Batı dünyasından bambaşka bir yer olan Doğu’nun savaşlarının, geleneklerinin, inançlarının bir çocuğun yetişkinliğe kadar uzanan vicdani hesaplaşması içinde gözler önüne seriliyor. Khaled Hosseini’nin bir özelliği vardır, okuyanı yaralar, en derinde bir yerlerde o zayıf noktayı öyle kanatır ki çocuk gibi ağlatır insanı okurken, çünkü gerçekleri açıkça ortaya koymaktan çekinmez. Kendi köklerinin dünyasını onun kadar tarafsız anlatan bir yazara insan saygı ve sevgiden başka ne duyabilir diye düşündürür.
Bilmediğimiz bir hayatın kapılarını aralayan roman sadece savaşı ve zorlukları değil çocuklar üzerinde etkisini gösteren tacizi ve ırk ayrımcılığına kadar her konuyu çarpıcı bir şekilde işlemiş. Çocuklar dünyanın en masum canlılarıdır dersem yalan söylemiş olurum, çocuklar insandır, tertemiz bir tabela gibidirler ve onlara dokunan her elden parmak izleri kalır geriye. Her iz bir kişilik özelliği geliştirir, dokunan el kötüyse kötülük bulaşır, iyiyse cam gibi saydam olur içi dışı. Pisliğin en dibinde bile masum kalmaya çalışan iyi yürekli bir çocuğun desteği ise sevgidir, Hasan sevilir, Emir saklanır.
Bir de savaştan sonra her şeyin düzeleceğine inanır ya her millet, çok nadirdir bir savaştan sonra her şeyin düzelmesi, hele ki sonrasındaki boşluktan faydalanmaya çalışan insanlar pusuda bekliyorsa, bu ülkenin kaderi de biraz böyle olmuştur. Adaletsizliğin arttığı yerde olaylar çocuklar için hep daha kötüye gider, çünkü hiçbir şeyin niçin olduğunu bilemezler. Sadece korkarlar ve tetikte beklerler.
Bu kitapta her şey var, sevilmek arzusunun insanın içini kemirebildiğini görüyor insan, koşulsuz birini sevebileceğini de, kötü çocukların kötü insanlara dönüştüğünü görüyoruz ve sevginin nesilden nesile geçirebileceğini. Doğunun mucizeler ve sihirler dünyasından çok başka bir yer olduğu resmini ortaya koyan kitabın herkesin kütüphanesinde bulunması en azından okumuş olması gerekir.
“Baba, kötülerin bile canını yakmanın günah olduğunu söylerdi. İstemeden kötü olmuşlar, bazen de düzelirlermiş.”
“Şimdi, mollalar ne derse desin, yalnızca bir günah vardır, tek bir günah. O da hırsızlıktır. Onun dışındaki bütün günahlar, hırsızlığın bir çeşitlemesidir. Ne demek istediğimi anlıyor musun?”
“Bir insanı öldürdüğün zaman, bir yaşamı çalmış olursun.” dedi Baba. “Karısının elinden bir kocayı, çocuklarından bir babayı almış olursun. Yalan söylediğinde, birinin gerçeğe ulaşma hakkını çalarsın. Hile yaptığın, birini aldattığın zaman doğruluğu, haklılığı çalmış olursun. Anlıyor musun?”
“Yukarıda bir yerde bir Tanrı varsa, umarım benim viski içmem ya da domuz yememden çok daha önemli meselelerle uğraşıyordur.”
“Çocuklar boyama kitabı değildir. Onları sevdiğin renklere boyayamazsın.”
“Senin bu kadar mutlu olmana ancak senden bir şey almaya hazırlandıkları zaman izin verirler.”
“Bu dünyada kötüler var; bazen kötüler hep kötü kalır. Bazen onların karşısına dikilmen gerekir.”