Fotoğraf: Drosophila melanogaster. Kaynak: Vikipedi/CC BY-SA 2.5
Çin’de bulunan çeşitli enstitüler ile birlikte çalışan bir araştırma grubu, meyve sineğinin sindirim siteminde oluşturulan bir amino asidin, sineklerin uykularının düzenlenmesinde anahtar rol oynadığını keşfetmiştir. Nature Communications’da yayınlanan bu makalede, araştırma grubu ne bulduklarını ve Drosophila melanogaster’de bulunan D-serini açıklamaktadırlar.
Bilim adamları uzun yıllardır D-serin hakkında birçok bilgiye sahiplerdir ancak sadece bakteride bulunduğunu düşünmüşlerdir. Son zamanlarda, araştırmacılar, insanların da meyve sinekleri gibi bu amino asidi üretebildiklerini keşfetmişlerdir ancak fonksiyonlarından emin olamamışlardır. Ta ki şimdiye kadar. Bu yeni çalışmada araştırmacılar, bulunan amino asidin en azından meyve sineklerinde uykuyu düzenlediğini gözlemlemişlerdir.
Araştırmacılar bu amino asit hakkında daha fazla bilgi edinmek için sineklerin genlerini düzenleyerek bu amino asidi üretmelerini önlemişlerdir. Ortaya çıkan sonuçlarda, amino asidi üretemeyen sineklerin, normal sineklerin yarısı kadar uyuduğunu fark etmişlerdir. Ancak bir şey daha keşfetmişlerdir, meyve sinekleri D-serini hem sindirim sistemlerinde hem de beyinlerinde üretebilmektedirler. Mantık açısından beyinde üretilen D-serin, uykudan sorumlu tek amino asit olmalı iken araştırmacılar aksini tespit etmişlerdir. Sindirim sisteminde D-serini sentezleyen serin rasemaz enziminin üretiminden sorumlu genleri susturduklarında, meyve sinekleri daha az uyumuştur lâkin aynısını beyinde üretilen enzim için uyguladıklarında, sineklerin uyku davranışlarında bir değişim gözlemlememişlerdir.
Araştırmacılar, uyku düzeninin muhtemelen merkezi sinir sistemi tarafından kontrol edildiğini belirterek, sindirim sisteminde üretilen bir amino asidin uyku düzenini nasıl etkilediği hakkında bir bilgileri olmadığını açıklamışlardır. Daha önceki araştırmalar, uyku kontrolünün türler arasında benzerlik gösteren eski bir evrimsel gelişme olduğunu öne sürmektedirler. Araştırma grubu, D-serin hakkında; vücudun başka bölgelerinde de üretiliyor mu, insanların uykularının düzenlenmesinde rol oynuyor mu, oynuyor ise nasıl, gibi diğer birçok sorunun da yanıtlanabilmesi için daha çok araştırmaya ihtiyaçları olduğunu belirtmişlerdir.
Makaleyi görüntülemek için “Serin Rasemaz Tarafından Üretilen Drosophila’nın Sindirim Sistemindeki D-Serin Uyku Düzenlenmesinde Fizyolojik Bir Rol Oynar” buraya tıklayın.
Kaynak: phys.org
Yazar
-
- 14 Şubat 1997 tarihinde Çanakkale’nin Gelibolu ilçesinde doğdu. 2015 yılında ortaöğretimini tamamladı ve aynı yıl Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Moleküler Biyoloji ve Genetik bölümünde İngilizce eğitim görmeye hak kazandı. 2016 – 2017 yılları arasında Tema Vakfı'nda çeşitli faaliyetlerde bulundu ve Çanakkale bölgesinde yaklaşık 4000 fidanı ve binlerce meşe palamudunu toprak ile buluşturmaya ön ayak oldu. Sürmekte olan lisans eğitimi içerisinde ikinci üniversite olarak Anadolu Üniversitesi, Web Tasarımı ve Kodlama bölümünü tercih etti. 2018 yılının eğitim döneminde üniversitede bulunan Araştırma ve Uygulama Hastanesinin Tıbbi Genetik Laboratuvarında kısmi zamanlı olarak çalışmaya başladı. Moleküler sitogenetik, kanser araştırma ve gıda bilimi ve teknolojileri araştırma laboratuvarlarının yanı sıra analitik kimya laboratuvarında da staj gördü. Kimyaya olan ilgisini ve bilgisini artırmak, yabancı dilini daha kaliteli bir seviyeye taşımak adına, Ocak 2019’da, gönüllü olarak İnovatif Kimya Dergisi ekibine katıldı.