Ülkemizin yerli otomobil markası TOGG’un tanıtılmasının ardından yaşadığımız mutluluğu ve enerjiyi dün paylaşmıştım. TOGG’un üretilmesi ile Eskişehir ile TOGG arasında entegresyon kurulabilir mi sorusunu ele almış, ESO Başkanı Celalettin Kesilbaş’ın bu yöndeki çağrısını değerlendirmiştik.
Yazımının tekrarına girmeden TOGG ile kentimiz Eskişehir’in entegrasyonu için TOGG ile işbirliği içindeki firmaların üretim deneyimi ile kentimizin tarihlse üretim kültürü ve deneyiminin birleşmesi ile bunun mümkün olabileceğine inanıyoruz.
Ancak bu sadece firmaların, birkaç Odanın ve sanayicinin isteği ile olabilir mi? Onu geçtim, bir kentin topyekun amaç birliği içine girmesi ile bile olabilir mi?
Bu sorunun cevabına ulaşmak için yerli otomobil konusunda başarıya ulaşmış, sonradan sanayileşmiş ülke örneklerine bakmamız gerekiyor. Sanayi devrimini gerçekleştiremediği halde günümüzde başarılı sanayi ülkesi hale gelmiş Güney Kore, bu alanda çok müthiş bir örnek olarak dikkat çekebilir.
Prof. Dr. Murat Yülek’in 2019 Mart ayında baskısı gerçekleştirilen Ulusların Yükselişi isimli çalışmasında Güney Kore’nin yerli otomobil konusunda nasıl başarıya ulaştığı açıkça yazıyor.
Bu çalışma incelendiğinde anlaşılıyor ki bu süreçoldukça planlı ve kararlı politikaların sonucundaolduğu görülüyor.
Gelin biraz zaman ayırabilenlerle beraber bu süreci inceleyelim:
- Güney Kore’nin yerli otomobil üretme hedefi 1960’da başlıyor.İlk olarak Beş Yıllık Otomobil Planı oluşturuluyor. Bu plan kapsamında en az yüzde 95 yerli muhteva seviyesi hedefleniyor. Doğal olarak da yerli montaj sanayini korumak için mamul araçların ve parçalarının ithalatı yasaklanıyor. Ancak montaj için gerekli makine ve parçaların ithalatı, bu araçlar ve parçalar yerel olarak imal edilene kadar vergiden muaf kılınıyor.
- Tüm bu önlemlere, desteklere ve devlet taahhüdüne rağmen Beş Yıllık Plan başarılı olamıyor. Ülkedeki tek lisanslı montaj şirketi (Saenara) bir yıl içinde sadece 2.773 otomobil ürettiği halde faaliyetlerini sonlandırmak zorunda kalıyor. Daha sonra Hükümet ile Saenara arasında yolsuzluk ilişkisi olduğu dedikoduları yayılıyor.
- Bu başarısızlığa rağmen vazgeçilmiyor. 1964’te Otomobil Sanayi Kapsamlı Geliştirme Planı hazırlanıyor. Plan yurtdışından alınan lisanslar ile üretim yapılmasına son vererek yerli marka ve teknoloji geliştirilmesini amaçlıyor.
- Plan kapsamında yerli araba kullanımının yaygınlaştırılması için firmaların yabancı markalarla rekabet edilmesi amacıyla yerli araç fiyatları da 2.000 Dolar civarında tutuluyor.
- Hükümet planda yer alan tüm şartları (%95 yerlilik, en az 50.000 üretim) yerine getiren firmaların piyasa payının en az yüzde 80 olmasını garanti edecek teşvikler sunacaktı.
Kısaca toparlamak gerekirse;
- Özel firmaların önünü açacak şekilde kararlı bir devlet politikası
- Yerlileşme için yerli montajın desteklenmesi
- Ancak bunların yerli üretimi yapılana kadar mamul araç ve parçaların ithalatlarının vergiden muaf tutulması
- Bu başarıldıktan sonra yurtdışı lisans ve üretim yapılmasına son verilmesi
- Mamul araç ve parçaların ithalatının yasaklanması
- Yerli araç fiyatlarının rekabet edilebilir düzeyde tutulması
- Yerli piyasa payının en az %80 olması için teşvikler sunulması
Tüm bu destek, teşvik ve motivasyonla Güney Kore, 1974 yılında dünya otomobil piyasasına girmiş, 70’lerin sonunda ise ABD’ye ihracat payı artmış günümüzde ise dünyanın en büyük otomobil üreticisi olan 5 ülkeden biri konumuna gelmişti. Günümüzde iseGüney Kore otomobil sektörünün %10’luk payına sahip.
Yaklaşık 50 yılda büyük bir mucizeye imza atan GüneyKore’nin bu başarı sırrının altında devlet tarafından yaratılan sanayi politikaları ve güçlü sanayi katmanının oluşumu vardır.
Bu ülkede sanayi politikalarıdeneme yanılma yöntemiyle uygulandı ve nihayetinde yerli ve ihracata yönelik güçlübir otomotiv sanayi kurulması sağlandı.
Bana göre de başta TOGG üretimi olmak üzere bizim konuya bakış açımız bu şekilde olmalıdır. Bizim bu konudaki politikamız nedir? Eskişehir ile TOGG’u entegre etmek sadece bir Odanın ya da birkaç sanayicinin mi derdi olmalı yoksa devlet eliyle uygulanan kararlı sanayi politikaları ile mi gerçekleşmeli?
Güney Kore modeli yukarıda…
TOGG hakkında yapılan eleştirileri ve söylemleri millileşme romantizmi safsatası içinde püskürtmeye ve azgın muhalefet söylemleri ile geçiştirmeye devam mı?
Yorum sizin…