Eniz ORAKCIOĞLU
Pandemi ile birlikte zor günler geçiren sektörlerden biri olan turizm sektörü ayağa kalkmaya çalışsa da zor zamanlardan geçmeye devam ediyor.
Bazı oteller halen ekonomik sorunlarını aşamadığından kapalıyken, pandemi öncesi olan 2019’daki otel doluluk oranları da halen yakalanamıyor.
Turizmin genel durumunu değerlendiren Kıbrıs Türk Turizm ve Seyahat Acenteleri Birliği (KITSAB) Başkanı Orhan Tolun, 2022 yılının, pandeminin yaşandığı 2020 ve 2021’e göre daha iyi seyrettiğini ama pandemi öncesi 2019 yılına göre de çok geride olduğunu ifade etti.
Turizm Bakanlığı’nın verilerine göre
Ocak-Mayıs döneminde ülkedeki turistik tesislerin ortalama doluluk oranı yüzde 29,6’ya yükseldi. 2021 yılının aynı döneminde bu rakam yüzde 8,5 idi.
“110 otelin 30’u kapalı”
KITSAB Başkanı Orhan Tolun, turizm sektörünün genel durumunu değerlendirerek, 2022 yılının, pandeminin yaşandığı 2020 ve 2021’e göre daha iyi seyrettiğini ama pandemi öncesi 2019 yılına göre de çok geride olduğunu ifade etti.
Tolun, 2019’da 110 aktif otelin bugün 80’e düştüğünü, 30 otelin ekonomik şartlardan dolayı kapatmak zorunda kaldığını belirterek, bu 30 otel içerisinde 4 yıldızlı, 3 yıldızlı, 2 ve 1 yıldızlı oteller olduğunu vurguladı.
Açık olan 80 otelin 17 bin yatak kapasitesi üzerinden değerlendirildiğinde yüzde 55 doluluk oranı olduğunun altını çizen Tolun, kapalı olan otellerin yatak kapasitelerini de hesaba kattıklarında 26 bin yatak kapasitesi olan 110 otelin doluluğunun yüzde 35’e gerilediğini kaydetti.
Tolun, pandemi öncesi 110 otelin 26 bin olan yatak kapasitesinin yıllık ortalamasının yüzde 55 dolulukta olduğunu belirtti.
“Türkiye’den turist de bilet fiyatları yüzünden gelemiyor”
Tolun, turizmin önündeki en büyük engellerden birinin ulaşımdaki yüksek fiyatlar olduğuna işaret ederek, uçakların koltuk fiyatlarındaki pahalılık yüzünden turistin ülkemizi tercih etmediğine vurgu yaptı.
KKTC’nin ana pazarının Türkiye olduğuna vurgu yapan Tolun, uçak bileti fiyatlarının yüksek olmasından dolayı Türkiye’den gelecek turistin de artık Antalya, Bodrum gibi tatil yerlerini tercih ettiğini, ülkemize gelen turistin ise casinoların kendi imkanları ile getirildiğini belirtti.
Pandemiden önce gecelemelerin yüzde 70’ini Türkiye’den gelenlerin oluşturduğunu söyleyen Tolun, şimdi bu yüzdeliğinde ciddi oranda düştüğünü belirtti.
“İngiltere’den gelen turist 70 binden 4 bine düştü”
Tolun, ülkemize Almanya, İngiltere gibi yerlerden gelen turist sayısında da azalma olduğunu ifade ederek, bunun sebebi olarak reklam yapılmamasını gösterdi.
Eskiden İngiltere’de 24 tur operatörü olduğunu ama reklamsızlık sebebi ile bu sayının 2-3 kişiye düştüğünü kaydeden Tolun, 2010 ve 2016 yılları arasında İngiltere’den ülkemizde yılda 70 bin turistin geldiğini, bu sayının bugünlerde 4 bine düştüğünü söyledi.
“Acentelerin yurtdışı göndermelerinde de ciddi düşüş var”
Tolun, ülkemize gelen turisti 2019’a göre değerlendirerek, pandemi öncesinde otel müşterilerinin yüzde 70’ini acentelerin doldurduğunu, bugün acenteler tarafından getirilen müşterilerin yüzde 25’i geçmediğini vurguladı.
“Acenteler hala zor durumda” diyen Tolun, ekonomik çıkmaz içerisinde olduklarının altını çizdi.
Tolun, eskiden yurtdışına en çok Türkiye olmak üzere 60-70 bin kişi gönderdiklerine dikkat çekerek, bu yıl bu sayının 6 bin – 7 bine düştüğünü, sebebin de yükselen uçak bileti fiyatları olduğunu vurguladı.
“Rusların turizme katkısı yok”
Öte yandan ülkeye giren Rus, İran ve İsrailli yolcu sayısında artış olduğunun altını çizen Tolun, bu yolcuların turizme katkı sağlamadığını, büyük ölçüde ev almak için adaya geldiklerini belirtti.
Tolun, bu ülkelerden gelenlerin İskele bölgesine yoğunlaşarak ev aldığından ve ülkelerine döndüklerinde bu evleri kiraya verdiklerini söyleyerek, bu durumun kayıt dışı ekonomi demek olduğuna vurgu yaptı.
“Biletler 600-700 TL ucuzlayacak”
İç hatlar uygulamasına da değinen Tolun, Ercan Havalimanı’nın iç hat olarak kabul edilmesini talep ettiklerini anlattı.
Tolun, iç hat uygulaması ile iki ülke arasındaki vergilerin ortadan kalkacağını ifade ederek, iki devletin de vergi alabilmek için dış hat uyguladıklarını belirtti.
Uluslararası yasa ve kurallarda ülkemizdeki havalimanının iç hat olarak kabul edildiğini, çünkü Ercan’a direkt uçuş olmadığını söyleyen Tolun, tüm uçakların Türkiye üzerinden geldiğini kaydetti.
Tolun, alınan verginin 38 Euro olduğuna dikkat çekerek, Turizm Bakanlığı’nın da açıkladığı gibi iç hat uygulamasına geçildiğinde biletlerde 600-700 TL civarında bir ucuzlama olacağını ifade etti.
“Otellerdeki doluluk oranı ilk 5 ayda % 29,6’ya yükseldi”
Öte yandan Turizm Bakanlığı 2022 yılı Ocak-Mayıs ayları verilerini açıkladı. Turizm Bakanlığı’nın verilerine göre; Ocak-Mayıs 2022 döneminde turistik tesislerde konaklama oranı geçen yıla göre yabancı turist bazında yüzde 2 bin 584, gecelemede ise yüzde bin 739 arttı.
Ocak-Mayıs döneminde ülkedeki turistik tesislerin ortalama doluluk oranı yüzde 29,6’ya yükseldi. 2021 yılının aynı döneminde bu rakam yüzde 8,5 idi.
Turizm ve Planlama Dairesi verileri, 2022 yılının ilk 5 ayında turistik tesislerde konaklayan Türkiye Cumhuriyeti uyruklu sayısı ile diğer yabancı uyruklu sayısının toplamının 282 bin 557 kişi olduğunu gösteriyor.
Bu sayı geçen yıl 10 bin 526 olarak kayıtlara geçmişti. Bakanlık verilerine göre 5 aylık sürede otellerde konaklayan TC uyruklu sayısı 2021’in aynı dönemine kıyasla yüzde 2 bin 279 artarak 216 bin 150 oldu.
2022 yılının ilk 5 ayında otellerde konaklayan 66 bin 407 diğer yabancı uyruklu sayısı da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4 bin 508 artış gösterdi.
2022 Ocak-Mayıs döneminde geceleme sayılarında da artış yaşandı. Bu dönemde yabancı turist bazında geceleme sayısı 982 bin 739 ile geçen yıla oranla yüzde bin 739 artış oldu.