Bir kedi sahibi olmadan önce onun mizacını, soyağacını, fiziksel ve ruhsal ihtiyaçlarını, olası genetik rahatsızlıklarını ve nasıl bir bakım yapılması gerektiğini bilmek son derece önemlidir. Bugün sizlere çok özel bir kediyi anlatmaya çalışacağız. Adını oldukça sık duyduğumuz, bilenlerimizin ona hayranlıkla baktığı bir kedi cinsi; British Shorthair…
Antik Mısır’dan gizemli bir ruhu, Romalılar’dan gezginliği ve İngilizler’den asilliğini bünyesine katarak günümüze kadar ulaşabilmiştir. Ataları avcı bir mizaca sahip olsa da bugün için sadece yemek kasesindeki besinleri avlayabiliyor. Kökenleri oldukça eski tarihlere değin uzanıyor ve günümüz British Shorthair birçok cinsin genini de taşıyor. Aynı zamanda bir film yıldızı da olan British Shorthair I Can has Cheezburger? ve Alice’s Adventure in Wonderland gibi yapımlarda da kendini göstermiştir. Kedilerin Buldog’u olarak bilinen British Shorthair oyuncak bir ayıya benzer görünümüyle aşırı derecede sevimli görünür.
British Shorthair Kişiliği
British Shorthair kedisini tanımlamak için ihtiyacımız olan basit kelimeler yeterlidir. Sessiz, sakin, sadık, bağımsız ve uyumludurlar. Tipik İngiliz karakterine benzer şekilde suskun bir mizacının olması konuşkan olmadığı anlamına gelmez. Mırıltı ile gıcırtı arası bir sesi çıkarmaktan geri durmayacaklardır. Bu ses bazen rahatsız edici olabilir. Zira gürültülü bir tekne motoruna benzer bir ses çıkarırlar. British Shorthair için sadakat abartılı noktalara varabilir. Sürekli peşinizde dolanmaktan, sizinle oda oda dolaşıp, takip etmekten kendilerini alamazlar. British Shorthair sıkı bir takipçi olsa da sürekli ayak altında dolaşmaktan da sıkılıp bağımsız ruhunu devreye alarak köşesine çekilebilir. İddasız bir cinstir. Utangaçlıklarını yendikten ve sizi yeteri kadar tanıdıktan sonra sevgi yumağı bir arkadaşa dönüşecektir. British Shorthair sevecendir ancak yapışkan bir kedi değildir.
British Shorthair kedisinin gösterdiği sevginin karşılığı kucağa alınıp saatlerce tımar edilmek değildir. Bu kediler genellikle ayak ucunda kıvrılmayı ve dinlenirken ayaklarının yere bastığından emin olmayı seçerler. British Shorthair tüylerinin alınmasından da çok hoşlanmaz. Tımarlanmaya tepkisini sesiyle ve hareketleriyle çabucak gösterebilir. En dikkat çekici hususlardan bir diğeri ise öpülmekten nefret etmeleridir. Böyle bir eyleme verecekleri karşılık sert olabilir. Ancak British Shorthair bazen başının okşanmasından hoşnut olur ve buna tepkisini güçlü bir şekilde mırıldanarak gösterir. British Shorthair kedilerinin dişileri erkeklerine nazaran daha ciddi ve ağırbaşlıdır. Erkeklerin mizacı daha sevimli ve mutluluk doludur. Sürekli ayağınızın etrafında bazen dolaşan bazense dinlenen bu kediler için sadık bir evcil köpek demek pek de yanlış olmaz.
British Shorthair oyuncu olsa da aşırı hareketli değildir. Evinizdeki dolapları karıştıran, eşyaların yerini değiştiren, ortalığı dağıtan, avizelere atlayan akrobat bir kedi olmaktan epeyce uzaktır. Rahat tavırlarıyla dikkat çekseler de akıllı kedilerdir. British Shorthair hızlı öğrenebilen bir cinstir. Zekasını yoracak ve geliştirecek işler peşindedir. Yeni numaralar peşinde olmayı ve yeni oyunlar öğrenmeyi sever. Çevresinde interaktif canlılar ve eğlenceli araçlar oluşturmak onu mutlu edecektir. Bencil olmayan, yumuşak huylu bu kedi yavruyken daha enerjik ve hareketlidir. Enerjisi yaşlandıkça azalmaya başlar.
British Shorthair temkinli bir cinstir. British Shorthair Kedisinin bu ilginç mizacını dikkate alarak yeni canlılarla tanıştırmak gerekmekte. Yeni olan her şeye merakı zaman içerisinde güçlenecektir. Uysallığının gereği sakinliğini koruyarak, hızlı bir tanışma sürecine girmeyecektir. British Shorthair hayvanları için fazla zaman ayıramayacak olan aileler için uygun bir cins olabilir. Özetle uyumlu, dengeli ve tatlı bir cinstir.
Çocuklar ve Evcil Hayvanlarla İletişimi
Huzur veren doğası, sabrı ve yumuşak huyuyla British Shorthair evcil hayvanlara ve çocuklara karşı da toleranslıdırlar. İlgi arsızı olmasa da ilgiyi sevdiği için çocuklarla verimli etkileşim saplayabilirler. Çocuklar için bu peluş ayıcık mükemmel bir dost olabilir. Ancak bağımsız doğalarını zarar verecek ya da onları rahatsız edecek hareketler tavrılarının değişmesine neden olabilir. British Shorthair cinsinin diğer canlılarla olan iletişimi, mizacı da dikkate alınarak, zamana yayılan bir süreç içinde iyi bir gözlemle sağlanmalıdır. Sakin yapısı onun yaşlılarla da etkileşiminini kolaylaştıracaktır.
British Shorthair Tarihçesi
British Shorthair Kedisinin kökenleri oldukça eski zamanlara kadar uzanıyor. Klasik bir Büyük Britanyalı olana kadar uzun evrelerden geçerek günümüzdeki görünümünü elde etmiştir. Britanya’da Shorthair olarak bilinen bu kedilerin ataları, Romalıların Britanya’yı işgaliyle bölgeye gelmiştir. Romalılar beraberlerinde bu avcı türü de yanlarında getirerek fareleri yakalamaları için kullanmışlardır. Romalıların ise onları Mısır’daki evcilleştirilmiş cinslerden getirdiği söylenir. Romalıların işgali son bulsa da bu kediler Britanya’da kalmaya devam etti. Avrupa iklimine ve doğa şartlarına ayak uydurarak dönüşüm geçiren Shorthair, Britanyalılar’ın bahçelerinde, evlerinde ve ambarlarında kemirgenlerle mücadele eden sadık bir cins haline geldi. Sokak kedisi olduğu zamanları geride bırakan
British Shorthair köklü bir geçmişe sahip olmasına rağmen 1800’lü yılların sonuna doğru ancak yeni bir cins olarak tanınmaya başlanmıştır. Bu noktada ayrı bir cins olarak kabul görmesini ortaya koyan iki farklı teori vardır. İlki Harrison Weir adlı bir kedi meraklısının 1871’de Crystal Palace’de sergilenmesiyle ortaya çıktığını savunur. Tabi burada kediseverlerin en çalışkan kedileri seçtiği de söylenmektedir. Diğer teoride ise kısa tüylü kedilerin sayısının azalırken British Shorthair Kedisinin de sayısının azalmasına ilişkindir. Bu teoride 19. yüzyılın sonlarında kedi gösterilerine hakim olan kısa tüylü kediler yerine daha uzun tüylü kediler seçilmeye başlanmıştır. Kısa tüylü kedilerin sayısının yeniden artırılması adına başlatılan programa British Shorthair de dahil edilmiş ve tanınmaya başlanmıştır.
İki Dünya Savaşı da gören bu kedi zor süreçler ve farklı çiftleşme programlarıyla kendisine birçok yeti katmıştır. I. ve II. Dünya Savaşı’nın her ikisinde de yok olma noktasına gelse de her defasında neslini devam ettirmeyi başarmıştır. British Shorthair cinsini yeniden kazanmak adına I. Dünya Savaşı sonrasında İran Kedisiyle ile bir çiftleştirme programı uygulandı. Ancak Cat Fancy Yönetim Kurulu(GCCF), bu yavruların British Shorthair olarak gösterilmesine ve kaydına izin vermedi. Cins tekrardan kendi içinde çiftleştirilerek üç nesil sonra yeniden kaydedildi.
II. Dünya Savaşı’ndan sonra da benzer bir macera yaşayan British Shorthair, bu defa kayıt altına alınmayan kedilerle, Chartreux ile ve Russian Blue’s ile çiftleştirilerek kurtarılmaya çalışıldı. Fakat yine yavrular British Shorthair cinsiyle uygunluk göstermiyordu. Ve yeniden İran Kedisi kullanılarak çiftleşme programı başlatıldı. Nihayet cins yeniden canlandırıldı ve tanındı.
British Shorthair Fiziksel Özellikleri
Yavaş olgunlaşan bir cinstir. Bedensel olarak gelişim süreci üç yaşına kadar devam edebilir. British Shorthair orta ile büyük arası kabul edebileceğimiz bir boyuttadır. Tıknaz bir topaça benzer. Güçlü ve sağlam yapısı görünümüne de yansır. Yuvarlak ve iri olduğu rahat şekilde görülebilir. Görkemli vücudu kalın, yumuşak ve dirençli bir kürkle kaplanmıştır.
Yüz ve Kafa Yapısı
Vücudunun diğer yerleri gibi kafası da yuvarlakça ve büyük şekilde güçlü bir görünüm sergiler. Dolgun ve iri yanaklar ilk bakışta dikkati çeker. Kafa kısa ve kalın bir boyunla vücuda ilişiktir. Başın üst tarafı geriye doğru hafifçe yuvarlaktır. Alın düz bir şekildedir. Orta büyüklükteki geniş burun yüzün genel yuvarlatılmış hatlarıyla uyum içinde kalır. Güçlü ve sağlam gelişmiş bir çene yine aynı şekilde bir ağızla birleşir. Büyük ve yuvarlak bıyık pedlerinin altında ağız büyük ve kendine hastır. Yuvarlak bir başa uygun olarak tabandan uca daralan ve uçlarda yuvarlatılmış kulaklar, birbirinden uzaktır.
Profilden kafa yapısı incelenirse alnın belirgin şekilde dışa doğru olduğu, burun, ağız ve çenenin aynı hizaya oturduğu ve çıkıklaştığı görülür. Burnun alına doğru içeri çöküklüğü de cinse has özelliklerdendir. İri ve yuvarlak gözler parlak ve tombul suratıyla uyum içindedir. Güzel gözler mavi, akuamarin(mavimsi yeşil), yeşil, ela, altın sarısı, dikroik(bakış yönüne göre farklı renkler gösteren) olabilir. British Shorthair yavrusunun kesin göz rengi iki buçuk ay gibi bir süre sonunda ortaya çıkar.
Vücut Yapısı
British Shorthair cinsinin derin ve geniş bir göğsü kaslı ve güçlü gövdesiyle bütünleşiktir. Heybetli görünüşünü geniş ve büyük omuzları destekler. Bacakları kısa ancak iri kemikli ve kalındır. Ön bacakları düzdür ve görselliğiyle uyum sağlar. Sevimli pençeleri güçlü ve yine yuvarlaktır. Kuyruk sağrıda daha kalın, uca doğru incelen ve uçta yuvarlatılmış orta uzunlukta olmalıdır. British Shorthair cinsinin vücut uzuvları birbirinden bağımsız şekillerle oluşmaz. Uzuvlar birbiriyle uyumlu şekilde gelişmiş olmalıdır.
Tüy Çeşitleri
Kürkü kalındır ve kısa, yoğun, sık tüylerle kaplı şekildedir. British Shorthair farklı cinslerle çiftleşmesi, uzun süren gelişimi, tercih edilmesi, tarihi gibi birçok sebepten kaynaklı olarak çok fazla çeşitlerde görülür. Tüm bu kediler orijinal British Shorthair ile aynı davranışları sergiler ve ortak tarihi paylaşırlar. Çeşitler iki renkli, colourpoint(koyu renkli kulaklar, pençeler, kuyruk ve yüzü olan soluk bir gövdeden oluşan çeşit), tekir, tipped, kaplumbağa kabuğu şeklinde sıralanabilir.
İki renkli British Shorthair beyaz-siyah, beyaz-gri, beyaz-tekir, beyaz-turuncu, turuncu/tekir-beyaz, turuncu-siyah renkleri sergiler. Colorpoint ise siyah, gri, açık kahverengi, kırmızı ve kaplumbağa kabuğu renginde olabilir. Bir diğer çeşidi tekirin de kahverengi, gümüş, turuncu ve diğer tekir desenlerinde görülmesi muhtemeldir. Tipped ya da Tippy British Shorthair siyah, kırmızı veya kahverengi olabilir. CFA şu ana kadar bu cinsle ilgili 37 renk belirtmiştir. Bu renkler arasında da en bilineni ve popüleri mavidir. İngiliz Mavisi olarak da bilinen bu renk griye çalar.
Ağırlığı ve Boyutları
British Shorthair büyük boyutlarda kabul edilmese de orta boyutlu bir kediden daha büyüktür. Tıknaz, dolgun, iri görünümünü destekleyen sıkı kaslar ve iri kemikler onu ağırlaştırmıştır. British Shorthair yaşına, sakinliğine, sağlığına ve bakımına göre yüksek kilolara ulaşabilir. O kadar ki 9 ile 10 kg ağırlığa ulaşan kediler görülmüştür. Dişileri bu denli kilolu olmasa da 5-7 kg arası bir ağırlığa sahip olabilirler.
British Shorthair Bakımı
Öncelikle bilinmesi gereken en mühim noktalardan birisi British Shorthair’in 3-5 yaşına varıncaya kadar tam olgunlaşamadığıdır. Olgunlaştıkça bu kedinin mizacının da değişiyor oluşu unutulmamalıdır. British Shorthair büyüdükçe bakım gereksinimleri, beslenme düzeni değişim göstermeye başlayacaktır. Lüks kürkünün üzeri birim başına düşen tüy miktarı olarak birçok cinsten daha fazladır. Ancak bu denli sık ve derin yerleşik tüylerin bakımı oldukça kolaydır. British Shorthair için haftada bir fırçalama rutini yeterli olacaktır. Zaten bu cins aşırı bir tımardan da haz etmeyecektir. ilkbahar mevsimi tüylerini dökme zamanıdır. Yeni tüylerin daha rahat çıkabilmesi ve sağlığını koruması için bu dönemde fırçalama rutini daha sık yapılmalıdır.
Bakım Maliyeti
British Shorthair sahibi olmanın maliyeti popülerliği sebebiyle pek de yüksek değildir. Kaliteli ve sağlıklı yiyecekler sağlamak ve genel ihtiyaçlarını karşılamak aylık yaklaşık 30-40 Sterlin’e mal olabilir. Yüksek kabul edilebilecek bir yaşam beklentisine sahip British Shorthair sahibe ömrü boyunca 5.000-10.000 Sterlin arası bir maliyet yükleyebilir. Yaşına, cinsine, sağlık durumuna göre bu rakamlar değişiklik gösterebilir.
Beslenme
Beslenmesi özel bir diyete tabi olmalıdır. Bu kedilerin kilo almaya meyilli oldukları bilinen bir gerçektir. Uzun tüylü versiyonu olan British Longhair de aynı şekilde bu duruma meyillidir. Bağımsız ve sakin yapıları onları Obeziteye itebilir. Günlük hareket seviyesi gözlenerek yeterli besin verilmelidir.
Temizlik
Sürekli banyo ihtiyacı duymazlar. Hatta çoğu kedi gibi suyla problemleri de vardır. Yaşam alanını ve özel alanını temiz tutmak sağlıklı kalmasında etkin rol oynar. Yine tüm kedilerde olduğu gibi tırnak bakımı, diş temizliği, göz, kulak, burun çevrelerinin kontrolü önemlidir.
British Shorthair Sağlık Durumu
İri kemikleri, sıkı kasları ve bunları kaplayan kalın bir kürk British Shorthair’i gayet sağlıklı bir kedi haline getirmiştir. Bu kedi çok farklı iklimler görerek, farklı cinslerle melezlenerek geliştirilmiş ve kazanılmıştır. Uysal oluşları onları daha az hareket etmeye teşvik eder ve kilo almalarını kolaylaştırır. Sağlıklı kalmaları için onları hareket etmeye teşvik etmek gerekecektir.
Sağlık Sorunları
Bahsettiğimiz üzere British Shorthair birçok farklı gen taşıyabilir. Gen çeşitliliği kalıtsal olarak bazı sağlık sorunlarının oluşmasını da gündeme getirebilir. Polikistik Börek Hastalığı bunlardan biridir. Böbreğin normal seyrinde işlemesine engel olan kistlerin gelişmesine neden olan bu hastalık daha ileri seviyede böbrek yetmezliğiyle sonuçlanabilir. Özel bir diyet ve düzenli veteriner kontrolleri ile hastalık geciktirilebilir. Hipertrofik Kardiyomiyopati kalp kasının kalınlaşarak kalp yetmezliğine neden olabilir. Ancak bu hastalıkta kontrol altına tutularak kedinin daha sağlıklı bir ömür sürmesi sağlanabilir.
Yaşam Süresi
Genel olarak 12 yıl üzerinde yaşayan bu kedilerin 20 yıla kadar süren bir yaşamları olabilir. Sertifikalı ve tanınmış bir yetiştiriciden alınan yavru kedilerin ömrü daha uzun olabilir.
British Shorthair Eğitilebilir mi?
Mizacını bakıldığında British Shorthair eğitilmek için oldukça uygundur. Tatlı huylu ve sakin yapısı belli bir dönemin ardından insanlarla etkileşimin daha kolay hale gelmesine yardımcı oluyor. Yetiştiriciler yavru kedilerin 12 haftalık süre sonunda insanlarla iletişime geçtiği konusunda ortak bir kanıya sahiptirler. Sahibine karşı bağlılığı güçlü olduğu için daha kolay eğitilebilir. Ayrıca zekasını tırmalayan interaktif oyunlara yatkın doğaları da eğitiminde kolaylık sunuyor.
Kedi sahibi olmadan önce nasıl bir karakterde ve görünümde olduğunu bilmek işinizi kolaylaştıracaktır. Bugün sizlere Büyük Britanya’nın soylu ve güzel kedisini dolu dolu anlatmaya gayret ettik. British Shorthair cinsinin Mısırlılar’a değin uzanan kökenleri ve her coğrafyadan aldığı bir mirası vardır. Çalkantılı ve yok olmanın eşeğine gelen hayatı onu daha da güçlü ve asil kılmıştır. British Shorthair’i çalışırken geniş çapta araştırmalar yaptık. Dünü ve bugünü, genel fiziki görünümü, çeşitleri, güzelliği, olumlu ve olumsuz yönleri, ihtiyaçları gibi birçok konuda doğru bilgiler topladık. Bunları derleyerek kapsamlı bir makale hazırladık. Eksik veya gözden kaçırdığımız noktaların bilincindeyiz. Sizin de bu yazıya katkı sunmanız için yorumlar kısmında düşüncelerinizi belirtmenizi temenni ediyoruz.