Merhaba...
Bu yazımızda, 4822 ve 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunlar arasındaki farkları, yeni kanun ile kazandığınız hakları, eski kanundaki eksiklerin yeni kanunda ne şekilde düzenlendiğini, sizleri sıkacak hukuki terimler kullanmadan anlatacağız.
Genelde; cihazınızın bozulması halinde, şikayet hakkınızın oluşması için, bir yılda kaç kere servise gitmesi gerektiği sorusu karşımıza çıkıyor. 4822 sayılı Kanun’da " Tüketiciye teslim edildiği tarihten itibaren, garanti süresi içinde kalmak kaydıyla, bir yıl içerisinde en az dört defa veya imalatçı-üretici ve/veya ithalatçı tarafından belirlenen garanti süresi içerisinde altı defa arızalanmasının yanı sıra, bu arızaların maldan yararlanamamayı sürekli kılması…" diyordu. Yani özetle eski yasada, bir cihazın tamire bir yıl içinde 4 defa veya garanti süresince 6 defa gitmesi gerekiyordu ki, gerekli mercilere şikayet hakkınız doğabilsin.
Önceki Kanun’da 30 gün içerisinde ortaya çıkan arıza ve ayıplarda, " arıza veya ayıp alındığında var " olarak değerlendiriliyordu ve servisin ürünü onarma hakkı yoktu. Yerine direkt aynı ürünün yenisi veriliyordu. Yeni kanunla bu süre 6 aya çıkarıldı. Yeni kanunla bu durumda seçimlik haklarınızı ( yeni sıfır ürün isteme, para iadesi isteme veya fiyat farkı size ait olmak üzere bir üst model ürün isteme ) kullanabiliyorsunuz. 6502 Sayılı Kanun’da " Ayıplı Mal " kavramı karşımıza çıkıyor. Burada ayıplı mal ile karşılaşan tüketicinin haklarında " Aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere, satılanın ücretsiz onarılmasını isteme " hakkından bahsediliyor. Burada bahsedilen; garanti süresi içinde oluşan bir arıza durumu değil. Malın ilk 6 ayda arızalanması veya ayıplı olduğunun anlaşılmasından bahsediliyor. 6502 Sayılı Kanun'un 11. maddesinde yer alan seçimlik haklar, sadece ayıplı mal ve ilk 6 ayda oluşan arızalar için geçerli. Burada ücretsiz onarım isteme hakkı konusunda " Tüketicinin, Kanunun 11. maddesinde yer alan seçimlik haklarından... " ibaresi var. Yani sadece ayıplı mal ve ilk 6 ayda oluşan arızalar için tüm maddeler sıralanıyor ki, okumak isteyenlere bu hakların tamamı kanunda geçen haliyle şöyle :
Tüketicinin seçimlik hakları
MADDE 11 – (1) Malın ayıplı olduğunun anlaşılması durumunda tüketici;
a) Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,
b) Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme,
c) Aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme,
ç) İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini isteme,
seçimlik haklarından birini kullanabilir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.
(2) Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi hakları üretici veya ithalatçıya karşı da kullanılabilir. Bu fıkradaki hakların yerine getirilmesi konusunda satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur. Üretici veya ithalatçı, malın kendisi tarafından piyasaya sürülmesinden sonra ayıbın doğduğunu ispat ettiği takdirde sorumlu tutulmaz.
(3) Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin satıcı için orantısız güçlükleri beraberinde getirecek olması hâlinde tüketici, sözleşmeden dönme veya ayıp oranında bedelden indirim haklarından birini kullanabilir. Orantısızlığın tayininde malın ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer seçimlik haklara başvurmanın tüketici açısından sorun teşkil edip etmeyeceği gibi hususlar dikkate alınır.
(4) Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi haklarından birinin seçilmesi durumunda bu talebin satıcıya, üreticiye veya ithalatçıya yöneltilmesinden itibaren azami otuz iş günü, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda ise altmış iş günü içinde yerine getirilmesi zorunludur. Ancak, bu Kanunun 58 inci maddesi uyarınca çıkarılan yönetmelik eki listede yer alan mallara ilişkin, tüketicinin ücretsiz onarım talebi, yönetmelikte belirlenen azami tamir süresi içinde yerine getirilir. Aksi hâlde tüketici diğer seçimlik haklarını kullanmakta serbesttir.
(5) Tüketicinin sözleşmeden dönme veya ayıp oranında bedelden indirim hakkını seçtiği durumlarda, ödemiş olduğu bedelin tümü veya bedelden yapılan indirim tutarı derhâl tüketiciye iade edilir.
(6) Seçimlik hakların kullanılması nedeniyle ortaya çıkan tüm masraflar, tüketicinin seçtiği hakkı yerine getiren tarafça karşılanır. Tüketici bu seçimlik haklarından biri ile birlikte 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca tazminat da talep edebilir.
Ayrıca, önceki Kanun’da internet üzerinden ya da kapıdan yaptığınız alışverişlerde hiçbir gerekçe göstermeksizin 7 gün içerisinde cayabiliyordunuz. Yeni kanun ile bu süre 14 güne uzatıldı.
Bunlara ek olarak taksitle satışlarda da 7 günlük cayma hakkı geldi. Yani taksitle yaptığınız alışverişlerde 7 gün içerisinde hiçbir sebep göstermeksizin cayabiliyorsunuz.
Ayrıca malın garanti süresi dışında, servis istasyonları tarafından verilen montaj, bakım ve onarım hizmetiyle ilgili olarak, bir yıl içerisinde aynı arızanın tekrarı halinde tüketiciden herhangi bir isim altında ücret istenemeyecek.
Konu ile ilgili görüş, öneri veya sorularınızı haber altında yorum olarak atmanız halinde, hemen cevap verilecektir.