İşten çıkan veya çıkarılan işçinin işsizlik ödeneği alabilmesi için hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olması kaydıyla son üç yıl içinde en az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş olması gerekir. İŞKUR, işsizlik ödeneği için başvuran kişinin bu iki şart yanında hangi sebeple işten çıktığına veya çıkarıldığına da bakmaktadır. SGK kayıtlarında yapılan değişikliklerden ilgililerin İşsizlik Ödeneğine hak kazanmaları durumundaki değişiklik varsa işten çıkış nedeni dışında itiraza gerek kalmadan gerekli güncelleme işlemleri yapılır. Ancak SGK kayıtlarında yer alan işten çıkış nedeninden farklı bir gerekçe ile iş akdinin sonlandırıldığı yönündeki itirazlarda taraflar yargı yoluna başvurabilir.
İş Mahkemeleri Kanununda yapılan düzenleme ile sigortalılar alacak veya işe iade talepleri için mahkemeye başvuru yapmadan önce arabulucuya başvuru yapması gerekmektedir. Arabuluculuk tutanakları İŞKUR tarafından işsizlik sigortası işlemleri kapsamında, mahkeme kararı gibi değerlendirilmektedir. Arabuluculuk tutanağından feshin 4447 sayılı Kanun’un 51’inci maddesi kapsamında olduğu anlaşılıyor ise fesih nedeni güncellenir. Ancak arabulucunun taraflara ulaşamadığı, taraflar katılmadığı için görüşmenin sağlanamadığı ve müzakereler sonunda anlaşmaya varılamadığı hallerde, yasal tabirle “anlaşma sağlanamamış sayılır.” Tarafların anlaşamadıklarına dair son tutanak tarihi ile birlikte durmuş olan zamanaşımı süresi, kaldığı yerden işlemeye başlar ve zorunlu arabuluculuk dava şartı yerine getirildiğinden artık dava açma imkânı doğar.
Uyuşmazlığın yargıya taşınması durumunda işçi mahkeme kararının kesinleştiği tarihten itibaren 30 gün içinde İŞKUR’a başvuruda bulunmak zorundadır. Sigortalı işsizlerin kesinleşmiş mahkeme kararından önce yaptıkları başvurular süresinde yapılmış kabul edilir. Mahkeme kararında; ihbar ve/veya kıdem tazminatına hükmedilmiş veya 4447/51 inci madde kapsamında fesih işleminin yapıldığı yönünde bir ifadeye yer verilmiş olması halinde yasa kapsamında fesih işlemi yapıldığı kabul edilir ve diğer koşulları sağlayanlar işsizlik ödeneğinden yararlandırılır.
Bu noktada kesinleşmiş mahkeme kararında belirtilen hizmet akdinin fesih tarihinden itibaren çalışılmayan dönemler için geriye dönük toplu ödeme yapılır. İşsizlik ödeneğinin miktarı ise mahkemeye gidilen fesih tarihinden önceki son dört aylık prim esas kazançları üzerinden hesaplama yapılır ve ödeme yapılacak tutara faiz işletilmez. Örneğin 06.07.2018 tarihinde hizmet akdi sonlanan bir işçinin mahkemesi 21.01.2021 tarihinde kesinleştiğinde ödeme miktarı hesaplanırken uyuşmazlığa konu olan işten çıkış tarihi ve öncesindeki primler dikkate alınır. Ancak Mahkeme kararında ödenmesi gereken İşsizlik Ödeneği miktarına veya faizi ile birlikte ödenmesi gerektiği hükmüne yer verilmiş ise SGK kayıtlarında aksi veriler yer alsa bile söz konusu miktar ödenir.
İşçilerin hak kaybına uğramaması adına işten ayrıldıkları tarihten itibaren 30 gün içinde işten çıkış koduna bakılmaksızın işsizlik ödeneği başvurusunda bulunmaları yerinde olacaktır
02.09.2021
Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)