Isparta, Lavanta Turu, Senir, Sagalassos, Burdur,
Sabah 07:00 otellerden Hareket
Sabah otelden ayrıldıktan sonra, dünyanın en büyük Lavanta ürünleri üreticisi Isparta’nın Senir Kasabasına lavanta bahçeleri ve mis gibi Lavanta kokuları arasına varış…
Lavanta hasadı ve Lavanta ürünlerinin üretimi ile ilgili çalışmaların incelenmesi,
Sabah yolculuk sonrası kahvaltı ve Lavanta programı için Senir kasabasına geçiyoruz. Kahvaltımızı Lavanta bahçelerinin içerisinde yaptıktan sonra, Lavanta çalışmalarını incelemeye başlıyoruz.
Tüm aromatik bitkilerin hasatı uçucu yağlar içerdiği için gün ısısının düşük olduğu saatlerde olması yani sabah 10:00 dan önce olmaktadır. Kahvaltı sonrası araçlarla, Lavanta hasadı yapılacak bahçelere geçiyoruz ve Lavanta bahçelerinin içerisinde fotoğraf çeke çeke Lavantalarımızı topluyoruz.
Sonrasında toplanan lavantalar ile birlikte fabrikaya gidiyoruz. Fabrikada geleneksel usulde İmbik ile lavanta yağı nasıl çıkarılır incelemelerimize devam ediyoruz.
Geleneksel yöntemlerden sonra Fabrika aşamasına nasıl geçildiğini aşama aşama öğreneceğiz.
Lavanta ürünlerinden çeşit çeşit hepsinin deneyeceğiz. Yöresel ürünlerden oluşan öğle yemeği sonrasında çay keyfi yapıyoruz.
Sonrasında son yılların en güzel restorasyonuyla muhteşem Sagalassos Antik Kenti’ni geziyoruz.
Sagalassos sonrasında akşam Antalya’ ya geri dönüyoruz.
2. Alternatif Program
Lavanta Tarlalarının bulunduğu Isparta ilimizin Lavanta Üretimi ile meşhur Keçiborlu ilçesinin Kuyucak Köyüne ulaşıyoruz. Kuyucak Köyü kerpiç evleri, kaldırım kenarlarındaki Lavanta öbekleri ile bizleri etkiliyor.
Kuyucak köyü halkı genellikle lavanta üretiminden geçimini sağlıyor. Lavanta dışında bir diğer gelir kaynağı da hatmi çiçeği, papatya ve kekik gibi yörede doğal şekilde yetişen otları ve çiçekleri toplayıp kurutuyor ve satıyorlar. Kuyucak köyü yollarında ilerlerken mor tarlaları gördüğümüz zaman gözlerimizi kapatıp,etrafı saran güzel kokunun her hücremizi temizlediğini hissediyoruz.
Yolumuza devam ederken yol boyunca sağlı sollu tepelere kadar uzayan lavanta tarlalarını görüp de şok olmamak mümkün değil. Bu şoku atlatıp hemen Lavanta Tarlasına dalıyoruz ve Lavanta toplama aktivitemize lavanta tarlasında çalışanları önce izleyerek onlardan işin inceliklerini öğrenerek ve sonrada onlara eşlik ederek başlıyoruz.
Bu arada tabi ki bu güzel anları kalıcı hale germek ve sonrasında dostlarımızla da paylaşmak için Lavanta Tarlalarını ve Lavanta Hasadı yapanları fotoğraflamayı ihmal etmiyoruz. Lavanta toplama, lavanta fotoğraflama ve lavanta ürünlerinden alışverişimizi de yaptıktan sonra son yılların en güzel restorasyonuyla muhteşem Sagalassos Antik Kenti’ni geziyoruz.
Sagalassos sonrasında akşam Antalya’ ya geri dönüyoruz.
Lavanta Kokulu Köy…
LAVANTA
Türkiye’de ekonomik anlamda sadece Isparta Keçiborlu yöresinde Kuyucak başta olmak üzere Kuşcular ve Çukurören köylerinde lavanta (L.xintermedia var. Super A) tarımı yapılmakta, bu yörelerin özellikle sulanmayan, kıraç ve eğimli arazilerine çok iyi uyum sağlamaktadır.
Lavanta bitkisi, 1 m’ye kadar boylanabilen, yarı çalımsı, çok yıllık bir bitkidir. Lavanta bitkisinin ekonomik olarak kullanılan kısmı çiçekleridir. Bitkinin çiçek ve çiçek saplarından elde edilen uçucu yağ, dünyada ticareti en fazla yapılan 15 uçucu yağdan birisidir. Uçucu yağ bileşenlerinde en fazla linalool ve linalil asetat bulunmaktadır. Uçucu yağ kalitesi bu bileşenlerden linalil asetat oranına göre belirlenmektedir.
Lavanta ilk olarak 1975 yılında Gül Tüccarı Zeki KONUR tarafından bir Fransa ziyareti sonrası bölgeye getirilmiştir. Öncelikle lavanta üretimi gül bahçelerinin kenarlarında ve evlerin bahçelerinde süs ve hobi amaçlı başlamış ve 90’lı yıllardan sonra ticari olarak üretime geçilmiştir.
Lavanta bölgede özellikle haziran ayı içerisinde çiçeklenmeye başlamakta, çiçeklenme kademeli olarak yaklaşık 45-50 gün sürmektedir. Çiçeklenme döneminde köy adeta mora boyanmış bir hal almaktadır. Çiçeklenme döneminde bu görsel şölen özellikle fotoğrafçıların dikkatini çekmektedir. Ağustos ayında ise artık lavanta hasadı başlamaktadır. Bir yandan lavantalar hasat edilmekte, bir yandan hasat edilen lavantaların yağı çıkarılmakta ve tohumu için kurumaya bırakılmaktadır.
Lavantanın Kullanım Alanları
Lavanta uçucu yağı, en fazla kozmetik ve parfüm sanayinde kullanılmaktadır. Bunun yanında güzel kokusu nedeniyle sabun ve diğer endüstri kollarında, ilaç sanayinde ve ağrı kesici, sakinleştirici, uykusuzluk giderici özellikleriyle de aromaterapide kullanılmaktadır. İdrar arttırıcı ve romatizma ağrılarını dindirici etkisi de vardır. Lavanta çiçekleri sedatif etkisinden dolayı çay şeklinde de kullanılmaktadır. Günlük hayatta daha birçok alanda ürünleri kullanılmaktadır.
Lavanta Balı: Lavanta balı üretimi Keçiborlu İlçesine bağlı Kuyucak Köyündeki lavanta bahçelerinden sağlanmaktadır. Lavanta balı hoş kokusu, tadı ve hafifliği ile diğer ballardan ayrılmakta ve tercih edilmektedir. Lavanta balı; doymuş yağ, kolesterol ve sodyumu düşük olduğundan güzel ve lezzetli bir baldır. İçerdiği aminoasitler, mineraller ve C vitamini açısından zengindir. Kolay kana karıştığı için asimilasyon etki yaparak enerji seviyesini yükseltir.
Lavanta balı yumuşaktır, narindir, hassas bir tadı vardır. Romalılarda; “Lavare” temizlemek anlamına gelmekte, lavanta balının da karaciğeri temizleyici etkisi olduğuna inanılmaktaydı.
Lavanta çiçeğinden nektar alarak doğal olarak arılar vasıtasıyla üretilen lavanta balı karaciğere iki kat antioksidan destek sağlar. Lavanta balı, boğaz ağrılarına fayda verirken antibakteriyel özelliği sayesinde kendini yüzyıllarca koruyabilir. İçerdiği yüksek lavanta poleni sayesinde hızlı kristalize olma özelliğine sahiptir. Bu hızlı donması, lavanta balının içeriğindeki polenin ne kadar yüksek olduğunu göstermektedir
Lavanta balı antiseptik ve anti-inflamatuar özelliklerine sahiptir. Gece yatmadan alınan bir veya iki tatlı kaşığı lavanta balı sağlıklı bir uyku ve rahatlama sağlamaktadır.
Lavanta Çayı: Kurutulmuş ya da taze lavanta kaynamış suya bırakılıp, 3-4 dakika demlenmesini bekledikten sonra içilmektedir. Özellikle lavanta kokulu köyümüzde yetişen lavanta türü ‘Lavandin’ çayı 15’er günlük kür halinde içildiğinde, hepatit B ve karaciğer yağlanmasının önlenmesinde çok faydalı olduğu bildirilmektedir.
Lavanta Yağı: Ağrıyan eklemlere sürüp masaj yapıldığında romatizma ağrılarının giderilmesinde olumlu etki yaptığı belirtilmektedir. Ayrıca kullanılan şampuanın içine yalnızca bir damla eklenmesi saçların bu güzel kokuya sahip olmasını sağlayacaktır. Ayrıca lavantanın sinek kovucu etkisi de bulunmaktadır. Sıcak su içerisine birkaç damla lavanta yağı damlatıp, altından mum yakıldığında etrafa yayılan koku hem rahatlatıcı bir etkiye sahiptir, hem de sinek kovucu etkisi bulunmaktadır.
Lavanta Suyu: Cildi silerek temizlemek amacıyla tonik gibi kullanılmaktadır. Cildi temizlediği, rahatlattığı ve gözeneklerin açılmasında etkili olduğu bildirilmektedir. Ayrıca saçlara canlılık ve parlaklık sağladığı, saç dökülmesinin önlenmesine yardımcı olduğu bildirilmektedir. Ayrıca lavanta suyu çamaşırlara güzel koku vermesi amacıyla ütü suyu olarak da kullanılmaktadır.
Lavanta Sabunu: Lavanta yağından yapılan sabunun cildi besleyici ve canlandırıcı etkisinin olduğu bildirilmektedir.
Lavanta Kurusu: Lavanta kurusu ile hem elbise ve eşyalarınızı güveden koruyabilir, hem de kalıcı kokusu ile kötü koulardan kurtulabilirsiniz.
Lavanta Yastığı: Lavanta yastığı, lavantanın sedatif etkisi nedeniyle özellikle uyku problemi yaşayan kişilere önerilmektedir. Ayrıca bebeklerin rahat uyuyabilmeleri içinde bebek yastığı olarak kullanılmaktadır.
Lavanta Sütü: Süt ineklerine lavantanın hasattan sonra kalan sap kısmı yedirilmekte, böylece doğal yollarla elde edilmiş farklı aromalı bir süt elde edilmektedir. Lavanta sütü farklı bir deneyim yaşamak isteyen kişilere önerilmektedir.
LAVANTA KOKULU KÖYDE NELER YAPILIR?
Geleneksel kıl çadırda, otantik bir ortamda köy kahvaltısı (Lavanta balı, lavanta çayı, köy peyniri, zeytin, sebze vb.) ve yöreye has lezzetlerden oluşan öğle yemeği,
· Gruplara lavantanın faydalarının ve tarihçesinin anlatıldığı küçük bir rehberlik hizmeti,
· Lavanta bahçelerinde gezi (Alan tanıtım eğitimi almış kişiler eşliğinde),
· Lavanta yağı çıkarılması,
· Eşsiz manzaraların ölümsüzleştirilebileceği, ufuk çizgisi gözetilerek belirlenmiş noktalarda fotoğraf çekimi,
· Sabah erken gün doğumu, akşam gün batımı fotoğrafları çekme imkanı
· Köyde foto safariden sonra oluşturulacak lavanta fotoğraf sergisinin gezilmesi,
· Belirlenen bisiklet ve yürüyüş rotalarında dileyen misafirlerin bisiklet, dileyen misafirlerin yürüyüş yapmasının sağlanması,
· Lavanta bahçelerinde fayton turları (İsteyen misafirlerimiz için)
· Lavanta kokulu köy manzarasını eşsiz doğa ile birleştirerek fotoğraf çekim noktalarına yürüyüş
· Köyümüze has lavanta konseptli hediyelik eşyaların satışı
Dileyen misafirlerin köyümüzde ev pansiyonlarında ağırlanması,
KUYUCAK KÖYÜ
Isparta’ya 47 kilometre uzaklıkta olan Kuyucak; Torosların eteğinde yüksek bir tepeye kurulmuş, etrafındaki yamaçların ve ovaların çoğu lavanta tarlalarıyla çevrili şirin bir köy. 1315 yılından bu yana yerleşim olan Kuyucak, bugün 250 kişilik nüfusa sahip. Kıraç ve susuz arazileri yüzünden yıllar önce göç vermeye başlayan Kuyucak Köyü’nün kaderi bugün lavanta ile tersine dönüyor.
Lavanta ilk defa 1975 yılında köye getirilmiş ve 30 aileye 15’er kök şeklinde dağıtılarak üretime başlanmıştır. Bugün yaklaşık 3 bin dekarlık alanda Türkiye’deki toplam lavanta üretiminin TÜİK 2013 verilerine göre yüzde 93’ünü karşılıyor. İlaç sanayinden kozmetiğe, gıdadan parfümeri sektörüne kadar pek çok kullanım alanı bulunan lavanta sayesinde dışarıya olan göçü tersine çevirmeye başlayan Kuyucak köylüleri “turizmde biz de varız” dediler. Turistlerin yavaş yavaş farkına vardığı bu köy lavantalarıyla dikkat çekiyor. Sokakları, kerpiç evleri ve kaldırım kenarlarından adeta fışkırırcasına yetişmiş lavanta öbekleri görenleri kendisinden geçiriyor. Bir lavanta cenneti olan köy; doğal güzelliğini, hatta ekonomisinin ciddi bir bölümünü lavantaya borçlu. Öncelikle evlerin bahçelerinde, sokak kenarlarında, gül bahçelerinin kenarlarında hobi olarak başlayan lavanta üretimi, bugün ticari bir üretime dönüşmüş, araziler lavanta ile kaplanmaya ve köy mora boyanmaya başlamıştır.
Isparta İli Keçiborlu İlçesi Türkiye’de lavanta üretiminde lokomotif üretici konumunda olması nedeniyle ilçenin lavanta üreticisi olarak markalaşması, mevcut istihdam, göç ve kalkınma problemlerinin çözülmesine katkıda bulunulması ve alternatif gelir ve iş kaynakları oluşturulması amacıyla T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Anadolu Efes ortaklığı ile yürütülen Gelecek Turizmde proje çağrısına Keçiborlu Yardımlaşma Dayanışma ve Eğitim Derneği, Keçiborlu Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği ve Kuyucak Köyü Muhtarlığı ortaklığında proje sunulmuştur. Yüzlerce proje içerisinden seçilerek proje uygulamaya konulmuştur.