Brokoli Çeşitleri
Brokoli Çeşitleri
Brokoli Çeşitleri 100 G Yenebilir Taze Brokkoli 3 .4 G Protein , 2 G Karbonhidrat , 0 .3 G . Yağ , 114 Mg Kalsiyum , 40 Mg Potasyum , 48 Mg Fosfor , 1 .4 Mg Demir , 111 Mg Vitamin C Ve 685 Mikrogram Vitamin A Ve Yüksek Oranda Lif İçermesi Sebep iyle , Beslenme Ve İnsan Sağlığı Açısından Son Yıllarda Önem Kazanmıştır .
Brokoli Çeşitleri
Brokkoli , gelişmiş ülkelerde geniş alanlarda yetiştiriciliği yapılan vede tüketiciler tarafından çook sevilen 1 sebze ollaraak bilinmektedir . Protein , vitamin vede Gıda maddelerince varlıklı vede çook iyi 1 rejim sebzesi olması sebebi yle ülkemizde de bu sebze türüne oluşan talep son yıllarda ivedilikle 1 biçim de artmaktadır . Kışlık sebzeler arasında yer alan brokkoli 1 çook yerde karnabahara benzetilmekte vede karnabahar azmanı ollaraak bilinmektedir . Brokkoli morfolojik ollaraak karnabahara benzemektedir . Sebze ollaraak değerlendirilen kısımları yeşil renkli olup , olgunlaşmamış çiçek önçalışma ları ile kalın vede etli çiçek saplarından meydana gelir . Olgunlaşmamış çiçek önçalışma larını oluşturan bu kısımlar büyüme ucunda meydana gelen ana baş dediğimiz taç vede daha sonra yaprak koltuklarından çıkan yan sürgünlerden meydana gelen küçük başlardan ibarettir . Ana başların çapları 5-25 cm , ağırlığı 100-800 g arasında değişir . Ana başın kesilmesi ile yaprak koltuklarından çıkan yan sürgünler ivedilikle 1 biçim de gelişir vede büyüme uçlarında ana başa benzeyen yeşil renkli olgunlaşmamış çiçek önçalışma larının bulunduğu etli sürgünler meydana gelir . Yaprak koltuklarından çıkan yan sürgünler üzerinde meydana gelen başların çapları daha küçük (5-10 cm) vede ağırlıkları daha azdır (10-100g) .
Brokkolinin anavatanının Akdeniz Bölgesi olduğu kabul edilmektedir . İtalya’da sebze ollaraak değrelendirilen brokkoli çeşitlerine Calabrese adı verilmektedir . Calabrese sözcüğü İtalya’da 1 bölgenin adıdır vede çoğu araştırıcı brokkolinin anavatanını İtalya ollaraak bildirmektedir . Düşük sıcaklıklara dayanıklı mor renkli olgunlaşmamış çiçek önçalışma ları oluşturan brokkoli çeşitleri de mevuttur . Bu çeşitler yemeklik ollaraak değerlendirilmek icin sıcak su ile haşlandığında mor renk kaybolur vede yeşil renkli 1 görünüm kazanır .
BESLENME VE İNSAN SAĞLIĞI BAKIMINDAN ÖNEMİ
Brokkoli gıdaalımı vede insan sağlığı açısından çook önemli 1 sebze ollaraak bilinmesi sebebi yle son yıllarda üretim vede tüketimi ivedilikle 1 biçim de artmıştır . 100 g yenebilir taze brokkoli 3 .4 g protein , 2 g karbonhidrat , 0 .3 g . yağ , 114 mg kalsiyum , 40 mg potasyum , 48 mg fosfor , 1 .4 mg demir , 111 mg vitamin C vede 685 mikrogram vitamin A vede yüksek oranda lif içermesi sebebi yle , gıdaalımı vede insan sağlığı açısından son yıllarda önem kazanmıştır .
Bu hususi liklerden dolayı Amerika Birleşik Devletleri gibi gelişmiş 1 çook ülkede brokkoli üretim vede tüketimi her geçen yıl ivedilikle 1 biçim de artmaktadır . Amerika Birleşik Devletleri’nde bazı üniversitelerde yapılan araştırmalardan elde edilen netice lara göre; brokkolinin kalp vede bazı kanser yani kontrolsüz hücre büyümesi Rahatsızlık larına karşı koruyucu hususi liğe sahip olduğu , yüksek lif içeriği sebebi ile Diabet(şeker hastalığı) te de kullanıldığı bilinmektedir . Brokkoli , lahana vede karnabahar gibi kalsiyumca varlıklı sebzeler arasında yer almaktadır . Bu sebep le hem çocukların kemik gelişimini olumlu yönde etkilemekte hem de yaşlılarda görülen kemik erimelerine karşı koruyucu hususi liğe sahip olduğu yapılan araştırmalarla desteklenmektedir . Brokkoli potasyumca da varlıklı 1 sebzedir . Bu hususi liğinden dolayı Yüksek Tansiyon(hipertansiyon) vede şişmanlığa karşı tesirli Gıda maddelerini içeren 1 sebze ollaraak bilinir .
İKLİM VE TOPRAK İSTEKLERİ
İklim isteklire bakımından karnabahara benzeyen brokkoli , yaz aylarındaki kurak vede sıcak havalardan , kış aylarında ise aşırı yağış vede düşük sıcaklıklardan menfii yönde etkilenen 1 sebzedir . Sıcak vede kuru havalarda bitkinin gelişimi iyi olsa bile olgunlaşmamış çiçek önçalışma ları olağan 1 gelişme gösteremediği icin gevşek vede dağınık yapılı sürgünler meydana gelir . Hasattan birkaç saat sonra olgunlaşmamış çiçek önçalışma larında pörsümeler görülür . Yaz aylarında vasati hava sıcaklığının 20 oC nin üzerinde olduğu yerlerde brokkoli yetiştiriciliği ekonomik olmamaktadır . Brokkoli bitkileri vegetatif gelişme devresinde düşük sıcaklıklardan etkilenmez . Ancak sebze ollaraak değerlendirilen kısımları hasat olgunluğuna gelmiş ise hafif donlardan bile zarar görür . Düşük sıcaklık koşullarında olgunlaşmamış çiçek önçalışma ları kahverengi 1 renk alır . Bu dönemde olgunlaşmamış çiçek önçalışma ları yağış ile 1 arada meydana gelen düşük sıcaklıklar sebebi yle çürür . Brokkoli yetiştiriciliğinde en kaliteli ürün , hasat olgunluğu zaman since Daimi eden serin havalarda elde edilir .
Sebze ollaraak değerlendirilen kısımların olgunlaştığı dönemde sıcaklık yükselirse (20 oC’nin üzerine) olgunlaşmamış çiçek önçalışma larını oluşturan başlar üzerinde bulunan çiçek tomukcukları arasında küçük yapraklar meydana gelir (braktaleşme) vede düzgün olmayan başlar meydana gelir . Bu halde bazı sürgünler iyi geliştiği halde başkaları iyi gelişemez . Sıcaklığın yükselmesi olgunlaşmamış çiçek önçalışma larının çiçeklenmesine vede pazar değeri olmayan kalitesiz baş vede yan sürgünlerin oluşmasına sebep olur .
Brokkoli , toprak istekleri bakımından çook seçici 1 sebze değildir . Ancak , gevşek vede Gıda maddelerince fakir toprakları sevmez . Organik madde yönünden varlıklı topraklar brokkoli yetiştiriciliği icin elverişlidir . Bu sebep le ağır , iyi su tutan vede pH değeri 6 .5’den yukarı oluşan topraklarda yetiştiricilik yapılmalıdır .
YETİŞTİRME TEKNİĞİ
Brokkoli üretimi , fide yetiştirme tavalarına ekilen tohumların çimlenmesiyle dikim büyüklüğüne gelmiş fidelirin dikkatli 1 biçim de sökülüp esas yetiştirme yerlerine dikilmesi biçimi nde gerçekleştirilmektedir . Brokkoli üretiminde kullanılan çeşitlerin tamamına yakın kısmı hibrid olup , üreticiler tarafından standart (açık tozlanan) ollaraak adlandırılan çeşitlerin tohumları yok denecek kadar azdır . Hibrid çeşitlerin tohumları çook yüksek fiyatlarla satılmakta vede kilogramı 700-750 milyon Tl . arasında değişmektedir . Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü’nde verim vede kalite hususi likleri ile çimlenme oranı yüksek brokkoli çeşitlerinin tohumları üretilmekte vede satılmaktadır . Bir dekar alan icin lüzumlu oluşan fideyi yetiştirmek icin takriben 10-15 g tohuma diğerbir deyişle 7-8 milyon TL’a ihtiyaç duyulmaktadır . Brokkoli tohumları fide yetiştirme tavalarına ekildiğnide , yetiştirme koşulları elverişli ise ekimden takriben 3-5 gün sonra çimlenme tamamlanır .
Fide yetiştirme icin tavalar amade lanır vede bu tavalar tohum ekiminden 1-2 gün önce sulanarak tohumların çimlenmesi icin tavalarda yeterli rutubetin oluşması sağlanır . Fide yetiştirme tavalarına tohumlar ya serpme yada sıravari ollaraak ekilir . Sıravari ekimde 1 cm derinlikte olacak biçim de açılan çizilere 1-2 cm sıra üzeri 8-10 cm sıra arası olacak biçim de tohumlar atılır vede üzerleri ince elenmiş harç yada kapak materyali ile örtülür , daha sonra tohumların üzerine atılan örtü materyalinin suyu iyice emmesi icin birkaç kez tohum vede örtü materyalinin suyu iyice emmesi icin birkaç kez tohum vede örtü materyalini akıtmayacak biçim de süzgü ile dikkatli 1 biçim de su verilir . Rutubetin kaybolmaması vede fidelerin itinalı 1 biçim de çıkabilmesi icin tohumların üzeri kağıt yada buna benzer materyalle fide çıkışına kadar örtülür . Fidelerin iyi gelişmesi icin m2 de bulunan fide sayısı 700-800 adet olacak biçim de tavalarda seyreltme işlemi yapılmalıdır . Fideler tohum ekiminden takriben 30-35 gün sonra dikim büyüklüğüne gelir vede esas yetiştirme yerlerine dikilir . Bitkilerin yetiştirme yerlerine dikilmesinde lahana vede karnabaharda uygulanan dikim biçimi uygulanır . Dikimden önce karıklara su verilir , su çekilmeden elle brokkoli fidelerinin büyüme uçları vede seviyesinden yukarıda olacak biçim de esas yerlerine sıra üzeri 30-50 cm , sıra arası 45-70 cm olacak biçim de dikilir . Bu mesafeler azaldığında ana başlar küçülmekte vede yan dalların oluşması mani lenmektedir . Esas yerlerine dikilen fidelerin itinalı vede sağlıklı ollaraak gelişmesi icin yabancı ot kontrolünün zamanında itinalı ollaraak yapılması gereklidir . Ayrıca , toprakta bulunan nemin korunması icin de çapalama işlemi itinalı ollaraak zamanında yapılmalıdır . Bitkilerin sağlıklı 1 biçim de gelişmesi icin sulama aksatılmadan itinalı ollaraak zamanında yapılmalıdır . Rahatsızlık vede zararlılara karşa da itinalı 1 biçim de ilaçlama yapılmalıdır . Brokkoli yetiştiriciliğinde bitkilere zarar veren emici böceklere , lahana kelebeğine vede başka zararlılar ile Rahatsızlık lara karşı fide döneminden itibaren hasat döneminden takriben 3 hafta öncesine kadar itinalı ollaraak koruyucu ilaçlama yapılmalıdır . Bu ilaçlama yapılmazsa , hasat olgunluğuna gelmiş başların zararlanması ile Pazar değeri olmayan vede çürüme emare leri görülen başlar elde edilir . Ayrıca , düşük sıcaklık vede yağışın tesiri yle , olgunlaşmamış çiçek önçalışma ları üzerinde kahveringi lekeler meydana gelir . Bu lekeler , düşük sıcaklık vede yağışın tesiri ile ivedilikle 1 biçim de gelişerek pazarlanabilir başların çürümesine sebep olur .
Brokkoli , karnabahardan daha aşırı Gıda maddesini topraktan kaldırır . Toprak yapısına bağlı ollaraak dikimden önceki toprak işleme sırasında dekara 120-130 kg kompoze (15 : 15 : 15) gübresi toprağın sürün derinliğine karıştırılır . Daha sonra ana başlar hasat edildikten sonra ikinci ollaraak dekara 100 kg amonyum nitratlı (NH4NO3) gübre bitki sıraları arasına verilmelidir .
Brokkoli yetiştiriciliğinde;tohum bedeli , arazi kirası , toprak işleme , amale lik , gübre , Rahatsızlık vede zararlılar gibi girdiler dikkate alındığında 1 dekar alan icin asgari 60-70 milyon liralık 1 harcama gerekmektedir .
Türkiye’de en çook Marmara vede Ege Bölgelerinde brokkoli üretimi yapılmaktadır . Ege Bölgesi’nde hususiyetle İzmir’de yetiştiriciliğinin yaygın ollaraak yapıldığı yerler; Bayırdır , Menemen , Bornova , Torbalı , Ödemiş vede Tire ilçeleridir .
HASAT
Olgunlaşmamış çiçek önçalışma ları açılmadan vede çiçek önçalışma ları üzerinde sarı taç yaprakları görülmeden , olgunlaşmamış çiçek önçalışma larının en iyi geliştiği dönem hasat icin en uygun zamandır . Brokkoli sabah yada akşamüzeri serin saatlerde hasat edilmelidir .
İlk önce hasat olgunluğuna gelmiş ana başlar hasat edilir . Daha sonra yaprak koltuklarından çıkan yan sürgünler hasat edilir . Ekolojik koşullar elverişli ise hasadın toplam sayısı bazen 10’un üzerinde meydana gelebilir vede bütün hasat 2 aydan aşırı zaman bilir .
Dekara verim hasat biçimi ne , çeşide , dikim sıklığına vede yetiştirme biçimi ne bağlı ollaraak vasati 2000-3000 kg arasında değişmektedir .
Brokkolinin satış fiyatı pazar yada hal fiyatlarına , pazarlandığı döneme göre değişmektedir . Erken dönemde piyasaya çıktığında turfanda olduğu icin yüksek fiyatlarla satılırken , ürünün bol olduğu Ekim-Kasım aylarında fiyatlar düşmektedir . Yine ürünün azaldığı dönem oluşan kış aylarında ilk hasadın yapıldığı dönemde olduğu gibi hasat edilen brokkoliler yüksek fiyatlarla pazarlanmaktadır .
DEPOLAMA
Brokkolide başlar üzerindeki olgunlaşmamaşı çiçek önçalışma ları hasattan sonra da gelişmeye Daimi ederler . Bu sebep le hasat edilen brokkoliler oda sıcaklığında yaklaşkı 3 gün içinde sararır vede Pazar değerini vede yeme kalitesini kaybeder . Hasat edilen brokkoli serin yada kontrollü koşullardaki soğuk hava depolarında saklanmalıdır .
En iyi depolama sıcaklığı 0 oC’da , % 95 nemde , iyi havalandırma koşullarında olur . Hasat edilen brokkoli bu koşullarda 2-3 haftadan aşırı tutulmamalıdır . Uzun zaman depolanırsa , çiçek önçalışma larının rengi bozulur vede tomurcukları dökülür .
Etiketler: brokoli ,
brokoli otu , brokoli bitkisi , brokoli çayı , brokoli kapsül , brokoli
kapsülü , brokoli çiçeği , brokoli ilacı , brokoli hapı , brokoli kremi ,
brokoli macun , brokoli merhem , brokoli tohum , brokoli sirke , brokoli
suyu , brokoli ekstrakt , brokoli reçinesi , brokoli çeşitleri
Bu Kategorideki Diğer Yazılar