Adaçayı çayı, nane ailesindeki bir bitki olan adaçayı ( Salvia officinalis) yapraklarından yapılır. Her ne kadar bir mutfak otu olarak bilindiği bilinse de yaprakları elcanik asit (çilek, ahududu ve cevizlerde de bulunur) ve rosmarinik asit (biberiye ve fesleğen de bulunur) gibi antioksidan bileşikler açısından zengindir. Savunucuları, adaçayı çayı yudumlamanın, belirli sağlık koşullarında yardımcı olabileceğini ve kilo kaybını teşvik edip, saç sağlığını geliştirdiğini iddia ediyor.
Adaçayının Faydaları
Adaçayı çayı, aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli sağlık sorunlarına yardımcı olduğu iddia edilmektedir:
- Yaşa bağlı bilişsel düşüş
- Aşırı terleme (hiperhidroz)
- Mide ekşimesi
- Sıcak basmaları
- Uykusuzluk hastalığı
- Boğaz ağrısı
Adaçayı çayı ile boğulmak boğaz ağrısı ve öksürük için uzun süredir bir tedavi olarak kullanılmaktadır.
- Menopoz ile İlişkili Aşırı Terleme ve Sıcak Basmalarını Önlemek İçin: Adaçayı yapraklarının sıcak basmaları, gece terlemeleri ve menopozla ilişkili aşırı terlemeyi azaltmak için yararlı olabileceğine dair bazı kanıtlar vardır. Örneğin, Journal of Therapy dergisinde yayınlanan bir ön çalışmada , araştırmacılar günde bir kez taze adaçayı yaprağı tabletiyle sekiz haftalık bir tedavi için 71 kadına görevlendirildi. Sonuçlar, sıcak basmalarında dört hafta içinde yüzde 50 ve sekiz hafta içinde yüzde 64 oranında bir düşüş olduğunu gösterdi.
- Oral Mukoziti Önlemek İçin: Kanser tedavisinde kemoterapi ve radyasyon tedavisinin en sık karşılaşılan komplikasyonlarından biri olan ağız mukoziti, ağız tabakası parçalandığında ve ağrılı ağız ülserleri oluşturduğunda ortaya çıkar.2016 yılında Tıpta Tamamlayıcı Terapiler’de yayınlanan bir pilot çalışma, adaçayı ile ağız durulama işleminin kemoterapi gören kişilerde oral mukozitin hafifletilmesine yardımcı olabileceğini göstermektedir. Çalışma için kemoterapi alan kişiler temel ağız bakımına ek olarak bir adaçayı çay-kekik-naneli oral durulama veya tek başına temel bakım ile gargara olarak reçete edildi ve 5 ve 14. günlerde değerlendirildi. Temel ağız bakımı ile birlikte bitkisel durulama kullanan insanların çoğu 5. günde oral mukozit geliştirmemiştir
- Saç: Kullanıcılara dayanan sonuçlarda adaçayı içerisinde bulunan tanenlerin beyaz ve gri saçları eski rengine dönüştürdüğü tespit edildi. Ancak konuyla alakalı hiç bir bilimsel araçtırma bulunmamaktadır. Adaçayı çayı soğuduktan sonra saçlı deriye sürülür, 10-15 dakika beklenip yıkanır.
-
Yüksek Kolestrol: Ön araştırmalar, 2009 yılında Uluslararası Moleküler Bilimler Dergisi’ndeyayınlanan küçük bir araştırmaya göre, adaçayı çayın yüksek kolesterolü azaltmaya yardımcı olabileceğini düşündürmektedir .
Dört haftalık düzenli adaçayı tüketiminden sonra, katılımcılar LDL kolesterolünde bir düşüş ve toplam kolesterol seviyesinde bir iyileşme geçirdiler. Çalışma ayrıca, adaçayı çayının antioksidan aktivitesini artırmaya yardımcı olabileceğini bulmuştur.
Adaçayı Nasıl Yapılır?
Adaçayı çayı yapmak için bir kupaya 2 çorba kaşığı taze adaçayı yaprağı (veya 1 çorba kaşığı kurutulmuş yaprak) ekleyin. Kupayı kaynayan suyla doldurun. Üzerini örtün ve birkaç dakika bekletin. Yaprakları çıkarmak için çayı süzün.
Adaçayı Yan Etkileri
Adaçayı yan etkileri, hafif sindirim yakınmaları, deri döküntüsü, yüksek ya da düşük kan basıncı (türlere bağlı olarak) ve diyabetli kişilerde kan şekeri düzeylerini düşürür. İspanyol adaçayı ( Salvia lavandulaefolia ) gibi bazı adaçayı türlerinin östrojen benzeri bir etkiye sahip olabileceği endişesi de vardır . Hormon duyarlı koşullara sahip insanlar adaçayı almamalıdır. Büyük miktarlarda adaçayı, yatıştırıcılar, antikonvülzanlar ve diyabet ilaçları dahil olmak üzere çeşitli ilaçlar ile etkileşime girebilir.
Avrupa Tıbbi İlaçlar Kurumu Avrupa Tıbbi İlaç Kurumu raporunda, tıbbi amaçlar için kullanılan ürünlerden 6 mg kadar tüber güvenli bir üst sınır önerilmektedir.