Sa.
Dostlar izninizle haram kavramina kisaca deginmek istiyorum.. Islam dusuncesinin merkezi kavramlarindan olan haram, kelime anlami olarak yasaklama, alikoyma vb. manalara gelirken, din dilinde, Allahin yapilmamasini emrettigi bir seyi yapmak veya yapilmasini emrettigi bir seyi yapmamak anlamlarina gelir..
Muhtemelen verilen tanimin ikinci kimsi bazi sorulari beraberinde getirecektir.. ancak onun cevabini yazinin sonuna birakiyoruz..
Nebinin (s.a.s) diliyle ifade edilecek olursa Helal bellidir, haram bellidir. Bu ikisinin arasında insanlarin cogunun bilmedigi birtakim supheli seyler vardır. Kisi bunlardan sakinirsa dinini, irzini korumuş olur. Supheli seylerdenkacinmayanlar, korulugun kenarında hayvanlarini otlatan kimse gibidir. Kolladigi hayvanlarin her an koruluga dalmasi mumkundur. Dikkat edin her hukumdarin bir korulugu vardir, Allahin korulugu da haram kildigi seylerdir... (Buhârî, İmân, 39; Muslim, Musaka, 20.)
Rivayetten de anlasildigi uzere haramin sinirlari Allahin gozetilmesini istedigi olculerdir.. bu olculerin yitirilmesi ise ihlal anlamina gelir.. ihlal edilen sey ise insana sahip oldugu her seyi verenin yani Yaraticinin buyruklaridir.. bu ihlalin sonuclari ise (eger kul veya toplum hakkini ilgilendirmiyorsa) Allah ile kul arasindaki munasebetin sonucuna gore, ya affedilecek (yani tevbeyle) ya da ahirette karsiligi ayniyle verilecektir..
Haram, cogunlukla tatlidir.. ancak onun tatliligi nefse goredir.. selim insan akli ise Allahin haramlarinin, kulun hukukunu korumak adina vaz edildigini bilir.. o yuzden bu dunyada ve sonsuz hayatta iyi bir son icin bu olculere riayet eder..
Kul, kul olmasi hasebiyle hatalara dusmeye musaittir. Ancak onu iyi bir kul yapan hicbir zaman hataya dusmemesi degildir.. aksine hataya dustugu zaman dogrulabilmesi ve Yaratciya el acabilmesidir.. bu el acisin ardindan ise istikrarli bir hayat icin cabalayabilmesidir.. bu da bir rivayette su sekilde ifade edilmistir: Allaha yemin olsun ki, siz gunah islememis olsaydiniz, Allah sizi ortadan kaldirir, gunah isleyen bir kavim getirirdi. Onlar da Allahtan bagislanma dilerler, O da kendilerini affederdi
(Muslim, Tevbe, 2.)
Verdigimiz tanimin ikinci kismina gelince; Allahin yapilmasini emrettigi bir seyi yapmamak da haram kapsamina girer demistik.. bunun gerekcesi ise su; Allahin bir seyi yasaklamasi ve kulun onu gormezden gelmesi, Allahin bir emrine aykiriligi ifade etmektedir.. ayni sekilde Allahin bir seyin yapilmasini emretmesi ve kulun onu gormezden gelmesi de Allahin bir emrine aykiriligi ifade eder.. yani her iki durumda da bir emrin ihlali vardir.. iste bundan dolayi ikisi de ayni kapsama girmektedir.