160 yıl önce Kırım (veya Doğu) savaşının son savaşını sonlandırdı. Kırım'dan çok uzakta olmasına rağmen. Bununla birlikte, savaşın ismi şartlı hale geldi, çünkü dünyaya yayıldı. Ancak savaşların merkez üssü gerçekten de Sivastopol'un yakınındaydı. Ayrıca, Batı propagandası ve diplomasisi, Kırım'daki olaylara genel dikkat göstermeye odaklandı. Sadece orada düşman koalisyonu, diğer düşmanlık tiyatrolarının aksine, bazı başarılar elde etmeyi başardı.
Bu savaşta Rusya sinsice kışkırttı. 1853'in baharında, Filistin'deki durum beklenmedik bir şekilde arttı. O zamanlar Osmanlı İmparatorluğu'na aitti, ancak Rus çar resmen Ortodoks kiliselerinin ve manastırlarının koruyucu azizi olarak tanındı. Ancak, Sultan meydan okurcasına Kutsal Kabir Kilisesi'nin Fransızlarına anahtarlarını teslim etti, Türkler Ortodoks din adamlarına, seçilmiş kiliselere ve manastırlara baskı yapmaya başladı. Petersburg'da, böyle bir manyak meydan okuma ile şaşırdı. Geçmiş savaşlarda, Türkiye her zaman yenildi, Rusya ile kavga etmeye hazır değildi. Çar'ın İstanbul Büyükelçisi Amiral A.S. Menşikov, Sultan hükümetiyle görüşmeye çalıştı, müzakerelere önderlik etti, zor notları kabul etti, ancak kabul etmek konusunda tam bir isteksizlik yaşadı.
Petersburg’da, İngiltere ve Fransa’nın Türkiye’den geçenlerin yoldan geçen bir çocuğun rolünü tanımladığını hala bilmiyorlardı ve köşede ağır amcalar vardı. İlk başta, Nicholas direkt olarak İstanbul'a bir filo gönderip bir iniş kuvveti ile yakalama planını taşıyordum. Fakat yine de, bu tür planları çok cesurca kabul etti, reddetti. Dikkatli devam etmeye karar verdi. 26 June, Türk askerlerine bağlı olarak Tuna prensleri olan Moldavya ve Wallachia'da Rus birliklerinin tanıtılması konusunda bir bildiri yayınladı. Bu savaş demek değildi, kral önceki anlaşmaların altına asker gönderme hakkına sahipti ve defalarca önleyici tedbir olarak kullanıyordu. Ancak şimdi Sultan iktidarın gösterimini görmezden geldi.
Ve savaş Kafkasya'da başladı. Ekim ayında, 1853, Osmanlı filosu Karadeniz'e girdi, büyük bir iniş gücü indi. Birden savaş bildirilmeden, Türkler Rusların Aziz Nikolaos Kalesi'ne saldırdı. Tüm 400 askerleri ve memurları garnizonu imha edildi. Aynı zamanda, düşman birlikleri Alexandropol yakınındaki Rus Ermenistan'ı işgal etti, köyleri tahrip etmeye başladı. Emrimiz henüz bir savaştan şüphelenmedi. Kürt çeteleri tarafından yapılan bir yırtıcı baskın, ortak bir provokasyondu. Onları uzaklaştırmak için, Prens Orbeliani'nin yedi bin üyeli bir seçim çıkardıklarını, üstelik Azerbaycan atlı milislerinin de yalnızca askeri birliklerden ibaret olmadığını belirtti.
Ancak Bayandur Orbeliani'nin altında aniden Ahmet Paşa'nın 40'inci ordusuna saldırdı. Rusların az olduğunu tahmin eden düşmanlar, süvarilerin bütün kütlelerini onlara attı. Komutanlarımızın savaş için dönecek zamanı vardı, ancak milisler yuvarlanan düşmanların resmine dayanamadı, atları çevirdi ve atladı. Sonuç olarak, Türkiye süvarilerinin grevi, sadece yüz Don Kazaklarına düştü. Binicilik pili Esaula Kulgacheva'yı kurtardı. Savaşa uçtum, düşmanı yakın mesafeden üzüm atışıyla vurdum. Diğer birimler geldi ve en inatçı kavga çıktı, Ruslar geri çekilemeyeceklerini, onları öldüreceklerini anladılar.
Ancak bu arada Aleksandropol'da öğrendiler: Sınır büyük güçler tarafından kesildi. Korgeneral Bebutov eldeki her şeyi topladı - üç tabur piyade, altı süvari filosu, dokuz Kazak yüzlerce. Kurtarmaya verdim. Taze Rus birimlerinin uygun olduğunu keşfeden düşman, savaşa devam etmeye cesaret edemedi, Bash-Kadiklar'da güçlü bir pozisyonda kendilerini geri çekti ve sağlamlaştırdı. Sadece birkaç gün sonra biliniyordu: 1 Kasım ayında, Sultan Rusya'ya savaş ilan etti. Bebutov'da yalnızca 8,5'e sahip binlerce süngü ve kılıç vardı, ancak saldırmaya karar verdi.
19 Kasım Ahmet Paşa ilerleyen sütunları gördü ve çok sevindi. Rusların deli olduğunu ya da votka içtiğini söyledi. Ancak Kafkasya'daki askerler mükemmel bir şekilde eğitildi. İleriye doğru hızla koştular, düşman pillerinin önündeki ateş alanını hızla attılar. Ve Kulgachev bataryası bu başarıyı tekrar başardı. Nizhny Novgorod Dragoon Alayı ile birlikte, etrafa gönderildi, Türklerin açık yanlarına girdi ve ateş açtı. Sonra dağ geçidi boyunca ilerledi ve kendisini Türk piyadelerine karşı koyma çizgisinin hemen önünde buldu, 25 adımlarla bir teneke kutuya çarptı. Savaş tam bir zaferle sonuçlandı.
Rus Kafkas kuvvetleri zor zamanlar geçiriyordu - şimdi kuvvetleri pratik olarak iki cepheye bölmek gerekiyordu. Nitekim, Kuzey Kafkasya'da, savaş hiç durmadı. Şamil çoktan güçlenmişti, adım adım dağlara doğru itildi, kaleler inşa ederek, perdeleri keserek ve yolları döşeyerek yeni sınırlar sağladı. Ancak savaş başladığı an, kanatlandı ve keskin bir şekilde yoğunlaştı. Gürcistan’a büyük bir baskı yapmaya çalıştım. Fakat burada da, Prens Orbeliani’nin müfrezesi yolunda durdu, püskürtüldü ve geri döndü. Şamil Muhammed-Amin'in bir çalışanı, Kafkasya'nın batı kesiminin dağcılarını büyüttü, onları Kuban'a götürdü. Psekups nehrindeki bir savaşta, süvarilerinin bir kütlesi askeri roketlerle dağıldı. Kasım ayında, Prens Argutinsky-Dolgorukiy, Gürcistan'dan yolunu karla kaplı dağ geçitlerinden geçirdi, üstesinden geldi ve Çeçenistan'a inen beklenmedik bir yönden Şamil'in arkasına doğru yürüdü.
Diğer savaş tiyatrolarında, Rus birlikleri de kayda değer bir başarı elde etti. Sinop'ta Nakhimov Türk filosunu yok etti. Oltenitsa yakınlarındaki Tuna'da, General Soymonov'un ayrılması, Ömer Paşa'nın iki katı üstünü yendi. Cetati'ye göre, Tobolsk ve Odessa alayları reddedildi. 1854'in baharında, Başkomutan Paskevich, Tuna'nın zorlanmasını emretti. Kısa sürede kale Tulcea, Isakcha, Machin kalesine alındı. Ordumuz Silistria'ya kuşattı.
Ve burada Batı güçleri sahne aldı. “Tasarruf” bahanesiyle Türkiye, İngiltere ve Fransa savaşa müdahale etti. Onlara Sardunya krallığı (Kuzey İtalya) katıldı. Almanya ve İsviçre'de gönüllü ekipler kuruldu. Avusturya-Macaristan savaşa girmedi, ancak seferberlik ilan etti, orduyu Rus sınırına yoğunlaştırdı ve her yönden doğru anda greve hazır olduğunu gösterdi. Tüm Avrupa ülkemize karşı yükseldi. Peki, "mutsuz" Türklere yardım, sadece bir propaganda bahanesi haline geldi. İngiliz ve Fransız hükümetleri çoktan küresel planlar geliştirmiştir. Rusya yenildikten sonra, parçalanması planlandı. Polonya'yı ve 17. yüzyılın sınırları dahilinde Ukrayna, Beyaz Rusya ve Litvanya'ya vererek geri yüklemesi öngörüldü. Transkafkasya, Kırım, Odessa bölgesi, Nikolaev, Kherson, bir zamanlar kendilerine ait olan Türkiye'ye iade edilmesi gerekiyordu. Ve Kuzey Kafkasya'da yeni bir Şamil devleti ortaya çıkmalıydı.
Yabancı gruplar Varna'ya inmeye başladı. İngiliz ve Fransız filoları Karadeniz'e girdi. Bombalı Odessa ve diğer liman şehirleri. Ancak güneyin düşmanları sınırlı değildi. Saldırılar her taraftan yağdı. düşman filotilla Baltık Denizi'nde ortaya çıktı, sahili kabukladı, Kronstadt ve St.Petersburg'a yaklaşımları engelledi. Beyaz Deniz'e giden başka bir filo, balıkçı gemilerini boğdu, Arkhangelsk'e girmeye çalıştı, Solovetsky Manastırını ele geçirdi. İngilizler saldırıya uğradı ve Petropavlovsk-Kamchatsky, askerleri ele geçirmek için birlikler indirdi. Ancak her yerde düşman saldırıları ve istilaları püskürtüldü.
Sadece Tuna’da, Rus birlikleri pozisyonlarını işgal etmediler. Bir yandan Fransızlar ve İngilizler tarafından, bir yandan da Avusturyalılar tarafından atlanmaları ve maşalara alınmaları tehlikesi vardı. Bu nedenle, Silistre kuşatmasını kaldırmak, Wallachia ve Moldavya'dan ayrılmak zorunda kaldım. Ordu sınırlarına taşındı. Fakat burada düşmanlar taarruz geliştiremezlerdi. Kuzeye giderken, Tuna Deltası'nda sağlam bir savunmaya girdiler. İleriye dönük sapmalar ciddi kayıplarla geri döndü. Ancak bundan sonra baş komutan Lord Raglan filosunun yeteneklerinden faydalanma fikrini elde etti - orduyu hızlı bir şekilde birkaç Rus birliğinin olduğu Kırım'a transfer etti. Ancak, bu plan da gerçekleştirilmedi. Sivastopol, hamle yapmadılar, şehir kahramanca savundu. Kırım'a güçlendirme getirildi ve düşmanlar bir yıl boyunca sıkışıp kaldılar.
Transkafkasya cephesi de önemini korudu. Buradaki koşullar özeldir. Yüksek dağların çevresinde. Büyük birlik birlikleriyle savaşmak ve hareket etmek sadece birkaç yolda olabilir. Bunlardan ilki, Ararat'tan Passinskaya vadisine gitmiştir. Tüm Rus-Türk savaşları bu çizgide, 19. yüzyılın başından, Birinci Dünya Savaşı'na kadar sürdü. Anlatıldığı sırada, Rus tarafında Alexandropol'den, Osmanlı Kars'tan güçlü kaleler tarafından kilitlendi. Fakat Kars'ı ele geçirirseniz, Türkiye'ye derinlemesine yol açtı. 1854’te, Rus komutanlığı sadece bu kalede bir saldırı başlattı.
Asıl yön, Bebutov, 18 binlerce savaşçısının kolordu. Sağında, batı kanadının Korgeneral Andronnikov'un kolordu, 10 bin süngü ve kılıcı; Akhaltsikha'dan taşındı. Solda, doğu kesiminde, General Wrangel'in beş bin kişilik güçlü bir Erivan’dan ayrılması. Türkler onları çoktan bekledi, onları yaptı, ülke içinden kayda değer güçler nakletti. İlk önce, kanatlarda çatışma başladı. Düşman, Andronnikov'a karşı, Cholok bölgesinde 34'in binlerce piyade ve süvarisinde yoğunlaştı.
Sayısal eşitsizliğe rağmen, Ruslar saldırdı. Cesurca, Albay Kharitonov komutasındaki 11-th Don alayını ileriye attı. Süvarilerde düşmanın pillerine rastladılar, perepolol ve nişancıları dağıtdılar. Türkler Kazak süvarilerine ve Kürt milislerine karşı döndüler. Ancak Kharitonov alayı kendileriyle buluşturmak için görevlendirdi, kapandı ve düştü. Komutanın kendisi yerine Teğmen Albay Evstigneev girdi. Düşman karşı saldırı sadece fırlatılmakla kalmadı, aynı zamanda Türkler ve Kürtler geri çekildi ve takip edildi. Tamamen kargaşalıkla mücadele süvari çalılıkları Türk piyadelerine saldırdı ve saflarını ezdi. Ve ana Rus kuvvetlerinin saldırısı, patlamayı tamamladı. Kaybımız 361 adamıydı. Binlerce düşman 3,5 koydu, gerisi kaçtı. Türklerden gelen 11 13 topları ele geçirildi.
Öte yandan sol kanat, düşman Wrangel'in Chingilsky Geçidi ile ilgili tarafsızlığını bekliyordu. Ve bu durumda, Türk üç kat daha fazlaydı. Ancak Ruslar cesurca dağlarda bulunan pozisyonları bastırdı. Donians ayrıca burada kendilerini ayırt etti - 23'in Albay Khreshchatytsky'nin alayını. Piyade bir ön saldırıda yükseldi ve Kazaklar düşmanı kuşatmadan atlattılar. Askerler düşman savunmasına yaklaştığında, saldırdılar. Türklerin kafası karıştı, paniklemeye başladılar. Donetler ve avcılar farklı yönlerden birlikte Osmanlı bataryalarına girdiler, silahlarını ele geçirdiler. Düşman askerleri koştu. Kazaklar peşinde koşuşturdu. Yorgun atlar kalkana dek altı mil bıçakladılar. Geri çekilen Türkler, Bayazet kalesine sığındı. Oldukça güçlüydü ve uzun süre direnebiliyordu. Ancak düşman kolordu tamamen darmadağınıktı. Wrangel'in ayrılması geri çekilmeyi takip etti. Ancak, Bayazet'in yanında ileriye doğru çıkan müfrezeler ortaya çıktı, Osmanlılar kaleyi savaşmadan attı ve baktıkları yere yuvarlandı.
Fakat merkez sektörde, Kars'ta, Türk Anadolu Ordusu'nun ana güçleri olan 60, süvari ve piyade birlikteliklerini sürdürdü. Batılı askeri uzmanlardan biri olan Fransız generali Guyon tarafından komuta edildi - Türkiye'de kendisine Kurshid Paşa adı verildi. Bebutov'un çok daha az birliği olduğunu biliyordu ve bir tuzak hazırladı. Osmanlı kuvvetlerinin tamamen gittiğine dair söylentiler yaydı. Parçalar inceltilmiş, geçmiş lezyonlarla dağılmış. Bu yüzden kavga etmekten ve geri çekilmekten korkuyorlar. Ve Kars tahliye ediliyor, değerli her şey çıkarılıyor, savunacak kimse yok.
Aslında, Guyon, derin bir gizlilik içinde ordusunu Ruslara yöneltti. Kyuruk-Dara yakınında uygun bir yer buldum. Dağ geçitlerinde ve köylerde gizlice askerler düzenleniyor. Orduda gerçekten yetenekliydi, Bebutov’un istihbaratında pusu tespit edilmedi. Türklerin ayrılmakta olduğuna inanıyorlardı, kolordu hızlandırılmış yürüyüşlerine yetişmek için acele ediyordu. Gizli düşmanları geçti ve tuzak çarptı. Türkler arkaya sıçradı ve geri dönüşü engelledi. Ruslar kendilerini tam bir ortamda buldu. Guyon zafer kazandı, sadece avını yok etmek için kaldı. Astlarını, farklı yönlerden istiflenmiş genel bir saldırıya attı.
Ancak memurlarımız ve askerlerimiz kayıp değildi. Süngü ve toplarla dolu, arabalarla, taşlarla çevrelenmiş. İlk, en korkunç saldırı, kovdu, düşman organlarının yaklaşımlarını kullandı. Guyon ve komutanları çılgına döndü. Askerov'u yeni ve yeni saldırılara fırlattı. Ancak, Rus alaylarına giremediler ve onları kıramadılar. Dahası, Bebutov birlikleri karşı saldırılara cevap verdiler, saldırganları devirdiler ve sürdüler. Korkunç kesiklik sekiz saat sürdü. Buradaki kahramanlar hepsiydi - piyade, ejderhalar, Kazaklar, topçular. Onlar çekildi, çekildi - ve aniden komutanlar, Türklerin çırptığı anı yakaladı, karıştı. Baskı emri verdiler ve rakipler kaçtı. İlk önce, bir sitede, onlara bakarken, komşular geri döndü. Ruslar peşlerinden koştular, duyularına gelmelerine izin vermediler. Neredeyse inanılmaz bir şey oldu: etraflarında olanlar tamamen yönlendirilmiş şekilde çevrelenmiş. Huyon'un ordusu çöktü, birlikler ve gruplar farklı yönlere dağıldı, dağlara dağıldı.
Ancak küçük, yorgun birlikler ile güçlü bir kaleye gitmek bir maceraydı. Bebutov onları sınırlarına aldı. Bu, arkadaki ağır durum tarafından talep edildi. Şamil, Rus kuvvetlerinin önemli bir bölümünün Sivastopol'a ve Türklere karşı gittiği gerçeğinden faydalandı. Hala Gürcistan'a girdi, Tsinandali'yi yağmaladı ve orada rehin olan Prens Chavchavadze ailesini aldı. İstisu köyünü kuşattı, ancak alamadı, küçük garnizon ve katılan sakinler umutsuzca savaştı. Barok Nikolai'nin zamanında ayrılmasıyla Muridileri kovdu. Bazı birimler Şamil'e karşı Transkafkasya'dan transfer edildi ve emir, sistematik olarak imamı kısıtlamak için önceki taktiklere geri döndü. Wrangel'in kolordu, saldırılara cevaben Shali yakınlarındaki ormanları kesti, dağlara bir sefer yaptı ve Argun boyunca aulsler yarattı.
1854'in sonunda, baş komutan Piyade General Nikolai Nikolaevich Muravyov Kafkasya'ya atandı. Şamil tarafından daha fazla baskın yapılmasını önleyerek, Gürcü milislerini örgütledi ve silahlandırdı. Bir sonraki kampanyada da kampanyayı Kars'a tekrarlamaya karar verdim. Türklerin engelleri yıkıldı ve artık saha savaşları vermeye cesaret edemediler. Ancak, düşman komutanlığı savaşa hazır tüm birimleri kaleye yönlendirdi ve zaptedilemez sayıldı. Kars'ta binlerce askerin 30'i toplandı. Muravyov bu kaleye yükseldiğinde 27 binlerce daha azına sahipti. Bombalamayı açtılar, garnizonun saldırılarını yansıtıyorlardı. Ancak tam bir abluka için bile yeterli güç yoktu.
Baş efsane Yakov Petrovich Baklanov baş komutan için çok değerli bir asistan oldu. Ordudaki tüm Kazak birimlerini yönetti. Onun önderliğinde, Kazaklar tahkimatların detaylı bir keşifini yaptı. Araziyi inceledikten sonra kaleye giden tüm yolları ve yolları işaretçilerle ve çıkıntılarla kapatıp temiz bir plan düşündü. Durum kolay değildi. Osmanlı komutanlığı Kars kuşatması tarafından çok endişe edildi. Yapabileceği yerden takviye topladı, Erzerum'a gönderdi. Orada bir Veli-Paşa ordusu kuruldu, oradan yiyecekleri olan Kars'a talimatlar gönderildi. Kazak güçleri işlerini yaptı, birkaç araba ele geçirildi.
Ancak Eylül ayında, Fransızlar ve İngilizler, Sivastopol’un Güney yakasını ele geçirmeyi başardılar. Öyle bir zarar gördü ki artık Kuzey yakasına yönelik operasyonlara başlamadılar. Bitkin, Kırım'da savaşlar gerçekten durdu. Ancak kuşatmaya katılan Türk Ömer Paşa Kolordu serbest bırakıldı. Şimdi gemilere yüklendi ve Batum'a taşındı - Kars'ı kurtarmak için. Merkezde Muravyov endişeli. Düşmanların küçük ordumuzu birkaç taraftan kenetleyeceği bir tehdit vardı. Başkomutan, onları yok etmeyi, kaleye saldırmayı teklif etti. Baklanov aleyhte kaldı, kuşatmayı sürdürmekten yana konuştu. Ancak Muravyov ısrar etti.
Eylül 17 Rus sütunları saldırıya koştu. Ancak 136, düşman silahlarını sarstı, ağır ateş altındaki savaşçılarımız sarp kayalıklara tırmandı, merdivenleri sürükleyerek yüksek duvarlara koymaya çalıştı. Mermilerle, biçilmiş kaftanlarla bombalandılar, bombalar patladı. Merdivenler kovuldu, ayrıntılar inceltildi. Fırtına boğuldu. Öldürülen ve yaralanan kayıplar binlerce kişiye ulaştı 6,5. Bundan sonra, birçok personel memuru her şeyin kaybolduğunu hissetti. Kuşatmayı kaldırmak için ısrar etti - eve dönmek için, Ömer Paşa ve Veli Paşa yeni binalarla ortaya çıkana kadar.
Ancak Baklanov yine itiraz etti. Sonbaharın sonlarıydı, yağmurlar vadilere döküldü, yollar geçilmez çamur yayıyordu ve dağlarda kar çoktan düştü, hızla soğuyordu. Baklanov, bu şartlar altında Türklerin uzun mesafelerde birlik yönetmeye cesaret edemeyeceklerini ve savaşmayacaklarını savundu. Sıcaklıkta oturacaklar, bu yüzden kuşatmaya devam etmek güvenli. Muravyov bu sefer onu destekledi. Gardiyanlar hala Kars'a ulaşamadılar, kaleye gerçek bir kıtlık başladı. Sıkışık evlerin çatıları altında donmuş ve sırılsıklam olmuş bir askerov kütlesi doluydu ve aralarında hastalıklar yayıldı. İnsanlar çok sayıda öldü. Baklanov'un dış hatları, farenin kaymayacağı ortam üzerinde böyle bir kontrol oluşturdu. Garnizon felaketiyle ilgili haberi iletemedi, dışarıdan hiçbir bilgi almadı, yardım edeceklerini bilmiyordu. Herhangi bir yardım beklemek umutsuz, kuşatıcılar müzakereler istedi ve 12 (25) Kasım teslim oldu.
Ancak, garnizonun yarısından biraz fazlası teslim oldu, gerisi öldü veya öldü. Muravyov'un merkezi, 16,5'in binlerce mahk countmunu saydı, tüm serf topçuları bir araya geldi. Bu galibiyet için Muravyov'a St. George II derecesinin sıralaması olan nadir bir ödül verildi. Egemen ona Kont Karsky unvanını verdi. Kalenin ele geçirilmesi stratejik açıdan çok önemli olduğu ortaya çıktı - Küçük Asya'nın derin bölgelerine giden yollar Rus birliklerine açıldı. Bu durum ve Sivastopol yakınındaki büyük kayıplar, barış koalisyonuna başlamak için düşman koalisyonunu zorladı. Ve hiç kimse Rusya'nın parçalanmasına ilişkin önceki planlardan bahsetmedi. Komşu bölgelere sahip olan Kars ve Bayazet, düşman Sivastopol ve diğer Kırım şehirlerinin güneyi ile değiştirildi.