Sabahattin Zaim
- Kişiliği : İktisat ve İslam ekonomisi üzerine yaptığı çalışmalarla bilinen Türk akademsiyen
- Doğum : 1926 - Makedonya, İskip
- Ölüm : 9 Aralık 2007 - İstanbul
- Ebeveynler : Mehmet Efendi, Saime Hanım
- Başlıca eserleri : İstanbul Mensucat Sanayiinin Bünyesi ve Ücretler, Çalışma Ekonomisi, Modern İktisat ve İslâm, Türkiye’de Nüfus Meselesi, Türkiye’de Ücret ve Gelirler Siyaseti, İslâm’ın İktisadi Görüşü, İslâm, İnsan ve Ekonomi
İslam ekonomisi üzerine yaptığı çalışmalarıyla bilinen ve iktisat alanında gerçekleştirdiği yol gösterici akademik çalışmalarıyla Türk iktisat tarihinde önemli bir yer edinen Sabahattin Zaim, Makedonya’nın İştip kazasında dünyaya geldi. 1. Dünya Savaşı’ndan sonra Yugoslavya’da Türkler’e ve Müslümanlar’a uygulanan baskılar yüzünden 1934 yılında ailesiyle İstanbul’a gelen Zaim, ilk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra Vefa Lisesi'ni bitirdi. Bu lisede dönemin önemli öğretmenlerinden Nurettin Topçu ve Reşat Ekrem Koçu gibi isimlerden dersler aldı. Aynı yıl girdiği Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden 1947 yılında mezun oldu, üç yıl sonra ise aynı üniversitenin Hukuk Fakültesi’nden öğrenim denkliği aldı. Devlette ilk görevine İstanbul maiyet memuru olarak başladı başlayan Sabahattin Zaim, Fatih ve Eyüp’te kaymakam vekilliği yaptı.
Asıl önemli görevler icra edip üretkenliğini ortaya koyduğu akademik hayatla tanışması, maiyet memurluğu sırasında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde doktoraya başlamasıyla gerçekleşti. Bu vesileyle kaymakamlık görevinden ayrılıp İstanbul Üniversitesi Sosyal Siyaset Kürsüsü’ne asistan oldu. Doktorasını tamamlamasının ardından ABD’ye gitti, Cornell Üniversitesi'nde çalışmalarına devam etti. Orada doçentlik tezini tamamladıktan sonra Türkiye’ye döndü ve kadrolu hocalığa başladı. İki yıl Münih Üniversitesi’nde çalışmalarına devam ettikten sonra Türkiye’ye dönen Zaim profesörlüğe yükseldi. 1979’da kürsü başkanlığına getirildi ve bu görevini emekli oluncaya kadar sürdürdü. Çalışkanlığı, hocalıktaki başarısı, yardım severliği ve zarafetiyle tanınan Sabahattin Zaim çeşitli alanlardaki faaliyetleriyle öncü rol oynadı. Akademik camianın yanı sıra piyasa ile de iyi ilişkiler kurarak önemli çalışmalarda bulundu. Akademiye adanmış bir ömrü geride bırakan Sabahattin Zaim vefat etmesinin ardından Edirnekapı’daki kabristanına defnedildi.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
Coşkun Çakır, Sabahattin Zaim, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2013, cilt.44, sf. 104-105
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
İbrahim Hakkı Paşa
Batı’yı iyi tanıyan ve Batılı fikirlere sahip bir kimse olan İbrahim Hakkı Paşa hukuk ve ticaret mekteplerinde tarih, idare hukuku, devletler hukuku, ticaret hukuku derslerini okuttu; aynı zamanda padişahın Fransızca tercümanlığına getirildi. Mekteb-i Mülkiyye’de de idare ve devletler hukuku derslerini vermekle görevlendirildi. Geçici görevlerle İtalya ve Yunanistan’a gönderildi. Chicago sergisine birinci komiser olarak tayin edildi. Devletler hukuku konusundaki uzmanlığından dolayı çeşitli milletlerarası komisyonlarda Osmanlı Devleti’ni temsil etti. Roma’ya büyükelçi olarak gönderildi; Hüseyin Hilmi Paşa’nın yerine vezâret rütbesiyle sadrazam tayin edildi. Yeni görevine başladıktan sonra meclise sunduğu hükümet programında İttihatçılar'dan memnun olmayanlara karşı “adl ü ihsan” politikası izleyeceğini söyledi. Fakat eski sadrazamdan daha fazla İttihatçılar’a boyun eğdi. İttihatçıların desteğiyle meclisten güvenoyu alan Hakkı Paşa kabinesi kısa zamanda bu cemiyetin güdümüne girdi. Liyakatsiz kişilerin önemli mevkilere getirilmesi hükümete karşı duyulan güveni sarstı.
-
Kasr-ı Hümayun Saray Müzesi
Osmanlı’dan günümüze sağlam bir şekilde ulaşan saray yapısı olan İzmit Kasr-ı Hümayun’u Sultan 2. Mahmud tarafından inşa ettirildi. 1766 yılında meydana gelen büyük depremde yıkılmasının ardından Sultan Abdülaziz tarafından av köşkü olarak yeniden yaptırılan yapı, İzmit saat kulesinin yanında ve demiryolunun kuzeyinde bulunmaktadır. Farklı kaynaklarda mimarı olarak Garabet Amira Balyan’ın gösterildiği yapı, İzmit Sarayı, İzmit Köşkü, Hünkâr Kasrı, Sultan Sarayı, Küçük Saray, Av Köşkü, Avcı Konağı gibi adlarla da anılmaktadır. Mimari estetik değeri oldukça yüksek olan yapı, mermer işçiliği, zengin rokoko tavan süslemeleri, çok sayıdaki sütunlarıyla Dolmabahçe Sarayı hissiyatı uyandırmaktadır. Padişahın özel kullanımı için yaptırılan iki katlı yavru saray, diğer 19. Yüzyıl Osmanlı saraylarıyla benzerlik göstererek, neoklasik, rokoko ve klasik Osmanlı sanatı üslup özelliklerini birleştiren seçmeci bir tarzda inşa edildi.
-
Kate Fox
İlk profesyonel medyumluk işini icra eden Fox kardeşler arasında adı en kötüye çıkan Kate Fox, kardeşleriyle birlikte binlerce Amerika ve Avrupalı’yı ölülerle iletişim kurabildiklerine inandırdı. Fox, yaptığı her şeye inanan izleyiciler için yüzlerce seans düzenledi ve binlerce dolar kazandı. Kanada’da bir çiftlikte dünyaya gelen Kate Fox, 1847 yılında New York eyaletinin kuzeyindeki Rochester’a yerleşti. Fox kardeşler, ilk olarak 1847 yılında yatak odalarında gizemli sesler duyduklarını iddia ettiler. Hurafelere inanmaya meyilli olan anneleri, komşularına bunların ölülerden gelen mesajlar olduğunu anlattı. Bu vesileyle de gizemli “Rochester Tınıları”nın dedikodusu hızla yayıldı. 1850 yılına gelindiğinde ise bu kardeşler oldukça ünlü oldular.
-
Sabuncuoğlu Şerefeddin
Osmanlı Devleti bilim dünyasında yeterince tanınmayan ancak yaşadığı süre içerisinde tıp alanında önemli eserler koyan Türk hekim ve cerrah Sabuncuoğlu Şerafeddin, ilk Türkçe cerrahi eserin sahibi olarak önem arz etmektedir. Hakkında derinlemesine bilgi bulunmayan ancak 1468 yılında kaleme aldığı Mücerrebnâme(İlk Türkçe deneysel tıp eseri) adlı eserde seksen beş yaşında oluğunu belirmesinden hareketle yıl olarak doğum tarihine ulaşmak mümkün. Bugün Amasya’da Sabuncuoğlu denilen bir mahallede adı yaşayan ünlü bir hekim ailesine mensup olup, Çelebi Sultan Mehmed’in hekimbaşısı Sabuncuoğlu Mevlana el-Hac İlyas Çelebi Bey’in torunudur. Aileden gelen hekimlik, onun başarısının sırrını bu şekilde açıklamaktadır.
-
Halide Nusret Zorlutuna
Cumhuriyet sonrası önemli kadın edebiyatçılar arasında yer alan, yazar, şair ve öğretmen Halide Nusret Zorlutuna İstanbul’da dünyaya geldi. Babasının dönemin siyasi nedenlerinden dolayı uzun süre sürgünde bulunmasından dolayı zorlu bir çocukluk geçiren Zorlutuna, ilk dini ve edebi eğitimine kültürlü bir kadın olan annesinin gözetiminde başladı, sonraki dönemlerde babası da onun eğitimiyle yakından ilgilendi. 5. sınıftan itibaren Erenköy Kız Lisesi’ne devam eden Zorlutuna, Kız öğretmen okulu sınavlarına girerek başarı elde etti. Bu arada İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü’ne de devam etti. 18 yaşında çok sevdiği mesleği öğretmenliğe başladı ve mesleğini büyük bir bağlılıkla sürdürdü. Edirne’de öğretmenlik yaptığı dönemde Binbaşı Aziz Vecihi ile hayatını birleştiren Zorlutuna, eşinin işi nedeniyle Kırklareli, Kars, Karaman, Urfa, Maraş, Sarıkamış, Ankara gibi şehirlerde görev yaptı. Gençlik dönemlerinden başlayarak çeşitli dergilerde, şiir, makale ve hikâyelerini yayınladı. Birçok vakıf ve dernekte aktif rol aldı, hayır faaliyetlerinde bulundu.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun