GÜŞTA ÇELİKER, ŞEMSİ MUSTAFA AKSOY, ÜMİT GÜNER, R HALDUN GÜNDOĞDU, ABDULKADİR BUT, MEHMET KILIÇ
Gazi Medical Journal -
2023;34(4):402-408
Giriş: Tüm dünyada daha nitelikli sağlık hizmetinin daha ekonomik olarak nasıl verilebileceği araştırılmaktadır. Bu kapsamda, ERAS (Enhanced Recovery After Surgery) denilen cerrahi sonrası hızlı iyileşme prosedürlerinin uygulanması son zamanlarda giderek yaygınlaşmaktadır. Biz de bu çalışmada ERAS protokolünün sağlık harcamalarını azaltmaya dönük etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Bir kamu hastanesinde 2008-2018 yılları arasında elektif kolorektal cerrahi geçiren hastalar Etik Kurul onayı alınmasını takiben retrospektif olarak incelendi. Hastalar, önce ERAS protokolü uygulananlar ve geleneksel yöntemlerle tedavi edilenler olarak 2 gruba ayrıldı. Tedavi maliyetlerinin analizi için gereken hasta fatura bilgileri hastane yönetiminden temin edildi. Bulgular: Bütün hastaların faturalarının kamu kurumlarının tabi olduğu ortak fiyat tarifesine (SUT) göre tanzim edildiği görüldü. Gruplar arasında demografik özellikler, sigara ve alkol kullanım öyküsü, beden kitle indeksi ve ASA (Amerika Anestezistler Derneği) risk skorları açısından farklılık yoktu. Ameliyathane içi masraflar, yatış süresince kullanılan sarf malzemelerinin bedelleri, hastalara verilen tüm ayrıntılı tıbbi hizmetlerin bedelleri ve hasta başına düşen toplam fatura değerleri ERAS grubundaki hastalarda istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşüktü (p<0,001). Hastane yatış süresi, günlük aktivitelere dönüş süresi, komplikasyon, mortalite, taburculuk sonrası 30 gün içerisinde yeniden başvuru oranları her iki grupta benzerdi. Postoperatif dönemde Yoğun Bakım Ünitesine yatış oranı kontrol grubunda anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,001). Sonuç: Hasta tedavilerinde ERAS protokolü uygulanması hem yoğun bakım imkanlarının daha efektif kullanılmasını, hem de geri ödeme kurumunun (SGK) belirgin tasarrufunu sağlamıştır. Bu uygulamaların yaygınlaşması halinde en azından kolorektal cerrahi geçirecek hastaların masraflarında büyük bir azalma sağlanması öngörülmektedir. Bu protokollerin mükemmeliyet merkezi statüsü kazanmış kurumlarda daha başarılı olacağını, sağlanacak tasarruftan bir payın hastane ve sağlık personeline de yansıtılması halinde ise daha fazla motivasyon elde edileceğini değerlendirmekteyiz.