Arabalarda Head Up Display Sistemi Nedir?
| Melike Kayabaşı
Arabalar içerisinde birçok sistem bulunur. Bunlardan biri de HUD olarak kısaltılan head-up display sistemidir. Bu sistem, sürücü için gereken araç ve yol bilgisini şeffaf bir görüntü olarak ön cama yansıtan bir araç ön panel özelliği olarak karşımıza çıkmaktadır. Yalnızca sürücü koltuğundan görülebilen head-up gösterge ekranı, sürücünün gözünü yoldan ayırmasını önleyerek güvenli sürüşe yardım eder. Bu yüzden de çok popülerdir. Aynı zamanda bu sistem genellikle, sürücü tarafından yapılandırılabilir ayar ve seçenekler sunan head up display sistemi, kontrol panelinden ve navigasyon sisteminden gelen önemli bilgileri içerir. Hayalet gösterge olarak da adlandırılan head up display bilgi içeriği, otomobil üreticisi ve modeline göre değişiklik gösterebilir. Gelin Head-up sisteminin detaylarına bakalım.
Otomobil üretiminde giderek yaygınlaşan kullanıma sahip HUD ekranlar son dönemde oldukça popüler bir hal almıştır. Bu sistem içerisinde, hız göstergesi, takometre, adım adım yol tarifi ve kör nokta uyarılarının yanı sıra, motor devri, g-kuvvetleri, vites konumu veya yağ ısısı gibi performans verilerini de görüntüleyebilir. Bu sistem ile tüm bunlara ulaşmak oldukça güzel ve mantıklıdır. Bazı üst düzey otomobillerde gece görüşü seçeneği de sunan head up display donanımı, trafikte ortaya çıkabilecek birçok tehlikeyi önleyebilir. Artırılmış gerçeklik teknolojisinden de faydalanan head up display teknolojisi, kusursuz navigasyon, daha konforlu ve güvenli sürüş için umut vadeden otomotiv teknolojisi ürünleri arasındadır. Bu yüzden de kişiler bu sistemi araçlarında görmek isterler. Peki bu sistem nasıl çalışır?
Head-up Display Nasıl Çalışır?
Head up display nedir sorusunu basitçe yanıtlamak için şunları aktarabiliriz. Bu sistem, gösterge panelinin sağladığı bilgilerin aynısını ön cama dijital ve şeffaf bir görüntü olarak yansıtan bir teknoloji olduğunu söylemek gerekir. Head up gösterge sistemini aracın hızı, navigasyon talimatları ve diğer önemli verileri sunan bir tür hologram olarak düşünebilirsiniz. Temel olarak HUD’lar bilgi içeren bu görüntünün tersini aracın ön camına yansıtarak çalışır. Böylece hem çok şık hem de çok konforlu bir seyahat için oldukça iyi bir seçenektir.
Head-up display sistemine sahip otomobillerde genellikle gösterge panelinin üst kısmında kadranların önünde yer alan dikdörtgen bir projektör bulunur. Diğer yandan sürücünün göz hizasına yansıtılan görüntünün ilk olarak yansıdığı yer bu dikdörtgendir. Ön panele yerleştirilmiş bu projektör, dev ekran görevi gören ön camınızın üzerine şeffaf bir görüntü gönderir. Böylece görüntü projektörden çıkar ve bir dizi aynadan seken görüntüyü büyütür ve ters çevirir, böylece verileriniz okunaklı biçimde yukarıya doğru çıkar. Ortalama ekran genişliği genellikle 5’ boyutundadır. Sizler de aracınız için gerekli hesaplamaları yaparak bu ekrana sahip olabilirsiniz. Diğer yandan bu sistem ile ilgili bazı otomobil şirketleri HUD sistemi, verileri, birleştirici olarak adlandırılan yukarı doğru açılan küçük bir plastik pencereye yansıtır. Bu tip yansıtıcılar, ön camın şekli ne olursa olsun tek tip bir görüntü oluşturur. Görüntüyü ön cama net bir şekilde göndermek için gereken ayna sayısını azaltan bu birleştirici, çoğu araca satış sonrası ekran eklemek için kullanılır. Böylece oldukça modern bir tercih te yapmış olursunuz.
Head-Up Display Sistemi Nasıl Kullanılır?
Kişiselleştirebilir bir kullanım sunan head up gösterge sistemini aracınızda etkinleştirmek için dokunmatik ekran üzerindeki menüsünden faydalanabilirsiniz. Bu sayede ekran üzerinde HUD göstergenin araç ve yol hakkında gösterilmesini istediğiniz bilgileri seçerek belirleyebilirsiniz. Diğer yandan bu sistemde, gösterge panelinin yanındaki ayar çubuğu, ekranın ön camda görüneceği yeri de ayarlamanızı sağlar. Head up gösterge bilgileri ile, sürücünün hemen önündeki camda gerçek zamanlı olarak görüntülenme imkanı sağlar. HUD ekranının parlaklığı, mevcut ortam ışığı koşullarına göre otomatik olarak ayarlanır. Bununla birlikte, ekran parlaklığını manuel olarak ayarlamak isterseniz, dokunmatik ekrandaki menüden dilediğiniz dereceye ayarlayabilirsiniz.
HUD için seçebileceğiniz araç temel fonksiyonları ve yol bilgileri arasında seçeceğiniz birçok alternatif vardır. Bunlar; yol işaretleri, kör nokta güvenliği gibi otoyol sürüş ve şerit güvenliği bilgilerini içeren yardım talimatlarını da içerir. Ayrıca aracınızın donanımına bağlı olarak aracın park halindeyken viteste kalması, yakıtının azalması gibi durumlarda ışıklı ve sesli uyarı sistemi bilgilerini de seçebilirsiniz. Bundan yararlanmak için aracınızın özellikleri çok önemlidir. Diğer yandan bazı gösterge ayarları HUD hız göstergesinin boyutunun yanı sıra, rengini seçmenize de olanak tanır. Bununla birlikte, belirli koşullar altında, hayalet gösterge ekranını göremeyebilirsiniz. Görüşünüzü bozabilecek durumlar şöyle sıralanabilir:
• Koltuğunuzda dik oturmamak
• Polarize güneş gözlüğü kullanmak
• Islak yolda sürüş yapmak
• Aracın içinde veya dışında görüşü etkileyecek seviyede ışık bulunması
• Ön camda HUD’u kaplayacak bir nesnenin varlığı
• Ön camda renklendirme gibi bir işlem yapılması.
Hayalet Ekran Hangi Araçlarda Bulunur?
Otomobil tutkunları için en önemli şeylerden biri de donanımsal özellikleri bilmek ve araçlarında bunlara yer vermektir. Öyle ki hayalet ekranda bu merak edilen şeylerden biridir. Buna göre hayalet ekran ile ilgili olarak ilk olarak 1960'ların başında Amerika Birleşik Devletleri askeri uçaklarında kullanılan HUD teknolojisi, General Motors'un Oldsmobile Cutlass Supreme'de sunduğu 1988'de otomobil üretiminde kullanılmaya başlar. Günümüzde otuzdan fazla otomobil üreticisi, HUD ile kullanılabilen en az bir model otomobil üretmektedir. Bununla birlikte, çoğu otomobil üreticisi, HUD donanımını seçenek paketinin bir parçası olarak değerlendirir. Çünkü güncel teknoloji araçlar için oldukça önemli bir noktadır.
HUD'ler çok çeşitli otomobil üreticilerinde mevcut olsa da, temelde lüks araçlarda yer alır. BMW, Bentley, Cadillac, Land Rover ve Rolls-Royce'un her modeli HUD donanımı içerir. Audi, Genesis, Lincoln, Mercedes-Benz ve Volvo gibi diğer lüks markalar neredeyse tüm modellerinde bir HUD sistemi sunar. Lexus, modellerinin yaklaşık yarısında head up display bulunur, Acura, Buick, Porsche ve Jaguar birden fazla modelde HUD dahilidir. Infiniti, Lamborghini ve Polestar, yalnızca bir modele head up gösterge eklerken, birkaç ana akım marka, çoğu modelini yerleşik HUD donanımla üretir. MINI tüm modellerinde; Mazda, MX-5 Miata hariç tüm modellerinde; Toyota, dokuz modelinde head up gösterge sunar. Chevrolet, GMC ve Hyundai en az dört modelde head up display kullanırken, Kia üç modelle sınırlı tutar. Ford, Honda, Jeep, Nissan ve Ram markalarının her biri HUD içeren en az bir model üretir.
Her Araca Head-up Display Taktırmak Mümkün mü?
Sürücüler için en merak edilen şeylerden biri de ayrı olarak araca bu sistemin takılıp takılmamasıdır. Araca entegre HUD sistemlerinden başka, ekranı ön panelinin üzerine sabitlenmiş bir birleştiriciye yansıtan veya ön camın kendisini birleştirici olarak kullanan head up göstergeler de mevcuttur. Otomobil üreticileri tarafından sunulan yerleşik HUD sistemi etkili ve kullanımı kolay özellikler içerir ve bununla birlikte, aracınıza sonradan head-up display taktırmanız mümkündür. Bu konuda bazı uzman kişilerle görüşmek çok önemlidir.
Öncelikle bu sistem için satış sonrası tedarikçi firmaları da HUD sistemi sunar. Bu özel head up gösterge sistemleri, aracınızın kontrol paneline ekleyebileceğiniz kutu benzeri birimlerdir. Diğer yandan hepsi aynı değildir. Bazısının kendi camı bulunur, kimisi ise görüntüyü ön cama yansıtır. Taşınabilir özellikte oldukları için birden fazla araçta kullanılabilirler. Genellikle, herhangi bir 12 voltluk güç bağlantı noktasına veya OBD2 bağlantı noktasına takıldığında çalışırlar.
Kendi GPS yeteneklerinden veya doğrudan aracınızın OBD2 bağlantı noktasından yararlanan bu üniteler, araç hızı, RPM'ler, akü voltajı, navigasyon gibi birçok bilgi sağlayabilir. Yerleşik HUD sistemine göre tam olarak istediğiniz özelliklere sahip HUD sistemi seçme avantajı sunarlar. Üçüncü taraf HUD'ler hemen her araca kurulabilir.
Head-up Display Çeşitleri Nelerdir?
Yerleşik navigasyon sistemlerinde olduğu gibi, otomobil üreticileri tarafından sunulan araç içi head up display sistemi de araç kontrol panelinizin düzgün görünmesini sağlar. Bu görüntü çoğu kişi için oldukça tatmin edicidir. Diğer yandan entegre edilen HUD öğeleri, neredeyse fark edilmeyecek şekilde incelikli tasarım özellikleri sunar. Bu sayede aracınızda karmaşık bir görüntü olmaz. Yerleşik sistemler, araçla mükemmel bir arayüz oluşturmanın yanı sıra, araç garantisi kapsamında değerlendirilir. Giderek artan sayıda otomobil modeli HUD ile donatılsa da, yerleşik HUD, çoğu zaman yüksek segmentli araçlarda bulunur ve araçtan araca taşınma özelliği sunmaz.
Head-up sistemi ile ilgili olarak bu sistemi telefonunuza indirip kullanabileceğiniz HUD uygulamaları yerleşik HUD sistemine benzer şekilde çalışan seçenekler arasında yer alır. Uygulamayı indirdikten sonra dokunmanız ve telefonunuzu ön camın yanındaki gösterge panosuna yukarı bakacak şekilde bırakmanız yeterlidir. HUD uygulamaları, birçok yerleşik HUD sistemi ile aynı işlev yelpazesine sahip değildir, bazıları abonelik gerektirir ve ekstra özellikler için ücret talep edebilir. Birkaç farklı HUD çeşidini burada inceleyebilirsiniz.
Hudway Glass
Akıllı telefonunuzun head up display olarak çalışmasını sağlamak üzere tasarlanmış bir uygulamadır. Oldukça ince, hafif bir telefon tutucusu olarak tanımlanabilir. Renkli plastik lensi, net ve kolay anlaşılan bir yansıma sağlamak için ayna kaplamaya sahiptir. Bu sistem ile ilgili olarak sistem hem yolu hem de HUD navigasyon bilgilerini görebileceğiniz Hudway Glass’ın yansıma görünürlüğü, günün her saati ve farklı hava koşulunda iyi çalışır. Hudway Glass kullanmak için HUD tabanlı uygulamanızı açıp telefonunuzu cihaza yerleştirmeniz yeterlidir.
Sygic Head Up
Bu uygulama daha çok geceleri kullanabileceğiniz gelişmiş bir uygulamadır. Geceleri Sygic GPS Navigation ile sürüş yaparken Sygic Head Up eklentisini kullanarak uzun mesafeli sürüşünüzü dahi çok daha güvenli hale getirebilirsiniz. Çünkü geceleri sürüş yapmak oldukça sıkıntıldır. Sygic Head Up eklentisi, özel olarak optimize edilmiş navigasyon talimatlarını otomobilinizin ön camına yansıtır. Aracınızın hızını, dönmeniz gereken yönü, bulunduğunuz yerden kaç kilometre gitmeniz gerektiği gibi navigasyon bilgilerini gösterir. Etkinleştirmek için akıllı telefonunuzu ön camın panelle birleştiği sınıra yerleştirmeniz gerekir.
Hudly Head-Up Display
Parlak, net projeksiyon sağlayan Hudly, basit kurulumu ve kolay ayarlanabilir özellikleriyle popüler bir head up display seçeneği oluşturur. Hatta tüm seçeneklerden en fazla kullanılan uygulama budur. Hudly Head-Up Display’in kolay taşınabilir özelliği, onu değişik araçlarda kullanmanıza imkan tanır. Diğer yandan ekran parlaklığı ortam aydınlatmasına göre otomatik ayarlanan Hudly, ortalama bir telefon ekranından otuz beş kat daha fazla parlaklık sağlayabilir. Projeksiyon söz konusu olduğunda net gösteren Hudly’nin yapışkan tabanı sağlam tutuşunu her zaman koruyabilir. Yerleşik hoparlörü, adım adım navigasyon talimatlarını duymanız için yeterince yüksektir. Bu da oldukça önemli bir özelliktir.