Çocuklarda Saplantı Sorunu
Çocuklarda Saplantı Sorunu
Saplantı sorunu genellikle yetişkinlerde olduğu sanılsa da çocuklarda görülmediği gibi bir durum söz konusu değildir. Oysa yetişkin dönemindeki saplantıların çoğu çocukluk döneminde başlamaktadır. Ancak ailelerin ilgisizliği gibi nedenlerle gözden kaçabilir. Yapılan araştırmalarda bu hastalığın 5-15 yaşları arası başladığı açıklanmıştır. Hastalığın en temel özelliği zihinden atılamayan tekrarlayan düşünceler ve bu düşünceleri yok erme çabası ile yinelenen hareketlerdir. Çocuk veya yetişkin kendisine anlamsız ve saçma gelen bu düşünceleri zihninden bir türlü kovamaz ve bu durum zamanla ciddi psikolojik sıkıntılar doğurmaktadır. Örneğin; çocuğun annesinin hastalanıp öleceği veya babasının ölmesini istediği gibi kötü düşünceler zihninde sürekli yer almaktadır. Dindar bir ailede yalayan saplantılı çocuk sürekli dua okuyarak bu kötü düşünceyi kendince kovmaya çalışır. Düşünceler tekrarladıkça dualarını telaffuz eder ve çocuk adeta bu düşüncelerin esiri olarak yeni bir psikolojik sorunu da yaşamaktadır.
Saplantı (obsesyon) bireyin isteği ve arzusu dışında gelişen, tedirginlik yaratan ve zihinden uzaklaştırılamayan ve yinelenen bir takım düşüncelerdir. Saplantılar hayatın her alanında olabilir. Çok farklı belirtiler olabilirken iyi bir gözlemci olabilen ebeveynler bu durumu fark etmektedir.
Çocuklarda Saplantı Belirtileri
- Kirlenmekten çok fazla şekilde korkma ve sık sık elini yıkama.
- Banyodan veya tuvaletten bir türlü çıkamama.
- Sürekli kendisine veya sevdiklerine kötü bir şeyler olacakmış veya zarar gelecekmiş endişesi yaşama.
- Aşırı düzenli olma ve eşyalarda simetri takıntısı. Örneğin; masanın üzerindeki çerçevelerin hepsinin aynı hizada simetrik durması için özen gösterme. Perdelerin veya masa örtüsünün kırışık olmasından rahatsızlık duyma.
- Bazı rakamların kendisine şans veya şansızlık getirdiğine inanma ve bu rakamlara göre hayatını düzenleme.
- Kendisinde ölümcül veya kötü bir hastalık olduğu düşüncesini aklından bir türlü atamama.
- Konuşurken veya bazı hareketleri yaparken belli kurallara aşırı uyma çabası içine girme.
Özellikle ergenlik çağındaki çocuklar saplantılarını gizlerler. Genelde utanma, ayıplanma ve anlaşılmama endişesiyle saplantılarını söylemezler. Gizleme çabası ise zamanla gencin toplum içine karışmasını, arkadaşları ile zaman geçirmesi engelleyecek bir aşamaya gelebilir. Sosyal geri çekilme sorunu da yaşayabilir. Saplantı ve zorlantıları arasında kalan çocukta başka ruhsal sorunlar da büyük bir ihtimalle ortaya çıkabilir. Saplantı bozukluğu olan çocuklarda depresyon, bunaltı, tik, hiperaktivite bozukluğu ve öğrenme sorunları gibi hastalıklar görülebilir.
Çocuğunda saplantı ve zorlantı benzeri hareketleri fark eden anne ve babalar öncelikle çocuklarını suçlayıcı ve yargılayıcı yaklaşımlardan uzak durmalıdırlar. Aksi durumda saplantılar çoğalarak devam edecektir. Anlayışlı davranmak ve bu sıkıntıyı ortak paylaşmak gerekmektedir. Ceza ve yaptırımlar çok zararlıdır. Saplantıların tedavisinde psikoterapi ve ilaç yöntemleri kullanılmaktadır. Önemli olan saplantı sorununun, erken dönemde ve başka bir hastalığa dönüşmeden tedaviye alınmasıdır.