Mide kanserine dünyanın bazı bölgelerinde daha sıktır. Japonya, Malezya, Şili, İzlanda gibi. Erkeklerde kadınlara oranla iki kat daha fazla görülür. En sık görüldüğü yaşlar 50-60’lı yaşlardır. Ayrıca düşük sosyoekonomik düzeyli toplumlarda sıklık yükselir. Dünyada kansere bağlı ölümlerde ilk sırada yer almaktadır. Beslenme alışkanlığında tuzlu ve tütsülenmiş yiyeceklerin yer alması mide kanseri riskini arttırır.
• Yaş: Vakaların çoğu 72 yaş veya üzerindedir.
• Cinsiyet: Erkeklerde daha fazla görülür.
• Irk: Asya ve Afrika toplumunda sıktır.
• Diyet: Tütsülenmiş, tuzlanmış, turşuya basılmış veya aşırı tuzlu yiyeceklerden zengin yiyecekleri yiyenlerde mide kanseri riski yüksektir.
• Helikobakter pilori (HP) infeksiyonu: HP genelde midede yaşayan ülsere neden olan bir bakteri çeşididir. HP infeksiyonuna karşı antikorların varlığında mide kanseri riskinin 6 kat artığı tespit edilmiştir.
• Sigara: Sigara içenlerde risk daha fazladır.
• Geçirilmiş mide ameliyatı
• Kronik atrofik gastrit (mide yüzeyinin uzun süreli iltihabı) varlığı
• Pernisiyöz anemi (mideyi etkileyen ve vitamin B12’nin emilim bozukluğuyla giden bir kan hastalığı) ve ailede polip hikayesi riski arttırmaktadır.
Mide Kanseri Riskinizi Azaltın
Dünyada kanserden dolayı ölüm sebepleri içinde ikinci sırada gelir. Hastalar çoğunlukla geç teşhisten dolayı tedavi şansını kaçırmış olur. İstanbul Florence Nightingale Hastanesi, genel cerrahiden Op. Dr. Cengiz Dibekoğlu beslenme alışkanlıklarımıza dikkat ederek riskin azaltılabileceğini belirtiyor;
1- Midenin kronik iltihabi hastalıkları: Bazı gastrit türleri ve daha önce geçirilmiş mide ameliyatları yaşadınız mı?
2- Sigara : Sigara içenler içmeyenlere göre daha fazla risk altında olduğunu biliyor musunuz?
3- Aile hikayesi: Yakın akrabalarınızda (anne, baba, kardeşler ,çocuklar) mide kanseri hikayesi yaşayanlar mevcut mu?
4- Kötü beslenme : Beslenme alışkanlıklarınızı hiç gözden geçirdiniz mi? Tuzlanmış gıdalar, turşular, tütsülenmiş gıdalar, sık kömür ateşinde pişirilmiş gıdaların tüketilmesi mide kanserine neden olabilir.
5- Hareketsizlik: günlük aktivite miktarınızı mutlaka irdeleyin. Fiziki aktivite azlığı mide kanserine neden olabilir.
6- Obezite: Obez kişilerin midenin üst kısım kanserine normal fiziki yapıya sahip olanlara göre daha sık yakalanabileceğini biliyor muydunuz?
7- Kan grubu : A grubu kana sahip insanlarda diğer gruplara göre %20 daha fazla mide kanseri riski vardır.
8- Koruyucu maddelerden uzak durun: Nitroz maddeler ile korunmuş gıdaların tüketimi mide kanseri riskini arttırır.
9- Yaşam tarzı: Sosyo ekonomik düzey düştükçe mide kanseri riski artmaktadır.
10- Mide kanseri ile stres ilişkisi: Stresin direkt olarak mide kanserine yol açtığını söylemek doğru değildir. Fakat stresin yol açtığı bazı mide hastalıkları kanser oluşumunu kolaylaştırabilir. Örneğin mide ülserleri ve gastrit gibi.
11- Gıdaları nasıl tüketelim: Özellikle yeşil gıda tüketilmesi, pişirilmemiş olması çok önemli)
12- Bol bol C vitami: C vitamini alımı, meyve tüketimi ( özellikle portakal ,mandalina gibi turunçgiller)mide kanserine karşı koruyucudur.
13- Ekmek seçimine dikkat: Tam bugday ve tahıllı ekmek tüketimi mide kanserine karşı koruyucudur.
14- Kesinlikle uzak durulacaklar: Tuzlanmış ve salamura edilmiş (konserve ve turşu), tütsülenmiş ve mangal ateşinde pişirilmiş gıdalardan uzak durmamız mide kanseri riskini düşürecektir.
15- Midenize kulak verin: Erken dönemde mide kanserine özgü şikayetler hemen hemen yoktur ama yine de bazı belirsiz şikayetleri ciddiye alan hastalarda erken mide kanseri teşhisi konulabilir. Mide kanserine özgü şikayetlerin varlığı geç dönem hastalığı işaret eder. Çoğunlukla teşhis edildiği dönemde ilerlemiş hale gelir. Hazımsızlık, bulantı ve kusma, yutma güçlüğü, yemek sonrası şişkinlik ve erken doyma hissi, İştah kaybı, mide kanamasına bağlı siyah büyük abdest ve kansızlığa bağlı solgun renk, kanlı kusma, karın ağrısı sıkıntılarınız mı var?
16- Ani kilo kayıplarına dikkat: Son zamanlarda birden kilo kaybımız mevcut mu?
17- Erken teşhis mide kanserinde hayat kurtarıcıdır: Mide kanseri genellikle geç dönemlerine kadar şikayet vermeyen sinsi bir hastalıktır. Bu nedenle hastaların çoğunluğu yakalandığında ileri evrelere ulaşılmış olmaktadır. Erken teşhis edildiğinde ise tamamen iyileşme sağlanabilmektedir. B nedenle toplumsal bilinçlenme mide kanserinin önlenmesi ve tedavisinde çok önemlidir.
Belli aralıklarla kontrol olmak ve endoskopi yaptırmak erken teşhiste çok önemlidir.
Mide kanseri genellikle sinsi seyreder. Karında mide bölgesinde rahatsızlık hissi en sık belirtidir. İleri evrelerde kilo kaybı ve karın ağrısı görülür. İştahsızlık, halsizlik, bulantı, kusma, midede şişkinlik hissi diğer belirtilerdir. Karaciğer büyümesi, karında sıvı birikmesi veya sarılık gibi bulguları ile gelen hastalar mevcuttur.
Hazımsızlık, şişkinlik, iştahsızlık gibi sık rastlanan şikayetler mide kanserinde de görülebilir. Midenin girişini tutan kanserlerde yutma güçlüğü, çıkışını tutan kanserlerde de kusma görülebilir. Özel bir belirti vermeden sinsice ilerlediği için ve belirti verdiğinde ileri evrelere ulaşmış olacağı için bir erişkinde her türlü hazım sorununda endoskopi yapılarak mide gözle incelenmelidir.
Üst gastrointestinal endoskopi tanı koydurucu yöntemdir. Bu yöntemle mide iç yüzeyi tamamen izlenir ve şüpheli bölgelerden biyopsi alınarak tanı konulur. Tanı konma oranı %95’in üzerindedir.
Tanı kesinleştikten sonra hastalığın derecesi bilgisayarlı tomografi, magnetik rezonans, abdominal ultrasonografi ile yapılır. Diğer bir tanı koyma yöntemi de laparaskopidir (genel anestezi altında ışıklı bir kamera ile karın içerisine bakılması).
Mide kanseri kötü seyirli bir hastalık mıdır?
Evet. Ne yazık ki tüm gelişmelere rağmen mide kanseri en kötü seyirli kanserlerdendir. Tedavinin temeli erken evrede yakalayıp ameliyatla tümörün çıkarılmasıdır. Tabii ki birçok durumda ameliyattan önce veya sonra kemoterapi ya da ışın tedavisi uygulanabilmektedir.
Mide kanseri multidisipliner ekip tarafından tedavi edilir. Bu ekipte medikal onkologlar, gastroenterologlar, cerrahlar ve radyasyon onkologları bulunur. Tedavi tümörün büyüklüğü ve yerleşim yeri, hastalığın evresi ve genel sağlık durumuna göre planlanır. Mide kanserinin tedavisi cerrahi, kemoterapi veya radyoterapiden oluşur.
Tam temizleyici cerrahi işlemlerden sonra genel olarak 5 yıl yaşama olasılığı %25’dir. Mide kanserinde yaşam süresini belirleyen en önemli faktör uzak organ tutulumu veya karın içi yayılımdır. Bu bulgular var ise beklenen yaşam süresi 6-12 ay dolaylarındadır. Erken tespit ve tedavi edilmiş hastalarda ise 5 yıllık yaşam %95’in üzerinde olabilmektedir.
Mide kanserinin ameliyattan başka bir tedavisi var mıdır?
İleri evrelerde ise ameliyata ek olarak kemoterapi ve ışın tedavisi uygulanabilir. Uzak organlara yayılmış yani dördüncü evre hastalıkta ise ameliyattan kaçınırız. Kısaca söylemek gerekirse mide kanserinde ameliyatla tedavinin mümkün olması iyi bir özelliktir. Diğer tedaviler hastalığı tam olarak yok etmeyi değil hastanın olabildiğince uzun ve konforlu yaşamasını amaçlarlar.
Beslenme alışkanlığı olarak taze meyve ve sebze tüketmek, tütsülenmiş gıdalardan, alkol- sigaradan uzak durmak mide kanser riskini azaltır.
Midenin diğer tümörleri (gastrointestinal stromal tümörler)