OTOMOBİLE DAİR NE VARSA…
Savaş Açıkgöz – SA
Dünyada baş döndürücü şekilde gelişen teknoloji bir çok iş modellerini ve iş yapış alışkanlıklarımızı da değiştirmeye aynı hızla devam ediyor. Yaklaşık 1 yıldır hayatımızda olan pandemi ile birlikte teknolojik alışkanlıklarımız ve iş yapış metodlarımız hızla değişti. Yine bu dönemde yaklaşık 2-3 aylık kısıtlamalarla çevrenin, denizlerin, havanın hatta uzun süredir kapanamayan ozon tabakasındaki olumlu değişimlerin gözlemlenmesi ile otomotiv sektöründeki dönüşümün çevresel açıdan ne kadar değerli olduğu anlaşılmış oldu sanırım. Değişen bu teknoloji ile otomotiv sektörünün de bu değişim ve dönüşüm sürecine adaptsyon anlamında önde elen sektörlerden olduğunu söyleyebiliriz.
Her markada bu dönüşüme motor ve güç aktarma organlarını farklı kombinasyonlarla sunarak ulaşmayı hedefliyor. Kimi marka dönüşümü %100 elektrikli yani BEV dediğimiz otomobillerle yaparken, kimi ise PHEV ile veya HEV ile bu dönüşümü gerçekleştiriyor. Bu alanda bir çok elektirkli otomobil türü mevcut. Bu çeşitliliği ana başlıklar halinde sizler için ele aldım. Hadi buyrun…
1.Mild-Hybrid Vehicle – Yarı Hibrit Araçlar.
Mild-Hybrid, 48 voltluk bir jeneratör ile otomobil fren yaptığında veya durma noktasına geldiğinde aracın kinetik enerjisini elektriğe dönüştürür.
Elektrik enerjisi 48 voltluk bir lityum iyon pilde depolanır ve gerektiğinde 12 voltluk elektrik sistemi tarafından desteklenen yerleşik işlevleri desteklemek için kullanılır.
Bu enerji motoru çalıştırırken ve kalkışta/hızlanırken 8 kW / 11 hp’ye kadar kısa süreli bir güç artışı sağlamak için kullanılır. Bu sistemle hem içten yanmalı motoru hem de elektrikli motoru kullanarak egzoz emisyonlarını azaltır ve yakıt tüketimini iyileştirir.
2.Hybrid Electric Vehicle (HEV) – Elektrikli Hibrit Araçlar.
HEV: Hibrit bir araçta fosil yakıtlı içten yanmalı motor ile elektrikli motor birlikte bulunur. Daha sınırlı bir kapasiteye ve dışarıdan şarj edilemeyen bataryaya sahiptir. Elektrik enerjisi, fren enerjisi geri kazanımı ile elde edilen küçük bir bataryadan gelir.
Pil, bir güç kablosu kullanılarak harici bir
kaynaktan şarj edilemez.
Elektrikle sürüş bu nedenle yalnızca çok sınırlı mesafelerde mümkündür. Bu teknolojinin önemli bir kullanıcısı Toyota’dır. Toyota Prius bunun en önemli örneğidir.
Hibrit otomobiller kendi içinde de tahrik sistemine verdiği hareket türüne göre paralel hibrit tahrik sistemi, seri hibrit tahrik sistemi ve Kompleks Seri-Paralel Hibrit Elektrikli Araç olarak üçe ayrılır.
3.Plug-In Hybrid Electric Vehicle (PHEV) – Şarj Edilebilir Elektrikli Hibrit Araçlar.
PHEV, Adından da anlaşılacağı gibi bir HEV’in aksine, dış kaynaktan şarj edilebilir ve daha büyük pil kapasitesi ile daha yüksek menzile sahiptir.
Bu özellik yolculuk rotalarının büyük bir kısmında, özellikle şehir içinde emisyonsuz sürüşü mümkün kılar ve uzun mesafelerde yakıt tüketimi azalır.
PHEV’de de HEV de olduğu gibi elektrik enerjisi fren enerjisi geri kazanımı ile de elde edilir. Elektik motoru genel olarak 50 km/h ve altındaki hızlarda devrededir ve otomobili tek başına hareket ettirebilir.
4. Battery Electric Vehicle (BEV) – Tamamen Elektrikli Araçlar.
BEV: Tamamen elektrikli otomobillerde içten yanmalı motor yoktur. Local emisyon üretmez. Bunun yerine otomobil hareketi elektrik motorundan alır. Bataryanın kapasitesi, bu tip bir elektrikli otomobilin menzilini yani tek bir batarya şarjıyla gidebileceği mesafeyi belirler.
BEV’ler (Batarya Elektrikli Otomobiller)
bataryalarını evde veya işte şarj edebilenler için ideal. Günümüzde, özellikle şehirler arası otoyollarda giderek daha fazla sayıda ev-dışı şarj istasyonu açılıyor. Türkiye’de de şarj istasyonu sayısı son yıllarda oldukça arttı. Bu nedenle, gelecekte BEV’ler ile uzun mesafeli yolculuklar yapmanın daha kolay olacağını söyleyebiliriz.
Son olarak alternatif yakıt olarak Fuel-Cell otomobililer vardır. Bu alternatif yakıta sahip otomobiller için de markaların ciddi yatırımları bulunuyor.