1987 yılında Gençlik Sorunları isimli konferansa gidip rahmetli Süleyman DEMİREL’i dinlemiştik.
O zaman bize çok uzak bazı kavramları, yaklaşık iki saat boyunca anlatmıştı. TRT’de akşam haberlerinde haber olarak yayımlanmıştı.
Kuvvetler ayrılığı yasama, yargı ve yürütme erklerinin birbirinden bağımsız olması ilkesidir. Yasama; kanun yapan ve yapma yetkisi olan kurumları, yargı; bu kanunları uygulayan kurumları, yürütme de; kanunları uygulayan kişi ve kurumları ifade eder.
Demokrasilerin olmazsa olmazıdır..
Olmazsa ne olur?:
Temel konu bu erklerin birbirinden bağımsız olmasıdır. Yürütme yargıdan bağımsız olmazsa, yani yürütmenin yargıyı ataması, atadıktan sonra her an baskı altında tutması, yargının bağımsız ve hür hareket etmesini engelleyecektir. Meselâ yürütme görevini yürüten bir hükümet yetkilisinin veya baskısının sonucunda yargı görevini yerine getiren kişi veya kurumlar hür ve bağımsız karar veremeyeceklerdir. Bu da hem mağdura karşı ve hem de topluma karşı adaletsizliği netice verecektir. Aynı zamanda yürütmenin yargıdan üstünlüğünü, yargının yürütmenin emri altına girmesini ifade edecektir.
Yasama organı olan meclisin yürütmenin baskısının sonucu da yine keyfî, şahsa göre kanunların ortaya çıkmasını ve neticede ahlâk, vicdan ve adaletle bağdaşmayan kanun ve benzeri durumların ortaya çıkmasına sebebiyet verecektir.
Meselâ oy almak amacıyla bir kesime diğer kesim aleyhine kanunlar çıkartılabilir yahut kişi veya şirketlerin durumuna göre diğer kişilerden üstün olmaları sağlanabilir. Sonuç yine adaletsizlik ve kaostur.
Bu kavramlar sadece gücü elinde tutan erkler için üstünlük sağlıyorsa da yürütmenin değişmesi veya yargının değişmesi durumunda intikam alma pozisyonu ortaya çıkar ve bu defa da kurunun yanında yaşında yanması kuvvetle muhtemeldir.
Neticede evrensel hukuk kuralları yerine kişiye veya gruba göre kanun, adalet ve vicdanı yaralayacaktır. Hem güvensizlik ortamı ve hem de sisteme düşman kişilerin artmasına sebebiyet verecektir.
İç çekişmeler artacak, hem yürütme yeterince millete hizmet vazifesini ifa edemeyecek ve hem de millet ve devlet olarak zayıflık ve çöküş süreci baş gösterecektir.
Yapılması gereken her üç erkin ve gücün birbirinden bağımsız, devletin ve milletin selameti noktasında birbirine yardım eden ve hukukun düzgün çalışmasını sağlayan çarklar gibi işlemesini sağlamaktır.
Demirel literatürden ve demokrasi tarihinden de çok örneklerle mevzuyu derinlemesine anlatmıştı. Konferansın isminin gençlik sorunları olması ve daha müşahhas mevzulara girmesini beklerken DEMİREL, tüm konferans boyunca kuvvetler ayrılığı ilkesini anlatmıştı. Zaman geçtikçe de ne kadar haklı olduğunu daha iyi anlıyoruz ve halen zaman, DEMİREL’İN haklılığını teyid etmeye devam ediyor.