Körlük – Jose Saramago
Karakterler
Doktorun Karısı: Tüm romanda görüşünü kaybetmemiş tek karakter odur. Bu fenomen romanda açıklanmıyor. Kocasını tek başına bırakmak istemediği için doktorlara yalan söylüyor ve kör olduğunu iddia ediyor. Bu noktada, diğer hastalarla birlikte karantinaya alınıyor. İçeri girer girmez insanların organize olmasına yardım etmeye çalışıyor. Bir koğuş yemek tutmaya başladığında ve diğer koğuşlardaki kadınlara yiyecek karşılığında tecavüz edilmesini talep ettiğinde, koğuşunun liderini öldürür. Hastaneden kaçtıktan sonra grubunun şehirde hayatta kalmasına yardım eder.
Doktor: Beyaz körlüğü olan bir hastayı muayene ettikten sonra hastalığa yakalanan bir göz doktorudur. Eşiyle karantina altına alınan ilk kişilerden biridir. Tıbbi uzmanlıkları nedeniyle karantinaya alınan kişiler arasında belli bir yetkisi vardır. Kadın koğuşta neler olduğunu görebilir ve bunu kocasına iletebilir. Koğuştaki grup nihayet kaçtığında, doktora ve karısının dairesine gider ve orada kalırlar.
Kara Gözlü Kız: Bir müşteriyle beraber kör olmuş eski bir yarı zamanlı fah.şe. Karantinaya alınır ve İçeri girer girmez, doktorun muayenehanesindeki küçük bir kontamine insan grubuna katılır. Araba hırsızı tuvalete giderken onu yakaladığında, onu tekmeliyerek ölümüne yaralıyor.
Siyah Göz Bandı Olan Yaşlı Adam: İlk koğuşa en son katılan kişidir. Yanında tutukluların haberleri dinlemelerine izin veren taşınabilir bir transistörlü radyo getiriyor. Grup karantinadan kaçtığında yaşlı adam koyu gözlüklü kızın sevgilisi olur.
Konusu
Araç kullanan bir adam, yeşil ışığın yanmasını beklerken aniden kör oluyor. Körlüğü, konsültasyon yaptığı doktor ve doktorun karısı dışında herkese bulaşır. Bu körlük bir salgın gibi tüm şehre yayılıyor; Ölümcül olmasa da tüm ahlaki değerleri yok etmeyi de başarır. Toplum, cinayetlere ve tecavüzlere kör gözlerle tanık olur. Sadece güçlü olanlar hayatta kalabiliyor. Büyük şehirde körlükten kurtulan tek kişi, göz doktorunun karısıdır.
Körlük Özeti
Bilinmeyen bir ülkede bilinmeyen bir şehirde araba kullanan bir adam, trafik ışıklarında beklerken aniden kör olur. “Beyaz körlük” adı verilen bir hastalığın ilk kurbanı olur. Karanlığa değil, ebedi bir beyazlığa çekilir; “süt denizi” gibi hissettiriyor. Beyaz körlük bir pandemiye dönüşür, önce bir oto hırsızına, sonra bir göz doktoruna ve hızla başkalarına aktarılır. Körler, bir akıl hastanesinden hükümet yetkilileri tarafından karantinaya alınır. Ülkenin geleceği için bu fedakarlığı yapmaları gerektiği söylenir. Ancak güvenlik güçleri körler ile temastan korktukları için içeride kontrolü sağlayamıyorlar. Dışarıyla tüm bağlarını yitiren körler, ölüme terk edilir ve zor koşullarda yaşam mücadelesine başlar.
İlk körlerden biri olan göz doktoru ve onu yalnız bırakmak istemeyen eşi, kör olduğunu söyler. Doktorun karısı orayı gören tek kişidir ve her an onun da kör olacağından korkarak yaşar; Herkesten görebildiğini saklar. Kısa sürede çok kalabalıklaşıyor. İçeriden gelenlerin seslerini hükümet yetkililerine duyurma girişimleri bir kişinin ölümüyle sonuçlanıyor. İçeride insanların bencilliği ortaya çıkıyor; konuşmalar, adaletsizlik, cinsel istismar görülür; insanlar insanlık onurlarını kaybetmeye başlar. Kör bir kişinin yanında getirdiği el telsizi, insanlara her şeyin normal olduğunu hissettirir.
Bir grup şiddetli kör insan diğer körlere işkence yaptığında işler kontrolden çıkar. Her şeyi gören ama kör gibi davranan doktorun karısı elebaşını öldürür. Çete liderinin ölümünden sonra tam bir kaos var; isyan. Ayaklanma sırasında çıkan yangından yararlanarak doktorun eşi binanın kapılarını açar; karantinadaki insanların kaçmasını sağlar. Karantinadaki kör dışarı çıktığında, herkes enfekte olduğunu anlar. Korku ve kaos tüm şehre yayıldı; beyaz kör çeteler bir ısırık yemek için birbirlerini öldürür.
Doktorun karısı birkaç kişiyle birlikte eve gider ve eski hayatını ve kurallarını hatırlamaya başlar ve her şey eski haline döner. İlk körden başlayarak, herkes birdenbire sanki birden kör olmuş gibi görmeye başlar.
Kısa Bilgiler
- 1998 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi yazarın en ünlü romanlarından birisidir.
- Roman, 2008 yılında Fernando Meirelles tarafından filme çekilmiştir.
- 1995 yılında en büyük romanlarından biri olan Körlük kitabını yayımlamıştır. Bu kitabında ise ne kahramanların ne de mekanların yeri belli değildir.
- Okuyucuyu sadece körlükle baş başa bırakmak istemiştir. İnsanların maddi körlüğün özelinde nasıl manevi körlük yaşadıklarını anlatmaya çalışmıştır. Ayrıca bu eseri sinemaya uyarlanmıştır.
Körlük – Kitap Açıklaması
‘Körlük’, 1998 yılı ‘Nobel Edebiyat Ödülü’ sahibi Portekizli yazar Jose Saramago’nun son yıllarda yazdığı en etkileyici kitap. Araba kullanmakta olan bir adam, yeşil ışığın yanmasını beklerken ansızın körleşiyor. Körlüğü, başvurduğu doktora da bulaşır. Bu körlük, bir salgın hastalık gibi bütün kente yayılır; öldürücü olmasa da tüm ahlâki değerleri yok etmeyi başarır. Toplum, görmeyen gözlerle cinayetlere, tecavüzlere tanık olur. Ayakta kalabilenler ancak güçlü olanlardır. Koca kentte körlükten kurtulan tek kişi, göz doktorunun karısıdır. Portekiz’in yaşayan en önemli yazarı olan Jose Saramago, bu çarpıcı romanında körlük olgusunu bir metafor olarak kullanmış, basit imgelere, sıradan sözcük oyunlarına başvurmadan, yoğun bir anlatımla, anlatıcının ve kahramanların konuşmalarını ortaklaşa bir monologa dönüştürerek, kurgunun evrenselleşebilmesi açısından kişilere ad vermeksizin liberal demokrasinin insanları sürüklediği sağlıksız ortamı olağanüstü bir ustalıkla yaratmıştır. Çağdaş dünya edebiyatının bu ünlü adının öteki yapıtlarını da yakında Can Yayınları arasında bulacaksınız.