- 28 Eylül 2021
- Yayınlayan: Op. Dr. Necat Kaplan
- Kategoriler: Diyabet, Genel
İçerik Başlıkları
Halk arasında şeker hastalığı olarak bilinen diyabet, ölümcül birçok hastalığa sebebiyet vermektedir. Pankreasın yeteri düzeyde insülin üretememesi ve bu üretilen insülin miktarının vücut tarafından yeterli düzeyde kullanılmaması sebebi ile hastalık ortaya çıkar.
Farklı türevleri bulunan şeker hastalığı hem ülkemizde hem de dünyada sık rastlanılan hastalıklar arasında yer almaktadır. Diyabet belirtileri; normalden fazla yemek yeme ve doymama hissi, sık idrar çıkma, ağızda kuruluk ve tatlılık hissi gibi semptomlara neden olmaktadır.
Diyabet Neden Oluşur?
Vücudumuzun gerekli enerji ihtiyacını karşılayabilmesi için besinlerden alınan karbonhidrat ve yağların öğütülerek glukoza dönüşmesi gerekmektedir. Glukoz tüm organlar için besin kaynağı olmaktadır. Hücreler için ihtiyacı olan glukoz hücrelerin içine girip glikojen olarak depolanmasını sağlamaktadır. Depolanan glikojen pankreas bezi tarafından salgılanan insülin yardımı ile vücutta kullanılır.
Şeker hastalığı, kendi içinde belirli sınıflara ayrılmaktadır. Tip 1 şeker durumunda insülin üretimi azalmaktadır. Tip 2 şeker ise vücut insüline karşı direnç geliştirir. Her iki kategoride de vücutta kan şekerinin yükselmesi durumu gözlemlenebilir. Bu durumun etkisiyle hiperglisemi gerçekleşebilir. Eğer kan şekeri durumu yüksek fakat şeker hastalığı teşhisi konulamayacak düzeyde olduğu durumlarda pre-diyabet, halk arasında bilinen adıyla gizli şeker olarak adlandırılmaktadır.
Diyabet Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
Tip 1 şeker ve tip 2 şeker hastalığında benzer belirtiler ile karşılaşılması mümkündür. Genel belirtilerin başında yorgunluk ve sıkça açlık hissi bulunmaktadır. Vücut tarafından üretilen insülin yeterli olmadığı durumlarda veya vücudun insüline karşı doğru tepkiler vermemesi sonucunda organlar gerekli besin ihtiyacını karşılayamaz. Bu sebeple gereğinden fazla yorgunluk ve açlık hali hissedilebilmektedir.
Bir diğer önemli belirti ise sık sık idrara çıkma durumudur. Aynı zamanda aşırı susama ve ağız kurulukları diyabet belirtileri arasında yer almaktadır. Susuzluk durumu görüldüğünde gözlerde ve cilt üzerinde kuruluk durumu gerçekleşebilmektedir. Sıvı değişiklikleri nedeni ile göz lenslerinde şişmeler oluşabilir. Buna bağlı sebeplerden ötürü bulanık görme hissiyatı da oluşabilir. Ayrıca vücut yaralarının gereğinden geç iyileşmesi şeker belirtisi olarak kabul edilmektedir.
Tip 2 Diyabet Hastalığı Nedir?
Tip 2 şeker hastalığı belirli durumlarda belirti göstermeyebilir. Şeker hastalıkları arasında en yaygın olan tür olarak bilinmektedir. Vücutta üretilen insülin oranına karşı direnç kazanılması ve bundan ötürü alınan şekerden fayda sağlanmaması tip 2 şeker olarak tanımlanmaktadır. Fazla kilolar, spordan uzak yaşam tarzı bu hastalığın ortaya çıkmasına sebep olabilir. Şeker tedavisinin kontrol altına alınması için diyet, spor ve beslenme programları uygulanabilir.
Tip 1 Diyabet Hastalığı Nedir?
Vücudun ihtiyacı olduğu oranda insülin hormonu üretememesi sonucunda tip 1 şeker hastalığı meydana gelir. Tip 2 şeker hastalığına göre daha nadir görülmektedir. Genel olarak çocuklarda tip 1 diyabet hastalığına rastlanılmaktadır. Kan şekeri seviyesinin kontrol altında tutulabilmesi için günlük insülin enjekte işlemi gerekir. Bu durum sonucunda diyabetik ketoasidoza meydana gelebilir. DKA olarak adlandırılan bu durum insülin eksikliği sonucunda oluşmaktadır.
Gizli Şeker Nedir?
Gizli şeker aynı zamanda pre-diyabet olarak bilinmektedir. Bu durum kişinin kan şekeri değeri normalden yüksek fakat şeker hastası olarak kabul edilemeyecek düzeyde olması ile alakalıdır. Gizli şeker hastalığının ilerleyen dönemde tip 2 şeker hastalığına dönüşme ihtimali yüksektir. Çeşitli araştırmalar sonucu bu hastalığın 10 yıl içerisinde gelişip tip 2 şeker hastalığına dönüştüğü gözlemlenmiştir. Hastada diyabet belirtileri var olabilir fakat fark edilmediği durumlarda gözlemlenmiştir. Çeşitli spor ve besin programına uyulduğu süreçte hastalığın ilerlemesini durdurmak mümkündür.
Gastasyonel Şeker Hastalığı Nedir?
Hamilelik durumu ile alakalı olarak görülen şeker hastalığı versiyonudur. Gebelik öncesinde normal değerlerde olan insülin salgılayan pankreas gebeliğin ilerlediği durumlarda gerekli insülin salgılanamamasından dolayı gastasyonel şeker ortaya çıkar. Bu durum hamilelik süreci sonrasında kendiliğinden düzelebilmektedir.
Diyabet Tedavisi Yöntemleri Nelerdir?
Şeker hastalığında hekimin belirttiği dikkat edilmesi gerekenler ve önerilen tedavi ilkelerine uyulmadığı durumlarda kan şekerinin yüksek seviyelerde seyretmesi başka birçok sağlık sorununa sebep olabilir. Diyabet tedavisi hastalığın türüne bağlı olarak farklılık göstermektedir. Tip 1 şeker tedavisinde insülin tedavisi ile birlikte tıbbi beslenme tedavisi uygulanır. Tip 2 şeker tedavisi için doğru beslenme düzeni sağlanmalı, hekimin önerdiği ilaçlar tüketilmelidir. Bazı şeker hastalarına cerrahi tedavi önerilebilir. Gastrik Bypass ameliyatı aracılığı ile kan şekeri seviyesini %80 oranında normale döndürülür. Cerrahi bir ameliyat olduğundan dolayı çeşitli unsurların yerine getirilmesi ve hastanın daha öncesinden verilen tedavi yöntemlerine cevap verememiş olması gerekmektedir.