Aforizma yazmaya 'cüret' eden adam
Medya Günlüğü'nün "Pazartesi Söyleşileri"nin bu haftaki konuğu aforizma yazarı Kemal Sümer. Medya Günlüğü'nde daha önce 91 Söz kitabının tamamı yayınlayanan Sümer'in şimdi de 100 Söz kitabından sözler aralıklarla yayınlanıyor. Aforizma sözünü sıklıkla duyuyoruz ama çoğumuz tam anlamını bilmiyoruz. Kimi zaman öyle bir sözle karşılaşıyoruz ki, bir yandan büyük keyif alıyor, diğer yandan o sözün arkasında yılların deneyimin, yaşanmışlıkların yattığını hemen hissediyoruz. Friedrich Wilhelm Nietzsche aforizma için, "Benim arzum başkalarının bir kitapta anlattığı şeyi, on cümlede anlatmak"demiş ki, bu da herhalde aforizmanın en yalın, en güzel tanımlarından biri olmuş.. Sümer'e sorduğumuz sorular ve yanıtları şöyle:
- Aforizma için kısaca özlü söz deniliyor. Sizin tanımınız ne?
- Aforizma, en yaraşan giysileriyle dolanan düşüncedir.
- Aforizma yazabilmek için hayat tecrübesi ön koşul mudur, genç biri de yazamaz mı?
- Hayat insanları yanıltmaya bayılır ve bu yönüyle her olasılığa açıktır. Yine de aforizma yazmayı düşünen birinin bundan önce şiirle aşk yaşaması gerekir. Bir de 91 Söz kitabının arka kapağında yer alan 92. sözün dediği var: Zor olan aforizma yazmak değil, aforizma yazmaya cüret etmektir. ' Kadın, adamı vezir de eder rezil de' diye bir söz var. Aforizma biraz kadına benziyor. Vezir etmeyeceği açık ama rezil edebileceği kesin.
- Türkiye'de aforizma yazarı var mı?
- Şiir yazan ile şair arasındaki fark kadar açıktır aforizma yazan ile aforizma yazarı arasındaki. Bunu bilen birine sormak lazım.
-Fuzuli, Nabi ve Neyzen Tevfik'in sözleri için aforizma denebilir mi sizce?
- Bu isimleri bulmak için çok uğraşmış olmalısınız. Neyzen'in gönlümde yeri ayrıdır. Osmanlı bende alerji yapıyor; bilemeyeceğim.
-Gezi Parkı sürecinde çok ilginç duvar yazılarıyla karşılaştık. Bu sözleri hangi kategoriye koyuyorsunuz? En çok beğendiğiniz söz hangisiydi?
- Hatırladığım şu: Gezi, zavallı ülkemin kalan vicdanının duvarına yazılmış müthiş bir yazıdır.
- Şu ana kadar 6 kitap yayınladınız: 64 Söz, 73 Söz, 82 Söz, 91 Söz, 100 Söz ve yeniden 91 Söz Birincisi, "9" sayısının esprisi nedir? İkincisi, 100'den sonra mantıken 109 Söz olması gerekirken neden yeniden 91 Söz?
- 9 sayısının dışında da örüntüler var. Matematik ve fizik sevenler yakalayabilir. Ben söylersem ayıp olur.Geriye dönüşün nedeni ise döngüler.
Müzikte yedili çember vardır. Bu da aforizmanın dokuzlu çemberi olacak; yazabilirsem.
- "Biraz aforizma bulayım"diye oturup düşünmeye mi başlıyorsunuz, yoksa aklınıza geleni hemen kağıda mı döküyorsunuz?
- O geliyor ben yazıyorum. Ancak tümünü yayınlamıyorum.
- Özlü sözleri her okuyan farklı bir anlam çıkarabilir mi ya da çıkarmalı mı? Mesela sizin, "iyilik yapmak riskli bir eylemdir", "bir amacın vardır ya da farketmez" ve "kedi için sadakat sahibini ısırmamaktan ibarettir" sözlerinin altında ne var?
- Okuyucunun çıkartacağı anlam için bir şey diyemem. Ama söz tek bir anlam içeriyorsa eksik bile değildir, hiçtir. Aforizmanın olmazsa olmazlarından biri katmanlı yapısıdır. 'Bir güzeli ararken bir diğerine rastlamak' türünden.
-Yüzlerce söz içinde sadece bir kez, "nedenini söylersen sana saygı duyabilirim"de "ben" demişsiniz. Bundan özellikle mi kaçınıyorsunuz yoka tesadüf mü?
- Bunun farkında değilim. Nedeni 'yüce' bir kişilikten çok aforizmanın doğası olsa gerek.
-"Kadın olmak bir tür gizli örgüt üyesi olmaktır" derken ne kastediyorsunuz?
- Bu soruyu bir kadına sormalısınız. Tam, yarım, çeyrek hepsi anlar. Anlamayan olursa bir arkadaşına sorsun; o anlatacaktır.
Not: Kemal Sümer, arzu edenlerin kendisine mail atması durumunda ilk 10 kişiye Y Yayınları'ndan çıkan birer kitabını gönderecek: firstname.lastname@example.org
100 Söz'e ulaşmak için:http://www.medyagunlugu.com/100_soz