4458 Sayılı Gümrük Kanunundaki tanımıyla Madde3/8; “Gümrük vergileri” deyimi, ilgili mevzuat uyarınca eşyaya uygulanan ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü; diğer bir ifadeyle; eşyanın Türkiye’ye ithali veya Türkiye’den ihracı nedeniyle Gümrük idarelerince tahakkuk ve tahsil edilen vergilerdir. Gümrük vergisi dış ticaret yapan ülkeler arasında verilen hizmetlerin ülkeye girdikten sonra o ülke ekonomisinin aldığı vergidir. Bu şekilde ülke sanayisi korunmuş olur ve bu vergi ülke bütçesine katkı sağlamaktadır. Ayrıca gümrük vergisi ithal edilen ürünleri kontrolünü amaçlar, gerekli veya faydalı ürünlerin ülkeye girişini hızlandırmak için vergileri düşük tutarken ülkeye girmesi istenmeyen ürünleri vergileri arttırılır caydırıcılık sağlanır.
Bu olumlu özelliklerin maalesef olumsuz etkileri olabilir, şöyle ki; sanayinin fazla korunması tembellik gevşeklik gibi istenmeyen durumlara yol açabilir. Dış dünya ve gelişen değişen şartlardan fazla korunmuş bir iç sanayi kendi kendine yeterli olduğunu sanabilir. Koruma kalktığı veya zayıfladığı zaman ülke gerçek şartlarla mücadele etmekte zorlanır. Gümrük vergilerini arttırmak ülkeler arasında misillemeye dönüşüp ilişkilere zarar verebilir.
Gümrük Vergisi Nasıl Hesaplanır?
Gümrük Vergisi her ürüne göre değişiklik göstermektedir. Hangi üründen ne kadar gümrük vergisi alınacağı ürünün Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonuna (GTİP) göre belirlemektedir. Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu karşımıza HS Code, Tariff Code, Tariff Number olarak da çıkabilmektedir. Bu yüzden Gümrük Tarife İstatistik Kodunun belirlenmesi oldukça önemlidir.
Kıymeti 1500 Avro’yu geçmemek şartıyla, posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen eşyanın değeri ile kişisel kullanıma mahsus kitap veya benzeri basılı yayın için 45 inci maddede ve yolcu beraberinde gelen eşya için 59 uncu maddede belirtilen limitleri aşan eşyanın değeri üzerinden;
- Avrupa Birliği ülkelerinden doğrudan gelmesi durumunda % 18,
- Diğer ülkelerden gelmesi durumunda % 20,
- Kitap veya benzeri basılı yayın için % 0,
- 6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (IV) sayılı listede yer alan eşya olması durumunda yukarıdaki oranlara ilave % 20 oranında tek ve maktu bir vergi tahsil edilir.
1500 Avro limit dahilinde getirilen eşyanın;
- Ticari miktar ve mahiyet arz etmemesi,
- Yolcu beraberinde ya da yabancı bir ülkeden posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelmesi,
- Diplomatik eşya ve yolcu eşyası hariç olmak üzere posta ve hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelenlerde brüt 30 kilogramı geçmemesi gerekir.
Eşyanın tek başına kıymetinin 1500 Avro’yu aşması halinde, söz konusu eşyaya yürürlükte olan ithalat vergilerine ilişkin oranlar uygulanır. Eşyanın kıymeti, ibraz edilen faturaya, satış fişine veya eşya bedelinin ödendiğine ilişkin belgeye göre belirlenir. Bu tür belge ibraz edilememesi veya ibraz edilen belgede kayıtlı kıymetin düşük bulunması halinde, eşyanın kıymeti gümrük idaresince belirlenir.
Nasıl Ödenir?
Gümrük Vergisi ödemeleri; Gümrükler Genel Müdürlüğünün 73421605-849.04 sayılı yazılarına istinaden 01/06/2020 tarihinden itibaren; sadece halihazırda yetki verilmiş olan kamu bankaları (Ziraat Bankası, Ziraat Katılım Bankası, Vakıfbank, Vakıf Katılım Bankası, Halkbank ve Emlak Katılım Bankası) aracılığı ile gerçekleştirilebilecektir. Ya da gümrük idarelerinde yer alan Gümrük saymanlık veznelerinde bulunan, ortak POS uygulamasında yer alan Kamu Bankaları Debit Kartı ile de (Mevcut durumda sadece Ziraat Bankası Vakıfbank ve Halkbank debit kartları ile) yapılabilecektir. Halihazırda kullanılan GÜMKART (2007 yılından itibaren kullanılan Vakıfbank debit kartı ), Ortak POS cihazlarında da debit kart olarak kullanılabilecektir. Yetki verilmiş olan aşağıda yer alan bankaların bankacılık kanalları vasıtasıyla da ödenebilmektedir.
- T.C. Ziraat Bankası A.Ş.
- Türkiye Halk Bankası A.Ş.
- Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O.
- Ziraat Katılım Bankası A.Ş.
- Vakıf Katılım Bankası A.Ş.