T.C.
BAŞBAKANLIK
TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Tasarruf İşlemleri Dairesi Başkanlığı
Sayı: B021TKG0100001-073/1555/
Konu:
Genelge No
TAPU VE KADASTRO ......BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE
.....................
.............TAPU SİCİL MÜDÜRLÜĞÜNE
.............KADASTRO MÜDÜRLÜĞÜNE
8/Kasım/1983 tarih, 18215 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun bazı maddelerinin değiştirilmesi ve bazı maddelerine yeni fıkralar eklenerek yeniden düzenlenmesini öngören 4650 sayılı "Kamulaştırma Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun" 5/Mayıs/2001 tarih, 24393 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Buna göre, 5/Mayıs/2001 tarih, 24393 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4650 sayılı Kamulaştırma Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununda yapılan değişikliklerden Kuruluşumuzu ilgilendiren maddeleri aşağıda açıklanmıştır.
A) 2942 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasının son cümlesi, "İdare tarafından, şerh tarihinden itibaren altı ay içinde 10 uncu maddeye göre kamulaştırma bedelinin tespitiyle idare adına tescili isteğinde bulunulduğuna dair mahkemeden alınacak belge tapu idaresine ibraz edilmediği takdirde, bu şerh tapu idaresince resen sicilden silinir" şeklinde değiştirildiğinden, bundan böyle belirtme yapıldığı tarihten itibaren altı ay içinde, 10 uncu maddeye göre, kamulaştırma bedelinin tespitiyle idare adına tescili isteğinde bulunulduğuna dair taşınmaz malın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinden alınacak belgenin (mahkeme müzekkeresi) kamulaştırmayı yapan idarece ibraz edilmemesi halinde, bu taşınmaz malla ilgili olarak gelecek herhangi bir işlem talebi sırasında aynı tarih ve yevmiye ile, herhangi bir işlem talebi olmadan tespiti halinde ise yevmiyeye alınmak suretiyle tapu kütüğünün beyanlar hanesinde bulunan belirtmenin harç tahsil ettirilmeksizin resen sicilden terkin edilerek, işlem sonucundan kamulaştırmayı yapan idareye bilgi verilmesi gerekir.
B) Satın alma usulü başlıklı 2942 sayılı Kanunun 8 inci maddesi değiştirilerek, İdarelerin, bu Kanuna göre tapuda kayıtlı olan taşınmaz mallar hakkında yapacağı kamulaştırmalarda satın alma usulü yeniden düzenlenmiştir.
C) 2942 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın kesinleşmiş mahkeme kararı uyarınca idare adına tescili hususlarını açıklamak suretiyle değiştirilmiştir.
Sayı: B021TKG0100001-073/
Konu: Kamulaştırma Kanunu (1467 sayılı genelgeye ek)
Buna göre, kamulaştırmayı yapan idarece, o yer asliye hukuk mahkemesi tarafından verilmiş kesinleşmiş kamulaştırma kararının ibrazı halinde, maliklerin bu taşınmaz mala yönelik vergi ilişiği aranmaksızın ilamın infaz edilerek, işlem sonucundan ilgili vergi dairesine tapu sicil müdürlüğünce bilgi verilmesi gerekmektedir.
D)2942 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi değiştirilmiştir.
Buna göre; iştirak halinde veya müşterek mülkiyetli taşınmazlarda maliklerden herhangi birinin dava hakkı söz konusu olduğundan, davada taraf olmadığı yönünde mahkeme kararının infazında tereddüt edilmemesi gerekir.
E) 2942 sayılı Kanunun 18 inci maddesinde, taşınmaz malın aynına ilişkin ihtilaflarda, kamulaştıran idarenin hasım olamıyacağı ve mülkiyetin çekişmeli olmasının idare adına tesciline engel olmadığı vurgulanmış iken, adı geçen Kanununla 18. madde değiştirilerek;
Kamulaştırmayı yapan idarece, kamulaştırılacak taşınmaz malın üzerinde ihtilaf olup olmadığını, taşınmaz malın bulunduğu yerdeki tapu idaresi, kadastro müdürlüğü ve hukuk mahkemelerinden sorularak ve mahallinde araştırma yapılarak tespit edilmesi ve yapılan araştırma sonucunda, taşınmaz malın tapuda kayıtlı olmakla birlikte mahkemede mülkiyeti üzerinde ihtilaf olduğu veya kadastrosu yapılmasına rağmen kadastro mahkemesinde davalı olduğunun tespit edilmesi halinde, 10 uncu madde uyarınca hazırlanan belgelerin tamamı, taşınmaz malın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine verilerek, taşınmaz malın kamulaştırma bedelinin tespitiyle, bu bedelin mülkiyet ihtilafıyla ilgili uyuşmazlığın sonucunda belli olacak hak sahibine peşin veya Kamulaştırma Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre yapılmış ise taksitle ödenmesi karşılığında idare adına tesciline karar verilmesi istenileceği ve tapu sicil müdürlüğü tarafından da kamulaştırmaya konu taşınmaz malın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesi tarafından verilmiş ve ilgili idarece ibraz edilmiş kesinleşmiş kamulaştırma kararı doğrultusunda, maliklerin bu taşınmaz mal nedeniyle vergi ilişiği aranmaksızın ilamın infazı yapılarak, işlemin yapıldığına dair bilgi tapu sicil müdürlüğünce ilgili vergi dairesine bildirileceği hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, kamulaştırılması talep edilen taşınmaz malların, mülkiyeti üzerinde ihtilaf olması veya kadastrosu yapılmasına rağmen kadastro mahkemesinde davalı olması halinde, kamulaştırmayı yapan idarece kamulaştırmaya yönelik alınmış kesinleşmiş mahkeme kararı ibraz edilmediği sürece, talebin karşılanmaması gerekmektedir.
F) Tapuda kayıtlı olmayan taşınmaz malların tescili ve zilyedin hakları başlıklı 2942 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi değiştirilmiştir.
Buna göre; 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16 ncı maddesinde sayılan kamu mallarından olmayıp, tapuda tescilli olmayan ve zilyetlikle iktisap edilen taşınmaz mallar için, o yer asliye hukuk mahkemesi tarafından taşınmaz malın idare adına tesciline ve kamulaştırma bedelinin zilyede ödenmesine yönelik verilmiş kesinleşmiş karar doğrultusunda işlem yapılması gerekmektedir.
Sayı: B021TKG0100001-073/
Konu: Kamulaştırma Kanunu (1467 sayılı genelgeye ek)
G) 2942 sayılı Kanunun 27 nci maddesinin birinci fıkrasındaki "11 ve 12 nci" ibaresi "10 uncu", " milli bir bankaya" ibaresi "10 uncu maddeye göre yapılacak davetiye ve ilânda belirtilen bankaya" şeklinde değiştirilmiştir.
H) 2942 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi değiştirilmiş olup, bu madde uyarınca, kamulaştırılan taşınmaz malın idare adına tescil edilebilmesi için, yapılacak her türlü işlemlerde tahsil edilmesi gerekli tapu harçları ve diğer giderlerin harç bağışıklığı yok ise idarece ödenmesi gerekir.
I) 2942 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi değiştirilerek, kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakları diğer bir kamu tüzel kişisi veya kurumu tarafından kamulaştırılamayacağı öngörülmüştür.
Ancak, mal sahibi idare devire muvafakat etmez veya alıcı idarenin başvurusuna altmış gün içinde cevap vermez ise anlaşmazlık alıcı idarenin başvurusu üzerine Danıştay'ca incelenerek iki ay içinde kesin karara bağlanacağı,
Taraflar bedelde anlaşamadıkları takdirde, alıcı idare, Kanunun 10 uncu maddesinde yazılı usullere göre, mahkemeye başvuracağı, mahkemece, taşınmaz malın alıcı idare adına tesciline karar verilmesi sonucunda, devir alınan taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkı sahibinden kamulaştırma yolu ile alınmış sayılarak devir amacı veya devreden idarenin izni dışında başkaca bir kamusal amaçla kullanılamayacağı, aksi takdirde devreden idarenin 23 üncü madde uyarınca taşınmaz malı geri alabileceği ve bu hususunda tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh verilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Bu nedenle, kamu tüzel kişilerine ait taşınmaz malların mahkeme kararına istinaden kamulaştırma yolu ile diğer bir idare adına tescilinde tapu kütüğünün beyanlar hanesine "Bu taşınmaz mal devir amacı veya devreden idarenin izini dışında başkaca bir kamusal amaçla kullanılamaz.......tarih, .........yev" şeklinde belirtme yapılması gerekmektedir.
İ)Yasak işler ve eylemler başlıklı 2942 sayılı Kanunun 31 inci maddesi değiştirilerek idaremize yönelik (b) fıkrasına istinaden "Mahkemece 10 uncu madde uyarınca yapılan tebligat, davet veya ilanen tebliğden sonra taşınmaz malın başkasına devir ve ferağ veya temliki" yasaklanmıştır.
Bu nedenle, Kanunun 10 uncu maddesine istinaden, mahkemece yapılan tebligat, davet veya ilanen tebliğden sonra, ya ilgili mahkemenin yada kamulaştırmayı yapan idarenin mahkemenin 10 uncu maddesi gereğince tebligat, davet veya ilanen tebliğ yapıldığını belgelendiren yazısına istinaden, taşınmaz mala ait tapu kütüğünün şerhler hanesine "2942 sayılı Kanunun 31/b maddesi gereğince kamulaştırılmıştır......tarih, .........yev" şeklinde şerh verilmesi gerekir.
Sayı: B021TKG0100001-073/
Konu: Kamulaştırma Kanunu (1467 sayılı genelgeye ek)
Kanunun 31 inci maddesinin (b) fıkrası gereğince yapılacak şerhten sonra taşınmaz malın devir veya temliki veya mülkiyetten gayri ayni veya şahsi hak tesisi mümkün değildir.
J) 2942 sayılı Kanunun 13, 16 ve 17 nci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
K) Geçici madde 1 ile, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, kamulaştırma kararı alınmış ancak henüz tebligata çıkarılmamış kamulaştırmalarda bu Kanun hükümleri, diğerlerinde önceki hükümler uygulanır.
Buna göre, kamulaştırmaya konu taşınmaz mal üzerinde 31/b maddesi gereğince şerh mevcut ise, bu Kanun ile değiştirilen hükümler dikkate alınmaksızın, önceki hükümlerin uygulanacağı,
Diğer taraftan, taşınmaz malın üzerinde 7 nci madde uyarınca belirtme yapılmış ise, M.K.'nun 934/2 nci maddesi uyarınca, kamulaştırmayı yapan idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 günlük süre verilerek, bu süre zarfında idarece mülga 13. madde uyarınca tebligatın yapıldığının bildirilmesi halinde önceki hükümler doğrultusunda, tebligatın yapılmadığının bildirilmesi yada bu süre zarfında cevap verilmemesi halinde tebligat yapılmamış kabul edilerek adı geçen Kanunla değiştirilen hükümler dikkate alınarak işleme yön verilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, 5/Mayıs/2001 tarih, 24393 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4650 sayılı "Kamulaştırma Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun" uyarınca 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun değiştirilen maddeleri ile ilgili olarak bu genelge, değişikliğe uğramayan diğer maddeleri ile ilgili olarak da 1467 sayılı Genelge eki Yönerge uyarınca işlem yapılması gerekir.
Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.
Dr. Necdet POYRAZ
Genel Müdür
EK:
4650 sayılı "Kamulaştırma
Kanununda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanun" metni