Bizim Kabile’nin (Homo sapiens sspec sapiens) öyküsü (şimdilik) 2017 yılında Fas’ta bulunan fosillere dayanılarak, 350 bin yıl öncesine tarihleniyor ve uzun süre “ana yurdu” olan Afrika’da izlenebiliyor. En yoğun buluntular bu bölgede ve 150 – 200 bin yıl öncesinde yoğunlaşıyor. Modern İnsan’a dönüşümün de bu dönemde başlamış olduğu düşünülüyor. Sonrasında ise Orta Doğu’dan başlayarak tüm dünyaya yayılmaya başlamış. Peki, nasıl bir dünyaya? O dünya, o zamanlar yaşamaya uygun bir yer miydi?
Jeolojik ve iklim – bilimsel (Meteorolojik) veriler pek de öyle olmadığını gösteriyor. Bu yüzden ilk göç dalgalarında, büyük olasılıkla çok uzaklara gidememişler. Çünkü dünya giderek soğumaya ve yöneldikleri kuzeydeki kara parçaları buzullarla kaplanmaya başlamıştı. 125 Bin yıl önce de, (sondan bir önceki) Buzul Çağı zirvesine ulaştı. Bu yüzden göç yolu güney – kuzey değil, batı – doğu ekseni boyunca gelişti. Ulaşabildikleri yerlerde saplanıp kaldılar.
Gerçekten, tüm insan türleri için yaşam çok zordu. Bizim Kabile’den oldukça önce Afrika’dan çıkmış olan diğer insan türleri çok daha zor durumdaydı. Yaşamları tam anlamıyla derin mağaralar içinde sürüyordu. Buralarda (Özellikle Şanidar / Irak, Sibirya Altaylar’daki Denisova, Batı Avrupa’daki Lascoux mağaraları vb) yaşayanlara ilişkin ileride anlatacağımız çok ilginç şeyler var. Ancak insan türleri, o çağın Canlı Küre’sinde, kesinlikle dünyanın çok önemli bir yaratığı değilmiş gibi görünüyordu. Tüm kıtalar, dev boyutlu hayvanların yönetimindeydi. “Buzul Çağı” film dizisinde gördüğümüz Mamut, dev Leoparlar, Avrupa Jaguarı, üç metre boylu Ayılar, 60 – 70 kg lık Kurtlar (Canis spec) vb gibi çoğu et – obur hayvanlar baş roldeydi ve insan dahil, tüm diğer yaratıkları yiyerek besleniyorlardı.
Bu dönem sayısız bilim kurgu yapıta ilham kaynağı olmuştur. Örneğin “Savaş Yıldızı Galaktika” dizisinin sonunda, yeni bir başlangıç umuduyla ulaştıkları gezegen, 150 bin yıl öncesini yaşamakta olan dünyaydı ve gelenlerin aslında pek bir şansları da yoktu. Yine de bu çağdan sonraki gelişmeler neredeyse mantık dışı bir seyir izleyerek, Bizim Kabile’nin “tek güç” haline gelmesine yol açtı. Bu yüzden çok çeşitli “dünya dışı” etkiler olduğu yolunda spekülatif öykülere yol açtı. Bizce en önemli olan iki unsur, önceden söz ettiğimiz “genetik dar boğaz” ve insanın yaratıcı bir dil keşfetmeyi başardığı “Dilin Gizemi” dir. Öykünün bundan sonrası da oldukça karmaşıktır. Bu, her iki unsurun da (şu anda) tam bir tarih verilemeden, 70 – 150 bin öncesinde ortaya çıkmış olabileceği gibi, çok geniş bir zaman dilimine konumlanmasının nedenini oluşturur.
Bir anlamda, insanın başarısı sağlayan etkenlerin başında, 125 bin yıl önce zirve yapan, sondan bir önceki buzul çağıdır. Mağara derinliklerine saklanabilen, çeşitli türlerden, çok az sayıdaki insan ve tek tük hayvanlar dışında, Mamutlar başta olmak üzere, neredeyse tüm dev hayvanlar donarak ölmüştür. Öykünün bundan sonrası geri kalabilenleri anlatır.
125 Bin yıl önceki Buzul Çağı’ndan sonra, sağ kalanlar, yavaş yavaş, tekrar açık alanlara çıkmaya başladı. Çok az sayıda kişiden oluşan Bizim Kabile’nin üyeleri de bunların arasındaydı ve artık çevre şartlarına karşı daha dayanıklıydılar. Tekrar yollara düşüp, yeni açılmakta olan avlaklara yöneldiler. Zaten, eskisi kadar büyük, hızlı ve baş edemeyecekleri kadar güçlü olan hayvanların çoğu yok olduğundan, bu kez işleri sanki daha kolaydı. Dünyanın pek çok yabancı yerlerini keşfedip, yerleştiler. Böylece aradan binlerce yıl daha geçti. Bu dönemde nelerin yaşanmış olabileceği dikkatle inceleniyor; özellikle “genetik dar boğaz” ve “Dilin Gizemi” açısından.
75 Bin yıl önce, dünyanın başına bir başka felaket gelip, insanlar dahil, tüm canlı küreye bir kez daha ölümcül darbe vurdu. Bugünkü Endonezya’da bulunan Toba Yanardağı son kez ve 2,5 milyon yıldır görülmemiş bir şiddetle patlayıp, yaşam alanlarını kızgın, camlaşmış mineral külleriyle kapladı. Bunun sonucunda da dünya en az bin yıl sürecek olan karanlık bir kışa girdi. Son yıllara kadar bu yanardağ konusu da yalnız bir teoriydi. Yazımızı son kez revize ederken, 13. Mart 2018 (dün) tarihiyle BBC den yayınlanan bir haber, artık bu olayın net kanıtlarının bulunduğunu duyurdu dünyaya.
Toba Yanardağı patlaması gerçekmiş.