Ülkemizde refah rejimi toplumsal cinsiyet bakımından geleneksel cinsiyet rolleri üzerine inşa edilmiştir. Erkeklerin evi geçindiren ataerkil rolüne karşın, kadınların eviçi çocuk, yaşlı ve engelli bakımını ve ev işlerini üstlendikleri, üstlenmek zorunda kaldıkları aile refahı anlayışına dayanır…
Ancak son on yılda Türkiye’nin dünya politik sisteminde daha aktif rol oynama isteğinin bir ürünü olarak mülteci-sığınmacı sayısı ve sorunları artmıştır. Bu artış ve giderek yükselen ekonomik kriz karşısında ikitidarın, cılız ve isteksiz de olsa, kadınları daha fazla istihdama katma çabaları artmaktadır. Tabii ki bu süreçte gerek feminist talepler, gerek kadıncı-İslamcı aktvist kadınların çabaları önemli rol oynamaktadır.
Her seçim döneminde de yeni sosyal politika önerileri gündeme gelmektedir. Engelli bakım ücreti, dul kadın maaşı, kreş desteği, kısmı zamanlı çalışma olanağı ve son olarak da babaanne maaşı. Çalışma Bakanlığı Büyükanne Projesi adı altında bu yeni programı duyurdu. Bakan Mehmet Müezzinoğlu, torun bakan babaanneye-anneanneye maaş bağlanacağını açıkladı. Yaklaşık olarak 1.000 kişiye verilmesi düşünülen maşın, anne ve babası sigortalı iste çalışan aileleri kapsayacağı ve bakılan çocukların da 0-3 yaş arasında olması gerektiği belirtildi. Programdan torunlarının bakımını üstlenen, 65 yaşından küçük olan ve sağılıklı olduğunu raporla ispatlayan babaanne-annaanneler yararlanabilecek. Ancak kadınlara yönelik gelir desteği kapsamında olan bu maaş, bir sosyal hak olarak değil, bir sosyal yardım olarak düşünülmüş görünüyor. Yani, bu bir çalışma-istihdam ilişkisi olmayacak, evde zaten torunlarına baktığı düşünülen babaanne ya da anneanneye devletin bir yardımı olacak.
Bunun iki anlamı var. İlki, bu programın-önerinin, bakan kadınlara bir sosyal güvence sağlamayacağı, sigorta kapsamında olmayacakları, işgüvencesiz çalışacakları. Ama engelli bakım gelir desteğinde olduğu gibi, bu kadınlar istihdam içinde sayılacaklar! Çalışıyor kabul edilip, sigortaları olmayacak. Hak odaklı değil, devletin hayrı gibi. İkincisi de, maaşın-gelirin getirisinin düşük olması. Şimdilik önerideki rakam asğari ücretin üçte biri olacak (450 TL civarında) ve kapsam olanı da oldukça dar olacak. Sadece 5 ilde pilot uygulama olarak başlatılacak: İstanbul, Denizli, Konya, Bursa ve Kayseri. Programa devam edilir mi bilmiyoruz. Refarandum sonucuna bağlı!