Kuranı Kerim de Allah'ın İsimleri
4. Kur’an’da Allah’ın İsimleri
İsim, bir kimseyi, bir şeyi anlatmaya, tanımlamaya, açıklamaya ve bildirmeye yarayan söz demektir. Bir varlığın ismini bilmek onu tanımanın ilk adımıdır. Bu anlamda isimle, kendisine işaret edilen şeyin varlığı ve özellikleri söz konusu edilir. Allah’ın isimleri denince de onun varlığı ve sıfatları akla gelir. Kur’an’da, “En güzel isimler Allah’ındır. Ona o güzel isimlerle dua edin” buyrulmuştur. Buna göre Allah’ın isimlerine “elEsmâu’lHüsnâ” (En Güzel İsimler) denir.
Bu isimlerin her biri onun ilahlığının birer ifadesidir. Allah’ı isimleriyle tanımak ve bu isimlerden hareketle onun vasıflarını öğrenmek gerekir. Şüphesiz onun isimleriyle ifade edilen en üstün ve yetkin vasıflar ona aittir. O, bütün isim ve sıfatlarıyla kusursuz ve mükemmeldir.
İnanan bir insan kendisini yaratan ve yaşatan Allah’ı daha yakından tanımak için onun isim ve sıfatlarını öğrenmelidir. Böylece onun yüceliğini daha iyi anlayacaktır. Kur’an’da en güzel isimlerin Allah’a ait olduğunun vurgulandığı ayetler, onun yüceliğini ve hâkimiyetini konu edinir. Söz konusu ayetler, Allah’ın yetkinliğinin tasdik edilmesi ve kusursuzluğu sebebiyle ona saygı duymanın gerekliliği üzerinde dururlar. Bu yücelik karşısında insanı sorumluluk duymaya çağırırlar.
Dolayısıyla insan, Allah’a ve onun ayetlerine karşı ilgisizliğinin doğuracağı kötü sonuçlara karşı uyarılır. Ayrıca bu kusursuz niteliklerin başka kimse ya da nesnelere yakıştırılmasının doğru olmayacağı vurgulanır. Onun adlarını başka anlamlara çekenlerden, o adları başkalarına verenlerden ve onu lâyık olmayan adlarla çağıranlardan uzak durulması gerektiği hatırlatılır. Nitekim Kelamcıların genel kanaatine göre Allah’a hakikat dışında mecaz ve kinaye yoluyla isim ve sıfat nispet etmek caiz değildir.
ARAŞTIRALIM BULALIM
“O Allah ki, ondan başka ilah yoktur. Görülmeyeni (gaybı), de görüleni de bilir. Rahman, Rahîm olan odur. O Allah ki, ondan başka ilah yoktur. Melik’tir; Kuddûs’tür; Selam’dır;Mü’min’dir; Müheymin’dir; Aziz’dir; Cebbar’dır; Mütekebbir’dir. Allah, (müşriklerin kendisine) koştukları ortaklardan münezzehtir. O Allah ki Halik, Bâri (ve) Musavvir’dir! En güzel isimler/Esmâü’lHüsnâ onundur. Göklerde ne var, yerde ne varsa hepsi onu tespih eder. O, Aziz (ve) Hâkimdir.”(Haşr suresi, 2224. ayetler.)
Yukarıdaki ayetlerde geçen Allah’ın isimlerinin anlamlarını ve hayatınızdaki karşılıklarını bulunuz.
YORUMLAYALIM
“(Allah) göklerin, yerin ve bu ikisi arasındakilerin Rabb’idir. Şu hâlde ona ibadet et ve ona ibadet etmede sabırlı ol. Hiç onun adını taşıyan bir başkasını biliyor musun?” (Meryem suresi, 65. ayet.)
Yukarıdaki ayeti Allah’ın isimleri konusu çerçevesinde yorumlayınız.
Allah lafzı, söz konusu isimlerin en kapsamlı olanıdır. Allah denince onun bütün diğer isimleri de içinde yer alır. Bu isim başka hiçbir varlık için kullanılamaz. Mümin, Allah’ın diğer isimlerinin anlamlarını bilerek yerine göre kullanmalıdır. Burada amaç, isimleri ifade ettiği anlam ve içerikten kopararak tekrar tekrar söylemek değildir. İçinde bulunulan duruma göre Allah’ın isimlerinden birini seçerek kullanmak daha anlamlıdır.
Böylece insanın talebinin yerine gelmesi açısından sağlıklı ve bilinçli bir iletişim kurulmuş olacaktır. Çünkü Kur’an’da, bu isimlerle ona dua edilmesi öğütlenmiştir. Allah’ın güzel isimlerinin bazıları onun yarattığı canlılara olan lütuf ve şefkatini gösterir. Örneğin merhamete ihtiyacı olan biri, onun Rahman, Rahîm veya Selam gibi isimleriyle dua eder. Bolluk isteyen biri Rezzak, Vehhab veya Latif gibi isimlerini kullanır. İzzet ve itibar arayan biri onun Aziz, Celil veya Mecîd isimleriyle çağrıda bulunur. İçinde yaşadığımız âlem çok güçlü ve merhametli olan Allah tarafından yaratılmıştır. Varlığa hayat veren ve bunu sürdüren odur.
Evrendeki bu harikulade işleyiş karşısında insan; mutlu olmanın, sevmenin ve sevilmenin yollannı aramaktadır. Kur’an’da; öldüren, dirilten, güldüren, ağlatan ve zengin edip kanaat sahibi yapanın Allah olduğu ifade edilir. 52 Bu durumda mutlu olmak isteyen insanın ona karşı saygısı, sevgisi ve ilgisi sürekli olmalıdır.
NOT EDELİM
Allah ismi, inananla nn gönlünde ve dilinde; ümit, hayr ve samimiyet duygularıyla ifade edilir. O hâlde herhangi bir şekilde kötülüğe vesile olacak ya da kişinin zarar görmesine yol açacak konularda onun ismi gelişi güzel kullanılmamalıdır. Kur’an’da Bakara suresinin 224. ayetinde, “Allah adına (onun ismini kullanarak) yaptığınız yeminler, erdemliliğe, Allah’a karşı sorumluluk bilincine ve insanlar arasında barışın getirilmesine engel teşkil etmesin. Zira Allah, her şeyi duyan, her şeyi bilendir.” buyrulmuştur.
Allah’ı isim ve vasıflarıyla tanıyan birinin davranışları olumlu yönde gelişir. Bu isimlerin ifade ettiği anlamlardaki doğru ve güzel karşılıklar kişinin onlardan etkilenerek olumlu davranışlar geliştirmesine ve ahlakını olgunlaştırmasına vesile olur. Allah’ın her bir isminin bir anlamı vardır. Bu anlamlar onun hayatın içinde olduğunu gösterirler. Allah’ı bu isimleriyle düşünmek insana yaratma ve yönlendirmenin sürekli devam ettiği şuurunu kazandırır. Bu anlamda bu isimleri kullanan kulun yaşantısında bu sıfatlarla ilgili olarak doğruluk, adalet ve güvenlik gibi değerler canlılığını korur. Bu canlılık, içinde kişi; daha ümitli, inançlı, cesaretli ve kararlı olur.
Kaynak: Meb