Dünya otelcilik tarihinin fenomen markası Hilton, 10 Haziran 1955’te; doğduğu Amerika topraklarından sonra ilk kez başka bir coğrafyada yükselir: Avrupa ile Asya’yı birbirine bağlayan büyülü kent İstanbul’da…
HILTON DOĞUYOR
Conrad Hilton 1919 yılında, Teksas’ın Cisco şehrindeki The Mobley Oteli’ni satın alır. Sonraki bir kaç yıl içerisinde Teksas’ta başka oteller de satın alan Conrad’ın işleri çok iyi gitmektedir fakat Bay Hilton’un daha büyük tutkuları vardır. Conrad Hilton, Hilton adını taşıyan ilk otel olan çok katlı Dallas Hilton’u 1925’te açar. 1947’de New York City’deki Roosevelt Hilton, dünyada konuk odalarına televizyon koyan ilk otel olur. 1949’da Porto Riko’da Caribe Hilton’un açılışıyla birlikte Hilton International doğar. Efsane barmen Ramon “Monchito” Marrero, Pina Colada’yı burada yaratır. Conrad N. Hilton 1954’te, Statler Hotel’i 111 milyon dolara satın aldığında; bu, o zamana dek gerçekleştirilmiş en büyük gayrimenkul alım satımı olur.
VE İSTANBUL
10 Haziran 1955’te hizmete giren İstanbul Hilton Oteli, Hilton Otelleri’nin Amerika Kıtası’ndan sonra yurtdışında açılmış olan ilk örneği. Otel ayrıca, Türkiye ve İstanbul’un ilk 5 yıldızlı oteli olması açısından da büyük önem taşıyor. 1952 yılında Amerikalı mimarlar, Skidmore, Owings ve Merill (SOM) tarafından tasarlan otel, Cumhuriyet mimarlığı açısından döneminin kapanışını simgeliyor. Amerikalı firma SOM’a, otelin tasarlanmasında Sedad Hakkı Eldem yerel danışmanlık yapar.
İSTANBUL HILTON’UN ÖZELLİKLERİ
21’e 100 metre boyutunda bir dikdörtgenler prizması biçimindeki Hilton Oteli, döneminde yapım kalitesi, yalın geometrisi, yüzeylerinin sadeliği, yapıldığı yıllardaki abartısız dekorasyonu ve işlevsel öncelikleri ile Türkiye’de “uluslararası üslubun karakteristiği” olarak algılanır ve uluslararası otel zincirlerinin işletmecilik kurallarının da tanıtıcısı olur. Otel, ana kütle ve işlev çözümü bağlamında dönemin Amerikan büyük kentsel konaklama yapısı formatlarına uygun olarak tasarlanmıştır. Yapımında kullanılan teknoloji ve malzeme bileşimi açısından o yılların Türkiye’si için olanakların sınırları dışında kalıyordu.
Sedad Hakkı Eldem, 1952 yılında tasarladığı İstanbul Hilton Oteli’nin özellikle Türk Lokantası bölümünde altıgen formları çatıdaki baca ve ışıklıklardan, plan düzenine ve iç mekan için özel tasarlanmış seramiklerde de tasarımda bütünsellik oluşturacak şekilde kullandı. Ana giriş saçağı, Oryantal çağrışımlı “uçan halı” figürünün stilize edilmiş hali olup; tamamen Eldem’in tasarımı. Ana otel bloğu, Türkiye Mimarlığı için yeni ufuklar açan bir örnek oldu.
GÜNDEM: İSTANBUL HILTON
1955 Haziran ayı gazetelerinin en eğlenceli gündem maddesi, İstanbul’da açılan o görkemli otel: İstanbul Hilton. Birçok efsanevi Hollywood yıldızı İstanbul’a, bu otelin açılışı için gelmişti. Doğu’nun gizemli, hatta bilinmeyen şehri İstanbul’a böyle bir otel açılması büyük yankı uyandırdı haliyle. Otelin açılış töreni o zamanlar için oldukça havalıydı. Hollywood’dan İstanbul’a gelen uçakta Sonja Henie, Ann Miller, Diana Lynn, Mona Freeman, Elaine Shepard gibi kapak kızı olmuş ünlü isimler vardı.
Hilton Oteli, İstanbul’a sadece mimari açıdan bir yenilik katmadı, yaşam tarzını da değiştirdi. Kentte uluslararası tarzda tasarlanmış olan bu otel, iç mekanlarında misafirlere ve kentliye de pek çok olanak sağlıyordu. Zamanla otel, konaklama dışında, beş çayları, düğünler, yemek ve çeşitli organizasyonlar için de tercih edilmeye başlandı. İstanbul’da böyle bir otel olması, artık kent hayatına “otelde vakit geçirme ve oteli özel durumlar için değerlendirerek prestij kazanma” gibi faaliyetleri de sokmuş oldu. Amerika’dan sonra ilk kez Türkiye ile dünyaya açılan Hilton Oteli’nin, İstanbul üzerindeki etkisinin bu şekilde olması da kaçınılmazdı. Bugün Harbiye’de bulunan Hilton, belki de kongre vadisinin bu bölgede oluşması açısından da bir başlangıç oldu.
İSTANBUL HİLTON’DA KONAKLAYAN ÜNLÜ İSİMLER
İstanbul ve Türkiye’de otelcilik alanında yeni bir çağ açan İstanbul Hilton’da kalan ünlü isimler arasında; John Kennedy, Bill Clinton, Pavarotti, Enrico Macias, Henry Ford, David Rockefeller, Frank Sinatra, Tina Turner, Sophia Loren, Michael Douglas, Silvio Berlusconi, Prens Charles, George Bush, Antonhy Quinn, Danny Kaye, Muhammed Ali, Ürdün Kralı Hüseyin yer alıyor.