Her şey bir Cuma günü, namazdan sonra, aşırı dincilerin yürüyüş yapmasıyla başladı.
Yürüyüşler, çatışmalar derken…
Birden bire silahlı gruplar ortaya çıktı.
Suriye iç savaşa girdi.
Hiçbir iç savaş, başka ülkelerin müdahalesi olmadan derinleşmez.
Suriye’de de öyle oldu.
Amerika…
Türkiye…
Rusya…
İran…
Ta nerelerden Çin…
Herkes bir şekilde dahil oldu Suriye iç savaşına.
***
O sürede Suriye devleti oldu rejim.
Suriye ordusu oldu rejim güçleri.
Esad oldu Essed.
Asker kaçakları oldu Özgür Suriye Ordusu.
Radikal dinciler oldu öfkeli çocuklar.
Saçmalık oldu stratejik derinlik.
Suriyeli oldu mülteci.
Mülteci oldu misafir…
***
Kafalarımız gitti geldi.
Duygularımız gitti geldi.
Şöyle böyle on sene sürdü bu geliş gidiş.
Hepimiz çok şey öğrendik bu iç savaş dolayısıyla.
Neler öğrendik?
1)Bölgedeki bir iç savaşın, asla iç savaş olarak kalmayacağını, herkesi yakacağını öğrendik.
2)Düşenin dostu olmazmış, din kardeşi de olsan, bilmem ne de olsan, mülteci gören herkesin aşırı derecede ırkçı olabildiğini öğrendik.
3)Suriyelilerin çok iyi İngilizce konuştuğunu öğrendik, bizim yabancı dil eğitim sistemimizin hiçbir işe yaramadığını öğrendik.
4)Rusların, ‘Eğer evin camdansa komşunun evine taş atma’ diye bir atasözleri var, o atasözünün anlamını öğrendik.
5)İsmet İnönü’nün, ‘Büyük devletlerle masaya oturmak kediyle çuvala girmeye benzer’ diye bir sözü var, o sözün anlamını öğrendik.
6)Suriye’nin yüzlerce kasaba ve köyünün adını, bazılarının haritadaki yerini öğrendik.
7)Şam’daki Emevi Camii’nin barış ortamında herkese açık olduğunu, savaş ortamında bazılarına kapalı olduğunu öğrendik.
8) İkinci Dünya Savaşı’nın galipleri Vaşington ile Moskova’nın, hâlâ dünyanın belli yerleriyle, çocuğun yapbozla oynar gibi oynayabildiğini öğrendik.
***
Bu kadar ders yeterse…