Emekli Maaşından Yapılan Kesintiler Listesi
Günümüzde, emekli maaşlarından pek çok kesinti yapılmaktadır. Emekli maaşlarına her yılın Ocak ayında ilk zamları yapılır. Bu zamlar yılda iki kez gerçekleşir. Diğer zam ise Temmuz ayında yapılır. Emekli maaşlarına yapılacak zamların oranı, son 6 aylık enflasyon rakamlarına göre belirlenir. Maaşlarına zam alan emeklilerin büyük bir kısmı, maaşlarını kesintiye uğramış olarak alır. Bunun nedeni devlete olan borçlarınız, muayene katılım payları ya da diğer borçlar olabilir. Emekli maaşından yapılan kesintiler, e-devlet üzerinden takip edilebilir. Sizlere maaşlarınızdan yapılan kesintiler ve bunları nasıl sorgulayabileceğiniz hakkında detaylı bilgi sunalım;
Emekli maaşından yapılan kesintiler nelerdir?
Milyonlarca emekli maaşından neden kesinti yapıldığını merak eder. Bunu öğrenebilmenin en kolay yolu maaş bordronuza sahip olmak ya da e-devlet üzerinden sorgulama yapmaktır. Emekli maaşından yapılan esrarengiz kesintiler ise aşağıdaki şekilde sıralanabilir;
İlaç katılım payı kesintisi;
İlaç katılım payı, emeklilerin ayakta tedavi için ödedikleri masrafı ifade eder. Emekliler, devlet hastanelerinde muayene olduklarında, ayakta tedavi için bu masrafı öderler. İlaç katılım payı %10 olarak tahsil edilir. Ayrıca her reçetede yazılan ilaçlar için ayrı ilaç katkı payı alınır. Buna göre bir reçetede yer alan 3 kutu ilaç için 3 lira, üç kutunun üzerinde olan ilaçlar için kutu başına 1 lira ilaç katkı payı alınır.
İlaç katkı payları muayene dönemini takip eden maaşlardan tahsil edilir. Ancak birkaç ay sonra alındığı da görülebilir. Buna göre ne kadar çok hastanede muayene olursanız, maaşınızdan yapılan kesinti oranı da o kadar çok artacaktır.
Tıbbi malzeme katılım payı kesintisi;
Devlet hastaneleri aracılığıyla vücut dışı için protez ve ortez sunulmaktadır. Bu tıbbi malzemeler alındığında, SGK tarafından gelir ve aylık alanlardan ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler için %10 tutarında katılım payı alınmaktadır. Görüldüğü gibi bu katılım payı hem emeklilerden hem de SGK’dan gelir yada aylık alan herkesten alınabilir. Bu katılım payı, muayene katkı payına ek olarak yani ayrı olarak tahsil edilir. Tıbbi malzeme katılım payı kesintisi de maaşlardan alınır ve bir sonraki ay yapılan maaş ödemelerinden tahsil edilir.
Muayene katılım payı kesintisi;
Muayene katılım payı kesintisi, yapılan muayenenin basamağına göre tahsil edilmektedir. Buna göre birinci basamaktan yapılan hekim ve diş hekimi kontrolleri için muayene katılım payı alınmaz. Ancak ikinci ve üçüncü basamaklardan yapılan hekim ve diş hekimi kontrolleri için bu ücret tahsil edilmektedir. Buna göre yapılan kesinti tutarı şu şekildedir;
- İkinci ve üçüncü basamaktan yapılan resmi sağlık hizmeti sonucunda alınan muayene katılım payı 5 liradır.
- İkinci ve üçüncü basamaktan yapılan özel sağlık hizmeti sonucunda alınan muayene katılım payı 12 liradır.
Bu tutarlar emeklilerin aylıklarından kesilir ve muayene olunan ayı takip eden maaş ödemelerinden tahsil edilir.
İcra takibi nedeniyle yapılan haciz kesintileri;
Emekliler, bankalara ya da devlete olan borçlarından dolayı icra takibine düşebilirler. Bu icra nedeniyle maaşlarının dörtte birine el konulur. Bazı istisnai durumların haricinde emeklilerin maaşlarından icra kesintisi yapılabilir. Bu kesinti, borç ne kadar olursa olsun maaşın dörtte biri oranında yapılmaktadır. Bu kesintinin oranı kanunda belirtilmiştir.
Yersiz ödemeler için alınan kesintiler;
SGK tarafından pek çok aylık ya da gelir ödemesi yapılmaktadır. Bazı durumlarda bu gelir ya da aylık alan kişilere, yersiz ödemeler yapıldığı görülmektedir. Bu ödemeler için emeklilerin maaşlarından kesinti yapılabilir. Bu kesintilerin oranı %25’i geçmez.
Nafaka borcu için yapılan kesintiler;
Emekli maaşı alan birinin nafaka borcu olması durumunda ya da emekli maaşı alan kişiye nafaka için dava açılması durumunda, bu borcun tahsilatı emekli maaşından yapılır. Nafaka borcu maaş tutarından fazla ise, emekli maaşının tamamına haciz konulabilir. Emekli maaşı nafaka tutarından fazla ise, nafaka borcunun tamamı yine tahsil edilmektedir. Nafaka borçları için emekli maaşının bir kısmına el konulması mümkün değildir. Borç bitene kadar emekli maaşınıza el konulur.
Sosyal Güvenlik Prim desteği kesintisi;
Emekli olmalarına rağmen çalışanların maaşlarından sosyal güvenlik prim desteği adı altında kesinti yapılır. Bu kesinti, emekli olan, çalışan ve çalıştığı iş yerinden sigortası yatırılan emeklilerden alınır. Bu prim, emekli maaşlarından kesilir ve emeklinin çalışma hayatı bitene kadar her ay alınmaya devam eder. Bu kesintinin yapılması, pek çok emeklinin sigortasız çalışmasına neden olmaktadır.
Emekli maaşından yapılan kesintiler nasıl sorgulanır?
Yukarıda da bahsettiğimiz gibi emekli maaşından yapılan kesintiler, e-devlet aracılığı ile sorgulanabilir. Bunun için e-devlet şifresi edinmeniz gerekir. Bu şifreyi PTT şubeleri aracılığı ile alabilirsiniz ya da online giriş yöntemleri ile sisteme giriş yaparak şifrenizi kendini belirleyebilirsiniz.
İnternet arama motoruna hangi sigorta birimine bağlıysanız onun için emekli maaş kesintileri yazmanız gerekir. Örnek vermek gerekirse SSK’dan emekli maaşı alıyorsanız arama motoruna “4A emekli aylığı kesintileri” yazdığınızda, e-devletin ilgili linkine ulaşabilirsiniz. Bu linke tıkladıktan sonra kaşınıza açılan sayfada kimlik doğrulama bilgilerini girin. Bu sayede sorgulamanız otomatik olarak yapılır ve emekli maaşınızdan yapılan kesintiler detaylı olarak görüntülenebilir. Diğer sigorta birimleri için de aynı sorgulamayı yapabilir ve maaşınızdan hangi kesintilerin yapıldığını e-devlet üzerinden detaylı şekilde inceleyebilirsiniz.