BIST 100
Hangi sektörde olursa olsun, şirketlerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri için süreklilik sağlayan kaynaklara ihtiyacı var. Bu kaynakları sağlamanın akla gelen ilk yöntemlerinden biri sermaye artırımı… Sermaye artırımı bir şirketin ihtiyaçlarına yönelik mali ve ekonomik yapısını iyileştirmesi, güçlendirmesi için yapılan bir işlem.
Bir şirket finansal durumu, hedefleri ve piyasa koşullarını da göz önünde bulundurarak sermaye artırımını iki şekilde yapabilir: Bedelli ve bedelsiz sermaye artırımı. Sermaye artırımının nasıl yapılacağına karar verilme aşamasında ise yine dikkat edilmesi gereken bazı faktörler var.
Tüm bu faktörler değerlendirildikten sonra şirketler sermaye artırımını bedelli mi yoksa bedelsiz mi olarak yapacaklarına karar verirler. Kabaca, şirketlerin dış kaynak kullanarak yaptığı sermaye artırımına “Bedelli Sermaye Artırımı”; kendi kaynaklarını kullanarak yaptığı sermaye artırımına “Bedelsiz Sermaye Artırımı” denir. Şimdi bu konuyu biraz daha açalım.
Bedelli sermaye artırımı işleminin kilit noktası, şirketlerin hissedarlarından ilave yatırım alması. Burada mevcut hissedarlar şirkete ilave bedel koyarak ödenmiş sermayeyi artırır. Bu da hisse sayısının artmasına sebebiyet verir. Diğer bir deyişle şirket yeni pay ihraç eder. Bu payların bir bedel karşılığında satılması ile sermaye artırımı işlemi gerçekleşmiş olur ve hisse sayısında bir artış yaşanır.
Sermaye artırımı için çıkarılan payları şirket ortakları, rüçhan hakkına (öncelik hakkı) sahip olmaları nedeni ile öncelikli alma hakkına sahip olurlar. Mevcut hissedarlar, çıkarılan payların bedelini nakit olarak ödemek koşulu ile şirketteki payları oranında hisse senedi satın alabilirler. Hisse senedi sahipleri eğer ihraç edilen yeni payları almak istemezlerse, bu durumda rüçhan haklarını kupon pazarı ile satabilirler. (Rüçhan hakkı kupon pazarı; yeni pay alma hakkı kuponlarının hisse senedinden bağımsız olarak alınıp satılabildiği borsa pazarıdır.)
Bedelli sermaye artırımı yapılmasının şirkete ve hisse senedi sahiplerine sağladığı avantajlar var elbette. Örneğin, bedelli sermaye artırımından sonra şirketin hem değeri hem de hisse senetlerinin değeri değişir. Bu da şirket ve hisse senedi sahipleri için olumlu bir durumdur diyebiliriz.
Bedelli sermaye artırımının şirketler açısından yararları şunlardır:
Bedelli sermaye artırımının yatırımcılar açısından avantajları arasında ise şunları sayabiliriz:
Bedelli sermaye artırımı yapmayı planlayan şirketler, Sermaye Piyasası Kurulu’na (SPK) başvurmalıdır. Ayrıca, şirketler hisse senetlerini satışa çıkarırken bu kararlarını açıklama yükümlülüğüne sahiptirler. SPK, genellikle 1 ila 4 ay arasında değişen bir inceleme sürecinin ardından sermaye artırımına onay verebilir veya ret kararı alabilir.
Bedelli sermaye artırımı sonrasında hissenin tespiti için Sermaye Artırımı Hesaplayıcı aracımızı kullanabilirsiniz.
Bedelsiz sermaye artırımı, hisse senedi sahiplerinin ya da diğer kişilerin şirketlere herhangi bir nakit ödeme yapmadan sermayesini artırması demek. Bu işlemde şirketin varlıklarında bir değişiklik olmaz, çünkü sermaye artışının sebebi şirketin iç kaynakları veya elde edilen kârdır. Şirketin hisse sayısı artar, zira geçmiş yıl kârları ödenmiş sermayeye transfer edilir. Başka bir deyişle bedelsiz sermaye artırımında herhangi bir ücret veya bedel ödenmeden yeni hisse senetleri ihraç edilir. Hisselerin sayısı artar ve bedelsiz sermaye artırımı oranında düşüş yaşanır.
Kısacası bedelsiz sermaye artırımının şirketlere hisse senedi sahipleri ya da başka kişiler tarafından herhangi bir bedel ödenmeden yapılan sermaye artırımı işlemi olduğunu söyleyebiliriz. Şirketlerin yeniden değerlenme artışı, yedekler, iştirak, duran varlık satış kârları ve emisyon primi gibi iç kaynaklarını kullanarak yaptıkları sermaye artırımı da bu tanım içine girer. Bu durumda hisse senedi sahiplerinin cebinden para çıkmaz. Şirket kaynakları kullanılarak sermaye artırımı yapılmasının yanında ek kaynak istenmeden, bedelsiz olarak şirket ortaklarına hisse senedi dağıtımı yapılır.
Bedelsiz sermaye artırımı şirketlerin enflasyon ile mücadele etmede kullandığı önemli savunma yöntemlerinden biri. Enflasyon karşısında şirket sermayesinin erimemesi için bu işlem gerçekleştirilebilir. Zira bedelsiz sermaye artırımında şirketin kaynak bulma sıkıntısı yoktur.
Bedelsiz sermaye artırımının şirketlere sağladığı en büyük avantajlardan biri vergidir. Özellikle iştirak ve duran varlık satış kârı kalemleri ve emisyon primi ile yapılan bedelsiz sermaye artırımı vergi avantajı sağlar.
Bunun yanı sıra bedelsiz sermaye artırımının şirketlere sağladığı faydalar arasında şunları sayabiliriz:
Yatırımcılar açısından bedelsiz sermaye artırımının pek çok avantajı vardır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:
Sermaye artırımı ve yatırım dünyası hakkında bilmeniz gereken tüm kavramlara Yatırımcı Sözlüğümüzden ulaşabilirsiniz.
Gedik Yatırım’da hesabınızı açarak sermaye artırımı amacıyla hisse senedi alım satım işlemlerinizi kolaylıkla yapabilirsiniz. Gedik Yatırım hesabınızla alt limitsiz hesap açma, alanında uzman ekiplerimiz tarafından hazırlanan günlük bülten ve analizlere erişme ve size özel yatırım temsilcinizle görüşme yapma gibi pek çok avantajdan faydalanabilirsiniz. Gedik Yatırım’da hızlı ve kolayca hesap açarak işlemlerinizi gerçekleştirebilmek için tıklayın.