Besin intoleransı, besin alerjilerinden daha yaygındır ve bağışıklık sisteminden kaynaklanmaz. Emareler kendini alerjilerde olduğundan daha yavaş gösterir ve intoleransınız olan gıdayı tükettikten saatler sonrasında bile başlayabilir.
Besin intoleransı, besin alerjilerinden daha yaygındır ve bağışıklık sisteminden kaynaklanmaz. Emareler kendini alerjilerde olduğundan daha yavaş gösterir ve intoleransınız olan gıdayı tükettikten saatler sonrasında bile başlayabilir. Besin intoleransı semptomları birkaç saat sürebilir ve hatta bu süre ertesi güne kadar ya da daha oldukça uzayabilir. Bir ya da birkaç besin türüne karşı intoleransınız olması oldukça sık karşılaşılan bir durumdur ve kronik hastalıklarınızdan görevli olan gıdaları ya da maddeleri bulmak sizin için zor olabilir.
Besin intoleransı olan kişiler, söz mevzusu olan gıdayı azca miktarlarda tükettikleri süre bunu tolere edebilirler, fakat oldukca oldukca fazla ya da oldukça sık tükettikleri zamanlarda vücutları tepki vermeye adım atar.
Besin intoleransının semptomları değişkendir. Bu emareler bir oldukca süre sindirim sistemi ile ilgilidir ve şişkinlik, diyare (ishal), bulantı, kusma, huzursuz bağırsak sendromu olarak kendini gösterir. Bazı durumlarda besin intoleransı varlığını deri döküntüsü, kaşıntı, bitkinlik, eklem ağrıları, göz altlarında koyu halkalar, geceleri terleme ve diğeri kronik rahatsızlıklar şeklinde de belli edebilir.
Besin intoleransının birkaç değişik sebebi vardır. Bunlar;
Enzim Bozuklukları
Vücudumuz, belirli gıdaların içinde bulunan naturel maddelerin çözmek ve sindirmek için enzimlere gereksinim duyar. Eğer bu enzimler vücutta bulunmuyorsa ya da azca miktardaysa, tükettiği gıdayı tam olarak sindiremeyen vücutta besin intoleransı emareleri ortaya çıkmaya adım atar.
Mesela laktoz intoleransı olan bir kişide, laktozu (süt şekeri) ufak şeker parçalarına ayrıştırıp bağırsaklarda daha kolay sindirilmesini elde eden laktaz enzimi bulunmaz ya da azca oranda bulunur. Laktoz, bağırsak duvarlarından geçerek sindirilmek için oldukça büyüktür ve bağırsaklarda dolaşan laktoz spazma, acıya, şişkinliğe yada diyareye niçin olur. Ne tesadüftür ki, süt alerjisinde de aynı emareler ortaya çıkar; vücut süt proteinine karşı antikor üretir ve süt içtiğinizde vücutta immün reaksiyonu oluşur. Yalnız daima bir uzman yardımı olmadan besin intoleransı ve besin alerjisini birbirinden ayırt etmeniz mümkün olmayabilir.
Pek oldukça gıdanın sindirilmesi için enzimlere gereksinim vardır ve enzim eksiklikleri besin intoleransına yol açan mühim faktörlerden biridir.
Farmakolojik
Bazı gıdaların içinde bulunan naturel kimyasalların vücutta bazı tesirleri olabilir. Örnek olarak kahve, çay ve çikolatanın içindeki kafein yada belirli peynir türlerinin içindeki amin şeklinde. Bazı kişiler bu naturel maddelerden daha oldukça etkilenir fakat intoleransı olmayan kişiler bu gıdalardan oldukça büyük miktarlarda tüketmedikleri sürece bir hastalık yaşamazlar.
Toksinler (Zehirli Maddeler)
Bazı gıdaların içinde toksik bir etki yaratarak kusmaya ve diyareye sebep olan maddeler bulunur. Barbunya, fasulye ya da nohut şeklinde bakliyatlar azca pişirildiğinde, aflatoksin adlı maddeler bu duruma sebep olur. Bir tek yeteri kadar pişirilirlerse, herhangi bir toksik madde oluşmaz. Bu, gıda intoleransı olmayan kişiler için kafa karıştırıcı bir durum olabilir.
Histamin İçeren Gıdalar
Bazı gıdalarda naturel olarak histamin bulunur ve bazılarında da histamin sonradan oluşabilir. Örnek olarak taze olmayan ya da doğru koşullarda saklanmayan balıklarda oluşan histamine, histadin adı verilir. Bazı kişiler naturel olarak histamin içeren gıdalar tükettiklerinde deride kızarıklık, döküntü, karın ağrısı, diyare, kusma ve anafilaksi emareleri izah edebilir.
Salisilat İçeren Gıdalar
Pek oldukça gıda naturel olarak salisilat ihtiva eder ve bizim bunlara karşı toleransımız da değişkendir. Çoğumuz salisilat içeren gıdaları rahatça tüketebilir fakat bazılarımız ise bu gıdalara karşı intolerans izah edebilir. Salisilat intoleransı olan kişiler, yüksek oranda salisilat içeren gıdalardan azca miktarlarda tüketirlerse, semptomları da azalacaktır. Çilek, kiraz, badem, yer fıstığı, domates, yeşil biber, mantar şeklinde bazı sebze ve meyvelerde yüksek oranda salisilat bulunur. Gıdaların içindeki salisilat oranları değişkenlik gösterir.
Katkı Maddeli Gıdalar
Fast foodlara eklenen renklendiriciler, koruyucular ve bu gıdaların işlenme süresinde eklenen naturel ve yapay katkı maddeleri, bu maddelere aşırı duyarlı olan kişilere hastalık verebilir. Belli gıdalara karşı gösterilen fizyolojik reaksiyonlar, gıda alerjisinden oldukça gıda intoleransından doğar. Pek oldukça emare ortak olduğundan, çoğumuz alerji ve intolerans semptomlarını birbirine karıştırırız.
Gıda Alerjisi ve Gıda İntoleransı Arasındaki Fark
Gerçek gıda alerjisi, vücutta bir bağışıklık sistemi tepkisine niçin olur ve pek oldukça organı aynı anda tesirinde bırakır. Gıda alerjisinin çeşitli emareleri vardır. Bazı durumlarda alerjisi olunan gıdaya verilen alerjik tepki oldukça şiddetli ya da ölümcül olabilir. Bir tek gıda intoleransı emareleri bu kadar ciddi değildir ve bir çok vakit bir tek sindirim problemleri ile kısıtlıdır.
Eğer gıda intoleransınız var ise, söz mevzusu olan gıdadan küçük miktarlarda tüketebilirsiniz ve hatta kimi vakit hiçbir tepki bile göstermeyebilirsiniz. Örnek olarak laktoz intoleransınız var ise laktozsuz süt içebilirsiniz yada laktaz enzimi içeren haplar kullanarak sütün sindirimini kolaylaştırabilirsiniz. Bir tek gıda alerjiniz var ise o gıdadan azca da olsa tüketmeniz, sağlığınıza ciddi zararlar verebilir.