Teknoloji dünyasında bir devrim niteliğindeki 3D print cihazlarının her sektöre girerken yapı, mimari ve sanat gibi alanlarda ihmal edileceğini düşünmek yanlış olurdu. 3 boyutlu yazıcılarla ilgili serinin son yazılarında bu teknolojinin kullanım alanlarına değiniyoruz. Sanat ve mimaride 3D printer kullanımı da bunlardan biri ve hiç şüphesiz en önemlilerinden. Öte yandan, kullanım alanlarına geçmeden önce belki biraz da 3D printerlar ile sanatın ne ilgisi var diye düşünebiliriz.
- Bilgisayar destekli tasarım,
- Tamamen teknolojik bir yaratma süreci
- Ve minimum insan müdahalesi
gibi etkenlerden dolayı 3D print teknolojileriyle sanatın ilgisi olamaz diyebiliriz. Michelangelo, Rodin, Henry Moore gibi heykeltraşları, Picasso, Dali, Klimpt gibi ressamları, Zaha Hadid, Philip Johnson gibi mimarları ve onların eselerini hangi koşullarda yarattıklarını düşünecek olursak bu nispeten doğru bir önerme de olabilir. Öte yandan;
- Dijital kamera ile çekilen fotoğraflar,
- Dijital efektlerle yaratılan filmler,
- Her türlü dijital teknolojiyle üretilen ve çoğaltılan çizimlerin
sanat olmadığını söyleyebilir miyiz? O halde, kullanılan teknoloji ve materyalden ziyade, onu kullanan kişinin algısı, bakış açısı ve vermek istediği mesaj bu teknolojiyi sanatın bir parçası yapabilir.
Bu kısa tartışmadan sonra artık bu doğrultuda sanat ve mimaride 3D printer ile yapılan çalışmaları kısaca incelebiliriz.
Mimaride 3D Printer Kullanımı
İleri görüşlü mimarlar tarafından 3D print teknolojileri mimari alanda da kullanılmaya başlandı. Ve bu konuda yapılan çalışmalar, aynı tıp alanında olduğu gibi çok farklı şekillerde ve farklı amaçlara hitap ediyor. En nefes kesicisinden başlayarak kısaca hepsinden bahsetmek gerekirse;
- İlk 3D Printed Yaşanabilir Ev
2013 yılında Londra ve Amsterdam’dan mimari takımlar ilk yaşanabilir evi 3D print olarak yazdırmak üzere bir yarışa girdiler. Universe Architecture (Amsterdam) tarafından iki katlı bir ev tasarlamakla başlayan yarış, Softkill Design (İngiltere) mimarları tarafından Protohouse 2.0 isimli tek katlı ve parça parça üretim yerinde monte edilecek bir ev tasarlanmasıyla devam ederken, yarışa yine Amsterdam’dan DUS Architects isimli takım da oda oda yazdırılıp monte edilecek bir kanal evi tasarlamakla katıldı. Tabii ki bu çalışmalar şu an tasarım aşamasında kaldı, ancak yakın gelecekte bir ev yazdırabilecek boyutta 3D print cihazlarının katkısıyla gerçeğe dönmemesi için bir sebep yok.
- Model Yapı Yazdırma
Mimaride 3 boyutlu modelleme sunum açısından son derece önemli ve sık tekrarlanan bir uygulama. Çoğu zaman bizzat insanlar tarafından kağıt, karton gibi malzemeler kullanılarak ve bu malzemelerin elde kesilip birleştirilmesiyle elde edilen modeller artık mimaride 3D printer kullanılarak çok kısa sürede ve mükemmele yakın kalitede üretiliyor. Bu teknoloji sayesinde artık birkaç saat içinde yazdırılıp test edilebilen modeller, farklı fikirlere, önerilere göre düzeltilip tekrar tekrar yazdırılabiliyor.
- Şehir Planlaması
Model yapı hazırlamada olduğu gibi şehir planlamacığına hız kazandıran yeniliklerden biri de 3 boyutlu yazdırma teknolojilerinden faydalanma. Karmaşık ve zor konseptlerin kolayca sunulabilmesi ve ilgilenenler tarafından anlaşılabilmesi, herhangi bir objenin yerinin veya büyüklüğünün kolayca değiştirilebilmesi gibi sebeplerden dolayı 3D print teknolojisi şehir planlamacılığında da devrim yaratan bir yenilik ve belki de mimaride 3D printer kullanımının en faydalı olduğu alan.
Sanatta 3D Teknolojileri
Teknoloji her zaman başka bir yeniliğe öncülük ediyor. Fotoğraf teknolojisi çıktığında resim sanatı, dijital fotoğrafçılık çıktığında da fotoğraf sanatı benzer bir durumu yaşamıştı. Şimdi ise 3 boyutlu yazdırma aynı tartışmaları doğuruyor.
Jacolby Satterwhite, Oliver Laric gibi sanatçılar tarafından heykel, Michael Manning, Sandra Canning tarafından 3 boyutlu resim (3D painting Lithophane/Litofan) alanlarında sıkça kullanılan 3D print teknolojisi tartışma yaratsa da sanat çevrelerinde takdir görüyor.
Litofan tekniği
3D print teknolojilerinin sanat alanına katkısı bunlarla sınırlı da değil. Bu sistemle dünyanın her yerindeki önemli sanat eserlerinin birebir aynısının yazdırılıp daha geniş kitlelere ulaşması da sağlanabiliyor. Ki bunun özellikle müzeler için baş döndüren bir gelişme olması bekleniyor. Örneğin; Amsterdam’daki Van Gogh müzesi Fujifilm ile birlikte bazı Van Gogh tablolarının 3 boyutlu kopyalarını yazdırmaya başladı bile.
Sanat ve mimaride 3D printer kullanımı gün geçtikçe artıyor ve diğer sektörlerle yarışıyor. Geleceğin estetik algıları belki de tamamen 3D printerlarla şekillenecek.