Tüp bebek tedavisi yaptırmak isteyen çiftler, bu tedavinin nasıl uygulandığı kadar, bebeğin cinsiyetinin belirlenebilir olup olmadığını da merak ediyor. Tıp dünyasında bu konu etik açıdan da tartışılmaya devam ediyor. Tüp bebek tedavisi ile bebeğin cinsiyetini belirlemek mümkündür. Bebeğin cinsiyetini belirleme yöntemi kısaca PGT (Preimplantasyon Genetik Tanı) olarak adlandırılıyor. Ancak bu yöntemin uygulanabilmesi için de belirli koşulların mevcut olması gerekir.
PGT en genel şekliyle bir genetik ayıklama tekniğidir. Embriyonal dönem olarak adlandırılan dönem içerisinde döllenmiş olan yumurta anne karnına konmadan önce bebeğin cinsiyeti belirlenebiliyor. Bu yöntem ailelerin bebeklerinin cinsiyetini seçebilme imkanını sunuyor ve dünyanın pek çok ülkesinde uygulanıyor. Aslında PGT tekniği tüp bebek tedavisinde genetik anlamda bozukluğu olan embriyoları belirlemek ve ayıklamak için kullanılıyor. Ancak bebeğin cinsiyetini belirleme noktasında da % 99 gibi yüksek bir oranda başarı sunuyor.
Ülkemizde uygulanan tüp bebek tedavilerinde, bebeğin cinsiyetini seçmek yasalara aykırıdır. Sadece tek bir istisnai durumunda doktor raporunun olması halinde bebeğin cinsiyetinin seçilmesine izin verilir. O da genetik aktarımı yapılabilen hastalıkların bazılarının sadece kız ya da sadece erkek bebeklere geçiyor olmasıdır. Anne ya da babada bu durum varsa, anomali ya da kromozomal aktarımın belirli bir cinsiyete geçtiği için özel izinle bebeğin cinsiyetinin seçilmesine izin verilir.
Dünyanın bazı ülkelerinde çeşitli koşulların mevcut olması durumunda yasal olarak bebeğin cinsiyeti seçilebiliyor. Hangi durumlarda PGT ile bebeğin cinsiyetinin seçilebileceğini şu şekilde sıralayabiliriz:
Kimi ülkelerde ise daha hafif koşulların söz konusu olduğunu belirtmek lazım… Örneğin bebeğin cinsiyetini seçebilme şansı, sadece iki çocuğa sahip olan ailelere tanınıyor. Her iki çocuğun aynı cinsiyette olması durumunda, diğer cinsiyeti seçebilme imkanı tanınıyor. Ancak aynı zamanda genetik aktarımı yapılabilecek bir hastalık ya da anomalinin mevcut olması durumunda da PGT tekniği yasal olarak gerçekleştirilebiliyor. Hindistan ve İsrail’de ise tamamen serbest bir şekilde bebeğin cinsiyetinin seçilmesine izin veriliyor. Kıbrıs’ta ise ülkemize nazaran koşullar daha hafif. Bazı ülkelerde ise ailelerin sadece tek bir çocuğunun olması, diğer cinsiyeti seçebilme hakkını elde etmeleri için yeterli oluyor.
PGT Yöntemi Hamile Kalma Şansını Düşürür mü?
Halk arasında maalesef bu yönde bir inanış da var. Ancak PGT yönteminin uygulanmış olması, hamile kalma olasılığı üzerinde etkili değildir. Gebe kalma olasılığını yükseltmez ya da azaltmaz.