Devletin inşaatı kurtarma planıyla ilgili yanıtsız kalmaya mahkûm 10 soru
İnşaatta işler iyi gitmiyor. Bunu sağır sultan bile duydu. Anlı şirketlerle ilgili rivayetler almış yürümüş durumda.
İşte bu ortamda gündeme, televizyoncu diliyle “bomba” gibi bir haber düştü: İnşaatçıların elinde kalan konutlar devlet tarafından satın alınacaktı. İddiaya göre bu işte başrolü Emlak Konut üstlenecekti.
Haber, inşaatçıların çatı kuruluşları Gayrimenkul ve Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği (GYODER) ve İstanbul İnşaatçılar Derneği'nin (İNDER) üyelerine gönderdiği bilgilendirme mektubuna dayandırılıyordu.
Haberlere bakılacak olursa, inşaat firmalarına aktarılacak bedelin yüzde 70'iyle banka borçları ödenecekti. Yüzde 30 ise firmalara kendi işlerinde kullanılmak üzere bırakılacaktı.
Emlak Konut, haberi yalanladı. Ama söylentilerin ardı arkası kesilmedi. İnşaatçılar, Emlak Konut ile olmasa bile başka bir mekanizma ile sektörün elinde biriken konutların devlet tarafından satın alınacağı konusunda ısrarcı.
İnşaatçılar bundan o kadar emin ki, rivayete göre dernekler, lüks konutların kurtarma planına dahil edilip edilmemesi konusunda kavgaya tutuşmuş.
Gelişmeler böyle... Şimdi gelelim yanıtsız kalmaya mahkûm sorulara:
1. Yine mi inşaat? Neden kitap değil, yazılım değil, makine değil yine inşaat? Ekonomiyi bu hale inşaat odaklı büyüme stratejisi getirmedi mi?
2. İki ay önce açıklanan Yeni Ekonomik Program’da artık katmadeğerli üretim yapan sektörlerin desteklenmesine öncelik verileceği belirtilmemiş miydi? İlaç, petrokimya, enerji, makine/teçhizat ve yazılım, öncelikli olarak desteklenecek sektörler değil miydi?
3. Haydi diyelim ki, ekonominin motoru olan inşaat sektörünün krizin ortasında stop etmesine izin verilemez… Peki devlet, konutlarını alacağı şirketleri neye göre belirleyecek?
4. Siyaset şirket seçimine karışacak mı? “İktidara yakın şirketler kurtarılıyor” söylentilerinin yayılması nasıl engellenecek?
5. İddia edildiği gibi lüks konutlar da devlet tarafından alınacak mı? Yoksa sadece orta sınıfa yönelik evler mi alınacak?
6. İnşaat şirketlerinin stokundaki konutlar hangi fiyattan satın alınacak? Maket fiyatından mı? İndirimli fiyattan mı?
7. Devlet müdahalesi bazı bölgelere suni talep yaratarak fiyatların şişmesine yol açmayacak mı? O bölgelerden ev almaya hazırlanan vatandaş, fiyat durduk yerde yükselince bu işten zararlı çıkmayacak mı?
8. Devlet hangi bölgelerden ne kadar alım yapacağına neye göre karar verecek? Sürecin şeffaf biçimde yürümesi nasıl sağlanacak?
9. En önemli soru: Devletin yardım eli, zor durumdaki inşaat şirketlerini kurtarmaya yetecek mi? Yoksa beyin ölümü gerçekleşmiş firmalar suni solunumla zorla yaşatılmış mı olacak? Er veya geç Hakkın rahmetine kavuşacak şirketleri zorla yaşatmak, sağlıklı şirketlerin haksız rekabetle karşılaşmasına yol açmayacak mı?
10. Yıllarca “Serbest piyasa… Serbest piyasa…” diye başımızın etini yiyen siz değil miydiniz? Zor durumdaki inşaat şirketlerini kurtarmak serbest piyasaya aykırı değil mi?