Paranız Kıymetliyse Bilinçli Tüketin, Tüketmeden Önce Haklarınızı Öğrenin…
Ürün veya hizmet, bir şeyleri satın alırken ne kadar çok alternatifimiz var değil mi? Ürün/Hizmet çeşitliliğinin arasında karar verirken bazen zorlanıyor, bazen de içeriğini, fiyatını sorgulamadan satın alabiliyoruz. Her marka diğerinden daha iyi olduğunu vaat ederken veya çeşitli promosyonlarla ürünlerini desteklerken, o ürüne gerçekten ihtiyacımız olup olmadığını anlamak ve bize vaat edileni aldığımızdan emin olmak zorlaşıyor.
15-21 Mart Tüketiciyi Koruma Haftası, satın aldığınız ürün veya hizmetlerden dolayı mağdur olduğunuz durumda haklarınızı biliyor musunuz?
O halde bilinçli tüketiciler olmak için neler yapmamız gerektiğine ve haklarımıza bir göz atalım;
Bilinçli tüketicinin genel tanımı “ Piyasayı araştıran, ürünleri kalite ve fiyat açısından karşılaştıran, piyasa hakkında her zaman güncel bilgilere sahip olan kişidir” şeklinde. Alışverişlerimizde bu gerekliliklerin tümüne uysak dahi bazen zor durumda kalabiliyoruz ve işte bu noktada tüketici haklarımız devreye giriyor;
– Fiyat Etiketi: Satışa sunulan ürünlerin üzerinde yer alan etiketlerin görülebilir ve okunabilir olması gerekmektedir. Restoran, Cafe vb. işletmelerin ise fiyat listesi asma zorunluluğu vardır.
*Tüketici haklarına göre, aksi bir durumla karşılaştığınızda, yani etiket fiyatıyla kasa fiyatı arasında fark olması halinde, sizin lehinize olan fiyat geçerlidir.
– Ayıplı Mal ve Hizmet: Satın aldığınız bir ürün veya hizmet, ilan veya reklamlarında sunduğu özelliklere sahip değilse, ambalajında yer alan bilgiler gerçekleri yansıtmıyorsa bu ürün/ hizmet “ayıplı” olarak nitelendirilir.
*Bu ürün veya hizmeti 30 gün içinde satıcıya bildirirseniz, ödediğiniz ücretin iadesini, değişimini, tamirini veya indirimi talep edebilirsiniz. Unutmayın, tüketici haklarına göre “Satılan Mal Geri Alınır.” Kullanım esnasında sonradan ortaya çıkan kusurlarda ise bu süre 2 yıl olarak belirlenmiştir.
– Garanti Belgesi: Satın alınan ürünlerde oluşabilecek kusur veya arızalara karşı tüketiciler garanti belgesi ile koruma altına alınmıştır. Garanti belgesinin süresi en az 2 yıl olarak belirlenmelidir. Garanti belgenizi onaylattıktan sonra; ürününüz 1 yıl içerisinde 4 kez arızalanırsa, 2 yıl boyunca 6 sefer arızalanırsa veya tamir süresi 20 iş gününü aşarsa:
*Ürününüzün yenisiyle değiştirilmesini, ücret iadesini veya bedel indirimi talep edebilirsiniz.
– Kapıdan Satışlar: Kapıdan gerçekleştirilen satışlarda, satın aldığınız ürünü 7 gün içinde hiç bir gerekçe göstermeden iade ederek, “ Cayma Hakkı” nızı kullanabilirsiniz.
*7 günü geçirmeniz durumunda; sözleşmede yer alan metinlerin 16 puntodan küçük harflerle yazılması, sizden peşinat alınması veya el yazınız ile tarih yazmamanız halinde; üründen vazgeçtiğinizi bildiren iadeli taahhütlü posta gönderisiyle satıcıdan haklarınızı talep edebilirsiniz.
– Tüketici Kredileri: Kredi kullandığınızda ödeme planınızla birlikte sözleşmenin de bir örneğini mutlaka saklayın. Kredi planınızdan erken ödemeler yapmanız durumunda faiz indirim hakkınız olduğunu unutmayın.
– Kredi Kartları: 5464 sayılı kanunla yapılan düzenlemede, kredi kartı alırken 12 punto koyu siyah harflerle düzenlenmiş, yazılı sözleşme hazırlanarak, bir örneği size teslim edilmelidir. Bu sözleşmede yükümlerle birlikte kart kullanımı hakkında ayrıntılı bilgi verilmesi zorunludur.
* Siz talep etmediğiniz takdirde hiçbir banka sizin adınıza kart oluşturarak, gönderemez. Bu durumlarda bankadan talep etmek suretiyle kredi kartı ve sözleşmeyi iptal etme hakkına sahipsiniz. Kullandığınız kredi kartları için, aidat/ üyelik ücretleri sözleşmenizde yer almadığı sürece sizden tahsil edilen ücretleri bankaya yazılı olarak bildirerek iadesini talep edebilirsiniz. Bankanın iadeyi kabul etmediği durumda “İlçe Hakem Heyetleri” ne başvurabilirsiniz.
Satıcı veya firmalarla sorun yaşamanız durumunda Tüketici Sorunları Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi’ne aldığınız ürün veya hizmete ait belgelerle başvurarak, haklarınızı kullanabilirsiniz.
İyi bir tüketici olmanın yolu, bilinçlenmekten ve haklarınızı öğrenmekten geçer. Madem paranız kıymetli, aşırı tüketimden ve israftan kaçın, sorun yaşadığınız durumlarda haklarınızı aranmaktan kaçınmayın.