Tabiat Derneği, bu yıl tiplere nazaran başlangıç ve bitiş tarihleri değişmekle birlikte 6 Mart 2022 tarihine kadar sürecek olan 2021-2022 Av Devri kapsamında MAK’ın 5 göğüslü ve 31 kuş tipini içeren av müsaadesi kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması için Danıştay’da dava açtı. Tabiat Derneği hukuk danışmanı Hasret Altıparmak ve 14 avukatın dayanağıyla hazırlanan dava dilekçesinde; ‘av ve yaban hayvanı’ olarak tanımlanan canlılar üzerinde başta onların ömrüne son verilmesi olmak üzere devletin bir hakkı bulunmadığı, Anayasa’da bu tarafta karar yer aldığı belirtildi. Dilekçede, ‘avlanma hakkı’ dahil olmak üzere MAK kararının desteğini oluşturan 4915 sayılı ‘Kara Avcılığı Kanunu’nun, Anayasa’nın 6’ncı, 8’inci ve 11’inci hususlarına açık karşıtlık taşıdığı vurgulandı. Bu nedenle Anayasa 152/1 unsuru kararı mucibince Anayasa Mahkemesi’ne müracaat yapılması talep edildi.
Kuşağı tehlikede 2 çeşit listede
Kararda, avlanmasına müsaade verilen canlılar ortasında jenerasyonu dünya ölçeğinde tehlike altında olan cinsler bulunduğu da belirtilen dilekçede, avına müsaade verilen üveyik ve elmabaş patkanın, Dünya Doğayı ve Doğal Kaynakları Muhafaza Birliği (IUCN) tarafından belirlenen kriterlere nazaran kuşağı global ölçekte hassas (VU), yani jenerasyonu tehdit altında olan cinsler olduğu kaydedildi.
İptal münasebetlerinin başında geliyor
Üveyik ve elmabaş patkanın müdafaa önceliği bulunduğu belirtilen dilekçede, her iki kuş tipinin 2015 yılından itibaren kuşağı dünya ölçeğinde tehlike altında olan tipler içinde yer almasına karşın, MAK kararları ile avlanmasına müsaade verilmesinin iptal münasebetlerinin başında geldiği söylendi. Üveyik ve elmabaş patkanın avlanması için avcılara hak tanınmasının hem ulusal hem memleketler arası mevzuata ters olduğu da vurgulandı.
Kesin korunacak cinsler de var
Avına müsaade verilen kuş tipleri içinde atmaca ve kızıl sırtlı örümcek kuşunun ise Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Müdafaa Kontratı (Bern) listesinde yer aldığı belirtilen dilekçede, “Bu kontrat uyarınca kesin muhafaza altında olan cinsler olduğu görülmüştür. Bu durum da milletlerarası mukavelelere atıfla iptal istemi münasebetlerinden birisidir” denildi.
Öteki çeşitler açısından da korunan fauna çeşitleri incelenerek kıymetlendirme yapıldığı ve iptal talebine münasebet olduğu açıklandı.
Sulak alanlarda yaratacağı tesirler
2021 yılı MAK kararında, tiplere ek olarak doğal ortamların korunması ve sulak alanlarda yaratacağı tesir de değerlendirildi. Sulak alanların yok edilmesinin, iklim siyasetlerinde uyumsuzluk örneği olarak ele alındığı ve sulak alanlarda avcılığa müsaade veriliyor olmasının, sulak alanların yok olmasına ve bu suretle iklim krizinin derinleşmesine yol açması nedeniyle davada kıymetli bir destek teşkil ettiği lisana getirildi.
Avına müsaade verilen cinsler
2021-2022 Av Periyodu MAK kararına nazaran, vilayetler, bölgeler ve tiplere nazaran değişmekle birlikte 5 göğüslü, 31 kuş çeşidini kapsayan av dönemi 6 Mart 2022 tarihine kadar sürecek. Avına müsaade verilen göğüslü cinsler yabani tavşan, adatavşanı, çakal, tilki, yaban domuzundan oluşuyor. Avına müsaade verilen kuş çeşitleri ise şöyle; Sakarca, fiyu, çamurcun, yeşilbaş, kılkuyruk, çıkrıkçın, macar ördeği, elmabaş patka, doruklu patka, boz ördek, kaşıkgaga, kınalı keklik, kum kekliği, çil keklik, bıldırcın, sakarmeke, su çulluğu, çulluk, kaya güvercini, tahtalı, üveyik, karatavuk, öter ardıç, alakarga, saksağan, küçük karga, ekinkargası, leşkargası, karabatak, serçe ve kızıl sırtlı örümcek kuşu. Atmaca ise tabiata canlı geri bırakılmak koşuluyla sertifikalı bireylerce yakalanabilecek.
Av müsaadeleri tüm vilayetleri kapsamıyor
Av müsaadesi, tüm vilayetleri kapsamıyor. Kararda, bu tiplerle ilgili çok sayıda vilayet için bu cinsleri avlamak yasaklandı ve av yasağı bulunan cinsler vilayetlere nazaran kapsamlı bir halde belirtildi. Ayrıyeten Türkiye genelinde 135 devlet avlığı, 125 tabiat parkı, 16 tabiatı muhafaza alanı, 9 özel etraf muhafaza bölgesi ile 42 yaban hayatını geliştirme alanında da tüm avcılık faaliyetleri yasaklandı. Muhafaza altına alınan cinslerde ise memelilerde gelincik, kokarca, porsuk, kaya sansarı, kuyruksüren ile 73 kuş tipi bulunuyor.