İnsanlık tarihi ile başlayan çömlek üretimi “özel yöntemlerle çamurun şekillendirilip pişirilmesi ile çanak, çömlek, vazo, tabak gibi ticari ve sanatsal ürünler elde etme” olarak tanımlanmaktadır. Bu ürünler elle, kalıpla, presle veya çömlekçi tornası kullanılarak şekillendirilmektedir. Bununla birlikte, daha kolay ve hızlı bir üretim olanağı sağlaması nedeniyle, çömlekçi tornası günümüzde en yaygın kullanılan yöntemdir. Geçmişte sadece çömlek yapımında kullanılması nedeniyle, bu makineye “çömlekçi tornası” ve kullanıcıya ise “çömlekçi” denilmektedir. Çömlekçi tornaları, işlevlerine ve kullanılan malzemeye bağlı olarak, “çamur tornası”, “seramik tornası”, “çamur tezgâhı”, “çömlekçi çarkı”, “çömlekçi tezgâhı” ve torna tezgâhı” gibi isimler almaktadır. Çömlekçi tornalarının ilk örnekleri oldukça basit ve ilkeldir. Genellikle kil, taş ve ahşaptan yapılmış bu ilkel çömlekçi tornaları yüzyıllar içerisinde birçok tasarım değişikliğine uğrayarak günümüze kadar gelmişlerdir. Bununla birlikte teknolojinin hızla ilerlemesi, bu değişim sürecinin halen devam etmesine olanak sağlamaktadır.
Bu çalışma 2018 yılında İtalya’nın Faenza şehrinde yapılmış XVI. TORNANTI çömlekçi yarışmasında gerçekleştirilmiştir. Çömlekçi tornası kullanıcılarının, mevcut tornalara karşı memnuniyet düzeyleri ve yeni tasarımlandırılacak bir tornadan beklentileri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaç 32 katılımcıya on dokuz adet soru yöneltilmiştir. Anket “Demografik Bilgiler” ve “Ürün Bilgileri” olmak üzere iki kısımdan oluşturulmuştur. Anket sorulara verilecek cevaplar, ürün kullanıcı profillerini ve ürün kullanıcı beklentilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Görüşmelerin analizleri sonucunda mevcut tornaların sahip oldukları sıkıntılar ve kullanıcıların başarılı bir tasarıma sahip çömlekçi tornasından beklentileri ortaya konulmuştur.
Pottery production, which begins with human history, is defined as ” obtaining commercial and artistic products such as pots, vases, plates and jars by shaping and cooking clay by special methods". These products are shaped by hand, mold, press or using a potter's lathe. However, Potter's lathe is the most widely used method today, as it provides easier and faster production. Because it was only used in pottery making in the past, this machine is called a “potter's lathe” and the user is called a “potter”. Potter lathes, depending on their function and the used material, get names such as “mud lathe”, “ceramic lathe”, “mud loom”, “Potter wheel”, “Potter loom” and lathe”. The first examples of Potter's lathes are quite simple and primordial. These primitive potter lathes, usually made of clay, stone and wood, have undergone many design changes over the centuries and have survived to the present day. However, the rapid progress of technology allows this process of change to continue.
This work was performed in the city Faenza of Italy in 2018. XVI TORNANTI was held in the Potter competition. An attempt was made to determine the satisfaction levels of Potter lathe users against existing lathes and their expectations from a newly designed lathe. 19 questions were asked to 32 participants for this purpose. The survey is composed of two parts: ”demographic information “and” product information". The survey was conducted to determine the answers to the questions, product user profiles and product user expectations. As a result of the analysis of the interviews, the difficulties of existing lathes and the expectations of the users from the Potter lathe with a successful design were revealed.