Boğazın En Güzel Manzarası: Kız Kulesi… Geçmişi 2500 yıl öncesine dayanan, Marmara Denizinde, Salacak açıklarında yer alan küçük adacık üzerinde inşa edilmiş olan Kız Kulesi; Üsküdar’ın sembolü haline gelmiştir. Kule Antik çağda başlayan geçmişiyle, Eski Yunan`dan Bizans İmparatorluğu’na, Bizans`dan Osmanlıya, tüm tarihi dönemlerde var olarak günümüze kadar gelmiştir.
Kız Kulesi
Bizans devrinden kalan tek ve en önemli eserlerden olan Kız Kulesi; MÖ 24 yıllarına kadar uzanan tarihe sahiptir. Kule, Karadeniz’in Marmara ile birleştiği yerde küçük bir ada üzerinde kurulmuştur. Kulenin bugünkü halini temellerini ve alt katın önemli kısımları II. Mehmed devrinde yaptırılmıştır. Üstündeki madalyon halindeki bir mermer levhada, kuleye şimdiki şeklini veren Sultan II. Mahmud’un, Hattat Rasim’in kaleminden çıkmış 1832 tarihli bir tuğrası vardır. Ayrıca kulenin Eminönü tarafının daha genişçe olmasının nedeni ise burada bir sarnıç olmasıdır.
Tarihçesi
Bir Rum araştırmacının verdiği bilgilere göre kulenin olduğu ada; Asya sahillerinin bir çıkıntısı olan kara parçası zamanla sahilden kopmuş ve Kızkulesi’nin üzerinde bulunduğu adacık oluşmuştur. Bu adadan ilk kez M.Ö. 410 yıllarında söz edilmiştir. Bu dönemlerde gemileri denetlemek için adeta bir gümrük istasyonu görevi gören bu adanın üzerine daha sonra; bir kule inşa edilmiştir. Yıllar sonra M.Ö. 341’de ise Yunan Komutan Chares, kulenin bulunduğu adanın üzerine eşi için, mermer sütunlar üzerine bir anıt mezar yaptırır.
Daha sonra Roma döneminde MS. 1110’lu yıllarda İmparator Manuel Comnenos tarafından, adanın üzerine ikinci kule inşa ettirilir. Roma döneminde de gümrük istasyonu olarak kullanılmaya devam eden ada Bizans döneminde; birçok kez onarıma giren kuleler bu dönemde İstanbul’un fethi sırasında Venedikliler tarafından üs olarak kullanılmıştır. İstanbul’un fethinden sonra artık Osmanlı topraklarına ait olan adaya; Fatih Sultan Mehmet orada bulunan küçük kaleyi yıktırır ve yerine taştan, etrafı mazgallarla çevrili küçük bir kalecik yaptırır ve buraya toplar yerleştirir.
Osmanlı Dönemi Kız Kulesi
Osmanlı döneminde ilk olarak savunma kalesi gibi kullanılmış olarak gözükse de kale daha çok; bir gösteri platformu olarak kullanılmıştır. Mehterler burada top atışları ile birlikte nevbet okumuşlardır. Bugün gördüğümüz kulenin temelleri ve alt katın önemli kısımları Fatih devri yapısıdır. 1510 yılında küçük kıyamet olarak adlandırılan deprem sonucunda büyük hasarlar gören kule, Yavuz Sultan Selim döneminde tekrardan onarılmıştır. 1719 yılında çıkan yangın sonucunda içi tamamen ahşap olan kule hasar gördüğünden; 1725 yılında şehrin Baş Mimarı Nevşehirli Damat İbrahim Paşa tarafından kapsamlı bir onarımdan geçirilmiştir.
Her türlü alanda hizmet vermeye devam eden Kız Kulesi 1830-1831’de ise; kolera salgınının şehre yayılmaması için karantina hastanesine dönüştürülmüştür. Hatta daha sonra 1836- 1837’de görülen ve 20-30 bin kişinin öldüğü veba salgını sırasında hastaların bir kısmı burada kurulan hastanede tutulmuştur. Kızkulesi’nin Osmanlı dönemindeki son büyük onarımı II. Mahmud döneminde yapılmıştır. Kule’nin bugünkü şeklini veren 1832-33 yılındaki tadilat sonrasında; ünlü hattat Rakım’ın yazısı ile Kızkulesi’nin kapısının üzerindeki mermere Sultan II. Mahmut’un tuğrasını taşıyan bir kitabe yerleştirilmiştir.
1943’de yeniden büyük bir onarım geçiren kulenin çevresine büyük kayalar yerleştirilerek denize kayması önlenmiştir. 1959 yılında Boğazın deniz ve hava trafiğinin denetlenmesini sağlayan bir radar istasyonu olarak kullanılan kule; Askeriye’ye devredilmiştir. Kulenin altında bulunan sarnıç, 1965’de yapılan tadilatlar sırasında üzeri beton dökülerek kapatılmıştır. 1983 yılından sonra kule, Denizcilik İşletmeleri’ne bırakılmış ve 1992 yılına kadar ara istasyon olarak kullanılmıştır.
Son olarak 1995 yılında tekrardan restorasyona giren Kızkulesi 2000 yılında tamamlanıp ve ziyaretçilere açılmıştır. Kendine özgü kimliğine ve geleneksel mimarisine bağlı kalarak geçmişten günümüze kadar ulaşan Kız Kulesi bugün; gündüzleri cafe-restaurant, akşamları ise özel restaurant olarak yerli ve yabancı ziyaretçilerine hizmet vermektedir. Aynı zamanda düğün, toplantı, lansman, iş yemeği gibi pek çok özel davet ve organizasyonlarda yapılmaktadır.
Kız Kulesi Efsanesi
Birçok efsaneye konu olan Kız kulesinin en bilinen ve kulenin de adının oradan geldiğine inanılan hikayesi şu şekildedir;
(Leander’s Tower) Leandros efsanesi;
Aralarındaki denize meydan okuyan aşıklar Leondros ve Hero’nun trajik hikayesi…
Efsaneye göre mitoloji kahramanlarından Leandros’un, Hero isimli bir sevgilisi vardır. Hero Avrupa kıyısında yaşarken Leandros ise; boğazın öbür kıyısında, hayat sürmekteydi. Leandros, her gece denize giriyor ve yüzerek karşı yakaya geçiyor ve sevgilisi ile buluşuyordu. Yine fırtınalı bir gecede, Leondros, sevgilisinin fenerinin ışığının yandığını görünce sevgilisinin kendisini çağırdığını düşünür ve denize atlar. Oysaki bu kez ışığı yakan Hero değil, aşıkların her gece gizlice buluştuğunu anlayan bir başkasıdır ve ışığı söndürüverir. Fırtınada denize hiç düşünmeden atlayan Leondros, boğazın dalgalarına gömülür ve hayatını kaybetmiştir. Sevgilisinin ölümünün acısına dayanamayan Hero ise kız kulesinden atlayarak hayatına son verir. Efsanenin sonunda aşıklar adına kulenin olduğu yere bir deniz feneri yapılmıştır.
Nasıl Gidilir?
Kız Kulesi’ne Üsküdar Salacak ve Kabataş’tan tekne ile ulaşım sağlanmaktadır. Üsküdar Salacak iskelesinden 09.00-18.45 saatleri arasında her gün ring servisi vardır. Kabataş’tan 09.00-18.45 saatleri arasında sadece hafta sonu seferler yapılmaktadır.
Ziyaret Saatler ve Giriş Ücretleri
Ziyaret Saatler: 09:00 ila akşam 19:00 saatleri arasında
Giriş Ücretleri: Yetişin – 40 TL / İndirimli – 20 TL
Gündüz kahvaltı dışında rezervasyona gerek olmaksızın Kızkulesi kafeterya ve restaurant olarak hizmet vermektedir. Ayrıca Kız kulesinin giriş katı restaurant olarak hizmet verdiğinden kafeterya menüsünden yararlanılabilmektedir. Yada en üst katında yer alan Kulede 360 derecelik boğaz manzarası eşliğinde bir şeyler de içebilirsiniz.