Teknolojinin gelişim hızını biz yetişkinler bile takip edemezken, çocuklar bu teknolojinin ortasında doğuyor ve buna hızlıca adapte oluyorlar. Bu onlar için harika bir gelişme olabilir fakat bu dönemde çocukların dijital alışkanlıklarının yanlış olması onların gelişim sürecine zarar verebilir. Dijital video, oyun ya da diğer platformların hayatındaki yoğunluğu bir bağımlılık olabilir. Bu da onların sosyal gelişimlerinde olumsuz bir etki yaratacaktır.
“Çocuğum tableti elinden bırakmıyor, çocuğum telefona bağımlı gibi yaşıyor.” diyen ebeveynlerin bu konu hakkında dikkate almaları gerekenler var. İşte, çocuk tablet ve telefon kullanımı hakkında üzerinde durmanız gereken detaylar.
Bu Durumlarda Çocuğunuza Mutlaka Müdahale Edin
- Tablet ve telefon dışında onu hiçbir şey mutlu etmiyorsa,
- Ekran başında fazla zaman geçirmekten dolayı uykusuz kalıyorsa, bu neden gün içinde yorgun ve stresliyse,
- Daha önce sevdiği aktivitelerle hiç ilgilenmiyor ve bunlardan zevk almıyorsa,
- Tablet, telefon, bilgisayar yokluğunda öfke krizleri geçiriyorsa,
- Sık sık, “Yemeğimi yerim ama siz de bana tablet vereceksiniz.” gibi pazarlıklara giriyor ve bu konuda ısrarcı oluyorsa mutlaka bu duruma el koymalısınız.
Çocuklar İçin Doğru Teknoloji Kullanımı Nasıl Sağlanır?
Ortalama olarak, 2 yaş çocuk tablet kullanımına başlıyor. Çocuğunuzun bunu çok sevdiğini, bu şekilde sakinleştiğini hatta sadece bu aletler sayesinde yemek yediğini görebilirsiniz. 3 yaş çocuk tablet kullanımı, okul öncesi ve okul çağı dönemine kadar sarkan bir problem olabilir. Ancak belirtelim, amaç çocukları bu teknolojik gelişmelerden tümüyle koparmak değil. Sadece biraz sınırlama getirerek, dijitalin zararlı etkilerinden çocuğu korumak. Çocuklarda dijital bağımlılığı engellemek için yapmanız gerekenlere şöyle bir göz atalım.
Zamanı Belirleyin
Ekran başında ne kadar zaman geçirebileceğini belirleyin ve bunu ona tablet ve telefonla oynaya başlamadan önce belirtin. Amerikan Pediatri Akademisi’nin bu konudaki önerisi 2 yaşına kadar bebeği ekranlarla tanıştırmamak. 2-5 yaş çocuklar günde 1, 2-6 yaş arası çocuklar ise günde 2 saat zaman geçirebilirler.
Ekran başında geçirecek zaman miktarını belirlerken zaman dilimini de belirleyin. Çocuğunuz her istediğinde bu teknolojiye ulaşamayacağını bilmeli. Akşam yemeklerinden sonra, öğle uykusundan sonra gibi zaman dilimlerini belirleyebilirsiniz.
Mekanı Belirleyin
Tabii ki istisnai durumlar ortaya çıkabilir fakat çocuğunuz tıpkı zaman dilimlerini bildiği gibi tablet kullanacağı mekanları da bilmeli. Her istediği yerde ona tablet ve telefon vermeniz, onda bu aletleri sınırsızca, her yerde kullanabileceği algısını oluşturur. Bu nedenle gittiğiniz her yerde ya da evde yaptığınız her aktivitede dijital ekran aklında olur. Mesela tablet, telefon ya da bilgisayara sadece kendi odasında ya da oturma odasında oynayabileceğini söyleyebilir, bu konuda tutarlı ve kararlı davranarak bu bilince sahip olmasını sağlayabilirsiniz. Böylece yatağa tabletle girmek isteme krizleri, yemek yerken oyun oynama durumu ya da dışarıda tableti olmadığı için yaşanacak öfke krizleri de önlenmiş olur.
Alternatifler Bulun
Oyunun ya da videonun en güzel yerinde ondan cihazları alıp “Yeter artık, tableti/telefonu bırakmalısın.” demek sizce onda nasıl bir etki oluşturacak? Tabii ki öfke krizleri, ağlama nöbetlerine güçlü bir neden olacaktır. Tableti/telefonu kullanma zamanı bittiğinde beraberce bir şeyler yapabilirsiniz. Çocuğunuzun yaş ve zevkine göre; resim yapmak, oyun oynamak, spor yapmak, alışverişe gitmek ikna edici alternatiflerden olabilir.
Fişi Çeken Siz Olmayın
Çocuğunuzun uzun süre tablet/telefon başında zaman geçirdiğini fark ettiğinizde cihazı elinden alıp ya da cihazı kapatıp, “Artık yeter!” demeyin. Bu konuda net kurallarınız olduğunda çocuk zaten bunu bilecek ve onu uyardığınızda cihazı kapatacaktır. Önce onu buna ikna edin. Cihazı sizin almanız onu inatlaştırabilir. Cihazı kendi kapatan çocuk, inisiyatifin onda olduğunu hisseder ve mutlu olur.
Tutarlı Olun
Bu konuda hem anne hem baba aynı kararlılığı göstermelidir. Anne ve babanın koyulan kurallara uymaması durumunda çocuk bu çatışmayı fark edecek ve asla bu konuda ikna olmayacaktır. Bu nedenle ikiniz de tutarlı olun ve kararlarınızdan sapmayın.
Belirlediğiniz tüm kurallara siz de uyun. Çocuğunuz bu konuda da sizi rol model alacaktır. Günün büyük bölümünü ekran karşısında geçiren ebeveynlerin yasaklarına anlam veremeyen çocuğa bu tavrınız etkili olmayacaktır.