Bugün 9 Eylül İzmir’in düşman işgalinden kurtuluşunun 98. yıl dönümü. Gazi Mustafa Kemal Atatürk tarafından başlatılan Büyük Taarruz’dan sonra 9 Eylül 1922 tarihinde İzmir, Yunanlılardan alındı.
Mudanya Ateşkes Antlaşması ve sonrasında Lozan Barış Antlaşması’na uzanan süreci başlatması dolayısıyla Milli Mücadele’nin sona ererek Türk milletinin kurtuluşu ve bağımsızlığını elde edişinin simgesi olmuş bu yüzden de tarihi bir öneme sahip.
Türk ordusu tarafından 26 Ağustos 1922’de başlatılan Büyük Taarruz, Kurtuluş Savaşı’nın son safhasıydı. Kesin sonuç beş gün içinde elde edildi. 30 Ağustos’ta Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, ordulara bir bildiri yayımlayarak “Ordular ilk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!” tarihi emrini verdi.
2 Eylül’de Uşak’a girildi. Dumlupınar Meydan Muharebesi’nde kendisinin de haberdar olmadan Yunanistan Küçük Asya Ordusu’nun başkomutanlığına getirilmiş General Nikolaos Trikupis tutsak edildi. Türk birlikleri, İzmir’e doğru hızla ilerledi. Yunan birlikleri ve Rum siviller Anadolu’dan çekildiler.
9 Eylül 1922 sabahı Ahmet Zeki Bey komutasındaki 2. Süvari Fırkası, ardından Mürsel Paşa komutasındaki 1. Süvari Fırkası birlikleri İzmir şehrine girdi. Ardından 5. Süvari Kolordusu Komutanı Mirliva Fahrettin Paşa, komutasındaki birliklerle saat 10.00’da İzmir’e girdi.
Hükümet Konağı’na bayrağın dikilmesinin hemen ardından Yüzbaşı Zeki komutasındaki süvari birliği, Hükümet Konağı’nın hemen sağında yere alan ve günümüze ulaşmayan Sarıkışla’ya, Üsteğmen Arif ve takım komutanı Celal Bey ile Yedeksubay Besim Efendi’nin de Kadifekale’ye bayrağı çekmesi ile İzmir’in işgalden kurtuluşu ilan edilmiş oldu.
Kutlamalar
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, İzmir’in düşman işgalinden kurtuluşunun 98. yıl dönümünü vesilesiyle Twitter hesabından mesaj paylaştı. Başta Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere Kurtuluş Savaşı’nın tüm şehit ile gazilerini saygı ve rahmetle andığını aktaran Çavuşoğlu, “98 yıl önce bugün sadece İzmir değil tüm Anadolu Yunan zulmünden kurtuldu.” açıklamasında bulundu.
Çavuşoğlu, Yunanistan’ın tazminata mahkum olduğunu anımsatarak “O zaman da başkalarına güvenenlerin sonu hüsran oldu.” mesajını verdi.
İzmir’in düşman işgalinden kurtuluşunun 98. yıl dönümü kutlamaları, Zafer Yürüyüşü ile başladı. Atlı süvari birliklerinin İzmir’e girişinin canlandırıldığı törenlerde, Türk Yıldızları ve Solo Türk de selamlama uçuşu yaptı.
Basmane Meydanı’ndan başlayan 98. Yıl Zafer Yürüyüşü’ne katılanlar, 350 metrelik Türk bayrağını omuzlarında Lozan Meydanı’na kadar taşıdı. İzmir Marşı, 10. Yıl Marşı eşliğinde gerçekleştirilen yürüyüşe, çevredekiler de alkışlarla destek verdi. Kortejde İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, CHP İzmir İl Başkanı Deniz Yücel, CHP’nin İzmir milletvekilleri Atila Sertel, Kani Beko, Murat Bakan da yer aldı.
“Zafer Yürüyüşü” ile başlayan kutlama etkinlikleri, Cumhuriyet Meydanı’ndaki törenle devam etti. Törende, İzmir Valisi Yavuz Selim Köşger, Ege Ordusu ve Garnizon Komutanı Korgeneral Ali Sivri, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer anıta çelenk sundu. Türk Yıldızları ve Solo Türk’ün selamlama uçuşunda ise gökyüzüne uçaklarla Türk bayrağını temsilen ay ve yıldız sembolleri çizildi.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, törende 9 Eylül tarihinde Cumhuriyete giden taşların döşendiği sürecin başladığını hatırlatarak, “Bugün 26 Ağustos 1922 sabahı Kocatepe’den başlayan Büyük Taarruz’un, 9 Eylül 1922’de İzmir’de zaferle neticelendiği, Kurtuluş mücadelesini kazanıp işgale son verdiğimiz günün adı. Dünya halklarına örnek olmuş bir bağımsızlık mücadelesi ve özgürlük hikayesinin ilk cümleleri 98 yıl önce burada, İzmir’de yazıldı.” dedi. Meydandaki törenin ardından İzmir Valiliği önünde süvari birliklerinin İzmir’e girişi canlandırıldı.
Konak Meydanı’ndaki törende süvari birlikleri İzmir Valiliğine Türk bayrağı çekti. Askerler, İzmir Valisi Yavuz Selim Köşger’e Türk bayrağı takdim etti, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer de atlı birliğinin komutanına plaket verdi. Tören, Türkiye Emekli Subaylar Derneği Başkanı Namık Kemal Çalışkan’ın, Büyük Taarruz Bisiklet Turu ile Anıtkabir’den getirilen Türk bayrağını Vali Köşger’e sunmasıyla tamamlandı.
Konak’taki törene AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hamza Dağ, AK Parti İzmir İl Başkanı Kerem Ali Sürekli, AK Parti İzmir milletvekilleri Mahmut Atilla Kaya, Yaşar Kırkpınar, Cemal Bekle, CHP İzmir milletvekilleri Atila Sertel, Kani Beko, Murat Bakan ile protokol üyeleri katıldı.