Borsa; biriktirdiğiniz parayı, hisse senedi gibi yatırım araçlarıyla değerlendirebileceğiniz kurumsal bir piyasadır. Borsaya girmek için belli bir para sınırı bulunmaz ve ister 10 lira ister 100.000 lira ile yatırım yapabilirsiniz. Piyasaya girmek için kendinize bir aracı kurum seçmeniz ve yatırım hesabı açtırmanız yeterli olacaksınız. Daha sonra yatırım işlemlerine kolayca geçiş yapabilirsiniz. Elbette borsada başarılı yatırımlar yapabilmek için mutlaka bilgi ve deneyim sahibi olmanız gerektiğini unutmamalısınız.
Borsanın ne olduğunu az-çok hepimiz biliyoruz zaten. Ama yatırımcı tarafında borsanın daha derin anlamları olduğunu bilmek gerekiyor. Özellikle yatırım yapmak isteyen kişilerdenseniz, piyasanın mantığını biliyor olmalısınız. Hisselerin nasıl alınıp satıldığından, para kazanma işinin nasıl gerçekleştiğine kadar birçok konunun anlaşılması, borsada yatırım yapabilmek için en önemli adımlardan birisidir. Kısaca borsa nedir öğrenmeden, piyasaya girmemeli ve para yatırmamalısınız.
Şimdi borsa nedir, yeni yatırımcının bilmesi gerekenler nelerdir, yatırımlara nasıl başlanır gibi konulara hep birlikte göz atalım:
İçerik
Borsa Nedir Öğrenin!
Borsa en kısa ve öz tanımıyla; ticarete konu olan malların alım – satım işlemlerinin yapıldığı kurumsal piyasadır. Bu tanım size pek açıklayıcı gelmemiş olabilir. O yüzden tanımda yer alan ibareleri tek tek açıklayalım. Ticarete konu olan mallar, günlük yaşantımızdan tanıdığımız emtialardır. Yani değerli madenler (altın, gümüş), sanayi metalleri (alüminyum, bakır, …), tarım ürünleri (buğday, mısır, pamuk, …), enerji ürünleri (petrol, doğalgaz, …) gibi daha birçok malı kapsayan grubun adıdır. Aynı zamanda ticarette kıymetli evraklar olarak bilinen ve borsa denildiğinde hemen aklınıza gelen hisse senetleri, tahvil, bono gibi yatırım araçlarıdır.
Borsanın kurumsal olmasının nedeni, her borsanın kendine özgü kurallarının ve bir özel bir yapısının olmasıdır. Piyasa olarak anılması ise alım – satım işlemlerinin yapıldığı yerler olmalarından kaynaklıdır. Borsa kelimesini duydunuz anda aklınıza hisse senetlerinin gelmesinin nedeni ise borsaların doğuşunun hisse senetleri ile olmasıdır.
15. yüzyılda, dünya deniz ticaretinin yaygınlaşmaya başladığı dönemde, ticari işlemlere ilk kıymetli evraklardan olan poliçeler dahil olmuştur. Bir süre sonra da hisse senetleri bu ticari işlemlerde yoğun bir şekilde kullanılmaya başlamıştır. Hisse senetlerinin yoğun kullanımı doğal olarak işlem hacmini arttırmış. Sokaklarda ve kahvehane gibi mekanlarda yapılan işlemler, hacmin artmasıyla birlikte daha güvenli mekanlarda yapılmaya başlamıştır. Bunun sonucunda o dönemin en önemli liman kentlerinden olan Belçika’nın Anvers kentinde ilk borsa binası kurulmuştur. Daha sonra Amsterdam ve Avrupa’nın diğer kentlerine yayılmıştır. 17. yüzyıla gelindiğinde ise dünyanın hemen her yerinde borsa binaları işlemeye başlamıştır.
Borsaya Nasıl Girilir?
Borsa işlemlerine başlamak için resmi olarak bir borsa yatırımcısı olmalısınız. Bunun için de kendinize yasal ve güvenilir bir aracı kurum seçmelisiniz. Bu aracı kurum, bir banka iştiraki olabileceği gibi doğrudan aracılık faaliyetleri yapan şirketler de olabilir. Önemli olan onları iyi bir şekilde tanımanız ve size güven verip vermediklerine karar vermenizdir. Yasal olduklarını belgeleyen özelliklere sahipler mi, uzman bir kadrosu bulunuyor mu, yatırımcılarla ne kadar ilgililer gibi sorular sormalısınız. Bu sorulara alacağınız cevaplara göre de aracı kurum seçiminizi yapmalısınız.
Aracı kurum seçimi, borsaya giriş aşamasında en önemli konudur. Seçiminizi yaptıktan sonraki işlemler ise basittir. Yatırım hesabınızı açtırırsınız ve hesap aktif hale geldikten sonra yatırım yapmak istediğiniz parayı yatırırsınız. Hesabınıza para işlendikten sonra hangi yatırım araçlarıyla işlem yapmak istiyorsanız onları bir süre izlersiniz ve fiyat seviyelerini araştırırsınız. Yatırım amacınıza uygun seviyeler gerçekleştiği zaman, ilgili emirleri vererek portföyünüzü oluşturursunuz.
Günümüzde borsa işlemlerini, aynı banka işlemlerinde olduğu gibi online olarak yönetebiliyorsunuz. Hatta mobil cihazlarınıza yükleyeceğiniz uygulamalar sayesinde seans saatleri içerisinde nerede olursanız olun al-sat emirlerinizi verebilir, portföyünüzü kontrol edebilirsiniz. Zaten bir borsacı olarak piyasaları iyi bir şekilde takip etmeli, borsanın durumu ile ilgili analizlere göz atmalısınız. Piyasa takibini olması gerektiği gibi yönetebilir ve portföyünüzü de iyi bir şekilde oluşturursanız beklentileriniz dahilinde karlı yatırımlar yapabilirsiniz.
Neden Borsada Yatırım Yapılır?
Belirli bir miktarda birikmiş paranız var ve bu parayı iyi bir şekilde değerlendirmek istiyorsunuz. Kuyumcudan altın alarak, evde herhangi bir yerde saklamak size artık mantıklı gelmiyor. Döviz bürolarından döviz almanın da eski moda olduğunu düşünüyorsunuz. İşte bu noktada borsa nedir öğrenerek, aslında doğru yolda olduğunuzu ve bir borsa yatırımcısı olmanız gerektiğini söyleyebilirim. “Borsa yatırımcısı olmak bu kadar kolay mı?” dediğinizi de duyar gibiyim.
Elbette bir borsa yatırımcısı olmak kolay değildir; ama günümüz olanaklarından tam anlamıyla faydalanarak bu işlemi kolaylaştırabiliyorsunuz. Borsanın karmaşık bir piyasa olduğunu ve söylendiği kadar yüksek kazanç elde edilmediğini düşünüyor olabilirsiniz. Ama daha önceki yazımda anlattığım gibi, eğer doğru yolda ilerlerseniz borsa piyasası size yüksek kazanç sunabilir. Warren Buffett borsaların en ünlü yatırımcılarından ve 2008 yılında dünyanın en zengin insanları listesinde 1. sıraya yükseldi. Borsada izlediği yol ve yaptığı işlemler ile 50 doları nasıl 400 milyon dolara dönüştürdüğünü internet ortamında kolaylıkla bulabilirsiniz. Eğer borsa yüksek kazanç sunuyor olmasaydı, Buffett’a ayrıcalık mı tanıdı?
Paranın söz konusu olduğu tüm ticari işlemlerde, belli riskler bulunur. Bu riskler borsada da söz konusudur. Ama riskleri doğru bir şekilde yönettiğiniz zaman, iyi bir kazancın sahibi olursunuz. Riskleri yönetebilmek için de borsanın nasıl bir yer olduğunu iyi bir şekilde bilmeniz gerekiyor. Bu nedenle de işlemlere başlamadan önce mutlaka borsa eğitimi almanız gerektiğini dile getiriyoruz.
Borsa, belli bir bilgi ve deneyim seviyesine sahip olan yatırımcıların al-sat işlemleri yaparak para kazandığı bir yerdir. Kendinizi borsa konusunda eğittiğiniz zaman birikimlerinizi güvenli bir şekilde değerlendirebileceğiniz bir ortam olduğu için de tercih edildiğini söyleyebiliriz.
Borsa Nasıl Bir Yerdir?
Borsa, hemen herkesin para kazanma hayaliyle girdiği ve yatırım yaptığı bir yerdir. Buna karşın yalnızca doğru adımları atan kişiler borsada bu hayallerini gerçekleştirebilmektedir. Borsa nedir, nasıl oynanır, nasıl para kazanılır, sürekli kazanç elde etmek için neler yapılır, alım – satım işlemleri nelerdir, analizler nasıl yapılır gibi konularda bilgileri Borsanasiloynanir.co içerisinde ele alıyoruz. Bizim gibi yayın yapan birçok site var ve aracı kurumların sitelerinden de bu yazıları okuyabilirsiniz. Yazıları okumaya başladığınız zaman ortak olarak görecekleriniz; borsa bilgisine sahip olunması, yatırım stratejileri geliştirilmesi, piyasa takip mekanizması gibi noktalardır.
Birikimlerinizi değerlendirerek geleceğe yönelik yatırım yapmak, emekliliğinizde rahat bir yaşam sürmek, çocuklarınıza daha iyi bir gelecek verebilmek gibi birçok isteğiniz nedeniyle para kazanmak istersiniz. Ayrıca parası olan olmayan herkes para kazanmak ister! Borsa bilgisine sahip olarak yatırım yapıp, para kazanmanız mümkündür.
Borsada Nasıl Yatırım Yapılır?
Borsada yapılan işlemlerde alıcı ve satıcılar fiziki olarak bir araya gelmezler. Yani benim bir alıcı olduğumu düşünün ve sizin malınızı satın almak istiyorum. Bu işlemler için bir araya gelmeden bizim için vekillerin yaptığını düşünün. İşte bu vekillere borsada, broker ve aracı kurum gibi adlar verilmektedir.
Aracı kurumlar, sizin yerinize borsa işlemlerinizi gerçekleştiren kişilerdir. Siz borsaya iletmek istediğiniz alım – satım veya daha önce detaylı bir şekilde bahsetmiş olduğum borsa emirlerini aracı kuruma iletirsiniz. Aracı kurum bu emirleri, borsa mevzuatına uygun bir hale dönüştürür ve borsaya bu şekilde iletir. Bu şekilde yapmak istediğiniz işlem gerçekleştirilir.
Borsada yatırım yapmak demek, bir malı düşük fiyattan satın alıp, fiyatı yükseldiği zaman satmanız anlamına gelir. Bu şekilde oluşan alım – satım arası farktan da kazanç elde etmiş olursunuz. Gördüğünüz gibi aslında basit bir temeli var. Ama dikkat edilmesi gereken nokta, bu fiyatların ne zaman düştüğü ve ne zaman yükseldiğidir!
Az çok eğitim hayatınızda edindiğiniz bilgiler sayesinde, bir malın fiyatının arz ve talep dengesinden oluştuğunu öğrenmişsinizdir. Kesinlikle doğru bir bilgidir. Ama önemli olan nokta arz ve talep neye göre değişim gösterir, nelerden etkilenir ve nasıl oluşur? Bunu düşündüğünüz zamanda ilk bakışta kesinlikle karmaşık gelecektir. Ama bu konular ile okuyacağınız kaliteli bir yazı size aslında bildiğiniz faktörlerden etkilendiklerini ve oluştuklarını gösterecektir. Bu faktörleri öğrendiğiniz zaman bir malın fiyatının ne yönde ilerleyeceğini kolay bir şekilde tahmin edebilirsiniz.
Borsanın devreye girdiği nokta ise teknik analiz kısmıdır diyebilirim. Teknik analizler, bir malın fiyat grafiklerinin okunmasını sağlar. Yani bu grafikler bir malın fiyatının geçmiş sürelerde nasıl bir değişim gösterdiğinin işlendiği grafiklerdir ve analiz yöntemleri sayesinde de gelecekte bu fiyatların ne yönde ve hangi aralıkta ilerleyeceğini anlayabilirsiniz.
En basit şekliyle borsada yatırım yapmak bu şekildedir. Yapabileceğiniz farklı alım – satım işlemleri ile ilgili bilgileri sizlere daha önce iletmiştim ve borsa beklentilerinizi tam olarak belirleyip buna göre en uygun yatırım stratejinizi belirleyerek istediğiniz yolu izleyebilirsiniz.
Borsa Bilgisi ve Deneyimi Nasıl Kazanılır?
Borsada yatırım yapmak istiyorsanız, mutlaka bilgi ve deneyim kazanmanız gerekiyor. Bunun için borsa eğitimi alabilirsiniz. Ayrıca günümüzde interneti kullanarak borsa hakkında birçok bilgiye ulaşmanız mümkündür. İnternette ünlü borsa uzmanlarının kaleme aldığı yazıları bulabilir, oluşturulan sağlam borsa bloglarını takip edebilir, aracı kurumlar ve yatırımcı bilgilendirme platformları tarafından sunulan eğitim programlarına katılabilirsiniz. Bu eğitimlerin bazıları ücretsizken, bazıları ücretli olarak sunulmaktadır. Eğitimler ücretli bile olsa borsada para kazanabilmek ve başarılı olmak için edinebildiğiniz kadar çok bilgi edinmelisiniz. Borsa nedir öğrenmeli, işlemler konusunda deneyim kazanmalısınız.
Borsa kitapları, eğitim videoları, online seminerler ve demo hesaplar gibi birçok bilgiyi internette bulabilirsiniz. Gerek kaydınızı yaptırarak bu eğitimlerden faydalanabilir gerekse doğrudan bilgisayarınıza indirerek bilgilenmeye başlayabilirsiniz. Teorik bilgilerin yanı sıra tecrübe kazanmanız da gerekmektedir ve demo hesaplarda bunu kolayca yapabilirsiniz. Paranızı riske atmadan sanal para ile borsa işlemi yaparsınız ve böylece hem deneyim kazanırsınız hem de strateji geliştirebilirsiniz.
Borsada Dikkat Etmeniz Gereken Noktalar
Borsalar benim için mükemmel mekanizmalardır ve belki de bu kadar övgüyle bahsediyorum. Elbette borsanın çeşitli dezavantajları da bulunmaktadır. Piyasanın yapısından kaynaklı olan aracı kurumlara komisyon verilmesi gibi dezavantajları bir kenara ayırdığımızda söz konusu diğer dezavantajlara maruz kalmanız ise size kalmıştır. Bunun nedeni eğer bilgisiz ve deneyimsiz, aşırı getiri beklentisi olan hırslı bir yatırımcı iseniz, bu noktalar sizi direkt etkileyecek ve kayıp yaşamanıza neden olacaktır. Örneğin manipülasyon dediğimiz dezavantaj nedeniyle bu saymış olduğum özellikleriniz nedeniyle kolayca kayıp yaşarsınız. Ama borsa bilgisine sahip, psikolojik açıdan piyasada işlem yapmaya hazır ve kendi yatırım stratejisi olan bir yatırımcı iseniz, bu manipülasyondan etkilenmeniz mümkün değildir. Bu nedenle dikkat etmeniz gereken ilk konu, borsa bilginizin olduğundan emin olmaktır.
Borsa bilgisine sahip olduğunuz zaman, piyasanın nasıl işlediğini bildiğiniz için nasıl bir yol izlediğiniz de para kazanacağınızı anlayacaksınız. İyi bir piyasa takipçisi olarak, arz – talep dengesini etkileyen faktörleri izleyip, iyi bir analist olarak fiyat grafiklerini doğru bir şekilde okuyup gerekli sinyalleri aldığınız da, kimsenin sizi kandırmak amacıyla söylediği tüyolara itibar etmezsiniz. Bu şekilde de dezavantaj denilen bu yönleri kolay bir şekilde etkilenmeden atlatmış olursunuz.
Dikkat etmeniz gereken konuları kısa bir şekilde sıralandırmak istiyorum ve yazımı sonlandırıyorum:
- Borsa bilgisine sahip olmak,
- Kendi yatırım stratejinizi geliştirmek,
- İyi bir piyasa takipçisi olmak,
- İyi bir analist olmak,
- Asılsız tüyolara itibar etmek ve
- Psikolojik olarak kendinizi borsaya hazırlamak.