EVENT ARCHIVE
500. YIL VAKFI TÜRK MUSEVİLERİ MÜZESİ’NDE FİLM AKŞAMLARI DEVAM EDİYOR
PORTEKİZ’İN KRİPTO YAHUDİLERİNİN TARİHİNE EPİK BİR BAKIŞ
500.Yıl Vakfı Türk Musevileri Müzesi, 29 Mayıs Cumartesi akşamı 21:00’de Zoom ve Facebook üzerinden Portekiz Kripto Yahudilerinin 1496’dan günümüze hikayelerini temel alan "Sefarad" filmi ile takipçilerinin karşısına çıkmıştır.
Epik bir tarihsel drama olan Sefarad, Yahudilerin Portekiz Kralı D. Manuel'in Yahudiliği yasakladığı ve onları sınır dışı ettiği 1496 yılından günümüze kadar süregelen hikayesini anlatıyor. Gerçek olaylara dayanan bu kapsamlı dönem filmi, varlığı ilk kez ancak 20. yüzyılda duyulan küçük ve "gizli" bir Yahudi topluluğuna ışık tutuyor. Portekiz’in ilk Yahudi sakinlerinin torunları olan bu topluluk yeryüzündeki son Yahudiler olduklarına inanarak nesiller boyunca tamamen izole bir şekilde yaşamış ve ancak 20. Yüzyılda Nazi işgali altındaki Avrupa'dan birçok mültecinin gelmesiyle farklı Yahudi toplumları ile ilişki kurmaya başlamışlardı. Böylelikle Portekiz bir kez daha canlı bir Yahudi merkezi haline gelmiştir.
Anlatıldığı üzere, Yahudi toplumu engizisyon ile birlikte ortadan kaybolmuşsa da, birçok köyde Kripto-Yahudilik canlı tutulmuştur. 20. yüzyılda Yahudilerin yavaş yavaş Portekiz'e dönmeye başladıkları dönemde küçük bir Aşkenaz Yahudi topluluğu Porto'ya yerleşir. Kısa süre sonra topluluğa kripto-Yahudiliği uygulayanları resmi Yahudiliğe geri getirmek için Yahudiliğe geçmiş Portekizli subay Barros Basto da katılır. Bu proje her ne kadar kahramanca olsa da istenen sonuca ulaşamaz.
Çağlar Mallı, ikinci uzun metraj filminde bizi dil ve kültür üzerinden bir seyahate çıkarıyor ve yok olmak üzere olan Sefarad Yahudilerinin Judeo-Espagnol dilini dünya üzerinde hala konuşan sayılı kişiyle görüşüyor. Sefarad olan Deniz Bensuan, ailesinin kültürünü ve dilini devam ettirebilmek üzere Sefarad Yahudileri'nin geçmişinin izlerini takip etmeye başlamasının ardından bu etnik topluluğun zorunlu göçler ve Holokost nedeniyle yaşadıkları zorlukların belgelerine rastlıyor. Belki de en belirgin özellikleri diaspora olan bu etnik topluluğun tarihini Türkiye’den başlayarak Yunanistan, Polonya, Portekiz ve her şeyin başladığı yer olan İspanya’ya kadar takip ederken Deniz, yolda kendi kültürünü ve hatta soy ağacını yeniden keşfediyor.
Film: 18. İstanbul Uluslararası Bağımsız Filmler Festivali, Bilinmeyen Bilinenler Bölümü, Gösterim Seçkisi. 2019
"İstanbul Hayali", Türkiye'nin ilk şehir plancısı olarak anılan, Gezi Parkı'nın, Maçka Demokrasi Parkı'nın , Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı´nın, Bağdat Caddesi'nin mimarı Aron Angel´in (1916-2010) ilginç yaşamı çerçevesinde Türkiye´nin kentleşme tecrübesini gözler önüne seriyor.
Aron Angel, hükümetin Hilton Oteli inşaatına izin vermesinin ardından İstanbul’un yeşil alanına halel geldiği için görevinden gözünü kırpmadan istifa eden bir idealistti. Mesleğe ünlü şehir plancısı Henri Prost’un yardımcılığı ile başlamış, aynı zamanda mimarlık eğitimi almış, zamanının duayen bir mimarıydı.
Perihan Bayraktar’ın yönetmenliğini yaptığı, kurgusu Thomas Balkenhol’e ait belgesel filmde ünlü şehir plancıları ve mimarlar (İlhan Tekeli, Tarık Şengül, Cana Bilsel, David Harvey, Pierre Pinon) Türkiye'de kentlerde, özellikle de İstanbul'da olan biteni değerlendiriyorlar.
Erol Güney Belgeseli bir kere daha Türk Musevileri Müzesinde.
500. Yıl Türk Musevileri Müzesi, zaman içinde Sovyet Devrimi’nden İstanbul’un entelektüel ortamına, oradan Yozgat’a ve günümüz İsrail’ine izleyiciyi unutulmaz bir yolculuğa çıkaracak olan “Yaşamın Sürüklediği Yerde Erol Güney’in Öyküsü" belgeselini 14 Şubat Pazar 2021 18.00´de Zoom üzerinden ve aynı anda Facebook’tan yayınlandı.
Bir gazeteci ve çevirmen olmanın ötesinde romantik bir gezgin, gerçek bir dünya vatandaşı olan Erol Güney’in hayatını anlatan “Yaşamın Sürüklediği Yerde Erol Güney’in Öyküsü“ belgeseli 14 Şubat Pazar günü saat 18:00’da, 500. Yıl Vakfı Türk Musevileri Müzesi’nde Zoom üzerinden gösterildi. Banu Yalkut Breddermann’ın yönettiği 103 dakikalık, Türkiye, İsrail, Fransa ortak yapımı belgesel, Erol Güney’in büyüleyici yaşam öyküsüne ışık tutmanın yanı sıra yakın tarihe taze bir bakış getiriyor.
On 4 March 2020, in the opening of "Sections from the Turkish Jewish Life" exhibition that was acquired from the Beit Hatfutsot museum, "The Youth Corner" copies of the Shalom newspaper, issued on 30th of October 1963, was donated to the museum. On the same day, Prof.Dr. Philip Schwartz's microscope, made in Austria in 1918, was donated to the museum by Dr. Onur Yarar.
The Quincentennial Foundation Museum of Turkish Jews has organized a very special event on Zoom on Sunday, January 31 at 18:00. The museum has been the scene of the premiere of the movie "Bella’s Story", which sheds light on Bella Eskenazi's life, in the week when she celebrated her 98th birthday. Bella and director Banu Yalkut Breddermann, who inspired Orhan Veli's famous poem "I Can't Tell", had a short conversation before the 100-minute documentary.
The documentary "Where The Life Takes - The Life Of Erol Guney" was displayed at the museum on Sunday, March 8th.