Osmanlıda Darbelerden Biri
Ülkemizde 15 Temmuz 2016 gecesi yaşanan darbe girişimi, geçmiş de yaşanan darbelere bağlı olarak acaba Osmanlıda bu darbe ortamı nasıldı? Diye merak edip 30 Mayıs 1876 yılında Padişah Abdülaziz’e karşı yapılan ilginç ve trajik darbe ile karşılaştım ve detaylı inceledim.
Balkanlarda ve Kuzey Afrika’da Osmanlı İmparatorluğuna karşı önemli isyanlar başlamış özellikle balkanlarda Bulgar isyanı sonucu yüzlerce Müslüman öldürülmüştür. Bunun üzerine Rusya tarafından Kafkasya’dan atılarak bölgeye göçe zorlanmış Çerkes ve Abaza gibi Kafkasyalı Müslümanlarla Bulgarlar arasında karşılıklı katliamlar yaşandı.Bunun üzerine Avrupa ülkelerinin Osmanlı Devleti’ne karşı çeşitli müdahelelerde bulunması Osmanlı halkı arasında rahatsızlık yarattı. 9 Mayıs 1876 günü Fatih medreselerindeki öğrenciler gösteri yaptılar.Ekonomik durum hiç iyi değildir.
Ayrıca Hasan Fehmi Efendi‘nin yerine Hasan Hayrullah Efendi şeyhülislam oldu. 29 Mayıs 1876 günü Yeni Osmanlılar Cemiyeti başkanıMithat Paşa önderliğinde ki bir grup yeni şeyhülislam Hasan Hayrullah Efendi‘den padişahın indirilmesi için fetva aldılar.
Ertesi gün Harbiye mektebi öğrencileri, Taşkışla ve Gümüşsuyu kışlasındaki askerler ve medrese öğrencileri başlarındaki komutanları ile Dolmabahçe Saray’ını çevirdiler. Abdülaziz tahttan indirilip bir kayık ile saraydan uzaklaştırılırken yerine IV. Murat padişah ilan edildi.Devrik padişah Abdülaziz iki bileği kesilmiş halde 4 Haziran günü kapatıldığı Feriye Saraylarında ölü bulundu.