WASHINGTON – Perşembe günü ABD ile Çin arasındaki ekonomik rekabeti araştıran bir Temsilciler Meclisi komitesi, perakende devleri Shein ve Temu’yu orantısız sayıda ithalat ihlaline bağlayan lanetleyici bir rapor yayınladı.
Çin Komünist Partisi Meclis Seçim Komitesi tarafından yayınlanan bulgulara göre, Çinli e-ticaret şirketleri, ithalat vergileri ödemeden veya gönderileri insan hakları incelemelerine tabi tutmadan ABD’ye mal ithal etmek için ticaret boşluklarından yararlanıyor.
Rapor, tüketici tabanının çoğunu sosyal medyadan toplayan markaların, 1930 Tarife Yasası’nın 321. gönderinin adil perakende değeri 800 $’ı geçmediği takdirde ithalat tarifelerinden feragat eder. Bulgulara göre, ithalat geçen yıl itibariyle günde yaklaşık 600.000 sevkiyata tekabül ediyor ve şimdi muhtemelen daha yüksek.
Milletvekilleri, tarife ihlallerinin Temu ve Shein’e ABD’li perakendecilere göre haksız avantajlar sağladığını savunuyorlar. Temu’nun değerinin 100 milyar doların üzerinde olduğu tahmin edilirken, Shein’in değeri yakın zamanda 64 milyar doları buldu.
Komiteye göre, komitenin Nike, Adidas, Shein ve Temu’ya Mayıs ayında bir mektup kampanyasıyla başlayan zorunlu Uygur çalıştırma sorunlarına ilişkin soruşturmasının devamı niteliğindeki rapor, bu bulguların ilk kaydı. Temu, Çinli ana şirket Pinduoduo tarafından işletilmektedir.
Komitenin bildirdiğine göre, her iki şirket de insan hakları ihlalleriyle ilgili iddialarla karşı karşıya kaldı: Shein, Uygur bölgesindeki tedarikçi fabrikalarında zorla çalıştırıldığı iddiasıyla ve Temu, Uygur Zorla Çalıştırmayı Önleme Yasasına uyum sağlamadığı iddiasıyla.
Milletvekilleri, indirimli tarifelere ek olarak, boşluğun şirketlerin ABD Gümrük ve Sınır Kontrolüne – UFLPA uyumluluk taraması da dahil olmak üzere – 800 doların altındaki büyük hacimli küçük paketler nedeniyle daha az kapsamlı veriler sağlamasına olanak tanıdığını söylüyor.
Bir Wisconsin Cumhuriyetçisi ve Meclis ÇKP Komitesi başkanı Mike Gallagher yaptığı açıklamada, “Bu sonuçlar şok edici: Temu, tedarik zincirlerini köle emeğinden uzak tutmak için neredeyse hiçbir şey yapmıyor” dedi. “Aynı zamanda Temu ve Shein, ithalat kurallarımızdaki de minimis boşluğu etrafında imparatorluklar kuruyorlar – ithalat vergilerinden kaçıyorlar ve Amerikalılara sattıkları milyonlarca malın incelemesinden kaçıyorlar.”
Temu ve Shein, rapor hakkında yorum yapma talebine hemen geri dönmedi. Temu daha önce “ABD’ye sevk edilen mallarla ilgili kayıtlı ithalatçı olmadığını” söylemişti ve Shein zorla çalıştırma iddialarını reddetmişti.
Milletvekili, Temu’nun 80.000’den fazla Çinli tedarikçisinden ABD’ye zorunlu çalıştırma ile yapılan malların nakliyesini engelleyen dili kabul etmelerini istediğini, ancak tarife ihlallerini “standart” dilin ötesinde ele almak için birkaç önlem aldığını söyledi.
Bu arada Amerikalı perakendeciler yılda milyonlarca ithalat vergisi ödüyor. Giysi markası Açıklık Rapora göre, 2022’de vergiler için 700 milyon dolar ödedi, H&M 205 milyon dolar ödedi ve düğün perakendecisi David’s Bridal o yıl 17 milyon doların üzerinde ödeme yaptı.
Komisyonun soruşturması halen devam ediyor.