INTERNATIONAL SYMPOSIUM "GLOBAL MIGRATION PHENOMENON", Ankara, Turkey, 23 - 24 September 2021, pp.7-19
ÖZET
Göç, insanların yerleşmek ya da tekrar geri dönmek üzere uzun ya da kısa vadede bulunduğu yerden başka bir yerleşim ünitesine gitmesi olayıdır. Bu yer değiştirme eylemi ulus sınırlarını aştığında uluslararası, kişinin iradesi ya da isteği dışında gerçekleştiğinde ise zoraki göç olarak kabul edilir. Anadolu, bulunduğu konumu itibariyle göç konusunda tarih boyunca sürekli etkin bir alan olmuştur. Kimi zaman göçmenlerin varış yeri olurken, kimi zaman bir köprü görevi görmüş ve kimi zaman da farklı nedenlere bağlı olarak göç veren bir yer olmuştur. Cumhuriyet devri öncesi döneme baktığımızda yaşanan çatışmalara ve toprak kayıplarına bağlı olarak büyük oranda zoraki göçler almış durumdadır. Gelen göçmenlerin de Türk ve Müslüman olması ayrı bir önemli noktayı oluşturmaktadır. Bu durumun sebebi ise daha önce Osmanlı tebaası olan halkın kaybedilen topraklardan Osmanlı’ya göç etmek zorunda bırakılmasında aramak gerekir. Türk ve Müslüman olan bu tebaa içinde Karapapaklar da yer almıştır. Anadolu’da birden çok yer değiştiren Karapapakların en son yerleştikleri yerlerden biri de Ağrı’nın Tutak ilçesi olmuştur. Karapapakların son zamanlara kadar ağırlıklı olarak yaşadığı ilçede, farklı nedenlere bağlı olarak nüfusları azalma göstermiştir. Buna rağmen ilçe nüfusunda büyük bir orana sahip olan Karapapaklar sosyal yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmiş durumdadırlar. Bu açıdan çalışmanın konusunu da Tutak’taki Karapapak göçmenlerin iskân süreci ve Cumhuriyet dönemi öncesinden bu yana nüfuslarında meydana gelen değişimler oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Göç, Karapapak Göçü, Tutak.