Ahmet Sadık Ziver Paşa
- Kişiliği : 19. yy. Osmanlı devlet adamı ve şair
- Doğum : 1794 - İstanbul
- Ölüm : 12 Haziran 1862 - Medine
- Ebeveynler : Mehmed Sâdık Münif Efendi
- Başlıca Eserleri : Âsâr-ı Zîver Paşa, Zeyl-i Âsâr-ı Zîver Paşa
19. yüzyıl Osmanlı devlet adamı ve şairi olan Ziver Paşa, İstanbul Topkapı’da bulundan Merkez Efendi Dergâhı’nda dünyaya geldi. Asıl adı Ahmed Sâdık olup Mehmed Sâdık Münif Efendi’nin oğludur. Henüz on yaşında babasını kaybeden Ziver Paşa, Yenikapı Mevlevihanesi şeyhi olan Seyyid Ali Nutkî Dede tarafından, babasının Mevlana muhipleri arasında yer alması vesilesiyle manevi oğulluğa kabul edildi. Bu süreçte eğitim gören Paşa tahsilini tamamlamasının ardından darphane ve defterhane kalemlerinde yedi sekiz yıl civarı çalıştı. Uzun süre boyunca devletin çeşitli şehirlerinde ve görevlerinde memurluk görevini icra etti.
Fatma Sultan’ın kethüdâlığını yaptığı sırada Mustafa Şerifî Paşa’nın vefatı üzerine, talipler arasında çekilen kurayı kazanarak vezaret rütbesiyle çok arzu ettiği Harem-i şerif meşihatına memur tayin edildi. Çok yönlü kişiliğiyle karşımıza çıkan Ziver Paşa, devlet görevlerinin yanı sıra musikide ve yaptığı bestelerde de ustalığını sergiledi. Dönemin başarılı şairlerinden olup divan şiirinin inceliklerini ve sanat anlayışlarını yansıttı. Merhametli ve güler yüzlü olan Ziver Paşa, maddi imkânının fazla olmamasına rağmen fakirlere ve kimsesizleri elinden geldiğince yardım ederdi. Zengin sayılabilecek bir kütüphaneye sahipti. Okuma ve araştırma merakıyla misafirliğe gittiği yerlere dahi birkaç kitap götürdüğü bilinmektedir. Hayatı devlet adamlığı ve sanatla geçen Ziver Paşa vefatının ardından Hz. Osman’ın kabrinin civarına defnedildi.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
Hasan Aksoy, Zİver Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, cilt.44, sf.474-475
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Molla Kâbız
Hz. İsa’nın Hz. Muhammed’den üstün olduğu fikrini ileri sürüp yaymaya çalışan kişi olarak tanınan Molla Kabız kaynaklarda “Kābız-ı Acem, Kābız-ı Acemî, Kābız-ı Mülhid, Kābız-ı Fâsid” gibi lakaplarla anılır. Molla Kabız İran kökenlidir ancak Anadolu’ya ne zaman geldiği bilinmemektedir. Osmanlı vekāyi‘nâmelerinde Kābız’la ilgili bütün bilgiler, onun iddiaları sebebiyle Dîvân-ı Hümâyun’da yargılanması ve idam edilmesinden ibarettir. Molla Kabız, Hz. Îsâ’nın Hz. Muhammed ile ilgili iddialar ileri sürdü, Bu görüşlerini halk içinde dillendirmesi ve toplum içinde kafa karışıklığı yaratması dolayısıyla Dîvân-ı Hümâyun’a sevk edildi. Vezîriâzam İbrâhim Paşa, meseleyi çözmeleri için Rumeli kazaskeri Fenârîzâde Muhyiddin Çelebi ile Anadolu Kazaskeri Kādirî Çelebi’yi görevlendirdi. Kābız kazaskerlere âyet ve hadisler çerçevesinde iddiasını tekrarlamış, fakat kazaskerler bu iddiaları tatminkâr bir şekilde cevaplandıramadı. Aksine öfkelenerek onu tehdit ettiler. Bunun üzerine vezîriâzam ilmî yetersizlikleri yüzünden kazaskerleri şiddetle eleştirdi ve bağırıp çağırmanın âcizlik alâmeti sayıldığını, ilim ehline yakışanın delillerle meseleyi çözmek olduğunu söyledi. Ardından Kābız hüküm verilmeksizin hapse konuldu.
-
-
Zübeyr bin Avvâm
Soyu Hz. Peygamber’in dedelerinden Kusay b. Kilâb’da Resûl-i Ekrem ile birleşen Zübeyr b. Avvâm çocukluğunun büyük bir kısmını Resûlullah’ın çocuklarıyla birlikte geçirdi. Babası çok küçükken vefat ettiğinden annesi onu kendi akrabaları olan Hâşimoğulları arasında büyüttü. Zübeyr putlara hiç tapmadı, Câhiliye inanışlarına meyletmedi, İslâm’a davetin ilk günlerinde on altı yaşında iken dört, beş veya yedinci Müslüman olarak İslâmiyet’i kabul etti. Müslümanlığı kabul etmesine önce amcası karşı çıktı. İslâm’dan vazgeçmediği takdirde kendisine şiddet uygulayacağına dair yemin etti; bir sonuç alamayınca onu bir hasıra sardı ve tavana astı, alttan ateş yakarak dumanıyla ona işkence etti, ancak Zübeyr inancından vazgeçmedi. Ok atmayı, kılıç kullanmayı ve ata binmeyi öğrenerek yetişen Zübeyr, Mekke döneminde İslâm adına ilk kılıç çeken kişi oldu. Bu dönemde Hz. Peygamber, Zübeyr’i ilk Müslümanlardan olan Abdullah b. Mes‘ûd ve Talha b. Ubeydullah ile kardeş ilân etti. Müşriklerin Müslümanlara karşı baskısı artıp Habeşistan’a hicret izni verilince Zübeyr ilk kafileyle oraya gitti.
-
Selahattin Pınar
Türk şarkı bestekârı ve tambur icracısı Selahattin Pınar ilköğrenimine babasının kadı olarak görev yaptığı Denizli’de başladıktan sonra babasının Saros ve Edirne’ye tayin edilmesi üzerine öğrenimine buralarda devam etti. Ailece İstanbul’a döndüklerinde bir süre İtalyan Ticaret Mektebi’ne devam ettiyse de musikiye olan ilgisi sebebiyle burayı bitiremedi. 19 yaşında tamamen musikiye yöneldi ve İstanbul’un en gözde gazinoları ile radyoda çok sevilen bir icracı oldu. Atatürk’ün de beğendiği sanatkarlardan olan Selahattin Pınar’ın ölümünden sonra Mecidiyeköy’de bir sokağa onun adı verildi. Bestelediği eserler, tamburdaki icrası ve okuyuşu ile dönemin en popüler sanatçıları arasında sayılan Selahattin Pınar annesinin aldığı ud dersleri sırasında musikiyle tanıştı; ancak o 19 yaşında tambura yöneldi ve bu sazda kendini kabul ettirerek “Tamburi Selahattin” olarak tanındı.
-
Celalzade Mustafa Çelebi
Osmanlı Devleti’nin önemli tarihçi, bürokrat, nişancılarından biri olan Celâlzâde Mustafa Çelebi, “Koca Nişancı” lakabı ile şöhret buldu. Medrese öğrenimini Sahn-ı Seman danişmendlğine kadar sürdüren Mustafa Çelebi, Vezir Pîrî Mehmed Paşa ile nişancı Seydi Bey’in himayesiyle Dîvân-ı Hümâyun kâtipliğine tayin edilerek devlet hizmetine girdi. Yavuz Sultan Selim’in vezirlerden gizli tutmak istediği işlere ait yazıları kaleme aldırdığı Mustafa Çelebi, padişahın bizzat yazdırdığı fermanlarda usule aykırı gördüğü ifadelerin düzeltilmesini arz etmekten çekinmezdi. Hain Ahmed Paşa isyanı sonrası incelemeler yapmak için Mısır’a giden İbrahim Paşa’ya eşlik eden Mustafa Çelebi, bu çalışmaların sonucunda çıkarılan yeni Mısır kanunnâmesinin düzenlenmesinde önemli rol oynadı. Mısır’dan döndükten sonra ise reisülküttap oldu. 1557’de emekli oldu. Abdizade Mehmed’in ani ölümü üzerine yeniden nişancılığa getirilen Mustafa Çelebi, bu görevini ölümüne kadar sürdürdü.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun