlı koşarak kurtulacağını mı sanıyorsun? Japon’ un Amerikalıya cevabı ise şöyle olur: – Kaplandan değil senden hızlı koşmam yeterli. *Hayat mücadelesinde, hayatta kalmak için rekabet de bir adım önde olmak gerekir