ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey, ABD’nin, Türkiye’ye İdlib’de nasıl bir askeri yardım sağlanabileceği konusunu NATO müttefikleriyle konuştuğunu söyledi. Jeffrey, Rusya ve Suriye hükümetinin ateşkesi ihlal etmesi halinde buna yanıt olarak atılabilecek adımları da tartıştıklarını belirtti.
ABD'nin Ankara Büyükelçisi David Satterfield ile birlikte Brüksel’den telekonferans yoluyla gazetecilere brifing veren Jeffrey, “NATO’nun neler yapabileceğine bakıyoruz. Her seçenek masada” ifadesini kullandı.
Jeffrey, ateşkesin ihlali halinde ABD ve Avrupalı müttefiklerin olası yaptırımları da içeren adımlarla süratle bir yanıt vereceğini kaydetti.
Diğer NATO ülkelerinin bireysel olarak ya da İttifak halinde Türkiye'ye askeri desteğin söz konusu olabileceğini ifade eden Jeffrey, bununla birlikte, ateşkesin ihlali halinde Türkiye’ye yardım için bölgeye kara askeri gönderilmesi ihtimalini seçenek dışı bıraktı, havadan neler yapılabileceği konusunu değerlendirdiklerini ifade etti.
Jeffrey, "Kara askerlerini unutabilirsiniz. Türkiye, kendisi ve muhalefet güçlerinin kendi başlarına mevkilerini koruma kabiliyetine fazlasıyla sahip olduğunu gösterdi. Mesele havadaki durum, biz de buna bakıyoruz" dedi.
Özel Temsilci Jeffrey, Ankara’nın Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın alması konusundaki duruşuna da açıklık getirmesi gerektiğini yineledi. Jeffrey ve Satterfield, "Türkiye’yle güvenlik alanındaki ilişkilerin ilerleme sağlayabilmesi için S-400 konusunda bir çözüme ihtiyaç olacak” mesajını verdi.
Jeffrey, Rusya ve Suriye hükümetinin İdlib’de kalıcı bir ateşkes istediklerine inanmadığını, Moskova ve Şam’ın Suriye’de baştan başa bir zafer peşinde olduklarını söyledi.
Özel Temsilci Jeffrey, "Suriye'de askeri bir zafer kazanma peşindeler ve bizim hedefimiz de bunu yapabilmelerini zorlaştırmak, iki kez düşünmelerini sağlamak. Uyarılarımızı ve hazırlıklarımızı göz ardı ederlerse, NATO ve Avrupalı müttefiklerimizle yaptırımlar paketi ve diğer adımlar üzerinde istişare ederek mümkün olduğu kadar hızlı biçimde bir karşılık vereceğiz" diye konuştu.
ABD’nin Ankara Büyükelçisi David Satterfield da, Suriye’de Rusya’nın garantörlüğünde geçmişteki ateşkeslerin hep geçici kaldığını, İdlib’de de böyle olmaması gerektiğini belirtti.
"ABD S-400'lerin aktive edilmemesi koşuluyla Patriot teklifinde bulundu"
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Brüksel dönüşü uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı. Erdoğan, Amerika'nın Rusya'dan alınan S-400 sistemini aktive edilmemesi halinde, Türkiye'ye Patriot füze savunma sistemi satma teklifinde bulunduğunu söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan ABD'den gelen bu açıklamayı da Washington'un duruşunda önemli bir yumuşama olarak niteledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Washington'dan Türkiye'ye Patriot sistemleri yerleştirmelerini istediklerini, Türkiye'nin aynı zamanda ABD'den Patriot sistemlerini sayın almaya da hazır olduğunu ilettiklerini söyledi. Erdoğan, "Patriot konusunda ABD'ye şu teklifte bulunduk. Bize Patriot verecekseniz verin. Biz de sizden alabiliriz. S-400 meselesinde de önemli ölçüde yumuşama gösterdiler. Şu anda 'S-400'leri aktive etmeyeceğinizin sözünü verin noktasındayız' ifadelerini kullandı.
Reuters haber ajansına konuşan iki Türk yetkili de, Türkiye'nin ABD'nin Patriot teklifini değerlendirdiğini ancak Ankara'nın S-400 sistemleri konusunda bir plan değişikliği olmadığını belirtti. Reuters'a konuşan üst düzey Türk yetkililerden biri "ABD bir kez daha Patriot teklifini gündeme getirdi. ABD Türkiye'ye daha fazla empatiyle yaklaşıyor. Temel koşul S-400'lerin aktive edilmemesi ya da başka bir deyişle kutularından çıkarılmaması. Patriot teklifi değerlendiriliyor ancak S-400 konusundaki duruşta bir değişiklik yok" dedi.
Reuters'a konuşan bir başka Türk yetkili de Washington'ın son teklifinin Türkiye'nin S-400 alımından sonra katılımını askıya aldığı F-35 programına dönüşünü de kapsadığını söyledi. Yetkili "Hava savunma sistemleri satın alınabilir ancak Türkiye'nin koşulları açık. Teknoloji transferi ve ortak üretim olmalı" dedi.
Pentagon'dan da aynı gün içinde "Savunma Bakanı Mark Esper'ın konuyla ilgili duruşında bir değişiklik yok. Türkiye S-400'leri geri vermedikçe Patriot bataryası alamaz" mesajı geldi.