BBC, internet haberciliğinde kendisine duyulan güveni ve şeffaflığı artırmak için neler yapıyor?
BBC, İngiltere ve dünya genelinde güvenilir haber sağlayıcısı olarak kabul edilmektedir. Televizyon ve radyo servislerimizde olduğu gibi, web sitemiz de doğru, tarafsız, bağımsız ve hakkaniyetli gazetecilik yapmayı hedeflemektedir.
Yayın ilkelerimizde şu ifadeler yer almaktadır:
"İzleyici ve okuyucularımızın içeriğimizin tamamına duyduğu güven, yaptığımız her şeyin temelini oluşturmaktadır. Biz bağımsız, tarafsız ve dürüst bir kurumuz. Doğruluk ve tarafsızlık alanlarında en yüksek standartlara ulaşma kararlığındayız ve izleyici ile okurlarımızı kasten ya da madden yanlış yönlendirmekten kaçınmayı hedeflemekteyiz.
"Tarafsızlık konusunda taahhüdümüz, kurduğumuz güven ilişkisinin merkezinde yer almaktadır. Tüm yayınlarımızda, konuları tüm görüşleri yansıtacak bir tarafsızlık içerisinde ele alacağız. Konuyla bağlantılı tüm olguları adil ve açık görüşlülükle değerlendirmeye tabi tutacağız."
İnternette güvenilir gazetecilik yapanları tespit etmenin kafa karıştırıcı bir deneyim olabileceğini görmekteyiz. Okur ve izleyicilerin, BBC gazeteciliğinin nasıl yapıldığını daha iyi anlamak istediklerini de farkındayız.
Bu nedenlerden dolayı, BBC News Türkçe, web sitemizde ne tür bilgiler okuduğunuzu ya da izlediğinizi, bu bilginin nereden ve kimden geldiğini ve haberin nasıl hazırlandığını anlatmak için büyük çaba göstermektedir. Böylece, BBC News Türkçe'ye güvenme konusunda kendi kararınızı vermenize yardımcı olmak hedeflenmektedir.
Ayrıca güvenilir gazetecilik yapıldığının gösteren bu işaretleri "makine tarafından okunabilir" halde sunarak, arama motorları ve sosyal medya platformları tarafından bulunabilmesi ve böylece bu platformların da güvenlik bilgi kaynaklarını tespit etmeleri sağlanmaktadır.
EN İYİ UYGULAMALAR
BBC, uzun bir zamandır tüm içeriği için geçerli olan ve gazetecilerinin de uyması beklenen standartları belirleyen kendi Yayın Kılavuzu'na sahiptir. BBC kılavuzunun haber merkezinde nasıl kullanıldığının daha kolay anlaşılabilmesi için tüm ilgili bölümler bu sayfada listelenmiştir.
Misyon Açıklaması: BBC'nin misyonu, kamu çıkarına uygun hareket etmek ve bilgilendirme, eğitme ve eğlendirme amacı taşıyan tarafsız, yüksek kaliteli ve farklı içerik ve servisler üreterek, tüm izleyici ve okur kitlesine hizmet vermektir. Tüm detaylar BBC Sözleşmesi'nde yer almaktadır.
Sahiplik Yapısı, Finansman ve Hibeler: Yayıncılık ilkelerimize zarar verebilecek her türlü dış çıkar ve düzenlemeden uzak durmaktayız. Okur ve izleyicilerimiz, kararları başkalarının çıkarları, siyasi ya da ticari baskılar veya kişisel çıkarlardan bağımsız olarak verdiğimizden şüphe duymamalılar. BBC News'un hem İngiltere hem de uluslararası alanda finansmanının ayrıntıları BBC'nin bağımsızlığına dair BBC Sözleşmesi'nde yer almaktadır.
Kuruluş Tarihi: BBC, 18 Ekim 1922'de kurulmuştur. BBC tarihiyle ilgili daha fazla bilgiye buradan ulaşabilirsiniz (İngilizce).
Etik Politikası: BBC'nin Yayın Kılavuzu, tüm içeriğimizin uyması beklenen yayıncılık değerleri ve uygulamalarımızın ana hatlarını belirlemektedir.
Diğer bağlantılar:
Çeşitlilik Politikası: BBC News'un çeşitlilik konusundaki taahhütleriyle ilgili BBC Sözleşmesi'nden daha fazla bilgi alabilirsiniz.
Farklı Kesimlerden Eleman İstihdam Etme Raporu: BBC News'un BBC'nin Eşitlik Bilgi Raporu'nda farklı kesimlerden gelenlerin istihdamının artırılmasına yönelik nasıl çalışmalar yürüttüğüne dair bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.
Düzeltmeler: BBC, verdiği bilgilerin doğru olmasını taahhüt eder. Düzeltmelerle ilgili politika, Yayın Kılavuzumuzun aşağıdaki bölümlerinde yer almaktadır.
Hazırladığımız içeriklerin iyi kaynaklardan gelmesi, güçlü kanıtlara dayanması, kapsamlı bir şekilde test edilmiş olması ve net, anlaşılır bir dille sunulması zorunludur. Bilmediğimiz konularda dürüst ve şeffaf olmamız ve asılsız spekülasyonları önlememiz gerekmektedir. Kanıtlarla desteklenemeyen iddialar, savlar, maddi olgular ve diğer içerikler, kaynağına atıf verilerek kullanılmalıdır.
Yapılması halinde, hata olduğunu kabul etmek konusunda şeffafız ve bu hatalardan ders alınmasını sağlayan bir kültürün oluşumu teşvik etmekteyiz.
Bir makalenin, yayımlandıktan sonra maddi bir hatanın düzeltilmesi amacıyla değiştirilmesi halinde, okura değişiklik ya da düzeltme yapıldığını göstermek amacıyla metnin sonuna, tarihiyle birlikte not düşülmektedir. Bir metinde haberin bütünsel anlamını değiştirmeyecek şekilde ufak bir hatanın (örneğin bir isimdeki yazım hatasının düzeltilmesi gibi) olması halinde, düzeltme herhangi bir not konulmadan yapılmaktadır.
İçeriğin özellikle sınırlı bir süreliğine yayımlanmaması halinde, internette yayımlanan içeriğin her zaman ulaşılabilir şekilde arşivleneceği varsayılmakta ve normal şartlar altında yayından kaldırılmamaktadır. Buna istisna oluşturan ve ilgili içeriğin kaldırılması dışında başka hiçbir şekilde düzeltilemeyecek hukuki gerekçeler, kişisel güvenlik riskleri ya da yayın standartlarının ciddi şekilde ihlal edilmesi gibi bazı durumlar bulunmaktadır.
İlgili bağlantılar:
- Hesap Verilebilirlik Konusundaki Yayın Kılavuzu (İngilizce)
- İnternetteki İçeriğin Kaldırılmasına Yönelik Yayın Kılavuzu (İngilizce)
Doğrulama/Olgu Teyidi Standartları: BBC'nin doğruluk ve doğrulama politikası, Doğrulukla İlgili Yayın Kılavuzu'nda tanımlanmaktadır.
İsimsiz Kaynaklar: BBC'nin isminin açıklanmasını istemeyen kaynaklardan aldığı bilgilerin kullanılmasıyla ilgili politikası ve ilkeleri Yayın Kılavuzu'nda detaylı bir şekilde yer almaktadır.
Diğer bağlantılar:
- Yayın Kılavuzu - Zorunlu Atıflar (İngilizce)
- Yayın Kılavuzu - Bilgi Toplanma Süreci (İngilizce)
- Haber içeriklerine kullanıcılarına katkısına dair Yayın Kılavuzu (İngilizce)
Eyleme Geçilmesini Gerektiren Geri Dönüşler: BBC'nin şikayet prosedürleri, BBC Şikayet Çerçevesi'nde tanımlanmıştır.
Liderlik: Haber bölümünü yöneten üst düzey yöneticileri tanıyın: BBC News Kurulu.
GAZETECİLERİN UZMANLIK ALANLARI
BBC News Türkçe makaleleri, yazan gazetecinin imzasını taşıyan özel haberlerin yanı sıra belli konularda uzmanlığı olan gazetecilerin kaleme aldığı yazılardan oluşmaktadır.
Haber ajansları, BBC muhabirlerinin bağlı olduğu BBC Newsgathering ve BBC yayın içerikleri gibi farklı kaynaklardan gelen bilgilerin derlemesinden hazırlanan genel haber metinleri, gün boyunca farklı gazeteciler tarafından güncellenebilir ve kural olarak bu metinlerde yazan kişi ya da kişilerin imzasına yer verilmez.
BBC News Türkçe makaleleri, yazan gazetecinin imzasını taşıyan özel haberlerin yanı sıra belli konularda uzmanlığı olan gazetecilerin kaleme aldığı yazılardan oluşmaktadır.
Haber ajansları, BBC muhabirlerinin bağlı olduğu BBC Newsgathering ve BBC yayın içerikleri gibi farklı kaynaklardan gelen bilgilerin derlemesinden hazırlanan genel haber metinleri, gün boyunca farklı gazeteciler tarafından güncellenebilir ve kural olarak yazan kişilerin imzasına yer verilmez.
YAPILAN İŞİN TÜRÜ
BBC News Türkçe, olgulara dayanan haberler ile fikir yazıları arasındaki kesin bir ayrım yapmaktadır. Altı farklı kategoride, makineler tarafından okunabilir etiketler kullanılmaktadır:
- Haber - Muhabirlerin doğrudan tanık olduğu ya da teyit ettiği veya bilinen kaynakların bildirdiği ve teyit ettiği bilgilere dayanan gazetecilik faaliyeti
- Analiz - BBC muhabiri ya da dışarıdan bir uzman tarafından, okurların karmaşık konuları dah anet anlayabilmelerine yardımcı olmak amacıyla kaleme alınmış uzman bilgilerine dayanan içerik
- Kullanıcılara Sorun - İzleyici ve okurlardan doğrudan yanıt gelmesini sağlamak amacıyla tasarlanmış içerik
- Açıklayıcı İçerik - Haberlerde yer alan bir konu ya da kavramı net olgulara dayandırarak anlatan içerik
- Fikir Yazısı - BBC News, tarafsızdır ve izleyicilerine kendi fikrini aktarmaz. Bununla birlikte zaman zaman bazı durumlarda kurum dışındaki uzmanlar tarafından kaleme alınan ve yazarın olgu ile verilerle ilgili yaptığı kendi yorumuna dayanarak bazı fikirleri savunduğu ve sonuçlara vardığı içerikler yayımlanabilmektedir
- İnceleme - Bir sanat eseri gibi bir olayın olumlu ya da olumsuz eleştirisine yer veren, birinci tekil şahısla yazılmış görüşler
ALINTILAMA VE KAYNAK GÖSTERME
Hazırladığımız içeriklerin konusu ve özüne uygun bir şekilde iyi kaynaklardan gelmesi, güçlü kanıtlara dayanması, kapsamlı bir şekilde test edilmiş olması ve net, anlaşılır bir dille sunulması zorunludur. Bilmediğimiz konularda dürüst ve şeffaf olmayı ve asılsız spekülasyonları önlemeyi amaç edinmekteyiz.
BBC News Türkçe, yayınının önemli bir noktasını ilgili tek bir kaynağa dayandırması halinde, mümkünse bu kaynağa atıfta bulunması hedeflemektedir. Okurların yayında kullandığımız bilgileri muhakeme edebilmelerine olanak tanımak için genellikle resmi raporları, veri setlerini ve diğer bilgi kaynaklarını alıntılamaktayız.
Uygun olduğu durumlarda, konuyla ilgili daha fazla bilgi, kaynak malzemesi veya uzman yorumu sağlayan ilgili üçüncü tarafların web sitelerinin de bağlantı linklerini paylaşmaktayız.
METODOLOJİ
Karmaşık araştırmalar ya da veri gazeteciliği projeleri gibi bir konuyu derinlemesine inceleyen içerikler için kullanılan veriyi ortaya koyarak ve çalışmanın nasıl tasarlandığı, örneklem büyüklüğü, temsil durumu, hata marjı, verinin toplanma yöntemi, coğrafi bilgisi ve zaman aralığı gibi çalışmayla ilgili uyarı, varsayım ya da diğer metodolojik çerçeve bilgilerini açıklayarak, çalışmayı nasıl yaptığımızı size anlatmaya çalışmaktayız.