Yüzyıllardır ihracatın gözbebeği: Ege
YAZI BOYUTU
Türkiye’deki üç doğal limandan biri olan İzmir Limanı, kentin buraya kurulmasının da nedeni. Tarih boyunca sadece İzmir’i değil tüm Ege’yi dünyaya bağlamış bu liman. En parlak dönemlerini 1800’lerin başı ve 1900’lerde yaşamış. 19. yüzyılın kalan bölümünde İzmir, Osmanlı ihracatında birinci, ithalatında ise İstanbul’dan sonra ikinci şehir olmuş.
1900’lü yıllar... Anadolu ekonomisinin belkemiği İzmir... Binlerce yıllık limanıyla, Osmanlı’nın Avrupa’ya açılan kapısı... Verimli topraklarıyla da tarih boyunca tarımın merkezlerinden biri... İzmir ve Ege’nin verimli topraklarında yetişen pamuğundan tütününe, üzümünden incirine her çeşit ürün sadece doğuya gitmekle kalmıyor, batı ülkelerine de İzmir’den gönderiliyor. Hareketli limanı İzmir’i dönemin en önemli kentlerinden biri yapıyor.
BATIYA AÇILAN KAPI
Cumhuriyet kurulduktan sonra; İzmir yine o zor günlerde de genç Türkiye’nin dünyaya açılan kapısı konumunda. Cumhuriyet kurulduğu dönemde Türkiye’nin yıllık ihracatı 51 milyon dolar. İhraç edilen ürünler tütün, kuru incir, pamuk, zeytinyağı, fındıktan oluşuyor. Bu ihracatın 43 milyon dolarlık kısmını ise İzmir gerçekleştiriyor. Türkiye’nin ihracatında İzmir’in ağırlığı 1980’e kadar devam ediyor. 1980 sonrasında sanayileşme hamlesiyle İstanbul, İzmir’i geçiyor.
PANDEMİDE YÜZDE 4 ARTIŞ
Pandemi nedeniyle dünya mal ticaretinin yüzde 7 daraldığı 2020’de Ege yine ihracatın gözbebeği oldu. Bu dönemde, Ege İhracatçı Birlikleri’nin tarım ürünleri ihracatı yüzde 4 artış gösterdi. Ege Bölgesi’nde yetişen tarım ve hayvansal ürünleri dünyanın dört bir tarafına ihraç eden Egeli ihracatçılar, 2020’de 5 milyar 98 milyon dolar dövizi Türkiye’ye kazandırdı. 2020’de Türkiye 24 milyar 369 milyon dolarlık tarım ürünleri ihraç etmişken, bunun yüzde 21’ini Egeli ihracatçılar gerçekleştirdi. 2021’de hedef ise Ege Bölgesi’nin tarım ürünleri ihracatında yüzde 10 artış ve 5.5 milyar dolar ihracat rakamına ulaşmak...
REKOR KIRDI
- Ege İhracatçı Birlikleri bünyesindeki sanayi sektörlerinin ihracatı 2021 Nisan’ında yüzde 123’lük rekor artışla 284.8 milyon dolardan 635.2 milyon dolara fırlarken, tarım sektörlerinin ihracatı yüzde 14’lük artışla 371 milyon dolardan 424 milyon dolara ilerledi. Madencilik sektörünün ihracatı ise yüzde 54’lük artışla 61.3 milyon dolardan 94.6 milyon dolara yükseldi.
- Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği, nisanda ihracatını yüzde 126’lık artışla 191 milyon dolara taşırken, Ege Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği, aynı ayda yüzde 148’lik ihracat artış hızı yakaladı ve hanesine yazdırdığı 116.6 milyon dolarlık ihracatla EİB bünyesinde zirve ortağı oldu. Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, nisanda ihracatını yüzde 51 artırarak 103.6 milyon dolar ihracat rakamına ulaştı, EİB bünyesinde 6 gıda birliği arasında birinci sıranın sahibi oldu.
- Ege Maden İhracatçıları Birliği nisanda ihracatını yüzde 54’lük artışla 61.3 milyon dolardan 94.6 milyon dolara taşırken, aynı ay ihracatını yüzde 15 geliştiren Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği 81 milyon 108 bin dolarlık ihracat gerçekleştirdi.
- Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği nisanda 60 milyon 690 bin dolarlık ihracatı hanesine yazdırırken, Ege Mobilya Kâğıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği yüzde 13’lük artışla 59.8 milyon dolar ihracat yapma başarısı gösterdi.
- Nisanda ihracatını yüzde 367 geliştiren Ege Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği 45 milyon dolar dövizi Türkiye’ye kazandırırken tarihi bir başarıya da imza atmış oldu.
- Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği, nisanda ihracatını yüzde 24 geliştirerek, 53 milyon 965 bin dolara ulaştırdı.
- Ege Tütün İhracatçıları Birliği 45.9 milyon dolar ihracat yaparken, Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği ihracatını yüzde 13 ileriye taşıdı ve 14.9 milyon dolar dövizi Türkiye’ye kazandırdı.
- Gerçekleştirdiği sanal fuarlar ve ticaret heyetleriyle pandeminin etkilerinden kurtulmaya çalışan Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği nisanda ihracatını yüzde 125’lik sıçramayla 5.2 milyon dolardan 11.8 milyon dolara yükseltti.
ESKİNAZİ: NİSAN PERFORMANSIMIZ GÖZ KAMAŞTIRICI
EİB Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, nisan ayındaki performanslarını göz kamaştırıcı olarak nitelendiriyor. 2020 Nisan’ında pandemi nedeniyle dünya genelinde yaşanan kapanmalar yüzünden ihracat rakamlarında sert düşüşler yaşandığına dikkat çeken Eskinazi, ihracat performanslarını 2019 Nisan ayı ihracat rakamlarıyla kıyaslamayı tercih ettiklerine vurgu yapıyor. 2019 Nisan’ındaki 1 milyar 101 milyon dolarlık ihracat rakamlarını dikkate aldıklarında da, 2021 Nisan ayındaki ihracat rakamlarının yüzde 25 artış gösterdiğini, bu artışın kendilerini daha mutlu ettiğini dile getiriyor.
“HEDEFİMİZE EMİN ADIMLARLA İLERLİYORUZ”
2021 için EİB olarak 15 milyar dolar ihracat hedeflediklerini belirten Eskinazi, “Pandemi sonrasında hammadde temininde zorluklar yaşıyoruz. Konteyner ve navlun fiyatlarında rekor artışlar var. Tüm olumsuzluklara rağmen başarılı bir performans ortaya koyan tüm ihracatçılarımızı kutluyorum. 15 milyar dolar ihracat hedefimize emin adımlarla ilerliyoruz, 2021 yılının ihracatta rekorlar yılı olması için çalışıyoruz” diyor.
EGE’NİN AYLIK İHRACATI 2.5 MİLYAR DOLARA KOŞUYOR
Ege Bölgesi, nisan ayında göz kamaştırıcı ihracat başarısına imza attı. İhracat, 2020 Nisan’ına göre yüzde 43’lük artışla 2 milyar 426 milyon dolara yükseldi. Türkiye’nin en fazla ihracat yapan ikinci bölgesi konumundaki Ege Bölgesi’nin ihracatı aylık bazda 2.5 milyar dolar sınırına yaklaştı.
Türkiye’de ihracatın başladığı yer olan İzmir’de, Türk ihracatçılarının ilk çatı kuruluş olan Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) ise nisanda 1 milyar 373 milyon dolarlık ihracatla 82 yıllık tarihinde ay bazında en yüksek ihracat rakamına ulaştı. Ege İhracatçı Birlikleri’nin bundan önceki rekoru 2019 Mayıs’ında gerçekleştirdiği 1 milyar 306 milyon dolarlık ihracattı.
İKİ SERBEST BÖLGENİN KATKISI ÇOKÖNEMLİ
Öte yandan İzmir, nisanda gerçekleştirdiği 1 milyar 245 milyon dolarlık ihracatla, Ege Bölgesi’nin 2 milyar 426 milyon dolarlık ihracatında lokomotif olmaya devam etti. İzmir’de faaliyet gösteren Ege Serbest Bölgesi (ESBAŞ) ve İzmir Serbest Bölgesi’nden (İZBAŞ) nisanda 231 milyon 227 bin dolarlık ihracat yapıldı. 2020 Nisan’ında 101 milyon 357 bin dolar ihracat yapan ESBAŞ ve İZBAŞ’tan gerçekleşen ihracat 2021’in aynı ayında yüzde 128 seviyesinde yükseldi. Nisanda İzmir’den en fazla ihracat yapan sektörler ise 180 milyon dolarlık tutarla kimya sektörü, 117 milyon dolarlık ihracatla hazır giyim sektörü ve 114 milyon dolarla demir ve demirdışı metaller sektörü oldu.
MANİSA TARİHİNDE İLK KEZ BARAJ AŞILDI
Ege Bölgesi’nde İzmir’den sonra ikinci sıranın gediklisi olan Manisa, nisanda gerçekleştirdiği 513 milyon dolarlık ihracatla tarihinde ilk kez 500 milyon dolar barajını aşmayı başardı. 2020 Nisan ayında 375 milyon dolar dövizi ülkemize kazandıran Manisalı ihracatçılar, 2021 Nisan’ında performanslarını yüzde 37 geliştirdi. Nisanda, elektrik-elektronik sektörü 285 milyon dolarlık ihracatla Manisa’nın ihracatında payını alırken, kentin ihracatına iklimlendirme sektörü 75 milyon dolarlık, otomotiv endüstrisi sektörü de 52 milyon dolarlık katkı sağladı.
DENİZLİ İHRACATINI 376 MİLYON DOLARA ÇIKARDI
2020 Nisan’da 277 milyon dolar ihracat yapan Denizli, 2021 Nisan’ında ihracatını 99 milyonluk yükselişle 376 milyon dolara taşıdı. Denizli’nin ihracatında tekstil ve konfeksiyon sektörleri 140 milyon dolarlık dilimle temsil edilirken, demir ve demirdışı metaller sektörü 109 milyon dolar, elektrik-elektronik sektörü 64 milyon dolar ihracat gerçekleştirdi.
AYDIN’DA İLK ÜÇ
Aydın’ın 67.7 milyon dolarlık ihracatına en fazla katkı sağlayan sektörler ise 18 milyon dolarla madencilik, 10 milyon dolarla otomotiv endüstrisi ve 7 milyon dolarla kuru meyve sektörü oldu.
BALIKESİR’DE 66.5 MİLYONLUK PERFORMANS
Balıkesir, nisan ayını 66.5 milyon dolar ihracat performansıyla geride bırakırken, su ürünleri ve hayvansal mamuller sektörü 17 milyon dolarlık tutarla ihracatın yıldızı oldu.
MUĞLA SU ÜRÜNLERİYLE ZİRVEDE
Su ürünleri sektörünün güçlü olduğu illerin başında gelen Muğla, nisanda 61.4 milyon dolar ihracat gerçekleştirirken, su ürünleri sektörü 42 milyon dolar ihracatla Muğla’nın ihracatının yüzde 69’unu tek başına gerçekleştirdi.
AFYON VE UŞAK
Afyon, 34 milyon dolar ihracat yaparken, madencilik sektörü 22 milyon dolar ihracat gerçekleştirdi. Uşak’ın 33 milyon dolarlık ihracatında halı sektörü 9 milyon dolarlık payla ilk sırada yer aldı.
KÜTAHYA’DA SERAMİK VE TOPRAK ÜRÜNLERİ
Kütahya 28 milyon dolar ihracata imza atarken, çimento, seramik ve toprak ürünleri sektörü 16 milyon dolarlık kısmını gerçekleştirdi.