Besinlerin ORAC Değeri
‘’Antioksidan’’ kavramına çoğumuz aşinayız. Sağlıklı ve uzun bir ömür sürmek isteyen kişilerin beslenmelerinde antioksidan kapasitesi yüksek besinlere yer vermesi gerekmektedir. Antioksidan kavramına değinmeden önce serbest radikallerin ne olduğunu bilmeliyiz. Serbest radikal, vücuttaki hücreleri tahribata uğratan bileşiklerdir. Kanser, damar tıkanıklığı, Alzheimer hastalığı, Parkinson hastalığı ve diğer pek çok hastalık ile bağlantılıdır. Ayrıca, serbest radikal hasar birikimi ‘’yaşlanma’’ olarak tanımlanmaktadır. Serbest radikaller, yediğimiz yiyeceklerde, alınan ilaçlarda, solunan havada ve içilen sularda bulunabilir. Kızarmış gıdalar, alkol, sigara, bitki koruma ilaçları ve vücudumuzda olan kimyasal olayların yan ürünleri serbest radikal içerir. Bu serbest radikallerin vücudumuza olan zararlı etkilerinden kurtulmak mümkün değildir ancak antioksidan kapasitesi yüksek besinlerden zengin beslenerek bu zararlı etkiyi en aza indirmek bizim elimizde.
Antioksidanlar, serbest radikalleri kontrol altında tutarak, serbest radikalin vücuda hasar vermesini engelleyen moleküllerdir. Besinlerdeki liflerin, bağırsaklardaki atıkların temizlemesi gibi antioksidanlar da hücrelerdeki radikal atıkları temizlerler. Vücudumuz, bazı antioksidanları kendisi üretebilir ancak bu yetersiz kalabilmektedir. Mutlaka beslenme yoluyla takviyesi yapılmalıdır. Antioksidanlar sebze ve meyvelerin özellikle renkli olanlarında fazla miktarda bulunur. Orman meyveleri (ahududu, yaban mersini, böğürtlen gibi), brokoli, domates, kırmızı üzüm, yeşil çay, ıspanak, fındık, fıstık, Antep fıstığı gibi kuruyemişler en iyi kaynaklarındandır.
Besinlerdeki bu antioksidan kapasitesi belirli bir sistemle ölçülmektedir. En çok kullanılan yöntem ise o besinin ORAC (Oksijen Radikali Emme Kapasitesi/Oxygen Radical Absorbance Capacity) değerini ölçmektir. Bir besinin antioksidan gücü arttıkça sağlığa olumlu etkileri de artar. Her insan günde 3000 ORAC birimi vitamin ve mineral almalıdır. Araştırmacılar, 5000 ORAC birimi alımında ise en fazla korumanın sağlandığını söylemektedir. Amerika’da Boston Massachusetts’deki Tufts Üniversitesi Yaşlanmaya Karşı Beslenme Araştırma Merkezi’ndeki bu araştırmacılar sebze ve meyvelerin antioksidan kapasitelerini ölçüp ORAC tablosu adını verdikleri bir tablo hazırladılar. Bu tabloya göre, bir besinin 100 gramında en yüksek ORAC değerine sahip 10 besin şu şekildedir.
Kuru erik(5770), kuru üzüm(2830), siyah böğürtlen(2036), kıvırcık salata(1770), çilek(1540), erik(949), brokoli(890), avokado(782), portakal(750), kırmızıbiber(710)