Evet yine de şiirdir beni arasıra dinlendiren Acıma aralıklar verdiren Ufuklardan ufuklara taşıyarak kelimeleri Ne yapılar kurdum eleğimsağma gibi İçimdeki buluttan yağıştan şimşekten ışıklardan Gizli bir yapı taşından ders okudum ben Şiirin birden kaçışını denizlerden ŞİİR İÇİMİZDEKİ ZİNDANLARIN MAHKÛMU
Okuyup bitirdiğim günden beri üzerinde düşünüp tarttığım noktalar hâlâ birbirine kavuşmasa da dilimin döndüğünce anlatacağım bu derdi güzel kitabı.
Yukio Mişima'nın kitaplarına sıklıkla rastlasam da hiç okumamıştım. Yazarla ve bu kitapla tanışmamı sağlayan, hatta kitabı birlikte okuduğum kitap kardeşim Burcu Çınar oldu. Sağol canım.
Kitabın arka kapak yazısında bazı iğreti cümleler vardı. Haliyle okumak istememiştim. Okumaya başlayınca da ilk sayfalar akıp gitti. Orta kısma gelince biraz duraksadım. Hatta yer yer koptum diyebilirim. Evet, tam bir hayal kırıklığı derken yazar beni çok güzel şaşırttı. Beklediğim şeyler olmadı. O yüzden kitabı sevdim mi, sevmedim mi bilmiyorum.
Çağdaş Japon edebiyatının en önemli yazarlarından Yukio Mişima, bu kitabını yazarken edindiği kaygı karakterimiz Etsuko üzerinden ilerliyor. Her ne kadar destekleyici karakterler olsa da Etsuko ve içinde bulunduğu ruh halleri kitabın tüm yükünü üstlenmişti. Kitap yerlerde dediğim an Etsuko alıp kitabı zirveye çıkardı. Çok iyi dediğimde de bu Etsuko ne yapıyor dedim, kendimle çatıştım.
Etsuko, evlilik yaşadığı süreçte istediği mutluluğu ve ilgiyi görememiş. Adeta eşinin hayatında bir boşluktan ibaret. Evlilikleri tökezledikten sonra düşüşe geçiyor. Erkeğin gözü dışarıya kayıyor. Belki erkeğin de haklı yanı vardı ama sanırım bu durum çift taraflı. Etsuko, bu süreçte eşinin hastalığına ve ölümüne tanık oluyor. O sürecin yorgunluğuyla birlikte eşinin ailesinin yanına gidiyor. Tıkandığım bir diğer nokta da bu oldu. Çünkü kadın, kayınpederiyle evleniyor.
Bir evde iki üç aile birden yaşıyor. Her birinin yaşantılarını, fikirlerini veriyor yazar. Buna tamam. Ama bitmiyor işte. O evde evli olduğu kayınpederinin gözünün içine bakarak bahçıvana aşık oluyor. İşte tüm her şey burada başlıyor. Mişima, Etsuko'nun kişilik analizlerini bize verirken onun ahlak anlayışını da sorgulatıyor. Kitap başlı başına bir varoluş sancısından ibaret.
Bir kadının varoluşuyla, aklıyla, ruhuyla, kalbiyle mücadelesini dile getiriyor. Emin değilim ama sevdim kitabı.
Bir kitabı çok beğenince fazla diyecek bir şey bulamıyorum, fazlasıyla etkilenmiş olduğum için ne söylesem olumlu ve biraz bu yüzden de eksik. Uzun zaman sonra bu kadar canımı sıkan bir kitap olunca kısa da olsa bir inceleme yazmak istedim. Kitabın çok akıcı okurken de insana iyi vakit geçirmeyi sağlayan keyifli bir eser olduğu konusunda herkes hemfikirdir herhalde. Bununla birlikte hem kitaptaki karakterler hem de onların duygusal derinlikleri okuyucuya iki boyutlu bir şekilde yansıtılmış, bu da gerçekçiliğini azaltıyor. Kadınların fiziksel güzellikleri temel alarak yapılan tasvirleri daha da can sıkıcı. Başkarakterin ise olağanüstü bir insan gibi kurulmuş olması ayrıca hoşuma gitmeyen bir ayrıntı ki zaten kitapta insanların eşit olmadığına dair ince vurgular yer alıyordu. Beni rahatsız eden bir başka şey de aşırı ırkçı ve cinsiyetçi söylemlerin yer almasıydı, cinsiyetçi deyince genelde akla daha çok kadınlara yönelik söylemler gelse de benim burada kastettiğim erkeklerin iktidarsızlığına yönelik imalar. Siyasi olayların veriliş şekline gelince, birçok okuyucuya göre bu 20.yüzyıl siyasi tarihine -en azından belli bir tarihe kadar- merak uyandırmak açısından güzel bir yol sayılabilir. Yine de üniversitede siyaset bilimi eğitimi alan bir kişi olarak tam da bu kısımlar oldukça bilimsellikten uzak, bu yüzden de bir hayli yanıltıcı buldum. Çünkü olayların anlatımı yalnızca bir tarihsel bağlam oluşturmuyor, ahlaki bir iddiada da bulunuyor, elbette bu bir roman yani akademik bir çalışma değil ama yine de insan daha iyisini bekliyor işte. Bu kitapla ilgili çok fazla olumlu yorum okuduğum için bu kitabı alırken fazla düşünmedim, bu noktada kendimi de biraz hatalı buluyorum. Evet, eğlenceli vakit geçirdim bir noktaya kadar ancak bu psikoloji ve tarih bilimi açısından yüzeysel kalan kitabın bunun dışındaki hiçbir beklentimi karşılamadığını da söylemek zorundayım.