Fenikelilerİlk Çağ Tarihi Mehmet Selçuk 4 Aralık 2020
Fenikeliler Doğu Akdeniz’de kolonicilik ile uğraşan bir Lübnan kıyılarında uygarlık olup bunlardan en bilineni Kartaca’dır. Doğu Akdeniz Bölgesi İbraniler , İran Uygarlığı, Hint Uygarlığı ve Çin uygarlıklarını kapsamaktadır. Fenikeliler ticaretle uğraşan deniz aşırı bir uygarlıktır.
Fenike Şehir ve Kolonileri
Fenikeliler Doğu Akdeniz’de kolonicilik ve ticaretle uğraşmışlardır. Bu şehir devletleri politik olarak bağımsız yapılardı; Eski Yunan demokrasisinden önce başa seçimle gelen merkezden yöneten bir kralları bulunmaktaydı .Ham madde kaynaklarına ulaşmak için koloni kuruyorlardı ve gelişen Yunan uygarlığının en büyük rakipleriydi .İlerleyen zamanlara kolonicilik faaliyetlerinde geri düşüyorlar . Çünkü denizde İyon ve Yunanlarda var. Fenikeliler kolonileri vatanların bir parçası olarak değil sömürge olarak gördüklerinden dolayı sömürgelerde uzun süreli egemenlik kurmasını engellemiştir. Pers Makedonya ve Roma devletleri tarafından istila edilmişlerdir. Başlıca Koloniler: Kıbrıs, Girit, Rodos, Mısır, Sicilya ,Sardunya , Kartaca, Gades, Malta, Tunus, Cezayir, Sayda, Sur ,ve Biblos’tur.
Genel Özellikleri
- Ticarete yönelmelerini bir nedeni bölgenin tarım ve hayvancılık için elverişli olmamasıdır. Ticaretle uğraştıklarından dolayı gittikleri yerlere zeytin, kavun, kayısı, incir, zeytinyağı, bakır ,gümüş kereste ,camdan sanatsal eserler, pamuk ve ipek kumaşlar götürmüşlerdir.
- İlk Çağ’da denizcilik faaliyetlerinde en ileri giden toplum Fenikelilerdir. Denizle çok ilgilendiklerinden dolayı kayık yelkenli yapımı için uğraşmışlar. Yelken ilk defa onlar tarafından kullanılmıştır. Yelkenli gemi yapı içi odun kereste lazımdı. Gemi inşası için çevredeki ormanlardan kereste ihtiyaçlarını gidermişlerdir.
- MÖ.1250 yılında 22 harften oluşan Fenike Alfabesini oluşturmuşlardır. Bu alfabe Roma ve Yunan uygarlıkları tarafından geliştirilerek Latin alfabesi ortaya çıkmıştır. Latin Alfabesi İyonlar, Lidyalılar, Frigyalılar tarafından kullanılmıştır.
- Camı ilk kez Fenikeliler bulmuştur. Dokumacılıkla uğraşmışlar. Boya sanayi gelişmiştir. MÖ 1570’te bir tür kabuklu deniz canlısı olan Murex sayesinde mor renkli kumaşlar elde etmeyi başarmışlar ve sonraki zamanlarda Antik Yunanlar tarafından getirdikleri bu renk kumaşa atfen mor rengin vatanı (Yunanca: Phoiníkē) insanları yani Fenikeliler olarak anılmaya başlanmışlardır.
- Doğu ve Ön Asya uygarlığını ticaret yoluyla Ege havzasına taşımışlardır.
- Hititlerde olduğu gibi onlarda da çok tanrılı bir inanç sistemi mevcuttur. Mezopotamya’dan etkilenmişlerdir.
- Fenikelilere bu ismi veren Yunanlar olmuş ve Fenikeliler ismini ilk olarak Yunan tarihçi Heredot kullanmıştır. Yunancada, Sur moruna atfen ‘kızıl insanlar’ anlamına gelen Phonikes kelimesinden gelmektedir