Cat 5 // Cat 6 Kabloların Özellikleri ve Türleri
Data kablolarının genel özelliklerini açıklamadan önce çalışma yapısı ve çalışma frekansları hakkında bilgi sahibi olunması gereklidir. Sonrasında projeye göre gerekli kablo tercihi yapılmalıdır. Unutulmamalıdır ki sadece geçici bir durum için kullanılmayacak projeler için kesinlikle kablo kalitesinden (kesit, utp,ftp,sftp) ödün verilmemelidir. İkinci bir durumda eğer kablo sadece data transferi için kullanılmayacaksa yani aynı zamanda elektrik de taşıyacaksa bu durumda kablo kalitesi daha da fazla önem arz eder duruma gelir. Bu noktalar ışığında kabloları inceleyelim.
Cat 5 kablo, megabit hızında veri taşıyan bir UTP kablo türüdür. Cat 6 kablo ile karşılaştırıldığında daha düşük veri geçişi sağlar ve yabancı sinyallerden daha çok etkilenir. Ancak yoğun data trafiği kullanmayan işletmeler için ideal bir standarttır. Cat 5 100MHz'e kadar yüksek performans sağlayabilir. Bununla birlikte veri akışının belirli bir kalitede olabilmesi için sistemde kullanılan diğer elemanlarında kablo gibi Cat 5 standardında veya üstünde olması gerekmektedir.
Kategori 5 kablolarda 70 m'den sonra veri iletimi zayıflamaktadır. Cat 6'ya göre tel kesiti daha ince ve yumuşaktır. Genelde 1,2,3 ve 6m uzunluğundaki Patch Kablo'lar Cat 5 kablolardan yapılmaktadır.
Kategori 6 kablo veya Cat 6 kablo, gigabit hızında veri taşıyan bir UTP kablo türüdür. Cat 5 kablo ile karşılaştırıldığında daha yüksek veri geçişi sağlar ve yabancı sinyallerden daha az etkilenir. Cat 6 250mhz'e kadar yüksek performans sağlayabilir. Bununla birlikte veri akışının belirli bir kalitede olabilmesi için sistemde kullanılan diğer elemanlarında kablo gibi Cat6 standartında veya ona yakın olması gerekmektedir.
Cat6 kablo 10BASE-T , 100BASE-TX (Hızlı Ethernet), 1000BASE-T / 1000BASE-TX (Gigabit Ethernet) ve 10GBASE-T (10-Gigabit Ethernet)için uygun bir standarttır.
Cat 6 4 çift tellidir, dış kaplamasına göre kendi içerisinde değişkenlik gösterir. Birinci seri folyosuz bükümlü per yıldız şeklinde seperatör etrafında kablolanmıştır. Diğer seri polyester bant ve alüminyum folyo ile kaplanmış, kalaylı bakır saç örgü (blendaj) ile örtülmüş ve kılıflanmıştır.
- Temel İletken: Katı, 23AWG, 0.57 mm, tavlı çıplak bakır.
- İzolasyon: Polyolefin
- İzole İletken Sayısı: 8, bükülmüş 4 per şeklinde
- Perlerin Renk Kodları: Mavi x Beyaz/Mavi, Turuncu x Beyaz/Turuncu, Yeşil x Beyaz/Yeşil, Kahverengi x Beyaz/Kahverengi.
- Şeffaf Bant Kaplama: Polyester bant
- İç Folyo: Şerit alüminyum folyo
- Dış Folyo (blendaj):Kalaylı bakır saç örgü, iç folyoya yakın olarak yerleştirilmiştir.
- Dış Kılıf: LS0H yanmaz bileşen.
- Standart Dış Kılıf Rengi: Açık Gri RAL 7035
- Çekme kuvveti: 50 N/mm2 Maks.
- Bükülme yarıçapı: 8xKablo dış çapı (mm).
- Bükülme yarıçapı: 4xKablo dış çapı (mm).
- Depolama Sıcaklığı: -20 / +80C
- Çalışma Sıcaklığı: -20 / +60C
Cat kablo sonlandırma standartları
Sağladıkları Bant Genişliklerine Göre Çeşitleri
- Cat 1: Kullanım alanı telefon iletişimi ve zil teli gibi zayıf akım sistemleri
- Cat 2: 4 mbps'e kadar bant genişliği sunan bu kablo eski terminal sistemlerinde kullanılır.
- Cat 3: 16 MHz'lik frekansta çalışan en yaygın kullanılan analog telefon iletişimi sağlayan kablodur. Ayrıca ADSL hatlarında yaygın olarak kullanılır. 2 bakır tel kullanıldığında azami 10 mbps, 4 teli kullanıldığında ise azami 100 mbps'e kadar bant genişliği sağlayabilir. Ethernet protokolünde de kullanılır.
- Cat 4: 20 MHz'lik bir frekans geçişine elverişlidir. Azami 16 mbps'lik genişlik sağlar. Artık kullanılmamaktadır
- Cat 5: Yerel ağlarda en çok kullanılan kablodur. 100 Mhz frekansında çalışır ve 100 mbps'e kadar bant genişliği sağlar. 8 tellidir. RJ-45 jackı ile sonlandırılır. Ethernet protokolünde en çok kullanılan kablodur.
- Cat 5e: Cat-6'nın alt türüdür 1000 Mbps'e kadar bant genişliğine imkan verir.
- Cat 6: 250 MHzlik bir frekans geçişine elverişlidir. 10GBASE-T Ethernet standardını sağlayan kablodur. 1 gbps bant genişliği sağlar ve Cat-5'e oranla daha sağlamdır.
- Cat 6a: 500 MHz lik bir veri geçişine elverişlidir.
Günümüzde Cat5, Cat5e ve Cat6 kabloları aynı anda hem telefon -daha çok IP telefon- hem veri iletimi için en çok kullanılan kablolar özelliğini taşımaktadır.
“Kablolama yaparken hangi kabloyu tercih etmeliyim” sorusu en çok sorulan sorular arasında geliyor. Doğru tercih ile kaliteli yapılan bakır kablolama sizi 10 yıldan uzun bir süre götürebilir. Data kablolamasının yanında, telefon kablolamasının da UTP kablo ile yapılmasında fayda var. Bu sayede ileride IP telefon yapısına geçmek istediğinizde tek yapmanız gereken analog telefonları çıkarıp yerlerine IP telefonları takmak.
Günümüzde piyasada bir çok çeşit kablo mevcut. UTP kablo (Unshielded Twisted Pair) ve türevleri temelde 4 çift bükümlü telden oluşuyor. 10/100 Mbps Ethernet teknolojisinde veri haberleşmesi için bu tellerden sadece iki çifti kullanılıyor. Veri hızı 1Gbps ve üzerine çıktığında tellerin 4 çifti de kullanılıyor.
Eskiden UTP Cat5 olarak kullanılan kablo artık tarihe gömüldü. Güncel kablolama standartları UTP Cat5E (Category 5 Enhanced) ile başlıyor. UTP Cat5e kablo 10/100/1000 Mbps hızları destekliyor. 10Gbps gibi hızları desteklemek için ise minimum UTP Cat6 kablo kullanılması gerekiyor.
Category 6 kablo her ne kadar 10Gbps hızları destekler görünse de 10Gbps hız için mesafenin 55 mt’yi aşamaması büyük bir eksiklik. Gelecekte 10Gbps’lık hızlar planlanıyorsa kablolama altyapısının minimum Category 6a ile oluşturulması gerekiyor.
Category 6a ve Category 7 kablolar henüz çok pahalı. Fiyatları da birbirine yakın. Bu kablolarda her kablo çifti ekranlanmış, ayrıca 4 çift teli koruyan ayrı bir ekran var. Kablo bu sayede dış ortamdan çok az etkileniyor. Yalnız Cat 6a ya da Cat 7 kablodan performans alınması isteniyorsa kablonun düzgün topraklanması çok önemli. Bir de kablolamanın yanında (RJ45 konnektör, patch panel, patch kablo vb.) bütün bileşenlerin aynı kategoride olması gerekiyor.
Megabit
Bu arada Mbps olarak bahsi geçen terimi de açıklarsak bir soru işaretini daha gidermiş oluruz herhalde. Megabit genel olarak bilgisayar ağı ve telekomünikasyon sistemlerinin data transfer hızlarını belirtmek için kullanılır. Bunun yanında megabit, birim zamanda transfer edilen veri miktarını ifade etmek için de kullanılmaktadır (100 Mbit/s gibi). Hızlı- Ethernet bağlantıları ve 10 Mbit/s internet bağlantı servisleri üzerinden transfer edilen dosya büyüklükleri megabit ile ölçülür. Bir saniyede bir megabayt(1000 kB)'lık transfer hızı elde edebilmek için saniyede sekiz megabitlik transfer hızına sahip olan ağ bağlantısına ihtiyaç duyulur. İnternet bağlantı hız değerlerinin kBps veya mBps şeklinde ifade edilmesi, internet kullanıcıları için kafa karıştırıcı olabilir. Örneğin, 2 mbps internet sadece 250 kBps'a eş değerdir.
7.36 Mbps x 1024 = 7536 Kbps.. Bunu da Kilobyte'A dönüştürürsek : 7536 Kbps / 8 Bit = 942 KBps.
4096 Kbps / 8 Bit = Görecekleri en yüksek hız 512 KBps.
2048 Kbps / 8 bit = Görecekleri en yüksek hız 256 KBps
KAYNAKLAR