Yediğimiz besinler sindirim sisteminin her bir bölümünden geçerek en son bağırsaklarda besinlerin sindirimi ile son bulur. Kalın bağırsaktan gelen atıklar dışarı atılır. Dışarıya atılan bu dışkı sıvı halde, ishal şeklinde görülebilir. Bunun birçok nedeni vardır; tükettiğimiz besinin içindeki maddeler, bağırsak enfeksiyonları gibi nedenleri sıralayabiliriz. İshal durumunu bir hastalık olarak nitelendirmek pek doğru olmaz, daha çok bir hastalığın yanında görülen bir belirti olarak tanımlanır. Öncelikle ishal nedir, ishale neler sebep olur gibi konular hakkında bilgi sahibi olursak tedavisi kolaylaşacaktır.
İshal Nedir?
İshal, sindirim organlarının düzenli işleyişinin bir neden dolayı bozulması sonucu oluşan dışkının sıvı hal almış bir halidir. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre de günde, bir insanın 3 veya daha fazla sıvı bir şekilde dışkı yapmasını ishal olarak tanımlamıştır. İshal kesinlikle bir hastalık değildir. Genelde bebeklerde görüldüğü gibi yetişkinlerde de görülür. İshal olan bir kişi günde normalden fazla dışkı yapar ve bunun %70’i sıvı haldedir. Bu sebeple sıvı kaybı çok olur. İshalin sıklık derecesi arttıkça günde, bir insan ortalama 13-14 litre sıvı kaybedebilir. Bu kadar fazla sıvı kaybı ölümcül sonuçlar doğurabilir. Dünyada 5 yaşından küçük bebeklerin genelde ölüm sebebi ishaldir. Bebekler daha çabuk ishal olabilir ve onlar için ölümcül tehlikesi daha fazladır.
Köpüklü İshal Nedir?
İshal mukus veya köpük ile birlikte görülüyorsa bu akut zehirlenmesinin bir belirtisi olabilir. Genelde şeker zehirlenmesin dolayı da görülür. Köpüklü ve gürültülü ishal genelde bebeklerde görüldüğü gibi yetişkinlerde de görülebilir. Bebeklerde anlamak zor olabilir. Ağlamasından ya da bezini kontrol ederken dikkat edilmelidir. Bebeğin kaka yapısı normalden değişik olur. Dışkı yapma sayısı artar. Renginde de değişiklik olabilir. Bazı bağırsak enfeksiyonlarına bağlı köpüklü ishal olabilir. Yetişkinlerde köpüklü ishal tedavisi bebeklere göre daha kolay olur. Böyle bir durumla karşılaşıldığında konuyu ishal birkaç güne geçer diyerek asla hafife almayın.
Köpüklü İshal Neden Olur?
- Köpüklü ishal bebeklerde anne sütünden dolayı midede gaz birikmesi sonucu görülür. Bebeğin midesinde oluşan fazla gaz köpüklü dışkıya neden olur. Dışkı rengi genellikle yeşildir. Anne sütünün faydalı olduğunu hepimiz biliyoruz ancak neden ishal yapıyor, zararı yararından fazla mı diye asla aklınıza kötü bir şey gelmesin. Anne sütü ön süt ve arka süt olmak üzere iki çeşit salgılanır. Ön süt arka süte göre daha tatlıdır. Arka süt ise yağlı ve bol laktozlu süttür. Ön süt ve arka süt salgılanırken oluşan bir düzensizlikten dolayı süt bebeğin midesinde gaz yapar ve bu da köpüklü dışkıya neden olur. Bebeğinizin dışkısı yeşil renkte ve köpüklü sıvı halde ise hemen doktora başvurunuz. İshal sıvı kaybına neden olduğu için bebeğin vücut dengesi bozulur ve ciddi sağlık problemlerine yol açabilir.
- Köpüklü ishal yetişkinlerde bağırsak enfeksiyonlarına bağlı bağırsak metabolizmasının bozulması sonucu görülebilir. Tükettiğiniz besinler yıkanmamış, sular arıtılmamış ise çeşitli mikroorganizmalar vücudunuza girer ve bazı enfeksiyonlara neden olur. Bu mikroorganizmalar vücudun dengesini bozar ve köpüklü ishale neden olabilir. Nadir olarak dışkıda kan görülebilir. Bu yüzden yediğimiz besinlerin temiz olmasına ve içtiğimiz suyun yeterince arıtılmış olmasına dikkat etmeliyiz.
- İshal çeşitli hastalıkların belirtisi olarak da ortaya çıkabilir. Mide ve bağırsak hastalıkları en bilinenleridir.
Köpüklü İshalin Belirtileri Nelerdir?
- Dışkının sıvı olması,
- Günde 3 veya daha fazla sıvı dışkı yapma,
- Bebeklerde dışkı renginin yeşil olması,
- Mide bulantısı,
- Kusma,
- Ateş,
- 13-14 litre sıvı kaybı,
- Karın ağrısı,
- Kokulu sıvı dışkı,
- Halsizlik.
Köpüklü İshal Nasıl Geçer?
- Düzenli bir şekilde beslenilmeli ve besinler ağızda iyice çiğnenmeli.
- Bu durum bebeklerde fazla sıvı kaybına yol açabilir. Doktorun önerisine göre bebeğe damar yoluyla sıvı takviyesi gerekebilir.
- Tüketilen besinler iyice yıkanmış olmalı.
- Su, tuz veya şeker karışımı olan bol miktarda sıvı tüketilmeli.
- El temizliğine özen gösterilmelidir.
İshale İyi Gelen Yiyecekler Nelerdir?
Pirinç dışkının katılaşmasına yardımcı olur. Düşük lif özelliği ile ishali bastırır. İshali bastıran bir diğer besin ise muzdur. Muz hafif bir besin olduğu için sindirimi de kolay olur. İshal esnasında kaybedilen potasyumun vücuda geri alınmasını sağlar. İshali geçirmek için en önemli besin ise elma sirkesidir. Tüm sindirim yolunu temizler ve içinde ki pektin maddesi ile dışkının sertleşmesini sağlar. İshal sırasında bol yağlı yiyecekler tüketmemeye dikkat ediniz.