Menşe Nedir? Dış Ticarette Neden Önemlidir?
Ticaret faaliyetleri gerçekleştirilecek ürünlere dair birçok bilgi satış aşamasında süreçleri kolaylaştırır. Bunlardan en fazla önem arz eden konulardan bir tanesi de ürünün menşeidir.
Menşe Nedir?
Ticarette sıkça rastladığımız menşe, kısaca bir ürünün ekonomik olarak sahip olduğu milli kimliğidir. Örnek vermek gerekirse;
● Türkiye’de hasadı gerçekleştirilen bitkisel bir ürün,
● Türkiye sınırları içerisinde doğmuş ve yetiştirilmiş olan canlı hayvanlar,
● Hammaddesi bütünüyle o ülke topraklarında elde edilmiş ve yetiştirilmiş
bir eşya ya da ürün menşe kavramına örnek verilebilir.
Menşe Neden Bu Kadar Önemlidir?
Menşe kavramının önemi söz konusu ürünün ithalatı esnasında gümrük vergilerinin hesaplanması, ticaret politikasında yer alan; gözetim, koruma önlemleri, miktar kısıtlamaları, anti-damping vergisi vb. hesaplamalar menşe ülkeye göre değişim gösterir.
Bunlara ek olarak dış ticarete ilişkin istatistiklerin muhafazası açısından da menşe önemlidir.
Menşe Şahadetnamesi Nedir?
Ürünlerin kökeni hakkında resmi belgeler de söz konusudur ki bunlardan bir tanesi de menşe şahadetnamesidir.
Menşe Şahadetnamesi, ihraç edilecek ürünün düzenlendiği ve onaylandığı söz konusu ülke menşeli olduğunu veya gördüğü değişiklik ve işlemler dolayısıyla o ülke menşeli sayılması gerektiğini bildirir belgedir.
Menşe şahadetnamesi, ülkeler arasında gerçekleştirilen ticari anlaşmaların hükümlerine göre tertiplenir. Örneğin; malın gönderildiği ülkede tercihli gümrük rejiminden faydalanma ya da konulan kotaların dolup dolmaması hususunda sağlamaların gerçekleştirilmesi açısından ürün menşelerinin belirtilmesi zaruridir.
Menşe Şahadetnamesi Nasıl Düzenlenir?
Menşe şahadetnamesi, ihracatçılar veya kanuni olarak yetkili temsilciler tarafından düzenlenir. Yani, ihracatçı firmanın da üyelerinin bulunduğunu Ticaret veya Sanayi Odası ya da bazı ülkeler için ülkelerin konsoloslukları tarafından onaylanır. Bu ülkelere verilebilecek örnek genellikle Arap ve Afrika ülkeleri olmakla birlikte, konsolosluklardan edinilen bu belge vize niteliği taşır.
Hangi Ürünler Menşe Sayılabilir?
● Bir ülke topraklarının altından çıkarılan madenler,
● O ülke topraklarında yetiştirilen tarımsal ürünler,
● Söz konusu ülke sınırları içerisinde doğan, yetişen canlı hayvanlar ve bu hayvanlardan elde edilen ürünler,
● Ülkede tutulan veya yasal olarak avlanan hayvanlar (balık vb.)
● Söz konusu ülke bandırasını taşıyan ve ülkeye kayıtlı veya tescilli gemilerle denizden çıkarılan balıklar, toprak altından çıkarılan diğer ürünler, bu fabrika niteliği taşıyan gemilerde elde edilen eşyalar,
● Münhasır işletme hakkına sahip olarak bizzat o ülke tarafından çıkarılan maddeler, imal işleminden veya kullanım kalıntılarından elde edilen artıklar ve türevleri
ülke menşeli sayılırlar.
Bahsi geçen ürün ya da eşyaların başka bir ülkede değişime uğraması, işlem dolayısıyla o ülke menşeli sayılabilmesi için söz konusu ürünlerin kıymetinin 100% oranında artış göstermesi gerekir.