Geçmişten Günümüze Marka: Coca Cola
Daha önce de belirttiğimiz gibi bir Gager, hatta her şeyden önce bir tüketici olarak markaların pazarlama stratejilerine bir ses olmaya çalışıyoruz. Tek başına sesini duyuramayan fikirleri bir araya getirerek bir şeyleri değiştireceğine inanan Gagerlar’dan, her türlü fikre açık Freewall’a uzanan bir marka hikayesine hazır mısınız? Geçmişten Günümüze Marka serisi ile önce onları ve markanın fikirlerini inceliyoruz. Sonrasında o marka ile ilgili olumlu olumsuz tüm düşüncelerimizi Freewall’a haykırıyoruz. Neden mi? Çünkü biliyoruz hem bizim hem onların buna ihtiyacı var! Seveni, sevmeyeni hatta onsuz yapamayanı ile bugünkü markamız: Coca Cola!
İlk Andan İtibaren Bağımlılık!
Yıllardan 1885’ti. Amerikan İç Savaşı’nda hizmet vermiş gazi albay John S. Pemberton, morfin bağımlısı idi ve afyon bulmaya çalışıyordu. Columbus’ta kimyager ve eczacı olarak da çalışan Pemberton’ın aklına kokain ve şarabı karıştırmak geldi. Kendi özel geliştirdiği formülle “Pemberton French Wine”ı icat etti. İçerisinde kola özütü, şarap ve koka yaprağı bulunan içecek bir yıl sonra piyasaya sürüldü. Fakat Atlanta yasaları nedeniyle üründe kullanılan kokain yaprağı ve alkol başına dert oldu. Sonrasında ise bu işi bırakmak zorunda kaldı.
Tarihler 8 Mayıs 1886’yı gösteriyordu. Pemberton, pirinç bir kapta karbonatlı su ve kendi yaptığı şurubu karıştırıp arkadaşlarına ikram etti. Bu yeni şurup o kadar beğenildi ki Pemberton’ın çalıştığı eczanenin arka bahçesinde bardağı 5 centten satışa sunuldu. Pemberton’ın ortağı Frank Robinson, şuruba Coca Cola ismini verdi ve o günden bugüne değişmeyen logoyu yaratmış oldu.
Amerikalı bir girişimci olan Asa Griggs Candler, 1891 yılında Coca Cola’nın tüm haklarını ve reçetelerini 2300 dolara satın aldı. 1892 yılında şirket Coca Cola Company adı altında 100.000 dolarlık anonim bir şirkete dönüştürüldü. Candler bütün haklarını şirkete devredip karşılığında 1.000 hissenin yarısını aldı.
1900’lü yılların başında Coca Cola’nın içerdiği koka yüzünden uyuşturucu bağımlılığına yol açtığı yönündeki iddiaların artması sebebiyle içeriği 1905’te düzeltildi ve içerisindeki kokain elementleri çıkarıldı. O günden bugüne Coca Cola’nın içinde hiçbir uyuşturucu madde yoktur.
Bardaktan Şişeye…
12 Mart 1894, Coca Cola ilk kez şişede satılmaya başlandı. 5 sene sonrasında ise büyük çapta şişeleme yöntemine geçildi. Candler daha sonrasında çeşitli reklam kampanyaları yaparak markayı ABD’nin tümüne yaymaya çalıştı. Coca Cola, o dönemde sevilen bir uygulama olan parasız kupon yöntemine geçti. Kuponu getiren müşteriye bir bardak kola parasız veriliyordu. Candler hedefine 1895 yılında erişti. Coca Cola tüm federal eyaletlerde satıştaydı.
1905 yılında reklamlarında ünlü bir beyzbol yıldızının oynamasıyla spor ile olan ticari bağları arttı. Dünya savaşından hemen sonra şirket, Pasifik, Afrika ve Avrupa’da şişeleme tesisleri kurmaya karar verdi. Bu atılım ürünün uluslararası düzeyde tanıtımının başlangıcı oldu.
1917 yılında Asa Griggs Candler, piyasadan çekilerek Atlanta Belediye Başkanlığı’na seçildi. Hisselerini ailesine devretti ve aynı sene içerisinde öldü. Ailesi, 1919 yılında Coca Cola Company’i 25 milyon dolara Atlanta’nın bir bankalar konsorsiyumuna sattı. Dört yıl sonra Robert Woodruff, yönetici olarak şirketin başına geldi. Yaptığı yatırımlar, reklam ve geliştirmelerle Coca Cola’yı uluslararası düzeyde ferahlatıcı tek içecek haline getirmeyi başardı.
Dünyaca Meşhur Coca-Cola Şimdi de Memleketimizde!
II. Dünya Savaşı’ndan sonra Coca Cola, yaygın reklam kampanyaları ile önce Avrupa’da sonra tüm dünyada büyük bir pazar elde etti. Soğuk Savaş’ın ardından Sovyet bölgelerinde ve Doğu Avrupa topraklarında da satışa başlandı. 1964 yılında Coca-Cola’nın Türkiye’ye gelişi “Dünyaca Meşhur Coca-Cola Şimdi de Memleketimizde” sloganı ile duyuruldu. Türkiye’deki ilk fabrikası ise 16 Eylül 1964 yılında üretime başladı.
1980 yılında Coca-Cola, Moskova’da Olimpiyat Oyunları’nın resmi içeceği oldu. 1982 yılında diyet kola üretimine başladı. Daha sonra ürünlerini çeşitlendirdi. 1983’te Kafeinsiz Coca Cola duyuruldu. 1985’te Coca Cola Cherry sunuldu ve 2005 yılına kadar piyasada kaldı. Yine aynı yıl New Coke piyasaya sürüldü. 2001 yılında Coca Cola Lemon özellikle Amerika, İngiltere ve Finlandiya başta olmak üzere birçok ülkede duyuruldu. Sırasıyla 2006’da Coca Cola Citra, 2007’de Coca Cola Orange, 2008 yılında Coca Cola Classic adlı çeşitler piyasaya sunuldu.
Günümüze kadar bu şekilde gelen Coca Cola, 2015 yılında uluslararası araştırma ajansı Interbrandin sıralamasında 2005-2016 yılları arasında dünyanın en değerli markası olarak tanındı. Coca Cola’da kullanılan kimyasallar ve malzemeler açıklansa da Coca Cola’nın formülü her zaman ticari bir sır olarak kalmıştır. 1925 yılından beri Atlanta’da bir bankada yıllık 43.8 milyon dolara saklanan bu formül 2011 yılında düzenlenen bir törenle “Coca-Cola Dünyası” müzesine getirildi.
Uyguladığı muhteşem stratejiler ve reklam kampanyalarıyla Coca Cola, büyük pazarlama savaşlarının galiplerinden biridir. Günümüzde dünyanın en değerli 5. markası durumunda bulunan Coca-Cola’nın buralara gelmesindeki en büyük etken hayranlık uyandıracak bir pazarlama becerisiyle yarattığı kültürdür.
Şimdi düşünelim!
Bir markanın geçmişten bugüne yolculuğunda olumlu/olumsuz birçok şey yaşadığınıza eminiz. Markaların ana hedefinin doğru bir strateji ile müşteri deneyimini yüksek tutmak olduğunu düşünürsek onların sizin geri bildirimlerinize ihtiyacı var. Sizin de çok daha iyi bir hizmete…
Freewall’da #CocaCola hashtagi ile sesimizi duyurmaya yardımcı olmak istiyorsan düşüncelerini bize ilet! Markalar hakkında fikirlerini paylaş ve sen değiştir!