Amasya’ya gidiyorum. Bugün, Yeşilırmak’ın yaşam verdiği dağların arasında gizlenen şehir Amasya’da bir tura çıkıyoruz. Şehri yaya olarak rahatlıkla gezebiliriz.
Yeşilırmak, Kızılırmak gibi Sivas’tan doğup kader birliği etmişcesine onun gibi Samsun’dan denize dökülür. Uzunluğu Kızılırmak’ın yarısı kadar (519 km).
Özel coğrafyasından dolayı stratejik olarak güvenli bir şehir olması Osmanlı Sarayı’nın şehzadelerini yıllarca sürecek eğitimleri için Amasya’ya göndermelerine neden olmuş. Bu nedenle Amasya’ya Şehzadeler Şehri de deniliyor.
Ve paşalar…
Amasya tarihindeki en ünlü şahsiyetlerden biri bir coğrafya bilgini. Strabon… MÖ 2’de başlayıp MS 23’te bitirdiği Coğrafya (Geographika) adlı 17 ciltlik yapıtında dünyanın çok sayıda bölgesini coğrafi, siyasi, iktisadi, yaşam biçimleri, dinsel yönleriyle tanımlamış ve kentlerin tarihinden kısa da olsa bahsetmiştir. Bu ciltlerin çok az bir bölümü dışında çoğunluğu günümüze kadar ulaşmıştır. Irmak kenarında bir heykeli bulunuyor.
Amasya, 2000 m yüksekliğe ulaşan dağların arasından kıvrılarak akan Yeşilırmak’ın iki yakasına yerleşmiş bir şehir. Her iki tarafta da dağlar hemen yükseldiği için şehir yerleşimi ırmak kenarını takip etmek durumunda kalmış.
Ülkemizin coğrafi yerleşimi açısından en etkileyici şehirleri arasında ilk sıralarda bence. Oldukça özgün. Ona az da olsa benzeyen bir şehrin varlığı mümkün olmasa gerek.
Irmak üzerinde Roma ve Osmanlı dönemlerinde yapılmış ve sık aralıklarla yerleştirilmiş çok sayıda köprü bulunuyor.
Gittiğimde hava aşırı sıcaktı. Kale’nin yüzlerce basamaklı merdivenlerini çıkmayı göze alamadım. Kale’nin karşısında ırmağın diğer tarafındaki tepeye arabayla çıkılabiliyor ama 🙂 Oraya mutlaka çıkın. Niye mi? Oradaki Ali Kaya adlı restoranın Tokat Kebabı nefis. Ayrıca Amasya’nın ışıklar içindeki muhteşem gece görüntüsünü oradan izleyebilirsiniz.
Ferhat ile Şirin’e de değinip kısa Amasya gezimizi bitirelim
Kavuşamayan sevdalılar.
Nakkaş Ferhat, Şirin’in ablası Sultan Mehmene Banu’nun, dağı delip suyu şehre getirirse Şirin’i alabileceği şartı üzerine Elma Dağı’nı delmeye başlar. Oysa bu Mehmene Banu’nun oyalama taktiğidir. Su, şehre o kadar yakınlaşmıştır ki, bunun haberini alan Mehmene Banu, Ferhat’a Şirin’in öldüğü haberini ulaştırır. Ferhat o acıyla elinde tuttuğu külüngünü fırlatır ve külünk başına isabet eder ve ölür. Bu haberi alan Şirin koşarak Ferhat’ın yanına gider, öldüğünü anlayınca kayalıklardan yuvarlanır. Her ikisi de o kayalığa gömülür. Bu öykü Türkiye dışında Orta Asya, İran, Azerbaycan ve Balkan ülkelerinde de bazı yöresel değişikliklere uğramış şekilde yüzlerce yıldır anlatılıyormuş.
6 km’lik Ferhat Su Kanalı, Amasya’nın kucağında Ferhat Dağı’nın eteklerinde, ziyaretçilerine aşkın varlığını 2 bin yıldır hatırlatmaya devam ediyor. Sağlıcakla kalın
Aşk, doğanın içinde keşfedilmeyi bekliyor