Yazar:
Multinet Up
Editör
Çalışanlar için işyeri tercihinde maaş önemli bir faktördür. Ancak maaş dışında personele sunulan yan hakları da dikkate alınır. Sosyal güvenlik ve sağlık sigortası dışında personele sağlanan bütün yan haklar işveren tarafından isteğe bağlı olarak verilir. Yol ücreti de isteğe bağlı verilen ve çalışanlar tarafından en çok önemsenen yan haklardan biridir. Bu sebeple yol ücreti 2024 hesabı ve bunun ne şekilde verilebileceği ile ilgili detaylar hem işveren hem de personel için oldukça önemlidir.
Yol Ücreti ve Yemek Ücreti Nedir?
Çalışanların işe gidip gelmelerini sağlamak için ihtiyaç duydukları ücretin işveren tarafından ödenmesine yol ücreti denir. Yol ücreti zorunlu olmadığından 4857 sayılı İş Kanunu’nda yol parası ile ilgili bir hüküm yoktur. Bu sebeple şirketlerin yol ücreti verip vermeyecekleri ya da vereceklerse ne şekilde verecekleri ile ilgili kesin ve tek bir uygulama yoktur. Yine bu sebeple yol yardımı alınacaksa nasıl alınacağı ile ilgili detaylar işveren ile çalışan arasında yapılan iş sözleşmesinde mutlaka yer almalıdır.
Yemek ücreti ise işletmelerin çalışanlarının mesai saatleri içerisindeki öğününü karşılamak için yaptığı harcamalardır. İşletme bünyesinde mutfak kurmak, catering firmasıyla anlaşmak ve yemek çeki ya da kartı vermek gibi yöntemlerle uygulanır. İşverenler, personelinin yeterli ve sağlıklı beslenmenin yardımıyla sorumluluklarına tam anlamıyla odaklanmasını hedefler. Bunun için de hem işletmeye hem çalışanlara çeşitli avantajlar sunan yemek çözümlerinden destek alır.
Yol ve Yemek Ücretleri Vergiden Düşülebilir mi?
İş yerinde çalışan kişilerin günlük yemek gereksinimlerinin karşılanması, her iki taraf için de son derece önemli bir husustur. Bu anlamda işletmelerin personellerine sunabileceği kimi alternatifler mevcuttur. Örneğin; bazı firmalar kendi mutfaklarını kurabilirler. Öte yandan kimi şirketler, catering firmasıyla anlaşarak bu hizmeti bir başkası aracılığıyla da sunabilirler.
İşletmelerin temel iş süreçlerinde şirket çalışanlarının farklı şehir veya ülkelere seyahat etme ihtiyacı ortaya çıkabilir. Bu seyahatler genellikle iş toplantıları, müşteri ziyaretleri veya iş birliği gereksinimleri gibi nedenlerle gerçekleşebilir. Aynı zamanda, işletmelerin ürün veya hizmetlerini farklı bölgelere ulaştırma gerekliliği de söz konusu olabilir. Bu durumda lojistik süreçlerin etkili bir şekilde yönetilmesi, ürünlerin zamanında ve güvenli bir şekilde müşterilere ulaştırılması önemli bir hâle gelir.
İş seyahatleri ve lojistik süreçleriyle ilgili harcamaların takibi, işletmelerin finansal yönetimi açısından kritik bir rol oynar. İş seyahatleri için uçak ve otobüs bileti, konaklama giderleri, yemek masrafları gibi harcamalar, işletmelerin vergi avantajlarından yararlanabilmeleri için dikkatlice belgelenmelidir.
Yol ve yemek ücretinin işverenlere finansal yük getirmemesi açısından vergiden düşülebilen kalemler arasında olup olmadığı da akıllara gelir. Personele tahsis edilen araçların benzin, kasko, otopark ve benzeri ücretleri vergiden kesilen harcamalara dâhildir.
Çalışana Hangi Durumlarda Yol ve Yemek Ücreti Ödenir?
4857 sayılı İş Kanunu’nda işletmelerin çalışanlara yol ve yemek ücreti ödemesi gerektiğini ifade eden herhangi bir düzenleme yoktur. Fakat işveren ve personel arasında yapılacak iş sözleşmesinde buna dair madde yer aldığında bahsi geçen ücretlerin ödenmesi bir zorunluluk hâline gelir. Bu doğrultuda işverenler, yemek kartı veya çeki aracılığıyla personellerinin çalışma saatleri dâhilindeki beslenme harcamalarını karşılar. Ayrıca bu ödeme yöntemiyle çeşitli finansal avantajlar elde eder. Söz konusu hizmetin işletmelere sağladığı yemek ücreti istisnası ise şunlardır:
- Gelir Vergisi
- Damga Vergisi
- SGK İşçi Primi
- SGK İşveren Primi
- İşsizlik Sigortası Primi
Gelir Vergisi Kanunu’na göre 2024 yemek bedeli istisnası, KDV dâhil 187,00 TL’dir. Bu tutar, işletmenin vergi muafiyetinden faydalanabileceği üst sınırı gösterir. MultiNet yemek kartı, bu kapsamda işverenlere ve çalışanlara sağladığı avantajlarla dikkat çeker. 35.000’i aşkın noktada geçerli olduğu için personellerin yeme içme mekânı tercihini dilediği gibi yapmasına imkân verir. İşletmeleri ise yemek süreçlerinin getirdiği operasyonel yükten kurtarır.
İşveren Yol Ücreti Vermek Zorunda mı?
Günümüzde birçok işyerinde personele yol ücreti ödenmekte ya da ücretsiz işyeri servisi ile çalışanların evlerine yakın yerlere ulaşımı sağlanmaktadır. Hal böyle olunca yol ücreti ya da servis hizmeti zorunlu bir yan hak gibi görünmektedir. Buna rağmen kanunen işverenin böyle bir yükümlülüğü yoktur. Verilen bu hizmetler ya da yapılan yol yardımları tamamen isteğe bağlıdır. Ancak personelin işe girerken imzaladığı iş sözleşmesinde yol ücreti verilmesi ya da servis imkanının sunulması belirtilmişse artık bu hak yasal olarak verilmek zorundadır.
Zorunlu olmamasına rağmen yol ücretinin bu kadar yaygın verilen bir yan hak olmasının en önemli sebebi ise personelin işyeri seçiminde önemli bir kriter olması ve şirketlerin bu yönüyle diğer şirketlerden geri planda kalmak istememesidir.
Yol Ücreti Çeşitleri Nelerdir?
İşveren, çalışanlarının iş yerine ulaşımını sağlamak için yol yardımını farklı şekillerde yapabilir. Yol yardımı şekli çalışanın şirketteki pozisyonu, işyeri ile ikamet adresi arasındaki mesafe, şirket politikası ya da şirketin maddi olanakları gibi pek çok farklı etkene göre değişkenlik gösterebilir. En çok tercih edilen yol parası ödeme şekilleri aşağıdaki gibidir.
- Nakit yol parası ücreti: Çalışanın fiilen iş yerine gitmek zorunda olduğu gün sayısı ve ikamet adresi ile işyeri arasındaki ulaşımın sağlanması için gerekli olan azami yol gideri hesaplanır. Hesaplamalar sonucu elde edilen tutar, aylık nakit olarak çalışana ödenir.
- Toplu taşıma kartı: İşyerinin bulunduğu şehrin toplu taşıma sistemine dahil olan akbil, kent kart, seyahat kart ve benzeri toplu taşıma araçlarında geçerli olan kartların temin edilerek çalışana verilmesi şeklinde de aylık olarak çalışanların yol giderleri karşılanır.
- Yakıt parası: Personel iş yerine kendi aracı ile gelir, ancak aracın aylık yakıt gideri işveren tarafından nakit olarak karşılanır.
- Şirket aracı: Personele şirket aracı tahsis edilir. Araç şirkete aittir ve aracın yakıt giderleri de yine şirket tarafından karşılanır.
- Ücretsiz servis: Şirketin belli güzergahlarda ücretsiz servisleri bulunur. Personelin ulaşımı bu servisler aracılığı ile sağlanır.
2024 Yol Ücreti Ne Kadardır?
İşverenlerin çalışanlarının ulaşımını karşılamak için ödediği, vergiden istisna tutulan yol parası 2024 senesi bedeli 88,00 TL’dir. Yani işletmeler, azami sınır olarak belirlenen bu tutarın altındaki günlük yol ücretini karşılar. Ulaşımda tercih edilen yönteme göre giderin bordroya yansıtılması ve vergi kesintisi gibi süreçler değişiklik gösterir. Ayrıca işverenler, 2024 yol ücreti istisna bedelleri kadar SGK muafiyeti ve gelir vergisi istisnası gibi imkânlardan yararlanır.
Detayları öğrenmek için “Prime Esas Kazanç Nedir, Nasıl Hesaplanır?” başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.
Şirket Araçları İçin Tasarruflu Yöntem: MultiPetrol
MultiNet yemek kartı ile yemek ücretinde her yıl binlerce TL tasarruf elde etmenizi sağlayan Multinet Up, akaryakıt çözümü MultiPetrol ile uçtan uca bir deneyim yaşamanızı sağlıyor. Şirket araçlarınızı, Shell Taşıt Tanıma Sistemine dahil etmenizi sağlayan MultiPetrol ile akaryakıt alım süreçlerini kontrol edebiliyorsunuz. MultiPetrol’ün avantajları nelerdir?
- İster 1 isterseniz 1.000 aracınız olsun MultiPetrol’den yararlanabilirsiniz.
- MultiPetrol ile tüm harcamalarınız ayda 2 fatura olarak tarafınıza iletilir ve muhasebe süreçleri kolaylaşır.
- Taşıt tanıma teknolojisi ile araçtan inmenize gerek kalmaz.
- Akaryakıt giderleri sizin için raporlanır. Böylece araçların ne kadar yakıt tükettiğini rahatça görebilirsiniz.