Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılan son değişikliklerle birlikte Katma Değer Vergisi ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı yasalaştı ve 7104 Kanun sayısı ile 06.04.2018 tarihinde Resmi Gazete ’de yayınlandı. Söz konusu düzenleme ile birçok Kanun maddesinde değişikliğe gidilmiş ve yeni maddeler eklenmiştir.
Bunlardan birisi de ticari plaka sahiplerini ilgilendiren düzenlemeydi. Son günlerde kamuoyunu oldukça meşgul eden konulardan biri de Taksi – Uber tartışmalarıdır. Bu ikili arasındaki rekabetin had safhaya ulaştığı dönemde taksi plakası sahiplerini ilgilendiren bir düzenleme yapıldı. Bu düzenleme ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80. maddesinde yapılan değişiklikle gerçekleşmiştir.
7104 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 178 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ’un 15. maddesinde “31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Bir takvim” ibaresi “Taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına ait ticari plakaların elden çıkarılmasından doğan kazançların tamamı ile bir takvim” şeklinde değiştirilmiştir.” hükmü bulunmaktadır.
Böylelikle ilgili fıkra da bulunan bir takvim yılında elde edilen 12.000-TL(2018 yılı için)’lik değer artış kazancı istisnasına bir yenisi daha eklenmiştir.
Söz konusu düzenlemeden önce ticari plaka satışlarında vergilendirme nasıldı?
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80. maddesinin (2) numaralı fıkrasında “70 inci maddenin birinci fıkrasının (5) numaralı bendinde yazılı hakların (ihtira beratları hariç) elden çıkarılmasından doğan kazançlar.” değer artış kazancı olarak kabul edilmiştir.
Gelir Vergisi Kanununun 70. maddesinin 5. fıkrasında ise “Arama, işletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları, ihtira beratı (İhtira beratının mucitleri veya kanunî mirasçıları tarafından kiralanmasından doğan kazançlar, serbest meslek kazancıdır.), alameti farika, marka, ticaret unvanı, her türlü teknik resim, desen, model, plan ile sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları, sanayi ve ticaret ve bilim alanlarında elde edilmiş bir tecrübeye ait bilgilerle gizli bir formül veya bir imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı veya kullanma imtiyazı gibi haklar (Bu hakların kullanılması için gerekli malzeme ve teçhizat bedelleri de gayrimenkul sermaye iradı sayılır.); “ ibaresi bulunmaktadır.
Ticari plaka sahiplerinin bu hakkı “işletme hakkı” kavramının kapsamına girmektedir. Bu işletme hakkının elden çıkarılmasından doğan kazançların vergilendirilmesi ise;
Son düzenleme ile çoğu metropol olarak tanımladığımız şehirlerde bulunan ve oldukça yüksek değerlere ulaşan ticari plakaların yukarıda bahsettiğimiz 2. madde kapsamında elden çıkarılmasından doğan değer artış kazançlarına (G.V.K. Mük. 80. madde kapsamında olan satışlar) istisna getirilmiş oldu.
Peki, bu ticari plakaların elden çıkarılmasından hiç vergi alınmayacak mı?
Aksine, 7104 sayılı Kanunun 21. Maddesinde bu konuya ilişkin bir düzenleme yapılmıştır. Söz konusu maddede “2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (2) sayılı Tarifenin “I. Değer ve Ağırlık üzerinden alınan nispi harçlar:” başlıklı bölümünün (1) numaralı fıkrasına son paragraftan önce gelmek üzere aşağıdaki paragraf eklenmiştir.
“Taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına ait ticari plakaların devrine ilişkin işlemlerde, alım satım bedeli üzerinden (Alınacak harcın miktarında, bu fıkrada düzenlenen üst sınır dikkate alınmaz.) (Binde 30)”” hükmü getirilmiştir.
Bu düzenleme ile alım satım işlemlerinin yapıldığı kaynakta vergilendirme usulüne geçilmiş olup; devir işlemlerinin, alım satıma konu bedelinin yüzde 3’üne tekabül eden bir harç tutarının ödenmesi suretiyle gerçekleştirileceği kararlaştırılmıştır.
Bu şeklide düzenleme öncesinde, gelir vergisi beyannamesi ile mükelleflere beyan etmesi gerektiği belirtilen kazançların, düzenleme ile devir işlemi sırasında harç ödenmeden işleminin gerçekleşemeyeceği yasalaştırılarak daha optimal bir usule geçildiğini düşünebiliriz.