Kemal Tahir'in, okuma yazma bilmez bir Anadolu köylüsü olan Mahir efendinin saray marangozu ve hünkar yaverliğine ve oradan da Ulusal Kurtuluş savaşına uzanan hayatını okurken büyük bir imparatorluğun yıkılışını ve Türkiye Cumhuriyeti'nin doğuşuna şahit olacağınız bu muhteşem eserini okumaya doyamadım.
Yazım tekniği olarak o günün Türkçesini ve yerel ağızları da kullanarak romanlarını biçimlendirdiği için günümüz okurlarına dili biraz ağır gelecektir fakat bence kitabın asıl değeri de buradan geliyor.
Altı çizilicek, alıntı yapacak o kadar cümle vardı ki buraya alıntıları yazmakla vakit kaybetmek yerine okuma bütünlüğünü bozmamayı tercih ettim.
Abdülhamid döneminin, İttihat ve Terakkili yılların, Çanakkale savaşlarının ve ardından -o dönemde "seferberlik" olarak adlandırılan- Dünya Savaşı'nın İstanbulunu sokaktaki adamın; sonrasında Ulusal Kurtuluş Savaşı, Anadolu'daki isyanlar, Meclis'in açılması ve Cumhuriyetin kurulmasına giden süreçte Anadolu'yu Kuvvacı bir yüzbaşının gözünden okurken, bu dönemlerdeki yaşananların, okullarda bizlere öğretilen resmi tarih gibi olmadığının farkına varacaksınız.
Baş karakter Mahir efendi ve hikayeye sonradan katılan Selami efendinin konuşmalarıyla dönemin siyasi yapısını, Rus Devrimini ve Anadolu'ya etkilerini çok daha iyi anladığımı düşünüyorum. Yazarın, Mustafa Suphi ve arkadaşlarının Karadeniz'de katledilmelerinden Çerkez Etem olayına, saltanatın ve hilafetin kaldırılmasından, Mustafa Kemal'e oynanan ayak oyunlarına kadar o dönemin her kırılma noktasında söyleyecek çok sözü var ve bunları ana ve yan kahramanlar aracılığı ile romanın sonuna kadar dile getirmiş.
Marksist bir görüşe sahip Kemal Tahir'in gözünden bir dönemin panoramasını daha iyi anlamak isteyenlere şiddetle tavsiyemdir.
Kemal Tahir okuduğum her kitabıyla beni kendisine hayran bırakmaya devam ediyor.
Okuyun sizde de aynısı olacak.