Dünya Sağlık Örgütü (WHO) (DSÖ) yeni bir koronavirüs mutantı hakkında çalışmalar yürütüyor. Bu
yeni mutant ‘’Mu’’ mutantı olarak tanımlanıyor. ‘’Mu’’ mutantının, bilinen diğer mutantlara oranla
genetik farklılara sahip olduğu ve birden fazla ülkede enfeksiyonlara yol açtığı saptandı.
Yaygın olması halk sağlığı bakımından önemli bir tehlike oluşturabileceği anlamına da geliyor.
Mu varyantı genetik değişiklikler yaşadığı için diğer türlerden daha bulaşıcı olabilir ve daha ciddi
hastalık belirtilerine yol açabilir.
Genetik değişim yeni varyantın, aşıların ya da insan vücudunun
sağladığı doğal bağışıklık sisteminden daha kolay kurtulabilir hale gelmesini sağlayabilir. Bütün bu
olasılıklar ‘’Mu ‘’ mutantını daha tehlikeli ve daha zor tedavi edilebilir bir hale getirebilir.
Bu varsayımların hiçbirisi ispatlanmış olmayıp, konu henüz araştırma safhasında bulunulmaktadır.
DSÖ bu önemli varyasyon özelliklerinden en az birini geliştirip geliştirmediği araştırılan 4 mutasyon
türünü daha araştırmaktadır. Bu türler şunlardır:
- Eta
- İota
- Kappa
- Lambda
Bu türlerin hepsi hakkında kesin karar verilebilmesi için daha fazla çalışmaya ve bulguya ihtiyaç
duyulmaktadır.
Mu’nun araştırmacılar tarafından dikkat çeken önemli bir özelliği DSÖ’nün mevcut aşılarının sağladığı
savunma barikatını aşabilecek mutasyonlara sahip olmasıdır.
Mu varyantı DSÖ tarafından şimdilik
VOI grubunda tanımlanıyor yani daha tehlikeli ve daha istilacı bir tür olmadığı düşünülüyor. Fakat
konu üzerindeki araştırmalar henüz tamamlanmamıştır.
DSÖ önümüzdeki günlerde Mu mutantını çok
daha tehlikeli mutantların yer aldığı VOC sınıfında değerlendirilebilir. Şimdilik bunun olmamasını
umuyoruz.
Mu Mutantı Nereden Yayılıyor?
Mu mutantı ilk defa Ocak 2021 tarihinde Kolombiya’da B1621 olarak tanımlandı. O günden sonra da
40 ayrı ülkede görüldü. Bu kadar yaygın bulunmasına rağmen Mu mutantının Dünya üzerindeki
enfeksiyonların sadece %0.1’inden sorumlu olduğu düşünülmektedir.
Mu varyantının en çok rastlandığı bölge Kolombiyadır. Bütün Kolombiya’da analize alınan varyant
türlerinin % 39’unun Mu varyantı olduğu saptanmıştır.
Fakat geçtiğimiz son 4 haftada yine Kolombiya’da yapılan analizlerde hiç Mu varyantına rastlanmamıştır.
Buna karşılık geçtiğimiz ay son 4 haftada Ekvator’da yapılan araştırmalarda toplam
vakaların % 13’ünde Mu varyantı bulunurken, bu oran Şili’de % 40’a yaklaşmıştır.
Bu test sonuçları bize Mu varyantının artık Kolombiya’da
dolaşmamasına rağmen, diğer Güney Amerika ülkelerine yayıldığını göstermektedir.
Bugüne kadar İngiltere’de yapılan analizlerde, yurtdışı kaynaklı 45 adet Mu varyantının sebep olduğu
vaka görüldü. Birleşik Krallıkta bu oranın daha da yüksek olabileceği düşünülüyor.
Mu Varyantı Ne Kadar Tehlikeli?
Şu anda Dünya üzerinde sürüp giden salgında baskın Koronavirüs varyantı delta varyantıdır. Mu’nun,
delta’dan daha bulaşıcı ya da daha tehlikeli olup olmadığı sorusunun cevabı henüz netlik
kazanmamıştır. Bilimsel araştırmalar sonucunda Mu varyantında hızlı bulaşmaya yol açan P681H
mutasyonuna rastlandı. Yalnız bu veriler kesin bir karar vermek için yeterli sayıda değildir. P681H ‘ın
virüsün yayılımında ve gelişiminde ne gibi bir etkide bulunacağı henüz kesinleşmiş değildir.
Mu varyantında rastlanan bir başka önemli özellik de, Koronavirüs’e karşı vücudun oluşturduğu
antikorlardan kaçabilmesi için gerekli olan E484K ve K417N mutasyonlarını geliştirmiş olmasıdır.
Bu 2 mutasyonun gelişimi ile ilgile elde edilen veriler daha önce sözü edilen P681H mutasyon hakkında
elde edilen kanıtlardan daha çoktur. Bahse konu mutasyonlar beta mutasyonunda da gözlenmiştir.
Bu nedenle de Mu varyantının, aşının diğer varyantlara oranla daha az etkili olduğu beta varyantı gibi
davranacağı öngörülmektedir.
Mu varyantı üzerinde yapılan çalışmalarda R346K ve Y144T olarak tanımlanan başka mutasyonlar da
saptanmıştır. Bu mutasyonların olası etkileri kesin olarak bilinmediğinden, konu üzerinde daha fazla
araştırma yapılması gerekmektedir.
Mu mutasyonu geçiren suşların, daha önceden vücudun oluşturduğu bağışıklığa karşı dirençli olup
olmadığı tam olarak bilinmiyor. Laboratuvarda yapılan bir deneyde Pfizer/ Biontech aşısının diğer
varyantlara oranla Mu varyantına karşı etkisinin daha az olduğu saptanmıştır.
Yine de bu aşıların Mu varyantına karşı güvenilir bir koruma sağlayabileceğine dair sağlam kanıtlar da bulunuyor.
Bilim insanları Mu mutantlarının ne derece yayılabileceğini henüz bilmiyorlar.
Bütün bunlara rağmen Mu varyantın ciddiye alınması gerektiği konusunda bazı işaretler de görülmektedir. Temmuz 2021
sonu itibariyle Florida’da yayın yapan bir haber istasyonu Miami Üniversitesi tarafından yapılan
araştırmada elde edilen örneklerin % 10’unun Mu varyantı olduğunu bildirdi.
Ağustos 2021 başlarında ise Reuters Ajansı, Belçika’da bir huzurevinde yaşayan
tam aşılı 7 kişinin Mu varyantının sebep olduğu salgında öldüğünü ilan etti.
Fakat bunlar kesin bir yargıya varmak için yeterli veriler değildir.
Önümüzdeki Günler Ne Gösterir
Mu varyantı Haziran 2021 sonrası DSÖ tarafından listeye eklenmiş ilk varyanttır. Yeni bir varyant
bulunduğunda DSÖ bahse konu varyant üzerinde karşılaştırmalı çalışmalar yapar.
Üye devletlerden varyantın görülme sıklığı ve yarattığı etkiler hakkında destek bilgiler toplar.
Bu bilgilere göre araştırmakta olduğu varyantı, diğer varyantlarla karşılaştırır. Şimdilik bu çalışmalar henüz
tamamlanmış değildir.
Mu varyantı problem yaratabilecek VOC sınıfı varyantlar arasında kabul edilirse, olası yeni
varyantların da ortaya çıkacağı konusunda yaygın endişeler artış gösterebilir. Bazı ülkelerde tam
olarak aşılanmayan bireyler arasında bulaşıcı delta varyantının hızlı ve önemli düzeyde yayılım
gösterdiği görülmektedir.
Virüs her bir insanda çoğaldığında yeni bir varyant oluşturabilir. Bu biraz rastgele bir süreçtir. Yayılım
ne kadar çok yayılırsa, yeni varyant oluşma şansı o kadar artmaktadır. Yeni varyantların oluşumunu
durdurabilmenin en kesin ve güvenilir yolu küresel aşılanmanın yapılmasıdır.
Mu varyantının ortaya çıkması ile birlikte aşının önemi bir kez daha ortaya çıktı. Özellikle gelişmekte
olan ülkelerde halen pek çok insana aşı yapılmamıştır.
DSÖ hem bu ülkelerdeki insanlara yardım etmek, hem de yeni mutantların oluşumun
önleyebilmek için hızlı bir şekilde bütün Dünya’ya aşı temin etmeye çalışmaktadır.
Aşılanma yeterli olmadığı takdirde pandemiden kurtulma ihtimalimiz
aylarca ertelenebilir.