Bundan neredeyse 20 yıl evvel çocuklar daha çok sokakta vakit geçiriyor, bisiklete biniyor, koşuyor, saklambaç, seksek, bilye üzere klâsik küme oyunları oynuyordu. Bu hayat şartları sayesinde çocuklar daha çok hareket ediyor, tabiat ile daha yakın bağlantı kurabiliyor, daha fazla sayıda akran ile bağda olabiliyorlardı. Değişen hayat şartları çocukları meskenlere kapattı. Çocuklarımız artık trafik yoğunluğu, park ve bahçelerin azlığı sebebi ile daha çok konutta ve yeniden azalan komşuluk münasebetlerimizin de tesiri ile, apartmanda kimlerin oturduğundan bir haber ve bu sebeple daha yalnızlar. Meskende kalan çocukların da tek çıkış yolu teknolojik oyun ve oyuncaklar…
Lakin değişim yalnızca sokakta değil, konut ve aile ortamında da önemli değişimler kelam konusu. Artık sofraya verilen bedel ne yazık ki azalmış durumda. Azalmış olmasa bile, ebeveynlerin çalışma şartları, çocukların okul saatleri, büyük kentin trafikte insanlara kaybettirdiği vakit derken, sabah ve akşam sofrada ailece, keyifli sohbet eşliğinde yemek yeme ritüeli ne yazık ki sıklığını kaybetmiş durumda. Yeniden çağdaş toplumun pazarlama dünyasının kuvvetli yaptırımı doğrultusunda, ailenin her bir ferdinin odasında bir televizyon, 9-10 yaş çocuklar dahil neredeyse ailenin her bir ferdinin cebinde telefon ve elbette konutta en az iki tablet. Bu eserler varsa kullanmamak ayıp olur fikri ile, meskende kısa bir sohbetten ve tahminen ödev faslından sonra herkes kendi dijital dünyasına dalmakta; çocuk oyunlara, anne ve babaysa e-postalara ya da toplumsal medyaya…
Pekala diyeceksiniz, sorun bunun neresinde?
Sorun şurada başlıyor. Biz yetişkinlerin, hayatını kolaylaştıran ve hatta kullanmamanın anlamsız kaldığı şu günlerde, çocukların teknolojik eserler ile uzun saatler geçirmesinin önemli ziyanları kanıtlanmış durumda. Fakat asıl sorun dijital eserler ve çocuk kullanıcılar değil. Birden fazla meselede olduğu üzere, sorunu yaratanlar üzerinden gitmeliyiz. Yani aileler ve uzmanlar yalnızca teknolojik eser kullanımının zararlarından yakınıyorlar. Pekala bu eserlerin kullanıma başlama yaşı, kullanım sıklığı ve çocuklar için bu eserlere sığınmalarına mani olacak keyifli, huzurlu, eğitici hayat alanları sağlamak kimin sorumluluğunda? Asıl sorun bence eserler yahut uygulamalar değil, sorun bu eser ve uygulamaları kimin, ne sıklıkla ve ne emelle kullandığı.
Çocukların teknolojik aletleri kullanımıyla ilgili tekliflerim şöyle:
Eğitimci ve ailelerin bu durumun farkına varıp, okul ve aile ortamında olabildiğince doğal ve yaşıt dayanaklı aktiflik ve programlar ile çocukların gelişimlerini desteklemeleri kıymetli. Çocuklar gerçek hayatta uyaran zenginliği içerisinde gelişimlerini sürdürürlerken, çizgi sinemaların izlenmesi ve çocuk dostu dijital aktifliklerin gerçekleştirilmesi, en fazla 20 dakika ve ebeveyn denetiminde sağlanabilir.
Teknolojik eser kullanımı ve obezite, teknolojik eser kullanımı ve öğrenmede %40 azalma üzere birçok araştırmanın olumsuz sonucunun, kullanım tavrı ile ilgili olduğunu unutmayalım. Gerçek dünyada keyifli bir alan yaratıp, çocuklarımızı oraya çekelim. Teknolojik aletlerin öğrenmek için değil öğrenileni pekiştirmek için, bir arkadaş olarak değil arkadaşlara ulaşmak için kullanılan bir araç olduğunu, emel olmadığını evvel biz hatırlayalım ve hem eğitimciler hem de ebeveynler olarak çocuklarımıza örnek olalım.