This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
çiğneme basınçlarının komşu destek dişler tarafından
Genelde metal alt yapılı estetik restorasyonlar yada metal kronlar yapılır. Son yıllarda metal alt yapısız köprüler anterior ve premolar bölgelerde estetik amacıyla yapılmaktadır. Metal alt yapılı köprülerde çapa olarak ; • Full kron, • Veneer kron • Metal destekli Jacket kron Yapılabilir. Kron yapımında optimum koşullar sağlanmalıdır. Bunun için ; • Estetik, • Fizyolojik • Statik • Hijyenik kurallar sağlanmalıdır. Hijyenik açıdan en önemli kriter köprü gövdelerinin yapımıdır. Büyüklüğü, modelajı eksik dişin boyutlarından büyük olmamalıdır. Hatta 0.5 mm küçük hazırlanmalıdır. Gövdenin çapalarla ilişkisi mümkün olduğunca okluzal üçlüde olmalıdır. Gövdenin okluzal modelajı tamamlanınca palatinal kyüzü okluzalden itibaren konvex olarak kesilip çıkarılmalıdır.
karşılanmasını sağlayan sabit protezlerdir. : 3 üyeli, 2 çapalı : 4 üyeli, 2 çapalı, 1 kanat Köprüdeki her yapıya Üye adı verilir. Destek dişler ; Periodontal açıdan sağlıklı olmalıdırlar çene arklarındaki lokalizasyonları değerlendirilmelidir. Radyolojik tetkiklerle yeterli alveoler desteğe sahip olup olmadığı incelenmelidir. Radyolojik tetkiklerle apikalindeki patolojik durum ( Kist, granülom gibi) olup olmadığı incelenmelidir. Periodontal alanları toplamı, eksik dişlerin periodontal alanları toplamından daha fazla olamalıdır. (Ante Kuralı) Köprülerin Endikasyonları Yeterince dayanıklı destek dişlerden yararlanılarak kaybolan estetik, fonksiyon ve fonasyonun sağlanmasında Aşırı okluzal yük gelmesiyle aşınmış dişlerin bulunduğu olgularda Bazen ortodontik tedavi sonrasında Okluzal ilişki bozukluğunda, vertikal boyutun bozulduğu durumlarda, Çekim ile uzun süre boşluk kaldığında, komşu dişler boşluğa kayar, antagonist diş uzar. Böyle durumlarda okluzal ilişkiyi düzenlemek amacıyla, yapılırlar.
Veneer Kron Metal destekli jacket kronun statik gücünü arttırır ve estetik sağlar. Dişin faydalanılan yüzlerine göre Tam Krondur. Kullanılan dental materyal açısından hem metal hem de estetik malzeme kullanılan krondur. Aşırı kron harabiyetine uğrayan dişlerin restorasyonlarında ve köprü çapası olarak kullanılabilirler. Hareketli – Bölümlü protezlerde kroşe ayağı olacak destek dişlerde yetersiz ekvator durumlarında uygulanılabilir.Yapımı için kesiminde dişin vestibül yüzü ve 1/2 vestibüle yakın aproximal yüzlerinde servikalde Shoulder – Bevel basamak,
palatinal ve 1/2 palatinal yakın aproximal yüzlerde Bevel basamak hazırlanır. Kesim bilinen prensiplerle tamamlanır Köprü Yapımında Önemli Kriterler
Akril Jacket Uniform kesim : Dişin anatomik formu korunmalı Dengeli kesim : Heryerden eşit madde kaldırılmalı Shoulder basamak : 90o
1- Basamağın diş etiyle olan ilişkisi 2- Çapaların köprü gövdesiyle birleşme yerleri 3- Gövdenin kretle olan ilişkisi 4- Köprünün antagonist dişlerle olan oklüzyonu Kronlar Malzemesine göre; Porselen Metal Akril Kompozit türevleri Metal + Akril Metal + Porselen Metal + Kompozit türevleri Süresine göre; Kalıcı Geçici Fonksiyonuna göre; Akril Jacket Metal Destekli Jacket Veneer Full Piva-Post Core (Yalnız kökü kalmış dişlerin onarımında) ** Hastanın ağız şartlarını proteze uygun hale getirmek için geçici kronlar kullanılır. Kapladığı Alana göre ; Tam kaplama Bölümlü kaplama Retansiyon Kaynağına göre; Klinik krondan destek alan Kanaldan destek alan
İki Yüzey insizale doğru birbirine yaklaşmalı
Aproksimal yüzeylerde 6-8 o ‘lik konverjans yapılmalı Metal Destekli Jacket Kron Bevel-Shoulder basamak yapılmalı Veneer Kron *Vestibülden daha fazla kesim yapılmalı ** Vestibülde bevel-Shoulder basamak hazırlanmalı *** Palatinalde bevel basamak yapılmalı Full Kron Bevel basamak yapılmalı Köprü Olarak Yapılan Kronlarda Nelere Dikkat Edilmeli ? 1- Embraşürler : İki dişin değim noktasından dışarı doğru 4 yönde genişleyerek açılan boşluklardır. * Gingival Embraşür : Papilin vertikal veya horizontal yönde sıkıştırılmamasına dikkat edilmeli. Bu yüzden temas yeri okluzal 3’lü sınırında olmalı. Sıkışan papil ilk anda beyazlaşır. * Okluzal Embraşür * Vestibül (Bukkal) Embraşür * Oral (Palatinal) Embraşür
2- Kenar sonlanması * Knife-edge * Chisel * Shoulder * Shoulder-bevel * Bevel *Champher 3- Okluzal Yüz + Elemanlar : Tüberkül, kenar sırt, üçgensel sırt - Elemanlar : Fossalar * Köprünün tüberkül eğimleri doğal dişlerinkinden az olmalı. Köprü gövdesinin okluzal tablası yerine geçtiği dişin okluzal tablasında küçük olmalı (Köprüye gelen çiğneme kuvvetlerini azaltmak için) 4- Dişsiz Krete Temas Pasif temas etmeli Aselle Köprü Gövdesi : Yüzeyel temas, Hijyenik değil, Periodontal yangı oluşur, Diş eti şişer, kızarır, kanar. Küresel Mermi Şekilli Köprü Gövdesi : Noktasal Temas,Hijyenik ama estetik degil. Hijyenik Gövde : Temas yok. Fornixleri sığ olan hastalarda (Örn : alt 7’lerde) Modifiye Köprü Gövdesi : Modified Ridge-lap çizgisel tamas. İdeal köprü gövdesi Köprü Yapımında Önemli Olan Faktörler 1- Estetik : * Renk ** Şekil *** Yüzey görünümü
2- Fizyolojik * Dayanak diş seçimi ** Dişlerin antagonist dişlerle artikülasyonu *** Dayanak dişlerin kron / kök oranı, kök şekli, sayısı **** Dişlerin alveol kavisindeki yeri 3- Statik * Gövdede eğilme ** Dayanaklardan devrilme *** Metal alaşımlarının özellikleri 4- Hijyenik * Gövdenin çapalarla bağlantısı ** Gövdenin kretle olan ilişkisi *** Gövdenin lingual yüzey özellikleri (Dışbükey + polisaj) Herhangi bir nedenle diş kaybedildiğinde çekim yer yaklaşık 10 günde iyileşir. Diş anterior bölgede ise Estetik ön plandadır. Çekim yeri iyileşir iyileşmez çekim yeri köprü ile tamamlanmalıdır. Çekim boşluğu uzun süre kapatılmazsa komşu dişlerin aksiyel eğimleri boşluğa doğru kayar. Anatagonist diş uzar. Sonuçta çekilen dişin boşluğu küçülür. Bunu önlemek için kısa zamanda köprü yapılmalıdır. Bu sorunlar gelişirse köprü yaparken bu iki dişi bir birine paralel kesmek zorlaşır. Anterior bölgede ise metal alt yapılı estetik yada metal alt yapısız estetik köprüler hazırlanmalıdır. Fizyolojik Köprü yapımında Dayanak Diş Seçimi önemlidir. Eksik dişlerin periodontal alanlar toplamı dayanak dişlerin periodontal alanları toplamından daha az olmalıdır. (Ante Kuralı). Her bir dişin ortalama periodontal alanları bellidir 3 → 266 mm2 4 → 220 mm2 5 → 217 mm2 6 → 455 mm2 7 → 417 mm2 Ancak bu her durumda geçerli değildir. Karşı çenede Total veya KI protez varsa
Alt ve üst çenenin karşılıklı dişleri köprü endikasyonunda önemli bir kriterdir. ülserleşmiş açık yara şeklinde olduğu görülür . Metal alt yapılı akrilik köprü yapılacaksa pasif temas bölgesi metal olmalıdır. Dayanak dişlerde dönme. gövdenin aproximal yüzlerinin kolay temizlenir olmasını sağlamaktır . Bu durumda köprü çıkarıldığında mukozanın kanamalı. Kron / kök oranının idealde 2/3 olması gerekir ancak 1/2 hatta 1 / 1 oranlarıda görülebilir. Amaç interproximal papile yer sağlamaktır. Fırçalanma esnasında daha rahat temizleme sağlanmalıdır. kızarık. Alveol kemiği içindeki Kökün Şekli daireye yakınsa veya ovalse gelen kuvvetlerin karşılanması açısından fark vardır. Çiğneme basıncı dayanak dişlere mesio-distal yönde bir kuvvet uygular. Bu durumda ante kuralı tam geçerli olmaz. Gövdenin alveoler krete teması aktif olursa.krete tamamen temas ederse basınç ve kolay temizlenememesi yüzünden gıda birikir ve mikrobiyal birikimler olur. Gövdenin çapalarla olan bağlantısı okluzalden bakılınca geniş açılı olmalıdır. Sabit köprü protez hazırlanırken yanlış bir işlem yükün her iki dayanağada iletilmesini hazırlarken yanlış bir işlem yükün her iki dayanağa iletilmesini sağlayacak ve her iki dişede zarar verecektir. Bu yüzden de köprünün hijyenik olması gerekir. Dar ve keskin hazırlanırsa kolay temizlenemez ve gıda retansiyonlarına neden olu.. vertikal yönde ise 58 µ’luk bir mikro hareket söz konusudur. Diş gelen kuvvetlerle kendi yuvasında bucco-lingual yönde bir mikro hareket . Normalde bucco-lingual yönde harekete yaklaşık 56-108 µ’luk bir mikro hareket. Hasta köprünün üstüne basamaz ve patolojik durumlar olur. şişlik. Metal alt yapılı seramik köprü yapılacak ise pasif temas bölgesi seramik olabilir. Ayrıca daynak dişlere gelen çiğneme kuvvetlerinin ağrı eşiğini aşmayacak seviyede olması gerekir. Ante kuralını uygulamamızın nedeni köprü yapımında fizyolojik sınırı aşmayı engellemektir. mukozanın şişip gövdeyi çevrelemesine neden olur. Yapılan protezin periodontal açıdan sağlıklı olması hem estetik hem de fonksiyonel gereksimleri karşılamak için önemlidir. yapılan köprü ayağı olan dayanak dişlerde devrilme ve dönmeyi engelleyecek. Ağrı olur. posterior köprülerde alveoler kret ile gövdenin teması hiç olmayabilir. devrilme → gövdede eğilme momenti.3 – 7 arası köprü yapılabilir. Köprü gövdesinde eğilmeyi önleyecek şekilde hazırlanması akla gelir. köprüye gelen ise mesiodistal yönde algılanır. Kök sayısı da bunu etkiler. Posterior köprü gövdelerinde palatinal tüberkülden pasif temas noktasına ve vestibüle doğru bir konvexlik verilir. Bu nedenle köprü simantasyonu sırasında uygulanan simantasyon basıncı buccolingual yönde olmalıdır. kretin şekline uygun gövde oluşturulursa krette hiperemi. Köprü gövdesinin yüzeyleri dışbükey hazırlanmalıdır. Anterior köprü gövdelerinde cingulumdan kretin tepesine doğru konvexlik sağlanmalıdır. Aşırı örtülü kapanışlı olgularda vertikal olarak uygulanan kuvvet fizyolojik şartları aşacak olursa dişleri alveol kemiği içinde tutan periodontal ligament zarar görebilir. Gövdenin krete bakan yüzeyinde daha kolay daha kolay temizlenebilsin diye bazı modifikasyonlar yapılır. Gövdenin alveoler kretle teması kesinlikle pasif temas olmalıdır krete basmamalıdır. Statik Statik kurallar denince. Gövdenin çapalarına olan bağlantısı okluzal 3’lüde yer almalıdır. Kök ne kadar yuvarlaksa o kadar avantajlıdır. kanama olur. Tek dişe gelen kuvvet bukkolingual yönde. Çünkü çiğneme kuvveti doğal dişli birey kadar fazla değildir. Mikroorganizmaların çıkardığı enzimler nedeniyle mukoza patolojilerine.
l / 4ε . antagonist ile olan uyum köprü statiği açısından önemli kriterlerdir. eksik diş sayısına göre az yada çok olabili. Gövde. Devrilme yükü → Horizontal olandır. Gelen kuvvet fizyolojik sınırlar içindeyse kemiğe iletilir. * Yükün az olması ** Tüberkül eğiminin az olması *** l ‘nin kısa olması (uzun köprülerden kaçınılması) ** ** köprü yüksekliğinin ve kalınlığının arttırılması. h3 Eğilme momentini azaltmak için. köprü gövdesine gelen yükle doğru orantılıdır. Sabit protezde köprü yapımında devrilmeyi minimuma indirmek için bazı önlemler alınmalıdır : 1. a . Köprü statiği açısından tüberkül eğimlerini azaltmak (düzleştirmek / silikleştirmek) ve dayanak diş sayısını arttırmakla devrilmesi azaltabiliriz. Köprünün devrilme ekseniyle uzun ekseni aynı doğrultuda olursa devrilme momenti minimumdur. ** alveol kret yüksekliğine *** dayanak diş sayısı ve lokalizasyonuna bağlıdır. nikel. Böyle bir köprüde devrilme düzlemi düz olmaz bu yüzden dayanak diş sayısını arttırırız. daha çok mesio-distal yönde (F2) olur Direnç noktasının lokalizasuonu dişin kron / kök oranıyla ilintilidir. ** *** Daha rijit metal kullanılması uygulanılabilir. M = F. platin içeren alaşımlar d: 18 gr / cm3 ‘ ten yüksek olan alaşımlar * Yarı Soy Metal : Altın oranı daha düşük alaşımlardan (daha sert) * Soy Olmayan Metal : En sert olanıdır. Rijit metal alaşımının kullanılması gövde ve çapaların rijit bağlanması istenilen stabilitenin sağlanmasında yardımcıdır. Dişlerin okluzal yüz modelajı önemlidir. ** Statik açıdan restorasyon büyüklüğü momenti ** gövdenin okluzal tablasının genişliği.yapar. Gövdede eğilme momenti. Derin modelaj durumlarında bileşke kuvvet alındığında horizontal kuvvet dikeyden fazla olmalıdır.Metal Alaşımların Çeşidi : * Soy Metal : Atın oranı fazla. kobalt gibi metaller içeren alaşımlardır. gövdede eğilme sorunu ortaya çıkabilir. * dayanak dişlerin kron/kök oranına. köprünün düz yada kavisli olması. tüberkül eğimi. Köprü gövdesinin uzunluğunun küpüyle ters orantılıdır. Köprü gövdesinin devrilme ve eğilme momenti . Krom. M =F * h M =F * l = 0 (aynı doğru üzerindedirler) Ancak köprü açısından düşününce gelen yük.pallidiu. Gövde sayısı fazlaysa. .
Böylelikle çiğneme etkinliği azaltılmalıdır. Gerek anterior. Kanatlı köprülerde devrilmeyi azaltmak için dayanak diş sayısının arttırılması gerekir. Yüklerin dişin üzerine yaptığı etkiler kuvvetin geldiği bölgede apikale yakın ise dişi iter. Hijyenik köprü gövdelerinde ise kretle olan mesafe 3mm olmalıdır. onlay olan köprüler * Teleskop köprüler (kesilen dişlerin paralel olmaması durumunda * Splint köprüler Basamaklar Servikalde yer alan kesilmiş dişin çiğneme basıncını iyi iletmesini sağlamak. Tek üyelide soy metal kullanılabilir. Okluzal tablanın boyutu çiğneme. Köprü gövdelerinin çapalarla olan bağlantısı statik kural gereği bukko-lingual değil. Estetiğin önemsiz olduğu posterior alanda tek nokta veya çizgisel temaslı gövde hazırlanmalıdır. Gövdenin geleceği alveoler kretin hiperplastik olduğu durumlarda köprü yapımı öncesi bu bölge uygun hale getirilmelidir. 3. Ante kuralına bağlı kalınarak köprü hazırlanmalıdır.Soy olmayan metallerden hazırlanan köprüler devrilme ve eğilme olasılığı daha azdır. Doğal dişli bireylerde çiğneme kuvveti 45-47 kg/m2 arasındadır. Tam basamak (shoulder) : Plastik jacket kronada Bevel : Full kronda Champher : Seramik restorasyonlarda Feather edge : Kron boyu kısa olanlarda Chisel – Knife : Kron boyu kısa olanlarda Bevel – Shoulder : Metal destekli jacket kron . Fibröz yapı kaldırılmalı sonra köprü yapılmalıdır. Yapılan köprüde metal alaşımı ve seramik veya akrilik malzeme kullanılmışsa pasif temasın metalle yapılması gerekir. uyum açısından önemlidir. serviko-okluzal yönde olmalıdır. Gövdenin tüm yüzeyleri konveks hazırlanmalıdır. Neden Köprü Yapılır ? * Geçici köprüler * Ataşmanlı köprüler (bağlantılı) * Köprü çapası 3/4 .Köprü yapımında dayanak diş sayısı arttırılarak köprünün daha dirençli ve stabil olması sağlanmalıdır. Bunu engellemek için aşırı sivri.5 mm’den küçük olmamalıdır. Bu kuvvet sonucu rezorpsiyon oluşur. Tam protezlerde 1/5’ dir Sabit protez yapımında köprü çok üyeliyse rijit metal alaşımı kullanılmalıdır. yapılan dişin statik gücünü arttırmak ve köprü çapasına gelen yükler karşısında gingival yarıktaki mekanik etkileri kaldırmak için servikalde hazırlanan yapıdır. Hareketli protezlerde doğal dişlinin 1/4'’ü civarındadır. Okluzal tabla olduğunda küçük hazırlanmalıdır. statik.Hazırlanan köprünün okluzal tablası olması gerekenden büyük hazırlanmamalıdır. Dayanak dişlere zarar vermeden uzun süre dayanaklı köprü için mümkünse yeterli dayanak diş seçilmelidir. gerekse posterior gövdelerde pasif temas olmalıdır. Ancak 0. Ayrıca gövdeye okluzal ve lingualden bakıldığında geniş açılı bağlantı alanları (embraşürler) hazırlanmış olmalıdır. Bu itme kron/kök oranı ile ilgilidir ve kuvvetin miktarı ile ilişkilidir. Birbirine köprü gövdesinin bağlanması için bağlanan krona Blok kron denir. 4/5 * Çapa inlay. keskin tüberküllü okluzal yüzeyden kaçınılmalıdır. Cila ve polisajında iyi yapılması da önemlidir. Oysa sabit protezde 1/3 ‘ü kadardır. Eğer metal+porselen bir köprüyse çizgisel temasta geriye geriye doğru estetik malzeme uzatılabilir. 2.
Modelaj bitince bilinen yöntemlerle tijlenip. Döküm yapılır. * Gerek kron içi tutucu. bölümlü protezlerde kron içi / dışı tutuculara destek olacak dişlerde * Çiğneme fonksiyonu olmayan dişlere çiğneme fonksiyonu kazandırmak için Dişin tüm yüzeyinden bir metal kalınlığı kadar madde kaldırılmalıdır. Tek parça döküm kronda denir. * Kron metali yüzünden pulpa testi yapılamaz. gerekse kron dışı tutucularda kullanılır. Tek dayanak dişe sahip kanatlı köprülerde gövdeye gelen dikey kuvvetler → dişin boşluğa eğilmesini ve rotasyona uğramasına neden olur. Uygulama Alanları * Tek diş restorasyonlarda *Posterior köprülerde çapa olarak * Hareketli.5 mm yukarısına kadar die spacer sürülür. * Bu tip kronlar çiğneme fonksiyonuna yeterince katkıda bulunurlar * Metal alaşımdan hazırlandığından polisajı kolaydır. * Komşu dişlerin aproximal kontakları kaybolur. Estetik dezavantajları nedeniyle bu kronları alt-üst çenelerde posterior dişlerde full kron uygulanır. Üst çenede 6-7’ler arası kontaklar okluzal 3’lüdedir. Okluzal yüz modelajı kesinlikle morfolojik boyutlarında daha büyük hazırlanmamalıdır. *Bazen dental arkta çiğneme fonksiyonunu iştirak etmeyen dişleri fonksiyona dahil etmede kullanılır. Kron yüzeyi ya düz yada düze yakın konvex hazırlanmalıdır. Güdükler oluşturulur.5 – 2 mm. * Antagonist dişler boşluğa doğru uzar. * Çıkarılması zordur. * Estetik değildir. non fonksiyonel tüberküllerden 1mm madde kaldırılır. bölümlü protezlerde gerek kron içi. Dezavantajları : * Kıymetli metalden hazırlanırsa ekonomik olmaz. yada krona tutucu yapılacaksa kron dışı tutucu olarak tırnak yuvası hazırlanır. Bu nedenle düze yakın hazırlanır. Kesim sırasında yapılan kronun çiğneme basıncına yeterince dayanıklı olabilmesi için okluzal yüzde fonksiyonel tüberküllerden 1. Diş Kaybı Olan Bölge Sabit Protezle Tedavi Edilmezse . * Komşu dişler boşluğa doğru devrilir. Üst çenede 6 – 7’ler arası kontak orta üçlüye yakın olmalıdır. maşete alınır. periodontal yönden sağlıklı olur. Kesim bitince bilinen yöntemlerle ölçü alınır. kroşe olukları. gerekse kron dışı tutucu olarak kullanıldığında daha stabildir. Özellikle posteriorda estetik gereksinim daha az olduğu bölgelerde Endikasyonları : * Aşırı kron harabiyeti yüzünden konservatif tedavi yapılmayan durumlarda * Köprü çapası olarak * Hareketli. Kırmızı kalemle çizdiğimiz basamak çevresinin 0. * Lehim yapmak gerektiğinde kolaylıkla lehim yapılabilir. Full kron modelajında üst çenede 6 ve 7’ler arası kontak hariç bütün kontaklar okluzal 3’lüdedir. modelaj sırasında tırnak yuvası. Döküm sonrası gerekli polisaj işlemleri yapılıp ajustesi yapılır. Kesinlikle konkav olmamalıdır aşırı konvex hazırlan ırsa interproximal papilin yeri kısıtlanacaktır.Full Kron Dişin tüm yüzeylerinden yararlanılır. Servikal bölge bevel tarzında hazırlanır. Eğer hareketli bölümlü protezlerde kron içi veya dışı tutuculara destek verecek bir full kronsa. Avantajları : * Kron kenarlarının yeterince ince hazırlanması nedeniyle hijyenik açıdan uygun. Okluzal yüz modelajında ise negatif ve pozitif özellikler uygun hazırlanmalıdır. .
sinoviyal sıvı ve ligamentlerdir. Alt çene hareketleri sırasında condyl başı öncelikle alt eklem boşluğunda rotasyon (menteşe) hareketi yapar. Bu yüzeyler avasküler bir yapıyla kaplıdır. avasküler bir yapıdır. Köprünün esneme miktarı (D). yutma. Fonksiyon açısından ele alındığında bu sistemde yer alan dişlerin görevi oldukça fazladır.5 mm Nonfonksiyonel tüberküllerde : 1 mm Bevel basamakta : 0. Protetik açıdan tek bir kron yaptığımızda yada dolgu yapılınca. Hareketin devamında condyl diskle birlikte üst eklem boşluğunda hareket eder. fonetik. Molar Maksiller 10 9 14 12 11 22 22 Mandibuler 8 9 15 10 11 24 23 ** Kanin dişlerde kemik yüksekliği 1/3 azalınca. Bu sistem çiğnemenin yanında solunum. Fossa mandibularisin iç yüzeyi önde konvex. Hareketin devamında ise bu kez condyl başı diskle birlikte üst eklem boşluğunda translasyon (kayma) hareketi yapar. D χ G3 Döküm full kron için ideal metal kalınlıklar . Premolar 1. eklem. destek kemik alanı 1/2'ye düşer. arkası genişce. dudak. eklem kapsülü. bu sistemleri tamamlayan yanak. Bu sistem içinde yer alan hareketli tek yapı alt çenedir. Bu üçü eklemi oluşturan yapılardır. arkaya doğru konkavdır. gerek anterior. 8-10 mm kalınlığında dışbükey. çenenin lateral ve protriziv hareketlerinde yönlendirici lateral hareketlerinde stoplayıcı ve kesme görevleri vardır. Premolar 2. Kısaca kaslar. Eklem boşluğu 2 bölüme ayrılır (alt-üst). dişler ve bu yapılara komşuluk eden yumuşak dokulardan oluşur. Dişin uzun aksına paralel olacak şekilde aksiyel duvarlarda rehber oluklar hazırlanır. kan ve lenfatik sistem. Condylaris denilen iki kemiksel yapı arasındadır. TME kranium denilen sabit yapı içindeki fossa mandibularis ile mandibulanın proc. Molar 2. Sistemi oluşturan sert yapılar temporal kemikteki fossa ve condyl başı iken. Alt çenenin hareketinin başlangıcında condyl başının alt eklem boşluğundaki hareket sırasında disk artiküler yüzey gibi fonksiyon görür. kemikler.Dişler devrikse preparasyon daha az madde kaldırılarak yapılır. Discus artikülaris eklem bağlarıyla ve çiğneme kaslarıyla bağlantılıdır. dil ağız tabanından oluşur. Alt çenenin fonksiyonunda da sorumlu olan TME’dir.. kapanışta destek ve çiğneme esnasında gelen çiğneme yüklerinin çene kemiğine iletilmesidir. kısmen yassılaşmış fibröz bağ dokusuyla kaplıdır. Çiğneme Sistemi Çeneler. Fibröz kıkırdak yapılıdır. Posterior dişlerin fonksiyonları belirlenmesinde vertikal stoplayıcı. Dişin önce bir yarısı prepare edilir. kaslar. eklem bağları çiğneme kasları ve bu yapıları besleyen damarlar innerve eden sinir sistemi. Fonksiyonel tüberküllerde : 1. Çene arkının ön bölgesinde yer alan anterior dişlerin fonksiyonu estetik. Condyl başı ise 203 mm2 ‘lik bir alanı kaplar. Bu iki yapı arasındaki disc ise konkav bir lens şeklinde ortası daha ince. fibröz yapılı. gövdenin uzunluğunun (G) küpü ile doğru orantılıdır. Yaklaşık 15-20 mm uzunluğunda. Ordodontik tedaviyle aks düzeltilerek tedavi edilebilir Santral Lateral Kanin 1. yumuşak yapılar artiküler disk.5 mm Nuttal Yöntemi Okluzal yüzde rehber oluklar hazırlanır. yapılan . Bu yapılar arasında discus artikularis (eklem diski) yer alır. yutma ve bazı duyusal işlevleri yerine getirir. sinirler. yapabilmesi için tek hareketli yapı olan alt çenenin işlevi önemlidir. yuvarlak. gerekse posterior dişlerin bu fonksiyonları. Bu sisteme stomatogonik sistemde denir.
Bunada santrik ilişki konumu denir. Kapsüler ligamentin içi sinoviyal membran. dışında oblik liflerle eklem hareketinde sınırlayıcı görev üstlenir. Fonksiyonel bağlar. * Çiğneme kasları * Hyoid üstü kaslar * Hyoid altı kaslar * Boyun ve ense kasları * Sırt kasları Çiğneme Kasları . dışı fibröz dokuyla kaplıdır. Santrik konumda alt çene üst çeneye göre condyl başı fossa içinde en üst. * Sternocleidomastoideus * Trapezius * Longissimus * Sphenius Alt çenenin 3 düzlemdeki hareketlerinde condyl-fossa-disk 3’lüsünün rotasyon ve translasyon hareketleri esastır. Bu bağın üst yüzünde parotis bezi yr alır. condyl ve fossa ile ilişkilidirler. Bu durum TME’de condyl-fossa disk 3’lüsünün santralde olduğu ve kasların stabil olduğu bir konumdur. discus artikularis ve çiğneme kaslarıyla. en orta ve en yana kaymamış pozisyonda yer alır. Kondyl başını kafa tabanına birleştirir. Temporal kasa göre eklemden daha uzak molar ve ön bölgeyi etkileyen yükleri oluşturur. santrik ilişki konumundan 0.’lerdir. M. Ağzın açılması sırasında bu bağ görev yapar. Önden arkaya uzanan yüzeyel lifleri ve vertikal yönde derin lifleri mevcuttur. alt çenenin angulusu arasında yer alan stylomandibuler ligament alt çenenin protrüzyonunda gerilerek hareketi sınırlar. temporamandibuler liga.1 mm daha öndedir(%90). Yardımcı ligamentlerden olan sphenoid ile fossa mandibularis arasındaki sphenomandibuler ile fossa mandibularis arasındaki sphenomandibuler ligament ince ve yassı bie bant şeklindedir ve pasif görev yapar. Temporal kemiğin çıkıntısıyla. .bu restyorasyonların condyl-fossa-disk 3’lüsündeki fonksiyonel uyumu bozmaması gerekir. Fonksiyonel bağlar kollateral. Bu konum hasta tarafından kaydedilebilen ve çeşitli gereçlerle belirlenebilen bir durumdur. Kollateral (diskal) ligament eklem diskini medial ve lateralden condyl başına bağlar. Ancak %10 düzeyinde santrik ilişkideki konum ile maximal interkuspitasyondaki santrik okluzyon konumu ile aynıdır. Doğal dişli bireylerde santrik okluzyon konumundaki condyl-fossa ilişkisi Total dişsiz olgularda alt-üst çene ilişkisini santrik ilişki olarak tesbit edilen condylfossa ilişkisiyle karşılaştırıldığında. Bağlar fonksiyonel ve yardımcı bağlar diye 2’ye ayrılırlar.1 – 1. Temporamandibuler ligament eklemin en kuvvetli bağıdır. Masseter : Zygomatic arkın altından başlar ve alt çenenin köşesinin dışına uzanan diktörtgen şeklinde bir kastır. Doğal dişli bireylerde ağızda yeterli sayıda diş bulunduğunda dişlerin maximum temasta (habitual interkuspitasyon. Eklemi oluşturan diğer yumuşak yapılardan ligamentler. Condyl ile disk arasındaki menteşe hareketinden sorumludur. * Ağız tabanını döşeyen kaslar Boyun ve Ense Kasları . İçte horizontal. * Masseter * Temporal * Lateral medial pterygoid kaslar Hyoid Üstü Kaslar . Diğerleri stylomandibuler ve sphenomandibuler ligamenttir. maximal interkuspitasyon) oldukları konum sentrik okluzyon konumudur. Çiğneme fonksiyonu sırasında alt çene 3 düzlemde de hareket edebilir. Kapsüler. Bu kasın fonksiyonu molar dişler bölgesinde kuvvetli çiğneme yükü oluşmasını sağlar. özllikle alt çenenin açılıp kapanmasında eklemi korumak için sınırlayıcı görev görürler. Condyl başını ve fossayı kaplayan kapsüler ligament fonksiyonel hareketlerde sınırlayıcı görev üstlenir. Çiğneme Sisteminde Yer Alna Kaslar .
Dişler maximal interküspitasyona geldiğinde kasılır. yukarıya uzanır.M. arka lifleri horizontal yöndedir.pterygoideus Lateralis : Pterygoid yüzden başlar. Önlifler kasılınca alt çene kapanır. M. Ligament Temporamandibuler (Superficial) Temporamandibuler (Medial) Kollateral (Distal) Kapsüler Sphenomandibuler Stylomandibuler Fonksiyonu Açma sırasında rotasyonu sınırlama Geriye hareketi sınırlama Rotasyona yardımcı Fonksiyonel hareketlerde sınırlayıcı TME artikülasyonuna yardımcı Alt çenenin aşırı protrüzyonunu sınırlayıcı Kas Temporal Başlangıç Kafatası Yan duvarı Zygomatik ark Pterygoid fossa ve lateral pterygoid duvarın medial yüzü Sphenoid kemiğin infratemporal yüzeyi Lateral pterygoid duvarın lateral yüzeyi Mandibulanın iç yüzü Masseter Medial Pterygoid Bitiş Coronoid çıkıntı ve ramusun ön kenarı Angulus mandibula Angulus mandibulanın medial yüzü Ligament Temporamandibuler (Superficial) Temporamandibuler (Medial) Kollateral (Distal) Kapsüler Sphenomandibuler Stylomandibuler Başlangıç Artikuler eminensin dış yüzeyi Artiküler eminensin en üst noktası Kondyl başı Kondyl başı Sphenoid kemik Styloid çıkıntı Bitiş Kondyl boynunun arka kenarı Kondyl boynunun dış yan kenarı Eklem diski Fossa mandibularis Lingulanın alt yüzeyi Angulus mandibula medial pterygoid kas Lateral Pterygoid (Sub) Lateral Pterygoid (İnf) Mylohyoid Kondil boynu ileartiküler disk ve kapsül Kondil boynu Geniohyoid Genial çıkıntı Digastrik Hyoid Kasın Ön Karnı Hyoid ve mylohyoid rafe Hyoid Digastrik fossa (mand. Vondylin konumlandırılmasında primer görev yapan kastır. Elevatör bir kastır. Ayrıca temporal kas alt çenenin protrüzyonunun belirlenmesinde rol oynar. Orta lifler kasılınca alt çenenin retrüzyonunda görev alır. Aşağıya doğru lifleri bir araya gelerek mandibulanın coronoid çıkıntısına uzanır. temporal çizgiden başlayan yelpaze şeklinde bir kastır. Condyl boynu üzerinde arkaya. Bir diğer huzmeside (inferior huzmesi) diske uzanır. superior huzme ise ağız kapanırken aktiftir. orta lifleri oblik. Ayrıca alt çene angulusuna uzanan bir tendonu mevcuttur. M. İnferior huzmeler ağız açılırken. Temporalis : Temporal fossada. Pterygoideus medialis : Ramus mandibulanın iç yüzünden yukarıya doğru uzanıp masseterle birlikte hareket eder. Ön lifleri vertikal. Alt sınırı) .
Üst önler. Sistemi oluşturan tüm yapılar bu konumda stabildir. Açma hareketinin başlangıcı alt eklem boşluğunda kondyl başının rotasyonuyla başlayan. Ancak alt çenenin mimik. ısırma gibi hareketler sınır içi hareketlerdir. Alt eklem boşluğunda. Bu belirli bir vertikal boyutta sağlanır.K. çiğneme veya boş yutkunma gibi fonksiyonları yapmadığı ve yer çekimi etkisiyle alt dişlerin üst dişlerle temasta olmadığı konuma alt çenenin istirahat konumu yada statik okluzyon denir. premolarlarda 2 mm anteriorda 4 mm kadardır. lateral hareket Hyoidin yukarı hareketi ve sabitlenmesi Hyoidin yukarı ve öne hareketi Alt çeneyi açma korur.1 – 1 mm daha önde olabilir (%90) Retrodiskal Yastık : Ekleme ait yapıların beslenmesinde görev alır. ön hareket. moların bucak oluğunda konumlanır. konuşma. Bu 3 düzlemdeki hareketin temeli rotasyon ve translasyon. ön hareket. condyl başının diske göre yaptığı rotasyon aşamasıdır.P ( Retral kontakt konumu) RKP. ön hareket. Yani alt çenedeki dişlerin karşı dişlere teması ve arkadaki iki eklem başı 3 ayaklı sehpa gibidir. Bu konumda dişler arası mesafe (interokluzal aralık) posteriordan anteriora doğru artar posteriorda 1. alt ve üst eklem boşluklarının beslenmesini sağlar. Bu konumda condyl – fossa. Metabolik ihtiyaçları karşılar. kemikler ve kıkırdak yapılar çene hareketlerini sınırlar. IKP’den 0. IKP Santrik İlişki : R. Eklem boşluklarını dolduran sinoviyal sıvı eklem yüzeylerinin. Alt çenenin bu sınır hareketleri her bireye özgüdür. Santrik Oklüzyon : HI. alt-üst dişler arası aralığın 12-20 mm olana kadar olan harekettir. Maximum açma gibi hareketler ise sınırsal hareketlerdir. moların mesiobuccal tüberkülü alt 1. Çeşitli çene hareketleri sırasında ekleme kompresiv kuvvetler geldiğinde sıvı eklem yüzeylerini . Eklemin hareketi sırasında sıvı alt eklem boşluğundan üst eklem boşluğuna geçebilir. kas ve ligamentlerden gerilimsiz. Sıvının oluşmasını endotel hücreleri sağlar.3 – 1.7 mm. hareketi kolaylaştırıcı ve sürtünmeyi önleyicidir.sola Sagital hareket : Öne – arkaya Çiğneme. Eklem kapsülü. Ağız açıklığı 40-45 mm olduğunda condyl diskle birlikte üst eklem boşluğunda translayon yapar.Kas Temporal Masseter Medial Pterygoid Lateral Pterygoid (Sub) Lateral Pterygoid (İnf) Mylohyoid Geniohyoid Digastrik Kasın Ön Karnı Sınıf I Okluzal İlişki (Santrik Oklüzyon) Fonksiyon Kapama. eklem ligamentleri. alt önleri vertikal ve horizontal düzlemde 2mm örter. yutma. lateral hareket Kapama sırasında diskin konumlanması Açma. MI. Alt Mandibuler 1. Dişlerin maximum ilişkideki okluzyonuna dinamik okluzyon denir. gülme. Ayrıca artiküler yüzeyleri kayganlaştırarak sürtünmenin oluşmasını engeller. Horizontal hareket : Açma – kapama Frontal hareket : Sağa . Alt çene sagittal-horizontal ve frontal düzlemlerde hareket eder. Sinovial sıvı kondyl ve fossa arasında kayganlaştırıcı. nötral durumdadır. geriye hareket Kapama. lateral hareket Kapama. Alt Çene Hareketleri : Alt çene TMe sayesinde 3 düzlemde hareket edebilen çift eklem başlı bir kemiktir.
1 Arcon 2. Bu nedenle okluzyonu 3 ayrı tipe ayırırız. Akril mili tekrar kanal içine yerleştiririz ve bu haldeyken dişin servikal bölgesini kavrayan bakır anoyla yardımıyla ve kerr stenci ile ölçü alırız. travma sonucu restorasyonlarda kullanılır.ve milli kronlar yapılır (pivo).çenenin sınırsal hareketleri kaydedilip. Endodontik tedavi tamamlandıktan sonra kökün yaklaşık 2/3’übe kadarı boşaltılır. Buna post-core sistem denir.2 Kanin korumalı Bu çeşitler alt çene hareketi sırasında bazı özellikler gösterir. Kanal içine yerleştirilen milin kronla beraber olduğu sistemde ise core yoktur. Alt çenenin sagital düzlemdeki sınırsal hareketleri Posselt diagramı üzerinde değerlendirilebilir. indirekt yöntemi tercih ederiz. ortodontik anomalilerde.1 Anterior grup fonksiyonlu 3. Hazırlanan postun uzunluğu kanal boyunun ortalama 2/3’ü kadar olmalıdır. Hasta ağzından tam bir ölçü alırız güdüğü ölçü içindeki yerine ters olarak yerleştirip. Kanal içine yerleştirilir. uygun kanal eğeleriyle genişletilir. Postun şekli genelde kanalın şekline uygun olarak hazırlanmalıdır. Alçı sertleşince hafifçe ıslatarak stenci uzaklaştırırız. Dişlerin okluzyonu çene hareketleri ile çeşitlilik gösterir. Bunu muflaya alıp akril teperiz. Böylece alçı güdük elde etmiş oluruz. mine displazilerinde. Okluzyon : Karşılıklı dişlerin temasta olduğu durumdur. alçı dökeriz. Dişte aşırı harabiyet olmuşsa pinlerle restore edilemiyebilir. Yada hazırladığımız akril mili kanal içine koyarak ölçü alabiliriz. Post ve core döküm olarak tek bir parça hazırlanabildiği gibi hazır postlar üzerine kompozit. 2. Dentin pinini dentine farklı açılarla yerleştiririz öncelikle distal ve mesiale yerleştirmeye çalışırız. aktarılmasında bağzı noktalar esastır. Bu durumda pulpaya girme riski olabilir. Bu yuvarlak kanallarda postun ağız boşluğuna açılan tarafında bir yıv açılır. Bunun üzerine de kron kaplanır. kanal içi izole edilir ve telin etrafına mum sarılır. etrafına mum sararız ve alçı dökeriz. * Çift taraflı dengeli okluzyon ** Tek taraflı dengeli okluzyon *** Posterior diskluzyon okluzyonu 3. kopabilir. Esas olan fonksiyonel tüberküllerdir. Hazır(fabrikasyon) miller yada kanal genişletildikten sonra yarım yuvarlak kroşe teline çentikler açılarak. kron kısmı kesilmiş bir diş şeklinde bir core olarak hazırlanır.2 Non-Arcon *Tam ayarkanabilir artikülatörler Pinli Restorasyonlar \ Milli Kronlar İleri derecede harap olmuş kronlarda. Artikülatörler * Ayarlanmayan artikülatörler (okluzör) * Yarı ayarlanabilir artikülatörler 2. Post. Genelde kök kesitleri yuvarlak yada ovaldir.core restorasyonların yapımında mümkün olduğunca kalan diş yapıları korunur. bir yöntem ise direkt kanal ölçüsünü hasta ağzından alabiliriz ama kanal içinde ölçü maddesi kalabilir. Böylece kanalın ve kanal ağzının ölçüsünü elde ederiz. O yüzden 1. Mil kronla beraberdir. Eğer pulpa açığa çıkışsa endodontik tedavi uygulanır. Kanal tedavili dişin kökünün 2/3’ü ne kadar uzanan postun üzerine core yapılır. Genişliği ise kanal çapının 1/3’ünü geçmemelidir. (Pivo) Post-core sistemler dentin pinleriyle dişlerin restore edilemediği durumlarda uygulanır. aktarılabilir. linguale yerleştiririz. Post kalan diş yapıları dikkate laınarak restore edilir.postun oval hazırlanması kanal içindeki hareketini kısıtlar. Alçıyı dişin kökü şeklinde küçültürüz. Bu kayıtların alınıp. Ancak kron kısmı hiç kalmamışsa. Sertleştikten sonra anoyla birlikte dişten uzaklaştırıp. . siman. Buralar uygun degilse vesitbul.
apexte kist. Postların Retansiyonunu Etkileyen Faktörler. Kullanılan Materyale Göre Postlar . Metal Post-Core sisteminin avantajları Geçmişi : Uzun yıllardır kullanılmaktadır. cam iyonomer postlar diye sınıflandırılabilir. Core retansiyonu : Post ile core arasındaki bağlantı oldukça kuvvetlidir. disilikat) * Cam fiber postlar * Amalgam. Direnç : Ferrule etkisi oluşturabilir. Ayrıca istenilen uzunlukta post yapılır. Bu nedenle uca doğru incelen postlar uygulanır. rezin. * Uca doğru incelen. Eğer değersiz alaşım kullanılıyorsa korozyona uğrar ve zamanla renklenme yapabilir. oluklu * Uca doğru incelen. Uzun süreli başarı oranları yüksektir. * Kanalın apikalinin iyi tıkanması * Perküsyonda hassasiyet olmaması * Apikalde hassasiyet olmaması * Aktif enflamasyon olmaması gerekir İdeal Bir Post. * Gerektiğinde kanal tedavisinin yenilenmesine izin verecek şekilde kolaylıkla dişten ayrılabilmelidir. düz yüzeyli * Uca doğru incelen. Post Uygulanacak Dişte . Herhangi bir hassasiyet. * Dişe minimum stres iletilmlidir. kompozit. enflamasyon. oluklu * Paralel. Postun çıkarılması : Endodontik tedavi başarısızsa postu çıkarmak zordur. * Döküm metal postlar * Prefaprike metal postlar * Karpon fiber postlar * Sermik postlar ( Zirkonyum. ** Korozyona uğrar ** Amalgam ise galvanik akım oluşturur.amalgamdan core oluşturulabilir bu tip restorasyonların uygulanacağı dişlerde çok iyi bir endodontik tedavi uygulanmış olmalıdır. Adaptasyon : Kanalın ölçüsü alınarak hazırlandığında kanala uyum üst düzeydedir. düz yüzeyli * Paralel. Estetik : Özellikler gingival dokular ince olduğunda metal postlar ışık geçişini önler. lityum. Hazır fabrikasyon miller kanalın duvarlarına tam adapte olacak şekilde genişletilebilir. Post apikal tıkanmayı bozmayacak şekilde vekal diş dokusunun direncini azaltmayacak şekilde mümkün olduğunca uzun olmalıdır. Metal Post-Core Sisteminin dezavantajları Kök kırığı : Aşırı rijit olmaları nedeniyle kuvvetleri diş yapısına iletirler. Kök kırığı insidansı artar. Oysa bireysel ölçü alınarak ve kanal ölçüsünden bireysel mil dökülerek hazırlanan postların adaptasyonudaha iyidir. vida yivli * Paralel. * Core içim yeterli retansiyon sağlanmalıdır. vida yivli diye sınıflandırılabilir. diş kırılabilir. Ancak daha fazla laboratuar çalışması gerekir. Post Uzunluğu Postun uzunluğu arttıkça retansiyonu artar. Ancak undercut oluşturmadan prepare etmenin zorluğu hemde simantasyon sırasında kullanılan fazla simanın dışarı çıkması zor olur. granülom gibi bir patoloji olmamalıdır. Şekline Göre Postlar . . * Kanal preparasyonunun şekli * Post uzunluğu * Postunçapı * Yüzey özellikleri * Uygulanan siman Kanal Preparasyon Şekli Paralel postlar uca doğru incelen postlara oranla retantiftirler.
Ancak kalan diş yapısını zayıflatıp kök kırığı riskini arttırır. * Kanalın genişletilmesi ve şekillendirilmesi * Dişin koronal kısmının preparasyonu Kanal Dolgusunun Çıkarılması Post yerleştirilecek kanal tamamen doldurulmalı daha sonra apikalde 5 mm güta perka kalacak şekilde boşaltılmalıdır. pürüzlü yüzeye sahip olanlar düz yüzeylilere göre daha retantiftir. Dolayısıyla kırılma riskini arttırırlar. Postların Kuvvetler Karşı Direncini Etkileyen Faktörler Kuvvet birikimi en çok basamak bölgesinde ve apikalde olmaktadır. Bu bölgelerde mümkün olduğunca fazla diş dokusu konmalıdır.. Dişin Koronal Kısmının Preparasyonu Kayıp diş dokuları dikkate almadan (çürük. Postun çapı Postun çapının arttırılması retansiyonu arttırır. Retansiyonu arttırmak için post yüzeyi kumlanabilir. Kök çapının 1/3’ü kadar olmalıdır. Post corun yapısının girişini engelleyecek undercutlar ortadan kaldırılır. Post uzunluğu arttırılmalıdır. İyi bir estetik için fasiyal diş yüzeyinden yeterli aşındırma yapılır. Çinko fosfat. Yüzey Özellikleri Oluklu. * Yeterli apikal tıkanma * Minimum kanal genişletilmesi * Uygun post uzunluğu * Yatay stop * Rotasyon önleyici vertikal duvar * Restorasyon marjininin sağlıklı diş dokusuna uzatılması . Kanalın Genişletilmesi ve Şekillendirilmesi Güta perka çıkartıldıktan sonra kanal apikale doğru daralan tarzda hafif eğim verilerek şekillendirilir. Kısa postlar kök kırığına neden olabilirler. Undercutlar ortadan kaldırılır. Uygulanan Siman Adeziv rezin simanlar hem diş dokusuna hem post yüzeylerine iyi tutunan simanlardır. cam iyonomer simanlar postların simantasyonunda kullanılırlar Postun kanala uyumu siman seçiminden daha önemlidir.) kalan kısım prepare edilir..Apikalde minimum 5mm kanal dolgusu kalacak şekilde post uzunluğu arttırılabilr. Keskin köşe ve kenarlar kaldırılmalıdır. böylece kuvvet daha çok alana yayılır. Okluzal yödeki kuvvetleri karşılaması için koronal kısımda okluzal stoplar yapılır. Postun rotasyonunu önlemek amacıyla kanalın koronalinde bir oluk yapılır. Koronal kısımda postun kama etkisini önlemek için ferrule etkisi oluşturulmalıdır. polikarboksilat. Postun uzun hazırlanması retansiyon açısından ve kök kırıklarının engellenmesi açısından avantajlıdır. Eğer post kanal içinde sabit durmuyorsa ve rotasyon yapıyorsa post yenilenmelidir. Postların Lateral Kuvvetler Karşı Direncini Etkileyen Faktörler Vidalı postlar sıkışma etkisiyle yerleştirildikleri için dentinde kuvvet uygularlar Post Core Uygulaması için dişin preparasyonu * Kanal dolgusu belirli bir derşnliğe kadar çıkarılır. Uygulanacak krona göre basamak bölgesi şekillendirilir.
Gingival Sonlanma : Serbest diş etinden 1mm uzaktan geçmelidir. 3/4.Adeziv Restorasyonlar Konservatif Protetik Uygulamalar * Modelaj. tesviveye. yani supra gingival düzeyde çalışılır. 5. Amaç çiğneme kuvverlerini dişin uzun eksenince iletmektir. Daha ince olmasıda dayanıklığı azaltır. metal-seramik) adeziv tekniklerle yapılabilir. plak oluşumuna izin vermeyecek şekilde hazırlanmalıdır = mini champher 4. Bunu önlemek için dişin tan cingulum bölgesine silindirik bir frez ucuyla köşeli bir tırnak yuvası açılır (cingulum rest). Eğer inlay tüberkül tepelerini örtüyorsa ve tüm okluzali kaplıyorsa onlaydır. Mine düzeyini aşmayan minimum kesim çalışması yapılır. Kesici kenar inceyse mine fazladır. En dayanıklı olduğu ise basma ve çekme gerilmesidir. McBoyle tutucusu. onlay 3/4 Kronlar : Anterior bölgelerde vestibül yüz hariç kaplanan kronlar. Inlay / Onlay : Kron kontürleri içinde yer alan restorasyonlardır. Dayanak dişlerin yalnızca palatinalinden yararlanılır. seramik. * Köprüler (metal alt yapılı yada tüm seramik ) * Hareketli bölümlü protezler için yardımcı elemanlar (tırnak yuvası. karşılayıcı kol yuvası.Minimal Yapıştırıcı Ajan : Yapıştırıcı kalınlığı ne kadar ince olursa elde edilen mukavement o kadar fazla olur. Böyle dişlerde kanatçık dişin şeffaflığını bozmasın diye kısa tutulur. hassas bağlantı taşıyıcı) * Periodontal splintler * Ortodontik pekiştirme apareyleri * Laminate veneerler * İnlayler. 4/5 Kronlar : Posterior dişlerde vestibül yüz hariç kaplanan kronlar. Standart çalışmalarda 50 µm kadardır. döküm. Bakteri ve gıda retansiyonuna. Böyle durumlarda kantçık kesici kenara uzatılabilir. onlayler (metal. Adeziv Restorasyonlar Restorasyonların kendisi. Tırnak yuvası olmazsa makaslama gerilmesi oluşur. McBoyle : Alt kesiciler gibi küçük hacimli dişler için modifiye edilmiş 3/4 kronlardır. Adeziv çalışmalarda ise 30 µm olmalıdır. Diş daha kalınsa dentin dişin şeffaflığını azaltır.Kesici Kenar Sonlanması : İnsizal kenardaki mine kalınlığına göre karar veririz. kompozit. Klinik kronun tamamını kaplamadıkları için konservatif kliniğince uygulanırlar. İşlem Sırası * Model Analizi * Preparasyon * Ölçü * Çalışma Modeli ve refraver (dublikat) model . Kesici kenar opak görünür. diş şeffaftır. restorasyon ve diş arasındaki siman tabakasında makaslama gerilmesi olmasını önler. 2.Maximal Alan : Kanatçıklar mümkün olan en geniş alana yayılmalı. rehber düzlem.Fonksiyonel Kuvvetlerin İletimi : Eğer çiğneme kuvvetleriyle ilgili hiçbir tedbir almazsak palatinal restorasyon diş etine doğru kayar. Adeziv restorasyonların en zayıf olduğu gerilme tipi makaslama gerilmesidir. Konservatif uygulamalarda geriye kalan dokunun korunması esastır. uyulmama * Estetik faset * Simantasyon Tasarım İlkeleri 1. yapıştırıcı ajan ve dayanak diş yüzeyleri arasında moleküler bir bağ söz konusudur = adezyon. inlay. Cingulum rest. 3/5 kronlar. 3.
180 0 Sarma (wrap around) : Kanatçık dayanak dişi 1800 sarmalıdır. Yüzeydeki bakır atmosfer O2’siyle bakır oksit tabakası oluşturur. * Geometrik * Reolojik ( Büzülüp. Deterjanlı su.Fiziksel : Fiziksel olarak diş ve kanatçık arasında seconder bağlar oluşmasıdır (vander Wals bağı). Bakır yüzeyde yoğunlaşınca altın alaşımının rengi sarıdan yeşil-maviye dönmesiyle anlaşılır. Çünkü altın soymetaldir bu yüzden alaşımılda bakır da bulunur. Ancak bunun için yüzeyler bir biri ile çok yakın temasta olmamalıdır. Kayıtlar doğru alınırsa okluzyon artikülatörler üzerinde kolaylıkla irdelenebilir. asetat Silan= γMOPS= gama metal oksit + propil silan → Metal yüzeyindeki oksitlerle kimyasal bağlar kurar. . ** Hareketli parçaları serbestçe hareket edebilmeli.3 – 0. (iyonik veya kovalent bağlar) Adezyonu oluşturan elamanlar . Artikülatör Kullanmanın Avantajları * Çeneler artikülatöre taşındığında.5 mm kadar aşındırma yapılmalıdır 7.Antagonist Temes Noktası : temas noktasından 0. restorasyon → Aderent * Siman → Adeziv Metal yüzeylerin Hazırlanması 1.Yapışmayı Kolaylaştırıcı Kaplamalar Kompozit esaslı yapıştırıcılar için Makromekanik : Retansiyonla da hazırlanabilir.6. C. Altın alaşımıysa okside olmaz.Oksidasyon : Silan esaslı yapıştırıcılar için 3. Yada geçici olarak yapılan köprülerdir (Rochette Köprü) Oksidasyon a) Kumlama : 50 µm Al2O3 Metal yüzeyine püskürtülür.Mekanik : Mekanik olarak yüzeyler bir birine kenetlenmelidir.Kimyasal : Kimyasal olarak primer bağlar oluşmasıdır. Artikülatörler Çene hareketlerini taklit eden aletlerdir Artikülatörlerin Taşıması Gereken Özellikler * Üzerinde taşınan çene modellerini doğru olarak hem horizontal hem vertikal ilişkiler dahilinde tutabilmelidir. genleşmeyle sağlanan retansiyon) B. sabit parçalarda rigit olmalı *** Menteşe hareketini ve lateral hareketleri rahatlıkla yapabilmeli *** * Vertikal boyutu sabit tutabilmek için insizal pin yada kesici çubuğu olmalı. Ancak bu eskiden kullanılan kısa süreli köprülerdir. * Diş. Krom havayla temas ettiğinde metal üzerinde krom oksit tabakası oluşur.Mikromekanik : Kimyasal veya elektrokimyasal korozyon. dişler arası okluzal ilişkiler lingual perspektiften de kolayca incelenebilir. Simantasyon Temel prensip adezyon sağlanmasıdır. nikel daha güç oksite olduğundan bunu kolaylaştırmak için alaşımı birkaç dakika nitrik yada sülfirik asit solüsyonunda bekletilir. ** Tam protezlerde okluzyonun ağızda incelebilmesi artikülatördeincelenmesinden daha zordur. 400 oC’de 10 dk ısıtılırsa bakır atomları yüzeyde yoğunlaşır. A. Distile su c) Kimyasal Temizleme : Etil asetal. b) Temizleme : Ultra sonik temizleyici. nitrik / sülfirik asit → elektrik akımı (metalden elşektiriksel olarak zayıf fazlar kopar ve girinti çıkıntılar oluşur) 2. Nikel alaşımıysa.
Fonksiyonel Olarak Artikülatörler . Alınan bu kayıtlara göre sınırsal hareketler belirlenir ve buna uygun restorasyonlar hazırlanır. Örnek. Whip-mix. Uygulama alanları : Okluzyonun yeniden oluşturulması. Tersi ise non-arcondur. Arconlarda fossa eğimi ile üst çenenin okluzal düzlemi arası açı sabittir. Non-arconlarda ise artikülatör açılınca açı değişir ve kapanış yükseltmesi gereken olgularda hatalı kapanış elde edilir. Alt çenenin sagital düzlemde rotasyonu terminal menteşe ekseni etrafında gerçekleşir.Ağız içi yapılaqn kayıtlarla transferde kayıt materyali olarak mum. Açıldığında da bu değişmez.Yarı ayarlanılabilen artikülatörler 2.Arcon 2. full ağız restorasyonları. alçı. Bu normalden farklı kapanış yoluna ve erken diş temaslarına neden olur.Grefik kayıtlarla yapılan transferlerde gotik ark çizdirilebilir. kombine kron-köprü yapımı. Stuart ve SAM artikülatörleridir.Non Arcon Bu sınıflandırma fossa mandibularis ve eklem başının artikülatörün hangi parçasında yer aldığıyla ilişkilidir. Dentatus ve HANAV artikülatöreri Arkon tipi artikülatörlerin alt parçasının aynen insandaki gibi hareketleri yapabilmesi.Ayarlanamayan artikülatörler 2. dikey boyutun değiştirilebilmesi durumunda condyl rehberliğinin okluzyon düzlemine göre sabit korunabilmesi gibi avantajları vardır. ZOE. 3. Alt – Üst Çene Modellerinin Artikülatöre Taşınmasında Kullanılan Başlıca Kayıt Tipleri 1. Bu materyallerden biriyle santral ilişki kaydı alınabilir. Bu artikülatörler aynen doğasındaki gibi 3 düzlemde hastadan alınan kayıtların aktarılabildiği artikülatörlerdir. Ayarlanamayan artikülatörlerde menteşe ekseni ile dişler arası mesafe daha kısadır.Tam ayarlanabilen artikülatörler Şekil Yönünden artikülatörler . yada stereografik kayıtlar alınabilir. 3.1. 1. Yarı ayarlanabilir artikülatörler ise sadece menteşe hareketi yapan okluzörler veya ortalama değerlere göre ayarlanan artikülatörlerdir. .Yarı Ayarlanılabilen Tam ayarlanabilen artikülatörler insan çenesinde olduğu gibi alt çene hareketlerini taklit edebilirler. sabit rehabilitasyonlar.Non-Arcon 3. pantografik çizimler yaptırılabilir. 2.Alınan pratik kayıtlarla yapılan ayarlamalar.2. Eğer fossa mandibülaris üstte. Protrüziv ve lateral hareketlerdeki kayıtlar alınabilir.Knematik yüz ark arkı kullanılarak terminal menteşe ekseninin belirlenmesinde condyler arası mesafe artikülatör üzerinde sabit bulunabilir yada bireye göre ayarlanabilir.Tam Ayarlanabilen . yani doğasına uygunsa arkon tipi artikülatördür.Arcon . 2. Örnek . eklem başı altta ise. özel kayıt silikonları yada soğu akrilden yararlanılır. Tam ve bazı yarı ayarlanılabilenlerde bu mesafe hastaya özgü ayarlanır ve normal kapanış yolu aktarılır Okluzör : Sadece sentrik ilşki aktarılır.1.Ağız içi kayıtlarla yapılan ayarlamalar.Kinematik yüz arkı kullanılarak terminal menteşe ekseninin lokalizasyonu belirlenerek alınan kayıtlarla yapılabilir.
Alt çenenin lateral hareketleri sırasında horizontal düzlemde de rotasyon hareketi meydana gelir. Yüz arkı (face bow) ile extraoral kayıt alınıp üst çene artikülatöre bağlandıktan sonra hastadan santrik kapanış kaydı alınır ve bu kayda göre de alt çene artikülatöre alınır. Bölümlü protez yapımında teşhis amacıyla yarı ayarlanabilir yada daha basit artikülatörler kullanılabilir. Alt çeneye küçük açmakapama hareketleri yaptırılarak condyl-diş ilişkisinin fossa içinde doğru konumlanması sağlanır. . ağızdaki dişlerin kapanışa gelip gelmemesi gipi faktörler etkilidir. diğer parmaklar mandibulanın alt sınırına yerleştirilir. ön dişlerde aralanma gözlenir. ideal okluzyon hedefleniyorsa tam ayarlanabilir artikülatörlerle çalışılması uygundur. tüm dişler aynı anda restore edilecekse. matrix-patrix. Hassas Bağlantılı Protezler Birbiri ile uyumlu erkek-dişi. Sadece santrik ilişki kaydının alındığı ve buna uygun artikülatör üzerinde laboratuar işlemlerinin bitirildiği durumlarda protez hastaya uygulandıktan sonra okluzal aşındırmalar varsa prematür kontaktların giderilmesi zorunlu olacaktır. gibi isimler verilir. Tam protez yapılacaksa diş diziminde ve çene hareketlerinde maximum teması sağlamak için idealde tam ayarlanabilir yada yarı ayrlanabilir artikülatörler seçilmesi uygun olur. SAM Artikülatörü * Arcon * Ağız içi kayıtlarla protruziv ve lateral condyler eğimler kişiye göre ayarlanabilir. Bu kapanışa göre yapılan restorasyonlar hasta ağzına yerleştirildiğinde okluzyonda yükseklik ortaya çıkar. Bölümlü protezler için artikülatör seçiminde eksik diş sayısı. Sonuç olarak artikülatörde çalışmak uygun artikülatör seçimi hem yapılan protetik restorasyonların başarısını arttıracaktır hemde stomatognatik sistemin fonksiyonunun korunmasına katkıda bulunacaktır. Artikülatör Seçimi Artikülatör kullanmada temel amaç hastadan alınan kayıtlar doğrultusunda hastaya yapılacak restorasyonun aynen hastanın tüm fonksiyonlarını değişikliğe uğramadan yapılabilmesini sağlamaktır. Alt çane belirli bir kuvvet uygulanarak santrik kapanış alınırsa condyller fossa içinde normalden daha geride yada aşağıda konumlanmış olurlar. diğerinin hareketli protezler üzerinde yer aldığı kombine protezlerdir. primer seconder. okluzal ilişkinin kaybedilmediği durumlarda basit artikülatörler. negatifpozitif parçalarolarak ifade edilen bir biriyle uyumlu parçalarından birinin sabit. Sabit protez yapımında az sayıda kron yada inlay gibi restorasyonlarda basit bir artikülatör ancak daha fazla diş eksikse yarı ayarlanabilir artikülatörler(ancak kapanış varsa). planlanan okluzyon tipi. Hazırlanan hareketli protezin daha fazla fonksiyonu daha az yer kaplayarak sağlaması içindir. Dowson’un Bimanual Manipulasyonu ile Alt Çeneyi Santrik İlişkiye Getirme Yöntemi Baş parmaklar çene üzerine. Rotasyonla birlikte bir miktar yana kayma hareketi de yapar. Santrik kapanış kaydı ile elastomerik ölçü maddelerinden yararlanılabilir. anker. İstenildiğinde ortalama değerlere göre kullanılabilir. full ağız restorasyonu gerekliyse. Tek el tekniği de uygulanabilir ancak kontrolü daha zordur. Bu protezlerin parçalarına ataşman. Bu protezleri yapmamızın amacı daha fazla estetik ve retansiyon sağlamaktır. * Yüz arkı transferi kabul eder. Örnek : K3 olgusunda. K1 olgularında vertikal boyutun kaybedilmediği durumlarda yarı ayarlanabilir yada ortalama değer artikülatörleri kullanılması uygundur. sürgü.
atmosfer basıncı gibi faktörlerdir. Hassas bağlantılı protezlerin uygulanması hassas bağlantılar çeşitli şekilde sınıflandırılabilir. Mekanik Faktörler : Direkt ve indirekt tutucularla sağlanır.Projeksiyon üniteleri . KI (serbest sonlanan) olgularda alveoler kretteki mukozanın özelliği belirlenmelidir. mukozanın reziliensi seçilecek ataşman tipiaçısından önemlidir. pulpa odasının genişliği belirlenmeli. gerekirse dişlere gingivektomi yapılarak kron boyları uzatılmalıdır. *Aynı ataşman sistemleri . post üzerine uyarlanan ataşmanlardır. * Metal – metal * Metal . Mekanik tutuculuk sürtünmesel retansiyon şeklinde olabilir.plastik * Yay sistemli Bir diğer mekanik retansiyon manyetik retansiyondur. Yardımcı bağlantılar : Vida. Ayrıca kombine protezlerin yapımında ataşman üye dişlerin lokalizasyonları. Yay destekli mekanik tutuculuk şeklinde olabilir. menteşeli uzantılar veya yaylı sistemler şeklinde diğer ataşman sistemlerin tutuculuğunu arttırmaya yönelik bağlantılardır. * Kapalı alan . Kron – dışı bağlantılar : Parçalar kronun dışındadır. Kron içi bağlantılar Kron dışı bağlantılar Stad (çivi başlı) bağlantılar Barlı bağlantılar Yardımcı bağlantılar Kron – içi bağlantılar : Parçalardan biri kron içindedir. Anatomik Faktörler : Alveoler kretler. Reziliensi az olduğu durumlarda ise vertikal yönde harekete kısmen izin veren ataşmanlar seçilmelidir. Bu mıktatıs sistemlerinde genelde SamaryumCobalt (SmCo5) bulunur. Mıktatısın oluşturduğu manyetik akı dokulara yayılır. . Çünkü bu tip protezler klinikte hekimin ve laboratuarda teknisyenin özel işlemler yapmasını gerektirir. alveoler kretteki dağılımları da önemlidir. Hareketli bölümlü protezlerin tutuculuğunu sağlayan anatomik. endodontik tedavili dişlerin kökleri üzerine yerleştirilen. damak formu. Sürtünmesel ve metalplastik şeklinde olabilir. sürgü. Fiziksel Faktörler : Adezyon. En çok bilineni dolder bardır. yüzey gerilimi. Hastanın ağız hijyeni optimum olmalıdır. Çürükler tedavi edilmeli. İki mıktatıs kullanılır. Şekline ve lokalizasyonuna göre yapılmıştır.Bağlayıcılar . . (zıt kutupların bir birini çekmesi) * Açık alan . uygulanılacak dişlerin radyolojik kontrolleri yapılmalı.Birleşik üniteler Stad ataşmanlar : Genelde aşırı kron harabiyetinde. Barlı bağlantılar : Aynı alveoler ark üzerinde yer alan kökleri yada kron boyu kısa dişleri birbirine bağlayan barlar ile bu barlara uyumlu manşetin hareketli protez içinde yer aldığı ataşmanlardır. Manyrtik akı çevre dokulara yayılmaz. mukoza özellikleridir. mukozanın rezilliensi seçilerek ataşman tipi açısından önemlidir. * Şekline göre : * Lokalizasyonuna göre : * Fonksiyonuna göre : En pratik olanı 1970’lerde yapılan Prciskel sınıflandırılmasıdır. Sürtünmesel ve yaylı sistemler bulunur. Sürtünmesel Retansiyon .Kısaca birbiriyle uyumlu iki parça üzerinekurulur. İmplant sistemlerinde de kullanılmaktadır. Bu sınıflandırılan ataşmanları kullanarak hassas bağlantılı protez yapabilmek için önce hasta ağzında bazı işlemler yapılmalıdır. kron boyuna bakılmalı. fiziksel ve mekanik faktörler vardır.
Aksiyel duvarları paralel (teleskop) .Barlı eklemler .Sürtünme gereçleri .Rigit .Bağlayıcılar .Birleşik üniteler Stud Ataşmanlar .Sürtünmesel . Sınıflandırma .Retansiyon mekanizması .metal başlıklı : .Hassas bağlantılı protezler. yardımcı unsurlarla indirekt tutuculuksağlanır.T.Ataşmanın lokalizasyonu .Kombine Tutuculuk (Manyetik + Mekanik) .Barlı eklemler Metal – metal sürgülü : . H.Yaylı Krondışı (Extrakronal) . sabit ve hareketli protezler arasında geçiş sağlarlar ve ikisinin özelliklerini de taşırlar.Menteşeli uzantılar Avantajları * Estetik * Kuvvetler dişin uzun eksenine paralel * Protezin kullanım kolaylığı * KI olgularında protezin stabilitesini arttırması * Protezin gömülmesine engel olması * Yan kuvvetler oluşmaz * Sürtünme sonucu yıpranma uzun zaman alır * Protezde adaptasyon kolaydır * Giriş yolu için dişlerin paralel hale getirilmesi şart değildir * Geniş dişsiz alanları birleştirir Dezavantajları * Klinik ve laboratuar işlemleri zor ve zaman alıcı * Onarımları ve yeniden kullanımları her zaman mümkün değil * Çok hassas çalışma gereklidir * Ekonomik değildir * Yeterli ağız hijyeni olmalıdır * Uygun hazırlanmazsa gingival irritasyon ve diş kaybı Endikasyonları * Ön ve yan grup dişlerde estetik nedenlerle * Anatomik şekil yada yetersiz ekvator altı mesafe varsa * Resiprokal kroşe koluna uygun yer yoksa * KI ve KII olgularında * Sabit protez uygulanamayan KIII olgularında * Kroşe tutuculu protezin tercih edilmediği durumlarda Kontrendikasyonları * Kron boyu kısa dişler * Pulpa odası geniş dişler * Ekonomik nedenler * Hekimin el becerisi * Aşırı örtülü kapanış * Yetersiz çeneler arası mesafe * Yeterli desteğe sahip olmayan dişler Tutuculuk (Retansiyon) Protezin yerleştiği yerden çıkartıcı kuvvetlere karşı gösterdiği dirençtir.Vidalı üniteler .Tolerans Kron içi (İntrakronal) .Barlı üniteler .Aksiyel duvarları açılı (konus) Metal – metal barlı : . Kroşeler yada hassas bağlantılarla direkt tutuculuk. I.Resilient Barlı Bağlantılar .Sürgüler . 1-Sürtünmesel Tutuculuk Metal .Barlı üniteler Yardımcı Bağlantılar .Projeksiyon üniteleri .Manyetik Tutculuk 3. Kırlangıç kuyruğu Metal – plastik : Erkek yada dişi parça plastik 2.Hareketlilik .
Metal – metal (Pres stud) . I veya dairesel olabilir.Kapalı alan magnet Hassas Bağlantının Retansiyonu • Parçaların boyutları . Kimyasal olarak toz kısımları baziktir. Kalıcı Çinko fosfat siman Silikat siman Polikarboksilat Geçici CaOH Zoe Öjenolsüz geçici .kit kısmı ise asidiktir. malzeme torgunluğu.yaylı bağlantı Kron İçi Bağlantı İçin Diş Kesimi Kron konturu içinde 0. yeri. plastikte deformasyon) • Dişlerin durumu • Pulpa odasının radyolojik tetkiki • Kron boyu • Kron / kök oranı (gerekirse gingivektomi) • KI ve KII olgularında dişsiz kretin reziliensi • Ağız hijyeni • Model analizi • Dayanak diş sayısı. dağılımı. Yani siman tuz yapısındadır. Bazıları pasta şeklinde olabilir.Metal – plastik (Vario stud) * Yaylı bağlantı * Manyetik bağlantı . aşınma. Sürtünmesel retansiyon vardır.Kesiti dörtgensel CMSlide KIII olgularında . rezorpiyonu • Vertikal boyut • Giriş yolu • Ataşman tipi Kriterleri dikkate alınmalı Kron içi Ataşmanlar Tüm kısımları dayanak dişin konturu içindedir. eğimi.Sürtünmesel Schatzman KIII olgularında . yaylı düzenekler kullanılır.2 mm yuva Kron boyunun 2/3 boyutunda Hata Diğer dayanak dişteki yuva(kutu)nın aynı hizada olmaması yetersiz boyutlarda yuva hazırlanması. li. Endikasyonları * KIII ve modifikasyonları * Estetiğin önemi olduğunda * Sabit protezlerde bağlayıcı olarak Kontrendikasyonları * Serbest sonlu olgularda * Pulpa odası geniş dişlerde * Kron boyunun kısa olduğu dişlerde McCollum (1911) KIII olgularında . Uyum hassaslığı yeterliliği kontakt alanı başarıda önemlidir. Likitteki asit fosforik asit veya şelasyon ajanı olabilir.Kesiti yuvarlak . Simantasyon Simanlar iki komponentli malzemelerdir (Toz-Likit). • Parçalar arası uyum hassaslığı • Parçalarda kullanılan malzemenin çeşidi • Planlama • Laboratuar teknikleri (metalde korozyon. kron boyları • Dişsiz bölge uzunluğu. poliakrilik asit olabilir veya herhangi bir monomer olabilir.Açık alan magnet .6 x 0.Soy metalden üretilmiş .Hassas Bağlantının Çalışma Mekanizması Parçalar arası uyum * Sürtünmesel bağlantı . Kron içi bağlantıların kesiti T.Sürtünmesel bağlantı . H. Yardımcı retantif parçalar.
21. Metalin yüzey enerjilerini değiştirerek organik olan bu maddenin kimyasal kompozitlerle yapışması sağlanır. distile su) .Seramik yüzeylerin hazırlanması Metalin Hazırlanması . Metal alt yapı ile iyonik bağ oluşrurlar.Pirolitik silikat kaplama (silicoater.Metal yüzeylerin hazırlanması . Kalıcı simantasyon ve ortodontik bantların simantasyonunda kullanılırlar Silikat Siman Toz : SiO2 (Silika) %40 Al2O3 (alümina) %30 NaF.Kimyasal temizleme (etil asetal. Temel kimyasal reaksiyon : iyonizasyon. Metal yüzeyindeki etki gösterir. opaque (kuratay) PMFA → Sebond (schutzdental) spectralink (Noclor) Minenin Hazırlanması . (γMOPS) Rocatec : Tribokimyasal yöntem. büyük zincirli organik moleküller aktif akrilat monomerleri. spectra-link) .siman Cam iyonomer siman Polimer simanlar siman Bu tip yapıştırıcıların içinde bulunan silan (γMOPS).Mutlak nem kontrolü (rubber-dam) .5’tir. Silikat tabakası ile estetik kaplama malzemesinin organik polimer zincirinin serbest uçları arasında birleştirici (coupling) ajan olarak silan kullanılır. deterjanlı su 2-Ultrasonik temizleyici. Metal alt yapı yüzeyinde silikat tabakası triboplazma pirolitik değil (γMOPS) Ön kumlama → 110 µm corundum (Al2O3) Silikat kaplama → 110 – 120 µm kuvars ile kumlama Silanlama → espe – sil Metal Primerleri : Sıvı madde. Adezyonun kimyasal bağlanması tepkimesine kemisorbsiyon denir.aseton) Hem kimysal hem mekanik etki gösterir. Metal yüzeyindeki oksit tabakasında kimyasal bir anfinitesi bulunan yapıştırıcılar kullanılır. asitleme .Mikromekanik (kimyasal yada elektrokimyasal Korozyon) . CaF2 Simantasyon İçin. Metal alt yapı üzerine silikat tabakası. Yapışmasyı Kolaylaştırıcı Kaplamalar . 48 saat sonra nötrale döner. hidrofiliktirler. Metal oksitlerine gerek fiziksel gerek kimyasal yolla bağlanır.Dayanak dişlerin hazırlanması . Çinko Fosfat Siman : Toz : ZnO (çinko-oksit) Katkı Maddeleri : * MgO * SiO2 * BiO3 Likit : Ortofosforik asit (%85) Su (%1-3) Tamponlayıcı Al ve Zn bileşikleri Simanın pH’ı 3. silicoater MP.Aktif akrilat monomeri “PFMA” kaplama (sebond. pitting. H2SO4) . Aktif Akrilat Monomerleri : 4-meta → Superbond (sun medical) UDMA → Panavia Ex. .Oksidasyon (silan esaslı yapıştırıcılar için) .Kalay oksitle kaplama (sadece soy metal alaşımlarda kullanılır) Silicoater : pirolitik.Elektrokimyasal (asit+elektrik akımı) Oksidasyon .Kumlama (50µm Al2O3) amaç metal yüzeyini genişletmek . rocotec) .yapışmayı kolaylaştırıcı kaplamalar (kompozit esaslı yapıştırıcılar için) Mikromekanik Etching.Kimyasal (HNO3.Temizleme (1-Ultrasonik temizleyici. tribokimyasal yöntem. corrosion.
3 ayrı sertlik derecesinde dişi parça bulunur: çubuk.Alt kaninlerde Kron Dışı Bağlantıların Kontrendikasyonları . kısmen harekete izin veren tipleri kulanılır. gelecek olan yükleri karşılamak açısından daha avantajlıdır. Bu L şeklindeki bir barın ucuna yerleştirilmiş bir küre taşır ve buna uygulanan negatif parça hareketli protez üzerindedir. lokalizasyonuna göre uygulanır. bağlayıcılar. sadece dikey yönde hareketliliğe izin verir. Rigit yada kısmen harekete izin veren tipleri vardır. çivi. İlk akla gelen Pablo kron-dışı bağlantısıdır.Serbest sonlu olgular . dişi parça plastiktir. Kron Dışı Bağlantıların Endikasyonları .Bucco-lingual genişlik kron içi bağlantı kadar önemli değil . polieter esaslı.Ağız hijyeni yeterli değilse . 30 saniye Yıkama (2ml/dk su çıkışı. Diş eti papiline dikkat edilmeden yerleştirilirse periodontal sorunlar olur. Genelde kron dışı bağlantıların kullanılmasında 2 destek dişin bloklanması. Yay destekli bağlantısı olan ASC52 kron dışı bağlantıdır ve kuvvet kırıcı etkisi vardır. Kronların ağızdaki ajusteleri tamamlandıktan sonra bu ölçü maddelerinden biriyle ve bireysel ölçü . Genelde bu tip bağlantılar prtoezin 2 parçasını birleştirir. gerektiğinde sıkıştırılıp retansiyonu arttırılabilir ve yine erkek parçası değiştirilebilir. sayısına. Kron dışı bağlantılar. polivinil silikon esaslı ölçü maddeleri kullanılır.Gingival papil korunmazsa . ve bar tipi olarak geniş çeşitleri vardır.2 parça metal . kombine üniteler olarak gruplandırılır. sonu serbest olgularda kullanılabilir. Dalbo Bağlantısının da kuvvet kırıcı etkisi vardır. KI ve KII olgularında uygulanır. En sıklıkla kullanılan Variosoft erkek parçaso metal. Ağızdaki dişlerin durumuna.Bağlantı altı temizlemeye uygun değilse Ceka . Dişi parçanın özelliğine göre sınırlı bir hareketliliğe izin verir. Kombine bağlayıcılar hem kron içi hem de kron dışı bağlantıların aynı protezde bulunmasıdır. retansiyon derecesi ayarlanabilir. O yüzden son bir kez ışınlama gerekir (dual-cure siman) Kron Dışı Bağlantılar Kronun morfolojik yapısı dışında yer alan ataşmanlardır. Bir başka örneği Seka’dır. En önemli dezavantajı : uygulanan dişin distalinde yer alan papile uygun yerleştirilmediği zaman zarar vermesidir. Genelde KI olgularında mukozanın rezilyensini kompanze edecek. Ankoruis kron dışı bağlantısının da her iki parçası da metaldir. sonra ışıkla donar.- Eklentilerin uzaklaştırılması (nonaromatik pomza) Asileme (%30 ortofosforik asit.Kuvvet kırıcı . Seka Bağlantısı : her iki parçası da metaldir. Bu bağlantıların uygulandığı olgularda siklon esaslı. en az 120 saniye) Kurutma (yağsız kuru hava ile en az 15 saniye) Primer yada bond (yapıştırıcı ajana göre) kaşığıyla ölçü alınıp elde edilen model üzerinde gerçekleştirilir. Tek taraflı sonsuz olgularda kullanılır ve hasta tarafından takılıp çıkartılabilir.Kontrollü dikey hareketlilik ** Oksiquart → polivinil alkol jeli kenarları kaplanır ( yapıştırıcı havayla temas etmesin diye) ** Panavia-F → önce kimyasal. Özellikle K2 olgularında Riegel blok kendine özgü bir ataşmandır. top.
Erkek parça değiştirilebilir ..Yeterli kron boyu lazım Yetersiz kesim → Kron büyük olur Bağlantı uzak olursa → kuvvetler dişin uzun aksından uzaklaşır. temas etmemeli .Proprioseptif mekanizmanın korunması .hacimleri küçük → yetersiz vertikal boyut → yetersiz buccolingual mesafe Extraradiküler → erkek parça kök yüzeyinde. Bu tip ataşmanların uygulandığı protezlere diş üstü protez (overdenture. Başka bir örnek de Kothermandır.KI.Bağlantı tarafından biraz daha fazla diş kesimi yapılabilir .En az iki diş bloklanmalı Stud Ataşmanlar Uygulanmasından önce kökün endodontik tedavisinin yapılması gerekir. KII.Yay destekli . Dişi plastik . estetik avantajlar sağlanmış olur. KIII Ancoruis .KII . KII.Retansiyonu kendine özgü Kron Dışı Bağlantı İçin Diş Kesimi .Protezde retansiyon ve stabilite . .Endodontik tedavi sonrası post ile beraber . Çiğneme kuvvetlerinin dağılımı sağlanır. bar . kolay adapte olunabilir. dişi parça plastik olabilir.KI.KI.Kuvvet kırıcı .Erkek metal.Bağlantı dişin tepe noktası hizasında .subtotal olgularda . KII .2 parçada metal .Diş etine yakın olmalı. çubuk. kullanımı daha sınırlı Endikastyonlar .bu protezlerde tutuculuğu sağlayan stud ataşmanlardır. .Subtota olgular .Vertikal boyut yetersizse . Pozitif parça= stud kök üzerinde.Belli bir miktar hareketlilik var . Dalbo ve stud ataşmanların stud ataşman tipleri de vardır.Kuvvet kırıcı VarioSoft . Pozitif parça metal. çivi. alveoler kret rezorpsiyonu azaltılmış olur. KIII Dalla Bona (Dalbo) . protezin retansiyon ve stabilitesi daha iyi olur.KI.Bevel-shoulder yada chambher basamak .Dişi parça değiştirilebilir .Retansiyonu ayarlanabilir .Kron/kök oranı kron lehine artöış ise . Mıknatıs sisteminden de yararlanılabilir. overlay) denir.rigit ve hareketli .Kuvvet kırıcı . Uygulanması için dişin kron kısmı diş eti seviyesinde kesilir.Alveoler kemiğin korunması . genelde kullanılan İntraradiküler → erkek parça protez kaidesinin tabanında dişi kısım kök konturunun içinde. İşte bu ataşmanın şeklinden dolayı çivi başlı denir.Retansiyon için aksiyel duvarlar paralele yakın .Overprotezler Avantajları .Periodontal sağlık . Hazırlanan hareketli protezin altında diş kökleri korunarak daha iyi bir algılama sağlanır.Bucco-lingual mesafe azsa . dişi parça hareketli protez üzerindedir.Erkek parça değştirilebilir. İleride bu kökler kaybedildiğinde protezin totale dönüşümü daha kolaydır.Bağlantı dişin uzun eksenine paralel . Riegel Blok .Topuz. Endodontik tedavi sonrası stud ataşman bir post ile birlikte dişin köküne simante edilie. KII ASC52 .Retansiyon ayarlanabilir .
+ Yiv-yuva + 2 düzlemli kesim + Gerekirse postun boyu uzatılmalı .Dişleri yada kökleri birbirine bağlar Bu bağlantılarda rigit ve kısmen harekete izin veren tipleri mevcuttur.Parça değişimi olası ama zor O-SO Ataşman .İmplant özellikle alt ön bölgede Barlı Bağlantılar .Erkek parça post(pivo) üzerinde . Bu bar fabrikasyonda olabilir.İnterokluzal mesafede sorunlar .Laboratuar bağımlılığı az . .Beş ayrı açıda erkek parça .Subtotal olgular .Rorasyonu önlemek için.Tüberkül çatışmalıarının olmadığı balansı arttırmak .Estetik .Kron boyu çok kısaysa bevelshoulder’lı başlık .Dişi parça lastik O-ring şeklinde Parça değişimi kolay ve ucuz Stud Ataşman İçin Diş Kesimi .Retansiyonu ayarlanamaz .- Proteze adaptosyon Estetik Uyumlandırabilme Dezavantajları .Undercutlar .Lateral kuvvetleri azaltmak için kısa preparasyon İmplant Üstü Protezler . En popüleri → hem rigit hemde kısmen harekete izin veren dolder-bardır.Destek dişlerde periodontal yıkımlar Dişeti İrritasyonunun Önlenmesi için.Diş etinden en az 1 mm yukarıdan eğimli kesim . .Aşırı kontur oluşumu .Uygulaması kolay ve çabuk .Vertikal yüklerin ataşmanın topuzu tarafından karşılanması PressStud Ataşman .Kökten yararlanılacaksa kök uzunluğuyla orantılı post .Erkek parça post üzerinde . uygun örneklerden dökülme de hazırlanabilir.Mukostatik ölçü .Giriş yolu ayarlanabilir .Çürük .
Titiz ve mükemmeliyetçi tip hastalar Hastalar. kişilik özelliklerine göre hekimi kararlarına uyan yada hekimi kendi isteği doğrultusunda yönlendiren ya da her şeyin mükemmelini isteyen. Hastanın yüz şekli de önemlidir. Tüm dişler ve çeneler değerlendirilebilir. mukoza ayna.Kesim sonrası daimi restorasyonlar tamamlanıncaya kadar kesilmiş dişleri dış etkilerden korumak için. Herhangi bir nedenle gelen hastanın kişiliği yapılacak protezin başarısı açısından önemlidir 1. sond.Solunumsal tip hastalar 3. Diş eti çekilmesi. fonksiyon ve fonasyonu hastaya iade etmek. diş eksikliğini tamamlamak. Dişler. Sabit Protez İçin Tedavi Planlanması 1. . Alınan yanıtlar doğrultusunda hastanın kişiliği hakkında da bilgi edinilir. Anamnez bir hastanın genel sağlık durumunu. yüz dikdörtgen yada kare şeklindedir. Sindirimsel tipler protezlerinin fonksiyonel olmasını isterler. kaybolan estetiği iade etmek için.Tam muayene 2. hastanın beklentileri öğrenilir. sorunları olduğu zaman bile daha dayanıklı olan bireylerdir.Diş Kesimi 2. orta kısmı geniş altıgen şeklindedir. Bu muayene sonunda koyulan endikasyonla uygun tedavi planı yapılır. Hastanın genel sağlık durumu. ağız hijyeni iyi olmayan. Sindirimsel tip hastalarda yüz şekli aşağıya doğru genişleyen ikiz kenar yamuk şeklindedir. Diş hekimliği insan ilişkilerine dayanan ve hastanın gittiği her yerde hekimin yaptığı uygulamaları taşıdığı bir meslektir. sert ve yumuşak damak. Şişlik. Solunumsal tip ise alt ve üst kısımları kısa. parsiyel) → Kombine Protetik uygulamalarda amaç .Düşünsel tip hastalar Kassal tip hastalarda yüz kasları gelişmiş. Hem hastaya yapılacak protezdeki diş şekli açısından hemde karakterini yansıtması açısından çok önemlidir. kullandığı ilaçlar. Sonra klinik ve radyolojik muayrne ve teşhis modellerinin incelenmesi yapılır. estetik ve fonksiyonun çok iyi olmasını isteyen kişiler olabilirler. Sonra intraoral muayene yapılır. kızarıklık. lüksasyon olup olmadığı incelenir. diş eti. Radyolojik Muayene : Total dişsiz bir olgu bile olsa tüm çenelerin filmleri alınıp. 1.Periodik muayene Tam muayenede hastadan genel ve dental anamnez alınır. Kassal tipte olanlar diş seçiminde estetik. Hijyen açısından diştaşı olup olmadığı incelenir.Kassal tip hastalar 2. cep derinliği değerlendirilir. Dişler arası ilişkiler (kapanış). geçirdiği rahatsızlıklar mutlaka öğrenilmelidir. tedavi sonrası sonuçlardan hekimi sorumlu tutan özellikte hastalarla karşılaşılabilir. Hasta Muayenesi 1. konuşma ve fonksiyon mükemmel olmasını isterler. Bu nedenle protetik uygulamalarda hastanın geliş nedenleri öğrenilmeli ve karşılıklı sorgulama ile hastanın.Akılcı ve düşünsel tip hastalar 2.2.Histerik ve şüpheci tip hastalar 4.Acil muayene 3. Solunumsal tipler protezlerinde rahatlığı ararlar. Klinik Muayene : External muayene yapılır. Daha önceki tedaviler ve sonuçları. müracaat nedenini isteklerini. önceki dental girişimlerini öğrenmek açısından yapılmalıdır. kaybolan estetik. duygusal açıdan stabil olmayan. yeterli fonksiyonu sağlamak için. presel yardımıyla incelenir..hekimi kendi isteğince yönlendirmeye çalışan zor kişilikli bireyler. doku bütünlüğü ve devamlılığını sağlamaktır. Düşünsel tipler ise konuşmaya önem veren. alt ve üst alveoler kretler üzerinde kalmış olan artık kökler ve diğer problemler incelenmelidir. DÖNEM Protetik restorasyonlar → Sabit (kron. asimetriler gözle ve palpasyonla incelenir. ağrılı bölge. protezleriyle ilgili vurukları. hekimin güven duygusunu kazanması sağlanmalıdır. Hekime saygılı. Okluzal ilişkilerde ölçü alınıp diagnostik modellerde değerlendirilir. Düşünsel tip hastalarda sindirimsel tipin tersine ters yamuk şeklindedir. genel sağlık problemleri olan. Dişlerde aşınmalar olup olmadığı incelenir. ağız tabanı. uygulamalara adapte olmaya çalışan ve hekim önerilerince hareket eden hastalar vardır. Hastadan öncelikle anamnez alınır.köprü) → Hareketli (Total.Lakayt ve kaygısız tip hastalar 3.Sindirimsel tip hastalar 4.
her diş için değişik boylarda seçenekleri olan kronlardır. Simantasyondan artık simanlar temizlenmelidir. Polimerizasyonu ve düzeltme işlemleri yapıldıktan sonra hasta ağzına yerleştirilir.Yapılan geçicilerin servikal uyumları. Sn) hazırlayabildiğimiz gibi polikarbonat yada selüloit(strip) kronlar olarak da hazırlayabiliriz. Tamamlanan geçicinin simantasyonundan önce zımpara ve polisaj yapılmalı. İlk ölçünün içine hazırlanan soğuk akril likiti ve tozu koyularak hazırlanır. Sonra kesim yapılır.fonasyonu sağlamak için ve psikolojik olarak hastayı rahatlatmak amacıyla geçici restorasyonlar yapılır. komşu ve antagonistlele uyumu kontrol edilmelidir. Periyodik Muayene Yaklaşık 6 aylık sürede yapılır. Bu alanlar bakteriel birikim diş etinde zarara neden olabilir. Dişler özel kavite laklarıyla izole edilir. ) ve ölçü hasta ağzına yerleştirilir. İndirekt Yöntem : Kesimden sonra ölçü alınır. sırt. Geçici Yapımında kullanılan Materyaller. Ölçü nemli ortamda bekletilir. Cu. Bitirilen geçicinin kron kenarları uzun hazırlanırsa diş eti sağlığına zarar verir.Anterior kesimlerde hazırlanan geçici restorasyonlar şekil ve renk açısından uyumlu olmalıdırlar.3 mm yukarıda hazırlanmalıdır Bu restorasyonlar genelde kandi kendine sertleşen soğuk akrille hazırlar. çeşitli metallerden (Al. bel. dil. Böyle hazırlanan geçicilerde. Direkt Yöntem : Kesimden önce ölçü alınır.Kolay temizlenebilir olmalı . Eğer ZOE’lü simanla yapıştırılırsa ojenölün analjezik etkisi hastanın rahatlamasını sağlar. Ancak kendi boyun. Protetik restorasyonlar ve diğer restorasyonların kontrolü yapılır.2 – 0. Öncelik problemli bölgededir. Alçı model elde edilir. Hasta üzerinde çalışırken azami dikkat ve özeni göstermek gerekir. dişeti mevcuttur.Periodontal sağlık açısından servikal uyumları serbest diş etinden 0. (bu akril hamurları polimerizasyon ısısı düşürülmüş özel akrillerdir Trimdent. Soğuk akrille model üzerinde geçiciler hazırlanır. . tükürük. Zn. Polikarbonat kronlar fabrikasyon. Bu yüzden geçici diş etine tamas etmemelidir ve iyi polisajlanmalıdır. Akrilikten (metilmetakrilat). periodontal sağlık açısından diş eti sağlığına zarar vermeyecek şekilde hazırlanmalıdır. Çünkü hasta ağzında canlı dokular. Akril hamuru şekillendikten sonra dişten uzaklaştırılmalı ve polimerizasyon için ılık su içinde bekletilmelidir. Bu restorasyonlar bazı özelliklerde olmalıdırlar : . Klinikte Çalışma Konumları ve Hasta Tedavi Şekilleri Preklinik uygulamalarda ağzı aklit eden fantomlar tam olarak bir hastayı temsil edemezler. Diş etini irrite etmesi nedeniyle de kesilmiş dişin diş etiyle ilişkisini bozar. Kesim tamamlanınca tekrar ölçü alınır. Bu yüzden yapılan geçici kron servikalde ne kadar polisaj yapılsa da mikro retansiyon olabilir. Geçicilerin uygulanması sırasında kesilmiş olan diş mutlaka izole edilmelidir. Acil Muayene Hastanın problemi olduğu diş yada dişleri içeren muayenedir. Artık siman bırakılmamalıdır. CaOH’li yada ZOE’lü simanlarla simante edilir. .. özel setleri olan. temdent . Diş hekimi çalışma esnasında çalışma alanını uygun görüş ve rahat ulaşabileceği konuma getirmelidir. Geçici restorasyonlar iki şekilde hazırlanır. daimi metalin uyumunda sorun olur ve kron kenarı açık kalır. .
parmaklar diş dudak yada çeneye dayanarak destek almalıdır. Sağ arkada oturulursa. Oturarak çalışılıcaksa hastanın sağ ön yada sağ arka tarafında oturarak çalışılabilir.sağ üst çenede çalışırken hekim saat yönüne göre 10-11 pozisyonunda olmalıdır. Geçici yapıştırma dişler kesildikten sonra daimi kron yapılana kadar dişi dış etkilerden korumak için yapılan yapıştırmalardır. İdeali. Hastanın başı en iyi görüş alanına göre çevrilmelidir. Hekimin klinikte hatalı pozisyonlarda çalışması ense.5. 2 konumda çalışılabilir. alt çenede direkt yöntemle çalışılıyorsa daha yukarıya konumlandırılmalıdır. Yapılan işlemler sırasında sağ eldeki mikromotor. 3. sağ elle işlem yapılır. omuz.ve bacaklarını postural bozukluklara neden olabilecek hatalı durumlarda olmamalıdır. hekimin sandalyesinde. Aksi halde freez yumuşak dokuları zedeleyebilir. Simantasyon Bitmiş sabit restorasyonun son aşaması kesilmiş dişe uygun simanlarla yapıştırılmasıdır. Alt ön bölgede çalışırken hekim 11 pozisyonundadır. köprünün içine tüm içine tüm yüzeyleri kaplıyacak şekilde sürtülür. Premolarların okluzalinden destekle indirekt çalışılır. Geçici simantasyon için ZOE ve CaOH’li patlar kullanılır. Sol elle ayna ile yumuşak dokular ekarte eilerek rahat çalışma alanı sağlanır. Üst dişlerin çiğneyici yere diktir ve baş sağa doğru döndürülmüştür. tabanları yere basarak. O2 ‘li suyla silinip kurutulur. Alt çenede çalışılırken hekim saat 9 pozisyonundadır. Hasta ise üst dişleirn çiğneyici yüzleri yere dik açı yapacak şekilde yatırılmalıdır. Ayakta çalışırken hastanın sağ yanında durmalıdır. Çene yukarıya kaldırılmıştır. bacakları yanlarda rahatça açık olacak şekilde ve çalışma ortamı açık olacak şekilde ve çalışırken görüş uzaklığı 30-35 cm mesafeden olmalıdır. sol eliyle hastanın başını kavrayıp. Alt sağ posteriorda çalışırken kaninlerden destekle indirekt yöntemle çalışılır. sırt arkaya dayalı ve düz oturacak. hastanın ağız hizası hekimin dirseklerinin hizasında olacak şekilde ayarlanmalıdır. Ayrıca indirekt görüş de sağlar . • Ayakata • Oturarak Hasta üzerinde ayakta çalışılırken hasta koltuğu. Baş yüz veya çene sağa hafifçe dönmüştür. Işık. Simanın koruyucu. Baş düzdür.4. Ünitler sağlaklar için hazırlanmıştır. Ağız içinde çalışılırken bölgeye göre direkt yada indirekt yöntemle ışık kaynağından yararlanılır. Ancak ışık kaynağın çalışma ortamına yakın olması ışık gücünü ve görünürlüğü arttırmaz ve hekimin hareketini kısıtlar ayrıca oluşan ısı nedeniyle hastayı rahatsız edebilir. Ağız içini daha iyi görebilmek için reflektörden yararlanılır. aerotor kalem tutar gibi tutulmalıdır. bel ve sırt bölgelerinde kas ve iskelet sisteminde zorlanmalara ve ortopedik problemlerin çıkmasına neden olur. Bu yüzden hekimin hasta üzerinde doğru çalışma pozisyonlarını iyi bilmesi gerekir. Sol üst çenede çalışırken hekim saat 10-11 yönündedir. Üst çenede çalışırken hasta hekimin boyuna göre biraz yatırılabilir. Palatinal yüzde çalışırken hekim saat 11 pozisyonundadır. Hangi tip simanla yapıştırılacaksa siman camı üzerinde toz likit karıştırılıp. Daimi simantasyon için bitmiş kronun tüm iç ve dış yüzleri kurutulup temizlenir. baş sağa döndürülür. Hasta yer ile 30-40 derece açı yapacak şekilde ayarlanıp. . üst çenede indirekt yöntemle çalışılıyorsa daha aşağıda. İndirekt yöntem ile çalışılır. örtücü. Alt çenede alt dişlerin çiğneyici yüzleri yere paralel ayarlanmalıdır. Üst ön bölgede çalışırken hekim saat 11 pozisyonundadır labial yüzlerden yada premolarlardan destek alınır. Siman : Kremsi pat anlamındadır • Daimi yapıştırma • Geçici yapıştırma Simantasyon sadece yapıştırma işi değildir. izole edici ve tamir edici özelliği vardır.
* Uzun kavisli barlar endike değildir. ortam ısısı optimum olarak uygun kıvamda hazırlanmalıdır. * Bir grup dişi yada kökü bağlayarak yüklerin paylaşılmasını sağlar * Renasiyon ve stabilite Dezavmtajları * Vertikal ve bucco-lingual mesafe * Alveoler kavsin eğriliği ( stud ataşmanlardan yararlanılmalı ) * Marjinal dişetine baskı Barlı Eklemler * Bar – protez arasındaki harekete izin verir * subtotal olgularda * Ön bölgelerde Dolder Bar : Genelde tek manşetli. 2. kesiti armut . Simanın kıvamı çok önemlidir. Artık simanların gingiva yarık içinden ve yumuşak dokulardan uzaklaştırılması gerekir. Dişeti sorunları oluşabilir interproksimal bölgede temizlenemeyen sdimanlar papilde hiperemiye. Bu yüzden iç yüzde işlem yapılmamalıdır. ağrıya neden olur. Böylece yük azalır. Kullanılan Malzeme : Soy olmayan metal alaşımların soy metallere göre simana adaptosyonu daha fazladır.koyu kıvamlı hazırlanmışsa basınçla fazla simanın çıkması mümkün olmayabilir. Tek kron parmak basıncıyla vestibul-lingual yönde hareketle adapte edilir. Simantasyon basıncı aksiyal yönde olmalıdır. manşet gelen kuvvetin şiddetini azaltır hem vertikal yönde hemde barın uzun ekseni etrafında rotansiyonel harekete izin verir.Dişleri veya kökleri bağlarlar . Barlı Bağlantılar (Devamı) . Kesim Şekli : Aşırı konik kesimlerde tutuculuk azalır. Eğer siman çok akıcı ise simanın direnci azalır. 5. kırılganlığı artar. okluzam tırnağın oluşturacağından daha küçüktür. Servikal adaptasyonu incelenir. 4.Kesilmiş dişlerin üzerine yerleştirilir. 3.Retansiyonu arttırmada Kanal tedavilidişlere uygulanan başlıklar Bar kesiti : armutsu / yarım yuvarlak / kenarları paralel * Barın doğrusal olması protezin stabilitesi ve dayanakların korunması açısında önemlidir. Çünkü kalan artıklara yabancı cisim reaksiyonu gösterilir. kızarıklığa.Bar ile manşet arasındaki retansiyon . Vestibülden artan simanlar temizlenilir. Parmak basıncı kron içindeki fazla simanın dışarıya çıkması içindir. Eğim arttıkça tutuculuk azalır. .Az sayıda dişin bulunduğu olgularda . Yüzey Pürüzlülüğü : Köprü çapalarının dişe bakan yüzeylerinin püzülülüğü retansiyonla doğru orantılıdır. Simantasyonda Tutuculuğu Etkileyen Bazı Faktörler 1. Ancak 80-120 µm kadarada çıktığı görülür. hastaya ağzı kapattırılır. Film kalınlığını en aza indirmek için uygun toz-likit oranı. Antagonistiyile yükseklik oluşabilir. karıştırma süresi. Avantajları * Fonksiyon sırasında oluşacak kaldıraç kuvveti. lateral hareketlere direnç artar. Köprü ise mesio-distal yönde parmak basıncı yapılır. 1 dk kadar yapılıp. Servikalde tam adapte olmayabilir. Siman Film Kalınlığı : İdealde bitmiş kronun simantasyonu sonrası siman-film kalınlığının 20-50 µm olması gerekir. * Tek ve uzun manşet yerine birden fazla parçalı manşet kullanımı çiğneme basıncının dağılması ve dayanakların korunması açısından önemlidir.Splintlemede . Yüzey Alanı : Tutuculuk yüzey alanıyla doğru orontılıdır. Bu esnada kron yada köprünün diş teması kontrol edilir.
Uzun olabilirler. . Diş kesiminde dişler bilindiği gibi kesilir. Teleskop protezler hem hareketli hem sabit olarak hazırlanabilinir.Primer . ekvatorları ortadan kalkacak şekilde kesilip küçültülürler. Artık özel tekniklerle uygulanmaktadırlar. Kısa ve orta kısa başlıklarla ise retansiyonu arttırmak amacıyla ataşmanlar eklenerek overprotezler hazırlanılabilir. Ancak dişlerin aşırı yuvarlatılmaması retansiyon açısından Magnetli Bağlantılar • • • • • • Farklı boy ve kuvvette Uygulaması kolay ve hızlı Parçalar arası yüzey ilişkisi küresel Magnetik alanı kapalı alan Magnet yüzeyi açık Retansiyonu kalıcı Günlük kullanılan mıtnatıs : AlNiO Bu tip ataşmanlarda : SmCO5.Hastanın tükürüğünün vizkozitesi . Bu yüzden diş üstü (overprotez) yada hibrid protez adı verilir.Dişlerin çeşitli nedenlerle aşınmış ve kron boyu kısalmış olduğu olgularda .Matris .Estetik amaçlarla Yapımında hassas tutuculu protezlerde olduğu gibi özel rigit metal alaşımları kullanılmalıdır. Kesim sırasında çapa olacak dişler birbirine paralel hazırlanamadığında yararlanılır.Protezin yerleştiği anatomik yapılar * Tükürük viskozitesi arttıkça tutuculuk artar.Alt yapı . Hazırlanan başlıklar . Başlıca Endikasyonları . yy’da kullanılmaya başlanmıştır.Barlı Üniteler • • • • • • Harekete izin vermez Dayanakların splintlenmesi Bar-manşet arasında rigid bağlantı Sürtünmesel retansiyon Paralel kenarlı Dişsiz alanlarda rezorpsiyon fazlaysa 4.seconderarası sürtünme yüzeyidir.Primer . Amalgam yada kompozitle restore edilip doğrudan protez . Dişler.Köprüler için dayanakların paraleleştirilemediği durumlarda .NeFeBo Teleskop Protezler Subtotal olgularda bu tip protezlerden yararlanılır. Bu protezler 19.Primer – seconder arası ajuste adaptayon .Sekonder . Diş üzerinde yer alan bu başlıklar . Orta ve uzun başlıklarla teleskop protezler hazırlanır.Patrix denir Üstündeki yapıya ise üst yap .Orta kısa . Amaç retansiyonu arttırmaktır.Kısa .6 mm Barlı Bağlantıların Uygulanması • • • • • • • • • Yeterli mesafe gerekli Alveol kavsinin şekli önemli Yumuşak doku kayıplarında Over protezlerde Splintlemede Protezi taşıma Vertikal mesafe Okluzyon tipi Planlama altında bırakılabilir yada başlıklar hazırlanabilr.İç kron .Dış kron adı verilir Tutuculuğu sağlayan faktörler .Orta .65 mm ve 3.
primer-seconder üzerinde özel freze işlemi yapılır. .okluzyonun klinik olarak incelenmesinde alt çenenin istemli olarak yapabildiği hareketleri yapıp. Yapılan provada önce primer. mumlardan yada ipek şeritlerden yararlanılır.kas.yararlıdır. seconder sadece dişin diğer 4 yüzünü kavrar. Doğal dişli bireylerde interkuspitasyonda alt çene 0. eklem ağrısı olup olmadığı sorulur. Total dişsiz olgularda max interkuspitasyonun santrik ilişkide olması gerekir. lateral hareketler yaptırılıp bakılır. tek taraflı dengeli okluzyon (grup fonksiyonlu okluzyon) 3. sonra seconder ve iskelet yerleştirilip uyum kontrolü yapılır. sayısı. diş kesiminde cervikal chamfer şeklinde hazırlanmalıdır. Yapımıda. Ağızdaki aşınmış.Özel labavatuar teknikleri gerekir. Ağızda restorasyon taşıyan bireylerde lateral hareketlere rehberlik eden dişler incelenir.1 mm daha geriye yani kondil fossa ilişkisindeki santrik ilişki konumuna gelebilir. kron/kök oranları. Tam dengeli (çift taraflı / bilateral) 2.bunlar okluzyonu taşıyan tüberküllerdir. ağzın kapatılması söylenir. Ancak bazı dezavantajlarıda vardır : . Bu hareketlerde zorluk yada aşırı kolaylık olup olmadığı incelenir. Ring teleskop (anker band kron) : Dişin okluzali primer üzerinde yapılıp. posterior disklüzyon okluzyonu. Hastanın protezinin yapılmasında alt çenenin konumlandırılmasında total proteze göre daha avantajlıdır. Orta ve uzun başlıklarla kron boyu (7-9 veya 6-8 ) hazırlanmalıdır. vertikal boyut. Ağızda eğilmiş aşırı sürmüş dişler değerlendirilmelidir. Oklüzyon Alt ve üst dişler arasındaki ilişkidir. harabiyete uğramış dişlerin ve preprioseptionun korunması en büyük avantajdır. * Bu protezler uygulandıktan 24 saat sonra kontrol edilir. 1. Bu nedenle hastanın yeterli vertikal boyutunun olması gerekir. Yutkunarak. hastanın karşı çenesindeki diş ve protezlerin değerlendirilmelidir. Aşırı örtülü kapanışlı olgularda bu protezler kontrendikedir. Seconderler ana protezle bağlanır. .Yeterli vertikal boyuta ihtiyaç vardır. Okluzal ilişkilerin ve çene hareketlerindeki okluzal ilişkileri 3 grupta değerlendirebiliriz. . Total protezli bireylere göre algılama duygusu çok daha iyidir. Teleskop protez planlamasında öncelikle destek dişlerin durumları. Alveoler kemik rezorpsiyonuda korunmuş olur. . yapamadığı kontrol edilir.Overbite’da kontrendikedir. Bu dişin vertikal boyutu yetersiz olduğunda yada aşırı madde kaybı yapılamadığında uygulanır. Bu incelemeler sırasında artikulasyon kağıtlarından . * Bazen post-core’lar üzerinede hazırlanabilirler. Kapanış alıp diş dizimi yapılır. Çene hareketleri sırasında prematur kontak olup olmadığına bakılır.1 – 1. Nedeni belli olmayan diş. Primerler hasta ağzında kontrol edilir. Bu tip protezli bireylerde zamanla primer çekildiğinde aynı protezi kullanması mümkündür. Bu durum incelenmelidir. Protrüzyon. Sabit restorasyon yapımında alt-üst çeneler arası ilişkinin artikülatöre taşınmasında yüz arkından yararlanılması ve okluzal ilişkiler özel kapanış mumlarıyla artikülatöre taşınılmalıdır.Özel metal alaşımları gerektirir. bu model üzerinde. Metal alt yapılar frezlendikten sonra seconderler hazırlanır ve tüm protez hazırlanır. Kesimden sonra modeller üzerinde labavatuarda primerler hazırlanır. Ayrıca hem primer hem seconder parça yerleşeceği için dişten yeterince madde kaldırılmalıdır. Dişli provadan sonra protez bitirilir. Okluzyonu sağlarken alt ve üst çenede fonksiyonel tüberküller önemlidir. Tekrar ölçü alınıp.
Yeterli ve gerekli kron konturları. Rehberlik ön dişlerdedir. Bu okluzyonda bir dişe bir diş ilişkisi söz konusudur.diğer tüm hareketlerde hareketli yönlendiren ya kaninlerdir yada anterior dişlerdir : . proximal kontakt .Yeterli ve gerekli okluzal tabla oluşturulmalı . Alt çenenin protrüziv ve lateral hareketlerinde alt – üst dişler arasında çift taraflı temas söz konusudur. artikülatöre taşınır. maximum etkinlik . . 3 Posterior Disklüzyon Okluzyonu Genç bireylerde rastlanır.anterior grup fonksiyonlu posterşor disklüzyon okluzyon.Çene hareketleri engellenmemeli Özet * Çift taraflı dengeli okluzyon Satrik pozisyon Eksantrik pozisyon temas hep var * Tek taraflı dengeli okluzyon Santrik pozisyon : temas var • Eksantrik pozisyon : denge tarafında temas yok. • • * Posterior Diskluzyon Okluzyonu Santrik pozisyon : temas var Eksantrik pozisyon : temas hiç yok. Tam protezlerde total protezin retansiyonunu ve stabilitesini arttırmak için kullanılır. Horizontal yükler hemen hemen yoktur. Full ağız sabit restorasyonlarda okluzyonun yeniden düzenlendiği olgularda sağladığımız okluzyon türüdür. Yaptığımız full sabit köprülerde belirli bir vertikkal boyutta okluzyon kaydedilip. Okluzyon Özellikleri (optimum okluzyon kriterleri ) .kanin rehberliğinde posterior okluzyonu . İnterkuspitasyon santrik ilişkide . çalışan tarafta temas var öne hareketlerde posterior temas yok.Max. Tüberküllerin aşırı yüksek olması okluzal çatışmalara neden olur. Max interkuspitasyonda bu ilişki tam protezlerde santrik ilişki konumunda sağlanır. Alt – üst dişler arasında bir dişe iki diş ilişkisi vardır. Tüberkülleri aşırı eğimlendirme ise tüberkül çalışmalarına neden olur. Bu okluzyonda dişler sadece max.IKP’de çift taraflı çok sayıda diş teması . Böylece gelen çiğneme yükleri tüm dişler vasıtasıyla çene kemiğine iletilir. Bu sırada vertikal ve horizontal yönde yüklerde protezin retensiyonu açısından önemlidir. Tüberküllerin yüksek olması çiğneme etkinliğini arttırır. Gelen çiğneme yükleri genelde vertikaldir.1 Tam Dengeli Oklüzyon : Doğal dişli bireylerde ileri yaşta aşınan dişlerde rastlanır. Bölümlü protezlerde yada kısa köprülerde bu okluzyon türünü uygularız. tenge tarafında temassızlık (disklozyon) söz konusudur. interkuspitasyona sentrik ilişkideyken gelir. Alt çenenin lateral hareketlerinde çenenin hareketlerinde çenenin hareket ettiği tarafta temas varken . Modeller üzerinde hazırlanan okluzyon türü posterior disklüzyon okluzyonu olmalıdır. 2 Tek Taraflı Dengeli Okluzyon Doğal dişli bireylerde 30 yaş civarında rastlanır.Tüberkül – fossa ilişkisi .Minimum kas kuvveti. Üst dişlerin fonksiyonel tüberkülleri alt dişlerin santral fossalarıyla temastadır.
LVS ( Laminate veneer set) : cement 1.Porselene yer hazırlanmalı (over konturlu protez olmaması için) 2.iğne.etched enamel .Minenin aistlenebilirliği (asite karşı yeterli yanıt veremiyorsa) .unfilled resin (baülayıcı) . Aproximaller.3-0. (kalınlık yapıp plak restorasyonu olmaması için) Preparasyonda Kullanılan Setler 1. Mine düzeyindedirler .Malpozisyon .6 mm) b) Daha sonra diğer mine yüzeyleri kaldırılır. 5.MVS elamanları a) Rehber Frez : Kesimin belli bir derinlikte olmasını sağlar (0.floroz.devitalizasyon.etchedporcelain laminate . Dıştan içe doğru uygulanan tabakalar . Bu kuvvet porselen ve mineyi güçlü bir şekilde hem vertikal hem lineer doğrultuda yapıştırır yani porselen kompozitle güçlendirilir.Zaman .senilite) .Renk (hatayı kabul etmez) .Aşırı renklenme varsa rengin saklanmasına yetecek kadar porselen kullanmak gerekir ve kesim kesim yapmak zorunludur.Diastema . Endikasyonları . 6.Frajilite .Tüm Seramik Restorasyonlar Seramik Laminate Restorasyonlar (indşrekt lamina seramik restorasyonlar) Lamina : Direkt (kompozit ) : İndirekt (kompozit / seramik ) Genelde dentin tabakasına geçmezler.MVS (modüler veneer set) : intensiv sa 2.Diskolorasyon (ilaç.Mine defektleri (hipoplazi.Bağ dayanımı .enamel / dentin bonding agent (bağlayıcı) .Asitle pürüzlendirmeye elverişli mine yüzeyi elde etmek gerekir.Periodontal sağlık (sadece labial yüzde gingival marjinle temas eder) - Aşınma dayanımı İçsel dayanım (inherent strenght) Sıvı absorbsiyon dayanımı Estetik Dezavantajları .malformasyonlar) .dentin Bu restorasyonu yerinde tutan kuvvet kompozit yapıştırıcını sertleşme büzülmesidir. aproximal dikey basamak olacak şekilde hazırlanır.Renk .Onarım güçlüğü (hatta imkansız) .Yetersiz restorasyon .Duyarlı teknik gerektirir . 4.Uygun ve yeterli mine bulunmaması .Dış bükey konturlar kaldırılmalı 3.Laminanın tam olarak oturması için kesim gerekir. .Kötü alışkanlıklar (kalem.Aşınma Kontrendikasyon .silane .Maloklüzyon . External mine yüzüyini aşındırıp elde edilen internal mine yüzeyin in aistle mukavemeti daha az olduğundan adezyon daha güçlü olur.Preparasyon : 1.pipo ısırma) Avantajları .Uygun gingival sonlanma çizgisinin elde edilmesi için kesim gerekir.Finansman .
Daha fazla dayanıklılık sağlar. mum modelaj hazırlanır.Form . Estetik değildir.Seramik döküm (dicor. ucuzdur. diş diş dokusuna yapışmadığı için dişi sağlamlaştırmaz.Diş yüzeyleri pomza aile temizlenir . 180 sn ışınlanır (90 sn vestibül 90 snpalatinal) Arayüz sonlanmaları düzeltilir. (super-fine bitirme frezleri EVA (başlık+frez) başlıklarıyla) Tüm Seramik Restorasyonlar .c) Sadece ucu akti olan daha ince grenli bir frezle gingival sonlanma tamamlanır.kesici kenar aşımı : en fazla tercih edilen yöntemdir.Asitleme ( %95 veya %4. 4.Altın – seramik Amalgam : Doğrudan uygulanılabilir. kullanımı kolay. diş ve . d) Kesici kenar prepare edilir. 3#0 veya 4#0 iplerle retraksiyon ipleri yerleştirilir. Dentin dokusunun rengi sturap skalasıyla alınır.Bağlayıcı ajan (fazlaso hava spreyiyle inceltilir. Oynamamalı ve sallanmamalı) . uzn ömürlüdür.Minenin yüzeylerine bağlayıcı ajan sürülür.Otomiks ölçü maddeleriyle (polieter / polisülfit) ölçü alınır.CAD\CAM – kopya frez 6.Yıkama (deterjan+distile su ultrasonik temizleyici ) .Uyulmam .inceltilmiş kesici kenar 2.İnley – onley Posterior Diş Retorasyonları .Kenar uyum (hiç bşr şekilde açıklık kalmamalı) .Yöntemler . 1.Kompozitler ve türevleri .Renk seçimi yapılır.Amalgam . Yoksa silikon esaslı ölçü maddesi kullanılır. ) dezavantajı: yarı şeffaf olması ve seramik presleme (IPS Empress) daha sonra renklendirme gerekmesidir.9 hidrofolik ait ile %95 ile 40 sn %4. Çünkü dişe tam yapışmasını engeller. 3. ışıksız ortamda korunurlar) Diş yüzeyinin hazırlanması .Silanlama . . yapıştırıcı uygulanır Restorasyonlar yerleştirilip. Ayrıca mine prizmalarının dağılış şekline daha uygundur. boyutsal değişikliğe uğrar.Kesici kenar eğimi 3. İpler çıkartılır.Laminalar .Mine yüzeyleri 15 sn asitlenir (ortofosforik asit) .İnternal uyum (rest.Güdüklü çalışma modelleri elde edilip.Refrakter day ( konvansiyonel feldspatik seramik ) . 5.Refrakter malzemenin uzaklaştırılması (35µm Al2O3 düşük basınçlı kumlama ile) .Renk (Islak olarak kontrol edilir)(optik bant) Seramik yüzeylerin hazırlanması : . bozulmaz. Ancak kedim sırasında CİS restorasyonların ömrünü kısaltır.9 ile 2 dk) .Arayüz değimleri . (örgülü ipler tercih edilir) 2.Kurutma . fazla yapıştırıcılar temizlenir 10 sn ön ışınlama yapılır.Kron – köprü . Dişe gereken onarımlar CİS ile yapılır.İpler yerleştirilir .Uyum sırasında ağız içinde bakılması gereken kriterler .
Antagonistte porselen restorasyon varsa .Retansiyon formunun geliştirilmediği olgularda . ışık geçirgenliği doğala çok yakın.Periodontal sağlık.Model üzerinde indirekt yöntemle Seramik : 1.Aşınmaya dayanıklı .Bireylerde agresif dişaşınması olan bireylerde . Eğer inley adeziv yöntemle yapıştırılacaksa buna gerek yoktur.Avantajları . diş dokusuna yapışır ve dişi fonksiyonel bir bütün haline getirir. maliyeti yüksek. Bunu önlemek için . fiziksel ve mekaniksel özellikleri çok iyi. daha zaman alıcı ve seconder caries riski fazladır.Tüm seramik Konvensiyonel simantasyon ile yada adeziv simantasyonla yapıştırılır.Endikasyonları Her türlü doku kayıplarında uygulanılabilirler . sağlam.civa içermez. Kompozit : Renk uyumu iyidir.Prensipleri * 1. civa toksitesi var. Döküm Altın : Korozyona karşı dayanıklı.işlenmesi kolay. 2 yöntemle uygulanı .Endodontik giriş kavitesi yüzünden dişin dayanıklılığının azalmış olduğunda . hafif yuvarlak eğimli marjinal sonlanma ( artık geçerli değil) * Butt – joint tarzı marjinal sonlanma (tercih edilir) * Black IV ve V ile sınırlı endikasyon Tüm Seramik Adeziv Seramik İnley * Daha estetiktir * Dişi daha dayanıklı hale getirir * Daha çok konservatiftir. Rengi kötü . daha az plak retansiyonu olur .5 kat daha derin kavite * 5-7 derece aksiyel deverjans * black II ve III kaviteleri ilgilendirir Tüberküllerin örtülmesi → çiğneme kuvvetleri inley üzerine geldiğinde pulpal tabanı ve aksiyel yüzlerinde bileşkelerin yoğunlaşmasına sebeb olur ve zayıf tüberkül kırılabilir (kama etkisi). galvanik akım yaratır. Amalgama göre yapımı daha zor.Parafonksiyonel alışkanlıkları olan .kendisinde mikro çatlaklara neden olur.Full kron gerektirecek kadar fazla madde kaybı olan olgularda hastanın metal alerjisi varsa . hem klinikte hem lab’ta titiz ve hassas çalışma gerektirir. korozyona uğar.Renk uyumu . . Tüm Seramik + Pinli Konvansiyonel Seramik İnley .Direkt yöntemle . Metal Alt Yapılı Konvansiyone Seramik İnley Prensipleri : * 1.Metal alt yapılı 2. Bu restorasyonun adı ONLEY olur.5 kat daha derin kavite * Bizotajsız.Radyodens - .kalan diş dokularını destekler. konvansiyonel yöntemle yapıştırılacak ise tüberküllerin örtülerek kırılmaya karşı korunmasıgerekir.Kontrendikasyonları . antibiyotikleri inhibe eder.
Seramik presleme (IPS Empress) . çene. damarsinir paketlerinden oluşan karmaşık bir sistemdir. boyun kireçlenmesine bağlı tedavilere yönelinebilir. dil. baş boyundaki tüm yapılar ve hatta ruhsal yapıya ilişkili olabilir.Refrakter day (HiCerom. Bu hareket rotasyon ve translasyon hareketleri il oluşur. Çene eklemi günde ortalama 1500-2000 kez hareket eder. çiğneme zorluğu yaşayan bireylerdir.Seramik Döküm (Dicor. eklem bağları.Antagonist dişlerde aşınmaya sebep olur ..Kaide Materyali Cis . boyna vuran ağrıları olan. camsı görüntüsü ortaya çıkar Etched Seramic İnley Direct bonden ceramic inley gibi terimlerle adlandırılabilir.CAD\CAM (cerac. dişler.In Cerom) .Yapıştırılmadan önce dayanıklılığı düşüktür .Yapıştırılmasında nem kontrolü gerekir . 20-40 yaş arası kadınlarda 3 kat daha sık görülür. Eklem bölgesinde.Cerapearl) . TME.Yapılması zor ve zahmetli . eklem ligamentleri . . Sinüzit Atipik nevralji. . eklem.Pahalıdır . çene. • Düz (kırılma riski daha fazla) • Çukurlaştırılmış (kalınlığı daha üniform) Aksiyel duvarlar → 100 eğimli Proximal box → düz tabanlı İç açılar → yuvarlak Sonlanma → butt – joint yada chamfer (Bizotaj yapılmaz) .Bazı türlerinde external olarak renklendirilmişse aşınma sonucu rengini kaybedip. Toplumun %20’sinde rastlanır.Pulpal taban iki şekilde olabilir.Preparasyon Prensipleri Konservatif preparasyon Aksiyel duvarlar arası sürtünmesel retansiyona gerek yok (!0 derece kadar olabilir) .Dezavantajları . Çiğneme kaslar.Tüberküllerin örtülmesine gerek yok . başa.Yöntemler . migren 20 yaş dişine ait patoloji kas spazmı.Sarkık minelerin kaldırılmasına gerek yok . celay) (Seramik %10’luk hidrofolik asitle etchinglenir. dişler. kimi zamanda çok şiddetli ağrılarla ortaya çıkabilir. sinirler. çiğneme kasları.) Temporomandibuler Rahatsızlıklar (Kraniomandibuler düzensizlikler) Ağız açmada hafif bir sesle. Çiğneme sistemi.
disk sıkışır. Eklemi saran bir kapsül ve destekleyen bağlar mevcuttur. Ön dişlerle çiğneme yapıldığında yük kolu uzayacağından ekleme daha çok yük gider. bilinçli ve kontrollüdür.Alt çenenin kronik hipomobilitesi 5. TME Rahatsızlıkları 5 Grupta İncelenir 1.Eklem içi bozukluklar 3. Diş kaybı → mezializasyon sonucu kapanış bozukluğu oluşur. TME. Yüksek yapılmış dolgu → kondil başı fosaysa göre gaha geride yer alır. Bunların yanında hyoid üstü ve altı kaslarda aktiftir. Yüksek belirlenmiş kapanış Tek taraflı çiğneme Baş.Gelişimsel eklem hastalıkları (ADA) Genelde . Boyun kaslarındaki yada hyoid altı kaslardaki bir spazm yada yaralanma da indirekt olarak TME sistemini etkiler. yüksek dolgulardaki prematür konkakt . tam bir gevşemeye geçmeden gerilimli hallerini korurlar Eklem fonksiyonu Çiğneme kuvvetleri-iletimi Çiğnemenin diş arkı üzerindeki yeri Gıdanın büyüklüğü Alt çenenin pozisyonu bu rahatsızlıkların oluşumunda önemlidir. Örneğin .Çiğneme kası rahatsızlıkları 2. boyun.. diş sıkmada yaklaşık 4 saate çıkabilir.Çiğneme kasları rahatsızlıkları şeklinde ikiye ayrılır TME Rahatsızlıkları Çiğneme sistemini oluşturan yapılar arasındaki işlevsel uyumun bozulmasında. Mine aşınmaları sonucu vertikal boyut düşer. Bu hareketlerde eklem kadar çiğneme kasları da fonksiyon görür. Bu kasın huzmelerinde oluşan bir spazm eklem hareketlerinin harmonisinin bozulmasına neden olur. dişlerde aşınmalara. kondilin yanlış konumlanması (disk perforasyonlarına).Gingylmoarthroidal eklemEklemi oluşturan kondil-fossa-disk üçlüsü kemik ve kıkırdak yapılardan oluşmuştur. Karşı siş uzayabilir. Alt çene 3 düzlemde de hareket edebilmektedir : örneğin lateral pterygoid kas bu harekette önemli rol bir kastır. Kasların fonksiyonlarıyla yapılan alt çene hareketleri istemli. alt çene sağ ve sol TME ile kafatasına bağlıdır.Enflamasyon eklem hastalıkları 4.TME rahatsızlıkları . Fizyolojik Hareketler Aktif Hareketler : İstemli yada proprioseptifuyarılarla olan kasılmalarsonucu yapılan hareketler. Bu yüzden hem fonksiyonel hemde parafonksiyonel kuvvetleri oluşturabilirler. Üst çene kafatasına bağlı sabit bir yapı iken. 3 sınıf kaldıraç sistemi gibidir. Alt çenenin fonksiyonel ve parafonksiyonel hareketlerinden çiğneme kasları dorumludur. dokulardaki patolojik değişikliklere kadar varan problemler oluşturur. çene ili ilgili travmalar Yanlış alışkanlıklar( kalem ısırma gibi) Duruş bozuklukları nedeniyle kaslar normal fizyolojik fonksiyonlarını yapamazlar. Bu yüzden posteriorda çiğneme yapmak yük kolunu kısaltır ve kuvvet azalır. Pasif Hareketler : Yer çekimi gibi dış kuvvetlein etkisiyle yapılan hareketler Postural Hareket : Duruş Stres → (diş sıkma) normalde dişler günde 15-20 dk kapanışa gelirken.
periodontal nedenlerle aproximal kayıplar.S’ninin yaralanmaya karşı gösterdiği koruyucu tepkidir.Temporal . travma. . gergin ağrılıdır. hatakı restorasyon. kapanış bozuklukları. hassas. uzun süreli kasılmasıda lokal kas ağrısının artmasına neden olur.Kasların hiper aktivitesi sonucu oluşan parafonksiyonlar Kassal aktivite > fizyolojik tolerans Yapısal tolerans < doku yıkımı (Kassal altivite fizyolojik toleranstan fazla olduğunda doku yıkımları oluşur) Spazm → vaskülarite azalır → katabolik birikim → ağrılı. Sakınılarak gerçekleştirilen kas fonksiyonlarını çiğneme sisteminin yapılarında bozukluklara neden olur. keskin yüzeylerin oluşumu Koruyucu Kas Kasılmaları Lokal Fak.moyun kaslarında Daire şeklinde. * Stress * Akut hastalıklar * Viral enfeksiyonlar ↓ Normal kas fonksiyonları bozulur Bir kasın uzun süreli ağrılı olması kas kasılmalarına .Emosyonel stres .Masseter . Myofasiyal Ağrı (tetik nokta myalji) . ağzın uzun süre açık kalması. sert. Periodonsiyum veya travmatik Yaralanmalar yoluyla kaslara ilerlemesi sonucu Enfeksiyonsuz * uzun süreli lokal kas ağrısı sonucu kaslarda metabolik artıklar ve ağrı Koruyucu kas kasılması → S. Lokal Kas Ağrısı (non-enf. sistemik rahatsızlıklar.Dış pterygoid . * Yüksek dolgu * Diş kırıkları * Ağzın uzun süre açık kalması okluzal çatışma ↓ Proprioseptif uyaranları değiştirecek normal kas fonksiyonlarını kesintiye uğratırlar. Kassal Rahatsızlıklar . tatamlanmamış ortodontik tedavi.(alt çenenin önde konumlanması) (condilfossa-dikte problemker).Omuz.İç pterygoid . kaslardaki spazmlar (başa vuran.stres.Okluzal faktörler . Sistemik Fak. Myospazm (çiğneme kaslarında spazm) Kas yorgunluğu Kapanış bozukluğu Kan basıncında artış Kaslarda gerginliğin artması ↓ Kaslarda reflex spazm ↓ TME Rahatsızlığı Myosit Enfeksiyonlu * Bakterial veya viral * Enf’lu diş.Sternocleidomastoideus . sırta yansıyan ağrılara) neden olabilirler.S. parafonksiyon. enseye. yüksek dolgu. Myalji) * Kasın fazla kasılmaması * Uzun süreli koruyucu kasılma * Parafonkisyon Kassal Rahatsızlıkların Etyoloji Diş kaybı. ısı artışı olan bölgeler bulunur (myofasial triger alan / kas fasya tetik noktalar) palpasyonda sıkı.
yüzde ödem. baş ağrısı. boyun bölgesinde travma ? Artrit ? Çiğneme ve konuşmada zorluk ? Diş sıkma ve gıcırdatma ? Ağız Dışı Klinik Muayene • • • • • TME palpasyonu Başın pozisyonu Çiğneme kaslarının palpasyonu Boyun kaslarının palpasyonu Fonksiyonel manipulasyon . çene hareketlerinde kısıtlılık. eklem sesleri Kassal Rahatsızlıkların Teşhisinde Kapsamlı Anamnez Gerekir. spazm. hipertrofi.Çiğneme Kasları Rahatsızlıklarının Genel Semptomları Kaslarda ağrı. • • • • • • • • • Ağız açmada güçlük ? Çene kitlenmesi ? Çiğneme ve esnemede ağrı ? Kulak içi ve şakakta ağrı ? Isırma sırasında rahatsızlık ? Baş . hassasiyet. pisikolojik problemler. uyku bozuklukları.
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?