SOX 301 No.lu Bölüm ve Denetim Komiteleri
SOX Yasası‘nın 205 no.lu bölümünde denetim komitesi, işletme yönetim kurulu tarafından kurulan ve yönetim kuruluna bağlı olarak faaliyette bulunan, muhasebe ve finansal raporlama süreçlerini gözeten ve finansal tabloları denetleyen bir komite ya da eşdeğer bir kurul olarak belirtilmiştir. Böyle bir komitenin ya da benzer bir kurulun olmaması durumunda ise işletme yönetim kurulu aynı zamanda bir denetim komitesi olarak tanımlanmıştır (Ercinler, 2016: 70).
SOX Yasası’nın 301 no.lu bölümünde kurumların bünyesinde bulunan denetim komitelerinin bağımsız denetim firmaları ile ilgili yükümlülükleri belirtilmektedir. Yasanın 301 no.lu bölümü gereğince, bağımsız denetim firmasının seçimi, seçilen bu bağımsız denetim firmasına yapılacak olan ödemelerden, bağımsız denetim firmasının kurum bünyesinde yürüttüğü denetim faaliyetlerinin gözetiminden ve kurum yönetimi ile bağımsız denetçiler arasındaki anlaşmazlıkların çözümünden denetim komiteleri sorumludur.
SOX Yasası ile düzenlenen konulardan birisi de denetim komitesi üyelerinin bağımsızlığıdır. Bir kurumun yönetim kuruluna bağlı olarak faaliyette bulunan denetim komitesinde yer alan her üye bağımsız olmak zorundadır. Bu yükümlülüğün gereği olarak, denetim komitesi üyeleri kendi görevleri haricinde herhangi bir danışmanlık ve benzeri hizmetlerden ücret alamazlar.
ABD Menkul Kıymet ve Borsa Komisyonu (kısaca ‘SEC’), SOX hükümleri gereğince denetim komitesi üyelerinin çalışmalarını kurum yönetiminden bağımsız olarak yürütüp yürütmediklerinin bildirimesi şartını getirmiştir. Bu konuda SEC’e yönelik bazı eleştiriler bulunmaktadır. 301 no.lu bölüm göz önünde bulundurulduğunda, SEC’in almış olduğu bu kararın gereksiz olduğu yönünde yorumlar yapılmıştır. Çünkü, 301 no.lu bölümde, denetim komitesi üyelerinin tamamının bağımsız olması şartını yerine getirmeyen şirketlerin borsaya kayıt edilmelerinin önlenmesine yönelik SEC tarafından önemlerin alınmasının gerekliliğinden bahsedilmektedir. Ancak, bütün firmaların ulusal menkul kıymetler borsasında listelenmemiş olması dikkate alınmış ve menkul kıymetler borsasına kayıtlı olmayan bu firmalara ilgi duyan yatırımcıların da korunmasına yönelik olarak SEC tarafından bu doğrultuda karar alınmıştır (Ercinler, 2016: 74).
Kaynaklar: