Yedi Tepeli İstanbul'un Tepeleri
'Yedi Tepe İstanbul' söylemi bütün İstanbul ahalisi tarafından bilinen ve belki sayılmak istendiğinde hatıra gelmeyecek noktalarda meskûndur. Genellikle İstanbul'un tepeleri olarak kast edilenin Çamlıca, Aydos, Yakacık gibi yerler olduğu düşünülür fakat bu tepelerin sur içi İstanbul'unda bulunduğu ve önce Bizans daha sonra Osmanlı dönemlerinden beri şiirlere konu olduğu çok az insan tarafından bilinmektedir. Sur dışındaki bölgeler, örneğin; Galata, Eyüp, Üsküdar, Pera, Kadıköy gibi yerler kendi isimleriyle adlandırılmakla beraber gerçek İstanbul'dan maksat Fatih'in fethettiği ve kendi adıyla yaşayan bugünkü Fatih bölgesidir. İşte Necip Fazıl ve Nazım Hikmet gibi münevverlerimizin şiirlerine konu olan İstanbul'un Tepeleri;
1. Birinci Tepe - Topkapı Sarayı
Ayasofya, Aya İrini, İbrahim Paşa Sarayı, At Meydanı, Topkapı Sarayı ve Sultan Ahmet cami gibi yapıların bulunduğu, İstanbul’un simgesi haline gelen ve ayak basan her turistin mutlaka sabırsızlıkla gezip gördüğü en önemli tepe burasıdır. Hemen hemen herkesin bildiği bu görkemli ve kadim yapılardan başka, Bizans İmparatorluğu döneminde ‘’Dünyanın Merkezi ‘’ sayılan ve saatlerin ona göre ayarlandığı ve hatta Ayasofya’nın buraya yapılmasının en önemli nedeni olan ‘’Million Taşı’’ burada ve pek dikkat çekmeden eski önemini kaybetmiş halde duruyor.
2. İkinci Tepe - Çemberlitaş
Çemberlitaş, Kapalı Çarşı ve Nuruosmaniye Cami gibi yapıların bulunduğu bu tepenin tarihi en önemli eseri Çemberlitaş sütunudur. M.S 330 yıllarında İmparator Konstantin onuruna dikilmiş rivayetlere göre ise içerisinde Hz.İsa'nın çarmığa gerildiği çiviler ve haç bulunuyor. Osmanlılar ise fetih sonrası buraya önem vererek bu tepeye Firuzağa Camisi, Kapalıçarşı, Çemberlitaş Hamamı, Çorlulu Ali Paşa Camisi ve medresesi, Nuruosmaniye Camisi ve Çarşısı gibi yapıları yaptırdı.
3. Üçüncü Tepe - Süleymaniye Camii
Bu tepede yer alan anıt eserlerin başında, Mimar Sinan eseri olan 1557 tarihli Süleymaniye Camisi gelir. Tepede, Beyazıt Camisi, İstanbul Üniversitesi, Laleli Camisi, Çukurçeşme Hamamı, Süleymaniye Külliyesi, Mimar Sinan Türbesi ve Zeyrek Camisi bulunuyor.
4. Dördüncü Tepe - Fatih Camii
Kentin en yüksek noktalarından birisi olan bu tepedeki başlıca eserler, Fatih Camisi ve Bozdoğan Kemeri'dir. Bizans ve Osmanlı dönemlerinde bu alan yüksekliği ile önem arz ederek en prestijli anıtların yapılmasına neden oldu. Bizans döneminde 12 havariye adanan Havariyyun Kilisesi dördüncü tepenin odak noktasını teşkil etmiş fakat bu noktaya Osmanlı döneminde yapılan Fatih Camisi ve külliyesi ile tepe Osmanlı simgesi oldu.
5. Beşinci Tepe - Yavuz Selim Camii
Denizden 50 metre yükseklikteki beşinci tepe'de Osmanlının en meşhur aynı zamanda en meçhul padişahının adına yapılan Yavuz Selim Cami bulunuyor. İnşaatı kendisi hayatta iken başladı fakat o öldükten sonra oğlu Kanuni devam ettirerek 1521 yılında tamamlandı. Bu tepede bulunan diğer eserler, Fener Rum Patrikhanesi, Pammakaristos Manastırı ve Kariye Kilisesidir. Bizans döneminde yapılan bu eserlerden Manastır ve Kilise, İstanbul'un fethini takip eden yıllarda camiye çevrilerek Müslümanların ibadetine sunuldu.
6. Altıncı Tepe - Mihrimah Sultan Camii
Dördüncü tepenin devamında yer alan bu nokta'da kentin en yüksek seviyesi olan 70. metreye ulaşılır. Tekfur Sarayı, bu tepenin Bizans dönemine ait odak noktasıdır. Osmanlılar döneminde ise Kanuni'nin kızı tarafından yaptırılan Mihrimah Sultan Camisi ile bu tepenin önemi gösterilir. Baldırı çıplak bir kaşıkçının bulduğu ve Kaşıkçı Elması olarak anılan mücevherin bu tepede yer alan Eğrikapı Çöplüğü'nde bulunduğu rivayet edilir.
7. Altıncı Tepe - Haseki Sultan Külliyesi
Diğer bütün tepelerden coğrafi olarak ayrılarak Marmara denizine yönelen bu tepe, denizden 70 metreye kadar yükselir. 403 yılında Bizans dönemi eserleri, Arkadius forumu ve bu forumun ortasında yer alan Arkadius sütunu ile bu tepe simge haline getirilmiş, daha sonra ise Hürrem Sultan tarafından yaptırılan Haseki Sultan Cami, Haseki Külliyesi ve Bayrampaşa mescidi bu tepeye yapılarak Osmanlı döneminde de önemi korundu.
DİĞERLERİ
İngiliz Mimar Thomas Allom'un Renkli Gravürleriyle Osmanlı İstanbul'u
Osmanlı topraklarında ve özellikle de İstanbul'da çeşitli Avrupa ülkelerinden gelen seyyahlar bulunuyordu. 18.yüzyıl itibariyle seyyah akınına uğrayan İstanbul hakkında o dönemde yazılmış bir çok anı kitabı, resim çizimleri, şiirler bulunuyor. Bunlardan birisi de 1804 yılında Londra'da doğan İngiliz mimar-ressam Thomas Allom'dur. Sultan II. Mahmut'un son dönemlerine denk gelen, 1830'ların sonunda İstanbul'u ve çevresini resimlediği gravürlerle tanınan Allom, bu seyyahlardan sadece birisidir. Allom’un İngiltere, Fransa, Belçika gibi Avrupa ülkelerinin dışında Çin’e dair resimleri de vardır. 20. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin bazı yerlerini dolaşan ve bu arada İstanbul’da uzunca bir süre kalan ressam pek çok desen yapmış ve bunlar çelik gravür olarak ünlü İngiliz hakkâkları tarafından işlenip İstanbul’da İngiliz elçiliği rahibi Robert Walsh’ın kaleme aldığı açıklamalı bir metinle birlikte Constantinople and the Scenery of The Seven Churches of Asia Minor (İstanbul ve Küçük Asya’nın yedi kilisesinden manzaralar) adıyla iki cilt halinde Londra’da yayımlandı. Thomas Allom'un bu muhteşem gravürleri 2013 yılında Denizler Kitabevi tarafından "Constantinople and it's Environs" ismiyle tıpkıbasım olarak yayımlandı. İstanbul'un yaklaşık 200 yıl eskiye dayanan resimlerinin bulunduğu bu arşiv'de ilginç manzaralar, Osmanlı sosyal hayatına ait resimler ile eşsiz manzaralar sunuyor. Thomas Allom'un bu eserinde bulunan 96 orjinal gravürden İstanbul'u gösteren 10 gravürü Beyaz Tarih okurları için derledik;
Bozkırın Kültür Beşiği Odunpazarı’nda Mutlaka Görülmesi Gereken Yerler
Anadolu’da bozkırın ortasına bir kültür yatağı olan Eskişehir’in Odunpazarı ilçesi, tarihten günümüze taşıdığı sivil mimari örnekleri, değerli el sanatları ve Türkiye’de alanında öncü olan müzeleriyle önemli bir kültür yatağı konumundadır. Evliya Çelebi’nin seyahatnamesinde övdüğü tarih kokan bu önemli yerleşim yeri, günümüzde yerli ve yabancı turistlerin uğrak noktası durumunda.
Birlik Ve Beraberliğimize Armağan Edilen 10 Şiir
Şiir hakkında toplum için mi yoksa sanat için mi olduğu tartışmaları devam ededursun edebiyat tarihimiz milli bağlılığın şiirsel anlatımları ile ilgili örneklerle dolu. Pesendi'den, Akif'e, Cahit Sıtkı'dan, Nazım'a birlik ve beraberliği konu edinen şairlerimizin şiirlerini sizler için derledik.
Türk Kültürünün Ayrılmaz Öğesi Hamamlar
Temizlenip paklanma alanı olmaktan ziyade kültürel bir değer haline dönüşen hamamlar, kişilerin sosyalleştiği, stres attığı, eğlendiği ve hatta yakın geçmişte hanım teyzelerimizin oğullarına kız beğendiği önemli kültürel alanlardandır. Köklü bir geçmişe sahip olan bu mekânlar her ne kadar farklı medeniyetler tarafından kullanılmış olsa da özellikle Osmanlı sosyal hayatındaki yeri itibariyle günümüzde bir Türk imgesi haline geldi. Filmlerimize, deyimlerimize kısaca kültürümüze işleyen yıkanıp paklanma alanı olan hamamlar, öz işlevinin çok daha ötesinde kültürel bir konuma sahiptir.
Sinop Şehir Tarihinden Anekdotlar
Demirci köy, Koca göz ve Maltepe höyüklerinde yapılan arkeolojik çalışmalar sonucunda elde edilen bulgulara gore şehrin tarihi Tunç Çağı’na kadar uzanmaktadır. Anadolu’nun en kuzey noktası olarak kabul edilen bu şehirde 44 tane höyük tespit edilmiştir. Hititlerin en önemli kıyı şehirlerinden biri olan Sinope’nin önemini arttıran bir diğer durum ise Antik Çağ’ın önemli düşünürlerinden olan Diojen’in bu şehirde doğmuş olmasıdır. Karadeniz’in en kuzeyinde yer alan bu şehrin adı peki nereden gelmektedir? Sinope kelimesindeki ‘’sin’’ Asur-Anadolu ile ilişkilendirilir. Bu Asurluların Ay Tanrısı Sin’dir.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun