13, Şubat ayında, Boston Globe'ın Amerikan baskısı “görüşler” bölümünde Stephen Kinser'in “Suriye'de: Teşekkürler, Rusya!” (“Suriye: Rusya, teşekkür ederim!”) Adlı bir makalesini yayınladı. S. Kinser, Brown Üniversitesi'ndeki Watson Uluslararası İlişkiler Enstitüsü'nün kıdemli bir üyesi ve uluslararası politikalarla ilgileniyor. Suriye'deki mevcut durumu gözden geçirdi ve ABD ve Rusya arasındaki ilişkilerin yanı sıra çatışmaya dair beklentiler hakkında bazı sonuçlar verdi. Görüldüğü gibi, S. Kinzer, bazı değerli dersler için Rusya'ya teşekkür etmek için bir nedene sahip.
Makale bir gerçek ifadesiyle başlar. Moskova bir kez daha doğru stratejik seçimi yapma yeteneğini gösterdi ve tekrar Washington'u atladı. Rusya, ABD’nin ideal bir ortağı değildir, ancak iki ülkenin çıkarları çoğu zaman çakışmaktadır. Bu gibi durumlarda, yazara göre, Amerikalılar Soğuk Savaş zamanlarının düşmanlığını unutmalı ve eski muhtemel rakiple çalışmalıdır. Böyle bir işbirliğini başlatmak için en iyi yer Suriye olacaktır.
S. Kinzer, Amerikan’ın Suriye’ye iç politikasının iç savaşın başından itibaren utanç verici olduğunu hatırlatıyor. Çatışmanın başlangıcında, Washington pozisyonunu belirledi: Beşşar Esed ayrılmak zorunda. Bu pozisyon, muhalif gruplarla müzakere etme motivasyonu ortadan kalktığından, çatışmanın barışçıl bir şekilde çözülme ihtimalinin kaybedilmesine neden olmuştur. Amerikan makamlarının bu görüşü bir dereceye kadar Suriye'nin iç savaşın kanlı kabusuna atlamasına yardımcı oldu.
Yazar, Rusya’nın tekrar tekrar İslamcı fanatiklerin yaptığı terör eylemlerinden acı çekti. Ayrıca Suriye'deki mevcut karmaşa terörizm yayılımı açısından Rusya için bir tehlikedir. Bu düşüncelere dayanarak, Moskova, ABD tarafından kabul edilmesi gereken çatışma konusundaki bakış açısını oluşturdu. Yabancı ülkelerin asıl görevi B. Esad ve müttefiklerinin gücünün düşmesini önlemektir. Ancak o zaman mevcut cumhurbaşkanı ve kendisine sadık insanların temsil edileceği yeni bir siyasi rejim oluşturmak mümkün olacak. Öyleyse ateşkes için çalışmaya başlamalısın.
B. Esad'ın düşmesi en olumsuz sonuçlara yol açabilir. Mevcut rejimin ortadan kalkması, uygulamanın gösterdiği gibi, özel bir tehlike olan bir güç boşluğu oluşumuna yol açacaktır. Irak ve Libya zaten benzer bir duruma düştü, diğer şeylerin yanı sıra, onları teröristler için gerçek bir sığınak haline getirdi. Suriye'deki bu durumun tekrarı sadece İran veya Rusya için değil aynı zamanda ABD için de bir tehlikedir. S. Kinzer, Amerikalıların bu ortak menfaati kabul etmesi ve aynı amaçlara sahip diğer ülkelerle güçlerini birleştirmesi gerektiğine inanıyor.
Böyle bir öneri mantıklı ve makul görünüyor, ancak Amerikan makamları arasında destek bulma olasılığı düşük. Gerçek şu ki, Cumhuriyetçilerin ve Demokratların bağlı kaldığı ABD'nin temel dış politika "emri" ile çelişiyor. Bu emir basit: Rusya düşman, yani yararı olan her şey ABD'nin çıkarlarına aykırı. Aynısı İran için de geçerli ve bu fenomen bu büyük boyutta. S. Kinzer, Washington'un artık “bizim için ya da bize karşı” tarzında eski mantralara yapışmaması gerektiğine inanıyor. Yetkililer, bazı konulardaki çelişkilerin diğerlerinde anlaşmayı ve işbirliğini dışlamadığını anlamalıdır. Mevcut durumda Rusya, bu tür bir iş yaklaşımına ideal bir örnektir.
Yazar, ABD’nin geçmişteki Rus dış politikası örneğini alırsa, ABD’nin daha güvenli bir ülke ve dünya barışına daha elverişli olabileceğini belirtiyor. Örneğin, seksenlerin sonlarında, Moskova, Afganistan’da iktidara gelmek için 1987’tan 1992’e ülkenin cumhurbaşkanı olarak görev yapan sadık Muhammed Necibullah’ı getirdi. S. Kinzer bu güce herkes için en dürüst ve ilerici diyor tarih Afganistan, özellikle Amerikan desteği olmayan, yeni hükümdarlarla karşılaştırıldığında M. Najibullah'ı devirdi.
Daha sonra Rusya ABD'yi Irak'ı istila etmemeye ve olumsuz sonuçlardan kaçınmak için Saddam Hüseyin rejimini ezmemeye çağırdı. Uygulamanın gösterdiği gibi, iki kere de SSCB ve Rusya politikaları haklıydı. Suriye’de yazara göre, Rusya üçüncü kez haklı. Moskova, şu anda tüm eksiklikleri için şu anda Amerikan çıkarlarına en uygun olan B. Asad’ın gücünü korumayı öneriyor. Aslında, B. Esad'a bir alternatif, Akdeniz'den Dicle Nehri'ne kadar olan “halifelik” teröristtir.
Yazar, mevcut çatışmanın askeri bir çözümü olamayacağına inanıyor. Düşmanlıkların devamı sadece yeni kan dökülmelerine ve yeni ölümlere yol açmaktadır. Rusya, savaşı müzakerelerle sonlandırmayı planlıyor. ABD bunu kabul etmiyor, çünkü Orta Doğu'dan sözde arkadaşları savaşı sürdürmek istiyor. Kendi çıkarlarını gözeterek çatışmayı genişletmeyi bekliyorlar. Ancak, bu gelişme Washington’un çıkarlarına uygun değildir.
Suriye’nin Washington’ca büyük bir coşku duymadan desteklediği muhalif gruplar, pazarlık yapmayı reddediyor ve ateş yakmak istemiyorlar. Bu konumu paylaşarak ve onaylayarak, Amerika Birleşik Devletleri, sona ermesi için herhangi bir gerçek umut olmadan çatışmanın sürmesine ve sürüklenmesine katkıda bulunur. Bunun yerine, amacı yeni bir hükümet oluşturmak olan müzakerelerin başlaması gerekir. Rusya ve ABD, savaşı sonlandırmanın bu yolunu desteklemelidir. Sadece o barışa yol açabilir.
Stephen Kinzer, ABD için Bashar Esad'ın iktidarda kalacağı önemli değil. Mevcut durumda, sadece en güçlü terör örgütlerini zayıflatmak önemlidir. Bu güçlere karşı mücadele aynı zamanda Rusya ve İran'ın çıkarları alanındadır. Bu çıkarları tanımak ve terörle mücadele konusunda ABD’nin görüşlerini paylaşan diğer ülkelerle işbirliği yapmak gerekiyor.
Rusya ile refleks düzeyinde işbirliği yapmayı reddetmek ABD'yi uzun zamandır devam ediyor. Ayrıca, Suriye sorununu çözmek için kesin adımlar atmaya izin vermiyor. Bu politika aynı zamanda Avrupa'yı da etkiler. Çok uzun zaman önce, Barack Obama yönetimi, yakın bir gelecekte Rusya sınırına yakın asker konuşlandırma maliyetinin dört katına çıkacağını açıkladı. Bunun cevabı, ülkenin sınırları dahil olmak üzere ülkenin sınırları dahilindeki Rus silahlı kuvvetlerinin öğretileriydi. Bölgedeki gerilimler spiral şeklinde gelişiyor, ancak aktif Rus katılımı olmadan Avrupa güvenliğinin basit bir şekilde imkansız olduğu gerçeğini görmezden gelin.
Yazar, ABD’nin Rusya’yla işbirliği yapmayı reddetmesinin ABD’nin kendisine daha fazla zarar verdiğine inanıyor. Aynı zamanda, küresel güvenlik alanındaki işbirliğinin başlaması her iki ülkeye de olumlu sonuçlar getirecektir. S. Kinzer Suriye'yi bu işbirliğini başlatmak için en iyi yer olarak görüyor. Bu bölgedeki Rus stratejisi şimdi birkaç kilit hükme dayanıyor: terör örgütlerine karşı mücadele, B. Esad'ın savunması ve bir biçimde veya başka bir şekilde mevcut hükümetin sürdürülmesine izin verecek ateşkes. Tüm eksikliklere rağmen, böyle bir strateji mevcut sorun için mümkün olan en kötü çözüm değildir. Washington, Moskova stratejisini kabul etmeyi ve kabul etmeyi reddetse de, Suriye'de savaş devam ediyor ve insanlar ölüyor.
***
Suriye çatışması uzun süredir sıradan bir iç savaş olmaktan çıktı. Suriye, bölgesel ve küresel lider olduğunu iddia eden birkaç ülkenin çıkar çatışması için bir alan haline geldi. Bu veya diğer silahlı oluşumları destekleyerek, üçüncü ülkeler Suriye'nin bağımsızlığına veya vatandaşlarının yaşamına bakmaksızın jeopolitik sorunlarını çözmeye çalışıyor. Durumu çözmeye ve çatışmayı sonlandırmaya yönelik tüm girişimler henüz beklenen sonuçlara yol açmamıştır.
Stephen Kinzer, dünyanın önde gelen ülkelerinin hala çatışmaları birleştirmek ve Suriye'yi barışçıl bir hayata döndürmeyi mümkün kılacak ortak ve ortak bir konum oluşturamadıklarına dair ilginç bir fikir ortaya koyuyor. Sebep basit - savaşın başında Amerika Birleşik Devletleri pozisyonunu belirledi ve şimdi de Beşar Esad'ın ayrılmasını talep ederek değiştirmek istemiyor. Herhangi bir alternatif teklif reddedilir.
Diğer tekliflerin reddedilmesine katkıda bulunan ek bir faktör, Amerikan politikasının ana emridir. Rusya, onlarca yıl önce olduğu gibi, düşünceleri dinlenemeyen baş düşman olarak kabul edilir. Böylece, Moskova tarafından ifade edilen uzlaşma önerileri bile, sadece kökenleri nedeniyle Washington tarafından derhal reddedilir. Bu tekliflerin özü göz ardı edilmektedir.
Boston Globe'un yazarına göre, mevcut durumdan çıkış, resmi Washington'un görüşünde ve Rusya'nın önerilerinin kabul edilmesinde bir değişiklik olabilir. İki büyük ülke ve müttefikleri birlikte hareket ederek durumu kabul edilebilir bir biçime getirebilir ve ardından çatışmayı sonlandırabilir ve yeni bir devlet sisteminin inşasına ve Suriye'nin restorasyonuna katkıda bulunabilir. Ancak, ana dış politika "emir" nedeniyle bu olmuyor. Orta doğudaki üçüncü ülkelerin, bir şekilde ya da başka bir şekilde Suriye çatışmasına taraf olan ve böylece savaşı sürdürerek kendi politikalarını yürüten konumlarını unutmamalıyız.
S. Kinzer, geçtiğimiz birkaç on yılda Rusya'nın uluslararası politikaya doğru yaklaşımı gösterdiğini defalarca itiraf etti. Uygulama, birkaç kez diğer ülkelerin Rus pozisyonunu dinlemesi gerektiğini göstermiştir, aksi takdirde öngörülemeyen olumsuz sonuçların ortaya çıkma riski vardır. Anlaşılan, Suriye örneğinde dinlenmeli. Böylece, Rusya düzenli olarak yabancı ülkelere dersler veriyor ve bunun için teşekkür edilmeli. Böyle bir şükran yayının başlığındadır.
"Suriye'de: Teşekkürler, Rusya!":
https://bostonglobe.com/opinion/2016/02/12/syria-thank-you-russia/UNKMxrzQvvAt8j4sJH03mJ/story.html