AVUSTURYA: İŞÇİLER VE EMEKÇİLER MÜCADELEYİ ELLERİNE ALMADIKLARI SÜRECE TİS VE DİĞER ANLAŞMALARDA BAŞARILAR SAĞLAYAMAZ!
Avusturya’da ki toplu iş sözleşmeleri (TİS), pazarlıkları eylülde başlayıp yıl sonuna kadar yapılmaktadır. Bu yıl TİS-pazarlıklarının çetin geçeceği; yaz döneminde çıkartılan yeni çalışma yasasından, günde 12 saat, haftada 60 saat çalışma, anlaşılmaktaydı. (Günde 12 saat, haftada 60 saat çalışma yasası için YİD Temmuz 2018 sayısına bakılabilir.)
Metal iş kolundaki TİS-pazarlıkları esas belirleyici olmakta ve diğer iş kollarında ki TİS’lere örnek teşkil etmesi bakımından önemli rol oynamaktadır. Diğer iş kollarındaki TİS-görüşmeleri bunun akabinde yapılmaktadır. Tabii ki TİS üzerine anlaşmalar, içerik ve aldıkları zam oranları itibariyle farklıdır.
Pro-Ge (Üreticiler Sendikası) ile işveren örgütü Industriellen Vereinigung (Sanayiciler Birliği) sendikanın şu talepleri için masaya oturdular: Ücretlere %5 zam, hiçbir işçi 12 saat zorla çalıştırılmayacak. 11. ve 12. saatlerin %100 ek zamlı ödenmesi, çıraklık yapanların durumlarının iyileştirilmesi, altı haftalık senelik izin gibi taleplerdir.
İşveren temsilcileri Sanayiciler Birliği bu talepler karşılanamaz diyerek ret etti. %5 zammın hiç gerçekçi olmadığını, ancak %2 verebileceklerini söyleyerek masadan kalktılar.
Bu yıl ki görüşmelerde yedinci oturuma kadar metal işçilerinin başını çektiği Üreticiler Sendikası ile işveren örgütü Sanayiciler Birliği arasında anlaşma gerçekleşmedi. ‘Üreticiler Sendikası olarak taleplerimiz gerçekleşmezse üretimden gelen gücümüzü kullanacağız ve taleplerimizi gerçekleştirebilmek için mücadelemizi sonuna kadar sürdüreceğiz’ şeklindeki Sendikanın bu açıklamasının ardından; işveren örgütü Sanayiciler Birliği sendikanın baş müzakerecisini telefonla arayarak %2,76 zam yapabilir durumda olduklarını açıkladı. Baş müzakereci durum değerlendirmesinde şu tavrı takındı: Sanayiciler Birliği bizimle anlaşmak istemiyor, bizimle resmen dalga geçiyor açıklamasını yaptı ve işçilerin iş yerlerinde 11.11.2018 tarihinden itibaren uyarı grevlerine başlanacağını kamuoyuna duyurdu.
11.11.2018 tarihinde ülke genelinde 70 işyerinde işçilerle işyeri temsilcileri işyeri toplantıları yaparak uyarı grevi kararı aldılar. Uyarı grevleri dalga dalga büyüyordu. Hafta sonuna kadar ülke genelinde 280 işyerinde uyarı grevleri gerçekleşti. Sendika, bu mücadeleyi daha da büyüteceklerini, bu grev dalgasının uyarı niteliği taşıdığını, haklı taleplerinin kabul edilmesi için üretimin tamamen durması gerektiğini, aktif greve gidecekleri konusunda açıklama yaptı. Birkaç gün üretim durduğunda Sanayiciler Birliği o zaman anlayacaklar ne kadar zarar edeceklerini. Bu işveren temsilciliği iş yerlerinde o kadar pervasızlaştılar ki istediklerini yapabileceklerini düşünüyorlardı. Yapılan bu açıklama karşısında yumuşamaya başladılar.
18.11.2018 gecesi Üreticiler Sendikası ile Sanayiciler Birliği arasında anlaşmaya varıldığı kamuoyuna duyuruldu. 22.11.2018 tarihinde metal iş kolunda 192.000 çalışan işçiler için aşağıdaki maddelerde anlaşmaya vardılar.
TİS-taban ücretinin %3,4 –%3,6 oranında yükseltilmesi. Bu meslek dalındaki emekçilerin anda aldıkları ücretlerin ayda en az 80.- avroya tekabül edecek şekilde %3,4 – %4,3 oranında artırılması. Çıraklık tazminatının 70 ile 100 avro arasında yükseltilmesi. Ek ödeneklerin %3,5 artırılması. Gece vardiyası zammının %7 yükseltilmesi. Harcırahların %2,1 yükseltilmesi.
Kısmi iyileştirmeler: 11. ve 12. Saatlerdeki fazla mesailerin %100 olarak ödenmesi ve haftalık 50 saat çalışmadan sonraki saatlerin de %100’den ödenmesi. Bu karar 01.07.2019 itibaren geçerli. 10 saatlik çalışma sürelerinde 10 dakika molaların mesai saatinden sayılması. Hafta sonu mesaisine %150 ek ödeme getirilmesi. 1.11.2018 geçerli.
ÖBB (Avusturya Federal Demiryolları)’de 40000 çalışan insanların toplu iş sözleşmeleri de 9. oturumda bir anlaşmaya varılamadan taraflar masadan ayrıldı. VİDA (Ulaşım, Enformasyon, Hizmetler Sendikası)’nın anlaşmaya varamadıkları noktaların bazıları ise şöyle; ücret zammına %5, iş saatinin 38,5 saate düşürülmesi, aşırı derecede fazla mesailerin kaldırılması, 19 yaşındaki gençlere trenlerin kullandırılmaması vs. gibi öne çıkan taleplerdi.
VİDA ile işveren temsilcisi adına Wirtschaftskammer (Ekonomi Odası) yürüyen pazarlık görüşmelerinde haftalık iş saatinin 38,5 saate düşürülmesi. Bu iş kolunda haftalık iş saati 40’tır. Haftalık kırk saat olmasına rağmen aşırı derecede fazla mesailer yapılmaktadır onun kaldırılması, 19 yaşındaki gençlere trenlerin kullandırılması kesinlikle sorumsuzluk olarak görüldü. 19 yaşındaki birine motorsiklet ehliyeti verilirken bile önce beygir gücü düşük, deneme ehliyeti veriliyor. Psikolojikman sebepler doğuracağından bu insanlara 1000 kişi taşıyan bir treni emanet edemeyiz denerek karşı çıktılar.
VİDA ülke genelinde Federal Demir Yolları’nda 26.11.2018 öğlen saat 12 ile 14 arasında kısmi greve gitme kararı aldılar. Raylı sistemde 670 tren hareket etmedi. Tahmini olarak 100.000 kişi tren seferlerinden faydalanamadı, yolcuların mağdur olunmaması için alternatif olarak ek otobüs seferleri kondu. Bütün tren garlarında yolcular yolculukları nasıl yapacakları ve ne zamana kadar süreceğine dair bilgilendirme yapıldı. ÖBB-yolcularının çoğunluğu sendikanın bu kararını anlayışla karşıladılar.
2.12.2018 Federal Demir Yollarında da 10. Oturumda anlaşma sağlandı. Zaten karşılıklı olarak anlaşacaklarına dair karşılıklı yeşil ışık yakmışlardı. Çırakların harcırahlarında da bir artış sağlandı, önemli dallarda yeni işe gireceklere %8,5 artış sağlandı, fazla mesailerin nasıl kullanılacağı konusunda 1.01.2020’den itibaren işçilerin kendileri daha çok karar verme hakkına sahip olacak, neticede de % 3.4 zam alarak bu anlaşmayı “taçlandırdılar”. Varılan anlaşma 01.07.2018’den itibaren geri işlemektedir. Koparttıkları mücadele gürültüsü ürküttükleri kurbağaya değmedi.
İşçiler, emekçiler, işverenin itip kakmasına, horlamasına karşı kendi savunma mekanizmasını oluşturmak zorundadır. İşçiler iş yerlerinde işverenin tavırlarına karşı örgütlü mücadeleyi ele almak zorundalar. İş yerlerinde grev ve mücadele komiteleri kurdukları takdirde daha iyi bir sonuçlara, başarıya imza atacaklardır.
Sömürüye dayalı ücretli emek sisteminde çalışanların durumları ancak kısmi olarak düzelebilir. Sömürüye dayalı kapitalist sistem yıkılmadan işçilerin-emekçilerin durumlarında köklü bir düzelme olmaz.
03. 12. 2018
Avusturya’dan YİD okurları.