Üzümünü açığa döken, bağlarını bozan çiftçiler son günlerde büyük sıkıntılar yaşıyor. Üzüm alım fiyatına neredeyse maliyetleriyle eşdeğer seviyede bir rakam veren Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı Ahmet Eşref Fakıbaba’nın açıklamasının ardından sektörün üreticileri de, temsilcileri de 4 lira fiyata tepki gösterdi. TARİŞ’ten de umduğu desteği bulamayan üzüm üreticileri, şimdi Toprak Mahsulleri Ofisi’nden(TMO) söz verilen tarihte paralarını alıp alamayacaklarından da endişeli.
3 YIL ÖNCE 6 LİRA, 3 YIL SONRA 4 LİRA
Önceki gün üzüm fiyatlarını açıklamak için Manisa’ya gelen Tarım ve Hayvancılık Bakanı Ahmet Eşref Fakıbaba, birlikler ve üzüm üreticileri ile yaptığı görüşme sonrasında üzüm fiyatını 4 lira olarak açıkladı. Bu açıklamanın ardından akıllarda şöyle bir soru işareti oluştu. 3 yıl önce 6 lira olan üzüm fiyatı, 3 yıl sonra nasıl 4 lira olabiliyor?
“FİYATLAR 1 AĞUSTOS’ TA AÇIKLANMALIYDI”
Selimşahlar Mahallesi’nde 80 dönümlük arazide yıllardır üzüm üreticiliği yapan Mehmet Akyol, alınan kararların ve izlenen yolun yanlış olduğuna dikkat çekerek, “Üzüm maliyetleri her yıl hızla artıyor. Gübre, mazot işçilik maliyetleri. Fakat; üzümün fiyatı istenilen şekilde artmıyor. Neredeyse Birebir maliyette fiyat söylendi üzüm için. Bakan tarafından 4 lira dendi. Geç kalınmış bir karar hasat başlamış hasat bitmiş. Üretici ürününü tüccara teslim etmiş. 1 Ağustosta fiyat açıklanmalıydı “dedi.
“ÜRETİCİLERİN ACELE ETTİKLERİNİ DÜŞÜNÜYORUM”
Üzüm üreticilerinin satışlar konusunda tutumunu değerlendiren Akyol, “Üzüm üreticileri ürününü açığa yatırdı. Üreticilerin de bu konuda acele ettiklerini düşünüyorum. Çoğunun deposu var. Acaba diyorum, üretici ürününü depoda bekletseydi , tüccara teslim edip üzümünü açığa dökmeseydi daha mı iyi olurdu?” şeklinde konuştu.
“ÜZÜM FİYATI ÇEŞİDİNE GÖRE DEĞİŞİYOR
HER ÜZÜMÜN FİYATI 4 TL DEĞİL!”
Mehmet Akyol, “Bakan üzüm fiyatına 4 lira dedi ama; üzümün randımanına göre fiyat veriliyor. Her çeşit üzüm 4 lira değil. Yalnızca 9 VE 10 numaralı üzümün fiyatı 4 lira. İşletme sahibi dese ki senin üzümün 2 lira üreticinin yapacak bir şeyi kalmıyor. Mecbur vermek zorunda. Ayrıca şöyle bir konu var. İşletme depolama parası da kesiyor üreticiden. Örneğin, siz üzümünüzü eylül 15 gibi işletmeye teslim ettiniz diyelim. Gelecek yıl nisan gibi kestiriyor parasını. Böylece üreticiden işletme sahibi depo parasını da alıyor doğal olarak. Her yıl çiftçi daha da zarar ediyor. Aldığımız bilgilere göre, üzüm üreticileri bağlarını sökmeye başladı. Bağlarda verim azalıyor. Üretici de zarar ediyor. Bazı arkadaşlar bağlarını söktü. Fiyat düşük. Verim az. Bakanımız da maliyete yakın fiyat verince; bu olayların yaşanması doğal” diye konuştu.
“TARİŞ GEREKEN DESTEĞİ VERSEYDİ ÇİFTÇİNİN YÜZÜ GÜLECEKTİ!”
Çiftçi Mehmet Akyol, “Mazot 4.5- 5 lira yarı yarıya masrafı var. 3 sene öne 6 lira fiyatı olan bir üzüm 3 sene sonra 4 lira ye alınıyor. Bir durup düşünmek lazım. Çiftçi emeğinin ve harcamalarının karşılığını alamıyor. Hükümetin verdiği destekler çiftçiye yetmiyor. Hasadın başında Tariş ve TMO alıma girselerdi, yani zamanında gereken desteği çiftçiye sağlasalardı fiyatlar daha yüksek olurdu. Toprak Mahsulleri Ofisi bundan sonra devreye girse ne değişir? Artık geç kalınmış bir karar” ifadelerine yer verdi.
“ÖDEMELERİN ZAMANINDA YAPILIP YAPILAMAYACAĞI KONUSUNDA TEREDDÜTLÜYÜZ”
Üzüm üreticisi Mehmet Akyol, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Ahmet Eşref Fakıbaba’nın ödemeler konusunda açıkladığı tarih konusuna ilişkin şu görüşlere yer verdi, “Açıkçası, üzüm üreticisi kendi kaderine terk edilmiş vaziyette. Paraların da zamanında verileceği konusunda tereddüt ediyorum. Sayın Bakan paralar TMO teslim edildikten sonra, 15 gün içerisinde ödeneceğini söyledi. Ama icraat konusunda pek inancımız yok açıkçası. Bu süre 45 günü de bulabilir. İnşallah, çiftçilere zamanında ödeme yapılır” dedi.
“HAM ÜZÜM YERİNE MAMÜL OLARAK İHRAC EDELİM”
İhraç edilen ürünlerin ülke ekonomisine katkılarını genel anlamda değerlendiren Mehmet Akyol, Üzüm ihracatı ile ilgili olarak, “İşletme haliyle kendini düşünecek. İhracat önemli. Devlet üretilen üzüme pazar bulması şart. En önemli konu bu. Biz üzümü işletme sahibine ham olarak veriyoruz. İşletme sahibi ürünü işliyor. Ve işlenmiş haliyle ihraç ediyor. Çiftçiler ürünü mamul olarak satarsa daha da kar etmiş olurlar. Bunun en çok devlete yararı olur” görüşlerine yer verdi.
“ÜRETİCİ BİRLİKLERİ EN KISA SÜREDE DEVREYE GİRMELİ!”
TARİŞ ve TMO’nun üzüm üreticilerine yönelik tutumun eleştiren Üretici Mehmet Akyol, “Üreticilerin kurduğu kooperatiflerin devreye girmesi şart. Haklarımıza ancak bu şekilde ulaşabiliriz. İşletme sahiplerinin eline kalırsak durum kötü. İşletme sahibi ne kadar düşük fiyata ürün alırsa o kadar fazla karla satacak. Kendince herkesin haklı yanları var. Üreticinin yanında olması gereken TARİŞ ve TMO. Ancak üretici için yeterli gayreti göstermiyorlar” dedi.