Ana Fikir:
Projenin ana fikri; geleneksel konut mimarimizden izler taşıyan aynı zamanda bunları modern mimarimizle buluşturan, her türlü sanatsal aktiviteye ev sahipliği yapacak, yaşayan bir sokak oluşturmaktır.
Amaç:
Malatya sivil mimarisi, şehrin kuruluşu ile birlikte başlamıştır. XIX. yüzyılın ikinci yarısından sonra kent merkezinde ve çevresinde sivil mimari örneklerini yansıtan çeşitli yapılar yapılmıştır. Ancak, yakın tarihlerde başlayan yeni yapılanma Malatya evlerini olumsuz yönde etkilemiştir. Bunun kaçınılmaz sonucu olarak Malatya sivil mimari örneklerinden birçoğu bilinçsizce yıkılmıştır.
Projenin amacı yöremize ait farklı nitelikteki sivil mimari örneklerini biraraya getirip, geleneksel sokak kültürümüzü yeniden oluşturmak ve yaşatmaktır. Projede yer alan yapıların her birine yüklenen fonksiyonlarla birlikte her türlü sanatsal faaliyetin bir arada gerçekleştirilebileceği, kentin bütününe hizmet eden, canlı bir sokak oluşturulması hedeflenmiştir.
Yöntem:
Proje alanı, şehrin merkezinde, şehrin en önemli ulaşım arteri olan İnönü Caddesi ve şehrin ortasından geçen D300 Karayolu arasında yer almakta ve bu iki önemli arteri yaya sirkülasyonu açısından birbirine bağlamaktadır. İnönü caddesinden bağlanan sokak aksı iki yanında geleneksel konut mimarimizden izler taşıyan konak niteliğindeki yapılarla başlayıp konaklardan sonra devam eden hanımeli el sanatları çarşıları, sanat galerisi binası ile devam etmekte ve yine geleneksel konut mimarimize örnek konak tarzında tasarlanmış olan gençlik merkezi ile buluşmakta, son olarak da küçük bir meydanla şehirler arası yolumuza bağlanmaktadır. Sokağımızın konumu, iki önemli arteri birbirine bağlaması açısından önemli olmakla beraber doğusunda yer alan sanat galerisi yapısı, Belediye binası ve şehrin en büyük camisinin inşa edileceği cami alanı'nın sınırladığı kent meydanı ile birincil derecede ilişkili olması dolayısıyla da stratejik bir öneme sahiptir. Ortasındaki yaya aksı ve bu aksın iki kenarındaki yeşil alanlar, oturma bölümleri, birçok sanatsal aktivitenin gerçekleştirilebileceği ve sergilenebileceği mekanlarıyla, sokak aydınlatmaları, kent mobilyaları ile sokağın şehrin en hareketli sokağı olması, gecesi ile gündüzü ile bu hareketliliği ziyaretçilerine yaşatması hedeflenmiştir.
Projede sokağın doğu yakasında iki, batı yakasında üç adet olmak üzere bitişik nizamlı geleneksel mimarimizden izler taşıyan konak tarzındaki yapılara Malatya Mutfağı, Sohbet Kafe, Kitap Kafe, Türkü Kafe, Halı Dokuma Atölyesi ve satışı, Kent Müzesi gibi fonksiyonlar verilmiştir. Sokağın sonunda yer alan konak ise Gençlik Merkezi olarak ayrılmıştır. Konaklarımızın zemin katında yer alan dükkanlarla da sokakta küçük çaplı ticaret fonksiyonunun da yer alması hedeflenmiştir.
Kent Müzesi olarak ayrılan konağımız ise gerek plan şeması, gerekse ahşap merdivenleri, ahşap tavanları, pencereleri , taş duvarları, odalardaki ahşap dolapları, süslemeleri gibi mimari detayları ile yine Malatya'mızın bir ilçesi olan Arapgir yöresinin sivil mimarisinden izler taşımaktadır. Zemin katında konaktan bağımsız cam biblo, ahşap oyuncak, resim şatışlarının yapılacağı 3 adet dükkan bulunmaktadır. Konağa giriş geniş iç avludandır. Geleneksel mimarimizde olduğu gibi geniş iç avluda bir adet süs havuzu bulunmaktadır. İç avludaki ahşap merdivenlerle dükkanlar üzerindeki üstü ahşap örtülü dam bölümüne ulaşılmaktadır. Avludan sofaya girilmekte ve zemin katta bulunan 4 adet oda, mutfak, kiler, banyo yine sofaya açılmaktadır. Avludan sofaya giriş aksının tam karşısında üst kata ulaşan ahşap merdivenler bulunmaktadır. Üst katta 6 oda bulunmakta, geleneksel Türk evi mimarisinde olduğu gibi bütün odalar sofaya açılmaktadır. Bu konak Kent Müzesi olarak kullanılacağından bütün bu mekanlarda gerekli mizansenler kurularak balmumu heykeller vs. ile geleneksel konut yaşamı sergilenerek ziyarete açılacaktır.
Türkü Kafe farklı mimarisiyle göze çarpan bir başka konak. Geleneksel dar ve çıkmaz ara sokaklarımıza atıfta bulunan bir sokakla ikiye ayrılan konağa girişler bu sokaktan yapılmaktadır. Zemin katta bir tarafta arka bahçe ve sanat sokağı ile bütünleşen açık mutfaklı bir restorant bulunmaktadır. Ara sokaktan çıkılan bir merdivenle üst kata ulaşılmakta ve burada türkü kafe yer almaktadır. Ara sokağın diğer yanında ise üst katta halı atölyesi ve zemin katta burada üretilen halıların sergilenmesi ve satışının yapılacağı bir adet dükkan bulunmaktadır. Konak, cephelerdeki büyük pencereleri ve Fransız balkonlarıyla sokağa açılmakta ve sokakla bütünleşmekte, farklı mimari tarzıyla sokağa renk katmaktadır.
Kitap Kafe foksiyonunun verildiği konağın mimarisi kemerli ahşap giriş kapısı ve girişte yer alan taşlık bölümüyle, üst kat cumbalarıyla Malatya'nın Darende ilçesine ait sivil mimari örneklerinden izler taşımaktadır. Girişte bulunan taşlık bölümünün döşemesi yine bu ilçeye özgü sal taşlarıyla döşenmiştir. Üstü açık olarak tasarlanan taşlık bölümü arka bahçeye ve ahşap merdivenlerle üst kata bağlanmaktadır. Zemin katta sokağa hizmet eden kayısı, ahşap oyma, minyatür maket satışlarının yapılacağı 6 adet dükkan yer almaktadır. Taşlık kısmından girilen ve arka bahçeyle bütünleşen bir adet kafeterya ve kitap satış dükkanı da zemin katta yer alan iki ayrı mekandır. Üst kata gelindiğinde ise konağımızın asıl fonksiyonu olan kitap kafe yer alamaktadır. Kapalı ve yarı açık (teras) bölümleriyle her yaştan insanın kullanabileceği, kitap okuyup güzel vakit geçirebileceği mekanlar oluşturulmuştur. Lvb-wc ve mutfak gibi müştemilat mekanları geleneksel mimarimize uygun olarak dışarıda balkonla ilişkili olarak çözülmüştür.
Gençlik Merkezi; Geleneksel mimarimizden izler taşıyan bir başka konağımız olan Gençlik Merkezi tüm gençlerin beden ve ruh sağlığını korumak, sosyo-kültürel gelişimlerini desteklemek, ilgili alanları doğrultusunda eğitimlerine katkı sağlamak ve beceri kazandırmak amacıyla açılmıştır.Toplumun önemli bir kesimini oluşturan çocuklarımızı ve gençlerimizi, sokaklardan, kahve köşelerinden, oyun salonlarından kurtaracak projeleri hayata geçirmek için tasarlanan yapıda bodrum katta spor salonları, zemin katta edebiyat, tarih kulüpleri ve yönetici ve eğitmen odaları bulunmaktadır. Üst katta yine kültür ve sanat faaliyetlerinin gerçekleştirileceği 6 adet oda ve gençlerin ortak zaman geçirebilekleri bir kafeterya bulunmaktadır. Cumbalı konut mimarisi örneği olan projede dış cephede çatıdaki ahşap işlemeleri ile dikkat çekmektedir.
Malatya Mutfağı olarak tasarlanan konak Malatya Beşkonaklar Caddesi’nde bulunan sivil mimari örnekleri modellenerek oluşturulmuştur. Simetrik bir yapıya sahip olan konak bir taşlık ile beraber Sanat Sokağı'na açılmıştır. Konağın ana işlevi Malatya’nın geleneksel lezzetlerinin sunulduğu bir restoranttır. Buna ek olarak konağın sokak cephesinde bakır, folyo kabartma, baskı kumaş ve çömlek eşya satışlarına olanak verecek şekilde dört adet dükkan bulunmaktadır. Arka bahçe restorantın açık mekanı olarak kullanılmış, ayrıca masaların sanat sokağına taşarak sokağın canlandırılması hedeflenmiştir. Konağın birinci katı restorantın kapalı mekanı olarak kullanılmıştır. Burada özel toplantılara da izin veren sedirli bir bölme oluşturulmuş, onun dışında kalan alan ise genel yemek salonu olarak kullanılmıştır. Konakta cumbalar, balkonlar, sedirler, kemerli pencereler, geleneksel lezzetlerin sunulduğu bu konağı görsel olarak da tamamlamaktadır.
Sohbet Kafe cumbaları, ahşap pencereleri ile geleneksel mimarimizden bir başka örnek. Birçok aktiviteye hizmet edebilecek mekanlarıyla her yaştan insanın boş vakitlerini değerlendirebileceği, grup olarak vakit geçirebileceği, sosyal paylaşımlarda bulunabileceği bir konak. Zemin katında otantik eşya, gümüş işlemeciliği ve ev dekorasyon ürünleri satışının yapılacağı sokağa açılan 3 adet dükkan ve yiyyecek içecek servisinin yapılacağı mutfağı ile birlikte büyük bir oturma sohbet bölümü bulunmakta. Bu büyük mekan arka bahçeyle bütünleşip çok çeşitli aktivitenin gerçekleştirilebileceği bir alana dönüşmekte. Üsta katında bilardo bölümü ve yiyecek içecek servisinin yapılacağı vitamin barıyla yine bir oturma-sohbet-oyun salonu bulunmakta ve bu salon da ahşap detaylarıyla göz dolduran teras bölümüne açılmakta. Bütün bu mekanlarıyla konak sokağın en sosyal en hareketli mekanı olmaya aday görünmekte.