Şeker Pancarı Zararlıları ve Hastalıkları ile Nasıl Mücadele Edilir?
Şeker pancarı yetiştirirken üretime en çok zarar veren şey şeker pancarı zararlıları ve hastalıklarıdır. Pancar hastalıkları ve zararlılarından korunmak için yetiştirirken bazı hususlara dikkat etmek gerekir. Bunlardan birkaçı; yeterli sıcaklığı sağlamak, kök kısmında su birikmemesine dikkat etmek ve ürünlerin yüksek ısıya maruz kalmadığından emin olmaktır.
Şeker pancarının doğru şekilde bakımı yapılmadığında hastalıklara neden olan zararlılar oluşur. Bunlar şeker pancarına zarar verir. Şeker pancarı için iklim ve hava faktörleri önemlidir. İklim şartlarının çok sert olmadığı, sonbaharda ortalama 5 derece olan yerler şeker pancarı yetiştirmek için uygundur. Şeker pancarındaki hastalık ve zararlıların oluşumu engellemek için sulamanın da düzgün yapılması gerekir. Pancarın yetişmesine uygun zaman içinde farklı sulama dönemleri mevcuttur ve bu sulama dönemlerinde kullanılan sulama metodları farklıdır. Aşırı sulama kök çürüklüğüne bağlı hastalıkları artırırken yetersiz sulama da bitkinin verimliliğini düşürerek hastalık ve zararlılara açık hale getir. Şeker pancarı ekildikten sonra doğru şartlarda bakım ve yeterli sulama dışında hastalık ve zararlıları engellemek için başka işlemler de yapılmalıdır. Pancar yetiştirirken pancarın 4-5 yaprağa ulaştığı dönemde kalitesini artırmak için seyreltme ve tekleme işlemi yapılmalıdır. Bu işlem aynı zamanda küçük yaprakların hastalık ve zararlılara karşı korunmasını destekler. Çapalama da toprağın havalanması için yapılan bir başka yöntemdir. Bu yöntemde topraktaki buharlaşma engellenerek yağmur sularının ulaşması sağlanır.
Şeker Pancarında Sıkça Görülen Zararlılar
Şeker pancarı ektikten sonra sağlıklı bir yetişme ve mahsulden verim görmek için hastalık ve zararlılarla mücadele etmeyi bilmek gerekir. Bu nedenle ekimden sonra bitkinin sürekli takibinin yapılması önemlidir. Eğer bitkide zararlı var ise bunun tanımlanıp düzeltilmesi verimi artırır.
Şeker pancarı zararlıları olarak kist nematodu, pancar piresi, toprak kurdu, tel kurdu, danaburnu ve yaprak kurtları sayılabilir. Bunlar tohumların ilk çıktığı zamanlarda ve gelişme aşamalarında şeker pancarına zarar vererek alınacak verimliliği düşürür. Şeker pancarında görülen zararlılar ve onlardan korunabilmek için yapılabileceklere göz atmak yetiştiricilik için faydalı olabilir.
1- Kist Nematodu
Toprakta hareket eden 1 cm’lik solucandır. Şeker pancarının köküne yerleşerek köke zarar verir. Şeker pancarında Kist Nematodu; dış yapraklarda sararma, kuruma, ekilen yerlerde çöküntü, kökler üzerinde küçük kistlerin görülmesi şeklinde gözlemlenir. Kist Nematodu’ndan korunmak için:
- 5 yıl arayla ekim yapılmalıdır.
- Şeker pancarını eklemeden önce beyaz hardal veya yemlik turp ekilmesi iyi gelir.
- Erken ekim olmalıdır.
2- Pancar Piresi
Siyah renkli, 1,5-2 mm büyüklükteki pire çeşididir. Sıcak ve kurak günlerde şeker pancarına daha çok zarar verebilir. Pancar piresinden korunmak için; tohumları ilaçlanmış olanları seçmek ve normal ilaçlama yöntemlerini denemek gerekir.
3- Toprak Kurdu
Toprak kurtları şeker pancarı için en zararlılarından sayılabilir. Gündüzleri toprağın altında görünmez olur, geceleri ise pancarları kesmeye başlar. Toprak Kurdu’nun zararlarını önlemek için hemen ilaçlama yöntemine başvurulmalıdır.
4- Tel Kurdu
Tel kurdu çiftlik gübresinin olduğu rutubetli arazilerde bulunur. Yeni yeni çimlenmeye başlayan şeker pancarı fidesine zarar verir. Tel kurdu zararlısına karşı şeker pancarını korumak için toprağın çapa yöntemi ile havalandırılması ve tohumların ilaçlanması gerekir.
5- Danaburnu
Danaburnu, arazide çiftlik gübresi bulunan yerlerde olur. Toprak altına geçitler açar ve önüne çıkan pancarları keserek büyümesini engeller. Danaburnu zararlısından korunabilmek için ilaçla karıştırılmış nemli kepekler akşama doğru danaburnunun olduğu bölgelere konulmalıdır.
6- Yaprak Kurtları
Çok uzun bir zaman şeker pancarına zarar verme potansiyeli olan yaprak kurtları kahverengi-yeşil bir canlıdır. Şeker pancarı yapraklarının damar aralarındaki yeri yiyerek zarar verir. Yaprak kurtlarıyla mücadele edebilmek için toprak sürekli gözlemlenmeli ve o tip durumlarda beklenmeden ilaçlama yapılmalıdır.
Şeker Pancarında Sıkça Görülen Hastalıklar
Şeker pancarındaki kaliteyi artırabilmek için şeker pancarını hastalıklara karşı korumak ve hastalıklara karşı mücadele etmesine yardımcı olmak gerekir. Şeker pancarı ekilen her yerde tehlike oluşturabilecek hastalıklardan bazıları; rhizomania, rhizoctonia, kök yanıklığı, külleme, cercospora yaprak lekesidir.
Şeker pancarının ekildiği yerlerde sıkça rastlanan bu hastalıklar şeker pancarına zarar vererek yok eder. Şeker pancarı hastalıkları, tarlayı ve pancarı korumak için önceden bilinmelidir. Şeker pancarının ekildiği yerlerde bu hastalıklar görülmeye başlandıysa hemen mücadele sürecine girilmelidir. Şeker pancarında görülen hastalıklar ve zararlarının engellenmesi için yapılabileceklere göz atarak siz de ürünlerinizi koruyabilirsiniz.
1- Rhizomania
Şeker pancarı hastalıkları deyince ilk sıralarda yer alan rhizomania hastalığına mantar sporları neden olur. Viral hastalık grubuna girer. Belirti olarak; yapraklarda sıcakta solma oluyorsa, kökün alt kısmında darlaşma meydana geldiyse ve kökte sakallaşma görülür. Geçirgensiz toprakta ve ortak kullanılan zirai aletlerde daha fazla görülebilir. Rhizomaniayı engellemek için bunlara dikkat etmek gerekir:
- Zamanında ekim yapmak
- Dipkazan çekmek
- Dayanıklı çeşitlerin seçilip, ekilmesine özen göstermek
- Ölçülü sulama yapmak
2- Rhizoctonia
Kök çürüklüğüne neden olan solani mantarı rhizoctonia hastalığına neden olur. Bu hastalık şeker pancarında kahverengi çürümeler şeklinde kendisini gösterir. Kötü toprak yapısı ve sıcaklar bu hastalığın yayılmasını tetikler. Rhizoctonia hastalığına karşı şeker pancarını korumak için bunlara dikkat etmek önemlidir:
- Ekimin 5 yılda bir yapılması
- Toprak sıkışmasını engelleyerek toprağın yapısı iyileştirilmesi
- Bu hastalığa toleransı olan şeker pancarı türlerini tercih etmek
3- Kök Yanıklığı
Kök yanıklığı hastalığı şeker pancarının ekildiği yerlerde çimlenme ve bitki sayısının azalması şeklinde görülür. Topraktaki rutubet ve hava sıcaklığı bu hastalığın ortaya çıkmasını etkiler. Bu hastalık tohum daha çimlenirken başlar ve 12 hafta sürebilir. Bu hastalık şeker pancarını ele geçirerek gelişimini durdurur ve bir süre sonra da biitkinin ölmesine neden olur. Bu hastalığı önlemek için; tohum ve tarla ilaçlanmalı, aşırı sulamalardan ve azotlu gübrelemeden kaçınılmalıdır.
4- Şeker Pancarı Küllemesi
Külleme, yazların sıcak ve kurak geçtiği şeker pancarı ekilen yerlerde olur. Yapraklar üzerinde beyaz un gibi bir tabakanın meydana gelmesine neden olur. Çok hızlı yayılma süresi bulunan küllemeden pancarı korumak için ilaçlı müdahale yapılmalıdır.
5- Cercospora Yaprak Lekesi
Yapraklarda kırmızı ve kahverengi lekeler olarak ortaya çıkar. Hastalığın daha yayıldığı dönemlerde bu lekeler büyür ve sonrasında yaprakların solmasına neden olur. Yaprak hastalığını önlemek için şeker pancarı ekerken ara verilmeli ve hastalığa toleransı olan çeşitler ekilmelidir.
Şeker Pancarında Hastalık ve Zararlılar ile Mücadelede Hektaş
Dünyanın birçok yerinde yetiştirilen ve mutfaklar için önemli sayılan şeker üretimi şeker pancarı yetiştiriciliği ile elde edilir. Pancardan şeker üretmeye çalışırken bazı hastalık ve zararlılar ile mücadele gerekebilir. Hektaş şeker pancarına yönelik çözümleri sayesinde bu üreticiliği destekler. Hektaş çözümleri şöyle sıranabilir:
- Rauma: Karışım olan bir ilaçtır. Bitki yapraklarına uygulanarak oradan da bitkiye ulaşır. Hastalık ve zararlılara karşı şeker pancarını koruyan bu ilaç mantarların önlenmesini ve onlardan kaynaklanan bitki ölümünün önüne geçilmesine yardımcı olur.
- Deltharin: Sinek, güve ve böceklere karşı şeker pancarını korur.
- Sutra: Kurt, güve ve böceklere karşı geliştirilmiş birçok ilacın karışımıdır.
- Arrivo: Bitki koruyucu içeriğe sahip bu ilaç kalkan böcekleri, pancar piresi ve yaprak böceği gibi hastalıklara karşı kullanılır.
- Phaeton: Şeker pancarı çıktıktan sonra kullanılır. Yapraklar ortalama 2-4 cm iken başlanmalı ve düzenli olarak kullanılmalıdır. Yaparklar 15-20 cm oluncaya kadar devam edilir.
- Lastpoint: Şeker pancarındaki yaprak lekesi hastalığı karşı mücadele vermek için geliştirilmiştir.
Türkiye’deki önemli zirai tarım ilaçları üreten üreticilerinin başında gelen Hektaş bitki koruma ürünleri sayesinde her türlü olumsuzlukla mücadelede yanınızda olur. Hektaş’ın tarım sektöründeki tecrübesiyle geliştirdiği ürünlerden faydalanmak için siz de seçeneklere göz atabilirsiniz.