ERGENLK DNEM ZELLKLER Ergenlik ocukluk dnemi problemlerinin da
ERGENLİK DÖNEMİ ÖZELLİKLERİ
– Ergenlik, çocukluk dönemi problemlerinin dışa vurumudur. – Ergen akıl almaktan değil, akıl vermekten hoşlanır. – Ergenin sessizliği, hırçınlığından daha tehlikelidir. – Ergeni anlamak, ruha gençlik verir.
GELİŞİM Doğum öncesi Dönem Döllenme Embriyo Fetüs Doğum Sonrası Dönem Bebeklik İlk çocukluk Son çocukluk Ergenlik Genç yetişkinlik Orta yetişkinlik İleri yetişkinlik
Bireylerde çocuksu tutumlar ve davranışların yerini yetişkin davranışların aldığı, cinsiyet duyularının kazanıldığı, kişilerin yetişkinliğe kendilerini hazırladığı döneme ergenlik dönemi adı verilir. Herkes ergenliğe farklı yaşlarda girebilir. Bunu belirleyen faktörler; yaş, kalıtım, sosyoekonomik koşullar ve iklimdir. Genel olarak, kızlar 9 -12 yaşlarında, erkekler 12 -14 yaşlarında bu döneme girerler. 20 -21 yaşlarına kadar sürer.
. Ergenlikte, fiziksel büyümedeki değişikliklere paralel olarak bilişsel alanda da önemli değişmeler olur. Düşünceleri ile ideallerine ulaşacağına inanır. Duyguları değişkendir. Çalkantılı bir dönem olduğundan rehberlik yapmanın önemli olduğu bir çağdır.
Ergenlik hala daha anlaşılması güç bir dönemdir. Bu süreç her gencin gelişimine katkıda bulunmakta ve değişimlerin bariz şekilde görüldüğü bir dönemdir. Daha çok psikolojik, biyolojik ve sosyal gelişmenin, olgunlaşmanın olduğu dönem, kişinin çocukluktan ergin olmaya adım attığı bir süreçtir. Bu kızlar ve erkeklerde belli biyolojik değişimlerle başlamaktadır. Özellikle boy ve ağırlık yavaş bir halden, hızlı bir döneme girerek belirgin hale gelir. Daha sonra cinsel özelliklerdeki değişimler başlar.
Ergenlik dönemi her insanın hayatının belli bir döneminde yaşadığı yetişkin olmaya atılmış ilk adım olarak tanımlanabilecek bir evredir. Aslında hayatın en keyifli zamanları iken, yaşanan bazı değişimler kişinin çok farklı bir ruh haline bürünmesine neden olmaktadır. Ergenlik, yaşamın en zor ve karmaşık dönemlerinden biridir. Bu yüzden anne ve babalar bu dönemdeki çocuklarına karşı oldukça hassas davranmalıdır.
Kızlarda Ergenlik Belirtileri Genç kızlar bu dönemde karışık duygular içerisinde olabilirler. Özellikle göğüslerin büyümeye başlaması, regl olma dönemine girilmesi zor ve bilinmedik bir durumun içine geçişi ifade eder. Birçok genç kız regl görmeyi heyecanla bekler ama regl gerçekleştikten sonra ne kadar zor bir duruma girdiklerinin farkına varırlar. Çocukluk döneminden çıkarak kadınlık dönemine adım atmışlardır. Kadın faktörü olarak annelerini gören kız çocukları ne kadar zor bir dönem geçireceklerinin de farkına varırlar. Kızlara kendileri ve vücutları ile ilgili bilgi verilmemesi ve bunun yadırganması gibi çeşitli nedenler genç kızların bu dönemi daha zor geçirmesine neden olmaktadır.
Erkeklerde Ergenlik Belirtileri Erkekler bu dönemde boy konusunda artış yaşarlar böylece zayıflamaya başlarlar. Erkeklerde belirgin özelliklerden birisi de sesin kalınlaşmaya başlamasıdır. Cilt yağlanmaya başlar ve sivilcelerde artış görülür. Kas dokusunda artış görülür ve böylece daha erkeksi bir görünüm oluşmaya başlar. Tüylenmede artış gözle görülür derecede fazladır. Bu dönemde erkeklerde androjen hormonu salgılanmasında da yükselme görülmektedir. Karşı cinse ilgide ciddi oranda artış olmaktadır.
Ergenlik Döneminde Yaşanan Problemler Ergenlik dönemi cinsiyet farkı gözetmeksizin duygularda tutarlılık sürdürülemeyen bir dönemdir. Bir an çok mutluyken kısa süre sonra bitkin ve yalnız olabilirler. Anlık duygu geçişleri çok fazladır. Ebeveynler bu durumu kabullenmeli ve ergenlik döneminde çocuklarına bu durumla ilgili fazla soru sormamalıdırlar. Ergenlik dönemindeki kişiler duygularını coşkulu yaşarlar. Ses tonları, vurguları çocukluk dönemine göre daha nitelikli yapıdadır. Hayal kurma yetilerinde ciddi artış görülür. Gelecekleri ile gerçekleri düşünmeye başlarlar. Hayalleri bazen gerçek ötesi hale gelebilir. Hayallerin çoğunluğu genellikle karşı cins ile ilgilidir.
Yeni deneyimler, yeni hobiler, yeni olan her şey ergenlik dönemindeki kişilerin ilgi alanı içerisindedir. Meraklarında artış vardır. Arkadaşlık ergenlik dönemindeki kişiler için çok önemli bir kavramdır. Ancak arkadaş seçimi bu dönemde önemlidir. Bu konuda aileler de çocuklarına destek olmalı; kötü arkadaşlardan uzak tutmaya çalışmalıdırlar. Ergenlik dönemindeki kişiler, kendilerini ve başarılarını gösterme isteği ile yanıp tutuşurlar. Ailelerini mutlu etmek başarılarıyla onurlandırmak onlar için önemlidir. Ailesi ile ihtiyaçlarını gideremeyen kişiler, arkadaş ortamlarında kendilerini tatmin etmeye çalışırlar.
Ergenlikte sağlıklı beslenme Böyle bir süreçte beslenme konusunda, ergenler tavsiyeleri dinlemezler. Ancak ebeveynler beslenme konusunda çok taviz vermemelidirler. Özellikle bu dönemde kola, cips, fastfood alışkanlıkları yerleşmeye başlar. Engeller koymak onların bu yiyecekleri yeme isteğini daha da arttırır. Bunun yerine onlara daha farklı alternatifler sunulabilir. Örneğin hamburgeri ya da pizzayı arada bir evde yaparak ergenin sağlıklı beslenmesine yardım edilebilir.
ERGENLİK DÖNEMİ GELİŞİM ÖZELLİKLERİ FİZİKSEL-CİNSEL GELİŞİM Kızlarda fiziksel gelişim ve değişim: Kızların ergenliğe giriş yaşı 9 -12 yaşlar arasındadır. Birkaç yıl olarak erkeklerden daha uzun ve olgun durumundalar. 16 -18 yaşlarına kadar ve yılda 9 cm uzayabilirler. Ergenlik süresi boyunca kilo ortalama 16 kg artabilir. Kızların bedenindeki değişimler östrojen hormonunun etkisiyle gerçekleşmektedir.
Erkeklerde fizikel gelişim ve değişim: Ergenlik belirtileri erkeklerde ortalama 12 -14 yaşlarında başlamaktadır. Boyları yılda ortalama 10, 5 cm uzamaktadır. 18 -20 yaşlarına kadar sürer. Kilo, ergenlik dönemi süresince ortalama 20 kilo artar. Erkeklerin bedenindeki değişimler testesteron hormonunun etkisiyle gerçekleşmektedir. Penis boyutlarında büyüme, genital kıllanma, kas gelişimi ve daha geç dönemde bıyık ve sakal bölgesinde kıllanma ile sürer.
. ZİHİNSEL GELİŞİM: Zihinsel gelişme, ergenlik dönemi boyunca hızla gelişmektedir. 15 -16 yaşlarında doruğa ulaşır. Daha sonra yavaşlayarak 20 yaşına kadar gelişimi devam eder. Gencin, ailesi ve yetiştiği ortamlar ile zihinsel gelişim arasında sıkı bir bağlantı vardır. Zihinsel gelişim ile genç, çevresiyle etkileşimini arttırmakta, inandığı yeni kavramları yeni durumlara uygulamakta, uyum yapmaktadır. Kızlar sözel ifade ve dil gelişimi bakımından daha ileridirler. Erkekler ise sayısal alanda daha başarılı olurlar.
SOSYAL GELİŞİM: Ergenlik döneminde çocukça alışkanlıklar ve davranışlar yerini daha olgun tutumlara bırakılır. Bu süreçte ergenin aile, öğretmen, arkadaş ilişkileri etkilidir. Bunlarla beraber ergen çevresine tek başına bakmayı da öğrenir. Ergenin sosyalleşme evresindeki başarısı bu döneme iyi hazırlanmış olmasına etkilidir. Hazırlık döneminde ailenin etkisi önemlidir. Aile ortamında yeterince saygı ve sevgi gören, gelişimleri için desteklenen ergenler sosyalleşme sürecimde başarıyla gerçekleştirirler.
DUYGUSAL-RUHSAL GELİŞİM Kızlar erkeklere göre daha silik ve belirsiz özellikler taşırlar. Çok kısa aralıklarla aşırı durgun ve aşırı hareketli olabilir. Yaşça büyük erkeklere ilgi duyarlar. Çünkü erken gelişmiş ve olgunlaşmışlardır. Son derece hassas ve kırılgan olurlar. İlgi duyduğu konular ve nesnelere ilişkin aşırı dikkat ve titizlik söz konusudur Romantik aşkla ilgilidirler. Konuşkandırlar ancak bu iletişim kurmaya yönelik değildir. Olur olmaz şeylere gülme eğilimindedirler. Ayna karşısında daha fazla zaman harcarlar. Karşıtlıkları ve dengesizlikleri vardır Arkadaşlar arasında adı geçen ya da benzemek istediği kişilerin üzerinde görülen giysiler ve markalar öne çıkar Kendine güven ve güvensizlik çatışmaları yaşar.