M.Mahzun Doğan
EŞKIYA
Bu tren bir çığlıktan döküldü
dağların gözyaşından
örülmüş bir dünya
Eşkıya!
Ah Melahat! İzmir Genelevi'nden bir ırmak
akıyor uykularımda... Bak!
hala... Göğüsuçlarından başlayan
Cumhuriyet'le büyüdüm... Sıkıldım sonra...
Çocuğun oldum. Ay bile susmuş
yolum bana küs, atım terli
babam bin yıllık beşik
bir yudum su berraklığında
Sen ah! Damarlarımda okyanus
elbet terorist bir ayaklanma
Bak bunlar yıldız... Yanar sönerler
Eşkıyalar da... Gül ve makas
senin eline yakışır en çok
bu dünyada. Senin elin basıma hazır bir kitap
Artık konuşmaz bu sardunya
ne diksek saksıya?
Taksak ne, kentlerin göğsüne
bu karanfili. Öyleyse dokumalı mermiyi
en sıcak gülüşlerden
Sonra acımasız bir kır menekşesi
Babam rüzgar benim, annem bir at yelesi
Unuttum gerisini... Unuttum eşkıya!
Ahmet Günbaş
ÇİT
Çitlerden geçemiyor çocuk
Güneşi bir yana koydular şafağı bir yana
Çitlerden geçemiyor çocuk
Anneyi bir yana koydular kucağı bir yana
Çitlerden geçemiyor çocuk
Uykuyu bir yana koydular yatağı bir yana
Çitlerden geçemiyor çocuk
Oyunu bir yana koydular oyuncağı bir yana
Çitlerden geçemiyor çocuk
Buğdayı bir yana koydular başağı bir yana
Olan oldu o sarışın tarlaya
Olan oldu o sarışın tarlaya
Sulara da kıydılar insafsızca
Deryayı bir yana koydular ırmağı bir yana
ÇEPER ['ÇİT' şiirinin Azericesi]
Çeperlerden keçe bilmir uşaq
Güneşi bir yana ayırdılar, şefeqini bir yana.
Çeperlerden keçe bilmir uşaq
Ananı bir yana ayırdılar, qoynunu bir yana.
Çeperlerden keçe bilmir uşaq
Yuxunu bir yana qoydular, yatağını bir yana
Çeperlerden keçe bilmir uşaq
Oyunu bir yana atdılar, oyuncağını bir yana.
Çeperlerden keçe bilmir uşaq
Buğdanı bir yana yığdılar, başağını bir yana
Olan oldu o sarı sünbül tarlaya,
Olan oldu o sarı sünbül tarlaya.
Sulara da kıydılar insafsızlar,
Deryanı bir yana ayırdılar, çayı bir yana....
Azerice'ye çeviren: Xatire Vaqif
A.Uğur Olgar
MERHABA
Bir yılı daha geride bıraktık. Az sevindik, çok üzüldük. Aymazlığın,
bağnazlığın ağırlığını daha çok hissettik 2008'de.. Ülkeyi ve dünyayı
yönetenlerin tek yanlı ve yanlış uygulamalarla attığı adımlar hepimizi
gerdi, üzdü, düşündürdü. Hal böyle olunca, yeni yılda daha sevimli,
yaşanılası, kardeşçe bir dünya ve daha şairane günler için dileklerde
bulunmuştuk hepimiz, ama bu iyi dileklerimizin ne yazık ki yeni yılın
henüz ilk dakikalarında tutmadığını, yedi üniversiteli gencimizin doğal
gaza, aymazlığa ve savsaklamaya kurban gittiğini öğrenecektik ilk
sabahımızda.. Bu olayın acısı henüz geçmemiş ve yarası kanıyorken
İsrail'in Filistin Gazze'de giriştiği soykırıma, orantısız güç
kullanımına tanık oldu bütün dünya. İsrail'in kara harekatı sırasında
sivil halka hiçbir zarar verilmeyeceğinin açıklanmasına karşın, ölen ilk
sivilin bir çocuk olduğunu duyurdu tüm haber kanalları. O çocuk, cennetine
giderken dünyanın tün güzel yaşama umutlarını da birlikte götürdü,
dudağındaki yarım kalmış şiirle, acı gülümsemeyle, buruk ezgiyle..
Bu olumsuz ve üzünçlü girişten sonra başka bir şey yazmanın güçlüğünü
biliyorum. Yine de diyorum ki, bu yıl ve daha öteki yıllarda iyiler
kazanacak, şimdiye dek olduğu gibi bundan sonra da iyilerin yüzü suyu
hürmetine dünya ayakta kalmayı sürdürecek.
Andız bu sayıda, yine 24 sayfa, ama sayfa rengi ağarmış olarak karşınıza
çıktı. Azerbaycan'dan dost şairlerin yapıtlarına yer vermeyi de sürdürdük.
Bakü'dan Alatoran dergisi yayın kurulu üyesi de olan Sima Ennağı ve İran
Tebriz'de yaşayan Azeri kökenli bir şair olan Xosrov Solh Konende'yi
(Barışan) sunuyoruz bu sayıda size.. Ayrıca sevgili Ahmet Günbaş ve
Ahmet Uysal'ın birer Azerice çeviri şiiri var dergide.. Geçen yılın ekim
ayında gittiğim ve bir hafta kaldığım Azerbaycan'da yaptığım incelemelerde
Azeri halkının şiiri çok sevdiğini, şiire ve edebiyata çok yatkın olduğunu
gördüm. İki kardeş ülke arasında şiirden bir köprü kurulması, bu yolla
iki kardeş ülke şiir ve edebiyatının kucaklaşması gerektiğine inandım, ki
şahsım ve Andız dergisi olarak bu uğurda küçük bir işlev ve katkım
olabiliyorsa ne mutlu bana..
Sevgili Ramazan Teknikel'in "A.Kadir Bulut Şiir Ödülü" adlı güzel bir
yazısını okuyacaksınız dergide. Teknikel, 1985 yılında bir trafik kazası
sonucunda yitirdiğimiz değerli ozanımız Abdülkadir Bulut için bir şiir
ödülü konulmasını öneriyor ve "Andız, yılda bir düzenlenecek bit A.Kadir
Bulut Şiir Ödülü'nü de üstlenemez mi acaba?" diye soruyor. Böylesine
anlamlı ve güzel bir etkinliğin Andız tarafından düzenlenmesi konusunda
bize karşı duyduğu güven gerçekten bizi gönendirdi, sevindirdi. Fakat,
biliyorsunuz böyle etkinlikler, açık konuşmak gerekirse biraz da parasal
ve tinsel kaynaklarla olası.. Şu anda elinizde tuttuğunuz Andız dergisi
ise; mevsimlik izleği gereği üç ayda bir çıkması gerekirken, artan yaşam
koşulları nedeniyleartık 6-7 ayda bir çıkıyor..Varsın geç olsun, ama
dergi mutlaka çıksın diye düşünüyoruz, ki kar gütme amacımız ve derdimiz
olmadığı, sadece nitelikli ürüne değer verdiğimiz için kendi yağımızla
kavrulmasını bildik bugüne dek. Kısacası, Andız olarak, böylesine büyük
bir etkinlik için koşullarımızın henüz hazır olmadığını söylemeliyim.
Tabii ki, sevgili Tekinel'in bize de öneri sunmasına çok sevindik,
onurlandık. Yine de koşullar elverdiğinde neden olmasın, diyoruz, belki
bir gün.
Hayatın göç yollarında derin soluğunuz tükenmesin hiç!
Dolunay Ünal
Delirium
dudağı mürdüm akan sayın şiir
siz bana bakmayın
uykumu sesinize soyunurken
Beylerbeyi'nde bir iskele yeşillenir
gizliden
hayat bilgisinden tek ayak cezalı
içinden şimdi çıkılmış sabahım ben
fesleğen şımarığı Karadeniz vurulu
bileklerime
şehrimi ağlatan bulut gibi yazıl şiirime
intihar tebessümlü cadde artığı
düşüyorum,
İstanbul sürünüyor diz(e)lerime
demek ki aşka dair her ne varsa eziktir
bir kamyonun uzakları düşlemiş
tekerleğinde...
siz bana bakmayın sayın şiir
yüklemleri yalnızlık kertili
rakı kadehine demirli gizli özneyim
gir deme
bekle deme
hepsini öpüşelim gövdemde
A.Kadir Bilgin
BALKON YALNIZLARI / Aslıhan Tüylüoğlu ile Söyleşi
Bu yıl çıkan 3 formalık, "Balkon Yalnızları" şiir kitabı nedeniyle
Sayın Aslıhan Tüylüoğlu'na sorular sorma gereği duydum. Bir ilk kitap
olmasına karşın usta işi şiirlerle karşılaşıyoruz "Balkon Yalnızları"nda.
Kanayan, esinleyen şiirler yakıyor genzimizi.. Özellikle sayfa 38'den
sonra okuru sarıp sarmalayan düş yolculuğu büyük bir kuyuya usulca
indiriyor ve 46. sayfadaki "Martılar da Aldanır" şiirindeki "Kimse
görmüyor oysa / Aşkın çatısı renk renk" dizeleri yorgun sabahlardaki
yalnızlık duygumuzu azaltıyor.
- Merhaba Aslıhan, aykırı bir soruyla başlayalım söyleşiye, neden şiir?
- Merhaba, evet başlayalım. Soru aykırı değil ama 'şiiri seçmek' aykırı
burada değil mi?
Belki de annemin bana hep "aykırısın!" demesinden itildiğim bir alan şiir.
Okuma yazmayı ilk öğrendiğim gün, okuldan eve bir anne şiiriyle döndüm.
Şiirim çok beğenildi ama "hani babanın şiiri" dendi. Ertesi gün de baba
şiiriyle geldim ama o sipariş şiirdi, zorlamaydı ve kahkahalarla güldüler
bana. Bu şiirler ilk "günlük şiircem"de durur.Sonuç olarak klasik deyişle;
elim kalem tutmaya başladığında şiir de girdi hayatıma. Şiir okumayı da
severdim.Bütün okulun önünde şairlerden çocuklar için yazılmış temalı
şiirleri okurdum ezbere. Elimden kalem düşmedi, kendim için otuz sene
yazdım. Onların şiir olmadığını bildiğim için de internette depolamak
haricinde pek ortaya çıkarmadım. Bir yemekte şiir konuşurken "30'undan
sonra şair mi olacağım" dedim. Karşımda H.Deniz Ünal ve Mahzun Doğan
oturuyorlardı. Deniz hanım gecenin sonuna doğru çantasından bir kitap
çıkarttı, kitabın kapağında bir orman şeklinde resmedilmiş bir portresi
vardı. Dedi ki: "Ben bu kitabı otuzlarımda çıkarttım. Bu ilk kitabım"
Böylece 2002 yılında Karşıyaka Belediyesi Veysel Çolak Şiir Atölyesi'ne
gitmeye başladım. Veysel Çolak ile tanışmış oldum. İşsizdim. Boş vaktim
çoktu. Eh, yeterince klasik eser okumuşluğum vardı. Sonra çalışmaktan
hepten vazgeçtim. Şiir çalışmaya başladım. Okumalarımı şiir üstüne
yazılmış kitaplara döndürdüm. Yakınlarım bu işe pek akıl erdiremedi,
ama eşim sağolsun destek verdi. Veysel Hoca'nın üstümde çok emeği var.
Bütün atölye arkadaşlarımda da emeği olduğu gibi. Orda bilgiyi alırız
ama uygulamada herkes serbesttir ve hocamız şiir konusunda acımasız
ve kırıcıdır. Şiirin atölyesi olur muymuş diyenlere duyurulur. 5-6 yıl
şiir çalıştıktan sonra bu küçük kitabı çıkarttım işte... İsmiyse 8 sene
önce konmuştu!
- Hangi çaba seni şiir yazmaya yöneltiyor; şiirin salt kendisi mi,
dünya görüşün mü, anlaşılma çaban yani kendini ifade etmenin bir yolu mu
(böyle bir çaban var mı?), Toplumun beğeni düzeyini aşmak mı? Yoksa
benim bir şiir tanımlamam var; "geçmişini parçalayan kişidir şair." diye,
sen geçmişini mi parçalıyorsun "Balkon Yalnızları"nda?
- Geçmişimi de düşünürsem 'şiirin kendisi' derim. Kendini ifade yolu ola-
rak şiir zor bir yol. Gizemli, uğraştırıcı bir yol. Elbette sonuçta şiir
yaşamdan, şairden çıktığı için bir ifade aracı ama kulağını ters taraftan
göstermek gibi birşey! Balkon Ylnızları ki çocukluğumdan beri her
görüntüyü biriktirdiğim ve düşündüğüm hatta okuduğum bir yer olan o
balkonlar elbette benim hayatımdan çıktı. Sanırım geçmişi parçalamak
yerine bu balkon manzaralarını tamamlamaya çalıştım. Bazen mezarlığa
baktım bazen söğüt ağaçlarına, güneşli günlerde korkuluklardan sarkıp
durdum, gene sarkarak ıslandım. 'Ah Kavaklar'la 'Öndeyişler'le, yazılmış
bütün şiirlerle içimden mırıldandığım balkonlar... Şimdiki balkonum belki
de en uzun manzarayı belleğimde tutacak - bir dut ağacı ve üç sokak birden -
terk ettiğim ama yalnızlığını sakladığım bütün balkonlar için...
Evet insan geçmişini didik didik ediyor yazarken ama tamamlamak da var
bende. Ahmet Erhan "Nasılsa kendini deşen bir hançerden başka bir şey
olmadığım bir gün anlaşılacak" demiş. Ben böyle bir şey istemiyorum.
Gözümü geleceğe çevirmek istiyorum bundan sonra.
Geçmiş bizim bilincimizi ve bilinçaltımızı dolduruyor. Bu birikimden
şiir yazarken yararlanıyoruz. . (İmgelem) Pavese: "Bir eser için iyi
bir başlangıç noktası kişinin kendi geçmişini değiştirmesidir." diyor,
"Yaşama Uğraşı" adlı günlüğünde.
Şiiri kendim için yazdığım dönemde hep terapi olarak gördüm. Benim
yaşamla uzlaştığım nokta oldu. Sait Faik "Yazmasam deli olacaktım." der.
Ben bir çılgınlıktan sonra şiirler yayımlattım. Yani terapi hastalığa döndü:
Şiir, kalem, dize, tutku
Bir de bir yerde kök salma isteği. Hep göçen bir
ağaç olarak içime büyüyen köklerimi artık bir toprağa uzatma isteği
Bunu yaparken de elbette bir okura ulaşmayı umuyorum mademki şiirler gece
yazılıp güne çıkarıldı; kolayca içine girilsin benimsensin istiyorum.
"Herkesin beğeneceği bir şiir vardır." der hocam. O yüzden sıradanım,
halktanım. Şiirlerimi onlara götürmek istiyorum. Dizelerimi şiire ilgisi
ve bilgisi olmayan kişilerde denedim. En azından sezdiklerini gördüm.
Zaten imgelere saklanmıyorum, bulmaca çözülür gibi okunmaz şiirlerim
ama bana benzeyen kişiler için de yeterli derinlik var sanıyorum.
Daha iyi olacaktır da yazdıkça
- Şiir çizginin hangi kanaldan aktığını düşünüyorsun? Şiirde aslında
ne arıyorsun, akacağın yatağı şiirde bulacağını mı düşünüyorsun?
-Güzel bir benzetme. Her şair bir ırmak olmak zorunda, yatağını bulmak,
yapmak ve denize dökülmek ama ben dağa doğru tırmanan bir ırmak olmak
istiyorum. Kaynağıma deniz suyunu taşımak...Bu yüzden üç kişi yazıyoruz.
şiirleri. Aslıhan, Yağmurgülü, Sakar Şair. Onları aslı toparlıyor ama
pek geçinemiyoruz aynı mecrada
Böyle ne kadar bulurum akacağım yatağı,
bilemem.
- Paul Verlaine, "Şiir Sanatı" adlı şiirinde şöyle diyor; "Nedir bu
kafiyeden çektiğimiz/ Hangi sağır çocuk, ya deli zenci/ Sarmış
başımıza bu meymenetsiz/ Bu kof sesler çıkaran kalp inciyi" Sen
kafiye ya da uyak belasını şiirden uzaklaştırmış görünüyorsun ne ki
şiirdeki; imge, eğretileme (metafor), içses, akış ve melodinin bir
şiiri zenginleştirdiği söylenir. Sen bu konuda ne düşünüyorsun?
- Ah kafiyeler onlardan kurtulmak mümkün mü? Annemin adı Hikmet.
Babamın adı İsmet. Ben Aslıhan, kardeşim Oğuzhan! Bir evde "aabb uyak"
tarzında çok durduk küçüklüğümde. Ayrılık dedim baktım kafiye? Ben de
dedim ki "geçtim kafiyelerle ayrılıktan"
Şiirlerimden kafiyeleri çıkarmak zor oluyor onları mısra içi iç ses ve
aliterasyonlara alet ediyorum ben de. Şiirde bir melodi kurmak gerekir,
hem sözcüklerin çıkartılışındaki sesten doğmuş ilk sözlü şarkılar. İlk
enstrüman da insan sesi değil miydi? Her dilin de ayrı bir müziği var.
Yabancı dilde bir şiiri kendi dilinde dinlerken bile sezeriz bu müziği...
Şiirlerimi Nazım'dan örnek aldığım gibi yüksek sesle defalarca okurum.
İmgelerim pek hesaplı değildir. Anlatmak istediğimi anlatabilecek imgeler
bulmak isterim. Okuyucuya sınırsız özgürlük ve çağrışım vermek yerine benim
çağrışımlarımı izlemesine yardımcı olurum. "Çünkü ben bir şey söylüyorum"dur.
"Bir şeyin" derinliğine okurla inebilmeli bence iyi bir şair, iyi bir şiir.
Diğer teknik unsurlar da çok hesaplı değildir, ilk yazdığım haline bakıp
onlardaki söz ve anlam sanatlarını pekiştirmeye çalışırım. Sonradan onlara
derinlik vermeye çalışırım, yani; Mecazdan eğretilemeye evrilerek, eklenen
çıkarılan sözler
"İyi dizeler defalarca yazılmak ister." bunu da
Veysel Çolak'tan öğrendim. Bazen de defalarca yazdığın dize ilk halindeki
gibi kalmak ister. Bunu kendim anladım. İçinden çıkamadığım bir dizeyi ya da
sözcüğü kaldırıp attığım oluyor. Bu yüzden de biraz okuyucunun çalışmasını
ve tamamlamasını gerektiren "eksiltili anlatım" çoktur. Ben tereddüdümü
silerken şiire de bırakmış oluyorum böylece. Bazı şiirler başka türlü
ilerlemiyor. En azından ben uğraşamıyorum o kadar.
Mükemmel bir şiirde şiirin, iç-dış, biçim-öz, ses-ritim vb. bütün
özelliklerinin iyice karışmış olması gerekir ama şiirin bir de anlam
yönü var ki şiir mekanik, ruhsuz olmamalı. Bunu yapmak hele her şiirde
yapmak çok zor ve hatta 'imkânsız' ama hepimizin düşü mükemmel
"O Şiiri" bulmak değil mi? İmkânsızı istiyoruz işte
Gene Verlaine'ın
dediği gibi "İlk dizesi tanrıdan." olan değil, "Bütünü tanrıdan gelen şiir,
gibi bir şey istediğimiz." Sormamıştınız ama cevaplamış oldum; 'esine'
inanıyorum ama onu perilerden, meleklerden falan çoktan arındırdım.
- Kaynağın neresi, neler-kimler olumlu, neler-kimler olumsuz etkiliyor
şiirini?
- Irmak olacaksam kaynağım önce yeryüzüdür. Bu yeryüzünde akan diğer
nehirler; büyük nehirler ve çağlayanlardan dökülenlerdir öncelikle ama
her küçük suya da saygım sonsuz, nasılsa hepimiz bir büyük nehre daha
yatak oluruz. Kimler; Orhan Veli'yle başlar, Cahit Sıtkı'da duraklar,
Nazım'da, Neruda'da dökülür, İkinci Yeni'cilerin üç silahşörlerinde
göllenir, İsmet Özel'den Ataol'dan sonra tekrar yeraltına iner...
Bu su benim tersine yüzdüğüm su! Şiirimi olumsuz etkileyen Ahmet Erhan
ve Veysel Çolak gibi; biri iyi bir anlatımcı, diğeri dizeci ve yenibütüncü,
iki zıt ama "dibine kadar şiir"de buluşmak ve duraksamak
Olumsuzluk
sayılırsa tabii; ki ilkinin çığlığı şiir olur, ikincinin şiiri çığlık atar,
evet şiirimi olumsuz etkileyen bu saydığım son iki şairim. Bense çığlığımı
susmanın yolunu aradım ilk kitabımda. Bir de "Şiir iklim gereksinir."
der ya hocam, gerekli iklimi bulamamaktan mustaribim!
- Şiiri bir yaşam biçimi olarak önyargısız bir biçimde kabul ettiğin
sonucu çıkıyor böylesine yetkin bir ilk kitapla, yolun açık olsun demekten
başka söz kalmıyor geriye.
- Şiirimdeki bilgi öğrenilmiş bilgidir. Uygulaması zor ama yazdıkça
kendiliğinden yerleşir bu bilgiler şiire. İlk kitap için yaklaşık altı
senede bu kadarını çıkartabildim kendimden. Artık rotamı başkalarına
çevirmek gözlemlediğim hayatları anlatmak istiyorum. Tekniği önceleyerek
değil ama etkileyici bir ruh vererek bu sayede. Şiir hakkındaki bilgilerimi
unutup yine o çoşkunluktan akmak olacak çizmek istediğim yol
Sanırım
bu martı da şiire aldandı
Göçtü ama yerleşik olmak istiyor burada.
- Söyleşi için teşekkür ederim Aslıhan
- Kendimi ifade şansı verdiğiniz için teşekkürler. Umarım ustalara
saygıda kusur etmemişimdir.
Akman Gedik
PENCEREMDE YARIMAY
ayın sonu
gökyüzünde dolunay
dallarına takılıyor ağacın
görüntüsü ayın
penceremde yarımay
demesi kolay
"ay dede ay dede
senin evin nerede"
biz konar göçeriz
o görünür her yerde
Candan Selman
KORKAK
Yan yana getirdiğim harflerden oluşmuyor hayat
Oysa aynı sırada klavyedeki A.Ş.K
Kelimeler vuruyor ardı ardına pencere camına
Nefesim, on parmak.
Oysa aynı sırada bekledik
Atlas Pasajı'ndaki sinema kuyruğunda
Fransız yeni dalgasından bir film
Sürükledi beni bey oğlundan uzağa.
Belki cehennemde Freddie Mercury ile sevişirim
Aids'ten korkmadan
YAZ BİTTİ
Erik ağacının çöpüydü çiçek
Dallarında dinlendi adına imzalı bir aşk
Kendini borazan çiçeği sanan
Japon gülleri vardı etrafta ne tuhaf
Mevsimler kovalamaca oynadı
Rüzgar hep ebe oldu
Kulağım çınlıyor
Kimse beni anmıyor
Fahrettin Koyuncu
ISLIĞIM YOK
Uzun koşular sonrası durdum sende, sıcaktım
Rüzgarın eteğinde tozlar gibi durdum
Sancıyan yanlarımı otadım da geldim
Gökte durak, zamanda seni buldum yine
Yorgun yolcuyum yalnızlık bedeninde
Elimde fotoğraflar, dizeler dilimde, çocuğum
Sayıklamam bitmiyor, nerelere yakınım
Sana uzağım, senden uzağım, düşlerim, düşlerim
Orada bekle, zamanın imbiğinde
Kimliğim yanımda yok, isteyene şiir
Bozgundayım, uzağım, ıslığım yok, duy beni.
Can Sinanoğlu
ÖLMEDEN ÖNCE ÖPÜLMESİ GEREKEN 50 KADIN [41]
ölmeden önce öptüm seni
kırkbirinci kadınımdın
diliyle oya yapan
dantel ören mazbut bir sarmaşıktın
dümdüz ve ipeksi karnından yakaladım seni
dereden tuttum
çingenelerin sepetinden çaldım
belki en dişil günahımdın
kökünden koparttım seni
tarlandan söküp aldım
haydi artık güle güle işle şimdi beni
migrenine tülbentler bağladığım
sığınmacım sığırtmacım
sayrılığımın nane limonu
gözlerimi açınca bir de ne göreyim
genzin çocuk doğurmuş
feryat figan gül benzin
bir kadın ancak bu kadar doğurur
ancak bu kadar genişler bir adamın belleği
ne iyi etmişim de öpmüşüm ölmeden seni
Temmuz 2008 / Denizli
Ahmet Günbaş
HER ŞEY YOLUNDA!..
Yıllar önce bir festivalde, imzadaki yazarlar grubunu ayaküstü
sigaya çeken yerel tv muhabiri, kitaplarımdan birini işaret
ederek, kulak misafiri olduğum o soruyu gelip bana da soruyor:
"Bu kitabınızla ne anlatmak istediniz?"
"Hoppala! Çattık yine!" diyorum içimden. "Şimdi işi gücü bırakıp
zat-ı muhtereme kitabımı anlatacağım satır satır! Böyle bir
zorunluluğum mu var?"
Beden dilim öfkemi gizleyemiyor. Usulen çırpıştırıp geçiyorum
beylik sorusunu. Tatmin olsun ya da olmasın, umurumda değil!
Aslında bu sorunun yanıtı, "Sen bu kitabımı okudun mu?" olmalıydı
ama hadi neyse!.. Hem yazmak için çaba harcıyacak, sözüm ona
cendereden geçeceksin, hem de yazdıklarını kusursuzca açıklamaya
çalışacaksın. Bak sen, nerede görülmüş bu yoğurdun bolluğu?
Okura ne kalıyor o zaman?
Aynı davranış öğrenci kesiminde de görülüyor zaman zaman.Bazen
'dönem ödevi' olarak çıkıyorum karşılarına. Onlar da doğru dürüst
bir kitabımı okumadan, özgeçmiş araştırmasına bile girmeden içi
boş sorularla düşüyorlar peşime. Oysa ben onları gereğinden
fazla önemsiyorum. Örneğin kentin bir ucunda oturduğuma bakmadan,
salt dilekleri yerine gelsin, iki-üç araçla oflaya puflaya
gidiyorum buluşma yerlerine. Sonuç, kocaman bir hayal kırıklığı
ne yazık ki! Bir röportajın (sormacanın) nasıl yapılacağı
konusunda en küçük bilgileri yok! Ön hazırlık hak getire!
Kolaycılık, sorumsuzluk, ne dersen de, duyarsızlığın bini
bir para!
Dış dünyada durum böyle de edebiyat dünyasında farklı mı?
Ismarlama sorularla durumu kotarmaya çalışanlar hayli fazla.
Yapıttan çok sanatçıya yönelen klişe sorular, her türlü
yenilikten, tazelikten uzak. Sahtelik desen, boyu aşıyor.
Başıma gelmese değinir miyim? Üç yıl önce kurucuları
arasında bulunduğum bir derginin ilk sayılarında bir
söyleşi isteği doğuyor içimde ki deme gitsin! İki söyleşiden
sonra hevesim kursağımda kalıyor. İçtenliğimi çekiyorum
kirli ilişkilerden. Çünkü beni söyleşmekten vazgeçiren,
apaçık içtenliğimle dalga geçen evlere şenlik bir olay
patlak veriyor o sırada!
Evet, şiirimizde yeri olan kalburüstü bir şairle söyleşmeyi
hedefleyerek, toplam on sorudan ibaret söyleşi taslağını
önceden ulaştırıyorum adresine. Yanıtları elime ulaştığında
bir tuhaf oluyorum! O da ne? Soruların bir teki bile bana
ait değil! Olamaz böyle bir şey! Telefon açıp durumu
anlatıyorum kendisine, gayet pişkin bir edayla, "bir yanlışlık
olmuş, başkasının sorularını yanıtlamışım. Ne yani, sen bu
metnin altına imzanı atmaz mısın?" deyince başımdan aşağıya
kaynar sular dökülüyor. Şaka yaptığını sanıyorum ilkin ama
durumun ciddiyetini kavrayınca, böyle bir şeyi asla
olumlayamayacağımı belirtiyorum.Daha sonra sözde o soruların
sahibi olan kişi bulunuyor ve imzalıyor metnin altını!
Şaşkınlığım geçtiğinde işkillenip o şairin kimi röportajlarını
gözden geçiriyorum. Hayret, üslup hep aynı! Demek ki kendi
sorup kendi yanıtlamış çoğunu. Doğal ki ağzıyla kuş tutsa,
etiksel açıdan sıfırlanıyor gözümde edebi kişiliği.
Röportajlar, söyleşiler derken, on yıllık aradan sonra yeniden
edebiyata dönüşüme konu olan kitap tanıtım yazılarına getirmek
istiyorum sözü. Artık dost düşman da biliyor ki medyatik
yayınevlerine endeksli, yüzü astarı birbirine karışmış bir
kitap tanıtım yazarlığı kurumu var Türkiye'de. Ulufecilik mi,
kapıkulu askerliği mi; ne derseniz deyiniz, edebiyatı doğal
akışından kopardığı belli bu şarlatanlığın. İşleri güçleri,
bedeli karşılığı kendilerine sunulan kitapları parlatıp öne
çıkarmak! Kapitalizm açısından elbette bunun bir ayıbı yok.
Ne varki sanatsal özgünlük öyle demiyor! Etik, estetik,
ideolojik açıdan, yapıta karşı değerlendirmelerin nesnelliğini
koşulluyor, hatta buyuruyor. Yazar yaratısından hızla
uzaklaşacak, eleştirmense, para pul, dostluk, arkadaşlık gibi
her türlü etmenin dışında yapıtı didik didik edecek! Sonuçta
değerlendirmeler sağlıklı adlandırmalara dönüşecek;
gelişmelerimizi, eksikliklerimizi gözden geçirme olanağına
kavuşacağız. Argo deyimle kimse kimseye herhangi bir kitabı
uluorta 'yutturamayacak'!
Söz konusu şarlatanlar, ne yazık ki düzeysiz okur üzerine
kuruyorlar planlarını. Düzeysizlik allanıp pullanıp yutturuluyor
rahatlıkla.
Gerçek edebiyat alanındaki ilişkiler de oldukça can sıkıcı.
Kitap tanıtım yazarlığı, eşi dostu memnun eden bir kurum gibi
algılanıyor çoklarınca. Utanmadan sorulan bir soru var ki ne
zaman duysam yerin dibine geçiyorum:
"Benim için yazar mısın?"
"Hiç olur mu öyle şey? Senin için niye yazayım? Ben yazsam
yazsam kitaplar için yazarım. Edebi sorumluluğum bunu
gerektirmez mi?"
Evet, bu soruya verilecek yanıt buna yakınken, kızarıp bozarıyorum,
renkten renge giriyorum. Karşımdakinin kılı bile kıpırdamıyor nedense.
Utanıp sıkılmayı ondan bekliyorum ama boşuna!Yüzü astarı yerli yerinde
...
Çok iyi biliyorum ki - kırgın da olsam - önyargılı davranmamışımdır
kimseye. Ya zamanım olmamıştır, ya da yazmaya değer bir şey
bulamamışımdır. Yazamadığım nice kitap için de üzülmüşümdür üstelik?
Hatta kendimce 'yazık kitaplar' demişimdir onlara! Ama bir insanın
her kitaba yetişmesi olanaklı mıdır sizce? Değil elbette. Hele o insan,
tanıtım yazılarının yanı sıra şiirine, denemelerine, öyküsüne vs. zaman
ayırmakta zorlanıyorsa!..
Bir başkası daha da ileri gidebiliyor imzaladığı kitaptan sonra.
İmzalamıyor, zorla elime tutuşturuyor sanki. Üstüne üstlük ertesi
gün telefonla arayıp, filanca derginin editörünün benden kitabı hakkında
yazı beklediğini söyleyebiliyor hiç sıkılmadan! Ne cüret ama değil mi?
Tanıtım yazarı değil emir eriyiz ona göre.
"Benim için yazar mısın?" diyen arkadaşın biri de yargılarıma çok
güvendiğini söylüyor. Anlaşılıyor ki onu yıkayıp yağlayacağım, göklere
çıkartacağım. Beklenen bu! Yoksa yargılarımın onu -eleştirel anlamda
- incittiği noktada dost kalmamız zorlaşacak! Bundan adım gibi eminim.
Bir başka yazar ise¸"Benim için hiç yazmadın!" siteminde bulunuyor,
ne denli haklıysa!
Efendilik bende kalıyor yine. Orta yerde bir 'taahhütname' mi var acaba?
Nesnelliğim doğrultusunda hiç değinilmemiş kitapları ele alıyorum bazen.
Örneğin kırk yıl önce yazmayı bırakmış bir şairin son şiir kitabı ilgimi
çekebiliyor. Derken notlarım yazıya dönüşüyor. Yazı yayımlandıktan sonra
yeni bir kitapla birlikte notunu da eklemeyi ihmal etmiyor yaşlı şair,
"Şuna da bakar mısın?" gibilerden! "Olur, ona da bakayım. Ben ailenizin
kitap tanıtım yazarıyım." mı demem gerekiyor, şaşırıp kalıyorum doğrusu!
Hiç değinilmemiş kitaplar arasında taşrada yaşayan gizli yetenekler de var.
Örneğin Milaslı bir doktor şairin kitabı hakkında ilk yazan ben oluyorum
kendinden habersiz. (Kitabını nicelerine ulaştırdığı halde... Alt tarafı
'amatör bir şair' ya, dönüp bakmıyorlar ) Yazım eline geçtiğinde öylesine
duygulanıyor ki, gözyaşlarını duyumsayabiliyorum telefonda. "Bu yazıyı
çerçeveletip duvara asacağım" diyebiliyor bu ilgisizlik ortamında.
"Benim için yazar mısın?"la eşdeğer davranışlar da sergileniyor bazen.
Örneğin yoğun bir etkinliğin içindeyken bir tv çekimi için, "Benim için
konuşur musun?" yaklaşımıyla yaka paça sürüklendiğimi anımsıyorum kamera
karşısına.
Ne yazık ki ortalık "Benim için yazar mısın? Benim için konuşur musun?"
örnekleriyle dolu. Dergilerde bu tür yazıları okudukça iğreniyorum.
Körlerle sağırların birbirini ağırlaması gibi, aynı kişiler, aynı
kümeleşmeler çevresinde ödüncüne bir kaşıma eylemidir sürüp gidiyor.
Kitap dergilerinde yansıyan toplu yazılarda da ( özellikle söyleşilerde)
aynı kumpas egemen.
Peki, birbirimiz hakkında yazmayalım mı sizce? Kümeleşmemiz 'erdemli
birlik'lere yol açacaksa neden olmasın? Yeter ki yazılanlar, imamın
cenaze namazı sonrasında "Mevtayı nasıl bilirdiniz?" sorusuna verilen
'İyidir!' şeklindeki geleneksel yanıta benzemesin. "Al takke ver külah"la
oyalanmayalım. Azıcık hırpalayalım birbirimizi; sarsalım, silkeleyelim,
doğruyu söyleyelim. Saptamalarımız, yargılarımız farklı sonuçlar doğursun.
Edebiyatın içtenliğini gölgeleyen fincancı katırlarını ürküterek bir yerlere
varmaya çalışalım.
Ah, bir de şu özel sayılar!.. Onlardan da şikayetçiyim. Birer 'abartı arşivi'
çoğu. Tepeden tırnağa ısmarlama. Özgeçmiş bilgisinden gayrisine kuşkuyla
bakmak gerekir. Çalakalem herkes özel sayıya konu olan kişiyi mutlu etme
yarışına girmiştir sanki. Eksiğine gediğine toz kondurulmaz. Kişioğlu neden
askıya alır ki gerçek düşüncelerini ?
İşin garibi, bazen özel sayı isteğinin özel sayıya konu sanatçıdan
gelmesidir ki bu ayıbın hesabı kolay kolay verilemez. Üstelik aynı
kişiler başka dergilerde de sürdürürler özel sayı serüvenlerini.
Allame-i cihan olsalar ne yazar?
Oysa özel sayı isteği - 'gereklilik' doğrultusunda plan-program
yapılarak - yazı kurulundan ya da yönetmenden gelmeli ve her zaman
başvuru kaynağı olabilecek özellikler taşımalıdır.
Yeri gelmişken burnundan kıl aldırmayan sanatçı tipinden de söz
etmek istiyorum. İyi şairdir ya da yazardır. Orası su götürmez.
Haklarında her zaman yığınla değerlendirmeler yapılır. Ancak
kimileri öylesine sevgi yoksunu insanlardır ki empati duygularını
harekete geçirmekte bayağı zorlanırlar. Taş çatlasa başkaları için
iki çift etmek onlara zûl gelir. Kargadan başka kuş tanımazlar çünkü.
Fena halde benmerkezcidirler. Zaten benmerkezcilik değil midir
canımıza okuyan? Ben, ben de ben!.. Böyle biriyle bir imza günü
tasarladığımız halde, imzaya birkaç gün kala "Affedersin, ben imza
günümü tek başına yapacağım!" diye beni orta yerde bıraktığını
anımsadıkça yaşam derslerimin bitmediğini düşünüyorum.
Dost düşman da bilir ki 'etkinlik manyağı' biri değilimdir. Üç kez
çağrılsam bir giderim çağrıldığım yere. Yılışık, yıvışık, kompleksli
insanlardan her fırsatta uzak dururum. Ve asıl etkinliğin 'yazmak'
olduğunu vurgularım sık sık.
Yarışmalarda seçici kurul üyelerinin başına gelenler de bir alem!
Açıkça yarışmacı tarafından telefonla rahatsız edilebildiğiniz gibi,
gerek ima yoluyla , gerekse eş-dost kanalıyla olsun rahatsız edilmeniz
işten bile değildir. Belleğimde kalan arsız seslerin bir dökümünü
sunayım şimdi size:
"Yanlış anlamayın, sizi yarışmanın sonucu için rahatsız etmiyorum.
İlk üçte var mıyım, yok muyum; onu öğrenmek istemiştim sadece!"
"Yahu, sen ol, ... olsun, hep tanıdık kişilersiniz! Yapın işte benim
için bir şeyler!"
"Bakın, ben filanca kurumun müdürüyüm. Nişanlım bu yarışmaya katılmış
bulunmaktadır!"
"Ben bu yarışmayı almalıyım!"
Kimi de seçici kurulla sözleşmiş gibi bildiriler yayımlar sanal alemde,
'paylaşmak' kavramı çevresinde!
Örnekler böylece sürer gider ve siz hayretler içinde kalırsınız. Tüm
hayretiniz, bizzat kalem sahipleri tarafından ilişkilerin zedelendiği
noktasında birleşir.
Kusuruma bakmayın ne olur! Başıma gelenlerden sonra ben, şimdi kalkıp da
her şeyin yolunda gittiğini söylesem, buna kim inanır?
Kaldı ki bu satırların yazarının belli bir köşesi yok; yazdıklarına
karşılık bir kuruş telif ücreti almıyor. Bazı kişilerin onu 'görüntü
kirliliği yaratmak'la suçlamasına karşın sevgiyi, içtenliği, paylaşımı,
dürüstlüğü başat kılmaya çalışıyor.
Bendeniz asıl 'görüntü kirliliği'nin edebiyat dışı davranışlarda aranması
gerektiğini işaret ediyorum.
Balık baştan kokuyorsa vay halimize!
Ne olursunuz, yüz yüze ilişkilerle belirleyelim artık edebiyatın
geleceğini! Yoksa hiç yazmasak mı?.. Ne dersiniz?..
Aydan Yalçın
istiridye'de göç
istiridyelerden çıkıp, gemilere binen Şair Baki Ayhan T.'ye
1.
dilim; zehr-i sütleğen
bir sessizlik yemini
sesim; kendini iğde ağacına asmış
on sekizlik kız gibi
el versem; bir volkan içime akar
dil versem; döker kendini nar çiçekleri
gidişinden ibaretse yokluğun
unuttum gittin adlı bir geminin
yosunlu ağzından öpüyorum seni
2.
doya doya gülsün diye bir çocuk
kırık çemberine takıyorum gül oyalarımı
ve cebimdeki bütün huysuz beş taşları
serpiyorum; kırışık alnına zamanın.
illa ki karanlığı süpürmeli diyorum
illa ki güneşin ışığını açmalı
yelkensiz teknelere emanet etmemeli denizi
3.
okyanus soyunur bir göçebe içimde
yanlış bir gök taşımışım; ben yıllarca göğsümde
sonbahara çarparım; akar gözlerimin yeşili
kanatlarım yorgun; sis perdesi ardında gizli
ölmüş uyanırım çarpık yüzlü sabaha
vurulurum; av olurum ben kendi açlığımda
bir istiridyeye girerim
en beyaz yanımla...
Onur Aslan
Gece Demi
kokusunda gecenin
yağdıkça kanadıma
değdi sütliman günler
aklın cehenneminde
esrik zamanlara koşarken
deniz ki/bir aşk
gözüm(d)e
ayalarından düşen boş
bir an, yaktım şeritlerini
sakat sapan duruşların
kayıtsız nefretimin dumanıyla yazdım
gizemli buğusunu;
teni yüzümün gölgesinde bir aşk
gibi gördüm bir yıldız
kuyu diplerini kulaçlarken
içindeyim gibi kaydım.
Tamer Özgür Yağcı
Hayalin
günler boyunca sende gezdim.
uyumayamadım geceler boyu sende
Ezildim.
Hasretinde acılar içinde
sevdim. Terk ettim, terk edildim sende
sustum. Konuştum, haykırdım, ağladım.
sende
kavuştım sana.Bilinmeyen bir yerde,
yıllar sonra seni görebilmek; gözlerinde
seni duyabilmek güzel sesinde
ve seni sevebilmek; hayalimin
sönmeyen titrek hayalinde....
Ramazan Teknikel
A.KADİR BULUT ŞİİR ÖDÜLÜ
Yıl 1976, Anamur'un Kılıç köyüne er öğretmen olarak yeni atanmıştım.
Birkaç parça bekar eşyamı dersliğin bitişiğindeki küçük odaya yerleştirmiş,
dolaptaki defterlere, kitaplıktaki kitaplara göz atıyordum. Aralarında
üzerinde "Anı Defteri" diye yazan çok sayfalı büyükçe bir defter
takılmıştı gözüme. Hem de okulun demirbaş defterine kayıtlıydı. Anlaşılan
bu deftere ilk anı yazan öğretmen bu defterin hep devam etmesini istiyordu.
Sayfaları tek tek çevirdim. Bu birleştirilmiş beş sınıflı köy okulunda
görev yapan öğretmenler birer anılarını yazmışlardı köyle, okulla ilgili.
Her gelen öğretmen bir ya da iki yıl kalmışlardı. Sanırım on kadar anı
vardı. Hepsini ilgiyle okumuştum.
Bu küçük, şirin, mütevazi insanların yaşadığı köyde bir yıl görev yapmıştım.
Ayrıldığımda anı defterine şu anıyı yazmıştım. Bugün bile unutamadığım
şu anıyı:
"Bu Maaş Sizin mi Öğretmen Bey?"
Burası Kılıç, Anamur'un 35 km. kuzeyinde orman içerisinde küçük bir köy.
20 Hane ya var ya yok. Öğretmen olarak Kılıç'a yeni atandım. Okul, köyün
alt tarafında. Birleştirilmiş beş sınıflı 20 öğrencisi olan eski yapı
bir okul. Okulun hemen alt tarafında ise küçük bir dere geçiyor. İl
haritasına baktım. bu derenin suyu 10 km. kadar ileride Akine'nin önünden
geçen Dragon Çayı ile Akine'nin üst taraflarında birleşip, güneye doğru
akıyor.
Doğanın bu kadar güzel kokular saçtığını ilk defa bu köyde gördüm. Çam,
köknar, harnup ağaçları arasında yer alan değişik bitkiler, çiçekler
arasında bir saat kadar yürüyüp Çaltıbükü Köyü'nde, Boğuntu veya Sugözü
köylerinden gelen cipe yetişilirse arabayla gidiliyor ilçeye. Yok
yetişilemezse, Anamur'a kadar tabana kuvvet.
Anamur'un yerleşim alanıyla deniz arasındaki 3-4 kilometrelik alanda
tek bir ev yok. Baştanbaşa yerfıstığı ekimi yapılıyor. Anamur'lular
ne kadar da sevecen ve içten insanlar.
Maaşımı almak için Anamur'a gelmiştim. Anamur'da işlerimizi bitirip
civar köylerdeki öğretmen arkadaşlarla o civara çalışan cipe binmiş
köylerimize dönüyorduk. Kılıç Köyü yol ayırımında inip bir saat kadar
yürümem gerekiyordu. Yarım saat kadar yürüdükten sonra yolun biraz
altında yer alan köylülerin yaptığı çeşmeye indim. Su içip dinlendikten
sonra yoluma ettim.
Cebinden bir miktar para çıkardı:
"Bu maaş sizin mi öğretmen bey? Dün şuradaki çeşmenin başında buldum.
Köylülere sordum dün sizin Anamur'dan gelirken çeşmeye uğradığınızı
görmüşler. Bu maaş öğretmenindir dediler"
Elimi ceketimin iç cebine attım. Bir gün önce aldığım maaşım cebimde
yoktu. Durdum kaldım bir an:
"Evet, benim param. Maaşım cebimde yok. Çeşmenin başında düşürmüşüm
demek ki. Hiç bakmamıştım cebime. Köyde alışveriş yapılacak bir yer
olmayınca. Parayı düşürdüğümü yeni fark ettim" dedim.
Aradığını bulmanın rahatlığıyla:
"İyi iyi maaşın sahibini bulalım da. Arkadaşlar iyi tahmin etmişler
maaşın sizin olduğunu."
"Çok sağ olun" dedim. "Parayı bulup getirdiğin için sana ödül olarak
biraz para vermeliyim, kuraldandır. Çok iyisiniz..." diyecek oldum.
Kaşlarını çattı:
"Hiç öyle şey olur mu öğretmen bey! Kim bulsa o verirdi. Sanki sen
bulsan vermez miydin? Ama sen hele bir say. Emanetin hepsi tamam mı?"
Saydım, tamamdı.
"Tamam." Dedim.
"O zaman haydi bana müsaade. Sürünün başında kimse yok."
"Adınız neydi? Arada bir gel de çay içip sohbet edelim." Diyecek oldum:
Uzaklaşmıştı bile.
"Adım Durali. Yolum düşerse gelirim..."
Koşar adım uzaklaştı."
& & &
Bu anıyı yazdığım yıldan tam otuz yıl sonra geçen yaz eşimle Anamur'a
gittim. Hemen denizin kenarında olan öğretmenevine yerleştik. Öğretmenevi
ilçe merkezine üç kilometre uzaktaydı. İkinci gün ilçe merkezine indim.
Otuz yıl sonra aklımda kaldığınca o yıllarda uğradığım, Kılıçlılarında
alışveriş yaptığım birkaç dükkana uğradım. Köylüleri, öğrencilerimi
sordum. Hemen hepsinin ismi çok az yanılmayla aklımdaydı. Zaten topu topu
yirmi kadar öğrenciydi.
Ertesi gün, Anamur'a geldiğimi duyan bir öğrencim jipiyle öğretmenevine geldi.
Yedi sekiz yaşlarındayken anımsadığım 70'li yıllardaki o küçük çocuk şimdi
kırkına merdiven dayamıştı. Aldı bizi köye götürdü. Çam ağaçlarının arasından
hep keskin virajlarla dolu olan yol hemen hemen aynıydı. Sadece değişen yolun
hemen kenarında bir yerlere büyük bir alabalık çiftliği kurulmasıydı.
& & &
Buraya kadar niye yazdım. Kılıç'a dört beş kilometre kala Çaltıbükü Köyü'ne
geldiğimizde hemen aşağılardan Dragon Çayı geçiyordu. Çayın hemen altında da
Akine Köyü. Yani şair A. Kadir Bulut'un doğduğu, çocukluğunun geçtiği Akine.
Yine ben Kılıç'da iken Türk Dili Der-gisi'nde yayımlanan, yine Akine'yi, bu
yöreleri anlatan Bulut'un Kalemözü şiiri geldi aklıma. O an sadece şunu
düşündüm. Aslında bu yazıyı yazmama vesile olan da bu: Yaşadığı yıllarda
iyi şiirler yazan, adından hep söz edilen, şiirimizde iyi bir yeri olan
A. Kadir Bulut, ölümünden sonra neredeyse unutulmuştu.
Gelelim ANDIZ'a. Andız o yörelerde, Silifke'de çıkan bir dergi.
Bir kadirbilirlik örneği vere-rek 7. sayısını da A. Kadir Bulut
özel sayısı olarak çıkardı. Yılda bir düzenlenecek bir A. Ka-dir Bulut
Şiir Ödülü'nü de üstlenemez mi acaba? Bir çok şair adına ödüller veriliyor
her yıl. Oysa böyle bir ödül ne de çok yakışırdı o koca şaire. Anamur'un
bir edebiyat -sanat dergisi, şiirimizde yer alan şairleri var mı bilmiyorum.
Bir şair adına ödülleri kim düzenler. Ya ailesi, ya yakın dostları, ya sanat
dünyası, ya da o yöredeki yayın organları. Ya da ANDIZ.
O koca şair, o dağ yeli, Yörük kilimi bir köşede sahipsiz duruyor sanki
Ben bu düşüncelerle Dragon çayına bakarken hemen yanımızda duran jipin camına
iki küçük serçe konuyor.
Kimbilir
Xosrov Barışan [Solh Konende]
QONAMLIQ
Birde iki görmüşmüsünüz!?
Qebirde yaşam,
Durduda ölüm!
Ho..y;
Sökün tolazlayın
Bu dirileri menden,
Söke bilseniz eyer.
Bir ölüme gerekli;
Her şey yerin tapacaq,
Arxayınam.
Yadaki;
Söküm tolazlayım
Bu leşleri tenden
Bir yaşama gerekli;
Her şey
Yerin tapacak mı
Göresen!?
Ancak;
Hansısı olursa, olsun
Gerek qalmaz
o birine
Amma;
Ne olsa da;
Men yalnız
Cemdek quylamaqdayam,
Hele de;
Nefeslilerin
Berelen gözlerinde!
Not:
Durdu: Gündelik hayat
Hoy: Çağrı sözcüğü, "hey" gibi, ama olumsuz anlamda.
Tolazlamaq: Bir şeyi kızarak fırlatmak.
Tapmaq: Bulmak
Arxayın: Emin, destek, arka anlamında
Cemdek: Cansız beden
Berelmeq: Baskı sonucu gözlerin dışarı çıkması
http://barisan.blogcu.com
ZİNDAN SEBEBİ
Tüstü dolu bu şeherde
Dub-duru,
Batmamış
Bir mavi göy
Tapsam eyer,
Senin üçün uçurdaram
Qefesdeki
Ağ qanadlı göyerçini
Not:
Tüstü: Tütsü, duman
Batmamış: Kirlenmemiş
Tapmaq: Bulmak
Göy: Gök
aziz kemal hızıroğlu
geldim sana
geldim sana ve kaldım bir şölen gibi
toprağına yayılan çiçeği seçtim bahardan doğma
selama durmuş tepelerde nahif istanbul şehri
geldim sana ve kaldım bir çocuk gibi
seni seviyorum demeyi seçtim çığlıktan doğma
sözcüklere sıkışmış ıssız bir hacıhüsrev prensi
geldim sana ve kaldım bir yarın gibi
umuda susamayı seçtim telveden doğma
üç vakte beş fal sığdırmış boşnak mangal külleri
geldim sana ve kaldım bir eşik gibi
rüzgarlı avluyu soymayı seçtim anadan doğma
taraf tutan tanrıya başkaldırmış anarşist bir sevgili
Atila Er
KAMBUR BAKİRE
kamburu çıkmış bakireyim bu alemde
yaşamın tadını unutmuş dudaklarım, yalnızım
yalnızlığım koca bir deya, zerrecikler off
nasıl da boğuyor yalımlara düşmüş yanımı
sarhoşum. belki de ondandır sabrımın telaşı
göğüs kafesim öylesine sıkışıyor ki varlığında
biliyorum "nasıl bir aşk bu böyle" diyeceksin
işte öyle sevgili; varlığın, yokluğun, buz-
zul aynasıdır aslında. gideceksin, gideceksin
ya...
geceye vuracağım yalnızlığımı, sus, konuşma
konuştukça kayboluyor sözcükler usul usul
yalnızca bak, gülümse yaşama, öylesin çünkü
gülüşü yüreğimi yakan tutsak/yasak bir fırtına
21 Ekim 2007
Bornova
Nice Damar
KIZILDERİLİ ŞİİRİ / ÜÇ DOSTÇA UYARIDAN İKİNCİSİ
y uzağa gitti uzağa gitti a
a l
n a
a y
b
i uzağa gitti uzağa gitti e
l t
i s
r e
d y
i uzağa gitti uzağa gitti d
i
p
a b
b i
u uzağa gitti uzağa gitti z
ç i
l m
a l
r e
ı
( bu kadın demek istiyorum) o
Türkçesi: Nice Damar
tan doğan
kısır
doğuramaz şeytan
gecenin yüzü kör aynada sır
ah teyzem de böyle; on kez gebe oldu
düşürdü on kez
- 'hayat' aklına t/uzak şimdi
bunun'çin yemedim -yemem
adı geçen kelimenin yalan yemeğini
can çekişerek ölecek tanrı
gündüzün de ömrü kör kuyuda gayr
Perihan Baykal
Sezgiyle Aklın Soylu Birlikteliği: DAĞLARCA
Öldüğünü öğrendiğimde, ne o ne bu, yıllar öncesinden bir dize,
dize de değil bir ünleme, bir tamtam takırtısı, takıldı kaldı
aklıma-dilime gün boyu: HAPİTİKİ HABİTAKÜ TAKÜ. Rengi hem kuzgun
siyahı, hem gökkuşağının bütün tonlarını yansıtan. Dağlarca benim
Nazım'dan da önceki şairlerimdendir. Belki ilk. On dört yaşındaydım
onun 'Fransa Afrikası' adlı şiirini bir antolojide görüp "şiir defteri"me
geçirdiğimde. Aynı anda deli bir ıslık, nefret edilen birinin yüzüne
atılan tokat, sevilene de "tut elimi kanatlanalım" sözü olan, hepsini
aynı anda söyleyen, fışkın gibi bir te-ker-le-me: Hapitiki Habitakü
Takü. Paris kaldırımlarında, Sorbon'un karşısındaki o büyük yolda
yürürken Paris'i değil Afrika'yı anlatıyordu Dağlarca. Ben Dağlarca'yı
Fransa'nın değil Afrika'sının yanında durup ona gönül indiren bu
şiiriyle sevdim desem yeri.
İşte birkaç gündür onunla, onun sözüyle, közüyle, şiiriyle halvet
halindeyim. Dergilerden, ordan burdan, hakkında yazılanları,
söyleşilerini tarıyor; çok içerlerden bir yerlerden kopup gelen
o aşkın diliyle -ilk yazdıklarından bugüne hiç eskimemiş, o hep
taptaze ve özgün dil!-- söylediklerini okuyorum.
"Suçu büyüktü Asu'nun göklerecek
Taş atmıştı güneşe doğru
Bilinmeyen türküsünde
Bilinmeyen ağzından (Asu, Dağlarca)
Asu kimdir, kimdir Asu? Ya Dağlarca, bir şaman kocası değildir de, nedir?
Zamanı dev cüssesinde hapsetmiş; direnmeden hep bir akmış, bir olmuş
doğayla, ermiş sırrına şiirin bir şair! Bir çocuk kadar ümmi, yüz yaşında
bir derviş kadar ihtiyar! Boy boylayan, soy soylayan. Dağlar taşlar onunla
dil bulmuş gibidir. Şiiri de anlık bir esinle yazılmış gibi. Zaten kolay
yazdığını söyler, kendi de.
"Ozanlarım
En çok sevdiğim dört ozan vardır
Dağ ozan Ağaç ozan
Yıldız ozan
Su ozan" (Haydi, Dağlarca)
Derindir; su kadar, toprak kadar, ağaç kadar, gök kadar derin. Yeryüzünün
o ilk dilini, o birliği, o gönenci, o ışıl ışıl devri taşı arar gibidir.
Ama diğer yandan, yaşadığı günün-devrin kaçağı da olmamıştır Dağlarca.
"Güncel yazılmaz!" diye fetva verenlere, şiiri dar alanlara-kapalı
alanlara sürenlere inat, yaşadığı-duyduğu, gördüğü-gözlediği her şeyi
yazmıştır. Vietnam Savaşı'ndan Kubilay olayına, Hiroşima'dan "dolar
biriktiren çocuk"a yazmadığı konu kalmamıştır nerdeyse. Sivaslı Karınca'yı
da konu etmiştir şiirine, dünyanın kardeş halklarını da. Onca taş gibi
somut olay, nasıl bunca soyuta dönüşmüş, şaşarsınız. Eh, şairlik de
marifet ehli olmak değil midir? Onun fırınında kaba un, has ekmeğe
dönüşüp çıkar. Eli böğründe hep kendini dinleyenlerden değil, "yeryüzünün
neresi ağrırsa benim de bir yerim ağrır" diyen şairlerdendir o; hani şu,
günümüzde soyu giderek azalanlardan.
"Tanrı isen
Al benim dişlerimi ona ver, Amerikalıya
Timsah adımı da" (Vietnam Savaşımız, Dağlarca)
En genç şairlerimizdendi yaşarken, şiiri hiç yaşlanmadı, zaman bedeninde
izler bıraksa da. Baktım da ne çok şey denemiş, ne çok şey yazmış! Aynı
harfle farklı şiirler oluşturmaya dayanan deneysel çalışmalardan destanlara;
yeryüzü, insanlık ve kardeşlik türkülerinden çocuk şiirlerine, soyuttan
somuta ne çok! Hep şiirde kalmış ama, yalnızca şiir yazmış; şiirin
o sınırsız sınırlarından bir adım öteye geçmemiş. "Bütün evlerde uyurken,
bütün evler dışında"; hem "yurt içinde", hem "devlet sınırları dışında"
olmuş. Dağlarca bu, olur mu olur!
"Bir bayrak gibi gökyüzündeyim işte
Daha daha
Gökyüzünün dışındayım" (Horoz'dan)
Onun Atatürk şiirleri, baktım da, sarı saçlardan-mavi gözlerden
bahsetmiyordu. Orada bile samimiydi, orada bile dili kalıba girmez
bir rüzgâr! "Sen üstün değilsin Atatürk, gerçeksin" diyecek kadar.
Dedim ya, o benim ilk şairim! İlkokulda, 1O Kasım'lardan bir 10 Kasım'da,
küçük bir öğretmen ve öğrenci kalabalığının önünde, ağzım mikrofona,
gözlerim tavana baka baka Mustafa Kemal'in Kağnısı'nı okuduğum günü
hatırlıyorum. Şu "-ceden" redifini uzata uzata, o güzelim redifi
uzatırken; bir bozkır rüzgârı gibi; kendi gözlerimi bile doldura doldura.
Başkaydı
O başkaydı.
Hâlâ okunur mu bu şiir 10 Kasım'larda?
"Kocabaş yığıldı çamura,
Büyüdü gözleri büyüdü, yürek kadar,
Örtüldü gözleri örtüldü hep,
Kalır mı Mustafa Kemal'in kağnısı bacım,
Kocabaş'ın yerine koştu kendini Elifçik,
Yürüdü düşman üstüne, yüceden yüceden." (Mustafa Kemal'in Kağnısı, Dağlarca)
Şiirlerin alındığı kaynak kitap: Dört Kanatlı Kuş, Fazıl Hüsnü Dağlarca, YKY, Temmuz 2007
Osmaniye Özgür
GECELER
bir yıldız gecesinde unuttuğum şarkı
kıyı kıyı topluyor yürek döküntülerimi
ıslak yolların büklümünde
göğün altında çırılçıplak açılan mahşer,
dalga bulut toplanan vefasız anılar..
öyleyse musa peygamberin olmalı
işittiğim mezamir
şu mavi anadan doğma ölümü unutturan erkek
karanlıktan geçen gemilercesine...
ANILAR
yapraklar;
sumak ağacının güzü
o fotoğraflar, bu mektuplar
mücadele duygusuyla öpüşen yüzlerce kavram.
sıyırsın kollarını hayat
mızıldananları biliyorum şimdiden
hariçten gazel okuyan rüzgar
ah, yılların bahara değdiği gün!
Mehmet Oktan
SÖZÜNDE
fikirlerin seçildiği
cümleden uzayan
rotasını izledi
engin dalgaları aştı,
ufukta göründü yelkeni
ilerledi adım adım
batsa da
adadı kendini
son sözlerin dansıyla
çattı dünyaya
birleştirerek kırık kelimeleri
Mehtap Mutlu
İKİ TANRI
Bulutların seyrinden geliyorum
Aç ellerini kır çiçeklerine
Dola dudaklarını boynuma
Kıvrıla kıvrıla gülümsesin balık ağzın
...
Suratıma
Suratıma
Ellerini yüzümde uyut
Sonra kibirlen yüreğindeki coşkuna
Uzaklardan geldim bu enginliğin kıyılarına
bu piyano
bu müzik
bu çok bilmiş sürrealist ressam
salvador dali...
Ellerimi çizmiş yadsıdığım tablosuna
...
Sesime çığlık ol
Uyandır
Gülümsesin şakakların ellerimin arasında
Yüzümüz bir tanrı büyüklüğünce coşsun
Dağ, taş, ova...
Gideceğimiz bir yerimiz olsun
Uzaklaştıkça yakınlaşıyor dereler...
Bir şarkı tut
Hayır bir türkü
Olmadı biz söyleriz karşılıklı
'Gülüm seni alır dağa kaçarım
Yüce dağ başında çadır açarım
Kahve bulamazsam kenger içerim
Nasıl olsa gülüm seni beslerim...'
Fazlaca diyeceklerimi tükettim şimdi
Bulutların seyrinden geliyorum
Aç ellerini kır çiçeklerine
Dola dudaklarını boynuma
Kıvrıla kıvrıla gülümsesin balık ağzın
02.10.08
Ferruh Alışır
YOLDA
Acısı alınmış hayatlar içindir yol
Yollar dolusu çılgınlıklar
Uçsuz ötesiz hayat ne boşsun!
Önsüz ve sonsuz bir kar altında
Yalnızlığımı aradım
Kanımı donduran kar
Islanmış idrarımda gizli kokun
Sıcak nefesler kokan kadınlar
Çocukluğuma küskün fakirler
Kırmızı ve mor etler gibi donan parmaklar
Bir kap su gibi kalıyorum
Acıma sürtünüyor damlalar
Çiğ ve soğuk
17.11.07 Kars
Nefise Karataş
EVİN OKÇUOĞLU İLE SÖYLEŞİ (Şair-Yazar)
(Öykü ve edebiyata işlenen felsefe üzerine)
Şiirlerinde, imge yerleşimi haricinde insana yön veren
bir amacının da olduğunu hesap ederek felsefenin tınısını
çoğunlukla dizelerinde görürüz onun. Kelimeler birbiri
ardına sürüklenerek müthiş bir doyum sağlar okura. Bitiminde
ise okura mutlaka düşünme alanı açar. Onun birikimi tek
yönlü de değildir. Edebiyatımıza sağladığı önemli bir
alanı da öykücülüğü üzerinedir. Güzellikten yana
kavranacak bir dünyanın bilincinin çocukluktan başladığını
bilen bir tutumla, masal kitapları da yazarak edebiyatımıza
katkısını koymuştur. İnsanlığa ve özellikle çocuklara
bıraktığı saygın kitaplar için aramızda bulunan bir şair-yazar
olarak sevimli yüzünün karşısında kirlenmemiş duruşuyla, şiirin
yanı sıra öykücülüğünü ön plana çıkaran sorularımı yönelterek,
sohbetimizin de bu derinlikte devam edeceğine inancımla
söyleşimize başlıyoruz.
Nefise Karataş
Günümüzde zaman kısıtlaması ile edebiyattan soyutlanmamak
için öykü okumanın önemi yeterince kavrandı. Bunun üzerine ise
öykü yazarlarıyla birlikte öykü yarışmalarının çoğaldığını
izliyoruz.Öyküye olan ilginin artmasını nasıl buluyorsunuz?
Evin Okçuoğlu
Yıllar önce Cevat Geray, bir konuşmasında küreselleşme konusunda
yorumlarını anlatırken şöyle demişti. "Tüpten çıkan macunu geri
itemezsiniz. Macun tüpten çıkmıştır." Şimdi sonuçlar üzerinden
konuşuyoruz.Günümüzde insanların zamanları az, ön kabulünden
yola çıkarak öyküye duyulan ilginin artmışlığından söz ediyoruz.
Okurun da yazarın da demek ki uzun zamanı yok. Ben gerçekten
tarihin çok hızlı aktığını düşünüyorum.Yüzyıllar içinde
olabilecek değişimleri, bir çırpıda yaşıyoruz. Ama asıl önemlisi
biz birbirimizi doğumdan ölüme süreçlerimizle huyumuz suyumuzla
tanıma olanağından yoksunuz artık. Romanda olan budur. Karakterleri
baştan sona izleriz. Değişim dönüşüm ve çatışkılarına tanıklığımız
ayrıntılıdır. Yazarın belirlediği belli bir zaman vardır ve doğrusal
olarak akar. Oysa şimdi insanlar öyle uzun boylu birliktelikler
yaşamıyor. Okul arkadaşlıkları mazi olunca iş arkadaşlıkları ve
eş ya da eşler girip çıkıyor hayatlarımıza. Onların parça parça
anıları bir yamalı bohça gibi izler bırakıyor zihinlerimizde.
İşte bu tam da öykülük bir şey... öncesi sonrası bilinmeyen
arkadaşların dostların ya da düşmanların bizde bıraktıkları...
Üstelik öyle akıldışı ve insanlığın kabul edemeyeceği
acımasızlıkta olaylara tanığız ki, bunu uzun uzun değil
tokat çarpar gibi, kırbaç şaklaması gibi vermek istiyor
insan. Okuru irkiltmek istiyor. Çünkü can havli zamanı
artık. Gözlemlerimiz ve empatilerimiz de var tabii.
Öykücülüğümüz geliştikçe, tek bir gerçekliği işlemekten
vaz geçip, bizde iz bırakmış değişik olayları, görüntüleri,
farklı yer ve zamanlarda edindiklerimizi farklı bir bütünün
içinde toplamaya doğru evrilme oluyor. Daha kolay anlatmak
için yamalı bohça diyorum. Ama öyle uyumlu birleşir ki o
küçük kumaş parçaları, renkleri ile şekilleri ile bir bütünü
oluştururlar. Ve ille de o kumaş parçaları bizim eski giysimizden
kesilmemiştir. O kumaş parçacıkları tıpkı yazarın gözlemleri
veya yaşamındaki anları gibidir. Ama bütünün içinde yok olmuştur.
Peçvörk diye de adlandırılan bu dikiş sanatındaki gibidir yazarın da
yaptığı bence. Yani ben öyle yapmaya başladım. Yaşamadıklarımı da
yazabilirim böylece. Örneğin hiç her yanımı morartan bir eşim olmadı
ama "Morluk" adlı öykümde bedenindeki morlukla konuşan bir kadın var.
Hiç morluk demeden anlatıyor. Nefiseciğim ne çok şeyim varmış diyeceğim.
İyi ki sormuşsun. Korkarım, her sorunun yanıtı bir düşünce yazısı gibi
gidecek böyle... Zamanı az olan okurlardan özür dilerim şimdiden...
2- Öyküde boşluklar olması ve sonlamaların yarım bırakılması kalıcılık
adına edebiyat çevrelerinde tartışılır bir durum. Kafka ve Çehov bu
konuda örnek gösteriliyor. Bu bakış açılarına karşı sizin düşünceleriniz
nelerdir?
Öyküde boşluk sözünü evirip çevirip anlamsızlık ve gizemciliğe dönüştüren
postmodern yaklaşıma karşıyım elbette. Öykü ile roman arasındaki farkları
bilmek gerek. Bunu şöyle örnekleyelim okuduğum bir yazıdan aklımda kalmış
bir örnek ama içselleştirip kendi sözcüklerimle aktarıyorum, o nedenle de
tırnak içine almayalım. Romanda bir ailenin içine girer, onunla birlikte
yiyip içer yaşarsınız. Öyküde ise evin önünden geçerken açık bir pencereden
içeri bakarız. O ailenin kişilerini doğumundan beri tanımayız ama sözlerinden,
tepkilerinden, hallerinden fikir ediniriz. O nedenle de öykülerin her sözü
bir anlam taşır. Fazlalıklara yer yoktur. Yani bir vazodan söz edilmişse
tasvir sırasında, ilerde o vazo ya kırılır ya da birinin kafasına fırlatılır.
Çehov bunu çok güzel başarmış bir dünya yazarı bence. Onu çok seviyorum.
Sait Faik'i de...
3- Öyküyü yazarken gerçeklikle kurgu arasında bir taşırma durumunuz
mevcut mu? Hayalleri ve gerçeği denklemenin ustalıklı yönleri nelerdir?
Gerçeklikle kurgu arasında yukarıda değindiğim durum geçerli. Yani şu
peçvörk dediğim olayda kumaşların hepsi gerçektir. Ama kimisini sizin
giysinizden kesmişler kimisini başkalarının... Önemli olan yakıştırmak,
kesilen parçanın geometrik şekli ile diğerlerininkini bağdaştırmak.
Bu kurgudur. Hayalleri de yazarız tabii ki ama onlar da bir temelden
beslenen insana ait şeyler. Acıkmasak ekmek hayal etmeyiz. Savaşmasak
barış hayal etmeyiz. Kökü gerçeğe oturan hayallerimiz vardır.
4- Şiir ile felsefe arasındaki bağıntıyı nasıl buluyorsunuz? Yine bunun
üzerinde karşıtlık, bileşim gibi farklı düşüncelerle söylemlerde
bulunulabiliyor. Özellikle şiirlerinizde düşünce duyurumlu bir temel
tespit ettiğim için bu konuda neler söylemek istersiniz?
Şiirde gelişimimi sürdürüyorum. Felsefe hep ilgilendiğim bir konu oldu.
Keşke daha akademik bilgilenseydim. Ben şöyle düşünüyorum. İnsanın
söyleyecek bir şeyi varsa yazar. Yazdığını kendisi için değil,
okuyacak üçüncü şahıslar için yazar. Toplumsal bir yönü var yazma
işinin. Kağıt kalemle baş başa başlayan bir serüven kitap raflarına
gidiyor. Elden ele okunan dinlenen bir ürün oluyor. Şairlerin şimdi
felsefe yapayım şu şiirde diye masaya oturduğunu sanmıyorum.
Ama şairin yazdıklarını okurken okurlar, bir felsefeye vardıran
derin düşünmelere yönelebilir. Eski bir şiirim var.
Pek fazla dikkat çekmedi.
BİR
Nasıl olmalı
Bir.
Nerde durmalı
Birlik.
Ne zaman gelmeli
Bir araya.
Niçin susmalı
Birden
Ne yapmalı
Bir anda.
?????
Aslında soru sormakla başlıyor fesefe sanırım. Ben de soruyorum işte...
FELSEFE
kuş uçar
konacak yeşil dalı var
çocuk sakin uyur
tabak çanak sesleri ninni
adam işe gider asık yüzlü
kadın siler süpürür, seviyor belli
düşünürüm
nasıl mutlu ve sakin doğa
neden asar yüzünü adam
kadın neden sever
neden bana öyle görünürler?
5- Yazarlık yönünüzde bulunduğu için İstanbul'da yaşayan bir aydın olarak
kurumsallaşan yazın örgütleri hakkında düşünceleriniz nelerdir? PEN Yazarlar,
Yazarlar Sendikası.. vs.. Ne kadar samimiler?
Kitaplarla rüştünü ispat etme anlamında yedi çocuk edebiyatı ürünüm var.
Şirilerim ve büyükler için öykülerim dışında düşünce yazılarım da var.
Yazmak için önce temiz bir dil önemli. Sonra da insanlara ulaşacak temiz
kalmış bir kanal. Dergi ve yayınevlerini bu anlamda değerlendiriyorum.
Sendikaların temel işlevi üyelerinin haklarını korumak. Bunun ötesinde
yazarların toplandığı sendikalarda bunu aşan bir özellik de olmalı.
Günümüzde bunu en hafif deyimiyle pek yeterli bulmuyorum diyeyim. Konu
hakkında çok yazılıp çizildi. Sözü uzatmak istemiyorum. Son dönemde
TYS'de olan bitenleri de düşünecek olursak, hiçbir şey yapmamak için
yer işgal edişlerin arasında bulunmak istemedim. O nedenle de sadece
ÇGYD'ye üye olmak için baş vurdum. (Çocuk ve Gençlik Yazarları Derneği)
6- Bize vakit ayırdığınız için teşekkür eder saygılarımı sunarım.
Ben teşekkür ederim. Nefise. Yaptığın söyleşileri ilgiyle okumaya
devam edeceğim.
Necdet Tezcan
DERİN
Buzlu saçaklarından sarkan ıslak yalanlar
Armudun sapını çizer ak toprağa tan
Sonra sonra yeşerecekti ayrılığın alazı
İşte dalında sararan sondan başa ilk zan
Yürürüm yağarsın üşürler on bin başı dur
Saklayın beni bir ağaç kovuğuna ya da bir ine
İşte iniyorum dağlardan düze suyun seliyle
Bir çengi köyünden son bolu beyine
İçimi dışıma dışımı içime giy/ince
Yeniyetme bir bulut kimliğime cep
"Az"ın orda yazın orda marketleri
ay/azın yazması gül dibine sözlenir
Devleti derin, milleti serin ısırgan
Yüksel Andız
Zamanın Kalbi H.Ş.
Çok fazla önemli değil
Yaşayıp yaşamamak Hüseyin Şenli
Geldim Halime'yle mezarına
On altı yıl sonra
Endişelendiğin kadar varmış
Uzun kaldım içerde
Sarp bir yamaçta mezarın
Saçlarına benzeyen kumral toprağın
Denize kuş bakışı sevindim
Başucunda bir çam ağacı var
Hafif eğri boyunlu köylü
Beslediğin dağ köylülerinden.
Kırmızı bir gül bıraktım eline
Kısa tuttun yaşamı Hüseyin Şenli
Oysa rakı içecektik yenidünyaya
Hüzün oldun gittin Alanya'dan
Dile dökmüştün bunu notunda;
Kaydı zaman ayağımın altından!
Yapmayı düşündüğüm şeyler
Önem kazandı iyice! Gün güne
Değişiyor tırna! Para etti
Değersizleşti toprak. Parayı aldın mı?
Bana yazma. Ağlıyorum anımsayınca
Dostları. Gözlerinden öperim. H.Ş.
Veli Düdükçü
ZEYL
VII
çadırlarda;
okunmaz,
ağır bir
işarettir
katre...
göçen
kafileler
heceler onu
yalnız
gizlice...
VIII
çirkin nakışlı
bir küfürdür
her duvak,
kız veren
evlerin
yakınında
hep
uzun bir
boşluk
dolanacak
19'aralık'08
Lefkoşa...
Ahmet Uysal
MASAL
bu gece son masalı da
söyle, vakit var sabaha;
kızıl dudağından içir,
bin bir gecenin balını,
her anımı bin yıl uzat!
kırık ezgimde gizlidir;
aşkın yakıcı soluğu;
bana kırmızı bir gül at,
ıssızlık yolundan geçir
beşikteki çocuğunu.
bindallı dağ eteği mi,
önüme serdiğin ülke,
belki tanrı zeus söyler,
esrikken, benim dilimle
seni bende sevdiğini.
masala bürünür gerçek
hayalleri söylerken de,
benden başka kim içecek
bu ölümcül zehri, haydi
sun kadehleri üst üste
ülkemsin dediğim büyü
yüzyılın büyük masalı
en gizemli yalnızlığım,
dağ ve kadın karışımı
ana/tanrıça toprağım.
NAĞIL
Bu gece son nağılı da
Söyle, vaxt var sabaha;
Qızılı dodağından içir,
Min-bir gecenin balını,
Her anımı min il uzat!
Qırıq terzimde gizlidir;
Eşqin yaxıcı nefesi;
Mene qırmızı bir gül at,
Kimsesizlik yolundan keçir
Beşikdeki körpeni.
Min budaqlı dağ eteyimi
Önüme serdiyin ölke?
Belqe Tanrı Zeus söyler,
Serxoş iken, menim dilimle
Seni mende sevdiyini.
Nağıla bürünür gerçek
Xeyalları söylerken de,
Menden başqa kim içecek
Bu ölümcül zeheri,haydı
Ver qedehleri üst-üste.
Ölkemsen, dediyim sehr,
Yüzilliyin böyük nağılı,
En sirli yalnızlığım;
Dağ ve qadın qarışığı
Ana/tanrıçe torpağım.
Not: Çeviri / Elnur Haciyev
Selah Özakın
UCUZUNDAN BİR ROMANTİZM YAŞAMAK
Ucuzundan bir romantizm yaşamak, Harem'den arabalı vapura ayak
bastığınızda başlar. Harem iskelesi çok canlıdır pazar sabahları.
Havanın nasıl olduğu bile önemsizdir. Güz serinliği ürpertse de,
ya da yapışkan yağmuru yağıyor olsa da sonbaharın, eğer vapura
attıysanız kapağı, içinizi bir sıcaklık, bir coşku kaplar.
Yüzünüzü esen soğuk rüzgara dönüp meydan okursunuz yaşamakta
olduklarınıza. Arabalı vapur yolcularının yaşadığı güzel şeyler
yoktur da hiç, ondan böyle bir genelleme uygundur. Yani yaşananların
tümüne meydan okumak...
Servet bir matbaa işçisiydi. Ağabeylerinden biri şehitti. Diğeri,
çatışmada öldürülmüş bir terörist. İkisinin de cenaze törenine
katılamamıştı. Çünkü gündüz vardiyasındaydı o hafta. Hangisi için
izin isteyeceğini bilemediğinden... Söyleyememişti ustabaşına.
Nasıl ağlamıştı yemek arasında! Tuvalete gidip orada ağlamıştı.
Annesiyle babasını, şehit olan ağabeyinin gömme törenine götürmüşlerdi
ağabeyinin bölüğündekiler. Bir bayrak ve bir madalya vermişlerdi
onlara. Ardından diğer ağabeyinin arkadaşları gelmişler, onlara
yazdığı bir mektup bırakmışlardı aynalı dolabın etajerine. Servet
okumuştu mektubu annesiyle babasına. Onlar okumayı bilmezlerdi ki.
Çok zor olmuştu ikisinin de ölmüş olduğunu anlatması onlara. Önce
babası anladı. Sonra da annesi. Yaşama sevinçlerini yok etmişti
oğullarının ölüm nedenini anlamaları. Sanki sonsuza kadar sürecek
bir ağıt egemen olmuştu ikisine de. Artık Servet'i görmüyorlardı.
Yaşayan için değil, ölenler içindi onlar artık. Hızla koşuyorlardı
ölüme onlar da. Ellisinde bile olmayan bu insanların üstüne ölüm
çöreklenmişti. Ölüm ve umutsuzluk.
İçinde çığlık çığlığa yaşama sevinci yeşeren Servet, utanç duyuyordu
zapt edemediği yaşama tutkusundan.
Yaşamınızda böyle çalkantılar çoksa eğer, çabuk yaşlanırsınız.
Beden olarak değil! Duygularınız yaşlanır. Beklentileriniz azalır.
Martı sesleri yaşama bağlamaz sizi. Hatta ölüm çağrısı gibi gelir
size.
Sağındaki sevgililere baktı Servet. Gülümsedi. Müthiş sıcaktı
gülümsemesi.
Sonra sırtını denize dönüp içeridekilere baktı. Bir anne bebesini
emziriyordu. Martıları anlatıyordu bir baba oğluna bildiği kadarıyla.
Bir kız, asker giysili sevgilisini dudaklarından öpüyordu.
Servet... kendini Marmara'nın karanlık sularına bırakırken çok
romantik gülüyordu.
Müslüm Danaoğlu
Sözün Arifesi
Gülün gözyaşı dua
Yağmur çalıyor gökten bülbül
Salınır şiir dilinde
Kalemin günahına girmeye gör
Aşk tanrıdan ceza
Aldanıyor her taze gönül
Topal saat zamanla doyurur karnını
Yelkovan sağır, akrep kör
Sazın heybeti mızraba
Sen onu yürek teline vur
Kutsal bil her yalnızlığı
Söz arifesinde dur
Mehmet Rayman
DÜZGÜN
ördüğü duvardan
tanıdım düzgün adamı.
tuttum ellerini
gördüm öbür tarafı.
hep sarıda kaldı aklım
bir fotoğrafımı çekin
şu çiğdemin yanında.
düşen yaprağın
sökülen düğmenin yalnızı
gölgemizde anımsayın aşkı
kırılmış dalın
duruşu
hep yakındır bana
rüzgarla kumun dansı
artık dingin sularda
Semra Kocabaş
Ölüm, Elin, Gülüm...
Ölüm dediğimiz; yaşamaktan ibaret
Bir adım öncemiz, bir adım sonramız
Varlığımız; karanlık bir yoldan aktığımız
Adı dünya, adı hayat, adı yok...
Hiçiz, yok-uz;
Azdan çok-uz
Çoğalan varlıklarımızın beden(ten)de
Bahçesi olmuş, ağaçlarına kurulu salıncak
Büyü(tül)sün diye yüreklerimiz;
Avuç avuç, gözlerimiz toprak...
Ölüm, elin, gülüm;
Ellerinde olsun ölümüm gülüm.
Yaslanır vuslata, ağıt yakar dilim,
Bir bir diz çökmüş kemiklerim...
Ayrılık deme, sensizlik sonum gibidir
Ölüm deme, ölüm, elin gülüm
Sen varsan her iki cihan da
Bayram yerimdir...
ALAZ
26.11.2008/ BOLU
"Öykünürken bir dosta yürek, acısını çıkarır
şiirsizliğin.Başlar cümlelerine kına yakmaya,
Arife günü kokusunda sessizliğinin. Ölümü
bekletirken randevu yerinde, ağaç olmuş
kollarına salıncak kurmayı öğretir bana
deli / serseriliğim..."
..
Sima Ennağı
ALLEQORİYA
Üreyimde gizletdiyim sirrimi
Açdım coşqun küleye,
Külek uçdu uzaqlara,
Sirrimi özüyle apardı.
Rahat nefes aldım,
Külekten etibarlı dost yoxtur, düşündüm
Seher eşitdim ağacların pıçıltısını-
Yarpaqlar tenbel tenbel terpeşerek,
Sirrimi dedi-qodu edirler.
Ah, vefasız külek...
Sen de mi üzüdönük çıxdın?
Neden sirrimi agah etdin ağaclara...
Neden...
HEYATI ÖYRENEK
Heyata atılanda,
Yaman niqbin oluruq;
Deyişken, neşeli, şirin arzular
İçimizde tüğyan edir
Fırtınalar tek
Uca-uca dağları,
Keçilmez deryaları,
Eminik ki feth edecik,
Ram edecik,
Sonra da qatlayıb qoyacıq dizi üste.
Feqat heyat
Aydın yolu dolaşdırır,
Qarışdırır,
Gizli-sirli labirinte çevirir,
Bizimle amansızcasına mezelenir,
Arzumuzu elimizden alır,
Qanaya-qanaya ürekden qoparır...
Ne edek,
Ümidi kesek, heyatdan küsek,
Teslim olaq uğursuzluğa?
Yox.
Bes ne edek?
Gülerek-ağlayaraq,
Heyatı öyrenek,
Yaşamağı öyrenek...
A.Uğur Olgar
PEMBE DE SOLAR
aynı dergiye baş koyduk, yıllarca
yağmur sağdık memelerinden
anaç bulutların
yere düşmeden daha, dolu'ştu üzüncün seli
sunakta yüzen umutların rengi kırmızı
kıyıların hepsi neft köpüklü bu şiirde
biraz hazar bu akşam, azar azar yazar
kavuşma söylemlerini, nedense geri gider
bütün gemileri rüzgarlı şehrin
peki, bir goncanın diliyle mi konuşsak
güle durma sürecini yaşasak en azından
pembe de solar, çingeneden şekere
ölsek mi tadımızı bırakarak..
kökü bizde nasıl olsa ıpıslak hayatın
Uluer Aydoğdu
Bütün olmak imkansız
beni organlarım mahvetti
her biri ayrı bir bütün olan
onlara uydum ne yapayım
onların mağlubuyum.
Bütünü aramaya girişmemeli
Doğrularım
olmazsa olmazım
sen
her şey eriyor göndere çektiğim
dalgalanıp duruyorum hayatın gönderinde
beden bozulgan
kalp kırılgan
zaman akışkan
bağırıyor biliyor musunuz her bir yanım
kolum, kanadım
kalbi olan her şey ağlar
ağrıyıp duran kalbim
neyse, ne kadarsa zihnim
onun bilincime kakaladığı dünyayı gören gözlerim
aldığı her nefeste içine çekip kainatı
sonra geri veren ciğerlerim
güllerin büyük patlamasını işiten kulaklarım
dur diyemem
desem de beni dinlemez ki namussuz
şu midem
burnum yok mu hele burnum
hiçliğin kokusunu alan
bir sürü organım var
sürüyle hayal kırıklığım
ama yine de...
Aysel Nesirzade
YA MENİMSEN, YA DA MENİM
Kim sever ki seni men tek,
Eşqin ile yanar ürek,
Gedirsense, ölem gerek,
Ya menimsen, ya da menim.
Paylaşamam bir kes ile
Salma eşqi dilden- dile,
İki dünya birse bele,
Ya menimsen, ya da menim
Baharımı qış eyleme,
Arzuları qaş eyleme,
Üreyimi daş eyleme,
Ya menimsen, ya da menim
İkimizsiz bu sevgi heç,
Eşq yolunda sınaqdan keç,
İki yoldan birini seç,
Ya menimsen, ya da menim
Gülnar Atakişiyeva
GECENİN ŞEHZADESİ
yuxum şirin...
yastığım saçlarımı qoynuna almış
sinesine çekerek
... clayderman piano arxasında
klavişlere toxunan barmaqları
notun eks ettiyi musiqi sedaları
altında vals oynayan
duygularım
... yuxum şirin
yastığımda nemli saçlar
piano çalınır
rüzgarı üşüdür saçlarımı
oxşayaraq
men "gecenin şehzadesi"
Not:
R.Clayderman: Meşhur pianocu
Gecenin Şehzadesi: R.Clayderman'ın açldığı
möhteşem eserlerden biri