Antibiyotik kullanımında dünya birincisi olan Türkiye’de, antibiyotiklerin gereksiz ve yanlış kullanımı hastaları ciddi sağlık sorunları ile karşı karşıya bırakıyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, antibiyotiklerin yüzde 50’si gereksiz yere kullanılıyor ve bu durum bakterilerin direnç kazanmasına neden oluyor. Merak edilen bir başka konu ise hamilelik döneminde kullanılan antibiyotiklerin bebeğe zarar verip vermediği. Uzmanlar, anne adaylarının bakteriyel enfeksiyonlar karşısında vücut direncinin düşmesi sebebiyle antibiyotik kullanımının kaçınılmaz hale geldiğini belirtiyor.
Dünya Sağlık Örgütü’nden (WHO) yapılan açıklamada, dünya genelinde antibiyotiklerin rolü ve doğru kullanımı hakkında insanların kafasının bir hayli karışık olduğunu ve bu bilgisizliğin antibiyotiklere dirençli süper bakterilerin artışını desteklediğini belirtiyor. Tıp dünyasının bakterilerle olan savaşında, hastaların virüs kaynaklı nezle, grip gibi rahatsızlıklarda doktor önerisi olmadan antibiyotiklere sarılmasının ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getirdiği belirtiliyor. Uzmanlar, hayati önem taşıyan cerrahi operasyonlarda, bakterilerin en önemli silahı haline gelen bilinçsiz antibiyotik kullanımının, insanlığın dirençli bakteriler karşısında savaşı kaybetmesine neden olabileceği uyarısını yapıyor.
WHO Genel Müdürü Margaret Chan daha önce yaptığı bir açıklamada, antibiyotik direncindeki artışın küresel bir sağlık krizi olduğunu, bilinen şekliyle modern tıbbın sona ermesine neden olabileceği uyarısında bulundu.
Reçetesiz antibiyotik kullanımına dikkat!
BBC Türkçe’nin haberine göre; İngiltere’de Bristol Üniversitesi ile Imperial College London araştırmacıları, Türkiye de dahil, 26 ülkede hastalardan alınan yaklaşık 78 bin koli basili örneğine dayanarak yapılan 58 araştırmanın sonuçlarını inceledi. Araştırma, çocuklarda sık görülen bazı hastalıklara yol açan bakterilerin antibiyotiklere karşı direnç geliştirdiğini gösteriyor. Çalışmada ayrıca, özellikle koli basili nedeniyle idrar yolu enfeksiyonu geçiren çocuklarda, sık yazılan antibiyotiklere karşı direncin çok yüksek olduğu belirlendi. Araştırmacılar, OECD ülkelerinde hastalardan alınan örneklerden yarısından fazlasının ampisilin, yaklaşık dörtte birinin de trimetoprim içeren ilaçlara direnç geliştirdiğini tespit etti. Her on örnekten üçünün de co-trimoxazole tedavisine cevap vermediği belirlenirken, araştırmacılar OECD dışındaki ülkelerde bu oranların çok daha yüksek olduğuna dikkat çekiyor.
Araştırma sonuçlarını kaleme alan Ashley Bryce “OECD dışında antibiyotiklere direncin artmasının nedenlerinden biri, bu ülkelerde antibiyotiklerin reçetesiz satılması olabilir” dedi. Araştırmacılardan Dr. Ceire Costelloe de, antibiyotiklerin etkisiz kalmasında daha önceki antibiyotik kullanımının etkili olduğunu, örneğin başka bir tedavi için antibiyotik alanların bundan sonraki altı ay içinde koli basiline yakalanması halinde alınan ilaçların etkili olmadığını kaydetti.
Gereksiz antibiyotik kullanımı çocukların sağlığını tehdit ediyor
Uzmanlar, çocuklarda 6 ay-2 yaş arasında yılda birkaç kez üst solunum yolu enfeksiyonlarının oluşabileceğini ve burun akıntısı, hafif ateş, öksürük belirtileri ile ortaya çıkabileceğine dikkat çekerek, soğuk algınlığı, nezle ve grip gibi çocuklarda sıklıkla görülen hastalıkların tedavisinde antibiyotik kullanımı gereksiz bir tedavi yöntemi olduğuna işaret ediyor. Antibiyotiklerin kontrolsüz kullanımının çocuklarda, antibiyotik direncine, böbrek ve karaciğer fonksiyonlarının bozulmasına, işitme problemlerine ve daha birçok önemli yan etkiye yol açabileceğine dikkat çekiyor.
Özellikle çocuklarda antibiyotik kullanırken uyulması gereken bazı kuralların olduğuna işaret eden uzmanlar, ebeveynlerin mutlaka doktorun önerisine uygun hareket etmesi gerektiğinin altını çiziyor. Antibiyotik kullanımının süresi de antibiyotiğin çeşidine ve hastalığa bağlı olarak değişirken, ilacın dozu, verilme sıklığı ve nasıl kullanılacağı noktasında ebeveynler doktorlar tarafından uyarılmalı.
Hamilelik döneminde antibiyotik kullanımı
Hamilelik döneminde, anne adayının bağışıklık sisteminin zayıfladığına ve bu nedenle enfeksiyonlara karşı daha açık hale geldiğini belirten uzmanlar, gereklilik halinde gebeliğe uygun ilaç ve özellikle antibiyotik tedavilerinin verilebileceğine dikkat çekiyor. Hamilelik döneminde antibiyotik kullanımı gereken durumlar şöyle sıralanıyor: İdrar yolu enfeksiyonları (sistit, pyelonefrit), Üst Solunum yolu enfeksiyonları, zatürre (pnomoni), Sinüzit, Cilt enfeksiyonları, Diş ve dişeti enfeksiyonları ve ishal. Anne adayının, bakteriyel enfeksiyonlara karşı savaşında kendi başına galip gelememesi durumunda, antibiyotik kullanımı şart hale gelebiliyor. Ancak bu ilaçların seçiminde doktorun kontrol ve onayı bebeğin sağlığı için hayati önem taşıyor. Kullanılacak antibiyotiğin etken maddesi ile dozajının gebeliğe zarar vermeyecek şekilde özenle seçilmesi gerekiyor.