Ülser Nedir?
Dr. Orsan Günöz: Midenin ya da onikiparmak bağırsağının mukoza dediğimiz iç yüzünde ortaya çıkan yaradır. Ülser sanıldığı gibi en çok midede değil onikiparmak bağırsağında oluşur. Onikiparmak bagırsağmdaki ülser selim tabiatlıdır, kötü bir hastalığa sebep olmaz. Ama midedeki ülsere karşı dikkatli olmak gerekir çünkü kansere yol açabilir. Mide ülserini gördüğümüz zaman kanser kuşkusu var mı diye mutlaka biyopsi alırız.
Ülserin Sebepleri Neler?
Dr. Orsan Günöz: En çok karşılaştığımız neden strestir; mide asidinin fazla yükselmesine yol açarak ülsere yol açar. Yanlış beslenme alışkanlıkları, mideyi uzun süre boş bırakma da ülser nedeni olabilir. Bir de son yıllarda keşfedilen helikobakter pilori adlı bir mikrop ülsere yol açıyor. Bu mikrobu bulduğumuz zaman antibiyotik tedavisine başlarız.
Hangi Gıdalar Ülser Riskini Artırır?
Dr. Orsan Günöz: Gıdanın cinsi konusunda çok fazla söyleyebileceğimiz bir şey yok. Bu, kişiye göre değişebilir. Çok acı, baharatlı gıdaların mide hastalığına yol açtığı ezelden beri söylenir.
İlaçlar Ülsere Yol Açar mı?
Dr. Orsan Günöz: Evet. Özellikle ağrı kesici ve anti-romatizmal (non-steroidal) ilaçlar ülserin önemli sebepleri arasında. Bu ilaçlar koruyucu bariyer görevi gören midenin iç tabakasını bozar ve ülsere yol açar.
Kimler Ülser Riski Altında?
Dr. Orsan Günöz: Ülser çocukluk yaşlarında pek görülmüyor. Erişkin yaşların hastalığıdır. Yine sigara içenler ülser riski altındadır. Çünkü sigara mide asidini en çok artıran faktördür. Bu nedenle tedavinin amaçlarından biri de hastaya sigarayı bıraktırmaktır.
Ülserin Belirtileri Neler?
Dr. Orsan Günöz: Bazı hastalarda ülser herhangi bir belirti vermez. Genellikle görülen yakınmalar ise şunlar:
• Midede yanma, ekşime,
• Özellikle açlıkla gelen ağrı, kazıntı hissi,
• Gece uykudan uyandıran ağrılar,
• Nadiren kusma ve bulantı.
Ülser Tedavi Edilmediğinde Ne Tür Belirtiler Ortaya Çıkar?
Dr. Orsan Günöz: Mide delinmeye ve mide kanamasına yol açabilir.
Tanı Nasıl Konulur?
Dr. Orsan Günöz: Ülser kuşkusu varsa endoskopi yapmak şart. Ülser midedeyse mutlaka biyopsi alınır.
Endoskobi Nedir?
Dr. Orsan Günöz: Bu yöntemde çok ince bir boru hastaya yutturulur. Bu boru mideye ve onikiparmak bağırsağına gönderilir. Boru geçtiği bölgeleri bir televizyon ekranına yansıtır. Hekim de görüntülere bakarak tanı koyar. Endoskopi yapmak için hastanın aç olması yeterlidir. Ağrılı bir işlem değildir. İşlem öncesinde hastaya damar yoluyla hafif bir uyku ilacı yapılır. Bu da hastanın rahat olmasını sağlar. Endoskopi sanıldığı gibi midede delinmeye yol açma riski yüksek olan bir işlem değil. Bu risk çok ama çok düşüktür.
Ülser Nasıl Tedavi Edilir?
Dr. Orsan Günöz: ilaçtan önce kişinin yaşam biçiminde bazı değişiklikler yapması gerekiyor. Örneğin az az sık sık yemeniz, midenizi hiç hoş bırakmamanız ‘ ama hiçbir zaman da tıka basa doymamanız, yemek yerken lokmaları iyi çiğnemeniz Önemli. Son zamanlarda elimizdeki en geçerli ilaç, proton pompası inhibitörleri’dir. Gerekirse asit salgısını azaltan ilaçlar verilebilir. Ülser, helikobakter pilori mikrobundan kaynaklanıyorsa 2 hafta boyunca antibiyotik tedavisi kullanılır.
Hastanın Ülser Nedeniyle Ameliyat Olması Gerekir mi?
Dr. Orsan Günöz: Hayır. 80’li yılların başında ülser ameliyatları yapılıyordu. Ama artık ilaçlarla ülser başarılı bir şekilde tedavi ediliyor. Artık sadece midede delinme olursa ameliyatın geçerliliği var. Kanamalarda bile endoskop aracılığıyla kanama durdurulabilir.
Ülser Tedaviye Rağmen Tekrarlar mı?
Dr. Orsan Günöz: Hasta yaşam biçimine dikkat etmez, sigara içmeye devam eder, yemek yeme düzenini değiştirmezse tekrarlayabilir.
Mide Şikayetleri Olanların Nereye Başvurması Gerekir?
Dr. Orsan Günöz: Mide hastalıklarıyla ilgilenen bölüm, gastroenterolojidir.
Mide İlaçları İktidarsızlık Yapar mı?
Dr. Orsan Günöz: Hayır, yeni nesil mide ilaçlarında bu risk yok.
Egzersiz Yapmanın Ülsere Yararı Olabilir mi?
Dr. Orsan Günöz: Düzenli spor yapmak stres kontrolünü kolaylaştırıyor, mide asidini azaltıyor ve dolaşım sistemini güçlendiriyor. Bu açıdan bakarsak egzersiz yapmak dolaylı olarak ülsere katkıda bulunabilir.