Çoğu insan hayatının herhangi bir döneminde kabızlıktan yana şikayetçi olmuştur. Genellikle ciddi bir durum olmamasına rağmen yine de bireyde kabızlık olması ağrılara ve psikolojik olarak bozukluğa neden olabilir.
Peki, nedir kabızlık?
Kabızlık, bağırsak hareketlerinin zorlaştığı veya normalden daha az olduğu durumlarda ortaya çıkar. Bağırsak hareketleri arasındaki sıklık çoğu zaman kişiden kişiye değişmektedir. Bazı insanların bağırsakları gün içinde pek çok kez hareket ederken bazı insanların da gün içinde yalnızca bir ya da iki kez hareket edebilir. Bağırsak hareketleri olmadan 3 gün geçirmeniz, vücudununz için oldukça uzun bir süredir. Üç günün sonunda daha çok ağrı çekebilirsiniz.
Hangi durumlar kabızlığa neden olur?
Kabızlık genelde diyetinizde yetersiz posa alımı sonucu veya günlük beslenmenizde yaptığınız sağlıksız değişimler sonucu meydana gelebilir. Kronik (sürekli) kabızlık daha çok besin değeri açısından zayıf bir diyet, susuzluk, bazı ilaçlar (antidepresan, kuvvetli ağrı kesiciler gibi), stres veya tuvalete gitme ihtiyacının geciktirilmesi sonucu oluşabilir. Birtakım tıbbi işlemler de kabızlığa neden olabilmektedir. Bazı yaygın medikal problemler; tiroid bezinin yavaş çalışması veya diyabet gibi durumlar da kabızlığa neden olabilir. Kolorektal kanser de kabızlığa neden olabilen bir diğer durumdur. Fakat bu duruma kan ve kilo kaybı da eşlik eder.
Bunlara ek olarak kabızlığa neden olan durumlar aşağıda sıralanmıştır:
- Posadan fakir bir diyet
- Yeterli miktarda su içmeme
- Sedanter (hareketsiz) bir yaşam tarzı
- Aşırı miktarda peynir veya süt tüketmek
- Stres
- İlaçlar (güçlü ağrı kesiciler, antidepresanlar, demir ilaçları, alerji tedavisinde kullanılan antihistaminikler,
- Doğum
- Nörolojik bozukluklar
Kabızlık nasıl önlenebilir?
Bol posalı dengeli bir diyetle beslenin. Kurubaklagiller, tahıllar, sert kabuklular, sebzeler ve meyveler posa açısından zengin besin gruplarıdır. Su ve posa kolonda dışkı geçişine yardımcı olur. Meyvelerdeki posanın çoğu örneğin elma gibi meyve kabuğunda bulunur. Bu yüzden meyveleri kabuklu tüketmeye özen gösterelim. Çilek gibi yenilebilir tohum içeren meyvelerde posa açısından oldukça zengindir. Kepek bizim için bir posa kaynağıdır. Kepeği ayrılmamış un ve bu undan hazırlanmış besinleri tüketin. Ayrıca çorba veya yoğurt gibi besinlere kepekli tahıl ekleyerek posa alımınızı artırabilirsiniz.
Günde en az 8-10 su bardağı su için. (süt değil, çünkü süt bazı insanlarda kabızlığa neden olabilmektedir.) Kahve ve alkolsüz içeceklerin kafein içeriğinden dolayı bağırsak hareketlerimiz normale dönene kadar bu besinlerden kaçınmalıyız.
Düzenli olarak egzersiz yapın. Hareketsiz yaşam da kabızlığa sıklıkla neden olan durumlar arasındadır.
İhtiyaç duyduğunuzda mutlaka tuvalete gidin.
Eğer kabızlık gelişmişse sıvı alımınızı artırın. Özellikle sabahları sıcak su içmeye özen gösterin. Sebze ve meyve alımınızı artırın. Ayrıca kuru erik de kabızlıkta etkili sonuçlar gösterebilmektedir. Günde 5 adet kuru erik yiyebilirsiniz. Kepekli tahılları tüketmeye özen gösterin. Hareketsiz bir yaşam tarzından hareketli bir yaşam tarzına doğru geçiş yapın.