D-Riboz Nedir, Ne İşe Yarar?
D-riboz, kritik derecede önemli bir şeker molekülüdür. DNA’nın bir parçası ve aynı zamanda hücrelerin birincil enerji kaynağı olan adenozin trifosfatın (ATP) bir parçasını oluşturur.
Vücut doğal olarak riboz üretse de, D-riboz takviyelerinin sağlık ve egzersiz performansını iyileştirdiği düşünülüyor.
Bu yazıda “d ribose nedir”, “d-riboz faydaları ve zararları nelerdir” konularında bilgi verilecektir.
D-Riboz Faydaları
Hücrelerdeki enerji depolarını harekete geçirir
Bu şeker molekülü, hücreler için ana enerji kaynağı olan ATP’nin bir bileşenidir. Bu nedenle, araştırmalar ATP takviyelerinin kas hücrelerinde enerji depolarını iyileştirmeye yardımcı olup olmadığını araştırdı.
Bir çalışma, katılımcıların, bir hafta boyunca günde iki kez toplamda 15 kez, dışarıda bisiklet sürmesinden oluşan yoğun bir egzersiz programını tamamlamasını sağlamıştır.
Programdan sonra katılımcılar üç gün boyunca günde üç kez yaklaşık 17 gram D-riboz supplement veya plasebo aldılar.
Araştırmacılar, bu üç gün boyunca kastaki ATP seviyelerini değerlendirdi ve daha sonra bisiklete binme sprintlerinden oluşan bir egzersiz testi yaptı.
Çalışma, üç günlük takviyenin ardından, ATP’nin D-riboz grubunda iyileştiği, ancak plasebo alanlarda olmadığını buldu.
Kalp hastalığı olan kişilerde kalp fonksiyonlarının işlevini artırır
Kanıtlar, bu şeker molekülünün ATP üretimi için gerekli olduğundan dolayı, kalp kası içindeki enerji üretimini iyileştirebileceğini göstermektedir.
Bazı çalışmalar D-riboz takviyelerinin kalp hastalığı olan kişilerde kalp fonksiyonlarını iyileştirip iyileştirmediğini incelemişti.
Bir çalışma, günde 60 gram D-ribozun, koroner arter hastalığı olan kişilerde egzersiz sırasında kalbin düşük kan akışını tolere etme kabiliyetini artırdığını buldu.
Başka bir çalışma, günlük 15 gramın, aynı kalp hastalığı olanlarda bazı kalp odacıklarının işlevini ve yaşam kalitesini iyileştirdiğini göstermiştir.
Bazı ağrı bozukluklarının belirtilerini hafifletir
Ağrı bozuklukları ile enerji metabolizması problemleri arasındaki ilişki nedeniyle, bazı çalışmalar D-riboz takviyelerinin ağrıyı azaltıp azaltmayacağını araştırmıştı.
Fibromiyalji veya kronik yorgunluk sendromu olan 41 kişi ile yapılan çalışma ağrı şiddeti, refah, enerji, zihinsel berraklık ve uykudaki gelişmeler bakımından olumlu sonuçlanmıştır.
Diğer bir vaka çalışması, fibromiyaljili bir kadında D-riboz takviyelerinin benzer ağrı azaltıcı yararlarını bildirmiştir.
Egzersiz performansına faydalıdır
ATP’deki önemli rolünden ötürü, hücrelerin enerji kaynağı olan bu şeker molekülü, egzersiz performansını artırmak için bir ek olarak incelenmiştir.
Bazı araştırmalar, spesifik hastalıklara sahip kişilerde egzersiz ve enerji üretimi ile ilgili faydalarını göstermiştir.
Diğer bazı araştırmalar, sağlıklı bireylerde sadece düşük fitness seviyelerinde olanlarda, performans arttırıcı faydaların mümkün olduğunu göstermiştir.
Sağlıklı, aktif bireyler için, bu takviyenin egzersiz performansını iyileştirme yeteneğini destekleyen kanıtlar zayıftır. Yani az hareketli kişilerde daha fazla performans sağlamaktadır.
Kas fonksiyonunu geliştirir
Bu şeker molekülü, kas dokusundaki ATP seviyelerinin iyileşmesine yardımcı olabilirken, bu sağlıklı insanlarda gelişmiş performansa dönüşmeyebilir.
Ancak, kas fonksiyonunu etkileyen belirli genetik koşullara sahip olanlar, D-riboz’dan fayda görebilir.
Myoadenylate deaminaz eksikliği (MAD) genetik bir bozukluktur ve fiziksel aktiviteden sonra yorgunluk, kas ağrısı veya kramplara neden olur.
Bu bozukluk ırklara göre değişkenlik gösterir. Kafkasyalılarda en sık görülen genetik kas bozukluğudur, diğer ırklarda daha az yaygındır.
Bazı araştırmalar, D-ribozun bu rahatsızlığı olan kişilerde işlevi iyileştirip iyileştirmediğini incelemiştir.
Birkaç vaka çalışması bu bozukluğu olan kişilerde kas fonksiyonlarında ve iyilik hallerinde iyileşmeler olduğunu bildirmiştir.
Benzer şekilde, küçük bir çalışma, MAD’li kişilerin D-riboz kullandıktan sonra egzersiz sonrası sertlik ve krampları daha az yaşadıklarını bulmuştur.
Yine de bu rahatsızlık için d-ribose supplement kullanmak isteyenler doktora danışmalıdır.
D-riboz Yan Etkileri ve Zararları
Genel olarak, D-riboz takviyesi çalışmalarında çok az yan etki bildirilmiştir. 10 gram D-ribozun tekli dozlarının güvenli olduğu ve sağlıklı yetişkinler tarafından genellikle iyi tolere edildiği tespit edilmiştir.
Bununla birlikte, bu yazıda açıklanan çalışmaların çoğunda daha yüksek dozlar kullanılmıştır.
Bu çalışmaların birçoğu yan etkilerin meydana gelip gelmediğini bildirmemiş olsa da, D-ribozun yan etki olmadan iyi tolere edildiği düşünülmektedir. Başka kaynaklar da bilinen herhangi bir olumsuz etki bildirmemiştir.
Sonuç olarak;
D-riboz, DNA’nın bir parçasıdır ve hücrelere enerji sağlamak için kullanılan ana molekül ATP’yi oluşturan bir şeker molekülüdür.
Bazı tıbbi durumlara sahip kişiler, gelişmiş egzersiz performansı ve yoğun egzersizden sonra kas hücresi enerji depolarının geri kazanılması da dahil olmak üzere D-riboz takviyesinden fayda görebilir.