Hassas Kişisel Veriler
Bazı kişisel veriler diğerlerinden daha özel olan, insanları ayrımcılığa maruz kalma tehlikesiyle karşı karşıya bırakabilecek, dolayısıyla diğer kişisel verilere göre özenli ele alınması, işlenmesi gereken verilerdir. Genel olarak “hassas kişisel veriler” olarak bilinen, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun “özel nitelikli kişisel veriler” olarak adlandırdığı1 bu veriler şunlardır:
- Kişilerin ırkı,
- Etnik kökeni,
- Siyasi düşüncesi,
- Felsefi inancı,
- Dini, mezhebi veya diğer inançları,
- Kılık ve kıyafeti,
- Dernek, vakıf ya da sendika üyeliği,
- Sağlığı,
- Cinsel hayatı,
- Ceza mahkumiyeti ve güvenlik tedbirleri hakkındaki veriler ve
- Biyometrik ve genetik verileri.
Eğri oturalım, doğru konuşalım: Günümüzde dünyanın pek çok ülkesinde, hatta ülkemizde bile bazı insanların diğerlerini etnik köken, din, cinsel tercihler gibi nedenlerle dışladıklarını, çeşitli kötülükler yapabildiklerini, hatta öldürmeye varan davranışlar sergileyebildiklerini biliyoruz. İşte bu yüzden sayılan veri türleri “hassas” (özel nitelikli) ve işlenmeleri ekstra tedbirler gerektiriyor.
Bu arada, her hassas (özel nitelikli) kişisel verinin aynı derece hassas olmayabileceğine de işaret etmemiz gerekir. Örneğin, bir kişinin kolunun kırık olduğuna dair bir veri, bir sağlık verisi olduğu için, özel nitelikli veri kategorisi içinde yer alır. Ancak, birkaç hafta boyunca kolu alçı içinde dolaşacak olan bu kişiyi çevresindeki herkes göreceği için pek muhtemelen söz konusu verinin hassasiyeti düşüktür. Oysa aynı kişinin HIV (Aids) olduğuna ya da ruh sağlığına ilişkin bir rahatsızlığına dair bir veri pek muhtemelen kolunun kırık olmasına dair veriden çok daha hassas olarak kabul edilecek; dolayısıyla daha güçlü bir korumaya tabi tutulacaktır.
Bazen insanların isimlerinden ya da kıyafetlerinden hareketle dini inançları ya da etnik kökenleri tahmin edilebilir. Bir kişinin kıyafetinden hareketle Hindu olduğunu ya da Budizme inandığını düşünebilirsiniz. Tesettür içindeki bir kadının ya da adı Muhammed olan bir adamın İslam dinine mensup olduğunu varsayabilirsiniz. Bıyık görüntüsünden bir kişinin siyasi düşüncesi hakkında fikir edinebilirsiniz. Söz konusu veriler, örneklenen söz konusu amaçlarla ilişkili olarak işlendiklerinde “hassas” (özel nitelikli) kişisel veridir ve bu çerçevede ekstra tedbirlere tabi olarak işlenebilirler. Ancak aynı veriler, örneğin dini referanslı bir isim bilgisi evlere servis yapan bir pizzacının müşteri veri tabanında yer aldığında ya da fotoğraf verisi işi portre ve vesikalık fotoğraf çekmek olan bir fotoğrafçının dijital arşivinde saklandığında (kural olarak) hassas kişisel veri niteliğinde değildir.
Tekraren, bir veriyi hassas kılan, yukarıda sayılan konularla ilişki olarak işlenmeleri durumudur.
—–
1 KVK, m. 6.