Taslağın elektronik ortama aktarılmış şeklini ve tamamlanmış belgeleri aşağıda bulunan web sitesinden indirebilirsiniz:
http://eippcb.jrc.ec.europa.eu/.
Özet
ÖZET
Bu BAT (En Uygun Teknikler) Kaynak Belgesi (BREF), 2008/1/EC sayılı Direktifin (IPPC Direktifi)17.maddesinin 2. Fıkrasında geçen en uygun teknikler, ilgili denetleme ve gelişme hususuna yöneliktir. Bu özet, temel BAT sonuçlarına yönelik kısa bir açıklamayı ve temel bulguları kapsar. Bu belgenin amacını açıklayan önsözle birlikte okunabilir ancak bu belge yasal koşullar içerir. Bu belge normal bir metin olarak değerlendirilebilir ancak bu belgede yer alan tüm maddeleri içermez. Bu yüzden BAT’a yönelik karar alma esnasında burada yer alan belgenin tamamının yerini tutacak nitelikte değildir.
Enerji Verimliliği (ENE)
Enerji, aşağıda yer alan sebeplerden ötürü Avrupa Birliği’nin (AB) başlıca gündem konusu olmuştur:
İklim değişikliği: enerji elde etmek amacıyla fosil yakıtların kullanılması sera gazlarının başlıca antropolojik kaynağı olmuştur.
Fosil yakıtların büyük oranlarda ve yaygın olarak kullanımı ve sürdürülebilirliği sağlama ihtiyacı
Tedarik güvenliği: AB fuel enerjinin %50’sini ihraç etmektedir ve bu oranın önümüzdeki 20-30 yıl içinde %70’ten fazla olması beklenmektedir.
Bu sorunu çözmek amacıyla ele alınması gereken yüksek düzeyde öneme sahip önlemler aşağıdaki gibidir:
'Enerji politikalarında ve iklimsel korumada izlenecek yöntemlere ortaklaşa kılavuzluk etmek ve iklim değişikliğinini küresel tehlikelerine karşı işbirliği yapmak istiyoruz.” Berlin Bildirgesi (Bakanlar Konseyi, Roma Anlaşması’nın 50. Yıl dönümü Berlin, 25 Mart 2007).
Bu konuları çözmek için enerji kullanımında verimliliğin artırılması en hızlı, en etkili ve en hesaplı yoldur. Bu yöntemlerin hepsi yasaldır ve diğer araçlar da enerji verimliliğini sağlamak için ortaya atılmıştır. Bu belge bu girişimlerin hepsini hayata geçirmek için düzenlenmiştir.
Talimatlar
Bu belge, Komisyon’un özel tavsiyesi üzerine sanayi kuruluşlarında enerji verimliliği hakkında Avrupa İklim Değişikliği Programı (COM (2001)580 final EECP)’nin uygulanması amacıyla oluşturulmuştur.
ECCP, IPPC Direktifi’nin enerji verimliliği şartlarının etkili bir şekilde uygulamaya konmasının teşvik edilmesi gerektiğini ve özel yatay BREF’in (BAT kaynak belge) genel enerji verimliliği tekniklerinin hazırlanması gerektiğini bildirmiştir.
Bu belgenin kapsamı
IPPC Direktifi, tesislerin enerjinin etkin bir şekilde kullanılması ile işletilmesi gerektiğini vurgular. BAT’ın belirlenmesi için göz önünde bulundurulması gereken konulardan biri enerji verimliliğidir. Salınım Ticareti Çerçeve Direktifinde(2003/87/EC sayılı Konsey Direktifi) yer alan faaliyetler için Üye Devletler tesiste karbon dioksit salınımında bulunan üniteler ya da yakma üniteleri hakkında enerji verimliliği şartlarına bağlı kalmayı uygun görmeyebilirler.
Enerji Verimliliği
i
Özet
Bu belge IPPC Direktifi kapsamında olan tüm tesisler için genel bir çerçevede BAT’a uyumlu olabilecek enerji vermliliği teknikleri hakkında bir kılavuz niteliğindedir. Ayrıca bu belge diğer sektörlerde de uygulamaya alınabilir ve enerji verimliliğine yönelik özel tekniklerin ele alındığı BREF’lere bir kaynak teşkil edebilir.
LCP BREF yakmaya yönelik enerji verimliliğini ele alır ve bu teknik 60 MW’dan az kapasiteye sahip yakma tesislerinde uygulanabilir
ICS BREF endüstriyel soğutma sistemlerini ele alır.
Bu belge:
Diğer BREF’lerin kapsadığı sektörlerdeki faaliyetlere ilişkin özel bilgileri içermez.
Sektöre özgü BAT oluşturmaz.
Ancak, diğer BREF’lerden elde edilen sektöre özgü BAT enerji verimliliği ile ilgili özet, EIPPCB çalışma alanındaki bilgiler arasından elde edilebilir. [283, EIPPCB].
Bu belge, IPPC Direktifinin enerji verimliliği yükümlülüklerini desteklemek amacıyla oluşturulmuştur. Enerjinin verimli bir şekilde kullanılmasını öncelikli bir konu olarak görmektedir. Bu yüzden başka alanlarda ele alınan yenilenebilir ya da sürdürebilir enerji kaynaklarını ele almaz. Ancak, kullanımda enerji verimliliği daha az olsa da sürdürülebilir enerji kaynaklarının ya da “atık” enerjilerin ya da ek ısının kullanımının ana yakıt kullanımından daha uygun olduğu da bilinen bir gerçektir.
Bu belgenin içeriği ve yapısı
IPPC’den izin alınması konusunda enerji verimliliği yatay bir konudur ve BREF taslağında ele alındığı gibi bu belge normal yapıya uymamaktadır. Aslında faaliyetlerin ve sanayi kuruluşların çeşitliliği sebebiyle tüketim ve salınımlar ile ilgili bir sektör bulunmamaktadır. BAT için uygulanabilecek bazı tekniklerle potansiyel enerji verimliliği sağlayabilecek bazı kılavuzlar bulunmaktadır ve bu kılavuzların ek bölümlerinde özel koşullar altında enerji verimliliğini sağlamak için kullanıcıların en uygun teknikleri belirlemesine yardımcı olacak yöntemler mevcuttur.
Bölüm 1 IPPC’de endüstiyel enerji ve enerji verimliliği konusunda bazı bilgilere yer verilmiştir. Daha sorasında ise finansman, çapraz medya etkileri, enerji verimliliğinde kullanılan terimler(enerji, ısı, iş, güç kaynağı gibi) ve termodinamiklerin genel yasaları gibi uzmanlık dışı ana konular ele alınır. İlk yasa enerjinin hem üretilmemesi hem de zarara uğratılmaması ile ilişkilidir(enerji bir türden diğer türe dönüştürülür): bunun anlamı: enerji bir işlem ya da bir tesise tekabül etmektedir bu enerji de verimliliğin hesaplanmasını sağlamaktadır. İkinci yasa ise hiçbir enerji dönüşümünün %100 oranında yararlı olmadığını ve hiçbir makinenin de %100 verimli olamayacağını ortaya koymuştur. Bu bölüm enerji verimliliğini göstergeler aracılığıyla inceler, enerji verimliliğin belirlemeye ilişkin sorunları ve buna ilişkin önem düzeyini, sistemlerin sınırlarını ve bağlı oldukları üniteleri ele alır. Bu bölüm ayrıca tamamlayıcı seviyede olmasa da sistemler ve tesisleri için enerji verimliliğini optimize etme ihtiyacını gözetir.
Bölüm 2 kurulum aşamasında uygulanabilecek ENE’nin gerçekleştirilmesi için uygulanacak teknikleri kapsar. Önce enerji verimliliği yönetim sistemlerini (ENEMS)ele alır, ardından ENEMS’in uygulanmasını sağlayacak teknikleri ortaya koyar. Bu sistemler: tesisin çevresel etkilerini sürdürülebilir olarak en aza indirebilmek için entegre bir yol izleyerek yatırımlar yapmanın ve faaliyet planları oluşturmanın önemi; güncelleştirilmiş ve yeni tesisler içim enerji verimliliği işlem teknoloilerinin seçilmesi, enerj verimliliği tasarımlarının kullanılması, proses entegrasyonunu artırarark ENE’yi artırmak ve ENEMS’i periyodik olarak yenilemek. ENEMS’i destekleyen diğer teknikler ise çalışanların uzmanlık düzeyine getirilmesi, ENE konularının görüşülmesi, etkin bir işlem kontrolü, bakım ve enerji kullanımının ölçülmesi ve denetlenmesi, enerji izleme, pinç gibi analitik araçların kullanımı, ekserji ve entalpi analizleri, termoekonomi, tesisler ve işlemler için ENE seviyelerinin denetlenmesi ve kıyaslanması.
ii
Enerji Verimliliği
Özet
Bölüm 3, yakma, buhar, ısı geri kazanımı, kojenerasyon, elektrik gücü tedariği, elektrikli motorla çalışan altsistemler, pompalama sistemleri, ısıtma, havalandırma ve iklimlendirme, aydınlatma, kurutma ve ayırma gibi sistemlerde, yapılan işlemlerde malzemelerde enerji verimliliği sağlamak için uygulanacak teknikleri ele alır. Yakma, IPPC işleminin önemli bir parçası olmakla birlikte (eritme kazanları gibi) kullanılan teknikler uygun dikey BREF’lerde ele alınır.
.
En Uygun Teknikler
BAT bölümü, Bölüm 2 ve 3 te yer alan bilgiye dayanarak (Bölüm 4) Avrupa Birliği seviyesinde BAT olarak belirlenecek teknikleri ortaya koyar. Devanımdaki belge BAT bölümünün özetidir ve bölümün tümü BAT sonuçları için belirleyici bir özellik taşımaktadır.
Bu yatay belge için enerji verimliliği değerleri elde edilemez ya da enerji tasarrufu sağlanamaz. Enerji verimliliği için uygulamaya özel BAT ve enerji tüketim seviyeleri ilgili sektöre özgü(dikey) BREF’lerde yer almaktadır. Özel tesisler içim BAT, ilgili sektör BREF’lerindeki özel BAT kombinasyonudur ve ilgili faaliyetlere yönelik özel BAT diğer dikey BREF’lerde yer alabilir(yakma ve buhar için LCP BREF gibi). Ortak BAT bu belgede açıklanmıştır.
IPPC Direktifinin hedefi, enerji verimliliği ve doğal kaynakların tedbirli bir şekilde kullanılması da dahil olmak üzere çevrenin bir bütün olarak yüksek önem düzeyinde korunmasını sağlayacak entegre koruma yöntemlerini uygulamak ve kirlilikle mücadele etmektir. IPPC Direktifi, operatörlere ve denetimcilere olası bir kirlilik ya da tüketim durumunda kapsayıcı bir gözlemde bulunmalarını şart koşmakla birlikte özel sanayi kuruluşları için izin sistemi sağlar. Bu entegre yaklaşımın tüm hedefi çevrenin bir bütün olarak yüksek düzeyde korunmasını sağlamak amacıyla endüstriyel süreçlerin oluşumunu, inşa edilmesini, yönetilmesini ve kontrol edilmesini sağlamaktır.
Bu yaklaşımın temelinde Madde 3 ‘te yer alan temel prensipler bulunmaktadır: Operatörler enerji verimliliği dâhil olmak üzere çevresel performansı artıracak “en uygun teknikler”in uygulanması aracılığıyla kirliliğe karşı uygun tüm önlemleri almalıdır.
IPPC Direktifi’nin EK IV Bölümünde, önlemlere ilişkin muhtemel masraflar ve karlar, önlem alma ve koruma ilkeleri göz önünde bulundurularak en uygun teknikler belirlenirken dikkate alıncak özel durumların bir listesi yer alır. Dikkate alınacak bu durumlar (BAT kaynak belgesi ya da BREF’ler) 17.maddenin 2. Fıkrası gereğince Komisyon tarafından yayımlanan bilgileri de kapsar.
İzin veren yetkililer, izin verme konusunda Madde 3’te yer alan genel prensipleri göz önünde bulundurmalıdırlar. Bu koşullar, uygun görüldüğünde eşit parametrelerle ya da teknik önlemlerle değiştirilen ya da uygulanan sınır değerlerini kapsamalıdır. Direktif’in 9.maddesinin 4. Fıkrasına göre:
(Madde 10’da yer alan en uygun tekniklere, çevresel kalite standartlarına ve uyumluluk konularına bakılmaksızın) Salınım sınır değerleri, eş parametreler ve teknik önlemler; herhangi bir teknik hakkında açıklama yapılmaksızın ancak ilgili tesisin teknik özellikleri, coğrafik konumu ve yerel çevresel koşulları göz önünde bulundurularak en uygun tekniklere göre belirlenir. Her durumda izin vermek koşulları uzun mesafeli ya da sınır ötesi kirliliğin en azan indirilmesine ilişkin şartları kapsamalıdır ve çevrenin bir bütün olarak korunmasını sağlamalıdır.
Direktifin 11. Maddesine göre Üye Devletler yetkili mercileri en uygun tekniklere ilişkin gelişmeler hakkında bilgilendirmek zorundadırlar.
Enerji Verimliliği
iii
Özet
Özel durumlarda enerji verimliliği için BAT’ın belirlenmesi amacıyla bu belgede yer alan bilgilerin kullanılması hedeflenmektedir. BAT’ın ve BAT temelli izin koşullarının belirlenmesi esnasında enerji verimliliği de dahil olmak üzere çevrenin bir bütün olarak yüksek seviyede koruması konusu göz önünde bulundurulmalıdır.
BAT Bölümü (Bölüm 4) genel anlamda BAT’ a uygun görülebilecek teknikleri kapsar. Amaç, Madde 9(8) uyarınca genel bağlayıcı kuralların oluşturulması ya da BAT temelli izin şartlarının belrilenmesi konusunda yardım sağlayacak referans noktası olarak kabul edilebilecek enerji verimliliği teknikleri hakkında genel bilgileri sağlamaktır. Ancak bu belgenin izinler konusunda enerji verimliliği değerlerini ortaya koyduğu söylenemez. Yeni tesislerin burada yer alan genel BAT seviyesinde ya da bu seviyelerden daha iyi koşullarda performans göstermesi öngörülmektedir. Ayrıca mevcut tesisler de genel BAT seviyelerine ulaşabilir ve hatta bu seviyeleri geçebilirler, her durumda tekniklerin tekniksel ve ekonomik anlamda uygulanabilirliğine tabidirler. Mevcut tesislerin güncellenmesinde ekonomik ve teknik koşullar ve imkanlar göz önünde bulundurulmalıdır.
BAT Bölümünde yer alan teknikler tüm tesisler için uygun olmayabilir. Diğer tarafta uzak mesafeli ya da sınır ötesi kirlilik de dahil olmak üzere yüksek düzeyde çevresel koruma sağlama zorunluluğu, izin koşullarının yalnızca yerel şartlara bağlı olarak oluşturulamayacağını ortaya koyar. Bu sebeple, bu belgede yer alan bilgilerin izin veren yetkili merciler tarafından göz önünde bulundurulması son derece önemlidir.
Enerji verimliliği oldukça önemli bir konudur. Ancak “çevrenin bir bütün olarak korunması için belirlenecek tek bir hedef bile farklı çevresel etkiler arasında karışılıklı değerlendirmeler yapılmasına neden olabilir ve bu değerlendirmeler yerel koşullardan etkilenecektir.” Sonuç olarak:
Tesislerde aynı anda tüm faaliyetlerin ya da sistemlerin enerji verimliliğini artırmak mümkün değildir.
Toplam enerji verimliliğini artırıp diğer tüketim ve salınım miktarlarını azaltmak mümün değildir.( örn. Enerji kullanmadan salınımları havaya indirgemek mümkün değildir)
Tesiste maksimum verimliliğe ulaşmak için bir ya da birden fazla sistemin enerji verimliliği optimize edilmeyebilir.
Enerji verimliliği ile üretim kalitesi, sürecin istikrarı gibi faktörler arasında dengeyi sağlamak gerekir.
Enerji verimliliği daha düşük olsa da sürdürülebilir enerji kaynakları ve/veya “atık” enerji ya da ek enerji kullanmak ana yakıt kullanmaktan daha uygundur.
Enerji verimliliği teknikleri “enerj verililiğini optimize etmek” olarak öngörülmüştür. Tüm IPPC sektörlerindeki enerji verimliliği konusunda yatay yaklaşım, enerjinin tüm tesiserde kullanıldığı önermesine dayanmaktadır ayrıca bu yaklaşım ortak sistemlerin ve malzemelerin birden fazla IPPC sektöründe ortayaçıktığı önermesine dayamaktadır. Bu sebeple enerji verimliliği için genel seçenekler, özel faaliyetlerden bağımsız olarak belirlenmelidir. Bu temelde, bir bütün olarak yüksek düzeyde enerji verimliliği sağlamak amacıyla tüm etkin önlemleri kapsayacak bir BAT belirlenebilir. Bu yatay bir BREF olduğundan BAT tesis içerisinde süreçlerin, ünitelerin ve sistemlerin birbiriyle ilişkisini hesaba katarak dikey BREF’den daha detaylı bir biçimde belirlenmelidir.
Enerji verimliliğine ilişkin özel BAT ve ilgili enerji tüketim seviyeleri, uygun “dikey”sektör BREF’inde yer almaktadır. BREF’lerin ilk serisi tamamlandığı için bunlar uzun bir şekilde özetlenmiştir. [283, EIPPCB].
BAT Bölümü (Bölüm 4), Bölüm 2 ve 3’te göz önünde bulundurulacak tekniklerin bir listesi yer almaz, bu yüzden diğer teknikler yer alabilir ya da IPPC ve BAT çerçevesi içerisinde geçerli olabilecek teknikler geliştirilebilir.
iv
Enerji Verimliliği
Özet
BAT’ın yeni tesislerde, geliştirilmiş tesislerde ya da diğer işlemlerde kullanıması bir sorun teşkil etmez. Birçok durumda enerji verimliliğini optimize etmek için ekonomik olarak hesaplı bulunmaktadır. Mevcut tesiste varolan atyapı ve yerel koşullar sebebiyle BAT’ı uygulamak genel olarak kolay değildir: bu tesislerin geliştirilmesi için gerekli ekonomik ve teknik koşullar göz önünde bulundurulmalıdır. Bölüm 2 ve 3’te bu tekniklerin uygulanabilirliği ele alınmıştır ve Bölüm 4’te her bir BAT için özet yer almaktadır.
Ancak bu belge yeni ve mevcut tesisler arasında ayrım yapmaz. Böyle bir ayrım yapılırsa endüstriyel tesislerin operatörleri BAT’ı uygulamaktan vazgeçebilirler. Genellikle enerji verimliliği önlemeri sayesinde geri kazanımlar elde edilmektedir ve enerji verimliğine verilen önem sayesinde, birtakım güvenlik önlemleri, finansal teşvikler mevcuttur. Bunların bir kısmına eklerde yer verilmiştir.
Bazı teknikler oldukça cazip olmaktadır ancak uygulandığında IPPC Direktifinde yer almayan üçüncü tarafın işbirliğini (kojenerasyon) ve uygulanabilirliği gerektirmektedir. Üçüncü tarafların işbirliği ve rızası bir işletmecinin kontrolü altında olmayabilir, bu yüzden IPPC izin sisteminin kapsamında değildir.
Tesis seviyesinde enerji verimliliği sağlamak amacıyla oluşturulan genel BAT
Tesis seviyesinde enerji verimliliği sağlamanın ilk kuralı resmi yönetim anlayışı edinmektir. Tesis seviyesinde uygulanan diğer BAT, enerji verimliliği yönetimini destekler ve bunu gerçekleştirme konusunda gerekli tekniklerin detayları hakkında bilgi verir. Bu teknikler tüm tesislerde uygulanabilir. Kullanılan teknik ve kapsam(örn. Detay düzeyi, optimizasyon sıklığı, göz önünde bulundurulan sistem) tesisin ölçeğine ve karmaşıklığına ve tamamlayıcı sistemlerin enerji gereksinimlerine bağlıdır.
Enerji verimliliği yönetimi
BAT, aşağıda yer alan özelliklere uygun yerel koşulları ekleyerek enerji verimliliği yönetim sistemlerini (ENEMS) uygular:
Tesis için üst yönetim tarafından belirlenen enerji verimliliği politikası
Amaçların ve hedeflerin planlanması ve oluşturulması
Prosedürlerin uygulanması(bu prosedürler uygulanırken aşağıda yer alan hususlara dikkat edilmesi gerekir) personelin yapısı ve sorumluluklar; eğtim, bilinçlendirme ve yetkinlik
İletişim; çalışanların katılımı; dokümantasyon; süreçlerin etkin bir şekilde kontrolu; yönetim programları; acil duruma hazırlık ve müdahale;
enerji verimliliği ile ilgili tüzükler ve anlaşmalarla, emniyet sistemlerinin uyumu (anlaşmaların mevcut olduğu durumlarda)
Kıyaslama
Performans kontrolü ve düzeltici faaliyetler(bu faaliyetler uygulanırken aşağıda yer alan maddeler göz önünde bulundurulmalıdır:
Denetleme ve önlem alma; düzeltici ve önleyici tedbirler; kayıtların bakımı; bağımsız(uygun olduğu durumlarda) iç denetim(ENEMS’in planlanan uygulamalara uyup uymadığını düzgün bir şekilde uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek amacıyla)
ENEMS’in uygunluğunun, yeterliliğinin ve etkinliliğin üst yönetim tarafından gözden geçirilmesi
Yeni bir tesis tasarlarken bu tesisin hizmette kaldırılmasının yaratacağı çevresel etkileri de göz önünde bulundurmak
Enerji verimliliği sağlayan teknolojilerin geliştirilmesi ve enerji verimliliğindeki gelişmeleri yakından takip etmek
Enerji Verimliliği
v
Özet
ENEMS, aşağıda yer alan maddeleri kapsayabilir:
Düzenli enerji verimliliği durum planı hazırlamak ve yayımlamak (dışsal geçelilik sağlama/sağlamama), hedefleri ve amaçları yıl bazında karşılaştırmak
Yönetim sistemlerinin ve denetleme prosedürlerinin bağımsız olarak doğrulanmasını ve bu prosedürlerin denetlenmesini sağlamak
Enerji verimliliğ için ulusal ve uluslararası alanda kabul edilmiş gönüllü yönetim sistemlerine bağlı kalmak ve bunları uygulamak
Süregelen çevresel gelişmeler
BAT, maliyet kazancı ve çapraz medya etkileri de hesaba katılarak kısa, orta ve uzun vadede entegre bir temel üzerine kurulu yatırımların ve faaliyetlerin planlanmasıyla bir tesisin neden olabileceği çevresel etkiyi en aza indirmeyi amaçlar.
Bu sistem tesislerin hepsinde kullanılabilir. “Süregelen” kelimesi ise işlemin çevresel etkilerini azaltmak amacıyla düşünülecek uzun vadeli amaçlar ve planlar, zaman içerisinde tekrarlanan faaliyetler anlamına gelir. Gelişmeler adım adım gerçekleşebilir ve doğrusal bir ilerleme göstermeyebilir, havayı kirleten maddelerin azaltılması için harcanan enerjini artması, çapraz medya etkileri gibi diğer durumlar da göz önünde bulundurulmalıdır. Çevresel etkiler hiçbir zaman sıfıra indirilemez ve zaman zaman gelecekteki faaliyetler için maliyet kazancı elde edilmeyen durumlarla da karşılaşılmaktadır. Ancak zamanla geçerlilik koşulları değişebilmektedir.
Tesisteki enerji verimliliğine ilişkin durumun belirlenmesi ve enerji verimliliği sağlayacak fırsatlar
BAT, denetlemeler yaparak tesiste enerji verimliliğini etkileyen durumları ortaya çıkarır. Denetlemenin sisteme ilişkin yaklaşımla tutarlı olması gerekmektedir.
Bu sistem tüm mevcut tesislerde uygulanabilir hatta yeiden yapılandırma ve güncelleme işlemleri öncesinde de uygulanabilir. Denetleme iç denetim ya da bağımsız denetim şeklinde olabilir.
BAT Denetleme esnasında denetimlerin aşağıda yer alan durumları tespit etmesini sağlar.
Tesisteki enerji çeşidi ve enerji kullanımı, tamamlayıcı sistemleri ve
Enerji harcayan malzemeler, tesiste kullanılan enerjinin çeşidive miktarı
Kurulum
Enerji kullanımını azaltacak yöntemler:
İşletme sürelerinin kontrol edilmesi/düşürülmesi örn:. Kullanım sonrası kapatma
Yalıtımın optimize edilmesi
Yardımcı malzemelerin, ilgili sistemlerin kullanımı ve süreçlerin kontrolu ,(bkz. Enerji harcayan sistemler için BAT)
Verimli enerji kaynaklarını kullanmak ( özellikle fazla enerjnin diğer işlemlerde ya da sistemlerde kullanılması gibi)daha ya da alternatif enerji kaynaklarına yönelmek
Diğer işlemlerden ya da sistemlerden gelen fazla enerji
Fazla enerjinin diğer işlemlerde ya da diğer sistemlerde kullanılması