Dracaena marginata
Bakımı kolay, ihmallere dayanıklı, sulama düzensizliklerinde (çok aşırı susuz kalmadıkça) büyümeye devam eden, yetersiz gün ışığına bile uyum sağlayan bir süs bitkisidir. Fakat yerinin son derece havadar olması çok önemlidir.
Anavatanı Madagaskar’dır. Asparagaceae (Kuşkonmazgiller) famiyasının Dracaena cinsindendir. Cinsin bir türü gibi Dracaena marginata denilse de aslında Dracaena reflexa türünün bir varyedesidir (ırkıdır). Bilimsel açıdan doğru adı Dracaena reflexa var. angustifolia.
Özellikleri
Dracaena marginata’nın yaprak rengiyle ayrılan birkaç çeşidi var. 1- Düz yeşil. 2- Yaprak kenarları koyu kızıl olup orta kısım yeşil. 3- Bordo, koyu mor, kızıl renklerin hakim olduğu, azca da koyu yeşil renklerin göze çarptığı koyu rekli. 4- Dracaena Marginata ‘Colorama’ kültivarının yaprakları yeşilden çok turuncumsu pembeli ve sarımsı çizgili olur. 5- ‘Tricolor’ kültivarı o kadar canlı renkli olmasa da açık yeşil, sarımsı yeşil ve açık kızıl renkli çizgili görünümlüdür.
Yapraklar dar şeritler halinde gelişir. Boyları genelde en az 30cm olup yerini severse ve iyi bakılırsa 90cm kadar uzayabilirler. Bakımında ve bulunduğu yerin şartlarında bir problem yoksa yapraklar 3 yıl gibi dayanır. Dracaena marginata kolay kolay yaprak dökmez. Yoğun yapraklı olması hoşunuza gitmiyorsa en eski yaprakları en alttan başlayarak tek tek aşağı ve sağa sola çekerek gövdeden sıyırın.
Seralarda üretilenlerin yaprakları fırça gibi dimdik yukarı yönelik gelişmiştir. Ev – ofis ortamlarına geldikten sonra yeni yapraklar daha uzun ve kavisli gelişerek çok daha şık bir hal alır.
Doğal ortamında Dracaena margina 4 – 5 metre kadar boylanan bir ağaçtır. 6 metreyi bulması ya da geçmesi nadirdir. Dalları pek fazla kalınlaşmaz. Ancak yaşlandıkça ana gövde ve dallar o nispette kalınlaşır. Salon – ofis ortamlarında zar zor 3 metre uzar. Kolay kolay yan dal vermez. 1,5 metreyi geçtikten sonra bir veya iki yan dal yukarı kısımdan çıkarabilir. Daha kısa iken dallanması için gerekenleri aşağıda budama kısmında okuyun. Dal uzaması oldukça yavaştır. Devamlı bol bol yapraklar verdiği halde gövdenin yavaş uzamasının sebebi yaprak boğum aralarındaki mesafenin yok gibi çok kısa olmasıdır.
Kış soğuklarına fazla dayanıklı değildir (en fazla -3C derece). Bahçelerde yetiştirilmez. Ancak güney Ege ve Akdeniz kıyı kesimlerinde kuzeyli rüzgarları almayan cephelerde olabilir.
Kapalı mekanlardaki yeni eşyalardan çıkan zehirleyici formaldehit gazını emerek havayı temizler. Hava temizleyici süs bitkileri arasında Dracaena marginata en etkili türlerden biridir.
Yetiştirilmesi ve bakımı
Dracaena marginata en az bakımla gayet iyi yetiştirilebilen nadir bitkilerdendir. Yetiştirilmesinde iyi bakımdan daha önemlisi bulunduğu yerin şartlarıdır. Ortam mutlaka çok havadar olmalı. Bunun için sık sık açtığınız bir pencereye ne kadar yakın tutarsanız o kadar iyi edersiniz. Direkt güneşin zararı olmaz. Koyu gölge, loş ışıklı dip köşe yerlerde bulundurmak yeni çıkacak yaprakların sağlıksız ve çirkin görünümlü olmalarına neden olur. Renkli, yeşili az kültivarların daha şiddetli ışığa ve az süreli bile olsa güneş ışınlarına ihtiyacı çoktur.
Çok hızlı gelişim nasıl sağlanır?
Aşağıdaki bilgileri okuyarak en iyisini yapmaya çalışın. Doğuya bakan pencere önünde sabah- öğle arası güneşini direkt alması, güneşten yaprakların, dalların ve saksının ısınması, neredeyse 7/24 açık pencere önünde bulunması, sulamanın ve bitki besini vermenin hiç ihmal edilmemesi Dracaena marginata’nın ilkbahardan sonbahara kadar gelişiminin çok hızlı olmasını sağlar. Ayrıca bu şartlarda yaprakları muhteşem gösterişli gelişir.
Saksı, Toprak
Aşırı köklenme özelliği olduğundan dolayı kocaman saksılara dikmemelisiniz. Yoksa köklerle başa çıkamazsınız. Köklerin zor sığacağı büyüklükte saksı kullanın. Dracaena marginata için poşetlerde satılan hazır topraklar yeterlidir. Pencerelerin sık sık açılmadığı havasız yerlerde yetiştiriyorsanız toprağına 1/4 oranında ponza taşı ya da sıva kumu karıştırmalısınız. Bu maddelerin yerine perlit kullanmayın. Bu familyadan bitkilere perlit iyi değil.
Saksı veya toprak değişimini her iki yılda bir yapın. Söktüğünüzde özellikle altta çok fazla kök birikiminin olduğunu ve hatta kalın-güçlü köklerin çoğalması saksı içieriğini (toprağı ve bitkiyi) yukarı itmiştir. Alt kökleri iyice budayın. Bir zararı olmaz korkmayın. 5 litre veya daha fazla hacimli saksıda ise saksı değişimi yapmaya gerek yok. Sadece toprağını değiştirin. Kökleri bir hayli azaltarak yeniden aynı saksıya dikin. Dikkat: Kök budaması yapılması gereken türlerin toprağını değiştirme zamanı sonbahar sonuna doğru, pencereleri uzun süre açık tutacağınız zaman olmalı. Çünkü kök budamasından sonra yeni toprağına dikilen bitkiler çok havadar ortamda tutulmalıdır. Böylece sürekli hava akımları sayesinde toprak çabuk kuruyarak havalanır ve köklerde çürüme riski azalır.
Sulama, besin verme
D. marginata ve aynı familyadan türler klordan kötü etkilenir. Yani sulama suyunun ağzı açık kapta en az 24 saat bekletilmiş olması gerekiyor. 25C derece ve daha sıcak ortamlarda toprağın nemi değil ıslatıcılığı gittikçe sulayın. Daha serin zamanlarda veya yerlerde ise toprağın nemliliğinin de biraz azalmasını beklemelisiniz. Toprak daima sırılsıklam ıslak kalacak şekilde düzenli sulamak kökleri çürütür. Toprağını elinizle kontrol etmeden sulamaya kalkmayın. Susuz bırakmada fazla ihmalci olmak da iyi değil. Dracaena marginata her ne kadar susuzluğa dayanıklı olsa da toprağını asla kupkuru bekletmeyin.
Salon bitkileri için olan genel amaçlı bitki besinlerinden ayda bir gibi sıklıkla devamlı verebilirsiniz. Kışın eğer çok soğuk ya da çok havasız bir odada bulunuyorsa gelişim gösteremeyeceğinden dolayı kış boyu bitki besini vermeyin.
Budama ve çoğaltma
Dracaena marginata dalları kolayca köklenebilme özelliğine sahip olduğundan dolayı budanan dalların ziyan olmaması için budamayı mayıstan mayısa yapmanızı tavsiye ederim. Tabii eğer budamayı gerekli görüyorsanız.
Budamadan sonraki gelişim diğer bitkilerdeki gibi olmaz. Örneğin kesilen bir dalı sadece en uçtan, kesik ucun çevresinden, en az iki, genelde 3 veya 4, bazen 5-6 kadar filiz vererek o kadar sayıda dal uzatır. Daha alt kısımlardan filizlenme, dallanma olmaz. İşte bunu göz önünde bulundurarak nasıl budayacağınızı düşünün. Dipten dallanmasını istiyorsanız gövdeyi dipten keseceksiniz. Böylece dipten birkaç dal uzatacaktır.
Budanan dalların çelik usulü çoğaltmada değerlendirilmesi
Önce köklendirme toprağı hazırlayın. İnşaat malzemeleri satılan yerlerden bir miktar dişli kum (sıva kumu) alın. Bunu hazır poşet toprakla yarı yarıya miktarlarda iyice karıştırıp saksılara doldurun ve sulayın. ıslaklığı gidene kadar (birkaç gün) dinlendirin. Çelikleri sonra dikin.
1- Tepe çeliği: Yapraklı tepe dalları en az 10, en fazla 25cm olarak ayarlayın. Alt yaprakları giderin. Sadece tepede birkaç yaprak kalsın. Sonra kesik yerin kuruması için en az 10 saat açıkta bekletin. 2 gün kadar bekletebilirsiniz. Sonra direkt olarak toprağa dikin.
2- Yapraksız çelikler: Tepelerini aldığınız, yapraksız kısımları ise 15-25cm gibi parçalara bölün. Bu esnada alt ve üst taraflarını unutmayın, karıştırmayın. Ters dikmemelisiniz. Bir – iki gün açıkta bekleterek kesik yerlerin iyice kurumasını sağlayın. Sonra toprağa dikin.
Her iki durumda da çeliklerin alt 7cm kadar kısmı toprak altında kalacak ve dimdik duracak şekilde dikmelisiniz.
Tepe veya yapraksız Dracaena marginata çeliklerini diktiğinizde eğer toprak yeterince nemli ise sulamayın. Bir iki gün bekleyin. Toprak biraz kuruyunca sulayın. Sonraki sulamalarda ise toprağı yoklayın. Elinizi ıslatmıyorsa ve yapışık kalmadan ufalanıyorsa (ama kupkuru olmuş olmamalı) o zaman sulamanız gerekiyor. 7-8 hafta sonra sulama sıklığını arttırın.
Eğer hava fazla sıcak ise ya da saksıları açık havada tutuyorsanız, yapraklı tepe çeliklerini ⇒ Tepe çeliği sayfasındaki usule göre köklendirin.
Dracaena marginata dalları çok sıcak yaz döneminde veya kış aylarında kırılmışsa ya da budamak zorunda kalmışsanız yukarıdaki usulde başarı biraz zor olabilir. Daha iyisi: Kış aylarında ⇒ Suda kökllendirme usulüne göre, sıcak yaz döneminde ⇒ Yarı olgun dal çeliği yöntemine göre köklendirmektir.
Problemleri ve çözümleri
Kök çürümesi toprağının daima sırılsıklam ıslak tutulmasından dolayı olur. Gerekmedikçe sulamayın.
Sıcağa alışık Dracane marginata’nin aniden dondurucu soğuğa maruz kalması, kısa süreli bile olsa en uç meristem bölgesini öldürür. Tepe körpe yaprakların haşlanmış gibi bozulmasından bunu anlarsınız. O durumda yukarıdaki budama konusunda anlatıldığı gibi bitkinin kendisini yenilemesi için zevkinize göre uygun uzunlukta budayın.
Köklerinin aşırı çoğalması gerçi D. marginata’nın doğal özelliğidir yani problem değildir ama saksılarda yetiştirince bize göre problemdir. Her iki yılda bir hem toprak değiştirmek hem kök budaması yapmak şarttır.
Unlu bitler gövde ile yaprak dibi aralarında türeyebilir. Gördüğünüzde sıvı yağ emdirdiğiniz kulak temizleme çubukları ile üstlerine bastırarak bitleri giderin. Bitleri temizledikten sonra oralarda kalan yağ eğer varsa onların çok küçük yavrularının veya yumurtalarının ölmelerini sağlar.
Yapraklarının dökülmesi, dalların tepelerinde çok az yaprak kalması ya yerinin hiç havadar olmamasından ya da bakımındaki hatalarınızdan kaynaklanır. Yukarıdaki bakım bilgilerini elinizden geldiğince doğru uygulayarak Dracaena marginata bitkilerinizin lüks çiçekçilerde satılan kardeşlerinden bile çok daha şık görünümlü olmalarını sağlamanız hiç de zor değildir.
Yaprak matlaşması probleminin olmaması için ayda bir veya iki defa banyoda duş altında adamakıllı yıkamalısınız. Yoksa üzerinde biriken tozlar içmekanların nemliliği ile karışıp yaprakların hem parlaklığının önüne geçer hem sağlığını bozar. Dracaena marginata yaprakları kendinden parlaktır. Parlatmak için özel maddeler spreylemenize hiç gerek yok. Suyu fazla kireçli olan memleketlerde tozlarından arındırmak için yıkadığınız zaman sonrasında iyice silkeleyerek üzerinde hiç su damlaları kalmamasını sağlayın ki yapraklarda kireç birikimi olmasın ve parlaklığı engellemesin.
Tarih: 06 Ağustos 2010 Yazar:
Kategori: Salon Ofis Dekor
'Dracaena marginata' hakkında sorular, açıklamalar
Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.