Ekonomi , 24 Nisan 2021 Cumartesi, 17:51
Milyonlarca kişiyi çok yakından ilgilendiriyor. Ödemeyi Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) yapıyor memur ve memur emeklilerini kapsıyor. Ödenen ücretler arasında üç kat fark var. Eski memur emeklisinin vefat etmesinde ödenen ölüm yardımı tutarı ile yeni memur olarak ifade edilen 5510'a tabi memur emeklisinin ölümünde ödenen ölüm yardımı aynı değil. Birisi 3 bin 150 lira diğeri ise 918 lira. İşte sebebi...
Sosyal güvenlik kapsamında halen görevde olan veya emekli memurun vefatında devlet en azından cenaze masraflarının karşılanması amacıyla ölüm yardımı veya cenaze ödeneği adı altında yardım yapıyor. Sosyal güvenlik kapsamında yapılan her yardımda olduğu gibi bu yardımda sosyal devlet ilkesinin bir gereği olarak yapılıyor. Emekli, malullük, vazife malullüğü aylığı almakta iken vefat halinde sosyal güvenlik kanunlarında bulunan hükümlere göre ölüm yardımı veya cenaze ödeneği olarak bir yardım yapılıyor.
Ölüm yardımı adı altında yapılan ödemeler 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu ve 5510 Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na tabi olanların, vefatlarında yapılan bir ödemedir. Ancak eski memur emeklisinin vefat etmesinde ödenen ölüm yardımı tutarı ile yeni memur olarak ifade edilen 5510 a tabi memur emeklisi olacakların vefatında ödenen/ödenecek tutarlar aynı tutarda olmuyor. Burada 5434'e tabi memur emeklisinin vefatında yapılan yardım daha fazla, 5510 a tabi memur emeklisinin vefat etmesi halinde ise daha az.
KİMLER ÖLÜM YARDIMI ALIR
Emekli aylığı almakta iken vefat edenlerden ölüm yardımı ödenecek olanlar öncelik sırasına göre şöyle:
Emekli memur görevde kurumlarına beyanname verirler ve ölümünde ölüm yardımının ödeneceği kişiyi seçerler. Bu seçtikleri kişi öncelik sırasına göre ölüm yardımı ödenecek kişidir. Şayet emekli memur görevde iken bir kişi belirlememişse vefatında dul eşi ölüm yardımı alır. Dul eş yok ise çocukları ölüm yardımını paylaşırlar. Dul eş ve çocuklar da bulunmuyorsa vefat eden emeklinin anne ve babası ölüm yardımını alır.- Bu kişilerden hiç birisi bulunmuyor ise vefat eden emeklinin kardeşleri ölüm yardımını ortak olarak alırlar. Kardeş de dahil aile yakınlarından kimse bulunmuyorsa bu defa ölüm yardımı cenazeyi kaldıranlara veriliyor.
Ölüm yardımında en az ödenecek tutar bulunur. Bu tutarın hesabında en yüksek devlet memuru ek göstergesi ve memur maaş katsayısı esas alınır. Şayet bu hesaplamadan daha yüksek aylık alıyorsa aylık tutarı kadar ödenir. Bu ödemeler 1 defaya mahsus yapılan ödemeler olmaktadır.
5434 kurallarına göre emekli aylığı alan kişinin vefatında yapılan ölüm yardımı ödemesinde en yüksek Devlet memuru aylığının ek göstergesi dahil 2 katı tutarında yapılır. Hesaplama şekli; 1500 gösterge + 8500 en yüksek devlet memuru ek göstergesi x 0,165786 2021 Ocak-Temmuz katsayısı = 1575 x 2 katı =3150 TL. dir. Bu rakam en az ödenecek tutardır. Şayet memurun emekli aylığı daha fazla ise fazla olan tutar ödenir. Yani emeklinin aylığı 3750 TL. ise bu tutar ödenir.
5510'a tabi memur emeklisinin vefatında ölüm yardımı hangi kurala göre kime ödenmektedir? 5510 sayılı kanuna göre aylık almakta iken ölen memurun hak sahiplerine ödenmektedir. 2021 yılı için bu tutar 918 TL. olmaktadır. Her yıl bu tutar Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yeniden belirlenmektedir.Ödenen tutar, cenaze ödeneği adı altında yapılır ve öncelik sırasına göre; Dul eşine,dul eş yoksa çocuklarına, çocuklarda yoksa anne ve babasına, anne ve babası da yoksa kardeşlerine, bunlardan hiç kimse yoksa cenazeyi kaldıran gerçek veya tüzel kişilere ödenir. Hem ölüm yardımı hem de cenaze ödeneği sadece emeklinin vefatında yapılan ödeme şekli olup, hak sahipliği aylığı alanların vefatında ölüm yardımı ödemesi yapılmaz.