Onze Turkstalige boeken
Er-rihle fî talebi'l-hadîs (Hadis Yolunda)
Schrijver/Yazar: Hâtib el-Bagdâdî
Ceviri/vertaald door: Dr. Osman Bodur
ISBN: 978 463 8800 39
Sayfa/aantal pagina's: 68
Kitabin Konusu:
Hz. Peygamber dünya tarihinin en önemli şahsiyeti olarak insanlığa Allah’ın bir lütfuydu. O lütuf sayesinde bilinmezler bilinir oldu, yollar aydınlandı ve cahiliye adetleriyle yetişmiş bir nesil dünyayı cehaletten kurtaracak bir dönüşüm geçirdi.
Hz. Peygamber’in 23 yıllık gibi kısa bir zaman diliminde yaptığı bu pozitif değişim, insanlık tarihi boyunca benzeri az görülmüş bir hadiseydi. Hz. Peygamber’in kendi ulvi şahsiyeti kadar, etrafındaki ashabının yüceliği de göz ardı edilmemelidir. Zira Ashabı Kiram, Allah Resûlü’nden gördüğü usulü, bütün insanlara anlatmak için uzak diyarlara yola çıktılar.
Veda hutbesini dinleyen değişik rakamlar verilmekle birlikte, elli bin ya da yüz bin gibi rakamlar bir kenara; diğer yandan Mekke ve Medine civarında medfun bulunan sahabe sayısının on bin şeklinde ifade edilmesi, bu binlerce ashabın vefatı nebiden sonra bütün dünyayı Medineleştirmek için yollara düştüğünü göstermektedir. Rıhle aslında Sahabe ile başlamıştır. Peygamber’in vefatından sonra sahabe bütün dünyaya dağılmış, peygamberin mesajını muhtaç kimselere ulaştırmıştır. Rıhle, lügatta: “yürüyüp gitmek, bir yerden bir yere göçmek, yolculuk yapmak” manalarına gelir. Hadis ilminde ise muhaddislerin duyulmuş hadisler için âl-i isnat temini ve duymadıkları bir hadisi şerifi de en sağlam kaynaktan almak için yapılan yolculuklara, “er-rıhle fi talebi’l-hadis” denir. Umumi manada ise ilim tahsil etmek ve bazen de öğretmek için yapılan yolculuklara “rıhle-i ilmiyye” denir. İlim için yapılan ilk rıhlenin Hazreti Musa Aleyhisselam’ın ledün ilmini öğrenmek için Hızırla (as) yaptığı yolculuk kabul edilir. Rıhle üzerine yazılmış kitaplar mevcuttur. Bunlardan biri er-rıhle fi Talebi’l-Hadis kitabıdır. Kitabın müellifi Hatîbi Bağdâdî’ye göre rıhlelerin iki gayesi vardır. Bağdâdî söyledikleri ile aynı zamanda rıhleyi ilmî bir metoda koyar. Birincisi, isnatta uluvv yani en az ravi ile hadisi şerife ulaşmak. ikincisi, hadis hafızları ile buluşarak onlarla hadis müzakere etmek.
İşte tercümesini yaptığımız bu eser şu başlıklar altında hadis yolculuklarını ihtiva etmektedir: İlmi talep etmenin önemi, Hz. Musa’nın ilim yolundaki rıhlesi/yolculuğu, sahabenin hadis yolculuğu, tabiûn ve haleflerinin hadis yolculuğu alî isnad için yola düşenler. Eserin tercümesine geçilmedne evvel giriş kısmında rıhle konusunda bazı bilgilere yer verilmiştir. Bu bilgiler, eseri tahkike hazırlayan Nurettin Itr’ın giriş mahiyetindeki doyurucu bilgilerinden tercüme edilerek ortaya konmuştur.
Dikkat kaygan zemin. Efendimiz'in (sav) dilinden yoldaki tehlikeler
Schrijver/Yazar: Dr. Osman Bodur
ISBN: 9789463880046
Sayfa/aantal pagina's: 72
Kitabin Konusu:
Allah Resûlü, İslamın ilk dönemlerinde ashabını eğitirken onlara gönüllerine nakşeden bir üslûp takip ederek, farklı lafızlarla hitapta bulunmuştur. Beşir/müjdeleyen ve nezir/uyaran bir peygamber olarak Allah tarafından son peygamber olarak insanlığa takdim edilen Hz. Peygamber’in üslûb çeşitleri arasında “Benden değildir, bizden değildir.” şeklindeki uyarıcı ve ikaz edici cümleleri bir hayli dikkat çekicidir. Bu hitap çeşitlerinin ibadet, kader, sosyal hayat ve muamelet gibi farklı konuları içine aldığı görülmektedir. Dinin iki temel kaynağı olarak Kur’an ve hadisler öteden bu yana bilinen bir hakikattir. Hz. Peygamber’in hem Kur’an’ın manasını açan sözleri hem de onların dışındaki müstakil beyanları Müslüman ve dindar bir toplumun yetişmesinde önem arzetmektedir. Zira Hz. Peygamber, iki cihan saadetini temin etmek maksadıyla ümmetinin sağlıklı bir din ve sosyal hayata sahip olabilmesi için asırlarca tazeliğini koruyacak kelamlarla onları irşad etmiştir.
23 yıllık hayatı boyunca değişik mekân ve zamanlarda yüzlerce güvenilir kaynaklarla gelen mübarek sözleri arasında “Bizden değildir” kaydıyla gelen rivayetler de bir hayli dikkat çekicidir. Hz. Peygamber bazı cümleleriyle kalben ve ruhen Müslüman toplumuna mensup olmanın bir dizi sınırları olduğundan söz etmiştir. Mesela “Sünnetimden yüz çeviren benden değildir.” “Büyüklere saygı küçüklere merhamet duymayan bizden değildir.” şeklindeki sarih beyanlarıyla Müslümanlığın sadece şekilden ibaret olmadığını, onun bir özü ve sınırları olduğunu haber vermiştir. İşte bu ufak hacimli eserde Hz. Peygamber’in bizden değildir dediği zümrelerin kimler olduğu hadisler ekseninde tespit edilecek ve yeterli miktarda bunların yorumuna yer verilecektir. Araştırmanın giriş bölümünde, dinin yorumunda yaşanan bazı sorunlara temas edilmiş, araştırmanın öneminden, amacından ve metodundan söz edilmiştir. Akabinde ise her bir hadis müstakil başlık altında önce hadisin tercümesi daha sonrada yorumu ele alınmıştır. Sonuç bölümünde ise araştırmada ulaşılan bazı tespitler okuyucu ile paylaşılmıştır.