Topraklama Nedir? Topraklama Tesisatı
Topraklama tesisatı, oluşabilecek herhangi bir elektrik kaçağının direkt olarak önüne geçer.
Topraklama Nedir?
Topraklama, tesisatta ki gerilim altında olmayan bölümlerin, belirli iletkenlerle toprağa bağlanmasıdır. Elektrikle çalışan belirli cihazlar bazı sebeplerden dolayı, elektrik kaçağı oluşumuna sebep gösterir. Burada yapılan topraklama çalışmaları, elektrik kaçağının olduğu durumlarda içeriğindeki iletken ile birlikte toprağa yoğun gerilim iletir. Böylelikle oluşabilecek herhangi bir aksiliğinde, önüne geçilmiş olunur. Toprağın genel olarak iç direnci, oldukça düşük ve iletim özelliği bakımından yüksektir. Elektrik yükünün topraklanma hattı üzerinde toplanmasından dolayı, kaçak durumunda cihaza dokunan herhangi bir kişi, yoğun elektrik yüzünden zarar görmez.
Topraklama Sistemi Neden Bulunur?
Herhangi bir sistemde topraklama bulunmadığı durumda, sistemdeki hatalar insan hayatı için önemli bir tehlike oluşturur. Hatta bu durum ölümle bile sonuçlanabilir. Topraklama tesisatı, iletken olmasından dolayı, yoğun elektrik akımında toprağa iletilmesiyle oluşur. Yani burada sisteme dokunan herhangi bir kişinin, direkt olarak elektriği üzerinde bulunmaz. Çünkü burada topraklama sistemi olduğu için yoğun iletken, toprağa yüklenmiş olur. Aynı zamanda elektrik yükünün topraklama hattı üzerinde yer edilmesi ile birlikte elektrik yükü direkt olarak toprağa aktarılır. Böylelikle cihaza ya da elektrik devre sistemine dokunan kişi, kaçak elektrikten dolayı herhangi bir zarar görmez. Bu durum, özellikle yoğun elektrik kaçağının yaşanması mümkün olan alanlar için önemlidir. Topraklama tesisatı olmazsa, ölümle sonuçlanan durumlar gerçekleşebilir.
Topraklamanın Faydaları
Topraklama tesisatı herhangi bir oluşabilecek kısa devre akımına karşı, insanların ölüm tehlikesi ile karşılaşmaması adına önemlidir. Burada bulunan akımlar direkt olarak toprağa meyillidir. Yani topraklamanın olmadığı bir cihaz, oluşabilecek hataları direkt olarak üzerinde bulundurur. Böylelikle cihaza dokunan bir kişinin zarar görmesi mümkündür.
- Fakat topraklama tesisatı bulunan alanlarda, izolasyon hatasının direkt olarak toprağa iletilmesi, genel olarak elektrik devresi sistemi içerisindeki en güvenli yöntemdir.
- Bu durum günümüzde teknolojik olanaklarla birlikte oluştuğu takdirde ani darbe gerilimleri ve oluşabilecek yıldırımlara karşı da, koruyucu bir etki oluşturur.
- Yoğun yağmurlu günlerde yıldırımın sıklıkla oluşması, devre sistemlerinde kısa devre akımlarını oluşturur. Böyle durumlarda deşarj akımlarından korunmak için topraklama tesisatı önemli bir yer tutar.
Topraklama Tesisatı Çeşitleri Nelerdir?
Topraklama tesisatı çeşitleri, kendi içerisinde 3 farklı başlığa ayrılır. Bunlar;
- Koruma topraklaması
- İşletme topraklaması
- Ve son olarak fonksiyon yani yıldırım topraklaması olarak adlandırılır.
Topraklama biçimlerinin, alanlara ve kullanım amacına göre kurulumu gerçekleşir. Bulunan topraklama sistemlerinin, kendi içerisinde önemli fonksiyonları bulunur. Topraklama tesisatının bulunmadığı alanlarda oluşabilecek riskler, insan sağlığı açısından önemlidir. Bu sebeple günümüzde önemli bir fonksiyon içerir.
Topraklama Tesisatı Ne İşe Yarar?
Elektrik kaçağından kaynaklanan elektrik akımı, insan sağlığı üzerinde ölümle sonuçlanan bir durumdur. Topraklama tesisatı bulunan alanlarda, elektrik akımının toprağa iletilmesi ile birlikte bu durum direkt olarak yüklü akımın cihaz üzerinde kalmasını engeller. Böylelikle oluşabilecek çarpılma tehlikelisi de, önlenmiş olur. Topraklama sistemleri, topraklanan cihaz ile birlikte yer edildiği gibi levha ve çubuklar arasındaki mesafe, en fazla 20 metre olmalıdır. 20 metreden daha az olan durumlarda direnç gücü yeterli düzeyde iletilmez. Topraklama tesisat sistemi, yoğun elektrik devrelerinin bulunduğu alanlar için tercih edildiği gibi aynı zamanda evlerde de kullanılabilen bir sistemdir. Yoğun gerilimi direkt olarak toprağa iletir.
Evlerdeki Topraklama Tesisatı
Binalarda bulunan elektrik tesisatlarında, iki farklı şekilde elektrik kablosu yer edilir. Bunlar faz ve nötr olarak ayrılır. İki kablo bulunduran elektrikli cihazlarının, devre sistemine girebilmesi için bu durum gereklidir. Evlerde ya da binalarda bulunan prizler, genel olarak 2 kabloya mutlaka girecek şekilde ayarlanır. Yani burada bulunan fişler prize takıldığı anda, faz ve nötr uçlar direkt olarak devre sistemine iletilir. Topraklı prizler de bulunan delikler, ek olarak metal çıkıntılar bulundurur. Bunlar dış kısımlara iletilir. Bu durum topraklama olarak adlandırılır. Topraklama iletkenleri, evde ya da bina dışında yer edilen ve toprağa yerleştirilir. Çubuklar ve levhalar ile birlikte, topraklama kablosuna bağlanır. Bakır çubuk veya levha ile birlikte bağlanan yapılar, evlerdeki topraklama sistemini oluşturur. Bu durum, evlerde oluşabilecek herhangi bir elektrik kaçağı ya da yıldırım sonrasındaki elektrik devrelerinin, insan güvenliği açısından önemlidir.