D vitamini kaynakları nelerdir ve eksikliği neden olur?
Vücudumuzun ihtiyacı olan D vitamini 2 ana kaynaktan sağlanır. Birinci kaynak, gıdalardır. Somon, orkinos, morina gibi yağlı balıklar, yumurta sarısı, karaciğer gibi hayvansal gıdalar doğal D vitamini kaynaklarıdır. Son yıllarda bazı gıdalara örneğin gevreklere ve süte D vitamini eklenmektedir. Gıdalarla alınan D vitamini vücudumuzun ihtiyacının ancak % 10-20’sini karşılar. Gıdalarla alınan D vitamini D2 (bitkisel) ve D3 (hayvansal) vitamini şeklindedir. İnce bağırsaklardan emildikten sonra kana D3 vitamini şeklinde karışır. İkinci ve esas ana kaynak ise güneşten gelen ultraviyole B ışınlarının etkisiyle cildimizde D vitamininin sentezlenmesidir. Ciltte bir çeşit kolesterol yapısında olan ön maddeden D3 vitamini oluşur ve bu da kana karışır. Henüz aktif halde olmayan bu D vitamini önce karaciğer ve ardından böbrekte bazı metabolik olaylara uğrayarak aktif D3 vitamini haline gelir.
Eğer güneş ışığına yeterince çıkmıyorsak veya D vitamini içeren gıdaları az yiyorsak D vitamini eksikliği ve yetersizliği ortaya çıkar. Bağırsaklarda sindirimle ilgili sorun oluşturan herhangi bir hastalık varsa örneğin Çölyak hastalığı gibi, D vitamini eksikliği görülebilir. Obezite hastalarınAyrıca karaciğer ve böbrekle ilgili bazı hastalıklarda mesela böbrek yetmezliğinde aktif D3 vitamini oluşamayacağı için yine D vitamini eksikliği ortaya çıkar.
Yaşın ilerlemesi ile, obezitesi olanlarda ve kış aylarında D vitamini eksikliği daha çok görülür. Koyu deri rengine sahip olanlarda da eksiklik daha sıktır.