Yurdumuzun eşsiz tarihi eserlerinden önemli bir grubu da mozaikler oluşturur. Antik çağda, genellikle renkli taşlar, cam gibi materyallerden yapılan bu eserler genelde saray, villa gibi yapıların duvar ya da tabanlarını süslemiştir. Mozaiklerde günlük hayattan, mitolojiden, doğadan konula işlenmiştir. Hayvanlar genellikle av sahnelerinde ya da doğal hallerinde betimlenmiştir. Aşağıda içinde sürüngenlerin de yer aldığı üç farklı mozaik bulacaksınız.
Herakles’in Yılanları Boğması Mozaiği: Hatay Mozaik Müzesinde bulunan bu eser Roma Dönemi’ne (MS. 2.YY) aittir. Antakya’da bulunmuş bir taban döşemesidir. Eni 85 cm, boyu 87 cm. dir. Beyaz zemine işlenmiş, çevresi ince bir çerçeveyle sınırlandırılmıştır. Gücüyle ün salmış Herakles henüz bir çocuktur ve pelerinlidir. İki boa yılanını (ki bizce, yılanların yapısından ve figürlerin yapıldığı yer dikkate alınırsa, kara yılan olma ihtimalleri daha yüksek) elleriyle sıkıp öldürmektedir.
Şu linkte bu mozaiği daha ayrıntılı olarak görebilirsiniz.
Kartal ile yılanın Mücadelesi: Bizans Dönemi’ne ait İstanbul Büyük Saray (Bukaleon Sarayı) kalıntılarından bulunmuş bir avlu döşemesidir. Bu sarayın üstünde günümüzde Sultan Ahmet Çarşısı yer almaktadır.
Kartal ile yılanın mücadelesi, antik döneme ait eserlerle sıkça rastlanan bir temadır ve ışığın karanlığı yenmesini sembolize eder. Roma lejyonlarının amblemlerinde bile yer alan bu motif, mozaikte de kartalın tüm vücudunu saran bir yılan ile tasvir edilmiştir.
Kertenkele Yiyen Kanatlı Dişi Kaplan: Bu da Büyük Saray mozaiklerindendir. Başı, bacakları ve kuyruğu kaplana benzeyen bu yaratığın, belirgin meme uçları sebebiyle dişi olduğu anlaşılmaktadır. Hayvanın iki büyük kanadı ve kafasında bir çift boynuzu vardır. Hayvanın ağzında, dişlerini geçirdiği koyu yeşil bir kertenkele görülmektedir (Belki de mozaik ustaları bunu yaparken, iri yeşil kertenkeleden (Lacerta trilineata) ilham almışlardır).
Yazı: Ömer Eser