Küresel yatırımcıların Japonya’nın toparlanma programı hakkında giderek şüpheye düşmesi üzerine Japonya Başbakanı Shinzo Abe, ülkenin uzun vadeli büyüme beklentilerini yukarıya çekmek için detaylı bir plan açıkladı. Planda; durgunluk yaşayan tarım sektöründen enerji piyasalarına ve yabancı yatırımcıyı ve risk sermayesini çekmek amacıyla yeni vergi muafiyetleri getirilmesine kadar birçok yenilik bulunuyor.
Japonya Başbakanı Shinzo Abe
Plan, uzun vadeli olmasa da kısa vadede piyasayı etkileyebilecek maddeler de içeriyor. Japonya’da devasa boyutlarda olan emeklilik fonlarının küçültülmesi yatırımcıların hisse senedi alımlarını artırmalarına ve ellerindeki hükümet fonlarını azaltmalarına imkan tanıyabilir. Ancak birçok ekonomiste göre uzun zamandır beklenen bu büyüme stratejisi, Japonya’nın durgunluğa girmesine neden olan temel sebepleri ikinci plana itiyor.
Japonya Araştırma Enstitüsü baş ekonomisti Hisashi Yamada, “Abe’nin planı, Japonya’nın deflasyonun üstesinden gelmesi ve sürdürülebilir bir ekonomik büyüme sağlayabilmesi için yeterli değil” diye konuştu. Yamada sözlerine “İstihdam piyasasında reform yapılmadığı sürece Japonya büyüme konusunda duvara toslayacaktır” diye devam etti. Abe’nin konuşmasının ardından, Kasım ayı ortasından bu yana yüzde 80′den fazla değer kazanan borsa keskin şekilde değer kaybetti. Nikkei, son on gün içinde yüzde 15 geriledi.
Abe konuşmasında, “Abenomiks olarak bilinen politikalarımızla elde ettiğimiz olumlu sonuçları reel ekonomiye de yansıtmak istiyoruz. Dar görüşlü bir para oyunu oynamıyoruz” dedi. Resmi yetkililer, planın uygulamaya koyulması halinde Japonya’da on yıldır süregelen deflasyonun sona ereceğini ve ekonominin gelecek 10 yıl içinde yılda ortalama yüzde 2 oranında büyüyeceğini söyledi.
Vergi muafiyetlerinin ölçeği yıl sonundan önce netleştirilmeyeceği için olası etkileri öngörmek zor. Yüzlerce maddeden oluşan planın birçok kaleminin parlamentodan geçirilmesi gerekiyor. Yetkililerin açıklamalarına göre Abe’nin planı, sigorta ödemeleri konusunda doktorları da zora sokuyor. Çiftçilere ise serbest ticaret anlaşmalarının sayısının artırılacağı vaat ediliyor.
Büyüme stratejisinin bazı hedefleri;
Gelecek 10 yıl:
Reel GSYH %2 (geçmiş 10 yılın ortalaması %0,89), nominal GSYH yüzde 3 büyüyecek (geçmiş 10 yılın ortalaması -%0,36).
3 yıl içinde:
Yıllık sermaye harcaması yüzde 10 artarak 70 trilyon yene (1,3 trilyon lira) yükselecek.
5 yıl içinde:
Ar-Ge yatırımları GSYH’nin yüzde 4 ‘üne yükselecek. Altı aydan uzun bir süredir işsiz olan kişilerin sayısı yüzde 20 azalacak.
2018′e kadar:
Ticaret hacmi içindeki oranı yüzde 19 olan serbest ticaret anlaşmalarının payı yüzde 70′e yükselmiş olacak.
2020′ye kadar:
25-44 yaş arası kadınların işgücüne katılım oranı yüzde 73′e yükselecek.
Kadın yöneticilerin oranı en az yüzde 30 olacak. Kar getiren orta büyüklükteki şirketlerin sayısı iki katına çıkarak 1.4 milyona yükselecek.
Tarım ürünlerinin ihracatı 1 trilyon yene (18,8 milyar lira) yükselecek. Tarım endüstrisinin büyüklüğü 10 trilyon yene (188 milyar lira) yükselecek.
(Kaynak: Japonya hükümeti)
Plan, istihdam piyasasının esnekliğinin artırılmasını da amaçlıyor. Ancak şirketlerin çalışanlarını işten çıkarmalarını kolaylaştırmak yerine yeni düzenlemeler getiriyor. Planda öngörülen vergi muafiyetleri geniş çaplı olarak uygulanmayacak. Japonya’da geçerli olan kurumlar vergisi, OECD ülkeleri içindeki en yüksek ikinci oran. Bir numarada ise ABD bulunuyor. Japonya’daki oran ise dünya ortalamasının on puandan fazla üstünde. Vergi muafiyeti ile sermaye yatırımlarının teşvik edilmesi ile şirketlerin verimsiz olan işletmelerini kapatmalarının kolaylaştırılması planlanıyor.
NLI Araştırma Enstitüsü’nden üst düzey ekonomist Tsuyoshi Ueno konu ile ilgili olarak, “Kurumlar vergisinin azaltılmasını da içeren yeni plan, bazı temel politikaları ikinci plana atabileceğinden hayal kırıklığı yarattı” diye konuştu.
Plan, üç noktaya odaklanmış durumda; özel sektörün verimliliğini artırmak, istihdam piyasasını daha etkin hale getirmek ve yeni piyasalar yaratmak.
Plan sayesinde, tarım sektörü ithal kalemlerinden dolayı daha fazla rekabet ile karşılaşacak. Şu anda 100 trilyon yen olan tarım ürünleri satışının 2020 itibari ile 120 trilyon yene yükseltilmesi amaçlanıyor. Tarım ürünleri ihracatının ise 450 milyar yenden yine 2020 itibari ile 1 trilyon yene yükseleceği öngörülüyor.
Abe’nin bir diğer amacı ise şu anda ticaret hacmi içindeki payı yüzde 19 olan serbest ticaret anlaşmalarını yüzde 70′e çıkarmak.
Kabine üyeleri, Japon şirketlerinin altyapı projelerini alabilmeleri için her yıl en az 10 ülke dışı ziyaret gerçekleştirecek. Kurulacak yeni ekonomi bölgeleri ile doğrudan yabancı yatırımların da artırılması amaçlanıyor. Böylece doğrudan yabancı yatırımların 2020′de iki katına çıkarılarak 35 trilyon yene yükselmesi bekleniyor.
wsj.com