“Benimle Davranışsal Ekonomi Öğrenmek İster misin” Ders Notları 3.1
Herkese Merhaba,
“Benimle Davranışsal Ekonomi Öğrenmek İster misin” yazı dizisinin ilk notları olan Ders Notları 1’de Davranışsal Ekonominin kısa bir gelişim tarihi ve Davranışsal Ekonomi için oldukça önemli olan Neoklasik çerçeveye değinilmiştir. Ders Notları 2’de ekonomide metodolojinin ne olduğuna ve Davranışsal Ekonomide metodoloji gelişmelerinden bahsedilmiştir. Bu ders notlarında formüllere yer verilmemiştir. Ancak Ders Notları 3 ile bu durum değişmeye başlayacaktır. Bu ders notlarında yer alan konular ileride bahsedilen konuları daha iyi anlayabilmek için formüllerin hangi aksiyomları barındırdığını ve Davranışsal Ekonomide nasıl yorumlandığına yöneliktir. Bir anlamda ilerleyen dönemlerde yaşanabilecek herhangi bir kafa karışıklığında dönüp bilgisine başvurulacak notlardır. Ayrıca ders Notları 3 bölümlere ayrılarak anlatılacaktır.
Son olarak paylaşılan ders notlarının özgünlüğü University of Leicester’da Ekonomi Profesörü olan Sanjit Dhami’nin kitapları ve notlarının etkisi ile oluşturulmuştur. Bu notlar Türkçe ’ye çevrilmiş ve kolay anlaşılabilmesi için başka araştırmalarla yorumlanarak sizlere aktarılmıştır ancak özgünlük tamamen Profesör Sanjit Dhami’ye aittir.
O zaman artık başlayabiliriz. Umarım keyifli ve güzel bir yolculuk olur…
Cemre,
*Not: Kullandığım site matematik formüllerini desteklemediği için yazılar fotograflar halinde yüklenmiştir. Anlayışınız için şimdiden teşekkür ederim.
*Afin Dönüşümü için Afin dönüşümü - Vikipedi (wikipedia.org) bakabilirsiniz.
*Aksiyom: Doğruluğu ya da yanlışlığı ispatlanamayan bu yüzden de herkes tarafından doğru olduğu kabul edilen önermedir. Aşağıda anlatılacak olan konuda tüm piyangoların L kümesine ait olduğu ve (1.1) formun bu kümenin tipik bir üyesi olduğu varsayılmaktadır.
1.1 RİSK VE BELİRSİZLİK ALTINDA İNSAN TERCİHLERİNE İLİŞKİN KANITLAR
Belirsizlik ve risk… Her iki terim iktisat alanında devamlı tartışma konusu olmuştur. Bu kavramlar F.H. Knight tarafından 1921 yılında yazılmış “Risk, Belirsizlik, Kâr” isimli eserinde birbirinden ayrılmıştır. Knight, riski bir dereceye kadar kontrol altında tutulabilen bir unsur olarak tanımlarken belirsizliği ise kontrol altına alınamaz bir unsur olarak tanımlar. Bir durumu kontrol altında tutabilmek için olasılıkların neler olduğunu bilmek gerekir. Yani olasılıklar nesnel olarak bilindiği durumlarda risk, nesnel olarak bilinmediği durumlarda ise belirsizlik ortaya çıkar.
Nesnel bir olasılık dağılımına yol açan şey ise bir karar vericinin bazı eylemlerde bulunmasıdır. Kısaca; karar vericinin yapmış olduğu eylemler nesnel olasılık dağılımına yol açar bu da riskleri ortaya çıkartır.
İktisat bilimi bireylerin (karar vericilerin) ne kadar rasyonel kararlar vermesini beklese de bu durum o kadar kolay değildir. Özellikle yaşam koşullarının devamlı olarak değişmesi karar verme sürecini daha karmaşık ve zor bir hale getirmektedir. Bu kadar hızlı değişen ortam ise karar vericinin tecrübe ve sezgilere dayanarak hareket etmesini yetersiz kılmakta, onları sağlıklı ve doğru kararlar vermekten uzaklaştırmaktadır. Bu yüzden ilk olarak klasik karar teorisinin neler olduğuna bakılacaktır.