Kalça eklemi, vücudun ağırlık taşıyan en büyük eklemlerinden biridir. Bu nedenle strese, aşınma ve yıpranmaya da çok maruz kalır. Kalça eklemini oluşturan kemiklerin yüzeylerinde, pürüzsüz bir zemin oluşturarak eklemin sorunsuz hareket etmesini sağlayan eklem kıkırdağı bulunur. Kıkırdak aşınarak kayganlığını yitirir ve pürüzlü bir hale gelir. Kalça eklemini oluşturan kemikler arasında koruyucu yastık gibi görev yapan kıkırdağın aşınması ve giderek incelmesine bağlı olarak eklem aralığında daralma gelişir. Kıkırdak kaybı nedeni ile kalça ekleminin top-yuva şeklinde olan yapısal uyumu da bozulur. Kıkırdak aşınması ve kaybı, alttaki kemik dokusunda da değişiklik ve hasara neden olur. Hasarlı kalça kemikleri, oluşan kıkırdak kaybını telafi etmek için dışarı doğru büyüyerek osteofit denilen dikensi çıkıntılar oluştururlar. Kalça kireçlenmesinde oluşan tüm bu değişiklikler sonucunda ortaya çıkan, kalça ile kemik yüzeyler arasındaki sürtünme ve eklemin hareket kısıtlılığı, kişilerde kalça ağrısı ile birlikte yürüme, çömelme, merdiven inip çıkma gibi hareketlerde zorlanmaya yol açar.
Kalça eklem kireçlenmesi nedenleri:
- İleri yaş
- Fazla kilolu olmak, obezite
- Ailede kalça kireçlenmesi öyküsü
- Uygun tedavi edilmeyen kalça sıkışma hastalığı ve labrum yırtığı
- Kalça eklemi yaralanmaları
- Doğumsal kalça çıkığı (gelişimsel kalça displazisi)
- Çocukluk çağı kalça hastalıkları
Kalça eklemi ve kemikleri etkileyen çeşitli hastalıklar; iltihaplı romatizmal hastalıklar, avasküler nekroz, enfeksiyon, bazı kan hastalıkları, Paget Hastalığı, metabolik bozukluklar, endokrin hastalıklar, nöropatik durumlar, tümörler.
Kalça kireçlenmesinin belirtileri:
- Kalça, kasık veya dize yayılan ağrılar
- Kalça ekleminde şiddetli ağrı, hassasiyet
- Yoğun aktivite sonrası şiddetlenen kalça ağrısı
- Kalça ekleminde hareket kısıtlılığı
- Oturup kalkmakta zorluk ve çömelme zorluğu
- Yürüme zorluğu ve topallama
Kalça kireçlenmesi nasıl teşhis edilir?
Kalça kireçlenmesi teşhisi; ortopedi doktoru tarafından yapılan fiziksel muayenede ve kalça röntgeni ile kolaylıkla konulabilir. Bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans görüntüleme (MR) gibi diğer ileri radyolojik görüntüleme tetkiklerinden yararlanılabilir. Ortopedi doktoru, kalça kireçlenmesine neden olabilecek altta yatan hastalıkların araştırılmasına yönelik bazı kan ve eklem sıvısı gibi laboratuvar testleri isteyebilir.
Kalça kireçlenmesinde ameliyat dışı tedavi yöntemleri
Sağlıklı kilonun korunması: Sağlıklı kiloda kalınarak ekleme binen yük azaltılabilir.
İlaç tedavisi: Basit ağrı kesici ilaçlar ve steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar (NSAID) ile kalça ağrısı kontrol altına alınmaya çalışılır.
Fizik tedavi: Yüksek yoğunlukta aktivite içermeyen egzersiz programları, su içinde yapılan egzersizler ve kalça çevresindeki kasları güçlendiren egzersizler kalça eklemini destekleyerek ağrının azalmasına yardımcı olur.
Eklem içi enjeksiyonlar: Kortikosteroid, hyaluronik asit ve trombositten zengin plazma (TZP-PRP) enjeksiyonları gibi eklem içi enjeksiyonlar kalça kireçlenmesi tedavisinde uygulanan yöntemlerdendir.
Kalça kireçlenmesinde ameliyat tedavisi
Kalça artroskopisi: Kalça eklem kireçlenmesinin erken döneminde kireçlenme hızını yavaşlatmak için uygulanır.
Total kalça protezi: Kalça kireçlenmesi tedavisinde ameliyat dışı yöntemlerden fayda sağlamamış hastalar için en etkili tedavi total kalça protezi ameliyatıdır. Kalça protezi ameliyatı, kalça ekleminin hasarlı kısımlarının çıkarılarak, protez adı verilen yapay eklem parçaları ile değiştirildiği cerrahi tedavi yöntemidir. Kalça protez ameliyatı ile kalça ağrısı, eklem hareket kısıtlılığı, yürüme zorluğu gibi hasta şikayetlerinin giderilmesi ve hastanın aktif hayatına dönmesi amaçlanır.