İş sağlığı ve dünyadaki gelişimi tarihi, Orta Çağ'da başlamıştır. Ancak, 20. yüzyıl boyunca önemli dönüşümler yaşayan Endüstri Devrimi'nden sonra uygulamaya başlandı.
Mesleki sağlık, işçilerin işlerinin performansında fiziksel ve zihinsel iyilik halinin bakımı anlamına gelir.
İnsanların çalışma ortamlarında korunmasını etkileyen farklı disiplinlerin uyguladığı bir uygulamadır.
Şu anda, çalışanları korumak için tasarlanmış düzenlemeler ve iş sağlığı düzenlemeleri var. Ancak, insan yaşamının iş geliştirme konusundaki üstünlüğüyle ilgili her zaman bir anlaşma yoktu.
İş sağlığı gelişimi boyunca, her dönemde ortaya çıkan ihtiyaçlara göre çalışanların refahını güvence altına almak için önlemler alınmıştır. Bu nedenle, tarihini bilmek, onun nedenini anlamak için esastır.
İş sağlığı tarihindeki önemli anlar
Kökenleri: Ortaçağ
İlk çağlarda ve Orta Çağ'da madencilik temel bir ekonomik faaliyetti. Ancak, maden işçileri için, esasen köle veya mahkum oldukları için herhangi bir önlem veya bakım yoktu.
Şu anda iş sağlığı olarak bilinen şeye ilk yaklaşımlar Paracelsus tarafından madenlerin ve diğer madencilerin hastalıkları hakkında bir kitapta yayınlandı.
1556 yılında yayınlanan bu çalışma, meslek hastalıklarının artmasının endüstriyel sömürünün gelişimine ilişkin olduğunu göstermiştir.
Paracelsus'a göre, tüm madenlerin yeterli havalandırmaya sahip olması ve işçilerin kendilerini hastalıkların yayılmasından korumak için maske takmaları gerekiyor.
Bununla birlikte, sınırlı bilim gelişimi, hastalıklar ve nedenleri arasında açık ilişkiler kurmaya izin vermedi.
Öte yandan, eşitliğin değeri bugün sahip olduğu öneme sahip değildi. Fransız Devrimi'nden sonra bu gerçekten önem kazandı ve bu sayede işçiler toplumda farklı bir rol oynamaya başladı.
Sanayi devrimi
Endüstrinin başlangıcında kullanılan makineler operatörler için son derece tehlikelidir. O zamanlar, cihazlar üretimi hızlandırmak için özel olarak tasarlandı ve işçilerin güvenliğini göz önünde bulundurmadı.
Öte yandan, makinelerin potansiyel risklerini veya farklı iş uygulamalarını belirlemeye hiç ilgi yoktu.
Bu nedenle, mesleki yaralanmalar ve hatta ölüm bile endüstri çalışanları için gerçek ve sürekli tehdit oluşturuyordu.
Ayrıca, halihazırda var olduğu gibi hiçbir güvenlik hükümleri veya tazminat planları bulunmuyor. Bu nedenle, işçiler geçimlerini kaybetme riski yüksek.
O zaman, bir çalışanın yaralanması ve herhangi bir fabrikada çalışma olasılığını tamamen kaybetmesi yaygındı. Bu gibi durumlarda, işverenlerin sorumluluğu yoktu, bu yüzden insanlar tamamen kaygılıydı.
Birleşik Krallık'ta köleliğin sonu
Birleşik Krallık, iş sağlığı alanında ilerleme gösteren ilk ülkelerden biriydi. Bu ülkede köleliğin sona ermesi, işçilere yönelik tedavilerin iyileştirilmesi sürecinde ilk çıkış noktasıydı.
Kesin olarak Birleşik Krallık'ta, minimum sözleşme koşullarını belirleyen ilk yasa olan Fabrikalar Yasası (1833) imzalandı.
Bu yasaya dayanarak, tekstil işçilerinin yaralanmasını önlemek için fabrikaları gözden geçirmek üzere bir inceleme komitesi oluşturuldu. Daha sonra, 1842'de, kömür madenlerinde kazaların önlenmesini amaçlayan Maden Kanunu oluşturuldu.
İş sağlığı yasalarının başlangıcı
Zaman geçtikçe, emek hareketlerinin büyümesi kamuoyunda, iş kazalarının meydana geldiği endişe verici sıklığı gözler önüne sermiştir. Bu sayede dünyada ilk iş sağlığı yasaları ortaya çıktı.
1880'de Amerika Birleşik Devletleri Amerikan Makine Mühendisleri Birliği kuruldu. Bu işletmenin amacı, iş kazaları nedeniyle ülkede yılda 50.000 ölüm meydana geldiğini belirten bir rapordan sonra makine imalatını düzenlemekti.
Daha sonra Almanya'da iki temel yasa geliştirildi: 1883'te ilk sosyal sigorta kanunu ve 1884'te ilk işçi tazminat kanunu.
20. yüzyılda iş sağlığı
Yirminci yüzyıl temel bir değişiklikle başladı: 1919'da Uluslararası Çalışma Örgütü'nün oluşturulması. Bu örgütün 155. maddesi, işçilerin emniyet ve sağlığına atıfta bulunur ve tüm üye ülkeler tarafından kabul edilir.
1956'da Avustralya, bir grup çalışanın, beş katlı bir binanın çatısına sıcak bitüm kepçeleri koyduğu bir durumu sundu. Sıcak bitüm döküldüğünde, güçlü yanıklar üreten işçilerden birine düştü.
Etkilenen işçi işverenine dava açtı ve dava Avustralya Yüksek Mahkemesine ulaştı.
Son olarak, mahkeme, işverenin, çalışanlarının yaşamlarına gereksiz riskleri önlemek için gerekli önlemleri alması gerektiğini belirtti.
Bu gerçekler temel bir emsal teşkil etmektedir: şirketler, insanların hayatlarına ekonomik faydalar üzerinden değer vermelidir. Daha sonra, dünya çapında iş sağlığı yasaları geliştirilmeye başlandı.
İş sağlığının gelişimi
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte profesyonel riskler de değişmiştir. Bu nedenle, yirminci yüzyılda daha önce hiç sunulmamış ve iş sağlığı alanında yeni düzenlemeler gerektiren sorunlar ortaya çıkmıştır.
İlk düzenlemeler işin yürütülmesi sırasında meydana gelen doğrudan kazalara yöneliktir. Patlamalar, ağır nesnelerin düşmesi, yanmalar veya kesikler gibi acil olaylar.
Bununla birlikte, zamanın geçişi ile dolaylı veya uzun vadeli sağlık sorunları tanınmıştır.
Yıllar içinde gelişen kronik ağrılar, kimyasal maddelere maruz kalma sonucu oluşan hastalıklar ve hatta zihinsel problemler.
Örneğin, 1985 yılında X ışınları keşfedildi. Birkaç yıl sonra, radyologlar radyasyona maruz kalmaya devam etmeleri nedeniyle dünya çapında ölmeye başladı.
Bu nedenle, mevzuat işyerinde ortaya çıkan yeni hastalıkların özelliklerine aşamalı olarak uyum sağlamak zorunda kalmıştır.