Haber: Okay Özcan
1 Temmuz’da yeni normalleşme dönemine giriyoruz. Pandemi dönemi boyunca lokantacı esnafı zor zamanlardan geçti. 1 Temmuz sonrası esnafı neler beklediğini ve sürekli gelen zamların esnafı nasıl etkilediğini Lokantacılar Aşçılar ve Pastacılar Esnaf ve Sanatkar Odası Başkanı Murat Abak’a sorduk. Oda Başkanı Murat Abak açıklamalarının başında bu gelen zamların suçlusunun kendilerinin olmadığını ifade etti. 1 Temmuz sonrasından ümitli olduğunu belirten Abak, “Yüce Rabbimden temennim bol bereketli kazanç olur” dedi. Öte yandan da üniversite öğrencilerinden sıcak bir para kışı olduğunu söyleyen Başkan Abak, “Üniversite öğrencileri hem bizim evlatlarımız aynı zamanda ticari olarak da bakarsak, Bolu’ya gelen sıcak bir para. Şu an biliyorsunuz Bolu’da kendi parasıyla geçiniyor kendi işinde ama Bolu’da 30 bin öğrenci var. Bu öğrenciler aylık 2 bin ve 3 bin TL arasında bir para harcıyorlardır. Yüksek miktarda bir para Bolumuza girmiş oluyor bu da esnafımızı rahatlatır” ifadelerini kullandı.
“ESNAF TEMMUZ’U BEKLİYOR”
Lokantacılar Aşçılar ve Pastacılar Esnaf ve Sanatkar Odası Başkanı Murat Abak, “1 Temmuz’dan sonra Allah’a şükür beklediğimiz günler inşallah gelecek. Biliyorsunuz bir buçuk senedir esnafımız aç kapa aç kapa şeklinde gitti. Borçlandı. Sıkıntı içindeydi. 1 Temmuz'dan itibaren normalleşmeye başlayacağız. Sağolsun hükümetimizin de bu konuda çok güzel çalışmaları oldu. İlk önce sağlık dedik. Hala da sağlık diyoruz ama geçim de ayrı bir konu. Bu yüzden dört gözle beklediğimiz 1 Temmuz inşallah gelecek ve çalışmaya başlayacağız. Çalışmaya başlayacağız derken şu da unutulmamalı Esnafımız 1 buçuk yıldır borç içindeydi. kredi kartları limitlerini bitirdi. 1 Temmuz'u bekliyor. İyi bir kazanç elde edeceğiz diye ama ben o konuda ümitli değilim. Çünkü alacaklılar da bekliyor 1 Temmuz’u. esnaf bu konuda da sıkıntılı. İnşallah iyi olacak derken bu süreç içinde biz dükkanlarımızı yeni yeni açmaya başladık. Biliyorsunuz ilk etapta kısıtlı şekilde açılmıştık lokantalar olarak. Şimdi tamamen açılacak 1 Temmuz’da. Fakat şöyle bir durum oldu. İlk pandeminin başladığında tedarikçilerimizden aldığımız mallarla şu anda tedarikçiden aldığımız mallar arasında fiyat bakımından uçurumlar var. Mesela biz ilk dükkan kapattığımızda kıymanın kilosu 42 TL imiş, şu anda kasaba gidip kıyma almaya kalktığınızda 65-70 TL diyorlar” diye konuştu.
“TÜRKİYE’DE İĞNEDEN İPLİĞE HER ŞEYE ZAM GELMİŞ”
Lokantaların girdisi en çok işletmelerden biri olduğunu vurgulayan Başkan Abak, “Girdisi en çok olan işletmelerden biri de lokantalardır. Peçeteden tutun ete kadar kuru bakliyattan tutun ete kadar girdisi en çok olan işletme lokantalar. Türkiye’de iğneden ipliğe her şeye zam gelmiş. Hükümetimizin bu konuda acil önlem alması istiyoruz. Çünkü dikkat ettiğimde, yetkililer de buna dikkat ediyordur, ilk satanla son satan arasındaki hep kazanıyor. Üreticiyi dinliyorsunuz biz para kazanmıyoruz diyorlar. Tüketiciye geldiğinde üreticinin sattığı fiyatla bizim aldığımız fiyat arasında uçurumlar var. Zannediyorlar ki lokantalar kazanıyor, lokantalar zam yapıyor, öyle bir şey yok. Şu anda benim esnafım 70 TL’ye aldığı kıymayı köfte yapıp kaça satabilir? Bu konuda esnafımız sıkıntı içinde. Tabi ilk dediğim gibi biz 1 Temmuz’u beklerken alacaklılar da bekliyor.Çünkü bu zamana kadar hep borç harçla geldik.Açıldığında öderiz, helalleşiriz. Yüce Rabbimden temennim bol bereketli kazanç olur. Esnafımız borcunu bir an önce öder. Hükümetimiz elinden geldiği kadar yardım etti.En son 3 bin - 5 bin liralık olmak üzeri bir yardımda bulundu ama bunlar yeterli mi tabiki değil. Esnafımız bunları kendi geçimleri için kullandı. İşletmelerinde kullanma imkanı olmadı” ifadelerine yer verdi.
“BOLU ÜNİVERSİTE ŞEHRİ”
Başkan Abak, “Bizim beklentimiz üniversitelerin açılması çünkü herkesin dediği gibi Bolu üniversite şehri. Üniversite öğrencileri hem bizim evlatlarımız aynı zamanda ticari olarak da bakarsak, Bolu’ya gelen sıcak bir para. Şu an biliyorsunuz Bolu’da kendi parasıyla geçiniyor kendi işinde ama Bolu’da 30 bin öğrenci var. Bu öğrenciler aylık 2 bin ve 3 bin TL arasında bir para harcıyorlardır. Yüksek miktarda bir para Bolumuza girmiş oluyor bu da esnafımızı rahatlatır. İnşallah iyi olur diyorum. Tabi bu süreç içinde kapanan iflas eden esnafımız çok oldu. İnşallah tekrar işlerine dönerler. Tekrar başlarlar işyerlerine. Bu süreçte dayanmış olan esnaflarımıza ben her zaman diyorum azıcık daha dayanın güzel günler gelecek diyordum. İnşallah 1 Temmuz'dan sonra güzel günler gelecek” şeklinde konuştu.
“KİMSE ZARARINA MAL SATMAZ”
Sürekli gelen zamlar üzerinde değerlendirme yapan Abak, “Ekmek fiyatları evet yerinde durmuyor. Bu bizim suçumuz değil. Ekmekçilerimiz de bu konuda rahatsız. Eskiden ülkemizde stokçuluk vardı. Bir esnaf mal alırken stoğa koyardı stoktan harcamaya başlardı. O zaman dilimi içinde de zam gelirdi. Sonra bu hükümetimiz kurulduğunda bu enflasyon düştü. Yıllık enflasyon biliyorsunuz sıfırın altına inmişti. Sonra stokçuluk bitti ve Geçen sene aldığımız mal bu sene de aynı fiyatta seyrediyordu. Hiç zam yapmıyorduk. Çok güzel günlerdi. Fakat son dönemde bu pandemiden sonra neden sebepse iğneden ipliğe her şeye zam geldi. Esnafımız bu konuda stok yapamadı. Elindeki malı da bitirdi. Yeri geldi elindeki malı paraya çevirme ihtiyacı duydu. Çünkü satacak başka bir şeyi yoktu. Elindekini de bitirdi. Şu anda 1 Temmuz’da açacağız ama sıfır sermaye ile borçlanarak, sıfır bütçe ile açacağız. Şimdi o dönemlerde stok yaptıklarında gelen zamları belki önleyebiliyorlardı ama şu anda iğneden ipliğe her şeye zam gelmiş. Ellerinde kullanacak malları olmadığı için de sıfırdan başlayacaklar. Aşırı pahalı her şey. 1 teneke yağ ilk kapandığında 135 TL iken şu anda 280 TL olmuş. Pirinç 5-6 TL idi. Şu anda 10 -13 TL arası toptan değişiyor. Şimdi esnafım açtığında kaça mal edecek,kaça satacak? Müşterinin bu konuda tepkisi ne olacak? Mesela un fiyatları pandemi başlamadan önce 90 TL ye aldığımız bir çuval un bugün itibariyle 175-180 TL. Kalitesine göre daha da büyüyor. Yarın ne olacağı belli değil. Demin bir fırıncı arkadaşımla konuştum 10 TL daha zam gelecek diyor. Zamlar durmuyor. Biz de zam yapmak mecburiyetinde kalıyoruz. Çünkü kimse zararına mal satmaz. Nasıl olacak bilmiyorum. Hükümetimizden de tek dileğimiz bu konuda aracıların ortadan kaldırılması. İlk üreticiyle son tüketiciyi birleştirmesi aradaki fiyat farkını kaldırması haksız kazancın önlenmesi. İnşallah bunlar yapılırsa ülkemiz feraha çıkar diye düşünüyorum” dedi.