Anayasa kabul edilecek ama...
13 Nisan 2010 00:00
AKPnin hazırladığı yeni anayasa taslağı, Meclis Anayasa Komisyonunda görüşülüyor. Pazar günü itibariyle 16 madde geçti.
AKPnin hazırladığı yeni anayasa taslağı, Meclis Anayasa Komisyonunda görüşülüyor. Pazar günü itibariyle 16 madde geçti. Bu paketin kabul edilip edilmeyeceği tartışmaları ise hararetli bir şekilde devam ediyor.
Geçmeli diyenler, Geçmemeli diyenler... Bir de daha farklı düşünenler. Tabii ki, gelişmeler kadar yeni bir anayasanın yapılmasını ortaya çıkaran koşullar önem kazanıyor.
Bu açıdan bakıldığında, Anayasa paketinin geçme olasılığı nedir? Bana kalırsa hayli fazla. Neden? Öncelikle mevcut Anayasa, 1980 yılında üretilmiş bir askeri darbe düşünce ürünü. Amerikanın da o dönem desteklediği bir yaklaşım. Gerek darbenin yapıldığı gerekse Anayasanın hazırlandığı dönem, iki kutuplu dünyanın en krizli yıllarına rastlıyor. Aynı zamanda ABDnin birçok ülkede rejim değişikliklerini askeri darbeler projeleriyle hayata geçirdiği yıllar. Darbenin diğer bir nedeni de Türkiyedeki sermaye birikimini sağlamak ve sermayenin krizden çıkışını gerçekleştirmek.
Aradan 30 yıl geçti. Bu 30 yıllık süreç, Türkiyenin anayasa yapılış tarihlerine bakıldığında aynı zamanda yürürlükte en uzun kalma süresi... Tam 28 yıl...
Anayasaların uygulandığı süreçler açısından bakıldığında en önemli benzerlik 1924 ile 1980 anayasaları arasında görülür. 1924 Anayasası, 2. Dünya Savaşı sonrası dünyanın iki kutuplu hale gelmesine, 1980 Anayasası ise reel sosyalizmin yıkılışıyla birlikte dünyanın tek kutupluluğa dönüşmesi sırasında yürürlükteydi. 1924 Anayasası, 1961 darbesiyle yeni sürece uyarlanmaya çalıştı. 1980 Anayasası ise 2. Dünya Savaşının tersi bir dönüşümün yaşanmasına karşı kısmi değişikliklerle ömrü uzatılmak istendi.
1980 Anayasasının bugün değiştirilmesinin altındaki temel neden de aslında bu. MHP Genel Başkanı Bahçelinin pazar günü yaptığı konuşmada Bu anayasa değişmelidir. Değişmek zorundadır sözlerinin altında da aslında bu kendini dayatan zorunluluk yatıyor. Peki nedir bu zorunluluk? Değişen dünyaya ayak uydurma. Bu anayasayı destekleyen hatta 1980 darbelerini projelendiren ABD dahi, çoktan iki kutuplu döneme ait politikasını rafa kaldırmış bulunuyor. Globalleşme ve küreselleşmeyi de arkasına alarak, yeni bir sistem peşinde. Türkiye Anayasası tümüyle bu sistemin ruhuna aykırı. ABD ve ABnin temel eleştirisi de bu noktada başlıyor. AB, darbe anayasası ruhu taşıyan bir ülkeyi, kırmızı çizgilerine uygun bulmuyor.
AB üyelik müzakere sürecinde en çok üzerinde konuşulan maddelere bakıldığında da bu görülecektir. Artı, bu Anayasa sivil bir anayasa değil. Dolayısıyla, buna yönelik eleştirilerden de kurtulmak zorunlu.
Kısacası Türkiye devleti, birlikte olmaya çalıştığı sistemin ruhuna uygun bir anayasaya muhtaç. Dolayısıyla AKPnin yeni anayasa taslağı tümüyle bu amaçlı. Yani sistemi değiştirme değil, revize amaçlı. Bu anlamda da AKP anayasası değil. Aynı zamanda ABD ve ABnin de olumlu baktığı bir anayasa. Zaten bu yüzdendir ki, özgürlükçü, farklı kimlikleri tanıma, Siyasi Partiler Yasası, seçim barajını değiştirme gibi temel değişiklikler yok.
AKPnin ise bu anayasayla amaçladığı iki temel şey var. 1960 ile birlikte pastanın sadece Kemalist kesim eliyle dağıtılmasına son vermek istiyor. Pastanın dağıtılmasında bürokrasi, yargı ve askeriye yetkili. AKP bürokrasiyi engel olmaktan çıkarmaya başladı. Ancak yargı ve askeriye yerinde duruyor. Dolayısıyla çatışmanın temel noktası da burası. Bu pastadan pay almış olan CHP, MHP ve diğerleri buna karşı çıkıyor.
Bu noktadan bakıldığında BDP ya da solun söylemleri çok da önemsenmeyecek. Gelişmeler, Türkiyenin gerçekten demokratikliğini sağlayan bir anayasanın hedeflenmediğini gösteriyor. Zaten hukukçuların bir kısmının yeni anayasa eleştirileri de bu temel noktalarda.
Ancak solda da bu konuda farklı tutumlar var. Kimilerince bu değişiklikler de önemli... Önce bu anayasa geçsin sonra diğerleri de yapılır diyorlar. Bu kesimlere göre, BDPnin Kürtçe, farklı kimlikler, seçim yasası, siyasi partiler yasasına ilişkin değişiklik istekleri CHP ve MHPye hizmet ediyor.
Ancak görünen o ki, bir hukuk devleti oluşturma ve bunu sağlayacak bir anayasanın da ancak demokrasi güçlerinin etkileyicilik derecesine bağlı. Bu dereceyi ise ancak anayasa metninin Meclis Genel Kurulundan geçmesinden sonra anlayabileceğiz.
HÜSEYİN DENİZ Gazeteci
www.evrensel.net
Toplam Query: 16