Yunanistan, Yeni Demokrasi (YD) partisinin önde bitirdiği 21 Mayıs erken parlamento seçimlerinin ardından ikinci seçime gidiyor. YD, aldığı yüksek oy oranına rağmen 300 sandalyeli parlamentoda tek başına iktidar olma hedefine ulaşamadı.
VARUFAKİS’İN PARTİSİ PARLAMENTO DIŞINDA
Seçimleri Başbakan Kiryakos Miçotakis ve partisi YD kazanırken, PASOK ve Yunanistan Komünist Partisi (KKE) 2019 seçimlerine göre oylarını önemli ölçüde artırdı.
Aşırı sağcı-popülist Hellenic Solution da oy artışı kaydederken, SYRIZA çok oy kaybetti. Eski Maliye Bakanı Yanis Varoufakis liderliğindeki MERA25, yüzde 3 barajına takılıp parlamento dışında kaldı.
HANGİ PARTİ KAÇ OY ALDI?
İçişleri Bakanlığı’nın internet sitesinde yayınlanan bilgiye göre, tüm oyların sayımının ardından meclise giren partilerin oy oranları ve sandalye sayıları şöyle:
YD:Yüzde 40,79 ve 146 koltuk
SİRİZA:yüzde 20,07 ve 71 koltuk
PASOK:Yüzde 11,46 ve 41 sandalye
KKD:Yüzde 7,23 ve 26 koltuk
Helen Analizi:Yüzde 4,45 ve 16 koltuk
MİÇOTAKIS YENİ SEÇİMLER İÇİN 25 HAZİRAN’DA İMZALANDI
Sonuçların açıklanmasının ardından SYRIZA ve diğer parti liderleri, Başbakan Miçotakis’i tebrik etti. PASOK lideri Nikos Androulakis, Miçotakis’i arayarak kendisini tebrik etti. İkili arasında geçen kısa görüşmede YD lideri, Androulakis’in olumsuz yaklaşmadığı 25 Haziran’da sandıkların yeniden kurulması niyetini dile getirdi.
Söz konusu telefon görüşmesinin ardından ulusa seslenen Miçotakis, yeni hükümeti kurma görevini üstleneceğini ancak kullanmayacağını açıkladı.
‘Siyasi deprem’den bahseden YD lideri, basit nisbi temsil sistemine atıfta bulunarak ‘basit göreli temsilin matematiği parti pazarlığına dayanır’ dedi ve ‘vatandaş kendine güvenen YD’nin seçimlerini onayladı’ dedi.
BUNDAN SONRA NE OLACAK?
Yeniden seçilme yolunda olan komşu Yunanistan’da, Kiryakos Miçotakis keşif görevini 22 Mayıs Pazartesi günü alacak. İçişleri Bakan Yardımcısı Kalliopi Spanou öğlen 12:00’de seçimin kesin sonuçlarını Parlamento ofisine teslim edecek Konuşmacı Konstantinos Tasoulas. Tasoulas daha sonra Başkanlık Sarayı’na geçerek seçim sonuçlarını Devlet Başkanı Katerina Sakellaropoulou’ya teslim edecek.
Anayasanın 37. maddesine göre ‘Cumhurbaşkanı, kesin sonuçlara göre birinci parti liderinin yeni parlamentoda salt çoğunluğa (151) sahip olmadığını belirledikten sonra yeni hükümeti kurma sürecini başlatacak’.
Cumhurbaşkanı, hükümeti kurma ihtimalini belirlemek için seçimi kazanan partinin genel başkanını Cumhurbaşkanlığı Sarayı’na davet edecek. Bu girişimin başarısız olması halinde Sakellaropoulou, hükümeti kurma görevini parlamentoda temsil yetkisine sahip olan ikinci partinin liderine bırakacak. Bu başarısız olursa, Cumhurbaşkanı görevi parlamentoda temsil yetkisine sahip olan üçüncü partinin başkanına devredecektir.
ÜÇ CUMHURBAŞKANININ YENİ HÜKÜMETİ KURMAK İÇİN ÜÇ GÜNÜ OLACAK
Üç cumhurbaşkanının da yeni hükümeti kurmak için üç günleri var. Üç günlük sürenin sona ermesi zorunlu değildir. Üç siyasi liderden biri isterse hükümeti kurmak için yetkisini kullanmayı reddedebilir.
Anayasa’nın 84. maddesine göre, hükümetin kurulması için anayasal baraj, parlamentodan güvenoyu alma olasılığı, yani 151 kabul oyu veya mevcut milletvekillerinin salt çoğunluğudur. Güvenoyunda milletvekili sayısı 5’te 2’den, yani 120 oyundan az olamaz.
BAŞBAKANIN GÖREVLERİ Sayıştay Başkanına Verilecek
Hükümet kurulamayacağı anlaşılırsa, Cumhurbaşkanı, parlamentonun güveniyle hükümet kurma konusunu araştırmak üzere seçimden çıkan tüm partilerin liderlerini Cumhurbaşkanlığı Sarayı’na davet edecek. Bu çaba da sonuçsuz kalırsa Sakellaropoulou, yeni seçimler yapabilmek için parlamentodaki tüm partiler tarafından daha geniş çapta kabul gören, süreksiz bir hükümetin kurulmasını talep edecek.
Bu durumda başbakanın görevleri, ülkenin üç yüksek mahkemesinin üç liderinden en kıdemlisi olan Sayıştay Başkanı Ioannis Sarma’ya emanet edilecek.
Bu arada 21 Mayıs seçimlerinde sandıktan çıkan yeni meclis, göreve başlamak için 1 Haziran 2023 Perşembe günü saat 11:00’de toplanacak. Ertesi gün, Yunanistan Parlamentosu Başkanını seçmek için 9. Parlamento Oturumu Genel Kurulu toplanacak. Ertesi gün Meclis Başkan Yardımcıları, Yunanistan Meclis Sekreterleri ve yardımcıları meclisteki bütün partilerden nispi olarak seçilecek.
ATİNA’DA SİYASİ HAREKETLİLİK
Öte yandan seçim sonuçlarının kesinleşmesiyle bu sabah başkent Atina’da yoğun siyasi hareketlilik yaşandı. YD kadroları, yeni seçim tarihini belirlemek için Başbakan Miçotakis başkanlığında girişimlerini başlattı.
Seçimlerde oy kaybeden ana muhalefet partisi SYRIZA’nın seçim sonuçları masaya yatırıldı. Parti lideri Aleksis Tsipras dün gece bu istişareler sonucunda SYRIZA’da köklü değişikliklere gidileceği mesajını verdi. Meclise giren diğer üç parti de seçim sonuçlarını ve olası yeni seçimleri görüştü.
Yeni meclise girmeye çok yaklaşan partilerde yeni seçim heyecanı yaşanırken, eski meclis başkanı Zoi Konstantopoulou, merkezde NIKI ve meclis dışında kalan MERA25 liderliğindeki Özgürlük Nöbeti’nde de yoğun bir gündem yaşandı. Dün.