Kurban Bayramı Avustralya'dan Çin'e, Bosna Hersek'ten Kırım'a, Filistin'den Somali'ye kadar tüm İslam ülkelerinde büyük bir coşkuyla kutlanıyor.
Sabahın erken saatlerinde bayram namazı kılmak isteyen Müslümanlar camilere akın etti. Namazdan sonra dualar edildi, Müslümanlar bayramlaştı.
Camilerde namaz kılınmasının ardından Müslümanlar kurban kesmek üzere dağıldı.
AVUSTRALYA
Avustralya'da Müslümanlar sabahın erken saatlerinden itibaren Kurban Bayramı namazını kılmak için camileri doldurdu.
İleri saat uygulamasından dolayı Türkiye'ye göre bayrama 7 saat önce başlayan Avustralyalı Müslümanlar bayram namazı için camilerdeki yerini aldı. Melbourne'daki Meadow Heights Cami'sini dolduran Müslümanlar önce sabah namazını kıldı, ardından verilen bayram vaazını dinledi.
Cemaate bayram vaazını veren imam Tayyip Yapıcı, bayramda aile büyüklerinden başlayarak, yaşlıların, hastaların ve mahkumların ziyaret edilmesi gerektiğini hatırlatarak, "Bayram incelik ve güzellik günüdür, kaybettiklerimizi kazanmanın en uygun zamanıdır" dedi.
Yapıcı, bayramlarda, yardımlaşmanın, güler yüzlü olmanın, affedebilmenin çok önemli olduğuna dikkati çekerek, "Sevgi ve sohbet, ikisini tek kelime ile özetlersek muhabbet. Bayram muhabbet demektir" ifadesini kullandı.
Bayram namazının tarifi ve kılınmasının ardından bayram hutbesini veren Avustralya Milli Görüş Teşkilatları Genel Başkanı Abdulkadir Sula, Müslümanların birlik ve beraberliğinin önemine ayırdığı hutbede, "Gelin hep birlikte gücümüzün yettiğince, kötülükleri bertaraf edebilmek, her türlü ayrımcılığın önüne geçebilmek, beraberce huzur içinde yaşayabilmek için, saygıyı, hoşgörüyü ve merhameti elden bırakmayalım" diye konuştu.
Daha sonra Müslümanlar cami içinde ve avlusunda bayramlaştı.
ENDONEZYA
Güneydoğu Asya'nın en büyük ve Endonezya'nın merkez camisi İstiklal Camisi'nde yaklaşık 300 bin Müslüman, bayram namazı kıldı.
Endonezya'da Müslümanlar bayram namazı için camileri doldurdu. Başkent Cakarta'da bulunan dört katlı ve 250 bin kişi kapasiteli camiyi dolduran Müslümanlar, kültürel kıyafetleriyle ailece bayram namazını eda etti. Camiye sığmayan Müslümanlar, namazı caddelerde kılmak zorunda kaldı.
Endonezya'da bayram namazını farklı kılan etkenlerden birisi, kadınların da bayram namazlarına katılması. Binlerce kadın, eşleri ve çocuklarıyla namaza katılıyor. Endonezyalı kadınların namaz için tasarlanmış yöresel kıyafetleri de dikkati çekiyor.
Adetlerinden taviz vermeyen Endonezyalılar, bayram namazlarında da kültürlerini takip ederek, namaz için renkli kıyafetler giymeyi tercih ediyor. Binlerce insan camide kültürel kıyafetleriyle renkli görüntüler oluşturuyor. Bayram namazına gelen çocuklar da Endonezya kültürüne ait kıyafetler giyiyor.
Ayrıca camilerde, küçük tekerlekli sadaka kutuları saflar arasından dolaştırılarak fakirler için yardımlar toplanıyor.
Ülkede Kurban Bayramı, arife gecesi havai fişekler ve yatsı namazından bayram namazı saatine kadar tüm cami hoparlörlerinden yükselen tekbirlerle karşılandı.
AZERBAYCAN
Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de, vatandaşlar bayram namazı kılmak için camilere akın etti.
Başkentin Ejder Bey, Lezgi, Garaçukur, Tezepir ve İlahiyat camileri namaz için gelen Müslümanlarla adeta doldu taştı.
Türkiye Diyanet Vakfı tarafından yaptırılan İlahiyat Camisi'nde yaklaşık 10 bin kişi aynı anda saf tuttu. Vatandaşlar, cami içinde ve avlusunda kılınan namazın ardından birbirlerine sarılarak bayramlaştı.
Bayramlaşma sonrasında cami dışında bekleyen ihtiyaç sahiplerine yardımda bulunan vatandaşlar, kurbanlarını kesmek için hayvan pazarları ve kesimhanelerin yolunu tuttu.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev de bir mesaj yayımlayarak vatandaşların bayramını kutladı.
Bayramlarda devletin refahı ve kalkınması için dualar edildiğini, bağımsızlık için canlarından geçen şehitlerin saygıyla anıldığını hatırlatan Aliyev, kurban etkinliklerinin toplumdaki birliktelik ortamını daha da güçlendirdiğini, milli ve manevi dayanışmayı daha parlak şekilde ortaya koyduğunu kaydetti.
ÇİN
Çin'de Kurban Bayramı'nı coşkuyla karşılayan Müslümanlar, bayram namazı için camilere sığmayınca ana caddelerde saf tutuldu.
Ülkenin doğusundaki ekonomi ve finans merkezi Şanghay kentinin en büyük camilerinden Huşi'ye binlerce Müslüman akın etti. Camiye sığamayanlar ana caddelere kadar taştı.
Kurban Bayramı'nı yediden yetmişe coşku ile karşılayan Müslümanlar, aile ve dostlarıyla bu mübarek günün sevinç ve heyecanını yaşadı.
Müslümanlar, caminin çevresindeki meydan ve caddelerde birbirleriyle bayramlaşırken, namaz sonrası kurbanlıklarını kesmek üzere bölgeden ayrıldı.
Çin'de yaşayan 56 etnik unsurdan 10'u Müslüman azınlıklardan oluşuyor.
SOMALİ
Somali'nin başkenti Mogadişu'da, bayram namazı geniş güvenlik önlemleri arasında kılındı.
Halk bayram namazı için camileri doldururken, kent geneli ve camilerde geniş güvenlik önlemleri alındı.
Eş Şebab tehdidi altındaki ülkede Kurban Bayramı dolayısıyla ülkedeki Afrika Birliği askerleri de tedbirlerini arttırdı.
Güvenlik önlemleri arasında kılınan namazdan sonra kurban kesimi ve bayramlaşmaya geçildi.
Mogadişu'da bu yıl onlarca Türk yardım kuruluşu hayırseverlerin kurbanlarını keserek halka dağıtacak.
İRAN
İran'da Kurban Bayramı, bayram namazının kılınmasıyla başladı.
Tahran Üniversitesi Yerleşkesi'ndeki namazı kıldıran Uzmanlar Meclisi Başkanlık Heyeti Üyesi Ayetullah Seyyid Ahmed Hatemi, hutbesinde nükleer müzakerelerde varılan anlaşmaya değindi.
Hatemi, "Anlaşmadan daha önemlisi, anlaşmadan sonra ambargoların kalkmasıdır çünkü anlaşmanın ruhu ambargoların kalkmasıdır askıya alınması değil. Eğer ambargolar kalkmaz ise o zaman bir neticeye varılmış olmayacaktır" dedi.
Başkent Tahran'daki namaza, bazı siyasetçiler ve üst düzey komutanlar da katıldı.
KIRIM
Kırım Müftü Yardımcısı Ayder İsmailov, Tatar Müslümanların Kurban Bayramı'nı büyük bir sevinç ve kıvanç içinde kutladıklarını belirterek, 300 binden fazla Tatar'ın İslami değerleri yaşama ve yaşatma konusunda hiçbir kısıtlamayla karşılaşmadığını söyledi.
Kırımlı Tatarların "Akmescit", Rusların ise "Simferopol" dediği Kırım Özerk Cumhuriyeti'nin başkentinde Kurban Bayramı coşkusu yaşandı. Tarihi Kebir (Büyük) Camisi'ni dolduran Kırımlı Tatarlar, bayram namazını birlikte eda etti. Tekbir ve dualarla ibadetlerini yerine getiren Kırımlılar, cami çıkışında birbirlerine sarılıp bayramlaştı.
Küçüklerin, büyüklerin elini öpüp hayır duasını aldığı bayramlaşmada, farklı bölgelerden gelen Tatarlar birbirlerinin bayramını tebrik etti.
Kebir Camisi imamı ve Kırım Müftü Yardımcısı İsmailov, AA muhabirine yaptığı açıklamada, "Kırım'daki tüm camilerimiz tıklım tıklım doldu. Sevinç ve kıvanç içinde bayramı idrak ettik" dedi.
Kırım'ın her yerinde Müslümanların birlik beraberlik içinde bayramı kutlamaya başladığını ifade eden İsmailov, "Bayram, sevinme ve sevindirme günleridir. Rusya'nın Kırım'ı ilhak etmesinin ardından ikinci bayramı yaşıyoruz. Biz, dini idare olarak üzerimize düşen görevlerimizi yapıyoruz. Bu, burada yaşayan 300 binden fazla Kırım Tatar halkının ibadetlerini özgür şekilde yapabilmeleri için şartları oluşturmaktır. Şu anda, İslami değerleri yaşama ve yaşatma konusunda hiçbir kısıtlama yoktur" diye konuştu.
"Camilerimiz açık, ezanlarımız okunuyor" diyen İsmailov, sözlerini şöyle sürdürdü:
"310 kişi hacca gitti. Kur'an eğitimi serbestçe yapılıyor. Ayrıca burada hem Ramazan hem de Kurban ikinci senedir resmi olarak kutlanıyor. Dini bayramlar, sadece Müslümanlar için değil, diğer tüm din mensupları için de resmi tatil olarak kabul edildi. Biz, Kırım'a dünyadaki Müslümanların özellikle de Türkiye'den halkın gelmesini istiyoruz. Kırım'da 370'e yakın cami ve mescidimiz faaliyette. Bütün hayır projelerine açığız. Cami ve mescitlerin inşası, tamir ve bakımlarına yardım edilmesini arzuluyoruz."
Tatarların ana dilleri olan Türkçe'nin öğretilmesi konusunda kolej ve kursların açılmasına ihtiyaç duyulduğunu belirten İsmailov, "Eğitim öncesi kurumların açılmasına ihtiyacımız var. Özellikle de Türkçe eğitim verecek kreşlere çok ihtiyaç duyuyoruz. Çünkü bir insan çocukken ana dilini öğrenir. Maalesef milli kreşlerimiz yok" ifadelerini kullandı.
507 yıllık camideki bayramlaşmanın adından Kırımlı Tatarlar, kurbanlarını kesmek için dağıldı.
SARAYBOSNA
Balkan ülkelerinde yaşayan Müslümanlar, Kurban Bayramı coşkusu yaşıyor. Bosna Hersek, Makedonya, Arnavutluk, Sırbistan, Kosova, Hırvatistan ve Karadağ'daki Müslümanlar, bayram namazında camilere akın etti.
Bosna Hersek'in başkenti Saraybosna'da yaşayan Müslümanların ilk adresi Başçarşı'daki tarihi Gazi Hüsrev Bey Camisi'ydi. Cami avlusuna sığmayan çok sayıda Müslüman, bayram namazını sokaklarda kıldı. Bayram namazını geleneksel olarak Bosna Hersek Reis-ul Uleması Husein Kavazoviç kıldırdı.
Bayram hutbesinde Müslüman, Hristiyan ve Yahudi vatandaşlara birlik çağrısında bulunan Kavazoviç, ailenin ve çocukların eğitiminin önemine dikkati çekti.
Farklılıkların insanları bölmesine izin verilmemesi gerektiğini vurgulayan Kavazoviç, "Her fırsatta dostluklar kuralım. Adalet ve doğruluk için mücadele edelim. Kavgadan uzak duralım. Birbimizin hatalarını affedelim çünkü bu, insanlar arasındaki bağları güçlendirir" şeklinde konuştu.
Kavazoviç, nerede olursa olsun, tüm Müslümanların komşularıyla, yakınlarıyla ve dostlarıyla barış içinde yaşamalarını söyleyerek, insanların birbirinden korkmamaları gerektiğini, herkesin kaderinin aynı olduğunu ifade etti.
Kavazoviç, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Hepimiz ölümlü insanlarız. Yaşıyoruz ve ölüyoruz. Müslüman, Allah'ın emirlerine kalpten inanarak bu emirleri uyguluyor, amelleriyle de Allah'a olan inancını gösteriyor. Amel olmadan din, çaba olmadan ödül, sabır olmadan başarı da olmaz. Bu herkes için böyle."
Ortadoğu'daki çatışmalardan dolayı evlerini terk ederek Batı Avrupa ülkelerine ulaşmaya çalışan sığınmacılara da değinen Kavazoviç, bu kimselerin "zulüm ve adaletsizlik mağdurları olduğunu" kaydetti.
Kavazoviç, "Bir kez daha Müslümanlarımıza çağrım, ellerini bu ülkelerden uzak tutmaları, burada yaşayan Müslüman ve diğer halklara karşı uygulanan şiddete iştirak etmemeleri. Aksine, sıkıntı içerisindeki bu millet yardım edelim, evlerimizi ve kalplerimizi onlara açalım" ifadesini kullandı.
Tüm Müslümanlara hayırlı bir bayram geçirmeleri temennisinde bulunan Kavazoviç, namazın ardından vatandaşlarla bayramlaştı.
DİĞER BALKAN ÜLKELERİ
Bosna Hersek'in yanı sıra Sırbistan, Karadağ, Kosova, Makedonya, Arnavutluk ve Hırvatistan'daki Müslümanlar da bayram coşkusu yaşıyor.
Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da, şehirdeki tek cami olan Bayraklı Camisi'nde yüzlerce Müslüman bayram namazı kıldı. Sırbistan'da, Boşnak nüfusun yoğun olarak yaşadığı Sancak bölgesindeki camiler de bayram namazında dolup taştı.
Nüfusunun büyük çoğunluğunu Müslümanların oluşturduğu Kosova'da Müslümanlar bayram namazında camilere akın etti. Başkent Priştine'deki Müslümanların ilk adresi Fatih Sultan Mehmed Camisi olurken, Prizren'deki Müslümanlar ise şehir merkezindeki Sinan Paşa Camisi'ne akın etti.
Büyük çoğunluğu Müslümanlardan oluşan Arnavutluk'ta da bayram coşkusu yaşanıyor. Başkent Tiran'ın yanı sıra Elbasan, İşkodra ve Durres gibi şehirlerdeki camilere akın eden Müslüman Arnavutlar, camilerin dolup taşmasıyla namazı sokaklarda kıldı.
Tiran'da büyük bir cami olmaması nedeniyle bu yıl da bayram namazı Ulusal Şehitler Bulvarı'nda, binlerce Müslüman tarafından kılındı.
Balkanlar'ın en küçük ülkesi Karadağ'da da Müslümanlar bayram namazı için camileri doldurdu. Karadağ'da Müslüman nüfusun yoğun olarak yaşadığı Rojaye, Biyelo Polje ve Plyevlya, Ulciny ve Bar gibi kentler başta olmak üzere yüzün üzerinde cami ve mescitte bayram namazı kılındı.
Hırvatistan'da da başkent Zagreb ve Riyeka'da yaşayan Müslümanlar, bu kentlerdeki camilere akın ederek, bayram namazını kıldı.
Makedonya'da da tüm camilerde bayram namazı coşkusu yaşandı. Başkent Üsküp'teki merkezi bayram namazı Bedir Camisi'nde kılındı. Burada bayram namazını, Makedonya İslam Birliği Başkanı Suleyman Recepi kıldırdı. Öte yandan, şehirdeki tarihi camiler de bayram namazı dolayısıyla dolup taştı.
GAZZE'DE NAMAZI HENİYYE KILDIRDI
Gazze Şeridi'nde yüzlerce Müslüman, bayram namazını Han Yunus'un Zenne Bölgesindeki açık alanda kıldı.
Sabahın erken saatlerinde yüzlerce kişinin akın ettiği, Filistin bayraklarının asılı olduğu alanda, bayram namazını Hamas Siyasi Büro Başkan Yardımcısı İsmail Heniyye kıldırdı.
Heniyye, verdiği hutbe sırasında, "Sevgi çerçevesinde Mısır'daki kardeşlerimize, Gazze sınırına inşa ettiği çevreye ve altyapıya zarar vermekle kalmayan, Mısır'ın tarihine ve Filistin davasına yönelik konumuna da zarar veren su kanalı projesini durdurma çağrısında bulunuyoruz" dedi.
"Neden Refah'a bu su kanalı kazıldı? Neden tarihi değerler, komşuluk değerleri alt üst edildi? diyen Heniyye, "Etrafı su kanallarıyla çevrili bir adaya dönüşmesini isteyen düşmanlarımızın hayal ettiği gibi Gazze'ye su kanalı inşa edilmesi değil, ambargonun kalkması, yeniden imar edilmesi ve yardım eli uzatılması gerek" ifadelerini kullandı.
Mısır'a ayrıca geçen ay Gazze'den ayrıldıktan sonra Sina'da kaçırılan 4 Filistinliyi kurtarma ve serbest kalmasını sağlama çağrısında bulunan Heniyye, "Bu kişilerin, ailelerine kavuşmasından Mısır sorumlu, çünkü kaçırılma olayı Mısır yönetimindeki bölgede gerçekleşti" diye konuştu.
Hamas'ın diğer ülkelerin içişlerine müdahale konusunda titiz davrandığını belirten Heniyye, başta Arap ülkeleri olmak üzere İslam ülkeleriyle stratejik ilişkilere dikkat ettiğini kaydetti.
İsrail ablukası altındaki Gazze'de kılınan bayram namazlarının ardından halk, kurbanlarını kesmeye başladı. Ekonomik sıkıntılar nedeniyle bu yıl kurbanlık satışında azalma olduğu belirtiliyor.
Gazze'deki Tarım Bakanlığı Koordinasyon Dairesi Müdürü Tahsin es-Saga, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bölgede yaşanan ekonomik sorunlar ve artan fiyatlar nedeniyle bu yıl Gazze'de kurbanlık satışında azalma görüldüğünü ifade etti.
Geçen yıla oranla kurbanlık fiyatlarında yüzde 20 artış görüldüğünü kaydeden Saga, bu nedenle satışların azaldığını dile getirdi.
Öte yandan, Filistin Başbakanı Rami Hamdallah ve beraberindeki heyet Ramallah'taki Devlet Başkanlığı ofisinde bayram namazı kıldı.
Bayram hutbesini veren imam Cuma Hamdan hutbede, Arapların ve İslam aleminin İsrail tehditlerine karşı Mescid-i Aksa'yı korumak için harekete geçmeleri konusunda çağrıda bulundu.
Hamdallah ve beraberindeki heyet daha sonra eski Filistin Devlet Başkanı Yasir Arafat'ın, Ramallah'taki Filistin Yönetimi merkezi Mukataa'daki kabrine çiçek bıraktı.
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas da Rusya'nın başkenti Moskova'dan yayımladığı mesajda Filistin halkının bayramını tebrik etti.
KIRGIZİSTAN
Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te bayram namazı, her yıl olduğu gibi başkentin en büyük ikinci meydanı olan Başbakanlık Binası önündeki Lenin Meydanı'nda kılındı.
Meydanda toplanan on binlerce Müslüman, Kırgızistan Müftüsü Maksatbek Toktomuşev'in verdiği vaazı dinledi. Müftü Toktomuşev vaazında, İslam dininde evlatların anne ve babaya duyması gereken hürmeti ve vazifelerini anlattı.
Bayram namazına bazı milletvekilleriyle katılan Meclis Başkanı Asılbek Ceenbekov, Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev ve milletvekilleri adına vatandaşların bayramını kutladı. Bayram namazının saat 08.20'de kılınmasının ardından Kur'an-ı Kerim okundu. Duaların ardından vatandaşlar, din görevlileriyle bayramlaşmak için uzun kuyruklar oluşturdu.
Kırgızistan'da kurban kesim organizasyonuna katılmak için gelen ve aralarında milli güreşçi Rıza Kayaalp'in de bulunduğu Türkiye Diyanet Vakfı (TDV) gönüllüleri de bayram namazını meydanda kıldı.
On binlerce vatandaşın arasında bayram namazını eda eden Kayaalp, namazdan sonra Kırgız dedeleri ve gençleri ile bayramlaştı. Kayaalp'a yoğun ilgi gösteren Kırgız gençleri, kendisiyle fotoğraf çektirdi.
AFGANİSTAN
Neredeyse her gün ölüm haberlerinin geldiği ve terör olaylarının yaşandığı Afganistan'da halk bayram namazı için camileri doldurdu.
Ülkenin en kalabalık kentlerinden Mezar-ı Şerif'te, kentin en büyük camisi olan ve Hz. Ali'nin türbesi olduğuna inanılan Ravza'nın önündeki Yeşil Cami'de bayram namazı kılındı.
Namaz öncesi halka hitap eden Belh Emniyet Amiri Abdurazzak Kadiri, Afganistan halkının savaştan bıktığını, artık herkesin barış istediğini belirtti.
Kurban Bayramı'nın, huzur ve birlik bayramı olduğuna işaret eden Kadiri, bayram günlerinin tüm kırgınlıklar bir yana bırakılarak mutluluk içinde geçirilmesi gerektiğini söyledi.
Binlerce kişinin katıldığı namaz sonrası verilen hutbede birlik ve beraberliğin önemi vurgulandı.
Cemaat, camilerin dolması üzerine avlu ve bahçeleri de doldurdu. Sıkı güvenlik önlemleri altında kılınan bayram namazı sonrası dışarı çıkan Afgan halkı, geleneksel hale gelen ve yıllardır devam eden bayramlaşma törenine katıldı.