Milletlerarası İlgiler ve Diplomasi Merkezi’nin (MİD), Memleketler arası İstanbul Buluşmaları kapsamındaki birinci aktifliğinin konuğu Libya Devlet Yüksek Kurulu Lideri Halid el-Mişri oldu. İstanbul’da gazetecilerle bir ortaya gelen Mişri, Libya’daki durumun kendileri açısından tüm dünyada anlaşılmasının kıymetli olduğunu belirterek Sputnik’ten Selin Uludağ‘a özel değerlendirmelerde bulundu.
“ATATÜRK DE LİBYA CEPHESİNDE SAVAŞMIŞTI”
Türkiye ve Libya ülkeleri ortasındaki kardeşlik bağının öncelikli olarak İslam bağına dayandığının altını çizen Mişri, “Bununla birlikte de ortak bir tarih ve ortak bir geçmişleri var. Farklı alanlarda ortak çıkarlar da ayrıyeten bu kardeşlik bağını pekiştiriyor” halinde konuşarak şu açıklamalarda bulundu:
“Türkiye Cumhuriyeti kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, Libya’nın Trablusgarp kentinde bulunmuştu. Orada da Libya’ya direkt atak başlamadan evvel müdahalede bulunup, Libya’nın çeşitli bölgelerinde cephelerde savaşmıştı. Daha sonrasında da alışılmış iki ülke ortasındaki alakalar de devam etti. Kıbrıs sorunu gündem olduğunda Libya Devleti, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin varlığını kabul eden birinci ülkelerden biri olmuştu.”
LİBYA-TÜRKİYE MUTABAKATI
27 Kasım 2019 tarihinde Libya ve Türkiye ortasında imzalanan, iki ülkenin de Akdeniz’deki doğal kaynaklardan hak talep edebileceklerini belirten Akdeniz’de Deniz Yetki Alanlarının Sonlandırılması Anlaşması’nı hatırlatan Mişri, “Yunanistan, Mısır ve İsrail; Türkiye’nin Akdeniz’deki doğalgaz kaynaklarında hakkı olmadığını gündeme getirerek, Türkiye’yi buradan ekarte etmeye çalıştığında, bu alan Libya ve Türkiye ortasında imzalanan mutabakatla müdafaa altına alınmıştı. Bu mutabakat öncelikle, iki ülkenin de doğalgazda bulunan hakkını korumakla birlikte, ayrıyeten iki devlete karşı kurulan komploya karşı da inanç oluşturdu” dedi.
“TÜRKİYE’NİN LİBYA’DA BULUNMASI YASALDIR”
4 Nisan 2019’dan bu yana Libya’nın yanında duran birinci ve hatta neredeyse tek devletin Türkiye olduğunu söyleyen Mişri, Türkiye’nin Libya’da eğitim ve takviye hedefiyle bulunduğuna vurgu yaparak “Tabii Türkiye’nin burada takviyesi, Hafter güçlerinin ve paralı askerlerin Trablus’u ele geçirmesine mahzur oldu. Libya’da bulunan Türk askeri ve güçleri memleketler arası mutabakatlarla çelişkisi bulunmayan, büsbütün yasal ve yasal formda oldu” açıklamasında bulundu.
“TÜRKİYE’Yİ İŞGALCİ OLARAK GÖSTERMEYE ÇALIŞIYORLAR”
Mişri konuşmasına “Hukuken uygun bir formda ülkemize ‘kapıyı çalarak’ gelen Türk askerleri ile, paralı askerlerini mutabakat bulunmaksızın ‘damdan atlayarak’ getirenleri bir tutmak mutlakla kabul etmediğimiz bir şeydir. Başta Fransa ve Mısır olmak üzere, vaktinde Hafter’i destekleyen ülkeler, yurtdışından gelen öbür güçler ile Türk güçlerini bir tutmaya ve işgalci olarak göstermeye çalışıyor. Halbuki birisi tüzel biçimde ülkemizdeyken oburu büsbütün paralı asker olarak gelip zorla Libya’da faaliyetler sürdürmeye çalışan işgalcilerdir” diye devam etti.
FRANSA BU POLİTİKAYI NEDEN İZLİYOR?
Mişri, Fransa’nın izlediği siyasetin arkasındaki motivasyonun ne olduğuna ait soruya da karşılık verdi:
“Özellikle Total Petrol şirketi’nin, Doğu Akdeniz’deki petrol rezervlerini sahibine -Türkiye ve Libya’ya- vermek istemediğini söyleyen Mişri, “Bu nedenle en büyük ziyanı onlar almış durumdalar. Ama biz bütün bu komploların farkındayız ve asla başarılı olamayacaklar. İnanıyorum ki Türkiye ve Libya’nın kardeşlik bağları günbegün gelişip pekişecek.”
“HAFTER’İ GETİRMEK GAYESİYLE YENİ KANUNLAR YAPILDI”
24 Aralık’ta Libya’da yapılması planlanan başkanlık ve parlamento seçimleri hakkında da konuşan Mişri, Libya’yı ele geçiremeyen güçlerin, yeni bir yol deneyerek yanlışlı kanunlar ürettikleri ve seçim sürecini yönlendirmeye çalıştıkları savında bulundu. Mişri bahse ait “Bu kanunlar yalnızca, Libya’nın başına Hafter’i getirmek gayesiyle yapılmış kanunlardır. Tıpkı vakitte bu kanunlar, Libya anayasasına aykırı düştüğü üzere milletlerarası mutabakatlara ve görüşmelerde alınan kararlara da alışılmamıştır. Bu kanunlar mecliste oylamayla da geçmedi, oylamaya bile sunulmadı. O denli bir kanun düşünün ki rastgele bir yasal desteği olmayan ve getirilen iki düzenlemesinin de yalnızca Haftere nazaran yapıldığı bir kanun” biçiminde konuştu.
“LİBYA’DA BİR BÖLÜNME YAHUT BİR İÇ SAVAŞ OLABİLİR”
Mişri, seçimlerde üzerine anlaşılan ve herkesin benimseyebileceği kanunların olmasını istediğini belirterek şu sözleri kullandı:
“Mısır ve Fransa bizi dünyaya ‘seçimleri engelleyen’ taraf olarak tanıtıyor. Şahıslara özel hesaplanarak yapılmış yasalar istiyorlar. Halbuki asıl seçim sürecine mani oluşturan, üzerine mutabakatın imkansız olduğu kaideleri dayatanlardır. Fransa’nın şu anki duruşunda onu destekleyen yalnızca Mısır var. Bu iki ülke, kanunlardan mahrum bir seçim süreci istiyor. İtalya, Türkiye ve ortamızda kontakların olduğu birçok ülke; mevcut seçim kanunlarıyla seçimlerin icra edilmesini ‘kabul edilemez’ olarak nitelendiriyor. Bu ülkeler kanaatini şu biçimde lisana getiriyor, ‘Şu anki seçim kanunuyla bir seçim yapılırsa mevcut durumdan daha makûs bir durum oluşabilir’ deniyor. Libya’da bir bölünme ya da iç savaş yaşanılacağı düşünülüyor”
“HAFTER’İN OYLARI YÜZDE 10’U BİLE GEÇEMEYECEK”
Aralık ayında yapılacak olan seçimlerle ilgili özel olarak Sputnik’e konuşan Mişri, mümkün seçim sonuçlarını kıymetlendirerek, “İki türlü de bir karışıklık olabileceğini göz önünde bulundurmalıyız. Ama seçimler olması gereken üzere objektif ve hakikat halde olursa, Hafter’in oyları yüzde 10’u bile geçemeyecek” dedi.
‘Türkiye ile işbirliğinin en çok olduğu alan İHA’lar üzerine’
Son olarak Libya’nın savunma sanayinden bahseden Mişri, Libya’nın bu alanda çok iyi bir altyapıya sahip olduğunu vurgulayarak, “Libya’da savunma sanayi üzerine çalışmalar yapan resmi bir kurum var ve bu kurumun da çok sayıda üretim tesisi var. Ancak savaş periyodunda bu durdu. Türkiye ile işbirliğinin en çok olduğu alan ise insansız hava araçları üzerine yapılıyor” açıklamasında bulundu.
Cumhuriyet