Mutlaka görmeniz gereken bir kent ”AĞRI”
Buram buram tarih kokan bir şehir Ağrı, hadi Ağrı’yı gezelim bakalım nasıl güzellikler bizleri karşılayacak, inanın sizler kadar bende merak ediyorum.
Yıllar öncesinde insanlar bu her köşesi ayrı ayrı tarih kokan kente gitmeye korkarlardı, güvenlik gerekçesiyle; ama artık öyle değil batı kentlerinde olduğunuz gibi Ağrı’da da güvendesiniz.
Ağrı’nın tarihi güzelliklerinin yanısıra buranın ”insanı çok güzel”Doğu Anadolunun bu sert iklimli şehrin insanı!Sanki buranın iklimine inat; sıcacık ve dost yürekliler, sizin yabancı olduğunuzu anladıklarında sizlere çok daha fazla sevgi ve ilgiyle yaklaşıyorlar, çok yardımsever ve misafirperveler;hani şu bizim eskiden hatıralarımızda kalan sıcak dostluklar gibi, sizleri sanki 40 yıldır tanıyormuş gibi ışıl ışıl gözleriyle,kendilerine has şiveleriyle sizin ruhunuzu sarıp sarmalıyorlar, inanın buradan hiç geri dönmek istemezsiniz, gelin görün ve yaşayın diyorum sadece. Az bile yazmışsınız diyeceksiniz.
Bugün sizlere Taşlıçay ilçesinin tarihi ve doğal güzelliklerinde bahsedeceğim.
Taşlıçay, Ağrı’ya 37 km uzaklıkta ki bu ilçeye ulaşmak için,eğer kendi aracınız yoksa, şehir merkezinden kalkan dolmuşları kullanabilirsiniz.
Taşlıçay ilçesinin geçmişi çok eski tarihlere dayanır, İlimizin diğer ilçeleri gibi farklı medeniyetlere ev sahiğliği yapmıştır, lakin ilçenin tarihine ışık tutacak çok bilgi yoktur. Var olanlardan bahsedelim ilçenin Urarturlar’a ev sahipliği yaptığı,onun dışında Asurlar, Bizans, Roma, Selçuklular, Osmanlı medeniyetine de ev sahiğliği yapmıştır bu şirin ilçemiz.
Savaşlar sırasında Rus işgaline uğrayan kent daha sonra tekrar bağımsızlığını kavuşmuştur. Diyadin’e bağlı bir köy olarak hizmet etmekte iken 1953 yıllında Bakanlar Kurulu kararı ile ilçe olma özeliğini kazanıp Ağrı İlimize bağlanmıştır. Taşlıçay merkezine bağlı 37 köy 4 mahalle bulunmaktadır.
1-Taşlıçay Üç Kilise
Üç Kilise, Ağrı’nın Taşlıçay ilçesine bağlı Taşteker köyünde bulunur. Taşlıçay ilçesine yaklaşık 18 km uzaklıkta bulunan kiliseye ulaşmak için şahsi aracınız yoksa köye giden dolmuşlarla kiliseye ulaşabiliriniz,
Ağrı ili, Taşlıçay ilçe sınırında bulunan Üç Kilise, önemli bir inanç merkezi olup Kutsal kaynaklarında geçtiği söylenir.
19. yüzyılda, Osmanlı-Rus savaşında, buraya yerleşen Ermeniler: bir manastır yaparlar. Ermenilerin çok önem verdiği manastır : 1950 yıllarında sökülerek, taşları, Ağrı Merkez Camisinin yapımında kullanılmıştır. Günümüze, bu kiliseden belirli bir iz ve kalıntı gelmemiştir. 20.000 metrekarelik bir alan üzerine kurulu olan bu kilisenin, günümüzde, yalnızca: temelleri durmaktadır. Kilisenin güney batısında: içme suyu ihtiyacı için, o dönemden kalan, 40 metrelik derinlikte, üç kuyu var. Köyün güneyinde: 2000 metre yükseklikteki dağın tepesinde ise: süt deposu olarak kullanılan bir oda var. Odanın ölçüleri: 4 x 3 metre boyutlarında ve 3 metre derinlikte. Burada: kiliseye ait koyunların sütü sağılarak, süt deposuna boşaltılıyormuş ve buradan da, yerin altına döşenmiş 25 cm. çapındaki borularla, köyün içindeki kiliseye aktarılıyormuş.
Kilisenin 50 metre güneyinde, Ermenilere ait mezar taşları var.
Ermeniler ve Batılılar, üç kiliseyi: “Surp Ohannes” (Dera Fılla) adı ile bilirler. Nuh Peygamberin mezarının da, buralarda bulunduğu söylentileri yaygındır. Ayrıca: mitolojik söylentilerde: burada; Urartuların “Güneş Tapınağı” (Derka Fılla) bulunduğu ve kalıntılarının halen var olduğu belirtilir.
2-Taşlıçay Balık göl
Balık Gölü, Taşlıçay ilçesine 26 km, Doğubayazıt ilçesine 60 km mesafededir. İki ilçenin sınırları içerisinde kalan Balık Gölü’nün denizden yüksekliği 2241 m olup, Türkiye’nin en yüksek rakımlı göllerinden biridir. En derin yeri 37 m’dir ve bir lav seti gölüdür.
Göl, içme suyu ve kullanma suyu koruma sahası statüsünde olup yakınındaki yerleşim birimleri için içme suyu sağlamaktadır. Çevresindeki dağlardan gelen küçük dereler, kıyısındaki pınarlar ve yer altı sularıyla beslendiği için akış durumu ve sürekliliği ile ilgili veriler tespit edilememiştir.
Yakın çevresinde tarım alanları ve otlaklar bulunur. Türkiye’nin önemli kuş alanlarından biridir. Gölün üzerindeki 0.15 hektar alana sahip bir adada kuluçkaya yatan kadife ördek popülasyonu ile önemli bir kuş alanı statüsü kazanmıştır. Bölgedeki asıl ünü, yetiştirdiği kırmızı benekli alabalıktan kaynaklanır. Göl çevresinde yaşayan başlıca hayvan türleri kartal, şahin, keklik, yabani tavşan, tilki, kurt, yaban ördeği, martı, bıldırcın ve çulluktur. Evet değerli okurlarımız bugün size Ağrı’nın tarih kokan, doğasıyla bir cennet olan şirin ilçesi Taşlıçay’ı anlatmaya çalıştım,umarım ki ilk fırsatı değerlendirir ve buraları ziyaret edersiniz.
Özel haber:Gönül Özkılıç