Çiçi ve Hohanyeh Mücadelesi
Hun İmparatorluğunun son zamanlarına doğru imparatorluğun başında Tanhu unvanıyla Hohanyeh bulunuyordu. Ancak Hohanyeh’in fikirleri pek kabul edilecek cinsten değildi. Bunun sebebi bağımsızlığın kaybedilecek olmasıydı. Hohanyeh’e göre Hun İmparatorluğu Çin hakimiyetine girmeliydi. Ancak kardeşi Çiçi bu fikre en çok karşı çıkanlardan biriydi. Kurultayda Hohaynyeh Çin hakimiyetini kabul etmeyi gündeme getirince Çiçi ve bazı Türk Beyleri buna karşı çıkmıştır. Çünkü bu düşünce binbir çileyle bu imparatorluğu kuran atalara bir hakarettir bağımsızlıktan vazgeçmek utanç verici bir durumdur. Çiçi ve Hohanyeh arasındaki bu mücadele daha da şiddetlenince ikisi arasında savaş çıkmıştır ve yapılan savaşta Hohanyeh kaybetmiştir. Bunun üzerine Hohanyeh güneye doğru çekilmiştir. Bu durum Hunların kesin olarak ikiye ayrıldığının göstergesidir. Ayrıca imparatorluk merkezinin Çiçi’nin eline geçmesiyle Çiçi hükümdar konumuna geçmiştir. Bu ayrılma sonucunda Çiçi devleti yeniden güçlendirmek için batıya yönelmeyi seçti Ancak Çiçi’nin devleti fazla uzun ömürlü olmadı.Çünkü hakimiyeti altındaki topraklar genişti ancak tam anlamıyla buralarda güçlü değildi. Çin’de her fırsatta Çiçi’yi takip ediyor ve onu ortadan kaldırmayı planlıyordu. Wusunlar ve Kangküler bir araya gelerek Hun Devletine saldırdılar . Hun başkentine giren Çinlilerle Türkler arasında kanlı savaşlar yaşandı. Çiçi Tanhu ve oğulları bu savaşta ölmüştür. Bölgedeki Hun halkı Çin hakimiyetini kabul eden Hohanyeh’in idaresine bırakılmıştır.
Ömer Yonisoğlu