Son zamanlarda art arda iş cinayetleri, patlamalar, hak gaspları ve işten atmalarla gündeme gelen Aliağa Gemi Söküm Tesisi'nde, bu kez kansere neden olan amosit tespit edildi. Aliağa Gemi Söküm Tesisi’nde sökülen Gökhan Han gemisinde çalışan işçilerin başvurusu üzerine Asbest Söküm Uzmanları Derneği tarafından gemide yapılan incelemeler sonucu bilgilerin elde edildiği belirtildi.
Asbest Söküm Uzmanları Derneği ve Ege İşçi Birliği, yaptıkları incelemelere dair yaptığı yazılı açıklamada, Aliağa Gemi Söküm Tesisi'nin son zamanlarda art arda iş cinayetleri, patlamalar, hak gaspları ve işten atmalarla gündeme geldiği kaydedildi. İncelemeler sonuç elde edilen bilgiler şöyle:
"Gemi Söküm havzasında 5 hafta kadar önce Kılıçlar şirketinin getirdiği Gökhan Han gemisinde işçi arkadaşlarımız asbest şüphesiyle birliğimize ulaştı. Asbest Söküm Uzmanları Derneğinin de çabalarıyla gemiden numune alınarak laboratuvarda yapılan test sonucunda asbest tespit edildi. Açığa çıkan bu gerçek kendi türleri arasında tehlikeli olan Amosit sonucuyla birleştiğinde zararın boyutu büyümektedir. Ancak zararın kendisi asbestten değil, bizzat patronların tedbirsizliği ve devletin denetimsizliğinden kaynaklanmaktadır.
‘YÖNETİM TARAFINDAN ASBESTİN VARLIĞI BİLİNMEKTE VE ALENEN GİZLENMEKTEDİR’
Beş haftadır söz konusu Gökhan Han gemisinin söküp ayıklaması için dışarıdan işçi getirildiğini, asbestin bertaraf edilmesine dair hiçbir kurala uyulmadığını biliyoruz. Sökümde asbestin tozuyarak havaya dağılmasını engelleyen donanımın, sökümü gerçekleştirenlerin koruyucu kıyafet ve ekipmanının olmadığı böylesi koşullarda söküme başlanmıştır ve hala bu şekilde sürdürülmektedir. Asbestin varlığına dair bilgilendirilmemiş, Kılıçlar bünyesinde çalışmayan ve asbest sökümünde yeterli bilgi ve ehliyete sahip olmayan işçilere söküm yaptırılmaktadır. Birçok görüntü ve sözlü şahitlikle bu işçilerin çıplak elle, maske dahi kullanılmadan hiçbir tedbirin alınmadığı koşullarda çalıştırıldığı, Kılıçlar işçilerinin de aynı ortamda aynı kötü etkenlere maruz kaldığı bilinmektedir. Öyle ki firmanın işçileri ile asbesti söken işçilerin birlikte yemek yemesi engellenirken, yönetim tarafından asbestin varlığı bilinmekte ve alenen gizlenmektedir.”
10 YILDA 70 İŞÇİ YAŞAMINI YİTİRDİ
Söz konusu durumun “insanlık suçu” olduğu ifade edilen açıklamada, şunlar kaydedildi: "Kurulduğu günden bu yana gemi söküm havzası işçi ve toplum sağlığını, çevreyi tehdit eden çok yönlü sorunlar ile gündeme gelmiştir. Bu sorunlar sadece Aliağa’yı değil tüm İzmir’i, Ege bölgesini etkilemektedir. Yaralanma ve iş cinayetleri sıradanlaştırılmış, cezasızlık son 10 yılda 70 işçinin ölümünü getirmiştir. Keza işçiler asbest, kurşun gibi zehirli maddelere yıllarca maruz kalıyor, bu nedenle kanser vakaları hızla artıyor, gemi söküm işçisi adeta ölüme koşuyor. Bunun temelinde patronların kar hırsı nedeniyle tedbirlerin alınmaması yatarken, kuralsızlık ve devletin sistematikleşmiş denetimsizliği sorunların büyümesindeki en önemli etkenlerdir.”
TALEPLER
Açıklamanın devamında amosite karşı şu talepler sıralandı:
-Asbestin tespit edildiği Kılıçlar Gemi Sökümde derhal üretim durdurulsun. Detaylı inceleme ve işçilere sağlık taraması yapılsın. Gemi'nin denetimi ve atıkların temizliği sağlansın.
-Gemi Söküm tesislerine gelen her gemi, konusunda uzmanların yer aldığı bağımsız bir heyetin denetimine açılsın.
-Asbest, kurşun, atık yağ, yakıt, kereste, patlayıcı ve yanıcı diğer maddeler gemilerden uzman kişiler tarafından ayrıştırılsın. Dönüşüm ve bertaraf süreci takip edilsin.
-Kılıçlar Gemi Söküm başta olmak üzere tüm şirketler denetlensin, asbest bertarafı kurallarına uymayan şirketlerin patronları ve bu süreçte denetimsizlikte sorumluluğu olan kurumlar hakkında soruşturma başlatılsın.”
AMOSİT NEDİR?
Kahverengi asbest olarak bilinen amosit, çimento üretimi ve boru yalıtımında en yaygın kullanılan asbest türüdür. Ayrıca yalıtım levhası, tavan döşemeleri ve ısı yalıtım ürünleri de bulunabilir. Amosit daha çok Afrika'da çıkarılır. Kimyasal formülü Fe7Si8O22 (OH)2 olan amosit diğer asbest türleri gibi çok tehlikelidir. Temas edilmesi durumunda 1 mikronu akciğer ve gırtlak kanserine yol açabiliyor.(MA)