LELEG YOLU : BODRUM ‘DA YENİ UFUKLARA DOĞRU…
Sabahattin EFE’nin objektifinden
Herodot’un İlyada’sında ““Altes, kralıdır savaşsever Leleglerin Satnioeis kıyısında yalçın Pedasos’u tutardı elinde.” diye anılan Leleg savaşçıları Truva şehrinin savunmasında savaşmış bir halk olarak biliniyor. Daha iyi korunmak, düşmanları görebilmek ve ulaşılamaz olmak için yükseklerde yaşayan bu halk, Bodrum’un en eski yerlileri olarak tanınıyor.
Pedesa’ya yapılacak zorlu ama keyifli bir yürüyüşle sadece binlerce yıl öncesini ziyaret etmeyecek, aynı zamanda yarımadayı ve kıyılarını kuşbakışı görme şansını da elde edeceksiniz. “Dünyanın Damı” Nepal Katmandu ise, “Türkiye’nin Damı” olmaya aday bir antik yol, zümrüt yeşili bir orman içinde, Bodrum’da böyle bir var mıydı ? diyerek şaşkınlıklar içinde yürüyenler vardı. En yakanımızdaki Kalimnos adası dünya kaya tırmanışı merkezi olarak tanınıyor, bu antik yol, tarih ve doğanın içinde turizme hizmet veren yürüyüş parkuru olabilir.
Yürüyüşte sağ tarafa bakarsanız, yarımadanın turkuaz renkli kuzeydeki Mandalya körfezini, sola güneye bakarsanız Gökova körfezinden Kos , Kalimnos adaları , Aspat dağı, Çatal Ada, Kardak Adalarına kadar geniş bir alana uzanan ufuk çizgisine bakarak geçen bir zaman yolculuğu yaşanıyor.
En önde Kızıldeniz’i ikiye ayıran elinde asasıyla Musa peygamber rolünde bu projenin mimarı haritacısı Hıdır Çam, köhrekten değneği ile yürüyordu, öyle önümüzde Afrika’nın balta girmemiş ormanlarında elinde pala ile böğürtlenleri biçerek açılarak değil, yol önceden turkuaz ve turuncu renklerle işaretlenmiş, kimi yerde oklar kayaya nakşedilmiş , burada önemli bir çalışma, yön levhaları, koordinat ve harita çalışması yapılmış.
Adaçağının bitkisinin uslusu, delisi bir arada , anemon laleler, aşağılarda nesli tükenmiş her türlü bahar çiçeği bizleri karşıladı. Yaklaşık ikiyüz metre tırmandıktan sonra Evciliören’de mola verildi, papatya çiçeği tarlası içinde kumanyalar açıldı, yanımızda Muğla milletvekili Necmettin Demir ve ilçe başkanı Recayi bey vardı, memleketin hali yol boyunca konuşuldu, vekilimiz de iyi bir yürüyüşcü , her yaz Göcek’te geleneksel yayla yürüyüşü düzenliyor.
Tekrar tırmanışa geçildi, çam ormanı içinde küçük bir göletten sonra sandal ağaçları içinde ikiyüz metre aşağıya zorla iniş başladı ki, işte bu çoğunluğu zorladı,
İki kere arkada kalanları bekleme molası verildi, yolun ilk yürüyüşü olması nedeniyle aramızda arama kurtarma ekibi, acil sağlık gibi birkaç kurumdan katılım vardı. Zaten Pedesa Tapınak alanından yürüyüş başlarken önder Hıdır Çam, gür sesiyle herkesi uyardı: “ İki litre içme suyu, yiyeceği, yedek iç çamaşırı, uygun ayakkabısı olmayan
gelmesin, dört saatlik yedi kilometre yolumuz var “ deyince epey ayrılan oldu.
Nihayet inişin sonunda antik yolun dört yol ağzı Çukurca Sarnıç kavşağına geldik, içi su dolu bir sarnıç, yanında içinde asırlık bir melengeç ağacı yükselen namazgahı var. Buradan Konacık düzlüğüne kadar kısmı işaretlenmiş durumda, Leleg halkının kullandığı yolun yapımı devam ediyor, Girelbelen, Yakaköy, Gürece, Aspat kalesi, Fenerburnu’nda 15 kilometre sonra denize kavuşacak,,
Yol boyunca harabelerde Leleg halkının yapı tekniği dikkat çekiyor, hiç harç kullanmadan taşları kilitleme tekniği ile yuvarlak kubbeler örülmüş. Lelegler tarih boyunca, bölgenin diğer halkları içinde kaynaşarak günümüze kadar ulaşan Anadolu kültürünün ilk atalarıdır. Defne ağacı etrafında yemin eden, elinde kılıç daire etrafında dönerek oynanan efe oyunları, Anadolu’nun yüzyılların birikimi bir kültürün devamıdır.
Pedesa’ya yapılacak zorlu ama keyifli bir yürüyüşle sadece binlerce yıl öncesini ziyaret etmeyecek, aynı zamanda yarımadayı ve kıyılarını kuşbakışı görme şansını da elde edeceksiniz…