Cumhuriyet’in İlk Anıt Heykelleri
Anıt, şehir meydanlarına dikilen bir kişinin yahut bir olayın kalıcılığını sağlamak ve sonraki kuşaklara sanatsal ve tarihi değerler bırakmak için yapılan heykellerdir. İslam kültürü ile yetişmiş Türk toplumunda heykele karşı durulan tavır, bu sanat alanının gelişimini engellemiş ve ancak Cumhuriyet Döneminde güzel örneklerini ortaya koymaya başlamıştır. Ancak Türk sanatçıları anıt kültürü ile yetişmediği için ve Cumhuriyetin ilk yıllarında plastik sanatlar alanında sanatçı azlığı olduğu için görülen bu ilk anıt heykeller Avrupalı sanatçılara yaptırılmıştır. Avusturyalı sanatçı Heinrich Krippel, İtalyan sanatçı Pietro Canonica, Alman sanatçı Thorak ve Hanak Cumhuriyetin ilk anıtlarını yapan sanatçılar oldular. Anıt heykellerinin yapılmasındaki amaç tamamen ideolojik sebeplerden olup ulusal bilinci güçlendirmek ve ülkede yeni düzeni yerleştirmek adına yapılmıştır. Daha sonraki anıt çalışmalarında ise Türk sanatçılarımız Nijat Sirel, Nusret Suman ve Kenan Yontunç gibi isimlerin de heykelleri Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde yükseldi. Öyle ki bu anıt heykeller Türkiye’nin her yerine yayılarak en ücra köylerdeki Türk halkının dahi benimsemesine ve çocukların Atatürk büstlerini gördükten sonra ilk heykel yapma özentisinin başlamasına neden oldu.
1. Heinrich Krippel – Samsun, Atatük Anıtı
Kaidesi ile birlikte tasarlanan anıt heykelde Atatürk savaşan bir kahraman gibi betimlenmiştir. Bu heykelin çekilmiş ilk fotoğrafıdır.
2. Heinrich Krippel – Ankara Ulus Zafer Anıtı
Kaidesi ile birlikte tasarlanan anıt heykelin kaidesinde çeşitli yazılar ve kabartmalar vadır. Atatürk at üzerinde zafer kazanmış kumandan edasıyla betimlenirken, kaidenin önünde bir asker figürü görülür.
3. Pietro Canonica – İzmir, Cumhuriyet Anıtı
Kaidesi ile birlikte tasarlanan anıt heykelin kaidesinde yer alan yazılarda ve kabartmalarda İzmir’e girerken yaşadığı olaylar anlatılıyor. At üzerinde görülen Atatürk anıtı bronz malzemeden yapılmıştır.
4. Pietro Canonica – İstanbul, Taksim Anıtı
Mezarlıklar kaldırılarak belediye tarafından yaptırılmıştır. Kaidesi ile birlikte 13 metre yüksekliğindedir. 4 yöndede askerler, kadınlar, erkekler görülür ve yüzü peçeli kadınlar Osmanlı Devleti’ni yüzü açık kadınlar yeni Türkiye’yi temsil etmektedir.
5. Nusret Suman – Gaziantep, Atatürk Anıtı
Atatürk şaha kalkmış at üzerinde betimlenir.
6. Nijat Sirel – İzmit, Atatürk Anıtı
Kaidesi mermer, heykel bronzdan yapılmıştır. Kaidesinde görülen defne yaprakları zaferi simgelemektedir. Heykel 6.5 metre yüksekliğindedir.
7. Kenan Yontunç – Çankırı, Atatürk Heykeli
Kaidesiyle birlikte tasarlanan heykelde Anadolu kadını görülmektedir. Atatürk bu heykelinde ayakta olup elinde şapka tutmaktadır. Çünkü şapka devrimi burada yapılmıştır.
DİĞERLERİ
Tarihe Yön Veren Müslüman Filozoflar
Önce çevresine baktı insan, sonra gökyüzüne. Anlamaya çalıştı her şeyi. Var olanların kaynağı neydi, neydi tüm evrenin var olma nedeni? En temelde bu gayretle ortaya çıktı felsefe. Düşünmek bu yoldaki ilk adımdı. Uçsuz bucaksız okyanus kıyısında atılan ilk adım gibi küçük, ama ona temas etmek adına bir o kadar da mühim. İlk adımı kim attı bilinmez, ancak Antik Yunan’da verdi ilk olgun meyvelerini felsefe. Aristolar, Platonlar, Sokratesler ve niceleri. Dünyanın geleceğine nizam vermek adına ürettiler fikirlerini. Demokrasi, aristokrasi, teokrasi…. Bir etki alanı içerisinde ilerledi felsefe. Antik Yunan’dan esen bu rüzgar kendine zemin kuran ve dünyaya tesir etmeye başlayan İslam medeniyetiyle tanıştı. Bu tanışma oldukça mühimdi. Çünkü bu bütünleşme tarihe yön verecek Müslüman filozofların ortaya çıkmasına zemin hazırladı.
Osmanlı Haberleşmesinde Uzun Mesafe Koşucuları: Peykler
Tarih boyunca havadislerin hızlı ve güvenli bir şekilde iletilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle iletişimin doğru sağlanabilmesi adına haber taşıma vasıtası olan at, güvercin, deve gibi hayvana dayalı sistemler yanında sembollere dayalı sistemler de kullanılırdı. Ancak iletişimin sağlanmasında güven unsuru oldukça önemlidir. Güven ve hız ihtiyacına aynı anda vakıf olabilmek için yeni bir alternatif gerekliydi. Osmanlı Devleti’nde hızlı ve güvenilir haberleşme ihtiyacını sağlayan grup ise hızlı koşuculardan oluşan ve Peyk diye adlandırılan koşucu birliklerdi.
7 Maddede Nazım Hikmet'in Hayat Serüveni
“Romantik Devrimci” adlıyla anılan ve ortaya koyduğu eserleriyle dünya çapında bilinirliğe kavuşan Nazım Hikmet gerek yerel kültürden gerekse de evrensel değerlerden faydalanan önemli bir şairdir. Etkilendiği şahıslar ve edebi akımlar olduğu gibi farklı edebiyatçılara etki etme yeteneği olan Nazım, bu yönüyle özgünlüğü yakaladı ve dünya çapında kabul gören önemli eserlere imza attı. Adına yerli ve yabancı çeşitli şiirler yazılan ve bununla birlikte akademik çalışmalara da konu olan Nazım Hikmet, Hikmet, Latin Amerika’nın sesi olarak bilinen Şilili yazar Pablo Neruda ile çok özel ilişkiler kurdu.
7 Maddede Osmanlı Askeri Gücünün Öncüleri: Akıncılar
Birçoğumuzun zihninde Cüneyt Arkın’ın Malkoçoğlu karakterini canlandırdığı enfes performansıyla hafızalarımıza yer edinen Akıncılar, Osmanlı tarihi içerisinde önemli bir yere sahip savaşçı süvari birlikleridir. Savaş sırasında asıl ordudan birkaç günlük mesafede önde giden, gittiği noktalarda istihbarat toplayan, ordunun geçeceği yol, köprü ve geçit gibi yerleri güvenlik altına alan Akıncılar, sınır güvenliğinin sağlanması ve Osmanlı’nın batı yönlü ilerleyişinde büyük rol oynadılar. Kahramanlıkları ve başarılarıyla dilden dile, destanlarla ve hikâyelerle günümüze kadar ulaşan bu askeri birliği gelin birlikte tanıyalım.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun