Domates suyu uçakla seyahat eden yolcuların gözde içeceği haline geldi. Evet, otomobilde, trende veya restoranda değil de neden uçakta? Pek çok havayolu şirketinin ikramları arasında marketlerde yüzüne bile bakmadığımız o domates suları ilk sıradaki yerini almış durumda. Hani öyle belli bir millete özgü de değil. Dünyanın hangi havayolu şirketiyle uçarsanız uçun mutlaka o seyahatte domates suyu isteyen farklı kültürlerden birilerini bulacaksınız. Yani nasıl bir kerameti varsa bu domates suyunun karadan uzaklaştıkça havada değeri artıyor. Peki uçuşta domates suyunu cazip hale getiren, bizi onu istemeye yönelten gerekçeler neler olabilir?
Kabin ortamı algıyı etkiliyor
Bilim insanlarına göre uçak kalktıktan sonra kabin içinde duyu organlarımızın uyarıcıları algılama biçimi değişkenlik gösteriyor. Bazı uyarıcıları duyumlama yetimiz farklılaşıyor. Tatlar, kokular, ses ve ışıklar alışılagelmişin dışında bir hal alabiliyor. Tabii bunda uçaktaki basınç, düşük nem, kuru hava gibi faktörler etkili. Dolayısıyla kabindeki bu değişim uçuşlarda daha lezzetli olduğu kanıtlanmış olan domates suyunu favori içecek haline getiriyor. Yani ortam onu alışılagelmişin dışında bir lezzete dönüştürüyor.
Tokluk hissi veriyor
Domates suyunun karabiber ve baharatlarla birlikte daha keyifli tüketilmesi, su, çay, kahve, gazlı ve diğer alkollü içeceklerden daha az tuvalet ihtiyacına neden olması da tercih sebepleri arasında gösterilebilir. Öte yandan domates suyunun bir içeceğin yanı sıra tokluk duygusu veren bir yiyecek olarak da algılanması onun havadaki iddiasını artırıyor. Diyet yapan yolcular veya ara öğün isteyenler için ikna edici bir tarafı var.
Tuzlu ve baharatlı tüketim isteği artıyor
Yerden binlerce metre yükseklikte hava koşullarının değişmesi organizmanın duyumlama yetisini farklılaştırdığı için acı, ekşi, tuzlu ve tatlı algılarında değişkenlikler oluşurken tuzlu ve baharatlı tüketim isteği fizyolojik olarak artabiliyor. Bu da domates suyu seçiminde etkili gerekçelerden biri.
Öte yandan domates suyunun mineral ve vitamin değerlerinin yüksek olması, sakinleştirici etkisi, sıvı kaybını giderirken açlık hissini de bastırıyor oluşu, sindirim sistemi üzerindeki dengeleyici etkisi tercih sebebini tetikleyen diğer nedenler arasında gösterilebilir.
Zamanla ritüele dönüşüyor
Bazı ülke yolcuları domates suyunun pahalı olduğunu düşünerek havada tüketme fırsatını kaçırmak istemiyor olabilirler. Kola, gazoz bağımlıları bile domates suyu isteyebilmekte. Bazen sadece uçuşlara özgü bir içecek olması ‘uçakta kesin bir domates suyu içerim’ ritueline dönüşebilmektedir.
Diğer yolcular da etkili oluyor
İşin psikolojik bir tarafı da yok değil! Diğer yolcuların domates suyu istemesi kararsız kalan yolcuları motive edebiliyor. Uçuş sırasında kendilerine farklı bir uzam-zaman boyutu içinde tanımlayan yolcular alışılagelmişin dışında bir tercih yapma isteği içine girebiliyorlar. Günlük hayatta akıllarına bile gelmeyen domates suyu içecekler sıralanırken onları bilinç dışından seçilmeye zorlayabiliyor. Ayrıca ünlü kokteyllerden Bloody Mary’nin de domates suyundan yapıldığını da belirtmekte fayda var.
Geçtiğimiz yıllarda domates suyunun neden daha çok tüketildiğini dert edinen Lufthansa Havayolları’nın yaptığı araştırma havadaki yolcunun domates suyunu daha çok istediğini ortaya koydu. Yapılan deneyde aynı domates suyu markasını yerde normal koşullarda deneyimleyen yolcular tadı kekremsi, küflü bir ahşap kokusu gibi tanımlarken memnuniyetsizliklerini dile getirmişler. Aynı yolcular yüksek irtifada kabin ortamında aynı marka domates suyunu deneyimlediklerinde daha meyvemsi bir aroma olarak duyumlayarak keyif aldıklarını dile getirmişler.