Hani derler ya bir işin başında yanlış bir adım atılırsa sonuna kadar öyle gider diye. Bir de örnek verirler; bir gömleğin ilk düğmesini yanlış düğmelerseniz sonu kadar öyle gider.
Bu örnek geçen gün gittiğim bir düğünde aklıma geldi. Mekan evin bahçesi ve sokak. Dar bir yerde yapılan düğünde misafirlere oranla sandalye de az. Önce gelenler normal olarak sandalyeleri kapmışlar. Buraya kadar normal de bundan sonrası rahatsız edici. Ayakta bekleyen birçok yaşlı başlı adam varken sandalyeleri kapmış olan çocuklar yerlerinden kıpırdamıyorlar. Belki bu da normal, onlar çocuk, birinin onları kaldırıp misafirleri buyur etmesi gerekirken ne yazık ki bunu da yapan yok.
İşte bu durum bana otobüslerdeki yaşlılara yer vermeyen, büyüklere saygısı olmayan yeni yetme gençleri çağrıştırdı. Ta bu yaştan başlayarak, büyüklere yer vermesi gerektiği öğretilmeyen çocukların büyüdüklerindeki tavırları bu olacak elbette. Çocuğunu kayırdığını zanneden büyüğün, çocuğa, hatta ileri yaşlarda kendine yaptığı kötülüğün farkında olduğunu sanmıyorum. Yıllar sonra kendisini hesaba katmayan, saygı duymayan, şu moruk geberse de kurtulsak diyen, diyebilecek bir evlat yetiştirdiğinin farkında bile değil. O, sadece çocuğu kayırdığını zannediyor.
İşin başka bir tarafı da geçmiş zamandaki oto kontrolün (toplumun kedi kontrolünü kendisinin yapması) ortadan kalkması. Bir başka ifade ile bizim çocukluğumuzda, bu çocuğa babası müdahale eder, etmiyorsa mahallenin büyükleri görevi üstlenirdi. Nasihat veya azarlama sonucunda ne çocuğun büyükleri bir söz söyler, ne de çocuk: Sen bana karışamazsın.deme hakkına sahiptir. O zamanlar bu kontrol koca şehirde çocukları dizginlerdi, mesela bir çocuğun sigara içerek gezmesi mümkün değildi. Hangi büyük görse men eder, nasihat ederdi. Hiçbir çocukta da psikolojik sorunlar oluşmaz, tam aksine gayet olgun insanlar yetişirdi.
Şimdi yine o aynı yanlış zihniyet, ne kadar halis niyetlerle olursa olsun bir büyük böyle bir men etme veya nasihat etmeye kalkışırsa karşı çıkıyor, hatta kavga bile ediyor. İşte yanlış düğmeleme burada başlıyor. Sonra sonuna kadar aynı hatalar silsilesi