Arabuluculuk, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 2/b maddesinde “Arabuluculuk: Sistematik teknikler uygulayarak, görüşmek ve müzakerelerde bulunmak amacıyla tarafları bir araya getiren, onların birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini sağlamak için aralarında iletişim sürecinin kurulmasını gerçekleştiren, tarafların çözüm üretemediklerinin ortaya çıkması hâlinde çözüm önerisi de getirebilen, uzmanlık eğitimi almış olan tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin katılımıyla ve ihtiyarî olarak yürütülen uyuşmazlık çözüm yöntemini, “ şeklinde tanımlanmıştır.
Uzlaştırma ise 5.8.2015 tarihli 30145 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Ceza Muhkemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği 4/k maddesinde “Uzlaştırma: Uzlaştırma kapsamına giren bir suç nedeniyle şüpheli veya sanık ile mağdur, suçtan zarar gören veya kanuni temsilcisinin, Kanun ve bu Yönetmelikteki usul ve esaslara uygun olarak uzlaştırmacı tarafından anlaştırılmaları suretiyle uyuşmazlığın giderilmesi sürecini,..” şeklinde düzenlenmiştir.
Görüleceği üzere arabuluculuk ve uzlaştırma uyuşmazlık çözüm yöntemleri arasında yer alan en büyük farklılık, arabuluculuk müessesesinin tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği hukuk uyuşmazlıklarında uygulanabiliyor oluşu fakat uzlaştırma kurumunun yalnızca belirli suçlarda cezai ihtiaflarda kullanılabiliyor olmasıdır.
Arabuluculuk süreci soruna odaklanmakta olup tarafların gelecekteki durum ve menfaatlerini gözetirken, uzlaştırma kurumu ile dava odaklı şekilde gelecekten ziyade geçmişteki durum gözetilmektedir.
Arabuluculuk sürecinde taraflar arasındaki ilişkiler ele alınır, fakat uzlaştırma sürecinde ihtilaf sona erdirilmeye çalışılıyorken ilkeler ve teammüller ön planda tutulur. Arabuluculuk süreleri bu sebeple daha esnek olabiliyorken, uzlaştırma süreleri çok daha kurallı ve inisiyatif kullanımından uzaktır.
Uzlaştırmacılık yapacak, söz konusu süreci yönetecek kimselerin hukukçu olmaları zorunlu değildir. Fakat arabulucu; durumu ve olayı ya da ihtilafı yerleşik teamüllere, normlara ve ilkelere uygun şekilde değerlendirmek durumunda olduğundan hukukçu olması bir gerekliliktir.
Hukuk Desteği
iletisim: [email protected]