(6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu)
Merhaba değerli okurlar, son yıllarda medya kanallarından sıkça “kişisel veri”, “KVKK”, “KVKK Kanunu” gibi kavramları duymaya başladık. İş yerlerinde, kamu kurum ve kuruluşlarında zaman zamanda bilgi hırsızlığına dair, müşteri bilgileri, personel bilgileri, kredi kartı bilgileri gibi unsurlarında siber saldırı yoluyla ya da dijital korsanlık marifetiyle el değiştirdiğine dair de haberler duyduk. Tüm bu olayların bize gösterdiği adres “6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu” dur. Gazetemizin bu köşesinde bundan sonra 6698 sayılı kanunu sizlerle birlikte inceliyor olacağız. Sizlere kanunun iş verenlere, çalışanlara, kurum ve kuruluşlara getirmiş olduğu sorumlulukları, kanunda geçen temel kavramları, alınması gereken idari ve teknik tedbirleri detaylıca anlatmaya gayret ediyor olacağım. Sizlerden gelen sorulara da yine bu bölümde ilgili kanun ve ilişkili mevzuatlar çerçevesinde cevaplandırmaya çalışacağım.
Her şeyin bir nedeni var.
Dünya nüfusunun 2020 yılında 7.78 milyar olduğu ve şimdiye kadar da 110 milyar insanın yaşadığı bilinmektedir. Ülkeler kurulmuş, krallıklar padişahlıklar yıkılmış sınırlar değişmiş günümüze kadar ve burada bahsedemeyeceğim kadar olaylar olmuş. Tüm bu olayların değişmeyen tek kahramanı da insandır. Tarihin her döneminde insanları birbirinden ayırmak için çeşitli bilgiler kullanılmıştır. Lakaplar verilmiş, soyadları verilmiştir insanlar inanışlarına göre ırklarına göre ten renklerine göre ayrıştırılmıştır. İnsanları birbirinden ayırmak için, insanı tanımlamak için kişinin bir takım bilgileri kullanılmış ve kullanılmaya da devam etmektedir. Doğduğumuzda ilk yapılan işlerden biri kulağımıza adımızın okunmasıdır. Bu noktadan itibaren artık ayrı bir birey haline dönüşüyoruz ve her daim adımızla var oluyoruz.
Öyleyse paylaşma kaçınılmaz hale geliyor.
Teknolojinin tavan yaptığı günümüzde artık bilginin paylaşılma hızı saniyelerle ifade edilmektedir. Sosyal medya mecralarında binlerce milyonlarca kişiyle bilgi paylaşımı son hızıyla devam etmektedir. Bir kişinin çekmiş olduğu ilginç bir video saatler içerisinde ülke gündemine gelebilmektedir. Artık evden dışarı çıkmadan bir çok ihtiyacımızı online alışveriş siteleriyle gideriyoruz. Parasını ödedikten sonra artık her şey kapımıza kadar geliyor. Ülkemizdeki ve Dünya’daki yaygın dağıtım ağları sayesinde Edirne’den Kars’a, Tosya’dan Asya’ya ya da Rusya’ya istediğimiz ürünü gönderebiliyoruz. Okul bilgilerimiz artık cep telefonlarında, Sağlık bilgilerimizi E-Nabız uygulamasıyla cebimizde görebiliyoruz, E-devlet uygulaması sayesinde devlet dairelerinde yapmak istediğimiz her türlü işlemi saniyeler içerisinde evde kahvemizi yudumlarken yapabiliyoruz. Ya bankacılık sektörüne ne demeli. Bu satırları yazarken düşündüm de en son banka şubesine gideli 9 ay olmuş. Daha fazla ne denir ki? Tabi ki tüm bu saydıklarımın işletimsel ya da yönetimsel olarak eksikleri var ama mevzu o değil.
Buraya kadar her şey güzel!
“Dünya İyilerin ve Kötülerin yeridir”. Zaman zaman televizyonlarda şöyle haberler duyduk. “falanca kişinin kimliği ile şirket kuruldu, vergi borcu borcundan haciz geldi”, “44 şirketi var ama haberi yok”, “Adına şirket kurup piyasayı dolandırdılar”, pek çok örnek var ve onlarca yüzlerce mağdur insan var. Gelelim başka sevimsiz bir konuya. Eğer cep telefon numaranızı uzun zaman değiştirmediyseniz vay ki vay. Tanımadığınız pek çok yerden reklam sms’leri geliyordur mutlaka (inanmıyorsan cep telefonunun sms bölümüne bak lütfen) yada piyasadaki itibarlı şirketlerin kurumların adını kullanarak masa başından ne olduğu meçhul bir şey satmak için çalan telefonunuz. İşin farkında olan biriyseniz telefon numaramı nereden buldunuz diye sorduğunuzda ya saçma sapan bir cevap alıyorsunuz yada telefon suratınıza kapatılıyor. En komiği ’de şu bir şey satmak için aranırsınız “aaa öylemi ne güzelmiş ben iş yerinize gelmek istiyorum bu konuyu yüz yüze konuşmak istiyorum iş yeri adresinizi verir misiniz” dersiniz telefondaki ses “İş yeri adres bilgisi gizlidir o yüzden veremiyorum ” der, güler misin ağlar mısın !!! . Yine televizyonlardan izledik. Ünlü falanca kişi telefon dolandırıcıları tarafından x tl dolandırıldı. Emekli Ayşe teyze tüm birikimini çöp kutusuna bıraktı.
Birde şu kahrolası bilgisayar hackerları var. Ahlaklı ve etik kurallar çerçevesinde hukuka uygun bir şekilde çalışmayı reddeden, başkalarına ait olan verileri ya da bilgileri izinsiz bir şekilde ele geçirerek bundan menfaat (genellikle de para) elde etmek üzere yaşayan insan gruplarıdır bunlar. Bilgisayar ve sistem bilgi ve becerileri ileri düzeydedir. İzinsiz olarak kurum ve kuruluşların sistemlerine girerler adeta ceplerinde maymuncuk anahtarı taşırlar. En güvenli olduğunu iddia eden şirketlerin bile bilgisayar sistemlerine girildiğini biliyoruz. Yada e-posta adresine sahte bir mail gelmiştir personelde bilgi güvenliği konularından bi haberse mail üzerinde yapılan yönlendirmeyi tıklar ve başta kendi bilgisayarı olmak üzere sistemdeki diğer bilgisayarları da ciddi manada işlem yapamaz hale getiren kötücül yazılımı (virüs diyelim biz ona) bilgisayarına yükler. (Phishing –oltalama – yemleme saldırı tipidir) bilgisayardaki hiçbir ekrana ulaşamazsınız ulaşsanız bile ya şifrelenmiştir ya da açılmıyordur. Bilgisayar korsanı bu durumu düzeltmek için sizden para talep edecektir. Hatırladın değil mi çevrende oldu böyle şeyler.
Peki, nasıl olacak bu işler?
Tüm bu olaylar yaşanırken, Ülkemizi kişisel verilerin korunmasına yönelik kanuni bir düzenleme hazırlamaya yönelten temel etkenler; insan haklarının etkin bir biçimde korunması, Avrupa Birliği ile yürütülen üyelik müzakereleri ve uluslararası iş birliği ve ticaretin artırılması ihtiyacı şeklinde sıralanabilir. Öncelikle; kişisel verilerin korunması, temel bir insan hakkı olan özel hayatın gizliliği ile doğrudan bağlantılıdır. Kişilerin özel hayatının gizliliğini sağlayabilmek için üçüncü kişilerin eline geçmesinde sakınca bulunan verilerin hukuken korunması gereklidir. Ayrıca; ülkemizle ilgili devam etmekte olan Avrupa Birliği tam üyelik sürecinde, müzakere fasıllarından dördü doğrudan kişisel verilerin korunması ile ilgilidir. Avrupa Birliği, ülkemizle ilgili olarak hazırladığı ilerleme raporlarında kişisel verilerin korunmasına dair ulusal mevzuata olan ihtiyacı vurgulamıştır.
Son olarak; ülkemizde kişisel verilerin korunmasına ilişkin kanuni bir düzenleme olmaması nedeniyle, polis birimleri arasında etkin iş birliğini hayata geçiren EUROPOL ile güvenlik birimlerimiz arasında elektronik veri paylaşımı noktasında sıkıntılar yaşanmıştır. Ayrıca yabancı sermayenin ülkemizde yatırım yapması ve bu yatırımları ile başka ülkelerdeki yatırımlarını etkin bir şekilde yönetebilmesi için ihtiyaç duyduğu veri aktarımı, kanuni düzenleme bulunmaması sebebiyle gerçekleştirilememiş ve bu durum yabancı sermayenin ülkemizde yatırım yapması bakımından caydırıcı bir unsur olarak değerlendirilmiştir.
Sevgiyle kalın.
farukcalıkusu@gmail.com