This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
https://tr.scribd.com/doc/38644736/Dogumunun100-yil-NihalAtsiz
11/02/2011
text
original
Yılında N HÂL ATSIZ
Hazırlayan
Yücel HACALO LU
Do umunun 100.Yılında H.N HAL ATSIZ
Türk Ocakları Ankara ubesi Yayınları : 15
ubat 2005 Basıldı ı Yer : Boyut Tan.Matbaacılık - ANKARA
1
(0312) 384 73 51
2
3
Ç NDEK LER Açı Konu ması Türk Ülküsü Atsız Nihâl Atsız’ın Türkçülü ü ve Türk Dünyasına Bakı ı Atsız’ın Romanlarında “A K”’ın Anlamı Üzerine Tanıdı ım Atsız Oturum Ba kanı Prof. Dr. Ahmet Bican Ercilasun’un De erlendirmesi 1 7 33 73 85 99 4 .
Türkmen a ası Sayın Mustafa Özbek ve Genel Mâlî Sekreter Sayın Mecit Hazır. Atsız’ı öyle tarif eder: “Siz yüzyıllar geçtikten sonra bile ilham kayna ı olacak bir millî uur âbidesisiniz. hepinizi saygıyla selamlarım.AÇI KONU MASI Türkân HACALO LU∗ Sayın Dâvetliler. Avrasya Türk Metal çileri Federasyonu ve Türk Metal Sendikası Genel Ba kanı. büyük Türkçü Nihâl Atsız’ı do umunun 100. ∗ Türk Ocakları Ankara ubesi Ba kanı 5 . Ahmet Bican Ercilasun’a. Dr. Dr. Sayın Prof. Dr. ve hizmeti geçenlere. millî uur âbidesi. Sayın Doç. Dursun Yıldırım’a. saygılar sunuyorum. Tataristanlı bir Tatar Türkü olan Profesör Sadri Maksudî Arsal’ın kızı büyükelçi rahmetli Adile Ayda. düzenledi imiz bu paneli sizlere sunabilmemiz için her türlü fedakârlı ı sa layan. Sayın Ömer Özcan. Öncelikle. de erli görü ve dü ünceleri ile bizleri aydınlatacak olan oturum ba kanımız Sayın Prof. millî de erlerimize her platformda sahip çıkan.” Evet. Türk dünyası ile bütünle en. Aziz Türk Ocaklılar.yılında anmak için tertip etti imiz toplantımıza ho geldiniz der. brahim ahin ve Sayın Altan Deliorman’a te ekkür ediyor.
bir bora ve tayfun gibi gelip geçmi . gerek tahsil hayatının. vatanperver” yi itlerin ya ayan timsali olmu tur. bir fırtına gibi esmi . yenilmez. “Türk bir vazife için yaratılmı tır. o vazife kâinat güzelle ti i zaman biter” diyen Atsız. Hayatta olsaydı ne yapardı? Sovyetler da ıldı. anne ve baba tarafından asker bir aileye mensup olan Atsız. yanılmaz. Duygulu bir airdi. ba ımsız Türk devletleri kuruldu. neferleri olmu lardır. 12 Ocak 1905 tarihinde stanbul’da dünyaya gelen. milletin hislerine tercüman olan ki iler ortaya çıkarak mücadeleye atılmı lar ve savundukları dâvânın bayraktarları. bir takım dayatmalarla 6 . Birle ik Türk Cumhuriyetleri devletler toplulu unun nasıl olu aca ı hakkında görü lerini dile getirirdi. tarih romanlarında canlandırdı ı “yılmaz. Ama bunların hepsinin üstünde ülkü adamıydı. Bugün “Globalle me” veya AB’ye girme vaadi ile Ege ve Kıbrıs konusunda hergün yeni artlar ileri sürüp millî onurumuzu zedeleyenlerin. Çok kuvvetli tarihçiydi. yi bir dil bilginiydi. milletimizin yeti tirdi i en hudut tanımaz idealist bir fikir adamı idi. bu cesur. gerekse memuriyet hayatının çileli yolculu unu 11 Aralık 1975 yılında yine stanbul’da mütevazi evinde tamamlayarak uçma a vardı. Atsız çok yönlü bir ki iydi. Türk tarihine bakıldı ında.Sayın davetliler. Ölümünden bu yana (30 sene içinde) dünyada ve Türk dünyasında birçok olaylar gerçekle ti. mert ve korkusuz mücadele kahramanı. Bu noktada Atsız. Türk cumhuriyetlerinin ba ımsızlı ını ilan etmelerini kutlar.
Atsız’ın. Millî mücadele ile kovdu umuz milletlerin torunlarının millî sınırlarımız içerisinde tekrar aynı bölgelerde toprak satın alarak demografik yapımızı bozmaya çalı anlara kar ı çıkardı. hep 1944 yılındaki Türkçülük dâvâsından hatırlar. O' ölümsüz eserlerini okuı nun yanlar. gerekse sivil toplumun gösterdi i tepkileri yetersiz bulurdu.ülkemizdeki millî birli in bölünmesindeki giri imlerini reddederdi. parçalanmasına yol açabilecek bir takım tavizleri vermeye yeltenenleri. Atatürk. “Hâkimiyet bilâ kayd-u art Türk milletindir” diyerek egemenlik hakkını Türk milletine bıraktı ını söyler. Türk dü manlarına kar ı iddetli polemikçi ve taviz vermeyen sert tavırları. Türkçüleri her zaman etkilemi ve hâlâ etkilemektedir. belli odaklar tarafından toplum dı ına itilmeye çalı ılan Türkçüler. Atsız' tanıyanlar. 7 . Atsız’ı milliyetçi duygularına tercüman olan ki i olarak görmektedirler. Günümüzde de Türkçülerin. romanları ve makaleleriyle O' Türk Milliyetnu çili i ile bütünle tirmi lerdir. Kültürel haklar veya Anadolu mozai i adı altında Türkiye Cumhuriyeti’nin üniter yapısının bozulmasına. Atsız’a yönelik duyguları çok güçlüdür. bu yüzden ortaya çıkacak olayların ba sorumlusu sayar. Türkiye Cumhuriyeti’nin ba ımsızlık ilkesini gölgeleyici bu ve benzer dayatmalar kar ısında kayıtsız artsız millete ait olan egemenlik hakkının AB’ye devredilmesine kar ı çıkardı. iirleri. uyarısını yapardı. Millî egemenli imizin devri anlamına gelen her türlü anla mayı reddederdi. kurum hatta devlet tarafından dahi önemsenmeyip. Bugün AB’nin millî onurumuzu zedeleyici. Ülkemizde gerek basının. Hiçbir ki i.
Türkçülük büyük bir ülküdür. Ben ırkımın eref. Herkesin bir hayali vardır. O. bu ızdıraplara kar ı dimdik ayakta durur. Zaferin sarho lu u Atsız’ın saadetidir. Devletimizin kurulu a amasında ba ta Mustafa Kemal olmak üzere Türk milletinin bir hayali vardı. imdi onların Atsız ve Atsız gibi dü ünenlerden özür dilemeleri gerekiyor. Bu sebepledir ki. Türkçülü ün ın binlerce yıllık gelece inde bir yıldız gibi parlayacaktır. “Bilsin cihan ki ben bu cihânın nesindeyim. Son yüzyılda. büyük ahsiyetler yeti tirir ve büyük ülküler. ba ımsız ve hür bir hayat ya amasını amaçlayan ülkünün adıdır. Türk milletinin dünyada lâyık oldu u yere gelmesini. ülküsü vardı: 8 . Izdıraba aldırmaz. Atsız' özel ve seçkin ın bir yeri vardır. zaferle bo ar.Atsız. Türkçülük. Atsız' adı. Yüce Türk milletinin ülküsüdür. çevresi ile ilgilidir. Atsız’ı ve Atsız gibileri hayalci olarak küçümsemek. Bu ahsiyetler arasında. o ahsiyetlerin omuzlarında daha da yükselir. Atsız’ın hayali gelecekteki muhte em Türklü ün hayali idi. dolayısıyla hayali toplumların ülküsü de yoktur ülküsüz toplumlar ise mânâsız bir kalabalıktır. bütün yollarda ızdırapla bo u ur. gelece i ile ilgilidir. Hayali olmayan insanın ülküsü de yoktur. Onu. onun ba rından büyük ahsiyetler çıkmı tır. Dünya denen mezellete dalsın her isteyen. Büyük ülküler. Çünkü bundan 60 yıl önce söyledikleri bir bir gerçekle iyor. Bir ülkünün mehâbetinin zirvesindeyim. hatta suçlamak isteyenler çıkmı tır. ta an efsanesindeyim”.
. Millî ülküye do ru yürüyen Türk milleti Atatürk’ün dedi i gibi “Millî birlik ve beraberlik ile bütün güçlükleri yenmesini bilmi ” ve Türkiye Cumhuriyeti devletini kurmu tur. Kar ılıksız bir sevgi ile Türklü e ömrü boyunca hizmet eden Atsız. Bu millî ülkü çerçevesinde dü ünen Türk milleti Kıbrıs’ta oynanan oyunları... Türk milliyetçili ine hizmet edenleri kendilerine örnek alan genç nesiller: Türk milliyetçili i yolunda giderek artan bir gayretle çalı aca ınıza. Bozkurtların önünde. tu ların gölgesinde Seni Tanrı Da ında Kür ad a ırlayacak. destan airimiz Niyazi Yıldırım Gençosmano lu’nun Atsız’a sesleni i ile bitiriyorum: Fanili in bitti i sınırın ötesinde. Atsız’ın Türklü e olan derin sevgisi ve yaptı ı hizmetlerin. Taht kurdun gönüllerde. âbide oldun ATSIZ. gelecekte de bütün Türkçülerin yüreindeki yeri koruyacaktır. 9 . Mekânı cennet olsun. Bu oyunları ve zulmü ciddiye almayanlara faturayı a ır ödeteceklerine inanıyorum. milletimiz tarafından gün geçtikçe daha iyi kavranaca ı kanaatindeyim. Elbet tarih seni de bir gün alkı layacak Bir gönül ülkesinde saltanat sürüp tahtsız. Türkçülük bayra ını asla yere dü ürmeyece inize inanıyor. sözlerimi. Kerkük’te yapılan zulmü kavrayacaktır.. O zaman toplu atıyordu yürekler.ba ımsız bir Türk devleti kurmak.
TANRI TÜRK’Ü KORUSUN!!! 10 .
son biçiminde tam bir Türk ülküsü Atsız olma sürecini tamamlamı tır. bana göre. konu urum da. Fakat.TÜRK ÜLKÜSÜ ATSIZ Prof. kitap biçiminde kendini ilk kez. demektir. tarih içinde istedi i anda zamanları. sözün inceli ine dikkat etmem gerekiyor. Atsız Be üzerine günlerce konu ulabilir. ben burada. ellili yıllarda gösterir. Türk ülküsü. Böyle birinden söz etmek. benim için çok kolay bir i de ildir. Atsız’ın a ızdan çıkan sözlerinin. Anma günü de olsa. * Hacettepe Üniversitesi Ö retim Üyesi. Seçki.Artık bu seçki. hangi sözün onu incitece ini iyi seçmek gerekiyor. yüzyılları a ıp istedi i ça da yolculuk yapan birinden söz etmek. sonraki baskılarında daha da zengin ve Türk ülküsüne gönül veren ülkü erlerine bu yolu açıklayıcı bir dü ünce programı seçkisi hüviyeti kazanır.Dursun YILDIRIM* Türk ülküsü Atsız’dan söz etmek demek. Türk ülküsü Atsız hakkında konu manın. Bilirsiniz. Hangi sözün onu do ru anlataca ını.Türk ülküsünü anlatan bir makaleler dizisi olan bu seçki. 11 . yazıya geçen dü üncelerinin bir seçkisidir. bunu ben de biliyorum.Dr. zamanla sınırlı olmanın zorlu undan söz ediyorum.
birlikte merdivenleri çıktık ve kendisine. imdi onlar. Bana. bizi bile tanımıyor ” dedi. onun okula geldi i hiç duyulmamı tı.. Atsız Be . Atsız’ı yahut Türk ülküsünü anlatırken söz seçiminde incelik ve sorumluluk burada ba lıyor. Atsız hakkında sözlerime ya adı ım bir anektod ile ba lamak istiyorum. kendisiyle tesadüfen Fakülte kapısında kar ıla tım. bakınız Atsız için ne diyor: “Atsız hakkında gönüller dolusu konu mak mümkündür. ben bir kahve içimi yanlarında oturdum. 12 . Bundan dolayı. rahmetli hocam Ahmed Cafero lu’yu ziyarete geldi inde. Burada onu yapmıyaca ım. stanbul. yani Türk Ülküsü’nün ilk baskısına o sıralarda.Seçkinin. Etrafta gördü ün pek çok insan. sh.3]. sözün de hakkını vermek.Sebebi: Atsız. herkes kabul ederki zor bir i tir. Sözün zorlu u da bu gerçekte yatmaktadır. Cafero lu bir süre beni de yanlarında alakoydu. Onu oraya götürebilece imi söyledim. Atsız Be ’in rahmetli hocam Ahmed Cafero lu’ya birgün yapmı oldu u ziyaretten ve tanık olu umdan ve geçen muhavereden söz ederek konu mama ba layaca ım. birgün. ikimize kahve ısmarladı. ki iyi övmeden açıklamak ama. hocanın odasını sordu. Bundan dolayı sözümü seçmede sakınıyorum. a ırdım. kimseye metelik vermez. Do ruyu.Selamla tık. anmak üzere toplandı ımız ahsiyeti övecek de ilim. hocanın odasına kadar refakat ettim.Bugün burada.1956. bir zamanlar onun etrafında pervane idi.O sırada Cafero lu hoca bana öyle sordu : “ Bu adamı iyi bilir misin? Kendi ba ına kendi cumhuriyetinde ya ar. övülmekten nefret eder” [Türk ülküsü. bir sözba ı yazan ülkü yolda ı smet Tümtürk.
altmı lı yıllarda. Bizlere. onun nasıl bir mücadele içinde yürüdü ünü daha iyi anlıyor. belki o. Ben. kendi küçük serencamımı daha iyi kavrıyordum. ça ımızda bugün ya anan çirkinliklerle sava anların.tarihî Türk yurtları co rafyası üzerinde kurdu u ve zihninde ya attı ı Türk Cumhuriyeti sınırları içine çekilip ya ayan bir insandı. dirili in çok uzaklarda oldu unu 13 . sevdası derinle tikçe otaçısı olmayan bir tutkuydu. Atsız. yalnız ve tekba ına kendisi için kurdu u cumhuriyet içinde ya ar. Bu kısa anıyı niye mi aktardım? unun için efendim: Cafero lu hoca bana diyordu ki. zaman zaman bu cumhuriyetin sınırları dı ına kalemiyle akınlar düzenliyor ve çetin mücadelelere giri iyordu. hususî görü meleri oldu unu dü ünerek daha fazla oturup kalmak istemedim ve müsaade isteyip yanlarından ayrıldım. orada kendi ba ına bulunur ve kimseye boyun e mez.Zaman içinde yalnızlı ın ve ızdırabın mahiyetini ö rendikçe. Türk dü manları ile sava mak üzere. Tarihin denizinde tarihî Türk co rafyasında hükûmran dola anların. bildi i gibi ya ar.Bir süre bu çerçevede konu uldu. bizim için aslında pek de yeni bir durum sayılmazdı. Atsız Be ’in kendi cumhuriyetinde ya ayan bir insan oldu u efsanesi de o sıralarda zâten ö rencilerin ve çevremizdekilerin dillerinde dola ıyordu. hocam Cafero lu’nun bana söylemi oldu u sözleri böyle anlamı tım. Benim bu küçük serencamım belki tam tanımlanamaz. Atsız. genç Türkçülere yarının türkülerini ö reten adam. onu anlarken de. kendine kurdu u cumhuriyetin sınırları içinde tek ba ına ya ıyordu. geçmi in ve nizâm-ı âlem efendisi oldu umuz zamanların özlemini duydukça sevdası derinle en.
ülkü yolunda ölesiye kalasıya ömür tüketiyor ise. bu dünyada onun için.. Kıbrıs. Ülkü eri övünmeden. yalnızlık ızdırabı. Övünmekle yol alınmaz.[Türk ülküsü. yazdı ı sözba ında onu övmez. yürek a rısı çekerdi. garipsendi.Atsız Be .3]. Adalar Denizi. bu ızdırabı. Bu esir yurtların.onun ya adı ı yıllar Türk milletinin zulüm gördü ü. yani milletin üçte ikisi. yabancı milletlerin zulmü altında imha ediliyordu.Türk milleti yeniden nizâm-ı âlem’i kurup tarihe hız kazandırmadıkça.”. bütün ömrü boyunca acı bir yalnızlı a sarılı kaldı. hepsi bu büyük yalnızlı ın ve ızdırabın dinmek bilmez kaynaklarıydı. çevresindekilerden bamba ka bir duygu ve dü ünce aleminde ya adı. övünmek bo i lerle u ra maktan ba ka bir ey de ildir. dayanılması a ır bir yüktür. Er ki iye övünmek de yara maz. Macarlar için de. sh. bahtının karanlık oldu u yıllardı. çinde ya adı ı cumhuriyetin ba ımsızlı ı. ne övülecek bir i . stanbul. ya adı ı ça da budur.. Sovyet cehennemi.görmelerinden dolayı duydu u yalnızlık duygusu. Batı Trakya. Türk ülküsü Atsız’ın yalnızlı ı.1956. ba ımsız ya anmaz. Çin cehennemi. esir Türklerin yalnızlı ı ve ızdırabıdır. bu yalnızlı ı dindirmez. ama. Türk co rafyası ba ımsız olmadıkça. görevini yapıyor demektir. ne bir ki i ve ne de bir zafer vardır.Türkiye dı ındaki Türkler. Macarların bir Turan kavmi olarak o günlerde kızıl rejime 14 . o. Balkanlar. ızdırabı. Atsız’ı ya adı ı bu büyük yalnızlı ın ve ızdırabın insanı olarak tanımlar : “Atsız kendini yüzde yüz samimi bir Türklük sevgisine verdi.Kerkük. Atsız’ın ülkü yolda ı smet Tümtürk. Güney Azerbaycan ve ötesi pek çok cehennemler. Bundan dolayı. garipsedi. Kafkasya.
büyük kitleler uursuz ve iradesiz görünüyordu. Türk ülküsüne gönül vermi . Kızıllar. kendimizi unutmu lu umuz nedeniyle a ır bir sancı gibi. stanbul. içerde ve dı arda. Atsız bütün ömrü boyunca bunları görmenin ve bilmenin ve elinde bunları de i tirecek bir kudret olmadı ını hissetmenin ızdırabı içinde ya adı.Türk milletinin yalnızlı ı ve ızdırabı. biraz kendimden. devlet. Bu benim için zor bir i . bu yolda ömür tüketmeyi hayat tarzı seçmi ler 15 . hiç zorlanmadı ım kadar zorlandı ım bir görev. o sıralarda Atsız Be ’in durumunu öyle tasvir eder : “Türk’ü türk yapan bütün mukaddesat tahrip ediliyordu. bugün. yürek sızısı duyardı.Bütün bunlar kar ısında. o günlerde ülkeyi yönetenlerden cesaret alıyordu. Türk ülküsü Atsız’ın bütününden söz etmeyeyim. Atsız’ın ta ıdı ı sadece dı arının yarattı ı yalnızlı ın ve ızdırabın a ır yükü müydü? Hayır! Ona. nönü’lü yıllarda gemi azıya alıp kızıllar. Daha acısı. bunlar. bizim yalnızlı ımız. Gelin. kâh münzevî ve insanlardan kaçar. Dü ünüyorum da. bizim çaresizli imiz.6-7]. ülkede her eye saldırıyor. herkes gibi susuyordu. Bugün benden burada. ben sizlere bugün. kimse ses çıkarmıyor. Bu büyük ızdırabın do urdu u tepkiler Atsız’ı kâh hırçın ve isyankâr. biraz bizden. böyle bir insandan söz etmem istendi. içeride de Türk milletinin mukaddesatına saldırıyordu. biraz biz dı ına dü enlerden söz edeyim. sırtına tarihin yükledi i bir yük gibi. kâh yaslı ve bedbin gösterdi” [Türk ülküsü.1956. Türk ülküsü Atsız’ı anlatmam istendi.kar ı verdi i anlı mücadeleye de alkı tutar.içerisi de ızdırap vermekteydi. Bugün. Tümtürk. sh. biraz Atsız’dan. beynine ve yüre ine yerle ip Atsız Be ile zaman içinde yürüyordu.
Türk ülküsüne gönüllü tutsaklıktır. Kutlu ve çetin yolun ülkü erleri.arasında aynı ızdırabı ve yalnızlı ı duymayan var mıdır? Türk ülküsü yolunda yürüyenlerden ihanete u ramayan kaç ki i vardır? Mansıp ve makam ardında ko anların. Türkçülük budur. Türk milleti ve Türk vatanı a kı.Burada bulunan ülkü erleri.Bir kere bu yola at binenler. 16 . bu varlı ın ebedî saadeti ve yeniden nizâm-ı âlem efendisi olması u runa ölesiye.Yanılırız. Türkçülük. ızdırabı katık yapar. Türkçülük. ya ayarak ve duyarak at binerler. Türk milletinin yeniden nizâm-ı âlem kurması u runa verilecek mücadelenin adı. öyleyim demekle ya anır bir sevda de ildir. ülkü yolunda ömür tüketiriz. ahlâkta. tüm ihanetlere gö üs gerip Türk ülküsü yolunda kararlılıkla yürümektir. yarı yolda yalnız bırakanların da yolu de ildir. hepimiz fani varlıklarız. yolu da bilir. Yolda ını ardından vuranların. Fakat. nizâm-i âlemi yeniden kurma a kı. kalasıya kar ılık beklemeksizin ölünceye dek çalı maktır. aldatıldı ımız zamanlarımız da olmu tur. medeniyette ileri gitmektir. bu tehlikeleri bile bile yürür. kar ılık beklemeden bu u urda sava an erlerin yoludur. Türkçülük. Tutsaklı ı yaratan ve ya atan a k. bizim a kımız. Dün. teknikte. Ülkü erleri yolu. Sevdamız sevda. bu yolda yalnızlı ı bilerek. Bilimde. ders alırız. ne döneriz. bunu da inkâr etmek do ru olmaz. yanıldı ımız. Türkçülük. kar ılıksız a kımız a k. bu ya anmı gerçe i iyi bilirler. ama ne yoruluruz. yalnız da olsa yürürüz. en mukaddes varlı ımızdır. Bu bir sevdadır. Türklük a kı. eri de bilir. bugün ve belki de yarın ve yarınlarda bu hep böyle olacaktır. Türk ülküsüne gönül verenleri arkadan vuru larına hep tanık olmu uzdur.
Atsız idi. dü üncedir. kalemdir. türküsü budur. onu. O benim kim oldu umdan elbet haberdar de ildi. bu dünya mezelletine mahkûm de iliz.beni Köktürk yi itleriyle tanı tırıp onlarla birlikte sefere çıkartan insandı. devleti. benim için. Bu yolda bizi. ne elin içinden çıkıp saldıracak sırtlandan korkumuz vardır.Bu duygular içinde altmı lı yıllara eri tim. ardından gökala atlara biner. vecd halinde sevmektir.Türkçülerin a kı budur. Ne ilin içinden çıkan kuduz itten. sırtlan da. Çomak dedi im. Beni masal denizinden tarih ça ına çekip çıkardı ında. Beni. Ben. bizden de ildir. sonra tarihimize veririz. O tarihlerde ben. göz ya ı dökmeden bu yolda bir ülkü eri olarak dü man ile vuru mak. Bıkmadan usanmadan. kuduz it de dalar. Atsız Be i. Türk ülküsünün eri de ildir.Kim bu sevda için nefes almıyor ve ya amıyor ise.milleti ve vatanı savunmak. dü manı bilir.Biz hesabımızı önce yüce Tanrıya. Ama o ça larımda Atsız. ülküsü budur. Feridun Fazıl’ın Akdeniz’e Türk leventleri ile sefere çıkarttı ı zamanlardan geri döndürüp. El bilir.Bunlara aldırı etmeyiz. geldi imiz yerlere döneriz. Altmı lı yıllar. nizâm-i âlemi yeniden tesis için bu u urda çalı ıp ömür tüketmektir. Türkçü de ildir. büyük ülkü eri Atsız Be ile tanı tı ım yıllardır. onun tanımadı ı nice büyük ve küçük okuyucularından biriydim. benim için onunla. yürektir. ihanete. Çine sefer yapan ordulara karı tıran. kuduz ite kar ı ülkü erlerinin çomakları daima ellerindedir.Kim bu yolda dünya mezelletine dalmı ise. hesabını görürüz. önce romanlarından tanı-dım. yazdı ı tarihî romanlarından tanıdım. Biliniz. il bilir. 17 .
Kür ad’ın Çin sarayı baskınından sa kurtulan yi idiydi. bir yerde onu bulup ortaya çıkaraca ımı dü ünüyordum. rûhum. Ve henüz kendisi ile tanı mayı da hayal edemiyordum. bu olayların hangi kahramanıydı da. birgün Bögü Alp. kendini okuyucuya kar ı neden ustaca gizliyordu? Atsız’ı ke fetme. bir gün Çine akına çıkan gözü pek çeri. üçbin yılın ve belki daha uzak bir geçmi in içinden çıkıp gelmi . Köktürk ça ını görüp ya amı ve oradan yüzyılları delip kendini yirminci yüzyılda bulan bir Türk beyi. O. Yalnızlı ın ve ızdırabın. Ba kası olamazdı. Türklük a kı ile karı ıp damarlarımda dola tı ı ça da.Her Türkçü genç gibi. öylece yürekten anlatıyordu. bana öyle geliyordu ki. Bozkurtlar Diriliyor adlı çekiçle dö ülüp duruyordu. O günlerde ben onu. olanları ba kası böylesine bilemezdi.O. Kara Ka anlara öfke ve nefret kustu um zamanlar. bir gün Açlık yazıda. Bu yüzden romanlarını döne döne okuyup. bu eserlerde anlatılanları mutlaka o ça da ya ayıp görmü ve bize. O zamanlar. birgün Urungu oldu um. Af in adına düzenlenen yarı maya katıldı ım yıllar. önce Atsız Be ’i yakından tanıyan gençler ile tanı mama imkân verdi. Atsız.bir gün ‘Kurtkaya.Atsız’ın bu eserlerini okuyan her birimiz. altmı lı yıllarda.Yakamda ta ıdı ım bozkurt rozeti. Bozkurtların ölümü adlı örste. böyle bir çerçevede tasavvur ediyordum. bir gün Kür ad. romanlarında yakalama hırsım. Orkun’un adını duydu um yıllar. eminim buna benzer eyler hissetmi ve ya amı ızdır. sonsuz dinginlik için ölen sevdi i kadını e erinde tutup uçuruma at salan yi itli i dü ünerek ızdırap çekip hayâl kurdu um. hangi kahraman oldu u-nu 18 .Bu yıllar.
ST. bir ip ucu bulurmuyum derdiyle. içtimâî mezhebim Türkçülüktür “[EN S NS TEHL KE. Çin sarayına baskını inceliyordum. Bozkır yaylalarında sefere çıkanlar arasında bulurdum. Diyebilirim ki her günüm 27 asrın içinde geçiyor. hangisiydi.. Kendimi ço u zaman. acaba Altaydaki demirci kam usta mıydı? Altay’daki demircinin yaptı ı bıça a deli olurdum. Bize kimin dost. izan sahipleri benim Türklük duygusundan ve millî gururdan ba ka hiçbir duyguya ve prensibe ba lı olmadı ımı anlarlar..Türk ülküsünün ta kendisiydi. Acaba Üço ul muydu. o.Bu kanaatimi. Taçam mı ? Her gece bunları okur dü ünür ama i in içinden bir türlü çıkamazdım.kimin dü man oldu unu biliyorum. yoksa Bögü Alp mi? Kimdi o zaman Atsız. çimi tarifi imkânsız bir heyecan sarar. Börikayı idi.Türk tarihinin içinde yüzüyorum.Selim Pusat idi. O yıllarda bilemedim Atsız. hayır. hangi yi it idi? Atsız’ın sırrını yıllar sonra Rûh Adam ile anlayacaktım. ya da gün batımına yakın sırrına vakıf olunabilir bir bıçaktı. Her gece. Urungu mu. her iki eseri döne döne okumamı sa ladı. 19 . Ay ı ı ında. Ben.sh.yabancı kaynaklı hiçbir fikri benimseme e tenezzül etmiyecek kadar millî uur ve gurura malik bir Türküm. Bögü Alp’ın ‘ta yerinde a ırdır Ka an’ sözüne bayılırdım. onun. hepsinin toplandı ı ve ça ımızda tecessüm etti i bir Türk ulusu Atsız idi..6768]. kendimi olayların içinde tasavvur ederdim. O. kahramanların hepsi.bulma merakım o yıllarda.1992.1943 yılında bir yazısında okudu um u sözleri de peki tiriyordu : “Ben yalnız Türkçüyüm. Onun için de hiçbir yabancı milleti sevmiyorum.Siyasî.Türklü ün. Atsız..
Türk tarihinin yeniden dirili e geçece i zamanlara geri dönüyordu. 12 Ocak. Türk ülküsünün kendinde tecessüm eden. nereden gelip nereye gitti ini ö renmi tim. Sava meydanında Türklük dü manlarıyla. dönülmez Türk ülküsü seferine çıktı. Türklük için açtı ı anlı sava ın bir seferi gibi ya adı. Çünki onlar. varılacak ölüm de güzeldir.Tam. yüz yılları delip zamanımıza gelip çıktı ında tarih. ülkü eri. Dünyada Türk ülküsü için ya ayan erlere dünya kiri bula maz.Bu dünyanın kiriyle elini asla kirletmedi.Türklük dü manlarıyla. yegâne hayat yolu budur: 20 .istedi i ça da mola verip yoluna devam eden.Yıkımlar içinde bedenlenip büyüdü.1905 yılını gösteriyordu. Türkçülük mücadelesinde bir enerji kayna ı gibi kullandı.Dirili in daha anlı. Türklü ün a kı üzerine nefes alır. O. bir tercih yapılacaksa. geçmi ten daha muhte em olması için. Ço u zaman yalnızlı ı ve ızdırabı. ızdırap çekti. tabutlukları. rütbe tenzillerini. O. Türkün. fikri mücadele planında amansız mücadelelere girerdi. Atsız. askerli e sarıldı. Hayat ve ölüm arasında. anlı tarihi bilgeliiyle gençlere. stanbul ehrinde. ömür tüketirler. Do ruları u runa u radı ı sürgünleri. Bu a k u runa ya anacak hayat da. Atsız. ölesiye kalasıya tam ercesine mücadele etti. Atsız için de. diri diri mezara konu ları gö üsledi. 27 yüzyılı delip geçerek.Evet. bu dünyada sadece. sönmeye yüz tutan Türk ocaklarının ate ini yeniden yakıp giden Türklü ün e siz süvarisi Atsız idi. ya amak yerine anlı Türk ülküsü u runa ölümü seçer. Kuvây-ı Milliye ate i ile çelikle ti. ne a ladı. buydu. bilime ve ö retmenli e sarıldı. âirli i hep seferden sefere rastlar. acı çekti. Her sürgünü. çocuklara anlatır. sonunda kim oldu unu. geçmi ten gelece e zamanları delip geçen. ne yakındı.
Öteki bir rüya kadar geçici ve aldatıcıdır.” demi ti.Bunların ikisi de güzeldir. içki ve ehvet içindeki hayatın çirkinli ini dü ünmek. sh..Yanımızda onlardan Suphi veya bir ba kası vardı. gayemize. Hatırladı ım. Soruyu sanırım Kerküklü arkada lardan biri sormu tu. konu ması. Büyük ve esrarlı kâinatın ba rında yatmak. Atsız Be . çay ısmarlamasıdır. dünya kirine ba lanmı bir hayat yerine. Sohbet sırasında. te bizim nasibimiz budur. altmı dört olsa gerek. Ben. Bu ölümün güzelli i ile. Kerkük’ün Türkiye’yi kendine katmasıdır.109-110]. Tanrı Da ı’nda bekleyen ataların rûhuna ve Tanrı’ya kavu turacak ânlı ve güzel bir ölümdür. Fakat esas ve ebedî olan ölümdür. stanbul.”Hayat ve ölüm. tarih onu bu öfkesinden dolayı bugün de utandırmıyor. haklı çıkarıyor. büyük bir ciddiyetle: “Bu i in en kolay halledilme yolu. Yıl. Kerkük’ün Türkiye’ye nasıl katılaca ı üzerinde geldi dayandı. Türk ülküsü u runa mücadele ederek ölüme uzanan hayatı tercih eden Atsız Be ile. Türklü ün kalp sızısını dindire21 .bizi. Do rusu. Tabii bunu. O sıralarda Kerküklü genç ö renci arkada ların dertleri ile u ra ıyorduk. bir tahta masa ve vakur bir adamın bizi büyük adam yerine koyup misafir etmesi. öfkesinden. Türkiye’yi yönetenlerin duyarsızlı ından dolayı kinaye olarak söylemi ti. Süleymaniye’ye Ahmet ile ziyaretine gidip tanı tım. Bu nasibimizi almadan önceki kısa rüya âleminde kendimizi ölüm kadar ebedi bir fikre vermek ve fikir u runda harcamak gibi yüksek bir ülküye kaptırmaktan erefli ne olabilir? Bu ölüm. ilk kez Süleymaniye’de çalı tı ı sıralarda tanı tım. yazık! Atsız’ın. gerçe i anlamaya da yardım edecektir” [Türk ülküsü. imdi tam hatırlıyamıyorum . söz..1995.
koruyacak yi itler yok mu dersiniz? Ama ne derseniz deyiniz. bilmiyoruz diyenler var. rahatımızdan olamayız.. yalnızlı ını dindirecek yi itlerimiz ülkeyi sahipsiz bırakmı lar sanki!. i yine Allah’a kalmı tır beyler. bugün neyiz. miraslarından. beni bu utançla tarih içinde yer almaktan kurtarmaz. kasabı palazlatan yüzlerin yüzsüzlü üne bakın!. sizi pek hatırlamıyorlar. Türk ülkesi. biz sizden miyiz. Türk milleti. Burada insanların kimli ini. Bundan dolayı. bunlar sizi bo azlanmaktan. o ülkenin geleceinden korkmak gerekir! Öyle bir ülkenin adı ya ar olsa.. Bugün. ızdırap içinde. Türkiye Kerkük Türklerini kurtaramaz!. Geçmi imizi yitirdik. dünyanın gözleri önünde bo azlanmaya bırakılmı . ahırımızdan. kanaat getirirse ölümün gelip dayandı ına. yi idim. küllerinden kıvılcım çıkarır. vay o ülkenin gelece ine. zor zamanda. Kerküklüm. Kimileri diyorlar. Türkmeniz” diyorsunuz. Biz dün kimdik. bilmedi imiz insanlar yüzünden ekme imizden. tarihlerinden habersizdir. Bu ülkede Türkün hakkını satacak ebekeler var da. bilesin!. Do ru demi ti Atsız. inanın. Bir ülkenin ufuklarından ülkü ve erdem göç etmi ise. Elden medet umarak yola çıkanların bizi gelip çıkardı ı çıkmaza bakın!. Ama. sonu tarih mezarlı ı olur. bugün Kerkük yalnız. Biliyorum. bize “biz Türküz. dar zamanda. yanacaksa 22 . Türkün acısını. inanın ya amaz.. bilincini ve aklını çalmı lar. Böyle bir durumda.cek yi itler dönülmez seferlere çıkmı !. insanlar cedlerinden. gelece imizi kararttık. Siz. ve o ülkeyi kollayıp koruyacaklar izinde ise. diyorum. yarın ba ı-mıza neler gelecek bilmiyoruz. sızısını. böyle bir duruma getirilmek istenen ülke. yaman ça ımdayım. sonunda kurtulur ve ya ar veya hayatın sonu olur.
ne Atsız Be cevap vermezlik ederdi. Ya adı ımız ve gördü ümüz bu ça da. Gelin elbirli iyle bu zamanı bo a tüketmeyelim. artık yoktur.cihanı yakar bitirir. Ülkeyi idare edenlerin de.” Ba ımsızlık benim karekterimdir’ diyen Atatürk’ün tam ba ımsızlık mücadelesi terk edilmi tir.Sorunun cevabını sordum. dü mana dü manlı ının bedelini ödetirlerdi. bu cihanda. dü mana dü man olalım. bugün Türk vatanında. buyursun meydana gelsin. yeniden bir Türk dirili i olur. Her ikisi de artık bu ülkede her ba lamda mevcut de ildir. Belki soru ba kasınındı. ne M. hepimizi derinden yaralayan. 23 . Buradan açıkça ça rıyorum: Vardır. Türk cumhuriyetinin bugün ba ımsız varlı ını bize ve dünyaya kanıtlasın! Bizi ele güne güldürmeden. Atatürk’ün kurdu u tam ba ımsız bir Türk Cumhuriyeti de. ‘Orda kimse yok mu?’ diye soruyordu. edeceklerin de adam gibi dik durma zamanıdır. Bu küstahlıklara ya asaydı. unların Türkiye’ye kar ı kurdu u gizli ve sinsi yıkım planlarına bakın! Bunları bilip bilmezden gele gele bugüne gelip dayandık! Yeter artık. tam hatırlamıyorum. dosta dost. diyen bir yi it varsa beri gelsin. bize bugün nasıl bir ba ımsızlı a sahip oldu umuzu anlatsın! Alev Alatlı sanırım. bu meydanda yüce bilgeli ini kanıtlasın.Kemâl Atatürk. Sanmayın bu dünyada bu kirli ihanet ça ı kapanmaz. Heyhaat. tarihi bitirir. dünya var olmaya devam edecekse. dünyanın kaderi buraya kadar der. dost ve müttefik varsayıp algılattırıldı ımız ülkelerin akıl almaz. hangi makamda olur ise olsun. olur. Türk için bir daha dirili olmaz. hiçbir kitaba sı maz dü manlı ıdır. soru turdum: Orda da. bitirir. Dosta dostluk gösterir.
ya adı ve canını di ine takıp ölümden kurtuldu. daha ne kadar zaman bu aldatmacalara Türk milleti katlanacak. ona çeki düzen vermek-ten aciz insana. Zamanı dünyanın kiri u runa satanlara kahroluyorum. Ardına. soruyorum. Atsız da.Ülküsüz yürünmez. ülkesi yıkılacak olanlara derler. Türk milleti bu filmi gördü. diyorlar. bir imparatorluk. sürü olunur. Bu cehennemin reklamı daha ne kadar sürecek. tıpkı bugünki gibi. o günün AB’sine alınma artıydı. adam yok. millî hedefsiz yol alınmaz. lem tamam. birileri bir cevap versin. kanatıyor ve ızdırap veriyor. Islahat Fermanı ile yıkıma götürüldü. O zaman da bu reformlar. adamı alırlar aralarına. bir kötü rivayetten ibaret mi. ne büyüksün derler. Türk ırkının ahfadıydı ve Atsız da öyle.’Yıldırımlar Yaratan bir ırkın ahfadıyız’ diyenlerin oca ındandır. hepsi kaybolmu ortadan. adam mı derler. Bilir misiniz. emanet sahipleri geride bırakmı tı. reformlara devam et derler.Toprak da aldılar. o günün Avrupa ülkelerinin yaptırttı ı reformlar ile. Bu gerçe i unutmayalım. Ellerinizle palazlandır24 .burda da kimse yok! Adam arama. Bu gerçek yüre imi acıtıyor. ça ımızda devlet adamı geçinen. sonunda sözlerinde durmadılar. bilmiyorum. aslansın. ya siz kimlerin ahfadısınız ve neyin bekçisisiniz? Evini korumaktan. imparatorlu u yıktılar. Bunları hatırlıyor musunuz? Peki. Benim soruma verilen cevap bu ülkede bir gerçek mi. M. Atatürk de. Hino lu hinler tezgâhı kurarlar.Kemâl Atatürk. kâbustan kurtulalım. tam ba ımsız Türk Cumhuriyeti’ni dünyanın en üstün medeniyetine çıkaracak mirasçılar. bu ırkın ya aması için ömür tüketti. Derler. bu ülkede. Kurtulduk derken yıkılı ını seyrettirirler. ama aldıklarıyla doymadılar. Atatürk.
Bilir misiniz. nasıl çaresiz kalmasın? Bu durumda onlar kime dert yansın! Ben. gözünü aç artık!. dergisinde yazdı ı açık mektuplar ile zamanında devleti uyarmı tı. yazık. memlekette ba gösteren gizli siyasî Kürtçülük tehlikesine kar ı. onlara ba ka kim sahip çıkıyor. beyler! Orda kuduz itler etrafa salıverilmi . Ey bu ülkeye bir zaman hükumran olanlar.. uyan Türkiyem. böyle bir köye. gelece i dizayn ediyor. Dünya teröristi meydan okuyor... 25 . Atsız Be . o gidi . bu ülkede kim onların hesabını soracak yüre e sahip? Bir aldıran. olanlara de i im diye çanak tutan dellal. Bir köy dü ünün hanımlar. uyan ey halkım.dı ınız a iret a aları meydan okuyor. Aç gözünü artık. eyvah. bir durup dü ünen ba görmedim. Dü ünün böyle köylerden bir köy. O köyde. Dost ve muttefik dedi iniz. bu gerçe i imdi hatırlıyor musunuz? imdi vatan u runa ölen Türk ehitlerine sadece arkada kalan anaları a lıyor? Söyleyin. hergün uyuyan çaresiz bir köy kâhyası. dünyadan habersiz. insanlar çaresiz!. çok yazık!. hem içerde hem dı arda teröristler ile i birli i yapıyor.Allah serencamımızı o akibetten korusun!. haklarını kim koruyor bu ülkede? Analarından ba ka. eli bö ründe efendisine muntazır el buyru u bekleyen bir muhtar. bütün bunları o köye yaptırana bezirganlık eden bir çerçi var! Varın böyle bir köy dü ünün! Bu durumda o köyde ahali kimden medet umsun. her köyü böyle mum etmeyi planlamı !. Bilir misiniz. ta lar ba lanmı . Bu gidi . köpeklerin sahibi ile ülfete dalmı bir vekilharç. bu tehlikeyi yazdı diye Atsız’ı hapse attınız. bundan senelerce evvel. eli kolu ba lanmı gibi melûl melûl bakan bir bekçi.
bu ülkeye de yarın daha büyük acılar çektirmeye hakları yoktur. Ben bu cihanda. zafere eri irler.Türk co rafyasında böyle bir Türk yurdu görmek. Atatürk devrinde. Bir olanlar.bu ne yapaca ını bilmez duruma gelmi köylülere ve onların gelece ine acırım!. Bu millet. bu gerçe e dönmelidir. Türk milleti nüfus. mânevî güç bakımından kudretliydi ve onun 26 . birlik kurma ça ındayız. Benim. Kendilerine de. teknik ve kültür bakımından bugüne göre çok geride olmasına ra men. bugün yine yaratmaya muktedirdir. nefes almak imkânsız. eyvallah. Ben öleyim. Bir millet büyük i yapabilmek için. dik duranlar. Bu karanlık bitecek. dü ünmeyeyim. yürekler birle meli. zihinler aynı hedefe kitlenmeli ve dünden çok çalı malıyız. böyle bir Türk yurdu görmeyeyim. yaman ça dayız. bir olma. toplumu a a ılık duygusuna dü mekten korumaktır. bunları dün yarattı. Atsız diyorki: “Millî uur ve gurura mâlik liderlerin en büyük faydası.servet. kendisinin büyük millet oldu u inancını duymalıdır. Hanımlar. Böyle bir köyde ya amak zor. bu gerçe i bilmeliler. ham hayaller pe inde ko mamalıdır. buna imanım var. yine ihtiyaç duydu u liderlere muhtaçtır. Türk milleti. yarın mutlaka aydınlık olacaktır. ulu yurdumun boylarından umudum var. Ortaya çıkanlar. dar zamanda.beyler! Yaman ça ımızda. Ancak. bu dünyada nizâm-ı âlemi ihdas eden bir ırkın çocu uyum. dü ünmek sadece bir bitmez ızdırap kayna ı olur. Kuvây-ı Milliyeyi yaratan. zor zamanda. Dü ünceler birle meli.
içindir ki, kendisinde her tehlikeyi yenebilmek inanç ve kuvveti buluyordu” [Türk ülküsü. stanbul,1995.sh.116]. imdi, bugün, çekilen ızdırabın kayna ını daha iyi anladı ınıza üphem yoktur. Dik duran bir öndere susamı lı ımız var. Millî uura ve gurura mâlik önderlere ihtiyacımız var. Hedefi ve kudreti nasıl kullanaca ını bilmeyenlerin, bir ülkede giri ece i kalkınma ba arılı olamaz, zafere eri emez. Böyle liderlerin elinde bir ülke ancak ba kalarına u ak olur. A a ılık duygusuna tutsak önderlerle bir yere varılamaz.Çünki : “ önderlerde ve aydınlarda a a ılık duy-gusu olursa, o milletin kalkınmasına imkân yoktur. Çünkü kalkınma hamlelerinin bo una olaca ı kuruntusu rûhlara i lenmi , gönüller ümitsizlikle dolmu tur. Zafer hiçbir zaman, mahvolduklarını sananlar tarafından kazanılamaz”[Türk ülküsü. stanbul,1995,sh.116]. Türk vatanında, Türk varlı ına ve kudretine inancı olan önderler kalkınmayı ba arabilir. Bu bilince sahip önderler hangi siyasî anlayı a sahip olursa olsun, yeterki Türk varlı ına ve kudretine inancı tam ve eksiksiz olsun. O zaman görün bu kalkınma hamlesi nasıl olacak ve zafere eri ecektir: “Türk milletinin kalkınması derken, bu harekete, gönülleri heyecanla çarpı tıracak ve yurtta ları fedâkârlı a ve hattâ kahramanlı a sürükleyecek bir anlam vermek.. birinci arttır. Kültürü, bilimi, tekni i ile birlikte, ahlâkı ve erdemi ile de ileri ve üstün olacak Türkiye.. Yoksa, sadece refah ve zenginlik için yapılacak hamlenin, bir ticaretevi hareketinden farkı yoktur” [Türk ülküsü. stanbul, 1995; sh.117]. 27
Biz, bu güzellikleri bunca zaman tatmadık, ezdirildik, tekmelendik, a a ılandık, çuval giydirilip ba ımıza horlandık, insanlarımızın ömrü geçim derdiyle tükettirildi, onları dü ünemez hale getirildik. ehitlerin neden ehit dü tü üne, kimin ve neyin u runa hayatlarını yitirdi ine yüreklerimiz yanmaz, beyinlerimiz bir cevap veremez, dü ünemez sürülere dönü tük; yazık, eyvaah, biz nereye gidiyoruz beyler, haberi olan var mı? Atsız, ülküsünü, ızdırabını ve yalnızlı ını derin a kı ile birle tirerek, sadece 27 yüzyıllık tarihin içinde dola maz, aynı zamanda bu süreç içinde dü manları ile hiç bir eyden korkmaksızın vuru up durur. Toptan tanktan daha korkutucu bir kalemi, bir sözü vardır. Türklü e her saldırıyı anında cevaplamaz ise, gündüz rahat etmez, gece uyuyamaz bir ülkü eridir. Atsız’ın ilk büyük isyanı, Türk tarihçili inin dünya çapında yeti mi bilgini Zeki Velidi Togan’a kar ı yapılan haksızlı a kar ı çıkı ıdır. Mükafatı, Üniversite’den alınıp Malatya Ortaokuluna tenzili rütbe ile sürülme olmu tur. Bilimi savunmanın cezası budur. Atsız, hocası gibi, tarih bilimi dendi inde bilimden zerre taviz vermez. Orada duyguya, tarafgirli e yer tanımaz. Orada hileye, kayırmaya, ideolojik bakı a tahammülü yoktur. Tarih, gerçe in ta kendisine ı ık tutmalıdır. Bu yönüyle Atsız, hocası Togan’ı titizlikle izler. Dünya tarihçili inde saygınlıkları, onların bu taviz tanımaz tarih bilimine olan saygı ve ba lılıklarıdır. Ülkeyi ve devleti, vatan hainlerine kar ı savunmanın bedeli ise, Atsız ve yolda ları için, nönü’nün 1944 yılında açtırtmı oldu u ‘Irkçılık ve Turancılık davası’ denen ‘Tabutluk’ olayı olmu tur. in ilginç yanı, o tarihlere kadar okulların bir kısmına ö renciler, Türk ırkı 28
esasına göre alınmakta ve bu durum, o günün gazetelerinde ilân edilmektedir. Atatürk’ün mirası da, o ça da bu ekilde, kısmen de olsa, bir kısım mekteplerde devam etmektedir.Fakat, zavallıların korku ve yetersizliklerine mahkûm ya adı ı bu ça da, Atsız, nönü’nün sayesinde, komünistlere kar ı tek ba ına savundu u devletinin mahkemeleri tarafından, neden hainlere saldırıyorsun,diye yargılanıyordu. Atsız, 9 Mayıs 1944 yılında tevkif edildi, nönü’nün ve yolda larının zulmüne u radı, ı ıksız çukurlarda irade talimine tabi tutuldu. Uydurmadan bir tiyatro kuruldu ve mahkemeye çıkarıldı. Bir tarih aheseri olan savunmasında yer alan sözlerden bir kaçı: “..Kimseden haksız bir ey talep etmiyoruz. Atalarımızdan kalan mirasın, mefahirimizin gömülü oldu u toprakların bizim olması ülküsünü kalbimizde ta ıyoruz. Oraları unutmamak istiyoruz. Ben bunları ahsım için istemiyorum. Oralarda çiftlik veya apartman yapacak de ilim... Kimin hain kimin vatanperver oldu unu tarih tayin edecektir. Hatta etmi tir bile... Kimsenin görüp bilmedi i vasiyetnamemde,bazı ahısları sevmedi im için beni hiçbir kanun,hiçbir mahkeme mahkûm edemez. Ben herkesin sevdi i insanları sevme e mecbur de ilim..... Bütün didinmelerden sonra büyük kâinat manzumesinde meçhul bir zerre olaca ımızı dü ünüyor ve bu kadar bo bir neticeye varmadan önceki u kısa misafirlikte, insanların hamakatını gösterenlere vicdanına karı mak acıyorum... Hiçbir hakiki bahtiyarlı ın bulunmadı ına kani oldu um dünyada tek vazife ve teselli bildi im ülkü, ahıslardan sıyrılmı yüksek bir duygu ve düüncedir. O, çirkin yüzlü ölümü bile güzelle tirip bir 29
inleme. Mazide ve istikbalde ya ıyarak. Izdırap çek.. sh.ses çıkarmadan a ın/ bir damla da olsa. kuduz itlerin salıverildi i.1415]. çalı ırım. Bu yolda u ra verenlere. ne mücadeleden dönerim.. Türk afa ı yeniden. dünya durur. medeniyet yürüyecek ve tarih. insanlar özgürlü üne kavu acak. Ben de bu yolun üzerindeyim. kutlu olsun zafer. Türkçüler beraat etti. Ben görmesem. bu gidi in sonunda: Köpekler ba lanacak. tiyatrovari kararı bozdu. gücüm yetti ince yürürüm. Temyiz. Ben bu yola Çin sarayını vuranların ça ında çıktım. emanetçi gelinceye dek. Acıların önünde bizi granit heykeller gibi susturur. De meden dün30 . sözünü dü ünürüm. ta lar çözülecek.. do maz ise. elbet Tanrıda ında rûhlar olur bahtiyar. Do acaktır. Tanrı bize gösterdi ki. fakat bugünden i renerek bu yolun üzerindeyim. sen görmesen ne çıkar. Biliniz er geç bir gün. tarihin yüce kanunu budur. Hayatın zehir zemberek kasırgalarını ruhumuzda Nisan rüzgârı gibi estirir. stanbul. Çünki. mutlaka do acaktır.Yürürüm..Yürümeye çalı ırım bu yol üstünde.sevgili gibi ba rımıza bastırır. Bunu hangi Türk pa ası unutabilir! Unutana ben Türk pa ası mı derim!. Ebedî ve ezelî zamana karı ıp yeni bir serencamı ya arız. onlar: ‘Yıldırımlar yaratan bir ırkın ahfadıyız’ diyen bir oca ın pa alarıydı.1956. bunun Türk milliyetçili inin tabii bir unsuru ve her Türk’ün hakkı oldu unu açıkça belirtip. ta ların ba landı ı ça sürüp gitmez. acizliktir göz ya ın. de i mez! Eminim..” [Türk ülküsü. medeniyet yürümez. akı ını sürdürecektir.Türk ordusu pa alarının ananevi eref ve celadetine uygun karar verdi ve ‘ırkçılık’ diye bir suç olamayaca ına. Biliniz bu dünyada. inlemem! Ne diz çökerim.
Bilge Tonu Ak A a’yı erlere tarihten konu urken dinlerim. Ve yine Köktürk çerilerinin arasına karı ıp Tanrıkulu yolda ı bulurum. Bu fikir. 31 . bilemediler ve fakat. benim için menzil uzak mı. yakın mı? Tanrı’nın biçti i zamanı kim bilebilir? Atsız Be i.ben de onlar gibi bir rûh adam olsam.Ben de. onun nereden gelip nereye gitti ini o zaman anlamı tım. Atsız.yanın kiri üzerime. Bir an araya girdim. Çin sarayı vurulanda gördü üm Karaozan kopuzun tellerinde sözüme e lik eder. sözü de i tirdim. Orhun ırma ı kıyılarına yayılmı obalar arasına karı ırım. Atsız Be ’in Türk yurtlarında arkada bıraktı ı macerayı. O. Atsız buydu. Böyle bir diyara henüz varmadık. bende Rûh Adam’ı okudu umda yerini buldu. Bildiler. Do ru dü ünmü üm. O. dedim. yirmiyedi yüzyılı bir rûhta cem edip bedeninde ta ıyan adamdı. bütün zamanlar içinde var olan Türklü ün ta kendisiydi. Sözün zorlu unu a mak istedim. olanı biteni anlatırım. Köktürk ulusu Atsız. ama varaca ız. Bilmiyorum.Hangi rûh bundan bahtiyar olmaz. yani Türk ülküsünü anlatmaya çalı ıyorum aklımca. Köktürk çerileri arasında bize de söz dü er. Ben anlatırım çadırın önündeki ate in kar ısında. Türk ülküsüne dönü mü . karı sam aralarına. diyordum ya. Orhun ırma ı kıyılarına . Bir zaman. yarın için söylenmi türkülerin avazesini birlikte cihana salarız. atımı sürer. Tanrıya sı ınırım ve gökalaya atlayıp sürerim Tanrı da larına. ya adı ı zamanda ya ayanlara Atsız diye görünmü tü.Bu obalardan birinde. dertle irim. Söz nerede kalmı tı. evet.a ız açarsak.N’ola. Ve bu büyük ölenin erleriyle yeni ve gerçek bir zafere at sürmek üzere. kendisini orada yakalamama izin vermi ti.
insanın hayvandan ne farkı kalır? Ölümden korkmayan. Atsız Be ’e bırakmak gerekiyor : ”Türk ülküsü. Türk ülküsü nedir. yok olmaya mahkumdur. bir Türk ulusu gibi... Ama o. hiç yılmamı tır. ancak ülkücü insandır. önünde sonunda da ılma a. Atsız. onu. Türk ülkü-sünün bizatihi kendisidir.Türk ülküsü. Dün. bugün çukurlarında unutulmu tur. kendine. her iç kalkı mayı if a ettikçe. Milli bir ülkü olmadıktan sonra.Burada sözü sahibine. insanları sürükleyen. mahkumiyetle tecziye etmi lerdir. onu fikren öldürmek. Türk ülküsü diye ya ayacaktır. stanbul.Kemâl Atatürk’ün bıraktı ı yerden eline alıp tek ba ına korumaya yüceltmeye çalı mı tır. milletleri ileriye. mahkûm etmek isteyenler. Ülküsü olmayan toplumlar. benim için Atsız. ıztıraptan kaçmayan. tarihin öte-lerinden kopup gelmi bu ulu ki inin bedeniyle bedenlenmi . kuvvetli ile sava ı göze alan yaratık. milletler. 1995. O bugün burada ya ıyor. Türk 32 . Türk Ülküsü. Bu yurtta Türkler yok olmadıkça nice yüzyıllar Atsız. Dini inancı da içine almı olan millî ülkü. O zaman sormak gerekir. bir ulvi ba yoktur. Atsız.. birlikte hareket etmeye sevk edecek aralarında ortak bir hedef. Türk ülküsü bayra ını. Türklü e kar ı açılmı her haçlı seferini.diye. bir milleti her türlü tehlike ve zayıflıklardan kurtaracak tek çıkı yoludur. kendi devletinde kendini bilmezler. Türk büyüklü ü ve Türk kudreti iste i ve inancıdır. Onları birle tirecek. O.8-9]. gelece e ba arıyla hareket ettiren yegâne güç kayna ı görür.sh. ülküyü. bugün ya ıyor ve bilinen tarihî ya ı ile tam yedibin yüz ya ındadır. M.Dolayısıyla. Oysa Atsız. ete kemi e bürünmü ve ça ımızda cihana Atsız diye görünmü tür. güçlendiren ve asille tiren bu duygu ve dü üncedir” [Atsız.
Binlerce alkı . Evet. gözleri kararmı papazlarından hesap sormaları gerekir. Dün bir kanalda. u cehaletin katmerlisine bakınız! Nihâyet ‘dank’ etmi cahil Avrupa halklarının beynine! Tabii onların. bilemiyorum. yüreklerden. bu gerçe i yüzyıllar boyu kendilerinden saklayan. Hanımefendi ırkına yara anı yapıyordu. kör bırakan aydınlarından. farklı bir millet. tarihten geldi imiz gibi. Uzaktan bir ku bakı ı. 33 . millet. herkes a kınlıkla seyrediyormu ! Yirmi birinci yüzyıl Avrupasında. Cahillere. yâni devlet adamları. bugün bize tepeden bakanların yer-yüzünde olmadı ı ça da. sözünün eri bir ki i idi. Londra’da sergilenen Türk medeniyetini yaratan Türk’ten elin cahillerine söz ediyordu: “Farklı bir ırk. kendi halkını bu ku bakı ı tarih serencamından bile habersiz. yüzyılların zavallılarına Atalarımızın medeniyetinden bir serencam gösterip. manen ve madde-ten istenen olgunlu a eri ir. yöneticiler bu gerçe i görüp ona göre hareket ettikleri zaman. Kahramanlar. Fakat. bizi. Dünya üzerinde Türk medeniyetinin bin yılına bir ku bakı ı sergi açılmı Londra’da. Sergiyi hazırlayanlar arasında bir bilge Türk hanımefendisi vardı.ülküsü. bir zamanlar nizâm-ı âlem efendisi olan milletimiz ile ilgili bir haber vardı. Avrupanın zavallı halkını aydınlatıyordu! Evet. aksini söyleyen. atalarımız dünyaya düzen. cevabı size bırakıyorum. eri kin. Bin yıl ötesinden bir bakı . yaratıcı enerji kayna ımızdır. gelece in tarihine ta ıyacak yegâne yürütücü. gönüllerden.yetkin bir ‘nizâm-ı âlem‘ efendisi olur. bu sözleri atalarının medeniyeti üzerine bir Türk hanımefendisi söylüyordu. uursuz bırakanlara ne denir. bir ku bakı ı”. tarihe hız.
rûhu aramızda dola ıyor. Dursun. ya arken. tarihini bilen. Geçmi le övünüp kalacak. nerelerde helâk olmaktalar. bu bayrak ve bu millet için gerekti inde dü ünmeden. imdi kula ıma öyle diyor: ”Biliyorum. anılmaktan kim. ter dökmez. torunlarına ne oldu. Evet. sözü 34 . Bugün.Fâni bedeni. bugün burada konu mamıza. Bunu u anda hissediyorum. bu milletin çocuklarının gerçek anlamda yaratıcı yeteneklerini ortaya çıkaracak bir millî e itime ihtiyacı vardır. Ama.medeniyet dünyasına yaratıcılık nedir diye ö retiyordu. ba kalarına kul olacak nesiller de il. Bir kere insan Türk ülküsüne inanmı ve rûhu bu istekle dolu ise. bilim yapmaz. çâre arayan var mı? Ecdadının yaptıklarını ö renip onlara yenilerini ve daha muhte emlerini koyacak nesilleri ye tirmeliyiz. diyor. yine nizâm-ı âlem efendisi olacak nesiller yeti tirmeliyiz. gözünü kırpmadan ölüme gider. hedefi belli Türk ülküsüne inanmı nesiller yeti tirecek bir millî e itime ihtiyaç vardır. bir araya gelmemize yol açan ‘nizâm-ı âlem’ erlerinden rahmetli Atsız Be ’dir. teknoloji üretmez de ne yapar? Elbet ömrü bu yollarda tükenecektir. hangi rûh ho lanmaz. Bu muhte em tarihin çocuklarına. Kendine güvenen. dü ünen. gelece in ihti amını yaratacak. yaratıcı ve çalı kan. çok sevdi i Kür ad’ın ordusundan bir günlü üne izin alıp gelerek aramızda varlı ını hissettiriyor. O insan. bu vatan. Türk ülküsünün gerçekle mesi yolunda. böyle bir insanın ömrü bu yollarda tükendi. Bu devletin. Böyle bir insan. bilen var mı? Soran var mı. büyüme iste i ile dolu. tarih 12 Aralık 1975’i gösteriyordu. Osmana a camii avlusundan u urlanıp rûhu Gökala atına binip Tanrı Da ı eteklerine do ru yol aldı ında.
35 .uzatma. Türk ülküsü Atsız ebedî vatanında ebediyen ya ayacaktır. artık burada dur. diyorum. buyruk var ben Tanrı Da ı eteklerine dönece im” diyor ve burada sözü bırakıp: Türk milleti bu dünyada var oldukça.
N HAL ATSIZ’IN TÜRKÇÜLÜ Ü VE TÜRK DÜNYASINA BAKI I ÖMER ÖZCAN (*) 36 .
4 (*) Millî E itim Bakanlı ı Talim Terbiye Kurulu Üyesi 1 Atsız Arma anı . stanbul 2000. stanbul 2000 4 Yücel Hacalo lu .(Haz .Yıl Türkçülük Arma anı . 3 Mayıs Tükçüler Günü Antolojisi . Cahit Telci.Sertkaya) . 1 Ölümünün ikinci yıldönümünde hakkında bir kitap çıkarılması tasarlanmı . Atsız ve Türkçülük hareketi hakkında bazı makale topluları ne redilmi tir : 3 Mayıs 1944 50. Mustafa Turan . Vefatından sonraki ilk yıllarda çıkarılan hatıra kitabı hakkındaki en derli toplu çalı madır. M. Yay. Afyon 1995 .Kafalı . stanbul 2001 37 .3 Oldukça geni olan çevresine yazdı ı mektupların ancak bir kısmı toplanabilmi . Tanıdı ım Atsız .Hacıemino lu. Turan Akkoyunlu. Cansever Tanyeri. M. bazıları Orkun dergisinde ne redildikten sonra kitap olarak basılmı tır. Baskı . Adeta efsanele tirilen ismi yüzünden birçok ara tırmacı yapacakları ilmi mesainin ileride sıkıntı do uraca ı ve husumet çekmeme dü üncesiyle ondan uzak durmayı tercih etmi lerdir . Türk Milliyetçiler Birli i Ankara Oca ı Yayınları . O. Orkun Yayınları .Refet Körüklü-Cengiz Yavan) . Nihal Atsız ve Nejdet Sançar Arma anı . 2. (Haz. Orkun Yayınları . Medrese Kitapevi . stanbul 1976 2 Türkçülerin Kaleminden Atsız . Birinci Cilt . Turan Akkoyun. 3 Altan Deliorman . Haz.F.Cumhuriyet dönemi Türk dü ünce hayatında iz bırakan önemli isimlerin ba ında gelen Atsız hakkında öhretine mütenasip ara tırmaların yapıldı ını söylemek oldukça zordur. Ankara 1967 . smail Aka.Güngör . Atsız’ın Mektupları . bazı sebeplerle sonuçlanamayan çalı ma maalesef yıllar sonra basılma imkanı bulabilmi tir. yakın arkada larından yazılar derlenmi . E.2 Ö rencisi Deliorman. hocası hakkındaki hatıralarını önce Orta Do u gazetesinde tefrika halinde ne rettikten sonra kitap haline getirmi tir. Kur. smail Aka . Türk Dünyası Ara tırmaları Vakfı yayını . zmir 1994 .N.
Yek=Osman Re er .verdi i Arap Edebiyatı Tarihi dersinin Arap airleri Biyografisi mahiyetinde oldu unu . Ankara 1987 .(bk. Sertkaya .5 O tarihlerde Türk Dili ve Edebiyat bölümünde. Garb edebiyatı Yusuf erif Bey. tecil talebinin kabul edilmemesi üzerine askerli ini 9 ay olarak (28 Etim 1926-28 Temmuz 1927) stanbul’da Ta kı la’da 5. Atsız’ın fizik ve moral tarifinin yapılabilmesi için öncelikle yeti ti i e itim ortamlarının iyi bilinmesi gerekmektedir. Daha Do rusu Bir Tabirle Yüz Kızartacak Listesi ‘ isimli yazısında bu hocasının portresini çizmi tir . s. büyük Türkçü. eserlerini yalnız yetmi nüsha bastırıp .Türkçeyi iyi konu amadı ını . Alman Yahudisi oldu unu . yalnız muayyen kütüphane ve bayilerle mübadele etti ini . bir vazifesinin de nadide yazma kitapları toplayıp Almanya’ya göndermek oldu unu belirtmi tir . sayısında ‘Darülfünunun Kara .Dr. Nihal Atsız . edip Ahmet Hikmet Müftüo lu hakkındaki eserinin giri inde önce onun fizik ve moral tarifini yapmı tır.4 Atsız .Ruh Adam’daki Gerçek Kahramanlar . Arap Edebiyatı O.25 6 5 38 . Askeri Tıbbıye’nin üçüncü sınıfından 1925 yılında tard cezası ile uzakla tırılmı tır. Bir hafta sonra askere ça rılmı . Altan Deliorman . 1932 yılında Atsız Mecmua’nın 17. sayı 20 . Namık Kemal’in o lu erhü’l-mütûn Ali Ekrem Bolayır. Türk Tarihi Zeki Velidi Togan. çtimaiyat s- Osman F. Türk Dili Ragıp Hulusi Özdem. Rescher 6. lk. ran Edebiyatı Tarihi Ferit Kam.piyade alayında er olarak yapmı tır. orta ve lise ö renimlerini stanbul’da muhtelif okullarda yapmı tır. Orkun . Fethi Teveto lu. s. Ekim 1999 . 1926 yılında stanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Edebiyat bölümüne ve stanbul Üniversitesi‘nin yatılı kısmı olan yüksek Muallim Mektebi’ne yazılmı tır.
Kubbealtı Akademi Mecmuası . sa cılık-solculuk hikayeleri ve yolların ayrılmasından önce.34 11 Ya mur Atsız . edebiyat tarihi ve folklor alanlarının ünlü otoriteleri olmalarında yukarıda adlarını saydı ımız zamanın tanınmı hocalarından ders görmelerinin büyük tesirinin bulundu u muhakkaktır. babasının bulundu u ‘Yüksek Muallim Mektebi’ grubunda Ahmet Hamdi Tanpınar .34 . Nihad Sami Banarlı. Ocak 2005 . 10 Çetik. yani Ediz Hun’un annesi). ükrü Güllüo lu. Hz. Dünya Güzeli ‘Sarı ın’ Ne vet (Ne vet Teyze.s..7 Atsız’ın yüksek hayatı boyunca gece gündüz birlikte oldu u okul arkada ları arasında Orhan aik Gökyay. Orhan Okay . yıl 34 . Vefatının 30. Seçme Makaleler 1 .10 Bu isimlerin gelecekte Türk tarih. bildikleri yabancı dillerle dünya çapında tanınan Fuat Köprülü’ye çalı malarında yardımcı olmu lardır.g. Abdülbaki Gölpınarlı 8. Oldukça elveri li bir e itim ortamında yeti en Atsız ve Gökyay’ın tarih ve edebiyat alanı Orhan aik Gökyay . s. felsefeci.sayı 1 . Pertev Naili Boratav. Orhan Amca .a. s.Pertev Naili Boratav’a Arma an .Dr.Ankara 1998 .2. Orhan Veli’nin müstakbel Büyük A kı Nahit Hanım’ın bulundu unu belirtmi tir.m. Yeniyüzyıl . daha ö rencilik yıllarında sahip oldukları ahsi kabiliyetleri. bir yıl Hukuk okuduktan sonra Edebiyat Fakültesi Felsefe ubesi’ne girmi tir.Metin Turan . Tahsin Banguo lu. Kültür Bakanlı ı yayını . 27.11 Bu ki iler. stanbul 1995 .18 9 Mete Çetik . edebiyat. Mecdut Mansuro lu bulunmaktadır.9 Lisede Boratav’la aynı sınıfta okuyan Niyazi Berkes. Ziya Karamuk.1998 7 39 .mail Hakkı Baltacıo lu ve Türk Edebiyatı Tarihi Fuat Köprülü tarafından okutuluyordu. Yeni ve Ötesi . Eski. Pertev Naili Boratav’ın Gençlik Döneminden Bazı Özellikler . s.Yılında Nihad Sami Banarlı .13 8 Prof. Ya mur Atsız.
Avrupa’nın belli ba lı emperyalist devletleriyle. Atsız’ın düünce evreninin te ekkülünde aldı ı e itimin. yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin ya adı ı güçlüklerin. Kısaca bunlar üzerinde durmak gerekir . önemli alan dersleri tarih ve edebiyatın. Gökyay . dil Ural bölgesinde do up yeti mesi sebebiyle di erlerine göre farklı bir ortamdan gelmi ti. Boratav bulunmaktadır . Yolda baev .12 simlerini belirtti imiz ö retim üyelerinden sadece Togan. Di er isimlerin Atsız’ın Türkçülük fikrini kazanmasında do rudan tesirlerinin bulundu u söylenemez.A. Köprülü. Ufa 2000 . telif etti i Türk Edebiyatında lk Mutasavvıflar isimli büyük eserinden dolayı Türk Kültürü’nün Türkistan ba lantısına vakıftı. bize kar ı hasmane tutumları a ikar olan kom ularımızın niyetlerinin belli oranlarda hisseleri bulunmaktadır. 40 . M. Ülkenin ve o ülkenin bir ferdinin dünyaya bakı ında önemli olan bu unsurlar hakkında çok tafsilatlı olarak durulabilir.tefriki yapmadan her iki dalda da önemli eserler vermelerinin temelinde bu çevrenin tesiri büyüktür. Atsız . Abdülkadir nan . 12 Togan’ın memleketi Ba kurdistan’da ne redilen bir kitapta 1928 yılında alınmı bir grup foto rafında Köprülü . Izveztnıy Neızvestnıy Zaki Valıdı . Ragıp Hulusi Özdem .
ba bakanlık makamlarına kadar yükselmi lerdir. Karde inin Irak’ta vazife almasına ra men airimiz Ahmet Ha im Türkiye’de kalmı tır. iktisat ve askeri alanda gerçekle tirdi i büyük geli melere ayak uyduramaması sonucunda sürekli gerileyip toprak kaybına u ramı tır. Devlet.YEN TÜRK YE CUMHUR YET Cumhuriyetimizin uzun süre Osmanlı mirasına sıcak bakmadı ı. Milletle me sürecine erken giren. adeta reddi miras etti i bir gerçektir . Yeni devlet asker ve sivil bürokrasisini olu tururken milli mücadeleye dü manlıklarını açık olarak gösteren az sayıda insanı dı lamı geriye kalanların tamamını istihdam etmi tir . 41 . oralarda devlet ba kanlı ı. 1789 Fransız ihtilali ile dünyada milliyetçilik dü üncesi yayılmaya ba lamı tır. Avrupa’nın ilim. Ba ta devletimizin banisi Mustafa Kemal olmak üzere silah arkada ları ve sivil bürokrasinin tamamına yakını Osmanlı döneminin mekteplerinden mezun olmu lardır. Osmanlı devleti bünyesinde çok farklı milletleri barındırmı tır. Osmanlıdan kalan asker ve sivil erkandan bir kısmı da etrafımızda yeni kurulan devletlerde çalı mayı tercih etmi . ayrılıkçı duygularla yeti mi münevverlere sahip olan egemenli imiz altındaki gruplar Avrupa’nın deste i sonucunda teker teker ana unsurdan kopmu lardır.
168 13 42 . Kim Türk kim vatanda ? Erken Cumhuriyet dönemi vatanda lık rejimi üzerine bir çalı ma . Güz 2003 .Devletin da ılma sürecinde yeti en Türk münevverlerinin bu kötü gidi ten etkilenmi ler. daha sonra dünyaya yayılmı tır. s. sayı 98 . geçmi teki imparatorluktan geriye kalan topraklarla yetinmek durumunda kalmı . ve II. Toplum ve Bilim .13 1930 yıllarda çıkarılan yeni kanunlar ve talimat-namelerde Türk kavramına vurgu yapıldı ı ve öne Soner Ça atay. I. yüzyılda do mu ba ımsız ulus-devletlerin kurulu unu hedefleyerek önce Avrupa’da. Türklerin anlı bir devlet oldu u fikrinin önem kazandı ı bu dönemde Ankara’nın kati bir Türkiye vizyonu vardı. Türkiye. Milliyetçilik bir dü ünce akımı olarak 19. Bu artlar Cumhuriyet döneminde ulus-devletin kurulmasından çok önce Türk milliyetçili inin temellerinin atılmasına zemin hazırlamı tır . baskıcı rejimlerinin varlı ı görülmektedir. Bu sebeple bizatihi kendisi azınlık mensubu olan ara tırmacının çalı malarının bütünü tahlil edildi inde tarafsız kalamadı ı açıkça görülür. Dünya Sava ları arasındaki dönemle alakalı çalı malar azdır. gururu incinmi bir ülke durumuna dü ürülmü tür. çözüm yolları üretmeye çalı maları kaçınılmaz olmu tur. Çalı maların çounlu u azınlıklar üzerinde ki baskıların ortaya konulması ekseni üzerine oturtulmu tur. Bu dönemle ilgili olarak yapılan çalı malarda ilmi tarafsızlı ın korundu unu söylemek zordur. 1930 lu yıllarda Türkiye’ye benzeyen bir çok ülkede milliyetçilik akımı güç kazanmı tır. ki sava arasındaki dönemde çevremizdeki ülkelerin ço unlu unda tek partilerin otoriter veya fa ist. Türk milliyetçili inin de i ik evreleri üzerine çok sayıda eser yayınlanmı olmasına ra men.
çıkarıldı ı görülür. 11 Nisan 1928 tarihinde kabul edilen ‘Tababet ve uabatı San’atlarının Tarzı crasına Dair Kanun‘ ile ülkedeki doktorların stanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu ve Türk olmaları artı getirildi. 1936 yılında kabul edilen Cemiyetler Kanunu etnik ve dini azınlık gruplarını temsil eden derneklerin kurulmasını yasaklamı tı.. 1924 yılında TBMM. 12 Mayıs 19287de 1246 sayılı Kanun yürürlü e girdi. Bu ortam içinde yeti en aydınların etkilenmediklerini söylemek güçtür . Bu gibi örnekleri ço altmak mümkündür . 14 15 Mart 1926 tarihinde kabul edilen Memurin Kanunu’nda memur olabilmek için Türk olmak gereklidir artı vardı. Yabancı okullardan diploma almı Türk olan doktorların Türkiye’de doktorluk yapabilmeleri için doktorluk derecelerinin Sa lık Bakanlı ı tarafından kabul edilmesi yeterliydi.168-169 43 . ke aflık. Babasının 14 Ça aptay . Türk vatanda larının sahip oldu u irketlerin gümrük vergilerinden muaf olmalarını sa layan bir kanunu kabul etti.g. Dü ünce dünyasının olu umunun ana hatlarını çizmeye çalı tı ımız Atsız’da Osmanlının da ılma döneminde do an. ebeler ve hem ireler de Türk olmak zorundaydı.s. Bu kanunla Türkiye Cumhuriyeti dahilinde gerek mekteplerde gerek mektep haricinde izcilik. devletin sonrada kaybetti i geni toprak parçasının bir ucunca babasının memuriyeti sebebiyle kısa bir müddet olsa da ya amı bir insandır. a. boyskavntik veya di er herhangi nam ve unvan altında izcilik te kilatı olu turma hakkı münhasıran Türk vatanda larına verildi. 1931 yılında çıkan Matbuat Kanunu’na göre ancak Türk olanlar dergi ve gazete sahibi olabileceklerdi.m. Di çiler.
Süvey ’te talyan çocuklarıyla sürtü melerinin ruhunda derin izler bırakması muhtemeldir. babasının ölümünden sonra annesi ve karde iyle bütün evrak-ı metrukesini titizlikle aradıklarını fakat yazıldı ı söylenen tarih kitabı ile ilgili metne ait tek bir ize rastladıklarını . lk gençlik yıllarında da ılmanın acı veren tesirlerini. Takdirini kazandı ı. 14. Türk Tarih Kongresi’nde Maarif Vekili Esat Bey. O lu Ya mur Atsız .15 Ziya Gökalp.2005 15 44 . Onun hayatının son yıllarında kaleme almakta oldu u. Tercüman . edebiyat tahsili yaptı ı halde ilk planda tarihi ele alması sebebiyle umumiyetle tarihçi olarak bilinir. onun da 1950’lerden kalma ve ileride kaleme alınması mutasavver bir Türk tarihine dair son derece kabataslak bir yazım planı oldu unu belirtmektedir : ‘Zaruri Bir Açıklama ‘ . Hakkındaki biyografi yazılarında ahsiyeti üzerinde kısa de erlendirmeler yapılmı tır.Genç Kalemler. mü külpesent ve irdeleyici bir karaktere sahip olan bnülemin Mahmut Kemal nal‘atlıyı atından indirecek derecede iddetli yazılar yazdı ını ifade etmi tir Atsız. Bu etki sadece ttihat ve Terakki ile sınırlı kalmamı . Bu dü üncesini Genç Kalemler’de ne redilen bir konferansında dile getirmi tir . I.Kızıldeniz’de bulunan Malatya gambotunun süvarisi olması. sava ın sıkıntılarını bizatihi ya amı tır .1. bazılarına göre ise tamamladı ı Türk tarihi ile alakalı eserinin gün ı ı ına çıkmaması ayrı bir üzüntü ve merak kayna ıdır .Dünya Sava ı öncesinde manevi vatan duygusunun güçlendirilmesi amacıyla bir kahramanlık tarihinin icat edilmesi gerekti ini yazmı tı. Cumhuriyet döneminde de devam etmi tir. az sayıda yazarın. gelece i geni ekilde etkileyecek ekilde ne riyat yaptıkları bir dergidir. I.
9.2004 17 Yrd.16 Bilime pozitivist yakla ımlar bilimin do rudan veya dolaylı olarak toplum hayatına katkısı oldu u görü ünü savunurlar. Milli tezimizi çürütecek mevzulardan uzak kalmak her birimiz için. Bu anlayı ın temelinde u ra ılan bilim dalının faydalı oldu una dair genel kabul görmesi için gerekçeler olu turulması dü üncesi yatmaktadır. Tarih tedrisinde birinci vazifemiz milli tezin mahfuziyetidir. Milliyet Popüler Kültür .Ankara 2001 .Dr. Tarih Derslerinde Ö renme .17 Tarihe gelece in toplumunu hazırlamada bir misyon yüklendi i takdirde . di er herhangi bir vatanda tan farklı olarak bu tarihi hakikatleri yalnız ö renmek ve bilmek de il ellerimize teslim edilmi olan memleket çocuklarına. Dursun Dilek .5. memleket gençli ine ve hatta bütün vatanda lara ö retmek ve milli ve medeni vasıflarımızı. bireyin vatanda lık e itiminde bir araç olarak algılana gelmi tir. tarihin geçmi ten toplanan verilerle gelece i ekillendirmede bize dersler veren ve 16 Murat Belge . muallim için. Tarih. kabiliyetlerimizi kendilerinde milli mefkure. talebe için milli ve vatani bir mükellefiyettir ‘demi tir. kültürel kimli in geli tirilmesi gibi bir çok ö eyi seçilmi olay ve olgularla besledi i dü ünülmektedir . Cumhuriyet tarihçili i .Biz muallimler ve mürebbiler. s. Doç. milli uur halinde ya atmak ve yükseltmek gibi mukaddes bir vazifeyi ve mesuliyeti omuzlarında ta ıyan kimseleriz. insan hakları demokrasi ve kültürel haklara saygı . 31 45 . Tarihin vatanda lık e itimi kapsamında milli duyguların geli mesine .
yurt ve millet bütünlü ümüzü korumak.Böyle bir projenin amacı hukuk. Mesela okullarda okutulan tarih dersinin ö rencilerin moral geli imine katkıda bulunması dü üncesinden hareketle Amerikalı ara tırmacılar tarihin önemli olaylarının ö retimi yoluyla insan davranı ının nedenlerini anlama kabiliyetini ö rencilerde geli tirmeyi hedeflediler . sosyal bilgiler derslerinin amaçları üzerine ilmi ara tırmalar yapılmı tır. milli çıkarlarımızı ve demokrasiyi üstün tutma uurunu ve davranı ını kazandırmak amacı bulunmaktadır . Bu olaylar ve tarihi ki ilikler ancak devrinin kültürel ve tarihi özellikleri göz önünde bulundurularak anla ılabilir. Tarihi olayların her biri tek ve tekrarlanamaz olarak kabul edilir. Tarih ö retimi yoluyla ö rencilerin ki ilik geli imi. Bu olaylar özel artlarda meydana gelmi lerdir ve tarihi olarak her biri ayrı bir vakıadır. sosyalle me ve vatanda lık e itimi ne katkıda bulunma amaçlanmaktadır. moral ve kültürel de erleri a ılamak açısından Türk toplumunun 46 . ahlak ve vatanda lık e itimine katkıda bulunacaktır. Okullarımızda okutulan tarih. Tarih dersinin bir sosyalle me aracı olarak kullanılması. Bu sebeple tarih ö retiminin kapsamı demokrasi ve moral e itimini de içine alacak ekilde geni letilmi tir. Bunlar belli bir zaman diliminde ya ayan tarihi ki iliklerin meydana getirdi i olaylardır.ilmi açıdan genellemeler ve teoriler üreten bir disiplin olaca ı dü ünülebilir . ö retim programında yer alan di er derslerin pratik anlamda faydalı olması kaygısından kaynaklanmı tır. Bu amaçla hazırlanan programların temelinde milli ba ımsızlı ımızın ve demokrasinin de erini kavratmak. Tarih e itimi vatanda lı duygusu.
ihtiyaçlarını kar ılamak üzere düzenlenmi tir. üniter yapıda bir ulus devlet anlayı ına sahip olmasının ardından. kültürel miras ve Türk toplumunun de erlerinin farkına varmaları açısından milli tarihin önemli olaylarını kapsamaktadır. dei im ve süreklilik gibi kavramları kazandırması gerekti i dü ünülmekte . sosyal bilimci ve tarihçi gibi geçmi i yorumlayarak ve yapısını ayrı tırarak yeniden yaratması gerekmektedir .Demokrat Parti (1948-1960) 3. E itim anlayı ının de i imi. ilmi yakla ım. kronolojiyi bilme.Cumhuriyet dönemi radikal hareketler (1923-1948) 2. Tarih ö retiminin ö rencilere tarihi duyarlılık. 1924 sonrasında e itim politikasında yapılan yenilikler üç döneme ayrılmaktadır . tarih ö retiminin geçmi i aynen yansıtmak yerine. Cumhuriyetin ilanının hemen sonrasında Maarif Vekili smail Safa Özler’in ilan etti i Maarif Misak-ı’nın genel amacı ‘Türk Milleti’ni medeniyet safında en ileri götür47 .Ço ulcu Toplum (1960-1970) lk dönemlerde toplumun do ulu ve dini yapısını laik ve batılı anlamda de i tirmek amaçlanmı tır. Sosyal bilgiler e itimi programının tarih kısmı. Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile birlikte. bütün e itim kurumları sistematik olarak Milli E itim Bakanlı ı’nın kontrolü altında toplandı. Ö rencilerin ula aca ı bu farkındalı ın demokratik toplum içinde sosyal geli imin süreklili ine yardımcı olaca ı dü ünülmektedir . Hükümetlerin siyasi hedefleri e itim politikalarını do rudan etkilemeye ba ladı . tarihçiler gibi çalı ma. ö rencileri kendi milli kimlik. siyasi ve sosyal de iimle iç içedir. 1. Türkiye’nin milli mücadele dönemi sonrası.
halkçı. gelenek ve de erlerinden çıkarılması gerekti ine inanmı tır. bir ülkenin geçmi inin özel bir yorumuna dayandırılan –ulus devletin yükseli i. Maarif Misak-ı nın özel amaçları arasında ‘Milliyetçi. Klasik milliyetçilikte e itim özellikle milli tarihin oynadı ı rol ile birlikte insanlara kendilerinin aynı milli toplulu a ait oldukları dü üncesini vermeyi sa layacaktır 48 . Klasik milliyetçili in yükseli i sıkı bir ekilde yaygın e itim sistemiyle ba lantılıdır. Gökalp Türk milletinin modern hayatının Türklerin kültür. sosyal ve kültürel geli im atılımını ihtiva etmektedir . milli kimli in yorumuyla birlikte ifade edilen ve dü sel bir toplum vaat eden klasik milliyetçilik fikrine sahipti. Demokrat Parti döneminin sosyal politikası laik demokratik devlet yapısı içinde dini ve milli kültür deerlerine dayalı ekonomik. Modern e itim süreci iki temele dayandırılmalıdır. inkılapçı. Türk olmak haysiyetinin gerekli kıldı ı bu amaca en kısa zamanda varmayı mümkün kılacak irade ve kudrette yeti tirmektir ‘ eklindedir . laik Cumhuriyet vatanda ları yeti tirmek ‘ifadesi yer almaktadır.mek ve yeni nesilleri. 1936 yılından itibaren ilkokul programının amaçları tamamıyla milliyetçi ve devrimci bir nitelik kazanmı olan CHP’nin milli e itim programına dayandırılmı tır . Bunlar milli e itim ve uluslar arası veya evrensel ö retimdir. Gökalp.laik devlet yapısı içinde kültürel ço ulculu u i aret etmektedir . Ço ulcu toplum olarak nitelendirilen son dönem .
stanbul 1995 . E itim sistemimizde milliyetçilik fikri ulus-devlet ideolojisinde ifadesini buldu. Milliyet Ülküsü çinde Bilim ve E itim . sayı 100 . 1994 Buca Sempozyumu . Bahar 2004 . Cumhuriyetin banisi Atatürk’ü tartı maktan çekinenler sistemli olarak bazı fikir adamları üzerinden sisteme ele tirilerini yöneltmenin kendileri için daha hayırlı oldu unu dü ünmektedirler. Ülkücü Hareketin Bilinçaltı Olarak Nihal Atsız .Ankara 1961 . oldukça yanlı sonuçlara ula mı . Yay. Ahmet Temir . Dr. 20 Atsız’ın siyasi bir hareket olan ‘Ülkücülük’ üzerinde etkisini . ilmi tarafsızlı ı bir kenara koyması sebebiyle sathi kalmı . kısa tarihçeleri ile birlikte bir rapor haline getirmi tir. hareketin siyasi önderi ile Atsız arasındaki gerilimin boyutlarına bile nüfuz edememi tir : Cenk Saraço lu . Toplum hayatımızın geçirdi i evreler.19 Cumhuriyetin en azından tek parti dönemine ele tirel yaklaımlarda fikirlerini açık olarak belirten ara tırmacı son derece azdır.Sosyal yapılandırmacı olarak Gökalp . ki ilere ve hadiselere pe in hükümlerle yakla ılmaması gerekmektedir . e itim uygulamaları üzerine genel ele tiriler yapılmaktadır. Bu çalı malar yapılırken ilmi tarafsızlıktan taviz verilmemesi. 1960 yılında toplanan Milli E itim urası’na sunulmak üzere. Tarih Vakfı Yurt Yayınları . akademik hayatının ilk merdivenlerini çıkmakta olan genç bir ara tırma görevlisi incelemi . Toplum ve Bilim . Türkiye’nin entelektüel ve e itim anlamında ça da la masında önemli yere sahiptir. Temir.100-124 18 49 . de i melerin sebepleri ilmi tenkit süzgecinden geçirilmelidir.20 Sosyal ilimler elbette her türlü konu ile ilgilenecektir. 19 Tarih Ö retimi ve Ders Kitapları .18 Cumhuriyet dönemi dü ünce akımları. Haz. milli kültür ve e itim konularında ki görü lerini. Salih Özbaran . s. Bu yolda en fazla ele tiriye muhatap olanların ba ında Atsız gelmektedir.
aradan birkaç ay geçtikten sonra Emniyet Müdürlü ü’nde önüne konan foto rafın hesabını vermek durumunda kalmı tır .21 Atsız’ın Türk dü ünce hayatındaki yerine i aret etmeden önce karakter yapısının ve haleti ruhiyesinin bilinmesi gerekmektedir . çok geni . saldırgan ve provokatif üslubu yüzünden yönetici elitlerin hı mına u ramı bir dava adamıdır. s. saçları sa yandan ayrılmı . s.Tanıdı ım Atsız .16 22 21 50 . eksiklik yahut çeli ki yoktu. Modern Türkiye’de Siyasi Dü ünce : Milliyetçilik . Tepkileri. burnu hafif kavisli. affedi i ve müsamahası hep bir düz hat takip ederdi.352 23 Altan Deliorman .36 Güven Bakırezer . Be endi i bir hareketi. Bir ara tırmacıya göre Atsız. Duru manın yapıldı ı gün mahkemeye dinleyici olarak giden Siyasal Bilgiler Okulu ö rencisi Mehmet Çınarlı adliyeden sonra Atsız ve arkada larıyla Gençlik Parkı’nda foto rafçılara poz vermi . 2002 .e.s. azarlaması. ailesine ba lı bir erkektir. dolgunca. kim Mehmet Çınarlı . Atsız’la resim çektirmek bazı ö rencilerin geleceklerini karartmaya vesile olacaktır . üste do ru çıkıkça bir alna sahip.24 En mühim hususiyeti ahsiyetinin tam bir bütünlük arzetmesidir. alkı ı. gözleri ate parçası gibidir. 24 Deliorman . sessizli i ve yalnızlı ı tercih eden. mecbur kalmadıkça kalabalı a girmez.Orkun Yayınları . orta boylu.23 Kalabalıktan ve sıkı ık yerlerden ho lanmaz.Sabahattin Ali .11. Ruh.22 Ö rencisinin tarifiyle. sevinci takdiri.s.12. 1944 yılında Orhun dergisinde dönemin ba bakanına hitaben yayınladı ı açık mektuplarda kendisine hakaret etti ini ileri sürerek Atsız’ı mahkemeye vermi ti. öfkesi. Nihal Atsız . stanbul 1984 . stanbul 2000 .g. kafa ve fikir yapısında herhangi bir bo luk. Hatıraların I ı ında . a. stanbul .Cilt 4 ..
26 Atsız’ın dü ünce çizgisine pek yakın olmayan ba ka bir ö rencisi de. Ugur Derman Anlatıyor :Ben ki Nesil Arasında Köprü Oldum .25 Dava ve hapishane arkada ı Eri ’e göre. s. Yaz 1999 .Atsız’dan Hatıralar . çok heyecanlıydı. Türk Edebiyatı . senatörlük ve Milli E itim Bakanlı ı yapan Tahsin Banguo lu ile yıllardır görü medi i ve haberle medi i . dö ü lü hikayeleri ve romanları okumaktan ho lanırdı. sayı 77 . s. Aralık 1988 . çok akacıydı .133-138 25 51 . ‘Liselerin dört yıla çıkarılmasıyla olu an bo luklar seminer denilen serbest saatlerle doldurulur ve sözü sohbeti çekilen hocalar seminer saati tertip ederlerdi. yakın dostları ve arkada larının ikbal günlerinde bile bu tavrını devam ettirmi tir. sayı 305 . M. do ru bulmadı ı bir hareketi de nereden gelirse gelsin öfkeyle kar ılardı.konu maları ve mektuplarında bu yönü bariz bir ekilde görülür. Ben iki hocanın pe ine dü mü tüm. isteyen istedi i seminere gidebiliyordu. seminerlerinde Türkçülü e davet eder tarzda konu urdu.16 28 Sınıf arkada ı olup .yaparsa yapsın. sayı 77.10 26 Muzaffer Eri . çocukların var mı sorularının tevcih edilmesinden anla ılmaktadır . kılınçlı. Nihal Bey.28 So uk bir kı günü kurban bayramında Osmana a Camii’nde cenaze namazı kılındıktan sonra safta duranlardan Fethi Gemuhluo lu. sayı 15 . Mehmet Uzun (Babao lu) .5. milletvekilli i . Bo aziçi . Bir Yi it Adam . Müteferrika . s. Biri Nihal Atsız. di eri Mahir z. takdirle.’demektedir. Bo aziçi . aceleci ve teheyyüci bir ruh yapısına sahipti. s. Aralık 1988 . Necmeddin Hacıemino lu .27 Devlet yöneticilerinden uzakta kalmı . Hüseyin Nihal Atsız’dan Tahsin Banguo lu’na . Hangi sınıftan olursa olsun. akalarına kendisiyle istihza edecek bir çe ni vermekten çekinmezdi. Mart 1999 .6 27 Be ir Ayvazo lu . kendisine evli misin .
Ö retmenlik mesle ini çok sevmesine ra men ö rencileriyle ba ba a dersanede kalabildi i yıllar oldukça sınırlıdır. sayı 4 . Tonyukuk ve Urungu’yu. milli uurla yo rulmu . Askerli i çok sevdi i ve temel bir meslek olarak gördü ü için bu yolda hizmet vermeyi dü ünüyordu. Delikurt’ta Murad’ı zaman zaman kendi mizacının unsurları ile bezemi tir. Dü üncelerinin tebli inde ikinci bir yol olarak sanatı seçmi tir.29 Atsız. 20 30 Sadık K. Edebi türde. Bu yolda ö retmenli i bir vasıta olarak görmü tür.30 Bozkurtlar’da Bö ü Alp. yıl :33 . zengin bir muhayyileye sahip olması gerekir. Kubbealtı Akademi Mecmuası . Elbette dü ünen bir kafa olarak birikimlerini gençlere ve topluma aktarmak istemi tir. fakat kendine mahsus bir tarzda yazılmı olan Ruh Adam. 1922’de Askeri Tıbbiye’ye girmi ti. Tural . Tarihi roman ve Atsız’ın tarihi romanları üzerine dü ünceler . Ekim 2004 . Bu arzusu devlet gelene imizde en eski kurum olan ordunun belkemi ini te kil eden genç subay adaylarıyla do rudan muhatap olmaktan kaynaklanmı olmalıdır. Atsız Arma anı . Emin I ık . çok yakınında bulunanların aktarımlarına göre imkan oldu unda tek arzusunun Harbiye’de ö retmenlik oldu unu dile getirmi tir.tezkiye yapıldıktan sonra yanındakilere ‘Allah’a ükür. Tarihi roman yazarı. lmi birikimi ve mizacı sanatta tarihi romancılı a yönelmesinin ba lıca saikidir. Atsız’ın 29 Dr. Kür ad. engin ve co kun bir ruha. CVII 52 . s. stanbul 1976 . Var olan küçüklük ve çirkinliklerden mazinin epik ve muhte em devirlerine kaçmaya e ilimli bir mizaçta olmalıdır. Bir Er Ki inin Ardından . gerçek anlamda bir er ki inin namazını kıldık‘ demi tir . Zaten lise tahsilini tamamladıktan sonra. s .
Türklerde milliyet uuru slamiyetin kabulünden sonrada uzun bir süre ya amı tır. Ruh Adam’daki Gerçek Kahramanlar . Osmanlılarda II. 31 lk baskısı 1972 yılında yapılan romanın konusunun. hayattan ve kendi çevresinden seçmi tir. Ay e Hocanım. A ustos 1999 . Basım yılına kadar üzerinde 15 yıldan fazla çalı tı ı anla ılmaktadır. Dü ünce tarihimizde millet fikrinin ortaya çıkması ve bu fikre dayalı olarak milliyetçilik Türkçülü ün tekamülüne ba lı olarak ortaya çıkmı tır . Mahmud döneminde Re id-el Din Tarihi’nin Türk boylarının ilk tarihini ele alan birinci kitabı Farsçadan Türkçeye çevrildi. Atsız romanının kahramanlarını önemsiz birkaç tip dı ında. Osmanlı hanedanının soyu O uz Han’a dayandırıldı. e i Bedriye Atsız’dır. TÜRKÇÜLÜ ÜN DO U UNDA ETK L OLAN FAKTÖRLER Tarihte milliyetçili i devlet siyasetinde temel yapan ilk devlet adamı Asya Hun mparatorlarından Çiçi’dir. s. Deliorman’ın onunla yaptı ı görü melere göre 1956-57’lerde ise henüz tam eklini almadı ı tahmin edilmektedir. Orkun . Romanın asıl kahramanı Selim Pusat Atsız’ın kendisidir. Ka garlı Mahmut’un Divan-ı Lügat’ında milliyet uurunun izleri açıkça görülmektedir. sayı 18. Ruh Adam’da de i ik tipler ve karakterler canlandırılmı tır.romanları arasında müstesna bir yer i gal eder.28 53 . Atsız’ın ö retmenlikten alınıp 1952 yılında Süleymaniye Kütüphanesi’nde görevlendirilmesinden sonra kafasında ekillenmeye ba ladı ı. 31 Altan Deliorman .
Bu sistem içinde Rum toplumu de il. Ayırt edici çizgiler milli de il. 1856 Islahat Fermanı’yla gayri müslim teb’alar birçok haklar kazanarak millet olma yolunda bir zemin temin etmi lerdir. milliyetçilik hareketleri öncesinde bünyesinde bulunan çok sayıda etnik grup ve toplumu millet sistemi adı verilen bir yapı içinde te kilatlandırmı tır. Batı dünyasındaki Türkiyat çalı malarının Türk aydınları üzerinde büyük etkisi olmu tur. denge siyaseti ile varlı ını devam ettirmeye gayret etmi tir . II. Ermeni ve Musevi cemaatlerine millet nizamnamesi verildi. hızla Balkanlara inmi tir. 1774 Küçük Kaynarca Antla ması ile Ortodoks teb’anın koruyuculu unu üstlenmi tir. yüzyılda Osmanlı devletinin genel durumu. ilerleyen süreç içinde devamlı toprak kazanmı tır. Abdülhamid’in slamcılık siyaseti ayrılıkçı hareketleri geciktirmi tir. Osmanlı yönetimi ça da la ma hareketleriyle devleti ayakta tutmaya çalı mı . 1783 yılında Kırım’ı i gal etmi . yüzyılın ikinci yarısından sonra Türk olmayan Müslüman unsurlar arasında da milliyetçilik hareketleri yayılmaya ba ladı. toprak kayıpları bir çok gerçeklerin anla ılmasına sebep olmu tur. Bu mezhep içinde bir çok etnik grup yer almı tı. Batıda Fransa ve ngiltere kapitülasyonlar ve yeni sömürgeler kazanmada birbiriyle amansız yarı a giri mi lerdir. 19. Araplarda dı etkilerle genellikle milliyetçilik hareketi aydın kesimine münhasır olarak kaldı. Giderek sırasıyla Rum. Türkiye dı ındaki Türk gruplarında 54 . Ezeli dü man Rusya büyümek için Osmanlıyı kendisine hedef seçmi .19. dini grupları belirtmek üzere cemaat kar ılı ı olarak kullanılıyordu. Ortodoks milleti vardı. Bu sistemde millet tabiri etnik de il. Kafkaslarda aleyhimize büyümeye ba lamı bo azlara ve stanbul’a gözünü dikmi tir. diniydi. Osmanlı devleti.
Daha önce Türkçülük siyasi bir akım haline getiril55 . Süleyman Pa a. Ne retti i Tercüman gazetesi zaman zaman yasaklanmasına ra men Osmanlı topraklarında bile dikkatle izlenmi tir. Onlar arasından yeti en A ao lu Ahmet Osmanlılarda Türkçülü ün tebli inde önemli bir görev ifa etmi tir.Türkiye’de etkili olmu tur . Kursavi. Cedit hareketinin Azerbaycan’da güçlü izleyicileri olmu tur. Türk milliyetçili inin II. tarih ve edebiyat sahalarında ki çalı malarla kültürel temelleri atılmı tır. Yine ba ka bir Azerbaycanlı Hüseyinzade Ali Bey. slamcılık ve Türkçülük bu dönemde görülen belli ba lı fikir akımlarıdır. Mercani. Milli kültürün in a edilmesine öncelik verilmi tir. Hüseyin Feyizhani. Nasiri tarafından yürütülen milli uyanı hareketi giderek büyük bir e itim reformu do urmu tur. Dil ve edebiyat alanında görülen ilk Türkçülük hareketinin önderi Ahmet Vefik Pa a’dır. Sadece Rusya Türkleri içinde de il bütün Türk dünyası üzerinde büyük tesir yaratan smail Gaspıralı e itim yoluyla modernle menin temellerini atmı tır. Batıcılık.geli en Türkçülük hareketi bilhassa Rusya’da ilk olarak dil Ural merkezli olarak ortaya çıkmı tır. E itimi halk arasında yayılması için herkesin anlayabilece i bir ekilde yazı dilinin sadele tirilmesi çalı maları konu ma ve yazı dili ikili ini ortadan kaldırmayı hedeflemi tir. II. Millet hayatında din kadar önemli olan ikinci faktör olan milliyet duygusu da önem kazanmaya ba lamı tır. Me rutiyet döneminde fikir akımları ve tartı maları belirginle meye ba lamı tır. Ali Suavi dil ve tarih alanında Türkçülü e özen gösteren ilk isimlerdir . Me rutiyet öncesinde dil. Tanzimat döneminde Türkçülük kültürel milliyetçilik çerçevesinde sade bir dil yaratma gayreti olarak ortaya çıkmı tır.
kurucuları bilahare Türk Ocakları içinde yer almı tır . 1929 yılından sonra zirveden ini ba lamı tır. Fikri hayatta millete mürebbilik yapacak.2. Türkçülü ün resmi ideoloji oldu u anlamını ta ıyan ifadeler kullanıldı. Atatürk 5. II. ilim. Turan iirini ne retmesi Türk gençleri üzerinde derin tesirler yapmı tır. Türk Yurdu Cemiyeti 1911 yılında kurulan ikinci Türkçü dernektir. ttihat ve Terakki’nin merkezinde görevli bulunan Ziya Gökalp Ocak yönetiminde resmen görev almamı tır . Yeni dil anlayı ını savunan Genç Kalemler hareketine Ziya Gökalp’in katılması. Bazı ara tırmacılara göre 1923-1931 yılları arasında Türkçülük fikri devlette tek hakim ideolojidir. Bu cemiyet Türk Ocaklarının kurulu çalı maları sırasında ortaya çıktı ı için fazla varlık gösterememi . iktisat.memi ti. Fiili kurulu u 20 Haziran 1911 tarihinde gerçekle tirilen Türk Ocakları resmen 12 Mart 1912 tarihinde açılmı tır. Türk Derne i’nin kurulması ve Genç Kalemler hareketi bu uygulamanın ilk örnekleridir. Me rutiyetin ilanıyla Türkçü fikirler siyasi hayatta ye ermeye ba lamı tır. 1929 yılında çi leri Bakanı ükrü Kaya Elazı ’da ‘Türkçülük bizim için hem bir mesnet . hem de bir gayedir‘ demi tir. Türkçülük fikrinin ideologu ziya Gökalp Türkçülü ün Esasları eserini bu dönemde ölümünden bir yıl önce ne retmi tir. Müstakil bir siyasi fırka kurmak için ba kanlık görevinden ayrılan Ahmet Ferit Tek’in yerine 1913’te Hamdullah Suphi’nin seçilmi tir. Türkçülük fikrini ta ıyanlar bütün bürokratik kademelere hakim olmu lardır. siyaset ve güzel sanatlar gibi bütün hars sahalarında vatanda ları yeti tirmek için 56 .1931 tarihinde ‘Türk Ocakları Cumhuriyet Halk Fırkası’nın hars ubeleridir.
Atsız 1930 yılında Üniversiteyi bitirmi tir. Türkçülük hareketi Ocak’ın kapatılmasıyla fazla sarsılmamı tır. Atatürk daha sonra ‘Aynı cinsten olan kuvvetler birle melidir‘ diyerek Türk Ocakları’nın istikbali ile ilgili dü üncesini ortaya koymu tur. Onun tenkit oklarından Türk Ocakları reisi Hamdullah Suphi’de nasibini almı tır . Yalnız devlet kendisinin dı ındaki hareketlere fazla göz yummamı tır . Bakanlık nezdinde tavassutta bulunarak yatılı okuması sebebiyle liselerde 8 yıl ö retmenlik yapmak mecburiyeti bulunmasına ra men 25 Ocak 1931 tarihinde kendisine asistan tayin ettirmi tir . 1929 yılında Resimli Ay mecmuasında Nazım Hikmet ‘Putları Yıkıyoruz’ adı altında açtı ı geni bir kampanya ile Türk dü ünce hayatının sembol isimleri üzerinde süpekülatif fikirler ileri sürmü tür. Serteller.pi valık edecektir. Atsız 15 Mayıs 57 . Resimli Ay dergisini çıkaran Serteller. Marksist fikirlerini propaganda etmesine zemin hazırlamı lardır. Nazım Hikmet’in tanınmı Türk fikir adamlarına kar ı tenkit dozunu a an karalama kampanyasına giri ti i dönemde kar ısında duracak kuvvetli bir kalem ve organize bir gençli in bulundu u söylenemez. bilhassa Sabiha Sertel liberalizm kalkanı gerisinde yürüttü ü tahripkar faaliyetlerden sonra Türkiye’yi terk edip muhacir oldukları dönemde TKP’nin yönetici kadrosunda çalı mı tır. liberal dü üncenin savunucusu olduklarını ileri sürmekle birlikte Nazım Hikmet’i himaye etmi . Hocası Köprülü. Gayemiz çok faydalı oldu u kanaatimiz bulunan bu yol üzerinde bütün milleti hemahenk olarak beraber yürütmekten ibarettir‘ demi tir . Ocak kurultayı 10 Nisan 1931 tarihinde toplanmı ve CHF’sına iltihak kararı almı tır .
19-20 . Ba lı ının altında ‘Türkçü ve Köycü’ ibaresi bulunan dergide edebiyat ve tarih bilginlerinin bulundu u geni bir kadro yazmı tır. Atsız . Ocak 1964 de yayın hayatına giren Ötüken’in ilk sayısındaki yazısı ‘Türkçülük ‘ adını ta ımaktadır. Makaleyi ülkü yazılarını toplayan kitabına da almı tır : Türk Ülküsü . ülküsüz milletlerin en talihlisinin nihayetsizlik ve sönük kalmaya mahkum oldu unu vurgulamı tır. Cumhuriyet devrinde Türkçülü ün öncüsü olmu tur. fikriyatının temel ilkelerinde de i me olmaması sebebiyle aynı yazıyı 21 yıl sonra çıkardı ı derginin ilk sayısına koymakta beis görmemi tir . Türkçülü ün bir ülkü. Aslında fikir dünyası bütünlük arzetmekle birlikte dünyanın ve Türkiye’nin geli imine paralel olarak bazı konularda hassasiyeti muhakkak farklı olmu tur. Ülküler hakikatle hayalin karı masından do mu olan. Af in Yayınları 32 58 .32Yazısına Türkçülü ün Türk Milliyetçili inin adı oldu unu belirterek ba lamı tır.1931’den itibaren 25 Eylül 1932’ye kadar Atsız Mecmua’yı 17 sayı halinde ne retti. Atsız’ın bu yazısı ilk olarak Orhun dergisinin 1 Ekim 1943 tarihinde çıkan 10. ülkülerin milletlerin manevi gıdası. düne bakarak yarını arayan. Milletler ölebildikleri kadar ya ama hakkına maliktirler . ATSIZ’IN TÜRKÇÜLÜ Ü Atsız hakkındaki ara tırmalarda fikri hayatı bir bütün halinde ele alınmı tır. Bu sebeple ana konumuz Türkçülü ü hakkında son dönemde çıkardı ı Ötüken dergisindeki yazılarına bakmak gerekir . sayısında ne redilmi tir . Ankara 1966 . milletlere hız veren ve u runda ölünen büyük dileklerdir. s.
Türk soyunun ruhunda. me ru ve tarihi bir davadır. Türkçüler’in. Tanzimat’tan sonra. ‘sıra’ ve ‘saygı’ esaslarını ihmal edemez. Türkler’in 200 yıldan beri çektikleri büyük sıkıntılar ve geçirdikleri felaketlerin verdi i uyanıklık . 2. Avrupa’da ki milliyetçiliklere benzeyen halkçı bir hareketin. 4. büyük Türk Eli’nde. Türkçülük. 3. 59 . Türkçülük. Türk uru unun kayıtsız artsız hakimiyeti ve ba ımsızlı ı ile Türklü ün her yönden bütün milletlerden ileri ve üstün olması ülküsüdür. Atsız’a gelmektedir: 1. 1962 yılında çıkmaya ba layan Orkun dergisinin birinci sayısında ‘Türk Milleti’ne Ça rı’ ba lı ı altında ne redilen yazısında. bizde de tatbik olunması isteyen milliyetçilerin hareketi . Türklü ün geçmi teki haklarının mirasını istemek bakımından haklı . göre Türkçülük dört kaynaktan Kökü çok eski olan ve Türk uru unun uuraltında asırlardan beri ya ayan milliyetçilik . daha eski Türkçüler’e saygı göstermesi bunun için arttır .Türkçülük. Bundan dolayı da. kanında beyninde ya ayan hayat prensiplerinin fikir haline gelmi bir eklidir. Devletimizin içindeki yabancı unsurların ihaneti dolayısıyla do an tepki . 9 madde halinde özetlenen milli kalkınma programının ilki Türkçülüktür .
a a ıdakiler yukarının buyru unu ukalalık saymaz. ö renci her eyden önce dersini bellemeye çalıırsa ve bütün vazifelerle rütbeler arasında ne caka. bugünkü Türkçülü ü ortaya çıkarmı tır.. a ıran. çok sert. yukarıdakiler de a a ının do ru ihtarlarına kızmazlarsa. çok yürekli olmak gerekiyor.Bu dört kaynaktan gelen dü ünceler birbiriyle karı ıp yu rularak. . ne de kabalı a kaçan sertlik bulunmazsa vazifenin bizden istedi i ey yapılmı olur. 60 .Bugün ayakta kalabilmek için eskisi kadar sa lam olmak yeti miyor. her önüne gelen Türkçü olamayaca ı gibi. ürken. Subay hiç yorulmadan altı saatlik talimini yaptırırsa.ö reticilik i ini yaparsa.. çok sa lam . bütün kar ılıklı i lerde. ö retmen bıkmadan . sapıtan milletleri tarih ba ı lamıyor. Çok güçlü. doktor her eyden önce yurtta ların sa lı ı ile ilgili olursa. hesapların görüldü ü günlerdeyiz. memur sinirlenmeden halka kolaylık göstermekte devam ederse. ne de ilgisizlik olmadan bir ahenk kurulursa. Geçmi haklara dayanılarak davaların öne atıldı ı. ne gösteri . ne dalkavukluk. Bunun da bizim için birinci artı Türkçülük ülküsüne sıkı sıkıya yapı maktır. her Türkçüyüm diyen de Türkçü sayılmaz . Gerçekten Türkçü olma kolay de ildir. görü me ve konu malarda ne ikiyüzlülü e kaçan nezaket. Türkçülük ülküsü bizden amansız bir görev ahlakı istiyor.. Onun yorumuna göre : Bugün ülküler ve kahramanlar ça ında ya ıyoruz.
Gök Börü ve Yeni Yazılar . Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte Türkçülü ün Türk milliyetçili ine dönü tü ünü. Atsız ile aynı yıllarda Türkçülük hareketinin fikriyatını yapan Reha O uz Türkkan’ın ‘Türkçülük’ anlayı ları arasında ki farklar eserlerinin mukayesesinden anla ılmaktadır. Türkçülük akımının Türklük anlayı ının imparatorlu un siyasi sınırlarının ötesinde ki öbür bölgelerde ya ayan geni bir akrabalık grubu anlamına geldi ini. Pan Türkçü görü ü ihtiva etti ini iddia ederler. Türk Ocakları Türk Tarihi Tetkik Heyeti tarafından 1930 yılında Türk Tari33 Reha O uz Türkkan .5-11 . Türk’ü ya atan manevi güçtür . 1940 . stanbul 1944 .Bozkurt. Bu dönemde hala Cumhuriyet vatanda ları arasında ayrım yapılması. Çalı ma hayatının Edirne Lisesi Edebiyat ö retmenli i döneminde iken Atsız Mecmua’nın devamı olarak Orhun dergisini çıkarmakta idi. stanbul . bu akımın savunucularının benimsedi i millet anlayı ının yeni modern kavramın sınırlarını a tı ını ileri sürerler. her türlü sıkıntıyı göze alarak do ruları söylemekte kararlı hale getirmi tir. Cumhuriyetin büyük ölçüde Türk halkından meydana geldi ini. Türkiye ve Türk aleminde. Türkçülük. Milliyetçilik Yolunda – Ergenekon. Milliyetçilik. Türkçülü e Giri . Cumhuriyet döneminde Türklük dar anlamıyla tanımlanmı ve siyasi milletle özde le mi tir.33 Türkçülü ü sadece sözde ve gönülde kalmamı . s. Türk Milliyetçili i isimlerini kullanmaktayız. ‘Türkçülük ‘. Bozkurtçu Yayını . Ülkücülük isimlerinin kullanıldı ı gibi. daha çok yaygın olarak Milliyetçilik. resmi ve siyasi anlayı a göre bütün yurtta ların Türk milletini te kil etmekte oldu u belirtilir.Bugün. Türkçülü e ele tirel yakla ımlarda. Müftüo lu Yayınevi 61 .
Togan görevli bulundu u stanbul Üniversitesi’nden ayrılarak yurtdı ına gitmek mecburiyetinde kalmı tır. Re it Galip tarafından. Toplumsal Tarih .34 Togan’ın tenkitlerine cevap verilmemi . Dr. Atsız Orhun’da liselerde okutulmak üzere çıkarılan dört ciltlik Tarih kitabının yanlı larını a ır bir ekilde tenkit etmi tir. Köprülü hadisenin gidi atından ürkerek kendisini üniversite hocalı ından çıkarmı tır .hinin Ana Hatları kaleme alınmı ve yine bu anlayı temelinde dört ciltlik Tarih ders kitabı hazırlanmı tır. Bu tezler Atsız’ın hocası Togan tarafından 2 Temmuz 1932 tarihinde toplanan I. Zeki Velidi Togan ve Türk Tarih Tezi . Türk Tarih Kongresi’nde ele tirilmi tir. Anadolu ve Ege kültürlerini yaratanların Türkler oldu u tezi öne sürülerek üç hedef düzeltilmi olmakta idi: 34 Nadir Özbek .20-27 62 . Eylül 1997 . hocasına kar ı yapılan haksızlı a kar ı çıkmı . Rusya’da Çarlık yönetiminin yıkılmasından sonra ba ımsızlık kazanmak üzere yapılan mücadeleler esnasındaki tartı malar gündeme getirilerek susturulmaya çalı ılmı tır. sayı 45 . bu sebeple kadim Mezopotamya. Medeniyetin Orta Asya’da Türk kökenli topluluklarca meydana getirildi i ve dünyaya yayıldı ı.1930 lu yıllarda ortaya atılan Türk Tarih Tezi ile modern Türkiye’yle köprü kurabilecek seküler bir altın ça (Orta Asya) tahayyül edilmi . s. Atsız. Ardından bu ilk kitabın bazı bölümlerinden olu turulan 74 sahifelik özet nitelikli Türk Tarihinin Ana Hatları-Medhal adlı risale hazırlanmı ve 1931 yılında otuz bin adet bastırılarak okullara da ıtılmı tır. hem de bu medeniyetin dünya tarihinin geli iminde kilit rolü bulundu u öne sürülerek batı’nın ana anlatısına daha sancısız dahil olunabilme denenmi tir.
3. Atsız 9 ay vekalet emrinde kaldıktan sonra ba ka bir yerde görevine iade edilmi tir.35 Pragmatik bir yakla ımla tarih yazıcılı ı. sayı 91 . liseler için yazılan tarih kitaplarının da esasını olu turdu. Milliyetçi Tarihyazımı ve ‘Azgeli mi lik Bilinci’ . Atsız’ın bu ele tirisi. Açıkta olmanın uzaması hali ki inin açlıkla kar ı kar ıya kalması demektir. Kı 2001-2002 .Dünyadaki di er ça da ve egemen milletle e itler ili kisi içine girebilmek için bugünkü dünya uygarlı ının yaratıcıları arasına Türkleri de koyacak olan Orta Asya merkezli bir kültürel yayılım tezini savunmak . Üretilen bu tarih tezleri. Zamanın yönetimi bir lise ö retmeninin tek partinin tek ders kitabına yöneltti i tenkitleri tahammülle karılamamı . Bu tarih tezleri 30-40 yıl boyunca e itim müfredatının önemli bir parçasını olu turdu. onu vekalet emrine almakla kalmayarak dergisini Bakanlar Kurulu kararı ile kapatmı tır. O dönemde vekalet emrine alınmalar günümüzdeki benzeri uygulamalarla mukayese edilemez. 1. 2. s. Toplum ve Bilim .248 35 63 .Laisizmin vurgulanması ve yeni milli kimli i slamın dı ına ta ımak bakımından slam öncesi Türk tarihine (Orta Asya’ya) uzanmak 3.Türkiye Cumhuriyeti’nin Anadolu üzerindeki varlı ını me rula tırmak 2. yeni bir kimli in yaratılması ve benimsetilmesi sürecinde kullanılan bir amaç haline getirildi.1. dönemin Türk Tarih Foti Benlisoy-Stefo Benlisoy. Aslında bu tezler daha önce Enver Celalettin Pa a tarafından 1917 yılında teklif edilmi ve kamuoyunda pek ilgi uyandırmamı tı.
Atatürk bu hadiseye ehemmiyet bile vermemi . Aralık 1985 . Atsız’ın kendisinden intikam alabilece i gibi bir vehme kapıldı ı için. Bo aziçi . Türkçülü e kar ı olamaz. Tercüman . Atatürk tarafından me rula tırılan ve üniversitedeki hayatı iade edilen bir Atsız. 14. Ya mur Atsız’ın babasının gerçek iki dostundan biri oldu unu belirtti i 36 Yılmaz Öztuna’ya göre Köprülü. Zaruri Bir Açıklama . sonradan laikli in biraz da mütecaviz yorumu. hem de fikirlerini rahat bir ortamda yayamaması bakımından son derece zararlı olmu tur. Atsız’la arasında bir ey geçmemi ti. o çevreden ve Atatürk’ten fikirler alamaması. be enmi kendisiyle tanı mak istemi tir. Müdafaa-i Hukuk Doktrini’nin.37 Atatürk’ün Türkçü yönü yıllar sonra ba ka bir yazar tarafından da vurgulanmı tır: ’Kemalizm. sayı 42 . Atsız’ın Ardından . Kemalizm dine kar ı olamaz. istidatlardan ho lanan bir tabiata sahipti. ba at karakteri Anti/emperyalizmi gizlemek isteyenlerce öne çıkarıl36 37 Ya mur Atsız .2005 Yılmaz Öztuna . neden çünkü kendisi Türkçüdür.tezine kar ı yöneltilen kritiklerde nedense pek dikkate alınmamaktadır. Atsız’ın üniversiteden uzakla tırılması hem onun ilmi kariyeri. s. Atatürk’e Atsız’ın meclisine giremeyecek derecede sert tabiatli bir genç oldu unu söyleyip davetten vazgeçirmi tir.25 64 . fikirlerini yayamaması Türk bilim hayatı bakımından fevkalade zararlı olmu tur. her devrin menkubu olmaz ve fikirlerini meydan muharebesi verip sertle tirmeye mecbur kalmaksızın yayabilirdi. Atsız’ın Atatürk’ün çevresine girememesi. Atsız’ın bundan sonraki yıllarda yazdıklarını okumu .1. çünkü onu yasaklamamı sadece toplumsallıktan bireyselli e çevirmi tir ki ‘medeni dünyanın‘ tavrı da budur. Atatürk.
Halifelik vs. Atsız Mecmua . 1 Nisan 1957 . Farklı görü lerde kalem erbabı ile giri ti i polemikleri ilk gençlik yıllarından itibaren görülmektedir.sayı 17 . 17 Te rinievvel 1932 40 Atsız .39 Fikriyatının temel ta larından biri olan Turan kavramına muhalif dü ünceler ta ıyan Anadolucu çizginin ilk önderlerini yakından tanımı tı.Ak am .40 Attila lhan . Sertkaya’nın Nihal Atsız isimli monografisinde 38 65 . Gazi’nin Nokta-i Nazarı ! .. Dönemin kö e yazarlarından Vala Nurettin ile tartı maya giri ti i bilinmektedir. Bu çizginin dı ında Anadolu’nun ötesinde kalan Türkleri defterden silmeyi hatta onlara kar ı dü manlık gütmeye kar ı durmu tur.Nurettin’in cevabı . Topçu’nun stanbul ve Rumeli Türkleriyle.2 . Anadolu’nun Sünni olmayan Türklerini milletten çıkaran. Bütün Türklerin dayana ı ve belkemi i olan Anadolu Türklerini her eyden önce dü ünmek. sonra mü’min Türk halkına olan saygısına! ‘38 Atsız. 1950 li yıllarda Nurettin Topçu’yu bu sebeple sert bir ekilde tenkit etmi tir.’Ben dönek de ilim’ . Cumhuriyet . Türkistanlıların temsilcisi olarak gördü ü Aksak Temir’i Kahpe Timur diye bahsetmesinden dolayı tenkit etmi tir.175 . sayı 33 .mı tır.b.s. hakkındaki konu malarını. Osman F.15 Eylül 1932 . Mustafa Çokayo lu ile fikri tartı masına ileride temas edilecektir.2005 39 H. onları kalkındırmak anlamında olan Anadoluculu u makul kar ılamı tır. Nihal . yoksa okuyunuz Gazi’nin slamiyet. s. Onlarla bu do rultuda polemi e girmemi tir. ‘Vala Nurettin Beyden Bir Sual’. Felsefe Ö retmeninin Yanlı ları . 10. ‘ .’. önce bilgisinin derinli ine a ıracaksınız.1. Ocak . Türkçülük fikrinin gere i olarak munis mizacına ra men bazı tanınmı isimlerle sert polemikler yapmaktan geri kalmamı tır.
s.10.’ eklinde bir görü ileri sürmü tür.1950 tarihli Zafer gazetesinde ne redilen ‘ deal Buhranı’ ki makaleler bibliyografyası oldukça eksik olup yukarıda zikretti imiz makalenin kaydı bulunmamaktadır : Ankara .g.1961 66 . . dil. nevi ahsına münhasır bir milletiz. tarihi mukadderattan ba ka bir ey olmadı ı görü ünde olan Atsız. 19.Temir’le Yıldırım’ın çarpı masını bir karde kavgasından. 41 Mehmet Uzun(Babao lu) . Atsız’ın bibliyografyasını biraz geni letmi olmakla birlikte Topçu hakkındaki makaleyi kaydetmemi tir .m.. Fakat biz ne beden ve ne ruh yapımız itibarı ile Orta Asyalı de iliz. son Havadis gazetesindeki bir yazısında ‘Biz Türkiye Türkleri.12.. Hacalo lu . Biz bilakis slam çenberiyle çevrilmi bir ülkede. 1987 .133 42 Son Havadis . Atsız. bu görü e kar ı ‘Sakarya bo u ması sırasında bizim için ‘Uzaktaki Karde ime’ diye iir yazan Kazak Ma can veya Kunuri ehitlerinin hatırasına mevlut okutarak a layan Japonya’daki Tatarlar benim milletimden de il midir ‘ sorusunu yöneltmi tir.41 Bu ifadelerinden Türk tarihine bütüncü bir bakı açısına sahip oldu u açıkça görülmektedir . onun milliyetçilik aleyhtarlı ının çok öncelere kadar uzanan bir geçmi i oldu unu. Gerçi dil elemanlarımız bakımından Orta Asya ile yakın bir hısımlı ımız var . üniversite arkada ı Banguo lu’na yazdı ı bir mektubunda Temir’den cennetmekan Aksak Temir olarak sözetmi tir.42 Atsız. a. Atsız. ırklar sentezi halinde kendi ba ına ya ayan . 1961 yılında yapılan genel seçimlere AP senatör adayı olarak katılan Ba gil. 7. muhtelif din. tarih ve ırktan birçok millet elemanlarının asırlar içinde ve slam kültürü kazanında kaynayıp hal ve hamur olmasından meydana gelmi mürekkep bir milletiz. ikinci keskin kalem tartı masını Ali Fuat Ba gil ile yapmı tır.
‘Ordinaryus’un Fahi Yanlı ları-Ali Fuat Ba gil’e Cevap) 15 Ekim 1961 . Atsız’a bu hadiselerden dolayı cevap vermekte gecikmi olabilir. Aradan uzun bir süre geçtikten sonra 30 Kasım 1963 tarihli Yeni stanbul gazetesinde ‘Milliyetçilik Bahsi’ ba lıklı yazısında milliyetçilikle Müslümanlı ın ba da amayaca ını belirtmi tir.’ . Türklü ümüzü uurumuzdan. dinleyiniz! Anlayınız! Türküz ve Müslümanız. s.31. sizin sahte fetvalarınız hiçbir zaman söküp çıkaramıyacaktır! . 1961 . Atsız’ın bu risalesine uzun müddet cevap vermemi tir. AP mensuplarınca Cumhurba kanlı ına aday gösterilece i söylentileri hızla yayılmı tır. Ülkü Yayınları Nu:1 67 .ba lıklı bir yazısından iktibas etti i bölümlerdeki fikirlerinden örneklerle göstermi tir. Ba gil’in bu mealde yazıları ne redilmeye devam etti .. Bu ne riyat yüzünden dönemin Orkun dergisinde ‘Orkun’dan Sesler ‘ ba lıklı . bu tutum ve görü ü protesto eden yazılar çıktı: ’Bu yazılarda. 27 Mayıs ihtilalinden sonra parlamento seçimlerinin yapılmak suretiyle demokrasinin kurallarına göre uygulanması te ebbüslerine ra men Ba gil’in adaylık söylentisi bazı kesimlerce tepki ile kar ılanması üzerine. parlamentoya girmi . Küçükaydın Matbaası 44 Hayrani Ilgar .Yeni stanbul’da. imanımızı kalbimizden.’Din namına fetva verenler. tehditleri gö üsleyemeyerek istifa etmi ve yurtdı ına çıkmak mecburiyetinde kalmı tır.44 43 Atsız . 1961 yılı sonbaharında yapılan seçimlerde .. stanbul . Sözde ve Gerçek Milliyetçilik (Atsız-Ba gil Mücadelesinin ç Yüzü) .43 Ba gil. Bu yazıda stanbul gazetelerinden birinde yazdı ı yazıdan dolayı bir yazarın hücumuna u radı ını belirtmesinden Atsız’ın risalesinden haberdar oldu u anla ılmaktadır. zmir 1964 .
Ötüken . Mayıs 1967 . Ötüken . 6. Ötüken . haziran 1967 . sayı 45 . Do u Mitinglerinde Perde Arkası . Günümüzde ülkemizin büyük sıkıntılarının ba ında gelen etnik bölücülük hareketi 196O’lı yıllardan itibaren geni leme emaresi göstermi tir. sayı 47 .7. Aralık 1967 . Konu malar II . Kızıl Kürtlerin Yaygarası . Kasım 1967 . Ülkenin siyasi ve kültürel konularında do ruları yazmaktan geri durmamı tır. sonra do u ve güneydo u bölgelerimizdeki bazı il ve ilçelerinde bölücü mitinglerin yapılması üzerine gelecekte ülkeyi bekleyen tehlikelere i aret eden makaleler ne retti. mahkemeye verilmesi ve ceza alması. . Atsız hakkında suç duyurusunda bulunan ve 6 dönem stanbul milletvekilli i yapan Ülker’in top doktoru olan 45 Konu malar I. Yargıtay tarafından cezasının onanması üzerine hapse konulması süreci ba lamı tır. sayı 41 . sayı 42 . Ötüken . sayı 43 . Ba ımsız Kürt Devleti Propagandası . Satılmı lar-Moskof U akları . 8-29 Mart 1967 tarihleri arasında Do an Kılıç ıhhasanlı isimli bölücü bir gazetecinin ‘Barzani’nin Karargahında’ ba lıklı yazı dizisinin Yeni Gazete’de tefrika edilmesi. Nisan 1967 .45 Makalelerinde ileri sürdü ü fikirler üzerinde tartı ma ve tedbir almak yerine CHP stanbul milletvekili Re it Ülker Millet Meclisi Ba kanlı ı’na bir sözlü soru önergesi vererek bu yazılar hakkında neden i lem yapılmadı ını sormu tur. sayı 48 . 46 Yeni stanbul . sayı 40 .1967 68 . Bu önerge ile Atsız’ın. Ötüken . Eylül 1967 . Ötüken . Ötüken .46 AP Diyarbakır senatörü Selahattin Cizrelio lu senatoda gündem dı ı konu ma yaparak aynı hususta görü belirtti. Konu malar III .Dergilerde çıkan makalelerinin konularına bakılarak Türkiye’nin gündemini tespit etmek mümkündür. Bitlis senatörü Ziya erefhano lu’nun Amerika’ya kaçarak Kürtlük davası için çalı malarda bulunması. Temmuz 1967 .
3 49 Atsız . stanbul Çerkezleri I .26-37 .25-32 48 Atsız . Haziran 1971 . s.ubat 1996-1997) . sosyal (!). lk önce Türk dünyasına. misyonerlik faaliyetine zemin hazırlayan faaliyetlere yıllar önce i aret etti:’Türk Milletinin kafası ve gönlü dini(!). safsatalar la doldurulursa o artık Türk milleti olmaktan çıkar ve bu yakınlarda sık sık tekrarlandı ı gibi ‘Türkiye milleti’ veya ‘Anadolu milleti’ haline gelir ki geçmi le ilgili kesilmi . s. stanbul Çerkezleri III . co rafyasına sanatçı gözüyle duygu dünyasında yakla mı . s. ’16 Devlet masalı ve Uydurma Bayraklar’ .o lunun sonraki yıllarda ‘ stanbul Çerkezleri‘ ba lıklı seri yazıları dergilerde görülmü tür. 3 .38-44 .48 Kutsi mefhumlar hakkında toplumda mevcut bilgiler üzerinde kaos yaratmak için giri ilen te ebbüsleri izah etmek üzere makaleler yayınladı. sayı 7 (Haziran-Temmuz-A ustos 1996) . ‘Bu Yurdun Kutsal Yerleri ‘ . Ötüken . s. s. sayı 59 . 47 Türkçenin özle tirilmesi gayretlerinin artması üzerine mücadeleye giri en Adnan Ötüken’in ‘Türk Dili çin Mücadele’ ba lı ı ile yayınladı ı iki risalenin tanıtımı için bir makale ne retti. sayı 8 (Eylül-Ekim-Kasım 1996) . Süreyya Ülker . Mayıs 1969 . 3 47 69 . sayı 90 . Dr. tekni i ileri olsa da kültürü ve ahlakı olmayan bir güney Amerika milletinden farkı kalmaz ‘. Ötüken . Ötüken . mukaddesatsız. milli (!). Eski Doç . ‘Bozulan Türkçe’ .terennüm etmi tir. sayı 9 (Aralık-Ocak. Yakın günlerde toplum gündemini i gal eden Türkiyelilik kavramının tehlikesine. stanbul Çerkezleri II .eserlerinde tema olarak ele almı .49 ATSIZ VE TÜRK DÜNYASI Atsız’ın Türk dünyası ile alakasına de i ik bakı açılarından yakla ılabilir. sayı 65 . Birle ik Kafkasya . Kasım 1968 . s.
Altaylar. Tercüman .s.yurdumuzu. ne var canda Yatarız taze çimende. Tanrı Da ları. Nasip olup ata topraklarına ilk gidenler Tanrı Da ları’ndan ta parçalarını kutsal bir emanet gibi Türkiye’ye ta ıdılar. ne elendik.. hayalimizde pembe bulutlarla kaplı . a.194 70 . Kurultay’da Ba ı börklü Han görünür ! Atsız der ki. 50 Bir milletin 50 yıl zulüm altında ya ayıp.51 Atsız’ın tahmini 2 yıl sapma ile 50 51 Ya mur Atsız .. Atsız . kültür bakımından ilerleyerek uyandıktan sonra onu eskisi gibi idare etme e imkan bulunmadı ını. evlerinin en mutena yerlerine koydular . heyecanlandık.g. Rus’un adı her geçende. Ata yurdlarını topluma tanıtmı .e. 20 yıla kadar Rusya’da bol evizmin bitece ini ve Rusya’nın parçalanaca ını yakın bir dostuna 1972 yılında gönderdi i mektubunda ileri sürmü tür..2005 Hacalo lu . Bu davranı ın arkasında onun belirsiz silueti hep durdu . sevdirmi tir. O diyarlar ki: Bir gün olur. Gözlerime kan görünür! Bu ve buna benzer iirlerini kahramanlık günlerinde. görkemli. milli gecelerimizde okuyarak. Bütün ömrü boyunca uzak diyarlardaki esir Türklerin bir gün hürriyetlerine kavu acaklarını tahayyül etmi ti.. yılda . 12. evklendik. efsanevi diyarlar oldular. duygulandık.ayda canda ? Bulu uruz hep Altay’da Güz ayında.1.
Yesevi. Bundan dolayı bacana ım Atsız’la aramız eskiden beri açıktır.184 . Japonlar) dahi Mehmet Kaplan . zeka kuvvetini Türkiye’nin dı ına çeviren adam bence Türkiye’ye ihanet ediyor demektir. N. Tercüman . stanbul Bayezit’te Samiha Ayverdi ile kar ıla ır ve der ki:’Samiha. 53 Namık Kemal Zeybek . Türkiye’nin fikir. Atsız. Turancılık dü üncesi yüzünden yakın akrabaları ile arası açılmı tır. Hocası Fuat Köprülü’nün temel eseri Türk Edebiyatında lk Mutasavvıflar’dan dolayı Ahmet Yesevi’yi inceledi i bir anekdottan anla ılmaktadır. Bütün aydınların mümkünse yalnız Türkiye’yi dü ünmelerini temenni ediyorum.2003 52 71 .Atsız . Türkiye içinde ya ayan ve Türk’e ihanet etmeyen. Zeynep Kerman. para. ‘52 Türk dünyasının yeti tirdi i bütün dü ünürler hakkında malumat sahibi oldu u bilinmektedir. Ayverdi ve Ba bu .S. ister Çerkes olsun Türkiye’ye zarar veren adam halisü’d-dem Türk olsa da onu sevemem. s. Dergah Yayınları . Hatta Türklerle akraba Turanlı kavimler (Finler. 21. ruh.do ru çıkmı 1990 yılında Sovyet sistemi da ılmı . stanbul 1992 . Macarlar.nci Enginün . Haz. bütün Türklük aleminde öhret bulmu tu. ne ba ka milletler beni yakından alakadar eder. A. Ne Rusya Türkleri. ster Arnavut.6. Bacana ı Mehmet Kaplan bu görü ayrılı ına i aret etmi tir: ‘Irkçı de ilim. Mo ollar. Türkiye’ye faydalı olan her insan bence iyidir. günümüzdeki Türk Cumhuriyetleri do mu tur . Ali’ye Mektuplar . Samiha sen yaptı ını biliyor musun? Sen Ahmet Yesevi’nin yaptı ını biliyor musun’ 53 Namı yalnız Türkiye’de de il.
8 s. Türk dünyasının sıkıntılarını daima dile getirmi tir. Hz. önce bir makale 58.31 58 H.54 Uzak Türk diyarlarından uzun yollardan geçerek Türkiye’ye gelen karde lerimizin O’nun kapısını çalarak arayıp sordukları. s. Çokayo lu Mustafa Beye son cevap . yıldönümünde Ötüken özel sayı olarak çıkmı kendiside bir makale ne retmi tir. Türkistan’ın göçebeleri ile Türkiye’nin köylüleridir’.56 Do u Türkistan’ı terkederek Himalaya Da ları’nı a an Kazak kafilesinde bulunanlar Türkiye’ye geldikleri 1954 yılından önce Ke mir’de ilk defa adını duymu lardır. Ötüken . bunun Ya Türkistan’da tartı ma konusu oldu undan Ke mir’de söz edilmi tir. Zeki Sofuo lu . Sart ba ına cevap . Ocak 1971 57 Hasan Oraltay . diye yazdı ı.55 Do u Türkistan. sayı 85 . daha sonra bir risale ne retmi tir. s. s. Ötüken .Refet Körüklü-Cengiz Yavan . ran Türkleri . sayı 70 . ecnebi doktorlar sayesinde ya ayan Ya Türkistan Müdürü’ne . Büyük Türkçü’yü Anarken . sayı 19 . 54 72 . elini-yüzünü öptükleri bilinmektedir . Atsız Mecmua’da ‘Türk ırkının istiklalini kuracak ve koruyacak olanlar Türkistan’ın sart’ları ile Türkiye’nin ehirlileri de il. Türkçülerin Kaleminden Atsız. Türkçülerin Kalemin Atsız . Kıbrıs. sayı 17 . hocası Togan’ı müdafaa etmek için Mustafa Çokayo lu ile aralarında polemi e giri mi . Ocak 1970 . Atsız Mecmua .10 . Türkiye ve Kıbrıs . ho’cular ve Osman Batur . sayı 73 . 55 Atsız . Nihal.15 Eylül 1932 . Ttemmuz 1965 56 Atsız .59 Atsız. ran Türklerinin meseleleri yazılarının ana konularıdır . Irak’ta Kerkük’te Türkmenlere yapılan toplu katliamın 6.Atsız’ı bilirler ve tanırlardı. Ötüken . stanbul 2000 . Ötüken .Nihal Atsız .163-164 59 H. yerli doktorlar bulamadı ı için ölen merhum Atsız Mecmua Müdürü’nden . 57 Atsız. Kıbrıs’tan sonra Kerkük . Ekim 1969 . Atsız Be . Türk Dünyası Ara tırmaları Vakfı yayını . stanbul 1933 .
62 1944 yılındaki me hur tutuklamalarda kader ve hapishane arkada lı ı yaptıkları arasında hocası Togan’da bulunmu tur.60 Hep Dı Türklerin savunucusu olan Atsız’la.e.g. Vatansız bir Macar mültecisi 60 61 Oraltay . ilmi temeli olmayan tamamen hissiyata dayanan kabilecilik cereyanından üzüntü duydu u. Almanya Münih’te Sovyetler Birli ini Ö renme Enstitüsü’nün ne retti i Dergi’nin sahibi durumunda olan Kırımlı Edige Mustafa Kırımal ile münasebetinin bulundu unu biliyoruz. Aynı davada yargılananlar arasında karı koca iki Türkistanlı daha bulunmaktadır.61 nan. tanıyanların anlatımına göre oldukça süslü ve ilk evliliinden çok sayıda çocu u bulunan bir hanımdır.. Togan.Genel Ba kanı oldu u Türkçüler Derne i’nin zmir ubesi ba kanlı ının ‘Altaylar’dan gelmi bir Kazak‘ tarafından deruhte edilmesinden memnuniyet duymu tur. Turani akrabalarımızdan. Sadık Aran gibi Dı Türkler’in bazı ileri gelenleri hariç lider ve siyasi geçinen çıkarcı.g. Türk uruglarının Türkiye’deki temsilcileri arasında vücut bulan.s32 Ötüken . Sovyet mezalimime maruz kalan Macarlara ve hür dünyada ya ayan temsilcilerine kar ı oldukça hassastı. sayı 91 . Togan’ın ölümü kar ısında Türk Kültürü dergisinin kayıtsız kalmasından üzüldü ü bilinmektedir.Yargılananlar arasında bulunan tek bayan olan Nuriiman Karada lı Do u Türkistanlı Uygur olan ilk e inden ayrıldıktan sonra Ahmet Karada lı ile evlenmi .33 73 . Abdülkadir Togan’ın birinci ölüm yıldönümünde Ötüken özel sayı olarak ne redilmi tir. Türkiye’deki siyasi iktidarlardan menfaat bekleyenler pek ili ki kurmazlardı.s. Temmuz 1971 62 Oraltay . Ahmet ve Nuriiman Karada lı . a. M..e. Hocası Atsız’ın. a.
sayı 46 . s. Ekim 2001 .olarak Türkiye’ye gelen mre von Taht onu ziyaret ettiinde. s. 63 Uzun yıllar yalnız ba ına Türkiye’de ya ayan Taht’a Ötüken dergisinin sayfaları açılarak. çok miktarda yazısının ne redilmesi temin edilmi . (Ocak. Ünsal Akta .35 64 Kitabın tenkidi hk. mre von Taht . Ala -Türkistan Türklerinin Milli stiklal Parolası . Atsız. sayı 94 ..64 Kazak Türklerinden olan Hasan Oraltay’ın Ala isimli kitabına bir takdim yazısı yazmı tır. ‘Macarlar’a Sevgi’ ba lıklı bir iir yazarak Ötüken dergisinde ne retmi tir. kendisini yalnız karde Türkiye’de de il. aynı zamanda kendi vatanında ve ılık kanı kadar öz bir karde nezdinde imi gibi hissetti ini vurgulamaktadır.ubat-Mart 2004) .59-62 65 Hasan Oraltay . bk. Türkçülerin Kaleminden Atsız . hür dünyada Macaristan’ın ba ımsızlı ı için mücadele eden te kilatlarla ilgili haberlere yine dergide yer verilmi tir. Macar Turancıları . Nihal Atsız . Dr.65 Orta Asya Türk tarihi ile ilgili engin bilgisine dayanarak kısa takdim yazısında geni mesajlar vermi tir. uzun süre Türkiye’de ya ayan ve 18 Nisan 1982 tarihinde Ankara’da vefat eden Taht’tan söz edilmemi tir. s. Emel’imiz Kırım .11-16 63 74 . Macar Turancısı Bir övalyenin Son Yılları: mre Taht (Toth) . Ömer Özcan . Takdimin sonuna do ru geçmi te yüksek ö renim için Türkiye’ye gelen ran’ın Hazar kıyılarında Sovyet sınırına biti ik Gümü Tepe bölgesinden be Türkmen hakkında verdi i kısa bilgiden Prof. stanbul 1973 . Toplumsal Tarih . s.!Tarihi Turanlı –Hun TürkMacar Milletinin Ebediyen Ya ayacak Karde i ! . Macar Turancıları hakkında ki bir kitapta dı arıda yürütülen mücadele görmezlikten gelinmi . bk.60-64 Literatürde Taht hakkındaki görebildi imiz tek yazı hk.
Türk co rafyasının bütün kesimlerinin temsilcileriyle irtibatının bulundu u anla ılmaktadır. sülale ve ailelerin bulundu unu göstermi tir. 21.g. önceden bir kitabından dolayı adını bildi i ve 1958 tanı tı ı Atsız’ın Türk’ün a ı ı oldu unu. Atsız . 43 75 .1977 68 Mehmet Orhun .e. Millet . s. istemi ve metodu ortaya koymu . derdine derman bulmak istedi ini ifade etmi tir.16 Hızır Bek Gayretullah .12. a.68 Atsız’ın hayatının sonuna kadar takipçisi oldu u Turan fikrinin Sovyetlerin da ılmasından sonra ba ımsızlı ını ilan eden Türk Cumhuriyetleri arasında gönül birli i olarak uygulama alanı bulmu tur. ayrı devletlerin bulunmadı ını. Türkçülerin Kaleminden Atsız .s. Türk Tarihinin Tekamül Seyrinin Tespiti’ni yapmı tır.. tek bir milletin ba ına gelmi hanedan. Rusya’da do up Türkiye’ye geldikten yıllar sonra vatanda lı a kabul edilerek Erol Güney adını alan Musevi asıllı gazeteci 1955 yılında Bakanlar Kurulu 66 67 Oraltay . Hocam Hüseyin Nihal Atsız Be . milletin ve yurdun tek oldu unu. 67 29 ya ında iken edebiyat ö retmeni olarak tayin edildi i Edirne Lisesi’nde Türk Tarihi’nin ö retilmesindeki.66 Himalayalar’ı a arak Türkiye’ye gelen ba ka bir Kazak Hızır Bek Gayretullah. nerede bir Türk varsa ona yakın olmak. Türk tarihinin bir bütün olarak ele alınması gerekti ini. Bu ülkelerin yöneticileri zaman zaman biraraya gelerek önemli konularda mü terek hareket edilmesi hususunda kararlar almaktadırlar. So uk sava döneminde milliyetçili e ve Turancılı a kar ı giri ilen sistemli saldırılar etkilenen eski bir vatanda ımız Sovyetler Birli i’ne seyahat imkanı elde ettiinde özellikle Türklerin ya adıkları bölgeleri görmek istemi tir.
s. Dönemin sola sempati duyan bütün aydınlarıyla oldukça sıkı fıkı olmu .257 76 . Sovyetler’e Panturanizm hakkında inceleme yapmak için gitmek istedi ini .69 Eski vatanda ımızın ula tı ı neticeden memnun oldu u görülüyor! Do du u Odessa ehrini bile görmek istemeden Türk illerine seyahat arzusu. II.Kararı ile yurt dı ına çıkarılmı tır. ama asla bir tek devlet ya da federasyon kuramayacaklarını anlamı tır. stanbul 2005.Dünya Sava ı yıllarında Milli E itim Bakanlı ı Tercüme Bürosu’nda çalı an Güney’in e i de Talim ve Terbiye Kurulu kütüphanesinde görev yapmı tır. Erol Güney’in Ke(n)disi –GöçmenCevirmen-Gazeteci-Sevgili . Bu küçük örnek verilen mücadelenin ve fikrin büyüklü ünü göstermektedir . Turancı kar ıtı dü üncelerinin uuraltındaki baskısından kaynaklanmı tır. 69 Haluk Oral-M. eref Özsoy. daha sonra gazetecilik yapmaya ba lamı tır. gezisi sonunda cumhuriyetlerin bir gün özgür olurlarsa Türkiye’yle sıkı kültürel ve ekonomik ba lar kurabileceklerini.
gelecekle ve geçmi le u ra ma biçimini alır ve imdiki zaman. ayrıntılara girmeden her zaman sorabiliriz. Bu yüzden klasik anlayı la yazılmı bir romana sorulabilecek sorularla. Brown Bir romana sorulacak do ru sorunun ne oldu unu. hayat zamanı kayıptır!” Norman O. brahim AH N∗ “Ölüme kar ı verilen sava . Çünkü roman okuyucusu.ATSIZ’IN ROMANLARINDA “A K”’IN ANLAMI ÜZER NE Doç. 77 . romana haksızlık etmek anlamına gelebilir.Ama genel bir ifadeyle bir edebi metnin ne/neler söyledi i sorusunu. Dr. bir romanın bir tek ey söylüyor ∗ Kırıkkale Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Ö retim Üyesi. post-modern teknikle yazılmı bir ba ka romana sorulacak soru ya da sorular farklı olabilir.”Bu roman ne söylüyor” sorusu ço u zaman. ço u zaman romanın yapısı belirler.
olabilmesinin yanlı oldu unu. Atsız’ın romanı/romanları neler söylüyor diye sorduumuzda. vatan ve millet sevgisi. çok ey söylemenin. daha sonra ise “neler” söyler sorularını hak etmektedir. tarihi Türk kimli inin a ındı ı gibi bir sonucu do urmu ve Tanzimat’ta ba layan kimlik in ası cumhuriyet senelerinde daha keskin bir anlam kazanmı tır. Di er söylenenler veya romandan çıkarabilece imiz ba ka anlamlar. temeldeki çatı manın üzerine in a edilmi hususlardır. bize Türk’ün tarihi karakterine ili kin ayrıntılar. dostluk. Bu yüzden Atsız’ın aradı ı ö eler. veriler sa layacaktır. Aynı yazarın ba ka romanlarında da aynı çatı manın oldu unu söyleyebiliriz. yüksek askeri disiplin ve tartı ılmaz derecede sa lam bir ahlaki yapı vs… Bunlar onun Ruh Adam(1972) da dahil dört romanı için de söylenebilir. Bu in a faaliyetinin ba langıç seneleri Tanzimat’a kadar iner ve ilk ciddi dönü ümü Gökalp’la. Bozkurtların Ölümü (1946). 1923 sonrası. Halbuki her roman aslında. romanlara vak’a zamanı açısından bakarsak. özgürlük tutkusu. ikinci ve daha keskin bir dönü ümü de Atsız’ın eserleri ve siyasi mücadeleleriyle 78 . fedakarlık. ırk bilinci. Türklerin Orta Asya co rafyasındaki kimlikleri vasıtasıyla yeniden in a edilmeye gayret edilmi tir. derinde bir yerde. Kahramanlık. Türkiye’nin geçirdi i siyasi ve sosyal yapı içerisinde bu de erlerin anlamı. Bozkurtlar Diriliyor(1949). hiç üphe yok ki verilebilecek ilk cevaplar Türk’ün tarihi karakterine ili kindir. bir kimli in in ası sürecidir. Deli Kurt(1958) emsalsiz bir tarihi dekor içinde. Atsız’ın romanlarına konu olan tarihi devirle romanların kaleme alındı ı devir arasındaki tarihi süreç. O zaman bir roman önce “ne” söyler. bir ey söyler. romanı daha de erli kılaca ını pe inen kabul eder.
Dokuz O uzlara. cemiyetin yeni do mu bebek muamelesi gördü ü bir devirde. Deli Kurt ve Ruh Adam adlı eserlerinde geçen bir metaforik malzemenin ne anlama gelebilece i üzerinde durmaktır: Zaman/Ölüm Uçurumu Bozkurtlar Diriliyor adlı romanda öyle bir sahne vardır: Gök-Türk ordusu. bu siyasi hareketin temelini ise Tarihi Türk kültürü te kil etmi tir. daha evvel iki defa kar ıla tı ı Ay Hanım’a a ıktır. bu malzemeyi tarihin derinliklerinde aramayı do ru bulmu tur. Dokuz O uzların yenildi i bu çarpı malar sırasında Ay Hanım da ölür. Ay Hanım liderli indeki. Onun romanlarında sunulan de erler üzerinde durmak. Atsız’ın Bozkurtların Ölümü. Fakat Urungu. Ay Hanım’ı kuca ına alır. Çünkü. ona giydirilmeye çalı ılan elbisenin biçimine ili kin malzeme sa lanması gerekmektedir. Elbette bahsedilen elbiselerin “de erler” anlamına geldi ini biliyoruz. Atsız. Bizim asıl meselemiz. Çünkü. atına atlar ve “ölüm uçurumu”na do ru yola çıkar. bu konuya de inmek istemiyoruz.gerçekle tirir. daha çok sosyolojik bir inceleme gerektirdi inden ve söyleyeceklerimiz bilinenlerin tekrarı olaca ından. Atsız’la beraber Türkçülük siyasi bir aksiyon hareketine dönü mü . Ay Hanım’ın öldü ünü ö renen Urungu. Bozkurtlar Diriliyor. Ancak yine Ay Hanım’a a ık olan 79 . Atsız’ın romanlarındaki tarihi Türk kimli inin ana unsurları nereden kaynaklanmaktadır? 1940’lı yılların Türkiye’sinde. Türk birli ini sa lamak amacıyla saldırır. kültürel manzara böyle bir kimlik in asını me ru kılar mıydı? Bu sorulara verilecek cevap üphesiz “evet”tir.
kuca ında sevgilisi oldu u halde batıya do ru mesafeleri a ıyordu.onsekiz-ondokuz ya larındaki Deli Ersegün ba ta olmak üzere. ya lı binba ı Pars. Bozkırlıların keskin gözleri önlerindeki atın binicisiyle kuca ındaki ölünün gölgesini artık seçebiliyordu. Pars’ın iki yi it o lu. Ba rına bastırdı ı sevgilisi sanki ölmemi de yaralıymı gibi atın üzerinde onu en iyi durumda tutuyor. gö ün ta tepesine gelmi ti. Ay Hanım’ı tutu unda yalnız sevgi ve efkat de il. büyük bir saygı da vardı ve muhakkak ki.”70 Taçam.. stanbul. s. Fakat o ardına bir kere bile bakmadan. Anlatıcı. Tanrılar kadar güzel Ay Hanım’ın ancak ölüsüne kavu an Urungu. görülmedik çilelerden sonra. A. atba ı beraber oldukları halde yıldırım gibi uçuyorlardı. s. 1998.206-207.. Deli Ersegün ve Pars da onların pe indedir. ölmü olmasına ra men ka an kızı bunu duyuyordu. belki kovalandı ını dahi bilmeden batıya do ru yolu almakta devam ediyordu.. Yüzba ı Ezgene ile Onba ı Yula. gönlünden gelerek kollarına giden gücünün bütün verimiyle onu kavrayarak meçhule do ru akıyordu. rfan Yay. Sonsuz bozkır!. 209. bu destani manzaranın dekorunu u satırlarla ifade eder: “Ay yükselmi .e.. 80 . kahraman ve ebedi Kür ad’ın o lu.g. onun o ulları Yula ve Ezgene ve onların yanında Urungu’nun ilk evlili inden olma o lu Taçam da Urungu’nun pe inden at sürerler: “Elli yıla yakın sert bir ya ayı tan. babalarından aldıkları buyruk üzerine yan yana.Ayın ilahi ı ıkları ve atların ahenkli nal sesi!”71 70 71 Bozkurtlar Diriliyor.
o ullarına. okuyucuda romanın tamamlandı ı gibi bir izlenim bırakıyor. Da ın yamacından oldu u gibi gözüken bu uçurum pek korkunç bir eydi. hatta haykıran bir insanın sesine bile benziyordu. s. birtakım garip biçimli kayalarla doluydu. Yarı ın dibini görme e imkan yoktu. e. bir sürü atın ki nemesine. Binba ı Pars o ullarını alarak yıllar sonra Ötüken’e dönerken. Urungu’yu takip etmelerini söylemi tir. “Ölüm uçurumu”undan atlarken “elveda Ötüken” diye haykırır. O zaman yirmili ya larda olan Pars. -‘Ölüm Uçurumu her yıl bir erkekle bir kadın alır’ dedi. Türk mitolojisinde “yol” anlamına gelmektedir. Bozkurtlar Diriliyor adlı romanda.. “Ölüm uçurum”u zamandır. Paragrafta batıya do ru gidildi i vurgulanmı ve tarihi temsil eden Binba ı Pars. Türklerin tarihi batı yolculu udur. atlıların dörtnal sürü üne. Ötüken’de. Ölüm uçurumunun yanından geçerler ve ölüm uçurumu hakkında o ullarına bilgi verir.”72 72 A. 81 . Bu korkunç. yırtıcı parsların ba ırmasına. g.Paragrafın üslubu ve kullanılan metaforlar. O zaman. hatırlanaca ı üzere. eski hatıraları canlandırmak istiyordu. Bozkurtların Ölümü’nde daha onba ıyken. 107. Ortaasya’da süreç tamamlanmı ve Türkler. Almıla ile birlikte Ötüken’i terk etmi ti. Ötekiler burasını ilk defa görüyorlardı. Pars’ın demek istedi i. yeni bir yolculu a çıkacaktır. artık seksen ya ındadır: “-‘ te Ölüm Uçurumu’ dedi. Binba ı Pars. Nitekim Urungu. meçhul dipten tuhaf tuhaf sesler geliyordu. Fakat roman henüz bitmemi tir. htiyar adam dalgın gözlerle uçuruma bakıyor. Batı. Belki elli adam boyunda olan yarık. Bu sesler bir suyun akmasına.
o ullarına bir takım hatıralarını anlattıktan sonra “Zamanı Tanrı yapıyor ve bütün yaratıklar ölüyor…Bakın . s. Çakır annesinin mezarını ziyarete gitti inde. O zaman be hayalet birden tekrarladılar: . g. orada. 47-48. ss. u Ölüm Uçurumu ne yaman bir ey!”73 diyecektir..Aynı paragrafın devamında Binba ı Pars. Bu paragrafta. sa Be devam etti: -Hayat birkaç hatıradır. -Anıldıkça ya ıyor demektir… -‘Ya ıyor demektir…’”74 73 74 A.. annesinin. Bala Hatun bitirdi: -Hayat ölümün ba langıcıdır. “Ölüm Uçurumu” ile zaman yan yana kullanılmı tır. 82 . Babasıyla arasında u konu ma geçer: “-Asıl ölüm unutulmaktır. Binba ı Pars nasıl ki ölüm uçurumunun yanı ba ında geçmi i hatırlamı ve hatıralarına dönmü ise. Amcası ilave etti: -Unutmak da ölmektir. babasının. rfan Yay. Deli Kurt. 108. Ne için? Hatırlamak için… Hatırlamanın ne anlama geldi ini ise Deli Kurt romanından ö reniyoruz. stanbul. e. 1998. Atsız ‘da yirminci yüzyıl ortalarından ölüm uçurumuna bakmı tır. Çakır farkına varmaksızın elindeki Kuran’ı açmı tı. sa Bey’in ve sa Bey’in Hanımının (Bala Hatun) hayaletleriyle kar ıla ır.nsan anıldıkça ya ıyor demektir.
Ba ka bir deyi le aslında Atsız bireysel anlamda. ancak uçurum anlamına gelebilirdi. Ya adı ımız zamandan geriye. Bütün Türkler iyidir. Deli Kurt romanında bu tercih. Olan olmu . milletin birli i için yok edebilirler. hayatın tercih edildi i anlamına gelecekti. 83 . Dipsiz zaman. ölümü bir kurtulu gibi gören adamdır. yeni bir hayat hamlesi bulabilmek için döneriz ço u zaman. ancak Atsız. Ancak iç’in kapısında tereddüt etmesine yol açan di er husus cemiyet adına endi eleridir. Burada “millet” sevgisini hatırlayalım.Atsız. Çünkü idealler topluma ili kindir. Tarihi bilgi bize Türklerin romanda bahsi geçen co rafyayı asırlar önce terk ederek ba ka bir co rafyaya batıya yöneldiklerini göstermektedir. Bu toplum Türk milletidir ve milletin ya aması gerekir. ehzadelerin kavgası ekline dönü mü . Atsız’ın romanlarındaki derin yapı/çatı ma hayat ve ölüm çatı masıdır. Bozkurtların Ölümü ve Bozkurtlar Diriliyor ve Deli Kurt adlı romanlarında ırken Türk olan bir tek olumsuz kahraman yoktur. 1940’ların Türkiye’sinden geçmi e baktı ında gördü ü “ölümü”dür. bu konuya dair hiçbir ele tiride bulunmamı tır. sa Bey’in adamı Çakır bile. Çünkü kavu ma. bu konuda hiçbir olumsuz cümle kullanmaz. Hayat ve ölüm çeli kisi…. a k ki isel bir tercih oldu una göre. Milletin bekası adına ka anlar acımasız kararlar alabilir ve ba ka bir Türk boyunu. hem a k hem ölüm ‘iç’tir. Romanda Deli Kurt’un emanet edildi i. fakat kar ıla aca ımız her zaman “ölüm” olacaktır. Topyekün iç’te olmayı tercih eden Atsız. Atsız’daki çeli ki idealleri ile ki isel hayatına dair çatı madır. Edebi bakımdan hem batı. iç’in kapısında ikiye ayrılır: Bireysel olarak ölüm toplumsal olarak hayat! Büyük a k/büyük ölüm budur. Üç romandaki a k hikayesinin de kötü sonuçla bitmesi bunu gösteriyor.
Romanın sonunda Deli Kurt’un nereye gitti i bilinmez: “Gece indi. Bu meçhul Osmanlı ehzadesi. Güzelli i dillere destan. Gökçen’e a ık olur ve onun gözlerine alı mak suretiyle bakmayı ö renir. Gökçen’i seven ve onun sevdi i birisi. kendisinden önce gelen ve gelecek olan sayısız Osmanlı ehzadesine tarihin mukadderatının çizdi i büyük ıstırap içinde. bütün gözlerden silinerek kayboldu. Deli Kurt. Ancak. yine onun alı tırmasıyla gözlerine bakabilmektedir. Gözlerinden ye il bir ı ık saçmakta ve gözlerine bakan ölmektedir. Bozkurtlar Diriliyor’da “ölüm uçurumu”na atlayarak ölen kahramanların yerine Deli Kurt’ta Gökçen kızı sel almı tır. Atsız’daki bu millet sevgisi. millet adına ideallerin ya atılması gerekti i eklinde tezahür eder ve Atsız bu noktada “hayat”ı tercih edecektir. Bu satırlarda geçen üç önemli unsuru. bundan sonra yeni padi ahın hizmetindedir. fırtınanın u uldadı ı bu yolda yalnız bir atın nal sesleri ve bir insanın hıçkırıkları i itiliyordu…”75 75 A. 84 . Gökçen bir yürük kızı. Fakat bu a kın sonunda da ölüm vardır. s. 271. batıyı ve ölüm uçurumunu unutmadan. Karanlık yava yava her yeri örttü ve ebedi yollarda kah “Allah” diye inleyerek. di er romana. kah “Gökçen” diye sayıklayarak giden yolcuyu kavradı. ancak kendisinin görebildi i ye il ı ıklar içinde. e.. Deli Kurt’a geçelim: Hikayeyi herkesin bildi ini kabul ederek Gökçen’den ve onun gözlerinden bahsetmek istiyorum. g. Artık hiçbir ey görünmüyor.ölen ölmü tür. kadın objesini yani a kı yani Ay Hanım’ı ve onun gözlerini.
ölüm uçurumundan atlayarak içte olmayı tercih etmi se. Yani Atsız’ın ölümünden üç yıl önce. Nasıl ki Bozkurtlar Diriliyor’un sonunda. slam Ansiklopedisi’nin Hüseyin Nihal Atsız maddesi. hatırlanacak olursa “gece”yle birlikte “iç”e geçildi ini. Dr. iç’te olma zamanıdır. Atsız hakkında yazılan önemli bir biyografide. Deli Kurt da romanın sonunda iç’te olmayı tercih etmi tir. yukardan beri saydı ımız “iç” e ili kin metaforlara bir yenisini eklemi tir: Gece…Romantik edebiyatın en önemli malzemelerinden biri olan gece. temel çatı ma.Romanın sonundaki bu sahne. stanbul. bu romanda çok daha açık olarak ortaya konmu . 4. Güntülü’nün gözlerine ili kin ifadeler. tıpkı Ay Hanım ve Gökçen kız konusunda oldu u gibi.Deli Kurt’un son sahnesi için. Di er romanlardaki temel soru. 1991. bütün aksesuarlarını kendimizin tayin etti i bir alem olarak gece. göz ve ye il ı ık metaforlarını alalım ve Ruh Adam’a geçelim: Ruh Adam 1972 yılında yayınlanmı . Ömer Faruk Akün tarafından yazılmı tır. bu romanın onun hayatından izler ta ıdı ı söylenmekte. Geceyle birlikte insan kendi evrenine çekilir. C.76 Metaforik anlamda Atsız’ın en zengin romanı diyebilece imiz Ruh Adam’ın bizim açımızdan önemli kahramanı Güntülü’dür. Deli Kurt’un en romantik sahnesidir. ss. Güven ve huzur veren. ve “gece”nin bizim hesapla ma mekanımız oldu unu söylemi tik. Ancak. Prof. aynı zamanda hesapla ma mekanıdır. Bozkurtlar Diriliyor romanından aldıklarımızın yanına bu romandan alaca ımız Gökçen.. metnin bir çok yerinde geçmektedir. Türkiye Diyanet Vakfı Yay. Atsız. iç’e dönme zamanı. Urungu. herkesin bildi i ve roman kahramanı Selim Pusat’ın Güntülü’ye gönderdi i o Ömer Faruk Akün. 87-91. 76 85 .
Vur anlı silahınla. Yalnız o ye il gözlerinin nuru görünse… Ey sen ki kül ettin beni onmaz yakı ınla. Gözler ki birer parçasıdır sende ilahın. Ey sen ki gönüller tutu ur her bakı ınla! Hançer gibi keskin ve çiçekler gibi ince Çehren bana u runda ölüm hazzı verince Gönlümdeki azgın devi rüzgarlara attım. Ay secde edip çehrene yerlerde sürünse. Her ey silinip kayboluyorken nazarımdan. gönül mülkü düzelsin. stanbul. rfan yay. Gözler ki senin en katı zulmün ve silahın. 86 . yoksa o gözler mi alevden? Bilmem. Gözlerle günah i lemenin zevkini tattım.285. vururken de güzelsin!77 77 Ruh Adam. Sen öldürüyorken de.me hur iirin sadece gözlere ili kin kısmını almak istiyorum: “Ruhun mu ate . ondan bu gönül zorla tutu tu… Gün senden bir ı ık alsa da bir renge bürünse. s.. bu yanarda ne biçim korla tutu tu? Pervane olan kendini gizler mi alevden? Sen istedin. 2004.
bir 87 . Onun romanlarındaki temel çatı manın ahsi yanına gelince: Atsız ahsi olarak iç’te olmayı istemektedir. a ık olmakla sanki. iç ölüm’dür. Ruh Adam’ın sonundaki mahkeme sahnesi. kendi yaratılı gayesine ihanet etmi gibidir. Onun roman kahramanları a k’la ölüm’ü aynı düzlemde görmektedirler.A k/Ölüm Gözlerine bakılamayan Ay Hanım. Atsız’daki temel çatı manın biri ahsi. I ık yol’dur. kendisi için ölümü seçer. Atsız’ın romancılı ının temelinde insan o lunun en temel korkusu. Romanlarındaki a k hikayelerinin hiç birisi kavu mayla bitmez. çocuk denecek ya taki Taçam ve Deli Ersegün…Onlar batıya gidecekler ve hayat devam edecektir. Ya lı Pars. acımasız bir hesapla madır. Ruh Adam’daki ı ık kızlar. Bunu Türk destanlarında görebiliriz. Urungu’nun Ay Hanım kuca ında oldu u halde “ölüm uçurum”undan atladı ı sahneyi tekrar hatırlayalım. ç. orta ya lı Yula ve Ezgene. Atsız önce mensup oldu u milleti için sorar ve verdi i cevap “hayat”ı tercih do rultusundadır. iç a k’tır. Milleti için hayatı. yine gözlerine bakılamayan ve gözlerinden ye il ı ık saçan Gökçen kız ve gözleri en katı silahı olan-üstelik yine ye il. Mahkemedeki sorgulamanın ana konusu bireysel bir a ktır. Onun arkasından gelenler. Türk mitolojisinde batı da bilindi i gibi yol anlamına gelmektedir. di eri toplumsal olmak üzere iki yönü vardır: Önce toplumsal olanı söyleyelim: Ölüm mü hayat mı sorusunu. milletin mensuplarıdır. Selim Pusat.Güntülü! Yani üç kadın bir a k ve ölüm… Daha açık bir ifadeyle söyleyecek olursak. Öyleyse. roman kahramanı için onu iç’e ça ıran yol anlamına gelmektedir. batı’dır.
bu gerçek kar ısındaki çaresizlikten ba ka bir ey de ildir.. Çünkü “hatırlanmak ya amak” demekti.destan üslubuyla mitik bir hale dönü türülerek anlatılmı tır. A k da öyle… Ancak her durumda kar ısına ölüm çıkmaktadır. 88 . Atsız’daki tarih tutkusu ise “ölümsüzlük” a kıyla anlatılabilir. Roman kahramanlarının romanların sonundaki yalnızlıkları. Hayatı isterken ölümle yüz yüze gelmek….
yazar. Sevgiyle selâmlıyorum. çünkü Atsız gibi bir ahsıyetin aziz hâtırasını bir kere daha yâd etmek için bu salonu doldurdular. zaman sınırlaması olan böyle bir toplantıda elbette mümkün de il. 11 Aralık 1975’te gözlerini hayata kapamı tı. otuz yıl önce. Atsız Bey’in çe itli yönlerini liyakatla belirttiler. Onu bütün yönleriyle anlatmak ve anmak. Bu bakımdan. Bu kayıp. Vefakârlık ve kadirbilirlik. onu tanıyanların ve ∗ Yazar. çok yönlü bir ahsiyet. Bunu bir vefa ve kadirbilirlik örne i olarak telâkki ediyorum. Kıymetli arkada larım. Atsız hakkında genel bir de erlendirme yapmak ve bir hâtıramı nakletmekle yetinece im. Atsız’ın Talebesi 89 . takdirlerimi ayrıca ifade etmekten mutluluk duyuyorum. Atsız Bey. Ben de. tarihçi. E itimci. Türkolog. fakat bütün bunların ötesinde büyük bir ülkü ve mücadele adamı. Atsız.TANIDI IM ATSIZ Altan DEL ORMAN∗ De erli dinleyicilerimizi saygıyla ve sevgiyle selâmlıyorum. romancı. air. milletimize has bu iki haslete son zamanlarda gittikçe daha az rastlanır olmu tur. Sınırlı bir zaman dilimi içinde ancak bu kadarı yapılabiliyor.
i irilmi öhretlere alkı tutmaya. Türkçülük. lerdeki Türk nesilleri. Türk milletinin dünyada lâyık oldu u yere gelmesini. buzlar arasında donarak hayatını kaybeden kutup kâ ifi de. duyulan acılar da azalacak. Büyük ülkücüler. geli mesi ve yayılması için çalı makla geçmi tir. fakat Atsız’ın aziz hâtırası gittikçe yücelecektir.Türkçülü e gönül verenlerin yüreklerinde hâlâ dinmeyen bir sızıdır. öhreti. serveti. Kalabalıkların üzerine çöken bu me ’um gölge. olmadık ızdıraplara katlanan. sadece sava meydanlarından çıkmıyor. Atsız’ın dimdik ve dosdo ru ya anmı hayatında böyle bir lekenin zerresine rastlanmaz. bütün hayatını Afrika’nın ücra bir kö esindeki insanların sa lık hizmetine vakfeden hem ire de birer kahramandır. açlı a mahkûm edilenler. Bu davranı . 90 . zaman zaman ahlâk zafiyetiyle malûl duruma geliyorlar. Everest’e ilk tırmanan da cı da. her türlü belâya mertçe gö üs geren. en tabiî hakları ellerinden alınanlar da birer kahramandır. kendi hayatlarını hiçe sayan kahramanlardır. üphesiz ki takdire lâyıktır. bu vasıfların hepsini 70 yıllık hayatına sı dırmı tır. Atsız. mevki ve makamı elinin tersiyle itebilen. Atsız’ın bütün hayatı. Bu a ır ve görünmez baskıya direnmek. Toplumlar. e ilip bükülmeye zorluyor. nançları yüzünden zindanlara atılanlar. Onu tanımı ve ona sevgiyle ba lanmı olanlar bu dünyadan yava yava ayrıldıkça. Atsız’la aynı dönemde ya amamı olmalarına hayıflanacaklar veya onun kendi ça larında ya amı olmasını arzulayacaklardır. inançları u runa çile çeken. sanıldı ından daha güçtür. insanları sahte kahramanlara itaat etmeye. Türkçülü ün güçlenmesi. Günümüzün kahramanları. ba ımsız ve müreffeh bir hayat sürmesini amaçlayan ülkünün adıdır. Ama.
Onun bir harekete geçmesine muhakkak gözüyle bakılıyordu. çe itli ba kentlerdeki büyükelçiliklere mü avir olarak tayin edilmi lerdi. Yalnız bir ba ka heyecan yine de gizlenecek gibi de ildi. Silâhlı Kuvvetler yönetime el koymu lardı. Atsız. Türke . 22 ubat 1962 günü o zamanlar çalı tı ım Ak am gazetesine ö leden sonra gitmi tim. ebedî âleme. yoklukları. Bu sebeple. Fakat herkes eli-kolu ba lı oturuyordu. daima tekdire mâruz kalmı tır. Buna kar ılık. Komiteden tasfiye edilenler. 27 Mayıs 1960’ta. Atsız üzerinde hiçbir hakkı yoktur. Millî Birlik Komitesi içindeki çeki meler. onun duruma hâkim olmasıyla. Millî Birlik Komitesi’nin dı ında kalmı olan Talat Aydemir Harp Okulu komutanıydı ve eski arkada larına oldu u kadar i ba ındaki hükûmete kar ı da mu ber durumdaydı. içinden yeti ti i toplumun saadeti için bütün hayatını vermi tir. Türke ve 13 arkada ının sürgüne gönderilmesiyle sonuçlanmı tı. her ferdinin üzerinde hakkı olan toplumun. Albay Alparslan Türke de yer alıyordu. Fakat. O. ona zindanları. Atsız. ordu içinde onları destekleyen genç subayların varlı ı biliniyordu.ne hazindir ki. Atsız’ın. Fakat. aynı toplum. mensup bulundu u toplumdan alacaklı olarak göçmü nadir ahsiyetlerden biridir. htilal kadrosu içinde. Bu noktada. Türkçülü ün devlet katında lâyık oldu u yeri bulaca ını ümit ediyordu. 14 Kasım 1960’ta. sizlere kırk üç yıl öncesine ait bir hâtıramı nakletmek istiyorum. Gece yarısına kadar çalı acaktım. Türkçülük dâvasında birlikte hapis yattıkları. 1944 öncesinden beri tanıdı ı. 91 . takdir beklemeyen Atsız. yoksunlukları reva görmü tür. O saatlere mahsus telâ tan eser yoktu. iyi yeti mi bir kurmay subaydı.
Gazeteye döndüm. bildiri veya haber bekliyorduk. askerî harekâtı desteklemesi ihtimali galip görünüyordu. O bakımdan. Mecburen bekleyece iz. Yollarda askerî araçlar. Demek ki durum vahimdi. Haber alamıyoruz. stanbul. Ankara Radyosunun yayını ise zaman zaman kesiliyordu. belli de il. Bu durumda. onları do ruluyordu. Taksim. Beyazıt. Aydemir’in Türke taraftarı oldu u biliniyormu . Az sonra radyoda siyasî parti liderlerinin konu maları yayınlanmaya ba landı. Gece bastırınca merakımı yenemedim. Hükûmet uyu ma yolları arıyormu . üniformalı birlikler arayan gözlerim. Kısaca özetledi. Ayaklanan birlikler Ankara’ya hâkimmi . çıkıp ehri dola tım. Liderler. Ba ta Albay Talât Aydemir varmı . Harekâtın merkezini Harb Okulu ve Zırhlı Birlikler meydana getiriyormu . Monte Carlo Radyosu. Aksaray. bunların hiçbirine rastlamıyordu. inanılması mümkün gibi görünmekteydi. Böyle bir özet. Tanklar ana yolları. Öyle yaptık. Ayhan Songar’ın Lâleli’deki muayenehanesine u radım. Ö rendi imize göre Ankara’da askerî birlikler ayaklanmı . 92 . Nitekim oradaydı. Çatı ma olmu mu. o da belli de ildi. Radyonun ba ından ayrılmıyor. Eminönü gibi merkezî yerlerde ola anüstü hiçbir görünü yoktu. her zamanki hayatını ya ar gibiydi. ehre do ru yürüyen tank birlikleri varmı . Ankara’daki ve stanbul’daki milliyetçi genç subayların. evvelki bilgilere uyuyor. stanbul ise bu harekâta taraftar de ilmi . giri -çıkı ları tutmu . Radyo kimin elinde. Radyonun ba ından ayrılmıyordu.Anlattılar: – Ankara ile teleks ve telefon ba lantısı kesildi. Ara sıra da mar lar çalınıyordu. harekâtı dakika dakika veriyormu . Geç saatlere kadar çalı tı ını biliyordum.
smet Pa a konu maya ba ladıktan az sonra radyo susuverdi. Türkiye’de ilk defa bir ba bakanın konu ması radyoda susturuluyordu. kimlerin ne yapaca ı pek belli olmazdı. yeni ipuçları verir gibiydi. belli olan uydu ki. Ancak. yine yabancı radyolardan derlenme bazı haberler. stanbul’da onlara kar ı giri ilecek bir ba ka hareket. Dokunulmaz sanılan smet Pa a’nın maruz kaldı ı bu muamele neye delâlet ederdi? Âkıbet ne olacaktı? Ayaklanmanın yönü ve rengi neydi? Bu soruları cevaplandıracak durumda de ildik. Böyle tehlikeli bir ortamda. ister-istemez milliyetçilerin aleyhinde geli ebilirdi. E er Ankara’daki hareket. Ankara’da bir bekleyi vardır. milliyetçi kuvvetlerin elindeydi. meçhul er kuvvetlerinin Atsız’ı da hedef olarak almaları ihtimali yok muydu? Bize 93 . bunun dı ında kalamaz. Yorumlara göre Ankara. Demek ki. Böyle kritik zamanlarda. Bir kıvılcım her eyi ate e verebilir ve stanbul. Yeni haber olup olmadı ını soruyorlardı. Beni arayan arkada larla bulu maya karar verdik. Bir araya geldi imizde. Merak içindeydiler. sonra yine mar lar. milliyetçi veya 14’ler taraftarı subayların deste inde ise. Fakat. hele merkezî otorite de ortadan kalkmı sa. Ankara Radyosu hükümetin kontrolüne girmi ti. demokratik rejimin korunması gerekti inden dem vuruyorlardı. Gündüz saatlerinden itibaren beni gazeteden arayan arkada ların telefonları artmı tı. Bu da çatı ma oldu una veya en azından çeki menin devam etti ine açık bir i aretti. stanbul ise onlara kar ı bir tavır takınmı tı.ayaklanmayı tasvip etmiyorlar. Bir süre sessizlik. Anla ılan radyo tekrar el de i tirmi ti.
) Di eri smail Hakkı Gökhun. So uk bir kı gecesiydi ama ya ı yoktu. sonra onlarla birlikte Üsküdar Araba Vapuru skelesine gidip bizi orada bekleyecek üçüncü grubu bulacaktık.A. Kapıyı vurarak Hoca’yı uyandırdık. O ak am erken yatmı tı. Bunu gerçekle tirmek için. ses gelmedi ini görünce üzerinde durmamı tı. solgun sokak lâmbalarının ı ı ı ile yer yer aralanıyordu. Radyoda çok kere sadece haberleri dinlerdi. biraz da heyecan. Mühendis oldu. Biri Kıbrıs’lı bir genç olan brahim Cemalî idi. Ankara Radyosu’ndan ses çıkmıyordu ki. Hava berraktı. Kadıköy’den Kartal’a kalkan bir minibüsü zorlukla bulduk. Ne ya mur.M. Manzara hem tuhafımıza gidiyor. üçüncüsü de ben. Rum taarruzu sırasında Kıbrıs’a dönüp mücahit olarak çarpı tı.30’u geçmi ti.ö renciydi. (O sırada Teknik Okul’da -daha sonraki D. Ortalıktan el ayak çekilmi ti.göre vardı. ne kar. çeri geçip oturduk. Ötekiler çe itli yönlere gittiler. Atsız’ın evine vardı ımızda saat 1. Genç sayılacak bir ya ta vefat etti. Gecenin karanlı ı. Kadıköy’e kalkan son vapura ancak yeti ebildik. – Olup bitenlerden haberiniz var mı? – Hayır! Ne oldu? – Ankara’da yeni bir ayaklanma! Sonra bütün bildiklerimizi anlattık. Tabiî. aramızdan üç ki i ayrıldı. hem de heyecan veriyordu..M. Dönü te bir grupla Bostancı’da bulu acak. u hâlde onu evden uzakla tırmak ve geceyi ba ka yerde geçirmesini sa lamak isabetli olacaktı. 94 . Sonraları. O ak am da ajans vakti gelince radyoyu açmı . Lâkin içimizde tuhaf bir sıkıntı hissediyorduk. haber alma imkânı olsun.
uzunca bir ey aldı. Daha do rusu. El çantasına bazı eyler koyuyordu. Atsız hemen hemen hazırlanmı tı. biliyor musun? 95 . boynunda ık bir kıravat. hazırlansınlar Ben de giyineyim. Ortalık yatı sın. belki de sava a gidiyoruz. onu beraberce dü ünürüz. dedi. Banyo yukarı katta. çantaya koydu. beze sarılı. Dü üne gider gibi giyinmek lâzım de il mi? Ben de güldüm. Yukarı çıktı. kolalı. ellerimi yüzümü yıkamak ihtiyacını duydum. Siz u radyoya bir daha bakın. Çocukları uyandırayım. Bir müddet geçince. o zaman durum da aydınlanır. – Bu ne. belki ambalajından yeni çıkmı bir gömlek. diyordum. Yalnız ceketini giymemi ti. Divanın üzerinde oturuyordu. Hiç olmazsa bu gece. – Ma allah hocam! Pek ık giyinmi siniz! Hafifçe gülümsedi: – Eee. belki yeni bir haber vardır. Kendi kendime: “Acaba. Ama imdi bu evi terk edelim. fazla telâ a mı kapıldık? Hoca’yı lüzumsuz yere mi tedirgin etmekteyiz? Bizim hâlimize içinden gülüyor olmasın!” Az sonra ba ını kaldırdı: – Haklısınız. Gitmek lâzım. Yava ça çıktım.– Sizin burada yalnız kalmanızı mahzurlu gördük. Kısa bir sessizlik oldu. Tam o sırada masanın üzerinden. hiçbir ey yoktu. Radyoda yeni bir ey yoktu. – Nereye gidece iz? – Bilmiyoruz! Önce buradan çıkalım. Üzerinde beyaz. merdiven ba ındaydı.
(Eröz. Atsız: 96 . üzerindeki bezi açtı. Her ey hızla olup bitmi . o sırada ktisat Fakültesi’nde Prof.30-4. Araba vapuruna bindik. bu kom u evine tereddütsüz yürümü tü.– Hayır! Az evvel çantaya koydu u eyi çıkardı. Bir vasıta bulup Bostancı’ya geldik. de erli bir sosyolog ve ilim adamı oldu. süs ve hâtıra olsun diye bulundurulan cinsten bir hançer. Ötelerde ne olup bitti ini dahi bilmiyoruz. çlerinde Mustafa Kafalı ve Mehmet Eröz de vardı.) stanbul’da görevli bazı genç subaylarla görü üp gelmi ti. Fındıko lu’nun asistanıydı. Onlardan biriyle pazarlık edip bindik. Ciddî eserler verdi. Elimde olmadan sordum: – Ne yapacaksınız bunu? – Sava a silâhsız gidilir mi? Bizim de yanımızda hiç olmazsa bu bulunsun! Küçük o lu Bu ra ve evlâtlı ı Kâniye de hazır olmu lardı. Sözle ti imiz gibi. Herhalde eskiden beri teklifsiz görü üyor olmalıydılar ki. Durakta taksiler vardı. çocukları kom ulardan birine emanet etti. Elinde uzun bir hançer duruyordu. Bombo salonda oturup çaylarımızı söyleyince. Biraz sonra evden çıkıp cadde tarafına yürüdük. di er arkada lar da iskeledeydiler. A ır bir hastalık sonucu verimli ça ında kaybettik. Atsız. vakit sabaha kar ı 3. aklımızı kurcalayan soruyu içimizden biri ortaya attı: – Nereye gidece iz? Öyle ya.00 Hiçbir hazırlı ımız yok. Sonra profesör. Üsküdar’a varı ımız uzun sürmedi. Kını ve kabzası i lemeli.
Ama hiçbirinde bu yolun. bir akıntıya kapılmı gibi süreklenmeye mi ba lamı tık? Kabata ’a inince Karaköy yönüne do ru yürümeye ba ladık. meçhûle yönelmi .binme lüzumunu duymamı tık.– E er Ankara’da milliyetçiler. Öylesine yürüyorduk. Hele “Türkiye ikiye ayrılmı demektir” sözü bana pek dokunmu tu. Nerden gelerek hangi karanlık sona do ru? Bir ihtilâl sabahının alaca karanlı ında sokaklara dökülmü bu insanları bir araya getiren neydi? Savunma 97 . Yolun yarısında. buzlu cam arkasından ı ır gibi. Demek ki evde “sava ” sözünü söylerken pek aka yapmıyordu. Garip bir kafileydik. imdi Kabata ’a gidelim. burada ötekiler hâkimse ve bunlar çatı maya giri mi lerse Türkiye ikiye ayrılmı demektir. sabah olsun diye. rademizin dı ında. O takdirde biz.. bu kadar ciddî miydi? Bir türlü inanasım gelmiyordu. Sabaha kar ı. Ama. tül tül üzerimize inmeye ba ladı.. Ve ıslak bir sis. gazeteden çıkıp eve dönerken. O saatlerde bu caddeden çok geçmi li im vardı. sabahın ilk aydınlı ı. bu kadar tenha göründü ünü hatırlamıyordum. Veya bana öyle görünüyordu. Yine böyle kimselerin olmadı ı saatlerde. Acelemiz veya hedefimiz yoktu ki. Yollarda hiç kimseler görünmüyordu. Gerisini orada dü ünürüz. Sekiz-dokuz ki iydik. önce bunun do ru olup olmadı ını iyice ö renmeliyiz. Sanki zaman dolsun. binelim. Atsız’ın “Ya ayan Türkçülere A ıt” adlı iirinden bir beyti hatırlıyordum: Gitmekte bütün kafile. Bir eye -bir taksiye. milliyetçilerin safına katılaca ız. Mahalle aralarından tek tük bekçi düdükleri. Onun için Ankara’ya gitmemiz lâzım gelecek.
Memleket belki de bir dönüm noktasındaydı. hem bir eyler içeriz. ne kadar yalnız. içime de bir gariplik. Böyle kritik bir anda. bir hüzün çökmü tü.. Tek tük yayalar. dı arda gazete müvezzilerinin 98 . kendi vatanlarında niye böyle öksüz ve sahipsizdi? Türk milliyetçili ine ve milliyetçilerine yönelmi her menfî hareket. çimizden biri: – urada bir muhallebici var. Türklük için her eyini -canını bile. Tophane’yi.içgüdüsü mü. ne kadar çaresizdik. hem dinleniriz. imdi u ilerdeki kö eba ından çıkacak bir devriye postası hepimizi toparlayıp götürebilirdi. Hattâ imdi bile! Fındıklı’yı. Salıpazarı’nı. Yüre imin bu duygu ile da landı ı çok zamanlar olmu tur.seve seve adamı bu insanlar. Dumanı üstünde salepler hepimize canlılık getirmi ti. Ben gazeteye kadar çıkıp son haberleri ö renmek üzere aya a kalkmı tım ki. yoksa bir ülküye gönül vermi olmanın tabiî akı ı mı? Hangisi olursa olsun. Türklü e sevdalı. sabet! Camında “Meriç Muhallebicisi” yazılı bir salona girdik. bende daima bu “vatanda gurbet” hissini uyandırmı tır. Türk milliyetçili inin nice cefalara katlanmı önderi. yanında birkaç gençle stanbul sokaklarında sabahlamaktaydı. Ü ümü ve yorulmu tuk.. birkaç vasıta. dedi.. Köprü trafi e açılmı tı. Karaköy Meydanı’nı geçtik.. Meçhul dü manlara kar ı bizi koruyacak tek “silâh”! Dudaklarıma belki belli belirsiz bir tebessüm takılmı tı ama. Hangi yöne akıp gitti i bilinmeyen bir ihtilâl ortamında derdimizi kime ve nasıl anlatabilirdik? O anda aklıma Atsız’ın çantasındaki hançer geldi. O geceden önce ve sonra. vefa duygusu mu. Eminönü’nden Bahçekapı’ya sapıp Sirkeci’ye yöneldik.
O. ••• 99 . Sonraları kaleme aldı ı seri romanlarından biri “Okey Musti. Zaten kitabımı da okumu tu. Aradan on be yıl geçtikten ve Atsız Bey vefat ettikten sonra.” Özetle anlattım. oldu u gibi tasvir etmi . bu olayı “Tanıdı ım Atsız” kitabımın ilk baskısında yazmı tım. Bu iki cereyanın da önder isimleri Nihâl Atsız ve Nâzım Hikmet. bu romanında. bir romancı gözüyle de. Geldi. o ihtilâl gecesindeki durumumuz dramatik bir hâdise olarak görülmü . Sonraları çok sayıda roman yazarak ün yapmı tır. Daha sonra 12 Eylül harekâtı oldu. Birkaç ay sonra bir hanım telefon ederek benimle görü mek istedi ini bildirdi. geri kalanlar Ca alo lu’ndan Beyazıt’a do ru yürümeye ba ladık. Bize lâzım olan haber buydu.haykırı ları çınladı. Atsız’la Edebiyat Fakültesi’nin önünde vedala tık. Hepsinin man etinde aynı haberin im ir harfleri haykırıyordu: “ htilâl bastırıldı!. Alatlı. isimlerimizi de zikrederek. Birkaçımız ayrıldı. Ve biraz tafsilât. Yani. Kendisi. Diyordu ki: “Türkiye’de bugüne kadar sürüp gelen fikir cereyanlarını inceledim. konu tuk. Demek ki artık da ılabilir. 22 ubat gecesi ya adıklarımızı. lk baskılar yapılmı tı. fakültedeki dostlardan birinin bo odasında bir-iki saat uyuduktan sonra kütüphanedeki i inin ba ına gidecekti. fakat komiteye girmemi olan Ertu rul Alatlı’nın kızıydı: Alev Alatlı. i imize veya evimize gidebilirdik. Birkaç gazete birden alıp döndüm. Ben sizden Atsız hakkında daha geni bilgi almak istiyorum. 27 Mayısçılar arasında yer almı . Bunların arasında Türkçülük ve Komünizm ba ta geliyor. Bu i tamamdır” adını ta ıyordu.
ahsımıza yapılmı bir hakareti ba ı layabilir veya yanlı bir davranı ı ho görebiliriz. Atsız’ın. cana yakın ve ho görülü olan Atsız’ın. 100 . kabiliyeti. Ama. onu hapislere gönderdi i gibi açlık ve yoklu a mahkûm etmi tir. akademik hayattan mahrum bırakılmı tır. Atsız. çalı kanlı ı ve Türklük sevgisi sayesinde büyük bir Türkoloji bilgini olmanın henüz ilk adımlarını atarken. Demek ki geri kalan be yılda devlet Atsız’a görev vermemi . Ama. bu büyük ülkü ve inanç adamlarının ço unda ortak ve karakteristik bir vasıftır. Yuca Ülkü ve Bo aziçi liselerinde olmak üzere. milletimize yönelmi bir kötü niyeti ba ı lama hakkımız yoktur. Sadece üniversite açısından de il. Edirne Erkek Lisesi’nde. Malatya Ortaokulunda. Deniz Gedikli Hazırlama Okulu’nda ve son olarak da Haydarpa a Lisesi’nde. milletimiz ve bilim dünyamız için ciddî bir kayba yol açmı tır. Özel hayatında son derece nazik. üniversite dı ında da çalı malarına devam etmi . Süleymaniye Kütüphanesi’ndeki eski eserleri tasnif komisyonu uzmanlı ı ise on sekiz yıl devam etmi tir. Kaybeden Atsız de ildir. olmamalıdır. Bu açıdan bakıldı ında. Türk tarihi ve Türk kültürü üzerine de erli eserler vermi tir. üniversiteden ayrıldıktan sonra 1969’da emekli olana kadar 36 yıllık devlet hizmeti vardır.Atsız. Bu hata. millî meselelerde aynı ölçüde sert ve ha in olması çok kimseye yadırgatıcı gelebilir. Altı yıl da. onun görü leri dikkate alınması gereken bir dü ünür ve bilim adamı olmasını sa lamı tır. özel okullarda ö retmenlik yapmı tır. lmî faaliyeti. ö retmenlik hayatı bakımından da devlet Atsız’a lâyık oldu u yeri vermekten daima kaçınmı tır. Bu sürenin ancak yedi yılı resmî okullarda Türkçe ve edebiyat ö retmenli i ile geçmi tir.
bu kadro içinde ön plâna çıkarmı tır. Türkçülük yolunda giderek artan bir gayretle çalı malarıdır. Atsız. milletimiz tarafından gün geçtikçe daha iyi kavranmaktadır. Bu sebeple. fakat asla yere dü meyecektir. Ömürlerini bu yolda harcayanlar. yazı ve te kilâtçı kadrosuna borçludur. Atsız’ın ruhunu asıl ad edecek olan. mâruz kaldı ı haksız muameleler ve fedakârlı ı. i lek kalemi. onun adını. Ya adı ı olaylar. ölümünden otuz yıl sonra. Atsız’ın hâtırasına en büyük saygıyı göstermi olacaklardır. 101 . Atsız’ı kendilerine örnek edinen genç nesiller yeti iyor. Fakat. Nesiller de i tikçe Türkçülük bayra ı el de i tirecek. O kadar ki. Atsız hakkında yazılar. Bu kadro içinde. geli mesini üphesiz çok de erli fikir. bitip tükenmek bilmeyen gayreti. bugün bile Atsız adı Türkçülü ü. “Atsız” adı. hitabet kudreti. Gittikçe daha büyük ölçüde yapılması gerekir. onun ölüm yıldönümlerinde Türkiye’nin her tarafında aziz hâtırasını anmak için toplantılar düzenliyorlar. azmi.Atsız’daki farklı ki ilikleri ve bu ki ilikler arasındaki tezadı daha iyi anlamak mümkündür. Bunların hepsi güzel ve yara ır i lerdir. kendisinden sonraki nesillerin. Böyle bir eref her kula nasip olmaz. Kadirbilir Türkçüler ve ülkücüler. sabrı ve tahammülü ile müstesna bir yer tutar. Türkçülük bayra ının yükselmesi. Türk milletinin yükselmesi demektir. kitaplar yayınlanıyor. Türkçülük. kırk yılı a kın bir süreyle Türkçülü ü temsil etmi tir. Atsız’ın Türklü e olan derin sevgisi ve yaptı ı hizmetler. Türkçülük Atsız adını ça rı tırmaktadır.
Beni sabırla ve ilgiyle dinledi iniz için hepinize te ekkür ederim. Onlardan biri de benim. bu ahlanı tan gurur duyardı. Atsız’ı tanımı olup da imdi hayatlarının sonbaharını sürenler. Ya asaydı e er. onu her geçen gün daha fazla özlüyorlar. Atsız Bey. bu dünyadan bir efsane gibi gelip geçti. Atsız.Atsız’ın kaybından sonra Türkçülü ün üzerine serilmi atalet örtüsü yava yava kalkıyor. sert ve emin adımlarla zafere do ru yürüyor. Art arda gelen hamlelerle Türkçülük yerinden do ruluyor. 102 .
OTURUM BA KANI PROF.DR. AHMET B CAN ERC LASUN’UN DE ERLEND RMES ∗ Birkaç cümleyle bugünkü oturumu kapatmak istiyorum.Mücadeleli bir hayat ya ayan Atsız, o mizacı unutarak ba ka türlü hayat ya ayamazdı. 30’ların ba ında üniversiteden atılmasaydı daha kuvvetli eserler verecekti ve herhalde Atsız’ı Atsız yapan da o u radı ı haksızlıklar olmu tur.Haksızlıklara u ramasaydı, oradan oraya sürülmeseydi bugünkü Atsız olmayacaktı muhakkak.O, böyle bir ömrü, böyle bir çalı mayı kendisi için seçmi ti, öyle ya adı öyle öldü. Bugün bunun için Atsız' ı anıyoruz.Atsız’ın ruhunu da bugün kendisini burada anarak biraz eskitiyoruz, eski hale getiriyoruz.Atsız elbette ya adı ı zamandan, ya adı ı günden çok defa gayri memnundu ama Türklü e her zaman inanmı tı. Türklü ün genetik yüceliklerine, erdemlerine inanmı tı. Zaaflarını da biliyordu elbette. Milletimizin zaafları da vardı günümüzde. Bu zaaflar belki de en yüksek noktaya çıktı ama Türklü ün genetik erdemleri ve yücelikleri de vardı, onlara inanıyordu ve Türklü ün geçmi te oldu u gibi, gelecekte de mutlaka yücelece ini kabul ediyordu. Zaten
∗
Gazi Üniversitesi Ö retim Üyesi
103
ba ka türlü dü ünülemez ba ka türlü dü ünen insan da ülkü sahibi olamaz yani gelece e inanmazsak gelece e inanmazsanız elbette sizin ülkünüz de olmaz.Atsız gelece e inanıyordu ve Türk milletine inanıyordu.Aslında Atsız 1930' yılların ba ından itibaren sivil Türk lu milliyetçili ini gayri resmî Türk milliyetçili ini temsil eden adamdır.1920 lerden 1930 ların ba ına kadar elbette Türkçü bir siyaset güden Atatürk devrinin iktidarı o türkçü siyaseti inkılapları yine Türkçü bir kurulu olan Türk Ocakları ile halka ula tırmaya çalı ıyordu yani Türk Ocakları bir bakıma iktidarla halk arasında ili kiyi kuran bir kurulu tu; ama 1931 de Türk Ocaklarının kapatılmasıyla Türkçülük sadece devlet katında resmî bir Türkçülük olarak kaldı. Yani siz dü ünebiliyor musunuz Atsız' ilk itirazını yaptı ı o telgrafını çekti i yer Türk ın Tarih Kurumu. Atatürk Tarih Kurumu ile ilgili ve Türk Tarih Kurumunun ba ında bir ba ka Türkçü var: Yusuf Akçura var Türk Tarih Kurumunun ba ında. Yusuf Akçura var yani devlet Türkçülük yapıyor. Tarih Kurumuyla Dil kurumuyla Türkçülük yapıyor ama Türk Ocakları ortadan kalkmı i te . Atsız bu bo lu u dolduran 1931 den itibaren bu bo lu u dolduran gayri resmî bir bakıma sivil Türkçülü ü temsil eden insan ve tabii mizacı gere i en imkânsız denilen dönemde itirazını yapabilen bir insan. Sonradan birtakım dönemler için ve birtakım insanlar için vakit geçtikten sonra ele tiriler yöneltmek çok kolaydır. Bugün o ele tirileri yönetenleri ele tirilerde hep de itibar etmemiz do ru olmaz. Atsız kendisine zarar verecek güçlerin, kuvvetlerin, kudretlerin iktidarda oldu u dönemde ele tirisini yöneltebilen ve dolayısıyla hayatının arkada larımız tarafından ifade edilen macerasını 104
ya ayabilen bir insan idi.1938 den sonra Türkçülük, Türk milliyetçili i devlet katında da parladı ve sivil bir millliyetçili e ihtiyaç vardı. 1938 den sonra devlet katından da Türkçülük kaldırıldı yine de bir Türk devleti anlayı ı vardı. Tabii burada onu ey yapmayalım ama Türkçülük devlet katından da uzakla tırıldı. te o zaman Atsız' 1931 den beri yürüttü ü sivil Türkçülü ün itiın razları gündeme geldi, üstelik 1940 larda bir ba ka hareket Türk devletini ve Türkiye Cumhuriyetini tehdit eden bir ba ka hareket de ortaya çıkmı tı; dolayısıyla Atsız' ın etrafındaki Türkçüler o zamandan itibaren o harekete kar ı yani komünizme ve sosyalizme kar ı kendilerini göstermi lerdi. Maddî bir komünizm önemli de ildi. Orada önemli olan Sovyet yayılmacılı ıdır. O zaman ona kar ı bir mücadele gerekiyordu ve bunun bayraktarlı ını elbette Atsız ve etrafındaki gençler yapmı lardı ve bu mücadele Sovyetler da ılana kadar da Türk milliyetçileri tarafından yapılmı tır.Sovyetler da ılana kadar Sovyetler, Türkiye için bir tehdit idi. Bazen tarih yanılgısına dü üyoruz. Anakronizm deniyor buna, Tarih yanıltısı. imdi Sovyet tehdidi yok ya 1960 larda bo una mücadele etmi iz; bo una ölmü üz gibi tarih yanılgısına dü üyor insanlar. imdi yok Sovyetler birli i, o zaman vardı. O zaman vardı ve o tehdide kar ı mücadele etmek gerekiyordu. O mücadeleyi de Atsızlar Türk milliyetçileri yapmı lardır. 1960 larda da Türk milliyetçileri ve ülkücüler yapmı lardır gerek yok ama imdi yine yanılgıya dü üyoruz. Bence yine bir anakronizm, bir tarih yanılgısına dü üyoruz. Zannediyorum ki hâlâ Sovyet tehdidi var ve bir kısım arkada larımız yine enerjilerini o tarafa do ru yöneltiyorlar. Elbette potansiyel olarak bir Rusya tehlikesi 105
yani hiçbir ekilde tarih yanılgısına dü memek lâzım.her zaman var.. ama u anda Türkiye' nin ba ımsızlı ına kar ı birinci tehdidin Sovyetler olmadı ı veya Sovyetlerin devamı olan Rusya Federasyonu olmadı ı da ortadadır. O halde u anda Türkiye’nin ba ımsızlı ına kimler kastediyorsa bugünkü mücadelenin ona kar ı yapılması gerekiyor.Türkiye’nin ba ımsızlı ına kar ı birinci tehdidin nerden geldi i de u anda ortadadır. oklarını. en iddetli oklarını bu yeni dü manlara kar ı yöneltecekti ama karamsarlı a gerek yok Türk milletinin damarlarında Türk milletinin kanında. fıkratında de i meyen bir cevher var ve herhalde o cevher bugün bizlerde kendini göstermez ise Türk milliyetçisiyiz diye dola ıyoruz diyen çoklarını da biliyoruz ama o cevher bizlerde ortaya çıkmaz ise bizden sonraki nesillerde mutlaka ortaya çıkacaktır ve Türklü ün ölece ine inanmıyorum Atsız bunun için ya adı. Hepinizi saygıyla selâmlıyorum. bugün de mücadele azmini. Herhalde Atsız ya asaydı Ba kanımızın ba langıçta ifade etti i gibi. Atsızın ömrü ve mücadelesi elbette unutulmayacaktır. 106 . Türkiye için..
A ustos 2004 107 . (Süleyman Demirel). Türk Kültürü ve Do u Türkistan. Haziran 2003 5. Mehmet Emin Resulzade’yi Anıyoruz. Ate Altınday ız. Nisan 2004 9. 46 sf. Ankara ubesi 10. Aralık 2003 7. Millî Kültür. (Kâmuran nan). 44 sf. 92 sf. AB – Kıbrıs – Kuzey Irak. Ortado u ve Filistin. Abdülkadir Sezgin). 66 sf. 56 sf. (Dr.TÜRK OCAKLARI ANKARA UBES YAYINLARI 1. 64 sf. 63 sf. Mayıs 2004 10. Mart 2003 3. (Nuri Gürgür). 16 sf. Haziran 2004 11. Hacı Bekta Veli. Haziran 2003 6. 83 sf. Temmuz 2004 12. Mart 2004 8. 32 sf. Aydınlarımız ve Avrupa Birli i. Temmuz 2002 2. Mozaik Kültürler ve Bölücülük. Kuzey Irak – Kıbrıs. Genel Kurul Raporu. Mart 2003 4. Millî Birlik ve Milliyetçilik. (Nuri Gürgür). (Nevzat Köseo lu). Millî Devlet ve Büyük Ortado u Projesi. 32 sf. 40 sf.
117 sf. ubat 2005 16. ubat 2005 15. (Yavuz Bülent Bakiler).Dr.13. (Prof. Yılında Nihâl Atsız. 103 sf. Orhan KAVUNCU). Türk Dünyası ki Yüzyılın Arasında. Mar larımız ve Destanî iirlerimiz. Ses Bayra ımız: Türkçemiz. ubat 2005 108 . Aralık 2004 14. Do umunun 100. 75 sf. 165 sf. Ziya Gökalp Yazı Yarı ması Töreni.
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?