Kitap Riyazüs Salihin Tercüme ve Şerhi - 2. EL
Yazar İmam Nevevi
Tercüme İhsan Özkes
Yayınevi İslamoğlu Yayıncılık
Kağıt - Cilt 3. Hamur kağıt - Ciltli
Sayfa - Ebat 2.397 Sayfa - 17x24 cm
Yayın Yılı 1993
İslamoğlu yayıncılık, İmam Nevevi tarafından yazılan Riyazüs Salihin Tercüme ve Şerhi kitabı incelemektesiniz.
2.EL Riyazüs Salihin Tercüme ve Şerhi kitabı hakkında yorumları oku yup kitabın konusu, özeti, fiyatı, satış şartları bilgiyi aşağıda geniş bir şekilde edinebilirsiniz.
Yaratan Rabbinin adıyla oku . O, insanı " alak " dan yarattı. Oku, Senin Rabbin en cömert olandır. Alak 1-2
YAYINLARKEN
Yılların getirdiği bir sessizlikten sonra müslümanlar arasında öze dönüş hareketi başlamıştır. Üzeri kasıtlı bir şekilde küllenen İslâmi kültür, uyanan müslümanlarla birliktegerek hayatta gerekse yayın dünyasında kendini göstermeye başlamıştır.
Temel dini bilgileri dahi öğrenme şansını bulamayan bir nesilden sonra, onların da gayretleriyle, dinini öğrenmek şansını elde eden yeni bir nesil yetişmiştir. Bu nesil İslâm'ı temel kaynaklardan öğrenmeyi kendilerine şiar edinmiştir.
Bu yönde ülkemizde çok ciddi adımlar atılmış, Kur'an'ın anlaşılması yolunda birçok meal ve tefsir kitapları yayınlanmıştır. Yine ikinci temel kaynak olan Hadis
üzerinde de çok ciddi çalışmalar yayınlanmıştır.
Bu yayınlar
içerisinde önemli bir yeri olan, İmam Nevevî
tarafından hazırlanmış Riyâzü's-Sâlihîn
adı altında bir hadis kitabı
vardır. Bu eser yayınlandığından bu yana çok büyük bir ilgi görmüş, kitaplıklarımızda
hak ettiği yere kavuşmuştur.
Yayınevimiz
birçok Arapça şerhlerinin olmasına rağmen Türkçe şerhinin olmayışını dikkate alarak bu eseri Türkçe tercüme ve şerhiyle
siz muhterem okuyucularımıza kazandırmayı hedef edinmiştir.
Yoğun ilgi ve geniş bir kadro çalışmasıyla hazırlanan bu eser inşaallah 5 cilt
olarak okuyucularımızın istifadesine sunulacaktır.
Yüce Allah'a bize böyle bir çalışmayı nasib ettiği için hamdeder, hatalarımızdan dolayı affını dileriz.
Eserde emeği geçenlere teşekkür eder, eserin İslâmî kültür oluşumuna katkıda bulunmasını Yüce Allah'tan temenni ederiz.
İSLAMOĞLU YAYINCILIK
İhsan özkes
(İstanbul Merkez Vaizi)
1957'de Çorum'da doğdu. Ankara Îmam-Hatip Lisesi'nden mezun oldu. Bir müddet Çorum-Alaca ilçe merkezinde İmam-Hatip olarak görev yaptı. İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü (gece böl.) tefsir-hadis bölümünden 1981'de birincilikle mezun oldu. Yüksek tahsil esnasında Beyoğlu Emin Camii Kur'an Kursu öğreticiliği yaptı. Sinop-Gerze müftüsü iken yedek subay olarak askerlik görevini yapmak üzere bu görevinden ayrıldı.Yozgat-Sorgun müftüsü olarak birkaç yıl hizmet veren yazarımız iki yıl müddetle Mısır'da el-Ezher Üniversitesi'nde hadis dalında çalışmalar yaptı. Mısır dönüşü Bolu-Akçakoca müftüsü olarak atandı.
Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde hadis ana bilim dalında mastır yaptı. Bu süre içinde Haseki Eğitim Merkezi ihtisas kursuna katıldı.
Halen İstanbul merkez vaizi olarak görev yapmaktadır.
Evli ve beş çocuk babası olan İhsan ÖZKES hocanın "Hadislerle Çocuk Eğitimi" isimli bir tercüme eseri bulunmaktadır.( Riyazüs salihin kitap , Riyazüs Salihin oku , Riyazüs Salihin 2.EL , İhsan Özkes , 5 cilt Hadis , 2. El Hadis Kitabı, kullanılmış riyazüs salihin )
TERCÜME VE ŞERHEDENİN ÖNSÖZÜ
"Hadis İlmi ve Tarihî Gelişimi"
Allah'a hamd, Rasûlü'ne salât ve selâm olsun!
Riyaz'üs-Salihin, VIII. asırdan itibaren İslâm ülkelerinde hadis ile içice olanların daha yakından tanıdığı; sünnet tebliğcilerinin ellerinden ve dillerinden düşürmediği tanınmış bir eserdir. Rasûlullah'ı (s.a) dolayısıyla İslâm'ı anlamak; şüphesiz Kur'an ve Sün-net'i en iyi şekilde bilmekle mümkündür. Arapçayı -ana dilleri olması sebebiyle-halkımızdan daha iyi bilen Arap âleminde bile Kur'an-ı Kerim tefsirlerinden ve hadis şerhlerinden müstağni olunmamıştır. Nitekim hicri 1. asırda tefsirler, III. asırda Garib'ul-Hadisler, IV. asırda da hadis şerhleri yazılmaya başlanmıştır. Riyâz'üs-Sâlihîn'in değişik asırlarda arapça şerhlerinin yapılmış olması da bu değerlendirme çerçevesindedir.
Yüce milletimize bu muhteşem eserin tercümesini ve ilk türkçe şerhini yazmaktan bahtiyarım.
Bu şerhi yaparken,
Riyâz'üs-Sâlihîn'in, Deffl'ül-Fâlihîn,
Nüzhet'ül-Muttakîn,
Menhel'ül-Vâridîn
adlı şerhlerinden büyük ölçüde istifâde ettim. Ayrıca; Sahih-i Buhârî şerhlerinden;
Feth'ul-Bârî,
Umdet'ul-Kârî,
İrşâd'us-Sârî,
Sahih-i Müslim şerhi Minhâc, Sünen-i Ebu Dâvud şerhi Avn'ul-Ma'bud, Sünen-i Tirmizî şerhi Tuhfet'ul-Ahvezî, Sünen-i Neseî şerhi Zehr'ur-Ruba ve Sünen-i îbn Mâce şerhi Misbâh'uz-Zücâce ile diğer kaynaklardan faydalandım.
ile "Hadis Usûlü"
bölümlerinde, ilgili ilk dönemler ve sonraki dönemlerde yazılan, özellikle de Tahhân'ın Teysîru Mustalah 'ıl-Hadis'inden
yararlandım.
Bu eseri aziz milletimize sunan İslâmoğlu Yayıncılık'ı kutlar, daha nice hayırlı hizmetlere öncülük etmesini dilerim.
Belirli bir zaman ve ölçüde yaptığım bu çalışmanın, İslâm'ın ikinci kaynağı Sünnet'in anlaşılmasına ve yaşanmasına vesîle olmasını Rabbim'den niyaz ederim.
İhsan ÖZKES
Ocak - 1991
İstanbul
HADİS İLMİ VE TARİHÎ GELİŞİMİ
I. HADİS VE ÖNEMİ
1) Hadis'in Lügat ve Istılah Mânâsı
Hadis lugavî olarak "yeni" demek olduğu gibi "haber vermek" anlamına da gelir. Bu anlamda "haber" ve "eser" kelimeleri de kullanılmaktadır. Hadis, ".. Onun (Kur'an) gibi bir söz getirsinler..." (Tûr/34) ayetinde söz ve ayet anlamında, "Musa'nın haberi sana ulaştı mı?" (Tâhâ/9) ayetinde de haber anlamında kullanılmıştır.
Hadis ıstılahı mânâ olarak şöyle tarif edilmektedir: "Hadis; söz, fiil, takrir, ahlâk ve fıtratıyla ilgili bir vasıf olarak Hz. Peygamber'e izafe edilen her şeydir".
Hadis'le eş anlamlı bir kelime olarak "sünnet" terimi de kullanılmaktadır. Sünnet, lügatte mutlak olarak yol ve gidişat anlamlarına gelmektedir. Hadisçiler, hadiste olduğu gibi Hz. Peygamber'in ahlâk ve fıtratıyla ilgili vasıflarını da "sünnet" kavramına dahil etmektedirler. Bu yüzden Sünnet'le Hadis'i birbirinin yerine kullanılan iki terim olarak kabul etmek mümkün olmaktadır.
Yukarıdaki tarife tekrar bakıldığında 'hadis' veya 'sünnet' denildiği zaman, kavlî, fiilî, takriri ve ahlâkî özelliklerin tümünün birden kastedildiği anlaşılır.
2 Kudsî Hadis
"Kudsî", "ilâhî" veya "rabbanî" diye nitelenen bir başka hadis çeşidi daha vardır ki, bunu da kısaca açıklamak faydalı olacaktır.
"Kudsî Hadis", Kur'an olmamak kaydıyla, Hz. Peygamber'in (s.a) "Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur" diyerek, Allah'a nisbet etmek suretiyle bil-
dirdiği sözlere denilmektedir. Bu, Kur'an ile hadis arasında bir mertebede olduğundan Kur'an hükmünde sayılmaz; zira sözler peygambere aittir. Ancak Hz. Peygamber "Allah Teala buyurdu"
diye bunun kendi beyanı olmadığım açıklamış ve "hadis-i nebevi"den
farklı olduğuna işaret etmiştir.
Kudsî hadisler genellikle Allah'ın büyüklüğünü, rahmetinin beyanını, hükümranlığının kudretini, ihsan ve ikramının bolluğunu konu edinirler. Hz. Peygamber'in hadislerinden bu yönden de ayrılırlar. Namazda okunmazlar, abdestsiz kendilerine dokunulabilir. Lafızları muciz değildir, mânâ olarak rivayet edilmeleri de caizdir.
3) İslâm Dini'nde Hadis'in Yeri
Mütahassıs âlimlerimiz, sahîh hadisin bütün müslümanlara delil olduğu sonucuna vararak, mü'minlerin, Rasûl-i Ekrem'e (s.a) bağlanıp onun hükmüne boyun eğmelerim farz kılan ayetlerle bu görüşlerini desteklemişlerdir. Bu görüşün aksini kabul eden kimseye de âlim sıfatını vermemişlerdir.
Derin ilmî araştırmaların bu doğru sonuca varması gayet tabiidir. Zira müminlerin Rasûlullah'a (s.a) itaat etmesini emreden ayet-i kerimelerin başka türlü yorumlanması mümkün değildir. Hz. Peygamber'e itaat da ancak onun sünnetine yapışmak, hadisleriyle amel etmek, dinî problemlerde ona başvurmak ve onu, dinin Kur'an-ı Kerim'den sonra gelen ikinci kaynağı olarak kabul etmekle mümkündür.
"Hz. Peygamber'in hadislerinin teşri' bakımından müstakil olduğunu Kur'an kabul ediyor mu?", "Eğer hadis Allah Kitabı'nın bir açıklaması veya kapalılığının anlatımı iset bu durumda Kur'an'la beraber hukukî kaynaklardan biri olarak kabul edilebilir mi?" gibi sorulara cevap verebilmek için sünnet-i seniyye ile amel etmenin vâcib olduğunu belirten belli-başlı ayetlere göz atmamız gerekecektir.
Abdurrahman b. Yezid, hac mevsiminde dikişli bir elbise ile ihrama girmiş bir kişiyi görür ve ona, elbiselerini çıkararak Rasûl-u Ekrem'in (s.a) giydiği şekilde ihrama bürünmesini tavsiye eder. O kişinin "Bana elbisemi çıkarmamı emreden bir ayet oku bakalım!" demesi üzerine Abdurrahman ona verilecek en güzel cevabın; "Peygamber size neyi getirdi ise onu alın, size neyi yasak etti ise ondan da uzak durun" (Haşr/7) ayetini okumak olduğunu görür.
Dikişli elbisenin çıkarılması Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmemiştir.
Fakat bu meseleye dair hadis-i şerif vardır. Demek oluyor ki, bu hukukî hükmü sadece sünnet ortaya koymuş ve teşri' kaynaklardan müstakil bir kaynak durumuna gelmiştir. Çünkü Hz. Peygamber'in yasak ettiği şeyden sakınmalarını mü'minlere emreden Allah Teâlâ'dır.
Hz. Peygamber'in hadisi bulunan bir konuda mü'minin yapacağı şey her ihtilafda ve davada şu ayet gereğince tam bir teslimiyetle sünnetin vereceği hükme boyun eğmekten ibarettir.
İslamoğlu yayıncılık, İmam Nevevi Riyazüs Salihin Tercüme ve Şerhi kitabı
"Rabbin hakkı için, onlar, aralarında çekiştikleri şeylerde seni hakem yapıp, sonra da verdiğin hükümden nefisleri hiçbir darlık duymadan tam bir teslimiyetle boyun eğmedikçe iman etmiş olmazlar". (Nisa/65)
Allah Teâlâ peygamberine "insanlara, kendilerine ne indirildiğini açıkça anlatasın diye, sana da Kur'an-ı Kerim'i inzal ettik" (Nahl / 44) buyurmak suretiyle, mü'minlere sünnetin teşrî'deki yerini göstermek istemiştir. Zira peygamberin sözleri ve davranışları ayeti açıklayarak onun mücmelini tafsil, mutlakını takyîd, genel lafızlarını tahsis eder ve Kur'an-ı Kerim'in belirtmediği ölçüleri, cezaları ve cüziyyâtı da belirler. Kur'an'ın açıkça bir hüküm getirmediği yerlerde sünnet, müstakil olarak teşrî' yetkisine sahiptir. Kur'an'ın anlamını ve anlatımını kendine bıraktığı hususları da açıklar.
İlk dönem alimlerinin (selefin), sünnetin Kur'an ayetlerini açıklamaktaki büyük önemini anlamış olmaları, bazılarını sünnetin Kitap üzerinde söz sahibi olduğunu söylemeye bile sevketmiş ve nitekim Evzaî "Sünnet'in Kitab'a olduğundan çok,Kitab'ın Sünnet'e ihtiyacı vardır" demiştir.(1)
Verdiğimiz örnekler, sünnetin iki fonksiyonu bulunduğunu göstermektedir. Buna göre sünnet, hem Kur'an-ı Kerim'de bulunmayan problemlere hüküm koymada müstakildir, hem de Kur'an-ı Kerim'deki mücmel ayetlerin açıklayıcısıdır. Bu durum karşısında -Şâtıbî'nin de dediği gibi- şunu kabul etmekten başka yapacak bir şey yoktur: "Kur'an-ı Kerim ayetleri de göstermektedir ki Rasûlullah'ın getirdiği, emredip yasakladığı her şey, Kur'an-ı Kerim'in hükümlerine katılmaktadır. Kur'an-ı Kerim'in bir ilavesidir".(2) Hz. Peygamber'in Kur'an'a ek olarak getirdiği bu hükümler, hadisi Kur'an-ı Kerim'den sonra gelen ikinci kaynak derecesine çıkarmaktadır. Bu da Hz. Peygamber'in "Size, sıkıca sarıldığınız takdirde sapıtmayacağınız iki şey bırakıyorum. Allah'ın Kitabı ve benim sünnetim" hadis gereğince İslâm hukukunun "Kur'an" ve "Hadis” olmak üzere iki esastan meydana geldiğini gösterir.
1) İbn Abdilberr, Cami'u Beyan'il-llm, II/191
2) Şâtıbî, Muvafakat, IV/26
incele diniz.