Kamu kurumlarında görev yapan sürekli işçilerin geçici görevlendirilmeleri durumunda harcırah alabilecekleri, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın görüş yazısıyla açıklığa kavuşturulmuştu.
Zaman zaman da geçici görev yolluğu ödenen kişiye aynı zamanda yemek parasının ödenip ödenmeyeceği tartışma konusu olmaktadır.
Bazı kurumların geçici görev yolluğu ödenen işçilerin yemek parasını kesme yoluna gittiği görülmektedir.
Peki doğru uygulama hangisidir? Geçici görev yolluğu ödenen işçinin yemek parası kesilebilir mi?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, bir görüş yazısı ile konuyu açıklığa kavuşturdu.
İşte Bakanlığın o yazısı!
"İlgi : 16.03. 2022 tarihli ve E-46348952-929-216594 sayılı yazınız.
Kurumunuzda 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinin 35 inci Bölümünün 502 nci maddesi kapsamında çalışan ve asli hizmetleri yerine getirmekle görevli personele ilaveten 696 sayılı KHK ile hizmet alımı yoluyla çalışmakta iken sürekli işçi kadrolarına geçirilmiş personel de istihdam edildiği, bu personelin Sendika ile akdedilmiş toplu iş sözleşmesinde yer alan düzenleme ile görevlendirilmeleri halinde 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerince yolluk ödenmesinin önü açıldığı, sürekli işçilerin fiili çalışmasına bağlı yemek ücreti tahakkukunun yanı sıra yolluk ödemesi almaları halinde mükerrer ödeme yapılmış olup olmadığı hususunda tereddüt hasıl olduğu konusunda görüşümüzün talep edildiği ilgide kayıtlı yazınız Bakanlığımız görev alanı çerçevesinde incelenmiştir.
Kayıtlarımızın incelenmesinde Türkiye Orman Toprak Su Tarım ve Tarım Sanayii İşçileri Sendikası (Tarım-İş) ile Kurumunuzun üyesi bulunduğu Türk Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü Kamu
İşverenleri Sendikası (TÜHİS) arasında 15.09. 2021 tarihinde yürürlük tarihleri 01.01.2021-31.12.2022 olan toplu iş sözleşmesi imzalandığı anlaşılmıştır. Söz konusu toplu iş sözleşmesinin "Harcırah" başlıklı 28 inci maddesinde "Harcırah konusunda 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri uygulanır" ifadesi yer almaktadır. Toplu iş sözleşmesinin "Yemek Yardımı" başlıklı 33 üncü maddesinde "İşçilere; işyerlerinde fiilen çalıştıkları günlerde bir öğün ücretsiz yemek verilir. Ancak, Ramazan ayında oruç tutanlara, sağlık kurulu raporu ile perhizli olduğunu belgeleyenlere ve yemek çıkarılması veya verilmesi mümkün olmayan işyerlerinde çalışan işçilere fiilen çalıştıkları her gün için sözleşmenin birinci yılı altı ayında brüt 11,80 TL/Gün; birinci yılı ikinci altı ayında ise brüt 12,39 TL/Gün; yemek yardımı ödenir. Bu yardım toplu iş sözleşmesinin ikinci yılı birinci ve ikinci altı aylarında ücret zammı oranında artırılarak
uygulanır. Ancak Kurum Genel Merkezi yemekhanesindeki yemek maliyeti tutarı yukarıda belirtilen tutardan yüksek ise yemek çıkarılmayan yerler ile yemek yemeyen tüm işçilere bu miktar ödenir." hükümleri yer almaktadır.
Bir başvurucunun kendisine ödenen tayın bedelinin yanında il dışına yapılan geçici görevlendirmeler için geçici görev harcırahının da ödenmesi talebi ile yaptığı başvuruya ilişkin Kamu
Denetçiliği Kurumu'nun aldığı 14.09.2018 tarihli 2018/3298 sayılı tavsiye kararında Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün "Memuriyet mahalli dışında bir yere geçici görevle gönderilenlere gündelik ödenmesi ile kamu personeline tayın bedeli ödenmesinin yasal dayanakları farklı olduğundan, her iki ödemenin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği, gerek 6245 sayılı Kanunda gerekse 2155 sayılı Kanunda, memuriyet mahalli dışında bir yere geçici görevle gönderilenlere, toplu sözleşme veya diğer ilgili mevzuat hükümleri uyarınca yemek yardımı yapılması veya tayın bedeli ödenmesi halinde, söz konusu kişilere gündelik ödenmeyeceğine dair herhangi bir düzenleme bulunmadığı, 6245 sayılı Kanunun 39 uncu maddesine göre hesaplanan gündeliğin ödenmemesinin mevzuata ve anılan Kanun hükmünün amacına uygun olmadığının değerlendirildiği," şeklindeki görüşlerine yer verilmiştir.
Tavsiye kararında da "geçici görevlendirmeyle memuriyet mahalli dışına gönderilen söz konusu personele hak ettikleri harcırah bedellerinin ödenmesini teminen gerekli işlemlerin tesis edilmesi konusunda idareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır." ifadeleri yer almıştır.
Yukarıdaki toplu iş sözleşmesi hükümleri ve görüşler dikkate alındığında sürekli işçilerin fiili çalışmasına bağlı yemek ücreti tahakkukunun yanı sıra yolluk ödemesi almaları halinde mükerrer ödeme yapılmış olmayacağı mütalaa edilmekle birlikte nihai görüşün Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan istenebileceği düşünülmektedir.
Öte yandan, 6356 sayılı Kanunda uygulanmakta olan bir toplu iş sözleşmesinin yorumundan doğan uyuşmazlıklarda çözüm yolu gösterilmiştir. Bu çerçevede, 6356 sayılı Kanunun 53 üncü
maddesinde birinci fıkrasında yer alan "Uygulanmakta olan bir toplu iş sözleşmesinin yorumundan doğan uyuşmazlıklarda sözleşmenin taraflarınca dava açılabilir. Mahkeme en geç iki ay içinde karar verir. Karar hakkında istinaf yoluna başvurulması hâlinde bölge adliye mahkemesi, uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar." hükmü uyarınca tarafların yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır.
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca işçilerle işverenler arasında hizmet akdinden, toplu iş sözleşmesinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının kesin çözüme bağlanması görev ve yetkisi ise İş Mahkemelerine aittir.
Bilgilerinizi rica ederim."