Av yasağının bitmesiyle denize ağ atan bazı balıkçılar iskeleye elleri boş dönüyor. Kimi balıkçı ise palamutun olmadığından yakınıyor. Peki balıkçı esnafı böyle düşünürken bu verimsizliği konunun uzmanları nasıl yorumluyor? Uzmanlara göre bu yıl deniz suyunda yaşanan değişim, kirlilik ve bilinçsiz avlanma bu verimsizliği etkiliyor. Ancak yetkililer ilerleyen günlerde deniz suyundaki değişime göre verimin artabileceğini de belirtiyor.
Ekosistemdeki değişikliklerin balık türlerini etkilediğini söyleyen Sinop Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Avlanma Teknolojisi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Osman Samsun, yıllardır Avrupa ülkelerinin sanayi ve tıbbi atıklarının Tuna Nehri ile Karadeniz'e taşındığını belirterek, “Palumut geçen yıl çok fazla vardı. Bu yıl ise yeterli miktarda avlanamıyor. Bunun sebebi deniz suyundaki değişiklikler, denizde oluşan kirlilik ve bilinçsiz avlanma. Balıkçılarımız son yıllarda avcılık konusunda kendilerini çok geliştirdiler. Ancak yine de geçen sezonda olduğu gibi 25 Cm'den küçük palamutlar maalesef avlandı. Öyle ki palamutun 3 tanesi 10 TL'ye satıldı. O küçük balıklar tutulmasaydı. Bu sezon da palamut olabilirdi. Burada balıkçılarımıza çok iş düşüyor” ifadelerini kullandı.
Palamutta verimin bazı dönemler çok olduğunu bazı dönemler ise az olduğunu ifade eden Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zafer Tosunoğlu, sozcu.com.tr’ye yaptığı açıklamada, “Denizlerdeki balık miktarının az olmasının nedeni aşırı avcılık, teknelerin boyut olarak kullandıkları ağlar ve bunların derinliği… Hepsi balıktaki verimin düşmesine veya çıkmasına etki ediyor. Ayrıca denizlerin kirlenmesi, küresel ısınması, yağış miktarlarının azalması gibi nedenler de etkili oluyor.” dedi.
Denizlerdeki balık miktarının çok hızlı değişim gösterebildiğini söyleyen Tosunoğlu, “Balık sektörü çok hızlı değişim gösterebiliyor. Sezonun daha başındayız. Sular daha soğumadı durum değişebilir.” ifadelerini kullandı.
İstanbul Üniversitesi (İÜ) Su Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Saadet Karakulak ise, balıkçılıkta en verimli ve önemli denizin Karadeniz olduğunu söylemişti. Avcılığın yüzde 70'inin Karadeniz'de olduğunu ve son yıllarda balık stoklarında ciddi bir azalmanın yaşandığını belirten Karakulak, “Azalmanın birçok nedeni var. Bunlardan birisi aşırı avcılık, yasa dışı avcılık ve kayıt dışı avcılığın olması. Aşırı avcılık ve küresel ısınmanın etkisi çok büyük. Sıcaklığın artması akıntı sistemleriyle birlikte balıkların üreme dönemlerinde ve göçlerinde değişikliğe yol açıyor. Bunlar da olumsuz olarak balıklara etki ediyor” ifadelerini kullanmıştı.
Balık stoklarının azalmasındaki büyük etkenin istilacı türler olduğunu ifade eden Prof. Dr. Saadet Karakulak, “Bu istilacı türler kendi balık türlerimizle rekabet içinde olduğundan onlara zarar vermekte. Geminin balans sularıyla gelen türler aşırı çoğalma yaptığı takdirde diğer balık türlerimize zarar veriyor. 1990'lı yıllarda özellikle Karadeniz'e gemilerle gelen bir taraklı medüzun aşırı çoğalmasından dolayı sıkıntı yaşanmıştı. Bunlar hamsinin lavra ve yumurtasını yediği için hamsi stoklarının azalmasına yol açtı. Bunun gibi birçok istilacı türler var. Özellikle Kızıldeniz'den giren, küresel ısınmanın ve sıcaklığın artışıyla girip çoğalan türler de aynı şekilde kendi balık türlerimizle rekabet halinde. Son yıllarda Akdeniz'de balon balığının aşırı artması hem balıkçıların kullandığı av aracına zarar verdiği gibi, diğer balıklarla da rekabet haline giriyor” diye konuşmuştu.
Ayrıca piyasada palamut az olduğundan geçtiğimiz yıla göre neredeyse yüzde 600 oranında daha pahalı fiyata satılıyor. Ordu’da balıkçı esnafı geçen yıl kilogram fiyatı 10 TL olan palamutun bu yıl 70 TL’ye satıldığını söylemiş, İstanbul’da ise aynı balığın fiyatı 90 TL’ye kadar çıkmıştı. Geçtiğimiz yıl yaklaşık bir kilogramlık palamut balığı 7-10 lira gibi fiyata satılırken, bu sezon ise 300 gramlık palamutun tanesi 20 liradan müşterilere sunuluyor.