Dudaklarda bir karıncalanma hissi rahatsız edici olabilir, ancak bu durum ciddi bir tıbbi duruma işaret ediyor mu?
Dudakları etkileyen 10 uyuşukluk sebebini araştırıyoruz, bunlar arasında tıbbi bir acil durum belirtileri ve bir doktordan ne zaman tavsiye alınması gerektiği belirtiliyor. Vücuttaki duyular, sinirler ve hücrelerden oluşan, vücudun sinir sistemi aracılığıyla iletilir. Beyin ve omurilik merkezi sinir sistemini oluşturur ve vücudun geri kalan kısmı periferik sinir sistemini oluşturur.
Periferik nöropati, periferal sinir sisteminde sinir hasarını ifade eder. Uyuşukluk veya karıncalanma ortak bir semptom olarak bilinmektedir. Vücudun dudakları da dahil olmak üzere tüm kısımları etkilenebilir. Periferik nöropati, karıncalanmanın genellikle sebebi değildir. Daha sıklıkla, dudakları etkileyen geçici koşullar, hassas ciltler veya soğuk hava gibi etkenler daha etkilidir.
Aniden dudak karıncalanması nasıl gelişir ve mevcut başka semptomlar olup olmadığı, kişinin nedenine ve şiddetine dair ipuçları verebilir.
Dudak Karıncalanma Hissinin 10 Nedeni
Aşağıdakiler de dahil olmak üzere dudak veya uyuşukluğa sebep olabilecek çeşitli durumlar vardır:
1. Alerjiler
Dudakları etkileyen bir alerjik reaksiyon genellikle anjiyoödem olarak bilinen derinin altında bir şişme olarak görülür.
Çoğu zaman yemek veya ilaç alerjisinden kaynaklanır. Bir kişi, herhangi bir potansiyel tetikleyiciyi takip ederek bir tıbbi uzmanın alerjiyi teşhis etmesine yardımcı olabilir.
Şiddetli bir reaksiyon durumunda, kişi anafilaksi belirtilerini de bilmelidir. Birisi nefes almakta güçlük çekiyorsa acil tıbbi yardım gerekir.
2. Çatlamış Dudaklar
Çatlamış dudaklar, genellikle boğaz veya karıncalanmaya neden olmaktadır. Bu durum, kış aylarında, sıcak bir iklimde ya da egzama gibi bir cilt rahatsızlığı varsa, çok kuruyken dudaklarda oluşabilir.
Nemlendirici bir dudak balsamı kullanmak cildi daha yumuşak hale getirebilir ve çatlama veya yarılmayı önleyebilirsiniz. Online satın almak için farklı tiplerde dudak balsamı mevcuttur.
3. Uçuk
Uçuğun ilk belirtisi, ağız ve dudakların etrafında bir karıncalanma veya yanma hissi olup, daha sonra sıvı ile dolu küçük yaralara dönüşür.
Uçuğa çok bulaşıcı olan ve öpüşmek gibi yakın temaslarla kişiden kişiye geçen herpes simplex virüsü neden olur. Virüs genellikle aktif değildir ancak zaman zaman soğuk yaralar şeklinde patlayabilir.
Uçuklar genellikle 7 ila 10 gün içinde tedavi edilmeden iyileşir, ancak bir kişi anti-alerjik bir krem kullanarak bir kişinin dudaklarını teneffüs ettikten sonra iyileşme sürecini hızlandırmaya yardımcı olabilir.
4. Zona
Çoğu çocuk bir noktada su çiçeği geçirir. Ancak, iyileştikten sonra, virüs vücutta inaktif olarak kalır. Yaşamın ilerleyen dönemlerinde zona, ağrılı kaşıntı, yanma veya karıncalanma hissi veren bir enfeksiyonun yanı sıra ağrılı kabarcıklar veya döküntü gibi tekrar ortaya çıkabilir.
Zona, dudaklar dahil vücudun herhangi bir bölümünü etkileyebilir ve ilk semptom genellikle karıncalanır veya yanar. Bunu, ciltte kendi başına veya bir kümede görünebilen sıvı dolu kabarcıkların gelişmesi takip edecektir.
Antiviral ilaçlar ağrıları azaltabilir ve özellikle belirtiler ortaya çıktığı anda alınırsa, kabarcıkların iyileşmesine yardımcı olabilir. Rahatlatıcı, stresin azaltılması ve blisterlere serin ve nemli bir bez yerleştirilmesi, semptomların hafiflemesine yardımcı olabilir.
5. Sinir Hasarı
Nöropati, yanık gibi cildin fiziksel hasarından kaynaklanabilir.
Eğer dudaklar aşırı sıcağa veya soğuğa maruz kalırsa, güneş yanması veya ağartıcı gibi zehirli bir maddeyle temas ederse, sinirlere zarar verebilir ve karıncalanma, uyuşukluk ve ağrıya neden olabilir.
6. İnme
İnme, beyne kan akışının kesintiye uğramasının neden olduğu tıbbi bir acil durumdur. İnme belirtileri çok çabuk ortaya çıkıyor, bu yüzden birisi şu belirtilerden herhangi birine sahipse acil yardım almalıdır:
- Vücudun bir tarafında ani uyuşma veya halsizlik
- Denge kaybı veya baş dönmesi
- Karışıklık veya konuşma zorluğu
- Belirgin bir neden olmadan şiddetli bir baş ağrısı
- Yüzüne, ağzına veya gözüne sarkık
7. Kranyal Sinir Travması
Kranyal sinirler beyinden baş ve yüze doğru hareket eder, hareketi ve hissi kontrol eder.
Beyin sarsıntısı gibi bir yaralanma, bu sinirlere zarar verebilir ve ne kadar iyi çalıştığını etkileyebilir.
Fasiyal sinir (Yüz Siniri), kranyal sinirlerden biridir. Hasar varsa, yüzde duyu kaybına neden olabilir, dudaklarda karıncalanma veya uyuşma olabilir.
Herhangi bir kafa travması ciddi olabilir ve her zaman bir tıp uzmanı tarafından kontrol edilmelidir.
8. Panik Atak
Bir panik atağının belirtisi, iğnelenme hissi olabilir. Eğer karıncalanmaya, nefes darlığı veya hızlı kalp atışı gibi belirtiler eşlik ediyorsa, bir kişinin panik atak geçirdiğini ya da sahip olmak için olduğunu gösteren bir işaret olabilir.
Bir panik atak çok rahatsız edici olabilir, ancak genellikle sadece 5 ila 20 dakika sürecektir. Tedavi ve destek konusunda tavsiyede bulunabileceklerinden panik atak düzenli olarak gerçekleşirse bir sağlık uzmanına danışın.
9. Lupus (SLE)
Lupus, sinirler dahil olmak üzere vücudun birçok bölümünü etkileyebilen bir bağışıklık sistemi hastalığıdır. Sinirleri çevreleyen doku şişmişse basınç, sinirlerin bilgiyi iletme kabiliyetini etkileyebilir.
Lupus, semptom sayısı nedeniyle teşhis edilmesi çok zor olabilir. Sinir sistemine zarar verebilecek diğer semptomlar arasında görme, baş dönmesi, yüzünü etkileyen ağrı veya sarkık göz kapağı problemleri sayılabilir.
10. Raynaud’s Fenomeni (Raynaud‘s Olgusu)
Bu durum, eller ve ayaklar gibi vücudun en uzak bölgelerine giden kan akışını etkiler, ancak dudakları ve dilleri de etkileyebilir.
Kan damarları soğuğa veya büzülme ile strese tepki verir, bu da aşırı soğuk, karıncalanma veya uyuşukluk hissine neden olur. Ayrıca vücudun beyaz veya mavi etkilenen kısmını da çevirebilir.
Raynaud’s fenomenine sahip biri, semptomlarını azaltmak için gerekirse sıcak ve kuru kalmaya, stresi azaltmaya ve sigarayı bırakmaya dikkat etmelidir.
Ne zaman Tıbbi Yardım İstenmeli
Birisi herhangi bir inme belirtisi gösteriyorsa hemen acil durum numarasını (112) aramalıdır. Bir inmenin beyin ve vücuda neden olabileceği hasarı sınırlamak için acil tedavi almak önemlidir.
Alerji uzmanı veya immünolog, bir alerjiyi teşhis edebilir ve bir kimsenin durumunu kontrol altına almak için yiyecek veya içecek gibi alerjik reaksiyon tetikleyicilerini belirlenmesine yardımcı olabilir.
Şiddetli bir alerjide, birisi anafilaktik şok belirtileri gösterebilir. Bir kişinin nefes almakta zorlanması, boğazlarının şişmesi ve yutma güçlüğü, kovan geliştirmesi veya mide krampları olması durumunda acil tıbbi bakım gereklidir.
Lupus, Shingle veya Raynaud fenomeni gibi karıncalanma ile ilgili daha az görülen rahatsızlıkların belirtileri bir sağlık uzmanı tarafından kontrol edilmelidir. Uygun bir teşhis almak, karıncalanmayı tedavi etmek ve önlemek için en iyi yoldur.
Kaynaklar:
-About brain injury. (n.d.). Retrieved from http://www.biausa.org/Default.aspx?PageID=6783185&A=SearchResult&SearchID=10738325&ObjectID=6783185&ObjectType=1
-Anaphylaxis. (n.d.). Retrieved from http://www.aaaai.org/conditions-and-treatments/allergies/anaphylaxis
-Angioedema. (2016, August 24). Retrieved from https://www.nhs.uk/conditions/angioedema/
-Cold sore (herpes simplex virus). (2016, April 25). Retrieved from https://www.nhs.uk/conditions/cold-sore/
-Dry skin. Signs and symptoms. (n.d.). Retrieved from https://www.aad.org/public/diseases/dry-sweaty-skin/dry-skin#symptoms
-How lupus affects the nervous system. (2015, July 13). Retrieved from https://resources.lupus.org/entry/nervous-system
-Panic disorder. (2017, August 15). Retrieved from https://www.nhs.uk/conditions/panic-disorder/
-Peripheral neuropathy fact sheet. (2014, December). Retrieved from https://www.ninds.nih.gov/Disorders/Patient-Caregiver-Education/Fact-Sheets/Peripheral-Neuropathy-Fact-Sheet
-Raynaud’s phenomenon. (n.d.). Retrieved from http://www.arthritis.org/about-arthritis/types/raynauds-phenomenon/
-Shingles: Hope through research. (2015, March). Retrieved from https://www.ninds.nih.gov/Disorders/Patient-Caregiver-Education/Hope-Through-Research/Shingles-Hope-Through-Research
-Signs and symptoms of stroke. (n.d.). Retrieved from http://www.stroke.org/understand-stroke/recognizing-stroke/signs-and-symptoms-stroke
-Stroke. (2017, February 7). Retrieved from https://www.nhs.uk/conditions/stroke/
-Sissons, Claire. “Why are my lips tingling?.” Medical News Today. MediLexicon, Intl., 27 Nov. 2017. Web.
29 Sep. 2018. <https://www.medicalnewstoday.com/articles/320147.php>
-Sissons, C. (2017, November 27). “Why are my lips tingling?.” Medical News Today. Retrieved from
https://www.medicalnewstoday.com/articles/320147.php.
By Kaynuka