IPS İletişim Vakfı/bianet’in Zan Enstitü ile birlikte düzenlediği ve Nisan ayı boyunca devam edecek olan “Kürt Yayıncılığında Dergicilik” webinar dizisi, “Kürt Yayıncılığında Dergi Haberciliği” konusu ile devam ediyor. Günay Aslan’ın panelist olduğu etkinlikte Ferid Demirel kolaylaştırıcılık yapacak.
IPS İletişim Vakfı/bianet’in Zan Enstitü ile birlikte düzenlediği ve Nisan ayı boyunca sürecek olan “Kürt Yayıncılığında Dergicilik“ webinar dizisinin altıncı etkinliği olan “Kürt Yayıncılığında Dergi Haberciliği” sağlık sorunları nedeniyle geçtiğimiz hafta ertelenmişti. Günay Aslan’ın konuşmacı olacağı etkinlik, 21 Nisan Çarşamba günü gerçekleştirilecek.
21 Nisan Çarşamba günü saat 19.00’da Zoom programı ve aynı anda bianet’in YouTube hesabı üzerinden canlı olarak yayınlanacak etkinlikte gazeteci Günay Aslan, 1980 boyunca ve 1990’lı yıllarda yayınlanan dergilerde haberciliğin nasıl yapıldığını anlatacak.
Programda bianet Kurdî editörü Ferid Demirel kolaylaştırıcılık yapacak. Programın dili ise Türkçe olacak.
“Kürt Yayıncılığında Dergicilik” webinar dizisi, Kürt dergiciliğinin tarihini işleyerek, dergilerin Kürtlerin toplumsal, siyasal, kültürel yaşamına etkileri ve içerikleriyle ilgili tartışmalar yürütüyor.
3 Mart’ta Serdar Ay’ın “Türkiye’de Kürt Edebiyat Mücadelesinin Bir Yolu Olarak Dergiler” başlığı ile başlayan webinar dizisinde Adnan Çelik kolaylaştırıcılık yapmıştı. “2. Meşrutiyet Gölgesinde İlk Kürt Dergisi: Rojî Kurd”ün anlatıldığı ikinci etkinlikte ise Tahir Baykuşak konuşmacı, Serhat Bozkurt kolaylaştırıcı idi. Üçüncü webinarda da Ronayi Önen, Serdar Şengül’ün kolaylaştırıcılığında “Ulusal Kimlik İnşası ve Basın Bağlamında Hawar Dergisi”ni ele aldı. Dördüncü etkinlikte Adnan Çelik, Derya Aydın kolaylaştırıcılığında “Soğuk Savaş’ın Gölgesinde Avrupa’da Kürt Mücadelesi: Siyasi ve Kültürel Ağların Yaratılmasının Bir Aracı Olarak Dergiler”’i işlemişti. Dizinin beşinci bölümünde Engin Sustam, 1990’lı yıllarda yayınlanan Kürtçe dergileri ve özel olarak da Rewşen dergisini anlattı.
Webinara kayıt için tıklayın.
Kürt yayıncılığında dergi haberciliği ile ilgili
1913 yılında yayınlanan Rojî Kurd dergisi ile başlayan Kürt dergicilik tarihi, Yekbûn, Hetawî Kurd, Jîn gibi dergilerle Cumhuriyet kuruluncaya kadar devam etti. 1920 tarihine kadar devam eden bu süreçten sonra Kürt isyanlarının bastırılmasının da etkisiyle hem toplumsal ve siyasal öncülük eden hem de yayıncılık faaliyetlerini yürüten pek çok isim ya tutuklanıp idam edildi ya sürgüne gönderildi ya da yurtdışına çıkmak zorunda kaldı.
Yayıncılık faaliyetlerinin merkezi bu tarihten itibaren yurtdışı olmuştur. 1948 yılında Musa Anter’in öncülüğünde İstanbul’da yayınlanan Dicle Kaynağı gazetesi bu açıdan yeni bir başlangıç olarak kabul edilebilir. 1950 yılında yine Musa Anter ve arkadaşlarının yayınladığı Şark Mecmuası, Şark’ın Sesi, İleri Yurd bunlardan bir kaç tanesi. 1960’lı yıllardan itibaren hareketlilik kazanan Kürt siyasal ve toplumsal örgütlenme çalışmaları kendisiyle birlikte yayıncılığın da gelişmesine yol açtı. Dicle Firat, Deng, Rizgarî, Dengê Kawa,Kava, Ala Rizgarî, Jîna Nû, Pêşmerge, Têkoşîn, Özgürlük Yolu, Tîrêj, Medya Güneşi, Toplumsal Diriliş, Özgür Gelecek, Vatan Güneşi, Deng, Halk Gerçeği, Yeni Halk Gerçeği 1950 ile 1990 yılları arasında yayınlanmış kimi yayınların başında geliyor. 1960, 1971 ve 1980 darbelerinin ve onların ardındaki dönemlerin kapatma kararları yüzünden hiç biri uzun süreli olamadı bu yayınların. Kürt siyasal hareketlerinin yayın organı olarak yayınlanan bu dergiler çoğunlukla ideolojik ve teorik yazılara ve çalışmalara yer veriyordu. Bu yayınlardan bazıları haber ise habercilik kaygısıyla yayınlandı ve bu doğrultuda yayın yaptı.