Sağlık için bal
Sağlık için bal,
kahvaltılarımızı süsleyen, hastalıkların ilacı ve mutfağımızın vazgeçilmezi bulunmaz nimet bal! Saymakla bitmeyecek kadar faydası olan balın ne kadarı gerçek ne kadarı sahte? Bizler bu konuda biraz daha şanslıyız çünkü balın merkezinde yaşıyoruz ama ne yazık ki büyük şehirler bizim kadar şanslı değil bu konuda. Ülkemizde üretilen balın neredeyse üç katı bal tüketilmekte peki bu sahte ballar nasıl üretilmekte? Sahte bal diye nitelendirdiğimiz bal piyasaya iki şekilde çıkmaktadır. Birincisi glikoz, sakkaroz ve benzeri yapay tatlılara katılan renklendirici ve aromatik tatlandırıcılar ile piyasaya sürülür. Ne yazık ki en çokta müşteriyi mest eden(güzel tadına aldanılıyor)sahte bal olarak piyasaya sürülür. Bu tür bal hiç arı işlemi görmemiştir. İkinci sahte bal ise arının önünü koyulan şekerden yapılan şerbet ya da glikoz ile arının peteğe taşıdığı ve peteklerden alınan sahte baldır. Arının işlemini görmemiş sahte balı anlamak kolaydır. Tadı, kokusu kolayca ele verir ama arının bal kesesine giren sahte balı anlamak oldukça zordur.
Çünkü arı bu sahte bala bazı işlemler uygulayarak kimyasını değiştirip bala benzetmeye çalışmaktadır. O bakımdan alınan balların güvenilir, bilinen yerlerden alınmasını, etiketli olmasını tavsiye etmekteyiz. Hatta süper marketlerde satılan ballara bile dikkat etmek gerekmektedir. Bunun dışında balla ilgili sorulan bir kaç soruda kısaca şöyledir:
En çok sorulan sorulardan biri arıya şeker verilir mi?
Evet arıya kışın aç kaldığı dönemlerde şeker verilir aynı zamanda arı keki denilen bir başka arı besleme tekniği de vardır. Arı kekini arıcı, arının her hangi bir hastalık sebebi içinde içerisine ilaç koyarak hastalıklardan korunması için de arıya verir. Ancak bal dönemlerinde ilkbaharda çiçek balı son baharda çam balı doğada çıkınca arıya şeker verilmez. Ancak kovanın içerisinde bal yoksa ve arı ölecek durumda ise verilir. Normal şartlarda kış başlangıcında arının içerisinde bal kalmalıdır ki hayatını devam ettirebilsin.
Diğer bir soru ise bal şekerlenir mi?
Evet, bal kışın soğuk havalarda şekerlenebilir. Her bal şekerlenir mi? Hayır, çiçek balı ve birçok türü şekerlenir, çiçeğin türüne göre de şekerlenme süresi değişir örneğin pamuk balı Ayçiçek balı kovandan çıktıktan 1ay sonra bile şekerlenmeye başlar. Fakat yüzde 100 çam balı şekerlenmez. Balın şekerlenmesine neden olan şey ise çiçek tozu yani polendir. Şekerlenen bal 40 dereceyi geçmeyecek şekilde ısıtılırsa(suyun içinde)eski halini alır.
En iyi bal var mıdır var ise hangisidir?
Bir balcı ve arıcı olarak bize göre en iyi bal diye bir şey yoktur. Neden derseniz doğal bal olduktan sonra balların hepsi bir birinden kıymetlidir. Ancak şu da bir gerçektir bazı balların vitamin değerleri bir diğerine göre daha fazla ya da çeşitli olabilir. Ancak her farklı bal insan vücuduna farklı faydalar sağlamaktadır. Bu bakımdan değerlendirirsek balların hepsi değerlidir. Zaten doğada bizim bildiğimiz dışında birçok bitki bal yapmaktadır, fakat arı kendine fayda sağlayacak balları toplar; besleyici ve kaliteli balları toplar.
Arının balı taşımaktan başka bir işlevi var mı?
Normalde doğada bal sıvı durumda yani çok akışkandır bal kadar kıvamı yoğun değildir arı bunu toplayıp bal keselerinde biriktirip peteklere taşır. Bal yaklaşık 20-25 arası kovanda dinlendirip nemi alınır ve olgunlaştıktan sonra petek gözleri kapatılarak daha sonra arı tarafından beslenmek için saklanır(tabi insanoğlu balı kovandan alır)bu bakımdan arının işlevi sadece balı yaşımak değildir.