Bolu’nun 10 Bin Yıllık Iza Buğdayı…
“Iza Buğdayı” 14 kromozomlu kavuzlu en eski bir ata türü buğdaydır. İlk olarak 10 ile 13,000 yıl önce Karacadağ eteklerinde kültüre alınmıştır. Karacadağ’dan yola çıkan bu 14 kromozomlu buğdaylar, çeşitli yer ve bölgelere ulaşmıştır. Bolu’nun Seben ilçesine de gelen bu buğday, IZA adı ile uzun yıllar ekilmiş ve bugün Seben’de Seben’e özgün bir yapıya kavuşmuştur.
10 bin yıldır genetiğini koruyan ve içerdiği protein, amino asit, mineral, karoten miktarı ile besin değeri açısından son derece zengin olan iza buğdayının üretimi için pilot bölgeler belirlendi.
“Iza Buğdayı”, yassı başağı üzerinde sıkı bir şekilde yerleşmiş başakçıklar içinde tek bir tane olduğundan dünyada tek çekirdekli anlamında “einkorn” olarak da bilinmektedir. Sıkı kavuz yapısıyla hastalık ve zararlılara karşı dayanıklı bir tür olan “Iza Buğdayı” , kurak iklim şartları ve fakir topraklarda dahi yetişebilmektedir.
“Iza Buğdayı” diğer ekmeklik buğdaylardan daha fazla çinko, demir, bakır ve selenyum içermektedir. Protein bakımından ise, ekmeklik ve makarnalık buğdayların her ikisinden de daha çok zengindir. %16,2 -28,5 arasında protein içeren “Iza Buğdayı” nda 2 kat daha fazla karotenoid ve 3-4 kat daha fazla lutein bulunmaktadır.
“Iza Buğdayı” düşük glisemik indeksinden dolayı şeker hastaları için modern buğdaylardan daha uygundur. Ayrıca, yaşlanmaya bağlı sarı nokta hastalığına karşı koruyucu bir etki göstermektedir.
Bolu çiftçisi, “Iza Buğdayı” nın öğütülmesini sağlayarak elde ettiği yüksek protein ve antioksidan değerlerine sahip IZA unundan ekmek, buğday, makarna, boza ve erişte gibi ürünler üretilmiştir.