Rusya ile ABD arasında uzun süredir beklenen ve "olumlu mesaj" olarak algılanan görüşme gerçekleşirken, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in, ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'yla görüşmesine 3 saat geç geldiği bildirildi.
Pompeo, Donald Trump'ın talimatıyla, Rus-Amerikan diyaloğunu yeniden başlatmak için Rusya'ya gelmişti.
Önce Pompeo-Lavrov görüşmesi yapıldı. Daha sonra Putin-Pompeo görüşmesi planlanandan 3 saat geç başladı.
Gecikmenin sebebi ise Putin'in ani bir program değişikliğiyle Astrahan Vilayeti'ne bir ziyaret düzenlemesi oldu.
Putin'in yokluğunda Pompeo ile Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ilgilendi. Konuyu haberleştiren Moskovskiy Komsomolets gazetesi Donald Trump'ın da daha Rus tarafı ile önce planlanmış iki görüşmeye gecikmek bir yana, görüşmeleri doğrudan iptal ettiğini hatırlattı.
Gazete ayrıca, "Misafirin (Pompeo) kırılmaması ve kendini hakarete uğramış hissetmemesi için Bakan Lavrov'un epey çaba göstermesi gerekti" diye yazdı.
Moskovskiy Komsomolets, Pompeo'un Soçi'de görüşmeyi beklediği sırada Putin'in Astrahan Vilayeti'nin idari merkezi Ahtubinsk'te bazı savunma sanayi tesislerini ziyaret ettiğine dikkat çekiyor. Putin'in Ahtubinsk uçuşuna SU-157 model beşinci nesil savaş uçakları eşlik etti.
Putin'in basın sözcüsü Dmitri Peskov, gelen sorular üzerine devlet başkanının bu gecikmeyle mesaj vermek gibi bir niyetinin olmadığını söyledi.
Dünkü görüşnelerden yansıyan haberler ise şöyle:
Rusya-ABD ilişkilerinin kritik döneminde önemli bir zirve gerçekleşti. ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ilk Rusya ziyaretinde Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile buluştuktan sonra Başkan Putin tarafından kabul edildi. Putin, Rus-Amerikan ilişkilerinin yeniden iyileşmesini umduğunu belirtti.
Putin, “Bildiğiniz üzere birkaç gün önce ABD Başkanı ile telefonda görüşmekten memnuniyet duydum, Başkan (Trump’ın) Rus-Amerikan ilişkilerinin, temasların, karşılıklı ilgi alanımızdaki konuları ortaklaşa çözmenin eski düzeye getirilmesini istediği izlenimi oluştu” dedi ve şöyle devam etti:
“Biz de birçok kez, ilişkileri tam formatlı olarak iyileştirmek istediğimizi birçok kez ifade ettik, şu anda bunun için gerekli şartların oluştuğunu umuyorum.”
Rusya ve ABD’nin enerji piyasalarındaki istikrar ile ilgili konularda diyalog sağlayabileceğini söyleyen Putin, şöyle konuştu:
““ABD’nin en büyük petrol üreticisi olduğunu biliyoruz, bu nedenle dünya enerji piyasalarındaki istikrar açısından görüşecek konularımız var. Ekonomi alanında olası işbirliği yapılabilecek farklı yönler de mevcut. Tüm bunları görüşmemizde ele alacağımızı umuyorum”.
‘Rusya soruşturmasını’ yürüten özel yetkili savcı Robert Mueller'in raporunun objektif olduğunu ve Rusya ile ABD yönetimi arasında herhangi bir gizli anlaşmanın olmadığını teyit ettiğini vurgulayan Putin, şöyle konuştu:
“Bay Mueller’in komisyonunun yaptığı çalışmanın tüm egzotikliğine rağmen, yine de hakkını vermek gerekir, bir bütün olarak objektif bir soruşturma yürüttü ve bizim ilk baştan beri tam bir saçmalık olarak nitelediğimiz, Rusya ile mevcut (ABD) yönetimi arasında herhangi bir gizli anlaşma izine rastlanmadığını teyit etti”.
Rus lider, Moskova ve Washington’un Kuzey Kore, Afganistan konusunda, ayrıca stratejik istikrarın korunması alanında işbirliği yapabileceklerinin altını çizdi:
“Biz Kuzey Kore, Afganistan konusunda, ayrıca diğer konularda işbirliği yapabiliriz, ayrıca stratejik diyaloğu hakkında da görüşebiliriz. Bundan tüm dünyanın kazançlı çıkabileceği şekilde tüm bu konuları sizlerle ele alabileceğimizi umarım”.
Lavrov, ABD'li mevkidaşı Mike Pompeo ile ikili ilişkilerin normalleşmesi yönünde adım atma ve diyalog kanallarını yeniden açma konusunda anlaştıklarını söyledi.
Pompeo, Karadeniz kıyısındaki Soçi'de Lavrov'la bir araya geldi. İkili, yaklaşık 3 saat süren görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenliyor. Görüşmeyi 'samimi ve faydalı' olarak nitelendiren Lavrov, Moskova ve Washington'un ilişkileri normalleştirmek için adım atma ve iletişim kanallarını yeniden açma konusunda anlaştığını, buna önem verdiklerini ifade etti.
Sputnik'in aktardığına gör Lavrov, "Rusya ve ABD arasındaki gerilim, dünyadaki genel durumu kaçınılmaz olarak olumsuz etkiliyor. Bu durumu düzeltmek için somut adımlar atma konusunda fikir birliği sağladık. Moskova, Washington'la diyaloğu normalleştirmek istiyor ve bunu gerçekçi buluyor" dedi.
Rusya ve ABD arasında ünlü siyasetçiler, eski askerler, diplomatlardan oluşan bilirkişi grubu ile iki ülkeden önde gelen iş insanlarının yer alacağı iş konseyi kurulmasını önerdiğini anlatan Lavrov, "Uzmanlar, dışarıdan bakan taraflar olarak, Moskova ve Washington'un oluşan güvensizliği nasıl aşabileceğini belirlemeye, savunma alanındaki eylemlerin doğru yorumlanmasına ve silahlanma yarışının önlenmesine, gelecekte yeni alanlarda işbirliği kurulmasına yardımcı olabilir. İş konseyi de, iki tarafın çıkarına olacak ekonomik işbirliği için gereken koşulların oluşturulması konusunda destek sunabilir" ifadelerini kullandı.
Lavrov, 'Rusya soruşturmasını' yürüten özel yetkili savcı Robert Mueller'in raporunu yayınlamasından sonra okyanus ötesindeki ihtirasın sona ermesini ve iki ülke arasında yapıcı işbirliğinin, profesyonel diyaloğun başlamasını umduklarını vurguladı.
Rusya'nın ABD Başkanı Donald Trump'la gizli anlaşma yaptığına dair suçlamaların tamamen kurgu olduğunun altını çizen Lavrov, Trump'ın Osaka'daki G20 zirvesinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le görüşme önerisinin Moskova'ya resmen iletilmesi halinde buna olumlu yanıt vereceklerini söyledi.
ABD ve muhalif lider Juan Guaido'nun Venezüella Devlet Başkanı Nicolas Maduro'ya yönelik tehditlerinin demokrasiyle örtüşmediğinin altını çizen Lavrov, "Demokrasi, güç yoluyla tesis edilemez. ABD'li temsilcilerin ve sürekli dışarıdan askeri müdahale talep etme hakkına sahip olduğunu söyleyen Guaido'nun Maduro'ya yönelik tehditleri demokrasiyle örtüşmüyor" dedi.
Lavrov, Tahran'ın nükleer program ve İran karşıtı yaptırımlarla ilgili durumun giderek kötüleştiğine dikkat çekti.
ABD'nin yaptırımlarının İran'la iş yapmayı, İran petrolü almayı ve İran'la ticaret yapmayı tamamen yasakladığını kaydeden Rusya Dışişleri Bakanı, Ortak Kapsamlı Eylem Planı'nın tarafı olan Avrupa ülkeleri, Çin ve ABD ile bu krizden çıkış yolu aramayı umduğunu, zira tüm tarafların bu 'çukurun' giderek daha derinlerine çekildiğini vurguladı.
Lavrov, ABD'nin İran krizine siyasi çözüm bulma eğiliminde olduğunu hissettiğini sözlerine ekledi.
Rusya'nın ABD'yle Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması'nı (New START) uzatma konusunda anlaşma sağlanacağına inandığını belirten Lavrov, "İkili ortak danışma komisyonu çerçevesinde (sözleşmenin uzatılması) üzerinde anlaşmaya varacağımıza inanarak hareket ediyoruz" diye konuştu.
Önceden olduğu gibi START Anlaşması konusunda ABD'yle diyaloğa hazır olduklarını kaydeden Lavrov, iki ülkenin Moskova’nın anlaşmanın uygulanması konusundaki talepleri ile ilgili çözüm bulacaklarını umduğunu söyledi.
Rus diplomat, “ABD'nin denizaltılardaki fırlatma rampalarını ve stratejik bombardıman uçaklarını 'nükleer olmayan duruma' gelecek şekilde yeniden teçhiz edecekleri yönündeki açıklaması ile ilgili bazı endişelerimiz var. Anlaşma, diğer tarafı söz konusu rampaların ve uçakların 'nükleer olmayan duruma' geldiğine ikna edecek şekilde yapılacağına dair prosedürler içeriyor” ifadelerini kullandı.
Bu konuların anlaşmanın yerine getirilmesini takip eden ortak danışma komisyonu tarafından incelendiğine dikkat çeken Lavrov, “Karşılıklı istişarelerin nihayetinde olumlu bir şekilde sonuçlanacağını umuyoruz” dedi ve ekledi:
“Endişelerin giderilmemesi durumunda Rusya’nın ne yapacağı yönündeki soruya yanıt vermemeyi tercih ediyorum, zira şu anda komisyon çerçevesinde anlaşmaya varacağımıza inanıyoruz. Nelerin olup olmayacağı konusunda tahmin yürütmek diplomatların görevi değil. Bizim görevimiz, sonuca varmak ve biz de böyle yapacağız."
ABD’nin Rusya ile karşılıklı müdahalede bulunmama konusundaki anlaşmayı yeniden teyit etmeye henüz hazır olmadığını ifade eden Lavrov, şöyle konuştu:
“Bu arada, 1933’te ABD’nin inisiyatifiyle Başkan (Franklin) Roosevelt ve (Sovyetler Birliği) Dışişleri Halk Komiseri (Maksim) Litvinov’un karşılıklı notalar vererek, birbirilerinin iç siyasi meselelerine müdahale etmemeyi taahhüt ettiği konusundaki örneği bir kez daha verdik. Bir kez daha altını çizeyim, karşılıklı nota paylaşımının inisiyatifi ABD’nindi. Biz birkaç yıldır, daha (Barack) Obama yönetimi zamanından bu yana Amerikalı ortaklarımıza bu anlaşmayı yeniden teyit etmelerini öneriyoruz, onlar buna henüz hazır değil.”
120 bin ABD’li askerinin Ortadoğu’ya gönderileceğine dair söylentilerin mesnetsiz olduğunu umduğunu aktaran Lavrov, şu ifadeleri kullandı:
“Bugün 120 bin ABD’li askerinin Ortadoğu’ya gönderileceğine dair söylentileri de Mike (Pompeo) ile ele aldık, bunun askerlerin meselesi olduğunu söyledi. Aklıselimin galip gelmesini ve bu söylentilerinin mesnetsiz olmasını umuyorum, zira o bölge zaten çeşitli çatışmalar ile gerilmiş durumda.”
Rusya programı öncesi sosyal medya hesabından açıklama yapan Pompeo, “Rusya’daki görüşmelerde önemli konuları ele alacağız. Üzerine fikir birliğinde olduğumuz konular ya da diğer anlaşmadığımız konular. Ama konu ülkemizin çıkarları olduğunda bir yol bulmak bizim sorumluluğumuzda” ifadelerini kullandı.
14.5.019