Latin Amerika'nın nabzı: Son bir haftada ne oldu?
Latin Amerika'da son bir hafta yaşanan gelişmeler, Nedim Serkan Durak'ın derlemesiyle her pazartesi okurlarımızla buluşuyor.
31-05-2021 08:58
Nedim Serkan Durak
PAZARTESİ
-Ekvador Cumhuriyeti bugün, İspanya’dan bağımsızlığını kazanmasının 199. yılını kutluyor.
-Ekvador Cumhuriyeti’nde, 18 Nisan’da yapılan Genel Seçimler’in ikinci turunda oyların yüzde 52,52’sini alan Guillermo Lasso, Devlet Başkanlığı görevine bugün itibarı ile resmen başladı.
- Kolombiya’da, El Comité Nacional del Paro (CNP) - [Ulusal İşsizlik Komitesi] ile hükümet arasındaki görüşmelerin olumsuz sonuçlanması nedeniyle dün CNP, Ulusal Grev ve protestolara kalınan yerden devam kararı almıştı. Bugün Cali kentinde meydana gelen olaylar sonucunda bir gösterici daha polis kurşunuyla öldürüldü. Bu ölümle beraber, sivil ölü sayısı 47’ye yükseldi. Öte yandan; Kolombiya Barış Yüksek Komiseri Miguel Ceballos “vicdanımın çağrısı ve ruhumun sorumluluğu nedeniyle” görevinden ayrılacağını dün açıklamıştı. Bugün Ceballos’un yerine Juan Camilo Restrepo Gómez atandı.
- Kolombiya’da faaliyet gösteren Jurisdicción Especial Para La Paz (JEP) - [Barış İçin Özel Yargı Dairesi]’nin Başkanı Eduardo Cifuentes, ülkede; 24 Kasım 2016 Barış Antlaşması’ndan 24 Mayıs 2021’e dek, yani aradan geçen tam 4,5 yıllık sürede; 280’i eski FARC üyesi ve 1179’u yerli halktan ya da siyasal-sosyal topluluk üyesi-lideri olmak üzere toplam 1.459 kişinin öldürüldüğünü açıkladı.
- Bolivya ile Meksika arasındaki vize uygulaması, bugün itibarı ile karşılıklı olarak tamamen kalktı.
- Meksika Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador, Shell şirketinin sahibi olduğu ve günde yaklaşık 340.000 varil ham petrol üretme kapasitesine sahip ABD-Texas Houston’daki Deer Park rafinerisinin toplam alımını duyurdu. López Obrador, Petróleos Mexicanos'un (Pemex) 600 milyon dolara yakın bir operasyonla hisselerin yüzde 50’sini satın aldığını açıkladıktan sonra “zaten yeni bir rafinerimiz var” dedi.
- Meksika’da, Sinaloa Eyaleti Önleyici Polis Müdürü Joel Ernesto Soto, Culiacán’da aracını sürerken bir grup silahlı kişi tarafından vurularak öldürüldü.
- Venezuela hükümeti, Türk Hava Yolları’na turizm ruhsatı verdi.
- Saint Lucia polisi, Dennery'de düzenlenen operasyonda yasadışı silah, cephane ve uyuşturucu ele geçirdi. Konuyla ilgili olarak dört kişi gözaltına alındı.
- İngiltere sömürgesi Bermuda Adaları’nın resmi Hava Durumu Servisi, 2021 yılının ilk fırtınası olan ve adına “Subtropikal Fırtına Ana” adı verilen kasırganın, dün ülke toprakları üzerinden geçebileceğini açıklamıştı. Söz konusu kasırga, bugün, yine bir başka İngiltere sömürgesi olan Britanya Virgin Adaları’nda şiddetli rüzgar ve yağışa neden oldu. Öte yandan Dominika’da, pazar gününe dek sürecek olan “Kasırga Hazırlık Haftası” başlatıldı.
- Honduras Hükümeti Güvenlik Bakanlığı, Covid-19 önlemleri çerçevesinde bugünden başlamak üzere 6 Haziran’a dek saat 22.00-05.00 arası sokağa çıkma yasağı ilan etti.
- Şili Sağlık Bakanlığı, ülkede, 16 yaşın üzerindeki herkese haziran ayı sonuna dek Covid-19 aşısı yapmayı planladığını açıkladı.
- Brezilyalı mimar, şehir plancısı ve 2006 Pritzker ödülü sahibi Paulo Mendes da Rocha, 92 yaşında hayatını kaybetti.
- Dünyada ilk Covid-19 aşısı 8 Aralık 2020’de, İngiltere’de 90 yaşındaki Margaret Keenan’a, onun ardından ikinci aşı 81 yaşındaki William Bill Shakespeare’e vurulmuş; böylece Keenan, Covid-19 aşısı yapılan ilk insan, ilk kadın ve Shakespeare de ikinci insan, ilk erkek olarak tarihe geçmişlerdi. Bugün ise, Shakespeare yaşamını yitirdi ve Arjantin’de yayın yapan Kanal 26 sunucusu Noelia Novillo bu haberi “İngiliz dilindeki en önemli yazarlardan birinin ölümü” sözleriyle duyrudu.
* * *
SALI
- Kolombiya’da, Ulusal Grev ve protestoların bu 28. gününde El Comité Nacional del Paro (CNP) - [Ulusal İşsizlik Komitesi] ile hükümet arasındaki görüşmelerin sonucunda taraflar, bağımsız organların ve kurumların bulunduğu barışçıl protestoların gerçekleşmesi noktasında ilke anlaşması yaptı. Alınan bu ilke kararı doğrultusunda protesto gösterileri genel olarak sakin bir havada gerçekleşti.
- Arjantin Dışişleri Bakanlığı, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun meşruiyetini tanımadığını açıklayan Organización de Estados Americanos (OEA) - [Amerikan Devletleri Örgütü] içinde yer alan “Lima Grubu” üyeliğinden, ülke olarak 24 Mart itibarı ile resmen ayrıldıklarını açıklamıştı. Bugün de, Lima Grubu’na, Venezuela hükümetine dair almış olduğu tüm eleştirel kararlardaki imzalarını geri çektiği açıklamasını yaptı.
- Honduras’ın başkenti Tegucigalpa’da, hükümetin Zonas Especiales de Desarrollo Económico (ZEDE) - [Özel Ekonomik Kalkınma Bölgeleri]’ne HES yapılması üzerinden mülksüzleştirmeye gitmesine yönelik yasa tasarısı geçen salı günü protesto edilmişti. Söz konusu yasa tasarısı bugün Parlamento tarafından kabul edilerek yürürlüğe girdi.
- Küba’ya yönelik ambargonun kaldırılması için Oxfam International çağrıda bulundu.
NOT: Oxfam International, 1942’de kurulan ve küresel yoksulluğun azaltılmasına odaklanan 20 bağımsız yardım kuruluşundan oluşan uluslararası bir konfederasyondur.
- Ekvador Cumhuriyeti’nde, yerli halk ve köylü grupları, Devlet Başkanı Guillermo Lasso’nun yeni hükümetinden, yakıt fiyatındaki aylık artışı kaldırmasını talep etmek için Panamericana Norte karayolunu ulaşıma kapattı.
- Uruguay İçişleri Bakanı Jorge Larrañaga, Pazar günü geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetmişti. Larrañaga’nın görevini, bugün itibarı ile Luis Alberto Heber devraldı.
- Peru’da, 6 Haziran’da yapılacak Devlet Başkanlığı seçimlerinin aday isimlerinden sağcı Keiko Fujimori’ye karşı başkent Lima’da binlerce kişi bir protesto yürüyüşü düzenleyerek, babası Alberto Fujimori döneminde ülkede katledilenleri andı. Öte yandan; solun adayı Pedro Castillo, hemen tüm bağımsız anketlerde ön sırada yer alıyor.
- Peru’da bulunan ve Amerikalar kıtasının en büyük çamur şehri olan ve 1986’da UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi’ne alınan Chan Chan kenti, yakın zamanda tekrar ziyaretçilerine kapılarını açmayı planlıyor.
- ABD sömürgesi Porto Riko, 2022 Orta Amerika ve Karayip Oyunları’na ev sahipliği yapma kararını geri çekti. Kararın nedeni, yarışmaya ev sahipliği yapmak için gereken 71 milyon dolarlık bütçenin bulunamaması olarak açıklandı.
- Hollanda sömürgesi Sint Maarten’de, 5 Kasım tarihi itibarı ile “Daimi Anayasa İşleri ve Sömürgecilikten Kurtulma Komisyonu” kurulmasına karar verildi.
- Arjantin Devlet Başkanı Alberto Fernández, Bolivya Devlet Başkanı Luis Arce, Ekvador Cumhuriyeti Devlet Başkanı Guillermo Lasso, Jamaika Başbakanı Andrew Michael Holness, Kosta Rika Devlet Başkanı Carlos Alvarado, Meksika Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador ve Uruguay Devlet Başkanı Luis Lacalle Pou; içeriğinde “Covid-19 aşılarına zamanında ve eşit evrensel erişim sağlık krizini sona erdirmek için tek sürdürülebilir seçenektir, ortak çıkar ve etik, sağlık ve ekonomik bir zorunluluktur” yazan ortak bir çağrı metni imzaladı.
- 2021 yılının en büyük ve en parlak dolunayı, Ay’ın yaklaşık 15 dakika boyunca kırmızı görüneceği tam bir ay tutulması ile aynı zamana denk geldi ve bu astronomik olay, hemen hemen tüm Latin Amerika’da gözlemlendi.
* * *
ÇARŞAMBA
- Guyana bugün, İngiltere’den bağımsızlığını kazanmasının 55. yılını kutluyor.
- Kolombiya’da Ulusal Grev ve protestolar 29. gününde. Dün El Comité Nacional del Paro (CNP) - [Ulusal İşsizlik Komitesi] ile hükümet arasındaki görüşmelerin sonucunda taraflar, bağımsız organların ve kurumların bulunduğu barışçıl protestoların gerçekleşmesi noktasında ilke anlaşması yapmıştı. Bugün, olaysız geçen yürüyüşlerde, ülke genelinde eylemlere katılan halk, yaşadıkları eyaletlerin başkentlerine doğru ekonomik yardım ve sosyal değişim talepleriyle yürüyüşe başladı.
- Kolombiya’da, Barış İçin Özel Yargı Yetkisi; Yurtseverler Birliği üyelerinin devlet görevlileri tarafından mağdur edilmesini soruşturan davada Kolombiya Komünist Partisi’ni etkilenen başka bir taraf olarak tanıdı. Partinin, 1958’den 2016 Barış Antlaşması’na kadar 1.200’ü aşkın üyesi, ateşli silahlarla öldürüldü.
- Bolivya’da, 10 Kasım 2019’da, dönemin Devlet Başkanı Evo Morales’e karşı ABD destekli darbenin ardından İçişleri Bakanı olan ve darbecilerin yenilmesinin ardından önce Panama, ardından ABD’ye kaçan Arturo Murillo, ABD-Florida’da kara para aklama ve yolsuzluk suçlarından dolayı tutuklandı. Bu tutuklama, ABD’nin kendi desteklediği darbecilerden artık o desteğini tamamen çektiği yorumlarını güçlendirdi. Öte yandan; Bolivya hükümeti, darbecilikten yargılamak için Murillo’yu ABD’den geri istedi.
- Guatemala Kamu Bakanlığı, Panama Devlet eski Başkanı Ricardo Martinelli’nin oğlu Luis Enrique Martinelli’nin kara para aklama ve benzeri suçlarla ilgili olarak ABD’ye iade edildiğini açıkladı.
- Guyana hükümeti, bölgelerin enerji altyapısını birbirine bağlayan bölgesel bir gaz taşıma koridorunun oluşturulması için Brezilya ve Surinam’la görüşmelere başlandığını bildirdi.
- Şili İsa Cemiyeti, 2005-2020 arasında 64 kişinin, cemaatlerinin din adamları tarafından cinsel tacize uğradığını kabul etti.
- Meksika’nın başkenti Ciudad de México yakınlarında bulunan Teotihuacán piramitlerine ev sahipliği yapan arkeolojik bölge topraklarında, hem çok değerli arkeolojik kalıntıları hem de bu asırlık anıtların Dünya Mirası’nın dikkate almasını tehlikeye atabilecek izinsiz inşaat çalışmaları yürütülmeye devam ediyor.
- Arjantin’in başkenti Buenos Aires’te bulunan Latin Amerika Sanatı Müzesi'nin (Malba) baş küratörlüğüne María Amalia García atandı.
- Dominik Cumhuriyeti Temsilciler Meclisi Başkanı Alfredo Pacheco, 13 milletvekilinin ve alt meclisin 60’tan fazla çalışanının Covid-19 testinin pozitif çıktığını bildirdi.
- Paraguay Sağlık Bakanı Julio Borba, Covid-19 vakalarındaki artış nedeniyle, sıkı karantina uygulamasına geri dönülmesini talep etti. Ancak hükümet, bu talebi reddetti.
- Şilili ressam Roser Bru Llop, 98 yaşında hayatını kaybetti.
* * *
PERŞEMBE
- Kolombiya Dışişleri Bakanı Claudia Blum, geçen perşembe günü görevinden istifa etmiş; Devlet Başkanı Iván Duque Márquez, Blum’un yerine Marta Lucía Ramírez’i atamıştı. Ramírez bugün yaptığı açıklamada, 30. gününe giren Ulusal Grev ve protestolara ilişkin olarak “protesto, gösteri yürüyüşü ve abluka demokratik ve temel insan hakkıdır” açıklamasında bulundu.
- Ekvador Devlet Başkanı Guillermo Lasso ile görüşen Banco Interamericano de Desarrollo (BID) - [InterAmerikan Kalkınma Bankası] Başkanı Mauricio Claver Carone, Lasso’nun talep ettiği 1 milyar dolarlık proje portföyünü onaylayacaklarını açıkladı.
- Meksika’da 6 Haziran’da yapılacak Yerel Seçimler öncesinde, 2021 başından bugüne dek politikacılara 200 suikast girişimi oldu ve bunun sonucunda 88 politikacı hayatını kaybetti.
- Meksika’da işsiz sayısına son bir yılda 500.000 kişi daha eklendi.
- Brezilya’da işsizlik oranı yüzde 14,7 ile 2012 yılından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
- Brezilya’daki Amazon Yağmur Ormanları bölgesinde yaşayan Yanomami halkı, geçen pazartesi günü, yasadışı altın madencilerinin silahlı ve gaz bombalı saldırısına uğramış; altın madencileri, yerlilere yardıma gelen güvenlik güçleriyle de çatıştıktan bir süre sonra geri çekilmişti. Bugün ise, Pará eyaletine bağlı Fazenda Tapajós köyünde, Munduruku yerli liderlerinden Maria Leusa Kaba’nın aile evi ateşe verilerek yakıldı.
- Peru Ulusal Polisi, Bolivya sınırındaki Puno’da Şili’ye gönderilmek üzereyken, piyasa değeri 12 milyon dolar olan 2.000 Kg. esrar ele geçirdi.
- Paraguay Devlet Başkanı Mario Abdo Benítez, Covid-19 aşısına erişimdeki ülkeler arası eşitsizlik için Dünya Sağlık Örgütü’nü suçladı.
- Brezilya’da Samba’nın sembolü kabul edilen Nelson Sargento, Covid-19 nedeniyle 96 yaşında hayatını kaybetti.
* * *
CUMA
- Kolombiya’da, 31. gününe giren Ulusal Grev ve protestolarda Valle del Cauca Temsilciler Meclisi üyesi ve Uribe Demokratik Merkez partisinden yasa koyucu Milton Angulo’nun protestocular için “bu vandalların ihtiyaç duyduğu tek şey kurşun ve zaten devletin silahları iyi insanları savunmak ve kötüleri etkisiz hale getirmek için değil mi” açıklamasında bulundu.
- Peru’da, 23 Mayıs’ta Vizcatán del Ene’de, kim oldukları belirlenemeyen kişiler, 20 kişiye ateş açmış ve bunlardan 16’sı ölmüştü. Ertesi günü Peru Savunma Bakanlığı ve Terörle Mücadele Liderliği, bu katliamın Aydınlık Yol gerillaları tarafından gerçekleştirildiğini ülke ve dünya medyasına açıkladı. Ancak o günden bu yana yapılan araştırma ve incelemeler, Savunma Bakanlığı’nın ve Terörle Mücadele Liderliği’nin yalan beyanda bulunduğunu ve katillerin Kartel üyesi olduklarını açığa çıkardı.
- Meksika Ulusal Turizm Fonu Direktörü Rogelio Jiménez Pons, Maya turist treni için vagon ve raylı sistem tedariki ihalesini 1 milyar 570 milyon dolarlık teklifiyle Fransız Alstom ve Kanadalı Bombardier şirketlerinden oluşan konsorsiyumun kazandığını açıkladı.
- Arjantin Dışişleri Bakanlığı, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun meşruiyetini tanımadığını açıklayan Organización de Estados Americanos (OEA) - [Amerikan Devletleri Örgütü] içinde yer alan “Lima Grubu” üyeliğinden, ülke olarak 24 Mart itibarı ile resmen ayrıldıklarını açıklamıştı. Salı günü de, Lima Grubu’na, Venezuela hükümetine dair almış olduğu tüm eleştirel kararlardaki imzalarını geri çektiği açıklamasını yapmıştı. Bakanlık bugün de, Arjantin’in, Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne sunulan Venezuela’daki insan hakları ihlalleriyle ilgili ortak davaya desteğini geri çektiğini açıkladı.
- Arjantin adaleti, Buenos Aires polisi Luis Oscar Chocobar’ı, 2017’de şehrin La Boca semtinde bir turisti soyan ve bıçaklayan bir genci öldürmekten suçlu bularak iki yıl hapis cezasına çarptırdı. Chocobar şimdilik hapse girmeyecek ancak 5 yıl süreyle polislik görevi de yapamayacak.
- Panama Kamu Bakanlığı’na bağlı Yolsuzlukla Mücadele Özel Savcılığı’nın hazırladığı 50 kişilik suçlular listesinde Devlet eski Başkanları Ricardo Martinelli (2009-2014) ve Juan Carlos Varela da (2014-2019) yer alıyor.
- Bolivya hükümeti, Covid-19’la mücadele için Şili’den oksijen tüpü satın alınacağını açıkladı.
- Dominik Cumhuriyeti’nde birçok hastanenin yoğun bakım ünitesi, Covid-19 nedeniyle dolmuş durumda.
* * *
CUMARTESİ
- Kolombiya’da, Salı günü El Comité Nacional del Paro (CNP) - [Ulusal İşsizlik Komitesi] ile hükümet arasındaki görüşmelerin sonucunda taraflar, bağımsız organların ve kurumların bulunduğu barışçıl protestoların gerçekleşmesi noktasında ilke anlaşması yapmıştı. Ancak bu anlaşmaya uymayan hükümetten güç alan polis ve faşist paramiliterlerin saldırıları sonucu, Ulusal Grev ve protestoların bu 32. gününde Cali’de 13 kişi öldürüldü, en az 34 kişi de yaralandı. Bu ölümlerle beraber, ülkede öldürülenlerin sayısı 60’a yükseldi. Gözaltına alındıktan sonra tutuklananların sayısı ise 2.000’i aşmış durumda. Ülkenin hemen yerinde ama özellikle başkent Bogotá, Baranquilla, Cali, Cartagena, Medellin, Popayán ve Villa de Cauca’da hükümet ve saldırılar protesto ediliyor. Cali’de Liberteryan Kilise’ye bağlı din adamları da bidonlardan yaptıkları kalkanlarla protestocuların arasında yer aldı. Hükümet ise, Cali ve Villa de Cauca’da sokağa çıkma yasağı kararı aldı ve bu kentlerde askerler kışlasından sokağa çıktı.
NOT: Liberteryan Kilise’nin kökeni; Dominiken rahip Antonio de Montesinos’un, yerlilerin katledilmesine ve köleliğe karşı, 1511’de Santo Domingo’da verdiği vaaza dayanır. Ağırlıklı bölümü Latin Amerika’da olan ve 510 yıllık geçmişe sahip Liberteryan Kilise, Papalık tarafından onaylanmamıştır. Ancak şu anki Papa Francis’in, Liberteryan Kilise’nin bir gönüldaşı olduğuna dair ortak bir görüş hakim.
- Brezilya’da Río de Janeiro’nun merkezi, Devlet Başkanı Jair Messias Bolsonaro’nun Pandemiyi yönetememesine, yoksullara ve işsizlere zarar veren ekonomi politikalarına karşı büyük bir protesto gösterisine şahit oldu.
- Guatemala’da devlet güvenlik güçlerinin ‘iç düşman’ olarak görüp 1983 ve 1985 yılları arasında kaçırdığı, gizli gözaltı merkezlerine naklettiği, işkence yaptığı ve idam ettiği 183 kişinin “Dossier de la Muerte” (“Ölüm Dosyası”) davasında, dönemin sorumlularından 11 kişi yakalanarak gözaltına alındı. Savcılık, insanlığa karşı işlenen suçlar, adam öldürme, öldürmeye teşebbüs ve zorla kaybetme gerekçesiyle bu 11 kişi hakkında dava açtı. BM raporuna göre, 1960-1996 yılları arasında Guatemala’da ‘iç düşman’ olarak görülen 200.000’e yakın ölü ve kayıp vakası kaydedildi.
- Ekvador Cumhuriyeti’nde, Movimiento Indígena y Campesino de Cotopaxi (MICC) - [Cotopaxi Yerli ve Köylü Hareketi] Başkanı Leonidas Iza, akaryakıt fiyatlarındaki artışa karşı 11 Haziran için ulusal seferberlik ilan etti.
- Trinidad ve Tobago’da bir teknenin içinde ileri düzeyde çürümüş halde 14 ceset bulundu.
- Uruguay Sağlık Bakanlığı, Çin’de üretilen biyoteknoloji firması Sinovac’ın piyasaya sürdüğü CoronaVac aşısının insan bedeni üzerindeki etkisi ile ilgili araştırma sonuçlarını paylaştı. Buna göre; Uruguay’da CoronaVac, Covid-19 ölümlerini yüzde 97 azalttı.
* * *
PAZAR
- Kolombiya’da hükümet dün Cali ve Villa de Cauca’da sokağa çıkma yasağı kararı almış ve bu kentlerde askerler kışlasından sokağa çıkmıştı. Ulusal grev ve protestoların bu 33. gününde hükümet, Cali ve Villa de Cauca’ya ek olarak Caquetá, Cauca, Huila, Nariño, Norte de Santander, Popayán, Putumayo ve Rissaralda için de aynı kararı aldı.
- Kolombiya’da, silahla öldürülüp Atrato Nehri’ne atılan eski FARC üyesi Luis Eduardo Hinestroza Albornoz, 2021 yılı içinde öldürülen 20’nci, 24 Kasım 2016 Barış Antlaşması’ndan bu yana da 281’inci FARC üyesi oldu.
- Ekvador Devlet Başkanı Guillermo Lasso, ekonomik yardım talep etmek için IMF yetkilileriyle bir araya geldi.
- Brezilya’nın Amazonas eyaletinde aşırı yağışların etkisiyle nehirlerdeki su, rekor seviyelere ulaştı. Yağışlar sonucu oluşan sellerden ise, 400 binden fazla kişi etkilendi.
- Birleşmiş Milletler tarafından hazırlanan bir rapora göre, Pandemi sürecinde Latin Amerika ve Karayipler’de, milyon dolar olan mevcut servetlerini milyar dolar seviyesine yükselten 31 yeni milyarder ortaya çıktı.
İLGİLİ HABERLER
Latin Amerika'nın nabzı: Son bir haftada ne oldu?
Latin Amerika'da son bir hafta yaşanan gelişmeler, Nedim Serkan Durak'ın derlemesiyle her pazartesi okurlarımızla buluşuyor.
14-06-2021 09:08
Nedim Serkan Durak
PAZARTESİ
- Peru’da dün yapılan Devlet Başkanlığı ikinci ve son tur Genel Seçimleri’ndeki resmi olmayan ilk sonuçlar solun adayı Pedro Castillo için % 50,35, sağın adayı Keiko Fujimori için % 49,65 gösteriyor. Bu başabaş hal ve belirsizlik nedeniyle ülke borsası çökmenin eşiğine gelirken, döviz de önlenemeyen şekilde yükselişe geçti.
- Meksika’da, Puebla Eyalet Polisi, geçen hafta sonu üç tıp öğrencisi ve bir Uber sürücüsünü öldürmekten yargılanmayı beklerken hapisten kaçan bir suç çetesinin “El Pirulí” lakaplı lideri Felipe Hernández Tlaltepan’ı yakalamak için geniş çaplı bir operasyon başlattı.
- El Salvador’da, Sara Rogel adlı kadın, kürtaj olduğu için ağırlaştırılmış cinayetten 30 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
- Ekvador Cumhuriyeti devlet petrol şirketi, Çinli Petrochina’ya toplam karşılığı 141 milyon 400 bin dolar olan 2 milyon 160 bin varil ham petrol sattı.
- Brezilya’da, 1-11 Aralık tarihleri arasında, 25. kez gerçekleştirilen ve Arjantin, Meksika ve İspanya’dan da tiyatro ekiplerini ağırlayan Festival Internacional de Teatro de Brasília (Brezilya Uluslararası Tiyatro Festivali), 25 Mayıs’ta başlayan ikinci ayağın kapanışını dün gerçekleştirdi. Tiyatroda yeni biçim ve yaklaşımların keşfedilmesini hedefleyen festival, Covid-19 nedeniyle bu yıl, sanal ortamda hayat buldu.
- Şili hükümeti, Covid-19 önlemleri çerçevesinde kapattığı sınırlarının kapalı kalma süresini 30 Haziran’a uzatma kararı aldı.
* * *
SALI
- Kolombiya’da 40 gün süren Ulusal Grev ve protestolar sürecinde yaşananları incelemek üzere Comisión Interamericana de Derechos Humanos (IACHR) - [Amerikalılararası İnsan Hakları Komisyonu] iki gün sürecek inceleme için ülkeye giriş yaptı.
- Meksika’da pazar günü Federal Seçim (Yerel Seçim) yapıldı. Seçimler sürecinde, 2021 başından beri politikacılara 200’e yakın suikast girişimi oldu ve bunun sonucunda 91 politikacı hayatını kaybetmişti. Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador, bugün yaptığı konuşmada “Karteller, seçimler sırasında çok iyi davrandı” ifadesini kullandı. Bu ifade, tepkilere neden oldu.
- Meksika’da enflasyon Mayıs ayında %5,8’e geriledi.
- Arjantin’e resmi bir ziyaret gerçekleştiren İspanya Hükümet Başkanı Pedro Sánchez, ülkenin ekonomik olarak rahatlaması için ekonomik destek sözü verdi.
- Arjantin Buenos Aires Üniversitesi, Latin Amerika ülkeleri içindeki en iyi üniversite seçildi.
- Dünya Bankası’nın “Dünya Ekonomik Görünümü” raporuna göre Latin Amerika ve Karayipler bölgesi ülkelerinde sırasıyla Guyana %20,9, Peru %10,3, Panama %9,9, Arjantin %6,4, Şili %6,1, Kolombiya %5,9, Dominik Cumhuriyeti %5,5, Meksika %5,1, Bolivya %4,7 ve Brezilya %4,5 büyüyecek.
- Uruguay, 12-17 yaş arası gençlere Covid-19 aşısı yapan ilk Latin Amerika ülkesi oldu.
* * *
ÇARŞAMBA
- Kolombiya’da, Comité Nacional de Huelga (Ulusal Grev Komitesi) geçen cuma günü 9 Haziran Çarşamba günü için ülke genelinde “Dev Eylem” çağrısı yapmıştı. Çağrı, ülkede karşılığını buldu ve halk sokaklara aktı. Yerli halk, Toma de Bogotá’daki Colombus heykelini yıktı.
- Brezilya Devlet eski Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, mevcut Devlet Başkanı Jair Messias Bolsonaro’ya karşı seçim kampanyasının startını verdi.
- El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele, geçtiğmiz Pazar günü, yasal para birimi olarak ülkede Bitcoin’in de kullanılmasını önermişti. Bugün El Salvador Kongresi, yaptığı oylama sonucu Bitcoin, 90 gün sonra ülkenin resmi para birimi olacak.
- Şili Devlet Başkanı Sebastián Piñera; Latin Amerika’da güneş termal ve fotovoltaik enerji içeren ilk kompleks olan Atacama Çölü’ndeki Cerro Dominador’un açılışını yaptı. Kompleks, yılda 630.000 ton CO² emisyonunu önleyecek.
- Organización Panamericana de la Salud (OPS) - [Panamerikan Sağlık Örgütü]; Belize, El Salvador, Guyana, Panama, Surinam ve Trinidad ve Tobago’da yeni bir Covid-19 dalgasının yaşandığını açıkladı.
* * *
PERŞEMBE
- Kolombiya’da Ulusal Grev ve protestolar sürecinde yaşananları incelemek üzere Comisión Interamericana de Derechos Humanos (IACHR) - [Amerikalılararası İnsan Hakları Komisyonu] Salı günü inceleme için ülkeye giriş yapmıştı. Komisyon bugün; güvenlik güçleri, askerler ve faşist paramiliter güçlerin halka karşı orantısız güç kullanımını kınadığını açıklarken, ölü sayısının da 69 olduğunu raporladı. Ancak buna rağmen hükümet, ölü saysısının 21 olduğunda ısrar ediyor.
- Meksika’da, bundan tam 50 yıl önce bugün “Los Hacones” (Şahinler) adı verilen ve hükümet ile CIA tarafından eğitilen paramiliter grup tarafından katledilen 120 öğrenci, başkent Ciudad de México’da gerçekleştirilen bir yürüyüşle anıldı.
- Brezilya’da Río de Janerio favelalarında (gecekondu) yaşayan siyahi genç bir kadının kurşunlanarak öldürülmesi üzerine, kentte polis şidettine karşı protesto gösterileri başladı.
- Brezilya, 2022 ve 2023’te BM Güvenlik Konseyi’nde geçici üye olarak yer alacak.
- ABD-Texas Valisi Cumhuriyetçi Partili Greg Abbott “Meksika sınır duvarı örülmeye devam edecek” açıklamasında bulundu.
- Ekvador Cumhuriyeti’nde, Movimiento Indígena y Campesino de Cotopaxi (MICC) - [Cotopaxi Yerli ve Köylü Hareketi] Başkanı Leonidas Iza, akaryakıt fiyatlarındaki aylık artışa karşı cuma günü için ulusal seferberlik ilan etti.
- Guatemala’da Sputnik V aşılamasına başlandı.
* * *
CUMA
- Peru’da pazar günü yapılan Devlet Başkanlığı Seçiminin resmi sonucu açıklandı. Buna göre solun adayı Pedro Castillo, % 50,19 ile Peru’nun yeni Devlet Başkanı oldu.
- Ekvador Cumhuriyeti’nde, Movimiento Indígena y Campesino de Cotopaxi (MICC) - [Cotopaxi Yerli ve Köylü Hareketi] Başkanı Leonidas Iza, akaryakıt fiyatlarındaki aylık artışa karşı bugün için ulusal seferberlik ilan etmişti. Bugün başta yerli halklar ve köylüler olmak üzere binlerce insan seferberliğe katılarak sokaklara aktı.
- Brezilya Devlet Başkanı Jair Messias Bolsonaro, bir yolcu uçağına ‘sürpriz’ yapmak adına bindi ancak yolcular, Bolsonaro’yu görünce onu yuhalamaya başladı.
- Arjantin ve Meksika hükümetleri; Belize, Bolivya ve Paraguay’a toplam 400.000 doz Covid-19 aşısı bağışladılar.
* * *
CUMARTESİ
- Kolombiya’da, Huila bölgesine bağlı Neviada’da protestocularla polis arasında şiddetli çatışmalar yaşandı.
- Kolombiya’nın Fortul bölgesinde eşitlik uzlaştırıcısı olarak görev yapan yerli halktan sosyal lider Danilo Galindo, uğradığı silahlı saldırı sonucu öldürüldü. Galindo, 2021 yılı içinde öldürülen 78’inci, 24 Kasım 2016 Barış Antlaşması’ndan bu yana da 1189’uncu yerli halktan ya da siyasal-sosyal topluluk üyesi-lideri oldu.
- Brezilya Devlet Başkanı Jair Messias Bolsonaro, silahlı kuvvetlerin kendine sadık olduğunu ve gerektiğinde sokağa çıkabileceğine dair bir açıklama yaptı.
- Venezuela, suç gruplarına yönelik düzenlediği operasyonda 38 kişinin tutuklandığını duyurdu.
- Paraguay’da hemen hemen tüm hastaneler Covid-19 vakaları nedeniyle dolmuş durumda.
* * *
PAZAR
- Ekvador Cumhuriyeti’ne ilişkin olarak Uluslararası Çalışma Örgütü ve Dünya Bankası tarafından hazırlanan raporda, böyle giderse, ülkede 2022’den itibaren emekli maaşlarının ödenemeyeceği ifade edildi.
- Meksika hükümeti, resmi kayıtlara göre ülkede 88 bin 700 kişinin kayıp olduğunu açıkladı.
- Meksika’nın Puebla eyaletindeki Zacatepec’te 1 Haziran’da oluşmaya başlayan ve giderek büyüyen düden bugün, Sánchez Xalamihua ailesine ait olan evi yuttu. Düden şu an itibarıyla 126 metreye 114 metre ve en derin yeri 56 metreye sahip.
NOT: Düden; eriyebilen kayaçların, özellikle kireçtaşlarının yaygın olduğu bölgelerde görülen, değişik çap ve derinliği olabilen, çok kez çember biçiminde kapalı çukur, doğal kuyu oluşumudur.
- Kübalı besteci Tania León, 2021 Pulitzer Müzik Ödülü’nü kazandı.
- Panamalı yazar, kültür bilimci ve Panama Edebiyat Ödülü’nü beş kez kazanan Ariel Barría Alvarado, 62 yaşında hayatını kaybetti.
- Şili’nin başkenti Ciudad de Santiago’da, artan Covid-19 vakaları nedeniyle, tam karantina sistemine geri dönüldü.
- Bolivya’nın Cochabamba eyaletinde, artan Covid-19 vakaları nedeniyle, tam karantina sistemine geri dönüldü.
Latin Amerika'nın nabzı: Son bir haftada ne oldu?
Latin Amerika'da son bir hafta yaşanan gelişmeler, Nedim Serkan Durak'ın derlemesiyle her pazartesi okurlarımızla buluşuyor.
24-05-2021 14:58
Nedim Serkan Durak
PAZARTESİ
Şili dün, Augusto Pinochet diktatörlüğünden miras 1980 Anayasası’nın yerini alıp, ülkenin yeni Kurucu Sözleşmesi’ni (Anayasasını) yapacak olan Kurucu Konvansiyon’un 155 üyesini ve yanı sıra; 345 belediye başkanını, 2.252 meclis üyesini ve 16 bölge valisini belirleyecek olan çoklu seçimi gerçekleştirdi. Seçim sonuçlarına göre, iktidarda buluınan merkez sağ ve sağ partileri bir araya getiren Vamos Por Şili Paktı, 155 sandalyeli Kurucu Konvansiyon üyeliğinde 37 sandalyede kalırken, muhalefet 53 ve bağımsızlar da 48 sandalye kazandı. Şili devleti ile yerli halklar arasında yapılan anlaşma gereği, 17 sandalye de yerli halklar temsilcilerinin oldu. Başkent Santiago de Chile’nin yeni belediye başkanlığını da Şili Komünist Partisi’den Irací Hassler kazandı. Öte yandan; Kurucu Konvansiyon’un yeni üyelerinden ve Mapuche yerli halkı temsilcilerinden olan Manuela Royo, sonuçların ardından “ana hedefimiz bu neoliberal modeli terk etmektir” açıklamasında bulundu. Halk, sonuçları “¡Bienvenido el nuevo Chile!” (“Hoşgeldin yeni Şili!”) sloganlarıyla sokaklara akarak kutladı.
Kolombiya’nın Valle del Cauca bölgesine bağlı Yumbo’da göstericilerle güvenlik güçleri arasında çıkan çatışmada iki kişi öldü, altısı polis 22 kişi yaralandı. Kolombiya’da sivil ölüm sayısı 46’ya ulaştı.
Kolombiya’da, karşıtları tarafından dahi “efsane” olarak adlandırılan FARC’ın eski komutanlarından Jesús Santrich’in ortadan kaybolması, birçok soru işaretini de beraberinde getirdi.
El Salvador Yasama Meclisi’nin bir grup çalışanı, yeni parlamento liderliği tarafından emredilen işten çıkarmaları reddederek açlık grevine başladı.
Meksika’da, 13-16 Mayıs 1911 tarihleri arasında Meksika'nın Coahuila eyaletindeki Torreón'da 303 Çinli’nin katledilmesinden dolayı, Devlet Başkanı Andrés Manuel Lopez Obrador, Meksika devleti adına Çin’den özür diledi.
Bolivya güvenlik güçleri, her biri günde 1.000 Kg.’ye yakın kokain üretecek kapasiteye sahip üç imalatheneyi tespit edip yok etti.
Brezilya’daki Amazon Yağmur Ormanları bölgesinde yaşayan Yanomami halkı, yasadışı altın madencilerinin silahlı ve gaz bombalı saldırısına uğradı. Altın madencileri, yerlilere yardıma gelen güvenlik güçleriyle de çatıştıktan bir süre sonra geri çekildi.
Saint Lucia’da, önlenemeyen şekilde artan Covid-19 vakaları nedeniyle bugünden başlamak üzere 16 Ekim’e kadar olağanüstü hâl ilan edildi.
Çin’in Vuhan kentinde ilk kez 17 Kasım 2019’da tespit edilen Covid-19; aradan geçen tam 1,5 yılın sonunda, resmi rakamlara göre dünya genelinde 164 milyon 691 bin 820 vakaya (dünya nüfusunun %2,05’i) ve 3 milyon 412 bin 525 ölüme (dünya nüfusunun %0,04’ü) neden oldu. Vaka sayısında ABD 33 milyon 755 bin 877 ile (ölüm sayısı 600.767) dünyada birinci sırada ve Türkiye de 5 milyon 139 bin 485 ile (ölüm sayısı 45.186) beşinci sırada yer alıyor. Latin Amerika ülkelerinde ise; vaka sayısında, Brezilya 15 milyon 661 bin 106 ile (ölüm sayısı 436.862) üçüncü, Arjantin 3 milyon 335 bin 965 ile (ölüm sayısı 71.027) 11’inci, Kolombiya 3 milyon 131 bin 410 ile (ölüm sayısı 81.809) 12’nci, Meksika 2 milyon 382 bin 745 ile (ölüm sayısı 220.489) 15’inci, Peru 1 milyon 893 bin 334 ile (ölüm sayısı 66.471) 17’nci ve Şili de 1 milyon 295 bin 862 ile (ölüm sayısı 27.965) 23’üncü sırada yer aldı.
* * *
SALI
Kolombiya’daki genel grev ve protesto gösterilerinin bu 21. gününde Cali kenti polis komutanı Juan Carlos Rodríguez görevinden istifa etti.
Brezilya’nın Río de Janeiro kentinin kuzeyindeki Jacarezinho’da bulunan bir favelaya (gecekondu bölgesi) önceki hafta perşembe günü baskın yapan polislerle Kartel üyeleri arasında çıkan silahlı çatışmada 28 Kartel üyesi öldürülmüş; iki polis ve üç sivil de yaralanmıştı. Ancak bugün ortaya çıkan otopsi ve balistik inceleme raporları, söz konusu 28 kişinin polisin yargısız infazı sonucu öldürüldüğünü ortaya çıkardı. Bunun üzerine favela halkı protesto yürüyüşüne başladı.
Honduras’ın başkenti Tegucigalpa’da, hükümetin Zonas Especiales de Desarrollo Económico (ZEDE) - [Özel Ekonomik Kalkınma Bölgeleri]’ne HES yapılması üzerinden mülksüzleştirmeye gitmesi protesto edildi.
Arjantin’in farklı bölgelerinden, kimileri binlerce kilometre yürüyerek başkent Buenos Aires’e gelen 36 yerli halktan yüzlerce kadın, hükümetin yerli halkların hakları karşısındaki duyarsızlığını protesto etmenin yanı sıra; Kolombiya ve Filistin halklarının yanında olduklarını açıkladı.
Arjantin hükümeti, yerel fiyatların artması nedeniyle sığır eti ihracatını 30 günlüğüne durdurma kararı aldı.
ABD Dışişleri Bakanlığı, El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele’nin kimi müttefiklerini “önemli yolsuzluk eylemlerine karışanlar” listesine dahil etti. Bukele ise, bunun ABD’nin kendisine karşı oynadığı kirli bir oyun olduğunu söyledi.
Peru’da, 2021 sonuna kadar 17 kırsal alanın elektrifikasyon projesinin tamamlanması hedefleniyor.
Kosta Rika Kongresi, ülkenin OECD’ye katılımını onayladı.
İngiltere sömürgesi Turks ve Caicos Adaları emlak piyasası, 2021’in ilk çeyreğinde, geçen yılın aynı dönemine göre %60’lık artışla 563 milyon dolarlık işlem gerçekleştirdi.
Küba, Abdala anti-Covid aşı projesiyle 450 bin gönüllüyü aşıladı.
* * *
ÇARŞAMBA
Kolombiya’daki genel grev ve protesto gösterilerinin 22. gününde Ulusal Grev Komitesi ile hükümet arasında yapılan görüşmeden bir anlaşma çıkmaması nedeniyle Komite, yarın birçok kentte dev eylemler gerçekleştirme ve ulusal grev kararı aldı. Bu karar sonrası Cali eyaleti belediye başkanı ve tüm belediye kabinesi istifa etti. Cali Güvenlik Sekreteri Carlos Alberto Rojas ise, bu süre içinde bölgede Escuadrón Móvil Antidisturbios (ESMAD) - [Mobil Ayaklanma Karşıtı Ekip]’in bulunmasına izin vermeyeceğine dair söz verdi. Öte yandan; Kolombiya, Covid-19 önlemleri çerçevesinde kapatmış olduğu Brezilya, Ekvador Cumhuriyeti, Panama ve Peru ile olan sınırlarını, çöken ekonomisini canlandırmak için yeniden açtı.
Kolombiya’da, karşıtları tarafından dahi “efsane” olarak adlandırılan FARC’ın eski komutanlarından Jesús Santrich, pazartesi günü ortadan kaybolmuştu. FARC, Santrich’in Venezuela sınırları içinde bulunan Orinoco ve Meta nehirlerinin birleştiği noktada, Kolombiyalı komandolar tarafından öldürüldüğünü “o hep arzuladığı şekilde özgür düştü” diyerek açıkladı. Kolombiya Savunma Bakanlığı ise “FARC’ın iddiasını araştırıyoruz” açıklamasında bulundu. Santrich, 2021 yılı içinde öldürülen 19’uncu, 24 Kasım 2016 Barış Antlaşması’ndan bu yana da 280’inci FARC üyesi oldu.
Brezilya Amazon Yağmur Ormanları bölgesinde yaşayan yerli Yanomami halkı, sağlıksız koşullar ve bulaşıcı hastalıklar yüzünden ölümler vermeye başladı. Yanomami halkı pazartesi günü, altın madencilerinin silahlı ve gaz bombalı saldırısına uğramıştı. Brezilya hükümeti ise, tüm uyarı ve taleplere rağmen ne Yanomami ne de diğer yerli halklara şu ana dek herhangi bir yardım ulaştırmış değil.
Brezilya Çevre Bakanı Ricardo Salles hakkında yasadışı kereste ihracatı yaptığı iddiasıyla soruşturma başlatıldı.
Surinam’ın Brezilya Büyükelçisi Raphael Azeredo, Brezilya hükümeti adına Pan Amerikan Sağlık Örgütü ve Dünya Gıda Programı ile iş birliği yaparak, ülkeye tam donanımlı, son teknoloji ambulans bağışladı.
Meksika hükümeti; Ulusal Seçim Enstitüsü’nün danışmanları, Meksika Merkez Bankası ve Federal Ekonomik Rekabet Komisyonu’nun üst düzey yetkilileri hariç, ülkedeki memurların Devlet Başkanı’ndan daha fazla maaş almasını yasakladı.
Meksika’nın Jalisco bölgesinde toprağa gömülü halde ve içinde insan kalıntılarının olduğu 70 torba bulundu.
Nikaragua Devlet Başkanı Daniel Ortega, ABD Büyükelçisi Kevin Sullivan’ı, ülkesine müdahale etmekle suçladı.
Venezuela’da Nisan ayı enflasyon oranı %24,6 olurken, yıllık bazdaki oran %183,8 oldu.
Bolivya’da Oruro ve Cochabamba hastanelerinde Covid-19 için kullanılan oksijen tüpleri tükendi.
Paraguay hükümeti, ülkede 10 farklı varyantta Covid-19 virüsü bulunduğunu açıkladı.
* * *
PERŞEMBE
Küba bugün, ABD’den bağımsızlığını kazanmasının 119. yılını kutluyor.
Kolombiya’daki genel grev ve protesto gösterilerinin 23. gününde, Ulusal Grev Komitesi’nin dün aldığı ulusal grev kararıyla ülkenin hemen her yerinde insanların “¡Resistencia, Resistencia!” (“Direniş, Direniş!”) sloganları eşliğinde sokaklara dökülmesiyle başlamış oldu. Başkent Bogotá’daki gösteriye, muhalefet liderlerinden Senatör Gustavo Petro’nun da katılması dikkat çekti. El Comité Nacional del Paro (CNP) - [Ulusal İşsizlik Komitesi] ise, Savunma Bakanı Diego Molano’nun istifasını talep etti. Öte yandan polis; Cali kentinde şiddet eylemlerine lojistik ve maddi destek sağladığını iddia ettiği 25 kişiyi gözaltına aldı.
Kolombiya, Covid-19 önlemleri çerçevesinde kapatmış olduğu Brezilya, Ekvador Cumhuriyeti, Panama ve Peru ile olan sınırlarını, çöken ekonomisini canlandırmak için dün yeniden açmıştı. Ancak bugün Panama, aynı Covid-19 önlemleri çerçevesinde, Kolombiya’nın açtığı Panama-Kolombiya sınırını kapattığını duyurdu.
Uruguay’da bugün, 1973-1985 arası süren askeri darbe diktatörlüğü dönemini lanetlemek ve o süreçte öldürülen-kaybedilen insanları anmak için 1995’ten bu yana her yıl 20 Mayıs’ta yapılan “Sessizlik Yürüyüşü” bugün 26. kez gerçekleşti.
Dominik Cumhuriyeti Milletvekili Miguel Gutiérrez Díaz, uyuşturucu kaçakçılığına katılmakla suçlanarak ABD-Miami Uluslararası Havaalanı’nda tutuklandı.
Bolivya’da havaalanı grevi ticari uçuşların askıya alınmasına neden oldu.
Nikaragua Yüksek Seçim Konseyi, yasal temsilcisi Rahip Saturnino Cerrato’ya sunduğu bir kararla Partido Restauración Democrática (PRD) - [Demokratik Restorasyon Partisi]’nin yasal statüsünü, yasadışı Evanjelik faaliyetleri nedeniyle iptal etti.
NOT: Luka, Markos, Matta ve Yuhanna tarafından yazılmış dört kanonik İncil’in her birine “Evanjel” denir. Kökü, Yunanca “iyi haber” ya da “genel olarak kabul edilen gerçek” anlamlarına gelen evangelion’dan gelmektedir. Ancak bu tanım günümüzde, Protestan Kilisesi’nin fundamentalist kesimi için kullanılan bir anlam taşır. Özellikle son dönem (Bolivya’da olduğu gibi) Latin Amerika darbeleri ya da darbe girişimlerinin hemen hepsi Evanjelistlerle ya doğrudan ya da dolaylı bağıntılı idi. Evanjelizmin en güçlü olduğu ülkelerin başında ABD gelmektedir.
Meksika hükümeti, BM’nin İsrail ile Filistin arasındaki çatışmaya ilişkin kaçamak tutumundan utanç duyduğunu açıkladı.
Meksika Temsilciler Meclisi Genel Kurulu, Tamaulipas Eyaleti Valisi Francisco Javier García Cabeza de Vaca’nın, içinde yer aldığı iddia edilen organize bir suçtan dolayı yargılanması için önceki hafta cumartesi günü dokunulmazlığını kaldırmayı onaylamıştı. Şimdi de Cabeza de Vaca’nın hesaplarının dondurulmasına karar verildi.
Meksika’nın başkenti Ciudad de México’nun Barrio Concepción, Santa Catarina ve Valle de Chalco mahallelerinde ortaya çıkan ve nedeni henüz anlaşılamayan çatlaklar endişeye neden oldu.
Kosta Rika kolluk kuvvetleri, Limón eyaletinde 3 bin 200 kg kokain ele geçirdi.
Brezilya’da Covid-19’un Hindistan varyantına rastlandığı açıklandı.
* * *
CUMA
Kolombiya Dışişleri Bakanı Claudia Blum, geçtiğimiz perşembe günü görevinden istifa etmişti. Devlet Başkanı Iván Duque Márquez, Blum’un yerine Marta Lucía Ramírez’i atadı. Temblores İnsan Hakları Örgütü’nden Line Herrera ise, uluslararası camiaya seslenerek “dünyanın narko-paramiliter devletinin, Kolombiya’nın; yerlileri, yoksulları, kadınları ve gençleri öldürdüğünü bilmesi için dışarıda sesimiz olmanıza ihtiyacımız var” açıklamasında bulundu. Öte yandan; El Comité Nacional del Paro (CNP) - [Ulusal İşsizlik Komitesi] Başkan Yardımcısı Jorge Iván Díez Vélez, hükümetle tekrar masaya oturulacağını bildiridi.
Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro, Ulusal Sosyal Yardımlar Fonu’nun kurulmasını onayladı.
Nikaragua İçişleri Bakanlığı, Violeta Barrios Uzlaşma ve Demokrasi Vakfı’nın 2015-2019 mali raporlarında bulunan tutarsızlıklara yanıt vermek üzere Devlet Başkanı adayı Cristiana María Chamorro Barrios’u çağırdı.
Paraguay’da, Salvador Barreto’nun temsilcisi olduğu yerli Cerrito topluluğuna polisin biber gazı ile saldırması, çocukları, hamile kadınları, yaşlıları yaralaması, tapınakları ve evleri dozerlerle yıkması karşısında başkent Asunción’da protesto gösterileri başladı.
El Salvador’da, Hugo Ernesto Osorio Chávez adlı eski bir polis memurunun evinde ve bahçesinde toprağa gömülü halde şu ana dek 24 ceset bulundu.
Peru hükümeti, 2022 yılı içinde ülkenin tüm kentlerinde internetin hayata geçeceği açıklamasında bulundu.
Arjantin’de, 1998 yılında kurulan ve futbolu bir din ve tanrısını da Diego Armando Maradona olarak gören, onun doğduğu günü yılbaşı olarak kutlayan “Diegorian” adlı dine mensup kilise, bugün yaptığı açıklamada, dünya üzerinde 200.000 üyeye ulaştıklarını açıkladı.
Arjantin Devlet Başkanı Alberto Fernández, Covid-19 önlemleri çerçevesinde bugünden başlamak üzere ülkenin 30 Mayıs’a kadar yoğun kısıtlayıcı önlemlere geçtiğini açıkladı.
Brezilya’da Sputnic V aşısının ilk partisi üretildi.
Ekvador Cumhuriyeti’nde, Covid-19’un Güney Afrika varyantı teşhisi konulan ilk hasta, bugün öldü.
Belize hükümeti, bugün Covid-19’a bağlı hiç kimsenin ülkedeki hiçbir hastaneye başvuru yapmadığını açıkladı.
* * *
CUMARTESİ
Kolombiya’da, 28 Nisan’da başlayan ve bugün 25. gününe giren genel grev (çarşamba günü itibarı ile Ulusal Grev) ve protestolarda şu ana dek 46 sivil ölüm, 2.327 yaralanma, 4.000’e yakın gözaltı, 568 kaybolma/kaybedilme (bunların 237’si bulundu), 2.500’ü aşkın taciz/tecavüz vakası, 4.412 eylem, 1.817 yürüyüş ve 2.154 abluka gerçekleşti. Öte yandan; Kolombiya Savunma Bakanı Diego Molano, Rusya Federasyonu’nu ülkede şiddeti artırmaya yönelik siber saldırılar yapmakla suçladı.
Peru’nun başkenti Lima, dünyada şehir içi çöl alan yoğunluğunda ikinci sırada ve kentte bulunan Lurín nehri havzasının topraklarında bir inşaat planına başlandı. Çevre örgütleri; bu planın hayata geçmesi durumunda, kentin çevresindeki son yeşil alanın da kaybolacağını belirtiyor.
Guatemala’da, bir kara para aklama soruşturması üzerinde çalışan savcı Rónald Iván Morales de Mata, bir devlet hastanesinin morgunda ölü olarak bulundu.
Haiti Sağlık ve Nüfus Bakanlığı Genel Müdürü Lauré Adrien “Covid-19 vakalarındaki artış endişe verici olmaya başladı ve hastanede yatan insanların ölüm oranları iyice yükseldi. Ülkede aşılamanın devamı haziran ortası ya da temmuz başında gelmesini umduğumuz yeni aşılarla devam edecek” açıklamasında bulundu.
Saint Kitts ve Nevis Federasyonu Başbakanı Timothy Harris, bugün saat 06.00’dan başlamak üzere ülkede iki hafta boyunca, tüm kitlesel etkinliklerin Covid-19 önlemleri çerçevesinde yasaklandığını duyurdu.
* * *
PAZAR
Kolombiya’da, El Comité Nacional del Paro (CNP) - [Ulusal İşsizlik Komitesi] Başkan Yardımcısı Jorge Iván Díez Vélez, Cuma günü hükümetle tekrar masaya oturulacağını bildirmişti. Ancak görüşmelerden olumlu bir sonuç alınmaması nedeniyle CNP, hafta başı itibarı ile Ulusal Grev ve protestolara kalınan yerden devam kararı aldı. Bu kararın hemen ardından Kolombiya Barış Yüksek Komiseri Miguel Ceballos “vicdanımın çağrısı ve ruhumun sorumluluğu nedeniyle” görevinden ayrılacağını açıkladı. Papa Francisco ise; daha önce (9 Mayıs’ta) yaptığı gibi, bugünkü Pazar ayini vaazında da Kolombiya’da yaşananlardan duyduğu endişeyi dile getiren bir konuşma yaptı. Öte yandan; 16 ülkeden ilk etapta, içlerinde Avram Noam Chomsky, Joan Manuel Serrat, Rafael Correa, Elvira Lindo gibi kişilerin de bulunduğu 1.787 imzalı “Somos Colombia” (“Biz Kolombiya’yız”) başlıklı bir manifesto ve uluslararası bir imza kampanyası başlatıldı.
NOT: Söz konusu imza kampanyasına www.somoscolombia.es adresi üzerinden ulaşabilirsinz.
Kolombiya narkotik polisi, Türkiye’ye gönderilecek olan 4.900 kg kokaini, 9 Haziran 2020’de ele geçirmiş; dönemin Kolombiya Savunma Bakanı Carlos Holmes Trujillo, yakalanan kokainin 265 milyon dolar değerinde olduğunu açıklamıştı. Organize suç örgütü lideri Sedat Peker, bugün yayınlanan 7. Youtube videosunda, Kolombiya’daki bu yakalanma sürecinin ardından Türkiye’ye getirilen kokainin yeni rotasının Venezuela-Caracas, Dominik Cumhuriyeti, Suriye-Lazkiye olduğunu ve tüm para transferlerinin de Türk Mukavemet Teşkilatı (TMT) eski üyelerinden Halil Falyalı aracılığıyla KKTC üzerinden yapıldığını iddia etti.
Uruguay İçişleri Bakanı Jorge Larrañaga, kalp krizi sonucu hayatını kaybetti.
Guatemala’da, Cantel hapishanesinin Quetzaltenango bölümünde çete üyesi mahkumlar arasında çıkan kavgada, yedi mahkûm kafası kesilerek öldürüldü.
İngiltere sömürgesi Bermuda’nın resmi Hava Durumu Servisi, 2021 yılının ilk fırtınası olan ve adına “Subtropikal Fırtına Ana” adı verilen kasırganın, gün içinde ülke toprakları üzerinden geçebileceğini açıkladı.
Brezilya’nın Maranhao Eyalet Hükümeti, cuma günü, Devlet Başkanı Jair Messias Bolsonaro’ya, Açailândia kentinde düzenlenen bir miting sırasında kalabalığa neden olduğu ve maske takmadığı için para cezası kesme kararı aldı.
İsrail; Rusya Federasyonu ve Seyşel Adaları’nın yanı sıra, Arjantin’e de yapılan uçuşları Covid-19 önlemleri çerçevesinde durdurdu.
Fransa sömürgesi Saint Martin’de hükümet, Covid-19 vakalarında görülen artış nedeniyle, tüm işletmelerin 23.00’da kapanmasına karar verdi.
Kübalı yazar Alejo Carpentier’in “El Siglo de las Luces” (“Aydınlanma Çağı”) adını taşıyan ve Fransız Devrimi’nin Karayipler’deki etkilerini konu alan romanı, Murat Tanakol’un titiz çevirisiyle Türkçe’de.
Latin Amerika hükümetleri İsrail-Filistin çatışmaları hakkında ne diyor?
İsrail, 10 Mayıs Pazartesi gününden bu yana Gazze'nin çeşitli bölgelerine saldırılar düzenliyor. Nedim Serkan Durak, Latin Amerika hükümetlerinin İsrail'in saldırılarına ilişkin söylediklerini derledi...
14-05-2021 08:20
Nedim Serkan Durak
İsrail'in Filistin'e yönelik saldırıları sürerken Gazze'nin çeşitli bölgelerinde 500’ün üzerinde hedefi vuruldu. 10 Mayıs Pazartesi gününden bu yana 27'si çocuk en az 103 Filistinli yaşamını yitirdi.
Son olarak İsrail, Gazze Şeridi’ne kara operasyonu başlattığını ve İsrail askerlerinin Gazze’ye girdiğini duyurdu.
Peki Latin Amerika hükümetleri İsrail-Filistin çatışmalarına ilişkin ne diyor?
ARJANTİN:
"İsrail ve Filistin’deki durumun dramatik olarak kötüleşmesinden, Filistinli ailelerin Şeyh Jarrah’taki ve Silvan’daki evlerinden olası tahliyelerine yönelik protestolar karşısında İsrail güvenlik birimlerinin orantısız güç kullanmasından derin endişe duyuyoruz."
BOLİVYA:
"Uluslararası hukuk çerçevesinde insan haklarına saygı çağrısında bulunuyor ve Filistin halkının mağdurları ve aileleri ile dayanışma içinde olduğumuzu ifade ediyoruz."
EKVADOR CUMHURİYETİ:
"İsrail, Gazze ve Kudüs’te meydana gelen şiddetin tırmanmasından endişe duyuyor ve tarafları, mevcut çatışmayı şiddetlendirmekten kaçınmaya çağırıyoruz. Uluslararası insani hukuk hükümlerine uygun olarak sivil halka herhangi bir zarar vermekten vazgeçilmeli ve insanların can ve mal güvenliğine saygı gösterilmelidir."
KOLOMBİYA:
"İsrail’e yönelik terör eylemleri ve saldırılar konusundaki derin endişe duyuyor ve bu eylemlerin kurbanlarıyla dayanışma içinde olduğumuzu bildirmek istiyoruz."
KÜBA:
"İsrail Filistin çatışmasına İsrail’in yasadışı yerleşim politikasının ve diğer sömürgecilik ve saldırganlık uygulamalarının yarattığı olası tek alternatif olan iki devletin ortak çözümüne yönelik tehdit oluşturması konusunda derin endişelerimizi dile getiririz."
PANAMA:
"Kudüs ve ilgili bölgelerde devam eden şiddet olaylarının artmasıyla ilgili uluslararası toplumun endişe seslerine katılıyoruz. Son günlerde meydana gelen çok sayıda yaralanma ve ölümden dolayı derin üzüntü duyuyor; İsrail’e Gazze’den füzelerin fırlatılmasını en güçlü ifadelerle kınıyoruz."
PARAGUAY:
"İsrail ve Filistin’deki kötüleşen durumu endişeyle takip ediyor ve tarafları, insan hayatının daha fazla kaybını önlemek için düşmanlıkları sona erdirmeye ve diyalog yoluna devam etmeye çağırıyoruz."
ŞİLİ:
"Kudüs’te başlayan ve diğer kentlere yayılan şiddetin artması ve bunun ardından masum kurbanlar konusundaki derin endişemizi dile getiriyoruz. Ayrım gözetmeyen ve amacı sivil nüfus olan herhangi bir eylem haksızdır, insani hukuku ciddi şekilde ihlal eder ve uluslararası toplumun tamamen reddetmesini hak eder."
URUGUAY:
"İsraillileri ve Filistinlileri artan şiddeti durdurmak ve tüm kutsal yerlerin güvenliğini garanti altına almak için ellerinden gelen tüm çabayı göstermeye davet eder; Kudüs’te yaşananlardan derin endişe duyduğuımuzu da belirtmek isteriz."
VENEZUELA:
"Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti, Şeyh Jarrah topluluğunun meşru sakinlerinin zorla yerinden edilmenin yanı sıra, insanlık dışı taşınmayı da içeren İsrail devleti tarafından kardeş Filistin halkına karşı işlenen yeni şiddeti ve haksız eylemleri en güçlü şekilde kınadığını ifade eder."
Latin Amerika'nın nabzı: Son bir haftada ne oldu?
22-03-2021 09:41
Nedim Serkan Durak
PAZARTESİ
Bolivya Savclılığı, geçtiğimiz cuma günü 10 Kasım 2019’da, dönemin Devlet Başkanı Evo Morales’e karşı ABD destekli darbenin ardından ülkenin Devlet Başkanlığı’na gelen Jeanine Añez’in yanı sıra dönemin beş bakanı ve dört ordu mensubu hakkında tutuklama emri çıkarmış, cumartesi günü de söz konusu kişiler tutuklanmıştı. Bugün Bolivya Adalet Bakanı Iván Lima Magne, Jeanine Áñez’e karşı dört ayrı davadan toplam 30 yıl hapis cezası talep edileceğini açıkladı.
Kosta Rika’da sendikalar hükümetin çıkarttığı yeni kamu istihdamı yasasını ve IMF ile yapılan anlaşmayı reddettiklerini açıkladı.
Ekvador yerli hareketinin siyasi kolu Pachakutik’in Devlet Başkanı adayı Yaku Pérez’in destekçileri, 11 Nisan’da yapılacak ve nihai sonucu verecek olan ikinci tur seçimlerini boykot etme kararı aldı. Pérez, ilk tur seçimlerde %19,38 oy oranı ile üçüncü olmuş ve seçim dışı kalmıştı.
Şili’deki Kilise otoritesi, kendilerine sadık kişileri Covid-19 karantinasına itaatsizlik etmeye ve ayinlere katılmaya çağırdı.
Arjantin’in Manaus kentinde tespit edilen ve çok hızlı yayılan yeni bir Covid-19 varyantı nedeniyle bilim insanları hükümetten kontrolleri sıkılaştırmasını ve sınırları kapatmasını talep etti.
Paraguay hükümeti, artan Covid-19 vakaları nedeniyle 4 Nisan’a kadar geçerli olacak şekilde ülke çapında yeni kısıtlamalara gitme kararı aldı.
Jamaika; Salgına Hazırlık için Yenilikleri Destekleme Koalisyonu, Aşılar ve Bağışıklama İçin Küresel İttifak, Pan American ve UNICEF arasındaki küresel ortak bir çaba olan COVAX Mekanizması aracılığıyla Covid-19 aşısı (14.400 doz) alan ilk Karayip ülkesi oldu.
La Confederación Sudamericana de Fútbol (Güney Amerika Futbol Konfederasyonu), dünyanın en eski uluslararası futbol turnuvasının formatını değiştirmediğini ve 13 Haziran-10 Temmuz tarihleri arasında sadece 10 Latin Amerika takımının oynayacağını açıkladı. İlk maç Arjantin ve Kolombiya arasında gerçekleşecek.
* * *
SALI
Bolivya Savclılığı, geçtiğimiz cuma günü 10 Kasım 2019’da, dönemin Devlet Başkanı Evo Morales’e karşı ABD destekli darbenin ardından ülkenin Devlet Başkanlığı’na gelen Jeanine Añez’in yanı sıra, dönemin beş bakanı ve dört ordu mensubu hakkında tutuklama emri çıkarmış, cumartesi günü de söz konusu kişiler tutuklanmıştı. Bugün de aynı gerekçe ile eski Ordu Komutanlarından Jorge Pastor Mendieta Ferrufino tutuklandı.
Meksika’da, devlet kuruluşu Petróleos Mexicanos şirketi, ülkenin güneyindeki Tabasco eyaletinde büyük bir petrol sahası keşfettiğini açıkladı.
Arjantin Devlet Başkanı Alberto Fernández, uluslararası 18 bağımsız yatırım fonuyla ortak bir video konferans düzenledi. Fernández, söz konusu fonlar içinde Rusya Doğrudan Yatırım Fonu’nun ön plana çıktığını açıkladı.
Paraguay Dışişleri Bakanı Euclides Acevedo, ortak bir aşı bankası önermek için Arjantin, Brezilya ve Şili’deki mevkidaşlarını ziyaret edeceğini açıkladı.
Uruguay hükümeti, ülkede son beş günde Covid-19 nedenli ölüm sayılarının günlük 1000’in üzerinde olması nedeniyle, ek önlemler almaya karar verdi.
Ekvador Cumhuriyeti, artan Covid-19 vakaları nedeniyle, devlet çalışanlarını 13 Nisan’a kadar home office sistemine almaya karar verdi.
* * *
ÇARŞAMBA
Paraguay’da ekonomik, sosyal ve sağlık alanlarında yaşanan zorlukları protesto etmek amacıyla başta başkent Asunción olmak üzere önceki hafta cuma günü birçok kentte düzenlenen protesto gösterileri yer yer devam ederken, geçen hafta cuma günü, muhalefet partisi milletvekilleri Devlet Başkanı Mario Abdo Benítez’in istifasını talep etmişti. Söz konusu milletvekilleri bugün taleplerini bir kez daha dile getiridiler.
Belize Ulusal Öğretmenler Sendikası, hükümetin öğretmenlere ve kamu görevlilerine önerilen %10 maaş kesintisinden duyulan hoşnutsuzluğu göstermek adına protesto eylemi başlattı.
Kolombiya’da Medellín eyaletine bağlı El Poblado’da, bir otoparkın 5’inci katından aşağı düşen lüks bir otomobildeki üç kişiden biri ölürken ikisi de ağır yaralandı. Polis, aracın içinde birkaç milyon dolar ve yüklü miktarda silah buldu.
Şili, Hollanda ile Roterdam limanı üzerinden Avrupa’ya yeşil hidrojen ihraç etmek üzere anlaşma imzaladı.
El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele, geçtiğimiz pazar günü, 2021-2024 Dönemi Yasama Meclisi’ndeki ‘olası işten çıkarmalara karşı bir kalkan’ olduğu iddia edilen 1.200 hayalet sandalyenin varlığını kınadığını ifade etmişti. Bugün, El Salvador Başsavcılık Bürosu, söz konusu hayalet sandalyeleri tesptit etmek için Yasama Meclisi’ne baskın düzenledi.
El Salvador’un başkenti San Salvador’da, bu yıl 5. kez düzenlenen ve 31 Mart’a kadar devam edecek olan “Festival Nómada” (“Göçebe Festivali”) başladı. Festival; gösteri sanatlarını, bu sanatsal buluşmalarla katılımcıları şaşırtma ve dönüştürme yeteneğine olan inancı destekleyen, Orta Amerika ve dünyadaki El Salvadorlu sanatçıların gösterilerinin sunumu, fikir alışverişi ve tanıtımı için bir platform olma özelliği taşıyor.
El Sistema de Integración Centroamericana (SICA) - [Orta Amerika Entegrasyon Sistemi]’nin açıkladığı verilere göre; El Salvador, Guatemala ve Honduras’ta 7,5 milyona yakın insan açlık kriziyle karşı karşıya.
Jamaika; pazartesi günü, Salgına Hazırlık için Yenilikleri Destekleme Koalisyonu, Aşılar ve Bağışıklama İçin Küresel İttifak, Pan American ve UNICEF arasındaki ortak küresel bir çaba olan COVAX Mekanizması aracılığıyla Covid-19 aşısı (14.400 doz) alan ilk Karayip ülkesi olmuştu. Bugün de aynı şekilde Nikaragua, Covid-19 aşısı (135.000 doz) alan ilk Orta Amerika ülkesi oldu.
Meksikalı ressam ve heykeltıraş Vicente Rojo Almazán, 89 yaşında hayatını kaybetti.
* * *
PERŞEMBE
Bugün 18 Mart… 1871 yılında Parisli emekçiler, Ekim Devrimi’nden önceki, işçi sınıfının ilk senfonisini başlattı. Bugün, 18 Mart - 28 Mayıs arası yaşanan Paris Komünü’nün 150. yıldönümü. Ve 150. yıldönümü; Latin Amerika’dan Asya’ya, Avrupa’dan Afrika ve Okyanusya’ya dünyadaki tüm ilericiler, sosyalist-komünist parti ve örgütlerce kutlanıyor.
Venezuela yargısı Tribunal Supremo de Justicia (TSJ) - [Yüksek Adalet Mahkemesi], 5 Kasım 2020’de aldığı kararla, 2020 Mayısı’nda Venezuela’ya yapılan ve “Operación Gedeón” (“Gedeón Operasyonu”) adı verilen askeri darbe girişiminin faillerini Kolombiya’dan geri istemişti. Saldırıyı gerçekleştirenlerden Bolivarcı Ulusal Muhafız Binbaşı Juvenal Sequea Torres, Üsteğmen Rayder Russo Márquez, Brian Pérez Astudillo ve Yacsy Álvarez Kolombiya’ya sığınmış durumdalar. Bugün Kolombiya Savcılığı, söz konusu operasyonun planlamasının başkent Bogotá’da gerçekleştirildiğini resmi olarak doğruladı.
Kolombiya Başsavcı Ofisi, Autodefensas Unidas de Colombia (AUC) - [Kolombiya Birleşik Öz Savunma Kuvvetleri] paramiliter eski şefi “Macaco” takma adlı Carlos Mario Jiménez Naranjo’nun, 2000-2004 yılları arasında 162 suç eyleminin ve 250’yi aşkın kurbanın sorumluluğunu kabul ettiğini bildirdi.
Meksika’nın Coahulia eyaletine bağlı Arteaga kentinde başlayan orman yangınları, Nueco Leon ve Santiago eyaletlerine sıçradı.
Japon otomobil üreticisi Honda Motor Co., Covid-19’la bağlantılı tedarik zinciri sorunları nedeniyle bugün itibarı ile Meksika’daki tesislerinde üretimi geçici olarak askıya aldı.
Meksika Kültür Bakanlığı, yerli dillerden olan Kiliwa’yı konuşan sadece 46 kişi kaldığını, dilin yok olmaması için ellerinden geleni yapacağını açıkladı.
Brezilya, Covid-19 nedenli ölümlerde, son 24 saat içinde 2.841 ölümle, ülkede şu ana kadarki en yüksek günlük ölüm rakamına ulaştı.
* * *
CUMA
Paraguay’da ekonomik, sosyal ve sağlık alanlarında yaşanan zorlukları protesto etmek amacıyla başta başkent Asunción olmak üzere önceki hafta cuma günü birçok kentte düzenlenen protesto gösterileri yer yer devam ederken, geçen hafta cuma günü, muhalefet partisi milletvekilleri Devlet Başkanı Mario Abdo Benítez’in istifasını talep etmişti. Bugün Parlamento, Benítez’in görevden alınmasını oyladı ve sonuç, Benítez lehine oldu. Bunun üzerine Paraguaylılar sokaklara dökülerek kararı protesto etmeye başladılar. Gösteriler sırasında, Benítez’in üyesi olduğu Ulusal Cumhuriyetçi Birliği-Colorado Partisi’nin Genel Merkez binası ateşe verildi.
Honduras Kartellerinden Cachiros Karteli’nin eski lideri Devis Leonel Rivera Maradiaga, yargılandığı ABD’de, geçtiğimiz perşembe günü mahkemeye, Honduras Devlet Başkanı Juan Orlando Hernández’e, Karteli koruması için 250.000 dolar rüşvet verdiğini itiraf etmişti. Bugün de Honduras’tan ABD’ye kokain sevkiyatı yapan bir başka uyuşturucu kaçakçılığı grubunun üst düzey yöneticilerinden olan Geovanny Fuentes Ramírez, yargılandığı ABD mehkemesinde Hernández'in kendilerini kolladığını itiraf etti.
Ekvador Cumhuriyeti Halk Sağlığı Bakanı Juan Carlos Zevallos, Covid-19’a karşı aşılama planındaki başarısızlığı nedeniyle 26 Şubat’ta istifa etmiş, onun yerine görevi Rodolfo Farfán devralmıştı. Farfán bugün istifa ettiğini açıkladı.
Çin; İran’ın yanı sıra Venezuela’dan aldığı petrol miktarını daha da artırma kararı verdi.
Meksika Güvenlik ve Vatandaşları Koruma Sekreterliği Başkanı Rosa Icela Rodríguez, ABD Kuzey Komutanlığı Askeri Şefi Glen VanHerck’in “Meksika topraklarının %35’inin organize suç örgütlerinin kontrolü altında olduğu”na dair yaptığı açıklamanın gerçeği yansıtmadığını söyledi.
Meksika’nın San Marcos bölgesinde 5,7 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi.
Paraguay Dışişleri Bakanı Euclides Acevedo, salı günü, ortak bir aşı bankası önermek için Arjantin, Brezilya ve Şili’deki mevkidaşlarını ziyaret edeceğini açıklamıştı. Açıklamasının ardından ilk ziyaretini Brezilya’ya yapan Acevedo’nun ikinci durağı bugün Şili olacaktı. Ancak Acevedo, artan Covid-19 vakaları nedeniyle ziyaretini yapamadan ülkesine geri dönmek zorunda kaldı.
Brezilya Devlet Başkanı Jair Messias Bolsonaro, Covid-19 bahanesiyle, kendisine yönelik bir savaş olduğunu iddia ederken “insanlar sadece Covid-19’dan ölmüyor” diyerek kendini savundu.
* * *
CUMARTESİ
Kolombiya’da, Putumayo’da yaşayan yerli lider María Bernarda Jujibioy, kızı ve biri beş aylık diğeri bir yaşında olan torunlarıyla beraber otoyolda ilerlerken pusuya düşürülerek öldürüldü. Jujiboy, 2021 yılı içinde ülkede öldürülen 29’uncu, 2016 Barış Antlaşması’ndan bu yana da 877’nci yerli halktan ya da siyasal-sosyal topluluk üyesi-lideri oldu.
Haiti’de, 13 Ocak’tan bu yana hemen hemen kesintisiz şekilde devam eden, ABD destekli Devlet Başkanı Jovenel Moise karşıtı eylemler konusunda, La Organización de los Estados Americanos (OEA) - [Amerikan Devletleri Örgütü], ülkedeki krizi çözmek amacıyla taraflar arası diyalogda arabulucuk edeceğini açıkladı. Teklif, muhalif kesim tarafından olumlu karşılanırken, Moise cephesi suskun kalmayı tercih etti.
Nikaragua’da toplu taşıma araçlarının modernize edilmesi çerçevesinde Rusya Federasyonu, ülkeye 250 adet otobüs bağışladı.
Brezilya’da her geçen gün artan ve önlenemeyen Covid-19 nedenli vaka ve ölümler nedeniyle Volkswagen şirketi, bu ülkedeki faaliyetlerini durdurma kararı aldı.
Brezilya’da, Rio de Janeiro Belediye Başkanı Eduardo Paes, artan Covid-19 vakaları nedeniyle, tüm plajların kapatılmasına dair karar çıkardı.
Brezilya Savcılığı, Devlet Başkanı Jair Messias Bolsonaro’nun pandemi yönetiminden çıkarılmasını talep etti.
Meksika hükümeti, artan Covid-19 vakaları nedeniyle, sınırlardaki kontrolü sıkılaştırma kararı aldı.
* * *
PAZAR
Kolombiya’da yerli Awá halkından 23 yaşındaki Miguel García Paí ve 18 yaşındaki Álvaro Pascal García’nın işkence edilerek katledilmiş bedenleri Narino’da bulundu. Paí ve García ile beraber, 2021 yılı içinde ülkede öldürülen 31’inci, 2016 Barış Antlaşması’ndan bu yana da 879’uncu yerli halktan ya da siyasal-sosyal topluluk üyesi-lideri oldular.
Şili polisi, Devlet Başkanı Sebastian Piñera’nın istifası talebiyle gösteri yapan halka, sert şekilde müdahale etti.
Ekvador Cumhuriyeti Halk Sağlığı Bakanı Juan Carlos Zevallos, Covid-19’a karşı aşılama planındaki başarısızlığı nedeniyle 26 Şubat’ta istifa etmiş, onun yerine görevi Rodolfo Farfán devralmıştı. Farfán da cuma günü istifa ettiğini açıklamıştı. Farfán’ın yerine bugün, Mauro Falconí getirildi. Falconí, Covid-19’un ortaya çıkışından bu yana göreve gelen 5’inci Halk Sağlığı Bakanı oluyor.
Meksika Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador, genel emekli maaşı alma yaşını 68’den 65’e düşürme ve aynı zamanda, 2024’e kadar emekli maaşlarını şimdikinin iki katına çıkarma kararı aldığını açıkladı.
Meksika hükümeti, SSCB’li kozmonot Yuri Gagarin aracılığıyla gerçekleşen dünyanın ilk insanlı uzay yolculuğunun 60’ıncı yıldönümünü, 10-28 Mayıs arasında “Yuri Gagarin Festivali” başlığıyla başkent Ciudad de México’da kutlama kararı aldı.
Meksika’da bugün “Ulusal Tekila Günü” kutlanıyor.
Şili’de hastaneler, artan Covid-19 vakaları nedeniyle tamamen dolmuş durumda. Öte yandan; hükümet, başkent Santiago de Chile için “tam karantina” kararı aldı.
Latin Amerika'nın nabzı: Son bir haftada ne oldu?
01-03-2021 09:25
Nedim Serkan Durak
PAZARTESİ
Saint Lucia bugün, İngiltere’den bağımsızlığını kazanmasının 42. yılını kutluyor.
Kolombiya’da, 20 kişilik silahlı bir grup, Zeura bölgesinde yerli Wayuu topluluğundan üç kişiyi öldürüdü. Bu ölümlerle beraber, 2021 yılında öldürülen 24’üncü, 2016 Barış Antlaşması’ndan bu yana da 872’inci yerli halktan ya da siyasal-sosyal topluluk üyesi-lideri oldular.
Meksika’da, La Comisión Federal de Electricidad (CFE) - [Federal Elektrik Komisyonu], geçtiğimiz Salı günü, ABD’nin Texas eyaletinden gelen gaz boru hattının Kutup Soğukları’nın etkisiyle donması nedeniyle tam 4.766.901 kullanıcının elektriğinin kesildiğini açıklamıştı. Dün de, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro, Meksika hükümetine, ihtiyaçları olan tedariği sağlayabileceklerini söylemişti. Bugün ise, Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador, sorunun ABD’nin hiçbir katkısı olmadan kendileri tarafından çözüldüğünü açıkladı.
Bolivyalı soya üreticileri, hükümetin tarım politikasını protesto etmek için belli başlı ana yolları kapattı.
Bolivya’yı etkisi altına alan seller, geçtiğimiz Salı günü tam 36.851 aileyi etkilemişti. Bugün de, aynı yağışlardan dolayı oluşan sellerden etkilenen ülkeler, Brezilya ve Peru oldu. Brezilya’da, söz konusu sellerden etkilenen kişi sayısı 130 bine, Peru’da ise 15 bine ulaşmış durumda.
Şili İçişleri Bakanlığı Ulusal Acil Durum Ofisi, önlenemeyen orman yangını nedeniyle Lebu bölgesi için kırmızı alarm ilan etti ve bölgede boşaltma çalışmaları başladı. Yangında şu ana dek 10 hektar (0,10 Km²) çam plantasyonu yok oldu.Honduras Devlet Başkanı Juan Orlando Hernández, Covid-19 aşılarının zengin ülkeler tarafından istiflenmesini eleştirdi.
* * *
SALI
Ekvador Cumhuriyeti’nde 7 Şubat’ta yapılan Genel Seçimler’in resmi sonucu El Consejo Nacional Electoral (Ulusal Seçim Konseyi) tarafından geçtiğimiz Cumartesi günü açıklanmıştı. Buna göre Demokratik Merkez Partisi öncülüğündeki Unión por la Esperanza (Umut Birliği) Koalisyonu adayı Andrés Arauz % 32,72, merkez sağ kanattan Guillermo Lasso % 19,74 ve Ekvador yerli hareketinin siyasi kolu Pachakutik’in adayı Yaku Pérez % 19,38 oranında oy aldılar. Seçimlerin ikinci ve son turu 11 Nisan’da Arauz ve Lasso arasında geçecek.
Ekvador Cumhuriyeti’nde; Guayaquil, El Turi ve Cotopaxi kentlerinde bulunan dört cezaevinde aynı anda çıkan isyanlarda güvenlik güçlerinin sert müdahalesi sonucu şu ana dek 79 mahkumun öldüğü, ikisi mahkum iki polis olmak üzere dört kişinin de yaralandığı açıklandı.
Meksika’da, kuruculuğunu ve liderliğini, 2016’dan bu yana ABD’de cezaevinde olan Joaquín “El Chapo” Guzmán’ın yaptığı Sinaloa Karteli ve Guzmán’ın eşi Emma Coronel Aispuro... Aispuro, ABD’nin Virginia eyaletindeki Dulles Uluslararası Havaalanı’nda, narkotik ekiplerince gözaltına alındı ve ardından, eski tarihli uyuşturcu kaçakçılığı nedeniyle, kefalet hakkı olmaksızın geçici olarak tutuklandı.
Honduras Devlet Başkanı Juan Orlando Hernández, dün, Covid-19 aşılarının zengin ülkeler tarafından istiflenmesini eleştirmişti. Bugün de aynı eleştiriyi Arjantin Devlet Başkanı Alberto Fernández, Meksika Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador ve Nikaragua Devlet Başkanı Daniel Ortega da dile getirdiler.
Peru’da, geçen hafta Salı günü, sırası gelmeden Covid-19 aşısı olan 487 devlet görevlisi tespit edilmiş ve halk, bu kişilerle ilgili yasal işlem başlatılmasını talep etmişti. Olay şimdiden Peru tarihine “Vacunagate” skandalı olarak geçerken, Peru genelinde yaşanan oksijen tüpü sıkıntısı nedeniyle insanlar, oksijen tüpü üreten fabrikaların önünde uzun kuyruklar oluşturmaya başladı.
* * *
ÇARŞAMBA
Kolombiya’da Ejército de Liberación Nacional (ELN) - [Ulusal Kurtuluş Ordusu]’nun Cúcuta bölgesinde düzenlediği saldırı sonucu iki asker ölürken 11 asker de ağır yaralandı.
Haiti’de 13 Ocak’tan beri durulmayan, ABD destekli Devlet Başkanı Jovenel Moise karşıtı sokak gösterileri ve 8 Şubat’tan bu yana ülkenin ikili bir iktidar şeklinde bölünmesinin ardından, hükümet, Haziran ayında yapılacağını ilan ettiği Anayasa Referandumu’nu iptal ettiğini açıkladı. Bu açıklama, Haiti’de sokakların daha fazla hareketlenmesine neden oldu.
Alman ve Belçika narkotik polisinin ortak harekatı sonucu, Hollanda’ya sokulmaya çalışılan 23 bin 200 kilo Paraguay menşeli kokain ele geçirildi. Söz konusu kokainin piyasa değeri, gramı 93 Euro’dan toplam 2 milyar 157 milyon 600 bin Euro. Bu, Avrupa narkotik tarihine rekor olarak geçti.
Brezilya’da, São Paulo kentinde artan Covid-19 vakaları nedeniyle iki hafta boyunca sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Brezilya, Covid-19 vaka sayısında 10 milyon 324 bin 463 ile Latin Amerika’da birinci, dünyada üçüncü sırada yer alıyor.
Uruguaylı oyun yazarı ve tiyatro yönetmeni Sergio Blanco “La ira de Narciso” (“Narcissus’un Gazabı”) oyunuyla Londra sahnelerinin en önemli ödüllerinden biri olan 2021 Offie Ödülü’nü aldı. 2015 yılında Uruguay’da prömiyeri yapılan oyun, en iyi yeni tiyatro eseri olarak kabul edildi. Offie Ödülleri, bağımsız ve alternatif tiyatroda en iyiyi ödüllendiriyor.
* * *
PERŞEMBE
Venezuela’da, 23 Ocak 2019’da ABD destekli bir darbe girişiminde bulunan Juan Guaido’nun da aralarında bulunduğu 28 eski milletvekili, 15 yıl boyunca tüm kamu görevlerinden men edildi.
Brezilya Devlet Başkanı Jair Messias Bolsonaro, ülke ekonomisini liberalleştirme hedefinin bir parçası olarak Merkez Bankası’na özerklik veren yasayı onayladı.
Panama Başsavcısı Eduardo Ulloa bugün istifa etti. Ulloa’nın 1 Mart’tan itibaren resmiyet kazanacak olan istifası, çocuk sığınma evlerinde yaşanan kötü muamele ve taciz soruşturmalarıyla bağlantılı görünüyor.
Trinidad ve Tobago Başbakanı ve aynı zamanda 14 Karayip ülkesinin üyesi olduğu Comunidad del Caribe (Caricom) - [Karayip Topluluğu] dönem Başkanı Keith Rowley, Covid-19 nedeniyle yaşanan ekonomik sıkıntıları aşmak adına, Caricom üyesi ülkelere güç birliği çağrısında bulundu.
Guatemala hükümeti, Covid-19’a karşı Sputnik V aşısının kullanımına izin verdi.
Granada ve Surinam’da bugün itibarı ile Covid-19 aşılamalarına başlandı.
* * *
CUMA
Meksika’nın Matamoros ve Tamaulipas kamplarında bulunan sığınmacıların bir kısmı “göçmen” statüsüyle resmi kayıt altına alınmalarının ardından, bugün itibarı ile ABD’ye geçmeye başladı.
Honduras’ta 20 milletvekili, Mart 2020’de ABD’de tutuklanan bir uyuşturucu kaçakçısıyla doğrudan bağlantısı olduğu iddiasıyla Devlet Başkanı Juan Orlando Hernández’in istifasını talep eden bir mektubu imzaladı.
Brezilya’nın yerli toplulukları için ayrılarak korunan Amazon Yağmur Ormanı arazileri, sosyal medya ağı Facebook üzerinden yasadışı şekilde satışa sunuldu.
Peru vatandaşı Ana Estrada, 30 yıldır dejeneratif bir hastalıktan muzdaripti ve uzun süredir ötenazi hakkı için mücadele ediyordu. Estrada, bugün itibarı ile resmi olarak ötenazi hakkını kazanarak, ülkenin ilk ötenazi yapılacak olan kişisi oldu.
Kolombiya Sivil Havacılık Genel Müdürü Juan Carlos Salazar Gómez, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü'nün Genel Sekreteri olarak Çinli Fang Liu’dan görevi 1 Ağustos’ta devralacağını duyurdu.
Uruguay’da, Universidad de la República (Cumhuriyet Üniversitesi), kamuoyuyla paylaştığı bir raporla, ülkede bilimsel ve kültürel sistemin zayıflaması konusundaki derin endişelerini ifade etti.
Dominik Cumhuriyeti Devlet Başkanı Luis Abinader, Halk Sağlığı Bakanı Plutarco Arias’ı görevinden aldı.
Ekvador Halk Sağlığı Bakanı Juan Carlos Zevallos, Covid-19’a karşı aşılama planındaki başarısızlığı nedeniyle istifa etti.
Şili’de sağlık çalışanları, Covid-19 vakalarının artışı nedeniyle hastanelerde doluluk oranının sınır seviyelere geldiği konusunda hükümeti uyardı.
Meksikalı sanat koleksiyoncusu Fernanda Raíz’in başkanlık ettiği Raíz Vakfı tarafından Meksika’da ormanlık bir alanda yaptırılan bina, bir araştırma müzesi olacak. Söz konusu müze, mimari çalışmalardan sorumlu Studio Viktor Sørless’e göre, toprak ve ahşaptan ve parçalanmış basamaklı bir piramit şeklinde inşa edilecek ve adı da; Nahua dilinde, bir tohumun filizlendiği ve hayat veren bir forma açıldığı anı tanımlayan “Xinachtli” teriminden türetilen "Xinatli” olacak.
* * *
CUMARTESİ
Dominik Cumhuriyeti bugün, Haiti’den bağımsızlığını kazanmasının 177. yılını kutluyor.
Ekvador Cumhuriyeti’nde 7 Şubat’ta yapılan Genel Seçimler’in resmi sonucu El Consejo Nacional Electoral (Ulusal Seçim Konseyi) tarafından geçtiğimiz Cumartesi günü açıklanmıştı. Buna göre Demokratik Merkez Partisi öncülüğündeki Unión por la Esperanza (Umut Birliği) Koalisyonu adayı Andrés Arauz % 32,72, merkez sağ kanattan Guillermo Lasso % 19,74 ve Ekvador yerli hareketinin siyasi kolu Pachakutik’in adayı Yaku Pérez % 19,38 oranında oy aldılar. Seçimlerin ikinci ve son turu 11 Nisan’da Arauz ve Lasso arasında geçecek. Ancak Pérez yanlısı yerli hareketi üyeleri buna itiraz ederek başkent Quito’da büyük bir eylem düzenlediler ve eylemler sırasında polisle sert çatışmalar yaşandı.
Haiti’de, ülkenin en büyük çetesinin lideri olan Arnel Joseph’i hapishaneden kaçırma girişimi, 6’sı mahkum 25 kişinin ölümü ve 400’ü aşkın firarla sonuçlandı. Başkent Port au Prince’teki Croix de Bouquets hapisanesinde tutulan Joseph, kaçmayı başardı ancak son anda polis tarafından vurularak öldürüldü. 400 firariden ise 60 kadarı tekrar yakalandı.
Honduras’ın San Pedro Sula kentinde, işinsanı Miguel Carrión ve yanındaki beş kişi, Carrión’a ait olan yapım aşamasındaki bir binada vurularak öldürüldü.
Arjantin Devlet Başkanı Alberto Fernández, tüm Amerika ülkelerinin birleşmesini savundu. Fernández, yeni bir “El Plan de Iguala” (“Iguala Planı”) çerçevesinde bölgedeki yoksulluk ve eşitsizliği sona erdirmek için tüm Amerika ülkelerini birlikte çalışmaya ve birleşmeye çağırdı. [Iguala Planı, 24 Şubat 1821’de, Meksika’nın Guerrero eyaletindeki Iguala de la Independencia kentinde Meksikalı bir askeri general olan Agustín de Iturbide tarafından ilan edilen bağımsızlık özlü siyasi bir belgeydi.]
Kolombiya hükümeti, Covid-19 önlemleri çerçevesinde 1 Mart tarihine kadar kara ve nehir sınırlarını kapatma kararı almıştı. Ancak durumda herhangi bir olumlu gelişme olmaması nedeniyle hükümet, sınırların kapalı tutulmasını 1 Haziran’a kadar uzatmaya karar verdi.
Meksika’da tiyatrolar % 20 kapasiteyi aşmamak kaydıyla kapılarını izleyicilerine açtı. Ancak tiyatro emekçileri, bu kısıtlamanın faturaları dahi ödemeye yetmeyeceğini ifade ediyor.
Brezilya hükümeti, eyalet başkentlerinin Temmuz 2022’de 5G teknolojisine sahip olacaklarını açıkladı.
* * *
PAZAR
El Salvador’da bugün Yasama Organları ve belediyeler için seçim yapılıyor. 4 milyon 750 bin kişinin oy kullanmasının beklendiği seçimlerde; ülkenin 262 belediyesinin, 84 milletvekilliğinin ve meclis üyeliklerinin belirlenmesi sağlanmış olacak. Seçimlerde en güçlü iki gruptan biri; Devlet Başkanı Nayib Bukele’nin partisi Alianza Nacionalista Republicana (ARENA) - [Cumhuriyetçi Milliyetçi İttifak] ve diğeri de Farabundo Martí para la Liberación Nacional (FMLN) - [Farabundo Martí Ulusal Kurtuluş Cephesi] olarak görünüyor.
Kolombiya hükümeti, Kartellere ve diğer silahlı örgütlere karşı yeni bir elit askeri güç oluşturduğunu açıkladı.
Meksika’nın San Luis Potosí eyaletinde, ülkenin en büyük üçüncü Karteli (ilki Joaquín “El Chapo” Guzmán’ın liderliğindeki Sinaloa Karteli, ikincisi Rubén Oseguera Cervantes liderliğindeki Jalisco Nueva Generación Karteli) olan ve Alberto Flores Blanco liderliğindeki Cártel del Golfo (Körfez Karteli) üyeleri ile polis arasında çıkan çatışmada beş Kartel üyesi öldürüldü.
Animated Stats kanalının 1978-2020 yıllarını kapsayan bir araştırmasına göre, ABD vatandaşlarının göç ettiği ülkeler içinde, 1994 yılından bu yana ilk sırada Meksika yer alıyor.
İklimbilimciler, Meksika’nın küresel ısınmadan dünyada en çok etkilenen ülke olduğunu açıkladı.
Meksikalı boksör Saúl “Canelo” Álvarez, Türkiyeli rakibi Avni Yıldırım’ı 3. Raunt’ta mağlup ederek WBC ve WBA Süper Ağır Siklet Boks Şampiyonu oldu.
Şili’de Devlet Başkanı Sebastian Piñera’nın istifasını isteyen gruplarla polis arasında, başkent Santiago de Chile’de yoğun ve sert çatışmalar yaşandı.
Peru’da, geçen hafta Salı günü, sırası gelmeden Covid-19 aşısı olan 487 devlet görevlisi tespit edilmiş ve halk, bu kişilerle ilgili yasal işlem başlatılmasını talep etmişti. Olay şimdiden Peru tarihine “Vacunagate” skandalı olarak geçmiş durumda ve şimdi de Arjantin’de, Peru’dakine benzer şekilde ve “Vacunatorio VIP” olarak adlandırılan bir skandal ortaya çıktı. Arjantin halkı, olayı protesto etmek için başta başkent Buenos Aires olmak üzere ülkenin birçok kentinde protesto eylemleri düzenledi.
Arjantin vatandaşı olan Katolik dünyanın lideri Papa Francisco “ister emekli olayım ister öleyim, Arjantin’e dönmeyeceğim, benim toprağım Roma’dır” açıklamasında bulundu.
Latin Amerika'nın nabzı: Son bir haftada ne oldu?
21-12-2020 10:04
Nedim Serkan Durak
PAZARTESİ
Kolombiya’da, La Guajira’daki yerli Wayúu topluluğuna yönelik silahlı saldırı sonucu iki kişi öldü yedi kişi de yaralandı. Bu olaydan birkaç saat sonra ise Santarder de Quiliacho’ya bağlı Cauca bölgesinin Páez kasabasında, Freiner Lemus adlı bir yerli daha öldürüldü. Bu ölümlerle beraber ülkede, yılın başından bu yana öldürülen yerli halktan ya da siyasal-sosyal topluluk üyesi-lideri sayısı 295’e ulaştı.
Meksika Kongresi, home office sistemiyle çalışanların işle bağıntılı (elektrik, telefon, internet, vb.) temel giderlerinin işveren tarafından karşılanmasını öngören yasayı onayladı.
İspanya Kraliçesi Letizia Ortiz Rocasolano, geçtiğimiz Ekim ayı içinde önce Eta, ardından Iota kasırgalarının vurduğu Honduras’ta iki günlük insani yardım gezisine başladı. Öte yandan, Honduras Merkez Bankası Başkanı Wifredo Carrato, IMF’ten talep edilen 88 milyon dolarlık kredinin onaylandığını açıkladı.
Küba’da 5-13 Aralık tarihleri arasında, 42. kez gerçekleşen La Habana Festival Internacional del Nuevo Cine Latinoamericano (Havana Uluslararası Yeni Latin Amerika Sineması Festivali), dün kapanışını yaptı. Covid-19 nedeniyle sanal olarak gerçekleşen festivale, 12 kategoride 114 film katıldı. Latin Amerika ve Karayipler sinemasının canlılığını korumayı amaçlayan festivalin ikinci ayağı Mart 2021’de gerçekleşecek.
Ekvador Cumhuriyeti’nde 8-13 Aralık tarihleri arasında 13. kez düzenlenen La Feria Internacional del Libro Quito 2020 (FILQuito2020) – [Quito 2020 Uluslararası Kitap Fuarı] dün kapanışını yaptı. Fuarın bu yılki sloganı “Leer” (“Okumak”) idi. Sanal olarak gerçekleşen fuarda 160 etkinlik yapılırken, 69’u yerli 19’u uluslararası olmak üzere 88 yazar konuk olarak ağırlandı.
Bolivya’nın Zongo Vadisi’nin yüksek dağlarında araştırma yapan bilim insanları, 20 yeni hayvan ve bitki türü keşfetti.
Arjantin’in güneybatısı ve Şili’nin tüm güneyinde, yerel saatle 11.45’te (TSİ 17.45) başlayan ve çıplak gözle de izlenebilen ve temelde 24 dakika ama toplamda 2 saat 50 dakika süren farklı tipte bir güneş tutulması yaşandı. Bu tutulmada; Ay’ın Dünya etrafındaki hareketi nedeniyle gölgesi Batı’dan Doğu’ya doğru hareket eder, dolayısıyla başlangıç, bütünlük ve bitiş zamanlarındaki tutulma, onu gözlemleyen kişinin konumuna bağlı olarak değişir. NASA’nın “göksel tesadüf” listesinde yer alan bu atmosferik fenomenin bir dahaki tekrarı 2048 yılında gerçekleşecek.
* * *
SALI
Haiti’de halk, geçtiğimiz Cuma günü, başkent Port au Prince başta olmak üzere birçok kentte, ABD destekli Devlet Başkanı Jovenel Moise hükümetine karşı; ulusal uzlaşı hükümeti ve yeni seçim konseyi talebiyle sokaklara çıkmıştı. Bugün de, Moise’nin “Ulusal İstihbarat Teşkilatı” adıyla özel bir kurum yaratmaya dair imzaladığı kararname, halkı tekrar sokaklara döktü.
Guatemala Devlet Başkanı Alejandro Giammatei ve İçişleri Bakanı Gendi Reyes hakkında, La Comisión Internacional de Juristas (CIJ) - [Uluslararası Hukukçular Komisyonu]; yetkilerini kötüye kullandıkları gerekçesiyle Kamu Bakanlığı Genel Merkezi’ne suç duyurusunda bulundu.
Bolivya Dışişleri Bakanı Rogelio Mayta, ABD destekli Jeanine Añez’in darbe hükümetinin kapattığı Arjantin, İran, Küba, Meksika, Nikaragua ve Venezuela elçiliklerinin yeniden açılacağını duyurdu.
Peru Kongresi, iki önceki Devlet Başkanı Martín Vizcarra’nın “suç örgütü liderliği” ve “anayasayı ihlal”den 10 yıl boyunca tüm kamu görevlerinden men edilmesini onayladı. Vizcarra 29 Kasım’da, Nisan 2021 Genel Seçimleri’nde aday olacağını açıklamıştı.
Peru Devlet Başkanı Francisco Sagasti, Foro para el Progreso de América del Sur (PROSUR) - [Güney Amerika İçin İlerleme Forumu] üyesi ülkelere; Covid-19’un yarattığı mali krize karşı, çok taraflı bir sigorta fonu oluşturmayı önerdi.
* * *
ÇARŞAMBA
Bolivya’da yerli halklardan oluşan ve iktidardaki Movimiento Al Socialismo (MAS) - [Sosyalizme Doğru Hareketi] içinde önemli bir yer tutan “Los Ponchos Rojos” (Kızıl Pançolar), Evo Morales dönemi bürokratlarının yeni iktidar yapısındaki varlığından rahatsız olduklarını dile getirerek Luis Arce hükümetine, bu kişilerin değiştirilmesi için 22 Ocak 2021’e kadar süre tanıdı.
Meksika Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador, geçtiğimiz Pazartesi günü Senato’ya sunduğu teklifte; DEA (ABD Adalet Bakanlığı’na bağlı uyuşturucu kaçakçılığı ve kullanımı ile mücadele birimi) ajanlarından bazılarının diplomatik dokunulmazlıklarının kaldırılmasını ve aynı zamanda DEA’in elindeki tüm bilgileri Meksika yetkilileriyle paylaşmasını önermişti. Senato bugün öneriyi oyladı ve kabul etti.
Meksika’da, liderliğini, 2016’dan bu yana ABD’de cezaevinde olan Joaquín “El Chapo” Guzmán’ın yaptığı Sinaloa Karteli’nden sonraki en büyük Kartel olan Jalisco Nueva Generación Karteli, kendilerinden para çaldığını iddia ettikleri biri kadın dört kişinin ellerini, bileklerinden itibaren kestikten sonra, bu kişileri “bizden para çalanların cezası” notuyla beraber, Guanajuato eyaletinde bir cadde üzerine bırakıp gitti.
Peru’da, Arequipa’nın 28 Km. güneydoğusunda 5.5 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi.
Kolombiya’nın başkenti Bogotá’da bu yıl 18. kez düzenlenen Festival de Cortos de Bogotá (Bogota Kısa Film Festivali) dün kapanışını yaptı. Yerel ve uluslararası 400 filmin katıldığı ve 8-15 Aralık tarihleri arasında gerçekleşen festivalin bu yılki sloganı "¿Qué te estás preguntando?” (Neyi merak ediyorsun?) idi.
* * *
PERŞEMBE
Küba Parlamentosu, harcamalarının % 24’ü her düzeyde eğitimi ve % 28’i de halk sağlığı ve sosyal yardımı garanti altına alan 2021 bütçesini onayladı. Öte yandan, Eta ve Iota kasırgasından etkilenenleri tedavi etmek amacıyla Küba, Honduras’a tıbbi bir ekip gönderdi.
Kolombiya, dünyanın en büyük biyolojik çeşitliliğe sahip ülkelerinden biri. Devlet Başkanı Iván Duque Márquez hükümeti, 16 yıldır Ulusal Doğa Parkları’ndan sorumlu Julia Miranda’nın istifasını bugün kabul etti. Ancak çevreciler, bu istifanın; Miranda’ya, hükümetten gelen yoğun baskı sonucu olduğunu ve ülkenin doğal zenginliğinin artık daha fazla tehdit altına girdiğini söylüyor.
El Salvador’un başkenti San Salvador’un, Milliyetçi Cumhuriyetçi İttifak Partisi’nin Belediye Başkanı Ernesto Neto Muyshondt’un, Orta Amerika’nın en büyük ve en pahalı (360 bin dolar) ülke bayrağını yaptırması, Covid-19’un maddi-manevi yarattığı zararlarla uğraşan halkın büyük tepkisini çekmişti. Buna rağmen bayrak bugün göndere çekildi, ancak sert rüzgar nedeniyle birkaç saat sonra üç yerinden birden yırtılınca indirildi.
Bolivya’nın Santa Cruz bölgesinde bulunan La Pajcha ormanlık alanında yaklaşık üç metre yüksekliğinde gizemli metalik bir monolit ortaya çıktı. Monolit, genel olarak sert ve katı metamorfik kayalardan oluşur ve bunları ortaya çıkartan şey, erozyondur. Ancak bu monolit’in doğal değil, metalik olması ve dünyanın farklı yerlerinde ortaya çıkıp sonra kaybolması, onu “gizemli” yapıyor. Nitekim, söz konusu monolit 1 Aralık’ta ABD’nin Utah eyaletinde görünüp kaybolmuş, ardından 7 Aralık’ta İngiltere’nin güney sahilinde aynı şekilde görünüp kaybolmuştu.
Şili Üniversitesi Ulusal Sismoloji Merkezi, son üç aylık süre içinde Antarktika’da oldukça sıradışı bir şekilde 30.000’den fazla deprem tespit edildiğini bildirdi.
Şili doğumlu, 1945 Nobel Ödülü sahibi şair, öğretmen ve diplomat Gabriela Mistral’in daha önce yayınlanmamış 30 mektubu, İspanya’da kitap halinde basıldı.
Arjantin’in Corrientes eyaletinde ortaya çıkan bir müzik tarzı ve popüler bir dans olan Chamamé, UNESCO tarafından İnsanlığın Kültürel Mirası listesine eklendi.
Ekvador Cumhuriyeti Halk Sağlığı Bakanlığı, Ocak 2021’den itibaren, Pfizer-BionTech ilaç şirketlerine ait Covid-19 aşılarının halka vurulmaya başlanacağını bildirdi.
Kosta Rika hükümeti; 28 Kasım’da Oxford Üniversitesi ve AstraZeneca’nın ortak geliştirdiği Covid-19 aşısını, 2021’in ilk çeyreğinde deneme amaçlı 50 bin doz almaya karar vermişti. Hükümet buna ek olarak bugün, Pfizer-BionTech ilaç şirketleriyle de anlaşma yapma kararı aldı.
Honduras’ta Covid-19 vakalarının artış göstermesi üzerine hükümet; toplu mekanlarda kişi sınırlaması, çekirdek aile dışında evlerde toplanma yapılmaması gibi yeni kısıtlamaları devreye soktu. Aynı şekilde Dominik Cumhuriyeti’nde de vakaların artması üzerine hükümet, beş kente ek kısıtlamalar getirme kararı aldı.
La Organización Panamericana de la Salud (OPS) - [Pan Amerikan Sağlık Örgütü], Latin Amerika ve Karayipler’de bugüne dek 31 milyon Covid-19 vakası ve 787 bin ölüm kaydettiklerini açıkladı. Bu açıklamadan birkaç saat sonra ise, El Banco Interamericano de Desarrollo (BID) - [Amerikalararası Kalkınma Bankası] Başkanı Mauricio Claver Carone, Latin Amerika ve Karayipler’in güvenli ve etkili Covid-19 aşılarına zamanında erişimini garanti etmelerine yardımcı olmak için; önceden taahhüt ettikleri 1 milyar 200 milyon dolara ek olarak 1 milyar dolar daha destek sunacaklarını açıkladı.
* * *
CUMA
Kolombiya güvenlik güçleri; Robert Daza, Adelso Gallo ve Teófilo Acuña adlı üç köylü hareketi liderini gözaltına aldı. Bu gözaltına alınmayla hemen hemen aynı saatlerde, Santarder de Quiliacho’ya bağlı Cauca bölgesindeki Timbío kırsalında Franco Nativel Salamanca Hoyos adlı bir siyasal-sosyal lider öldürüldü. Hoyos’un öldürülmesiyle beraber ülkede, yılın başından bu yana öldürülen yerli halktan ya da siyasal-sosyal topluluk üyesi-lideri sayısı 296’ya ulaştı.
Guyana ile Venezuela arasında, 1966’dan beri Essequibo bölgesi topraklarına dair anlaşmazlık yaşanıyor. Guyana sınırları içinde bulunan söz konusu bölge, zengin orman kaynaklarının yanı sıra, ciddi bir petrol ve doğalgaz yatağı. Geçtiğimiz Haziran ayında Guyana, anlaşmazlığın net bir şekilde çözülmesi ve bölgenin kendilerine ait olduğunun resmileşmesi adına, Lahey’deki Uluslararası Adalet Divanı (UAD)’na başvurmuştu. UAD bugün aldığı kararla, Essequibo bölgesi topraklarının Guyana’ya ait olduğuna karar verdi. Venezuela, kararı tanımadığını açıkladı.
Ekvador Cumhuriyeti Ulusal Meclisi, IMF’in 2 milyar dolarlık yardım karşılığında istediği taleplerden biri olan, Yolsuzlukla Mücadele Yasası reformlarını onaylayarak yürürlüğe soktu.
Uruguay ve Virgin Adaları, İngiltere’nin Covid-19 nedeniyle seyahat karantinası listesine aldığı iki yeni Latin Amerika ülkesi oldu.
Brezilya’nın en büyük ikinci kenti Rio de Janeiro’da bir mahkeme, artan Covid-19 vakaları nedeniyle, turistik bölge Armação de Búzios’taki turistlerin 72 saat içinde burayı terk etmelerine ve bölgeye, orada ikamet eden sakinler hariç, hiç kimsenin alınmamasına dair karar çıkardı.
Şili Devlet Başkanı Sebastián Piñera, kamusal alanda maskesiz dolaştığı için 2 milyon 538 bin 550 Şili Pesosu (3 bin 500 ABD doları) para cezası ödedi.
Küba Komünist Partisi yayın organı “Granma”nın bildirdiğine göre, Brezilya Devlet eski Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, ABD’li film yönetmeni ve yapımcısı Oliver Stone tarafından çekilen bir Latin Amerika belgeseline katılmak için Küba’ya gitti.
Paraguay Devlet Başkanı Mario Abdo Benítez, UNESCO’nun; Guarani yerlilerine ait Tereré (tipik bir Paraguay içeceği) ve Pohã Ñana’yı (şifalı bir bitki) İnsanlığın Kültürel Mirası listesine eklediğini duyurdu.
* * *
CUMARTESİ
Guatemala’da faaliyet gösteren La Unidad de Protección a Defensoras y Defensores de Derechos Humanos de Guatemala (UDEFEGUA) - [Guatemala İnsan Hakları Savunucularının Korunması Birimi], 2020 yılı içinde ülkede, insan hakları savunucularına yönelik olarak 15’i ölümle sonuçlanan toplam 1.004 saldırı vakası yaşandığını açıkladı.
Bolivya Kırsal Kalkınma ve Arazi Bakanı Edwin Characao, bu yıl görülen farklı iklim koşulları nedeniyle mahsüllerini kaybeden 13.695 çiftçi ailesine 10 milyon 393 bin Bolivya Bolivianosu (1 milyon 509 bin ABD doları) tutarında tazminat ödeneceğini açıkladı.
Brezilya Devlet Başkanı Jair Messias Bolsanoro, ülkede 1964’ten 1985’e kadar (21 yıl) süren diktatörlük döneminde; başta, diktatörlüğün gözaltı ve işkence merkezinin eski başkanı Carlos Alberto Brilhante Ustra olmak üzere, tüm yetkililerin, siyasi tutuklu ve mahkumlara “onurlu” şekilde davrandığını söyleyerek, bir kez daha diktatörlük dönemini savunmuş oldu.
Arjantin’in Mendoza kentinde geçen hafta Cumartesi günü Florencia Romano adlı 14 yaşında bir kızın, evine gittiği Pablo Ramón Arancibia’nın evinden gelen çığlıkları karşısında komşuları 911’i aramış, ancak polis gelmemiş, Romano ise kaybolmuştu. Bugün Romano’nun yakılmış cansız bedeni bulundu. Bunun üzerine başta kadınlar olmak üzere birçok kişi protesto eylemine başladı ve kentin yasama meclisi binası ateşe verildi.
Ekvador Cumhuriyeti’nden Ukrayna’ya sevk edilen 54 kilo kokaine, Ukrayna sınır görevlileri tarafından el konuldu. Söz konusu kokainin piyasa değeri 12 milyon dolar.
* * *
PAZAR
Arjantin, Bolivya, Brezilya, Ekvador Cumhuriyeti, Guatemala, Kolombiya, Meksika, Panama, Paraguay, Peru, Şili ve Venezuela’dan yerli ve sendika örgütlerinden oluşan Abya Yala Halkları ve Örgütleri’nin; yerli halkların ve sosyal hareketlerin Latin Amerika antiemperyalist örgütlenmesini yaratmak için 1.000’e yakın delegesinin, Bolivya’nın Cochabamba kentinde yaptığı toplantı; politik, ekonomik ve sosyokültürel ana başlıklarından oluşuyordu ve dün kapanışını yaptı. Credit Suisse’in son verilerine göre, 42 kişinin servetinin 3 milyar 700 milyon kişinin toplam servetine eşit olduğunun altının çizildği toplantıda alınan kararlar arasında en önemlisi, Abya Yala Halkları ve Örgütleri’nin; yerli halkları, köylüleri ve işçileri temsil eden uluslararası bir örgüt haline gelme kararı oldu. “Abya Yala” bir zamanlar, bugünkü Kolombiya ve Panama topraklarında yaşayan yerli Kuna halkının İspanyol işgalciler gelmeden önce Amerika’ya verdikleri isimdi ve bu isim “Çiçekli Toprak” anlamına geliyor.
Meksika’da kadınlar tarafından 24 Kasım’da başlatılan Puebla Belediye binasını işgal eylemi bugün son buldu. Eylem, cinsiyet kimliğine ve kürtaj hakkına ilişkin gerici bir yasanın çıkartılmasını engelleme amacı taşıyordu. Kadınlar eylemlerine; kadınların yaşam tarzına yönelik bakışa dikkat çekmek için “Marcha de las Putas” (“Orospular Yürüyüşü”) adını vermişlerdi. Eylem, yasanın görüşülmesinin iptal edilmesiyle son buldu.
Şili ordusunda 800 asker hakkında, 2 trilyon 175 milyar 900 milyon Şili Pesosu (3 milyar ABD doları) tutarında yolsuzluk yaptıkları iddiasıyla tutuklama emri çıkarıldı.
Bolivya’da 19 yaşındaki kadın futbolcu Cielo Jazmín Veizaga Arteaga, ülkenin en genç bakan (Sağlık ve Spor Bakanlığı) yardımcısı oldu.
Curacao Adaları’nda devlet tarafından işletilen ve ülkenin en büyük rafinerisi olan Refineria di Korsou yetkilileri, rafineriyi Mart 2021’den itibaren işletmek adına üç şirketten teklif aldıklarını açıkladı. Ancak yetkililer bu üç şirketin isimlerini vermedi.
El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele Ortiz, Covid-19 önlemleri çerçevesinde, son 30 gün içinde İngiltere’de veya Güney Afrika’da bulunan herhangi bir kişinin ülkeye girişini yasakladığını açıkladı.
Meksika’da Covid-19 vakalarının hızla artması üzerine ülkede altı eyalette kırmızı, üç eyalette sarı, iki eyalette yeşil ve bir eyalette de turuncu alarm ilan edildi.
IMF Başkanı Kristalina Georgieva, Covid-19 kredilerinin % 62’sinin Latin Amerika ülkelerine (Venezuela hariç, çünkü onunki reddedildi) verildiğini açıkladı. Öte yandan; son yapılan bir araştırma, Latin Amerika ülkelerinde; Covid-19 nedeniyle restauranttan tiyatroya, 2 milyon 750 bin işletmenin bir daha açılmamak üzere kapandığını ortaya koydu.
ABD: Erdoğan ve Biden Afganistan konusunda anlaştı, S-400'lere ilişkin diyalog devam edecek
Beyaz Saray, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan-ABD Başkanı Joe Biden görüşmesinde iki ülkenin Kabil Havalimanı konusunda genel bir mutabakata vardığını ve Biden’ın bu sürece destek vereceğini belirtti.
17-06-2021 21:30
Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan, Beyaz Saray muhabirleri ile bir telefon brifingi gerçekleştirdi.
Erdoğan-Biden görüşmesinde de bulunan Sullivan, görüşmeye ilişkin yaptığı açıklamada, "Biden ve Erdoğan görüşmesinde S-400 konusu gündeme geldi. Bu konuda bir çözüme varılamadı ancak diyaloğa devam edilmesi için taahhüt verildi" değerlendirmesinde bulundu.
Sullivan söz konusu görüşmede ABD'nin Afganistan'dan çıkma sürecinde Kabil Uluslararası Havalimanı konusunun da gündeme geldiğini belirterek, "Cumhurbaşkanı Erdoğan bu havalimanının güvenliğinin sağlanması konusunda belirli desteğe ihtiyaç duyacağını söyledi, Biden da kendilerine destek taahhüdü verdi" ifadesini kullandı.
İki liderin de ekiplerini nihai plan konusunda çalışılması için görevlendirdiğinin altını çizen Sullivan, "Türkiye'nin (Kabil) Hamid Karzai Uluslararası Havalimanının güvenliğinin sağlanmasında öncü rol oynaması konusunda mutabakata varıldı. Şimdi bunu nasıl uygulayacağımız konusunda çalışıyoruz" dedi.
Sputnik'te yer alan habere göre Sullivan, Taliban'ın Kabil çevresindeki diplomatik ve güvenlik alanlarına saldırma ihtimaline karşı duyulan endişeleri ciddiye aldıklarını belirtti.
Türkiye ile Kabil Havalimanı konusunda çalışmaktan dolayı iyi hislere sahip olduğunu belirten Sullivan, "Türklerin bu rolün altından kalkabileceğine güveniyoruz" ifadesini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Biden, 14 Haziran Pazartesi günü Brüksel'de bir araya gelmişti.
Açıklamaya göre Biden ile Erdoğan Türkiye'nin Rus hava savunma sistemi S-400'leri satın alması konusundaki anlaşmazlıkları çözemezken, Sullivan diyaloğun sürdürüleceğini belirtti.
ABD'den 'Çin ile savaş' simülasyonu
ABD ordusu, Pasifik bölgesinde Çin’e karşı muhtemel bir savaşın simülasyonu üzerinde geliştirdiği silahları test etti.
17-06-2021 20:37
ABD ile Çin arasındaki askeri ve jeopolitik rekabet giderek kızışırken ABD Kara Kuvvetleri Komutanlığı, özellikle de Çin'e karşı geliştirildiği iddia edilen OÇAL sisteminin ilk testini Oklahoma’nın Fort Sill Askeri Üssü'nde gerçekleştirdi.
Kara Kuvvetlerinin paylaştığı görüntüde HIMARS roket sistemlerinin daha gelişmiş ve insansız versiyonu OÇAL sisteminin, bir HIMARS sistemi ile C-130 uçağıyla bölgeye indirilmesi yer alıyor.
Simülasyonda Pasifik bölgesinde bir ada olarak gösterilen alana indirildikten sonra HIMARS sistemi bölgedeki temsili düşman gemilerini, insansız roket fırlatma sistemi de menzili 500 kilometreyi aşan füzelerle bölgedeki adada kurulu hava savunma sistemlerini, kısa menzilli roketlerle de bölgedeki temsili düşman gemilerini hedef alıyor.
Yaklaşık 1.5 saat süren simülasyonda OÇAL sisteminin aynı zamanda ABD ordusunun uzun zamandır geliştirmekte olduğu hassas güdümlü füze mühimmatının kısa ve uzun menzilli versiyonlarını fırlatması dikkati çekti.
Tam olarak Çin’e karşı bir savaşın başlangıç anını temsil eden denemede simülasyondaki adalarda konuşlu silah sistemlerinin imhasından sonra roket sistemleri, yeniden kargo uçaklarına yüklenip bölgeden uzaklaştırılırken ABD savaş uçakları, bölgeye intikal ederek adaların tamamını ateş altına alıyor.
OÇAL sistemi, kurulum, hedef belirleme ve ateşlemeyi uzaktan kumanda ile gerçekleştiriyor. Bu teknolojinin ana amacının Çin ile çıkabilecek topyekun bir savaşın başlarında çatışma alanlarında mümkün olduğunca az sayıda ABD askerinin bulundurulması olduğu iddia ediliyor.
ABD, uzun süredir Pasifik bölgesindeki askeri varlığını artırırken Çin’in Güney Çin Denizi'nde ada inşa etmesinden ve bu adaları silahlandırmasından duyduğu rahatsızlığı açıkça belirtiyor.
Batı Şeria'da İsrail askerinin vurduğu 16 yaşındaki Filistinli çocuk öldü
İsrail askerleri tarafından başından vurulan ve tedaviye alınan Ahmed Beni Şemse isimli çocuk yaşamını yitirdi.
17-06-2021 07:34
Fotoğraf: Emmanuel Dunand/AFP
İşgal altındaki Batı Şeria'nın Nablus kentinde İsrail askerlerinin dün ateş açarak yaraladığı 16 yaşındaki Filistinli çocuk yaşamını yitirdi.
Nablus'taki Rafidiyye Hastanesi'nden alınan bilgiye göre, dün Nablus'un güneyindeki Beyta beldesinde İsrail askerleri tarafından başından vurulan ve tedaviye alınan Ahmed Beni Şemse isimli çocuk hayatını kaybetti.
Yahudi yerleşimciler, Beyta beldesi yakınındaki Subeyh Tepesi'ne barakalardan oluşan yasa dışı Yahudi birimi kurmuştu.
Buna tepki olarak Filistinliler zaman zaman eylemler düzenlerken, İsrail ordusu ise Filistinlilere gerçek mermiyle saldırıyor.
Putin ve Biden'dan ortak bildiri
Kremlin, bugün Cenevre'de gerçekleşen Putin ve Biden arasındaki görüşmenin ardından üzerinde uzlaşıya varılan ortak bildiriyi yayımladı.
16-06-2021 22:05
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Başkanı Joe Biden'ın ortak bildirisinde şu ifadeler yer aldı:
"Biz, Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Joe Biden olarak, şunları not ediyoruz: Rusya ve ABD, gerilim zamanlarında bile stratejik alanda öngörülebilirliğin sağlanması, silahlı çatışma ve nükleer savaş tehdidi ile ilgili risklerin azaltılması ile ilgili ortak hedeflerin uygulanmasında ilerleme sağlayabildiklerini ortaya koydu.
Stratejik Saldırı Silahlarının Azaltılması Anlaşması'nın (START-3) bu yakınlarda uzatılması, nükleer silahların kontrolüne olan bağlılığımızın kanıtıdır. Bugün, nükleer savaşta kazanan olmayacağı ve böyle bir savaşın asla başlatılmaması gerektiği ilkesine bağlılığımızı teyit ediyoruz.
Rusya ve ABD, bu amaçlara ulaşmak için en kısa zamanda stratejik istikrar konusunda kapsamlı ikili diyalog başlatacak, diyalog konuya odaklı ve enerjik olacak. Bu diyalog vasıtasıyla gelecekteki silah kontrolünün ve riskleri azaltma önlemlerinin temelini oluşturmayı amaçlıyoruz."
İsrail'den Gazze Şeridi'ne hava saldırısı
İsrail ordusu 21 Mayıs'taki ateşkesten bu yana Gazze'ye ilk kez saldırı düzenledi.
16-06-2021 07:25
Fotoğraf: Arşiv
İsrail uçakları, Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus kentinin doğusunda yer alan Muin bölgesinde Filistin direniş güçlerine ait bir mevziye füzelerle saldırdı. Uçaklar ayrıca Gazze'nin güneyindeki Zeytun mahallesinde Filistin direniş güçlerine ait bir mevziyi de bombaladı.
Filistin Sağlık Bakanlığı, henüz saldırıda yaralanan veya can kaybı olup olmadığına ilişkin açıklama yapmadı.
İsrail ordusundan yapılan açıklamada, hava saldırısının Gazze'den İsrail tarafına gönderilen yanan balonlara karşılık düzenlendiği ifade edildi.
İsrail ordusu 21 Mayıs'taki ateşkesten bu yana Gazze'ye ilk kez saldırı düzenledi.
İsrail'in abluka altındaki Gazze Şeridi'ne 10 Mayıs'ta başlattığı saldırılar, Hamas ile varılan ateşkes doğrultusunda 21 Mayıs'ta sona ermişti. İsrail'in Gazze'ye düzenlediği saldırılarda 66'sı çocuk, 39'u kadın olmak üzere 254 Filistinli yaşamını yitirmişti.
İsrail'de kapalı alanlarda maske takma zorunluluğu kaldırıldı
Nüfusun yüzde 57'sinin iki doz aşı olduğu İsrail'de bazı istisnalar dışında kapalı alanlarda maske takma zorunluluğu kaldırıldı.
15-06-2021 14:06
İsrail'de Sağlık Bakanlığı'nın aldığı karar doğrultusunda bugünden itibaren bazı istisnalar dışında kapalı alanlarda maske takma zorunluluğu kaldırıldı.
Bakanlık, aşılanmamış hastaların ve tıbbi personelin maske takmasının gerektiğini bildirirken, virüs nedeniyle karantinada olanlar ve uçuşlardaki yolcuların da maske takma zorunluluğunun devam ettiğini belirtti.
9,3 milyon nüfuslu ülkede nüfusun yaklaşık yüzde 57’sinin iki doz aşı olduğu bildirilirken nüfusun yaklaşık yüzde 61’i en az bir doz aşı oldu.
Ülkede nisan ayından bu yana açık alanlarda da maske takma zorunluluğu bulunmuyor.