HUTBE KONUSU: MUHTAÇLAR TOPLUMUN EMANETİDİR
لَن تَنَالُواْ الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُواْ مِمَّا تُحِبُّونَ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَيْءٍ فَإِنَّ اللّهَ بِهِ عَلِيمٌ
مثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِي تَوَادِّهِمْ وتَرَاحُمِهِمْ وتَعاطُفِهِمْ، مَثَلُ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَداعَى لهُ سائِرُ الْجسدِ
بالسهَرِ والْحُمَّى
Değerli Müminler!
İnsanoğlu hayatı tek başına geçirebilecek bir şekilde yaratılmamıştır. Bunun aksine insan sosyal bir varlıktır ve kendisinden başka bir varlığa, hele hele bir başka insana muhtaçtır. Nitekim “Komşu komşunun külüne muhtaçtır” atasözümüz bu hususu ne kadar da güzel vecizeleştirmiştir. Bu muhtaçlık sadece maddi alanlarda değil manevi alanlarda da söz konusudur. Nasıl ki, kendimizde bulunmayan maddi bir şeye ihtiyaç duyuyorsak, sevgi, muhabbet, dostluk, vb. gibi manevi alanlarda da bir başka insana ihtiyaç duymaktayız.
Muhterem Cemaat!
İnsanların bencilik ve kendi çıkarlarını ön plana çıkarmaları neticesinde yardımlaşma ve dayanışma duygularının yok olması, dünyanın pek çok yerinde sosyal adaletsizliklerin yaşanmasına sebep olmuştur. İnsanların bir bölümü sefaletle mücadele ederken, diğerleri zenginliklerinin verdiği ayrıcalıkları kullanmaktadır. Buna göre zenginler her türlü imkândan daha fazla yararlanmakta, fakirlerden üstün tutulmayı kendilerinde bir hak gibi görmektedirler. Kuran`da bu gibi insanların gösterdiği kötü ahlak şöyle tasvir edilmektedir “Hayır! Doğrusu siz yetime ikram etmiyorsunuz, yoksulu yedirmeye birbirinizi teşvik etmiyorsunuz. Haram helâl demeden mirası yiyorsunuz. Malı aşırı biçimde seviyorsunuz.”[1]
Oysa Allah Kur’an`da fakirlerin korunup kollanmalarını, onlara haklarının verilmesini, güzellikle davranılmasını, onların doyurulup gözetilmelerini emretmiştir. Tüm samimi iman sahiplerinin yapması gereken, Rabbimiz`in bu emirlerine uyarak ihtiyaç sahiplerine güzel davranmak ve imkânları dâhilinde yardımcı olmaktır. Bir ayette Müslümanların güzel ahlakları şöyle haber verilir: “Onlar, kendi canları çekmesine rağmen yemeği yoksula, yetime ve esire yedirirler.”[2]
Kardeşlerim!
Üzülerek belirtelim ki, Kur’an ahlakının yaşanmadığı toplumlarda toplumsal yardımlaşma konusunda son derece çarpık bir ahlak anlayışının var olduğunu görmekteyiz. İnsanın ruhundaki tutku ve hırsların bir ürünü olan bu ahlak anlayışı, insanları kibirli, bencil, alaycı, küstah, acımasız, kaba ve zalim olmaya yöneltmektedir. Birçok insan, kendi çıkarlarını elde etmek için, başkalarına zarar vermek pahasına da olsa her türlü yola maalesef başvurmaktadır. Fakirler, düşkünler ve kimsesizler, hiç kimsenin aklına dahi gelmemektedir. Hatta Kur’an ahlakından uzak yaşayan bu kimseler, toplumda daha da yükselmek için gerekirse fakirleri ezmekten ve hor görmekten kaçınmamaktadır.
Hâlbuki İslam, her konuda olduğu gibi bu konuda da bizlere en güzel, en adil çözümleri haber vermiştir. Dinimiz bu soruna bir çözüm olarak bizlere toplumsal yardımlaşmayı, birbirimizin dertleriyle hemhal olmayı emretmiştir. Konuyla alakalı olarak Peygamberimiz şöyle buyurmaktadır. "Mü'minler birbirlerini sevmekte, birbirlerine acımakta ve birbirlerini korumakta bir vücuda benzerler. Vücudun bir uzvu hasta olduğu zaman, diğer uzuvlar da bu sebeple uykusuzluğa ve ateşli hastalığa tutulurlar."[3]
Değerli Müminler!
Günümüzde de birçok ihtiyaç sahibi bulunduğunu bilmekteyiz. O halde Allah’ın verdiği nimetleri, yoksul ve himayeye muhtaç olanlarla paylaşarak, Müslüman kardeşlerimizi de teşvik ederek, toplumsal duyarlılığın gelişmesine, dayanışma ve yardımlaşmanın kurumsal bir hale gelmesine çalışalım. Nimetin asıl sahibinin emrine uymanın gerekliliğini bilelim.
Hutbemi bir ayet-i kerimenin mealiyle bitirmek istiyorum. ”Sevdiğiniz şeylerden (Allah yolunda) harcamadıkça iyiliğe eremezsiniz. Her ne harcarsanız, Allah onu hakkıyla bilir.”[4]
[1] Fecr ,89/17-20[2] İnsan,76/8[3] Buharî, Edeb 27; Müslim, Birr 66[4] Al-i İmran,3/92
Hazırlayan: Yunus ERDOĞAN (Adapazarı İlçe Vaizi)