Öte yandan biyolojik açıdan ölüm, bilincin işlevinin artık sonlanması anlamına geliyor. Aslında kişi ölümden sonra tıpkı doğmadan önceki hali gibi sonsuza kadar var olmama durumuna geri dönüyor. Bilincin olmamasının ise anestezi etkisindeyken hissedilen duyguyla aynı etkileri yaratacağı düşünülüyor.
Kısacası ölümün bilinmezlik içeriyor olması ve yaşatacağı fiziksel acının fazla olacağı varsayımı ölüm korkusunu oluşturuyor ve/veya bu korkunun artmasına sebep oluyor. Ölüm korkusunu azaltmak için yapabileceğiniz birkaç şey bulunuyor:
- Ölüm hakkında konuşmaktan kaçmayın ve bu konuyu yok saymayın. Bizi rahatsız eden konuları görmezden gelmeye meyilli olabiliyoruz. Fakat bu davranış kafamızdaki düşüncelerin daha da belirgin ve baskın hale gelmelerine sebep oluyor. Bu yüzden hissettiğiniz duygudan kaçmak yerine onu anlamlandırmaya çalışın.
- Hayattaki amaçlarınızı keşfetmeye çalışın. Eğer kişi kendisinin hayatta güçlü bir yeri olduğunu hissederse ölüme de hayatın bir parçası olarak bakabiliyor. İlk olarak kendi değerlerinizi ve kararlarınızı etkileyen düşünceleri anlamlandırın. Böylelikle amaçlarınızı daha net bir şekilde oluşturabilir ve onların farkına daha iyi varabilirsiniz.
Bazen de kaçınılmaz olarak korkusunu çektiğimiz veya hiç beklemediğimiz bir anda sevdiğimiz birinin kaybıyla yüzleşmek zorunda kalabiliyoruz. İnsanların ölüme verdiği tepkiler çok kişisel olsa da çalışmalar birçok kişinin sosyal destek ve sağlıklı alışkanlıkları sayesinde bu durumu belirli bir zaman içinde aştıklarını gösteriyor. Sizin için yas sürecini atlatmanıza yardımcı olabilecek önerileri derledik:
- Sevdiğiniz kişiyi kaybetmenin size neler hissettirdiğine dair çevrenizdeki kişilerle konuşun. Çevrenizdeki insanlardan kaçınmak zamanla izole olmanıza ve alabileceğiniz sosyal desteği alamamanıza sebep olabilir.
- Duygularınızı kabul edin. Birçok farklı duyguyu aynı anda hissediyor olabilirsiniz: üzüntü, kızgınlık ve hatta bıkkınlık. Tüm bu hislerin normal olduğunu bilin, ancak eğer kendinizi bu hislerin içinde kayboluyor gibi hissediyorsanız bir profesyonelden destek almanızı öneririz.
- Kendinize iyi bakmaya çalışın. Sağlıklı yiyecekler, düzenli fiziksel aktivite ruh sağlığına son derece iyi geliyor.
- Çevrenizde sizinle ortak acı yaşayan kişilerle zaman geçirin. Birlikte kaybettiğiniz kişinin güzel anılarını yad edin, en sevdiği şarkıları dinleyin. Kaybettiğiniz kişiyi yaşatırken birbirinize destek olun.
Sevdiğiniz birinin kaybının ardından size biraz olsun iyi gelebilecek şeyleri listeledik. Sevdikleriniz hala hayattayken onlarla geçirdiğiniz anların keyfini çıkarmayı ve onlara olan minnettarlığınızı dile getirmeyi ihmal etmeyin.