Marangoz karıncalar ve yaşam tarzları
Marangoz karıncalar, ağaçlarda veya odun yapılarında tünel açarak yaşayan ve bu tüneklerde koloniler oluşturan karıncaların bir türüdür.
Marangoz karıncaları hakkında ayrıntılı bir bilgi vermeden önce karıncalar hakkında bazı bilgilere sahip olamakta fayda olduğunu düşünüyoruz. Bunun için öncelikle karıncalar hakkında genel bir bilgi vermekte fayda var.
Karıncalar (Formicidae): familyasını oluşturan, yaban arıları ve arılarla birlikte zar kanatlılar (Hymenoptera) takımında yer alan, sosyal yaşam gösteren böceklere verilen ortak addır. Karıncalar, Kretase Dönemi'nin ortalarında, 110 ile 130 milyon yıl önce yaban arısına benzeyen hayvanlardan türemiş ve çiçekli bitkilerin ortaya çıkışından sonra çeşitlenmiştir. Günümüzde 12.000'den fazla türü sınıflandırılmıştır ve yaklaşık 14.000 civarında türü olduğu sanılmaktadır. Dirsekli antenleri ve ince bellerini oluşturan düğümsü yapıları ile kolaylıkla tanınırlar.
Karıncalar, boyutları küçük doğal boşluklarda yaşayan birkaç düzine avcı bireyden, çok büyük bölgeleri kaplayan ve sayıları milyonlarca bireyi içeren oldukça yüksek oranda organize kolonilere kadar oluşan topluluklar içinde yaşarlar. Büyük koloniler çoğunlukla "işçi" ve "asker" sınıflarını oluşturan kısır dişilerden oluşur. Bu kolonilerde aynı zamanda verimli erkekler ile bir ya da daha fazla ve "kraliçe" adı verilen verimli dişiler de bulunur. Bu koloniler bazen "süperorganizmalar" olarak tanımlanır çünkü karıncalar tek bir vücut hâlinde koloniyi desteklemek için bir arada çalışırlar.
Karıncalar (Dünya) üzerinde hemen hemen her kara parçasında bulunur. Kendine özgü karınca türleri bulunan ender yerler Antarktika ile birlikte bazı uzak ve uygun olmayan adalardır. Karıncalar ekosistemlerin çoğunda yaşayabilir ve kara hayvanları biyokütlesinin yaklaşık %15 ile %25'ini oluştururlar. Bu başarıları sosyal örgütlenmelerine, yaşam alanlarını değiştirebilmelerine, kaynaklardan yararlanmalarına ve kendilerini savunmalarına bağlanmıştır. Diğer türlerle birlikte geçirdikleri uzun evrim sürecinde, benzerlik, ortakçılık, asalaklık ve karşılıklılık içeren türler arası ilişkiler geliştirmişlerdir.
Marangoz karıncalar
Marangoz karıncalar, ağaçlarda veya odun yapılarında tünel açarak yaşayan ve bu tüneklerde koloniler oluşturan karıncaların bir türüdür. Odun sindirimi yapabilme yetenekleri nedeniyle odunun içinde galeriler açarlar. Bu galeriler, hem yiyecek depolamak hem de kolonilerini barındırmak için kullanılır. Marangoz karıncalar, çeşitli türlerde gelir ve farklı bölgelerde bulunabilirler. Bunlar arasında "siyah marangoz karıncası" gibi türler örnek verilebilir.
Marangoz karıncaları hakkında daha ayrıntılı bilgi almak istiyorsanız, işte daha detaylı bir açıklama:
Marangoz karıncaları, Latincede "Camponotus" cinsine ait olan ve "Formicidae" familyasında yer alan karıncalar grubundandır. Bu tür karıncaların en dikkat çekici özelliği, odun sindirimi yapabilme yetenekleridir. Bu sayede ağaçlarda veya ahşap yapıların içinde tüneller açarak yaşarlar.
Marangoz karıncalarının işçi karıncaları genellikle büyük ve güçlüdür. Baş ve göğüs bölgesi genellikle siyah veya koyu renklidir, ancak bazı türlerde kırmızımsı veya kahverengi tonlar da gözlenebilir. Karın bölgeleri genellikle daha parlak renklidir.
Bu karıncalar, genellikle çürümüş veya yumuşak odunları tercih ederler. İşçi karıncalar, odunu çiğneyerek parçalara ayırır ve tünel ağı oluşturmak için bu odun parçalarını kullanır. Bu tüneller, koloniyi barındırmak, larvalarını korumak ve yiyecek depolamak için kullanılır. Yiyecek olarak şekerli maddeleri tüketirler ve bu maddeleri kolonideki diğer üyelerle de paylaşırlar.
Marangoz karıncaları bazen yapılar veya ağaçlar için zararlı olabilir. Ahşap yapıların içinde tünel açarak yapıların dayanıklılığını azaltabilirler. Ancak ekolojik olarak da önemlidirler çünkü ağaçların çürüyen kısımlarını temizlerler ve bu sayede orman ekosistemlerinin dengesine katkı sağlarlar.
Sonuç olarak, marangoz karıncaları odun sindirimi yapabilen, tünel açan ve kolonilerini bu tünellerde barındıran karıncalar türüdür. Hem yapısal zararlar hem de doğal ekosistemlerdeki rolü göz önünde bulundurulmalıdır.
Karınca familyasına bağlı taksonlar (2022):
Altfamilyalar:
Aenictinae
Aenictogitoninae
Aneuretinae
Apomyrminae
Armaniinae
Cerapachyinae
Dolichoderinae
Dorylinae
Ecitoninae
Formiciinae
Formicinae
Leptanillinae
Leptanilloidinae
Myrmeciinae
Myrmicinae
Nothomyrmeciinae
Paleosminthurinae
Ponerinae
Pseudomyrmecinae
Sphecomyrminae
Not: 2012 yılı rakamlarına göre, Türkiye'de 306 tür-grubu taksonda 286 tür ve 20 alt tür kaydedilmiştir.