SORU
İdare tarafından yurt dışına göreve gönderildim yol dahil 8 gün süren bir görevdi. Danışmanlık işi kapsamında yapılan bu turda tüm masraflar şirket tarafından ödendi. Harcırah için başvurduğumda tam harcırah alamayacağımı ve kısıtlı harcırah alabileceğimi söylediler ve bana geçmiş tarihli bir kısıtlı harcırahı kabul ettiğime dair bir yazı imzalatmak istediler bende kabul etmedim. Aşağıdaki maddeye göre tam harcırah alma ihtimalim varmıdır? cevabınıza göre mahkeme yolunu denemek istiyorum saygılarımla.
MADDE 3- (1) Geçici görev ile yabancı ülkelere gönderilenlere, özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde bu ödemeler gündeliklerinden indirilir.
(2) Kurumlar, hizmetin özellikleri, mevcut ödenek miktarı, yabancı devlet, uluslararası kuruluş, resmi veya özel diğer kurum ve kuruluşlar tarafından ödeme yapılması, görev yerinde ücretsiz veya düşük ücretli yatacak yer temin edilmesi, yemek ihtiyaçlarının kısmen veya tamamen karşılanması gibi hususları dikkate almak suretiyle, ekli cetvelde gösterilen miktarlardan daha aşağı miktarda gündelik ödeyebilirler. Ancak, bu şekilde ödenecek gündeliklerin ilgililerce kabul edildiğinin görev mahallinden ayrılmadan önce idarelerine yazılı olarak bildirilmesi gerekir.
EDİTÖR DEĞERLENDİRMESİ
Sorunuzdaki verilerden Belediyede çalıştığınız anlaşılmaktadır. İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan genelgelerde, herşey dahil görevlendirmelerde kıst gündelik ödeneceği düzenlenmiştir. İdarenizin, bu genelgeleri gözönünde bulundurarak gündeliğinizi kıst ödemek istediği düşünülmektedir. Bu tür düzenlemeler olduğu sürece, düzenlemeler kanuna ayırı olsa bile , idarenin aksine bir işlem tesis edebilmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu sebeple, Harcırah Kanununa aykırı düzenlemelerin iptali için mahkemeye başvurmanızı tavsiye ederiz.
Harcırah Kanunu açısından ise değerlendirmelerimiz sitemizin katkılarıyla yayınlamış olan Harcırah Rehberinin 321 inci sorusunda yer almakta olup, ilgili bölüme aşağıda yer verilmiştir:
321. Konaklama ve iaşe bedelleri idareler veya yurtdışı kuruluşlar tarafından karşılananlara, yurtdışı gündelikleri tam ödenebilir mi?
Yurt dışına gönderilenlerin tüm masraflarının idareler veya yurt dışı kuruluşlar tarafından karşılanması halinde ilgililere tam gündelik ödenebilir mi?
Bu husus Kitabın önceki bölümlerinde eğitim ve kurs amacıyla görevlendirilenler açısından da ele alınmıştı. Hukuki dayanakların farklı olması sebebiyle aynı konunun burada da incelenmesinde fayda görülmüştür.
Harcırah Kanununun 34 üncü maddesinin ikinci fıkrası yer alan; “Yabancı ülkelere geçici görev ile gönderilenlerden yalnız yemeleri veya yatmaları sağlananların gündeliklerinden 1/3 oranında yemeleri ile birlikte yatmaları da sağlananların gündeliklerinden 2/3 oranında indirim yapılır.” hükmü 23/1/1987 tarih ve 269 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırılmış olup, üçüncü fıkrası olan “Geçici görev ile yabancı ülkelere gönderilenlere, özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde bu ödemeler gündeliklerinden indirilir.” hükmünde herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.
Yapılan değişiklikler gözönünde bulundurulduğunda, çeşitli nedenlerle yurt dışında geçici görevle görevlendirilenlere, konaklama ve iaşe bedelleri karşılanmış olsa bile, yurt dışı gündeliklerinin tam ödenip ödenmemesi idarelerin tasarrufunda bulunmaktadır. Yurtdışı Gündeliklerine Dair Kararın 3 üncü maddesi uyarınca, belirli şartlar dahilinde idarelerce yurtdışı gündeliklerine kısıtlama getirilebilmesi mümkün bulunmaktadır.
Sayıştay Temyiz Kurulunun 25.02.2016 tutanak tarih, 42073 dosya no ve 43871 tutanak no’lu kararı
İlam konusu olaya, Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar’ın 3. maddesinin ikinci fıkra hükmünün uygulanabilmesi, yani …nca kurum personeline yurtdışı gündeliği ödenebilmesi için, görev yerinde ücretsiz veya düşük ücretli yatacak yer temin edilmesi ya da yemek ihtiyaçlarının kısmen veya tamamen karşılanması gibi katkıların,
– yabancı devlet,
– uluslararası kuruluş,
– resmi veya özel diğer kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanmış olması gerekir.
…’da gerçekleştirilen sempozyuma ait otel, yemek vs. tüm ihtiyaçlar, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında hizmet alımı olarak zaten … bütçesinden karşılanmıştır. Dolayısıyla Yurtdışı Gündeliklerine Dair Kararının 3. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan hüküm, ilgililere ayrıca gündelik ödenmesinin gerekçesi olamaz.
…’da düzenlenen “…” sempozyumu ile ilgili olarak;
09-13/12/2015 tarihleri arasında … da gerçekleştirilen sempozyumda, katılımcıların yol giderleri dışında kalan tüm masrafların ……. Üniversitesi tarafından karşılandığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda ….. nca, sempozyuma katılan kurum personeline ayrıca gündelik ödenip ödenmemesi, ya da 01.01.2015 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2014/7128 sayılı Yurtdışı Gündeliklerine İlişkin Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen tutardan daha aşağıda gündelik ödenmesi, Yurtdışı Gündeliklerine Dair Kararın 3. maddesinin ikinci fıkrasına göre tamamen Kurumun tasarrufunda olan bir işlemdir. Kurum iradesini herhangi bir indirime gitmeden gündeliğin tamamının ödenmesi yönünde kullanmıştır. Bu nedenle … da ki sempozyuma katılan kurum personeline ödenen gündelikler nedeniyle herhangi bir kamu zararının bulunmadığı değerlendirilmektedir.
Bu itibarla temyiz talebinin kısmen kabulü ile 57 sayılı ilamın 1’inci maddesi ile ….. TL’ye verilen tazmin hükmünden, …’da düzenlenen “…” sempozyumuna katılan kişilere ödenen harcırah için kamu zararı olarak hesaplanan ….. TL’nin düşülerek geriye kalan …… TL’nin ilamda adı geçen sorumluların uhdelerinde kalmak üzere düzeltilerek tasdikine,
Sayıştay 6 ncı Dairesinin 2016 yılı hesap dönemine ait 14.12.2017 tarih, 508 karar ve 66 ilam no’lu kararı
Her ne kadar Denetçi tarafından … Belediyesince ……….tarihinde gönderilen davet ve eki programda konaklama ve iaşe bedellerinin … Belediyesince karşılanacağının anlaşıldığı, 6245 sayılı Harcırah Kanununun “Yurtdışında verilecek gündeliklerin miktarı” başlıklı 34’üncü maddesinde; “Geçici görev ile yabancı ülkelere gönderilenlere, özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde bu ödemeler gündeliklerinden indirilir” hükmüne yer verilmek suretiyle muvakkat vazife ile yurt dışına görevlendirilen memur veya hizmetlinin yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından karşılanan masraflarının gündeliklerinden düşülmesi gerektiğinin hüküm altına alındığı, bu sebeple; ………….tarih ……..nolu belediye meclis kararı ile görevlendirilen meclis üyelerinin gidiş ve dönüş yol gündeliklerinin mevzuat hükümleri gereğince karşılanabileceği, ancak; maddi açıdan bir külfete katlanmadıkları ………….günleri için gündelik alamayacakları ileri sürülmüş ise de;
6245 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesinden hareketle, yurt dışında geçici görevle görevlendirilenlere yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya diğer resmi kuruluşlar tarafından konaklama ve iaşe ihtiyaçlarının karşılanması durumunda görevlilere yurtdışı gündelik ödenip ödenemeyeceği, ödenecekse gündelik tutarının ne olacağına karar verebilmek için önce Harcırah Kanunu’nun yürürlüğe girdiği…….tarihinden bugüne anılan 34’üncü maddenin geçirdiği değişimin ortaya konması gerekmektedir.
………………..tarihinde 34’üncü madde “Yabancı memleketlerde yapılacak daimi vazife seyahatleri ile muvakkat vazife seyahat ve ikametlerinde memur veya hizmetliye ödenecek yevmiyenin, iç yevmiyelerin en çok kaç misli üzerinden verilebileceği her yıl bütçe kanunları ile tespit olunur.
Gidilecek memlekete, memur ve hizmetlilerin aylık veya ücret tutarlarıyla izam sebeplerine göre bu azami hadleri aşmamak üzere iç yevmiyelere tatbik olunacak emsaller Maliye Vekaletinin teklifi üzerine İcra Vekilleri Heyetince tayin olunur.” şeklinde düzenlenmiştir.
Anılan madde ……………..tarih ve……….sayılı Kanunla değişikliğe uğramış ve maddeye ikinci fıkra eklenmiş ve değişiklik sonrası yurtdışında verilecek gündeliklerin miktarına ilişkin anılan madde aşağıdaki halini almıştır;
(Değişik: 11/12/1981 – 2562/13 md.) Bu Kanun gereğince verilecek yurtdışı gündeliklerinin miktarı, gidilecek ülkeye, memur ve hizmetlilerin aylık veya ücret tutarları ile görevin mahiyetine göre, mali yıl itibariyle Cumhurbaşkanınca tayin olunur.
Yabancı ülkelere geçici görev ile gönderilenlerden yalnız yemeleri veya yatmaları sağlananların gündeliklerinden 1/3 oranında yemeleri ile birlikte yatmaları da sağlananların gündeliklerinden 2/3 oranında indirim yapılır. MÜLGA
Geçici görev ile yabancı ülkelere gönderilenlere, özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde bu ödemeler gündeliklerinden indirilir.”
Daha sonra yasa koyucunun iradesi değişmiş ve 6245 sayılı Kanun’un 34’ncü maddesinin 2’nci fıkrası 23/1/1987 tarih ve 269 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırılmıştır.
6245 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesinde 23/1/1987 tarih ve 269 sayılı KHK sonrası herhangi bir değişiklik olmamış ve anılan madde son halini korumuştur.
Bu itibarla, …………….yılından günümüze 34’üncü maddenin değişimine bakıldığında önce ödenecek yurt dışı günlük miktarında herhangi bir kısıtlama düşünülmemiş, ancak 1981 yılında maddeye eklenen ikinci fıkra ile yabancı ülkelere geçici görev ile gönderilenlerden yalnız yemeleri veya yatmaları sağlananların gündeliklerinden 1/3 oranında, yemeleri ile birlikte yatmaları da sağlananların gündeliklerinden ise 2/3 oranında indirim yapılması, ayrıca geçici görev ile yabancı ülkelere gönderilenlere, özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapılması durumunda bu ödemelerin de gündeliklerinden indirilmesi hükme bağlanmıştır.
Yasa koyucu daha sonra ……….. yılında bu iradesinden vazgeçmiş ve yurtdışında geçici görevlendirmelerde yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya diğer resmi kuruluşlar tarafından konaklama ve iaşe bedellerinin karşılanması durumunda bile yurtdışı gündeliklerinden indirim yapılmayacağına, dolayısıyla gündeliğin tam olarak ödeneceğine karar vererek 34’üncü maddenin ikinci fıkrasını yürürlükten kaldırmıştır. Aynı düzenleme günümüzde de devam etmektedir. Ancak, yasa koyucu yurt dışı gündeliklerinden sadece bir durumda indirim yapılabileceğine anılan maddenin son fıkrasında yer alan düzenleme ile dikkat çekmiştir. Son fıkraya göre; yurtdışında geçici görevlendirilen kişiye ödeme yapılırsa bu ödeme yurtdışı gündeliğinden indirilecektir. İndirim sonrası gündelikten artan miktar varsa geçici görevlendirilen personele o kadar ödeme yapılacaktır.
Netice itibariyle çeşitli nedenlerle yurt dışında geçici görevle görevlendirilenlere, konaklama ve iaşe bedelleri karşılanmış olsa da yurt dışı gündelikleri tam olarak ödenecektir. Sadece geçici görevli personele yurt dışından bir ödeme yapılırsa, söz konusu ödeme tutarı yurtdışı geçici görev gündeliğinden indirilecektir.
Bu bağlamda; …. Belediye Meclisi kararı ile … şehir günü kutlamalarına belediyeyi temsilen görevlendirilen……………..’ye gidiş dönüş yol günleri haricinde…. ve ……… günleri için gündelik ödenmesinde mevzuata aykırılık söz konusu değildir….
Sayıştay 6 ncı Dairesinin 2014 hesap yılına ait 25.02.2016 tutanak tarih, 313 karar ve 225 ilam no’lu kararı
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; ….. tarafından organize edilen “….. İnceleme ve Tetkik Gezisine” katılan meclis üyelerine, program katılım bedeli bütçeden ödenmesine rağmen, yol masrafları dışında ayrıca gündelik ödenmesi nedeniyle fazla ödemede bulunularak kamu zararına sebebiyet verildiği, iddia edilmiş ise de;
6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 5’inci maddesinde yevmiyenin harcırahın unsurları arasında sayılması, 14’üncü maddesinde de muvakkat vazife ile görevlendirilenlere yevmiye ödeneceğinin belirtilmiş olması, yevmiyenin tanımının yapılmaması ve içeriğinin açıkça belirtilmemesi, genel olarak yevmiyenin konaklama ve yemek bedelini kapsadığı kabul edilmekle birlikte Kanun’un 41’inci maddesinin 11.12.1981 tarih ve 2562 sayılı Yasanın 28’inci maddesi ile, 37’nci maddesinin 2’nci fıkrasının ise 14.01.1988 tarih ve 311 sayılı KHK’nin 15’inci maddesi ile ilgası sonucu yevmiyenin konaklama ve yemek bedeli karşılığı olmaktan çıkması, yevmiyenin memuriyet mahalli dışına çıkma karşılığı verilen bir tazminat haline dönüşmesi, ayrıca Harcırah Kanununda, geçici görevlendirmelerde yemek ve konaklama gibi ihtiyaçların karşılanması durumunda yevmiyeden indirim yapılacağına veya yevmiye ödenmeyeceğine dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmemesi nedenleriyle mevzuatına uygun olduğu anlaşılan …..-TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,