A1 YETKİ BELGESİNDE KRİZ VAR ...!
Danıştay A1’lerle ilgili Genelgenin bazı hükümlerinin yürütmesini durdurdu.Durdurma kararı sonrasinda A1’lerin tarifesiz taşıma yapamaması, yerinetarifeli taşıma yapması gibi ilginç bir durum oluşuyor.
Ulaştırma Bakanlığı’nın Genel Müdür Ali Rıza Yüceulu, Müsteşar Yardımcısı TalatAydın ve Müsteşar M. Habip Soluk imzalı 6 Mart 2012 tarihli “A1 yetkibelgeleriyle ilgili geçici/süreli düzenleme” konulu yeni ve önemli bir yazısıyayınlandı.
Bilindiği üzere önceden A1 yetki belgeleriyle tarifeli ve tarifesiz yolcutaşımacılığı yapılabilmekteydi. Bazı şikayetler üzerine Bakanlık A1’lerce yurtiçitarifeli taşıma yapılmamasına; sadece tarifesiz taşıma yapılabilmesine imkanveren bir genelge düzenlemesi yapmıştır. Bununla ilgili önemli bir gelişmevar…
Yayınlanan yazıda, A1 belgeleriyle ilgili bazı bilgiler verildikten sonra, açılan birdava sonucu 2010/KUGM-07/yolcu numaralı genelgenin bazı hükümlerininyürütmesinin Danıştay 10’uncu Dairesi’nce durdurulduğu; Bakanlıkça yapılanitirazınsa Danıştay Dava Daireleri Kurulu’nca reddedildiği açıklanmaktadır.Buna da bağlı olarak “yargılama süreci tamamlanıncaya kadar; yürürlüğüdurdurulan hükümlere ilişkin işlem yapılmayacak, yürütmesi durdurulmayanişlemler sürdürülecektir” denmektedir. Daha önce alınan A1 yetki belgeleriningeçerlilik süresi sonuna kadar faaliyetleri devam edecek ancak bunların yenihat (tarifeli taşıma yapılmadığından zaten mümkün değildi) ve taşıt ilavesitalepleri kabul edilmeyecektir.
Dava edilip yürütmesi durdurulan genelge hükümlerini ve getirdiği sonuçlarıele almakta fayda var.
Taşıma yapılması / yapılmaması
1. Genelgenin A1 yetki belgelerine ilişkin 1’inci maddesinin ‘taşımalarınkapsamı’ başlıklı 1’inci fıkrasının yapılabilecek taşımalar başlıklı a bendinin‘mesafesine bakılmaksızın yurtiçi tarifesiz yolcu taşımacılığı’ yapılabilmesiniöngören 1’inci alt bendi… Bu taşımaların yapılabilmesine ilişkin hükmünyürürlüğünün durdurulmasının talep edildiği ve bunun kabul edildiği anlaşılıyor.Yani tarifesiz taşımalar yapılamayacak.
2. Aynı maddenin aynı fıkrasının ‘yapılamayacak taşımalar’ başlıklı b bendinin‘mesafesine bakılmaksızın yurtiçi tarifeli yolcu taşımacılığı’ yapılamamasınıöngören 1’inci alt bendi… Bu taşımaların yapılamaması hükmününyürürlüğünün durdurulduğu görülüyor. Tabii, bu durdurmanın yapılabilmesiiçin, talep edilmiş olması gerekir. Yani tarifeli taşıma yapma yasağı yürürlüktenkalkmış oluyor.
Bu durum, bu taşımaların yapılabileceği anlamına gelir mi? Kanaatimce evet.Denebilir ki tarifeli taşımacılık yapılması, “yapılabilecek taşımalar” arasında yeralmıyor. Bana göre buna ilişkin yasağın kaldırılması, yazılmasa bile bununyapılabilmesini getirir. Aksi halde yasağın yürürlülüğünün durdurulmasıanlamsız olup bu karara uyulmamış olunur.
Burada iki ihtimal akla geliyor: Birincisi; davayı açan kişi “A1’lerce tarifesiztaşıma yapılması, buna karşılık tarifeli taşıma yapılmaması” şeklindeki mevcutdüzenlemeye itiraz etmiş, üstelik aksine olarak “A1’lerce tarifesiz taşımayapılmaması, tarifelinin ise yapılması” şeklinde bir görüş ve talep iletmişolabilir. Şimdi, bu talebe uygun sonuç doğmuş olmaktadır.
İkinci olarak; davacı, A1’lerce tarifeli/tarifesiz her türlü taşıma yapılmamasıgörüşünde olup, tarifesiz taşıma yapılabilmesinin iptalini isterken, tarifelitaşıma yapmanın zaten yasak olduğunu fark etmeyerek, onun dayapılmamasını düşünmüş ve talep etmek istemiş, ancak dikkatsizlik sonucudüşüncesine aykırı yukarıdaki soruna (tarifeli taşıma yapılabilmesi) nedenolmuş olabilir.
Bakalım bu iki görüşten hangisi? Bekleyelim görelim. Yine de, en azındantarifeli taşıma yapma yasağının yürütmesi durdurulmuş bulunuyor. Bu kuralauyulması, mevcut belge sahiplerinin bu hakkı kullanabilmesi, bu amaçla belgealabilmesi sonucunu getirmez mi? Bunun cevabını hukukçulardan beklerim.Ben, doğrunun ne olduğunu değil, mahkeme kararının anlamını soruyorum.
Taşımalara ilişkin kurallar
1. Adı geçen birinci maddenin ‘kurallar’ başlıklı ikinci fıkrasının “taşımasözleşmesi yapılarak taşıma faturası düzenlenir, ayrı ayrı yolcu biletidüzenlenemez” hükmünü içeren b bendi… Bunun sonucunda zatenyapılmasının yürütmesi durdurulan tarifesiz taşımaların yapılması düzeniortadan kalktığı gibi önceden zaten yasak olan tarifeli taşımalarınyapılabilmesi imkanını bir kez daha ortadan kaldıran bilet kesmenin yasaklığısona
erdirilmiş, bir anlamda tarifeli taşımalara ilişkin bilet kesme imkanı ortayaçıkmış oluyor.
2. Aynı maddede aynı fıkranın “kalkış ve varış noktaları arasında yolcu indirilipbindirilmesi”ne ilişkin c bendi… Bu kural zaten tarifeli taşımacıya ilişkin olup, bukuralın iptaliyle tarifeli taşımalarda ara durak imkanı da ortaya çıkmaktadır.
Burada tarifeli taşıma yapılmasının engellerinin ortadan kalktığı göz önünealınırsa yukarıdaki “tarifeli taşıma yapma” sonucunu getiren taleplerin bilinçliolduğu sonucuna ulaşılıyor.
A1, A2 ortak kuralları
Genelgenin bu 3’üncü maddesinin 2’nci fıkrası A belgelerinin kalkış/varışyerlerine ilişkindir. Aslında tarifesiz taşımalarda kalkış/varış yeri kavramı veterminal zorunluluğu olmayıp, sadece tarifesiz taşımalara izin veren, tarifelitaşımalarıysa yasaklayan bir genelgede bu hüküm olmamalıydı. Bu hükmünmevcudiyeti ve iptalinin istenmemiş olması, tarifeli taşıma yapılmasına uygunortamın ortaya çıkmasına uygundur ve davacının talepleriyle aldığı sonuçlarlauyumludur.
Genelgenin kalan kısmı
Önceden alınmış A1 belgelerinin kısman bu genelgeye göre faaliyetlerinisürdürmeleri dışında, yürütmesi durdurulan kurallarla ilgili işlemlerin Bakanlıkçadurdurulmuş olması ilginç bir sonuç ortaya çıkarıyor. İşte uygulaması sürecektaşımalar:
1. Birinci maddenin 1’inci fıkrasının a bendinin 2’nci alt bendi: “Kamukurum/kuruluşlarıyla yapılan bir sözleşmeye dayalı olarak sözleşme yapılankurum/kuruluş personeline yönelik şehiriçi tarifesiz personel taşımalarıyapabilirler.”
Burada sözü edilen A1 hizmeti genelge konusu olan tarifeli veya tarifesiztaşımalardan birisi olmayıp otomobilin servis aracı veya kiralık hizmet aracıolarak kullanılmasından başka bir şey değildir. Başkaları için düzenlenmeyenbir hizmet kamu için, üstelik de konusu bu hizmet olmayan bir mevzuatlaçözülmektedir. Ayrıca da bu hizmet, şehiriçinde de alınabilmektedir kigenelgenin genelinde A1’ler için yasak olan şehiriçi taşımalar burada kamu içindelinmektedir.
2. Birinci maddenin 2’nci fıkrasının ç bendi: “Kamu kurum/kuruluşlarıyla yapılanbir sözleşmeye dayalı olarak sözleşme yapılan kurum/kuruluş personelineyönelik şehiriçi ve iliçi tarifesiz personel taşımaları için A1 yetki belgesi alınmasızorunlu değildir.”
Kamu personelinin bu hizmeti şehirdışı ve şehiriçinde her türlü otomobildenalabilmesi, yani A1’in gerekmemesi şeklindeki düzenlemenin ticariotomobillerin şehirdışı taşımalarına ilişkin A1 genelgesinde işi nedir? Budüzenleme olsa olsa, ayrı bir mevzuatın konusudur.
Netice olarak söylenebilir ki, yürütmesi durdurulan ve Bakanlıkça da işlemyapılmayacağı belirtilen kurallardan sonra geriye A1 genelgesi falan kalmıyor.Bunun dışında başka bir şey kalıyor.
Tekrar ediyorum: Ben burada, A1’lerle ilgili görüşlerimi yazmadım. Onları veotomobillerle ilgili diğer konuları daha önce zaten yazmıştım. Burada ifadeedilen, gelişmeler sonrası hukuki durumdur. Bunlarda yanlışım olabilir, bumahkeme kararının yorumuyla ilgili olmak kaydıyla, bunu kabul edebilirim.
Dr.Zeki DÖNMEZ
Yorumlar
a1 belgesi 24/01/2015 23:25
Ben d4 belgesi ile tarifeli yolcu taşımacılığı yapıyorum benim anlamadım nokta şu yıllarda n beri devlet e millet e hizmet yapıyoruz bizle r bu devlet e vergi sini veren vatandaş larız üçtane çapul cu binlerce insanın ekmeği ni çalıyor artik bu insanlara dur diye n yokmu ben burdan tüm devlet büyük leri me ve özellikle ulaştırma Bakanı mız Lütfi Elvan beyden rica ediyoruz artik yeter sayın bakanın dur deyin şu insanlar a ekmeği mizle oynuyorlar.
Misafir - ahmet
a1 D1 BELGE 07/10/2013 12:30
BU SORUNU HEMEN COSMELI K 1BELGESİ OLAN HER SEYIKULLANMASI LAZIM AYIRDILAR BELGE TURU NASIL CIKACAGIZ BU İŞTEN BİLMEM SİM
Misafir - İSMAİL
çok ii bi karar 01/08/2013 00:56
zaten kendi işlerini yapmıolardı sokak aralarından yolcu topluyolardı çok yerinde bi karar olmuş....
Misafir - cenab uyar
a1 belgesi 31/07/2013 14:05
arkadaşlar ben 5 yıldır işin içindeyim calısıyorum hala anlamadım sonunda bu işten cok canı yanacak kişiler var sebep ulastırmada bu işle ilgilenen sadece 4 kişi kafalarına göre kararlar alınıyor.yapılan yatırımı insan gemeğini ve ulkeye getirisini düşünmeyip büyuk firmalar tarafından yonlendiriliyor.yazık guzel ülkeme diyorum
Misafir - ertugrul
haksızlık 10/06/2013 10:07
bir cok insanın kulandığı ve bu araclara ihtiyacları olduğu bu hizmeti nasıl görmezden gelinir anamakta güclük cekiyorum
Misafir - ali kocaakça