Alman gazeteci Höhler, Türkiye’nin İslam dünyasında etkin hale geldiğini belirterek, “Bu Avrupalılarda endişe doğurmamalı, zira köprü olma işlevinin bir parçası. Ayaklardan biri Avrupa’da, diğeri İslam dünyasında" dedi.
Gerd Höhler.
Almanya’nın Köln kentinde yayımlanan Kölner Stadt-Anzeiger gazetesi bir süredir ‘Dış politika muhabirleri bildiriyor’ başlıklı toplantılar düzenliyor.
Tecrübeli gazetecilerle okurları bir araya getiren toplantıların sonuncusuna, uzun yıllar Türkiye ve Yunanistan muhabirliği yapan Gerd Höhler konuk oldu.
Toplantıya, Almanya’da yaşayan Türk ve Yunan vatandaşlarının yanı sıra, Almanlar da büyük ilgi gösterdi. Höhler toplantıda Türkiye’nin ‘bölgesel bir güce’ dönüşeceğini söyledi ve Yunanistan-Türkiye ilişkilerinin tarihsel gelişimine ve bu ilişkileri etkileyen siyasi ihtilaflara ışık tuttu.
"İhtilafın nedeni tarihsel"
Deneyimli gazeteci Gerd Höhler, “Yunanlılar ve Türkler: Ezeli düşmanlık mı, barış mı?” başlıklı konuşmasında, kültürel ve sosyal olarak birçok ortak noktayı paylaşan Türkiye ve Yunanistan’ın siyasi zeminde yaşadığı sorunların nedenlerini şu sözlerle açıkladı:
“Bunun tarihsel bir nedeni var. Nedenlerden biri Yunanistan'ın 400 yıl boyunca Türk hâkimiyeti altında yaşamış olması, Osmanlı hâkimiyeti 1821 yılında sona erdi, ancak pek çok Yunan için bu dönem hala canlı. Geçen yıllarda iki ülke arasında pek çok ihtilafın meydana geldiği, hatta Kardak krizinde savaşın ucundan dönüldüğü unutulmamalı. Kıbrıs sorunu da iki halkın barışa doğru adım atmasını zorlaştıran bir konu."
Deprem diplomasisi
Almanya’nın pek çok gazetesinde yazıları dikkat çeken ve Ege’nin iki yakasındaki toplumları yakından tanıyan Höhler, 1999 yılında Türkiye’de meydana gelen ve on binlerce kişinin hayatını kaybettiği Marmara depremi ile bunun ardından Atina’da meydana gelen depremin, bir çeşit ‘deprem diplomasisine’ kaynaklık ettiğine dikkat çekti. Depremlerden sonra iki ülke ilişkilerinin yeni bir döneme girdiğini vurgulayan Höhler, “her iki halk da sadece komşu olmadıklarını, ortak bir kaderi de paylaştıklarını, birbirlerine yardım edebileceklerini, birbirlerine muhtaç olabileceklerini anladı. Bu siyasette de uygulama alanı buldu, bu yüzden bir deprem diplomasisinden söz ediliyor" dedi.
"Ticari ilişkiler gelişiyor"
Yunanistan ile Türkiye arasında ekonomik ilişkilerin de gelişme kaydettiğine ve ticaret hacminin büyüdüğüne işaret eden Höhler, turizmin de bu gelişmeden payına düşeni aldığının altını çizdi. Gazeteciye göre, ekonomik gelişmeler sosyal ilişkilere de olumlu yansıyacak. Bu şekilde önyargıların kırılacağını ve halkların birbirini daha yakından tanıma fırsatı bulacağını belirten gazeteci, "belki bu gelişmeler insanların birbirine sempatiyle yaklaşmasına neden olur" dedi.
"AB üyesi Türkiye iyi bir komşu olur"
Yunanistan, Türkiye’nin Avrupa Birliği üyeliğine destek açıklayan ülkelerden biri. Gazeteci Gerd Höhler’e göre, Yunanistan’ın bu desteği, Türkiye ile daha iyi komşuluk ilişkileri kurulması için Avrupa Birliği’ni güvence olarak görmesine dayanıyor.
Gazeteci, “Yunanistan, Türkiye’nin Avrupa Birliği üyesi olması halinde daha iyi bir komşu olacağını düşünüyor. Bu umut, üyelik müzakereleri başladığından bu yana pek karşılık bulmadı, ne Kıbrıs sorunu çözüldü ne de ikili sorunlara bir çözüm bulundu. Ancak ben, Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliğinin ikili sorunların çözümünün önkoşulu olduğunu düşünüyorum" şeklinde konuştu.
"Türkiye dış politikada atakta"
Gerd Höhler, bölgedeki jeopolitik dönüşümler ve soğuk savaşın sona ermesi nedeniyle Türkiye'nin bölgedeki rolünün de giderek güçlendiğini belirtti. Türkiye'nin, ilgili bütün yükümlülük ve sorumluluklarını yerine getirerek bölgesel bir güce dönüşeceği kanaatinde olduğunu söyleyen Gerd Höhler, "Türkiye'nin bu rolün altından başarıyla kalkmaya çalıştığını görüyorum. Suriye ile İsrail arasındaki arabuluculuk faaliyetleri ve Türk hükümetinin komşu Ermenistan’a yakınlaşma çabaları bunun örnekleri. Bunlar olumlu adımlar. AKP’nin iktidara gelmesinden bu yana, Türkiye’nin dış politikada özellikle de İslam dünyasında daha etkin hale geldiğini görüyoruz. Bu Avrupalılarda endişe doğurmamalı, zira bu köprü olma işlevinin bir parçası, bu köprünün iki ayağı var. Ayaklardan biri Avrupa’da, diğeri de İslam dünyasında" dedi.
Türkler ve Yunanlılar Japonya'da karşılaşsa...
Bu arada toplantıda söz alan Almanya’daki Türk-Yunan Dostluk Derneği’nin bir üyesi, “düşünün ki bir Yunanlı olarak Japonya’dasınız. Bir Japon'la mı görüşmeyi tercih edersiniz, yoksa bir Türk’le mi?” sözleri de salondan büyük alkış aldı.
Başak Özay
Editör: Murat Çelikkafa