Yüksek kurun etkisiyle hem ilaç sanayicisi hem de ithal ilaç kullanan hastalar zorda.
Türkiye’nin ithal ettiği ilaçlarda geçerli olan sabit kur, bu yıl dövizdeki hareketlilikten dolayı yüzde 23 artması gerekirken yüzde 15 artarak 2.6934 TL’ye sabitlendi. Bu durum, Mayıs 2018’de bazı ilaçların yüzde 2.5 oranında zamlanmasına sebep olmuştu. İlaç sanayicisinin istediği şekilde güncellenmeyen sabit kur, ithal ilaç fiyatlarını artırdığı gibi, firmaların net satışlarında da gerilemeye yol açıyor. Dövizdeki hareketliliğin bu ay içerisinde tarihi zirvelere ulaştığı düşünüldüğünde, ilaçlara yeni zamların geleceği ve satışların gerilemeye devam edeceği belirtildi.
Satışlar düştü
İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası’nın (İEİS) hazırladığı Türkiye İlaç Sektörü 2017 Raporu’nda dövizdeki hareketliliğe rağmen ithal ilaçta kullanılan sabit kurun yukarı çekilmemesi ‘ekonomik gerçeklikten uzak’ olarak nitelendirildi. “Fiyat odaklı politikalar kaçınılmaz olarak ilaç sektörünün finansal verilerini olumsuz etkiliyor ve net satışları geriletiyor” denen raporda, “Son 8 yıldır uygulanan fiyat ve maliyet odaklı kamu politikaları, sektörün küresel bir oyuncu olması için atılım yapmasını ne yazık ki sekteye uğratmaktadır. Sektör bu sebeple, gerekenden daha az yatırım yapabiliyor. Daha yüksek katma değerli üretim için de daha az pay ayırabiliyor. İthalata bağımlılığımız azalmadığı gibi, potansiyelimizin altında ihracat yapabiliyoruz” ifadelerine yer verildi.
İthal ilacın ödemesi arttı
Rapora göre 2010-2017 arasında daha az kutu ilaç ithal edilip, daha fazla ödeme yapıldı. 2015, 2016 ve 2017 yıllarında ithal edilen ilaç miktarı 0.43 milyar kutu ancak her yıl bu alıma ödenen miktar, artış gösterdi. Buna göre 0.43 milyar kutu ithal ilaca 2015’te ödenen miktar 10.06 milyar TL iken, bu rakam 2016’da 11.35 milyar TL’ye; 2017’de ise 13.33 milyar TL’ye yükseldi.
Fiyatlar yüzde 33 arttı
Rapora göre, 2010-2017 arasında ilaçların ortalama fiyatının yüzde 33.4 artarak 11.03 TL olduğu belirtiliyor. 2017’de ithal ilaçlarda yüzde 19 büyüme yaşandığının kaydedildiği raporda, imal edilen ilaçlardaki büyümenin ise yüzde 18 olduğu ifade edildi. Rapora göre, geçen yıl ilaç pazarının yüzde 55’ini 25 TL ve altındaki ürünlerin oluşturduğu; yine geçen yıl yüzde 31 ile pazarda en çok paya sahip ilaçların da 10-25 TL aralığındaki ürünler oluşturduğu belirtildi.
Diğer yandan, 2017’de Türkiye ilaç pazarının hastane ve eczane kanalındaki büyümesi, yüzde 20.2 artarak 24.54 milyar TL’ye ulaştı. Kutu ölçeğinde de yüzde 3.4 artarak 2.22 milyar kutu oldu. Hastane pazarı da 2010’da yüzde 7.5’lik bir paya sahipken, 2017’de bu oran yüzde 13.1’e çıktı.
Türkiye’nin en çok ithal ilaç aldığı ülke Almanya. Bu ülkeden 2016’da 853 milyon ABD Doları tutarında ithalat gerçekleştiren Türkiye, 2017’de 828 milyon dolarlık alım yaptı. İlaç ithalatında 2. sırada yer alan ABD’den ise, 2016’da 584 milyon olarlık alım yapılırken 2017’de bu rakam 600 milyon ABD Dolarına yükseldi. Diğer ilaç ithalatı yapılan ülkeler arasında, 2017’de 170 milyon dolarlık alımla Hindistan dikkat çekiyor.