Öncelikle şunu söyleyeyim:
Bu yazı başkalarına hayranlık duyma yazısı değildir. Bu yazı kendine bakarak eksikleri bulma ve doğruyu yapanla kıyaslama yazısıdır!
Şimdi gelelim konuya:
Avusturya'nın Steiermark eyaletinin 300.000 nüfuslu başkenti Graz’da bulunan Avrupa’nın ünlü opera evlerinden Graz Operası, 7 Haziran 2021 tarihinde kadrosuna yeni sanatçılar (eşlikçi) katmak için sınav açıyor. Bu nedenle sınava girecek sanatçılarda bulunması gereken asgari gerekli şartları açıklayan duyuruyu yayımladı ve kimi Avrupalı sanatçılar sosyal medya hesaplarında söz konusu duyuruyu paylaştılar.
Ben de bu şekilde söz konusu duyuruya ulaştım ve duyuruyu okuduktan sonra edindiğim ilk izlenimimi ülkemizle karşılaştırmalı olarak sizlere aktarmak istedim.
Derdim kimsenin pişmiş aşına su katmak değil. Aksine sanat kurumlarımızdaki iç çekişmelerden ve bu çekişmelerin yarattığı anti demokratik ortamların sanat kurumlarımızı nasıl yıprattığını bir kez daha vurgulamak, gözler önüne sermek istedim.
Ben çalıştığım günlerde ve sonrasında, bir sanatçı alım sınavı açıldığında, o sınav üzerine spekülasyon yapılmadığına tanık olmadım. En son 2020 Ağustos ayında açılan CSO sanatçı alım sınavı ve ardından açılan orkestra sanatçı alım sınavı üzerine yapılan türlü spekülasyonlar, yorumlar dinledik tanık olduk. Öyle ki Ağustos 2020 ayında yapılan CSO sanatçı alım sınavında sınavı kazanamayanların açtıkları davalar bugünlerde sonuçlanmak üzere ve içlerinden yürütmeyi durdurma kararı çıkaranlar olduğuna dair duyumlar almaktayım.
Bir sınavın şartları net olarak ortaya konmaz ve ortaya net olarak konulan şartlar harfiyen uygulanmaz, seçiciler kurulunun herhangi bir durumunda kendini savunamayacak derecede kuşatılmasına imkân verecek yönetimsel hataların yapılması sınavı şaibeli hale getireceği açıktır.
Özellikle sınav seçici kurullarının sınav öncesi, sınav zamanı ve sınav sonrasında tam bir izolasyon ile kendini korumaya alması kaçınılmazdır.
Çok sayıda destekleyici kuruluş tarafından desteklenen, iki büyük sahnesinde yılda en az 10 büyük yapım gerçekleştiren (opera, operet, müzik, konser, bale), 350’den fazla çalışanı ile yılda 300’den fazla temsil veren ve temsilleri ile 180.000 izleyici ve dinleyiciye ulaşan Graz Operası 7 Haziran 2021’de açacağını duyurduğu eşlikçi sanatçı alım sınavında adaylarda asgari şu şartları arıyor:
1- Yüksek konservatuar diploması, tercihen alanında eğitmen ve yönetici olarak yüksek deneyim sahibi olmak.
2- Solistlerle yüksek çalışma deneyimi.
3- Almancaya son derece hâkim olmak.
4-İtalyanca, Fransızca ve İngilizce dillerinden birini çok iyi bilmek.
Bu şartları üzerinde taşıyan aday, yine yapılan duyuruya göre sınavı kazanıp 1 Eylül 2021 tarihinde görevine başladığında:
1- Solistler ve topluluklarla ayrı ya da birlikte provalara katılacak.
2- Sahne seçmelerine eşlik edecek.
3- Tüm provalara katılacak.
4- Orkestra temel hizmetlerinin içinde olacak.
5- Kendine verilecek bilgiler doğrultusunda sahne müziği ve sahne provaları hazırlayacak.
Bu görevi karşılığında kendine yılda 14 kez brüt 2.000 Euro ücret ödenecek.
7 Haziran 2021 tarihinde Graz Operasında yapılacak seçme sınavı için sınava katılacak sanatçı adayları asgari olarak şu repertuarı hazırlayacaklar:
-Mozart Figaro Finale II
-Carmen Quintet
-Strauss Saloma Judenquintett veya Elektra Magdeszene
Ayrıca kendilerinden istenen repertuar dışında bir şarkıcıyla eşlik istenebilir.
Eşlikçi sınavına girmek isteyen adaylar duyuruda belirtilen çerçevede ayrıntılı başvurularını 25 Mayıs 2021 tarihine kadar Graz Operası’nın resmi internet sitesi üzerinden yapmaları gerekmektedir.
Görüldüğü ezere çıtası bir hayli yüksek olan sınav şartları gayet net olarak açıklanmış ve bu açıklamanın arkasının olmadığı gerçeği de önümüzdedir.
Yani bizdeki gibi yazı olsun sayfa dolsun tarzında yapılan duyuruların arkasında gerçekleşen kulis faaliyetleri, telefon diplomasisi kurumlarımızı arkaik zaman düzeyine indirmiştir.
Örnek olarak sunduğum Graz Operası eşlikçi alım sınavı duyurusu net olduğu kadar fiiliyatta adaylara fırsat eşitliği tanıdığı gerçeği de aşikârdır. Ha bizde fırsat eşitliği yok mu? Kırık dökük de olsa var idi. Ama özellikle son 20 yılda eğitimin geri plana bırakılıp tamamen ilişkilere dayalı bir arkaik nepotist yöntemle kurumlarımız icra yönünden vasıfsız hale gelmedi mi?
Müfit Semih Baylan
Editör