Türkiye, koronavirüs salgını ile mücadelesini sürdürürken, tedbirlere her geçen gün yenileri ekleniyor. Ziraat Bankası, Vakıfbank ve Halkbank müşterilerinin virüs salgını sürecini mali açıdan en az hasarla atlatabilmesi amacıyla destek paketleri devreye aldı. Üç büyük kamu bankasının destek paketleri, hem bireysel hem de ticari müşterilerin borç ötelemesini, ek limit sağlanmasını ve istihdamın korunmasını hedefliyor.
Kamu bankalarının paketlerinin ardından Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, Twitter adresinden yaptığı açıklamada kamu bankalarının da sorumluluklarının gereğini yerine getirdiğini hatırlatarak “Devlet-millet ve iş dünyası el ele bu badirenin üstünden geleceğiz. Kamu bankalarımızın bu değerli adımlarına özel bankalarımızın da eşlik edeceğine inanıyorum” sözleriyle özel bankalara da çağrı yaptı. Bu çağrıya ilk yanıt Türkiye İş Bankası’ndan geldi.
Ziraat’ten yeni destek adımları
Ziraat Bankası, 31 Mart’ta ödenmesi gereken dönem sonu taksit, faiz ve anaparasını ödeyemeyen firma ve bireysel müşterilerin talepleri üzerine söz konusu ödemelerin ötelenmesine imkan verildiğini duyurdu. Ziraat Bankası şubelerinin 09.00-17.00 saatleri arasında müşterilere hizmet vermeye devam edeceği bildirilen açıklamada şunlar kaydedildi: "Nakit akışı bozulduğu için ödeme sorunu yaşayan müşterilerimizin mevcut kredilerinin 6 aya kadar ödemesiz dönem olmak üzere, turizm gibi dönemsel faaliyeti olan sektörlerde ise 12 aya kadar ilave süre tanınmak suretiyle, uygun vadeli yapılandırma uygulamalarının geliştirilmesi uygulamaya alındı.
Personel maaşlarını, bankamız üzerinden ödeyen firmaların şubat ayı sonu itibarıyla mevcut istihdamlarını azaltmamaları kaydıyla önümüzdeki 3 aylık personel maaş gideri kadar ilave limit imkanı verilmesi tedbirini aldık. Kredili müşterilerimiz tarafından bankamız üzerine keşide edilmiş çeklerinin ödenmesi amacıyla kullanılmak üzere genel kredi limitlerinin artırılarak ilave nakit kredi limiti tahsis edilmesi tedbirlerini uygulamaya aldık. İşletme sermayesi ihtiyaçlarını karşılamak üzere bankamız kurumsal kredi kartı ve DBS limiti bulunan müşterilerimizin kurumsal kart limitlerinin artırılması tedbirlerini bugünden itibaren uygulamaya almış bulunuyoruz."
Vakıfbank’tan 9 maddelik paket
Vakıfbank da attığı adımlara yenisini eklediğini bildirdi. Paket kapsamında, firmaların, 31 Mart devre sonu faizleri de dahil olmak üzere 30 Haziran’a kadarki tüm kredi taksitleri ve ödemeleri konusunda esneklik sağlanacak. İstihdam koruma amaçlı kredi taleplerini karşılamak amacıyla işletmelere 3 aylık maaş gideri kadar uzun vadeli kredi kullandırılacak. İşletmelerin mevcut kredileri, kendi nakit akışlarına uygun ve sektörel durumlarına göre ödemesiz dönemli olarak yeniden yapılandırılacak.
Turizm ve şehir içi toplu taşıma dahil en çok etkilenen sektörlere özgü krediler, 12 aya kadar ödemesiz dönemli olarak yapılandırılacak. Firmaların vergi, SGK gibi kamusal ödeme yükümlülüklerini kolaylaştırmak amacıyla nakit yönetim limitleri artırılarak, bu limitlerden yapılacak ödemelere 3 ay ödemesiz, 12 aya kadar taksit imkanı verilecek. Firmalara ait Business Kartlarda limit artırımına gidilerek, maliyetsiz tedarik kapasiteleri artırılacak.
VBanko Çek ürününün limiti ve yaygınlığı artırılarak, bankacılık garanti imkanının dolaşıma sürülmesi yoluyla nakit ihtiyacı azaltılacak ve maliyetsiz finansman imkanı sağlanacak. Bireysel kredi ihtiyacı olan vatandaşların kredi talepleri, Vakıfbank Mobil, internet bankacılığı ve Sky Limitler üzerinden sağlanarak salgın riskine maruz bırakılmayacak. Bireysel kredi müşterilerinin taksit, kredi kartı ödemeleri 3 aya kadar ötelenebilecek.
Halkbank’tan istikrar önlemleri
Halkbank, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınına karşı finansal istikrar önlemlerini açıkladı. 31 Mart 2020’ye kadar taksit, faiz ve anaparasını ödeyemeyen firmalar ile bireysel müşteriler, bu döneme dair ödemelerini erteleyebilecek. Esnaf ve sanatkarların bu dönemde yaşadıkları olumsuzluklara destek olmak amacıyla talep etmeleri halinde kullanmış oldukları kredilerin bu yılın nisan, mayıs ve haziran aylarında vadeleri gelecek olan anapara ve faiz ödemeleri, ödeme vadelerinden itibaren 3 ay süreyle ve faizsiz olarak ertelenecek.
Nakit akışı bozulduğu için ödeme sorunu yaşayan banka müşterilerine, 6 aya kadar ödemesiz dönemle kredilerini uygun vadeli yapılandırma imkanı sunulacak. Ödemesiz dönem, turizm gibi dönemsel faaliyeti olan sektörlerde 12 aya kadar uzatılabilecek. Personel maaşlarını Halkbank üzerinden ödeyen firmalara, istihdamlarını şubat sonuna göre azaltmamaları şartıyla gelecek 3 aylık dönem boyunca personel maaş gideri kadar ilave kredi limiti verilecek.
Bankanın kredili müşterileri tarafından Halkbank üzerine keşide edilmiş çeklerin ödenmesi amacıyla genel kredi limitleri artırılarak firmalara ilave nakit kredi limit tahsis edilecek. İşletme sermayesi ihtiyaçlarını karşılamak üzere, Halkbank kurumsal kredi kartı ve Doğrudan Borçlandırma Sistemi limiti bulunan firmaların kurumsal kart limitleri artırılacak.
İş Bankası’ndan istihdamı koruyana ek limit
Türkiye İş Bankası da açıkladığı paketle müşterilerin 30 Nisan’a kadar ihtiyaç duyması halinde; anapara/faiz/taksit ödemelerinin ilave bir koşul aranmaksızın 30 Haziran’a kadar ötelenmesine imkan verirken salgın sebebiyle mali bünyesi olumsuz etkilenen başta turizm, lojistik, AVM, perakende sektörleri olmak üzere sektör ayrımı olmaksızın her bir ihtiyaç, vaka bazında değerlendirilerek ödemesiz dönem dahil gerekli tüm destek verecek.
KOBİ’lerin ve mikro işletmelerin, mevcut limitlerle desteklenmesi ve gerekirse ilave limit için de azami çaba göstereceğini açıklayan banka maaş anlaşmalı olsun olmasın banka müşterilerinin önümüzdeki 3 aya ait maaş ödemelerini herhangi bir istihdam azaltımı yapmamaları kaydıyla gerekirse ilave limit tahsisi suretiyle ödenmesine katkı sağlayacak. Dijital kanallar üzerinden yapılacak EFT/havale işlemlerinden 30 Nisan’a kadar (karttan karta havale dahil) hiçbir banka müşterisinden ücret almayacak. Sağlık ve gıda başta olmak üzere, müşterilerimizin alışveriş anında ihtiyaç duyması halinde kredi kartı limitlerinde artırıma gidecek. POS ve ÖKC ücretlerini 3 ay boyunca ötelediği gibi bireysel müşterilere; tüketici kredisi, kredi kartı ve ek hesap ödemelerini 3 ay boyunca öteleme imkanı getirecek.
Ziraat Katılım da devreye girdi
Ziraat Katılım da yaptığı açıklamayla talep edilmesi halinde bireysel ve ticari müşterileri için 31 Mart’a kadar ödenmesi gereken taksit, kar payı ve anapara ödemelerinin öteleyeceğini duyurdu. Banka ayrıca ödeme sorunu yaşayabilecek müşterilerin mevcut finansmanlarının; 6 aya kadar ödemesiz dönem olmak üzere, dönemsel faaliyeti olan sektörlerde ise 12 aya kadar ilave süre tanınmak suretiyle, uygun vadeli yapılandırma uygulamalarının geliştirilmesini gündeme getirdi. Personel maaşlarını, Ziraat Katılım’dan ödeyen firmaların 2020 Şubat sonundaki istihdamlarını korumaları kaydıyla; ihtiyaç duymaları halinde 3 aylık personel maaş gideri kadar ilave limit imkanı verilecek. Bankadan finansman limiti olan müşterilerin oluşabilecek işletme sermayesi ve Doğrudan Borçlandırma Sistemi’ne yönelik ilave limit ihtiyaçlarının ivedilikle karşılanacak.
Vakıf Katılım’dan ödemelerde kolaylık
Vakıf Katılım da açıkladığı pakette talep halinde müşterilerinin 30 Haziran’a kadarki taksit ödemelerinde esneklik sağlayacağını duyurdu. Pakette, işlemelerin kullanmış olduğu mevcut fonların, nakit akışlarına uygun ve sektörel durumlarına göre ödemesiz dönemli olarak yeniden yapılandırılacağı yer aldı. Ayrıca Vakıf Katılım turizm ve şehir içi toplu taşıma dahil en çok etkilenen sektörlere özgü fon kullandırımlarını 12 aya kadar ödemesiz dönemli olarak yapılandıracak. Kurumlarından maaş ödemesi hizmeti alan işletmelerin, istihdam koruma amaçlı fon taleplerini karşılamak amacıyla, “3 aylık maaş gideri” kadar 1 yıl vadeli fon kullandırılacak. Firmaların vergi ve SGK gibi kamusal ödeme yükümlülüklerini kolaylaştırmak için 3 ay ödemesiz, 12 aya kadar taksit imkanı verilecek.
Akbank'tan 4 maddelik önlem
Akbank da toplumsal mücadeleye destek vermek üzere 4 maddelik önlem açıkladı.
Akbank'tan yapılan açıklamaya göre; bireysel ve tüzel müşterilerimizin 30 Nisan’a kadar olan anapara, faiz ve taksit ödemeleri talep olması halinde mevcut koşullarla 30 Haziran’a kadar ötelenebilecek. Mobil, internet şube ve ATM üzerinden gerçekleştirilecek EFT ve havale işlemleri 30 Nisan’a kadar ücretsiz olarak yapılabilecek. Müşterin ATM’lerden günlük para çekme limiti kart ile ücretsiz 5.000 TL ve ek olarak Akbank Mobil’den QR kod ile ücretsiz 5.000 TL olmak üzere 10.000 TL’ye çıkarıldı. Bu uygulamanın süresi 30 Nisan’a kadar uzatılmıştır. Ayrıca ortak ATM’lerde para çekme, yatırma, bakiye görüntüleme ve kredi kartı borcu ödeme gibi işlemleri 30 Nisan’a kadar ücretsiz hale getirildi.
Bakan Albayrak'tan özel bankalara çağrı
Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, kamu bankalarının devreye aldığı destek paketi uygulamalarına özel bankaların da eşlik edeceğine inandığını ifade etti. Bakan Albayrak, Twitter hesabından yaptığı değerlendirmede; salgınının ekonomiye etkilerini azaltmak, vatandaşların işsiz kalmasının önüne geçebilmek ve iş gücü piyasasını ayakta tutmak için devreye alınan tedbirler kapsamında kamu bankalarının da sorumluluklarının gereğini yerine getirdiğini belirterek, "Devlet-millet ve iş dünyası el ele bu badirenin üstünden geleceğiz. Kamu bankalarımızın bu değerli adımlarına özel bankalarımızın da eşlik edeceğine inanıyorum" sözlerine yer verdi.
Özel bankalarda mesai değişti
Koronavirüs tedbirleri çerçevesinde bankaların mesai saatlerinde de değişikliğe gidildi. Özel bankalar şubelerde gişe çalışma saatleri 12:00-17:00 olarak planladı. EFT, havale saatlerinde ise bir değişiklik yok. Tüm kamu bankaları ise 09:00-17:00 saatleri arasında çalışmaya devam ediyor.