Nevus (Ben)
Sıradan Ben Nedir?
Melanosit adı verilen deri hücrelerinin gruplar halinde büyümesinden ibaret bir deri oluşumudur. Erişkinlerde ortalama 10-40 arası sıradan ben bulunur. Genellikle belden yukarıda ve güneş gören deri bölgelerinde ortaya çıkarlar. Doğuştan bulunabilirler ama çoğu çocukluk çağında gelişir. 40 yaşına kadar yenileri ortaya çıkabilir. Tıptaki isimleri “nevüs”tür.
Ortalama 5 mm çapında, net sınırlı, oval-yuvarlak, kubbemsi, tek renkli lezyonlardır (pembe, ten rengi veya kahverengi). Koyu tenlilerde benler de daha koyu renklidir.
Çok nadiren sıradan benlerde de melanom gelişebilir, 50’den fazla beni olanlarda risk biraz daha fazladır. Bendeki değişim kişiyi uyarmalı ve hemen Özel Doğuş Hastanesi Dermatoloji Birimine başvurmalıdır.
Bu değişim:
Renk değişikliği
Büyüme, bazen ani küçülme
Yapı, yükseklik değişikliği
Yüzeyde kabuklanma
Sertleşme, ele gelme
Kaşıntı şeklinde olabilir.
Displastik Nevüs
Sıradan benlerden farlı görümdeki benlerdir. Daha büyük olabilirler, renkleri, yüzeyleri, sınırları farklıdır. Genellikle çapları 5 mm’den büyüktür. Pembeden koyu kahverengiye değişen birkaç renk içerirler. Sınırları düzensizdir. Çoğunlukla güneş gören bölgeler ve sırt olmak üzere vücüdun her yerine yerleşebilirler; ancak saçlı deri, kalça gibi güneş görmeyen yerlerde de ortaya çıkabilirler.
Bir kişide 10’dan fazla displastik ben bulunabilir. Displastik benleri bulunanlarda genellikle sıradan benler de çok sayıdadır.
Displastik benlerde melanom gelişebilir. Hiç displastik beni olmayanlara kıyasla 5’den fazla displastik beni olanlarda melanom riski 10 kat fazladır. Ben sayısı arttıkça, risk de artar.
Bu tür benleri olanlar güneşten korunmalı, solaryumlardan uzak durmalıdır. Benlerinde değişiklik fark ettiklerinde hemen doktora başvurmaları gerekir.
Renk değişikliği
Büyüme-küçülme
Yapısında, dokusunda değişiklik
Kabuklanma
Sertleşme, kabarma
Kaşıntı
Sızıntı çok önemli uyarıcı değişikliklerdir.
Her birey mutlaka bir kez dermatoloğa başvurarak tüm benlerini kontrol ettirmelidir. Displastik benleri olanlar yılda 2 kez Özel Doğuş Hastanesi Dermatoloji Birimine kontrole gitmelidir. Özel görüntüleme yöntemleri ile doktoru benleri fotoğraflayacak ve her ziyarette kıyaslayarak, değişimi en erken dönemde, daha kanserleşme olamadan fark edecektir. Ailesinde melanom olanlarda bu kontroller 3 ayda bir yapılmalıdır.
Benler sadece önlem olsun diye çıkarılmazlar. Kontrollerde hekim tarafından riskli görülenler çıkarılmalıdır çünkü melanom sağlam deride de gelişebilir.
Risk taşıyan benler mutlaka çıkarılmalı, patolojik değerlendirme yapılmalıdır. Benden biyopsi tercih edilmez, mümkün ise, boyutları elverişli ise tamamen çıkarılır. Benler cerrahi çıkarma dışında farklı yöntemlerle kurcalanmamalıdır.
Melanom çok tehlikeli bir deri kanseri türü olduğundan benlerin değerlendirilmesi ve takibi mutlaka normal sağlık kontrol takviminde yer almalıdır. Daha sonra ise dermatoloğun kontrol sürelerine kesinlikle uyulmalıdır.