Yaşantımızdan ve anılarımızdan soğukları atmaya başladık. Güneş o sıcak ve mütevazi yüzünü bize tüm sıcaklığıyla göstermeye başlamışken aklımıza bu güven verici sıcaklığın altında yatan cilt kanseri riski geliyor. İmdadımıza güneş kremlerinin yetişeceğini düşünenlerdenseniz aşağıdaki yazıyı okumanızda fayda var çünkü güneş kremleri cilt kanserine karşı sandığınız kadar koruyucu olmayabiliyor.
Çevre Koruma Grubu’nun raporunda açığa çıkan bazı rahatsız edici gerçekler onları tamamen hayatınızdan çıkarma konusunda aklınızı çelebilir. Ama doğru cevap bu değil. Güneş kremlerinin etkinlikleri konusundaki bilinmezlere rağmen halk sağlığı kuruluşları kullanılmalarını tavsiye ediyor- ama ‘ilk savunma hattınız’ olarak değil! Güneş kremini kurtarıcı görmek ve sürdüğünüzde tamamen korunduğunuzu düşünmektense yeri geldiğinde gölgeye çekilmeli, koruyucu kıyafetler giymeli ve öğlen güneşinden uzak durmalısınız.
Güneş kremiyle ilgili gerçekler:
Fikir Birliği Yok
Amerika Birleşik Devletleri’nin Sağlık Bakanlığı’na bağlı olarak faaliyet gösteren Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) de dahil olmak üzere bir çok halk sağlığı örgütü güneş kremlerinin cilt kanseri türlerinin bir çoğunu önlediğine dair çok az kanıt bulabilmiş. FDA, mevcut klinik çalışmaların, Koruma Faktörü 15′in üzerinde olan geniş spektrumlu güneş kremlerinin dahi tek başına cilt kanseri ve erken yaşlanmayı azalttığını göstermediğini söylüyor. Uluslararası Kanser Araştırma Kuruluşu IARC ultraviyole radyasyonundan korunmak için birincil olarak gölgede durmayı, kıyafet ve şapka kullanımını öneriyor. Sonuç olarak cilt kanserinden korunmak için sadece kremlere güvenmeyin.
Cilt kanserine yakalanma riskini arttırabiliyorlar
Bazı araştırmacılar, güneş kremi kullananların melanomaya yakalanma risklerinin arttığını tespit etmiş. Kimse tam olarak bunun sebebini bilmiyor ama bilim adamlarının yürüttüğü tahmine göre güneş kremi kullananlar daha uzun süre güneşte kaldığından daha çok radyasyon emiyor. Kremlerdeki kimyasallardan gelen serbest radikallerin güneş ışığı altında parçalanması ihtimali de bunda rol oynuyor olabilir.
Faktörü yüksekse iyidir algısı yanlış
Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) Koruma Faktörü 50′nin üzerinde olan güneş kremlerinin satışının yasaklanmasıyla ilgili bir yönetmelik teklifi hazırladı. FDA, bu teklifte, 50′nin üzerindeki Koruma Faktörü değerlerinin daha iyi koruma sağladığına dair klinik bulgu olmadığını göz önünde bulundurarak, 50′nin üzerinde Koruma Faktörü ibarelerinin tüketiciyi yanılttığını söylüyor. Bilimadamları da yüksek Koruma Faktör’lü güneş kremlerinin insanları güneşte çok uzun süre kalmaya sevk ettiğini düşünüyor ve bu kremlerin güneş yanığı oluşumunun geciktirmesi sebebiyle cilt tahribatı riskinin artmasından endişe duyuyorlar.
Güneş kremleri D Vitamininin önünü kapıyor
Vücuttaki D vitaminin temel kaynağı güneş ışığı ve bu vitamin sağlık için hayati önem taşıyor. D Vitamini kemikleri ve bağışıklık sistemini güçlendiriyor, göğüs, kolon, böbrek ve yumurtalık gibi çeşitli kanserin türlerine yakalanma riskini azaltıyor. Ayrıca vücutta bulunan hemen hemen her dokuyu yöneten binden fazla geni düzenliyor. Anne sütü ile beslenen bebekler, koyu tenliler ve güneşe çok az çıkan insanlarda D vitamini eksikliğinin görülme riski daha yüksek. Bazı insanlar herhangi bir koruyucu krem sürmeden haftada bir kaç kere 10-15 dakika boyunca güneşe çıktıklarında yeterli seviyede D vitamini üretebiliyor. Ama bir çok insan da bunu başaramıyor.D vitamini seviyenizi ölçtürmeye ve de mevsimsel olarak ya da yıl boyunca takviye almaya ihtiyacınız olup olmadığını öğrenmek için doktorunuza danışmanız en iyisi.
Güneş kremleri cilde zarar veren maddeler içeriyor
Güneş ışıklarından kaynaklanan UV radyasyonu kadar güneş kremlerinde bulunan bazı kimyasallar da DNA’ya ve cilt hücrelerine zarar veren, yaşlanmayı hızlandıran ve kansere yol açan serbest radikallerin oluşumunu tetikliyor.
Etkili bir güneş kreminin sebep olduğu zarardan daha fazlasının önlüyor olması gerekirken bir çok güneş kremi serbest radikallerin sebep olduğu hasarı önlemek yerine sadece güneş yanığı oluşumunu engelleyebiliyor. Güneş yanığına karşı koruma faktörü 15 ile 50 arasında değişirken ‘serbest radikalleri önleme faktörü’ için sadece 2 seviye mevcut. Tüketiciler çok az güneş kremi kullanıp bir de güneşte kaldıkları saatler boyunca seyrek aralıklarla yeniden tatbik ettiklerinde güneş kremleri UV ışınlarının çıplak ciltte oluşturacağından daha fazla serbest radikal hasarına neden oluyor.
Bebek ve çocuklar için krem seçimi
Yapılan araştırmalar, bir çok marka bebek ve çocuk ürünlerinde daha güvenli , daha etkili içerikler kullanıldığını gösteriyor. Bebek ve çocuklar için formüle edilen ürünlerin %63′ünde iyi derecede UVA koruması sağlayan etkili mineral içerikler bulunuyor. Etiketleri dikkatli şekilde incelemeye devam etmeniz gerekse de kendiniz için de bir bebek veya çocuk güneş kremi alarak daha iyi bir seçim yapmış olacaksınız.
Üzerinde ‘Baby’ (Bebek), ‘Children/Kids’ (Çocuk) yazan güneş kremleri diğerlerine göre daha az oranda: Parfüm içeriyor. Parfümler bir çok kimyasalın karışımından oluştuğu için alerjilere ve daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Raporda yer alan çocuklar için geliştirilmiş güneş kremlerinin %72′si parfüm içermiyor. Bu oran diğer ürünlerde %54 seviyesinde. Oxybenzone içeriyor. Bu madde hormonları düzensiz hale getiren bir kimyasal ve çocuk ürünlerinin %37′sinde görülüyor. Diğer güneş kremlerinin %56′sında bulunuyor.
Çok da iyi olmayan haber: Raporda yer alan markalardan 16′sında çocuklara yönelik olduğu öne sürülen ürünlerin içerikleri yüzdelerine kadar büyüklere yönelik ürünlerinkiyle bire bir aynı.