Türkler tarih boyunca yayıldıkları sahalarda pek çok devlet kurmuşlar, adları değişik olmasına rağmen bu devletler bir devamlılık göstererek bugüne kadar gelmişlerdir. Bu devletlerin en önemlilerinden biri de Büyük Selçuklu Devleti’dir. Bu Türk devletine,hükümdar ailesinin atası olan Selçuk’a nispetle Selçuklular denmiştir.
Oğuzlar, 12’si Bozok, 12’si de Üçok olmak üzere 24 boydan oluşmakta idi. Bu boylardan Kınık koluna mensup olan Selçuklular, Büyük Selçuklu Devleti, Anadolu Selçukluları, Kirman Selçukluları,Suriye Selçukluları, Irak Selçukluları gibi birçok devlet kurarak 300 yıl boyunca Ortadoğu’da ve Anadolu’da hâkimiyet sağlamış, Anadolu’nun kapılarını Türklere ve Müslümanlara açarak büyük bir medeniyetin inşasına zemin hazırlamışlardır. Bizansla, Haçlılarla, Moğollarla ve İslamiyet’e zarar veren dahili ve harici kuvvetlerle mücadeleler ederek hem devletlerini ve hem de Müslümanların himayesini sağlamışlardır.
Selçuklu Tarihi’nin usta kalemlerinden Prof. Dr. Ali Öngül tarafından kaleme alınan SelçuklularTarih ve Kültür Kitaplığı seti yukarıda isimleri zikredilen Selçuklu devletlerine ilaveten SelçuklularDevri Anadolu Beylikleri ile Selçuklu Kültür ve Medeniyeti adlı kitaplarla sahasındamühim birkülliyat teşkil ediyor.
Kafkasya; Ortasya, Sibirya, İtil-Ural ve Doğu Avrupa'yı Önasydya bağlayan transit ticaret yolları üzerinde yer alan, coğrafik konumu itibariyle hem ticari' hem de askeri yönden stratejik önemi yüksek bir ülkedir. Tarih boyunca Önasydnın yerlesik medeniyetlerinin taşıyıcılar' olan kavimler ile kuzeyin ve Ortasya'nın parlak göçebe kültürlerinin taşıyıcılar' olan göçebe kavimlerin birbirleriyle bağlantı kurma alanı olmuştur.
Bölgede insan yaşamının başlangıcı Önasya'daki insan yaşamı ile sıkı ilişkilidir. Doğu Akdeniz insan tipine bağlı avcı-toplayıcı insan grupları Doğu Karadeniz kıyıları ile Batı Hazar kıyıları üzerinden Kafkasya'ya ulaşmışlar ve ülkede yaşam için elverişli gördükleri alanlara yerleşmişlerdir. Kafkasya'nın avtokhton nüfusu, bu Akdeniz tipi insan ırkından oluşmuştur. Bu ana nüveye sonradan Avrasya step-lerinin prehistorik göçebe kavimleri (Kurgan Kültürü ve Srubnoy Kültürü taşıyıcı-ları) ile Dolmen Kültürü ve Katakomp Kültürü taşıyıcılar' da katılmışlardır. Aynı şekilde Kimmerlerden itibaren İskitler, Sarmatlar, Alanlar gibi proto-Türk ve iranik asıllı tarihi kavimler ile Hun-Bulgarlar, Sabirler, Hazarlar, Kıpçaklar... gibi Türk kavimler de çeşitli yoğunlukta Kafkas Milleti'nin etnik oluşumunda rol almışlardır. İşte bu avtokhtonlar ile avrasyalı göçebe kavimlerin karışıp kaynaşmaları sonunda Kafkas Milleti oluşmuştur. Kafkas Milleti'nin yaşadığı ülke de Kafkas-ya'dır. Bir başka ifadeyle, Kafkasya anavatandır ve bu anavatanda yaşayan subetnik grupların oluşturduğu Süper Etnosun adı da "Kafkas Milleti"dir.
Rusya Kafkasya'yı 1864 yılında kafi olarak işgal ettikten sonra 1.5 milyon Kafkas' Osmanlı Devletine zorla tehcir etmiştir. Bugün diasporada, büyük çoğunluğu Tür-kiye'de olmak üzere sürgün Kafkasların torunlarının sayısı 5-6 milyon olarak tahmin edilmektedir. Bu kitabı yazmaktaki amacımız Anavatan ve muhaceretde yaşayan Kafkasların kendi miilî tarihini doğru bir şekilde öğrenmelerine, Anava-tandakilerin sonu gelmeyen istiylacı güçlere karşı güçlü bir tarih şuuru kazanarak ulusal benliği korumalarına, diasporadaki eldeşlerimizin yanlış ve sapkın internet hezeyanlarına karşı doğru bilgi edinerek Kafkas özünü muhafaza etmelerine ve millî kültürün, örf ve adetlerin, millI değerlerin temel esaslarını kavrayarak aidiyet duygusunu canlı tutmalarına, subetnik ayırımcılığın tevlid ettiği tehlikeleri idrak ederek mill'i birlik ve beraberlik suurunun gelişmesi ve güçlenmesinin hayati önem taşıdığının bilincine varmalarına, keza Anavatandaki eldeşlerimizin, müstevli gücün ve onun yerli masaları olan müstemleke aydınlarının sürekli canlı tutmaya çalıştıkları etnik milliyetçiliğe karsı durarak tek doğrunun "Kafkas Milletine men-subiyet olduğunu şuurlu bir şekilde benimsemelerine katkıda bulunmakdır. Bu eser 50 yıllık çalışmamızın bir ürünüdür. Y.N.
Destanlar, mitolojik anlatılar ve arkaik dönemlerin mistik güçleri insanoğlunun ilgisini her zaman çekmiştir. Eski topluluklar, tabiatın temel unsurlarına bağlı olarak oluşturdukları mitler ve kültler doğrultusunda yaşamlarını anlamlandırmaya çalışmışlardır. Tüm bu hayata anlam verme çabası ortaya mitik anlatıları çıkarmıştır. Geçmişten günümüze kadar anlatılagelen ve içerisinde olağanüstüvarlıkların, tılsımlı nesnelerin ve gizemli olayların yer aldığı destanlar sadece ait olduğu milletlerin değil topyekûn insanlığın boy aynası niteliğindedir. O aynaya bakarken kimi zaman kendimize dair birtakım şeyler de görürüz.
Ursula K. Le Guin Yerdeniz Büyücüsü’nde, Patrick Rothfuss Kral Katili Güncesi serisini oluştururken, Tolkien Kullervo’nun Hikayesi’ni yazarken Kalevala destanından esinlenmişler, destandan yer yer alıntılar da yapmışlardır. Dünya edebiyatına ilham kaynağı olan Kalevala destanı ile diğer dünya destanları arasında da sıkı bir ilişki bulunmaktadır.
İşte elinizdeki bu kitapta da büyük Fin destanı Kalevala ile Türklerin mitolojik destanlarının benzer ve farklı yönleriyle karşılaştırılıyor. Kitabı okurken sihirli değirmen Sampo’yu seyre dalıp kantelenin mistik ezgilerini dinlerken Dede Korkut’un kopuzunun da sesini duyar gibi olacaksınız. Bu kitap; Manas, Ergenekon, Dede Korkut ve diğer Türk destanları ile Kalevala arasındaki benzerliklere şahit olmak; geçmişin büyülü dünyasına yolculuğa çıkmak için rehber niteliğinde.
“O sırada Gazi beni Ankara’ya çağırmıştı. Gittim, görüştük. İstanbul’daki müessesenin Ankara’ya naklini emir buyurdular. Bu uzun bir hikayedir. Çünkü henüz İstanbul’da bulunan Sultan Vahdettin’in haberi olmadan nakil işini yapmak lazım geliyordu.
Bir hayli korkular geçirerek nihayet öylece yaptık.
150 kişilik heyeti bütün levazımıyla dört vagona yükleyerek Ankara’ya naklettik. Hiç unutmam, Ankara İstasyonu ambarlarının birindeki alt kata yerleşmiştik. Üst katta da muhafaza taburu vardı. İşte o esnada Ankara’da ilk balo veriliyordu. Gazi gelirken orkestraya bu marşı çaldırdım ve gittim kendisine: ‘Paşam, marşınız budur.’ dedim. Verdikleri cevap aynen şu olmuştu:
‘Allah razı olsun Zeki Bey. Çok beğendim, aferin!..’ Bir lahza susarak düşündü ve şöyle devam etti:
‘Kendi eserimi methetmek bana düşmez ama anlayanların ittifakla tasdik ettiklerine göre bu marşımız, bütün marşların içinde en güzelidir. Şimdi bunu biz kendimiz fenalaştırmak mı istiyoruz, anlamıyorum…
Hem bu kadar münakaşaya ne hacet?.. Güfte meydanda… Daha iyisini yapsınlar.’”
Kanal/Sina ve Filistin/Suriye Cephesi’nde dört yıl boyunca vuku bulan çeşitli muharebeler, Birinci Dünya Harbi’nin başlangıcı, cereyanı ve sonuçlarından bugüne kadar yansıyan sorunları dahi beraberinde getirecek kadar önemli olaylara sahne olmuştur. Bu bağlamda mezkûr cephede vuku bulan savaşlar, Birinci Dünya Harbi’nin Osmanlı Devleti açısından kaderini tayin edecek sonuçlara haiz olduğu gibi günümüz coğrafyasında ortaya çıkartılan sorunların da temelini teşkil etmiştir. 1915 yılında Osmanlı Devleti’nin çeşitli gayelerle icra etmeye karar verdiği 1. Kanal Harekâtı, tam bir planlama ile icra edilemediği için başarısız olmuştur. 1916 yılında gerçekleştirilen 2. Kanal Harekâtı’nda Katya Muharebesi’nde zafer kazanılsa dahi, Romani Muharebesi’nde alınan yenilgi ile Osmanlı birlikleri üç yıl devam edecek savunma savaşlarına hazırlanmak zorunda kalmıştır. Cephe’nin Kanal üzerinden açılmasıyla başlayan savaşlar, 1916 yılının ikinci yarısı itibarıyla Sina bölgesi üzerinde yoğunlaşmış; 1917 yılında Filistin bölgesine, 1918 yılı son çeyreğinde ise Suriye’ye ulaşmıştır.
Osmanlı Ordusu, İngilizlerin Gazze ve çevresindeki kritik yerleri alma girişimlerini 1. ve 2. Gazze Muharebeleri’nde kazandığı büyük zaferlerle engellemiştir. Bununla birlikte büyük bir hazırlığa girişen İngilizler, Kasım 1917’de başlattığı 3. Gazze Muharebeleri olarak anılan harekatta, Birüssebi ve Gazze ile çevresini ele geçirmiştir. Bu süreçte Haçlı/Siyonist aklın bir ürünü olarak ilan edilen Balfour Deklarasyonu şüphesiz bu cephede yaşanan gelişmelerden ayrı düşünülemeyecek kadar arka planı olan bir gelişme idi. Bu ilanla birlikte İngiliz Ordusu’nun aynı anda Kudüs üzerine hücuma geçmesi de bir rastlantı değildi. Nitekim 9 Aralık 1917’de Kudüs’ün düşmesi, Osmanlı Devleti ve İslam Dünyası için önemli bir kayıpken Haçlı/Siyonistler için kurdukları planların gerçekleşmesi yönünde büyük bir adım olmuştur.
Osmanlı Ordusu, Kudüs’ün kaybından sonra Nablus’un güneyinde tahkimat oluşturmuş ve 1918 Eylül ayına kadar İngilizlerin gerçekleştirdiği dört önemli harekâtı başarısız kılmayı bilmiştir. Bununla birlikte Filistin/Suriye’nin geleceğini tam anlamıyla tayin edecek olan gelişme, 19-21 Eylül 1918 tarihinde vuku bulan Nablus/Meggido Harbinde olmuştur. Bu savaşta 4. 7. ve 8. Osmanlı Orduları, ağır bir yenilgi alarak geri çekilmiştir. Neticesi çok ağır olan bu savaş sonrası Filistin’in tamamı ile Ürdün, Lübnan ve Suriye Vilayeti Osmanlı Ordusu’nun denetiminden çıkmıştır. Osmanlı Ordusu Mondros Mütarekesinden kısa bir süre önce Halep’in güneyinde savunma tertibatı alabilmişse de, mütarekeye 4 gün kala Halep’te kaybedilmiş ve İngiliz birlikleri ancak Halep’in kuzeyinde durdurulabilmiştir. 1915-1918 yılları arasında Kanal/Sina ve Filistin/Suriye Cephesi’nde vuku bulan irili ufaklı birçok harp, sonuç itibariyle Osmanlı Devleti açısından fevkalade olumsuz sonuçlanmıştır.
Bu savaşlarda birçok Anadolu evladı, binlerce kilometre uzaktaki köylerinden, şehirlerinden Filistin’e, Ürdün’e, Sina’ya gelerek vatan uğrunda savaşmış ve kahramanca çarpışarak feda-yı can eylemiştir. Sonuç itibariyle bu kitap, Kanal/Sina ve Filistin/Suriye Cephesi’ndeki olayları ve savaşları stratejik bakış açısı ve tarihi perspektifte ortaya koyarken “Son Büyük Savunma Çanakkale’de İslam Coğrafyasından Şehitler” isimli kitabın da bir devamı niteliğinde hazırlanmıştır. “İslam Coğrafyasından Şehitler” kitabında, o dönem Osmanlı vatanının bir parçası olup şuan sınırlarımız dışında kalan bölgelerden Çanakkale’ye gelerek şehit olan askerler konu edinilmişti.
Bu kitapta ise günümüzde Türkiye Cumhuriyeti sınırlarında yer alan şehirlerden askerlerin, İslam coğrafyasının diğer toprakları için nasıl canlarını siper ettikleri ortaya konulmaya çalışılmış ve şehitlerin künyeleri tek tek hazırlanmıştır. Bu kapsamda Nisan 2018 itibariyle Milli Savunma Bakanlığı Arşivi kayıtlarından tespit edilen 3.886 şehidin bilgilerine yer verilmiştir.
"Her ulusun geleceği tarihinde gizlidir, tarihi de coğrafyasında.”
Türkler tarihleri ile dünya tarihine yön vermiş, kültürleri ile uygarlıkları şekillendirmiş ve savaş sanatları ile günümüz ordularının altyapısını oluşturmuştur. Binlerce yıllık geçmişlerinde Türkler, kurdukları imparatorluk ve devletler ile çok geniş bir coğrafyada hüküm sürmüşler ve dünya tarihine mühürlerini vurmuşlardır. Bu açıdan Türklerin tarihi dünya tarihinin çok önemli bir bölümünü oluşturur. Yeni araştırmalar Türklerin tarihinin sanılanın aksine çok daha eskiye, milattan öncesine kadar dayandığını göstermektedir.
Türklerin Müslüman oluşu ise tarihte benzersiz bir kırılma noktasıdır. Bu noktadan sonra uygarlıkların yapısı ve savaşların gidişatı değişmiş, dünya tarihi yeni baştan yazılmaya başlanmıştır.
Bu eserde Türklerin tarihi derinlemesine incelenmiş, güçlü ve zayıf yanları, doğruları ve yanlışları bilimsel ve objektif olarak ortaya konmuştur. Eşsiz tarihimizin aynı zamanda geleceğimizin aynası olduğu kabul edilerek gençlerin de sıkılmadan kendi tarihlerini öğrenip dersler çıkartabileceği bir eser ortaya konulmuştur.
Uzun ve geniş coğrafyaya yayılan hakimiyet süresince çok değişik kültür ve medeniyetlerle karşılaşan Türk milleti, kendi geleneksel değerlerini koruyarak, kültür alışverişinden çekinmemiştir. Farklı coğrafyalara göç ve iskan eğer güçlü bir nüfus akışı ile desteklenmişse Türkçe ve Türk kimliği korunmuş, Türk kültürü yaşatılmış, çağlardan çağlara aktarılmıştır.
Başlangıçta geleneksel Türk dini olarak adlandırılan “Gök Tanrı” inancına mensup olan, kendilerine özgü bir “evren” ve “dünya” tasavvuru ve “yaratılış” inancı bulunan Türkler, kısmi veya genel ölçekte başka dinlere, inanç sistemlerine de girmişlerdir. Türkler üzerinde etkili olan dinler genellikle “evrensel” dinlerdir.
Bu eserde Türklerin geleneksel din anlayışlarını ve etkileştikleri evrensel dinleri inceledikten sonra, İslamiyet’e giriş konusu ele alınmıştır. Daha çok kültür tarihi bakış açısıyla konuya yaklaşılmış, İslamiyet’e girişimiz günümüze ulaşan derin sonuçları olan büyük bir kültür değişimini de beraberinde getirdiği için ilk Müslüman Türk devletleri siyasi tarihi ve kültürleriyle ele alınmıştır. Sonraki süreç özellikle Osmanlı dönemindeki dini hayat, din-devlet, din-toplum ilişkileri bakımından Cumhuriyet’e uzanan bir derinlikte incelenmiştir. Modernleşme dönemi fikir hareketleri Batı’daki gelişmelerin etkileri birlikte değerlendirilmiştir.
Elinizdeki kitapta 90 yıldan beri özgür bir ülkede çalışma ve yaşama hakkı kazandıran 1912 - 1922 dönemi "Bedelsizler"imizin öyküleri yer almaktadır. Bu Bedelsizler'den biri de Halil Çavuş'tur. Halil Çavuş'un öyküsünü üstteki resimde dedesinin gazi dizinde oturan Köy Enstitülü Halil Özdaş, kaleme aldı. Anlatılanların kaynakçalarla doğrulanmış olması çalışmaya ayrı bir değer katıyor ve yakın tarihimizin külliyatına dahil ediyor. O yıllarda ne savaş ve bedelsiz ölümleri, ne de anaların gözyaşı kahramanlık gösterileri için kullanıldı. Bunu unutmamak ve o yılları tekrar hatırlamak isteyenler için..
Babadağı Türkmenlerin Avrupa’ya ilk yerleştikleri yerdir. Üstelik kasabanın Türkleşme macerasının ardında Sarı Saltuk gibi bir kişilik vardır. Osmanlı’nın Rumeli’ye ilk geçişinin 1354 yılında Gelibolu’nun fethiyle gerçekleştiğinde hemen hemen tüm tarihçiler hemfikirdir. Halbuki Sarı Saltuk ve 12 bin Türkmenin Rumeli’ye 1262-1263’te geçtikleri ve Babadağı’nı o tarihlerde kurdukları kesindir.
Usta tarihçi Kemal H. Karpat Osmanlı’nın Balkanlara geçişinden 100 yıl önce Türkleşen memleketi Babadağı’nın Osmanlı öncesi, Osmanlı zamanı ve Osmanlı sonrası dönemlerini çeşitli cepheleriyle anlatıyor. Bir kasaba üzerinden giderek, bir dönem, bir coğrafya, Türklük, İslamlık, Osmanlılık okuması yapıyor.
“Babadağı hakkında bir kitap yazmayı yıllar önce planlamıştım. Amacım, Osmanlı devlet ve tarihine merkezden; yani İstanbul’dan değil; küçük bir kasaba açısından bakarak bu kasabanın neden ve nasıl büyüdüğünü, nasıl çöktüğünü anlatmaktı. Bunun için de İslam ve Osmanlı tarihinde istisnai derecede ilginç bir yeri olan Babadağı’nı seçmiştim.
Orada doğup büyümem ve Babadağı’nın ruhunu içime sindirmiş olmam; gölünü, ormanlarını, insanlarını yakından tanımam, kasabanın tarihini yazmamı kaçınılmaz bir vazife haline getirmişti. Sonunda elimde bulunan bilgileri bir araya getirerek yayınlamaya karar verdim. Böylece Babadağı’na duyduğum minnet borcumu kısmen de olsa ödemiş olacağım. Daha iyisini, tarihi seven ve geçmişini unutmayanlar yapsın. Son söz bu.”
Türkçülükle Turancılığın farklarını anlamak için, Türk ve Turan topluluklarının sınırlarını belirlemek gerekir. Türk, bir milletin adıdır. Millet, kendisine özel bir kültüre sahip olan topluluk demektir. O halde, Türk’ün yalnız bir dili, bir tek kültürü olabilir.
Oysa ki Türk’ün bazı kolları Anadolu Türklerinden ayrı bir dil, ayrı bir kültür yapmağa çalışıyorlar. Mesela, Kuzey Türkler‘inden bir kısım gençler bir Tatar dili, bir Tatar kültürü oluşturmaya çalışmaktadırlar. bU hareket, Türklerin başka bir millet, olması sonucunu verecektir. Uzata bulunduğumuz için, Kırgızların ve Özbeklerin nasıl bir yol izleyeceklerini bilmiyoruz. Bunlarda birer ayrı dil ve edebiyat, birer ayrı kültür oluşturmaya çalışırlarsa, Türk milletinin sınırı daha daralmış olur. Yakıtlarla Altay Türkleri daha uzakta bulundukları için, bunları Türkiye Türkler‘in bulundukları için, bunları Türkiye Türkleri’nin kültürü dairesine almak daha güç görünüyor.
Tarih bilimi, geçmişi yargılamayı değil, dönem vesikaları üzerinden geçmişte yaşananları anlamayı ve geleceğe ışık tutmayı hedefler. Bu nedenle tarih yazıcılığında dikkat edilmesi gereken en önemli husus, geçmişi bugünün kavramlarıyla değil, döneminin değerleriyle ele almayı gerektirir.
Uygarlık tarihine damgasını vurmuş siyasal egemenliklerinden biri de hiç kuşkusuz altı yüz yıl süreyle varlığını sürdüren ve döneminin dünya siyasetine yön veren Osmanlı İmparatorluğu olmuştur. Bu nedenle günümüzde farklı ülkelere mensup tarihçiler, sosyologlar ve siyaset bilimciler tarafından Osmanlı tarihi ve toplumsal yapısı üzerine yoğun incelemeler yapılmakta, onun, farklı etnik ve dinsel grupları bir arada yaşatabilme tecrübesi ortaya koyulmaya çalışılmaktadır.
Osmanlı İmparatorluğu, etnik ve dinsel bakımdan çeşitli unsurları bünyesinde barındırmakta ve bu yapıyı hukuk temelli bir perspektiften organize etmekteydi. İmparatorluğun doğuya açılan kapısı olan ve stratejik önemi nedeniyle fethin akabinde tedricen eyalet merkezi haline getirilen Trabzon da farklı dinsel ve etnik nüfusu bünyesinde barındıran Osmanlı şehirlerinden biriydi.
Bu çalışma, 1700-1800 yılları arasındaki yüz yıllık süreçte Trabzon’da yaşayan Müslim ve gayrimüslim topluluklar arasındaki ilişkileri Şeriye Sicillerini merkeze alarak ortaya koymayı hedeflemiştir. Mümkün olduğunca “tolerans”, “azınlık” “öteki” gibi modern kavramlardan kaçınılan çalışmada, imparatorluğun eyalet merkezlerinden biri olan Trabzon şehrinde, 18. yüzyıl gibi klasik dönemin devam ettiği bir zaman kesitinde Müslüman-gayrimüslim topluluklar arasındaki ilişkilerin seyri ve ne şekilde geliştiği üzerinde durularak tarihsel tecrübeye ışık tutulmuştur.
“Osmanlılar tarih sahnesine çıkmadan çok önce Türkler denizlere ulaşmış ve denizciliğe başlamışlardı. Esasen bu, coğrafyanın emrettiği bir durumdu. Osmanlılar ciddi sıkıntılarla denizlerde güçlendikten sonra büyük donanmalar kurdular, bir ara Akdeniz’de üstünlük yarışına girişip, akabinde Hint Okyanusu’na çıktılar. Hiçbir zaman denize sırtlarını dönmediler. Deniz, her türlü ayrımı geri plana atan büyük bir birleştiricidir. Gelecekte çok daha fazla öyle olacaktır.”
-Türkler hangi koşullarda denizcilik yapmaya başladı?
-Avrupa’nın yükselişi ve feodalizmin çöküşünde deniz savaşlarının etkisi neydi?
-Osmanlıların sallarla Gelibolu’ya geçip Rumeli’de fetihlere başladığı bir gerçek mi, masal mı?
-Orhan Bey’in oğlu Halil’in Bizanslılarca kaçırılması Boğazlar tarihini nasıl etkiledi?
-Akdeniz’de asırlarca korku yaratan korsanları hangi imparatorluklar destekliyordu?
-Fatih Sultan Mehmed’in deniz stratejisi dünyada nasıl yankı buldu?
-Türk denizciliği altın çağına nasıl ulaştı, dünya güçlerine nasıl karşı koydu?
-Türk denizciliğinin büyük kaptanları Kemal Reis, Oruç Reis ve Barbaros Hayreddin Paşa’nın kahramanlık gösterdiği kritik harekâtlar hangileriydi?
-Genç bir korsan olarak açıldığı denizde Osmanlı ordusunun önde gelen kaptanları arasına giren isimler kimlerdi?
-Karadeniz’deki köle ticaretinin perde arkasında neler oluyordu?
-Osmanlı denizciliğinde “çürüme” nasıl başladı?
-Kaptanı deryalığa hatır için getirilen kişiler kimlerdi, bu kişiler hangi kayıplara neden oldu?
Mehmet Tanju Akad’ın kaleme aldığı “Türk Tarihinin Yönünü Değiştiren Savaşlar” serisinin ikinci kitabı olan Deniz Savaşları: Anadolu Selçuklu Devleti’nden Osmanlı İmparatorluğu’na Türklerin denizcilik tarihini belge ve kanıtlarıyla ortaya koyan nitelikli bir çalışma…
“Savaşlar boşlukta gerçekleşmez. Bunların gerçekleştikleri dönemlerin üretimini, para sorunlarını, iklim değişikliklerini, doğal afetleri, yönetim krizlerini ve hasımların durumunu da incelemek gerekir. Kuru savaş tarihi bir şey kazandırmaz. Çok parlak bazı istisnalar haricinde ilginç de değildir. Zaten bunları her yerde bulabiliriz. Bizim için ilginç olan bunları genel bağlamları içerisinde etkileriyle birlikte anlayabilmektir.”
-Horasan’daki kaos Türk tarihinde nasıl bir dönüm noktası yarattı?
-Malazgirt ve Miryakefalon savaşları Bizans’ı nasıl vergi alamaz, asker toplayamaz hale getirdi?
-Doğu seferleri imparatorluğun dengesini nasıl altüst etti?
-İslam dünyasının dengesini bozan hangi gelişmeler halifeliğin Osmanlı İmparatorluğu’na geçmesinin önünü açtı?
-Sayısız istilaya ve kuşatmaya karşı durabilen Bizans İmparatorluğu, Fatih Sultan Mehmed’in kuşatmasını neden engelleyemedi? Fetih hangi koşullarda gerçekleşti?
- 2. Viyana Kuşatması’nın felaketle sonuçlanmasının arkasındaki hususlar nelerdi?
-Osmanlıların büyük bunalımının ve imparatorluk bürokrasisinin seferlere etkisi ne oldu?
-Osmanlı’da bazı komutanlar arasındaki kıskançlık, garez ve çıkar hırsı imparatorluğu nasıl etkiledi?
-Cesaretleri kadar stratejik bilgileri ve zekâlarıyla da dikkat çeken Türk tarihinin en büyük komutanları hangileriydi?
Mehmet Tanju Akad’ın kaleme aldığı “Türk Tarihinin Yönünü Değiştiren Savaşlar” serisinin ilk kitabı olan Kara Savaşları: Hun İmparatorluğu’ndan Osmanlı İmparatorluğu’na Türklerin kara savaşlarının arka planlarını ve bilinmeyenlerini olgular ışığında okura sunuyor.
Tarih şahittir ki! Milletler ve fertler, hayatlarını geçirdikleri tecrübelerin aydınlığında tanzim ederler.
Tarih bir milletin hafızası ve milli tecrübeler toplamıdır.Milletler, tarihi hadiselerin ikaz ve irşadına daima muhtaçdırlar.
Gerçekten milletlerin kaderinde yaşanan iniş ve çıkıslar, geleceğe aktarılacak olan bir tecrübe yığınıdır.
Tarihten ibret alınmalıdır, ibret alamayan milletler tarih denilen mezarlığa gömülmek zorundadır. Eğer tarih denilen mezarlığa Türk adını gömmek istemiyorsak, kültürümüze, üzerinde yaşadığımız ve Vatan dediğimiz topraklarımıza herşeyimizle sahip çıkmalıyız. Unutmayalım ki! Sahipsiz olan vatanın batması haktır.
Kuzey bozkırlarında asırlarca yurt tutmuş ve egemengüç olarak yaşamış olan Türkler zamanla tarihi süreçtebu hareketli coğrafyanın üzerinde akışkan kavimlerarasında yavaş yavaş egemen güç olmaktan çıkıp Çarlık döneminde yönetilen yerli unsur halinedönüşürler.
Oysa ki Doğu Avrupa’dan Çin’e kadar İşçiarılar gibi ticari ve ekonomik sahada hizmet verenTatar Türkleri böyle bir kaderin muhatabı olmamalıydı.İdil-Ural, Kırım, Kafkasya, Sibirya ve Türkistan’a kadaruzanan bütün Rusya Müslümanları Sovyetler Birliğidöneminde daha da ağır şartlarda tam bir milletlerhapishanesine dönüşen bir hayatı yaşamak zorundakaldılar.
Usul-i Cedit hareketi merhum İsmail Gaspıralı ilesomutlaşan ve daha sonra bütün Rusya Türkleriarasında tabanda herkesin inandığı milli kimlikli vekarakterli olarak çağdaşlaşma idealinin bir aracı halinegelmiştir.
Bu eser, Rusya Müslümanlarının 1905-1917 yıllarıarasında Rusya’da Menşevik dönem olarak bilinenevrede Rusya Müslümanlarının eğitim alanındabaşlayarak hayatın her sahasında gelişme amaçlıgiriştikleri Usul-i Cedit hareketini ve sonuçlarınıirdelemek üzere daha önce hazırlanmış olan YüksekLisan tezini temel alarak güncel kaynaklardan daistifade edilerek hazırlanmıştır.
İlk akademik çalışma sürecinde derin birikimindenistifade imkânı bulduğum değerli hocam NadirDevlet’e, yetişmemde katkısı olan tüm hocalarıma vebeni her zaman destekleyen aileme teşekkürü bir borçbilirim.
Delilik özgürlüktür; dünyanın mantığa, kurallara sığmayan düzenine karşı marjinal bir itirazdır, akla isyan eden sorumsuz bir akıl denemesidir. Bu kitapta çok çeşitli, çok anlamlı kavramlar olan deli ve delilik, Türk kültürü temel alınarak araştırıldı. Deli ve delilik; şamandan sufiye, aşıktan komik tiplere, tanrıoğlundan evliyaya, bimarhanelerde tedavi görenlerden çılgın kahramanlara ve esrar ilmini bilen evliyalara kadar geniş bir muhtevaya sahiptir.
En azından akli dengesi olmayan ve doğuştan deli olanlarla, bir tecelladan, ilahi aşkın şiddetinden, Hüsnü Mutlak’ın güzelliğinden delirenleri; çeşitli nedenlerden, mesela şarap içmekten, baharın gelişinden, kanın coşmasından, aşırı sinirden cinnet geçirenleri; fiziksel travmalar sebebiyle aklı selimini kaybedenlerle, bazı toplumsal baskılardan dolayı kendini deli gibi kaleme verenleri; atılgan, dürüst, gözüpek delikanlı, deli dolu olanlarla, deli veya zırdeli diye adlandırılanları; Allah’ın güzel sıfatlarının azameti karşısında sürekli cezbe halinde olanlarla, delilik hastalığına yakalananları; deli muamelesi görenleri ve nihayet bunların hepsiyle kutsal delileri birbirinden ayırmak gerekir.
Fuzuli Bayat’ın Türk Kültüründe Deli ve Delilik adlı bu çalışmasında, bütün bu ayrımlar izah edildikten sonra varılan netice ise şudur: Deliyi hastanelere kapatan, ona cüzzamlı bir hasta, bazen de bir eğlence vesilesi gibi bakan Avrupa kültürünün aksine, Türkler deliye, Allah tarafından verilmiş bir emanet olarak bakmışlardır.