Abdal Kumral
- Kişiliği : Menkıbelerde geçen Anadolu abdallarından biri
Aşıkpaşazade’nin ifadesiyle, Osman Gazi’nin meşhur rüyasını tabir edip kendisine padişah olacağını müjdeleyen Abdal Kumral, buna karşı müjdelik istemiş, Osman Gazi de padişah olduğunca bu dervişe kılıcını vermiştir. Rüstem Paşa'ya atfedilen Tevarih-i Al-i Osman'da Aşıkpaşazade'deki rivayet aynen zikredilmekle birlikte, dervişin adı Durut veya Turgut olarak geçer. Abdal Kumral hakkında bir diğer bilgi kaynağı olan İdris-i Bitlisi’ye göre de, Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan önce uçlarda yaşayan bir derviş mücahidi olan Kumral, Ermeni Derbendi’nde rastladığı kırklardan(İslam gizemciliğinde kırk kişiden oluşan bir erenler topluluğuna verilen ad.) birinden Osman Gazi’nin başına devlet kuşu konacağını öğrenince bu müjdeyi ona bildirir, o da kendisine kılıcını ve maşrapasını verir.
Ayrıca idris-i Bitlisi, Osman Gazi'nin, padişah olunca Kumral Abdal'a Ermeni Derbendi'nde bir zaviye yaptırıp buraya köyler ve tarlalar vakfettiğini bildirdiği gibi, bu zaviyenin kendi zamanında mevcut ve meşhur olduğunu da ilave eder. İdris-i Bitlisi’yi referans alan Müneccimbaşı ise Abdal Kumral'ın Yenişehir taraflarında yaşadığını ve kâfirlerle gaza ettiğini ifade etmesiyle birlikte ayrıca Osman Gazi'nin bu dervişe Yenişehir civarında bir zaviye yaptırıp buraya köyler ve tarlalar vakfettiğini de söyler.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
Orhan F. Köprülü, Abdal Kumral, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1988, cilt.1, sf.63
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Zeyrek Sosyal Sigortalar Kurumu
1950’li yılların başından itibaren Türk mimarlık tarihinde kendine yer bulan Cumhuriyet dönemi önemli mimarlarından Sedad Hakkı Eldem’in 1962-1964 yılları arasında mimarlığını üstlendiği Zeyrek Sosyal Sigortalar Kurumu Binası, İstanbul’un çağdaş mimari yapılarındandır. Kullanılan malzeme ve mimarisindeki yalınlığıyla modernist özellikleri bünyesinde taşıyan eser, Zeyrek mahallesinin dokusu ve bağlamındaki Zeyrek Kilise Cami ile uyum içindedir. Türk ev oranlarını ve çeşitli biçimsel ögelerin yetkin şekilde kullanıldığı eser,1986 yılında Ağa Han ödülüne layık görüldü.
-
Taşköprü
Makedonya’nın Üsküp şehrini ikiye ayıran Vardar Nehri üzerinde inşa edilen köprü Makedonya Meydanı ile Eskiçarşı arasında bulunur. Kaynaklarda Fatih Sultan Mehmed Köprüsü yahut Vardar Köprüsü adıyla da zikredilen ve uzun yıllar Üsküp’ün iki yakası arasında ulaşım görevini üstlenen köprü, 1971’de yeni Goce Delcev Köprüsü’nün inşasından sonra sadece yayaların geçişine tahsis edildi. Muntazam kesme taştan yapılan bu eserin inşa tarihi tam olarak bilinmiyor. Evliya Çelebi köprünün on dört gözü bulunduğunu, Fatih Sultan Mehmed tarafından yaptırıldığını, dört gözü harap olunca III. Murad devrinde tamir edildiğini ve bu tamire ait kitâbenin varlığını belirtir. Hammer ve Ekrem Hakkı Ayverdi köprünün Fatih devrine aidiyeti fikrini benimsemekle beraber Şemseddin Sâmi ve Sâlih Âsım köprünün inşasını II. Murad’a atfeder. Makedonyalı araştırmacılar tarafından neşredilen köprüyle ilgili vakfiyelerin bir kısmında köprünün gerek inşası gerekse onarımlarındaki masraflar ayrıntılı biçimde verildi. Üsküp kazası, Şişevo, Glumovo, Kondovo, Sedlarevo vb. köylerin köprü inşası esnasında dokuz yıl vergiden muaf tutulduğu, inşaatında Serez ve Selânikli ustaların çalıştırıldığı kaydedilir.
-
Karacabey Camii ve Külliyesi
Ankara’da 15. yüzyıla ait önemli tarihi yapılardan biri olan Karacabey Camii ve Külliyesi, bugün Hacettepe Üniversitesi Yerleşkesi’nin içerisinde yer almaktadır. Külliye ilk dönemlerinde geniş bir avlunun içinde bulunan cami ve türbe ile avlu girişinin yakınındaki çeşme ve bu yapılara biraz uzak yerde bulunan çifte hamamla birlikte, mutfak, ahır ve mahzenden oluşuyordu. Yılların getirdiği yorgunluğa ve tahribata karşı halen cami, türbe, hamam ve çeşme sağlam durumda işlerliğini korumaktadır. Külliyenin banisi, Çelebi Sultan Mehmed’in damadı Anadolu Beylerbeyi Celâleddin Karaca Bey b. Abdullah’tır, mimarı ise Sinâneddin Ahmed b. Ebû Bekir el-Müşeymeş’tir.
-
Aspendos Tiyatrosu
Türkiye’nin en çok ziyaret edilen ören yerleri arasında bulunan Aspendos Antik Kenti’nde bulunan Aspendos Tiyatrosu, büyüklüğü, sağlamlığı ve görkemli sahne binasıyla önemli bir tarihi yapıdır. Antalya’nın Serik ilçesine bağlı Belkıs köyünde bulunan tiyatro, antik Aspendos kentinde 2. yüzyılda Roma İmparatoru Marcus Aurelius döneminde inşa edildi. 15-20 bin kişilik oturma kapasitesine sahip tiyatronun sahne binası, ahşap sahnenin, onun gerisindeki duvarları süsleyen heykeller ve sütunlar dışında, neredeyse eksiksiz bir şekilde günümüze ulaşmış durumda. İki uçtaki merdivenler ve oturma yerleri üzerindeki 58 sütun ve kemerden oluşan galeri ise onarım görmüş durumdadır. Yapıda kullanılan ana malzeme kalitesiz bir tür konglomera olsa da oturma sıraları, döşemeler ve kaplamalarda mermer kullanılmıştır.
-
Marcus Aurelius
Hem güçlü bir Roma imparatoru hem de bir filozof olan Marcus Aurelius, yönetim yetenekleri kadar yazdıklarıyla da tarihte kendine yer edinen önemli bir karakterdir. Tam adı Marcus Annius Verus olan filozof, İmparator Trajan’ın uzak bir akrabasıydı. Babası bir devlet görevlisiydi. On yedi yaşındayken babasını kaybeden Aurelius, bunun üzerine 138 yılında imparator Antoninus Pius tarafından evlat edinildi. İmparator, Aurelius’un en iyi şekilde yetişmesi için Roma’nın en iyi öğretmenlerini tuttu. Antoninus’un ölümünün ardından ise 40 yaşındayken tahta çıktı. 8 yıl boyunca üvey kardeşi Lucius Verus ile birlikte ülkeyi ortaklaşa yönetti. Bugünkü Viyana’ya yaptığı bir ziyaret sırasında öldüğünde 58 yaşındaydı.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun