PEDODONTİ DOKTORU (çocuk diş doktoru)
Çocuklar için uygulanan bütün tedaviler bu dala girer ve bu dalda uzmanlık yapan diş hekimlerine pedodontist yani çocuk diş hekimi denir. Bu bilim dalının dişte meydana gelen problemleri düzelmek ve meydana gelebilecek sorunları engellemek için koruyucu ve önleyici olmak gibi iki temel amacı vardır. Koruyucu tedavide flor ve fissür sealant uygulaması gerçekleştirilir. Süt dişlerini ağızda bulundurmak ortodontik açıdan da gerekli. Süt dişlerinin ağızda bulunması için pedodontik kron kaplamalar ve kanal tedavileri de uygulanmaktadır. Çocukların parmak emme gibi çene gelişimlerini önleyebilecek kötü alışkanlıkları olabilir, böyle durumlarla karşılaşıldığında ortodontik apereyler uygulanır. Bu tür sorunların erken yaşta fark edilmesi önem arz eder.
ÇOCUKLARDA RASTLANAN VAKALAR VE NEDENLERİ?
- Çocuklarda çürük vakaları: Çocukla rastlanan vakalardan en sık rastlananı çürük vakasıdır. Çürüğün oluşmasını tetikleyen sebeplerin başında ballı süt, mama gibi gıdaların uzunca bir süre diş yüzeyinde durması gelir. Düzenli fırçalamamak, asitli içecekler, çikolata, şeker gibi sağlıksız beslenme de çocuklarda çürük diş oluşmasına neden olur. Bu durum çürük alanın temizlenerek dolgu yapılmasıyla kurtarılmaya çalışılır.
- Çocuklarda darbe vakaları: Özellikle hareketli ve yaramaz çocuklarda sık sık rastlanan durum dişlerin darbe almasıdır. Bu durumda herhangi bir sorun yaşanmasa bile hekimin görmesinde fayda vardır. Çünkü, dişteki canlı doku olan pulpa darbenin etkisiyle diriliğini yitirebilir. Bu durumda da ağrı ve apseye neden olduğu gibi alttan gelen dişi de etkileyebilir. Darbe ile meydana gelen diş vakaları, dişin yerinden çıkması, damağa gömülmesi ve yer değiştirmesidir. Bu tür vakalarda hemen hekime başvurulmalı ve yer değişen ve gömülen dişe elle hafif hareketlerle müdahale edilip düzenli tedavi uygulanmalı. Eğer, çıkan diş daimi dişse bir an önce süt, serum ya da yumurta akını içerisinde bekletilip hekime getirilmeli; böylece diş hemen yerine takılabilir.
- Çocuklarda kırık vakaları: kırılan diş kaybolmadığı sürece hekime getirilmelidir. Bu parça bonding ajanlar vasıtasıyla yerine yapıştırılabilir. Eğer diş parçası bulunamamışsa kırık olan dişe kompozit dolgu uygulaması ile yenileme yapılır. Tam aksine düzelmeyecek bir kırık ise kompozit veneer tedavisi gerçekleştirilir.
- Çocuklarda diş çekimi: Çocuklarda süt dişleri veya sürekli dişler tedavi ile ağızda duramayacak kadarsa mutlaka çekilmelidir. Süt dişi çekildiğinde yerine sürekli diş gelecektir ve bu dişin yerini korumak için de bir aparey yapılmalıdır. Çünkü daimi diş çekildiğinde yerine başka bir diş gelmemektedir. Bu durumda sürekli dişlerin pozisyonlarının, kapanışının ve estetiğinin korunması için ortodontik uygulaması gerekir ve bu tedavi için hekime başvurulmalıdır.
- Çocuklarda diş temizliği: Temizlik, dişlerin üzerinde oluşan bakteri plağının yok edilmesi durumudur. Çocukların diş hekimleriyle tanışma durumu ve sonrasındaki tedaviler için hekime ısınma sürecinin olumlu olmasını sağlayan uygulamadır.
PERİODONTOLOJİ DALI VE İŞLEVİ
Dişlerin çene kemiklerinde tutunmasına yarayan yapıları inceleyen bilim dalıdır. Bu yapılar dişeti, sement (kök yüzeyi) , alveol kemiği (çene kemikleri) ve periodontal membrandır. Sağlıklı olan dişetinin görünümü portakal kabuğu gibi, açık pembe ve dişi sıkıca saran bir yapıya sahiptir. Dişlerde hiçbir sorun olmasa bile dişetinin kötü durumda olması dişi etkiler ve diş kaybına karar problemlere neden olabilir. Dişeti iltihabının oluşmasının ilk aşamasına ”gingivitis” denir. Bu durum diştaşı temizliği ve iyi bir ağız bakımı ile düzeltilebilir. Dişetinde oluşan bu ilk aşama iltihabı daha da ilerlerse ve çene kemiğinin yok olmasına sebep olan ”periodontitis” dişeti hastalığı ortaya çıkabilir. Bu durumla karşı karşıya kalındığında kemik kaybının tipi ve derecesine göre flap uygulaması ile kemik dişeti uyumu sağlanmış olur. Böylece operasyonların kron köprü vb. tedavilerinden önce gerçekleşmesi, daha sonra şekillenmiş olan dişeti durumuna göre iyileştirme uygulamalarına devam edilmelidir