K vitamini nedir?
K vitamini aslen, kan pıhtılaşması ve kemik dokusunun oluşumunda önemli rol oynayan bir grup bileşiğin ortak adıdır. Bu bileşiklerin en önemlileri K1 ve K2 vitaminleridir.
K1 vitamini yeşil yapraklı sebzeler başta olmak üzere bazı sebzelerden alınabilirken, K2 vitamini ise et, peynir, yumurta gibi gıdalarda bulunur.
K vitamininin faydaları nelerdir?
K vitamininin sağlığımız üzerinde birçok yararı vardır.
1. Kalp ve damar sağlığına yardımcıdır: Kalp krizinin en önemli nedenlerinden biri olan atardamarların kireçlenmesini ve atardamar sertliğini önler. Tansiyonu düzenler ve ani kalp durması riskini azaltır.
2. Kemik dokusunu düzenler: Bu vitamin kemik dokusunun oluşması için gerekli proteinlerin salgılanma oranını artırarak kemik erimesi gibi hastalıklara yakalanma riskini azaltır.
Vücuttaki kalsiyumun kemikler tarafından kullanılabilmesi için K vitamini gereklidir. Kemik yapısını güçlendirerek kemik kırılmalarının önüne geçer.
3. Regl sancısına iyi gelir ve kanamayı düzenler: Hormonların işleyişini düzenleyerek regl kaynaklı ağrıların şiddetini azaltır. Kan pıhtılaşmasını sağlayan bir vitamin türü olduğundan aynı zamanda adet süresince fazla kanama yaşanmasını da önler.
4. Kansere karşı korur: Bu vitaminin prostat, kolon, mide, geniz ve ağız kanserlerine yakalanma riskini düşürdüğü gözlemlenmiştir.
5. Kanın pıhtılaşmasına destek olur: Kanın pıhtılaşabilmesi için en az 12 çeşit protein gerekmektedir ve bu proteinlerin dördünün düzgün çalışabilmesi için K vitamini gerekmektedir.
Bu vitamin kanın pıhtılaşmasına yardımcı olarak kanamaları durdurur, yaraların ve kesiklerin daha hızlı iyileşmesini sağlar.
K vitamini hangi besinlerde bulunur?
En çok bulunduğu besinler şunlardır:
• Karalahana
• Ispanak
• Turp
• Taze soğan
• Brüksel lahanası
• Karnabahar
• Brokoli
• Kuşkonmaz
• Salatalık
• Maydanoz
• Marul
• Lahana
• Tere
• Roka
• Beyaz ve kırmızı et
• Süt ve süt ürünleri
K vitamini eksikliğinde ne gibi sorunlar yaşanır?
K vitamini eksikliğinin en büyük belirtilerinden biri aşırı kanamadır. Diş eti kanamaları, burun kanamaları, uzun süren ve şiddetli adet kanamaları ve idrarda kan görülür.
Sindirim sistemi sorunları yaşanabilir. Ayrıca kemik erimesi, kansızlık ve damar sertliği de bu vitaminin vücutta yeterli miktarda bulunmaması sebebiyle yaşanan durumlardır.
K vitamini eksikliği neden olur?
K vitamini eksikliği sık rastlanan bir durum değildir. Ancak bazı durumlarda ve bazı sağlık sorunları yaşayan insanlarda K vitamini eksikliği görülme riski daha çoktur.
Eğer warfarin gibi kan sulandırıcı ilaçlar ya da antibiyotik kullanıyorsanız, vücuttaki yağ emilimi dengesini bozan bir hastalık yaşıyorsanız, çölyak hastasıysanız, yeterli K vitamini tüketmediğiniz bir diyet uyguluyorsanız K vitamini eksikliği yaşayabilirsinz.
Bu gibi durumlarda doktorunuza danışarak ilaç ya da tablet formunda K vitamini takviyesi kullanabilirsiniz.
Günlük alınması gereken K vitamini miktarı nedir?
Bu miktar kişilerin yaşına ve cinsiyetine göre değişiklik gösterebilir. Ayrıca emzirme, hamilelik ve hastalık gibi özel durumlarda vücudun K vitamini gereksinimi değişebilir.
Doğal yollarla alınan K vitamininin fazla tüketilmesi durumunda bir zararı yoktur. Sağlıklı bireylerin günlük alması gereken K vitamini miktarı aşağıdaki gibidir:
Bebeklerde:
0-6 ay: 2.0 mikrogram
7-12 at: 2.5 mikrogram
Çocuklarda:
1-3 yaş: 30 mikrogram
4-8 yaş: 55 mikrogram
9-13 yaş: 60 mikrogram
Gençlerde ve erişkinlerde:
14-18 yaş: 75 mikrogram
19 yaş ve üzeri kadınlar: 90 mikrogram
19 yaş ve üzeri erkekler: 120 mikrogram
Kaynaklar:
https://www.webmd.com/vitamins-and-supplements/supplement-guide-vitamin-k#1
https://en.wikipedia.org/wiki/Vitamin_Khttps://draxe.com/vitamin-k-deficiency/
https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminK-HealthProfessional/#h2