Alzheimer, genellikle teşhis edilmesi zor olan gizemli bir hastalıktır. Alzheimer’ı belirlemedeki sorunlardan biri, nihai bir belirlemeye yol açabilecek tek bir tıbbi prosedür veya test olmamasıdır. En usta nörologlar bile bazen şaşırır. Bunun nedeni, kırık bir kemik, mide ülseri veya diyabetin aksine, Alzheimer’ın insan vücudundaki en önemli, ancak en az anlaşılan organ olan beyni etkilemesidir. Ek olarak, bir avuç tedavi edilebilir durum, Alzheimer’ın zayıflatıcı etkilerini taklit edebilir.
Beyin Temelleri
Beyniniz inanılmaz bir makinedir. Her düşünceyi, her hareketi, her dokunuşu ve her sesi kontrol eder. Kollarınız ve bacaklarınız beyniniz sayesinde hareket eder. Aldığınız her kalp atışını ve nefesi kontrol eder. Beyniniz olmadan göz kırpamaz veya bir kasınızı hareket ettiremezsiniz.
Beyin başka olağanüstü şeyler de yapar. Anıları oluşturur ve korur. Düğünlerde ağlamamızın, bir fıkraya gülmemizin ya da korku filmi izlerken korkmamızın sebebi budur. Yaklaşık üç pound ağırlığındaki büyük boy bir ceviz gibi şekillenen beyin, bizim kontrol merkezimizdir, en güçlü bilgisayarı tarih öncesi gibi gösteren sofistike bir iletişim merkezidir.
Dikkat çekici olmasına rağmen, beyin kendi kendine çalışmaz. Kan, oksijen ve diğer besinler onu beslemelidir. Beynin mesaj gönderme ve alma konusunda da yardıma ihtiyacı vardır. Bu, özelleşmiş hücrelerin işidir. nöronlar. Nöronlar vücudumuzun ne yaptığını ve çevremize nasıl tepki verdiğini kontrol eder. Her nöronun görevi, mesajların gönderilip alınabileceği yollar oluşturmaktır.
Bu kanallar, tıpkı bir bilgisayar ağı gibi vücudumuzun her yerine mesaj gönderip alan sinir sistemimizin bir parçasıdır. Onsuz kalbimiz atmaz; düşünemedik; gülemedik ya da gülümseyemedik. Hangi gün olduğunu bilmiyorduk. Beynimiz kim olduğumuz ve nasıl yaşadığımız konusunda o kadar anahtardır ki, bir şeyler ters gittiğinde, nöronlar öldüğünde veya işlerini yapamadıklarında, kişiliğimiz değişir ve vücudumuz olması gerektiği gibi tepki vermez.
Alzheimer’ın Başlangıcı: Beyin Krizi
Alzheimer atakları beyne zarar verir – birdenbire değil, bir süre içinde kademeli olarak
yılların. Değişiklikler ince. küçük. Neredeyse farkedilir. Yine de gerçekler. Zamanla, beyin toksik değişikliklere uğradığı için daha belirgin hale geleceklerdir. Hastalık tipik olarak ilk olarak beynin anılarımızı işlememize ve hatırlamamıza izin veren kısmı olan hipokampüste saldırır.
Hipokampusu bir dosya dolabı gibi düşünün. Beyin yeni, uzun süreli bir hafıza oluşturduğunda, hipokampus bu hatıraları depolar ve onları geri almamıza izin verir. Beynin dosya dolabı o kadar güçlüdür ki içindeki anıları unutmak zordur. Basit bir koku – örneğin bir parfüm kokusu – veya favori bir şarkının sözü, dolabın kilidini açarak anıların kaçmasına izin verebilir. Bu anılarla işimiz bittiğinde, dosya dolabına geri dönüyorlar.
Alzheimer ne zaman ortaya çıkar amiloid plak, anormal protein parçaları kümeleri, beyindeki sinir hücreleri arasında birikir. Beyni sağlıklı olan bir insanda bu protein parçaları parçalanır ve yok edilir. Sonuç olarak, nöronlar olması gerektiği gibi çalışmaya devam eder. Alzheimer hastasında öyle değil. Bunun yerine, kümeler birbirine bağlanarak sinapslar arasındaki sinyalleri, bilginin bir nörondan diğerine geçtiği sinir hücreleri arasındaki boşlukları bozar.
Alzheimer’ın Etkileri: Beynin Demiryolunu Engellemek
Normal bir beyin dokusundaki nöronlar, hayati besinleri demiryolu raylarına benzer bir paralel taşıma sistemi boyunca alırlar. A tau adı verilen protein (inekle tekerlemeler) beynin demiryolunun çalışmasını ve besinlerin programa göre taşınmasını sağlar. Bununla birlikte, AD’li bir beyinde bu olmaz. Tau iplikçikleri parçalanmaya ve birlikte bükülmeye başlar, bu da besinlerin beyin hücrelerine ulaşmasını engelleyen nörofibriler yumaklar adı verilen bir barikat oluşturur. Bu besinler olmadan nöronlar ölür ve kişinin düşünme ve hatırlama şeklini etkiler. Kanıtlar, anormal tau ve amiloid-beta proteinlerinin birlikte çalıştığını gösteriyor. Beynin belirli bölgelerinde anormal tau biriktikçe, amiloid-beta kümeleri nöronlar arasında plaklar halinde kümelenir ve birbirleriyle iletişim kurma biçimlerini bozar. Alzheimer o kadar aldatıcıdır ki, bilim adamları henüz plağın AD’ye mi neden olduğunu yoksa kümelerin hastalığın bir sonucu mu olduğunu bilmiyorlar.
AD, meseleleri daha da karmaşık hale getirmek için, kaşınma veya yanma gibi vücudumuzdan gelen duyumları yorumlamamıza yardımcı olan beynin buruşuk dış tabakası olan serebral kortekse de saldırır. Ayrıca görmemizi, duymamızı ve koklamamızı sağlar. Serebral korteks, anıların oluşturulmasında ve saklanmasında da önemli bir rol oynar. Düşünceleri formüle etmemize, sorunları çözmemize ve planlar yapmamıza yardımcı olur. AD vurduğunda, korteks büzüşür ve beyin nöronlarının birbirleriyle konuşmasına yardımcı olan kimyasallar olan nörotransmiterlerin üretimini etkiler. Beyin hücreleri iletişim kuramadığında ölürler. Sonuç olarak, insanlar şeyleri hatırlayamazlar. AD’den etkilenen sinir hücreleri ayrıca konuşma, okuma ve hareket etme yeteneğini de etkiler.
AD ilerledikçe, beyin dokusu küçülür. AD’nin kontrolsüz ilerlemesi, beyni ciddi şekilde zayıflatarak daha fazla hücrenin ölümüne yol açar. Daha da kötüsü, vücut hastalığa şiddetle tepki verir. Mikroglia adı verilen bir hücre türü, beyinde ve omurilikte vücudun bağışıklık tepkisini başlatarak beyni (büzülürken bile) alevlendirir ve hücrelerine daha fazla zarar verir. “Proteinler hatalı biçimlendiriliyor veya konfigürasyonlarını değiştiriyor. Beyin bundan hoşlanmaz ve bir şeylerin ters gittiğini anlar” diyor nörolog Daniel Potts. “Bağışıklık sistemi devreye giriyor ve bunu düzeltmeye çalışıyor. Temelde bazı bölgeleri bombalamak zorunda [of the brain] ondan kurtulmak için Kötü dokuyu bombalamaya başladığınızda, sonunda bir miktar iyi dokuyu patlatırsınız.
Şimdiye Kadar Bulgular
Temmuz 2018’de Teksas Üniversitesi Güneybatı Tıp Merkezi’ndeki bilim adamları açıkladı sağlıklı proteinin toksik tau’ya dönüştüğü tam anı keşfetmişlerdi ama beyni boğan ölümcül yapışkan düğümleri henüz oluşturmamışlardı. Keşif, beyni ele geçirmeden önce AD’nin saptanmasına yol açabilir.
“Bu belki de bugüne kadar yaptığımız en büyük bulgu, ancak klinikte herhangi bir faydanın gerçekleşmesi muhtemelen biraz zaman alacak” diyor. Marc Elmas, MD, üniversitenin Alzheimer Merkezi müdürü. “Bu, sorun hakkında nasıl düşündüğümüzü büyük ölçüde değiştiriyor. Bunu tau patolojisinin ‘Büyük Patlaması’ olarak düşünüyoruz.”
Bu makalenin bir versiyonu ortak dergimiz Alzheimer’s: New Hope For A Cure’da yayınlandı.
Kaynak : https://www.womansworld.com/posts/alzheimers/how-alzheimers-affects-your-brain