Anne sütü her bireyin sağlıklı bir yaşamı için oldukça önemli. Anne sütünün bazı sebeplerden dolayı az olması ise aileleri oldukça tedirgin ediyor. Bilhassa erken doğumda gerçekleşen doğumlarda yoğun bakımda bulunan bebekler annelerinden uzakta kalabiliyor ve anne sütünü yeterince alamıyorlar. Bir çok alanında uzman Prof.Dr. ve Op.Dr. yazılarını ve makalelerini okuyarak anne sütü kesilmesi, anne sütü nasıl kesilir, anne sütü neden az gelir, anne sütü neden azalır gibi konu başlıklarını sizler için araştırdık. Anne sütü sağlığı için mısır gevreğinden, aşırı miktarda unlu besinlerden, maydanoz ve naneden kaçınmak gerekir çünkü bunlar sütün anlık azalmasına sebep olur. Aşırı miktarda çay ve kahve tüketimi de sütün oluşmasını olumsuz etkiler .
ANNE SÜTÜ NEDEN KESİLİR VEYA ANNE SÜTÜ NEDEN AZALIR?
Emziren annelerin en tedirgin olduğu konuların başında gelen anne sütünün kesilmesi veya yavaş yavaş azalması belli başlı sebeplere dayandırılabilir. Gelin hep birlikte anne sütünün azalmasına neden olan veya anne sütünü kesmek ile karşı karşıya bırakan ve genellikle ihmaller arasında yer alan başlıkları inceleyelim;
- Günümüzde stres artık her kötülüğün birinci sebebi olarak anılmaktadır. Stres vücutta hormonsal dengenin bozulmasına yol açar ve anne sütünün kesilmesine sebep olur. Bu nedenle stres ve stresli ortamlardan uzak durmak emziren anne için ve anne sütünün sağlığı için çok önemlidir.
- Eğer vücudunuz kalsiyum eksikliğine maruz kalırsa anne sütü azalmaya uğrar. Kalsiyum anne sütünün üretimi açısından çok önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle yüksek kalsiyum seviyesine sahip olan et, yumurta, tavuk ve süt ürünlerini tüketmeye anne sütü sağlığı açısından özen göstermeliyiz.
- Doğum kontrol hapları içerdikleri östrojen hormonu nedeni ile normal laktasyon sürecini bozuntuya uğratır ve anne sütü kesintiye uğrar.
- Düzensiz bir süreklilikte emzirme ve/veya emzirmeye bir süre çeşitli nedenlerden ara verme durumu da yine anne sütü için azalma veya kesilme tehdidini doğurmaktadır.
- Aynı şekilde anne sütünde meydana gelebilecek topaklanma oluşumu sonucu meme dokusu iltihabı oluşur ve anne sütünün kesilmesine sebep olur. Böyle bir durum varsa doktorunuza başvurmanız tavsiye edilir.
Doğum Sonrası Depresyon başlıklı yazımızı mutlaka okuyun.
Emziren Her Annenin Öğrenmesi Gereken Altın Değerinde Bilgiler! başlıklı blog yazımızı mutlaka okuyun.
PEKİ, ANNE SÜTÜNÜN AZALMASI VEYA KESİLMEK ÜZERE OLMASI NASIL ANLAŞILIR?
Emziren anneler genellikle bebeklerinin emme eylemini gerçekleştirmemesi veya bebeklerinin doymadıklarını hissettiklerinde sütlerinin azaldığı paniğini yaşarlar. Peki sütün azaldığının sinyallerini nasıl alırız.
- Bebeğiniz sürekli meme arıyorsa bu doymadığı anlamına gelebilir ve sütünüz yetersiz olabilir.
- Bebeğiniz daha az kaka ve çiş yapıyorsa anne sütü yetersiz seviyede geliyor olabilir.
- Bebeğiniz kakasının rengi normalden daha koyu renkli ise bu durumda anne sütünün yeterli olmadığı sinyalini veren durumlar arasında gösterilmektedir.
- Bebeğinizde bir kilo düşümü söz konusu ve bebeğiniz memeyi istemiyorsa bunlarda ihtimaller dahilinde gösterilebilir.
Bebeğinizin Emmeyi Reddetmesine Sebep Olabilecek 10 Durum başlıklı yazımız çok işinize yarayacak.
ÖRNEK BİR BESLENME PROGRAMI İLE ANNE SÜTÜ ÇOĞALTMA
Kahvaltı: Bir anne kesinlikle kahvaltı yapmalıdır. Bizim toplumumuzda şekerli içecek ve yiyeceklerin anne sütünü arttırdığına dair çok yanlış bir algı vardır. Şekerli içecekler ve tatlılar, sağlıklı besinlerin emilimini engellediği için, tam tersi süt üretiminde aksamalara neden olur. Sevgili anne; kahvaltıda 1 tane kuru incir ya da 1 tatlı kaşığı pekmez güçlü bir demir deposu olduğu için tüketmeniz iyi olabilir. Kahvaltıda 1 su bardağı taze sıkılmış meyve suyu da içilebilirsiniz. Bunlar haricinde iştah ve istek olduğu ölçüde peynir, yumurta, zeytin, yeşillik ve diğer kahvaltılık ürünlerden tüketilebilir. Sevgili anne; mısır gevreği, çok fazla unlu yiyeceklerden, maydanoz ve naneden kaçınmak gerekir demiştik, lütfen buna dikkat ediniz. Gün içinde mümkünse çok su içiniz.
Öğle Yemeği: Hazmı kolay ve besleyici değeri yüksek olan tencere yemeklerini, etli sebze yemeklerini, zeytinyağlıları tüketmelisiniz. Ayrıca su oranı yüksek olan ıspanak, pazı, kara lahana, yeşil fasulye gibi sebze yemeklerini özellikle tercih etmelisiniz. Her yemekle birlikte bol miktarda marul salatası size çok iyi gelecektir. Sadece tüketilen zamanlarda süt üretimini azalttığı söylenen maydanoz ve naneden ayrıca kızartma ve çok yağlı, unlu ve şekerli yiyeceklerden emzirme süresince uzak durunuz.
Akşam Yemeği: Özellikle hazmı zor olan ve uyku düzenimizi bozabilecek ve gaz oluşturacak baklagillerden, meyve ve salata gibi çiğ sebzelerden uzak durmanız önerilir. Akşam yemeğine çorba ile başlayıp, sonra pişmiş hafif bir sebze yemeği ile günü kapamak isabetli olacaktır .
Sevgili anne; bebeğin beslenmesinde öğün atlamak, sindiremeden yeni gıdanın verilmesi, uzun açlık dönemleri, besleyici değeri düşük gıdaların verilmesi uygun değildir. Bu durumda annenin de beslenmesinde bunlara dikkat etmelisiniz.
EMZİREMEYEN ANNE SÜTÜNÜ SAĞMALI
Erken doğan bebekler genellikle yoğun bakımda kaldığı için anneler emziremez. Bu yüzden emziremeyen annelerde sık aralıklarla süt sağılması gerekiyor. Gece de gündüz de 2-3 saat aralıklarla meme, süt pompası ile boşaltılmalıdır. Anne ile beslenmeyen bebeklerde sağılan süt uygun koşullarda saklanır daha sonra uygun şartlarda kullanılır. Bebek iyi olduğunda anne sütü ile beslenmeye başlandığında anne memesini tutmada zorlanabilir. Çünkü bebek çabuk yorulur çünkü minik bebeğin çene kasları tam olarak gelişmemiştir. Fakat anne vazgeçmemeli, kararlı olmalıdır. Bazı dirençli memeyi tutamayan bebeklerde silikon meme ucundan destek alabilir. Silikon meme ucuna üstten enjektör desteği ile mama verilir. Bebek ise mamanın annesinden geldiğini düşünür ve birkaç gün içinde anne memesine alışır. Bu yöntemi annenin bebekte uzakta kaldığı, annenin kısa bir süre meme veremediği durumlarda denenebilir .
ANNE SÜTÜ NASIL KESİLİR? ANNE SÜTÜ NE ZAMAN KESİLİR?
Annenin sütünün kesilme nedenleri arasında beslenme yetersizliği, düzensiz beslenme ve özellikle de stres vardır. Özellikle yoğun stres ve üzüntü sütün azalmasına veya kesilmesine neden oluyor. Bu sebeple süt veren annelerde beslenme düzeni, protein alımı ve kalsiyum içeren gıdalar tüketmeli ve özellikle de stresten uzak durmalısınız. Laktasyonda olan kadınlar her gün 1 kase yoğurt, 1 bardak süt ve bolca beyaz peynir tüketmelisiniz. Kahvaltıda yumurtayı ihmal etmemelisiniz. Yemeklerde bol salata tüketmeli, çay ve kahveyi azaltmalısınız. Ayrıca meyve tüketimi de önemli olup, ara öğünlerde ceviz, badem, fındık gibi yemişler yemelisiniz. Çay, kahve, çikolata, alkollü içecekler ve sigaradan uzak durmalı ayrıca düzenli ve dengeli beslenmelisiniz. Bu durumlarda anneyi destelemek ve eş desteği oldukça mühimdir. Anneye doğum öncesi emzirme ile ilgili eğitim verilmelidir. Süt miktarı ne olursa olsun annenin 2 saat aralıklarla emzirmesi gerekir. Bebek en az iki saatte bir meme ister. Emzirilmiyor ise kesinlikle anne memesini sağmalıdır.
YALANCI EMZİKTEN ve HAZIR MAMADAN UZAK DURULMALI!
Anne sütü bebek sağlığı için oldukça önemlidir. İlk 6 ay her bebek aylık kontrol edilmelidir. Bir ayda bebekler ortalama 600-800 gram alırlar. Kilo alımı normal olan bebeğin anne sütü dışında ek beslenmeye ihtiyacı yoktur. Anne sütünün bebeği besleyememesi diye bir şey söz konusu değildir. Yeterli kilo alamayan bebeklerde anne dış baskı ile mamaya yönelebilir. Bu da sütün azalmasına zemin hazırlar . Ayrıca bebeğinizi sakinleştirmek için asla yalancı emzik vermeyiniz. Yalancı emzik bebeği anne memesinden uzaklaştırır.
ANNE SÜTÜNÜN KESİLMESİNİ ENGELLEMEK İÇİN HIZLI TEDBİRLER
Anne sütü nasıl gelir veya sütü gelmeyen anneler ne yapmalı sorularına cevap üretebilmek adına aşağıda ki uyarıları dikkate almak oldukça önemlidir.
- Gün içerisinde bol bol sıvı tüketimi ve özellikle su tüketimi yapmanız,
- Gün içerisinde aç kalmamaya ve düzenli beslenmeye dikkat etmeniz,
- Stresin her türlüsünden uzak durmalı, sevdiğiniz insan ve hobileriniz ile yakın temasta olmanız,
- Kendinizi çok fazla yormadan ve yeterli düzeyde uyumaya özen göstermeniz,
- Bebeğinizi düzenli ve sıklıkla emzirmeye özen göstermeniz tavsiye edilmektedir.
EMZİREN ANNENİN SÜTÜ KESİLİRSE NE YAPMALI?
Eğer anne sütü için bir kesilme yaşadığınızı düşünüyorsanız uzmanların bazı tavsiyelerini uygulayabilirsiniz. Üretilen sütün akışkan hale gelmesini sağlayan en önemli etken su tüketimidir. O yüzden gün içerisinde mümkün oldukça çok seviyede su tüketmeniz gerekmektedir. Yine gün içerisinde pekmez tüketimi de size fayda sağlayacaktır. Karbonhidrat tüketimini bu dönemde en az seviyeye indirin. Kahvaltıda özellikle yumurta tüketmeye çalışın. Protein odaklı beslenme bu dönemde size fayda sağlayacaktır. Yine mevsim yeşillikleri tüketmeye çalışın. Ara öğünlerinizde ceviz ve badem tüketebilirsiniz. Yine öğle ve akşam yemeklerinde sebze ağırlıklı beslenmenizde tavsiyeler arasında yer almaktadır. Bunun dışında yazımızın içeriğinde yer alan örnek beslenme programına göz atabilirsiniz.
ANNE SÜTÜNÜN AZALMASINA NEDEN OLAN GIDALAR NELERDİR?
Özellikle annelerde oluşan kalsiyum eksilmesi anne sütü azalmasına neden olan faktörlerin başında gelmektedir.
- Nane ve Maydanoz
- Adaçayı
- Şeker Kamışı
- Şalgam
- Mısır
- Sirke
- Limon suyu
- Nar ekşisi
- Turşu
- Arpa
Bu tarz gıdalar anne sütünün azalmasına sebep olabilmektedir.
Emzirmenin Anneye Faydaları Nelerdir?
Bebeklerimiz için çok önemli olan anne sütü ve emzirmenin anneye de sağladığı sayısız faydası bulunmaktadır. Bu faydalardan bazılarından bahsetmek gerekirse;
- Annelik duygusunu en derinden hissetmenizi sağlayan psikolojik mükemmel bir güçtür.
- Ten teması sayesinde anne ve bebek arasında kalıcı ve çok güçlü bir sevgi bağı oluşmaktadır.
- Emzirme sırasında annenin yaşadığı enerji kaybı ve sonrasında süt üretiminde yağ dokusunun kullanılacak olması hamilelik döneminde alınan fazla kilolardan kurtulmamıza da olanak sağlamaktadır.
- Emzirme anneyi kansere karşı korur.
- Doğum sonrası rahmin daha çabuk bir şekilde toparlanmasını sağlar ve kansızlık gibi bir problemin oluşmasını engeller.
Anne Sütünün Bebeğinize Sağladığı Faydalar Nelerdir?
- Bebeğinizin fiziksel, ruhsal ve zeka gelişiminin olumlu bir şekilde ilerlemesine olanak tanımaktadır.
- Orta kulak enfeksiyonu gibi rahatsızlıklarla karşılaşma riski çok daha düşüktür.
- Anne sütü ile müthiş bir şekilde bağışıklık sistemi güçlenir ve potansiyel hastalıklara karşı vücudu çok daha güçlü bir direnç gösterir.
- İshal, zatürre, orta kulak enfeksiyonu, menenjit gibi rahatsızlıklar anne sütü alan bebeklerde çok daha az görülmektedir.
Anne Sütünü Arttırmanın Yolları Nelerdir?
- Emzirme esnasında bebeğinizin dudaklarının memenize doğru şekilde tutunma gösterdiğinden emin olun. Eğer yöntem doğru değilse bebeğiniz emzirme işlemi sırasında canınızı yakar ve emzirme işlemi sonrasında huzursuz olur.
- Emzirme süresince hem kendiniz için hem bebeğiniz için en rahat duruş şeklini bulun. Bu şekle sahip olana kadar birkaç deneme yapabilirsiniz.
- Emzirme sıklık ve tekrarlarınızı arttırın. Emzirme işlemi için bebeğinizin ağlamasını beklemeyin. Bebeğinizin dudaklarını şaplatması ve/veya parmaklarını emmesi acıktığını gösteren belirtiler arasındadır.
- Her iki memenizi de süt üretimini tetiklemek amacı ile sırayla emzirme işleminde kullanın. Eğer memelerinizde süt kaldıysa kalan sütü pompalama işlemi yapabilirsiniz.
- Meyve, sebze ve tahıl ağırlıklı gıdaları beslenme programınızın merkezine koyun.
- Kesinlikle bol bol su tüketin. Gün içerisinde en az 8 bardak su tüketmeye dikkat edin.
Anne Sütünün En Etkili Özellikleri Nelerdir?
Sindirimi kolay, her zaman taze ve temiz besin kaynağı olan anne sütü bebeklerimiz için mucizevi bir etki göstererek ihtiyaç duyduğu tüm besinleri almasını ve düzenli bir gelişim göstermesini sağlamaktadır. İlk gün kıvamlı bir şekilde, protein değeri yüksek ve yağsız olan anne sütü bu şekilde bebeği ilk enfeksiyonlardan korur. Annelerin sütlerinin içinde yer alan fayda sağlayan antikorlar, kolera, rotavirüs, streptokok, stafilokok, pnömokok, fligella ve pertussis’e karşı güçlü bir koruyuculuk göstermektedir. Anne sütünün Gr. yaklaşık olarak 70 kcal, 5 gr yağ, 7 gr laktoz bulunmaktadır.
Memede Süt Nasıl Oluşur?
Her annenin öncelikle anne sütü nasıl meydana gelir, anne sütünü hangi organ yapar ve anne sütü oluşmaya ne zaman başlar gibi soruların cevaplarına hakim olması gerekmektedir. Bu başlıkları da kısaca özetlemek gerekirse;
Gebelik döneminin ortasında sütün etken maddelerinden olan laktoz ve proteinlerin büyük bir kısmının üretilmesi başlanır. Ancak gerçek manada süt üretimi ise mucizevi şekilde doğum gerçekleştikten hemen sonra başlar.
DİPNOT > REGL DÖNEMİ SÜTÜN AZALMASINA VEYA KESİLMESİNE NEDEN OLUR MU?
Eski ve batıl inançlar arasında gösterilebilecek bu durum bilimsel olarak mümkün değildir. Ancak ağrınıza dayalı bir durum söz konusu olabilir. Böyle bir durumda ise doktorunuz ile temas kurmanız gerekmektedir.
DİPNOT > PREMATÜRE DOĞUMLARDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Prematüre doğumlar genellikle anne ile bebek arasında ki bağın kopuk başlamasına neden olmaktadır. Anne sütünün sağılarak beslenme yapılmasına neden olan bu süreçte dikkat edilmesi gereken belli başlı faktörler bulunmaktadır. Bu faktörlerden bahsedecek olursak anne sütünü en geç 2-3 saat aralığında sağmalı ve özellikle gece-gündüz sütü arasında ayrım yapmalıdır. Çünkü gece sütünün içerisinde uyku arttırıcı etken madde bulunduğundan bebeğinizin uyku düzenini sarsmamak adına bu konuya özen göstermek gerekmektedir.
Süt Pompası Nedir? Süt Sağma Pompaları Hakkında Ayrıntılı Bilgiler Nelerdir?
Süt sağma işlemi, sütün el ile, otomatik veya manuel kullanılacak bir süt sağma pompası ile göğüsten çıkartılmasına verilen isimdir. Peki, hangi durumlarda süt sağma işlemi gerçekleştirilir;
- Göğüslerinizde artık rahatsızlık yaratacak seviyede sütün birikmiş olması
- Annenin çalışıyor olmasından kaynaklı durumlarda bebeklerinin anne sütü ile beslenmeye devam etmesini sağlamak amaçlı
- Bebeğin yarı dudak veya yarı damakla doğmuş olmasından kaynaklı durumlar
- Doğumun erken gerçekleşmesi gibi durumlarda sütünüzü hazır hale getirebilmek için
- İlaç gibi nedenlerden emziremediğiniz dönemlerde sütün devamlılığını sağlamak amacıyla
- Emzirme sonrası süt üretimini arttırmak amacı ile
Piyasada tercih edebileceğiniz çok sayıda süt pompaları bulunmaktadır. Anne sütü sağma pompası tercih etmek istediğinizde değerlendirmeniz gereken tavsiyeler bulunmaktadır. En iyi süt pompasına karar vermek veya süt pompası tavsiye edebilmek için aşağıda bulunan kriterler önem taşımaktadır.
- Pompayla süt sağma işlemi gerçekleştirirken göğüs dokusuna zarar verilmemelidir.
- Göğüs ucu hassasiyeti olan durumlarda, anne sütü sağma pompasının emme gücü ayarlanabilir olmalıdır.
- Kolay montaj edilebilir olmalı ve böylece rahatlıkla temizlenebilmelidir.
- Taşıması kolay, ağırlığı yüksek olmamalıdır.
- Eğer elle kullanılan manuel bir pompa ise mutlaka tek elle kullanılması gerekmektedir.
- BSA ve BPS içermemelidir.
Emzirirken Turşu Yenir Mi?
Bu konuda uzmanların genel görüşü ise; emzirme döneminde lahana, turşu ve baharatlı yiyecek tüketimi sonrası sütün tadını etkileyen baharatın bebeklerde emme konusunda isteksizlik yarattığından dolayı önermemektedirler.
Bu yazımızda sizlere anne sütü kesilmesi, anne sütü nasıl kesilir, anne sütü neden az gelir, anne sütü neden azalır, anne sütünün kesilmesi gibi konu başlıklarını açıklamaya ve detaylarına yer vermeye çalıştık. Sütünüz bol olsun…
Bebeklerde Uyku Alışkanlığı Nasıl Kazandırılır? başlıklı makalemizi okudunuz mu?