Uygulama dahilinde henüz benden başka kimsenin okumadığı bir eser hakkında tedkik yazısı hazırlamak biraz garip hissettirdi. Esasen, batı klasikleri, hiç değilse isim olarak birazcık bilinir. Ancak, doğu klasiklerinden, hattâ çoğu defa kendi edebiyatımız olduğunu söylediğimiz Doğu edebiyatından bîhaber olarak yaşamaya devam ediyoruz.
Gerek garp literatüründe gerekse de şark edebiyatında göğe yükselme yahut diğer âlemde seyahat üstüne kurulu, muhtelif bir edebiyat şeklinin olduğu görülmektedir. Gerçekten İran'da da buna benzer şimdi hatırlayamadığım bir eser mevcuttur. İnançların ortaklığı gereği, ahiret âlemine iman eden tüm dinlerde buna benzer metinlerin varlığını garipsememek gerektir.
Akdeniz boyunca intişar etmiş olan ''miracname'' edebiyatının 13. asırda Floransalı Dante'yi tesir altına aldığını ifade eden pek çok araştırma mevcuttur. İşte, büyük âlim Ebu'l Â'lâ el- Maar'i'nin Gufran Risalesi bu eserlerin en önemlilerinden biri telakki edilmektedir. Dante'nin müteessir bulunduğu diğer şark metinleri için okuyucuları hemen Rene Guenon'un ''Ortaçağ ve Dante'' eserine yönlendirilerim.
Müellif, Cemil Meriç okurlarının belki hatırlayacağı önemli bir zâttır. İslam dünyasındaki ilk ateist âlimlerden kabul edilen el-Maar'i, yaşadığı dönemde Arapçaya olan hakimiyetiyle pek çok bilginin övgüsünü kazanmayı başarmıştır.
Eser ise, el-Maar'i ve dostlarından ibnu'l Fakih'in mektuplaşmaları vasıtasıyla ortaya çıkıyor. Eserde İbnu'l Fakih Cennet ve Cehennem'i dolaşarak, oralarda bulunan eski Arap şairlerinin beyitlerini okuyuculara tekrar hatırlatıyor. Elbette üzerinden bin yıl geçtiği için günümüz okurlarına yabancı gelebilir, Dante kadar akıcı bir anlatımı ve olay örgüsü olmayabilir lakin Gufranname doğu edebiyatının incilerinden biri olarak okunmayı hakediyor.