Kas Dokusu Gelişimi Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı
Gelişim • Kas sistemi mezodermden gelişir • İris kasları nöroektoderm kökenlidir
Kas dokusu kaynağı? • Miyoblastlar: Mezenşimden gelişir
Mezenşim? • Primitif çizginin belirmesinden sonra, bu çizginin derinlerindeki hücreler ayrılarak mezenşim denilen embriyonik gevşek bağ dokusunu oluştururlar…
İskelet Kası Gelişimi • Gövdenin iskelet kaslarını şekillendiren miyoblastlar, somitlerin miyotom bölgelerindeki mezodermden köken alır.
Somit? • Paraksiyal mezoderm
Ekstremite Kasları • Ekstremite tomurcuklarındaki öncü miyojenik hücrelerden gelişir…
Miyogenezis • İlk belirtisi, miyoblastlara farklılaşan mezenşim hücrelerinin gövde ve çekirdeklerinin uzamasıdır. • Sonra, primordiyal kas hücreleri kaynaşarak uzun, çok çekirdekli ve silindirik biçimli miyotübleri şekillendirirler.
Gelişme boyunca • Miyotüblerin ve miyoblastların kaynaşması devam ederek kas büyümesi olur. • Miyofilamentler, miyotüp sitoplazması içinde gelişir. • Miyotüpler farklılaşma gösterirken, çevre bağ dokularından eksternal lamina ile sarılarak ayrılırlar.
Fibroblastlar • Fibröz kılıfın epimisyum ve perimisyum tabakalarını yapar. • Endomisyum ise retiküler lifler ile kas liflerinden köken alan eksternal lamina tarafından oluşturulur.
İskelet Kasları • Çoğu doğumdan önce gelişir. • Geri kalanlar, birinci yılın sonuna kadar gelişir. • İlk yıldan sonra, daha fazla miyofilament şekillenmesi ile liflerin çapı artar. Bu da kas boyutunda artışa sebep olur.
Miyotomlar • Dorsal epaksiyal • Ventral hipoksiyal • Gelişmekte olan her spinal sinir de bölünerek, bu bölümlere dal gönderir.
Epaksiyal Miyotom • Miyotomların epaksiyal ve hipoksiyal bölümlerinden köken alan miyoblastlar, boynun ekstansör kasları ile kolumna vertebralis kaslarını şekillendirir.
Hipoksiyal Miyotom • Skalen • Prevertebral • Geniohyoid
Göz Kasları • Bilgiler ? • Prekordal plak çevresindeki mezenşimal hücrelerden köken?
Dil Kasları • Oksipital miyotom
Ekstremite Kasları • Gelişmekte olan kemiklerin etrafındaki miyoblastlardan gelişir. • Ekstremite tomurcuklarındaki öncü miyojenik hücrelerden bazısı somitlerden köken alır.
Ekstremite tomurcuklarındaki öncü miyojenik hücrelerden bazısı somitlerden köken alır • Bu hücreler, ilk olarak dermatomiyomların ventral kısmında yer alır.
Bu hücreler, ilk olarak dermatomiyomların ventral kısmında yer alır • Epitelyal hücrelerdir. • Mezenşimal-epiteliyal değişimi takiben bu hücreler, ekstremitelerin ilk gelişmeye başladığı yere göç ederler.
Düz Kas • İlkel sindirim kanalını ve onun türevlerini çevreleyen planknik mezenşimden farklılaşır. • Çoğu kan ve lenf damarlarının duvarındaki düz kaslar somatik mezodermden gelişir.
İris kasları, meme ve ter bezlerindeki miyoepitelyal hücreler? Ektoderm kökenli mezenşimal hücrelerden
Kalp Kası • Gelişmekte olan kalp tüpünü çevreleyen splanknik mezenşim
Splanknik mezenşim • Somatoplevra: Somatik mezoderm ile bunun üzerindeki embriyonik ektoderm. (Vücut duvarını) • Splanknoplevra: Splanknik mezoderm ile bunun altındaki embriyonik endoderm. (Embriyonik barsak duvarını)
Kas Anomalileri • Vücuttaki kaslardan herhangi biri gelişmemiş olabilir.En sık m. Pektoralis mayorun sternokostal başı • M. Palmaris longus, • M. Trapezius, • M. Serratus ant.,m.kuadratus femoris
Kasların Varyasyonu • Tüm kaslarda gözlenebilir. • M.sternokleidomastoidus bazen doğumda zedelenebilir (Konjenital tortikollis).
Konjenital tortikollis • Bazen doğuştan sternokleidomastoid kası kısadır ve fibrozis oluşumu sebebiyle baş bir tarafa doğru eğilir ve sabit rotasyon görülür.