Topraksız Tarım Nedir? (Hidroponik)
Bitkiler, besinlerini kendileri üretmelerine karşın kökleri aracılığıyla su ve mineral gibi elementleri topraktan karşılar.1930 yılında topraksız tarım projesini hayata geçiren İngiliz Profesör Dr. William Gericke toprağın bitki için olmazsa olmaz olan kanısını değiştirmiş ve Hollanda’da bu projeyi gerçekleştirmiştir. Türkiye için ise 1995 yılında bu girişim başlanmış ve elde edilen ürünler ihraç edilmeye başlanmıştır. Peki, topraksız tarımın seracılıkta yaygınlaşmasının sebebi nedir ve topraksız tarım nasıl gerçekleştirilir?
Topraksız tarımın seracılıkta yaygınlaşmasının temel sebepleri her yerde gerçekleştirilebilir ve bitkinin ihtiyaçlarının iyi gözlemlenebiliyor olmasıdır. Bunun yanı sıra toprak ile yapılan tarıma kıyasla gübreleme, ilaçlama, toprak yorgunluğu, bitkinin ihtiyacından fazla sulanma gibi problemler topraksız tarım projesinde gözlemlenmez aksine bitkide artan verim ve toprak sebebiyle bitki böceklerin alanına girmediğinden sağlıklı besinlerde böylece yetiştirilmiş olunur. Bir diğer önemli faktör ise toprak ile yapılan tarımda artan nüfus sonucu daha fazla besin üretimi gerçekleşmesi gerekir fakat bitkinin yetişeceği toprak türü yer almayabilir. Topraksız tarımdaysa bu problem seranın bulunduğu her yerde besinin yetişebileceği için gözlemlenmez. Topraksız tarımda her ürünün yetiştirilemiyor olması en çok sebze yetiştiriciliğinin gerçekleşmesi en az ise süs bitkisi yetiştiriciliğini gösterir. Yetiştirilemeyen kök bitkilerinden de patates ve havuç örnek gösterilebilir.
Bitkiler alması gereken elementleri kökleri aracılığıyla toprak içerisinde aramadan ihtiyacını karşılayacak olan yapay solüsyondan bu gereksinimini karşılar. Bitki kökünün desteklenmesi için ise perlit kullanılır. Bu sistemde topraklı tarım yerini topraksız tarıma bir diğer değişle sulu tarıma bırakır. Shigeo Nozawanın yaptığı domates ağacı deneyindeki temel temada olduğu gibi canlıların kendine özgü belirli bir sınırı vardır. Bu sınır canlının büyüme ve gelişmesini ne ölçüde olacağını kapsar. Deneyde domates tohumunun topraktan alacağı elementleri vererek tohumun var olan sınırı kaldırılmıştır. Toprak içerisinde gerçekleştirilemediğinden de su içerisinde yapılarak dev bir domates ağacı geliştirilirmiştir.
Topraksız tarımda bitkinin kontrolü insan elinde olduğundan gelişimi istenildiği zaman durdurulup sürdürülebiliyor. Bu kontrol ise bitkinin sınırlarının kaldırılmasıyla sağlanılıyor. Bu sistem bitkinin topraktan aldığı bazı elementleri de aldığından tarla ürünü kadar kaliteli olamıyor. Fakat Dünya’daki artan nüfusa bakılırsa tarım alanlarının yetemeyip topraksız tarımın tarımda büyük rolü olacağı gözüküyor.
Yazan: Beyza ÖZKUNDAKCI
Kaynak**
Kaynak***