Şah Damarı Nerededir, Görevleri Nelerdir? Şah Damarı Tıkanıklığı Neden Olur, Tedavisi Nasıl Yapılır?
Şah damarı, vücudumuzdan beyne kan taşıyan 2 tane ana damara verilen isimdir. Şah damarlarının tıkanması beyne kan gitmesini engelleyen oldukça tehlikeli bir durumdur. Peki şah damarı nerededir ve görevleri nelerdir? Şah damarı tıkanıklığı neden olur, tedavisi nasıl yapılır? İşte şah damarı tıkanıklığına dair merak edilen detayları derledik.
Şah damarı tıkanıklığı, kişinin felç olmasına veya inme geçirmesine neden olabilir.
Şah Damarı Nerededir ve Görevleri Nelerdir?
Şah damarı boynun iki tarafında bulunan ve beyne kan taşıyan ana kan damarlarıdır. Sağ ve solda bulunan şah damarları, aorttan ayrılarak beyne giden ana atardamarlardır. Şah damarının tıptaki adı, "arteria carotis communis" olarak bilinir. Boynun sol tarafında bulunan şah damarının uzunluğu, sağdakinden 4-5 cm daha fazladır. 8-10 mm çapına sahip olan şah damarları, kafatasının içindeki organları besleyen ana atardamardır. Gazel damarı olarak da bilinen şah damarının ana görevi beyni beslemektir.
Şah Damarı Tıkanıklığı Neden Olur?
Şah damarı tıkanıklığı, damarların içinde bulunan kolesterolün damarda birikerek tıkanıklığa yol açmasıyla oluşur. Kolesterol bakımından zengin yağ plaklarının kanla temas etmesi pıhtı oluşumuna neden olabilir. Bu pıhtıların beyin içindeki damarlara geçmesi ise beyinde felç oluşumuna sebep olabilir. Bu nedenle şah damarı tıkanıklığı hayati tehlike taşıyan ciddi sıkıntılara yol açabilir.
Şah damarı tıkanıklığının başlıca nedenleri şunlardır:
● Yüksek kolesterol
● Yaşlılık
● Fazla kilo
● Şeker hastalığı
● Hipertansiyon
● Ailede kalp ve damar hastalığı geçmişi
● Damar kireçlenmesi
● Fazla alkol ve sigara kullanımına bağlı vücuttaki toksin miktarının artması
Şah Damarı Tıkanıklığı Tedavisi Nasıl Yapılır?
Şah damarı tıkanıklığının tedavisinde açık ve kapalı olmak üzere 2 farklı ameliyat yöntemi uygulanır. Açık ameliyat (karotis endarterektomisi), hastaya lokal veya genel anestezi uygulamasıyla bölgede darlığa neden olan plakanın çıkarılmasıyla yapılır. Ameliyat sonrasında hastanın 2-3 gün hastanede yatması ve müşahede altında tutulması gerekir.
Şah damarı tıkanıklığının tedavisinde uygulanan bir diğer yöntem stentle tedavi yöntemidir. İşlem sırasında beyni korumak ve beyinde pıhtı atma riskini ortadan kaldırmak için, şah damarlarına stent adı verilen özel bir filtre veya balon sistemi yerleştirilir. Bu işlem sırasında hastanın uyanık olması gerekir. Hastanın nörolojik durumunun takibi sağlanarak herhangi bir komplikasyon oluşumunun önüne geçilir. İşlem tamamlandıktan sonra hastanın birkaç gün hastanede gözetim altında tutulması gereklidir.
Stent yöntemi genellikle ameliyat olması riskli olan hastalarda başvurulan bir tedavi yöntemidir. Bu yöntem yavaş yavaş ameliyatla tedavi yönteminin yerini almaya başlamıştır.