Bir hafta sürecek Avrupa ve Orta Doğu gezisine çıkan ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton’ın temaslarında Türkiye de önemli bir yer tutuyor. Clinton, geçmiş dönemde olumsuz etkilenen ilişkileri onarmayı hedefliyor.
Amerikan Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Dan Fried, Dışişleri Bakanı Hillary Clinton’ın Avrupa gezisinin, sekiz yıllık güç bir dönemden sonra yeni bir başlangıç olacağını açıkladı:
“Bu Brüksel gezisinin bir üst teması var. O da, Amerika Birleşik Devletleri’nin Avrupa’yla yeniden ilişkisinin sağlanması ve Atlantik’in iki yakasında var olan muazzam siyasi iyi niyetin pekiştirilmesi.”
Afganistan ve Rusya’ya ağırlık
Fried, bu hafta içinde yapılacak görüşmelerde en önemli konuların Afganistan ve Rusya ile ilişkiler olacağını vurguladı. Amerikalı diplomat, ülkesinin Avrupa’yla ilişkilerinin onarılmasında Ankara’yla yeniden iyi bir ilişki kurmanın da çok önemli rol oynadığını belirtti:
“Geçmiş yönetim zamanında tabii Türklerle Irak konusunda büyük görüş ayrılıklarımız oldu. Bunlar büyük ölçüde arkada kaldı. Türkiye’yle ikili ilişkilerimiz düzeldi. Şimdi, yeni yönetimle birlikte, bir yandan Türkiye’yle bu temelde samimi ve yakın bir stratejik ortaklık inşa ederken, diğer yandan da onları laik sistem çerçevesinde demokratik reformları sürdürmek için cesaretlendirme fırsatına sahibiz.”
Dan Fried, Türkiye’deki görüşmelerde geniş bir gündem olacağını anlattı ve Gürcistan ve Ermenistan konularının önemli bir yer tutacağının işaretini verdi:
“Türkiye’nin Orta Doğu’da tüm taraflarla ilişkisi var. Güney Kafkasya’da önemli bir oyuncu. Amerika Birleşik Devletleri’nin çok iyi bir dostu. Özellikle de, Gürcistan’ı desteklemeye, Azerbaycan ve Ermenistan arasında barış oluşturmaya ve Dağlık Karabağ’a çözüm bulmaya çalışırken...”
Amerikan Dışişleri Bakanlığı’nın üst düzey bir yetkilisi, Türkiye’nin Afganistan’la hem geleneksel olarak iyi ilişkilere, hem de uzun yıllara dayanan bir deneyime sahip olduğunu söyledi. Amerikalı yetkili, “Ankara’da, Afganistan’da bundan sonra izlenecek stratejileri ve bu alandaki işbirliği olanaklarını konuşacağız” dedi.
Irak’tan çekilme sürecinde Türkiye’yle yakın işbirliği arzusu içinde olduklarını ifade eden Amerikan Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, İncirlik Üssü’nün bu amaçla kullanılması konusuna değinmek istemedi.
Ermeni soykırımı konusu
Enerji nakil hatlarının da gündeme gelmesinin beklendiğini söyledikten sonra Amerikalı diplomat, “Bakanımız, 90’lı yıllarda Bakü-Ceyhan hattının inşasının başlamasında dönemin Clinton yönetiminin başarılı çalışmasını çok iyi hatırlıyor ve bu politikalarda büyük ölçüde süreklilik söz konusu. Ancak bu konuda birçok değişik görüş var ve bu konudaki politikalarımızı henüz oluşturmadık” dedi.
Aynı yetkili, Türkiye’nin demokratik bir yönde ilerlediğini hatırlattı ve Ermeni soykırımı konusuna da değindi. Başkan Obama’nın 24 Nisan’da yapması beklenen yazılı açıklama konusunda, “yönetim bu konuyu daha inceliyor ve bu konuda Türklerin görüşünün kesinlikle farkında” diyen aynı yetkili, “tüm faktörler ışığında bu konuyu değerlendiriyoruz. Bu konuda daha söylenecek çok şey var, ama şu anda değil” ifadesini kullandı.
Bu arada, Hillary Clinton’ın Şarm el Şeyh’te başlayan görüşmeleri Washington’da dikkatle izleniyor. Amerika Birleşik Devletleri’nin Mısır’da Filistin’e yapmayı taahhüt ettiği 900 milyon dolarlık yardımın üçte birinin Gazze’ye aktarılacağı kaydediliyor. Beyaz Saray, bu paranın hiçbir şekilde Gazze’yi kontrol eden Hamas’ın elinden geçmeyeceğine işaret ediyor. Clinton’ın Suriye Dışişleri Bakanı’yla kısa sohbeti ise, Washington’da, iki ülke arasındaki yumuşamanın bir belirtisi olarak yorumlanıyor.