Dünya egemenliği olgusu, küresel jeopolitik konsepti ilk yüzyıldan daha önce geliştiren Sir Halford Mackinder'in çalışmasından bu yana keşfedilmiştir (1). Geçtiğimiz yüz yıl boyunca, aşağıdaki sorular en yoğun biçimde incelenmiştir: 1 (dünya hakimiyetini sağlamak için tam anlamıyla mekansal yerelleştirme) (Mahan, Mackinder, Spykmen, Lacoste, Galois, Severski, S. Cohen ve vb.; 2) dünya egemenliğini sağlama ve sürdürme yolları (yukarıdaki bilim adamları hariç - Modelski, Thompson, Kennedy, Brzezinski, Kissinger, Nai Jr., vb.); 3), dünyanın dünya lideri genesisinin genel teorisi (örneğin, J. Modelski, "deneyim birikimi" nin dört aşamasını, yani güç dünyası liderinin oluşum sürecini tanımlar: gündemi tanımlamak; koalisyon oluşturmak; makro çözüm; yürütme) (2); 4), dünya hakimiyetini sürdürme mücadelesinde ana rakiple olan ilişkiler (Brzezinski, Modelski, Bergsten, Gill, Lardy, Mitchell, Lapkin ve Pantin).
Yukarıdaki olağanüstü jeopolitiğe dünya hakimiyeti kavramının tanımlanmadığını, içeriğinin “varsayılan olarak” aksiyomatik olarak yorumlandığını unutmayın. Görüşümüze göre, “dünya egemenliği” kavramının tam tanımı A.G. Dugin: “dünya mekanını prensipleri ve kendi avantajına göre düzenlemek” - ve sonra bu ifadeye kelimenin tam anlamıyla “geçerken” verilir! Tam teklif: “Almanya ve Avusturya'yı fetheden İtilafçıların yetkileri, bundan böyle birliğini gerçekleştirmek ve dünya alanını kendi ilkeleri ve avantajına göre organize etmek için zaferden yararlanmak zorunda olan“ Deniz medeniyetinin ”özünü temsil ediyor” (3). Modern Batılı yazarlar - politik doğruluğa uymak için - “dünya egemenliği” kavramını değil, “dünya liderliği” (Modelski, Kristol, Brzezinski), “dünya hegemonyası”, “dünya gücü” (Brzezinski), “dünya” gibi kavramları kullanmayı tercih ediyor Etkisi ”(Sestanovich), bu kavramların tam içeriğini ifade etmiyorken. Çağdaş Rus yazarları (V.A. Dergachev, B.A. Isaev, E.Ya. Batalov), dünya egemenliğini eş anlamlı - dünya egemenliği (A.G. Dugin’in varyantı - dünya egemenliği), dünya hegemonyası (4) ile tanımlar. Bu da, bu fenomenin özünü açıklığa kavuşturmaz, çünkü tanım tanımlamak için mantıksal olarak yanlış.
Formülasyonların jeopolitik metinlerdeki politik doğruluğu, hem jeopolitik saldırganlık hem de “emperyal emellerin” hem bilimsel eserlerin yazarlarına hem de siyasetçilere yönelik suçlamalarından kaçınmayı mümkün kılmaktadır. Ancak, on dokuzuncu yüzyılın sonundaki ortaya çıkmasından bu yana jeopolitik bilim alaycı bir bilimdir, çünkü yalnızca doğrudan ve açıkça ifade edilen niyetler jeopolitik eylemin açık ve etkili şemalarını oluşturmamıza izin verir. Bu nedenle “politik olarak yanlış” kelimesini kullanacağız, ancak “dünya hâkimiyeti” kavramını tam olarak kullanacağız ve bu olguyu kendi tanımımızı vermeye çalışacağız. Bize göre, dünya hakimiyeti aynı jeopolitik alanın aynı aktör tarafından mutlak kontrolüdür. Aynı zamanda, modernist devletlerin siyasal ve jeopolitik rolünü azaltma yönündeki küreselist eğilimlere rağmen, şu ana kadar devletin jeopolitik alanların kontrolünü kontrol etmek için en büyük hacimli ve en iyi kaynak yapısına sahip bir kurum kadar aktör olarak kaldığı görülmektedir. Devletlerin dünya hakimiyeti için farklı fırsatları var. Her türlü jeopolitik alanın kontrolü yalnızca süper güç durumuna sahip bir devlet için mümkündür, yani. Belirli bir dönemin diğer herhangi bir devletinin (5) kümülatif gücünden kesinlikle üstün olan kümülatif güce sahip olma.
“Tüm jeopolitik mekanlar” kelimesini açıklayalım. Bize göre dört ana jeopolitik alan var. Klasik jeopolitiğin, jeopolitik niyetlerin tek alanı olarak kabul ettiği coğrafi alanla birlikte, insani uygarlığın sınai gelişim aşamasında ortaya çıkması sırasında ekonomik alan jeopolitik bir faktör olarak ve sanayi sonrası aşamada - toplam bilgi-ideolojik ve bilgi-siberetik - bilgi alanını oluşturur. Modern jeopolitik süreç çerçevesinde bilgi alanı baskın hale gelir (6).
Tüm jeopolitik alanları kapsayan dünya egemenliği, şüphesiz sistemik bir olgudur ve herhangi bir sistem gibi, belli bir yapıya sahiptir (7). Görüşümüze göre, dünyaya egemenliğin yapısı sorunu az gelişmiş.
"Yapı" kavramına geçelim. Latince “structura” terimi “yapı, konum, düzen” olarak çevrilmiştir. Daha geniş bir anlamda, bir yapı, sistemin özünü değiştirmeyen (8) herhangi bir dönüşümünde değişmeden kalan bir içerik organizasyonudur. Yukarıdakilere dayanarak, “dünya egemenliğinin yapısı” kavramını tanımlamaya çalışacağız.
Dünya egemenliğinin yapısı tüm jeopolitik alanların mutlak kontrolünün temel kurumları, kaynakları ve yöntemleridir (teknolojileri). Böylece, dünya hakimiyetinin yapısı üç yönlüdür ve şunları içerir: 1) kurumsal, 2) kaynak ve 3) teknolojik altyapılar. Kanımızca, kurumlar, kaynaklar ve teknolojiler tam da dünya hakimiyetinin “içeriğinin düzenini” sağlayan faktörlerdir. Kaynaklar ve teknolojiler, jeopolitik aktörlerin toplam gücü olgusunun temelini oluşturmaktadır. Süper güç, yani dünyaya hükmetmek için devlet doğası aktörü, küresel statüsünü sağlamak için en yüksek miktarda kaynak ve teknolojiye sahiptir.
Dünya hakimiyetinin kaynak altyapısı, jeopolitik bilimin geliştirilmesinde hem klasik hem de klasik olmayan akademisyenler neslinin bir çalışmasına konu olmuştur. Mahan'dan Brzezinski'ye kadar, gelişiminin çeşitli dönemlerinin jeopolitik biliminin önde gelen temsilcilerinin iyi bilinen kavramlarını tekrar satmayacağız. Sadece coğrafi alanın kaynaklarını değil, ideolojik ve sibernetik kaynakların da modern jeopolitik süreçte en büyük rolü oynadığına dikkat çekiyoruz. Bu gerçek, geçen yüzyılın ikinci yarısında Fransız I. Lacoste ve P.-M. Gallua (medyanın lider jeopolitik rolü) ve zamanımızda Rus bilim adamları, özellikle AG Dugin, A.S. Panarin ve I.N. Panarin (9). Bu makalede, dünya hakimiyetinin kaynak altyapısı sorusunun jeopolitik literatüründeki derin çalışma nedeniyle bu konuya değinmeyeceğiz.
Kurumsal baskınların (10) dünya egemenliğinin etkili bir şekilde uygulanmasında önemi, modern Amerika Birleşik Devletleri ile bağlantılı olarak Brzezinski tarafından vurgulandı: “Amerikan küresel üstünlüğü… kelimenin tam anlamıyla tüm dünyayı dolaştıran karmaşık bir ittifaklar ve koalisyonlar sistemi ile güçlendirildi” (11). Süper gücün bu “ittifaklar ve koalisyonlar” da baskın bir rol oynadığı söylenemez. Yukarıda bahsedilen sistemin yardımıyla, bence, dünya sınırlandırma sistemi olarak dünya egemenliği kurumu ya da dünya süper güç sınırlaması gibi bence büyük bir kuruluştur. Burada limitrofların doğası hakkında küçük bir tartışmaya ihtiyaç var.
Bize göre, modern jeopolitik çağdaki sınır sınırı sadece coğrafi olarak belirli bir iktidara (12) bitişik bir sınır devletler dizisi değil, aynı zamanda jeopolitik bir öğretmen olarak görev yapan güçlü bir devlet tarafından yerleri sıkı bir şekilde kontrol edilen bir dizi devlet ve devlet dışı aktördür. (Bir öğretmen - bir İngilizce öğretmeni - biri ders verir, ayrıca dersleri yönetir, ders verir, öğretir.) Aynı zamanda, sınırlar yalnızca coğrafi değil, aynı zamanda ekonomik ve bilgilendirici ve ideolojik alanda da sıralanır. Jeopolitik eğiticiden coğrafi olarak uzak olan, ancak öğretmenin ekonomik ve bilgilendirici ve ideolojik alanına dahil olan ve onun politik kontrolü altındaki bir devlet ya da devlet dışı nitelikteki aktör sınırların bir unsuru olabilir. Postmodern toplumdaki bilgi devrimi jeopolitik alanların hiyerarşisini değiştirdiğinden ve bilgi ve ideolojik alan ilk önce geldiğinden, limitrophe doğada ideolojik veya ekonomik hale gelebilir ve öğretmen tarafından coğrafi kontrol olanakları ile ilişkilendirilemez. Örneğin, NAFTA, Amerika’nın Amerika’nın ekonomik alanındaki limitidir ve eski sosyalist kamp, SSCB’nin ideolojik sınırının yıkılmasından sonra, limitrofik özelliklerini koruyarak liberal demokrasilerin ideolojik alanına taşındı. Devlet dışı bir aktör, örneğin küresel bir şirkette öğretmen olarak hareket edebilir, ancak hiçbir şirket, bir süper gücün sahip olduğu ve tüm karmaşıklığı içinde küresel bir limitrop inşa edemediği toplam güce sahip olamaz: ekonomik, askeri, ideolojik, diplomatik.
Uydu ülkelerinin jeopolitik alanında, sınır çerçevesi dahilinde, jeopolitik muhaliflerle (muhalifler) mücadele etmek için, genişleme gücünün jeopolitik alanında doğrudan böyle bir mücadele yaşanmaktan çok daha küçük kaynaklar kullanılmaktadır. Limitrophlar eğitmenleri için tasarlanan darbeleri alır ve güçlerini ve kaynaklarını korumalarını sağlar; Aynı zamanda, en güçlü öğretmenler, daha uzaktaki sınırlarda onları kapsayan, birbirlerinden bağımsız bir şekilde birbirinden bağımsız bir bütün sistemi yaratırlar. Ek olarak, sınırlayıcı devletler, daha önce erişilemeyen ya da jeopolitik bölgelere (dünyanın açık veya gölge yeniden dağıtılması) erişilmesi zor olan güçlere erişim sağlar.
Devlet ve devlet dışı doğa sınırının unsurları, konumlarının şu avantajlarına sahiptir: devlet öğretmeninin hayatta kalma ve gelişme durumlarında korunması ve yardım edilmesi - devlet öğretmeninin toplam gücü tarafından belirlenen sınırlara ve devlete ilave sorunlar ve yeni rakipler yaratmama arzusu ona ilgi alanları. Aynı zamanda, sınırlayıcı pozisyon, öğretmenin çıkarlarına neden olan sosyal, politik ve askeri çatışmaları, belirli devletlerin ya da devlet dışı yapıların alanlarına çekebilir.
Bu makalenin yazarı, devletleri toplam jeopolitik iktidar kriterlerine göre beş statü grubuna ayırır: süper güçler, büyük güçler, bölgesel süper güçler, bölgesel güçler ve küçük devletler. Hepsi, kasten yerleri kesişen sınırlayıcılar inşa ediyorlar, çünkü düşük statülü güçler ve devletler kendileri yüksek statüdeki limitrop devletlere aittir. Yukarıdakilere göre, verilen bir gücün jeopolitik durumu ne kadar yüksek olursa, o kadar çok seviyeli olur. Bu nedenle, süper gücün sınır sınırının ikinci seviyesi, büyük güçlerin sınırlamalarıdır, üçüncü seviye, bölgesel güçlerin sınırlarının dördüncü, bölgesel güçlerin başkentleri tarafından dördüncü, son olarak da beşinci, bazı küçük devletlerin başkentleri tarafından dördüncü sınırdır;
Tabii ki, farklı jeopolitik statüde olan devletler, öğretmen devletlerinin sınır rütbesinde farklı roller oynar ve yüksek statüsüne sahip devletler jeopolitik süreç çerçevesinde belirli bir bağımsızlığa sahiptir. Özel olarak, ders veren devlet, verilen limitropik durumun durumuna ve spesifik jeopolitik duruma bağlı olarak, limitrofa durumlarına göre farklı davranır.
Jeopolitik uygulama, bir süper güç için bölgesel birinci ve ikinci bölgesel güçlerin (bölgesel süper güç ve “basit” bölgesel güç) dahil edilmesinin en verimli olduğunu göstermektedir. Bölgesel güçler üzerindeki etki, yalnızca coğrafi bölgeyi değil, aynı zamanda belirli bir bölgenin diğer tüm alanlarını da kontrol etmeyi sağlar. Kuşkusuz, her zaman "kestaneleri kesen bir başkası için ateşe sürükleyen" her zaman bölgesel bir güç değildir, çünkü aynı zamanda üzerinde etkili olan öğretmen süper gücünün çıkarlarıyla örtüşmeyecek olan kendi çıkarlarını da gerçekleştirmektedir. Önemsiz bir şekilde bir araya getirilmiş toplam gücüyle belirlenen çok sınırlı bir ölçekte, küçük bir devlet bile ani öğretmenine veya limitrofa genel öğretmenine göre belirli bir bağımsızlığa sahip olabilir. Bununla birlikte, süper güçlerin düşük-statü devletlerine tabi olmaları için kullandıkları teşvikler, o kadar güçlüdür ki, itaatsizlik olasılığını pratik olarak dışlarlar (örneğin, borçlar devletinin jeopolitiğini güvenilir bir şekilde birleştiren borçlar ve gerçek ekonomik zincir haline gelen bunlara artan ilgi).
Bir kez daha, hem sınırların içinde hem de oyuncuların toplam gücündeki nesnel olarak var olan farka göre ve eğitmenin hedefli çabalarıyla kendi jeopolitik bir hiyerarşinin kurulduğunu vurguluyoruz. Yüksek statülü devletler (yani, limitromof öğelerinin geri kalanına kıyasla daha büyük toplam güce sahip olanlar) kendi sınırlı sınırlarına sahiptir. Bu düşük seviye limitleri “genel öğretmen” tarafından verilen limitin öğretmen gücünü etkileyerek kendi çıkarlarına göre kullanılır. Bununla birlikte, alt seviye limiti çerçevesinde, bu limit-koşmanın öğretmeni, kendi birleşik gücü ile limit-kopma elemanlarının gücü arasındaki farkla belirlenen bir miktar jeopolitik eylem özgürlüğüne sahiptir. Bununla bağlantılı olarak, daha düşük seviyeli bir öğretmen genel öğretmenle bir çıkar çatışmasına girebilir, kendi sınır yönetiminin kaynaklarını muhalefet aracı olarak kullanır. Bu çatışmalar genellikle durumsal ve kısa ömürlüdür. Bir öğretmen seviyesi ne kadar düşük olursa, “genel öğretmene” karşı çıkma kapasitesi o kadar az olur ve aynı sınır içinde daha yüksek seviyedeki öğretmenler.
Dolayısıyla, bir süper gücün sınırı, düşük jeopolitik statüdeki kurucu güçlerinin sınırlamaları da dahil olmak üzere çok seviyeli bir varlıktır. Böyle bir tasarımın karmaşıklığı tutarsızlığını önceden belirler: yalnızca bağımlı sınırlayıcı güçler durumsal olarak genel öğretmenle karşı karşıya gelemez, ancak ikinci, üçüncü ve sonraki seviyelerin sınırlayıcı durumları, genel öğretmenden daha fazla tercih elde etmek için bağımlı sınırlayıcı güçlerin korunmasına başvurabilir.
Süper güç tarafından küresel limitrof oluşum sürecinin etkinliğinin bir yansıması ve ifadesi, sermayesini “yansıtan küresel kurumlar” tarihi küresel güç ... ve küresel bağımlılık arasındaki bağlantı ... "(13)," evden "," yürüme mesafesinde "limitrofunun tüm jeopolitik alanlarını kontrol etmenizi sağlar.
Global Limit Enstitüsü, dünya egemenliğinin ana kurumunun - bir süper güce küresel bağımlılığın kurumu - somut bir ifadesidir. Ekonomik ve bilgi alanındaki süper güç süper güç, mutlak askeri gücü, dünyadaki hemen hemen her devletten yüksek derecede bağımlılık yaratan kaynaklardır. Bu bağımlılığın derecesi, sınırlı devlet devletinin kümülatif gücünü belirler.
Süper gücün oluşturduğu küresel limitrofa sayesinde, dünya egemenliğinin bir başka önemli kurumu inşa ediliyor - süper gücün değerlerine ve çıkarlarına bağlı olan küresel seçkinler. Bunlar, her belirli ülkedeki dünya liderinin kendine özgü "etki etmenleri" dir. Brzezinski, modern küresel seçkinleri şu şekilde tarif eder: “Bu seçkinlerin temsilcileri akıcı İngilizce konuşur (genellikle Amerikan versiyonunda) ve bu dili iş yapmak için kullanır; Bu yeni küresel elit, yüksek mobilite, kozmopolit yaşam tarzı ile karakterizedir; En büyük sevgisi bir iş yeri, genellikle bir çeşit ulus ötesi işletme ya da finansal şirkettir ”(14). Modernitenin küresel seçkinleri "küreselci görüşlere ve ulus ötesi sadakate" (15) sahiptir. Başka bir deyişle, küresel seçkin (küresel süper güç sınırının seçkinleri), dünya liderinin sınır devleti toplumlarındaki yaşam tarzı ve değer sistemini emer ve tercüme eder, böylece yaşamın ve bilincin alanlarında egemenliğini sağlar - veya başka bir deyişle, süper gücün ekonomik ve ideolojik alandaki hakimiyetini destekler. günlük yaşam düzeyinde. Bir süper güç adına küresel bir seçkinler oluşturmanın önemli bir yolu, eğitim sistemi gibi bir kurumun yanı sıra, başka ülkelerdeki vatandaşlara da amaçlı olarak - küresel süper güç sınırının politik, askeri, ekonomik elitleri için eğitim hizmetleri sağlama teknolojisidir. Eğitim Enstitüsü, küresel sınırın kurumu ile ilgili olarak hem biçimlendirici hem de “destekleyici” dir.
Küresel limitrop ve küresel seçkinler dört ana jeopolitik alanda da işliyor.
Küresel limitrofa'nın kurumu, ideolojik alanda küresel bir etnik güç iletişim dili olan ve bir süper gücün devlet diline ait olmayan bir şey olmadan ortaya çıkmaktadır. “Anlam, konuşmacının dışındaki nesnelerin dünyasında değil, dilin derin yapılarında, paradigmalarında var. Bu nedenle, dil ile birleşen her dilsel topluluk, kendi özel dünyasıyla ve özel bir anlamlar evreniyle ilgileniyor ”(16). Süper gücün devlet dilinin bir politik, ticari ve günlük iletişim dili olarak belirli bir dereceye kadar kullanılması, sınırlayıcı devletlerin toplumlarının kültürel kodunu - ilk olarak elit düzeyde ve sonra daha da büyük ölçüde, kitle bilincinin semantik yapısını dönüştürür. Aynı seride, bize göre sınırlı bir toplumun dilinin alfabesinde bir değişiklik var - bir süper güç devlet devletinin alfabesine geçiş. Bu durumda dilin, anlamlarının ve dilbilgisinin değişmediği, dilin yalnızca dış görüntüsünün farklılaştığı görülüyor - harflerin ana hatları (sembollerin). Bununla birlikte, dilin sembolik unsuru - alfabesi - onunla birlikte bazı anlamlar taşır ve değişmesiyle birlikte toplumun kimliği giderek değişir. Toplu bilinçdışı düzeyde, alıcı toplumun limitropik konumunu pekiştiren, özel iktidarın kültürel ve sosyal koduyla daha da geniş bir kimlik belirleme gerçekleşir.
İdeolojik uzayda dünya egemenliğinin kilit kurumu, sözde pan fikridir (K. Haushofer’in terimi), yani. evrensel olarak temsil edilen ideolojik sistem. Pan fikri, küresel sınırın ideolojik alanını, süper gücün çıkarları doğrultusunda, sınır elemanının her bir parçasının ideolojik alanını, bu unsurun niteliğinden bağımsız olarak (devlet dışı veya devlet dışı) yapılandırmanıza izin verir. Pan fikri, bize göre, süper gücün kendi çıkarlarına uygun bir uluslararası ilişkiler sistemi oluşturduğu prensip sistemini belirler. Modern dünyada böyle bir pan fikri, baskın insan hakları kavramına sahip liberalizmdir. XVII. Yüzyılın ortasından beri var olan ve daha önceki uluslar arası bağımsızlığın bir yansıması olarak, devletin egemenliğinin dokunulmazlığı ilkesi olan deniz ve kara süper güçlerinin güç dengesine dayanan önceki uluslararası ilişkiler sisteminin temel prensibi kasıtlı olarak imha edilmiştir. Politik olarak devletin oluşturduğu milletler tarafından belli kaynaklara sahip olma ilk “savunma hattını” temsil eden devlet egemenliği ilkesiydi. Bugün “yumuşak” devlet egemenliği tercih edilir, yani. Sınırlı devletlerin egemenliğinin üstesinden gelme olasılığı ve gerekliliği, belirli bir eyalette insan haklarının tam olarak gözetilmesini sağlama konusundaki açıkça ifade edilen amacı ifade eder.
Uluslararası ilişkiler sisteminin temel ilkesinin seçiminin tesadüf olmadığı ve aynı zamanda yalnızca jeopolitik kazananların öznel tercihlerine dayanmadığı vurgulanmalıdır. Aksine, bu ilke, ilgili sosyal sistemin işleyişinin nesnel hukukunun bir yansımasıdır. Bu durumda, insan hakları ilkesi, bütün bir ekonomik, politik ve kültürel insan hakları sistemi olmadan, girişimcilik faaliyeti özgürlüğünün kesinlikle gerekli olduğu, imkânsız olduğu için, liberal bir ekonomik sistemin temel ilkesidir. Küresel ve ulus ötesi şirketler, uluslararası ekonomik alandaki gerçek aktörler olduklarından, insan hakları ilkesi, aslında kaynakları belirli bir şirketin işletme özgürlüğünü daha da fazla kullanmaya istekli olan bazı ülkelerin devlet egemenliğini “yumuşatmanın” bir aracıdır. veya süper güç (baskın güç merkezi). Bu nedenle, ABD ve müttefikleri tarafından 2003’te başlatılan savaşta Irak’ın işgalinden sonra, bu ülkenin petrol kaynakları (Suudi Arabistan’dan sonra petrol rezervi için dünyada ikinci), iki Amerikalı ve iki İngiliz petrol küresel şirketinin münhasır geliştirilmesinde idi. Bildiğiniz gibi, Irak kampanyasının başlatılmasının açıkça nedeni, Saddam Hüseyin’in eziyetle ezdiği Irak’taki insan haklarını koruma ihtiyacıydı. Buna göre, Irak askeri kampanyasının adı - başlangıç aşamasının adı da dahil olmak üzere “Irak'a Özgürlük” - “Kalıcı Özgürlük” ABD'de onaylandı.
Modern uluslararası ilişkiler sisteminin işleyişinin ilkeleri, 20. yüzyılın ikinci yarısında lider kapitalist ülkelerde yaratılan “tüketici toplumu” nun daha fazla gelişmesine, yani yeni ve yeni kaynaklara ihtiyaç duyması gerçeğine göre daha az şekillenir. Batı ülkelerinde yüksek düzeyde bir tüketimin, özellikle, dünya kaynaklarının% 75'ini buna harcadıkları gerçeğinden kaynaklanmaktadır. Sonraki - veya şimdi tüketim artışının sona ermesi veya bu kaçınılmaz sınırın, dünyadaki kaynakların yüzde yüz kontrolünün Batı tüketici toplumlarının bütünlüğünden kaldırılması. Dezavantajların büyük ölçüde esasların bir devamı olduğuna inanılmaktadır. Buna paralel olarak, Batı’da yerleşik olan siyasi rejim olarak demokrasinin yararlarının onun için sağlam bir tuzak oluşturduğu söylenebilir. Seçimlerde hâkim oy oranını alma ihtiyacı, seçmenlerin önemli bir kısmının (ideal olarak tüm sosyal gruplar) yaşam seviyesinin ve yaşam kalitesinin büyümesini teşvik etmek zorunda kalıyor ve bu da yeni kaynak tabanlarına hakim olmayı gerektiriyor. Yüksek teknolojilerin gelişmesine ve doğal kaynakların öneminin açıkça azaltılmasına rağmen, petrol, gaz, su tüketimi (hem içme hem de elektrik ve diğer ürünlerin üretimi için) azalmaz, ancak yalnızca coğrafi ve ekonomik olarak yerel savaşlara neden olan artış gösterir. ve diğer jeopolitik uzay türleri. Batı tüketici toplumlarının yeni kalkınma kaynakları edinmesinin önündeki en büyük engelin tam olarak devlet egemenliği, egemenliğin ise öncelikle kaynak ülkeler olduğunu tekrarlıyoruz. Bu yüzden “yumuşak” devlet egemenliği ilkesi, modern uluslar arası ilişkiler sistemi ve tek süper gücün - Birleşik Devletler’in çıkarları için yaratılan küresel sınırın temel taşıdır.
Yeni jeopolitik sistemin bu ilkesi, kapitalizmin sosyal sistemi çerçevesinde serbest girişim ilkesi gibi, mantıksal olarak birbirinden türetilen bütün bir ilkeler sistemi gerektirir.
Zaten geçen yüzyılın 90'lerinde, seyrek nüfuslu kaynak ülkeler için uluslararası bir koruyucu kurulma fikri, Batı ekonomik ve politik çevrelerinde mantıklı bir gelişme ve “yumuşak” devlet egemenliği ilkesinin eklenmesi olarak yaygın bir yer haline geldi. Bugün, on yıl sonra, bu fikir, çeşitli üst düzey siyasi figürlerin (ABD Dışişleri Bakanı C. Rice, 2000'in ilk yarısında, bugün - Alman Şansölye A. Merkel) yaptığı açıklamada, ulusların ve devletlerin önemli bir şekilde kontrol etme fırsatına sahip olduğu gerçeğinin haksızlığına ilişkin ifadeleriyle desteklenmektedir. doğal kaynaklar aslında tüm insanlığın bu kaynaklara ilişkin haklarını kullanmaktadır. Brezilya, Rusya, Moğolistan, Avustralya - "seyrek nüfuslu kaynak ülkeler" arasında.
Belirli bir eyalette insan haklarının sistematik ihlali aşağıdaki şekilde cezalandırılmalıdır. Kalıcı ekonomik insan haklarının ihlali - bu durumun uluslararası finansal kuruluşlar tarafından dış yönetimin atanmasıyla iflas ettiğini ilan etmek (2003'te Dünya Bankası Genel Müdür Yardımcısı tarafından ifade edilen ancak henüz uygulanmayan fikir). Bir insanın tüm siyasi haklarının ve onun insani haklarının tüm karmaşıklığının sistematik olarak ihlal edilmesi, sözde “insani müdahale” olarak adlandırılabilir. "gelişmiş demokrasilerden" saldırganlık. Bu ilke, Mayıs 1999’te NATO’nun jubilee oturumunda formüle edildi ve zirvenin nihai belgesinde “yasal ortak uluslararası müdahale ilkesi” olarak adlandırıldı. Dört “insani müdahale” gerçekleştirildi: Yugoslavya (1999 g.), Afganistan (2001 g.), Irak (2003 g.), Libya (2011 g.). Son olarak, insan haklarının sürekli ihlal edildiği ülkelerin devlet başkanları ve önde gelen siyasetçilerine uluslararası kovuşturma yapılması gerekiyor. Ancak, bu kovuşturmanın uluslararası yasal temeli oluşturulmadığından, bu politikacıların (S. Miloseviç, B. Plavšić ve diğerleri) tutuklanmasına “yaratıcı tutuklama” (önde gelen avukat C. del Ponte) adı verildi.
Bu bağlamda, 90-lerde (Ch. Haze) “başarısız devletler”, “başarısız devletler” teriminin oluşması ve bu devletlerin “başarısızlığı” nın tam olarak insan hakları sistemini oluşturamayacakları ve koruyacakları gerçeği yatar. liberal paradigmaya karşılık gelir. “Başarısız devletler” nüfusu, ekonomik ve politik bir sistemi düzgün bir şekilde kurmada başarısız olan siyasetçilerin başarısızlıklarını suçlamak değildir ve bu nedenle yukarıdaki önlemlerle kendi politikacılarından korunmaları gerekir: bu politikacıların “insancıl müdahalesi”, “yaratıcı tutuklamaları” ve uzman bir uluslararası mahkemeye verilmesi, devlet iflas prosedürü yanında. Daha ileri “gelişmiş demokrasiler” yapacaklar: kar beyazı kanatlar üzerinde tam bir insan hakları yelpazesi olan özgürlük getirecekler ve kendilerini bu başarısız toplumun tüm kaynakları ile gerçek, sembolik bir sermaye (insan hakları) değişimi yaparak ödüllendirecekler, geliştirecekler ve ilerleteceklerdir. Başarısız devletler terimi, hem kazananlar hem de kaybedenler için bu tür devletlere karşı ekonomik ya da askeri nitelikteki saldırganlığa duyulan ihtiyacın bir açıklamasını da içerir: saldırgan olduğumuz ve pahasına yaşamak istediğimiz için kendinize karşı kazanmadık, kazandınız, çünkü kaybedenler, kendi kaynaklarını uygun şekilde elden çıkaramazsınız.
Bizce, dünya hakimiyeti sisteminin teknolojik altyapısı aşağıdaki gibidir.
Jeopolitik alanların (17) kontrol teknolojileri elbette alanın türüne bağlı olarak değişir, ancak bizce hepsi panel ve nokta olmak üzere iki büyük gruba ayrılır.
Panel, bu alanın çoğuna veya tümüne mutlak hakimiyet sağlayan bu tür jeopolitik kontrol diyoruz. Bu kontrol yalnızca bölgesel olmayan jeopolitik alan türlerinde mümkündür ve ekonomik-bilgi-sibernetik ve bilgi-ideolojik alana geçişle birlikte ölçeği artar. Modern dünyanın coğrafi alanındaki edebi haliyle panel kontrolü imkansızdır, ancak coğrafi mekan, ekonomik ve özellikle ideolojik mekanın özel kontrol biçimleri ile bir süper güç tarafından kesinlikle kontrol edilebilir. Coğrafi bir alanın panel kontrolü, yani ayrı bir bölge veya dahası, bir devlet oldukça uygulanabilir bir şeydir.
Jeopolitik alanların nokta kontrolü, kalitesini belirleyen belirli bir alanın kilit noktalarında hakimiyettir.
Coğrafi alanda, panel kontrolü yalnızca bir şekilde gerçekleştirilir ve bu da zorlu el koyma veya savaştır. Ele geçirmenin yasal olarak sağlamlaştırılması, genişleyen devletin egemenliğinin ele geçirilen bölgeye yayılmasına ve yasadışı eylemlerin meyvelerinin yasal olarak kullanılmasına izin verir. Pan-liberalizm fikrinin baskınlığı ve kilit kavramının, insan hakları kavramının, açık kuvvetli nöbet biçiminin bir sonucu olarak “yüzünü kaybetmeden” modern bir süper güç tarafından yapılamaz. Ek olarak, “eşik durumları” adı verilen, yani Aslında nükleer olan devletler silah - bir caydırıcılık silahı - ya da yaratılışının eşiğinde olmak, bu devletlere karşı saldırganlığın saldırganın kabul edilemez bir şekilde zarar görmesine neden olma tehlikesinin ötesine geçmesine izin vermeyen eşzamanlı olarak, Deniz ve Arazi süper güçlerinin var olduğu ikili sisteminin çöküşünden sonra katlanarak artmıştır.
Bu durumdan çıkmanın iki ana yolu vardır:
1) Sınır öfkesinin, dünya hegemonunun çıkarlarına saldırganlığın gerçekleşmesi için kullanılması ve bir ölçüde acil saldırganların çıkarlarının gerçekleştirildiği belirtilmektedir. Bölgesel güçler üzerindeki etkisiyle coğrafi alanın kontrolüne bir örnek, ABD'nin bir müttefiki olan Pakistan'ın jeopolitik davranışıdır. Pakistan, İslami Taliban'ı ve onun yardımıyla Afganistan'a karşı saldırganlığı eğitti. Taliban, Afganistan’ın tüm topraklarını 2001’in sonbaharına kadar pratik olarak kontrol altına aldı, bu nedenle, özellikle Türkmen ve Kazak yağının ABD’nin jeopolitik çıkarları için Rusya’yı atlayarak, Güneydoğu’ya ulaşım yönüne (Afganistan’ın toprakları arasında) yeniden yönlendirilmesini sağladı. Taliban sadece Pakistan'da eğitim görmedi, iki alay ve Pakistan ordusunun bir taburu saflarında savaştı ve birkaç Afgan komutanı bu ordunun kariyer görevlileriydi. Küçük bir devlet üzerindeki etki yoluyla coğrafi alanın kontrolüne bir örnek, Gürcistan tarafındaki “08.08.08 savaşı”, Abhazya ve Güney Osetya'nın kendi kendini ilan eden durumları ile ilgili olarak başarısız oldu;
2) “insani müdahale”, yani. İnsan haklarını koruma bahanesi altında silahlı saldırganlık - genellikle saldırganın gerçek başlatıcısının “sorumluluğunu sulandırmak” için askeri blokta müttefikleri kullanarak toplu olarak yapılır. Modern dünyada, esas olarak kullanılan form budur: 1999’taki eski Yugoslavya’da “insani müdahale” ile Balkanların kontrolü; 2001’ta Afganistan’a karşı saldırganlığın yardımı ile Orta Doğu’nun ve çekirdeğinin - Orta Asya’nın kontrolü; 2003’ta Irak’taki savaşla Ortadoğu’nun kontrolü; 2011’ta Libya’daki savaşla Kuzey Afrika ve Mağrip’in kontrolü
Belirli bir devletin ve özellikle de bireysel bölgelerinin panel kontrolü, zorla ele geçirmenin yanı sıra, demografik saldırganlık (H.D. Mackinder terimi) ile de yapılabilir. Demografik saldırganlık, bir etnik grubun diğerinin topraklarına yasadışı olarak girmesi ve ardından ekonomik ve idari konsolidasyon olarak tanımlanabilir. Bu terimi ilk kez bilimsel dolaşıma sokan Mackinder, demografik saldırganlığı jeopolitik yayılmanın en etkili yolu olarak görüyordu. Bu yöntemin etkinliği, demografik saldırganlığın alıcı ülkenin makamlarından uzun süre gizlice yapılması ve bu durum devlet makinesinin savunucu tepkimesinde ölümcül bir gecikmeye neden olması gerçeğinden kaynaklanmaktadır. Prensip olarak, kitlesel bir demografik saldırganlık, alıcı ülkenin topraklarının bir kısmının, genişlemeci etnik grup için bir matris olan devlet lehine dışlanmasına yol açabilir. Demografik saldırganlığın kabul edilmesi, İsrail’i Arap-İsrail savaşları sırasında ele geçirilen bölgeleri birleştirmek için kullandı. Avrupalı yerleşimcilerin demografik saldırganlığı - zorla ele geçirme ile birlikte - Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri ile tüm Latin Amerika ülkeleri için ana eğitim yöntemi idi.
Coğrafi alanın nokta kontrolü formları aşağıdaki şekilde adlandırılabilir.
Askeri üslerin sınırlayıcı ülkelere yerleştirilmesi. Bir nokta yöntemi olan bu yöntem, gerekirse bir kuvvetli kavrama olan bir panele dönüştürülebilir. Bu durumda coğrafi alanın kontrolü, stratejik açıdan önemli bölgelerde genişleyici devletin askeri birimlerinin bulunmasıyla gerçekleştirilir. Bu, ilk olarak, bu bölgedeki jeopolitik durumdaki bir değişime, hızlı bir şekilde genişlemeci devlet için elverişsiz hale gelen, bölgeleri veya haberleşmeleri zorla ele geçirme yetkisi veren bir bölgeye hızlı bir şekilde tepki vermeyi mümkün kılar ve ikinci olarak da, bölge devletlerinin mevcut durumları ihlal etmesini önler. jeopolitik denge.
Ayrılıkçılığı teşvik etmek. Ayrılıkçılık, devletin topraklarının bir bölümünü ayırma ve onun üzerinde yeni bir egemen devlet kurma isteğidir. Bu fenomenin nedenleri sorusunu bir kenara bırakarak, jeopolitik terimlerle ayrılıkçılığın, dünyanın stratejik olarak önemli bölgelerinin alanını kontrol etmemize izin verdiğini not ettik. Ayrılıkçılara yardım (silahlar, paralar, personel, bilgi ve diplomatik destek) daha sonra yeni bir egemen devletin kurulmasında, topraklarını askeri üsler kurmak için ya da bu devlet ordusunu bölgenin topraklarının “bekçisi” olarak kullanmasına izin veriyor. Önemli iletişim, ayrılıkçı devletin topraklarından geçebilir, önemli doğal ve demografik kaynaklara sahip olabilir.
Terörizmin teşviki. Genellikle gizli bir şekilde gerçekleştirilir, ancak bazen “ulusların kendi kaderini tayin hakkı için savaşçılar” dahil olmak üzere teröristlerin “insan hakları için savaşçıları” olarak tanınması şeklinde ideolojik destek durumunda açıkça ortaya çıkar. Bu, teröristlerin faaliyet gösterdiği coğrafi alanı kontrol etmenin yanı sıra ekonomik alanın parametrelerini ve belirli bir devletin politik seyrini etkilemenizi sağlar. Eylül 11’in 2001 saldırısından sonra, terörizm modern zamanların temel küresel tehdidi ilan edildi. 2001’in sonunda ABD’nin küresel süper gücü tarafından başlatılan “teröre karşı küresel savaş”, terörle mücadele bahanesiyle (2011’te NATO’ya karşı yapılan saldırganlığın yeni bir örneği), herhangi bir devletin işlerine ve silahlı olsa bile herhangi bir biçimde müdahalede bulunmayı mümkün kılmaktadır. ABD’nin, hidrokarbon bakımından zengin Müslüman ülkelerin topraklarında esas olarak “İslamcı terörizm” olarak adlandırılan ve stratejik olarak önemli bölgelerde (Güneydoğu Asya, Aden Körfezi'nin denizlerinde tesadüfi olmayan) deniz terör çeşitliliği - deniz korsanlığına karşı çıkmalarına dikkat çekiliyor. ). Süper güçlerin siber alandaki genişlemesi, siber terörizme karşı resmi olarak kurulan askeri bir yapı tarafından destekleniyor - ABD Siber Komutanlığı.
Küreselleşme sürecinin gelişmesi ve giderek daha fazla ülkenin liberal pazar ilişkilerine dahil edilmesi ile ekonomik alanı kontrol etmenin önemi artıyor. Belirli bir ülkenin ekonomik alanının kontrolü, jeopolitik itaatine ekonomik olarak bağımlı olduğu ölçüde ulaşılmasını sağlar.
Ekonomik alanın kontrolünün ana biçimleri aşağıdaki gibidir (yükselme sırasına göre).
Tüketiciye teslimatta, enerji ve diğer önemli malların kullanımında arabuluculuk. Ekonomik alan üzerindeki bu kontrol şekli, malların ve enerji kaynaklarının dağıtımını durdurmayı ve sarf malzemelerinin politik veya ekonomik nitelikteki belirli gereklilikleri yerine getirme koşulunu belirlemeyi zorlaştırır veya imkansız hale getirir. Yirminci yüzyılın son üç ayından bu yana, çok özel politik ve ekonomik koşullarda sağlanan, gelişmekte olan ve felakete eğilimli ülkelere verilen hayati yiyecek miktarlarını belirten “gıda silahı” terimi var. Özellikle Afrika’da etkili olan “gıda silahları”, 23’i sürekli kitlesel açlık tehdidi altında. ABD, adlandırılmış teknolojiyi (arabuluculuk) kendi çıkarları için aktif olarak kullanır.
Diğer ülkelerde endüstriyel tesisler ve altyapı inşaatı, ekipman temini. Endüstriyel tesisler ve altyapı endüstriyel ve endüstriyel sonrası teknolojilerdir. Genişletici bir devlet başka bir ülkede bir fabrika inşa etmişse, söz konusu ülkeye teknik olarak ve ayrıca danışmanlık uzmanları açısından makine ve birimler için yedek parça temini konusunda bağlar. Aynı zamanda, genişlemeci devletin topraklarına dayanan özel şirketler endüstriyel tesisler kurabilir, jeopolitik faydalar - kendi elleriyle - hâlâ devlet tarafından çıkarılacak. Genişlemeci devletin Dışişleri Bakanlığı yapılarının ve hatta devlet başkanlarının çoğu zaman büyük sözleşmelere katılması sebepsiz değildir. Diğer tüm maddi varlıklar gibi yollar ve diğer altyapı tesisleri zamanla kullanılamaz hale gelme eğilimindedir. İnşaat ve tamir ekipmanlarının temini, uzmanlar, alıcı ülkenin ekonomik bağımlılığını korumanın aracıdır. Elbette, uluslararası işbölümü olmadan ve buna bağlı olarak yabancı sermayenin ekonomik kalkınmaya katılımı olmadan liberal bir ekonomi mümkün değildir. Bununla birlikte, mesele bu gerçekliğin içinde değil, bir dereceye kadar, belli bir ülkenin ekonomisindeki yabancı varlığı ölçüsündedir. Yine, bugün bu jeopolitik teknolojiyi en yoğun kullanan ABD'dir.
Kredi sağlanması Bize göre, ekonomik alanın jeopolitik kontrolünün ana şekli budur. Borç miktarı ne kadar büyükse ve borçlu devletin geri vermesi o kadar zorsa borç veren tarafından daha sıkı genişleme talepleri yapılabilir. Borç miktarı ve faizinin ödenmesi, az gelişmiş ekonomiye sahip bir ülke için genellikle zor, hatta çözülmeyen bir soruna dönüştürülür. Bu durumda, borçlu ve alacaklı, borcun yeniden yapılandırılmasını, yani ödemeleri ertelemeyi görüşmektedir. Ödemeler ertelenir, ancak bunun temel koşulu genellikle kredinin yıllık faizindeki bir artıştır. Dolayısıyla, aşağıdakiler gerçekleşebilir: toplam kredi tutarı, ilk olandan çok daha büyük hale gelir. Şubat ayında IMF (Uluslararası Para Fonu) 2000, kredi harcamalarını kontrol etmek için yeni kurallar getirdi. Bu kurallar, Fon'a veya “bağımsız uluslararası denetçilere” kredi başvurusunda bulunan ülkenin tüm temel finansal sırlarına erişimini sağlar. Uluslararası kredi ve finansal kuruluşların faaliyetlerini kendileri üzerinde kontrol etmek aynı zamanda ekonomik genişleme biçimlerinden biridir. Bu nedenle ABD bugün, özellikle Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası, ayrıca Londra ve Paris alacaklı kulüpleri gibi tüm uluslararası finansal ve kredi yapılarında hâkim durumda. Bu, onlara uluslararası yapılar aracılığıyla belirli bir ülkeye kredi verme koşullarını belirleme fırsatı verir.
Ambargo. Yaptırımlar. Bir ambargo, ticaretin tamamen yasaklanması anlamına gelir (tüm ticari ilişkilerin hacmine veya herhangi bir özel ürün türüne kadar uzanır). Yaptırımlar - belirli bir bölgedeki ticaret değişiminin sınırlandırılması veya ticari fayda ve tercihlerin yoksun bırakılması. Yöntem, jeopolitik itaat için bir veya başka bir devlet getirmek için uygulanır. Yaptırımların veya ambargoların uygulanması hem uluslararası örgütler (BM, AGİT, İslam Konferansı Örgütü vb.) Hem de başta ABD olmak üzere bireysel devletlerdir.
Ekonomik blokaj (belirli bir devletle her türlü ekonomik temasın tamamen yasaklanması). Jeopolitik bir rakip üzerindeki diğer ekonomik etki biçimlerinden daha az kullanılır, çünkü uygulanması çok zordur. Sebep: Bazı durumlarda, ekonomik çıkar herhangi bir yaptırım ve yasaktan daha güçlü olduğu ortaya çıkıyor ve sadece tezahürünün değiştiği - açıkça uygulanması yerine ekonomik temaslar gizlice uygulanıyor. ABD ve sınırlarının devletleri, geçen yüzyılın 60'inden bu yana Küba Cumhuriyeti'ni engelliyor.
Listelenen ekonomik alanı kontrol etme yöntemlerinden ilk ikisi noktaya benziyor, üçüncü ve beşinci panel ve dördüncüsü birleştiriliyor.
Bilgi siber alanını kontrol et. Bilgi alanını kontrol etmenin panel yöntemi, bir yazılım ürününün üretimi ve satışının kontrolüdür. Modern dönemde, bir yazılım ürününün üretimi ve satışındaki ana tekel, Amerikan özel şirketi Microsoft'tur. Microsoft’un çalışmalarının başında, bu şirket ile ABD’nin Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA) arasında yakın ilişkilerin olduğu söylentileri vardı: ikincisi Microsoft’un, kendi yazılım ürününü aktif olarak destekleyen güçlü bir şirket olan ana rakibi IBM’i yenmesine yardım etti. NSA’nın yardımının nedeni, Microsoft’un, “yer imleri” olarak adlandırılan ürünlerine, yani ürünlerine kurmayı kabul etmesidir. şifreli mesajları açma programları (IBM'in önceliği olmayan). Bu sekmelerden birinin NSAKEY (ABD Ulusal Güvenlik Ajansı) anlamına gelen NSA kısaltmasından ve anahtar olarak, yani anahtar kelimesinden NSAKEY olarak adlandırılması ilginçtir. Windows'un ekonomik şirketler ve askeri departmanlar da dahil olmak üzere dünyanın pek çok ülkesinde kullanıldığı düşünülürse, NSAKEY gibi yer imleri, Amerika Birleşik Devletleri ve Amerikan şirketlerinin jeopolitik çıkarları konusunda en geniş sibernetik bilgi kontrolü alanını açmaktadır.
Nokta siber kontrol yöntemleri - bilgisayar virüslerinin yayılması ve bilgisayar korsanları saldırıları. Özel bir hackleme vardı - askeri hackleme. Modern dünyanın iki ülkesinde sözde "ağ birlikleri" var - bu Çin, önce böyle birimler yaratan Çin (2008 g.) Ve Amerika Birleşik Devletleri (2010 g.).
İdeolojik mekanın kontrolü. Bu jeopolitik alan, eğitim programları ve bilimsel gelişmeler çerçevesinde, edebiyat ve sanat eserlerinin yaratılmasında ve medyada üretilen zihinsel değerleri içerir.
Aşağıdaki ideolojik alanı kontrol etme yöntemlerine dikkat çekelim.
Genişlemeci devletin zihinsel değerlerinin alıcı devletin kitle bilincinde tanıtılması. Bu sayede, belirli bir ülkenin ideolojik alanı, bir genişlemecinin ideolojik alanının bir parçası haline gelir ve ikincisi tarafından belirli bir ülkenin pahasına başka bir yerin pahasına ürettiği jeopolitik genişleme, alıcı tarafından saldırganlık olarak algılanmaz.
Halen, bu teknoloji radyo ve televizyon yayıncılığı, diğer ülkelerdeki basılı yayınların dağıtımı kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Basım yayınlarının yayın ve dağıtım hacmi arttıkça, ideolojik alanın kontrol derecesi de artar. Bir süper güç, tanımı gereği, elektronik ve yazılı basının en büyük dağıtımına sahiptir - küresel ölçekte. Eğitim sistemlerinin yeniden yönlenmesi, bilimsel yönler, belirli bir ülkede edebiyat ve sanat eserleri yaratma süreci bir süper gücün zihinsel değerlerine de kullanılır. Yeniden oryantasyonun temel uyarıcısı, genişleme devletinin hayır kurumlarından ya da resmi yapılarından ikramiye ve hibe verilmesidir. Ek olarak, yayılmacı kitle kültürü örneklerinin alıcının ideolojik alanına aktif olarak sokulması uygulanmaktadır.
Süper gücün zihinsel değerleri, süper gücün eğitim kurumlarında diğer ülkelerin ulusal personelinin eğitimi ile diğer ülkelerin ideolojik alanına tanıtılmaktadır. Kural olarak, belirli bir ülkede yaşamak ve birkaç yıl boyunca kendi dilinde çalışmak, ardından stajyerin o ülkenin zihinsel değerlerini büyük ölçüde kendi algısı olarak algılamasına neden olur. Böylece, kilit endüstrilerdeki, bilim ve sanattaki uzman sayısı ne kadar büyükse, devlet genişlemecisi ile zihinsel olarak aynı olacak, jeopolitik genişlemesinin bireysel oyuncuları o kadar fazla olacaktır. Günümüzde en fazla yabancı öğrenci ve öğrenci - Amerika Birleşik Devletleri'nde.
İdeolojik mekanın dini zihinsel değerler yardımı ile kontrolü özellikle güçlüdür çünkü dini dogmalar doğaüstü güçler tarafından sonsuzluk ve kutsallık auralarına sahiptir. Din, jeopolitik genişlemenin etkili bir aracı olarak kullanılmıştır (misyonerlik) ve bazen jeopolitik genişleme doğrudan dini eylem biçimini (haçlı seferleri) almıştır. Direkt formdaki modern süper güç bu kontrol türünü kullanmaz.
Olumlu ve olumsuz bilişsel anlamı olan mitlerin yaratılması ve yayılması. Bir süper güç kültürüne egemen olan ideolojik değerlerin mutlak ve imkansız doğası efsanesi, hem jeopolitik hem de düşmanların ideolojik alanını kontrol etmenin etkili bir yoludur. Olumsuz bilişsel anlamı olan mitler jeopolitik bir muhalifin ideolojik alanını tahrip etmek ve zihinsel direncini zayıflatmak için kullanılır. Amerikan şirketi “Rand” uzmanları “infosfer” terimini siber ve medyanın bir sentezi olarak önermektedir. Infosferde kullanılan “bilgi silahı” sadece elektronik ağlar için bir bilgi ürünü değil, aynı zamanda medya tarafından kullanılan zihni etkileyen ideolojik programlar. Rand'daki uzmanlar, bilgi silahlarının “yeni türdeki kitle imha silahları” olarak potansiyelinin farkındalar. Infosferdeki eylemler için özel kuvvetler üzerine modellenmiş “özel bilgi güçleri” oluşturulması önerilir.
Listelenen ideolojik boşluğun kontrol yöntemleri büyük ölçüde doğada paneldir. İdeolojik alanın kontrolündeki nokta yöntemlerinin izole edilmesi zordur. Söylentiler, ideolojik (zihinsel) mekanı kontrol etmenin az sayıdaki yöntemlerinden biridir. Söylentiler genellikle isimsizdir, dağıtımlarının asıl kaynağını oluşturmak imkansızdır. Aynı zamanda, söylentiler kişiden kişiye, yani onlara güven ve doğruluk belirtisi veren tanıdık insanlar aracılığıyla iletilir. Söylentiler, belirli bir devletin belirli bir jeopolitik zayıflamasına ulaşmak için politikacıların ya da bütün devletlerin itibarını bozmakta kullanılır.
Jeopolitik alanları kontrol etmek için karmaşık (birleşik) teknolojiler ortaya koymak da mümkündür.
Saray ve devlet darbeleri. Saray darbesi, ülkenin siyasi yönünü değiştirmek için devlet başkanının zorunlu bir değişikliği. Darbe, hükümetin üç dalının da bileşiminde, yapısında ve işlevlerinde zorunlu bir değişikliktir. Darbeler çok etkili bir alan kontrol biçimidir. Belirli bir ülkedeki darbenin bir sonucu olarak, daha güçlü bir genişleme devleti bir dizi jeopolitik fırsat bulabilir: askeri üsleri bulmaktan ve karlı bir taviz almaktan, belirli bir devletin her tür alanını tam kontrolüne kadar. Elbette, her darbenin jeopolitik bir geçmişi yok ve jeopolitik bir rakip tarafından başlatılıyor, ama aynı zamanda oluyor. Darbelerin jeopolitik önemi, 1999’te ABD Kongresi’nin, ABD’nin Şii radikallerinin elleriyle Irak’ta bir darbe gerçekleştirme girişimini meşrulaştıran özel bir yasayı kabul ettiği gerçeğini doğruluyor ve açıkça göstermektedir.
Son yüzyılların dönüşü, ağ savaşı gibi mekanların mutlak kontrolüne böylesine karmaşık bir teknoloji getirdi. Aşağıdaki ağ savaşı tanımını vermek mümkündür: bu, belli bir ulusun temel özelliklerinin, aynı anda her türlü jeopolitik alanda, aynı zamanda, esasen gizli bir biçimde yapılan toplam imhasıdır. Ağ savaşında yukarıdaki teknolojilerin tamamını kullanır. Aynı zamanda, belirli bir döneme ve düşmanı etkileme görevlerine bağlı olarak, bir ya da başka bir kamusal yaşam alanı, diğerleriyle karşılaştırıldığında öncelikli bir saldırganlık nesnesi haline gelebilir. Bir ağ savaşının amacı, düşman toplumun kaynaklarının bütün topluluğunu jeopolitik saldırgana sağlam bir şekilde sağlamlaştırmaktır ve mağdurun bu kaynakların saldırgana “aktarılması” büyük ölçüde gönüllüdür ve saldırganlık olarak değil, yükselişe yönelik bir gelişme olarak isteklidir. Bu bakımdan, ağ savaşını uygulamak geleneksel "sıcak" dan çok daha zor, ama aynı zamanda ölçülemez derecede daha etkili. “Sıcak savaş” ın sonuçları genellikle zaman içinde zorlanır ve aşınır (bunu Birinci ve özellikle İkinci Dünya Savaşları örneğinde görebiliriz). Bir ağ savaşının sonuçları yüzyıllar boyunca ortaya çıkabilir - saldırganın kendileri ve temel ihtiyaçları değişene kadar. Ağ savaşının ana cephesi, düşmanın amacının, belirli bir ulusun geleneksel temel değerlerini yok etmek ve kendi implantasyonunu yapmak olduğu zihinsel alanda yer almaktadır. Bu tür bir savaşın davranış ve yapısının gerçeği, kitle bilinci düzeyinde tanınamaz. Bir ağ savaşının nesnesi haline gelen bir toplumun siyasi eliti, ağ saldırganlığını tanımlamak ve yeterli bir yanıtı düzenlemek için yeterli niteliklere sahip değilse, böyle bir toplum ezici bir jeopolitik yenilgiye mahkumdur. Postmodern'in endüstriyel sonrası bilgi çağının ağ savaşları, Modernite endüstriyel döneminin “sıradan” savaşlarından, alanların ve kaynakların yeniden dağıtılması görevlerinin görünüşte renksiz bir şekilde çözülmesi arzusundan (18) farklıdır.
Bu, bizim görüşümüze göre, en genel biçimiyle ele alınan dünya hâkimiyetinin yapısıdır. Bu yapının yukarıdaki unsurlarının hemen hepsi, geç sanayi veya sanayi sonrası dönemde ortaya çıkanlar dışında, eski dünyadan moderniteye, sadece hiyerarşi değişikliklerine kadar herhangi bir dünya egemenliği sistemine uygulanabilir. Elbette, dünya egemenliği olgusunun tarihsel döneme bağlı olarak farklı bir yerelleşmeye sahip olduğunu belirtmek gerekir - dünya (küresel) tahakkümün kendisi sadece bir gezegen uygarlığının oluşumundan sonra olur.
Her jeopolitik alan türü, aynı temel unsurları (kurumlar, kaynaklar, teknoloji) içeren kendi dünya egemenliği alt yapısına sahiptir, ancak bunlar bireysel çalışmaların temalarıdır.
1. Bu kavram ilk olarak Kh.D. Mackinder 25 Ocak 1904 Büyük Britanya Kraliyet Coğrafya Derneği toplantısında "Tarihin coğrafi ekseni." Rapor daha sonra The Geographic Journal'da bir makale olarak yayınlandı. Rusçada bakınız: Mackinder H. Tarihin coğrafi ekseni. // Politika. 1995. No. 4. - veya http://geopolitics.nm.ru/mackinder.html
2: Rusça'da bakınız: Modelski, Küresel Politikanın Gelişimi. // Polis. 2005. No 3.
3. Dugin A.G. Jeopolitik. Üniversiteler için ders kitabı. - M: Akademik proje, 2011. C. 88.
4. Bakınız, örneğin: V.A. Dergachev. Jeopolitik. Rus jeopolitik ansiklopedisi. - "Dünya Hegemonyası" makalesi. // http://dergachev.ru/Russian-encyclopaedia/12/80.html
5. Daha fazla ayrıntı için bakınız: Komleva N.A. Devletin jeopolitik durumu: özü ve tipolojisi. // Jeopolitik ve güvenlik. 2010. No. 1 (9). C. 23 - 29.
6. Daha fazla ayrıntı için bakınız: Komleva N.A. Genişleme olgusu. - Ekaterinburg, ed. Urallar. Tamam, 2002. - 317 ile.
7. Makalenin hacmi, dünyaya egemenlik yapısı olgusu ile dünya düzeni olgusu arasındaki fark sorununu ortaya koymaya izin vermiyor. Yalnızca dünya düzeninden bahsederken, dünya iktidar merkezlerinin dengesinin özelliklerini ve dünya egemenliğinin yapısı olgusuna eşdeğer olmayan bir dünya düzenini inşa etmenin ilkelerini göz önünde bulundurduğumuzu not ediyoruz.
8. Felsefi Ansiklopedik Sözlük. M., 1983. C. 657.
9. Bakınız: A. Dugin-Modern Jeopolitik. M: Amphora, 2007; Demir Perde Panarin A.S. M: Algoritma, 2006; Panarin I.N. Bilgi savaşı ve jeopolitik. - M: Üretimi, 2006.
10. E. Durkheim'i takip ederseniz, politik bir kurum belirli kuruluşların faaliyetlerinde yer alan bir dizi düzenleyici standart olarak anlaşılır. M. Weber’e göre, bir siyaset kurumu bir bireysellik belirtileri olan bir eğitim, kurum ve birey topluluğudur. Bu durumda, bu yaklaşımların her ikisi de kullanılır.
11. Z. Brzezinski Büyük Satranç Tahtası. Amerikan üstünlüğü ve jeostratejik zorunlulukları. - M.: Uluslararası İlişkiler, 2010. C. 41.
12. Bakınız: V.L. Tsymbursky Rusya, Büyük Limitsrofinin ötesindeki topraklar: medeniyet ve jeopolitiği. M., 2000.
13. Brzezinski Z. Seçim. Küresel egemenlik veya küresel liderlik. - M.: Uluslararası İlişkiler, 2010. C. 161.
14. Ibid. S. 162.
15. Aynı yerde.
16. Dugin A.G. Jeopolitik. Üniversiteler için ders kitabı. - M: Akademik proje, 2011. C. 162.
17. Kanımızca jeopolitik teknoloji, belirli bir sosyal nesne üzerindeki amaç ve etkileme yöntemlerinin bir kombinasyonu olarak tanımlanabilen özel bir sosyal teknoloji durumudur. Jeopolitik etki nesnelerine uygulandığında jeopolitik gibi bir tür sosyal teknolojiler ayırt edilir.
Ağ savaşı hakkında daha fazla bilgi: Ağ savaşları: yeni neslin tehdidi. Makalelerin toplanması. M.: Avrasya Hareketi, 18