Koronavirüs
Düşmanı Tanıyın – Koronavirüsler dünyada ilk olarak 1965 yılında tanımlanmış, memeliler ve kuşlarda solunum yolları hastalıkları yapabilen bir virüs grubudur. Koronavirüsler sıklıkla insanlar arasında veya daha nadiren hayvanlardan insanlara bulaşarak hastalığa neden olabilir.
Koronavirüs Yapısı
Bu virüs grubu elektron mikroskobunda görülen çıkıntılı yapıları nedeniyle Latince güneşin etrafındaki ışık halesi anlamına gelen “Corona” olarak adlandırılmıştır. Koronavirüsler 60 ile 140 nm arasında çapta olabilir, duvarı iki katlı yağ moleküllerinden oluşur ve duvar içinde bir başka tabaka ile korunan virüsün zararlı etkilerini yaratan RNA (Ribonükleik asit) molekülleri vardır. Bu basit fakat güçlü yapı sayesinde virüsler hastalık yaptıkları canlıların hücreleri dışında kaldıklarında yaşamlarını sürdürebilirler.
Koronavirüs Nasıl Hastalık Yapabilir?
Bu gruptaki virüsler insanlar arasında hava yoluyla veya yakın temas aracılığıyla bulaşabilir. Virüs bir kişiye bulaştıktan sonra hücrelerin içine girer ve virüsün etrafındaki duvar açılır. Bundan sonra ortaya çıkan RNA molekülleri insan hücresinin içinde bulunan yapılar ile çoğaltılmaya başlanır. Bu sırada hasta kişinin içinde virüs olan hücrelerinin çalışması bozulur ve görev yapamaz duruma gelir, böylece koronavirüs hastalığı (COVID-19) belirtileri başlar.
Koronavirüsler de diğer virüsler gibi kendiliğinden genetik değişikliğe uğrayarak (mutasyon) yeni tiplerine dönüşebilir. Bu genetik değişim yüzünden geçen yıllar içinde yeni salgınlar ortaya çıkabilir. Değişime uğramış yeni tipteki koronavirüsler insanlarda eski tiplere göre daha hafif veya ağır hastalık ortaya çıkarabilir.
Koronavirüs hastalığından korunmak için kişisel hijyene dikkat etmek, maske kullanmak, başka insanlarla yakın temastan kaçınmak ve insanlar arasında en az iki metre uzaklık olmasına dikkat etmek gereklidir. Koronavirüs hastalığı için en etkin koruma yöntemi koronavirüs aşısı yapılmasıdır.
Koronavirüs Salgınları
Koronavirüs grubu 1965 yılında bulunduktan sonra daha çok çocuklarda üst solunum yolu hastalıkları yaptıkları saptanmıştı. 2003 yılından sonra koronavirüs grubunun insanlarda hastalık yapabilen önceki iki üyesi yanında beş yeni üye daha saptandı. Bu yeni üyelerden SARS-CoV isimli olan ilk olarak 2003 yılında başlayan 774 yaşamını yitirdiği SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome) isimli salgını yarattı.
Koronavirüs grubunun bir başka üyesi MERS-CoV ise 2012 yılında başlayan 858 kişinin yaşamını yitirdiği MERS (Middle East Respiratory Syndrome) olarak adlandırılan salgını yarattı. Son olarak Koronavirüs grubunun COVID-19 (Coronavirus Disease 2019) adı verilen üyesi 2019 yılında Çin’de Wuhan kentinde başlayan eskilere göre çok daha hızlı yayılan ve öldürücü olan salgını başlattı.
|||SARS||MERS||COVID-19||Influenza (*)|
|Hastalık Etkeni||SARS-CoV||MERS-CoV||SARS-CoV-2||İnfluenza virüsü|
|Başlangıç Yılı||2003||2012||2019||?|
|Kuluçka Süresi||2-7 gün||6 gün||4-14 gün||1-4 gün|
|Yayılma Oranı||%10-60||%4-13||%30-40||%10-20|
|Yıllık Hastalık Sayısı||8098 (2003 yılında)||2494 (2012-2019)||Devam Ediyor||3-5 milyon ağır hastalık|
|Hastaneye Yatma Oranı||Yaklaşık %80||Yaklaşık %80||%19||%2|
|Ölüm Oranı||%9.6-11||%34.4||%3-4 (?)||%0.05-0.1|
|Yıllık Ölüm Sayısı||774 (2003)||858 (2012-2019)||Devam Ediyor||300000-600000|
(*) Not: İnfluenza virüsü Koronavirüs grubuna dahil değildir, sık yapılan hataları önlemek için karşılaştırma listesine dahil edilmiştir.