Osmanli Sarayinda Gundelik Hayat
Klasik dönemde bir padisahin gündelik hayati yaninda bütünüyle Topkapi Sarayi’nda yasanan hayati anlatan en önemli eserlerin basinda Hâfiz Hizir ?lyas Aga’nin yazdigi Letâif-i Vekâyi’-i Enderûniyye gelmektedir. Her ne kadar II. Mahmud dönemini anlatmakla beraber, eseri sadece bu dönemle sinirli düsünmemek gerekir. Bir baska deyisle II. Mahmud öncesinde basa geçmis padisahlar döneminde yasanan saray hayati ile bu dönem arasinda belirgin bir farkin olmadigi hesaba katildiginda, eserin, geleneklere siki sikiya bagli klasik dönem Osmanli saray hayatini büyük ölçüde yansitma ve anlatma kabiliyetine sahip oldugunu görürüz.
Osmanli Sarayi’nda Gündelik Hayat üst basligini koydugumuz eserin merkezinde tahmin edilecegi üzere padisah II. Mahmud vardir. Ele alinan ve anlatilan olaylarin büyük kismi padisahla ilgilidir. Bununla beraber basta yazar olmak üzere padisahin yakin çevresinde bulunan saray görevlileri bir figür olmaktan çok ete kemige bürünmüs bir insan seklinde eserde yerini alir. Saray halkinin kullandiklari dil, mesleklerinde yükselme kaygisi, birbirlerine olan davranislari, saka ve mizah anlayislari, kiskançliklar, hayal kirikliklari, üzüntüler, sevinçler, baskalarinin yerine geçmek için yapilan ayak oyunlari, az da olsa agalar arasinda görülen ask maceralari, padisaha kendisini begendirme gayreti, iyi niyeti suistimal vb. gibi hayatin gerçegi olan insanî durumlarin saray boyutu canli bir sekilde eserde verilir. Ayrica ramazan hayati, bayram törenleri, sehzade ve sultan dogumlarinda düzenlenen eglenceler, basta cirit, tomak ve pehlivan güresleri olmak üzere padisahin huzurunda düzenlenen spor müsabakalari, sarayda musiki ve edebiyat hayati, ?stanbul’da yasanan karisikliklar, padisahin ?stanbul içinde, Bogaz’in Anadolu ve Rumeli yakasinda gerçeklestirdigi geziler, Yeniçeri Ocagi’nin kaldirilmasi, Osmanli-Rus Savasi, II. Mahmud’un yeni ordu kurma çabalari, batililasma ile saray hayatinda baslayan degisim eserde ayrintili bir sekilde ele alinir.