İstanbul’da krizi fırsata çeviren perakende zincirlerinin başında Çağrı Marketler zinciri geliyor. Çağrı Yönetim Kurulu Üyesi Ahmet Kara ile hem perakende sektöründeki gelişmeleri, hem de Çağrı’nın gelecek vizyonunu konuştuk.
Gıda sektöründeki gelişmeler ve artan talepler sonucu hiper ve mega marketlerin doğduğunu söyleyen Ahmet Kara, “Türkiye, dünyanın 17. büyük ekonomisine sahip bir ülkedir. Hızlı kentleşme de bu bahsettiğiniz gelişmelerde önemli bir faktördür. Özel otomobillerin artması, perakende sektöründe önemli değişimler getirdi. Bu vesileyle iş çıkışında insanlar özel otomobilleriyle şehir dışında kurulan büyük marketler ve AVM’lerde rahatça alışveriş imkânı yapabilmektedir. Ürün çeşitlerinin artması da bu süreci hızlandıran etkenlerdendir. Bütün bunlarla bir alışveriş kültürü doğmuş oldu. KOBİ’ler ve üreticiler, bu tür yerlerde gelişme fırsatını yakaladı. Merdiven altı diye tabir edilen satışlar, yerini daha yasal bir zemine oturmasını sağladı. Bu trendin daha da yükseleceğini düşünüyoruz. Türkiye, kalıplarını kırıyor. Her alanda gelişme kaydediyor. Her alanda karşılaştığımız gelişmelerin gıda sektöründe de bu denli büyük çapta kendini göstermesi de elbette kaçınılmaz. Türkiye, Avrupa ülkelerine kıyasla hiç de aşağı kalır bir durumda değil, hatta kimi Avrupa ülkelerini bu alanda geçmiş durumdadır. Gerek hijyen, gerek ürün çeşitliliği açısından son derece ileri durumdayız. Poşetlerden para alan ülkeler ve marketler var. Ama biz bunlar için bir bedel almıyoruz. Servislerimiz, müşterilerini kapıya kadar bırakmakta. Bizde müşteri memnuniyeti esastır. Misyon ve vizyonumuz bunun üzerine kurulmuştur.
Tabii ki bütün bunların yanında bakkallarımız, geleneksel satış işlemlerini gerçekleştirmektedir. Onlar her daim var olacaktır, olmaları da gerekir. Sokakların ve mahallelerin vazgeçilmez mekânlarıdır onlar. Bu açıdan onların yeri başkadır ve önemlidir. Lakin bakkallarımız da bir araya gelip marketleşmelidirler ve bu gelişime ayak uydurmalıdırlar. Uygun fiyat politikası ve zengin çeşit barındırması açısından yapılacak başka seçenek de bulunmamaktadır” dedi.
Marketler yasası çıkmalı!
Market yasasının bir an önce çıkarılması gerektiğini kaydeden Kara, şu açıklamada bulundu:
“Her sektörde olduğu gibi, bizim sektörde de boşluklar bulunmakta. Bunların sağlıklı bir zeminde doldurulması gerekmektedir. Hukuki altyapı sektördeki düzenlemelerin yapılabilmesi ve doğabilecek istismarların önlenmesi için her zaman gerekli olan bir husustur. Ülke gerçeklerine uyması ve haksız rekabetin önlenmesi için ne gerekiyorsa yapılmalıdır. Kimseye özel ayrıcalıklar verilmemeli. Özellikle il-ilçe belediyelerin araştırmaları iyi olmalıdır.
Pazar gününün genel tatil olması hasebiyle tabiatla bütünleşme fırsatı olacaktır. Piknik yerleri ve sahil kenarlarına gidişle şehrin ağırlığı azalacaktır. Marketlerin Pazar günleri kapanması bu tür faydaların ve imkanların doğmasına da zemin hazırlar. Aksi takdirde insanlar tatillerini AVM ve marketlerde alışveriş yaparak geçirme durumunda kalıyorlar.”
Gıda sektörüne yabancı firmaların yatırım yapmasını oldukça manidar olarak değerlendiren Kara, “Neden diğer sektörlerde değil de özellikle perakende sektörüne yöneliyorlar. Bunun sebebi, hazır bir Pazar bulunmasıdır. Burada tüketicilere büyük görevler düşmektedir. Yerel sektörlerle dayanışma içinde olmalıdır. Dünyada tüm tüketiciler, kendi yerel kuruluşlarıyla dayanışma içindedir. Bu bizde daha da önemli ve öncelikli olmalıdır. Para bir güçtür. Herkes kendi ülkesi menfaatleri doğrultusunda kullanmalıdır. Basın bu konuda daha duyarlı olmalı ve yerli yapıyı desteklemelidir. Kendi kültürümüze uygun olmayan satışların yapılması hatta bunlar için çok büyük reyonlar hazırlanması, yabancı sermayenin hangi amaçla burada bulunduklarının en büyük kanıtıdır. Biz geleneksel değerlerimize önem verilmesinden yanayız. Müslüman mahallesinde salyangoz satmak ne zamandır bir değer olarak algılanmaktadır. Mesela yabancı marketler kendi ülkelerinde Pazar günleri yasa gereği kapalı olurken, ülkemizde Pazar günlerin tatil olmasına karşı çıkmaktadırlar. Biz yerli marketler ise tatil olmasını istiyoruz. Çağrı hipermarket bir yerel kuruluştur. Çağrı olarak yabancı sermaye nedeniyle yerli üretici ve satıcıların kapılarına kilit vurması, personelinin işsiz kalması bizi üzüyor. Biz yabancı ülkelere gittiğimizde oradakiler ülkemizin iş adamlarına hava alanında bile iyi davranmıyor. Bizdeki hoşgörü ve kalenderliği oralarda asla göremiyoruz” dedikten sonra şunları söyledi:
Personel eğitimi önemli
“Market olarak bizler üretici ile tüketici arasında köprü vazifesi yapmaktayız. Bu nedenle tüketici istek ve şikâyetlerini ilk elden öğrenebilmekteyiz. Üretici firmaların buna önem vermesi, hem kendileri hem bizler açısından olumlu gelişmelere zemin hazırlayacaktır.
Çağrı olarak, üretici kuruluşlarla çok sıkı işbirliği içindeyiz. Üretim aşamasında dahi tüketici istekleri noktasında görüşmeler yapmaktayız. Kuruluşları ziyaret etmekteyiz ve çalışmalarını yerinde izlemekteyiz.
Lojistiğe çok önem veren bir firmayız. Hijyenik depolamaya önem veriyoruz. Bundan dolayı lojistik merkezimiz için çok büyük yatırımlar yaptık, yapmaya da devam ediyoruz.
Personel eğitimine de önem vermekteyiz. Lojistik merkezimiz aynı zamanda eğitim merkezi olarak da faaliyet yapmakta. Belirli aralıklarla sektörden ya da eğitim merkezlerinden hocalar tutarak personelimizi bilinçlendirme ve motivasyon dersleri verdirmekteyiz. Bu amaçla bir çağrı akademisi kurma düşüncesindeyiz. Bu konudaki Ar-Ge çalışmalarımız devam etmektedir. Biz istiyoruz ki, bu konuda bir okul kurulsun ve hem eğitim verilsin hem de staj yapılsın. Bizde tüketici memnuniyeti esastır. Bunun yolu da personel memnuniyetidir. Personelimiz memnun olduğu müddetçe, bu durum tüketiciye yansıyacaktır. Personel sirkülasyonu bizde bu yüzden çok azdır. Personelimiz işini sahiplenmiş durumdadır. Bütün bu olumlu gelişmeler tüketicilerimizin de marketimizi sahiplenmesine sebebiyet vermiştir. Bundan dolayı hem müşterilerimize hem de personelimize teşekkürlerimizi sunarız. Müşterilerimizi mahcup etmedik, etmeyeceğiz. Bu konuda idari kadro, çalışanlar ve müşterilerimiz el ele vermektedir. Güçlü bir dayanışma içindedir.”
Ümraniye Dudullu’da 2800 metrekarelik satış alanına sahip marketi açtıklarını, Bostancı şubesini adeta yeni açılan bir mağaza yatırımıyla yenileyerek daha zengin çeşit ve alışveriş mekanıyla hizmete sunacaklarını kaydeden Kara, “İstanbul’da şube sayımızı artırmayı hedefliyoruz. Bu konuda çalışmalarımız sürmektedir. Çağrı konseptine uygun yerlerde mağaza açmaya ya da devretmek isteyen mağazalarla görüşmeye açığız. Bunlardan kesinleşenleri kamuoyunda paylaşacağız. Mağaza açarken niteliğe önem vermekteyiz. Şube sayısını çoğaltmak için mağaza açmayı düşünmüyoruz. İhtiyaç hissedilen yerlerde müşteri taleplerine uygun olarak çalışmalar yapıyoruz. İstihdam konusunda dikkat çekmek istiyoruz. Bu konuda üzerimize düşen sorumlulukların farkındayız. Ülkemizin gerçeklerine uygun bir şekilde bu sorumluluk bilincini yerine getirmeye çalışıyoruz. Bir nebze de olsa katkıda bulunursak kendimizi bahtiyar addederiz. Hükümetimizin ekonomik ve sosyal çalışmalarımızdan memnunuz. Onların pozitif çalışmaları bizi de yatırımlar konusunda cesaretlendirmektedir. Daha da olumlu çalışmalar ve iş adamlarıyla çok güçlü diyaloglar kurmasını bekliyoruz” dedi.
11 Aralık 2009 tarihinde Şirinevler Ulu Camii altındaki 3.500 metrekarelik alışveriş alanlı marketi yenileyerek hizmete açan Çağrı, 2010 yılının başında Haznedar mağazasını hizmete sokacak.
Kırmızı et fiyatlarında ki artış sürüyor
Geçen ay “Kırmızı ette fiyat tartışmaları sürüyor” başlıklı haberimizi yaptığımızda Et ve Süt Kurumu’nun 11 Şubat’ta ki fiyat listesine göre 25,75 TL olan dana kıyma fiyatı %11,65’lik artışla 28,75 TL’ye yükseldi. Dana kuşbaşı fiyatı ise %5,44’lik artış ile 29,40 TL’den 31,00 TL’ye yükseldi.
Et ve Süt Kurumu hammadde değil parçalama sıkıntısı yaşıyor
Et ve Süt Kurumu’nun Perakende Satış Fiyat listesinde olan bazı ürünleri ise mağazalarında yok. Özellikle küçükbaş hayvan (kuzu, koyun, toklu) etleri 2 ayı aşkın süredir mağaza reyonlarında bulunamayabiliyor. Kurum gönderdiği yazılı açıklamada hammadde olarak bir sıkıntıları olmamakla birlikte, aşırı talep artışından dolayı, sevkiyatın artırılmasına rağmen zaman zaman parçalama işlemlerinin yetişmemesinden taleplerin karşılanamayabildiğini bildirdi.
Aynı açıklamada mağazalarına koyun/kuzu eti sevkiyatının hiçbir zaman kesilmediği sadece koyunun gebelik dönemi içersinde sevkiyatların azaldığı belirtildi.
Bu arada görüşlerini aldığımız Türkiye Kasaplar Federasyonu Başkanı Fazlı Yalçındağ, Et ve Süt Kurumu’nun 20 Şubat’ta Federasyon üyelerine 23,30 TL + KDV’den taze karkas dana eti satışına esnafın kalitesi sebebi ile ilgi göstermediğine dikkat çekti.
Bakan Faruk Çelik ve TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar’ın açıklamaları ile ette fahiş kar ediyormuş gibi lanse edilerek müşteri gözünde “Pahalı” algısı ile karşı karşıya kalan market yöneticileri de etin maliyetine yönelik açıklamalar yapmaya başladılar.
Eti özel sektör, ESK’nın 4-5 katı karla satıyor”
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 28 Şubat’ta yaptığı açıklamada eti özel sektörün, Et ve Süt Kurumu’nun (ESK) 4-5 katı karla sattığını bildirerek, “250 kilogram bir karkası, ESK 5 bin 450 liraya, alışveriş merkezi 5 bin 955 liraya satın alıyor. ESK, bu karkası 5 bin 988 liraya et olarak üreticiye satarken, fiyat alınan iki alışveriş merkezinden birinde satış bedeli 7 bin 862, diğerinde 8 bin 531 liraya kadar çıkıyor” dedi.
Bayraktar, üretici 250 kilogramlık bir karkastan 498 lira, ESK 538 lira kazanç elde ederken, alışveriş merkezlerinden birinin 1907 lira, diğerinin 2 bin 576 lira kazanç sağlamasının insafsızlık olduğunu belirtti.
TZOB Genel Başkanı Bayraktar, yaptığı açıklamada, 250 kilogram dana karkastan, yüzde 17 kemik ve yüzde 0,52 de parçalanma firesi düştükten sonra 206 kilogram et kaldığını, bu etin yüzde 30’unun, 61,9 kilogramını bonfile, kontrfile, biftek, rosto ve pirzola gibi değerli etlerden, yüzde 70’inin, 144,3 kilogramının kıymalık ve kuşbaşılık gibi diğer etlerden oluştuğunu belirtti.
ESK, 5 bin 988 liraya sattığını, alışveriş merkezi 8 bin 531 liraya satıyor
Ülke düzeyine yayılmış iki alışveriş merkezi ve ESK’dan fiyat aldıklarını, değerli etlerin ESK’da toplam 2 bin 138 liradan, diğer etlerin 3 bin 850 liradan satıldığını, değerli etlerin alışveriş merkezlerinde birinde 3 bin 172 lira, diğerinde ise 3 bin 526 liraya, diğer etlerin alışveriş merkezlerinde birinde 4 bin 690, diğerinde 5 bin 5 liraya satışa sunulduğunu vurgulayan Bayraktar, şunları kaydetti:
“Dana kıyma ESK’da 25 lira 75 kuruşken, alışveriş merkezinin birinde 31 lira 99 kuruş, diğerinde 32 lira 90 kuruşa, dana kuşbaşı ESK’da 29 lira 40 kuruşken, alışveriş merkezinin birinde 33 lira 99 kuruş, diğerinde 39 lira 90 kuruşa satılıyor.
İki alışveriş merkezi bonfileyi 79 lira 99 kuruş-84 lira 90 kuruş, kontrfileyi 51 lira 99 kuruş-52 lira 90 kuruş, bifteği 47 lira 80 kuruş-49 lira 90 kuruş, rostoyu 44 lira 99 kuruş-49 lira 90 kuruş, pirzolayı 59 lira 99 kuruş-79 lira 90 kuruştan satışa sunuyor.
ESK, 250 kilogramlık bir karkastan çıkan bonfileyi 210, kontrfileyi 213, bifteği 765, rostoyu 590, pirzolayı 360 liraya, kuşbaşını 1082, kıymayı 2 bin 768 liradan satıyor.
Buna karşın iki alışveriş merkezi 250 kilogramlık karkastan çıkan bonfileyi 320-340, kontrfileyi 293, bifteği 1162-1213, rostoyu 842-934, pirzolayı 561-747, kuşbaşını 1251-1468, kıymayı 3 bin 439-3 bin 537 liradan satışa sunuyor.
İki büyük alışveriş merkezi arasında bile büyük fiyat farkı oluşabiliyor. Aynı ağırlıktaki bir karkastan bir alışveriş merkezi 1907 lira, diğerinin ondan 669 lira daha fazla bir karla 2 bin 576 lira kazanç sağlamasının açıklanabilir bir tarafı yok.”
Kırmızı ette ki fiyat tartışması içerikle ilgili
Kırmızı et ve sebze, meyvede ki fiyat artışının marketlerin fahiş karlar elde etmesi gibi gösterilmesinden rahatsızlık duyan Makro Market Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Songör, dergimize özel bir açıklamada bulundu:
“Son günlerde ilginç bir şekilde etin hatta meyve sebzenin pahalı oluşunun sebebi olarak perakendecinin fahiş karlar ediyor olması gösteriliyor. Üstelik bunu en yetkili ağızlar söylüyor. İlgili bakanlar bu tür söylemlerle, bizleri günah keçisi ilan etmekteler. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı kıyma ve kuşbaşıya tavan fiyat koyarak çözüm üretmeye çalışıyor, Gümrük ve ticaret bakanı Zincir marketlerin yüzde beş yüz kar ediyor diyor. Bu türden beyanatlar, tüketici üzerinde yanlış algılara neden oluyor. Ayrıca “Perakendeciler fiyatları düşürmezse yanına market açarız” gibi açıklamaları da hayret ve üzüntüyle duymaktayız.
Buna karşın, perakendeciler olarak, mevcut durumda bile bırakın çok kar etmeyi, ette yaklaşık %6, meyve sebzede de yaklaşık %7 net zarar eder durumdayız. Zarar ettiğimiz yetmiyor gibi, Fahiş karlar ediyorlar şeklinde ithamlarla karşılaşıyoruz.
Aslında hesap çok açık. Yukarıdaki tabloda etin perakendeciye olan maliyeti net olarak görülüyor.
Görülmektedir ki et, ortalama 32.55 liraya satın alınmaktadır. İşletme giderleriyle birlikte ortalama kilogram maliyeti 40.36 TL olmakta.
Tablodan da görüldüğü üzere bir dananın toplam etinin %70’i kıyma ve kuşbaşı olarak satılır. Sadece %30’u daha değerli satılan çeşitlerdir. Bu oranlara ve mevcut satış fiyatlarına göre etin satış sonrası elde edilen kg başı ortalama satış fiyatı 37,82 TL dir.
Yani şu anda perakendeci basit hesapla kilosunu 40,36 liraya mal ettiği etin kilosun 37,82 liraya satmaktadır. Yani sattığımız her bir kilo ette 2,5 lira zarar etmekteyiz. Bu da %6’lık bir net zarar demektir. Tabi burada bazı görünmeyen giderler çalıntılar ve iadeler dikkate alınmamaktadır.
Meyve, sebzede de durum aynı
Meyve, sebze ile alakalı olarak ta durum çok farklı değil. Üreticiden alınan ürünün tüketiciye sunulana kadar üzerine bir çok maliyet biniyor. Ciddi nakliye maliyeti var, komisyoncusu var, belediyeler var rüsum alıyorlar. En önemlisi sebze meyvede çok ciddi fire ve zayiat vardır. Mevcut durumda meyve sebzenin bürüt kar marjı ortalama %17 olarak gerçekleşiyor. İşletme giderlerini %24 olarak düşündüğümüzde net %7’lik bir zarar söz konusudur. Rekabet şartlarında ve bu maliyetlerde ette de meyve sebzede de kar etmek perakendeci için bir hayal.
Asgari ücret konusunda olduğu gibi, bu konuda da perakendeci, bir şeylere kurban edilmekte. Müşteri karşımıza geçip, siz bire alıp beşe satmaya utanmıyor musunuz demeye başladı. Oluşan bu algı ve kötü durum perakendeciyi ziyadesiyle üzmekte. Bu ülkeye hizmet, değer ve istihdam üreten işletmeler olarak biz de sayın yetkililerden daha duyarlı ve gerçekçi çözümler bekliyoruz. Çünkü biz de bu durumun mağduru durumundayız.”
“Ürün çeşitlendirmeye ve ihracatta yeni pazarlara odaklanıyoruz”
‘Uzmanı olduğu işi en iyi şekilde yapma’ ilkesiyle 1957 yılında yola çıkan Ekici Peynir, günlük 400 ton süt işleme kapasitesine ulaştı.
Toplam 42 bin metrekarelik alanda, kaliteli, hijyenik ve lezzetli bir çok peynir çeşidi üretir hale gelen Ekici Peynir’in Pazarlama Direktörü Elçin Ekici Öztürk, Ekici’nin başarısında ürünlerinde yüzde 100 birinci kalite süt kullanılmasının en etkili faktör olduğunu söyledi. Elçin Ekici Öztürk, “Ürünlerimizin lezzeti, kalitesi ve çok çalışmamız sayesinde her yıl düzenli olarak büyüme kaydediyoruz. Geçen yıl ciromuzu bir önceki yıla göre yüzde 20 artırdık. Bu yıl ortasında, 2013 yılında başlattığımız toplam 20 milyon liralık yatırımı tamamlayarak beyaz peynir üretiminde tam otomasyona geçeceğiz. Ardından kaşar peynirinde tam otomasyona geçmek için yeni bir yatırım süreci başlatacağız” dedi.
Peynir tüketimi bölgesel olarak farklılık gösteriyorPeynirin özellikli, yaşayan ve hassas bir ürün olduğunu ifade eden Öztürk; daha kolay bulunabilmesi, lezzetinin daha çok kişiye hitap etmesi gibi nedenlerle peynir üretiminde yoğun olarak birinci kalite inek sütü tercih ettiklerini, dünyada da peynir üretiminin yüzde 80’inden fazlasının inek sütüyle yapıldığını söyledi. Öztürk, şöyle devam etti:
“Her peynirin olgunlaşması ve mükemmel tada ulaşması için gereken ortam koşulları ve bekleme süresi farklıdır. Ekici Peynir olarak peynir uzmanlığımız bu noktada devreye giriyor. Diğer yandan yaptığımız araştırmalar gösteriyor ki Türkiye’de peynir tercihinde bölgesel farklılıklar var. Örneğin; Anadolu, daha çok kültürlü beyaz peynir tercih ederken, İstanbul’daki tüketiciler klasik beyaz peyniri tercih ediyor. Anadolu’da da tüketim alışkanlıkları bölgelere göre değişiklik gösteriyor. Ege Bölgesi, İzmir Tulum Peyniri tüketirken, Doğu Bölgesi yöresel peynirleri daha çok tercih ediyor. Anadolu’da bazı bölgeler peynirde açık şarküteri ürünlerini tercih ederken, İstanbul’da paketli ve küçük gramajlı ürünler daha çok tercih ediliyor. Yine de genel olarak değerlendirdiğimizde, yıllar itibariyle üretimine paralel olarak tüketiminde de artış olan ve en yüksek pazar payına sahip peynir çeşidinin beyaz peynir olduğunu görüyoruz.”
2015 yatırım yılı olacak
2015 yılı planları arasında ürün çeşitlendirme ve Rusya pazarı üzerinde çalışmaları olduğunu ifade eden Öztürk, şu bilgileri verdi:
“2014 yılında genç nüfusun damak zevkine uygun ‘kendi kendini sattıracak’ bir ürün üzerinde çalışmalarımıza başladık. 2015 yılında da bu ürünle ilgili çalışmalarımıza devam edeceğiz. Öte yandan Rusya pazarıyla ilgili detaylı araştırmalar yapıyor ve Rusya distribütörlüğü için adayları değerlendiriyoruz. Hangi ürünlerimizle pazarda yer alacağımız, bu çalışmalar neticesinde belli olacak. Bu ürün gamı belli olunca Rusya ihracat hedeflerimiz de ortaya çıkacaktır. Bununla birlikte hali hazırda ihracat yaptığımız Kıbrıs, Ürdün, Afganistan, Türkmenistan, Azerbaycan, Irak, Kırgızistan ve Ortadoğu pazarlarına ihracat yapmaya devam edeceğiz.”
Türkiye’de akla gelen ilk beş peynir firmasından biri olan Ekici Peynir, 2000’li yıllarda başlattığı markalaşma çalışmalarına geçtiğimiz yıl hız verdi. Bu amaçla stratejik bir karar vererek, raflarda daha dikkat çekici ve ayrışan bir görünüm kazanmak amacıyla ambalaj değişikliğine gitti.
Perakende Yasası çıktı
Palandöken: Yeni yıl esnafın yılı olsun demiştik. Perakende Yasası’nın çıkarılması ile bunu başardık. Çünkü perakende sektörünün bir kuralının olması, esnaf ve sanatkârın olmazsa olmazıdır.
TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu’nda 18,5 saat süren çalışma sonunda kabul edilen ‘Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Tasarısı’nın TBMM Genel Kurulu’nda görüşülerek kabul edilmesinin ardından Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmesini memnuniyet verici bulduklarını söyleyen TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, “Uzun süredir beklediğimiz 300 milyar dolarlık perakende sektörünü düzenleyen yasa tasarısı, TBMM Genel Kurulu’nda kanunlaşarak hayata geçmesinden memnunuz. Emeği geçenlere teşekkür ediyoruz. Israrla üzerinde durmamızın nedeni perakende piyasasına düzen verecek bir kanunun olmamasıydı. Yeni yıl esnafın yılı olsun demiştik. Perakende Yasası’nın çıkarılması ile bunu başardık. Çünkü perakende sektörünün bir kuralının olması, esnaf ve sanatkârın olmazsa olmazıdır. Artık anlayış değişmiş esnaf ve sanatkarın korunması ve yaşatılmasının önemi yasanın çıkarılması ile ortaya konmuştur” dedi.
“Esnaf işlemlerini tek elden yapacak”
Perakende işletmelerin açılış ve faaliyeti ile kapanışlarında gerekli başvuru ve diğer işlemlerin tek elden yapılması ile esnaf ve sanatkarımızın işlerinin kolaylaşacağını belirten Türkiye Esnaf ve sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, “Perakende sektörü ile ilgili veri tabanı oluşturulması amacıyla PERBİS adıyla Perakende Bilgi Sistemi oluşturulacak. Dükkan açacak esnaf ve sanatkar işlemlerini tek elden yapacak. Mevzuatta öngörülen şartları taşıyan perakende işletmelere belediye/büyükşehir belediyesi veya il özel idaresi tarafından PERBİS üzerinden açılış izni verilerek, işyeri açma ve çalışma ruhsatı elektronik ortamda düzenlenecek. Büyükşehirlerde, alışveriş merkezlerine yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve işyeri açma ve çalışma ruhsatını büyükşehir belediyeleri, üst meslek kuruluşlarının görüşünü alarak verecektir” diye ifade etti.
“Hafta sonu tatil harcı perakendeye uygulanmayacak”
Hafta sonu tatil harcı alınmasının kaldırılmasının da esnaf ve sanatkar için bir kazanç olduğunu söyleyen Palandöken, “Pek çok konuda düzenleme yapıldı. Alışveriş merkezlerinde, esnaf ve sanatkar işletmecilerine yer verileceği gibi, bilhassa geleneksel, kültürel ya da sanatsal değeri olan kaybolmaya yüz tutmuş meslekleri icra edenlere dörtte bir fiyata kiraya verilmek üzere, toplam satış alanının en az binde 2’si oranında yer ayrılacak. Ayrıca yeni alınan kararla sıfır faizli kredi desteği de sağlanacak. Bu kararlar değişen anlayışın ürünüdür. Çözülmesi için uğraştığımız bir başka sorunumuzda çözüldü. Hafta Tatili Hakkında Kanun hükümleri, esnaf ve sanatkarları da içine alan ‘Perakende işletmeler için uygulanmayacak’ hükmünden dolayı esnaf sanatkarlar hafta sonu harcı ödemeyecektir. Yıl boyunca süren ve tüketicinin kafasını karıştıran indirimli ya da promosyonlu satış kampanyaları konusuna göre 3 ay ila 6 ayı geçemeyecek. Sürekli indirimli satış tanımlanarak ancak seri sonu, sezon sonu, ihraç fazlası, kusurlu ve benzeri malların, perakende işletmelerce, indirimli fiyattan ya da malların fabrika çıkış fiyatı üzerinden yıl boyunca satılmasına olanak tanınacak. İçeri girdiğinizde dükkanın içindeki malların çoğunun sezon malı olması bitecek. Böylece vatandaşın aldanması önlenecek, haksız rekabet ortadan kalkacak” diye konuştu.
“Oda kaydında kolaylık”
Esnaf ve sanatkarımız dükkanını açmak için, tezgahını kurması için işler kolaylaştırılıyor. Ustalık belgesi sorunu aşılarak oda kaydı yapılırken yeni usul ve esaslara uymak kaydıyla dükkanını hemen açabileceğini anlatan Bendevi Palandöken, “Üye kaybına yol açan odaya kayıt sırasında ustalık belgesinin istenmesi kaldırıldı. Şimdi işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesinde, meslek odaları, iş yeri sahibi olarak üye kaydı yaptıracaklardan, o iş yerinde ustalık gerektiren işleri yapacaklardan ustalık belgesi ya da en az ön lisans diploması isteyecek. Birden fazla kişi çalışıyorsa, bir kişiden ustalık belgesi alınması yeterli olacak. Bir diğer kazanımda esnaf ve sanatkar işletmelerince satışa sunulan malların etkin bir şekilde piyasadan temini, alış maliyetlerinin daha aşağıya çekilmesi amacıyla tedarik ve dağıtım kooperatifleri kurulabilecek. Ayrıca, perakende ticaretin Kanun’un amacına uygun olarak yapılmasının sağlanması, sektöre yönelik politika oluşturulması, sorunların tespiti ve alınacak önlemleri belirlemek üzere Perakendeciler Konseyi oluşturulacak. Böylece günün değişen şartlarına göre değişiklik yapılması kolaylaşacak” diye belirtti.