Hayalet Görme Yanılgısı
Hayalet Görme Yanılgısı; Hayaletlere inanmak dünya genelinde oldukça yaygın bir durum ve toplumun neredeyse büyük bir bölümü hayatının bir bölümünde mutlaka bir hayalet görme durumu ile karşılaştığını düşünmektedir. “Hayalet” kelimesi, ölmüş hayvanların ya da ölmüş insanların ruhlarının aramızda dolaştığı düşüncesinden ve bunlar ile nesnelerin hareketi ve de bunları hissetmeyi de kapsamaktadır. Günümüzde bilim insanları, bu paranormal etkilerin varlığına dair inançları, genellikle çok basit bilimsel açıklamalar ile bir anda değiştirirler. Peki insanlar neden “hayalet gördüm” gibi bir düşünceye kapılırlar. İşte paranormal olaylara dair oldukça basit üç temel psikolojik açıklama vardır ve bunları birlikte inceleyelim.
İlginizi çekebilir >> “Lodosun Psikolojimiz Üzerindeki Etkileri
Hayalet Görme Parayonası
Psikolojik Telkin
Paranormal durumları açıklama çabaları genellikle psikolojik faktörlerden, örneğin; telkin gibi, bu yüzden bir yere dair hayaletli olduğu söylemne maruz kalmışsanız orada paranormal olduğunu düşüneceğiniz şeylerin olması olasılığı yüksektir.
Yapılan bir araştırmada, katılımcılardan bir tiyatro salonunun beş temel bölümünü ziyaret etmeden önce katılımcıların hislerini ve algılarını ölçen bir test doldurmaları istendi. Tur başlamadan önce, katılımcılardan bir gruba gidecekleri bölgenin hayaletli olduğu, diğer gruba ise bölgenin restorasyon altında olduğu telkinlerinde bulunuldu. Beklenildiği gibi, bölgenin hayaletli olduğu telkini yapılan gruptaki katılımcıların paranormal olaylara benzer yoğun deneyimler yaşadıkları görülmüş.
Öte yandan, ruh çağırma seansları ve psişik okumalar üzerine yapılan araştırmalarda da ortaya konulduğu üzere, sözlü telkinlerin, özellikle telkin, mevcut paranormal inanışla tutarlı bir biçimde olduğunda paranormal algıları arttırdığı görülmüş.
Fakat gerçek dünya kurgularındaki araştırmalar tutarsız sonuçlar ortaya koyuyor. Öte yandan, telkinin etkisinin kişinin inançlarına dayalı biçimde değişkenlik gösterdiğini de söylüyor uzmanlar. Yani, paranormal inanışlara sahip kişilerin kendi düşüncelerini destekleyici telkinlerden etkilendikleri, şüpheci bireylerin, paranormal şeylerin var olmadığına dair düşünceleri bu telkinlerden daha az etkilenmelerine sebep oluyormuş.
Elektromanyetik alanlar ve tuhaf sesler
Bir diğer bilimsel açıklama ise; elektromanyetik alanlar ve ses ötesi gibi çevresel faktörlerin paranormal sanrılar yaşama eğilimini etkilediği yönünde. Kanadalı sinirbilimci uzmanımız; beynin temporal loblarına çeşitli elektromanyetik alanlar uygulanmasının paranormal hisleri, örneğin; görünmez bir varlığın olduğu, tanrının hissedilmesi ya da dokunulma hissi gibi olayları ortaya çıkarabildiğini gösteriyor. Ve hayalet görüldüğü düşüncesinin yaşandığı bölgelerin büyük çoğunluğu da genellikle düzensiz manyetik alanlara sahiptir.
Benzer biçimde, ses ötesinin insanın duyacağı ses aralığının altında kalan frekanslar da bu tarz fenomenlere dair açıklamalar getirebiliyor. Yapılan birkaç çalışma da, ses ötesi ve tuhaf hisler deneyimleme arasında bağlantılar olduğunu ortaya koyuyor.
Bir başka örnekte, bir müzik eserine ses ötesi frekanslar eklendi ve dinleyicilerden müziğe dair tepkilerini tanımlamaları istendi. Elde edilen gözlemler sonucunda, ses ötesi frekansların eklendiği dinlemelerde, tüylerin diken diken olduğu, gergin, tedirgin ve korkulu hissedildiği ya da hüzünlü duygular hissedildiği gibi daha olağan dışı deneyimler yaşandığı görülmüş.
Toksik Halüsinasyonlar
“Doğaüstü” algılar aynı zamanda karbonmonoksit, formaldehit ve pestisit gibi toksik maddelerden de kaynaklanabilir. Öte yandan, toksik küflerden kaynaklanan mantar halüsinasyonlarının da paranormal algılara sebep olabildiği ortaya konuluyor.
Uzmanlar, paranormal deneyimler ve mantar sporlarının halüsinojenik etkileri arasındaki benzerlikleri gözlemledi. Bu durum, genellikle uygunsuz havalandırmaların olduğu ya da hava kalitesinin zayıf olduğu eski binalarda neden “hayalet görme” olaylarının ortaya çıktığını açıklayabilir.
Bu düşünce yeni değil ve araştırmacılar aynı etkinin eski kitaplarda da ortaya çıkabileceğini ortaya koymuşlardı. Söz konusu araştırmada, salt toksik küflere maruz kalmanın, paranormal deneyimler yaşama sırasındakilere benzer algılar oluşturan önemli mental ya da nörolojik semptomları harekete geçirebileceği ortaya konmuştur.
Sonuç olarak, uzmanların ve bilimsel araştırmaların da gösterdiği gibi tamamen beynimizin bize oynadığı oyun olarak bu konuya bakabiliriz.
Artık dinsel veya mitolojik ögeler ile kandırılmaya son…