Türkiye’de Kürt sorununun çözümsüzlüğünü derinleştiren devlet politikaları nedeniyle her alanda yoğun kayıplar yaşandı. Dört bin civarında köy yakıldı, milyonlarca insan yerinden yurdundan zorla göçertildi, 3 bin 500 civarında insan gözaltında kaybedildi, 17 bin 500 kişi de faili meçhul cinayetlere kurban gitti.
Kamuoyu, yaşanan bu vahşet günlerinin araştırılmasını, gerçeklerin açığa çıkarılmasını ve hesap sorulmasını istiyor. Bu amaçla yıllardan beri çeşitli eylem ve etkinlikler yapılıyor. Bununla birlikte benzer deneyimler yaşamış Güney Afrika, Şili, Arjantin gibi ülkelerde olduğu gibi bağımsız bir Hakikatleri Araştırma ve Adalet Komisyonu’nun kurulması talep ediliyor. Özellikle kayıplar ve faili meçhul cinayetlerin açığa çıkarılması için bu tür bir komisyonunun önemli olduğuna dikkat çekiliyor.
Daha önce de denendi
Kamuoyundaki bu talebe hükümet yetkilileri ise sıcak bakmıyor. 6 Şubat 2011’de Dolmabahçe’deki Çalışma Ofisi’nde Cumartesi Anneleri’ni kabul eden Başbakan Tayyip Erdoğan, sadece anneleri dinlemekle yetindi. Yıllardan beri kayıp yakınlarını arayan ve faili meçhul cinayetlerin hesabının sorulmasını isteyen annelerle görüşmeden sonra Başbakan’ın talimatıyla, Meclis bünyesinde hiçbir yaptırım gücü bulunmayan bir Alt Komisyonu’nun kurulmasına karar verildi. Alt Komisyon, 12 Haziran seçimlerinden önceye denk getirildiği için bir tür seçim yatırımı olarak algılandı ve aynı zamanda Başbakan’ın böyle bir adım atmakla kamuoyunun seçim öncesindeki tepkisini dindirmeyi amaçladığı kaydedilmişti. Nitekim, komisyonun hiçbir yaptırım gücünün olmaması, sadece bazı sınırlı olayları araştırma yetkisine sahip olması ve bugüne kadar bunları bile yapmamış olması, yapılan yorumları haklı çıkarıyor.
Burkay ile görüşecekler
Kamuoyunun beklentisi hâlâ Hakikatleri Araştırma ve Adalet Komisyonu’nun kurulmasından yana. Bu yöndeki ısrarlı taleplere karşılık hükümet yeni bir adım daha attı. Bu da yine Meclis İnsan Hakları Komisyonu bünyesinde kurulacağı kaydedilen yeni bir Alt Komisyon oluyor. “Son 30 yıldır Kürt sorunu endeksli yaşananların bilançosunu çıkartmak” amacıyla yeni bir Alt Komisyon’un kurulacağı belirtiliyor. Dikkat çeken bir başka husus ise, komisyonun dinleyeceği ilk isimlerin Bejan Matur, Kemal Burkay ve Ümit Fırat gibi isimler olması. Meclis İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Ayhan Sefer Üstün, komisyonun hayatını kaybeden PKK’li, polis, asker ve sivillerin aileleri ile görüşeceğini söyledi. Komisyon çalışmaları kapsamında gazeteciler, aydınlar ve sivil toplum örgütleri ile de görüşüleceği belirtiliyor. Ancak komisyonun Kürt sorunu konusunda hükümete yakınlığıyla bilinen Burkay, Matur ve Fırat ile ilk görüşmeleri yapacak olması ise, manidar bulundu. Cumartesi Anneleri ve büyük acılar yaşamış kişilerin yerine hükümete yakınlığıyla bilinen isimlerle görüşülmesi, kamuoyunun Hakikatleri Araştırma ve Adalet Komisyonu talebinin dejenere edilmesi, boşa çıkarılması amacına yönelik olduğu yorumlarını beraberinde getirdi. Ayrıca hükümetin kurmayı planladığı komisyonun da hiçbir yaptırım gücü olmayacağına ve toplumsal barışı geliştirmek yerine adalet duygularını daha da zedeleyeceğine dikkat çekiliyor.
Türkiye’de Kürt sorununun çözümsüzlüğünü derinleştiren devlet politikaları nedeniyle her alanda yoğun kayıplar yaşandı. Dört bin civarında köy yakıldı, milyonlarca insan yerinden yurdundan zorla göçertildi, 3 bin 500 civarında insan gözaltında kaybedildi, 17 bin 500 kişi de faili meçhul cinayetlere kurban gitti.