Kars ili, Arbase ilçesi yakınlarında Türkiye-Ermenistan sınırında bulunan Ani Arkeolojik Sit Alanı, Türkiye’nin en ünlü yerlerinden biridir. Yerli ve yabancı turistler arasındaki popülaritesini daha da artıracak kazılarla sitenin gizli geçmişi yakında ortaya çıkacak.
UNESCO Dünya Miras Listesi’nin kalıntıları, “Dünya Şehri”, “Medeniyetler Beşiği”, “1001 Kilise” ve “40 Liman Şehri” olarak da biliniyor. Ani, 643’te Urartu krallığının İskitler, Persler, Makedonlar ve Sasaniler tarafından yönetildiği sırada İslami güçler tarafından ele geçirildi. Site, 884 ile 1045 yılları arasında Baghdani hanedanının Ermeni yöneticileri tarafından başkent olarak kullanılmış ve 1045 ile 1064 yılları arasında Bizanslılar tarafından yönetilmiştir. 16 Ağustos 1064’te Ani, Selçuklu İmparatorluğu’nun ikinci padişahı Alp Arslan tarafından ele geçirildi.
Kuruluşundan bu yana 23 medeniyetin yanı sıra eşsiz güzelliğe ve tarihi değere sahip camiler, kiliseler ve katedraller gibi birçok dini yapının yanı sıra Türk Arbayn kıyılarında diğer değerli tarihi yapılar ve kültürel hazineleri yönetmiştir. Bu bölge, Kafkasya’dan Anadolu’ya ilk giriş kapısı olarak önemlidir.
Duvarları, camileri, katedralleri, sarayları, kiliseleri, manastırları, itfaiye binaları, hamamları, köprüleri ve kısmen yıkılmış kapalı bir yolu olan yaklaşık 25 önemli yapı günümüze kadar gelmiştir. Beş Vadi’nin 32 bölgesinde yer alan yaklaşık 1.500 yeraltı yapısı ile site, Ani nüfusunun önemli bir kısmının Orta Çağ’da yaşadığı geçmişe ışık tutuyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ve Kafkaes Üniversitesi (KAÜ) işbirliğiyle bölgedeki kazı çalışmaları Haziran ayında başlayacak. Kazılar, KAÜ Sanat Tarihi Bölümü Başkanı Mohammad Arslan ve Ani Arkeolojik Sit Alanı tarafından yürütülecektir. Hafriyat, konservasyon, depolama ve eserlerin yayınlanması dahil olmak üzere kazı 12 ay sürmesi planlanıyor.
Kazı başkanı Arslan, Anadolu Ajansı’na (AA), Ani’nin dünyadaki en önemli tarihi yer olduğunu söyledi. Ani’nin kazı tarihinde ilk kez altı aylık bir kazı planladıklarını kaydeden Alkan, alandaki kazıların altı ay devam edeceğini, ardından kalan altı ayda depolama ve serbest bırakılacağını sözlerine ekledi. “
Özellikle Selçuklu Çarşısı, Büyük Hamam ve Ani harabelerinde Ebole Manohar Camii çevresinde kazı çalışmaları yapılacak. Bu organizasyon Anadolu’daki ilk Türk camisi olduğu için Ebul Manuhera’nın etrafındaki çalışmalar çok önemli. 1071’de Selçuklu Sultanı Alp Arslan, Mösyö Savaşı’ndaki zaferinden bir yıl sonra Euphl Manohar Körfezi Camii’ni yaptırdı. Ayakta kalan cami, Anadolu’nun en eski Selçuklu yapılarından biri olarak biliniyor. Dikdörtgen planlı iki katlı yapının tavanı zengin selofan ile süslenmiştir. Caminin 99 basamaklı minaresi gözetleme kulesi olarak kullanılmıştır.
Arslan, kazılarla şehrin zengin mirasını ortaya çıkaracaklarını sözlerine ekledi: “Şehrin en önemli eserlerinden bazıları Hıristiyanlık dönemine kadar uzanıyor. Bu yapıların etrafında kazılar yapacak ve Ani’nin ikinci müreffeh dönemi olan Selçuklu İmparatorluğu döneminde yapılan çalışmalara odaklanacağız. Orta Asya’dan Küçük Asya’ya ilk geçiş noktası ve Kafkasya’dan Anadolu’ya ilk geçiş noktası olarak İpek Yolu üzerinde yer alması, geçmişte Ani’nin kültürel mirasını zenginleştirmiş ve bu zenginlik şehrin nüfusunun artmasına neden olmuştur. . Gezginlere göre, burada yaklaşık 100.000-150.000 kişi yaşıyordu ve ticaret zenginleştikçe mimari kültür de arttı. Yakın zamanda yaptığımız kazılarla, bu kadim toprağın tarihi geçmişini de güncelleyeceğiz. “
“Girişimci. Unapologetic pastırma uzmanı. Kahve fanatiği. Kötü twitter gurusu. İnanılmaz yaratıcı.”