12 bin kişilik taksi eylemi
Cakarta şu ana kadar ulaşım alanında yapılan eylemlerinin en büyüğünü gördü!
Cakarta'da bugünlerde taksiciler ve toplu taşım şoförleri hemen hemen her hafta sokağa dökülüp eylem yapıyor. Bu protestoların en büyüğü 22 Mart 2016 Salı günü yapıldı. Cakarta şu ana kadar ulaşım alanında yapılan eylemlerinin en büyüğünü gördü!
Kötü trafiğe en çok maruz kalan tüm toplu taşım şoförleri bu kez diğerlerini mağdur etti; trafik felç oldu. Halkın bir noktadan diğerine gitmesi saatler sürdü. Şiddet vardı, şoförler birbirine girdi, bir çok taksinin penceresi kırıldı, hasar gördü. Gösteri ve greve katılmayıp yolcu alan taksiler durdurularak yolcuları indirildi, şoförleri tartaklandı ve eyleme katılmaya zorlandı. Yeşil giysileriyle dikkat çeken Go-Jek motosiklet sürücüleri şiddetten payını fazlasıyla aldı.
Geçen hafta iki bin taksi şoförünün katıldığı eylem de sayı bu hafta 12 binleri bulurken eylemleri kontol altında tutmak amacıyla görevlendirilen güvenlik görevlisi sayısı 6 bin civarındaydı. Eylemlerde can kaybı olmadı.
Dertleri neydi taksicilerin, şoförlerin, ne istiyorlardı, niye habire sokağa dökülüp duruyorlardı!
Uzun lafı kısası protesto ettikleri yabancı değil üvey kardeşleri, aslında meslektaşlarıydı. Kendileri gibi yolcu taşıyan diğer taksi firmalarını ve aynı zamanda yasa yapıcılara, hükümete karşıydı tavırları, eylemleri!
Üvey kardeş firmaların büyük bir farkı vardı kendilerinden!.. Bu yeni taksi firmaları biraz “Yaşar ne yaşar ne yaşamaz” gibiydiler”. Taksi plakaları yok, dolayısyla mantar gibi ürüyor, vergi vermiyorlar. Bu sanal firmalar akıllı cep telefonu uygulamaları ile ceplere yerleşip, müşterilerini sanal yoldan bulup gerçek yola çıkıyorlardı. Dışardan taksi oldukları anlaşılmazdı. En önemlisi de hizmetlerinin kalitesi ve kolaylığı ile var olan firmalara kısa zamanda fark atıp büyümeleri, çok tutulmaları oldu. Geleneksel taksinin papucu dama atılmak üzeredir!
Bir arabası olan herkes bu işi yapabilir, günde bir kaç saat böyle çalışabilir!
GO-JEK
Endonezya da çeşitli hizmet sektörlerinde özellikle de bireysel taşımacılıkta bu tür telefon uygulamaları çok yaygın bir şeklide kullanılmakta. Önce motosiklet takside yeni bir girişim olan Go-jek ile başladı uygulama sonra normal taksilere de sıçradı.
Sanal taksilerden en tanınmışı Uber; San Francisco kaynaklı firma bir süre önce Endonezya'da girişimde bulunmuş ve gördüğü ilgi üzerine işler kısa zamanda alıp başını gitmiş. Bir yılda 30 kat büyümüş ve ülke genelinde aniden 20 bin sürücüye ulaşmış.
2009'da hizmet vermeye başlayan ve 2012 yılında Uluslararasına açılan Uber Dünyada 58 ülke ve 300 şehirde hizmet veriyor.
Yakın bir arkadaşım son zamanlarda Cakarta'da Uber 'den başka taksiye binmediğini, en temiz ve güvenilir olduğu gibi fiyat olarak da diğerlerinden daha hesaplı olduğunu söyledi..
Bir kez uygulamayı cep telefonunuza indirdiniz mi gerisi kolay. Taksiyi çağırdığınız andan itibaren kaç dakikada geleceğini görüp izleyebiliyor ve bindiğiniz andan itibaren de uygulamadaki GPS sayesinde nereye gittiğinizi, yolculuğun yaklaşık ne kadar süreceğini takip etmek mümkün oluyor. Sürücünün kimlik bilgileri, araba plakası ve hatta resmi size geliyor. Kendinize ait bir arşiviniz oluyor uygulamada, ne zaman nereye gitmişsiniz ve ne kadar ödemişsiniz, geçmişi görebiliyorsunuz. Başlangıçta verdiğiniz kredi kartı bilgileri ile yolculuk sonunda taksi ücreti karttan çekiliyor, nakit ödeme uygulaması yok. Bozuk para bulma, üstü kalsın deme gibi sıkıntılara da son, herşey kartla, internetten. Alan memnun satan memnun!
Uber taksi kullananlar şöförlerin daha nazik ve arabaların daha temiz olduğunu, geğirme, tükürme, burun karıştırma vb. gibi hareketlere rastlanmadığını ve gidilecek adres başta verilip güzergâh ve fiyat baştan belirlendiği için hiçbir şekilde sahtekârlık yapılmadığını ifade etmekteler. Taksi şöförleri müşterileri gereksiz yere dolaştırıp, yolu uzatamıyor.
Endonezya'daki Uber gibi bir diğer sanal firma da Maleyza kaynaklı Grab.
Bu yeni teknolojiyi kullanan çakma taksilerle geleneksel toplu taşım şöförlerinin rekabetini hayal ediniz artık!
Endonezya'nın ilk ve en büyük taksi firması, merkezi çağrı sistemi ve cep uygulamayla çalışan Bluebird bile müşteri kaybetmeye başlamış. Söylentiye göre Hükümete yaptığı uyarıları kulak ardı edildiği için eylemleri körükleyen de Bluebird firması olmuştur ki bu firma ayrı bir yazı konusudur..
YAPABİLECEĞİM BİR ŞEY YOK
Aslında bir süre önce yapılan küçük çaplı eylemler sonucu Ulaştırma Bakanlığı bu tür cep telefonu uygulamalarını yasaklamıştı. Ancak müşterilerden çok tepki aldığı için bu yasak kısa sürdü.
Başkan Jokowi olaya müdahale ederek halkın tarafını tutmuş ve iş adamlığından gelen tavırla “Müşteri her zaman haklıdır” diyerek yasağı kaldırtmıştı.
Sanal uygulamalar hayatına devam ederken Firmalar yerlerini sağlamlaştırmak adına önlem de almışlar kendilerini araba kiralama firması kategorisinde mevcut olan bir Kooperatife kayıt ettirmişler biraz olsun yasallık kazanmışlardı.
Taksi olmak için Ulastırma Bakanlığı'ndan izin alıp, vergi ödemeleri gerekiyordu. Ulaştırma Kanun'da bu tür sanal firma ve hizmetleri kapsayan bir madde yoktu zaten. Kooperatif onların durumunu kurtarmıştı! Hızına yetişemediğimiz teknolik gelişmeler kanunları çabuk eskitmiştti!
Son umut, kapısı çalınan Cakarta Valisi Ahok da kendisine gelen tepkilere “Yasalarda tanımlanmamış, yapabileceğim bir şey yok” diye yasa yapıcılara topu atmıştı.
Taksi ve toplu taşım şoförlerinin eylemden başka yapacakları şey kalmamıştı. İşte bütün dertleri buydu! Haksız rekabete isyan ediyor ve müşterilerini geri istiyorlar, hükümeti göreve çağırıyorlardı.
Eylemlerini yaparken biraz ileri gittikleri doğruydu. Bunun faturası da yine patronlara patladı. Bir nevi Cakarta halkından özür dilemek bâbında eylemin ertesi Çarşamba günü bedava hizmet vereceklerini açıkladı Bluebird.
Görüldüğü gibi Endonezya'da da işin şekli biraz değişmekle beraber Ferhan Şensoy'un “Kahraman bakkal süpermarkete karşı” hikayesi hâlâ günceldir.
Sanal firmalar getirdikleri yeni ve cazip icatlar ve lehine yasal boşluklarla, müşterilerin ilgisini çekiyor, sundukları pratik ve kaliteli hizmetle tercih ediliyorlar. Bakkal efendinin kendisine çeki düzen vermemesi durumunda işi bir hayli zor görünüyor! Hem sanal üvey kardeşlerle hem de yasal düzenleme için mücadele kaçınılmaz. Korkulan eve ekmek parası götürememek!
Eylemler devam ederse mağdur olacak kesim de belli. Ulaştırma Bakanlığı iki arada bir derede kalmış! İşin içinden nasıl çıkılacak, toplu taşım şöförlerinin eylemleri neler getirecek, değişen Bir şey olacak mı, denge nasıl bulunacak önümüzdeki günler gösterecek!
Gülseren Tozkoparan Jordan - Cakarta/Endonezya
Odatv.com