Hükümet adım adım yasadışı kurumlara" böyle zemin hazırladı
Ensar Vakfı nedeniyle gündeme gelen yasa dışı yurtları anlayabilmek için, 2002’den beri iktidarda olan siyasal partinin, özellikle dinci dernek ve vakıflar ile Kuran kurslarının önünü açabilmek için, kaçak eğitim kurumlarına yaklaşımına ve güç kazanıldıkça bu yaklaşımın nasıl değiştiğine yakından bakmak gerekir.
* Anayasa’nın 42. maddesinde;
- Eğitim ve öğretimin, Atatürk ilke ve devrimleri doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, devletin gözetim ve denetimi altında yapılacağı,
- Bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerleri açılamayacağı, kurala bağlanmıştır.
Bu anayasal kuraldaki “açılamaz” buyruğu, anayasal esaslara aykırı eğitim-öğretim kurumu açanların cezalandırılmasını ve açılan bu tür kurumların kapatılmasını; “devletin gözetim ve denetimi altında yapılır” kuralı da, bu kurala aykırı eylem ve işlemlere ilişkin yaptırımı düzenlemeyi gerektirmektedir.
* Nitekim yürürlükten kaldırılan önceki 765 sayılı Türk Ceza Yasası’nın 261. maddesinde;
- Yasa dışı okul ve dershane açanlar ile burada çalışan öğretmenlerin altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacağına,
- Bu kurumların da kapatılacağına, ilişkin kurala yer verilmiştir.
765 sayılı Yasa, 26.09.2004 gününde kabul edilen 5237 sayılı Yasa’yla yürürlükten kaldırılmıştır.
* 5237 sayılı yeni Türk Ceza Yasası’nın 263. maddesinde, yine Anayasa’nın 42. maddesine aykırı davranmanın yaptırımı düzenlenmiştir.
Yeni maddede,
- Yasa dışı eğitim kurumlarını açanlar, çalıştıranlar ve buralarda öğretmenlik yapanların altı aydan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılmaları,
- Bu kurumların kapatılması, öngörülmüştür.
Görüldüğü gibi, AKP iktidarının henüz “çekingen” olduğu “çıraklık” döneminde, anayasa dışı eğitim kurumu açılması daha şiddetli yaptırıma bağlanmıştır.
Yeni düzenlemede, “okul ve dershane” yerine “yasa dışı eğitim kurumları” denilerek kapsam genişletilmiş, bu tür kurumları yalnız açanların değil, çalıştıranların da cezalandırılması sağlanmış, cezanın üst sınırı da iki yıldan üç yıla çıkarılmıştır.
* İktidarın çok kısa sürede bundan pişmanlık duyduğunu görüyoruz. Nitekim yeni Türk Ceza Yasası ile getirilen düzenleme, 8 ay sonra, 27.05.2005 günü kabul edilen 5357 sayılı Yasa’yla değiştirilmek istenmiştir. Yapılmak istenen değişiklikte;
- Yasa dışı eğitim kurumlarını açan ya da çalıştıranlara verilecek cezanın üst sınırı bir yıla çekilmiş, böylece ertelenmesine olanak sağlanmış; bu gibilere hapis cezası yerine adli para cezası verilmesi olanağı yaratılmış,
- Yasa dışı eğitim kurumlarında çalışan öğretmenler kapsamdan çıkarılarak bunların cezalandırılmasının önüne geçilmiş,
- Yasa dışı eğitim kurumlarının kapatılmasıyla ilgili kural da kaldırılmıştır.
Bu değişikliğe ilişkin 5357 sayılı Yasa, Cumhurbaşkanımız Sayın Ahmet Necdet Sezer tarafından, bir kez daha görüşülmek üzere TBMM’ne geri gönderilmiştir. Geri gönderme gerekçeleri şöyle özetlenebilir:
Yasaya aykırı eğitim kurumu açma eyleminin suç olarak tanımlanmasının amacı, eğitim kurumlarını devletin gözetim ve denetimi altında tutarak, eğitim ve öğretim hakkının kötüye kullanılmasını, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına aykırı eğitim kurumu açılmasını önlemektir.
Ancak böylece, ayrılıkçı terör örgütlerinin ve din devleti yanlısı tarikatların yasadışı yollarla okul ya da kurs açmaları önlenebilir ve gençlerin Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş felsefesine aykırı biçimde eğitilmelerinin önüne geçilebilir.
Yapılan düzenlemede, yasadışı eğitim kurumu açanların ya da buraları çalıştıranların yalnızca adli para cezası ile cezalandırılmaları caydırıcılıktan uzaktır.
Bu kurumlarda çalışan öğretmenlere ceza verilmemesi ile yasadışı olduğu saptanan eğitim kurumlarının kapatılmaması ise, amaca ve Anayasa’ya aykırıdır. Çünkü yapılan düzenleme, anayasal kurallara aykırı eğitim kurumu açılıp, çalışmalarını sürdürmesine olanak sağlandığı anlamına gelmektedir.
Devletin “gözetim ve denetim” görevi, laiklik ve bunun eğitimdeki yansıması olan öğretim birliği ilkesine aykırı eğitim ve öğretim yerleri açılmasına izin verilmemesi ya da bu tür yerlerin kapatılmasını da kapsamaktadır.
Ayrıca Anayasa’da “bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerleri açılamayacağının” açıkça vurgulanması, açılmayı önleyecek yaptırımlara yasada yer verilmesini ve aykırılıkları saptananların kapatılmasının zorunlu olduğunu göstermektedir.
* Ne yazık ki, bu gerekçeler TBMM’nce hiç dikkate alınmamış, yasa 29.06.2005 günü aynen kabul edilip, 5377 sayı ile yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
5377 sayılı yasa ile yapılan düzenlemeler, Ana Muhalefet Partisi Grubu tarafından Anayasa Mahkemesi’ne taşınmış ve iptali istenmiştir.
Ne yazıktır ki, Anayasa’nın açık kuralları görmezden gelinerek iptal istemi Anayasa Mahkemesi tarafından reddedilmiştir. (05.03.2009 günlü, E.2005/79, K.2009/38 sayılı karar)
Anayasa Mahkemesi’nin hemen hemen tek gerekçesi, suç ve ceza belirlemenin TBMM’nin yetkisinde olmasıdır.
Oysa yasama organı da anayasal kurallarla bağlıdır ve yukarıda yer verilen 42. madde kuralları yasama organının yetkisini sınırlandırmıştır. Yasama organı bu sınır dışına çıkarak suç ve ceza belirleyemez ya da bir eylemi suç olmaktan çıkarıp, yaptırımsız bırakamaz.
Anayasa Mahkemesi bir amaç uğrunda hareket ederken bu açık durumu görmezden gelebilmiştir.
* Yeni Anayasa Mahkemesi’nin bu tutumundan cesaret alan siyasal iktidar da, 17.04.2013 gününde kabul edilen 6460 sayılı Yasa’yla, Türk Ceza Yasası’nın “Yasadışı eğitim kurumlarına” yönelik cezai yaptırım düzenleyen 263. maddesini tümüyle yürürlükten kaldırmıştır.
Böylece Anayasa’nın 42. maddesindeki yasaklayıcı kurallar yaptırımsız kalmıştır.
İrticayı tehlike olmaktan çıkarıp iktidar yapan zihniyet, bu düzende “kinine sahip olabilecek dinci nesillerin” yetiştirilmesi için eğitim-öğretimi tarikat ve cemaatlere bırakmakta duraksama göstermemiştir.
Türkiye Cumhuriyeti de, yasadışı eğitim ve öğretim kurumları, Kuran kursları, yurtlar ve “evler” cennetine dönüşmüştür.
Evet, anayasal kurallar nedeniyle bu gibi yerler hâlâ “yasadışı” olma niteliğini korumaktadır. Ancak yaptırımsız bırakıldığı için isteyenler, bu alanda istedikleri gibi “at koşturabilmektedirler.”
Bülent Serim
Odatv.com