Kâinatı ve bütün mevcudatı nasıl istemiş ve dilemişse öyle yaratan Cenab-ı Hakkın külli bir iradesi vardır. İrade sıfatı, Allah’ın sübuti sıfatlarından bir diğeridir. O külli iradeyi hiçbir şey sınırlandıramaz ve engel olamaz.
Bahsi geçen hakikate, yeryüzünde yaratılan dört yüz bin çeşit bitki ve hayvan türlerinin sayısız fertlerine verilen ayrı ayrı şekiller ve muayyen vaziyetler sayısız şahitlerdir. Evet, binler ihtimaller içinde bir insanın bütün azalarıyla bir damla nutfe suyundan yaratılması ve muazzam bir ağacın bütün dal ve budakları, çiçek ve yapraklarıyla basit bir çekirdekten icatları, Allah’ın ilim ve kudretine delil oldukları gibi, O San’atkârda nihayetsiz bir irade de bulunduğuna şahitlik eder. Özellikle her insana diğer insanlardan farklı bir sima ve ona has bir yüz şekli verilmesi, İlâhi iradenin varlığına en parlak ve en kuvvetli delillerin başında gelmektedir. Allah dilediğini dilediği şekilde yapar ve dilemediğini yapmaz.
Bitkilerin, ağaçların, hayvanların ve insanların temel maddesi tohumlar, çekirdekler, yumurta ve nutfelerdir. Onların da ana maddesi hidrojen, oksijen, karbon ve azot gibi elementlerdir. Bunların halita ve karışımının farklı yapılanmasından, dört yüz bin nebatat ve hayvanat türleri ve onların binlerce alt cinsleri yaratılmaktadır. Yüzlerce ve hatta binlerce ihtimaller içinde bir ihtimalin tercih edilerek o mevcudun yaratılışı ve ona mahsus bir şekil verilmesi, hadsiz cihetlerle perde arkasında külli bir iradenin var olduğunu gösterir. Çünkü binler muhtemel vaziyetler içinde bir tek vaziyeti seçmek, bir tercih, bir kasıt ve bir tahsis ile olabilir. Elbette tahsis etmek bir muhassısı, tercih etmek de bir tercih edeni gerektirir. O muhassıs ve tercih eden de Allah’ın gündüz gibi aşikâr iradesidir.
Çekirdek ve tohumlardan yaratılan ağaç ve nebatların harikulâde yapılışları İlâhi iradenin delillerindendir. Her çiçek ve ağacın kendine mahsus suret ve güzelliklerde yaratılması, ehl-i temaşa için ibret tabloları teşkil eder. Maddeleri aynı olan tohum ve çekirdeklerden milyonlar farklı sanat eserlerinin icadı, Yüce Yaratıcıda var olan sonsuz iradenin alâmetleri ve şahitleridir. Gökler âlemindeki milyarlar galaksilerin ve kurulmuş sistemlerin kasten tercih edilmiş şekilleri de, o sonsuz iradeyi gösterir.
Marifetullah denilen Allah’ı bilmek ve tanımak, iradesi gibi diğer sıfatlarıyla birlikte tanımakla mümkün olur. Sadece bir Allah var deyip, Onu isim ve sıfatlarıyla tanımamak, gerçek bir marifetullah değildir.
asyanur.info