Yatalak hastaların bakımı özel bir itinayla olmalıdır. Çünkü bu hastalarda uzun bir süre yatağa bağımlı kalındığından, dekübitus ülseri yani yatak yaraları gelişme olasılığı daha fazladır. Bu hastaların bakımlarında yapılan hatalar, ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getirebilir.
Yatalak hasta bakımı nasıl olmalıdır?
- Yatalak hastaların yatacakları yataklarda olan çarşaflarda bulunacak kırışıklıklar bile vücutta yara oluşmasına sebep olabilir. Çarşafları ütülenmeli, temiz tutulmalı ve çarşaflar yatağa gergin bir şekilde açılmalıdır.
- Yatalak hastaların yattığı yerde her yarım saatte bir yer değiştirilmesi gerekir. Uygun olursa hastaların hareket ettirilmesi daha iyi sonuç verir. Hasta önce yüzüstü çevrilmeli, daha sonra sol yanına, ardından sağ yanına ve sırt üstü şekilde çevrilmelidir. Bu şekilde vücutlarında oluşan basınç eşit şekilde dağıtılır. Bu yapılmadığı zaman basınç yüzünden kanla beslenemeyen bölgelerde yara oluşumu meydana gelir.
- Yatalak hastaların özellikleri bulunan yataklarda yatırılması gerekir. Özellikle bacaklar, topuk ve ayak bileği gibi bölgeleri yerler koruyucularla desteklenmeli. Bu bölgelerin yatakla temas ettirilmemeye çalışılması gerekir. Bunu sağlamak için hava yastıkları ve köpükler kullanılabilir. Bölgeler buzla ovuşturulmalı, yumuşak bir havluyla kurulanmalı ya da bu iş için saç kurutma makinesi kullanılmalıdır.
- Yatalak hasta bakımı için en önemli etken hijyenin sağlanmasıdır. Cildinde olan yaraların temiz tutularak, her gün ılık suyla silinmesi gerekir. Cildinin kurumaması için nemlendirici kremler kullanılmalı.
- Hastaların yatakla teması sırasında sürtünmeye engel olunmalı, küçük deformasyonların bile yatak yarasına dönüşeceği akıldan çıkarılmamalıdır.
- Hastaların idrarı ve gaitasının enfeksiyonlara sebep olacağı için, hastanın ve yattığı yerin temizliğine önem gösterilmelidir.
- Yatalak hastanın özel bakım ihtiyacı olduğunda, örneğin ameliyatın ardından 2-4 hafta kadar yüzüstü yatırılmalıdır. Akciğer sorunu varsa havalı yataklar kullanılmalı ve sırt üstü şekilde yatırılmalıdır. Kullandığı ilaçlara dikkat etmeli, ilaçların zamanında verilmesine özen gösterilmelidir. Yaraları varsa, üstüne uygulanan basıncın ortadan kaldırılması gerekir. Bunu yaparak yara oluşumunun önüne geçilebilir.
- Hastaların akciğerlerinde olacak balgamı atabilmek için sırtına masaj uygulanmalıdır. Bu yemekten en az yarım saat sonra yapılmalıdır. Masaj uygulaması hastanın balgamı atamaması halinde yapılmalıdır.
- Hastaların yatağa bağlı olması idrar yapmada zorluk yaşamasına neden olur. Bu durumlarda makat etrafına sıcak uygulaması yapılması idrar yapmasına yardımcı olur.