Sivas'ın dünya çapında tanınan değerlerinden biri olan Kangal çoban köpeğinin 2006 yılında Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından tescillenerek devlet korumasına alındığı öğrenildi.
Saf ırkı ve üstün özellikleri ile ünü Türkiye sınırlarını aşan Kangal köpeği için 2001 yılında Kangal Kaymakamlığı ile aynı tarihlerde Bursa Gemlik'te bulunan Askeri Veteriner Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı'nın Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan aldığı "coğrafi işaret tescili"nin 2008 yılında mahkeme kararı ile iptal edildiği ortaya çıktmıştı.
Konudan İlçe Kaymakamlığı ve ilgili kurumların da haberinin olmadığı, alınan patentin geçerliliğinin sürdüğü yönünde bilgileri bulunduğu anlaşıldı. Kaymakamlık yeniden tescil başvurusu yapacaklarını açıkladı.
Yapılan yazılı açıklamada, basında yer alan "Sivas Kangal köpeğine tescil şoku" başlıklı haberlere istinaden bilgilendirme ihtiyacı doğduğu belirtildi.
Kangal Kaymakamlığının, Kangal çoban köpeğinin coğrafi işaret tescili için 26 Kasım 2001'de Türk Patent Enstitüsüne başvurduğu anımsatılan açıklamada, şunlar kaydedildi:
"14.04.2002 tarihinde yayınlanan 24726 sayılı Resmi Gazete'de ilan edilmiş ve hakkında herhangi bir itiraz olmaması nedeniyle 555 sayılı Coğrafi İşaretlerin Korunması Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararnamenin 12. maddesi gereği Kangal Kaymakamlığı adına 'Coğrafi İşaret Tescil Belgesi' düzenlenmiştir. Ancak daha sonra Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından tescile itiraz edilmiş ve Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesince temyiz edilmesi sonucu, canlı hayvan olduğu için tescilin yapılamayacağı yönünde 2007 yılında karar çıkmıştır."
Kaymakamlığın bu karardan haberdar olmadığı ifade edilen açıklamada, coğrafi işaret tescil işlemi için gerekli başvuru ve müracaatların yeniden yapılacağı bildirildi.
3 BAŞVURU YAPILDI
Türk Patent ve Marka Kurumu Coğrafi İşaretler Dairesi Başkanı Hakan Kızıltepe, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Kangal köpeği için kuruma 3 başvuru yapıldığını söyledi.
Kızılttepe şunları kaydetti:
"Bunlar sırasıyla Askeri Veteriner Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı tarafından Kangal Türk Çoban Köpeği adıyla 3 Mayıs 2001 tarihinde, Kangal Kaymakamlığı tarafından 'Kangal çoban köpeği' adıyla 26 Kasım 2001 tarihinde ve son olarak Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 'Kangal Türk Çoban Köpeği' adıyla 8 Mayıs 2002 tarihinde coğrafi işaret tescil başvurusu yapılmıştır. Komutanlık ve Kaymakamlığın başvuruları Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescil edilmiştir. Tarım İşletmeleri'nin başvuru ise aynı ibareli daha önceki başvuru dolayısıyla reddedilmiştir."
TARIM İŞLETMELERİ İPTAL TALEBİNDE BULUNDU
Kızıltepe, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nun 2008 yılında Ankara 1'inci Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine dava açtığı ve sonucunda Kangal köpeği için daha önce verilen her iki coğrafi işaret tescilinin de iptal edilmesine hükmedildiğini, kararın Yargıtay tarafından da onaylanarak kesinlik kazanması üzerine ilgili tescillerin 2008 senesinde Türk Patent ve Marka Kurumu sicilinden kaldırıldığını ifade etti. Mahkeme tarafından alınan kararlar üzerine Türk Patent ve Marka Kurumu'nun artık canlı hayvanların başvurularını kabul etmeme yönünde adım attığını ifade eden Kızıltepe, "Uluslararası coğrafi işaret mevzuatı ve uygulamalarında da canlı hayvanlar, coğrafi işaret tesciline uygun görülmemektedir" dedi.
"KANGAL DEVLET KORUMASINDA"
Kangal köpeklerinin 'Coğrafi işaret' tescilinin iptaline karşın, hayvanın devlet korumasında bulunduğunu ifade eden Kızıltepe, "5996 Sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda Ve Yem Kanunu kapsamında hayvan ırklarının tescil işlemleri ile ilgili olarak Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı görevlendirilmiştir. Kangal köpeği ise 22 Nisan 2006 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğ ile tescil edilmiş ve koruma altına alınmıştır. Dolayısıyla Kangal köpeği için ilgili kanun kapsamında 2006 senesinden geçerli olmak üzere devlet koruması mevcuttur" ifadelerini kullandı.
VAN KEDİSİ, KİLİS KEÇİSİ DE LİSTEDE
Resmi Gazete'de yer alan Bakanlığın tescilli hayvanlar arasında Kangal köpeğinin yanı sıra Van kedisi, Kilis keçisi, Akkaraman koyunu, Kıvırcık koyunu ve Karakaya koyunun da yer aldığı görüldü. Bakanlığın tescil kararında Kangal ırkının tüm genetik ve yapısal özellikleri hakkında detaylı bilgilerin yer aldığı görüldü.