Resmi Gazete’de 30 Haziran’da yayınlanan, 1 Temmuz’da da yürürlüğe giren Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği’ni protesto etmek için 16 Ağustos’ta iş bırakan aile hekimleri yarın ikinci kez iş bırakacak. Konu hakkında Ankara Masası’na konuşan AHEF Genel Sekreteri Uzm. Dr. Hüseyin Güntürkün, “Acil tıp uzmanlarından sonra en çok hayatını kaybeden meslek grubu aile hekimleridir. Salgında en ön safta savaşırken bu kadar yok sayılmayı, bu kadar üvey evlat muamelesi görmeyi hazmedemedik.” dedi.
“Federasyon olarak pandeminin en başından hatta daha öncesinden beri uyarılarımızı yaptık” diyen Uzm. Dr. Güntürkün, “Bakanlıkla sürekli istişare halindeydik ancak bizim bakan bey ile görüşmelerimiz reddedildi ya da görmezden gelindi. Bakan yardımcılarıyla görüşmelerimizde de aşı merkezi gibi birçok önerimiz dikkate alınmadı. Bununla birlikte hastanelere ve ilçe sağlık müdürlüklerine yapılan destekler, PTT’ler ve verem savaş gibi birçok yerde pandemi ile ilgili ek ödemeler alınmışken aile hekimlerine bu ödemeler verilmedi. Bazı medya kanallarında ödemelerin verileceği iddia edildi ancak alamadık. Böyle bir bilgi kirliliği oldu. Aylar içerisinde hem değersizleştirilmemiz arttı, mesleki anlamda zaten motivasyonumuz düşmüştü. Hem de pandemi de bu kadar hayatını kaybeden bu kadar enfekte olan bir meslek grubuyken…” ifadelerini kullandı.
"Yönetmeliğin içerisinde ciddi hak kayıpları yer alıyor"
Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği’nin içeriğinden bahseden Uzm. Dr. Güntürkün, "Bu 5 yıldır masadaydı ancak Maliye Bakanlığı tarafından onaylanmadığı iddia edildi. Aile hekimlerinin ücretlerinin artacağı söylentileri oldu. Sürekli sahaya yönelik olumlu sinyaller verildi ancak dağ fare doğurdu ve fiyaskoyla sonuçlandı. Bununla ilgili de Ankara’da bir basın açıklaması yaptık ve stratejik eylem planımızı belirledik. Çünkü bu bir ceza yönetmeliğiydi. Yönetmeliğin içerisinde ciddi hak kayıpları yer alıyor. Basına demeç verme, röportaj yapma cezaları var. Şu anda size röportaj veriyorum bunun karşılığını 50 ceza puanı olması gibi bir yeni madde eklendi ceza cetveline. 3 kez röportaj verirseniz aile hekimliği yapmanızla alakalı bir kısıtlama geliyor, komisyona gidiyorsunuz ve bir daha aile hekimliği yapmama gibi bir risk ile karşılaşıyorsunuz. Biz salgın da hem halkı bilgilendiriyoruz hem de sizler aracılığı da haklarımızı veya derdimizi anlatmaya çalışıyoruz. Sadece olumsuz şeyler değil, olumlu anlamda da halkımıza yönelik bilgiler veriyoruz. Bu hakkın kısıtlanması kabul edemezdik.” şeklinde konuştu.
Uzm. Dr. Hüseyin Güntürkün şöyle devam etti: “Bunun üstüne Hasta Yönetim Platformu (HYP) denilen bir platform kronik hastalık takipleri başlatıldı. Biz kronik hastalıklar elbette takip ediyoruz. 11 yıldır aile hekimliğinde zaten diyabeti, hipertansiyonu ölçüyoruz, kardiyovasküler risk hesaplamalarını yapıyoruz, hastalarımızı takip ediyoruz. Ancak Bakanlık bununla alakalı bir algoritma yayınladı ve bunun başka ülkelerden alındığını fark ettik. Bunun birinci basamakta aile hekimliği sisteminde uygulanmasının çok zor olduğunu gördük. Bu Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM) koşullarında salgın döneminde yapılamaz. Bir hastanın bu takibi 35-40 dakika sürüyor ve salgında dışarıda bu kadar hasta böyle bir şeyi yapmak çok kolay değil ve bunu yönetmelik içerisinde ücret kesintisine tabi tutmuşlar. Maaşlarımızdan yüzde 10’luk kesinti öngörülüyordu bunu yönerge ile düzenlemişler. Biz itiraz ettik, basın açıklaması açıklaması yaptık ve ağustosun 16’sında da iş bırakma eylemi gerçekleştirdik.”
"Salgın döneminde aile hekimlerinin özverili çalışmasına rağmen aylık bin 500 TL kayıp yaşaması kabul edilemezdi"
Eyleme gitme sebeplerinden bahseden Uzm. Dr. Güntürkün, “16’sından birkaç gün öncesinde mesai bitimine 5-10 dakika kala yönergeyi değiştirerek bakanlık bir adım attı ve maaşımızdan kesinti olmayacak şeklinde bir düzenlemeye gitti. Ama bu bir teşvik değil yani bizim gelirlerimiz artmayacak sadece kaybolacak gelirlerimiz kaybolmayacak diye yönergede bir düzenleme yapıldı. Bu tabii bir adım gibi görünse de aslında kazanım değildi zaten böyle bir şeyin olması söz konusu olmamalı. Yani salgın döneminde aile hekimlerinin, ASM çalışanlarının bu kadar özverili çalışmasına rağmen aylık bin 500 TL kayıp yaşaması kabul edilemezdi. Bu normale döndü ancak şu anda bir teşvikten söz edilemez. Bu da yine eylem içerisinde bizim mücadelemizin çıkış noktalarından biriydi.” ifadelerini kullandı.
Şiddete maruz kalan sağlıkçının karşılık vermesi cezaya tabi tutuluyor
Mevzuatta boşluklar olduğunu söyleyen Uzm. Dr. Güntürkün, “Mesela yönetmelikteki bir değişiklik de şu: Sağlık çalışanına fiziksel şiddet uygulanıyor yani darp ediliyorsunuz karşılık verirseniz 50 ceza alacaksınız. Böyle maddeler yoktu. ‘Size fiziksel şiddet uygulanıyor, siz karşılık veremezsiniz’ bunu yazmışlar açık açık. Bunlar kabul edilebilir şeyler değil. Sağlıkta şiddeti konuştuğumuz dönemler vardı bunun üzerine bir de hekimin, hemşirenin elini kolunu bağlamak ve bunu bir mevzuata yazmak gerçekten hayal kırıklığı. Bunun dışında Entegre Sağlık Merkezinde çalışan doktorlar için yine ceza uygulaması getirildi. Kanser dahi olsa 5 defa nöbete gitmezse aile hekimliğinin sonlandırılacağına dair bir madde var. ‘Mazeret olsun olmasın’ diye yazıyor. Yani kişinin hastalığı olabilir, çok önemli değil. Kadınlar için çok insanı bir hak olan süt izninde yerine herhangi bir görevlendirmenin yapılacağına dair ifade çıkartılmış. Yerine kimin bakacağı, kimin devam ettireceği belli değil. Yönetmelik tamamen o bölgeyi boş bırakmış. Siz süt iznine gidiyorsunuz, yerinize hastalarınıza kim bakacak belli değil, mevzuatta boşluklar var.”
"27 Ağustos’ta iş bırakacağız 28’inde de mitingimiz var"
Yarın gerçekleştirecekleri iş bırakma eyleminden ve 28 Ağustos’ta yapacakları mitingden bahseden Hüseyin Güntürkün, “Biz tabii bu süre içerisinde bir eylem plan hazırladık, turkuaz tablomuz da var. Tablomuzda biz gün gün istifa dilekçe eylemine katılan yani istifa dilekçelerini bizlere gönderen kişilerin, iş bırakma eylemlerine katılan kişilerin sayılarını yayınlıyoruz. Mitinge gelecek olan kişilerin sayılarını yayınlıyoruz. Biz zaten stratejik eylem planını açıklarken ağustosun 16’sını ve 27’sini belirlemiştik. Federasyonun öncülüğüyle sendikaların da desteğiyle 27 Ağustos'ta da eylem planı çerçevesinde iş bırakma kararı aldık. 27 Ağustos’ta iş bırakacağız, 28’inde de mitingimiz var. İş bırakmada tabii ki sendikalarımızın desteği çok önemli.” dedi.
"Binlerce kişi Ankara'da olacağız"
İş bırakma sürecinden halktan destek istediklerini belirten Uzm. Dr. Hüseyin Güntürkün, “Bu mücadele içerisinde de halkımız belki hizmetten yoksun kalacak ancak pandemi boyunca canımız çok yandı, unutulduk ve yok sayıldık. O yüzden de bu dönem için halkımızdan böyle bir talebimiz var. En azından bizlerin yanında olmasını istiyoruz. Çünkü onlar her zaman aile hekimlerini seviyor ve destekliyor. O anlamda da bir şüphemiz yok. Mitingle ilgili de başvurularımızı haftalar öncesinden yaptık. Bununla alakalı valilikten olumsuz bir açıklama gelmemişti ancak dün itibariyle bir erteleme söz konusu olabilir dendi. Biz bunu duyurduk sahaya. Ülkemizin dört bir yanından otobüslerle, binlerce kişi Ankara'da olacağız. Anlayışla karşılanmayı bekliyoruz. İçişleri Bakanlığıyla iletişime geçtik, bürokratlarıyla görüşüyoruz. Bu mitingin salgın döneminde sesimizi duyuracağımız önemli bir araç olduğunu düşünüyoruz. Sizden aracılığıyla da tekrar duyuralım.” ifadelerini kullandı.