Anonim şirketiz. Bir firma ile iş yapmak için teminat istemektedir ve bu teminatı ortaklardan biri gayrimenkulünü göstererek sağlamıştır. Ortak, gayrimenkulünü teminat gösterdiği sürece kendisine bu nedenle aylık bedel ödenecektir. Ortağın şirket işi için kendi gayrimenkulünü teminat göstermesi ve bunun karşılığında aylık belli para alması konusunda karar, genel kurul mu yoksa yönetim kurulu tarafından mı alınmalıdır?
Genel kurul, kanunda ve esas sözleşmede açıkça öngörülmüş bulunan hallerde karar alır. Sözünü ettiğiniz konu, genel kurulun devredilemez görev ve yetkileri arasında sayılmamış. Bu bağlamda yönetim kurulu kararının yeterli olacağı değerlendirilmektedir.
Ancak yönetim kurulu üyeleri, görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altındadırlar. Yönetim kurulu üyeleri, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini “kusurlarıyla” ihlal ettikleri takdirde, hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludurlar.
Diğer yandan kurumlar, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunursa, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılır. Kurumların kendi ortakları ilişkili kişi sayılıp, emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak ödeme yapılması, kazancın kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtıldığı şeklinde değerlendirilir. Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılan kazançlar, kurum kazancının tespitinde indirim olarak kabul edilmez.
Gayrimenkulü teminat gösterilen şirket ortağı olan kişi, ilişkili kişidir. Bu kişiye, şirket tarafından ödenecek tutarın, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı sayılması söz konusu olabilir. Zira şirket aynı teminatı üçüncü bir kişiden alsaydı da aynı bedeli öder miydi? Bu sorunun yanıtının verilmesi ve ödenecek bedelin ortak olmayan üçüncü bir kişiye yapılacak ödemeden yüksek olmaması gerekir. Teminat gösterme karşılığında böyle bir bedel ödenmesi normal ve mutat bir durum değil. Yapılan işlem kiralama değil. Muhtemelen şirketin borcunu ödeyememesi ve teminat gösterilen gayrimenkulün alacaklı tarafından haczedilmesi halinde ortak gayrimenkulünden vazgeçmeyecek, gayrimenkulün bedelini şirketten talep edecektir.
Teminat gösterme karşılığında ödenecek bedel konusunda karar alırken, hem Türk Ticaret Kanununun hem de Kurumlar Vergisi Kanununun yukarıda belirtilen hükümlerini dikkate almalısınız.
KOBİ dünyasındaki yenilikler ve gelişmelerle ilgili düzenli olarak bilgi almak ister misiniz?×