Bir ekonomide üretim var ama üretilen ürünleri satın alabilecek bir pazar ortamı yoksa yapılan üretimin de bir anlamı kalmaz, ekonomik dengeler bozulur.
Kapitalist ekonomi anlayışının, "kaynaklar sınırlı, ihtiyaçlar sınırsız" anlayışı, asırlardır dünyaya üretimin yapıldığı ama kemer sıkma politikalarıyla tüketimin daraltıldığı çarpık bir uygulamayı beraberinde getirmiştir.
İşin garip tarafı, kapitalist sistem bir taraftan kemer sıkma politikalarıyla insanların alım gücünü elinden alırken, diğer taraftan pazarlama ve reklam ile üretilen ürünlere müşteri arayışına girmiştir.
Bu iflas etmiş anlayışta hala ısrar edenlere şu soruyu sormadan edemiyoruz:
Gerçekten her arz kendi talebini oluşturuyorsa, yani üretilen her mamül kendiliğinden müşterisini buluyorsa, o zaman bu reklam ve pazarlama çılgınlığı niye?
Kapitalizmin kuyruğuna yapışmış ve bu sebeple de dünyanın en kırılgan ülkesi olma liderliğini koruyan Türkiye de maalesef bu yanlış anlayışın ortaya çıkardığı acı faturaları ödüyor. Milyonlarca hiçbir geliri olmayan işsizimiz var, milyonlarca açlık sınırı altında bir maaşa talim eden işçi aileleri ve emeklilerimiz var, yine milyonlarca yoksulluk sınırının yarısı kadar maaşla geçinmeye çalışan memur ailelerimiz var.
Gelirleri giderlerini yetmediği için hepsi borç batağı içinde, borçlarını ödeyemedikleri için de 20 milyonluk haneye sahip ülkemizde 27 milyon icra dosyası var.
İşte Türkiye pazarının durumu bu… Türkiye'de üretim yapanlar, satın alma kabiliyetini kaybetmiş bir pazara ürün satmak zorundalar, bu nasıl mümkün?
Yetkililer ihracat odaklı bir ekonomiyi benimsediklerini belirtiyorlar. Dünyanın en pahalı enerjisini, en pahalı hammadesini ve de en yüksek faizli borç parasını kullanan, dolar kurlarındaki aşırı oynaklıkla da bir istikrar tutturamayan Türkiye söyler misiniz, dünya piyasasında nasıl rekabet edebilecek? Sonuç, firmalarımızın patır patır dökülmesidir ve zaten öyle de oluyor.
Bir soru önergesine cevap veren Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, 2018 yılında 14 bin 277 firmanın kapandığını açıkladı. Konkordatolarla kendisini geçici bir süre için koruma altına alan binlerce firma elbette ki bu rakama dahil değil… Tecrübe ile sabittir ki, Türkiye'de bir firma kapatmak da kolay değil…
Türkiye'nin tüm illerinde bu iflas tablolarını görmek mümkün… Biz bu seferki örneğimizi önemli şehirlerimizden olan Mersin'den verelim. Mersin, Türkiye'de vergi tahakkukunda ilk 6. sırada yer alan, ülkenin ilk serbest bölgesi olarak bilinen, uluslararası limana sahip önemli bir ekonomik merkezimiz… Ama Mersin'in bugünkü ekonomik tablosu oldukça endişe verici…
Mersin Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği Başkanı Talat Dinçer, kent merkezindeki esnafın günden güne eridiğini belirterek, 16 ayda 6 bin 379 iş yerinin kapandığını, 2007-2017 arasındaki son 10 yılda 32 bin 500 esnafın kepenk indirdiğini söyledi. Dinçer bu sebeple, 2,5 milyar lira milli servetin çöpe gittiğini, kapanan her iş yerinde 2-3 kişinin çalıştırıldığı düşünüldüğünde ortaya devasa rakamlar çıktığını ifade etti.
Esnafın siftah yapmadan iş yeri kapattığını söyleyen Dinçer, Kuvay-i Milliye Caddesi'nde eskiden yer bulunamazken, şimdi kiralık dükkân sayısında patlama yaşandığını aktardı. Dinçer, açılan iş yerlerinin yüzde 33'nün 1 yılı tamamlamadan, yüzde 98'inin de 5 yılı göremeden kapandığı bilgisini de verdi.
Lokomotif sektörlerimizden otomotiv sektörü de reel sektörün içinde bulunduğu krizi gözler önüne seriyor.
Bildiğiniz gibi, tüm teşviklere rağmen, otomotiv sektörü bu yılın ilk yarısında yüzde 45 daralarak 195 bin 144 adetlik bir satışa kadar düşmüştü.
Geçen yıl Kasım ayında başlayan ve 30 Haziran 2019'a kadar uzatılan ÖTV ve KDV indirimine rağmen bu sonuç ortaya çıkmıştı.
Otomotiv sektörü temsilcileri, 30 Haziran'dan sonra sektörde yaprak dahi kımıldamadığını, satışların adeta durduğunu belirttiler.
Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Yönetim Kurulu Başkanı Haydar Yenigün, "İç pazar, yılın başından bu yana vergi indirimi desteğine rağmen yüzde 45 geriledi. ÖTV ve KDV indirimlerinin sona ermesi ile de satışlar adeta durdu" dedi.
Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği'nin (OYDER) Başkanı Murat Şahsuvaroğlu da, "Özellikle yetkili satıcılık müesseselerinin bu adetler ile yaşamlarını sürdürmeleri mümkün olamayacak ve hem şirket kapanmaları hem de yoğun emeklerle kazandığımız istihdam kayıpları yaşanması gündeme gelecek" dedi.
Sektör temsilcileri teşviklerin devam etmesini talep ediyor ama sadece Haziran ayında nakit dengesi 11 milyar 16 milyon TL açık veren Hazine ve Maliye Bakanlığı vergi kesintisine giderek böyle bir teşviki sizce finanse edebilir mi?
Dikkat ederseniz, verdiğimiz tüm örneklerde temel sorun pazar darlığıdır.
Pazar darlığının temel sebebi de başta belirttiğimiz gibi inatla uyguladığımız kapitalist politikalardır.
Halbuki, Çin'i ve Rusya'yı bu dertten kurtaran çözüm içimizden birine ait…
Milli Ekonomi Modeli, sahip olduğu Milli Para anlayışıyla, bir taraftan sosyal devlet projeleriyle vatandaşın cebine para koyarak iç pazarı canlandırırken, diğer taraftan sıfır faizli kredi imkanlarıyla sanayicinin üretim maliyetlerini minimuma indirmektedir.
Bu; firmalar kapanmayacak demektir, yeni firmalar kurulacak, eskileri ise kapasitelerini artıracak demektir, işsizlerin iş bulması demektir, sürekli sağlıklı büyüme demektir.
Çin bunu Milli Ekonomi Modeli ile başardı, biz neyi bekliyoruz?