Kim bilir, Ankara dışına çıktıklarında belki harcırah alanlar bile olmuştur! Üstelik beka atına binip devlet/ebed/müddet üçlemesini yol boyu dillerinden düşürmeden…
Devlet memurusunuz ve mevcut iktidara muhalifsiniz. Gönül verdiğiniz partinizin bir mitinginde, çıkıp iktidarı eleştiren gayet ateşli bir konuşma yapıyorsunuz. Ertesi gün amiriniz çağırdığında, başınıza gelecekleri tahmin etmek çok da zor değil.
Öte yandan, yine kamuda bir bürokrat olmakla birlikte iktidar yanlısısınız. Zira onlar sizi atamış. Çıkıp bu kez muhalif partileri yerden yere vuran bir miting konuşması yapıyorsunuz. Ertesi gün kurumunuza geldiğinizde, onlarca övgü ve taltif sizi bekliyor. Böyle bir şey mümkün müdür? Mümkündür. Nedeni az sonra; daha doğrusu aşağıda…
Önce belirli soruların cevabını bulmakla işe başlayalım.
24 Haziran 2018 tarihli Cumhurbaşkanı ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçim'inin ardından yürürlüğe giren “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” nde kimler siyasi, kimler kamu görevlisidir?
Genel kabule baktığımızda, seçilmişler siyasi, atanmışlar bürokrat olarak geçer. Yeni sistemde ise seçilmiş olan bir tek cumhurbaşkanıdır. Yapılan düzenleme ile kabine üyelerinin milletvekili olmaması şartı getirildiğinden, eski bakanlar kurulunun yerini alan cumhurbaşkanlığı kabinesi, tamamen atanmışlardan oluşmaktadır. Bunun yanında, gerek cumhurbaşkanlığı politika kurulları üyelikleri ve gerekse bakan yardımcılıkları da atanmışlar kategorisindedir.
Atanmış ve seçilmiş farkının önemi, siyaset ve yönetim ayrımında yatar. Çünkü siyasilerin görevi, kamu politikalarına ilişkin temel kararları almak; kamu görevlisi dediğimiz bürokratların görevi ise alınan bu kararları tarafsız bir şekilde uygulamaktır. Kamu görevlileri yönetsel konularla, politikacılarsa siyasal konularla ilgilenirler.
Birer atanmış olmalarına rağmen cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanlar, yapılan yasal düzenlemeyle, seçilmişler kategorisinde olan milletvekilleriyle aynı statüye kavuşmuştur.
BİR VALİ NASIL SİYASET YAPAMAZSA BAKAN YARDIMCISI DA…
Anayasa’nın 106 ncı maddesi aynen şöyle der: “Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, 81 inci maddede yazılı şekilde Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde andiçerler…… Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden yararlanır.”
Bunun anlamı, “cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar siyaset yapabilir yani meydanlara inebilirler” dir. Ancak aynı şey bakan yardımcıları için geçerli değildir. Zira onlar bildiğiniz kamu görevlisidir. Kadroları, istisnai memuriyet kadrosudur. Valiler gibi… Valiler de bu anlamda birer istisnai devlet memurdur.
Cumhurbaşkanlığı politika kurulları üyeliklerine atananların hukuki statüleri ise tartışmalıdır. Kurul üyelerinin görevi "cumhurbaşkanınca alınacak kararlar ve politikalar ile ilgili öneriler geliştirmek." tir. Yani cumhurbaşkanına yönetsel anlamda teknik destek sağlamaktır. Bu durum, cumhurbaşkanının partisine de destek anlamına gelmez. Zira cumhurbaşkanı partisinin yönetimini zaten parti teşkilatı eliyle yürütmektedir.
Kurul üyelerine, yüz bin gösterge rakamının memur maaş katsayısı ile çarpımı tutarında aylık maaş verilmesi, görevleri ile ilgili olarak gerekli olan bilgileri bütün kamu kurum ve kuruluşlarından istemeye yetkili olmaları, bu tartışmanın ana omurgasını teşkil eder. Kaldı ki gerek özlük hakları gerekse sahip oldukları yetki ve gördükleri hizmetin niteliği, sözleşmeli dahi olsalar, onları bir kamu görevlisi statüsüne doğru yaklaştırmaktadır.
Kısacası, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde cumhurbaşkanı partili olunca, atamış olduğu kişilerin de partili olması veya bir partinin sözcüsü gibi davranması gerekmiyor. Bir vali nasıl siyaset yapamazsa, bakan yardımcısı da yapamaz ve hatta kurul üyeleri de...
SİSTEMİ AŞAĞI DOĞRU PARTİZANLAŞTIRMAK
Vali ile bir bakan yardımcısı veya kurul üyesi arasındaki tek fark, görev süresi ile ilgilidir. Valilik kadrosuna atama müktesep bir hak doğururken, bakan yardımcısı ve kurul üyelerinin görevi ise cumhurbaşkanının görev süresi ile sınırlıdır.
Bilmem saydınız mı? Kaç bakan yardımcısı kaç cumhurbaşkanlığı politika kurulları üyesi var? Resmi Gazete ’den ve ilgili kurumların internet sitelerinden -kesin bir bilgi olmamakla beraber- araştırdığım kadarıyla, on altı bakanlığa elli üç bakan yardımcısı, dokuz politika kuruluna ise yetmiş altı üye atanmıştır.
Seçilmemiş olmalarına ve yasama dokunulmazlığı zırhları bulunmamalarına rağmen bakan yardımcılarından birçoğunu seçim platformlarında veya politik alanlarda gördük. Eğer göremediyseniz kısa bir internetgezintisi yeterli.
Onları bu politik alanlara indiren etken nedir? Bunlardan biri, bakan yardımcılarının bir kısmının eski milletvekilleri ve parti teşkilatlarında daha önce üst düzey görev yapanlar arasından atanmasıdır. Nitekim hali hazırdaki bakan yardımcılarından on tanesi eski milletvekili, biri de eski bakandır. Kurul üyelerinden ise ona yakını eski milletvekilidir. Bu, biraz da bir “yarım elma gönül alma” meselesidir. Atananların mesleki birikimi ile atandıkları kadroları bir bir karşılaştırdığınızda bunu rahatlıkla görebilirsiniz.
Bunun neticesinde, bu görevlere atanan eski vekiller ve partililer, bir sonraki dönem tekrar seçilebilmek ve yüzlerini unutturmamak amacıyla seçim alanlarını bir fırsata çevirebilmektedirler. Bu da iktidar partisinin bürokrasi üzerinde politik vesayetini artırmakta ve sistemi aşağı doğru partizanlaştırmaktadır.
ANKARA DIŞINA ÇIKTIKLARINDA HARCIRAH ALANLAR BİLE OLMUŞTUR!
Eğer getirilen yeni sistem tümüyle politize edilirse, devlet de partizanlaşmış olur. Parti giderse devlet de gider. Oysa siyasal partiler geçici birer kaptandır. Dümeni kıvıramadıkları anda kaptan köşkünden indirilirler. Eğer gemidekiler de kaptan ile aynı kafada olurlarsa felaket ancak bir kayaya toslandığında fark edilir. Bu yüzden kamu görevlilerini her türlü politik etki ve kaygılardan uzak tutmak gerekir.
Seçim adaletsizliği ise işin ayrı bir boyutudur. Mahalli idareleri belirleyen bir seçim olan 31 Mart 2019 seçimlerinde, bu istisnai memurların bir kısmının siyaset meydanlarının ana aktörlerinden olması mevzuata kesinlikle aykırıdır. Birtakım idari görevlerini bırakıp kendilerine tahsis edilen makam arabalarıyla seçim bölgelerinde boy göstermeleri nasıl izah edilebilir? Hem de köy köy, mahalle mahalle gezerek.
Kim bilir, Ankara dışına çıktıklarında belki harcırah alanlar bile olmuştur! Üstelik beka atına binip devlet/ebed/müddet üçlemesini yol boyu dillerinden düşürmeden…
Son söz Amerikalı politikacı LindaLingle’dan gelsin:
“Bütün politikacılar, daha çok gelecek seçimleri düşünürler. Devlet adamı ise gelecek nesilleri.”
Ramazan Bulut
Odatv.com
Tags
"Komünizmin Kürt milliyetçiliğine ‘kılıf’ olarak..."