The Cut – Kesik
Büyük acıları, felaketleri, savaşları, katliamları, soykırımları bir sanatçı eserinde nasıl işler, nasıl ele almalıdır, olup bitenleri sanatına nasıl yedirip okuruna, izleyicisine, muhatabına sunabilir, dünyanın en zor sorularının başında gelir bir sanatçı için. Ama bu çalışma bu sorunun yanıtını ustalıkla vermiş bana göre. Yönetmen Fatih Akın‘ın ilk ve tek siyasi filmi diyebileceğimiz bu eser, Türkiye‘nin tabu ve gerçeği inkâr edilen ve çarpıtılan konularından birini ele almakla kalmayıp aynı zamanda bir Ermeni Soykırımı klasiği diye de adlandırılabilir. Yaşanılanların yanında filmde anlatılanlar zulmün, katliamlar ve soykırımın sadece küçük bir boyutu, tek bir aile nezdinde anlatımıdır. Nice ailenin başına benzer acıların geldiğini unutmamak bir insanlık borcu.
Film bir masal anlatılır gibi başlar. Kaç yüz yıllık hükümranlıktan sonra imparatorluk parçalanmamak için Almanya ve Avusturya-Macaristan ile müttefik olur. İmparatorluk sınırları içerisinde yaşayan azınlıklar bir gecede düşman ilan edilirler, bilgisi verilir. Akabinde imparatorluğun o günlerdeki haritası dahilindeki 1915‘de Mardin‘de kendimizi buluruz. Bir demirci atölyesinde Nazaret Manoogian (Tahar Rahim) kırmızı fesli bir adamla konuşmaktadır. Müşterisine bir yandan bir makas yaparken diğer yandan sohbet etmektedirler. Adamın anlattıklarından paskalya zamanı olduğunu anlarız. Telaşla içeriye çırağı Levon (Shubham Saraf) girer ve Türklerin oldukça ciddi olduklarını söyler. Çırağının işinin başına gönderen usta işini bitirir. Makası on liraya alan adam para kesesini çıkartıp sallayarak Türkleri bununla peşine takacağını söyler ve Nazaret‘ mutlu paskalyalar dileyerek dükkanı terk eder. Paydos olur usta çırağının harçlığını verip evinin yoluna koyulur.
Nazaret doğruca kiliseye gidip günah çıkartır. Kilisenin önünde oturan dilenciye para verir. Kendisinden daha zengin insanlar olduğu için haset, kıskançlık ve öfke içerisindedir. Rahip bunların günah olduğunu, böyle düşünceleri olduğu için pişmanlık duyması gerektiğini bunun için de kutsal Meryem duasını on defa okumasını ve merhamet değil mağrifet dilemesini tavsiye eder. Sonra da okula gidip ikiz kızları Lucinée (Dina Fakhoury) ile Arsinée (Zein Fakhoury)‘yi alır. O arada öğretmen hanım Balakian (Andrea Hessayon) gelip selam verir. Demirci ustası savaştan yeni haberler sorar. Öğretmen dehşet verici katliamlardan ve birçok ölünün varlığından bahseder. Kızlarının korkarak kendilerini dinlediği gören baba, konuyu değiştirip kızlarının coğrafyada nasıl olduklarını sorar. Öğretmenler vedalaşıp kızlarının elinden tutarak eve giden baba onları çok sevdiğini anlatır. Havada bir leylek görürler. Bir leylek görenin uzun bir yolculuğa çıkacağı rivayetini babası kızlarına söyler. Üçümüz de mi, sorusuna baba üçü gördüklerine göre üçünün çıkacağını söyler.
Akşam kalabalık aile üyeleri yer sofrasında yemek yiyip memleketin son hali diye genel durum tahlili yapmaktadır. Anne sohbetlerini bize ne diye keserek çocukları sofraya çağırır. Sevgi ve şefkat dolu baba ikizlere iyi geceler masalı anlatarak onları uyutur. Gecenin bir vakti kapı çalınır. Nazaret apar topar kapıya koşarken ikizler korkarak annelerine koşarlar. Askerler gelmişlerdir. Evin erkeklerini yanlarında götürme emri almışlardır. Evin erkekleri ev halkıyla vedalaşırlar. Baba çocuklarına korkmamalarını yakında eve döneceğini söylerken ensesinden yakalayan asker onları ayırır. Sonrası bir yandan kopan aile üyelerinin bir daha bir araya gelip gelemeyeceklerine dair maceralar dolu anlatılar, diğer yandan tarihi gerçeklikler, acı, trajediler, dram içinde dram, gözyaşı, sanat, öfke, ama bir o kadar da insanın ne menem bir varlık olduğuna ustalıkla yapılmış göndermelerdir.
2014 yılı yapımı The Cut – Kesik filmini Fatih Akın yönetmiş ve yazmış. Diğer senarist Mardik Martin. Oyunculardan bazıları Simon Abkarian, Makram Khoury, Hindi Zahra, Kevork Malikyan, Bartu Küçükçaglayan, Trine Dyrholm, Lara Heller, Arsinée Khanjian, vs.
04.04.2019