Sudan’da 30 yıldır süren Ömer el Beşir diktatörlüğü yıkılıyor. Halkın hükümet karşıtı protestoları sürerken ordu bu sabah harekete geçti. Sudan’da yaşananlarla ilgili İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi M. Görkem Doğan ile konuştuk.
Sudan’da ekmek ve yakıt zamlarına karşı 19 Aralık’tan bu yana hükümet karşıtı protestolar devam ederken halk, ordunun kendilerinden yana tavır koyması talebiyle altı gündür başkent Hartum’da Ömer el Beşir’in konutunun yanı sıra Savunma Bakanlığı’nın da bulunduğu yerleşkenin dışında oturma eylemi yapıyor.
Altı gündür süren eylemin ardından Sudan ordusu bu sabah itibariyle harekete geçerek başkent Hartum’un çeşitli noktalarına asker konuşlandırdı, devlet televizyonu ve radyosuna el koydu. Aralarında eski Savunma Bakanı Abdurrahim Muhammed Hüseyin’in de bulunduğu bazı üst düzey yetkililer ise Sudan istihbaratı tarafından gözaltına alındı.
Dubai merkezli Al Hadath televizyonuna konuşan Bakan Adil Mahcup Hüseyin; Rusya ve Türkiye’nin desteklediği Beşir’in istifa ettiğini duyurdu. Bakan, “Beşir’in istifası sonrasında kurulacak askeri konsey için istişareler yapılmakta olduğunu” söyledi. Reuters’e konuşan hükümet kaynakları da bu bilgiyi doğruladı.
‘Beşir, güneyin ayrılmasına iktidarda kalabilmek için göz yumdu’
Beşir’in 1989’da askeri darbeyle başa geldiğini vurgulayan M. Görkem Doğan, “Ömer el Beşir 1989’da bir askeri darbeyle başa gelen cuntanın önde gelen ismiydi, sonra darbeci silah arkadaşlarından kurtulmak için sivil yönetime geçişi örgütledi. Bu sivil yönetim Güney Sudan’daki müslüman olmayan çoğunluğa karşı yürütülen savaşı, ülkenin Darfur bölgesindeki müslüman siyahi halka karşı da taşıdı ve savaş suçlarına imza attı. Büyük yurtsever el Beşir, ülkenin güneyinin ayrılmasına iktidarda kalabilmek için göz yumdu. İktidarda kalabilmek için İslamcılarla da bir dönem yakınlaşmış, hatta Usame bin Ladin’e ev sahipliği yapmıştı” dedi.
‘Siyasi kariyerinin sonu gelebilir’
Doğan, “El Beşir, en son iktidarını korumak için Türkiye ve Rusya ile flört ediyor ve ülke kaynaklarını bu ülkelere açmaya hazırlanıyordu. Kadınların başı çekmesinden dolayı ‘Kandaka hareketi’ diye anılan isyana ordu da katılırsa el Beşir’in uzun siyasi kariyerinin sonu gelebilir” diyen Doğan’a Sudan’da yaşananların Cezayir’e benzetilmesini sorduğumuzda “Bu büyük oranda doğru. Hele de ordu elitleri, iktidar devir teslimini becerebilirlerse gene de Cezayir Cumhurbaşkanı otokrat Buteflika ile El Beşir gibi pragmatist, üçkağıtçı bir zorbayı karşılaştırmak istemem. Umarım ayaklanan ahali her iki ülkede de, hiç değilse hayallerinin bir kısmını elde edebilirler” ifadelerini kullandı.