Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın beklentilerinin aksine faiz politikasında değişiklik olması için piyasaya gitmedi. "Pazar" a ne oldu bu kadar yanlış? Ekonomist Yalçın Karatepe analiz edildi.
Piyasalar, Merkez Bankası'nın Para Politikası Kurulu (MB) toplantısında Nihayet haftalardır faiz artırımı bekliyordu. Piyasaların odak noktası, faiz oranlarının artırılıp artırılmayacağı değil, hangi oranda artırılacağıydı. İçeride ve dışarıda benzer beklentiler yaygındı. Zenpara Araştırma bile abonelerine faiz artırımı olacağını bildiriyordu. Bu beklenti o kadar güçlendi ki, faiz kararının açıklanmasına dakikalar kala bile bir döviz satış işlemi gerçekleşti. ABD doları 7.80'in altına düştü.
Ancak MB, piyasaların beklentilerinin aksine Politika faizini değiştirmediğini açıkladı. Bu o kadar beklenmedik bir durumdu ki, bu kararın bir veya iki dakikasında ABD doları tarihi zirvesine ulaşarak 7,98 seviyesine ulaştı.
Peki "piyasa" neydi bu kadar yanlıştı? Ya da piyasalar bu beklentiye nasıl kapıldı? CB'nin ekonomik göstergelere dayalı bir karar vereceği inancı nasıldı?
"Ekonomideki tek karar verici Reis"
Sanırım bu beklentilerin oluşmasının Esas nedenlerinden biri, önceki toplantıda faiz oranlarının artırılmasıydı ve bu yorumlandı bağımsız kararlar alacağının bir işareti olarak. Ancak piyasada Çok ince olan "iyimser beklentiler" yaratılması, ülkenin siyasi gerçeğini kabul etmeleri ve bununla yüzleşmeleri gerektiği yeniden ortaya çıktı.
Her şeyden Evvel bu karar bize bir kez daha gösterdi ki, Başka alanlarda olduğu gibi Türkiye'de de iktisat alanında karar vericinin Cumhurbaşkanı Erdoğan olduğunu. İzin vermediği bir karar söz konusu değil. Bir önceki faiz artırım kararına bakarak "Merkez bankası kendi başına karar verebilir mi" diyenler, hayır alamayacaklarını bir kez daha gördü. Murat Uysal'ın cumhurbaşkanlığına atanması ile bu, bağımsızlığın tamamen ortadan kalktığı fikrinin pekişmesine yol açan bir gelişme oldu.
Tercih edilen strateji nedir?
Bu durumda, Neden faiz artırımına izin verilmiyor sorusu ortaya çıkıyor. Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki, MB faiz oranını artırmış olsaydı, "piyasalar Erdoğan'ı yendi" şeklinde yorumlanırdı. "Enflasyonun düşmesi için faizlerin düşmesi gerektiğini" iddia eden Cumhurbaşkanı Erdoğan için bu büyük bir Kayıp olur. Türk Lirası'nın hızla Kıymet kaybetmesini belki bir "avantaj" olarak görmeye başladılar. Uzun süre döviz kurlarını düşük seviyelerde tutmak için izledikleri politikaların başarısız olduğunu gördüler. Faiz oranlarını düşük tutarak ekonomiyi canlandırmaya çalışırken, döviz rezervleri harcayarak döviz kurlarını bastıracaklarını düşündüler. Bir süre bu politikada "başarılı" oldular. Ancak bunun ülkeye maliyeti rezervlerin azalması, enflasyondaki artış ve ardından döviz kurlarındaki yükselişti. Çünkü faiz oranlarını düşük tutarken döviz kurlarını baskı altına alacak hiçbir araçları kalmamıştı. Geçen ay yapılan faiz artırımının aslında Politika faizini ortalama fonlama maliyeti düzeyine yükseltmekten başka bir etkisi olmadı. Para birimleri yüksek seviyelerinde kaldı.
Görünüşe göre bu döviz kurları seviyesi artık hükümetin rahatsız olduğu bir Durum değil, tercih edilen bir Durum. Üstelik Türkiye'de erken seçim yapılacağı anlaşılıyor. Bir sonraki seçimlere kadar iki buçuk yıllık bir süre var. Bu dönemde vatandaşlar da bu döviz kurlarına alışırlar.
"Yüksek kurdan hükümet rahatsız olmuyor"
Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak'ın "Artık rekabetçi bir döviz kuru politikası izleyeceğiz" açıklamasında da bunun işaretleri vardı. Bir yandan yenilgi ilanı yapılırken, Başka yandan “döviz kurlarını indiremeyeceğimiz için bunun Müspet Etki yapacağı varsayımına dayalı bir Politika izlemeliyiz” düşüncesi anlaşılmaktadır. dış denge ”hakimdir. Nitekim Albayrak'ın "İhracatın ithalatı karşılama oranı Ekim'de 13 günde% 92,1'e yükseldi" açıklaması, hükümetin yüksek kurdan rahatsız olmadığı anlamına geliyordu. Aslında bu haftanın “Politika faizini sabit tutma” kararı bu çerçevede değerlendirilmelidir.
Hükümet, döviz kurlarının düşmeyeceğini, ancak daha Çok artmayacağını düşünmelidir. Döviz kurları bu seviyelerde devam ederse, cari açığın Vakit içinde azalmasına ve açığın kapanmasına bağlı olarak döviz kurları üzerindeki baskıyı azaltmaya yönelik bir Politika uygulandığı anlaşılmaktadır. tipik bir Uluslararası Para Fonu (IMF) politikasına benzer: Büyük bir cari hesap açığınız varsa, ödemeler dengenizle ilgili sorun yaşamamak için paranızın değerini azaltın. Bu tam olarak ilgi çekici nokta. Benim tahminim azalmayacağı yönünde. Başlangıçta ithalatta düşüşe Neden olabilir ancak ihracatta ani bir artışa Neden olmaz. İhracatı belirleyen tek Öğe döviz kurunuz değildir. Mal ihraç edeceğiniz ülkelerde mallarınıza talepte artış olması gerekir. Dünyada ve Avrupa bölgesinde COVID-19 salgınının Tekrar hızlandığı ve birçok kısıtlamanın uygulandığı bir dönemde daha Çok mal ihraç etmemiz Nihayet derece iyimser bir beklenti olacaktır.
Tüketim malları ithalatına olan talep azalsa bile, ihracatta Mümkün bir artışın tetiklediği Mümkün bir üretim artışı
ABD seçimlerinin etkisi
Ayrıca, ABD Başkanlık seçimleri yapılacak iki hafta sonra. Bu seçimin sonucunun ne olacağını bilmiyoruz. Ama şimdi eğer ABD, ankette sonuçlanacak paralel bir seçim sonucuyla karşılaştı ve Joe Biden'in seçilmesi, Türkiye açısından faiz oranlarının yeniden yükselme olasılığının muhtemel Menfi etkileri karşısında da olabileceğini de belirtmek gerekiyor. Böyle bir durumda, döviz kurlarında Mümkün bir artışı önlemek için faiz artırım alanı bırakılabilir.
Netice olarak, 22 Ekim 2020 tarihinde MB'nin Politika faizlerinde değişiklik yapmama kararı, hükümetin döviz kurlarının Var seviyesinden memnun olduğunun bir işareti olarak görülmelidir. Öte yandan, ABD seçimlerinin sonuçlarına bağlı olarak, faiz politikasında eyleme yer bırakma çabası olarak da yorumlanabilir.
Yalçın Karatepe
Yazının kaynağına buradan