Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin ilk bütçesinin geçen haftanın son günü Meclis Genel Kurulu’nda görüşüldü ve yapılan oylamayla kabul edildi. 2018’deki son grup toplantısında konuşan Başkan Recep Tayyip Erdoğan, yeni yılın ilk indirim, yatırım ve istihdam teşviki paketini açıkladı. Erdoğan, bütçeyi, “Her açıdan ülkemizin ihtiyaçlarına cevap veren 2019 senesini en verimli en başarılı, yeni hizmetlerle, yatırımlarla, birbirinden önemli projelerle değerlendirmemize imkan sağlayan bir bütçe hazırladığımıza inanıyorum” diye savundu. Konuşmasında birbiri ardına müjdeleri açıklayan Erdoğan, Türkiye’yi önümüzdeki yıl satın alma parametresine göre dünyanın 13. Büyük ekonomisi olmaktan 12.liğe yükselteceklerini ifade etti.
Peki 2019 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 2017 yılı Kesin Hesap Kanunu’nun içeriğinde geniş halk kitlelerini ilgilendiren ne var?
NEDİR BU MÜJDELER?
En önemlilerden başlayarak tek tek sayalım:
- Asgari ücret yüzde 26,05 artışla 2020 TL. oldu.
- Yeni yıldan itibaren elektrik fiyatlarında konutlarda yüzde 10 indirim yapılacak.
- Konutlarda ve küçük işletmelerde kullanılan doğalgazda da yüzde 10 indirim olacak.
- Bölgesel istihdam teşviki bir yıl daha uzatılacak.
- 2019 ve 2020 yıllarında ilk defa işe alınacak her işçinin asgari ücret üzerinden tüm sigorta ve vergi giderlerini devlet üstlenecek.
- Eğitime ayrılan kaynak, bütçenin yüzde 17’sine denk gelen 161 milyar liraya çıkarıldı. Sağlığa 157 milyar lira, altyapı yatırımları için ise 65,1 milyar lira kaynak aktarıldı.
- Belediyelere ve il özel idarelerine verecekleri hizmetler için 93,6 milyar lira kaynak aktarılacak.
- Tarımsal desteklere 16,1 milyar lira, tarımsal yatırımlara 5,1 milyar lira, diğer desteklere 5,3 milyar lira olmak üzere toplam 26,5 milyar lira, tarım sektörü için kullanılacak.
- Bireysel Emeklilik Sistemi’ndeki (BES) katılımcı sayısı 7 milyonu, birikmiş fon ve devlet katkısı tutarı ise 87 milyar liraya ulaştı.
- Biliyorsunuz daha önce gıdadan giyime, ilaçtan eğitime, turizmden zirai araçlara kadar pek çok alanda KDV indirimleri yapılmıştı. Asgari ücretli olup da üç çocuğu bulunanların aylık vergi yükünü sıfıra kadar indirilmişti. Basit usulle vergilendirilen esnaflarımızın 9 bin liraya kadar olan kazançları vergi dışı bırakılmıştı. Genç girişimleri desteklemek için yıllık 75 bin liraya kadar vergi muafiyetleri getirilmişti. Yatırımcılar ve işletmecilerin üzerindeki damga vergisi, harç ve benzeri yüklerin maliyetlerini önemli ölçüde azaltılmıştı.
- Önümüzdeki yıl da bu indirimlerin çoğu sürecek.
- 2019 ve 2020’de ilk defa işe alınacak her işçinin asgari ücret üzerinden tüm sigorta ve vergi giderleri devletin üstlenecek.
- Kadın, genç ve engelli istihdamındaki teşvik süresini 12 aydan 18’e çıkarıldı.
- İmalat sanayinde yatırım teşvik belgesi şartı aranmaksızın 2019 yılı boyunca; araştırma geliştirme faaliyetlerinde ise süre sınırı olmaksızın yeni makine ve teçhizat alımlarında KDV alınmayacak.
- Halen 51 ilimizde ve 2 ilçemizde işverenlere sağlanan 6 puanlık SGK teşviki devam edecek. 2018 yılında 9 ay olarak uygulanan asgari ücret desteği önümüzdeki yıl 12 ay boyunca verilecek. Bu destek 500 ve üzeri sigortalı çalıştıran işyerleri için 101 lira, 500’ün altında sigortalı çalıştıran işyerleri için ise 150 lira olacak.
- Sigorta prim teşviki uygulaması gelecek yıl 500 ve üzeri sigortalı çalıştıran iş yerleri için 3 puan, 500’ün altında sigortalı çalıştıran iş yerleri için ise 5 puan olarak uygulanacak.
HER 100 LİRALIK VERGİNİN 90’I HİZMETE
2019 yılı bütçe giderleri 961 milyar lira, faiz hariç olarak 843,7 milyar lira olarak planlanmış. 2019 yılı için bütçe gelirlerinin 880,4 milyar lira, vergi gelirlerinin 756,5 milyar lira, bütçe açığının 80,6 milyar lira, faiz dışı fazla rakamının da 36,7 milyar lira olarak belirlendi.
2002 yılında faiz harcamaları bütçe giderlerinin yüzde 43’üne, vergi gelirlerimizin yüzde 86’sına karşılık geliyordu. Vatandaştan alınan her 100 liralık verginin 86 lirasını faiz ödemesine ayrılıyordu. 2017 yılı kesin rakamları itibarıyla bu oran yüzde 10’lar seviyesine geriledi.
Bu, şu demek: 100 liralık verginin sadece 10 lirasını faiz giderlerine, kalan 90 lirası hizmet olarak milletimize dönüyor. Şayet faiz harcamaları 2002 seviyesinde devam etseydi önümüzdeki yıl 300 milyar liralık bir kaynağı eğitim, sağlık, güvenlik, ulaştırma, tarım, sanayi, imar hizmetleri için değil, faize ödenecekti.
Bütçe disiplini her dönem olduğu gibi önümüzdeki yıl da hükümetin önceliği olmayı sürdürüyor. Son dönemdeki dalgalanmaların yol açtığı sıkıntılar elbette var ama hiçbiri aşılamayacak şeyler değil. Hükümetin üst üste aldığı tedbirlerle ekonomi hızlı bir toparlanma sürecine girdi. Ağustos ayı sonuna kıyasla döviz kurumuz yüzde 18 değerlendi. Tahvil faizleri 360 baz puan geriledi. Risk primlerimiz de 200 puan iyileşme sağlandı. İş gücüne katılım oranı yüzde 53,4 ile tarihimizin en yüksek oranına ulaştı.
İhracat yıl sonu itibarıyla yeni bir rekor kırıyor. 170 milyar dolar rakamını göreceğiz, cari açık azalıyor. Gelişmeler bize, sene sonunda cari işlemler açığını 30 milyar doların altına düşeceğini gösteriyor. Hükümet önümüzdeki yıl satın alma paritesine göre, dünyanın 13’üncü büyük ekonomisi olmaktan bir sıra yükselişle 12’nciliğe yükseleceğiz. Satın alma paritesi, döviz kurundan etkilenmediği için ülkelerin ve toplumların gerçek ekonomik güçlerini gösterme bakımından oldukça anlamlı bir ölçü.
ENFLASYON VE FAİZ DÜŞÜRÜLMELİ
Önümüzdeki yıl AK Parti Hükümeti’nin yapacağı en önemli icraat enflasyonu ve faizi düşürmek olmalı. Bunu başardığı takdirde önü açık, aksi halde ekonomik sorunlar bizi bekliyor olacak. Faizlerdeki düşüş halen istenilen noktada değil. Faizlerdeki düşüşü başaramazsak birçok musibet bizi bekliyor. Hükümetin bunu bir an önce halletmesi gerekiyor. Piyasa faizinin yüzde 20 olduğu ülkede yatırımcı yatırım yapabilir mi?
Tabi ki hayır.
Bu sorunu da aşacağımıza inanıyorum.
2019 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 2017 yılı Kesin Hesap Kanunu’nun ülkemiz ve milletimiz için hayırlı olmasını diliyorum.