Sinirsel kolit! Aslında yanlış bir deyim bu ama (çünkü kolit, kelime anlamı olarak kalın bağırsağın iltihabı demek oluyor, ama sinirsel kolitte gerçek bir iltihap yok), halk arasında çok yaygın kullanıldığı ve kabul gördüğü için birçok hekim hâlâ bu tanımı kullanıyor.
Tanımın doğru bir tarafı da yok değil: “Sinirsel” çok önemli bir tanımlama. Çünkü sorun özellikle stresli, gergin, kaygılı, depresif ve mutsuz insanlarda daha sık görülüyor. Nedeni şu…
Bağırsaklarımızın etrafında (neredeyse) beynimizdeki kadar sinir hücresi ve çok yoğun bir duygusal-sinirsel iletişim ağı var. Beynimizi meşgul eden, üzen, geren, endişelendiren, bunaltan, canını sıkan her sorun bağırsaklarda da az ya da çok ama mutlaka etkili oluyor. Bu tür etkilenmeler bazılarında çok daha fazla abartılı hale gelebiliyor.
Beyinle bağırsaklar arasında adeta bir “kırmızı telefon hattı” var ve beyindeki çatışmalar bağırsaklara anında yansıyıveriyor.
BELİRTİLER NELER?
Bu hastalığa yakalananlarda en ufak bir gerginlik, üzüntü, endişe hatta başkaları için pek de önemli sayılmayacak ruhsal travmalar bağırsak düz kaslarında ani kasılmalara, bağırsak içi salgıların dengesinde ani değişimlere yol açıyor. Bu değişimler sonucu ise oldukça tatsız: Şişkinlik, gaz, karın ağrısı, kabızlık, ishal atakları…
Biraz önce belirttiğimiz gibi sinirsel kolit tipleri bağırsak beyin bağlantısı için son derece önemli. Olayı başlatan çoğu zaman ruhsal gelgitler, çatışmalar ya da travmalar oluyor. Ama bazen gazlı bir içecek, aşırı posalı besinler ya da herhangi bir gıda da atağı başlatabiliyor.
Uzun süreli bir hastalık olsa da sorunun ileride ciddi bir probleme yol açması söz konusu değil. Karın ağrısı, gaz, şişkinlik, kramp ve benzeri işaretler hayat kalitesini ciddi ölçüde etkileyebiliyor, çalışma temposunu, iş hayatını, sosyal yaşamı tatsız hale getirebiliyor. Ama ömrünüzden bir saniye bile çalması mümkün değil, herhangi bir kötü hastalığa dönüşme ihtimali de yok.
Probiyotik destekler
Bağırsaklarınızdaki probiyotik güç arttıkça (bu gücü daha çok kefir içerek, yoğurt yiyerek de çoğaltabilirsiniz) kolit atakları da azalmaya başlıyor. Bu nedenle düzenli olarak probiyotik kapsülleri kullanmanız gerekiyor. Bu kapsüller son derece ucuz ve bazılarının içindeki bakteriler diğerlerinden daha etkili. Mesela B. coagulans bakterilerinden zenginleştirilmiş probiyotik destekleri daha faydalı olabilir.
Ağrılı dönemlerde ise nane yağı kapsülleri öneriliyor. Nane yağı kapsülleri özellikle bağırsak düz kaslarını gevşetip, karın ağrısını azaltabilen etkili doğal desteklerdir.
Yavaş olun!
Eskilerin bir deyişi vardı: ”Arkandan atlı mı kovalıyor?” Hızla, telaşla üstelik de hakkını vermeden iş yapana söylenirdi. Hızlı yemek yiyen de ne yediğinin tadına varır, ne de sağlıkla sindirir. Sonuç olarak ne gözü doyar ne de bedeni. O nedenle:
– Çatalınıza daha ufak lokmalar alın.
– Lokmalar arasında çatal ve bıçağınızı bırakın.
– Yemeğe ara verin ve su yudumlayın.
– Yemek süresince sohbet edin.
– Lezzete ve görünüme önem verin.
– Yemeğe düşük kalorili ve hacimli yiyeceklerle başlayın: Yağsız sebze çorbaları ve salatalar doğru seçimlerdir.
– Başkalarıyla yemek yerken en yavaş yiyen kişiyi kendinize rakip seçin ve öğünü bitiren en son kişi siz olmaya çalışın.
– Karşınızda ayna varmış gibi kendinizi izleyin. Yavaş, hoş, ölçülü, dikkatli, abartısız yemek yiyen biri olun.
– Ayakta yemeyin, mutlaka oturun.
– Yemek yerken başka bir şeyle (okumak, televizyon izlemek) uğraşmayın.
– Çalışırken yemek yemeyin. Çalışma masanızda da yemeyin.