

PERİ SUYU VADİSİNİ CEVİZİN VATANI YAPALIM!
CEVİZ PROJESİ
Conag ve çevre köylerde az sayıda küçük arıcılık işletmeleri ve hane başına ikişer - üçer beslenen hayvanacılık dışında hemen hemen üretim yok denilebilir. Yüzlerce tarla ekilip biçilmemektedir. İnsanların tekrardan tahıl üretimine geçmelerinin şartları da yoktur. Ekonomik olarak bölgede yaşıyabilmenin olanaklarını yaratmak için bir gurup Canag`lı araştırmaları sonucu yöreye en uygun ürünün ceviz olduğundan yola çıkarak tüm tarla ve meralara ceviz dikeme önerisi yaptılar.Araştırmaları sonucu fidan dikme yerine ceviz tohumu ekiminin daha doğru olduğu tespit edildi. Fidan olarak dikilen cevizlerin aşı yapılması zorunluluğunun yanısıra, hiç de uzun ömürlü olmadıkları uzmanlarca söylenmektedir. Aşağıdaki yazıda bunun ayrıntılı açıklamasını bulacaksınız. Bugüne kadar Conag da 300 e yakın Kaman 1 ve 5 marka cevizi dikildi. Ceviz dikme projesinin önündeki en büyük zorluk ise miras meselesidir. Bu sorun çözülmediği için onbinlerce dönüm arazi boş kalamaktadır.


D U Y U R U
İstanbul. 25 mayıs 2004
Sayın hemşerilerimiz!
Bizler Bingöl – Yayladere ilçesi Sarıtosun (Conag) köyünde yaklaşık olarak üç seneden beri köyümüzün ekonomik kalkınmasi ile ilgili bir çalışma yürütmekteyiz. Bu çalışmamız komşu köylerin ve bir çok yöre derneğinin ilgisini çektiğinden, vardığımız sonçları sizlerle paylaşmak istiyoruz. Bu amaçla ilişikteki yazıyı sizlere sunuyoruz.
Bizler yıllardan beri boş duran tarlalarımıyı ceviz ekip ekonomik olarak değerlendirmek istiyoruz. Ancak, amacımız piyasaya yönelik ceviz üretmek olduğunden yöremizdeki köylerin de bu projeye katılımını yararlı buluyoruz.
Bunun için ceviz üretimini yöremizdeki tüm köylerde yaygınlaştırmanın gerekli olduğunu düşünüyoruz. Kaliteli ceviz üretimi ile yöremizi Türkiye çapında tanıtabiliriz. Bu konuda dernek yöneticileri olarak sizlerin çok önemli bir rol oynayacagına inanıyoruz. İlişikteki yazıyı coğaltıp köylülerinize dağıtmanızı rica ediyoruz.
Köylerimizdeki göç olayının en büyük nedenlerinden biri de yoksulluktur. Böylesine bir proje ile insanlarımızın ekonomik durumunu iyileştirebiliriz. Bu projenin bölgemizin kalkınmasına ve gelişmesine büyük katkıda bulunacağına inaniyoruz.
Bu projenin geliştirilmesinde katkısı bununan tecrübeli yüksek ziraat mühendislerinin bilgi ve yardımlarından tüm köylülerimiz yararlanabilir.
Bu mektubu, elimizde adresleri bulunan tüm yöre derneklerine gönderdik. Ayrıca, Peri Suyu vadisinin ilçeleri olan Kiğı, Karakoçan, Yayladere, Adaklı ve Yedisu belediye başkanlarına da bu projeyi önermek istiyoruz. Önümüzdeki dönemde bu projeye ilgi duyan tüm şahıs ve derneklerle ortak toplantılar da planlıyoruz. İlgi duyanlar bu konu ile ilgili olarak bizlere telefon ve E-Mail üzerinden ulaşabilirler.
Saygılarımızla
Mehmet AKBAL Cengiz Göksal
Proje ile ilgili olarak Cengiz Göksal dan bilgi alabilirsiniz:
TEL: 0532 300 89 89
PERİ SUYU VADİSİNİ CEVİZİN VATANI YAPALIM!
Bölgemiz Peri Suyu vadisi Türkiye`de ekonomik olarak en fakir bölgelerden biridir. Bunun nedeni yıllardan beri bu bölgede üretimin durmuş olmasıdır. Yöremizde yaklaşık olarak 20 seneden beri topraklarımız ekilmemektedir. Özellikle batı şehirlerine ve yurt dışına göçten dolayı, yöremizin ekonomik yapısı yok olmakla karşı karşıyadır. Büyük şehrilerde insanlarımızın büyük bölümü işsiz ve yokluk içinde yaşamaktadırlar. Son yıllarda bölgemize barış ve huzurun gelmesi ile bölgenin ekonomik olarak kalkınması için bir umut ışığı doğmuştur. Bunun için yöre derneklerimizin bölgenin ekonomik kalkınması için, köylülere öncülük yapması gereklidir.
Bölgenin kalkınması ile ilgili olarak yapılan çalışmalar sonucu ortaya şu düşünceler çıkmıştır. Bölgede ekonomik kalkınma eskiden var olan tarzıyla mümkün değildir. Yani, “kapalı köy ekonomisi” denilen herkesin kendisine gerekli olan ihtiyaçlarını köyden karşılaması bugün şart değildir. Tekniğin ve ticaretin gelişmesi ile birlikte, bir çok ihtiyaç maddesi dışardan tedarik edilebilmektedir. Tahıl üretimini temel alan geçmiş ekonomik yapı karlı bir yol değildir. Ayrıca bölgemizdeki bir çok arazi makina üretimine uygun olmadığından, yeni ürünlerin yetiştirilmesi düşünülmelidir. Ne tür ürünler bölgemizin iklim koşullarına uygundur? Bu ürünlerin başında süphesiz ceviz gelmektedir. Sizlerin de bildiği gibi ceviz yöremizde doğal olarak bol miktarda yetişmektedir. Bizim amacımız yöremizde doğal olarak yetişen bu meyvenin bilinçli ve geniş bir şekilde üretilmesidir. Nasıl ki Giresun´da fındık, Rize´de çay, Malatya´da kaysı bu bölgelerin temel gelir kaynağı ise, bizler de bölgemizi ”cevizin vatanı” haline getirebiliriz. Neden ceviz?
1. Yöremizin doğal bir ağacı çeşididir, iklim koşullarına en uygun ağaçtır. Yalnız meyvesi değil, ağacı da çok değerlidir.
2. Ceviz ilkbaharda diğer ağaclara nazaran daha geç çiçek açtığından, ilkbaharda nisan veya mayıs aylarında cereyan eden geç donlara karşı daha dayanıklıdır. İlkbaharda dolu ve don çiçeğe zarar verdiğinden, bazı yıllar erken çiçek açan meyveler ürün vermezler.
3. Bölgemiz nakliye bakımımdann oldukça dezavantajlı bir konumdadır. Yani, bölgemizde piyasa için taze sebze ve meyve üretilemez. Piyasaya sürülecek ürünün bozulma tehlikesi sözkonusudur. Ceviz özellikle bu açıdan en dayanıklı üründür. Çünkü bozulma ve çürüme risiki yoktur.
Neden yöre olarak ortak bir ürün yetiştirmeliyiz?
Üreteceğimiz ürünün piyasaya sunulması gerekmektedir. Piyasaya üretiminin en gerekli koşullarından biri de üretimin geniş ve büyük miktarda yapılmasıdır. Bu nakliye ve pazarlama olayını hem ucuzlaştırır, hem de kolaylaştırır. Bunun için elbette bölge ürününün belirli bir ortak kaliteye (standarda) sahip olması gerekmektedir. Yani bir TIR dalusu cevizin yarısı kör cevizden, diğer kısmı yüksek kaliteli cevizden olamaz. Bunun için araştırmalarımız sonucu, Kırşehir´ìn Kaman ilçesinde aşılanması gerekmiyen Kaman 1 ve Kaman 5 numaralı standart ceviz türünün en iyi ve uygun ceviz olduğunu düşünüyoruz. Bölgemizin kalkınması için, ceviz ekecek herkesin bu türü dikmesi yararlı olacaktır.


Neden ceviz fidanı dikme yerine,
ekmeyi öneriyoruz?
Ceviz fidan haline gelirken, toprağın derinliklerine doğru giden kazık kök denilen bir kök salar. Örnegin; 60 cm boyundaki bir ceviz fidanının kazık kökü yaklaşık olarak 120 cm uzunluğundadır. Fidan olarak dikilen cevizlerde bu kazık kök kesilince bir daha oluşmaz. Kazık kök toprağın derinliklerine gider. Böylelikle, ağaç susuz ve kurak mevsimlerde su ihtiyacını toprağın ıslak derinlikerinden sağlar. Tohum olarak ekilen bu tür ceviz ağacları susuz arazilerde de yetişir. Araştırmalarımız esnasında susuz arazilerde oluşturulan bu tür ceviz bahçelerini Kaman´da kendimiz bizzat gezip gördük


.
6 aylık fidan Ağustos 2006
Ceviz nasıl ekilir?
Ceviz ekim ayının sonlarında ekilir ve baharda fidan olarak yeşerir. Ekimden bir mevsim önce, yani yaz aylarında çukurlar açılır. Çukurların arasında en az 10 metre aralık bırakılmalıdır. Gelişmiş bir ceviz ağacı etrafına dal budak salar. Bu aralık bu nedenle şartdır.Çukurlar en az bir metre derinliğinde ve 80 cm genişliğinde kazılmalıdır. Çukurdan çıkan toprak ile birlikte bu toprağa hacim olarak eşit miktarda yanmış gübre harman edilir. Bu karışım açılan çukura bastrılarak doldurulur. Sonra her çukura 5 adet tohum, 5-6 cm derinliğe ekilir. Yaz ayları boyunca bu fidanlara 3-4 defa ilk seneye mahsus olmak üzere, 3’er teneke su verilirse, fidan kökleri kolayca derinlere iner. Böyle ekilen bir ceviz ağacının ömrü 300 – 350 yıl arasıdır. Yeşeren fıdanların mutlaka korunmaya alınması gerekir. Tarlalarda oluşturulan ceviz bahçelerinin çevrilmesi gerekir.
Ekimden önce cıvardaki zararlılara karsı tohumlar ilaçlanmalıdır. Çünkü cevizin tohumundan insanlar kadar belki de daha fazla hayvanlar hoşlanmaktadır. Başta sincap, sansar, fare , köstebek ve karga olmak üzere bütün yabani hayvanlar ekilen cevizleri yiyebilirler.Bunun için cevizler şu şekilde ilaçlanır. 15 kg tohum için; 800gr. Pomarsol Forte, 42 gr. Aliminetozu, lateks (yapıştırıcı) 7,5 gr. Aldirin veya benzeri ilaçla bir l lt. suya ihtiyaç vardır evvela Pomarsol-Forte ve aldirin ile yapıştırıcı olarak bir miktar lateks plastik bir kap içinde 1 lt. su ile eritilip yoğurt kıvamına gelinceye kadar karıştırılır.
Sonra bu tohum eriyikle karıştırılıp kabuklarının tamamen kaplanması sağlanır.
Daha sonra Alümine Tozu ilave edilerek tohumlar birkaç defa aktarılır. Tohumları üzerine parlak-beyaz rengi alıncaya kadar karıştırılır. Sonra serilerek kurutulur. Kuruyan tohumlar artık ekime hazırdır. Bu hazırlanan karışım zehirleyici değil tiksindiricidir. Bununla olumlu sonuç alınamazsa, tohumların üzeri çimleninceye kadar bir teliz (Kanaviçe çuval) veya delikli başka bir örtü ile kapatılır. Ancak çimlenme başlayınca bu örtüler hemen kaldırılmalıdır. Aksi taktirde çıkacak fidanlar zarar görür
|Conag da 1.5 yıllık fidan Agustos 2006
||.


CEVİZ AĞACI = PARA AĞACI
Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğü'nce hazırlanmış broşürün "Cevizin ekonomimize kazandıracakları" başlıklı bölümünde şu ifadeler yer almaktadır;
Aşılı bir ceviz yetiştirdiğinizde, tek bir ağaçtan;
5. yaşında 3-5 kg,
10. yaşında 5-15 kg,
15. yaşında 40-50 kg,
20. yaşında 100-150 kg ürün alacaksınız.
|Bir dekarlık alana 10 adet ceviz fidanı diktiğinizde, sadece meyve geliri ile her yıl 20 adet Cumhuriyet Altını'na sahip olacaksınız. Herbir ceviz ağacı, kesim çağına geldiğinde ise kütük açısından 15 adet Cumhuriyet altını demektir. Bölgemizde yaygınlaştırmak istediğimiz Kaman cevizinin meyve veriminin diğer ağaçlardan daha fazla olduğu bilgisini hatırlatacak olursak, ceviz ağacının para ağacı olduğu görüşüne siz de katılırsınız.

