2019 İşsizlik Maaşı Nasıl Alınır
2019 yılında işsizlik maaşının nasıl alınacağı işsizlik oranının nispeten yüksek olduğu ve sayının milyonlarla belirtildiği Türkiye’de en önemli gündem maddelerinden biri olurken, 2019 yılında asgari ücrete yapılan zam ile birlikte işsizlik maaşı tutarlarının da aynı ölçüde arttığı da göze çarpan bir diğer detay durumundadır. 2018 verilerine göre Türkiye’de işsizlik oranları %12’nin üzerine çıkmakla beraber başta işsizlik maaşı tutarı olmak üzere, işsizlik maaşı kapsamı ve süresi de her geçen gün daha da önem kazanmaktadır.
İşsizlik Maaşı Nedir?
İşsizlik maaşı, hizmet akdiyle ve sigortalı olarak çalıştıkları iş ve kurumdan kendi isteği dışında ayrılmak zorunda kalan her Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının belirli şartları sağlaması halinde işsiz kaldığı süre içerisinde işsizlik fonu tarafından finanse edilmesi olarak da açıklanabilmektedir. Kişilerin hizmet akdiyle ve sigortalı olarak çalıştıkları süre içerisinde her ay maaşlarından otomatik olarak kesilen belli bir tutar işsizlik fonuna aktarılıp burada birikirken, çalışanların kendi istekleri dışında işsiz kalmaları durumunda kanunda belirtilen miktar ve sürede kendilerine ödenmektedir.
İşsizlik Maaşı Kapsamı
İşsizlik sigortası kapsamı ve işsizlik sigortasıyla ilgili her bir detay 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu maddelerinde ayrıntılı olarak tarif edilirken, işsizlik maaşı şartları 2019 bakımından en önemli detay işsizlik maaşı alınabilmesi için herhangi bir kuruluşta iş akdiyle ve sigortalı olarak çalışılması gerektiğidir. Bununla birlikte,
- İşten ayrılan kişinin işsiz kalma durumunun kendi isteği dışında gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Kendi isteğiyle istifa ederek işten ayrılanların işsizlik maaşı alabilme hakları bulunmamaktadır. Bu nedenle işsizlik maaşı başvurusu yapacak kişinin çalıştığı firma tarafından iş akdinin feshedilmesi gerekmektedir.
- İşsizlik maaşına başvuru yapmak isteyen ve çalıştığı kurum tarafından iş akdi feshedilen kişinin iş sözleşme fesih tarihi itibariyle son 120 gün (4 ay) süreyle sigorta primlerinin kesintisiz olarak ödenmesi gerekmektedir.
- İş sözleşmesi fesih tarihi itibariyle son 120 gün kesintisiz olarak hakkında prim ödemesi yapılmış olan çalışanın son üç yıl içerisinde en az 600 gün sigorta priminin ödenmiş olması da işsizlik maaşı başvurusu 2019 için oldukça önemli bir detaydır.
- İşsizlik maaşı alınabilmesi için işsiz kalan kişinin oldukça dikkat etmesi gereken bir diğer ayrıntı da işsiz kaldığı tarih itibariyle 30 gün içerisinde işsizlik maaşı başvurusunda bulunması gerekliliğidir. İş sözleşmesi fesih tarihi itibariyle 30 gün içerisinde işsizlik maaşı başvurusu yapmayan çalışanlar bu haklarından vazgeçmiş sayılmaktadır.
- Kişiler işsizlik maaşı aldıkları süre boyunca kendileri ve bakmakla yükümlü oldukları eş ve çocuklarının sağlık giderleri de işsizlik fonu tarafından karşılanmaktadır. Bu yönde aylık olarak ödenmesi gereken sigorta primleri işsizlik fonu tarafından kişi adına ödenmektedir.
İşsizlik Maaşı Alabilme Şartları
İşsizlik maaşı alabilme şartlarına daha detaylı olarak göz atılacak olursa;
- İşsizlik maaşı kapsamında da belirtildiği üzere çalışanların işsizlik maaşı alabilmelerinin en büyük şartı işten ayrılma durumlarının kesinlikle kendi istekleri dışında gerçekleşmiş olmasıdır. Bu yönde sadece kişilerin çalıştıkları kurumlardan çıkarılmaları değil, firma iflası ya da el değiştirmesi gibi durumlarda gerçekleşen iş akdi fesihlerinde çalışanın işsizlik maaşı alabilme şansı bulunmaktadır. İşsizlik maaşı nasıl alınır şartları nelerdir sorusuna verilecek bir diğer yanıt ise çalışanların çalıştıkları firmalarda kesinlikle iş sözleşmesiyle (hizmet akdi) çalışmaları gerekliliğidir. Özetle çalışanın kendi isteğiyle istifa etmesi ya da sigortasız ve herhangi bir akdine tabi olmadan bir firmada çalışması işsizlik maaşı şartlarının oluşmaması anlamına geleceğinden, kişiye herhangi bir ödeme yapılması da mümkün değildir.
- İşsizlik maaşı alınabilmesi için bir diğer önemli husus da iş akdi feshedildiği tarih itibariyle geriye dönük üç yıl içerisinde en az 600 gün prim ödenmiş olması gerekliliğidir. Buna ek olarak son üç yılda 600 gün prim ödenmiş olmasına rağmen son dört ay boyunca kesintisiz olarak 120 gün prim ödemeyen çalışanların da işsizlik maaşı alabilmeleri mümkün değildir.
- İşsizlik maaşı alınabilmesi için önemle belirtilmesi gereken son bir husus da iş akdinin fesih edildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde işsizlik maaşına başvuru yapılması gerekliliğidir. Bu başvuru en yakın İŞKUR birimine şahsen yapılabileceği gibi, internet üzerinden elektronik ortamda da yapılabilir.
İşsizlik Maaşı Başvurusu Yapılması
İşsizlik maaşı başvurusu 2019 için işveren tarafından hizmet akdi feshedildikten sonra 30 gün içerisinde en yakın İŞKUR il veya ilçe müdürlüğüne şahsen ya da internet üzerinden elektronik başvuru yapılması gerekmektedir. Şahsen yapılan başvurular işsiz kalan kişinin nüfus cüzdanı ibrazıyla kolaylıkla yapılabileceği gibi, www.iskur.gov.tr adresi üzerinden de elektronik ortamda kolaylıkla yapılabilmektedir. İşsiz kalan kişilerin kanunda yer alan mucbir sebepler dışında işsizlik ödeneğine 30 gün içerisinde başvurmaması durumunda başvuruda gecikilen sürenin toplam hak sahipliği süresinden düşüleceği de unutulmamalıdır. Ek olarak;
- İşsizlik maaşından faydalanmak isteyen kişilere ilgili ödemenin yapılabilmesi için kanun gereği işsiz kalmış kişilerin yeniden çalışmaya hazır durumda olması gerekmektedir. Bu yönde işsizlik maaşına başvuran kişilerin öncelikli olarak sistem üzerinde iş arayışları aktif duruma geçirilerek iş arayan kaydı güncellenmektedir. Bu sayede işsizlik maaşına başvuran kişilere İŞKUR tarafından bir danışman atanmakta, bu sayede işe yerleştirme yanında mesleki eğitim hizmetlerinden faydalanma imkânları da bulunmaktadır. Bu hususla kişilerin işsizlik maaşına vekil ya da vekalet ile birlikte başvurması da mümkün olmamaktadır. Başvurular şahsen yapılmalıdır.
İşsizlik Maaşında Son 120 Detayı
İşsizlik maaşından faydalanabilmek için işsiz kalmış sigortalıların son 120 günlük sigorta primlerinin tam ve kesintisiz olarak ödenmesi oldukça önemlidir. Bu durumda son 120 günde kesinti sayılmayan hallerden de bahsedilmesi faydalı olacaktır. İşsizlik maaşı alma şartları 2019 için son 120 gün içinde kesinti sayılmayan haller;
- Hastalık
- Göz altına alınma
- Disiplin cezası
- Ücretsiz izin
- Lokavt
- Grev
- Kısmi istihdam
- Ekonomik kriz nedeniyle kesinti durumu
- Doğal afet
- Genel hayatı etkileyen haller
- Kısa ve yarım çalışma ödeneği
- Ev hizmetlerinde çalışanlar için 30 günden az çalışma süresi olarak göze çarpmaktadır. Bu hallerle karşılaşanlar hizmet akdiyle çalışmaya devam etmeleri halinde eksik prim yatırma ya da hiç yatıramama gibi hususlarla karşılaştıklarında bu süreler 120 gün şartına dahil olmamaktadır.
120 gün hususunda önemli bir diğer detay da hizmet akdi 18 Ocak 2019 tarihinden sonra sona eren kişilerin işverenlerinin aynı olup olmadığına bakılmaksızın fesih tarihinden önceki 120 günlük sürede hizmet akitlerinin bulunması halinde 120 gün şartı otomatik olarak sağlanmış olacaktır.
İşsizlik Ödeneği Süresinin Hesaplanması
İşsizlik maaşı nasıl hesaplanır sorusu için işsiz kalan kişilerin işsizlik maaşı alabilmeleri için kanunda belirtilen diğer şartların sağlanması halinde son üç yıl içerisinde;
- 600 gün süreyle sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemeleri durumunda 180 gün (6 ay) süreyle
- 900 gün süreyle sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemeleri durumunda 240 gün (8 ay) süreyle
- 1080 gün süreyle sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemeleri durumunda 300 gün (10 ay) süreyle işsizlik ödemesi hak edişleri bulunmaktadır.
İşsizlik Maaşının Ödenmesi
İşsizlik maaşı almaya hak kazananların aylık hak edişleri başvuru yapılan ayı takip eden ilk aydan başlamak üzere her ayın 5.günü PTT vasıtasıyla ödenmektedir.