Matbaa çalışanları, 2008”de ellerinden alınan yıpranma payı haklarının aynı tarihten itbaren iadesini istiyor. Çalıştıkları her yıl için 90 gün fiili hizmet zammı talebinde bulunuyor.
TBMM’de 1 Ekim 2008 tarihinde yapılan yasal değişiklikle başta gazeteciler ve basın yayın, ambalaj ve matbaa çalışanları ile birlikte bir çok meslek grubunun fiili hizmet zammı kapsamından çıkarılmıştı. 2013 tarihinde yapılan yeni bir düzenleme ile gazetecilere bu hakları kısmen de olsa iade edilmişti.
Konu ile ilgili gazetemiz Güçlü Anadolu’ya değerlendirmelerde bulunan TBMM Başkanlık Divanı Üyesi Elif Doğan Türkmen, verilen hakkın geri alınamayacağını, yıpranma payı konusunda yapılan değişikliklere rağmen bazı meslek grupları ve matbaa çalışanlarının yine kapsam dışı bırakılmasına tepki gösterdi.
Matbaa iş kolunda çalışanların, ‘beyaz parmak hastalığı’na yakalandığını, yoğun titreşim, kimyasal ve radyoaktif maddelere maruz kaldığını dikkat çeken CHP Adana Milletvekili Elif Doğan Türkmen, “Bir meslek hastalığı olan mesleki işitme kaybı, matbaacılık sektörü içerisinde risk oluşturan etkenlerin başında gelmektedir” dedi.
YİNE MABAA ÇALIŞANLARI KAPSAM DIŞINA ÇIKARTLMIŞTIR
Türkmen şöyle konuştu: “Gazete ve sair matbaa çalışanlarının ‘fiili hizmet süresi zammı’ olarak adlandırılan ve Ekim 2008’de ellerinden alınan yıpranma payı 2013 de biraz düzeltilmiş, ancak mabaa çalışanları yine kapsam dışına çıkartılmıştır. Gazete matbaasında çalışan emekçileri yılbaşı gecesi ziyaret ettim ve sorunlarını dinledim. Ziyaret ettiğim matbaa çalışanları bana, ” yıpranma haklarımız elimizden alındı. İşkolumuzda çalışan arkadaşlarımızın yüzde 90’ı meslek hastalığı olan, ‘ beyaz parmak hastalığı’na yakalanıyor. Kimyasal maddeler nedeni ile bir çok arkadaşımız emekli bile olamadan hayatını kaybediyor. Çoğu da emekli yaşamını hastane köşelerinde tedavi olmakla geçiriyor. Bize önce verilen ancak sonra elimizden alınan haklarımızı istiyoruz. Ayrıca her yıl için 90 gün fiili hizmet zammı talep ediyoruz” dediler. Bu sorun gözardı edilmemli. Haklı bir talep” diyerek tepki gösterdi.
KANUN DEĞŞİKLİĞİ YAPILMALI
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda değişiklik yapılması için kanun teklifi verdiğini kaydeden Türkmen, ” 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren matbaa çalışanlarına her yıl için 90 gün fiili hizmet süresi zammı verilmesi gerekir. Daha önce yapılan yasal değişiklikle başta gazeteciler ve basın yayın, ambalaj ve matbaa çalışanları ile birlikte bir çok meslek grubunun fiili hizmet zammı kapsamından çıkarılmış ve yıpranma payı gibi hakları elinden alınmıştır. Bu haksız bir durum yaratmıştır. Konu ile ilgili kanun teklifinde bunu ayrıntıları ile ortaya koydum.
VERİLEN HAK GERİ ALINMAZ
2013 yılında yapılan haksızlıklar anlaşılmıştır. Gazetecilere bu hakları kısmen de olsa iade edilmiştir. Ancak bazı meslek gruplarıyla birlikte, matbaa çalışanları yine kapsam dışında bırakılmıştır. Bu nasıl bir düzenleme anlaşılır gibi değil. Meşakkatli ve yıpratıcı bir işle uğraşan matbaa çalışanlarının yıpranma paylarının ellerinden alınması ve kapsam dışında tutulmaları haksız bir uygulamadır. Bu yanlıştan dönülmelidir. Verilen hak geri alınmaz” sözleri ile yapılan yanlışın düzeltilmesini istedi.
ÇALIŞANLAR RADYOAKTİF MADDELERE MARUZ KALIYOR
Matbaa iş kolunun meslek hastalıkları ve zorluklarına da değinen CHP’li Türkmen konuşmasını şöyle sürdürdü:” Çalışanların, kimyasal maddelere, yoğun titreşime, radyoaktif maddelere ve yüksek sese maruz kalıyorlar. Bizzat gidip gördüm. Çalışma koşulları ağır, zorlu ve yıpratıcı iş kollarından birisi. Burada daha önemli bir durum söz konusu. Bir meslek hastalığı olan mesleki işitme kaybı, matbaacılık sektörü içerisinde risk oluşturan etkenlerin başında geliyor. Diğer önemli etkenlerden biri de matbaalarda çalışanların kalıpların temizlenmesi süreçlerinde yoğun kimyasallarla baskı kalıpları ofset, flekso ve serigraf baskılarda ultraviyole ışınlarına maruz kalmaktadırlar.
BEYAZ PARMAK HASTALIĞINA YAKALANIYORLAR
Ayrıca matbaa çalışanları büyük kağıt kalıplarının hizalanmasına yarayan titreşimli araçlarda Raynaud Sendromu (beyaz parmak hastalığı) da sıklıkla görülürken, paketleme, montaj ve ciltleme bölümlerinde çalışan işçilerde de ağır yük kaldırmaktan kaynaklanan veya tekrarlanan hareketlerden kaynaklı bel, sırt ve eklem rahatsızlıkları da yaşıyorlar.
HER YILA 90 GÜNLÜK FİİLİ HİZMET ZAMMI
Gazete matbaalarında çalışanların yanı sıra diğer matbaalarda çalışanlar da bu haktan yararlanmalıdır. 2008 yılındaki düzenlemeyle kapsam dışında bırakılan bu meslek işkolu çalışanlarının yıpranma payı haklarına tekrar kavuşmaları için konunun takipçisi olacağım.”
Cengiz ALDEMİR