Özellikle Barzani’nin Amed ziyaretinden ve İsmail Beşikçi'nin bence aynı süreç üzre okunabilecek yazısından sonra oldukça fazla söz söylendi. Öyle çok ki hatta, şimdiden sonra söyleneceklerin önemli kısmı tekrar olacak. Ama KDP-Kürt özgürlük hareketi ilişkisinin bir yönüyle eksik işlendiği kanaatindeyim.
Kürdistan Demokrat Partisi ve ona yakınlık gösteren kişi ve grupların temel argümanı, “Kürdistanî” olmak. Kürt özgürlük hareketine yönelik eleştirilerindeki temel söylem de bu hatta. PKK’yi ve özgürlük hareketinin diğer öznelerini Kürdistani olmamakla eleştirip duruyorlar.
Peki nedir Kürdistanî olmak?
Sanırım bir KDP’liye soracak olsak, alacağımız cevap aşağı yukarı şöyle olur: Politikaya Kürt milletinin çıkarları doğrultusunda bakmak ve Kürdistan’ın bağımsızlığını savunmak… Bunların da kaba bir milliyetçilik ekseninde ele alınmasını önerecekleri, sır değil.
Kürt özgürlük hareketi, kimin elinde olursa olsun eninde sonunda bir baskı aygıtı olan devletle malûl bağımsızlıkçılık söylemiyle de, Kürt halkını Orta Doğu yangını içerisindeki diğer halklarla karşı karşıya getirerek aslında kendisine de düşman kılacak milliyetçilik algısıyla da çoktan hesaplaştı. Fakat eğer bağımsızlık Kürt halkının iradeleşmesiyse, başka devletlerin/milletlerin çıkarlarına, politik hesaplarına değil de kendi çıkarlarına yaslanan bir politik hat örmesiyse, Kürt özgürlük hareketi, KDP’den bin kat daha bağımsızlıkçıdır. Bu konuda rahat ve özgüven dolu olabiliriz. Zira görüyoruz ki, emperyalizmin Orta Doğu’daki çıkarlarıyla ve işbirlikçileriyle(sözgelimi Türkiye Cumhuriyeti Devleti’yle veya Özgür Suriye Ordusu’na bağlı çetelerle), Kürt halkının çıkarları ekseninde dahi ters düşme ehliyeti olmayan bir Güney Kürdistan hükümeti var karşımızda. Öyle Kürdistanî bir bağımsızlık ki bu, Kürt halkının Rojava’daki mevzilerine emperyalizmin çıkarları dolayısıyla düşmanlık besleyebiliyor!
Kürt özgürlük hareketiyse, Rojava’da ve Kürdistan’ın diğer parçalarında çizdiği yolu “üçüncü yol” olarak tarif ediyor. Ne egemenlerin istediği rotada yürüyor; ne de geleneksel muhalefet biçimlerine yüz veriyor. Kendi “bağımsız” siyasal aklıyla, “bağımsız” iradesiyle kararlar alıyor ve o kararları, emperyalizme ve Orta Doğu’daki egemenlere karşın, Kürt halkı lehine uyguluyor. Halk meclisleriyle halkı iradeleştiriyor; özsavunma örgütleriyle, halkı milisleştiriyor, kendisini korur hale getiriyor. Halkın yarattığı kurumların üzerinde, onlardan bağımsız hareket eden bir polis teşkilatı kurmuyor. Muhalefet edenlerin kafasına yağlı coplar indirmiyor. İşi gücü halkın sükûneti olan hükümetlerle değil, halkın geniş katılımıyla yönetiyor, ülkesini. Zira Kürt özgürlük hareketi, bir seçkinler hareketi olarak değil, halk hareketi olarak büyüyor.
Gelelim milliyetçilik hususuna…
Başka bir milleti kendisinden aşağı gören, onun çıkarları pahasına kendi çıkarlarını savunan bir milliyetçilik, egemen ideolojiden başka hiçbir kategori içinde değerlendirilemez. Fakat milliyetçiler, her ne kadar tam da bu egemen ideolojik formasyona uygun bir milliyetçiliği savunuyor olsalar da, kendilerini milletlerinin çıkarlarını savunan neferler olarak tanıtırlar. Millî çıkarları savunmaksa mevzu, o halde hemen bir belirleme yapmak zorunda kalırız: Milletin aktif biçimde dahil olmadığı hiçbir organ, milletin çıkarlarını savunamaz. Böylesi bir organ ancak, milletin “üzerinde” bir iktidar’ı temsil eder ve bütün iktidarlar zorbalaşmaya mahkumdur. Kürt özgürlük hareketinin bu belirlemeden yola çıkarak bütün yönetim organlarını halklaştırmaya çalıştığını ve en geniş katılımı esas aldığını, toplumlar tarihinin dezavantajlı kıldığı grupları kotalarla desteklediğini hepimiz biliyoruz. Gelin bir de KDP’nin Güney Kürdistan’daki yönetici listesine bakalım:
Kürdistan Eyalet Başkanı: Mesud Barzanî
Başbakan: Nêçîrvan Barzanî
Eyalet Başkan Yardımcısı: Sedat Barzanî
İstihbarat Bakanı: Mensur Barzanî
Peşmergelerden Sorumlu: Vecîhî Barzanî
Avrupa Danışmanı: Dilşad Barzanî
Şirketler Danışmanı: Sîdar Barzanî
Bu liste böyle uzar gider. Bir de soyadı Barzani olmayan, aşirete sonradan katılmışlar var.
Bunun adı milliyetçilik midir, aşiretçilik mi? Milleti yönetime katmayacaksan, neden kendine milliyetçi der durursun? Üstelik Güney Kürdistan topraklarının özellikle Türk şirketleri tarafından nasıl talan edildiği ve gelir dağılımındaki adaletsizliğin gün geçtikçe nasıl arttığı da ortadayken… Yoksa yoksullar, emekçiler millete dahil değil mi? Ya da Süleymaniye’de cop yemiş olanlar millete dahil değil mi? Ya da onları bir kenara bırakalım, Rojava’da üzerlerine sınır kapısı kapatılanlar, yardım konvoyları bile Güney hükümetince engellenenler Kürt değil mi? Bu milliyetçilik, kimleri Kürt’ten sayıyor, kimlerin çıkarını savunuyor?
Velhasıl, egemenlik ilişkilerini gerçekten halkçı bir müdahaleyle dönüştürmeden, özyönetim aygıtlarını geliştirmeden, doğa-toplum diyalektiğine uygun bir yaklaşımla “yeni”yi inşa etmeden, halkın iradeleşmesi mümkün değildir. Halkın iradeleşmediği yerde de, ne bağımsızlık, ne de ulusal çıkarlar söz konusudur.
Eğer bağımsız Kürdistan arıyorsak, Kürt halkının bütün egemen güçlerin(ve bu arada onlarla elbirliği eden Kürt soydaşlarının) türlü oyunlarına rağmen iradeleştiği, kimseye gücünü ve temsilini devretmediği Rojava’ya bakmalıyız. Gerçek bağımsızlık ve halkçılık, oradadır. Bağımsız Kürdistan da, özgür Kürdistan da oradadır. Cenevre 2 Konferansı'na Kürt halkının Kürt Yüksek Konseyi çatısı altında bağımsız katılmasının uluslararası güçlerce engellenme uğraşı da bundandır. Zira, egemenlerin yönettiği kavramlar dünyasındaki "bağımsızlık", esasen, bağımlılıktır. Gerçek bağımsızlık ise mevcut "gösterisel meşruiyet"e dahil edilmek istenmemektedir.