Kara mizah yüklü bir kitap olan "Oyunlarla Yaşayanlar " Oğuz Atay 'ın bir tiyatro metni olarak yazdığı tek eser olup son nefesinde "gerçek bir tiyatroda" oynanmasını istediğini söylemiştir. Tıpkı kitabın sonunda Çoşkun karakterinin söylediği gibi " sonu acıklı da bitse esaslı bir oyun olacak. "
Mizahi dilde gizlenmiş alt metin zenginliği ile dolu olan "Oyunlarla Yaşayanlar " Cumhuriyet sonrası batıyı taklit edip, toplumu aşağılayan burjuva sınıfı (syf.51) eleştirirken, Saadet nine üzerinden Osmanlı'dan Cumhuriyete geçişin sancılı dönemini oyun içinde oyun olarak bize gösteriyor.
Kitaptaki bir karakter hariç (Cemile) tüm karakterler oyunla iç içedir öyle ki bazı yerlerde söylenilen sözlerin gerçek mi yoksa oyun sahnesi mi olduğunu anlamakta güçlük çekebilmekteyiz ki buda yazarın kitabı yazarken bize vermek istediği baskın öğedir. Kitabın giriş kısmında Çoşkun'un evinin gerçek oluşuna vurgu yaparken evin dışında gerçekleşen olayların gerçekte yaşanıp yaşanmadığı konusunda okuyucuda kuşku yaratarak bizleri de oyuna dahil eder.
Oğuz Atay kitapta karakterlerin üzerinden isim oyunu da yapmıştır.
Çoşkun Ermiş ; içinde çoşkun duygular besleyen (keman dersi, oyun yazmak) ve burjuvaya karşı durmaya çalışarak aydınlanmaya çalışan, "ermeye" başlayan bir yarı-aydın
Ümit ; Çoşkun ve Cemile'nin oğlu, ümit çocuktur ve gelecektir.
Saadet Nine ; yaşından dolayı akıl sağlında sorunlar vardır ve tamamıyla oyun içinde olduğundan mutludur.
Emel ; Çoşkun 'un elde etmeye çalıştığı oyuncunun adıdır yani emelidir.
Servet Duygulu ; Saffet'in tabiriyle "bay sermaye " ve romantik biri olarak ismiyle simgelenmiştir.
Baş karakterimiz Çoşkun'un bizim ortak zaferimiz bu dediği söylemiyle özetlemek gerekirse " bu dünyayı birlikte yarattık ,gelin her zaman böyle yapalım; insanlar arasındaki engelleri kaldıralım, bütün oyunları birlikte oynayalım, birlikte seyredelim, kendimize isimler vermeyelim, yaptığımız işlerle varolalım, bunun dışında kalan bütün sahte unvanları, kurumları, insanın kendini üstün bir şey saymasına yolaçan düzenleri yok sayalım ... (syf.37)