İnsan ne ile yaşar?
Biraz düşünelim, cidden insan ne ile yaşar ki? Şerefiyle der kimileri. Değerleriyle de denebilir. ‘Sahip olduklarıyla’ da başka bir cevap. Tolstoy kısa öyküleriyle cevap vermeye çalışmış bu soruya. Tabii kişiden kişiye değişen bir cevaptır bu. Fakat Tolstoy’unkine katılıyor ve gençlik çağındaki herkese -bilirsiniz, kişilik bu zamanlarında yerleşmeye başlar insana- okutulması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum. Ki gençlerimiz kibir ve açgözlülüğe kapılmasın, ki gençlerimiz ‘insan’ olmayı öğrenebilsin. İnsanı insan yapan nedir? Sevgidir, paylaşımdır, alçakgönüllülüktür. Bunların zıttı da bizi insan olmaktan uzağa itiyor işte. Ve bu kavram, bu kişilik tamlaması öylesine yaygınlaşıyor ki, insan artık bu demek oluyor. Açgözlü, kibirli, cimri. Artık bu özellikleri barındırana da insan deniyor. Böyle insan olunur mu ki? Eğer cimri olmamız gerekse insanlar toplum olarak yaşamazdı, değil mi?
Kibir gerekli ve doğru olsaydı insan dışında birkaç tür daha olur, biri birinden üstün yaratılırdı mesela. Fakat zaten insan olarak bütün canlılardan üstün olarak bir düşünme yetimiz var. Bu üstünlüğümüz neden birbirimize karşı olmak zorundaymış gibi davranalım ki? Ve de açgözlülük. Az mülkü olup mutlu olan insanlar neden çok olup mutlu olmayanlardan daha mutlu? Ne kadar sahipsen o kadar kaybetme şansın vardır çünkü. Tolstoy’un da dediği gibi işte; “Kazanç ve kayıp ikiz kardeşlerdir”. Bu noktalarda kaybediyoruz insanlığımızı işte, buralarda harcıyoruz hep. Tolstoy da bize bir değer katmak adına bu eseri kazandırmış topluma. Ne kadar işe yarar, kendimize ne kadar alırız o satırlardan, orası meçhul…
İyi okumalar!