‘Lale Devri’ Yoksullarız Biz
Yoksulluk: Geçinmekte çok sıkıntı çeken (kimse, toplum, ülke), yoksuz, varlıksız, variyetsiz, fakir, fukara olma durumu.Yoksunluk: Belli bir şeyden kendisinde...
Yoksulluk: Geçinmekte çok sıkıntı çeken (kimse, toplum, ülke), yoksuz, varlıksız, variyetsiz, fakir, fukara olma durumu.
Yoksunluk: Belli bir şeyden kendisinde olmayan, belli bir şeyin yokluğunu çeken, mahrum olma durumu.
2008 - Bir Lale Devri Masalı
Türkiye’nin tarihine baktığımızda hiçbir zaman bir zenginlik, bir bolluk döneminin yaşandığını göremeyiz. Türkiye’nin, Dünya’nın bolluk yaşadığı dönemlerde, bu küresel rüzgardan etkilenerek daha fazla tüketebildiği zamanları yaşadığı oldu. Adalet ve Kalkınma Partisi’nin iktidarının başları (2008’e kadar) böyle bir döneme denk geldi örneğin. Zaten bir ekonomik krizden çıkmış ülke, küresel bir bolluk dönemine denk geldi ve bu hem AKP’ye hem de Türkiye’ye çeşitli fırsatlar sundu. Şimdi 2018’den baktığımızda görüyoruz ki o fırsatların hemen hemen hepsi çok kötü kullanılmış ve bu Lale Devri devam eder sanılmış.
Para ya beton olmuş toprağa gömülmüş ya da dijital koridorlarda paradan para kazanmaya harcanmış. Hatta o kadar ki; “Para ederken satmayalım mı?” ve “Daha ucuzu dışarıdan alınabiliyorken neden üretelim ki?” sorularına verilen yanıtlarla da Lale Devri bittiğinde elde avuçta ne üretim yapılabilecek bir sanayi/tarım kalmış; ne de artan döviz oranları yüzünden dışarıdan almak artık ucuz olmuş. Daha çok geçmedi üzerinden. Şeker fabrikalarının özelleştirilmelerini hatırlayın. Üçe, beşe satılan fabrikalar da bu 2018 krizinin rüzgârından etkilenecekti ama gemilerle okyanus ötesinden gelen şekerler kadar etkilenmeyecekti! Masalımızı dağıtmayalım. Gökten üç elma düşmüş. Ne yazık ki bir tanesi bile bize denk gelmemiş.
Yoksullaşıyoruz…
Son bir aydır yaşanan ekonomik kriz ve Türk Lirası’nın durdurulamayan değer kaybı malum. Zam haberi yapmak bile artık ya korkudan ya da olağan bir durum olduğundan değer görmemeye başladı. Eline sabit gelir geçenler her gün ama her gün aynı paraya daha az gıda alabiliyorlar. Yani kısaca yoksullaşıyoruz. Evet, hiçbir zaman zengin olmadık ama bu kadar hızlı yoksullaşmayı da Lale Devri’nin masalına inananlar ve “Uçan halının örneği olsa biz sanayide tıpkısının aynısını yaparız” diyen lamba cinleri pek hatırlıyor olamaz.
İşin yoksulluk kısmı bu. Bir de bence en az onun kadar önemli olan yoksunluk kısmı var. Etkisini daha zamana yayarak gösterecek olan ve üzerimizden atması çok daha zor olacak kısım o. Türkiye ve halkı bol bol tüketmeye alışmış bir halk. Bu yüzden mesela Başkent’in göbeğinde olan bir markete gidip neredeyse her rafta boşluk görmek çok da olağan değil. Çünkü bu, “Pahalıysa pahalı, almam lazım!” diyen ve gerçekten de o gıdaya ya da o ürüne ihtiyacı olanların da alamaması anlamına geliyor. O olmasa da tüketilen ürünün kalitesizleşmesi anlamına geliyor. Daha sağlıksız, daha dayanıksız, daha ne olduğu bilinmeyen ürünler hayatımıza giriyor, girecek. Okullar açılıyor. Aşina olduğumuz kırtasiye markalarının fiyatları yükseldikçe; merdiven altı ürünler piyasada kendilerine daha çok yer bulacak. Mürekkepler, kurşunlar, defterler. Yoksulluk ve yoksunluğun sonuçları.
Sonuç olarak, Adalet ve Kalkınma Partisi’nin iktidarını ekonomik anlamda üç döneme ayırabiliriz. 2008’e kadar bir Lale Devri yaşandı. 2008’den yakın geçmişe kadar bir duraklama ve sanki Lale Devri yaşanıyormuşçasına tüketimin devam ettiği bir döneme geçildi. Şimdi ise sıra çöküşe geldi. Ne yazık ki; ne Lale Devri’nde ne de bilinçsiz tüketimde aynı gemide değildik ama gemi batarken ilk su bize geliyor. “Saray’da” zencefilli suşiler, Starex meyvesi eşliğinde aloevera ikram edilirken; biz bir litre sütün fiyatının 5 lira olması ile ya da salça vs fiyatları ile meşgulüz ve boş rafların içerisinde hesap yapıyoruz.