Anevrizma, temiz kan taşıyan damarların üzerindeki genişleme olarak tanımlanan bir rahatsızlıktır. Bu genişlemenin başlıca sebebi, damar yapısının bozuk olmasından kaynaklanmaktadır.
Anevrizma‘nın ilk belirtisi, yapısı bozuk damarın dayanıksız olmasından dolayı yırtılma veya kanamanın başlamasıyla olur.
Anevrizma‘nın Başlama Sebepleri
Anevrizma, genellikle damarların çatallanma bölgelerinde oluşur bu bölgelerin sürekli bir şekilde basınç altında kalması bu hastalığı tetiklemektedir. Çoğunlukla 40’lı yaşlardan sonra görüldüğü gibi 20’li yaşlarda da görülme ihtimali vardır. Yakın dereceli akrabalarında anevrizma bulunan kişilerde, normal bireylere göre 5 kat daha fazla bulunma olasılığı da vardır.
Anevrizma‘yı tetikleyen bir başka sebep ise damar hastalığına sahip olmaktır bu durum damarların büyümesinde büyük rol oynar. Bazı anevrizmaların gelişmesinde ise enfeksiyon, ilaç kullanımı (uyuşturucu) veya kokain kullanımı gibi durumlar rol oynamaktadır.
Anevrizma Görülme Olasılığı Nedir?
Bu sorunun tam olarak bir cevabı yoktur. Anevrizma‘nın bazı özellikleri kanama riskinin yüksekliği hakkında bize bilgi vermektedir. Boyut şekil ve yerleşim yeri gibi özelliklerine bakılarak, anevrizmanın kanama olasılığı hakkında bir fikir sahibi olabiliriz ama net bir tanı değildir.
Bir anevrizmanın faaliyet göstermesi halinde yani kanaması durumunda kısa süre içerisinde tekrarlaması çok büyük bir olasılıktır bu yüzden en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Anevrizma Belirtileri Nelerdir?
Kafatasımızın içerisinde, beynimizi besleyen bir sıvı bulunmaktadır. (omurilik sıvısı) Beynimiz, bu sıvının içerisinde yüzmekte olup, bu sıvıyı çevreleyen bir zar bulunmaktadır.
Anevrizmaya bağlı olarak gerçekleşen beyin kanamalarında sıvı içerisindeki damarın patlayıp, kana karışması durumu oluşmaktadır. Bu olay ise bahsettiğimiz anevrizma açığa çıkarır bunların sonucunda oluşan durumlar ise aşağıdakiler gibidir;
- Durumun görüldüğü hastaların yaklaşık %20’si kadarı aniden ölür.
- İnanılmaz derecede şiddetli ve yaklaşık bir gün süren baş ağrısı olur.
- Mide bulantısı kusma gibi belirtiler görülebilir.
- Boyun hareketlerini kısıtlayacak boyutta ensede ağrı görülebilir.
- Yoğun bir uyku istediğiyle beraber koma sürecine girilebilir.
- Vücutta güç kaybı görmede bulanıklaşma konuşmada ve duymada zayıflama gibi belirtilerin olması da muhtemeldir.
Anevrizma Kanaması Sonrasında Hangi Hasarlar Görülür?
Anevrizma kanamasında ölüm riski, %50 olarak tanımlanmıştır. Orta veya ileri derecede sakat kalma durumu ise %20-35 arasında değişiklik göstermektedir. Anevrizma kanaması sonrasında hastaların %15-30’u kadarlık bir kısım, ya tamamen iyileşir ya da çok ufak sakatlıklarla durumu atlatır.
Anevrizmaya bağlı beyin kanamalarında hastaların %15-20 si kadarında ‘’vazospazm’’ gelişebilir. (beyin – omurilik sıvısına kan karışmasına bağlı olarak kan damarlarının büzüşmesi). Damarların bu büzüşmeye bağlı olarak beyin beslenmesi bozulabilir ve beyin hasarı gelişir.
Anevrizma bağlı oluşan beyin kanamalarında oluşacak bir diğer hasar ise ‘’hidrosefali’’ (beyin içerisindeki sıvı dolu boşlukların genişlemesi) ve solunum sıkıntısıdır. Beyin hasarına bağlı olarak gelişen bu problemlerle birlikte vücudun başka organlarına da sıçrayabilir.
Herkese sağlık dolu günler temenni ederim…
Saygılarımla
Doç. Dr. Eren ERDEM
Girişimsel Nöroradyoloji Uzmanı