| Selçuklular döneminde "Eşrefoğulları Beyliği" sınırları içinde yer alan Derbent, Anadolu Selçuklu Devletinin yıkılmasından sonra Karamanoğullarının kontrolüne geçmiştir. Osmanlı ve Karamanoğulları arasında sık sık el değiştiren Derbent, Osmanlı devletinin Karamanoğullarını kendi bünyesine katması ile Osmanlının bir parçası olmuştur.


18 inci yüzyılda Tatlarhisarı olarak anılan bölge Akşehir sancağına bağlıdır. 1722 yılında Osmanlı imparatorluğu Tatlarhisar ahalisini derbentçilik yapmakla görevlendirmiştir. Devlet adına yollar, ticaret yolları köprüler ve suyollarının korumasını yapanlara derbentçiler denirdi. Derbent daha sonra Tatlarhisarı yerine bölgenin adı olarak anılmaya başlamıştır.
Derbent; llgın, Doğanhisar, Kadınhanı, Beyşehir, Selçuklu, ve Hüyük ilçeleriyle çevrilidir. Derbent, engebeli bir arazi yapısına sahip olup, Uzundere, Bellikli ve pınarcık yaylalarıyla ilgi çekicidir. Önemli bir akarsuyu yoktur. Pınarlı, Derecik, Çiğdemli, Ardınçlı önemli küçük derelerdir. Derbent Göleti ilçe için önemlidir. Sulu tarım bu gölet ile yapılmaktadır. Damla suyu da içme suyu olarak kullanılmaktadır.
İlçemizde karasal iklim hüküm sürer. Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlıdır. En fazla yağış ilkbahar aylarında görülür. Dere boyları oldukça yeşildir. İlçenin önemli olmasını sağlayan en büyük kaynak Derbent Göletidir.
Derbent arazisi kuzeyden doğuya uzanan Morbel Dağları, doğudan güneye uzanan Aladağ, güneyinde Ablağı ve Dikmen Dağları ile batı ve kuzeyinde yer alan yaylalarla çevrilidir.

