Blog
Pusula’da Bugün: "İnat"
23.06.2017 12:14
2017 başında piyasalarda hakim olan tema “enflasyon küresel ölçekte yükselecek, faizler artacak, gelişen ülkeler için rahat borçlanma dönemi bitecek” idi. Yılın yarısını bitirmeye yakın olduğumuz şu günlerde yukarıdaki beklentiyi artık dillendiren yok. Tersine artık piyasalarda hakim olan söylem “enflasyon her şeye rağmen düşük kalacak”. Bugün bir iyimserlik varsa sebebi bu… Piyasalarda akıntı sık sık yön değiştirir, inatlaşmamak gerekir.
Pusula’da Bugün: "Petrol-Piyasa İlişkisi"
21.06.2017 11:10
Piyasalarda her şey gayet güzel giderken dün petrol fiyatındaki düşüşün hızlanması işleri bozdu. Petrol üreten ülkelerde de, petrol ithalatına bağımlı olan ülkelerde de eş zamanlı satışlar gördük. Dolar güçlendi, ABD tahvil faizleri de artan taleple gerilediler. Petrol fiyatının düşmesinin bazı nedenleri var elbette (OPEC üretim kısıntısının etkinliği konusundaki kaygılar, ABD’de kaya petrolü üretimi sonrasında artan petrol stokları gibi), ama bunların üzerinde durmayacağız. Bizi ilgilendiren bu eğilimin devamının piyasalarda ne gibi etkilere yol açacağı…
Pusula’da Bugün: "Paranın Rengi"
20.06.2017 10:34
Eddie Felson: “Kokuyu alıyor musun?”
Vincent Lauria: “Ne kokusu? Duman mı?”
Carmen: “Hayır, paradan bahsediyor”
(Paranın Rengi, 1986)
Pusula’da Bugün: "Kararsızlık"
19.06.2017 10:39
Bazen bir dönemi, bir anı tek bir sözcükle tanımlamak yeterli olur. Geçen haftanın tek sözcüklük tanımı da sanırım “kararsızlık” olur. Fed faiz kararı ve sonrasında Yellen’ın açıklamaları ile piyasanın izlediği yön oldukça farklı diyebiliriz. Fed’in şahin söyleminin aksine piyasa bırakın 2017 ve 2018’i, 2019 sonuna dek 2 adet faiz artırımını anca fiyatlıyor. Hal böyle olunca, Fed sonrası tüm piyasalarda ciddi bir kararsızlık hakim oldu. Yurtiçinde ise en büyük kararsızlık döviz yatırımcılarında olsa gerek…
Pusula’da Bugün: "Sn. Yellen’a Açık Mektup"
16.06.2017 11:17
Fed önceki gün beklendiği üzere faiz artışına gitti gitmesine de, bazı noktalar açıklamaya muhtaç. Konuyu en iyi bilecek kişinin Fed Başkanı Janet Yellen olmasından hareketle, bugün müsaadenizle (bir gün gecikme ile de olsa) kendisine sesleneceğim.*
Pusula’da Bugün: "Tercih Meselesi"
12.06.2017 11:21
Son yıllarda siyaset dünyanın her yanında piyasaları şaşırtıyor. Artık anketlere güvenmekte zorlandığımız, neyin kesin, neyin fantezi olduğunu bilemediğimiz bir dünyada yaşıyoruz. Piyasalar neyse ki evrim geçirerek bu duruma uyum sağlamaya başladılar. Tepkiler artık daha sınırlı, daha kısa süreli. Bütün bunlar, bizi de merkez bankalarını da bazı tercihlerde bulunmaya itiyor…
Pusula’da Bugün: "Kobra Etkisi"
09.06.2017 10:25
Süregelen bir problemin çözümü için yapılan müdahalenin, problemi daha da içinden çıkılmaz hale getirmesine kobra etkisi denir. Bunun tarihte birçok örneği varken, günümüzde de gelişmiş ülke merkez bankalarının çabalarının bizi getirdiği nokta kobra etkisinin mükemmel bir örneği…
Pusula’da Bugün: "Sade"
07.06.2017 10:24
2016 yılında sıkça tartıştığımız konulardan biri TCMB’nin “sadeleştirme” adımları idi. Bu konuda bir çaba gösterildi, ancak şartlar değişince sadeleştirme de rafa kalktı. 2017’nin şu ana dek olan kısmında bırakın sadeleştirmeyi, daha karmaşık bir para politikasına geçtik. Şimdilik bunu konuşmak için erken, ancak en azından tartışabileceğimiz bir konu var: Şartlar daha gevşek bir para politikasını destekliyor mu?
Pusula’da Bugün: "Trump ve Dolar"
05.06.2017 11:01
Zayıf gelen ABD verileri, yurtiçi enflasyon derken piyasalarda olumlu hava sürüyor. Bunu Trump sonrası alınan pozisyonlardaki çözülmeye bağladığımızı aylardır paylaşıyoruz. Ancak bugün bunun biraz ötesine bakalım: ABD’nin Paris anlaşmasından çekilmesi kararı uzun vadede piyasalardaki tüm varsayımları değiştirip bizi çok farklı bir yere götürebilir. Belki de Trump hiç de göründüğü gibi değildir!
Pusula’da Bugün: "Mayıs’ın Ardından"
31.05.2017 10:10
Daha önceki bir Pusula’da ünlü “Mayıs’ta sat ve git” eğilimini bu yıl çalışmayabileceğinden bahsetmiştim. Hakikaten S&P500 ve Nasdaq bu ay yeni rekor seviyelerini gördüler, Dow Jones rekorunu tazelemekten kıl payı döndü. BIST100’ün performansı ise malumunuz: Yeni rekorlar üst üste geldi. Piyasaların mesajı net: Sorun yok, yola devam… Katılıyoruz, ancak bir iki konuyu açıklığa kavuşturmak şartıyla!
Pusula’da Bugün: "İzlemeniz Gereken 10 Film"
29.05.2017 11:51
Piyasalarda bir süredir devam eden olumlu havada bariz bir değişim yok. Yine rekor seviyelerde dolaşan ABD borsaları, henüz yüksel(e)meyen tahvil faizleri derken küresel piyasalardaki hikayeler bize farklı bir yön sunmaktan uzak. Bugün önde gelen piyasaların kapalı olması nedeniyle piyasalar sakin olacaktır. Bundan faydalanarak bugün sizinle bir liste paylaşacağım: Her yatırımcının izlemesi gereken finansal filmler!
Pusula’da Bugün: "Hipnotizma ve Hayatın Gerçekleri"
25.05.2017 11:08
Rekor üstüne rekor kıran BIST100 endeksi ve blok hisse satışları bazı yatırımcılarda “endeks artık çok pahalı” algısı yaratmış olabilir. Doğru, TL bazında tarihi zirvedeyiz, sene başına göre %25 prim yaptık, Aralık ayındaki dibinden bakarsanız da %36 gibi bir yükselişten bahsediyoruz. Üstelik sadece bizde değil, küresel borsalarda da benzer bir tablo söz konusu. Buna rağmen piyasada “tamam, buraya kadar” diyen de pek yok. Adeta toplu bir hipnotizma seansı yaşıyoruz. Mesele şu ki, temel senaryo ile bu “seans” örtüşüyor…
Pusula’da Bugün: "Oyun Planı"
22.05.2017 11:49
Geçen hafta sonuna doğru bazı gelişmeler piyasalarımızı olumsuz etkiledi. Genel olarak piyasalar bu haftaya hızla toparlanarak başlıyorlar diyebiliriz. Yine de bu hızlı hareket bize gösteriyor ki, sebep ne olursa olsun, ara ara durup nasıl bir dünyada olduğumuzu hatırlamakta fayda var.
Pusula’da Bugün: "Şüyuu Vukuundan Beter"
18.05.2017 10:10
Göreve geldiğinden bu yana tutarsız açıklamaları ile pek de güven telkin etmeyen ABD’nin 45. Başkanı Donald Trump, gelişiyle piyasaları sarsmıştı. Görünen o ki piyasa şimdi de Trump’ın görevden alınması olasılığı ile bir kez daha sarsılıyor. Aslına bakarsanız şu anda herkesin ilk gündem maddesi olan Trump’ın azli konusu, “şüyuu vukuundan beter” deyimine çok uygun…
Pusula’da Bugün: "Bakış Açısı"
16.05.2017 11:22
Dün Picasso’nun Oturan Kadın isimli tablosu New York’ta düzenlenen bir müzayedede $45 milyona satıldı. II. Dünya Savaşı sırasında Naziler tarafında kaçırılan bu tablo, Fransız direnişçiler tarafından son anda kurtarılmıştı. 6 yıl önce de müzayedeye çıkan tablo, $26 milyondan satılmıştı. 6 yılda dolar bazında %73 getiri… Hiç fena değil, ama finansal piyasalarda yeterince uzun süre beklerseniz daha da cazip getiriler söz konusu…
Pusula’da Bugün: "Mayıs ve Biz"
15.05.2017 03:11
Bazı ayların piyasalar açısından önemi diğerlerine göre daha fazladır. Mesela Kasım ayı genelde pozisyonların kapatılmaya başlandığı, Aralık ayı ise yarısı tatillerle, düşük hacimle geçen aylardır. Ocak ayında yıl sonunda kapatılan pozisyonların yeniden açıldığını ve hareketliliğin piyasalara döndüğünü görürüz. Türkiye özelinde Eylül ayı önemlidir, zira okullar açılınca reel ekonomi ve piyasalar hareketlenir, Ekim ayında açıklanan Eylül ayı enflasyonunda da aslında bu hareketliliğin büyüme üzerindeki olası etkilerinin izlerini ararız. Mayıs ayı ise özel bir aydır, yatırımcılar “piyasalarda satış olacak mı olmayacak mı” diye izlerler. Mayıs ayının yarısını ardımızda bıraktığımız bu günlerde “Mayıs’ta sat ve git – sell in May, go away” kehaneti bu yıl pek çalışacağa benzemiyor.
Pusula’da Bugün: "Şaka Yapıyor Olmalısın"
12.05.2017 10:42
Son dönemde piyasalarımız, başta BIST olmak üzere oldukça iyimser. Hareketin gücüne bakarsanız, iyimserlikten vazgeçmemize gerek yok. Henüz… Peki ne zaman piyasalarda iyi ile kötü dengelenecek? İşte bunu anlamak için önce piyasalarda bu iyimserliği yaratan nedenleri iyice anlamamız lazım ki bazı varsayımlarda bulunalım. Varsayımlarımız ne kadar basit olursa, öngörümüz de o kadar isabetli olur. Bunu ben demiyorum, fizikçi Richard Feynman diyor…
Pusula’da Bugün: "Swap Konusu"
10.05.2017 11:35
Son dönemde TCMB’nin düzenlediği swap ihaleleri ile ilgili bir tartışma söz konusu. Aslında gayet teknik ve piyasa koşullarına bağlı olarak değerlendirilmesi gereken bu uygulama, günlük hayatımızı belki de doğrudan etkilemiyor, ancak yine de amacını anlamakta fayda var. Üstelik bu konudaki gelişmeler, biraz zorlarsak, bize TL’nin seyri konusunda da bir fikir verebilir.
Pusula’da Bugün: "Güç" Lirayla Olsun!
05.05.2017 02:35
Star Wars serisinin herhangi bir filmini en az bir kez izlemişseniz, film boyunca bir “güç (force)” kavramının geçtiğini fark etmişsinizdir. Serinin efsane “Jedi”larından Obi-Wan Kenobi bunu şöyle açıklar: “Güç, bir Jedi’a kuvvetini veren şeydir. Tüm yaşayan varlıkların yarattığı bir enerji alanıdır; etrafımızı sarar, içimize işler, galaksiyi birbirine bağlar”. “Güç” aynı zamanda bir iyi dilek temennisi olarak da kullanılır: “May the force be with you – Güç seninle olsun”. İşte bunun İngilizcesinde yapılan ufak bir kelime oyunu ile (May the fourth be with you) her yıl 4 Mayıs günü Dünya Star Wars günü olarak kutlanır. Dün sosyal medya bununla eğlenirken, küresel piyasalarda dolarda ciddi bir hareket yaşandı, TL’deki iyimserlik de bir anda tersine döndü…
Pusula’da Bugün: "Bahar Sarhoşu"
03.05.2017 11:07
Küresel piyasalarda son aylarda gözlemlediğimiz iyimserlik dalgası, nihayet Türkiye’ye de ulaşmayı başardı. Borsada yurt içi risklerden ziyade bu iyimserliğin fiyatlandığını bir süredir zaten görüyorduk, ancak TL yeni yeni kendine geliyor. Bizim açımızdan bundan sonra önemli olan, yurtdışındaki bu bahar havasının ne kadar süreceği…
Pusula’da Bugün: "Siz Hepiniz, Ben Tek"
20.04.2017 10:37
Çocukluğunu 70’li, 80’li yıllarda yaşayanlara (90’lı yıllar da belki kurtarır) başlık tuhaf gelmemiştir. Özgürce sokaklarda oynayabildiğimiz bu yıllarda, yukarıdaki cümleyi duymuşuzdur, hatta bizzat bizler de telaffuz etmişizdir belki. Bu müthiş bir kendine güven cümlesidir, karşınızdakini daha o anda yenmeye başlarsınız. Bugün bu cümleyle başlamamın nedeni ise maalesef bunun tam tersi bir şey ile karşı karşıya olmamız: Gelişen ülkeler arasında TL, hala yılbaşından bu yana dolar karşısında değer yitiren, neredeyse yegâne para birimi. Bir nevi onların hepsi, biz tek…
Pusula’da Bugün: "Dünya Değişirken"
18.04.2017 02:59
Türkiye’nin yakın tarihinin belki de en önemli halk oylamasını ardımızda bıraktık. Ne sonuç, ne de piyasada gördüğümüz ilk tepkiler şaşırtıcı değildi. Yine de dün Avrupa piyasalarının tatil olması nedeniyle gün içi oynaklık yüksek oldu. Bugüne geldiğimizde ise piyasalarda yeni bir hikaye var: Dünya “reflasyon” fiyatlamasını geri verirken, jeopolitik ve siyasi risk fiyatlamasına geçiyor…
Pusula’da Bugün: "Çivisi Çıkmış Dünya"
12.04.2017 12:06
"Ya bu yüzyılda herkesin kendisiyle özdeşleştirebileceği, aynı evrensel değerlerle bütün haline getirilen, insanlık serüveninde güçlü bir inancın rehberlik ettiği ve bütün kültürel çeşitliliklerimizle zenginleşecek bir uygarlık kurmayı başarırız, ya da ortaklaşa bir barbarlığın içinde yok olup gideriz."
Amin Maalouf – Çivisi Çıkmış Dünya (2009
)
Pusula’da Bugün: "Rutin"
10.04.2017 11:34
Okuduğunuz her şeyde, konuştuğunuz herkeste aynı görüş ile karşılaşırsınız: Sürekli aynı şeyleri yapmak “sıkıcıdır”, rutin şeyler iyi bir yaşamın anti-tezidir. Halbuki tarihteki önemli şahsiyetlerin ortak özelliği şahsi rutinlerinden ödün vermemeleridir. Rutin, bir yerden sonra ruh halinizi, ruh haliniz de karakterinizi etkiler. Rutinin bozulması bu yüzden can sıkıcıdır…
Pusula’da Bugün: "Yorum Meselesi"
03.04.2017 11:32
Portekiz’in Madeira adası, geçen hafta havaalanının ismini, günümüz futbolunun süper yıldızlarından Christiano Ronaldo için değiştirdi. Madeira doğumlu olan Ronaldo için düzenlenen tören bununla sınırlı değildi: Havaalanına kendisinin bir de büstü dikilmişti. Dikilmişti dikilmesine de bir sorun vardı: Büst Ronaldo’ya pek benzemiyordu. Sosyal medya yıkılırken, heykeltıraş Emanuel Santos kendini savundu: “Yunanları ve Truvalıları memnun etmek imkansız. Hz. İsa da herkesi memnun edememişti”… Bu açıklamayı iki gündür anlamaya çalışıyorum, ama beyhude. Belli ki Santos’un olayları yorumlama şekli genelden çok farklı.. Hoş, mesele olayları nasıl yorumladığımız ise zaten piyasanın eline kimse su dökemez…
Pusula’da Bugün: "Muhasebe Zamanı"
30.03.2017 11:49
Yılın ilk çeyreğini geride bırakmak üzereyiz. 2016 sonundan bugüne baktığımızda küresel piyasalarda çok büyük sürprizler yok, ama gene de beklentiler ile gerçekleşmeler arasında dağlar kadar fark olan konular söz konusu. Piyasanın günah çıkarmaya ihtiyacı var elbette, ama çok da haksızlık etmemek gerek: Bir piyasada iyi olan etken, diğerinde farklı tepkilere yol açabiliyor…
Pusula’da Bugün: "Absürtlüğe Övgü"
27.03.2017 10:57
Piyasalarda zaman zaman oldukça beklenmedik, kimi zaman absürt diyebileceğimiz şeyler görebiliyoruz. Trump’ın tuhaf tavırlarına, alışılmadık açıklamalarına, sabah gözünü açar açmaz Twitter’a girmesine artık alıştık. Absürtlüğün normalleştiği bu yeni dünya düzeninde, yine de belli bir mantık aramaya devam ediyoruz…
Pusula’da Bugün: "Karmaşa"
22.03.2017 10:57
Geçen hafta Perşembe günü Fed’in yaptığı faiz indiriminin ardından piyasalar karışık... Efendim? Evet, “indirim” dedim. Varsayalım ki şu an Fed’in faizi nedir bilmiyorsunuz. Elinizde sadece geçen haftadan bugüne piyasa hareketleri olsa görecekleriniz şunlar: Dolar değer yitiriyor, tahvil faizleri düşüyor, borsa düşüyor. Bunlara bakarak Fed faiz artırdı der misiniz? Piyasa göstergeleri de karışık, gerçekten ilginç zamanlarda yaşıyoruz…
Pusula’da Bugün: "Umut"
20.03.2017 10:53
Kaptan Kirk: “Ne gemimiz var, ne de mürettebatımız. Bu kez bu işten nasıl sıyrılacağız?” Komutan Spock: “Hep yaptığımız şeyi yapacağız: İmkansızlığın içinde umut bulacağız.” Uzay Yolu — Sonsuzluk (2016)
Pusula’da Bugün: "Yeşilin Tonları"
16.03.2017 03:26
Dün akşamki Fed kararı sonrası piyasalarda bugüne oldukça iyimser başladık. Ekranlarımızda neredeyse her şey yeşil… Bu iyimserliğin bir süre daha devam edeceğini, en azından piyasalarda ABD kaynaklı bir bozulma olasılığının azaldığını iddia edebiliriz. Bugün ayrıca TCMB de faiz kararını açıklayacak. Piyasalara yeşilin tonları hakim iken TCMB’nin de eli rahatladı…
Pusula’da Bugün: "Michael Fish Anı"
15.03.2017 10:34
Bugün Fed faiz kararını öğreneceğiz. Bir süredir gerek üyelerden, gerekse de Başkan Yellen’dan gelen mesajlar tartışmaya yer bırakmayacak cinsten: Bu akşam faiz artacak. Piyasa da bunu artık fiyatladığı için yarından sonra hayatımızda çok fazla şey değişmeyecek… Büyük olasılıkla tabi… Ama bir ihtimal daha var… Toplantı öncesi büyük konuşmamak lazım. Sonra Michael Fish’in durumuna düşebiliriz…
Pusula’da Bugün: "Bahar Yorgunluğu"
13.03.2017 10:30
Son dönemde piyasalar hakkında yorum yapmak insanı yoruyor. Tek tek enstrümanlar hakkında kısa vadeli yorumlarda bir sorun yok, sorun ayan beyan belli olan şeyler ile piyasaların davranışı arasındaki zaman kaymaları… Büyük bir olayın ardından piyasa bir tepki veriyor, bu olayın sonuçları ve gidişat belli, fakat piyasalarda ilk tepkinin ardından neredeysek orada kalıyoruz. Bir sonraki adımı fiyatlamaya piyasaların mecali yok adeta. Piyasalarda bahar yorgunluğu mu acaba bu?
Pusula’da Bugün: "Normale Dönüş"
06.03.2017 05:25
Merkez bankaları politikalarının piyasalarda sadece yönü değil, ne alıp satacağımızı dahi dikte ettiği bir dönemi geride bıraktık. Bu dönem pek bir uzmanlık gerektirmiyordu, en basit denklem hepimiz için geçerliydi: Daha çok likidite = Daha fazla risk iştahı… Tabi böyle bir ortamda her ülkenin, piyasanın, enstrümanın ayrıntılarını bilmeye de gerek yoktu. Belki de finansal tarihin en uzun süreli “sürü” hareketine dahildik. Artık bu dünya bitti, yeni (ya da kriz öncesindeki eski) normal dünya düzenine geçiş sancılarına hazır olmamız gerek…
Pusula’da Bugün: "Trump, FED’e Karşı"
01.03.2017 05:22
Dün tüm piyasa Trump’ın konuşmasına odaklanmış, “ne derse ne olur” analizleri ile meşgulken gol beklenmeyen yerden geldi. İki FED üyesi Mart ayında faiz artırımı yapılması yönünde öyle güçlü ifadeler kullandılar ki piyasa ters köşede kaldı. Malumunuz bir süredir FED’in 2017’nin ilk faiz artışını Mart yerine Mayıs-Haziran döneminde yapacağı fiyatlanıyordu. FED’i “öğrencinin çalışmadığı yerden soran hoca” konumuna sokan bu yeni gelişme sonrasında piyasalarda bir durum tespiti yapmak gerek…
Pusula’da Bugün: "Bu Dünyanın Dertleri"
27.02.2017 03:05
İnsanlık bir yandan önemli keşifler yaparken, bir yandan da hala bu dünyanın sorunları ile boğuşuyor. Yeni keşfedilen gezegenler, seyahat yöntemimizde bir devrim yapabilirsek, insanlığın yeni evleri olmaya aday. Bu devrim gerçekleşene dek halen oturmakta olduğumuz evimizin sorunları ile uğraşmaya devam edeceğiz. Piyasaların halen dert olup olmadığına tam olarak karar veremediği konu ise Trump ve politikaları…
Pusula’da Bugün: “Heyecansız Günler”
22.02.2017 03:37
Son günlerde piyasalarda birçok haber var, ancak ne ciddi hareketler, ne de yatırımcıların tavırlarında önemli bir farklılık gözlemliyoruz. Aslında herkesin baktığı bazı gelişmeler var, mesele bunların henüz bir yön değişikliği işaret etmiyor olması. Bazı şeylere gözlerimizi kapatırsak o da sorun değil aslında. Belli ki olumlu ama sıkıcı hava bir süre daha sürecek…
Pusula’da Bugün: “Tahmin Sanatı”
20.02.2017 03:11
Ekonomistlerin favori yiyeceği nedir sizce? Soru saçma aslında, ekonomistler de hamburger, pizza ya da kızarmış patatesleri sizin kadar severler. Tek fark şu ki, ekonomistler bunları sadece yemeyip, aynı zamanda birer gösterge olarak kullanabilirler. Bu endekslerden en ünlüsüne göre TL aşırı değersiz. Acaba bu bize TL’nin seyri ile ilgili bir mesaj veriyor olabilir mi?
Pusula’da Bugün: “Açıklanamayan”
16.02.2017 04:54
1989 tarihli “Abyss” isimli filmde, kayıp bir nükleer denizaltıyı bulmak üzere görevlendirilen sualtı kurtarma ekibinin, sadece denizaltıyı değil, dünya dışı varlıkları da bulmalarını izleriz. Klişe bir bilimkurgu hikayesi gibi görünüyor olabilir, ama bu belki de bir hikaye değildir! Mesela 2009 yılında Rusya Deniz Kuvvetlerinin gizliliğini kaldırarak halka açıkladığı raporlara göre Baykal Gölü’nde 1982 yılında buna benzer bir olay yaşandığını biliyor muydunuz? İster uzaylılara inanın, ister FED’in bu yıl üç kez faiz artırma olasılığı yükselirken TL’nin değer kazanacağına, hala bu dünyada açıklamakta zorlandığımız bir çok olay var…
Pusula’da Bugün: Kısa Vade-Uzun Vade
14.02.2017 04:53
Geçen haftaki ABD verileri ve Fed Başkanı Yellen’ın görece yumuşak açıklamaları sonrasında küresel piyasalarda gördüğümüz iyimserliğe ara vermiş gibi görünüyoruz. Dün gördüğümüz satışlar yatırımcıları tedirgin etti, ancak gelin vademizi birkaç günden biraz daha uzun tutalım…
Geçen haftaki ABD verileri ve Fed Başkanı Yellen’ın görece yumuşak açıklamaları sonrasında küresel piyasalarda gördüğümüz iyimserliğe ara vermiş gibi görünüyoruz. Dün gördüğümüz satışlar yatırımcıları tedirgin etti, ancak gelin vademizi birkaç günden biraz daha uzun tutalım…
Daha önce, Fed sonrası oluşan iyimserliğin, arada düzeltmeler olsa dahi en azından yaz aylarında sürmesini beklediğimizi paylaşmıştık.
Pusula’da Bugün: “Avrupa’nın Asıl Derdi”
14.02.2017 04:46
Soru: İngiliz, Fransız ve Alman emeklileri arasındaki fark nedir?Yanıt: İngiliz sabah kahvaltısında gazetesini okur, sonra golf kulübüne gider. Fransız kahvaltıda bir kadeh şarabını içer, sonra kitabını okur. Alman ise tansiyon hapını içer ve işe gider…
Pusula’da Bugün: “Huzursuz”
09.02.2017 02:49
Hayatta bazı şeyler bizi rahatsız eder. Bazen bunlar ayan beyan gözümüzün önündedir, bazense nedenini bilmeden de içimizi bir huzursuzluk kaplar, bir türlü rahat edemeyiz. Son iki hafta içinde dolardaki değerlenme süreci durdu, hatta değer kaybı gördük, ancak bunun kalıcı olacağına ikna olmuş geniş bir kitleden bahsedemiyoruz. Piyasada bir huzursuzluktur sürüyor… Bir şey mi kaçırıyoruz?
Pusula’da Bugün: "İkiz Tehlike"
03.02.2017 10:41
1991 tarihli İkiz Kan — Double Impact isimli filmde Jean Claude Van Damme, yıllar önce kaderin cilvesiyle birbirinden ayrılan, farklı kültürlerde yetişen ikiz kardeşleri oynar. Yıllar sonra kardeşler bir araya gelir ve ailelerinin intikamını alır. Bayat bir hikaye ve vasat oyunculuklarla bezenmiş bu film, kafamıza kakmak suretiyle bize bir de mesaj verir: Bir elin nesi var, iki elin sesi var… Bugün piyasada önemli olan iki veri de tam olarak böyle bir potansiyele sahip…
Pusula’da Bugün: “Sevemez Kimse Seni…”
30.01.2017 10:23
“Kredi derecelendirme kuruluşu ‘X’in not indirim kararı sonrasında siyasetçilerden tepkiler giderek artıyor. Kararı siyasi bulan ve ‘finansal vandallık’ olarak nitelendiren Maliye Bakanı ‘Y’, amacın ülkeyi istikrarsızlaştırmak ve son darbeyi vurmak olduğunu söyledi”. Bu cümleleri okuyunca Cuma günü açıklanan Fitch kararına yurtiçinde verilmiş bir tepki olduğunu düşündünüz değil mi? Yanlış… 2011 yılında Portekiz’in kredi notu Moody’s tarafından düşürülünce yapılan açıklamaları okudunuz aslında. Bu kuruluşların işleri gerçekten zor. Her not indirimi sonrasında aşağılanırlar, not artırımı ise “geç kalınmış bir karar” olarak karşılanır. Gerçekten de kredi derecelendirme kurumlarının seveni pek yoktur…
Pusula’da Bugün: “Kalıcı Olmak”
25.01.2017 10:20
Geçici olarak düşünülen bazı şeyler, bazı adımlar hiç de geçici olmayabilir. Hayatta geçici olarak düşündüğümüz bir çok şeyin zamanla kalıcı hale dönüştüğünü görmez miyiz? Tarihe bakın: Bir avcı kampı köye, köy şehre, şehir bir mega şehre döner. Pek az şey ömrü en az bin sene olacak düşüncesi ile başlar. Bir şey yaratırken hepimizin aklında ihtiyaç oldukça dönüp hataları düzeltme fikri vardır. Zaman içinde ise bir başka düşünce hakim olur: “Çalışıyorsa elleme!” Böylece geçici dediğimiz şeyler zamanla kalıcı olur. 2016 yılı boyunca sadeleştirilmesini beklediğimiz, tartıştığımız faiz koridorunun kalıcılığının tescillenmesi gibi…
Pusula’da Bugün: “TCMB Senaryoları”
24.01.2017 10:16
Bu haftanın başlıca gündem maddesi belli: Salı günü son dönemin en önemli TCMB PPK toplantısı yapılacak. TL’nin, TCMB’nin son faiz artışı yaptığı 25 Kasım 2016’dan bu yana %9 değer yitirdiği bir ortamda bir kez daha faiz artışını tartışmak belki çok anlamlı gelmeyebilir. Ancak bu dönem sonrasında Türkiye’ye atfedilen risklerde ciddi artış olduğu düşünüldüğünde, yük bir kez daha TCMB’nin omuzlarında. Böyle bir ortamda TCMB’nin atacağı adımlar da yurtiçi piyasaların yönünü belirleyecek. Bugün olası TCMB adımlarını ve bunların piyasa etkilerini inceleyeceğiz.
Pusula’da Bugün: “M.S. 2017: Trump’ın Başa Geçtiği Yıl”
20.01.2017 10:11
Tarih 20 Ocak 2017’yi Donald Trump’ın ABD’nin 45. Başkanı olarak göreve başladığı gün olarak yazacak. Dünya Trump’a ne derece hazır tartışılır, finansal piyasalar ise 8 Kasım’daki seçimden bu yana oldukça heyecanlı. Trump’ın ekonomiyi büyüteceğine ve USD’ye değer kazandıracağını düşünen piyasalar o tarihten bu yana bu yönde pozisyon alıyorlar. Mantıklı ama bir sorun var: Trump’ın bir dediği bir diğerini tutmuyor. Ya piyasalar yanılıyorlarsa?
Pusula’da Bugün:“Sadeleştirmenin Sonu”
16.01.2017 10:48
2016’da TCMB cephesinde en çok tartıştığımız konulardan biri TCMB’nin sadeleştirme adımları idi. TCMB, borç alma-borç verme-haftalık repo ve bunların ağırlıklı ortalamasından oluşan fonlama maliyeti yerine tek bir orandan fonlamaya geçmek istediği belirtmişti. Yapılan faiz indirimlerinin de bu amaca hizmet etmesi bekleniyordu. 2017’ye ise bu kez ters yönde adımlarla başladık. Yukarıdaki yöntemlere ek olarak, yıllardır kullanılmayan “geç likidite penceresi” de artık hayatımızda. Sadeleştirme bitti, orası açık da, peki bu son adımlar ne derece amaca hizmet edecek?
Pusula’da Bugün:“Hastalık ve Tedavi”
13.01.2017 11:05
Malumunuz TL bu aralar “hasta”. TCMB, TL’nin “toparlanması” için bu hafta harekete geçti. Uygulanan tedavi belki hastalığı iyileştirmeyecek ama tedavi için çok gerekli olan zamanı sağlayacak. Yine de durum hala hassas. Yanlış tedavi, hastalığı daha da kötüleştirebilir…
Tarih büyük salgınların insanlığı nasıl değiştirdiğine dair hikayelerle doludur.
Pusula’da Bugün: “Haftaya Başlarken”
11.01.2017 11:33
Cuma günü açıklanan ABD istihdam verilerinin ardından bu haftaya TL açısından yine sıkıntılı başlıyoruz. TL açısından yeni bir hikayeden çok, mevcut kötümser beklentilerin devamı söz konusu. TL’deki değer kaybı ister istemez diğer TL cinsi varlıkları da etkiliyor. Bu haftanın küresel ve yerel gündemine baktığımızda ise görünüm ne olumlu, ne olumsuz…
Piyasalarımız 2017’ye iyi başlamadılar, burası kesin…
Pusula’da Bugün: “Piyasaya Muhalif Olmak”
06.01.2017 11:29
Piyasalarda ezelden beri değişmeyen bazı kurallar vardır: Bazı ülke piyasaları ya da enstrümanlar diğerlerine göre ucuzdur. Bunların ucuz olmasının da haklı bir sebebi vardır: Ülke ekonomisinin büyük sorunları olabilir, şirketin satışları iflah olmamaktadır, para birimini cazip kılacak bir faiz yoktur, vs. Bunlar sorunlar bir süre daha devam edecek anlamına gelir, ama bazen de işler değişir. Bir yıl en kötü performans gösteren varlıklar, ertesi yıl ciddi bir dönüş yapabilirler, çünkü benzer ülkelere, varlıklara göre aşırı ucuzlardır. Bu durumda dün USD karşısında 3,64 ile yeni bir rekor gören TL için acaba 2017’de umutlu olabilir miyiz?
Pusula’da Bugün:“Denge Meselesi”
04.01.2017 09:57
2016 için piyasadaki herkesin uzlaştığı tanım “beklenmeyenin olduğu yıl” idi. 2017 de barındırdığı riskler nedeniyle bir çok sürprize aday. Daha şimdiden özellikle gelişmiş ülke borsalarındaki iyimserliğin sürdürülebilirliği ve piyasalar tarafından görmezden gelinen jeopolitik risklerin devam edip etmeyeceğini tartışıyoruz. Şunu kabul edelim: Hiç bir yıla önceden bakıp da “bu yıl kolay olacak, çok para kazanacağız” diyemiyoruz. 2017’de de karamsar olmamız için bol miktarda konu olmakla birlikte, iyimser olabileceğimiz bazı noktaları gözden kaçırmayalım…
Kötümser olmak kolaydır, başımıza gelen şeylerden mutsuz olup içimize kapandığımızda nereye bakarsak bakalım kapkaranlık bir dünya görürüz.
Pusula’da Bugün: Yılbaşı Özel Sayısı
30.12.2016 09:54
Daha önce yılın son Pusula’larında, kehanetlerde bulunmuş, hatta kendimle röportaj dahi yapmıştım. 2016’nın bu son iş gününde, 2017 için hiç bir yerde görmediğiniz, muhtemelen de hiç bir yerde göremeyeceğiniz küresel kehanetlerimi paylaşıyorum…
Avrupa siyaseti ısınacak…
Pusula’da Bugün: Yeni Yıl Kararları
29.12.2016 11:00
Adet olduğu üzere her yıl biterken geçmiş yılın bir muhasebesi yapılır ve gelecek yıla dair kararlar alınır. Alınır alınmasına da, bunların çoğunu birkaç ay içinde hatırlamayız bile. 2015 sonunda aldığınız kararları hatırlıyor musunuz mesela? İşte… Yine de biz geleneği bozmayarak finansal hayatımıza dair kararlarımızı içeren listemizi sunalım. İlk madde belli: Bu yıl bu kararlara uyulacak!
Pusula’da Bugün: Tahmin Yapma “Sanatı”
26.12.2016 10:41
Yılın bu zamanları farklıdır: Yabancı yatırımcılar tatile gider, piyasalarda işlem hacmi düşer, oynaklık azalır. Ekranda tüm gün aynı rakamlar döner durur. Bu dönem aynı zamanda yıllık tahminleri içeren raporların yağdığı dönemdir: Yerli yabancı, irili ufaklı kurumlardan sonraki yıla dair öngörüler gelmeye başlar. İşimiz gereği bunların çoğunu inceleriz, farklı noktalarda olup olmadığımızı, ya da rakamların neden farklı tahmin edildiğine bakarız. Bunu yeterince uzun bir süre boyunca her yıl yaparsanız iddialı tahminlerin ilk göründüğü kadar iddialı olmadıklarını anlıyorsunuz. Bugün sizlere tutması garanti tahmin yapmanız için gerekli “incelikleri” anlatacağım…
Pusula’da Bugün: Tünelin Sonu
09.12.2016 10:35
Dünkü ECB toplantısına iki şekilde bakabiliriz. Kısa vadeli, piyasa odaklı görüş açısına göre “faiz değişmedi, tahvil alımları biraz azaltıldı, piyasalarda şimdilik çok bir şey olmaz”… Gelin buna biraz daha uzun vadeli bakalım: Muhtemelen dünyanın son 300 yıldır gördüğü en büyük parasal deneyin sonuna geldik! Dünya bir kez daha değişecek…
Pusula’da Bugün: “Sıkıntı Yok”
07.12.2016 11:18
Bazen söylediğiniz bir söz sizi hayatınız boyunca izler, isminiz ile söyledikleriniz bir arada anılır. II. Dünya Savaşı sırasında sarf edilen ve “sıkıntı yok” olarak çevirebileceğimiz “don’t worry about it” cümlesi ile meşhur Kermit Tyler bunun en güzel örneklerinden biridir. Tarihe geçen bu cümlenin bedeli oldukça ağır oldu. Günümüzde merkez bankalarının kullandıkları ifadeler bazen savaşlardan çok daha büyük “hasarlar” yaratıyor. Bu yüzden merkez bankaları mesajlarını daha üstü kapalı vermeyi tercih ediyorlar ve bunları deşifre etmek gerekiyor. Dün TCMB’nin verdiği mesajları da bu gözle okuyalım bugün…
Pusula’da Bugün: TCMB ve Piyasalar
24.11.2016 12:42
ABD’de Donald Trump’ın Başkan seçilmesinin ardından küresel piyasalarda yaşanan deprem gelişen ülke para birimlerini oldukça olumsuz etkiledi. Yine de bazı ülkelerin dünyadan çok daha olumsuz ayrıştığı ve maalesef TL’nin de bu grupta yer aldığı bir gerçek. İşte son dönemde yaşanan bu olumsuz ayrışmanın ardından bugün TCMB Para Politikası Kurulu (PPK) toplanacak. Piyasanın toplantıdan beklentisi büyük. Acaba TCMB bu beklentileri karşılayabilecek mi?
2016 yılı başından geçen aya kadar olan dönemde, çekirdek enflasyondaki düşüş ve küresel piyasalardaki getiri arayışından faydalanan TCMB, gecelik borç verme faizinde toplam 250 baz puan indirime gitmişti.
Pusula’da Bugün: 2016: Ters Köşelerin Yılı
21.11.2016 01:11
Geçenlerde “2016 gelmiş geçmiş en berbat yıllardan biri olmaya aday” diye yazmış, sonrasında da “abarttım mı acaba, son iki ayda piyasalar belki de toparlar” diye düşünmüştüm. Sonrasında risklerin normalden fazla olduğuna kanaat getirip iyimserlik için fazla yer olmadığı görüşüne sadık kalmıştım. Tamam, piyasalar tatsız, hala düzeltme için yer var, ancak öyle bir döneme girdik ki “ters köşeler” henüz bitmemiş olabilir…
Pusula’da Bugün: ‘Suçlu’ Kim?
18.11.2016 01:30
Basına bir açıklama yapan ABD’nin yeni Başkanı Donald Trump “Karadeniz’de Rusya ile Türkiye arasına dev bir balıkçı ağı yapılacağını” söyledi. “Ne o öyle, hamsiler bir orada bir burada, olmaz öyle, kaçak hamsi göçünü bitireceğim” dedi. Trump ayrıca Ege Denizi’ne duvar öreceğini, böylece Çeşme’de bir lahmacun-ayrana 50TL ödeyince şok geçiren Türklerin Yunanistan’daki fiyatlar nedeniyle oraya akın etmelerinin ticaret dengesini bozmasını da engelleyeceğini belirtti. “Duvar sizin oraya örülmeyecek miydi” diye fikri sorulan Meksika Devlet Başkanı Enrique Peña Nieto ise “Harika, süper, çok fena destekliyorum” dedi.
Yukarıda okuduklarınız saçma mı? Hem de bayağı bir saçma… USD/TL’de yeni zirve görüyor olmamızın nedeni dün Yellen’ın yaptığı konuşma mı? Bu da saçma. Sorunu doğru anlarsak, çözümü ve neler olabileceğini de anlayabiliriz…
USD/TL kurunda Yellen’ın konuşmasının ardından hızlanan sert bir hareket görüyoruz. Bu sabah itibarı ile de USD/TL rekor serisine devam ediyor.
Pusula’da Bugün: Domino Taşları
14.11.2016 01:56
“Guinness Dünya Rekorları”nı bilirsiniz. Burada domino taşlarını yıkma konusunda özel bir bölüm var. En uzun domino duvarı, en büyük domino mozaiki, bir grup tarafından devrilen en fazla domino taşı gibi bir çok dalda rekor kaydedilmiş. Bunları izlemek insana huzur verirken, piyasalarda ise insanın tüylerini diken diken yapmasının bir nedeni var…
ABD Başkanlık Seçimleri
09.11.2016 02:10
ABD başkanlık seçimleri sonucu, 45. ABD Başkanı Donald Trump oldu. Sonuçların ardından piyasalarda ciddi dalgalanmalar görüyoruz. Kısa vadeli etkiler bir yana, piyasalarda gördüğümüz huzursuzluğun temelinde yatan, siyasi düzlemde yaşanması muhtemel büyük bir değişimin eşiğinde olduğumuz düşüncesi. Bu da orta-uzun vadede ekonomiler ve piyasalar açısından çok daha farklı fiyatlamaları beraberinde getirebilir.
Pusula’da Bugün: Gerçekler ve Algılama
03.11.2016 07:39
Bir hırdavatçıdasınız. Size deniyor ki 1’in fiyatı 50 kuruş, 12’nin fiyatı 1 TL, 144’ün fiyatı ise 1.5 TL. Soru şu: Ne satın alıyorsunuz?
Siz yukarıdaki bilmecenin yanıtını düşünürken ufak bir ipucu vereyim: Bazen algılama, apaçık gözümüzün önünde olanı görmememize yol açar.
Pusula’da Bugün: Travma
01.11.2016 07:42
Hayatta neden, nasıl olduğunu tam olarak açıklayamadığımız çok şey var. Mesela bir gün uyandığınızda daha önce hiç bilmediğiniz bir dili konuşuyor olabilirsiniz! Birkaç ay öncesi ile şu ana baktığımızda piyasalarda da adeta farklı bir dil konuşuluyor. Neyse ki tıbbın aksine, bizim bu durumu açıklamak ve bundan sonra ne beklemek gerektiğine dair çok daha net fikirlerimiz var…
Pusula’da Bugün: Tahminler ve Merkez Bankaları
27.10.2016 08:44
Günümüzde ekonomik tahmin yapmak zor. Sadece veriler değil; piyasalar, siyaset, diğer ülkelerin durumu, hatta hava şartları bile rakamları etkileyebiliyor. Merkez bankalarının işi daha da zor, zira attıkları her adım piyasaları derinden etkiliyor. Bakalım bugün TCMB’nin yapacağı açıklamalar piyasalara nasıl yansıyacak?
Pusula’da Bugün: Dağınıklık
21.10.2016 08:46
Çocukken ebeveynimizden en çok işittiğimiz şeylerden biri herhalde ne kadar dağınık olduğumuz, daha düzenli olmamız gerektiğidir. Bu söylem düşününce mantıklı: Ne kadar düzenliyseniz aradığınızı o kadar kolay bulursunuz. Fakat araştırmalar bunun tam tersini söylüyor! Dağınıklık aslında o kadar kötü değil, hatta bazen arzu edilen bir özellik bile olabilir. Piyasalarda ise gönül rahatlığıyla tersini iddia edebiliriz: Ortam ne kadar dağınıksa, belirsizlik de o kadar yüksektir…
Aşırı düzenli bir çalışan aslında büyük bir sorun olabilir…
Pusula’da Bugün: Güldürürken Düşündürmek
17.10.2016 08:52
Nobel ödülleri hakkında zaman zaman hak etti-etmedi tartışmaları çıkar. Bir de branş sorunu var: Şarkıcı Bob Dylan’ın edebiyat ödülü almış olması insanlarda bu anlamda bir şaşkınlık yarattı mesela. Diğerlerine göre daha teknik kaldığı için zaman zaman gözden kaçar, ancak Nobel ekonomi ödülü hakkında da benzer tartışmalar yıllardır sürüyor. Biz ise bugün “Alternatif Nobel”den ve buradan çıkan derslerden bahsedeceğiz…
Nobel ekonomi ödülünü geçmişte ekonomist olmayan pek çok kişi aldı. Mesela Akıl Oyunları filminden tanıdığımız John Nash bir matematikçi olmasına rağmen, Nobel ekonomi ödülü sahibi. Bunun gibi bir çok örnek var.
Pusula’da Bugün: Yarından Sonra
12.10.2016 07:21
“Yarından Sonra” (The Day After), ABD Başkanı Ronald Reagan’ın isteğiyle geliştirilen Yıldız Savaşları ve benzer projelerle soğuk savaş geriliminin yüksek seyrettiği dönemde çekilmiş bir filmdir. Filmde, 1980’li yılların başında nükleer savaşın gerçekleştiğini görürüz. Olayları ABD Kansas’ta yaşayanların gözünden izler, dehşete düşeriz… Kabul, durum bu kadar vahim değil ama olası bir “Brexit” kararının, buna pek de hazır olmayan piyasalarda ciddi hasar yaratması mümkün. Bugün böyle bir senaryoda neler beklememiz gerektiğini tartışacağız.
1983’te ABC kanalında yayınlanan “The Day After” filminin konusunu özetleyelim:
PUSULA’da Bugün: Can Sıkıntısı
12.10.2016 07:15
“Sell in May, go away — Mayıs’ta sat ve git” sloganı yıllardır yatırımcılarda yanlış bir izlenim oluşturdu. Bu sloganı duyduğumuz, okuduğumuz zaman taa sonbahara dek piyasalar ölü taklidi yapacaklar, sıkıntıdan patlayacağız diye varsaydık. Belki böyle yazlar geçmişte yaşanmıştır ama son yıllarda tam tersine aksiyon filmi havasında yaz ayları geçiriyoruz. 2016 yazı da belli ki hiç farklı olmayacak. Hâlbuki insanın canının sıkılması gayet iyi bir şey…
Psikanalist Adam Phillips 1993 yılında yazdığı bir kitapta “can sıkıntısına” bambaşka bir yaklaşım getirdi. Phillips’e göre sıkılmak, hayatın anlamını sorgulamak için elzem.
Pusula’da Bugün: İstihdam Verileri Sonrası
10.10.2016 03:25
Brexit konusunun öne çıktığı, GBP’de sert değer kaybının yaşandığı bir haftayı geride bıraktık. Haftanın piyasa açısından en önemli olayı olan ABD istihdam verileri ise beklenen heyecanı sağlayamadı. Bu haftaya ise ABD piyasalarının kapalı olması nedeniyle sakin bir başlangıç yapıyoruz, ancak hafta boyunca yaşanacak gelişmeler bu sakinliğin sorgulanmasına yol açabilir.
Her ayın ilk Cuma günü açıklanan ABD istihdam verileri piyasanın üzerinde spekülasyon yapmayı belki de en sevdiği veridir.
Pusula’da Bugün: Flash Crash
07.10.2016 03:34
6 Mayıs 2010’da ABD borsalarında tuhaf bir şey oldu: Endekslerde saniyeler içinde %10’a varan düşüşler görüldü, bu düşüşün piyasa ederi yaklaşık $1 trilyon idi. Piyasalar sonraki dakikalarda ancak kısmen toparlanabildiler. Olayın nedeni üzerine teoriler üretildi, gerçek ise 5 yıl sonra ortaya çıktı: Bir trader, kullandığı programlarla piyasayı manipüle etmişti. Bu sabah bu kez İngiliz Pound’unda bir “flash crash” yaşadık. Sebebi üzerine yine teoriler olmakla birlikte, gerçekler elbette bir gün açığa çıkacak…
2010’daki olayın şüphelisi Navinder Singh Sarao isimli kişi…
Pusula’da Bugün: Ekim
03.10.2016 03:46
Rahatsız, huzursuz bir Eylül ayının ardından bugün Ekim ayının ilk iş günü. Bugün aynı zamanda bu yıl “Daha İyi Bir Dünya Tasarla” teması ile kutlanan dünya mimarlık günü. Mimarların bizim için daha iyi bir dünya tasarlamaya devam edeceklerini umalım, zira piyasalara bakarsanız Ekim ayı da sıkıntılı başlıyor…
Mimarlar için aynı anda bir sürü şeyi düşünmeleri gereken insanlar derler.
Pusula’da Bugün: Aralık Neşesi
22.09.2016 04:16
Dün beklendiği üzere Fed faizi değiştirmedi ve yine çokça dillendirildiği üzere Aralık ayına dair güçlü bir sinyal verdi. Birazdan aşağıda ayrıntılarını okuyacaksınız, ama görünen o ki Aralık ayında bir faiz artırımı gelmesi olasılığı şu anda piyasanın tanıdığı olasılığın çok daha üzerinde. Adeta davul zurna ile ilan edilmiş bir faiz artırımı niyeti ile karşı karşıyayız. Durum neredeyse Aralık 2015’teki faiz artırımı ile aynı. Peki, piyasalar neden bunu coşkuyla karşılıyor?
Yıllar önce yabancı bir fon yöneticisi “eğer bir raporun başlığı bir soru ise raporu okumadan siliyorum. Şimdiye dek bu strateji işe yaradı, hiç bir şey kaçırmadım, bilakis gereksiz şeyleri okumamış oldum” demişti.
Pusula’da Bugün: Tatil Dönüşü
19.09.2016 04:46
9 günlük tatil boyunca dinlendiniz, piyasalardan uzak kalarak kendinize geldiniz, değil mi? Pazartesi sendromunun şahikasını yaşadığınız şu anda sizi gerçek dünyaya bir an önce döndürecek bir haberim var: Siz yokken piyasalar gitti geldi, hala da sallantı sürüyor. Rakamlara bakınca çok bir şey olmamış diyeceksiniz, ama bunlar piyasaların toparlanmış hali… Tatil yüzünden bu oynaklıktan faydalanamadığınızı, kaçırdığınızı düşünüyorsanız, halinize şükredin. Ya Hindistan’da yaşayan bir yatırımcı olsaydınız?
Bu bayram tatilinin 9 güne uzaması takvimin bir cilvesi olsa da, zaman zaman “Türkiye’de çok fazla tatil yapılıyor” serzenişini duyarız.
Pusula’da Bugün: Az Bilgi, Çok Laf
07.09.2016 05:41
Bazı insanlar vardır, saatlerce konuşurlar ama bir şey söylemezler. Bunlar genellikle bahsettikleri konu hakkında yoğun bir bilgisi olmayan, ama bunu kabul etmeyen kişilerdir. Hâlbuki “bilmiyorum” demek de bir erdemdir. Piyasalarda ise “bilmiyorum demek ayıptır” gibi bir anlayış var adeta. Ama sonra bakın başımıza neler geliyor…
19 Nisan 1995’te ABD Pittsburgh’da aynı gün iki banka birden soyuldu.
Pusula’da Bugün: Ortalamanın Laneti
05.09.2016 02:40
İnsan yapımı olan her şey bir kusur ile birlikte gelir: Bunlar birçok açıdan bize göre değildir, ortalama insan içindir. Dünya ortalamaya alışkındır, ortalama insan için tasarlanmıştır. Testler, yasalar, konut kredisi faizleri, kıyafet ölçüleri hep ortalama kavramına dayanır. Ancak ortalamalar her zaman çok anlamlı olmayabilir…
Günümüzde insan yapımı olan her şey bir kusur ile birlikte geliyor: Seri üretim olan eşyalar birçok açıdan bize göre değildir, ortalama insan içindir.
Pusula’da Bugün: Sonbahara Girerken
01.09.2016 04:08
Ağustos ayı küresel piyasalarda kimsenin etliye sütlüye bulaşmak istemediği, genel olarak yönsüz, hacimsiz, hatta sevimsiz bir ay oldu. Küresel piyasalarda Haziran sonundaki Brexit oylamasının ardından Temmuz ayı oldukça hareketli geçmişti. Bu dönemde Türkiye’de yaşananlar da kuşkusuz yatırımcıları diken üstünde tutmaya yetip de artmıştı. Bu psikolojinin ardından 2016 yılı Ağustos ayını, yatırımcıların heyecandan uzak durdukları bir ay olarak hatırlayacağız. Acaba sonbahar üzerimizdeki bu rehaveti atmamıza yol açacak mı derseniz, kesinlikle evet…
Sıkıcı bir ayın ardından Eylül ayının ilk gününe başlıyoruz ve şöyle bir önümüze baktığımızda Eylül ayının Ağustos ayından çok daha hareketli geçeceğini şimdiden söyleyebiliriz.
Pusula’da Bugün: Çekince
29.08.2016 04:18
Bazı filmlerde en baştan gerçek olaylardan esinlenildiği söylenir. Geri kalan filmlerin hemen hepsinde farklı sözcüklerle olsa da temelde şu ifadeler yer alır: “Bu filmde yer alan olaylar ve kişiler kurgu eseridir, gerçek kişi ve kurumlarla ilgisi yoktur, benzerlikler tesadüf eseridir”. Bunun üzerinde pek durmayız, bakar geçeriz. Ama her şeyde olduğu gibi bunun da bir çıkış noktası vardır… Ve çekinceler de bazen göründüğü gibi olmayabilir.
Bu ibarenin çıkış nedeni 1933 yılına, ve hatta daha öncesine, Çarlık Rusya’sının son hanedanına hizmet eden mistik Grigori Rasputin’e dayanır.
Pusula’da Bugün: Para Olmayınca…
23.08.2016 04:27
Bugünlerde bir yayın platformu, sırf Star Trek’e (Uzay Yolu) özgü bir kanalda serinin gelmiş geçmiş tüm filmlerini yayınlıyor. Çocukluğumuza dönmenin yarattığı nostalji bir yana, o yıllarda geleceğe dair yapılmış öngörüleri bir kez daha gözlemlemek çok eğlenceli. Fakat filmleri izlerken bir şeyin beni rahatsız ettiğini fark ettim: Star Trek’te hiç kimse doğru düzgün bir iş ile iştigal etmiyor, esnaflık müessesesi mevcut değil, hatta ortada para bile yok! Şu an için paranın olmadığı bir ekonomik sistem uzak bir olasılık. Ülke olarak para bulmak, fon çekmek bilakis çok önemli, bu da bir sürü şarta bağlı…
Konu ben fark edene dek zaten birçok yerde, birçok kişi tarafından tartışılmış. Hatta gelecekte hâkim olacak ekonomik düzen de serinin 205. bölümünde Kaptan Picarde tarafından anlatılmış.
Pusula’da Bugün: Sabırsızlığın Resmi
19.08.2016 04:49
Nazım Hikmet “Saman Sarısı” şiirinde ressam Abidin Dino’ya “Sen mutluluğun resmini yapabilir misin?” diye sorar. Abidin Dino mutluluğun resmini yapmaz, çünkü o da bilir ki mutluluk tek bir kare ile somutlaştırılamaz. Yine de bazı kavramlar yeri geldiğinde tek kare ile harika şekilde özetlenebilir. Mesela Nazım Hikmet “Sen sabırsızlığın resmini çizebilir misin Abidin?” diye bugün sorsa hemen yanıt alabilirdi. Sabretmek bugünlerde oldukça lüks bir kavram. Piyasalarda ise sabır oldukça zor bulunan bir erdem haline geldi…
Abidin Dino, Nazım Hikmet Ran ve çok sevdiği eşi Vera, Paris’te bir otel odasında kalmaktadır.
Pusula’da Bugün: Occam’ın Usturası
15.08.2016 05:32
Varsayalım ki bir bilim insanısınız ve bir deney yapıyorsunuz. Deneyin sonucunu iki teori ile açıklayabiliyorsunuz. Hangi teoriyi tercih edersiniz, kriteriniz ne olur? Buradan piyasa için ne ders çıkarabiliriz?
14 yüzyılın önemli düşünürlerinden Ockham’lı William bu noktada bize yol gösterebilir.
Pusula’da Bugün: Kimse Mükemmel Değildir
11.08.2016 05:36
Bazen hiç düşünmeden yaptığımız şeyler çok güzel sonuçlar doğurabilir. Bunun tersi de geçerli: Düşüne taşına aldığınız bir kararın tamamen ters yönde sonuçlar doğurduğunu da görebiliriz. Neticede kimse mükemmel değil, bazen şansa da ihtiyacımız var. Ekonomide de aldığınız kararların bazı karşılıkları olur. Ayrıca tercihlerinizin arzu ettiğiniz sonuçları vermesi, küresel piyasaların seyrine bağlı da olabilir. İşte bazen öyle olur ki kararlar iyi niyetlidir, ama sonuçlar sizi şaşırtır…
1959 yapımı “Bazıları Sıcak Sever” (Some Like It Hot), başrollerinde Marilyn Monroe, Tony Curtis ve Jack Lemmon’un oynadığı bir komedi filmi.
Pusula’da Bugün: Olimpiyat Ruhu
08.08.2016 10:45
Cuma günü başlayan Rio 2016 Olimpiyatları bir çok tartışmayı da beraberinde getirdi. Ama bu tartışmalar bir yana, olimpiyat ruhu aynı, yıllardır değişmiyor… Şurası açık ki siyasetin gölgesi azalınca, insanlar daha iyi daha güzel bir dünya için bir araya gelebiliyorlar. Ancak ekonomik anlamda iyi niyetten daha fazlasına ihtiyaç olduğu da kesin…
Olimpiyatların ne olduğu, ya da ne olması gerektiği konusu eleştiriye oldukça açık.
Pusula’da Bugün: Azim
05.08.2016 10:52
Piyasalar açısından kritik bir gündeyiz. Bunların sonuçları belki piyasalarda satışlara yol açacak, belki de tam tersi bir rahatlamaya. Ancak ne olursa olsun, önemli olan hedefe kilitlenmek, engellerin bizi yolumuzdan döndürmesine izin vermemek. 18 yaşındaki Yusra’nın hikâyesine bakalım mı?
Şam’daki Daraya bölgesinde yaşayan Yusra Mardini, yüzme hocası olan babasının etkisiyle 3 yaşında yüzmeye başladı.
Pusula’da Bugün: Gizli Mesajlar
04.08.2016 11:13
İnsanlığı meşgul eden, sürekli yanıtlar aranan bir çok konu var. Kanser tedavisinden tutun da, “uzayda yalnız mıyız” sorusuna kadar yıllardır insanlar yeni şeyler keşfetmeye uğraşıyor. Bunlar insanlık adına güzel şeyler… Bir de yine insanlığı meşgul eden, ancak “bulsak insanlığa ne faydası olacak” dediğimiz bir şey daha var: Şarkılara gizlenmiş olan mesajlar… Buna kafa yoran o kadar insan var ki şaşarsınız. Üstelik gizlisi saklısı olmayan, mevcut halimizi gayet güzel açıklayan şarkılar varken…
Şarkıların içinde gizli mesajlar olduğu ve bunların şeytana tapanlar tarafından yerleştirildiği fikri, Batı dünyasının uğraşmayı ve sık sık gündeme getirmeyi sevdiği bir konudur.
Pusula’da Bugün: Hayatın Doğal Akışı
01.08.2016 11:36
15 Temmuz’un ardından piyasalarımız yaralarını sarmaya devam ediyor. Piyasalarımızdaki görece hızlı toparlanmada, dış piyasalardaki gelişmelerin katkısı da yadsınamaz haliyle. Önlemler almak, her duruma karşı hazırlıklı olmak iyidir, ama bazen bir şey yapmasanız da olur: Hayatın doğal akışı sorunları çözer…
1872’de ABD’deki Yellowstone Milli Parkı yaratıldığı zaman yetkililerin bir sorunu vardı: Kurtlar…
Pusula’da Bugün: Tahminler ve Eksikler
29.07.2016 11:51
Biz yine kendi dertlerimizle boğuşurken, dünya dönmeye devam ediyor. Piyasalarımızın yeni bir denge bulmaya başladığı şu günlerde, yavaş yavaş yatırımcılar gözlerini yeniden dış piyasalara çevirmeye başlasalar iyi olacak, zira yeni gelişmeler söz konusu. Elbette yurtiçinde ne olup bittiği de önemli, ancak Türkiye ile ilgili analizlere biraz zaman boyutu katarak bakmakta fayda var…
Dış piyasalar deyince kuşkusuz ilk bakacağımız yer ABD ve Fed…
Pusula’da Bugün: Boşanma
27.07.2016 01:53
Bir evliliğin bitmesi için çok geçerli sebepler vardır: Çekilmez hala gelen tartışmalar, şiddet, derin kişilik farklılıkları, evlendikten sonra çok değişen bir eş gibi… Bazen bunlara göre daha az geçerli ama hala haklı sebepler de olur: Aynı şeylerden zevk almamaya başlamak, hayatın monotonlaşması, maddi sıkıntılar… Maksat bahane olsun, her sabah kahvaltıda aynı şeyleri yemek bile bazen bir sebeptir! Malumunuz İngilizler de 23 Haziran’da, AB ile olan “evliliklerini” bitirme kararı aldılar. Ayrılık yanlısı kampın söylemi aslında “daha az geçerli sebepler” kategorisine giriyor gibi. Öyle ya da böyle, artık nedenini nasılını tartışmak yerine bundan sonra ne olacağına odaklanma zamanı.
19 yüzyılın başlarında İngiltere’de evlilik müessesesi oldukça karışık bir hal almıştı. Kadınların kocalarından “kurtulmak” için onları arsenik ile zehirlemeleri oldukça yaygındı.
Pusula’da Bugün: Sanal Gerçekler
15.07.2016 01:31
Çocukların bir araya geldiklerinde artık fiziksel bir oyun oynamadıklarını, hepsinin kendi telefon ve tabletlerine gömüldüklerini, yeni iletişim şeklinin bu olduğunu gözlemliyorsunuzdur. Yetişkinler olarak da zaten farklı değiliz. Boş bulduğumuz her an telefonlarımıza bakıyoruz. Yolda yürürken telefonuna bakan birisini görmek de bu yüzden son yıllarda artık hiç ilginç değil. Ancak artık biraz daha dikkatli olmakta fayda var. Karşınızdan gelen kişi gözleri ekrana kilitlenmiş olarak yavaşça yürüyor, parmakları sürekli ekranda geziniyorsa “Pokemon” avlıyor olabilir. “Pokemon Go” oyunu piyasaya baş döndürücü bir giriş yapmış olabilir, ama bizim piyasalardaki hareketler kesinlikle daha baş döndürücü değil mi?
“Pokemon Go” şahsen beni oyun olarak değil de, sanal gerçekliğin hayatımıza ileride daha fazla nasıl girebileceği konusunda açtığı yol nedeniyle heyecanlandırıyor.
Pusula’da Bugün: Faizlerin Yönü
14.07.2016 01:38
Einstein ölmüş, öbür dünyada işlemlerin tamamlanmasını beklemektedir. Bu bekleme esnasında Einstein etrafındakilerle tanışmaya başlar. İlk kişinin IQ seviyesi 180’dir. Einstein “sizinle matematik tartışabiliriz” der. İkinci kişinin IQ’su 100’dür. Einstein “sizinle de tiyatrolarda ne olup bittiğini konuşabiliriz” der. Son kişinin IQ’su 70’tir. Einstein gülümser ve sorar “sizce faizler ne yöne gidiyor?”
Bildiğiniz üzere bir süredir tahvil faizlerinin seyri gündemimizde oldukça fazla yer tutuyor.
Pusula’da Bugün: Boşanma
27.06.2016 03:45
Bir evliliğin bitmesi için çok geçerli sebepler vardır: Çekilmez hala gelen tartışmalar, şiddet, derin kişilik farklılıkları, evlendikten sonra çok değişen bir eş gibi… Bazen bunlara göre daha az geçerli ama hala haklı sebepler de olur: Aynı şeylerden zevk almamaya başlamak, hayatın monotonlaşması, maddi sıkıntılar… Maksat bahane olsun, her sabah kahvaltıda aynı şeyleri yemek bile bazen bir sebeptir! Malumunuz İngilizler de 23 Haziran’da, AB ile olan “evliliklerini” bitirme kararı aldılar. Ayrılık yanlısı kampın söylemi aslında “daha az geçerli sebepler” kategorisine giriyor gibi. Öyle ya da böyle, artık nedenini nasılını tartışmak yerine bundan sonra ne olacağına odaklanma zamanı.
Pusula’da Bugün: Yarından Sonra
22.06.2016 03:14
“Yarından Sonra” (The Day After), ABD Başkanı Ronald Reagan’ın isteğiyle geliştirilen Yıldız Savaşları ve benzer projelerle soğuk savaş geriliminin yüksek seyrettiği dönemde çekilmiş bir filmdir. Filmde, 1980’li yılların başında nükleer savaşın gerçekleştiğini görürüz. Olayları ABD Kansas’ta yaşayanların gözünden izler, dehşete düşeriz… Kabul, durum bu kadar vahim değil ama olası bir “Brexit” kararının, buna pek de hazır olmayan piyasalarda ciddi hasar yaratması mümkün. Bugün böyle bir senaryoda neler beklememiz gerektiğini tartışacağız.
1983’te ABC kanalında yayınlanan “The Day After” filminin konusunu özetleyelim:
Pusula’da Bugün: Can Sıkıntısı
20.06.2016 03:24
“Sell in May, go away — Mayıs’ta sat ve git” sloganı yıllardır yatırımcılarda yanlış bir izlenim oluşturdu. Bu sloganı duyduğumuz, okuduğumuz zaman taa sonbahara dek piyasalar ölü taklidi yapacaklar, sıkıntıdan patlayacağız diye varsaydık. Belki böyle yazlar geçmişte yaşanmıştır ama son yıllarda tam tersine aksiyon filmi havasında yaz ayları geçiriyoruz. 2016 yazı da belli ki hiç farklı olmayacak. Hâlbuki insanın canının sıkılması gayet iyi bir şey…
Psikanalist Adam Phillips 1993 yılında yazdığı bir kitapta “can sıkıntısına” bambaşka bir yaklaşım getirdi. Phillips’e göre sıkılmak, hayatın anlamını sorgulamak için elzem.
Pusula’da Bugün: Kavak Yellerinin Sonu
16.06.2016 03:28
Ülkemizde neredeyse her yerde yetişen kavak ağacı, her bölgenin doğal koşullarına bağlı olarak çeşitlilik gösterir. Kavak yaprakları en esintisiz, en yaprak kımıldamaz havada bile dalgalanır, tatlı bir ses yapar, adeta kendi dünyasını yaratır. İşte kendinden başka kimsenin farkında olmadığı, hissetmediği düşüncelere, hislere kapılanlar için “başında kavak yelleri esmek” deyiminin yakıştırılması da bundandır. Deyim, özellikle sorumluluk duygusundan uzak gençleri tanımlamada kullanılır. Peki, sizce (bu anlamıyla olmasa bile) Fed’i de bu çerçevede değerlendirebilir miyiz?
Bu sorunun yanıtı olaylara hangi cepheden baktığınıza bağlı olarak değişebilir. Kuşkusuz piyasanın bakışı ile bir merkez bankasının olaylara bakışı, tahmin yöntemleri birbirinden çok farklı…
Pusula’da Bugün: Kavak Yellerinin Sonu
16.06.2016 10:52
Ülkemizde neredeyse her yerde yetişen kavak ağacı, her bölgenin doğal koşullarına bağlı olarak çeşitlilik gösterir. Kavak yaprakları en esintisiz, en yaprak kımıldamaz havada bile dalgalanır, tatlı bir ses yapar, adeta kendi dünyasını yaratır. İşte kendinden başka kimsenin farkında olmadığı, hissetmediği düşüncelere, hislere kapılanlar için “başında kavak yelleri esmek” deyiminin yakıştırılması da bundandır. Deyim, özellikle sorumluluk duygusundan uzak gençleri tanımlamada kullanılır. Peki, sizce (bu anlamıyla olmasa bile) Fed’i de bu çerçevede değerlendirebilir miyiz?
Bu sorunun yanıtı olaylara hangi cepheden baktığınıza bağlı olarak değişebilir. Kuşkusuz piyasanın bakışı ile bir merkez bankasının olaylara bakışı, tahmin yöntemleri birbirinden çok farklı…
Pusula’da Bugün: Göz Açıp Kapayıncaya Dek
13.06.2016 03:36
2012 yılında Google uzmanları bir çalışma yaptılar. Buna göre, internette bir bağlantıya tıklandığında sitenin 400 milisaniye içinde açılıyor olmasında fayda var. Yoksa kullanıcı sitenin çok yavaş olduğunu düşünüp vazgeçebiliyor. 1 milisaniye, 1 saniyenin binde biri. 400 milisaniye de kabaca gözümüzü kırpıp açmamıza denk. Artık insanlar o kadar sabırsız ki internette en önemli özellik hız. İnternette sabırsız olan insanlar piyasalarda ne kadar sabırlı sizce?
İlk bilgisayarlarla 1990’ların ortalarında tanışanlar hatırlayacaktır. O zaman internete bağlanmak o kadar zahmetli ve o kadar masraflıydı ki, hemen herşey disketlerle, dosya taşıyarak yapılırdı.
Pusula’da Bugün: Göz Açıp Kapayıncaya Dek
13.06.2016 10:43
2012 yılında Google uzmanları bir çalışma yaptılar. Buna göre, internette bir bağlantıya tıklandığında sitenin 400 milisaniye içinde açılıyor olmasında fayda var. Yoksa kullanıcı sitenin çok yavaş olduğunu düşünüp vazgeçebiliyor. 1 milisaniye, 1 saniyenin binde biri. 400 milisaniye de kabaca gözümüzü kırpıp açmamıza denk. Artık insanlar o kadar sabırsız ki internette en önemli özellik hız. İnternette sabırsız olan insanlar piyasalarda ne kadar sabırlı sizce?
İlk bilgisayarlarla 1990’ların ortalarında tanışanlar hatırlayacaktır. O zaman internete bağlanmak o kadar zahmetli ve o kadar masraflıydı ki, hemen herşey disketlerle, dosya taşıyarak yapılırdı.
Pusula’da Bugün: Kısa Vade - Uzun Vade
10.06.2016 10:38
Geçen haftaki ABD verileri ve Fed Başkanı Yellen’ın görece yumuşak açıklamaları sonrasında küresel piyasalarda gördüğümüz iyimserliğe ara vermiş gibi görünüyoruz. Dün gördüğümüz satışlar yatırımcıları tedirgin etti, ancak gelin vademizi birkaç günden biraz daha uzun tutalım…
Geçen haftaki ABD verileri ve Fed Başkanı Yellen’ın görece yumuşak açıklamaları sonrasında küresel piyasalarda gördüğümüz iyimserliğe ara vermiş gibi görünüyoruz.
Pusula’da Bugün: Eylül’de Gel
06.06.2016 10:34
Alpay’ın meşhur “Eylül’de Gel” isimli şarkısını sanırım bilmeyen yoktur. “Eylül’de Gel”, yaz boyunca birbirini göremeyecek genç aşıkların şarkısıdır. Bu güzelim şarkı aynı zamanda bir nesil için, o zamanki eğitim sisteminde yer alan ve Eylül’de yapılan bütünleme sınavlarını anımsatır. An itibarı ile ise pekâlâ piyasanın Fed’e çağrısı olabilir: “Yazın faiz artışını unut, Eylül gibi gel, konuşalım bakalım”…
“Eylül’de Gel” bir Marc Aryan şarkısının üzerine Fecri Ebcioğlu’nun söz yazması ile ortaya çıkmış.
Pusula’da Bugün: Hiç Bitmeyen “Deja Vu”
30.05.2016 10:23
Bazen öyle zamanlar olur ki içinde bulunduğumuz anı daha önce de yaşamış gibi hissederiz. Kesin bir açıklaması olmamakla birlikte, “Deja Vu” denilen bu olgu konusunda bazı teoriler mevcut. Piyasa açısından ise işin açıklamaya pek muhtaç bir tarafı yok: Olayların rengi değişir, kişiler gelir gider ama nihayetinde tarih öyle ya da böyle tekerrür eder. İşte yine böyle bir dönemdeyiz: Daha önce yaşadığımız olaylar bir kez daha yineleniyor, bundan sonra da yinelenecek. Adeta hiç bitmeyen bir “deja vu” içindeyiz…
Pusula’da Bugün: Yerel Rüzgar
25.05.2016 05:42
Dün yurtiçi piyasalarda ciddi primler gördük. Bunun önemli bir kısmı yurtiçi siyasi gelişmelerden kaynaklanıyor. Hem siyasi risklerin bundan sonraki dönemde azalacağı algılaması, hem de ekonomi cephesinde yatırımcıları bir süredir tedirgin eden “hızlandırılmış faiz indirimi sürecinin” gerçekleşmeyeceği düşüncesi piyasalarımızı belli ki bir süre daha destekleyecek. Bu süreçte TCMB’ye büyük iş düşecek…
Pusula’da Bugün: Yorgunluk
23.05.2016 05:26
Bazen ne kadar dinlenirsek dinlenelim, kendimizi dinlenmiş hissetmeyiz. Çünkü mesele fiziksel değil, psikolojik yorgunluk ve bu yorgunluk dinlenerek geçmiyor. İşin kötüsü, yorgunken verdiğimiz kararlar daha dinç iken verdiğimiz kararlardan farklı oluyor. İşte şimdi de piyasalarda böyle bir yorgunluk dönemindeyiz. Peki, yatırımcıların kararları nasıl farklılaşacak?
Son dönemde yapılan araştırmalara göre yorgunken verdiğimiz kararlarda risk almamayı tercih ediyoruz.
PUSULA’da Bugün: Sorular Sorulmak İçindir
18.05.2016 05:23
Sunucu — “Amerikalıların beşte biri dünya haritasında ABD’yi bulamıyorlar. Sizce neden?”
Caitlin Upton, 2007 Miss Teen USA yarışması finalisti — “Şahsen Amerikalıların bunu yapamamasını, bazı insanların haritalarının olmamasına bağlıyorum. Bence bizim eğitimimiz, Güney Afrika ve Irak ve bunun gibi her yerde ve inanıyorum ki bizim eğitim sistemimiz burada Amerikalılara, Güney Afrikalılara, Iraklılara ve Asya ülkelerine yardımcı olmalı. Böylece çocuklarımız için bir geleceği inşa edebiliriz”
Pusula’da Bugün: Yol Kazaları
16.05.2016 05:17
Hayatta bazen hiç aklımıza gelmeyen şeyler pekâlâ mümkün olabiliyor. Bizler gibi piyasalarla haşır neşir olan insanlar, değişen şartlara uyum sağlama konusunda diğerlerine göre çok daha şanslılar. Biz artık şaşırmamaya alıştığımız gibi, Türkiye’nin kendine has olayları da bu süreci kolaylaştırıyor. Aslında, her ülkenin kendi dinamikleri var, ama işte her ülkedeki yatırımcılar bizim kadar “şanslı” olamıyorlar…
Varsayalım ki Venezüellalı bir girişimcisiniz. Bundan 20 yıl önce gidip bir imalat tesisi kurdunuz.