Sepsis vücudun enfeksiyon ile savaşında rol alan bağışıklık sistemidir. Vücudun kendi doku ve organlarından hasara neden olunca sepsis ortaya çıkar. Bu durum organ yetmezliklerine ve sonuç olarak yaşam kaybına neden olabilir.
Vücut, bakteriyel enfeksiyonla savaşmak için bağışıklık sistemini aktive eden çeşitli kimyasalları kan dolaşımına salgılar. Mevcut enfeksiyon kontrol edilmediği durumda vücudun enfeksiyon verdiği tepki kontrolden çıkar, birden fazla organ sistemine zarar verebilecek değişiklikler tetiklenir buna da sepsis ismi verilir. Eğer erken teşhis edilip kontrol altına alınmazsa septik şok durumuna ilerler septik şoka giren hastaların kan basıncı düşer yaygın bir enflamasyon sonucunda hastaların %15 veya 30u kaybedilir.
Sepsis Nasıl Oluşur?
Enfeksiyonların bir çoğu sepsize yol açabilir, bunlar arasında zatürre, idrar yolu enfeksiyonları, karın için enfeskiyonlar, deri veya yara enfeksiyonları, ya da menenjit gibi yaygın olarak görülen enfeksiyonlar vardır. Grip, sıtma, dang humması, sarı humma ve ebola gibi enfeksiyon hastalıklarının tümü sepsis ile sonuçlanabilir.
Normal kişilerde sıradan enfeksiyonların sepsise dönüşmesi söz konusu olamaz. Sepsisi tetikleyen, başlatan mekanizma mikroplardan çok vücutta meydana gelen reaksiyonlardır.
Bazen bu reaksiyonları vücut öyle abartır ki, yaradan çok zarar verir, sonunda organlarda beklenmedik reaksiyonlar ve organ yetmezlikleri gelişebilir, bunların başında akciğer yetmezliği geliyor ardından böbrek, sindirim sistemi, kan hücreleri ve beyin gibi sistemlerin yetmezliği ile ilgili bulgular ortaya çıkıyor.
Ne kadar çok organ yetmezliği arka arkaya gelişirse ölüm riski o kadar fazla olur organ yetmezliği henüz gelişmeden ya da çok daha az organı tutmuşken geri döndürülebilir ise hastanın yaşama şansı artar, yetmezlik gelişen organ sayısı arttıkça da yaşama şansı giderek azalır
Belirtileri Nelerdir?
- Sersemlik
- Zor konuşma
- Aşırı titreme
- Kas ağrısı
- Ateş
- Şiddetli nefes darlığı
- Gün boyu idrar yapamama
- Solgun, benekli, rengi değişmiş cilt
- Ölecekmiş gibi hissetme
Enfeksiyonların %80 inden fazlası hastane dışında kazanırlar. Herkes sepsis olabilir, özellikle bağışık sistemi zayıflamış olan kişiler risk altındadır. Bunlar 60 yaş üzerindeki erişkenler, 1 yaş altındaki çocuklar, kronik akciğer, karaciğer, kalp hastalığı olan kişiler şeker ya da AIDS hastalığı olanlar veya dalağı olmayan kişilerdir.
Sepsis Nasıl Önlenir?
Önlemenin en kolay yolu enfeksiyonlarının önlenmesidir. Bu da Temel hijyenle ve aşılama ile yapılabilir, enfeksiyon sepsise yol açmamışsa hızlı bir şekilde belirlenmeli ve enfeksiyonun kaynağı antibiyotiklerle tedavi edilmelidir.
Bilimsel kanıtlar enfeksiyondan korunmanın etkinliğini açıkça göstermektedir. Örneğin sağlık hizmetlerinde el hijyeni uygulamasının iyileştirilmesi enfeksiyonu %50ye kadar azaltabilmektedir. Su ile temizlik ve hijyen birleştirmeleri dünya genelindeki toplam hastalık yükünün %10 oranında azalmasına neden olabilmektedir. Aşılar her yıl 2 ila 3 milyon insanı enfeksiyona bağlı olarak meydana gelen ölümden korumaktadır.