Dünyanın daha fazla zararlı emisyonlara tolerasyonu kalmadı. Bunun sonucunda da tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de 0 emisyonlu araçlar yüzlerini göstermeye başladılar. Bu araçlardan en yaygın olanları da elektrik enerjisiyle çalışanlar. Biz de Autocar ekibi olarak bu gelişimi detaylıca incelemek için elektrikli bir otomobille uzun yola çıkmaya karar verdik. Burada konumuzu duraklatıp bize bu projede yardımcı olan electrip ve Zorlu Energy Solutions (ZES) firmalarından söz etmek istiyorum. Türkiye’de ilk kez elektrikli otomobil kiralama imkanı sunan electrip, değişen otomotiv dünyasının ilk temsilcilerinden. Telefonunuza yükleyeceğiniz aplikasyon yardımıyla BMW i3 ve Renault Zoe gibi araçlardan istediğiniz herhangi birini kilometre ücreti olmaksızın saatlik ücret üzerinden fiyatlandırarak kiralama imkanı veriliyor. Ayrıca bu filonun içine yakın zamanda Tesla’nın eklenecek olması da iyi haber. Şimdilik Zorlu Center ve Levent 199’da lokasyonları bulunan firma, ZES’in hızlı şarj istasyonlarında şarj imkanı da sağlıyor.
Çoğu insanın elektrikli otomobiller hakkında büyük merak beslediği göz önüne alınırsa sadece bu araçları tanımak için dahi kiralayanlar olacaktır. Kiralamanın ardından herhangi bir anahtara ihtiyaç duymadığınız otomobiller, aplikasyon yardımıyla açılıp kapanabiliyor. Araçları çalıştırma veya kilitleme gibi ihtiyaçlarınız uygulama üzerinden yapılabiliyor. Peki ya ZES elektrikli otomobil sektörünün hangi kısmında? Sürdürülebilir ve yenilenebilir enerjiyi gelecekteki dünyanın en önemli meselelerinden biri olarak gören firma, 2018 itibariyle faaliyete geçti. Kurduğu hızlı şarj istasyonlarıyla elektrikli otomobil kullanıcılarının hayatını kolaylaştıran ZES, ülkemizdeki elektriklenme sürecini hızlandırmayı hedefliyor. Halka açık alanların yanı sıra ev ve iş yerlerine de özel şarj istasyon kurulumları yapıyor. Şimdilik otuzun üzerinde şarj istasyonlarıyla hizmet veren firma, lansmana özel olarak şarj karşılığında herhangi bir ücret almıyor. Zorlu Center’da bulunan electrip noktasının tam karşısında 3 araçlık bir şarj istasyonu bulunduğunu da söylemeliyim. Biz de Tesla Model S’mizi buradan teslim aldık. Sonrasında da elektrikli bir otomobilin uzun yolda nasıl bir performans sunacağını deneyimlemek için Bursa’ya doğru yola çıktık.
Rotamızı ve duraklarımızı hem aracı şarj edebileceğimiz hem de dinlenip çay-kahve molası verebileceğimiz yerlere göre ayarladık. Pillerinin tam dolu haliyle 400 km’ye yakın bir menzil sunan aracımızla her şey yolunda giderse Bursa’ya giderken ve dönerken birer kez hızlı şarj istasyonlarında mola verecektik. Yolculuğumuzun ekonomi odaklı olmak yerine herhangi birinin seyahat edeceği tempoda gitmek de bizim için önemliydi. Sonuç olarak elektrikli otomobiller hakkındaki en büyük soru işaretlerinden biri de uzun yolda ne kadar sık mola vermek zorunda olduğunuzdu. Bu sorunun özet bir cevabını hemen verebilirim. Eğer rotanızda hızlı şarj istasyonları bulunuyorsa içten yanmalı bir motorla aynı tempoda gidebilirsiniz. Yola çıktığımızda 250 km menzile sahip test aracımızla 100 km’ye yakın uzaklıkta bulunan Osmangazi Köprüsü’nün girişindeki Oksijen Dinlenme Tesisleri’nden O3’te ilk molamızı verdik. Hızlı şarj istasyonunun bulunduğu bu tesiste yaklaşık 1 saat şarj ettiğimiz otomobil bize 336 km’lik sürüş mesafesi sundu.
Ardından Bursa’ya dek mola vermeden yol aldık. Bu yolculuğun bize öğrettiği en önemli ders, elektrikli araçlarla uzun yola çıkmanın yaygınlaşan şarj istasyonlarıyla çok rahat olduğu. Şehirde geçirdiğimiz birkaç saatin ardından dönüş yoluna koyulma vakti gelmişti. 336 km’lik menzilin ardından dönüş yolunda mola verdiğimiz O68 dinlenme tesislerine dek yaklaşık 200 km’lik bir yol yapmıştık. Yol bilgisayarında da yaklaşık 130 km’lik bir menzil veriliyordu. Bu noktada da yol bilgisayarındaki menzil verisinin tamamen doğru olmadığı anlarda dahi doğruya yakın bir veri sunduğunu farkettik.
O68’de bulunan ZES’in hızlı şarj istasyonuna aracımızı bıraktık ve ardından hem dinlenmek hem de şarj süresini beklemek için tesisteki mağazalarda vakit geçirmeye koyulduk. 1 saat 20 dakika civarı süren mola süremizin ardından araca döndüğümüzde bataryaların tamamının dolmuş olması yüzümüzü güldürdü. İstanbul’a kalan yolumuzda da şarj için mola vermeye ihtiyaç duymadık. Tüm dünyanın içten yanmalı motorlara alternatif aradığı bu dönemde elektrikli otomobillerin büyük bir önem taşıdığını bir kez daha farkettik. Bu dönüşümün sadece otomobil üreticileri tarafından değil farklı kuruluşların çabalarıyla başarılı olacağını gördük. Özellikle ZES ve electrip gibi şarj istasyonlarının ve elektrikli araçların yaygınlaşması için efor sarfeden firmalar, ülkemizde bu devrimin gerçekleşmesinde büyük bir rol oynayacak.
MÜCAHİT BURAK BAĞCE
OKSİJEN DİNLENME TESİSLERİ
Sadece şehir içi kullanım için değil, aynı zamanda şehir dışı seyahatlerde de elektrikli araç sahiplerinin ulaşımını kolaylaştırmak ve onlara kesintisiz bir sürüş deneyimi sunmak için çalışmalarına devam eden ZES, bu kapsamda İstanbul-Bursa arasını 1,5 saate indiren yeni İstanbul-İzmir Otoyol’unun Körfez Geçişi üzerinde bulunan, O3 Dilovası, O37 Orhangazi ve O68 Gemlik Oksijen Tesisleri’nde hızlı şarj hizmeti veriyor. Sunduğu konfor, lezzet alternatifleri, alışveriş seçenekleri ve ortak alanlardaki hijyen hassasiyetiyle; yolcuların en çok tercih ettiği mola noktalarından olan tesislerdeki ZES istasyonları, aynı anda 4 aracı hızlı şarj edebiliyor ve araçlar 30 dakika içinde yüzde 80 oranında şarj seviyesine ulaşıyor.