Koronavirüs salgınının cezaevlerine sıçramasının ardından salgının yayılmasını önlemek için alınan tedbirler kapsamında bazı hükümlüler tahliye edilirken bazı hükümlüler ise açık cezaevine alınmıştı. Yaklaşık iki sene önce başlayan izin süreci, Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’nün açıklamasına göre bu ay sonu dolacak. Adalet Bakanı Bekir Bozdağ’ın dün (22 Mayıs) 103 bin 532 hükümlünün izin süreçleriyle ilgili yeni bir karar alınabileceğini söylemesinin ardından gözler bugünkü kabine toplantısına çevrildi.
Koronavirüs salgınıyla mücadele kapsamında bazı mahkûmlar hakkında yasal düzenlemeye gidilmişti. 7242 sayılı Kanun ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunu’nun geçici 6. maddesinde yapılan değişiklikle açık ceza infaz kurumlarında bulunan veya açık ceza infaz kurumlarına ayrılmaya hak kazanan hükümlüler ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezalarının infazına karar verilen hükümlüler koronavirüs iznine gönderilmişti. Bu izinler geri kalan iki senede toplam 12 kez uzatıldı. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, 6 Mayıs’taki açıklamasında koronavirüs izinlerinin bu ay sonunda biteceğini duyurmuştu.
Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’nün paylaştığı verilere göre 31 Mart itibarıyla toplam 96 bin 718 kişi açık ceza infaz kurumunda bulunuyor ve bu hükümlülerin büyük kısmı koronavirüs izinleri bittikten sonra teslim olacak. Kurumun Eylül 2021’deki açıklamasına göre ise 88 bin 767 hükümlü koronavirüs izninde bulunuyordu.
Bozdağ karar için kabine toplantısını işaret etti
Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, dün katıldığı bir televizyon programında konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Mevcut durumda toplam 103 bin 532 hükümlünün koronavirüs izninde bulunduğunu aktaran Bozdağ, mahkûmların izin süreçleri hakkındaki karar için bugünkü kabine toplantısını işaret etti: “AK Parti MYK’da bu konu konuşuldu, bir değerlendirme yapıldı. Yarın kabinede bir sunumum olacak. O değerlendirmeden sonra bir karar çıkarsa kamuoyuyla paylaşılacak. Olumlu bir şey olduğu zaman Sayın Cumhurbaşkanımız bunu açıklayacaktır.”
Teslim olmayanlar firari sayılacak
İzin sürelerinin uzatılmaması durumunda izinde bulunan bütün hükümlüler teslim olarak cezaevine girecek. Teslim olmayan hükümlüler ise firari sayılacak. Medyascope’a konuşan İnsan Hakları Derneği (İHD) Cezaevleri Komisyonu Eş Başkanı Nuray Çevirmen, “Koronavirüs riski cezaevlerinde devam ediyorsa bu kişilerin geri çağrılması ciddi sorunlara yol açabilir. Tedbirlerin gevşetildiği açık, izinlerin devam etmesi sağlık açısından daha doğru olabilir” dedi.
“İzinlerin tekrar uzatılmasının hukuki bir zemini yok”
Avukat Erselan Aktan ise koronavirüs izinlerinin şu ana kadar 12 kez uzatıldığını hatırlatarak izinlerin Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu’nun “normalleşme sürecine” ilişkin aldığı tavsiye kararlarından sonra tekrar uzatılmasının hukuki bir zemini kalmadığını söyledi. “Cumhurbaşkanı ya bugün ya da açıklanacak muhtemel son uzatımdan sonra, izinlerin uzatılmayacağını ve teslim olacak hükümlülerden gerekli hazırlıkları yapmalarını isteyecektir. Bugün mü yoksa iki aylık uzatmadan sonra mı olur; buna idari işleyişteki süreler ve yargısal iş yüküne göre karar verilir” diyen Aktan, cezaevlerine geri dönecek hükümlülerin karşılaşacakları süreç hakkında ise şunları söyledi:
“Cezaevine dönen insanlar izne çıkmadan önce kalan cezalarını yatacaklar”
“Geri dönecek hükümlülerden, daha önce denetim planı yapılanlar için bir değişiklik olmayacak. Onlar, en son izinle ayrıldıkları açık hapishanelere geri dönecekler. Haklarında henüz denetim planı yapılmayanlar ise Denetimli Serbestlik Müdürlüğü’ne müracaat etmek zorunda. İnfazlarını nerede tamamlayacakları müdürlükler tarafından kararlaştırılacak. Açık cezaevlerinin kontenjanları zaten oldukça fazla. Dolayısıyla bir kısım hükümlü müracaat edip tercih yaptıktan sonra kontenjan fazlasına bağlı olarak farklı cezaevlerine de atanabilir. Cezaevine dönen insanlar izne çıkmadan önce kalan cezalarını yatacaklar. Bu noktada, cezalarının infazına izinle ara verilmiş hükümlüler için bir affın olacağı ve cumhurbaşkanınca açıklanacağına dair yayılmış yanlış bir bilgiden de bahsetmek gerekiyor: Hükümlüler Adalet Bakanlığı’nın ya da cumhurbaşkanının böyle bir açıklama yapmasını beklememeliler. Bu, ancak yasal bir düzenlemeyle mümkün ve mevcut durumda bunun için yasal bir dayanak yok.”
Cezaevlerindeki aşılama oranı
Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’nün 4 Ocak’taki açıklamasına göre ceza infaz kurumunda bulunan hükümlü ve tutuklulardan birinci doz aşı yaptıranların oranı yüzde 95, ikinci doz aşı yaptıranların oranı ise yüzde 87. İzin kapsamında dışarıda bulunan hükümlülerin aşılanma oranına ilişkin herhangi bir bilgi bulunmuyor.