Dağ yöresinin ana ulaşım yolları üzerinde seyyar tezgâhlarda satış yapanları görmüşsünüzdür. Özellikle Keles ve Orhaneli yolu üzerinde bu ilçelere ait çevre köylerin insanı zamanına göre çilek, kiraz, domates, biber, elma, kavun, karpuz, üzüm gibi sebze ve meyve satarlar.
Bunun yanında yerine göre tereyağ, peynir, reçel, salça, köy yumurtası, kuzu eti vs sattıkları da olur.
Seviniriz! Deriz ki “ne güzel kendi elleriyle yetiştirdikleri doğal ürünleri satıp hem geçimlerine katkı sağlıyorlar hem de vatandaşa doğal ve güvenilir ürün yedirmiş oluyorlar”… Böyle düşünürüz.
Hatta içimizden “keşke daha geniş ve bakımlı tezgâhları olsa, keşke daha çok satış yapabilseler” diye temennide bulunuruz.
Fakat son zamanlarda bu konuda aldığımız duyumlar (hatta kesin bilgiler) bizi hem üzdü hem de öfkelendirdi. Paranın işin içinde olduğu her konu gibi maalesef bu konuda da “istismar ve üçkâğıdın” döndüğünü öğrendik.
Aslında burada satılan meyve ve sebzelerin bazı uyanık tezgâhtarlar tarafından Bursa’daki meyve-sebze halinden getirildiğini, sanki yörede yetişen doğal köy ürünüymüş gibi de bu yollar üzerinde satıldığını öğrendik.
Yine hayvansal ürünlerin, mesela yumurtanın aslında Bursa’daki toptancılardan alındığını ve bu tezgâhlarda gezen köy tavuğu yumurtasıymış gibi damgalanarak vatandaşa satıldığını duyuyoruz.
Kalbimize acı saplanıyor. En azından bizim yöremizde “az olsun temiz olsun, az olsun helalinden olsun” inancı ve kültüründe olan insanların yöresinde bu tezgâh böyle işlemesin.
Ürününü gerçekten kendisi yetiştiren ve kıt kanaat geçinmek için bin bir ümit ile bu yol kenarlarında ekmek teknesi kuran, elleri nasırlı o güzel insanların üzerine şüphe düşürülmesin. Bunu yapanların aslında geçim için bu tezgâhlara ihtiyacı olmayan fakat daha çok kazanmak için böyle tezgâh işleten tuzu kuru üç-beş uyanık olduğunu da biliyoruz. Evvela işin aslına şahit olan ve o yörede satış yapan gerçek emekçiler bunları ifşa ve şikâyet etmeli. Sonrada yöre belediyeleri kendi sorumluluk alanında dönen bu “tezgâha” izin vermemeli. En önemlisi ise asıl üreticisini, köylüsünü ve yöre insanını mağdur ve mahcup ettirmemeli.
Her şeyin aslını bozan bir çağda yaşıyoruz maalesef. Daha çok kazanma hırsı ve isteği çevreyi bozuyor, gıdaları bozuyor, havayı, iklimleri, suları bozuyor. Şehirleri ve insanın yaşamını da bozuyor. Kısacası insanı bozuyor.
Tarihin ilk devirlerinden itibaren şekillenen temiz, tecrübeli ve insani vasıfları ağır basan bir kültürün ve dosdoğru yol üzere gelen bir dinin mensupları olmaktan gurur duyan bizler, genelde Türk Milleti, özelde Dağ Yöresinin insanı olarak temiz bir çevrede ve temiz bir ahlakta varlığımızı sürdürmek istiyoruz. Ahlaksız olmaktansa fakir olmayı hep yeğ tuttuk, yine öyle olmak isteriz. Lütfen ekmek teknelerinizi zamane tezgâhlara kirlettirmeyin. Yoksa hep beraber kaybedeceğiz.
Ayrıca bizlerde bu işin takipçisi olacağız ve hangi tavır oraya konulacaksa ona göre tavır alacağız. Bunu hep beraber yapacağız. Çünkü giden itibar hepimizin itibarı olacak.
Gelen Kurban Bayramını huzur içinde geçirmenizi dilerim.
Allah kurbanlarınızı kabul etsin.