P ra T İ K T A S A R I M K O N U L A R I
Kahire Müzesi’nden iki örnek: Vitrin içinde sergilenen Tutankamon heykeli ve çok değerli eski bir halı, aydınlatmada, bilinçsiz bir düzenleme ile hemen hemen algılanamaz duruma gelmiş.
ile bu günkü düzeyine ulaşmıştır. Bu tekniğin uygulanmasının sağlayacağı yararlar ekonomiden sağlık konularına, verimlilikten güvenlik konularına çok geniş bir alanı kapsar. Bunun dışında, aydınlatma tekniği, bu tekniği uygulayanın proje mimarı ile birlikte çalışması, ya da kendisinin mimar olması koşulu ile, iç ya da dış mekanlarda, mimari düşüncenin, aydınlatma ile doğru bir biçimde yansıtılmasını, gerekiyorsa mimari anlatımın güçlendirilmesini, ya da bu doğrultuda belli ışıklı vurgulamaların doğru yapılmasını olanaklı kılar. Kuşkusuz, çok fazla ilgi çekmek, olağanüstü etkiler yaratmak, görsel yanılgılar oluşturmak, gerçek dışı mekan izlenimleri elde etmek gibi amaçları gerçekleştirmenin çaresi de yine bu tekniği bu yolda kullanmaktan geçer. Ancak bu tür uygulamalar özel ve geçici durumlar için söz konusu olmalıdır. Kalıcı bir uygulamada
Çok değerli nesnelerin sergilendiği vitrinler: Aydınlatma vitrin içerisinden, UV ışınımları durdurulmuş ve ışığı, tüm tabana düzgün yayılmış ışık kaynakları ile, tekniğine uygun bir aydınlatma. (Topkapı Sarayı Müzesi)
“gösterişli” olmak, yerine “iyi” olmak seçilmelidir. Yukarıdaki kısa tanıma sıkıştırılmaya çalışılmış olan aydınlatma tekniği ile ilgili bilgi, ciltler dolusu kitaplarda yer almış olup böyle bir yazı içinde, özetle bile olsa, aktarılamayacak kadar geniştir ve ayrıca, uzun boylu deneyimi gerektirir. Bu nedenle, aydınlatma tekniği bakımından yanlış ve doğru bir kaç örneğin fotoğrafları verilmekle yetinilmiştir. Bununla birlikte, ileriki yazılarda bu tekniğe uygun kimi temel çözümlere yer verilecektir. Fotoğrafların altındaki kısa açıklamalar; metindeki “ışığın spektrumu”, “nesnelerin yansıtma özellikleri”, gibi anlatımlarla ilişki kurulmasına yöneliktir. Bu başlangıç yazısına son verirken, zaman, zaman “aydınlatma” yerine kullanılan “ışıklandırma” sözcüğünün, çoğu kez yanlış kullanıldığını da belirtmek gerekir. Türkçe’de, Fransızca’da ve kimi başka dillerde, ışık ve aydınlık sözcükleri ayrı köklerden gelmişlerdir ve ayrı kavramları
Aydınlatma
Gerçek dışı mekanlar izlenimi ile ilgili basit bir örnek. (Bir aydınlatma kongresi nedeniyle Fransa’nın Poitiers kentinde yapılan çeşitli gösterilerden biri)
anlatırlar. İngilizce’de ise bu ayrı kavramlar için aynı kökten, “light” kökünden gelen sözcükler kullanılmaktadır. İngilizce’ye bakıp güzel ve zengin Türkçe’mizin fakirleştirilmesi istenmiyorsa, aydınlatmaya aydınlatma, ışıklandırmaya da ışıklandırma denmesi gerekir. Uluslararası Aydınlatma Sözlüğünde ışıklandırmanın tanımı şöyledir: “Bir nesnenin ya da bir görünümün, çevresine göre aydınlık düzeyini güçlü bir biçimde yükseltmek üzere, çoğu kez projektörlerle yapılan aydınlatma.” Görüldüğü gibi bu tanım, aydınlatmanın tanımından farklıdır. Her ışıklandırma bir tür aydınlatmadır, fakat her aydınlatma ışıklandırma değildir. O halde aydınlatma konusunda konuşurken, ve daha önemlisi, yazarken, terimlerin, tanımlarına uygun olarak kullanılmasına özen gösterilmelidir. Prof. Şazi Sirel
61
GÜNCEL: Stuttgard Sanat Müzesi. AYDINLATMA TASARIMI: Taipei 101 Tower, Eyfel Kulesi, Tekfen Tower, Sun Plaza. PROJELER: Marks & Spencer Mağa...
Published on Dec 1, 2005
GÜNCEL: Stuttgard Sanat Müzesi. AYDINLATMA TASARIMI: Taipei 101 Tower, Eyfel Kulesi, Tekfen Tower, Sun Plaza. PROJELER: Marks & Spencer Mağa...