Transkript
1 Antalya Ticaret Borsası Yayın Organı Mart-Nisan 2014 Sayı:45 Kekik, keçiboynuzu, çörekotu Toroslar ı terk ediyor
2 2 GÜNCEL BORSA
3 BORSA GÜNCEL 3
4 BORSA BORSA Antalya Ticaret Borsası Yayın Organı Mart-Nisan 2014 Sayı:45 Antalya Ticaret Borsası adına İMTİYAZ SAHİBİ GENEL YAYIN SORUMLUSU Ali ÇANDIR ATB Yönetim Kurulu Başkanı İÇİNDEKİLER YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ Tolgahan ALAVANT ATB Genel Sekreteri EDİTÖR Vahide YANIK ATB Basın Danışmanı YAYIN KURULU Halil BÜLBÜL İbrahim YILMAZ Adnan İNGEÇ ÇİFTÇİ TOPRAĞI TERK EDİYOR 18 MASAÜSTÜ YAYINCILIK Hamit SEÇİL BASKI Kutlu & Avcı Ofset Form Baskı Rek. San ve Tic. Ltd. Şti. Muratpaşa Mah. Emrah Cd. Kutlu Avcı Plaza No: 17 Antalya Tel: Fax: E mail: İLETİŞİM Cumhuriyet Caddesi Borsa İşhanı Kat:2 (PK 101) ANTALYA Tel: (242) Fax: (242) BORSANOMİ Dergisi nde yayınlanan yazı ve fotoğrafların imtiyaz sahibi Antalya Ticaret Borsası olup izinsiz kopyalanamaz. Yazarlara ait yazıların sorumluluğu yazan kişiye aittir. ANTALYA BORSA NIN GÜNDEMİ EKONOMİ 22
5 KEKİK, ÇÖREKOTU, KEÇİBOYNUZU TOROSLAR I TERK EDİYOR 31 BU BORSA DA HER ŞEY ONLİNE 38 ATB TARIM SOHBETLERİ NİN KONUĞU ALİ EKBER YILDIRIM: ANTALYA GÜÇLÜ ALTYAPISI, ÜRETİM, İHRACAT OLANAĞIYLA TÜRKİYE NİN EN ÖNEMLİ TARIM MERKEZİ KORKUTELİ DE MANTARCININ BİTMEYEN SIKINTISI ATB TARIM SOHBETLERİ NİN KONUĞU PROF. DR. KENAN MORTAN: İHRACATTA QUANTUM SIÇRAMASI BİR TÜRLÜ YAŞANMIYOR HAYVANLARA ALAKART SUNUM MUZ PARA ETMİYOR, ÜRETİCİ DESTEK BEKLİYOR ATB GENÇLİĞİN KONUĞU TARIM MÜDÜRÜ DALLI: ZİRAAT MÜHENDİSLİĞİ GELECEĞİN FLASH MESLEĞİ 55-56
6 BORSA
7 Antalya Ticaret Borsası üyelerine ve kente ışık oluyor Ali ÇANDIR ATB Yönetim Kurulu Başkanı Son 10 yıla baktığımızda tarım sektörünün ekonomik büyümeyi yakalayamadığını görüyoruz. Türk ekonomisi son 10 yılda reel olarak yüzde 63 büyürken, tarım sektörü aynı dönemde yüzde 23 büyüme performansı göstermiştir. Tarımsal üretimdeki kısmi mutlu tabloya rağmen girdi maliyetlerinin artması, tarım topraklarının daralması, üreticinin tarım topraklarını terk etmesi göz ardı edilecek konular değildir. Antalya nın tarım performansı ve rekabetçi özellikleri, aslında sahip olduğu potansiyelinin altında hayata geçirilebilmektedir. Yapılacak küçük dokunuşlarla Antalya nın her alanda çok daha ileriye gideceğini düşünüyoruz. Antalya Ticaret Borsası Sektörel Analiz Toplantıları nda başlığıyla her ay bir ürünü ve konuyu gündemimize alıp, kamudan temsilciler, sektör temsilcileri ve üyelerimizi bir araya getirip konuyu enine boyuna tartışıyor, toplantıların çıktılarıyla ortak taleplerimizi dile getirip bununla ilgili lobi çalışması gerçekleştiriyoruz. İlkini Nisan ayında tıbbi aromatik bitki sektörü temsilcilerinin katılımıyla yaptığımız Sektörel Analiz Toplantıları, üyelerimize ve karar vericilere ışık tutacak bir platform olacaktır. Sektörel Analiz Toplantıları nda tarımı, toprağı, kenti ilgilendiren her türlü konuyu mercek altına alıp, enine boyuna tartışıp kamuoyunun gündemine gitereceğiz. başkandan Antalya Ticaret Borsası, üyelerinin sorunlarını her türlü ortamda dile getirerek çözüm bulunması için çalışmalarını sürdürmektedir. Her ay düzenli olarak gerçekleştirdiğimiz Tarım Sohbetlerinde tarım sektörüyle ilgili kurum ve kuruluşların temsilcileri, ekonomi ve tarımla ilgili kafa yoran köşe yazarları başta olmak üzere tarımla ilgili temsilcileri, akademisyenleri üyelerimizle bir araya getiriyoruz. Antalya tarımının güçlü yanlarını Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü Ahmet Dallı dan, sebze, meyve ve çiçek ihracatının artı ve eksilerini, ihracata yönelik daha neler yapılabileceğini Zirai Karantina Müdürü Ekrem Çetin den, Antalya tarımının geçmişini Prof. Dr. Nevzat Çevik Hocamızdan, Türkiye de karar vericilerin tarıma ve hayvancılığa yaklaşımını, tarım ve hayvancılığın sorunlarını Dünya Gazetesi tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım dan, tarımsal üretimin dünya ve Türkiye pazarındaki yeri ve önemini Prof. Dr. Kenan Mortan hocamızdan dinledik. Üyelerimizin sorularına yanıt bulduğu, beklentilerini dile getirdiği toplantılarda, sektör temsilcilerinin aynı havayı teneffüs ederek birbirini daha iyi anlama ve algılamalarına zemin hazırlıyoruz. İletişimin gücüne inanan bir Borsa olarak, üyelerimizle ve sektörle olan iletişimimizi güçlü kılmaya çalışıyoruz. Her hafta topladığımız ve içerisinde öğrencilerin akademisyenlerin sektör temsilcilerinin bulunduğu ATB Çalışma Gruplarımızda Antalya nın tarımı, toprağı, ekonomisi gibi konuları gündemimize alıp yeni projeler için altyapı oluşturuyoruz. Ekonomi ve tarımla ilgili yapılan düzenlemelerden doğan sıkıntılar, her ay düzenli olarak topladığımız ATB meslek komitelerinde gündeme geliyor. Üyelerimizin talepleri doğrultusunda, yapılan çalışmalarda uygulamadan doğan sıkıntıları Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) vasıtasıyla başta Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Ekonomi Bakanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı olmak üzere ilgili bakanlıklara ulaştırıyoruz. Yerel yönetimlerde her zaman diyalog halindeyiz. Şimdiye kadar kentin yönetiminde bulunan bütün başkanlarla kurduğumuz diyalog ve iş geliştirme ortamının yeni göreve gelen belediye başkanlarımızla da kuracağımıza inanıyoruz. Zira Antalya nın geleceğiyle ilgili yapılan her türlü girişimde Antalya Ticaret Borsası nı görmek mümkün. Antalya Ticaret Borsası üyelerinden aldığı güç ve destekle sadece tarıma değil kentine de sahip çıkıyor. Tarıma, toprağına, kentine sahip çıkan, geleceğine de sahip çıkar. Biz bu anlayışla çalışmalarımızı daha da hızlandırarak sürdüreceğiz.
8 8 BORSADAN BORSA Antalya kazanıyor, İstanbul harcıyor Antalya Vergi Dairesi Başkanı Halil Akca, daire müdürleriyle birlikte 25. Vergi Haftası çerçevesinde Antalya Ticaret Borsası nı ziyaret etti. ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır ile Yönetim Kurulu Üyesi Mahmut Ruhi Alpagot un ağırladığı Halil Akca, Antalya nın vergi gelirinde yüzde 10 artış kaydedildiğini bildirirken, Vergi gelirinde enflasyon oranında bir artış gerçekleşti ü normal kapattık dedi. Akca, işadamlarının önünün açılması gerektiğine inandığını belirterek, bu yönde hareket etmeye çalıştıklarını söyledi. Akca, Vergi Haftası çerçevesinde yapılacak etkinliklerle ilgili bilgi verirken, 16 Mart ta düzenlenecek halk koşusunun ilk olma özelliği taşıdığını bildirdi. ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Borsa olarak vergi daireleri ile partner olduklarını belirterek, tescil edilmeyen her ürünün kayıt dışı olduğuna dikkat çekti. Çandır, vergi gelirlerinin artırılması için yapılan özverili çalışmaları nedeniyle Akca ya teşekkür etti. Başta turizm ve finans sektörü olmak üzere birçok firmanın vergi kaydının Antalya da olmadığı için Antalya nın vergi gelirlerinden yeterince yararlanamadığını kaydeden Ali Çandır, vergi gelirlerinin İstanbul a aktarıldığına dikkat çekti. Çandır, Antalya kazanıyor, İstanbul harcıyor dedi. Tarımla ilgili kanunlarda kapsayıcı düzenlemeler yapılması gerektiğini kaydeden Ali Çandır, Hep alarak değil vererek de kazanma yöntemleri var, yön veren, motive edici, kayıtlı ekonomiyi özendirecek yaklaşımların sergilenmesi gerekir dedi. Vergi Dairesi Başkanı Halil Akca, ziyaretin anısına Çandır a plaket takdim ederken, Çandır misafirlerine Antalya nın yöresel ürünü reçel hediye etti. Antalya Ticaret Borsası nın çeşitli birimlerinde çalışan personeli, haftalık toplantılarda kurumdaki çalışmaları paylaşırken, hizmet kalitesini artırmak için önerilerde bulunuyor. ATB personeli kuruma vizyon çiziyor Antalya Ticaret Borsası Genel Sekreteri Tolgahan Alavant başkanlığında yapılan personel toplantısında, birimler çalışmaları hakkında bilgiler veriyor, raporlar sunuyor. Böylelikle mevcut durum analizi yapılıyor, üyelere nasıl daha kaliteli hizmet veririz in yanıtı aranıyor. Tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için de çözüm üretiliyor. Yol haritaları çıkarılıp, iş planları yapılarak tüm çalışmaların yakından takibinin sağlandığı toplantılarda, birimler arasında iletişimi kuvvetlendirerek performansı en üst düzeye çıkarma hedefleniyor. Tam bir ekip çalışması örneği gösteren ATB personeli, ekip olmanın avantajlarını sahaya yansıtarak Borsa nın çıtasını yukarıya taşımanın yolları arıyor.
9 BORSA GÜNCEL 9
10 10 BORSADAN BORSA ATB den Ziraat öğrencilerine sağlıklı gıda eğitimi Antalya Ticaret Borsası (ATB) sofalara sağlıklı ürün ulaşımını sağlamak için eğitim çalışmalarını sürdürüyor. ATB, Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü işbirliğiyle Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi öğrencilerine İzlenebilirlik ve Zirai Mücadele Yöntemleri Eğitimi gerçekleştirdi. ATB Tarımsal Uygulamalı Mesleki Eğitim Merkezi nde (TUMEM) düzenlenen eğitim, Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü Bitkisel Üretim ve Bitki Sağlığı Şube Müdürü Mehmet Şen tarafından verildi. Antalya da sebze ve meyve üretimi ve ticareti başlıklı sunum yapan Mehmet Şen, pazara sunulan ürünlerin gıda güvenliğinin sağlanması, yasal gerekliliklerinin karşılanması gerektiğini kaydetti. Kalıntı sorununu detaylı bir şekilde öğrencilerle paylaşan Şen, pestisit kalıntısı denetimi ve izlenmesiyle ilgili de bilgi verdi. Bitki koruma nedir, bitki korumadı zirai ilaç kullanımı, zirai ilaçların insan sağlığına etkileri, motivasyon ve endişeler, bitki hastalık ve zararlı yönetimi, biyolojik kontrol, biyolojik mücadele yöntemleri, faydalı böcek salımı, patojen uygulaması, biyolojik mücadelenin avantajları ve dezavantajlarını anlatan Şen, öğrencilerin sorularını da yanıtladı. Şen, Yaşanabilir çevre, güvenilir gıda, sağlıklı toplum hedefini anlattı. Van Ticaret Borsası ndan Antalya Borsa ya ziyaret Van Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Selman Toprak başkanlığındaki yönetim kurulu üyeleri, Antalya Ticaret Borsası Başkanı Ali Çandır ı makamında ziyaret etti. ATB Meclis Başkanı Hüseyin Cahit Kayan ın da bulunduğu ziyarette Selman Toprak, Van daki en önemli sektörün hayvancılık olduğunu belirterek, Hayvan Borsası nın kurulması gerektiğini kaydetti. Van a Hayvan Borsası yapmak için çalışmalara başladıklarını belirten Toprak, Edirne, Konya Denizli deki hayvan borsalarının çalışmalarını görmek için inceleme gezisi yaptıklarını bildirdi. Antalya Ticaret Borsası nın proje çalışmalarını tamamladığı Canlı Hayvan Borsası yla ilgili bilgi alan Selman Toprak, Bölgemize modern bir hayvan pazarı kurmak için fikir alışverişinde bulunuyoruz. Van dan 2,5 milyon küçükbaş, 400 bin civarında da büyükbaş sevkiyatı var. Hayvancılık işi kurumsal bir yapıya bürünüyor. Bizim de profesyonel hale gelmemiz lazım diye konuştu. Toprak, Van Borsa nın seracılık, bal borsası gibi çalışmalarıyla ilgili de bilgi verdi. Antalya Ticaret Borsası Başkanı Ali Çandır, Kömürcüler de kurulması için çalışma başlatılan ve projesi tamamlanan Hayvan Borsası yla ilgili bilgi verdi. Çandır, kente giren atın yüzde 75 inin kaynağının belli olmadığını belirterek Antalya gibi turizm şehrine hayvan borsasının şart olduğunu söyledi. Bu yıl beşincisi düzenlenecek Yöresel ve Geleneksel Fuarı yla ilgili Van heyetine bilgi veren Ali Çandır, geçen yıl Van kahvaltısının büyük ilgi gördüğünü belirterek, Fuar da Van ın yöresel ürünlerini yine görmek istediklerini kaydetti. Çandır, Bizler et ve tırnak gibiyiz derken, ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Çandır, ziyaretin anısına Van Borsa Başkanı Selman Toprak a Altın Portakal ın simgesi Venüs Heykeli hediye etti.
11 BORSA GÜNCEL 11
12 12 BORSADAN BORSA Antalya Ticaret Borsası na sanata destek teşekkürü Antalya Ticaret ve Sanayi Odası nın 132 nci kuruluş yıldönümü etkinlikleri kapsamında bu yıl dokuzuncusu düzenlenen Antalya Türk Müziği Günleri 46 müzik topluluğunun katılımıyla gerçekleşti. 8 Çocuk ve Gençlik korosu, 24 Türk Sanat Müziği Korosu ve 12 Türk Halk Müziği Korosu, 3 Engelli Korosu olmak üzere toplam 47 Türk Müziği topluluğunun sahne aldığı Müzik Günleri nde Antalya Ticaret Borsası Türk Sanat Müziği Korosu nun konseri büyük beğeni topladı. Müzik Günleri nin final gecesinde sanatçılara ve destek olan kurum ve kuruluşlara teşekkür plaketi verildi. Antalya Ticaret Borsası na Antalya Ticaret Borsası Lisesi nden ATB ye ziyaret Antalya Ticaret Borsası Ticaret Meslek Lisesi Müdürü Cahit Öztürk, beraberindeki öğretmen ve öğrencilerle birlikte Antalya Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır ı ziyaret etti. Okuldaki eğitim çalışmaları hakkında bilgi veren Cahit Öztürk, öğrencileri her alanda en donanımlı şekilde yetiştirmeye çalıştıklarını söyledi. Öztürk, Antalya Ticaret Borsası na eğitime verdiği destek nedeniyle teşekkür etti. ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Öztürk e ziyareti nedeniyle teşekkür etti. Eğitimin önemine dikkat çeken Ali Çandır, Geleceğe hazırladığımız gençlerimiz ülkemizin güvencesidir dedi. Çandır, öğretmen ve öğrencilerle bir süre sohbet etti. verilen plaketi ATB Genel Sekreteri Tolgahan Alavant ile ATB Türk Sanat Müziği Korosu Şefi Hayati Göver birlikte aldı. Tolgahan Alavant, Borsa olarak kentle ilgili çalışmalarda yer aldıklarını belirterek, sanata da destek verdiklerini söyledi. Alavant, ATB Türk Sanat Müziği Korosu üyelerine teşekkür etti.
13
14 14 BORSADAN BORSA ATB nin geliri arttı Antalya Ticaret Borsası nın gelirinin önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 26.7 artış kaydettiğini bildiren ATB Başkanı Ali Çandır, özverili çalışmaları nedeniyle Borsa personeline teşekkür etti. Antalya Ticaret Borsası Mart ayı Meclisi, Meclis Başkanı Hüseyin Cahit Kayan başkanlığında toplandı. ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, meclis üyelerine yönetimin çalışmaları hakkında bilgi verirken, önümüzdeki yerel seçimlerle ilgili değerlendirmede bulundu. PERSONELE TEŞEKKÜR ATB nin üye kayıt gelirlerinin bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 121 arttığını bildiren Ali Çandır, toplam gelirde de bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 26.7 oranında artış kaydedildiğini söyledi. Çandır, en çok tescil işleminin süt, portakal ve yumurtada yapıldığına dikkat çekerken, çalışmaları nedeniyle Antalya Ticaret Borsası personeline teşekkür etti. Ali Çandır, projesi hazırlanan, fizibilite ve etüd çalışması yapılan Kömürcüler de kurulacak Canlı Hayvan Borsası ile ilgili meclis üyelerine bilgi verdi. Ali Çandır, Canlı Hayvan Borsası yla ilgili Büyükşehir Belediyesi ile protokol imzalayacaklarını söyledi. SANDIK BAŞINA GİDELİM ATB Başkanı Ali Çandır, 30 Mart ta yapılacak yerel seçimlerle ilgili de konuştu. Gerilimden uzak iyi bir seçim olmasını dileyen Çandır, hizmetin yarışacağı bir seçim dönemi arzuladıklarını kaydetti. Bir önceki seçimdeki rakamlarına bakıldığında Antalya da oy kullanabileceklerin yüzde 17 sinin sandık başına gitmediğinin görüldüğünü, bunun Türkiye genelinde yüzde 15 olduğunu belirten Çandır, Antalya da sandık başına gitme oranı ülke geneline göre düşük. Biz, kentimizi 5 yıl emanet edeceğimiz kadroların belirleneceği seçimde herkesin sandık başına gitmesini arzu ediyoruz diye konuştu. Sektörel konuların değerlendirildiği ATB Meclisi nde, ekonomik değerlendirme ve beklenti anketi de yapıldı.
15
16 16 BORSADAN BORSA ATB den belediye başkanlarına hayırlı olsun ziyareti Antalya Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, ATB Meclis Başkanı Hüseyin Cahit Kayan, ATB Yönetim Kurulu Üyeleri Halil Bülbül, Mahmut Ruhi Alpagot, Süleyman Ersan ile birlikte yerel seçimin ardından göreve başlayan belediye başkanlarını ziyaret ederek hayırlı olsun dileğinde bulundu. Ali Çandır, Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Menderes Türel i ziyaretinde Hayvan Borsası projesiyle ilgili bilgi verirken, Büyükşehir in de ortak olduğu Zeytinpark taki çalışmaları anlattı. Türkiye nin ilk bölgesel istihdam ofisi bagevkariyer.com un Batı Akdeniz de istihdam için önemine dikkat çeken Çandır, bununla ilgili de Büyükşehir le birlikte çalışmak istediklerini söyledi. Menderes Türel, ziyareti nedeniyle Borsa yönetimine teşekkür ederken, Antalya nın geleceğiyle ilgili çalışmalarda yer almak istediklerini söyledi. TARIM ARAZİLERİNE SAHİP ÇIKIN ATB Başkanı Ali Çandır başkanlığındaki borsa yönetimi, Muratpaşa Belediye Başkanı Ümit Uysal, Kepez Belediye Başkanı Hakan Tütüncü, Konyaaltı Belediye Başkanı Muhittin Böcek, Döşemealtı Belediye Başkanı Turgay Genç, Aksu Belediye Başkanı Halil Şahin e de hayırlı olsun ziyaretinde bulunurken, başkanlardan tarım arazilerine sahip çıkmalarını istedi. Yöresel Ürünler Fuarı, bölgesel istihdam ofisi bagevkariyer.com, Zeytinpark la ilgili başkanlara bilgi veren Ali Çandır, önceki dönemlerde olduğu gibi yeni yönetimlerle de kentin geleceğiyle ilgili projelerde kurumsal işbirliği yapmak istediklerini söyledi. Uysal, Tütüncü, Böcek, Genç ve Şahin ziyareti nedeniyle Borsa yönetimine teşekkür etti.
17 BORSA GÜNCEL 17
18 18 GÜNCEL BORSA Çiftçi toprağı terk ediyor Kayıtlı çiftçi sayısı geçen yıl 81 ilin tamamında azaldı. Azalma Türkiye genelinde 128 bin kişiye ulaşırken, Batı Akdeniz Bölgesi nde 7 bin 3 kişi üretimden elini çekti. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) istihdam izleme bültenine göre, 2012 yılı sonunda kişi olan kayıtlı çiftçi sayısı 2013 yılında yüzde 12 azalarak kişiye geriledi. 81 ilin tamamında kayıtlı çiftçi sayısında azalma görüldü. Çiftçi sayısının en fazla azaldığı iller Samsun, Konya, Manisa, Antalya ve Hatay oldu. Kayıtlı çiftçi sayısı Samsun da kişi azalarak kişiye, Konya da kişi azalarak kişiye, Manisa da kişi azalarak kişiye, Antalya da kişi azalarak kişiye ve Hatay da kişi azalarak kişiye düştü. BATI AKDENİZ DE DE AZALDI 2012 yılı sonunda Batı Akdeniz Bölgesi nde 69 bin 298 kişi olan kayıtlı çiftçi sayısı 2013 yılında 7 bin 3 kişi azalarak 62 bin 295 kişiye geriledi. Antalya da kişi azalarak kişiye düşen kayıtlı çiftçi sayısı, Isparta da 978 kişi azalarak 7 bin 613 kişiye, Burdur da ise bin 34 kişi azalarak 8 bin 891 kişiye düştü. Batı Akdeniz Ekonomisini Geliştirme Vakfı (BAGEV) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Türkiye de en büyük kayıt dışı çalışmanın tarım sektöründe yaşandığını söyledi. Çiftçinin kayıt altına alınması gerektiğini belirten Çandır, Tarımsal işletmelerde çalışan işçilerde, işveren priminin yüzde 50 sinin devlet tarafından karşılanması gerekir. Bu karşılamayı gerçekleştirirsek tarım sektörünün kayıt dışılığını azaltmış oluruz dedi. TEPAV araştırmacıları bu gerilemenin tarım çıkıştan kaynaklanabileceği gibi, kayıt dışına çıkıştan da kaynaklanabileceğine dikkat çektiler. Çiftçi Sayısı (Kişi) Değişim Kişi % Samsun Konya Manisa Antalya Hatay
19 BORSA GÜNCEL 19 TOBB Tarım Meclisi tarımın sorunlarını ve çözüm önerilerini belirledi Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği nin reel sektöre yönelik çalışmaları devam ediyor. Özellikle sektör bazında oluşturulan meclisler sorunları belirleyerek çözüm üretiyor. Tarım, Hayvancılık ve Gıda Meclislerinde işadamı, tüccar, sanayicinin yanı sıra üretici temsilcileri de bulunuyor. Bu meclislerde hazırlanan raporlar hükümet yetkililerine doğrudan sunulurken, sonucu takip ediliyor. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Tarım Meclisi Raporuna göre,türkiye nin En Büyük 1000 Sanayi kuruluşundan 26 sı,en Büyük 500 Şirketten 10 u ve Türkiye nin En Hızlı Büyüyen 100 Şirketinden 2 sinin faaliyet gösterdiği tarım sektörünün 2013 ihracatı 4.6, ithalatı ise 7.9 milyar dolar. TOBB Tarım Meclisi nin hazırladığı rapora göre, tarımda öncelikli 5 sorun ve çözüm önerileri şöyle: 1-Maliyet artırıcı unsurların çözümlenememesi: Girdi maliyetlerinin (elektrik, mazot, gübre, ilaç) dünya fiyatlarının üzerinde seyretmesi ve piyasa manipülasyonları sektöre büyük zarar vermektedir. Çözüm: Tarımsal aracılara akreditasyon sistemi getirilmeli, tarımsal üretim için kullanılan mazotta Özel Tüke-
20 20 GÜNCEL BORSA tim Vergisi kaldırılmalı, tarımsal üretimde yenilenebilir enerjinin kullanımı teşvik edilmeli, tarımda kullanılan elektrik bedeli hasat sonunda ödenmelidir. 2- Çiftçi eğitimi ve uygulamalarının yetersiz olması: Yeni teknolojiler, üretim sistemleri, pazarlama sistemleri, teşvikler ve mevzuat konusunda üreticilerin bilinçlendirilmesine, genç nüfusun tarımsal üretime özendirilmesine ve teşvik edilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Çözüm: İlgili özel sektör kuruluşları, üniversiteler ve yayın kuruluşları ile beraber yaygın bir çiftçi eğitimi hedeflenerek, arazide uygulamalı ve kontrollü eğitim verilmeli. Tarım danışmanlığı sistemi teşvik edilmeli. TRT-Tarım kanalı yeniden kurularak üniversite-bakanlık-üretici işbirliği geliştirilmeli. Gençleri tarım ekonomisine çekmek için, maddi destek, hibe ve teşvik sağlanmalıdır. 3-Tarım arazilerinin parçalı ve dağınık yapısının engellenmesine yönelik düzenlemelerin tamamlanmaması: Tarımsal arazilerin çok parçalı ve dağınık yapısı üretim maliyetlerini artırmakta, modern tekniklerin uygulanmasını ve ulaşım ağının inşasını zorlaştırmakta, çiftçinin kazancını düşürmekte ve tarımsal rekabet ile tüketici fiyatlarını olumsuz etkilemektedir. Çözüm: Türkiye Büyük Millet Meclisi gündeminde bulunan Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ve Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı nda yer alan mirasa ilişkin düzenlemeler bir an önce yasalaşmalı, Arazi toplulaştırması çalışmaları hızlandırılmalıdır. 4-Tarımsal üretimde verim ve kalitenin düşük olması: Toprak ve iklim şartlarına uygun tür ve çeşit seçiminde, uygun tedbirlerin (gübreleme, sulama vb.) kullanılmaması nedeniyle verim ve kalite düşüktür. Arıtma tesisi bulunmayan sanayi kuruluşları, toprağı ve yer altı sularını kirletmekte ve bu durum tarımsal üretimde verim ve kalite kaybına sebep olmaktadır. Çözüm: Artan nüfus ve beslenme zorunluluğu dikkate alınarak yeni tarımsal üretim teknolojileri geliştirilmeli. Bu amaçla TÜBİTAK tarafından Tarımsal Ar-Ge başlığı altında özel bir destek programı geliştirilmeli. Tesisleşme ile atık yönetimi birlikte düşünülerek teşvik verilmeli, kamu kuruluşları bu konuda koordinasyon içinde çalışmalı, özellikle küçük ölçekli tarıma dayalı işletmelerin çevre korumaya yönelik faaliyetlerinde ekonomik analizler iyi yapılmalıdır. 5-Sulanabilen arazi miktarının azlığı ve mevcut su kaynaklarının etkin kullanılamaması: Sulanabilen arazi miktarının azlığı nedeniyle ülkemiz, özellikle yağlı tohumlu bitkilerde ithalata mahkumdur. Suyun etkin kullanılamaması nedeniyle, hem gereksiz su sarfiyatı olmakta hem de üretim artırılamamaktadır. Çözüm: Sulanabilen arazi miktarı artırılmalı. Başta damlama sulama sistemi olmak üzere, yeni sistemler uygulanarak suyun etkin kullanımı sağlanmalı, bu tür projelere verilen destekler artırılmalı. Gübrelemenin etkin yapılabilmesi ve işgücü maliyetinin azaltılması amacıyla basınçlı sulama sistemi ile birlikte kullanımı yaygınlaştırılmalıdır.
21 BORSA GÜNCEL Çam kozalağı meyve sepetine dönüşüyor 21 Kaybolmaya yüz tutmuş el işi göz nuru el işçiliği az da olsa usta ellerde hayat buluyor. Akseki de yaşayan Hasan Usta, çam kozalaklarını sepet, avize, meyve tabağına dönüştürerek, hem geçimini sağlıyor hem de el işçiliğini yaşatıyor. Akseki nin Bademli beldesinde yaşayan 80 yaşındaki Hasan Erdoğan, ormandan topladığı çam kozalaklarından hediyelik eşyalar yapıyor. Baba mesleği kaşıkçılığı 55 yıl yaptıktan sonra 13 yıl önce bırakan Erdoğan, çam kozalaklarından sepet, avize, meyve tabağı, şekerlik ve tabak altlığı yapmaya başladı. Yapıştırıcı kullanmadan kozalakları kullanarak hediyelik eşya üreten Hasan Usta, Kozalakları yumuşak kiremit teli ile boğarak sepet, avize ve tabak altlığı haline getiriyorum dedi. Hasan Usta, çam kozalağından yaptığı ürünleri pazarlama sorunu olmadığını da söylüyor. Hasan Usta, Kaşıkçılık mesleğini bıraktıktan sonra çam kozalağından sepet örmeyi kendi kendime öğrendim. Bir sepeti örerken 50 ile 70 civarında çam kozalağı kullanıyorum. Günde ancak bir iki sepet veya tabak altlığı üretebiliyorum. Yaptığım ürünleri 35 ile 50 lira arasında fiyattan satıyorum. Pazarlama sorunum yok, siparişleri bile yetiştiremiyorum diye konuştu. KADINLARIN DA ÖNÜNÜ AÇTI Akseki Kaymakamlığı tarafından bu mesleğin yok olmaması için Kozalaktan Sepet Örme kursu düzenlendiğini belirten Hasan Erdoğan, Kaymakamlığın ricası ile 64 saatlik kurs düzenledik. Kursa 13 kadın kursiyer katıldı. Kursiyerlerimiz şimdi kendi evlerinde sepet örerek geçimlerine katkı sağlıyor dedi.
22 22 BORSADAN BORSA Antalya Borsa nın gündemi ekonomi Antalya Ticaret Borsası Nisan ayı Meclis toplantısı ATB Meclis Başkanı Hüseyin Cahit Kayan başkanlığında yapıldı. ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Meclis üyelerine borsanın çalışmaları hakkında bilgi verdi. ATB Meclis üyeleri tek tek söz alıp seçim sonrası ekonomik değerlendirmede bulunurken, ekonomiyle ilgili beklenti ve kaygılarını da dile getirdi. PİYASADA DARLIK VAR Döviz kurlarının fiyatlara yansımasını görüşen meclis üyeleri, yükselen kurun fiyatlara yansıdığını ancak düşen kurun yansımadığına dikkat çekti. Piyasada darlık var diyen ATB meclis üyeleri, Antalya da bir çok sektörün umudunu turizm sezonuna bağladığını ifade etti. Seçim öncesi dönemdeki olumsuz havanın dağılmasını umut eden ATB meclis üyeleri, siyasi havanın yumuşaması temennisinde bulundu. EN BÜYÜK SIKINTI YÜKSEK FAİZ İç piyasadaki sıkışıklığın her sektörde devam ettiğine dikkat çeken ATB Meclis üyeleri, En büyük sıkıntı yüksek faiz. Firmaların borçlanma oranları çok yüksek. Güçlü firmaların bilançolarında bile ciddi bir finansman yükü var. Bu ekonominin sağlıklı gelişmesini engelliyor düşüncelerini dile getirdi. VERGİLENDİRME ADİL DEĞİL Antalya Ticaret Borsası Meclis üyeleri, seçim öncesi dönemdeki olumsuz havanın dağılması gerektiğini belirterek, en büyük sıkıntının yüksek faiz, adil olmayan vergilendirme ve cari açık olduğunu bildirdi. Türk ekonomisindeki yapısal problemlere çok fazla çözüm bulunamadığına dikkat çeken Meclis üyeleri, Cari açıkta mesafe kat edemiyoruz, Türkiye sürekli cari açık veriyor. Sıcak paraya bağımlı bir ekonomininiz var. Burada yaşanan bir olumsuzluk Türkiye ekonomisini alt üst edebilir. Diğer bir problem Türkiye de adaletsiz bir vergi sistemi var. Biz verginin büyük kısmını kaynağından kesiyoruz. Oysa ki vergi kazanılandan alındığı zaman adil olur. Bu konuda da bir gelişme yok, tam tersine dolaylı vergiler daha da artıyor. Sağlıklı bir ekonomiye gitmenin yolu yapısal sorunları çözmekten geçiyor. Bu tüm sektörler için geçerli değerlendirmesinde bulundu. BEKLENTİ ÜZERİNE KURULU Türkiye ekonomisinin beklentiler üzerine kurulu olduğunu söyleyen ATB Meclis üyeleri, Türkiye ekonomisi beklentilerden kurtulamıyor. Son 50 yıla baktığımızda ekonomimiz seçim öncesi seçim sonrası, sezon öncesi sezon sonrası, okullar açılınca okullar kapanınca beklentisiyle şekilleniyor. Beklenti ekonomisiyle bir yere varılamaz eleştirisinde bulundu. Siyasetteki aşırı gerginliğin ekonomiye olumsuz yansıdığını vurgulayan ATB Meclis üyeleri, Siyasi ortam yumuşatılmalı dedi. NORMALLEŞME BEKLENİYOR ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, işadamlarının seçim sonrasındaki normalleşme beklentisinin olumlu karşılanması ve Türkiye nin gündeminin ekonomiye dönmesi gerektiğini belirterek, Görüldüğü gibi işadamlarının gündemi tamamen ekonomi dedi. Sektörel konuların değerlendirildiği ATB Meclisi nde üyelere ekonomik beklenti anketi de yapıldı.
23 BORSA BORSADAN 23 ATB Tarım Sohbetleri nin konuğu Ali Ekber Yıldırım: Antalya, güçlü altyapısı, üretim, ihracat olanağıyla Türkiye nin en önemli tarım merkezi
24 24 BORSADAN BORSA Tarım Sohbetleri nin konuğu Dünya Gazetesi tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım, Türkiye nin tarımı göz ardı etmemesi gerektiğini vurgulayarak, Toprağı, iklimi ve bitki çeşitliliği ile yüksek tarım potansiyelini değerlendirebilen bir Türkiye, Dünyanın gerçekten sayılı ve güçlü ülkesi olur dedi. Antalya Ticaret Borsası nın düzenlediği Tarım Sohbetleri nin konuğu Dünya Gazetesi tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım oldu. Tarım Sohbetleri ne Antalya Ticaret Borsası Başkanı Ali Çandır, ATB Meclis Başkanı Hüseyin Cahit Kayan, ATB meclis ve meslek komitesi üyelerinin yanı sıra Ziraat Odası Başkanı Nazif Alp, Hal Müdürü Rıza Uysal, ANSİAD, EXPO, Tarım İl Müdürlüğü, TİGEM, BATEM, Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği, Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği ve tarım sektöründen temsilciler katıldı. Türkiye ve Antalya tarımını değerlendiren Ali Ekber Yıldırım, dünyada 7 milyar insanın 1 milyarının aç olduğuna dikkat çekti. Küresel ısınma nedeniyle, iklim değişiklikleri ve kuraklığın tarımı olumsuz etkilediğini belirten Yıldırım, kullanılabilir su kaynaklarının azaldığını kaydetti. Son yıllarda tarıma ilginin arttığını söyleyen Yıldırım, buna karşın 2011 de 6,2 olan tarımdaki büyüme hızının 2012 yılında 3,5 e düştüğüne dikkat çekti. Dış ticareti değerlendiren Ali Ekber Yıldırım, Türkiye nin gıda ihracatında fazla, tarım hammaddesinde açık verdiğini söyledi. Yıldırım, İthalatın büyük bölümü pamuk, ayçiçeği, yem hammaddesi gibi hammadde ürünleri te tarım ürünleri ihracatı 4.6, ithalatı 5.5 milyar dolar dedi. Tarım ürünlerinde ihracatın ithalatı karşılama oranının düştüğüne dikkat çeken Ali Ekber Yıldırım, 2005 yılında olan oranın 2012 yılında 97.8 olduğunu belirtti. ANTALYA EN ÇOK KREDİ KULLA- NAN BEŞİNCİ İL Tarımsal kredileri de değerlendiren Ali Ekber Yıldırım, Tarımda yapısal değişiklik yaşanıyor, küçük çiftçilik yerini şirketleşen, büyük işletmelere bırakıyor. Bu değişim kredi talebini ve bankaların sektöre ilgisini arttırdı. Tarımın her aşaması kredilendiriliyor. Her bankanın çiftçi kartı var.hasat kart, Ekin kart değerlendirmesinde bulundu. Tarımda kullanılan kredi miktarındaki artışa dikkat çeken Yıldırım, 2007 yılında milyon TL kredi kullanılırken, 2013 te milyon TL kredi kullanıldığına dikkat çekti. Yıldırım, en çok kredi alan illeri sıralarken Antalya nın İzmir, İstanbul, Adana, Konya dan sonra en yüksek kredi kullanan beşinci il olduğunu bildirdi. Verilere göre, 2013 te Antalya milyon TL tarım kredisi kullandı. TARIM DESTEĞİNİ VEREN DE ALAN DA MEMNUN DEĞİL Tarım desteklerinin üretim planlamasının en önemli aracı olduğunu vurgulayan Ali Ekber Yıldırım, Verilen desteğin amacı ve hedefi yok. Para dağıtılıyor ancak sonuca bakılmıyor. Desteği veren de alan da memnu değil. Desteklemelerle ilgili AB ülkelerinde 7 yıllık, ABD 5 yıllık, Türkiye de ise 1 yıllık bütçe yapılıyor diye konuştu. Yıldırım, 2013 yılında tarımsal desteklemenin artarak milyon TL ye ulaştığını belirterek, Ancak tarım desteklerinde