t24.com.tr - 21 Temmuz 2015
DİREN GAZETECİLİK!
AKP’nin iktidara geldiği 2 Kasım 2002 tarihi, Türkiye siyasi tarihi açısından olduğu kadar, Türkiye basın tarihi açısından da bir dönüm noktasıdır. Bu dönüm noktası, düşünce ve fikir özürlüğünden kamuoyunun bilgi edinme hakkına, basın emekçilerinin örgütlenme özgürlüğünden özlük haklarına kadar tüm kazanımlarının geriletilmesi, hatta güncel söylemle ‘sıfırlanmasına’ kadar ulaşmıştır.
Tüm alanlarda olduğu gibi faydacı bir zihniyetle –benim yanımdaysan varsın, değilsen yoksun– yola çıkan ve yol alan AKP iktidarı, 12 yıl önce işbaşına gelirken Avrupa Birliği’nin bireysel ve kolektif hak ve özgürlüklerini diline dolamış, takiye yeteneğini en üst düzeyde kullanarak, yıllardır kendisini bu topluma ‘aydın’ ve ‘entelektüel’ göstermeye çalışan, önceki iktidar odaklarıyla da koyun postuna bürünmüş kurt kurnazlığıyla iş tutan kişi ve kesimlerle gazetecilik mesleğini adeta kuşatmıştır. Halka karşı bu kirli işbirliği kısa zamanda sonuçlarını vermiş, bugün Cumhurbaşkanı olan Recep Tayyip Erdoğan medya gücüne de sahip siyasi muhaliflerini yok etmeye başlamıştır. Kendisi de popülist ve çıkarcı bir anlayışla var olan Uzan Grubu’nun bitirilmesi bunun en net örneği olurken, diğer medya gruplarının yaşananlara tavrı ellerini ovuşturup fırsat kollamak olmuştur. Ama bu fırsatçılık ve suskunluk, ellerinde tuttukları basın ve yayın kuruluşlarını, halka gerçeği ve doğruyu iletme araçları değil kâr-zarar dengesi üzerinden görenleri de yok etmeye yönelmiştir. AKP, devletin bir yandan istihbarat ve polis gücü, diğer yandan mali temelli birimleri aracılığıyla karşıtı basın-yayın organlarını ya sahiplik yapısını değiştirip ele geçirmeyi ya da tehdit ederek susturmayı her geçen gün daha sert bir şekilde uygulamaya koymaktan kaçınmamıştır. Erdoğan, doğrudan kendisine bağlayamadığı, tam olarak istediği kalıba sokamadığı basın yayın organlarında çalışan yazarları seçim meydanlarında yuhalatarak hedef göstermiş, bu kişilerin patronlarına seslenerek ‘işten atmaları’ çıkışında bulunmuş; olmadı, meydanlarda halkı söz konusu gazeteleri boykot etmeye çağırmıştır. Kendi siyasi ikbali için her türlü yolu deneyeceğini “kitabı bomba”, “gazeteciyi terörist” diye tanımlayarak defalarca gösteren AKP ve Recep Tayyip Erdoğan, son yıllarda siyasi olduğu kuşku götürmez bir gerçek olan yargılama süreçleriyle yüzü (100) aşkın gazeteciyi demir parmaklıkların arkasına göndermiştir. Recep Tayyip Erdoğan hızla yol aldığı bu karanlık koridorda her zaman ‘paralel’leriyle de paslaşmıştır.
Türkiye basın hayatına ‘operasyonel’ amaçlı gazeteler giriş yapmış; ele geçirilerek ‘yandaş’ yapılan medya organlarıyla haysiyet cellatlığına soyunulmuş, gazetecilik mesleği halkın doğru haber alma hakkını sağlayan araçlar olmaktan çıkartılıp iktidarın kirli ve acımasız politikalarının meşrulaştırıldığı yapılara dönüştürülmüştür.
Bugün Türkiye öznelinde yaşadığımız gazetecilik faaliyetinin aslında basın tarihine dikkatli bakıldığında faşizmle örtüşmüş başka bir uygulamaya çok ama çok benzediği rahatlıkla görülebilir. Hitler’in Propaganda Bakanı Dr. Paul Joseph Goebbels’in uygulamaları, size de bugünkünden çok farklı görünmüyordur tahminimizce!
AKP iktidarı, basın ve yayın organlarını propaganda aracı haline dönüştürme çabasına, mesleğimiz adına utançla söylüyoruz ama ‘kendi gazeteci, yazarları’nı da oluşturarak devam etmiştir. İktidardan beslenen, iktidarın sözcülüğünü yapmaktan kaçınmayan ve sayıları gün geçtikçe artan ‘gazeteci’ kimliği altına sızmış kişiler nedeniyle, düşünce ve fikri namusu bilerek haber üreten çok sayıda gazeteci de işlerini yapamaz hale getirilmiş, daha da ilerisi işsizlik süreciyle karşı karşıya bırakılmıştır. İktidarla aynı masada oturan ‘yandaş’ basın yayın organlarının sahipleri ile yaşananlara ‘ben nasıl faydalanırım’diye bakan basın yayın organları sahipleri, bir kalemde yüzlerce gazeteciyi işinden çıkarmaktan kaçınmamıştır. Etik kuralların en üst düzeyde tutulması gereken basın yayın faaliyetlerine tam bir kuralsızlık hâkim kılınmış, ‘havuz medyaları’ oluşturulmuştur. Bu anlayış iktidarın güdülemesiyle ‘belli işadamları’nın para aktardıkları ‘havuz’ üzerinden basın-yayın kuruluşlarının satın alınması şekline büründüğü gibi, merkez medya tarafında da işten çıkartmalar, Ankara bürolarının tasfiyesi şeklinde uygulamaya konulmuş; iki uygulama da aynı sonucu, yani gazeteciliğini yok etmeyi hedeflemiştir.
AKP’nin işbaşında geçen yılları, basın emekçilerinin başta YIPRANMA HAKKI olmak üzere özlük ve örgütlenme haklarını da tırpanlamıştır. YIPRANMA HAKKI iktidar tarafından önce kaldırılmış daha sonra kuşa çevrilmiş bir şekilde geri getirilerek gazetecilere ‘sus payı’ verilmek istenmiştir. İktidar ve sermaye odaklı basın üzerindeki kara bulutlar, gazetecilerin örgütlenme bilinçlerine de ciddi darbe vurmuş; ‘yandaş’ ya da ‘sansür-otosansür’ girdabına sokulan gazeteciler, sendikal örgütlülüklerden uzak kalmaya zorlanmıştır. AKP’nin Anadolu Ajansı’nda sendikal faaliyete yönelik darbesi ise yıllar sonra dönüp bakıldığında da çok net derslerin çıkartılabileceği bir olay olarak Türkiye basın tarihine geçmiştir. Bu dönemde işten çıkartılan gazetecilerin özlük haklarını elde
etme yolları da daraltılmış; iş mahkemelerinde basın emekçileri lehine sonuçlanan davalar artık işveren lehine doğru kaymaya başlamıştır.
AKP’nin basın-yayın ve kitle iletişim araçları üzerinden kurmaya çalıştığı hâkimiyet hegemonya ilişkisine karşın geçen 12 yıllık süreçte AKP’ye rağmen doğru haber almanın bir hak olduğu halk tarafından da ortaya konulmaya başlandı. Özellikle Gezi Parkı Direnişi sonrasında kamusal yayıncılıktan uzaklaşan basın yayın organlarına halkın tepkisi ve sonrasında alternatif medya olarak tanımlanan internet medyası ve sosyal ağlar tüm baskılara karşı doğru haberleri yaygınlaştırma araçlarına dönüştürülmüştür.
Geride kalan 12 yıldaki tüm olumsuz gelişmelere karşın, halkın son dönemde göstermiş olduğu tepki, ‘gerçekler ve halk için habercilik’ anlayışındaki biz Çağdaş Gazeteciler Derneği üyeleri için de en büyük umutlardan biri olmuştur; bu bilinçle 37 yıldır yürüdüğümüz gazetecilik mesleğinde, emin adımlarla yürümeye ve olumsuz gelişmelere karşı tutumumuzu sürdürmeye devam edeceğiz.