Vücutlarında normalin arsenik çıktığı için hastaneye yatan Eti Gümüş AŞ işçileri, “Daha önceki tahlillerde hep kolesterol, şekere bakılıyordu” dedi. Vücutlarında başta arsenik olmak üzere ağır metaller saptanan Kütahya’nın TAvşanlı ilçesindeki Eti Gümüş AŞ çalışanlarının tedavileri Ankara Keçiören Meslek Hastalıkları Hastanesi’nde sürüyor. Hastanenin kapasitesi yeterli olmadığından ağır metal oranı “diğerlerine göre az olanlar” evlerine gönderildi.
Doktor: 40′ından sonra sizi yıkar
Eti Gümüş AŞ’nin şirketin siyanürlü atık havuzlarından birinin duvarının 7 Mayıs 2011 tarihinde çökmesi sonucu meydana gelen kazanın ardından, bölgede uzun yıllardır devam eden çevre ve sağlık sorunları bir bir ortaya çıkıyor. Son yaşanan gelişmelerden biri de sağlık taramasında işçilerin vücutlarında saptanan yüksek orandaki ağır metaller.
Ankara Keçiören Meslek Hastalıkları Hastanesi’nde kan ve saç örnekleri verdikten sonra evine dönen işçilerden biri, işletmede iki yıldır çalıştığını ve daha öncede test yapıldığına dikkat çekerek, “Ancak Ankara’da öğrendik ki, bizde sadece böbrek, kalp, şeker, kolesterol gibi şeyleri araştırmışlar. Ağır metale hiçbir zaman bakılmamış”dedi.
İşçi 25 gün “iş göremez” raporu aldığını belirterek, raporlu olduğunu belirten işçi, “Bu süre içinde yeni bir iş aramayı düşünüyorum. Geri dönmek istemiyorum. Başka bir yerde çalışmıyorum. Ne de olsa sağlık. Sağlık olmayınca hiçbir şey olmuyor. Herkes aynı şeyleri düşünüyor. Hastanede başhekim, ‘Merdivenin birinci basamağındasınız. Genç yaşlarda bunu yenebilirsiniz ancak 40′ından sonra bu sizi yıkar’ dedi. Yıkılmak istemiyorum” dedi.
‘Cıvayı tutuyorduk’
İşletmenin tehlikeli bir yerinde çalıştığını belirtene işçi, şunları söyledi: “Zaten tedirgindik. Biraz masraf edilip insan hayatı düşünülebilirdi. Fırınların orada çalışıyorduk. Duman altındaydık. Doktor, ‘Cıvayı buhar haldeyken çekmişsiniz’ diyor. Biz zaten cıvayı görüyorduk. Hatta elimizle tutmaya kalkıyorduk. Bacalar tıkandığında görüyorduk. Arkadaşlarla şakalaşıyorduk. Hadi tut filan diyorduk. Eldivenle tutuyorduk da. Bu kadar tehlikeli olduğunu bilmiyorduk. Bize eğitim verilmedi.”
İşçilerin maaşı 600-800 lira
Hastanede tedavisi süren başka bir işçi de raporu bittikten sonra ne yapacağını bilmediğini anlatarak, şöyle konuştu: “İşçi arkadaşların en büyük üzüntüsü Ankara’da iken yanımıza hiçbir şirket yetkilisinin gelmemesi oldu. Şirketin merkezi Ankara’da. Ben en riskli yerde, en son gümüşün ve ağır metallerin çıktığı yerde çalışıyorum. Bizden sonra olay bitiyor, gümüş yüzde 99.9 saflık düzeyine çıkıp İstanbul’a sevk ediliyor. Ben 33 yaşındayım. Kimi arkadaşlar işi bırakmayı, kimi işyerinin düzeltilmesini istiyor.”
Kütahya’daki Eti Gümüş tesislerinde yaklaşık 800 işçi çalışıyor. Bir kısmı taşeron, bir kısmı da kadrolu çalışan işçiler 600-800 TL maaş alıyor. Sağlık Bakanlığı’nın talebi üzerine 800 işçiden yaklaşık 140′ına idrar tahlili yapıldı. 20 Temmuz’da sonuçları çıkan işçilerden 97’sinde normal sınır değerlerin çok üzerinde ağır metal tespit edildi. İşçilerin hastaneye gitmeleri istendi. İşçilerin tedavileri, 50 hasta kapasiteli Ankara’daki Meslek Hastalıkları Hastanesi’nde devam ediyor.
Öneri: Temiz hava alın geçer
Öte yandan, Eti Gümüş AŞ’de kazanın ardından Ankara’daki meslek hastalıkları hastanesine giden işçilerin kanında arsenik oranının normal seviyesinin beş katı olduğu belirlenmişti. Hastane işçilerin tamamının kontrolden geçmesi gerektiğini vurgulamıştı. Hastanede tedavileri biten 65 işçi memleketleri Kütahya’ya geri döndü. İşçiler, “Bizlere hastaneden taburcu olurken ‘Kanınızdaki arsenik miktarı her geçen gün düşüyor, Kütahya’da temiz havada gezerseniz, daha da düşer’ dediler. Kimse bize sahip çıkmadı. Hastaneye bile kendi imkânlarımızla gittik. Ölsek kimsenin umrunda olmayacak. Hepimizin bakması gereken aileleri var. 700-800 TL için ölmek istemiyoruz” dedi.
Hastane yetkililerinin işçilerden altı ayda bir Ankara’ya giderek Keçiören Meslek Hastalıkları Hastanesi’nde kan tahlillerini yaptırmasını istediği öğrenildi.