Sevgili Gençler,
Bu sene Büyük Millet Meclisi’nin kuruluşunun 100. Yıldönümünü kutluyoruz. Atatürk’ün 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkıp, Kurtuluş Savaşı’nı başlatmasının üzerinden de 100 yıl geçti. Sorularınıza geçmeden evvel sizinle babam İsmet İnönü’nün eski günlüklerinde 1919 ve 1922 tarihlerinde tuttuğu iki notu paylaşmak istiyorum. Memleketin o günkü halini gözlerinizin önüne sermek için.
Babam İstanbul’da, 1919 mayısının son günlerinde şunları yazmış...
“Mayıs. Karanlık günler. İzmir’i Yunanlılar işgal etti. Yok olmamızdan bahsediyorlar . İstanbul’dan bizi çıkarıyorlarmış. Mukavemet yok. İmkan yok. Hükümette o fikir de yok. Mitingler. Siyah Osmanlı bayrakları.”
Bir asır evvel memleketimiz bu durumda iken Atatürk kurtuluş savaşına karar veriyor.
Devamını gene babamın notlarında buluyoruz.
“23 Nisan 1922 - Meclisin ve hükümetin sene-i devriye teşekkülü merasimi. Akşam hükümete gittik. İade-i ziyaret ettik. Mektep çocukları vatanpervane nutuklar söylediler. Gece fener alayı.”
Demek ki bu iki notun arasında neler olmuş.. Karanlık günler aydınlık günlere dönüşmüş. Bizi yok etmek isteyenler karşılarında ordumuzu bulmuşlar. Artık düşmanı İzmir’den denize dökmeye kararlıyız. Donanmalarını da İstanbul’dan biz çıkaracağız. Mukavemet edeceğiz, imkan bulacağız. Onlara Büyük Millet Meclisi Hükümetini kabul ettireceğiz. Heyecanlı nutuklar söylenecek, Etrafta kırmızı Türk bayrakları dalgalanacak.
Bu azim ile güvenle, cesaretle 19 Mayıs 1919’da Atatürk Samsun’a çıkıyor. Milletimizin, ordumuzun onu desteklediğini bilerek.
Artık başımızda Başkomutan’ımız, devlet başkanımız, liderimiz Mustafa Kemal Atatürk var.
Devamında kurtuluş savaşı, Lozan Barış Antlaşması. Sınırlarımız, bağımsızlığımız ve cumhuriyetimiz..
İşte biz, benim yaşıtlarım bu şartlar içinde kurulmuş cumhuriyetimizde bu mücadeleyi yapmış büyüklerimiz arasında doğduk, büyüdük.
Laik Türkiye Cumhuriyetinin devrimleri, kanunları, fabrikaları, hastahaneleri, üniversiteleri, demiryolları ile kuruluşuna şahit olduk.
İşte bu bir insan ömrüne sığabilecek zaman diliminde gerçekleşen bu mucizeyi merak edip araştırmak, öğrenmek ve bilmeyenlere öğretmek size düşüyor. Yapacağınız şey bu kadar basit.
Özden Toker
İnönü Vakfı Başkanı