Şarbon ve veba gibi biyolojik ajanları tespit eden cihaz geliştirildi.
Bilim, Endüstri ve Bilişim Bakanlığı, KOSGEB ve TÜBİTAK’ın takviyesi ve üniversitelerden öğretim mensuplarının katılımıyla geliştirilen “Biosis” adlı cihaz, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu’da gerçek mikroorganizmalarla yapılmış olan testlerden başarıyla geçti. Geliştirilen bilişim , sağlık kurumu enfeksiyonları, et, süt ve su yöntemiyle bulaşan mikropları da havadan aldığı numunelerle hemen saptama etmekte .
Hacettepe Teknokentinde oturmuş Biosis Ar-Ge Müdürü Engin Kıran yaptığı bildiride biyoterörizmi, ” bireyler , gruplar ya da hükumetler aracılığıyla ideolojik, siyasi ya da finansal getiri sağlamak amacıyla rahatsızlık yaratıcı mikroorganizmaların açık ya da saklı biçimde dağılması ” olarak ifade etti .
Bu mikroorganizmaların küçük tek miktarının dahi öldürücü olabildiğine dair Kıran, geliştirdikleri cihazın bu çeşit bilimsel ajanlara karşın gerekli olan tedbirlerin çabuk tek biçimde alınmasını sağladığını ifade etti .
Cihazın şuanki dünyasında siyasi çekişmeler sonucu gündeme iştirak eden bilimsel harp maddeleri listesinde ilk sıralarda yer alan şarbon, tularemi, veba, e-coli, ricin toksini benzeri patojenlerin tanısının bu cihazla epeyce çabuk biçimde konulabildiğini ifade eden Kıran, ” Epeyce yüksek hassasiyete sahip tek bilişim olup hata tanı oranı tek sürü düşük. Sistem, basit olarak bu ajanların olay yerinde çabuk ve pratik tanısı amacıyla geliştirildi” bilgisini verdi .
“TÜRKİYE’DE İLK, YERYÜZÜNDE İSE TEK SÜRÜ YENİ”
Halk sıhhatini tehdit eden bu ajanların klasik sınıflandırılmasına yönelik 40’ın üstünde mikroorganizma ve toksinin mühim meydana geldiğini ifade eden Kıran, geliştirilen cihazın 12 çeşitli patojeni, 100 patojen hassasiyetinde saptama edebilme özelliğinin bulunduğunu aktardı. Kıran, “Ülkemiz’de ilk, yeryüzünde da tek sürü yepyeni ” meydana iştirak eden tek bilişim dair Ar-Ge inşa edilerek tek cihaz geliştirildigini ifade etti . Kıran, “Bu bilişim , hudut bölgelerinde, kamu binalarında, metro, ALIŞVERIŞ MERKEZI benzeri kapalı kamuya açık alanlarda et, süt ve bunlara ilişkili gıda endüstrisinde bilimsel ajanlara karşın koruma yeteneklerini arttıracak” diye konuştu .
Cihazın geliştirilmesinde bütün dünyanın kullanımına açık akademik ve bilimsel literatürden, üniversitelerden yararlanıldığını, teknokent ve bilişim geliştirme bölgelerine sağlanan destekler, TÜBİTAK, KOSGEB, Bilim, Endüstri ve Bilişim Bakanlığının Ar-Ge desteklerinin kullanıldığını belirten Kıran, şu şekilde konuştu:
“Geliştirilen cihaz, et, süt ya da su yöntemiyle bulaşan ve gıda zehirlenmelerine, üstelik ölümlere sebep olan mikroorganizmaların saptama edilmesinde kullanılıyor. Bununla Birlikte hayvancılık ve besicilikte birey sıhhatini negatif istikamette etkileyen bakterilerden brusella, salmonellanın tespitini yapabiliyor. Ek olarak sıhhat müesseselerinde , kabul görmeyen ölümlere ne sebeple meydana iştirak eden sağlık kurumu enfeksiyonlarıyla uğraş ve takibi konularında bilhassa yüklü bakım üniteleri, yenidoğan üniteleri ya da ameliyathanelerde kullanılabilecek.”
“HAVADAN YA DA SU NUMUNELERİNDEN TESPİT YAPIYOR”
Kıran, Biosis’in yeryüzünde fonksiyonel olarak geliştirilen bütün yenilikleri içerdiğini ve adı geçtiğimiz ajanları üç dk benzeri epeyce yüksek tek hassasiyetle saptama edebildiğini belirtti .
Engin Kıran, cihazın ilk enbaşta odadaki havayı giriş mazgallarından geçirip makinede yer alan tanımlama modülüne getirdiğini ve sonrasında havayı dışarı verdiğini, böylelikle havada hangi bilimsel ajanların var meydana geldiğini ve önlem alınması gerektiğini bildirdiğini belirtti .
“EBOLA’NIN TEŞHİSİNDE DE TANI KONABİLİR”
Son günlerde Orta-Batı Afrika’da binden pek bireyin ölümüne ne sebeple meydana iştirak eden ebola virüsünün de bilimsel pkk ajanları listesinde bulunduğunu ifade eden Kıran, “Biosis sistemiyle viral kaynaklı kanamalı ateş etkenleri içinde yer alan Filovirüs’lerinde (Ebola ve Marburg virüs) tanısı konulabilir. Elimizde bu etkenler ya da onların saflaştırılmış antijenikyapıları olması halinde tanımlama modülüne eklenebilir. Biosis; ülkemizde türk malı kaynaklar ve uzunca tek Ar-Ge zamanı sonucu olarak geliştirilmiş olup sunduğu teknik aşağı yapı ve uyumlu maliyetli sarflarıyla tek sürü çeşitli alanlarda kullanılacak” diye konuştu .