Psikoloji Çevirisi Nedir?
Psikoloji çevirisi, psikoloji alanında yazılmış makale, kitap, psikolojik testler ve benzeri yazıların çevrilmesidir. Psikoloji insan sağlığını konu alan bir alan olduğu için psikoloji çevirisi, medikal çeviri başlığı altındadır.
Psikoloji Nedir?
Psikoloji, insan davranışlarını ve zihnini sistematik bir şekilde inceleyen bilim dalıdır. Psikoloji geniş bir alana yayılmış çok yönlü bir bilimdir ve klinik psikoloji, sosyal psikoloji, deneysel psikoloji gibi pek çok alt dalı bulunur. Oldukça yeni bir bilim dalıdır ve alandaki büyük gelişmelerin çoğu son 150 yılda gerçekleşmiştir. Tarihi milattan önce 400lü yıllara kadar uzanır ancak o dönemde çoğunlukla felsefeyle iç içe bulunur. Alman psikolog ve filozof Wilhelm Wundt insan zihninin işleyişini daha sistematik bir şekilde inceleyerek ve laboratuvar ortamında kontrollü ölçümler yaparak psikolojiyi felsefeden ayrı bir bilim olarak ele almıştır. Böylelikle modern psikolojinin temelleri atılmıştır. Psikoloji biliminin tarihi hakkında daha fazla bilgi almak için S. A. McLeod tarafından yazılmış bu makaleden yararlanabilirsiniz.
Psikoloji Çevirisi ve Zorluklar
Psikoloji, insan sağlığıyla doğrudan ilgili bir alandır. Dolayısıyla doğru ifadelerin doğru bağlamda kullanılmasının ne kadar hassas bir konu olduğu anlaşılabilir. Psikoloji alanının terminolojisinde bazı kavramların tam tanımları; kendisine yakın anlam taşıyan hatta bu benzerlikten dolayı sıkça birlikte kullanılan farklı terimlerin ayrımları çok belirgin olmayabilir. Ancak bir psikoloji metninde bu kavramların ayrımının farkında olmak büyük önem taşır. Örneğin, bu yazıda üzerine konuşulan affect, mood ve emotion kavramları psikoloji çevirisi yaparken zorluk çıkarabilecek kavramlardandır.
Bu kavram karışıklığının sebeplerinden biri de bunların, yazılan dilin kültüründe ortaya çıkmış kavramlar olmasıdır. O kültürde var olan bazı kavramlar ve fikirlerin çevrildiği dilde karşılığının bulunmaması durumunda hem kaynak kavramı kaybetmeden hem de hedef kültürü göz önünde bulundurarak çeviri yapılmalıdır.
Her metin türünde olduğu gibi psikoloji çevirisinde de hedef okuyucu kitlesinin kim olduğunu tespit etmek çok önemlidir. Akademik olarak psikoloji alanında çalışan, alana hâkim kişiler tarafından okunacak bir metin için akademik çeviri talep edilmişse terminoloji yönetiminde psikoloji literatüründe bulunan Türkçe karşılıkları kullanmak doğru olacaktır. Fakat literatürdeki bu karşılıklar ortalama okuyucu kitlesi için tanıdık kavramlar olmayabilir. Mesela “self” kelimesi buna güzel bir örnek olabilir.
Karşılaşılabilecek bu zorluklardan dolayı psikoloji çevirisinin psikoloji alanında bilgisi olan ve psikoloji çevirisinde uzman çevirmenler tarafından yapılması çok önemlidir.