Putin Özkök’ü ‘fırçaladı’ mı?
Hürriyet yazarı Ertuğrul Özkök’ün pazar günü yayımlanan yazısının bir bölümü Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le ilgiliydi.
Putin’le yan yana bir fotoğrafına yer veren Özkök, yakında başlayacak Büyük Katerina’nın hayatını anlatan diziye atıfta bulunarak, “Gördüğünüz bu fotoğraf Cumhurbaşkanı’nın geçen hafta gidip tarihi karar aldığı Soçi’de çekildi. Tam bu fotoğrafın çekildiği an Rusya Devlet Başkanı Putin kelimenin tam anlamıyla bana fırça çekiyordu” diye yazdı.
Özkök yazısına şöyle devam etti:
“Çok büyük merakla beklediğim bir televizyon dizisi 3 Kasım günü gösterime giriyor. Rusya çariçesi “Büyük Katerina”nın hayatını anlatan 4 bölümlük bir dizi bu. Üstelik Katerina rolünü büyük Helen Mirren oynuyor... İşte bu dizi bana Putin’le yaptığım o mülakatı hatırlattı. O mülakatta, Putin’e “Şu Katerina, Baltacı Mehmet meselesi nedir” sorusunu sorma gafletinde bulunmuştum. Sinirlenerek bana “Baltacı ile yattığı dedikodusu siz Türklerin uydurması... Sadece Katerina sizin paşayı rüşvetle satın aldı” anlamına gelen bir söz söyledi.”
Özkök değinmemiş ama önce söz konusu görüşmeyle ilgili biraz bilgi:
Karadeniz kıyısındaki başkanlık konutu Boçarov Ruçey’deki görüşme, Putin’in 2004 yılı eylül ayı için planlanan Türkiye ziyareti nedeniyle ağustos ayında yapıldı. Görüşmeye Özkök dışında katılanlar: 32. Gün’den Mehmet Ali Birand, Milliyet Genel Yayın Yönetmeni Mehmet Y. Yılmaz, Sabah Genel Yayın Yönetmeni Ergun Babahan, Hürriyet Moskova Temsilcisi Nerdun Hacıoğlu ve Millliyet Moskova Temsilcisi olarak ben. (Alttaki fotoğraf)
Görüşmenin bant kaydına göre Özkök'ün Katerina ile ilgili soruya Putin'in verdiği yanıt şöyle*:
"Bizde ise bu olay başka türlü biliniyor. Rus ordusu kuşatma altındayken, Katerina kuşatmayı yönetene rüşvet vermiş. Tüm kadınların takılarını zorla toplatmış, kendi mücevherleriyle birlikte paşaya rüşvet olarak vermiş. Böylece Türk kuvvetleri Rus askerlerini savaşmadan serbest bırakmış. Bu olaydan sonra Petro, özel olarak kadın nişanı çıkartmış. Adını da ‘Kutsal Katerina’ koymuş. Petro Moskova’ya döndüğünde ilk eşini manastıra sürgüne gönderip, Katerina’yı kendisine eş olarak aldı. Ülkeler arası savaşları konuşurken güzel bir örnek aklıma geldi. Almanya ve Fransa asırlar boyu birbirlerinin insanlarını kırıp döktü. Şimdi ise çok yakın bir ilişki içerisinde, birbirlerinin yararına çalışmaktalar. Bizim aramızda ise Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü var. Bu çerçevede yapabileceğimiz çok iş var. "
Gelelim Putin’in Özkök’ü bu soru nedeniyle fırçalayıp fırçalamadığına...
Aradan 15 yıl geçtiği için hafızam oyun oynayabilir ama ben Putin’in bu soruyu yanıtlarken hiç de kızgın olmadığını, hatta gülümsediğini hatırlıyorum, yani kesinlikle bir “fırçalama” söz konusu değildi. Zaten Türk gazetecilerin büyük olasılıkla bu konuda bir soru soracağını tahmin ediyordu ve cevabı aslında hazırdı.
Her şeye rağmen yanlış hatırlıyor olabilirim diye rahmetli Birand'ın 2 Eylül 2004 tarihli köşe yazısına baktım. Birand Putin'in Baltacı konusunda ne dediğini şöyle aktarmış:
"Özkök, bizim tarih kitaplarında, romanlarda sözü edilen bir konuda Rus liderinin tepkisini almak istemişti. Seks yüzünden (!) tarihin gidişinin değiştiğini esprili şekilde sormuştu. Ben, ciddiyetiyle tanınan Putin’in nezaket çerçevesinde soruyu anlamamazlıktan geleceğini sanmıştım. Çok yanılmışım. Gülerek 'Ancak bizde bu olayın farklı bir versiyonu vardır' diye, başladı anlatmaya."
Yani ortada bir "fırça" yoktu, belli ki Özkök'ün hafızasında yanlış yer etmiş.
Zaten Putin Türk gazetecilerle yaklaşık iki saat süren görüşme sırasında son derece kibar, açık ve resmiyetten uzaktı. O kadar ki, Rusya'nın liderini değil de sanki yakın bir arkadaşımızı yazlığında ziyaret etmişiz gibi samimi bir ortam vardı. Hatta Çeçenistan meselesinden söz ederken ama sıcaktan ama gerçeği söylediğini hissettirmek için ceketini çıkarmıştı ki, yukarıdaki fotoğraf da belli ki o sırada çekilmiş. Çeçenistan konusu dışında yüzünün gerildiğini hatırlamıyorum, son derece dingin, rahat ve keyifliydi.
Belki daha sürecekti ama sözcüsü Dmitriy Peskov, dönemin Alman başbakanı Gerhard Schröder'in bir kaç saat sonra başlayacak Soçi ziyaretini hatırlatınca görüşme ister istemez son buldu. Bu, Putin'in şimdiye kadar Türk gazetecilerle yaptığı ilk ve şimdilik son görüşme olarak kayıtlara geçti.
Türkiye ziyareti aslında 1 Eylül için planlanmıştı ama o gün Rusya'nın Beslan kasabasında yaşanan büyük terör eylemi nedeniyle son dakikada aralık ayına ertelendi. Bu ziyaret aynı zamanda, 500 yılı aşkın sürede Moskova'dan Ankara'ya "lider" düzeyinde yapılan ilk resmi ziyaretti...
*Vladimir Vladimiroviç Putin: Rusya'yı Ayağa Kaldıran Lider, Cenk Başlamış-Okay Deprem sayfa 231, Doğan Kitap, 2018 İstanbul.