EBRU AKKAŞ KUSEYRİ
Milliyet Kitap Eki'nde yayımlanmıştır.
Tarık Demirkan’ın derlediği Her Güne Bir Masal 1998 yılının başlarında
yayımlandığında kitabın bu kadar ilgi göreceği tahmin edilmiş miydi bilmiyorum ama kitabı
ilk gördüğümde sadece çocuklar için değil arkadaşlarım için de güzel bir hediye olacağını
düşünmüş, kendime almayı da ihmal etmemiştim. İçindeki masalları tarih sırasına göre gün
be gün okumadıysam da kitabı karıştıra atlaya okumayı tercih etmiştim. İki yıl içinde on baskı
yapan kitabın başarısının ardından YKY Doğan Kardeş dizisinden Her Güne Bir Ninni, Her
Güne Bir Oyun, Her Güne Bir Soru kitapları yayımlandı. Bu başlığın en yeni kitabı Her Güne
Bir Sanat Etkinliği geçen ay yayımlandı.
Christiane Weidemann, Anne-Kathrin Funck ve Doris Kutschbach tarafından
hazırlanan kitap, bir takvim yılındaki her gün için ayrı bir etkinlik öneriyor. Sanatla ilgili
bilgi edinmenin en iyi yolunun bir yapıt ortaya koymaktan geçtiği fikri üzerine kurulu kitapta
başta resimlerdeki ayrıntılara yoğunlaşmak üzere sanat tarihi, ressamlar ve dönemlerle ilgili
doyurucu bilgiler yer alıyor.
Her Güne Bir Sanat Etkinliği’nin “hoş geldiniz” bölümünde yer alan yönerge, kitap
içindeki etkinlikler hakkında kısacık da olsa bilgi veriyor. Yorum, gözlem ve çoktan seçmeli
soruların yanı sıra hayal gücünü harekete geçiren sorular kitabın temelini oluşturuyor.
Etkinliklerde sıkça çocukların bir resmi tamamlaması ya da kendi resimlerini yapmaları
isteniyor. 4 Ocak tarihinde yer alan Pieter Bruegel’in “Flaman Atasözleri” tablosundaki
deyimlerle ilgili soruda olduğu gibi kitaptaki etkinlikler çocukların hem sözlü hem de görsel
yeteneklerini geliştirmeye yönelik hazırlanmış.
Kitaptaki faaliyetler bu kadarla sınırlı değil. Mesela 3 Ocak’ta çocuklardan sanatçının
atölyesindeki manzarayı hayal edip resmi tamamlaması isteniyor. Çocuklar eğer atölyenin
gerçekte nasıl olduğunu merak ediyorlarsa ressamın yapıtı hangi sayfada yer alıyorsa o
tarihe yönlendiriliyor. 10 Ocak tarihli Alfred Sisley’in Argenteuil Meydanı yapıtının pazar
kurulduğunda nasıl olacağının tasvir edilmesi istendiği gibi Bazı resimlerde çocukların hayal
edip bunları anlatması isteniyor.
Küçük dedektifler görev başına adı altındaki ve detayları bulmaya yönelik sorularsa
kitaptaki en eğlenceli etkinliklerden ikisi. Resimdeki ayrıntılara odaklanmayı sağlayan bu
etkinlik aslında resmin nasıl okunması gerektiğini çocuklara sezdirmeci yöntem ile öğretiyor.
Ayrıca 13 Temmuz’da yer alan resimle ilgili etkinlikte olduğu gibi resimle ilgili kısa bir bilgi
verildikten sonra şıklardan hangisinin bu kahraman olabileceği soruluyor. Çoktan seçmeli
soruların yanıtları kitabın sonlarına doğru “Cevaplar” başlığında veriliyor.
Kitapta yer alan resimleri kartpostala dönüştürüp gönderme etkinliğinin
gerçekleştirilebilmesi konusunda ise oldukça endişeliyim. Böyle bir sanat kitabına makas
vurup kartpostal yapmaya kimsenin razı olacağına pek inanmıyorum. Çocuklardan aynaya
bakarak kendi portrelerini yapmalarını isteyen etkinliklerin amacı, çocukları kalem tutmaya,
resim yapmaya yüreklendirmek yönünde olsa da sonucun olumsuz olduğu durumlarda
hevesinin kırılmaması için büyüklerinin desteklerine ihtiyaç duyabileceklerini de belirtmeden
geçmeyelim.
Her Güne Bir Sanat Etkinliği’nde yapıtların altında bir nevi sanat sözlüğü de
diyebileceğimiz açıklama/tanımlamalar hatta farklı mecralarda rastladığımız “bunları biliyor
musunuz” sorularının yanıtı olabilecek ilginç bilgiler de veriliyor. Özellikle 14 Ağustos’taki
Claude Monet’nin resminin altına düşülen notun kitabı okuyan tüm çocukların dikkatinden
kaçmayacağı kesin.
Kitapta bu bilgilerin yanı sıra resim, boyama, baskı teknikleri özetleniyor. Sanat
akımları ve grupları es geçilmiyor. Ayrıca bir tabloyu tamamlamanın yıllar alabileceğini,
emek gerektirdiği de bu metinler içerisinde aktarılıyor.
Sanat kitaplarında Yunan, Roma ve Rönesans sanatlarının daha ağırlıklı olduğu
bunların dışında kalan doğuya özgü yapıtlara pek önem verilmediğini birkaç kitap karıştırarak
söylemek mümkün olabilir. Her Güne Bir Sanat Etkinliği, bu anlayışın dışına çıkıldığı Afrika
maskları, mağara resimleri, mozaik, heykel gibi arkeolojik bulgulara yer verildiği, dört bin
yıllık Mısır sanatının, minyatürlerin yer aldığı bir seçkiden oluşuyor. 23 Nisan tarihinde yer
bulan Nijerya çıkışlı Epa Maskı’nın batıdaki karşılığını tahmin etmek içinse tüm sanat tarihini
bilmek gerekmiyor.
Kitapta dönemler ve sanatçılar arasında bir denge gözetilse de Pieter Bruegel, Claude
Monet, Franz Marc ve Guiseppe Arcimboldo’nun yapıtlarının daha ön planda olduğu fark
ediliyor. 20. yüzyıl sanatçılarının yapıtları -sanırım telif hakları ile ilgili bir sorun olabileceği
için- kitapta pek yer bulmuyor.
Her Güne Bir Sanat Etkinliği hacmi ve içeriği ile oldukça dikkat çeken bir kitap.
Resim yapmayı daha eğlenceli kılmanın yanı sıra sanat tarihi, yapıt okuma gibi resmi
tamamlayan öğeleri de bünyesinde barındırıyor. Resimle ilgilenen herkesin merakını
giderecek bu kitabı herkes zevkle okuyup esinlenebilir.