Geçmiş yılbaşları çok daha çılgınmış!
Dinlerin temel öğretilerden birkaçı; kibarlık, başkalarına saygı göstermek, sadakat ve dengeli olmaktır. Tarihe bakarsak yılbaşlarında bu öğretilere ara verildiğini göreceksiniz. Şaşırtıcı ama eskiden bu öğretilerden sıyrılıp başka davranışlar içine girilmesine izin verilmezse ruhun zarar göreceği düşünülüşmüş olacak ki; yılbaşında birçok çılgınlığa müsaade edilirmiş.
Eski kafalara göre iyilik, inanç ve güzellik kendi karşıtlarıyla birlikte var olurdu. Her şeyin zıttı ile var olduğuna bende inanıyorum ama bu görüşten çıkan sonuç "hadi bakalım bir hafta boyunca her şeyin tersini yapalım!" olmamalı.
Sanırım Ortaçağ dönemindeki Hıristiyanlık bu ikiliği yanlış anlamış. Yılın büyük bir bölümü boyunca vaazlarda ağırbaşlılığı, düzeni, ölçülülüğü, kardeşliği, dürüstlüğü, sevgiyi ve cinsel terbiyeyi telkin ederken, yılbaşında toplumsal ruhun kilitlerini açıp festum fatuorum’u, Çılgınlık Şöleni’ni başlatılırmış. Çok tuhaf!!
Dört gün boyunca sanki dünya tersine dönmüşçesine: Rahipler sunağın üzerinde zar atarak, “Amin” demek yerine eşek gibi anırırlarmış, kilisenin orta bölümünde içki içme yarışmaları düzenlenir, Meryem Ana’ya Selam duası eşliğinde osururlarmış. İncil’in parodisini yapan (Tavuk Götü İncili, Luka’nın Ayak Tırnağı İncili) uydurma vaazları verilirmiş.
Tuhaf olansa tüm şaklabanlığın şaka olarak görülmemesi!! İnanabiliyor musunuz? Bunlar kutsal bir etkinlikti. Tüm yıl boyunca her şeyin doğru olarak işlemesini amaçlayan bir "parodia sacra" idi. Şarap fıçıları, arada bir açılıp içlerine hava girmezse patlarlar. Eski görüşe göre insanlar da bir fıçının içine beceriksizce hapsedilmiş varlıklardır, çılgınlığa belli günlerde izin verilmesinin tek bir amacı vardı: O çılgın günlerden sonra inançlara daha büyük bir şevkle sarılmak. Tam bir saçmalık!! İnsanların kendine teneffüs vermesini sağlayan bir bahane!!
Bu kısa hikâyeden çıkarttığım ders şudur:
Sorunsuz bir biçimde işleyen topluluklar yaratmak isteniyorsa kendi doğamızı iyi tanımalıyız. Eğer toplumdan uzak durması gereken, derin bir bencillik var ise bu karanlık duyguları da kabul ederek uzak durmak gerekir. #yılbaşı