Muhasebe İşe Başlama Nedir ? Vergi Dairesi SSK Bağkur işlemleri Nelerdir? Bağkur işlemleri Hakkında Bilgi
İŞE BAŞLAMA:Mükellefler, işe başlamadan önce işe başlamayacaklarını bağlı bulunduklarını vergi dairesine bir dilekçe ile bildirmek zorundadırlar.
A. VERGİ DARESİ İLE İLGİLİ İŞLEMLER
İşe başlama
Adres iş ve işyeri sayısındaki değişiklikler
İşi bırakma
İŞE BAŞLAMA:Mükellefler, işe başlamadan önce işe başlamayacaklarını bağlı bulunduklarını vergi dairesine bir dilekçe ile bildirmek zorundadırlar.
ADRES İŞ VE İŞYERİ SAYISINDAKİ DEĞİŞİKLİKLER:Değişikliğin meydana geldiği tarihi takip eden bir ay içerisinde bağlı bulundukları vergi dairesine bir dilekçe ile bildirmek zorundadırlar.
İŞİ BIRAKMA:Mükellefler vergiye tabi olmayı gerektiren işlemlerin geçici olarak değil, tamamen durdurmaları sona erdirmeleri halinde bu durumu bir ay içinde bağlı bulundukları vergi dairesine bildirmek zorundadırlar.
Bir mükellef işyerini aynı vergi dairesi çevresinde başka bir yere naklediyorsa, bağlı bulunduğu vergi dairesine adres değişikliği bildiriminde bulunmalıdır. Ancak işyerini aynı vergi dairesi çevresinde başka bir yere değil de, başka bir vergi dairesine naklediyorsa, yeni taşınacağı adres çevresindeki vergi dairesine işe başlamadan önce işe başlama dilekçesi vermektedir. Terk ettiği adresteki işyerinin bağlı bulunduğu vergi dairsine nakil tarihini takip eden 1 ay içine işe başlama dilekçesi vermelidir.
1) İŞE BAŞLAMA BİLDİRİMİ:Mükellefler, işe başlamadan önce işe başlamayacaklarını bağlı bulundukları vergi dairesini bir dilekçe ile bildirmek zorundadırlar.
İşe başlayacaklarını, vergi dairesine bildirmek zorunda olanlar şunlardır:
Vergiye tabi ticaret ve sanat erbabı,
Serbest meslek erbabı,
Kurumlar vergisi mükellefleri,
Kollektif ve adi şirket ortakları ile komandit şirketlerin komandite ortakları
İşe başlamadan önce işe başlayacaklarını bağlı bulundukları vergi dairesine bir dilekçe ile ildirmek zorundadırlar.
Bununla beraber, bazı faaliyet türlerinde işe başlamanın bildirilmesinin hangi tarihte yapılacağı konusu özellik göstermektedir.
Şahıs ve sermaye şirketleri yönünden işe başlama tarihi, Ticaret Siciline tescil günü olarak kabul edilmiştir. Bilindiği gibi tescil ile şahıs ve sermaye şirketleri tüzel kişilik kazanmaktadır. Bu nedenle söz konusu şirketler Ticaret siciline kaydolmadan önce veya ticaret siciline kaydolmak üzere müracaat ettikleri
gün işe başlama bildiriminde bulunmak zorundadırlar.
Nakliyecilik faaliyeti ile uğraşanlar yönünden ise, ticari plakalı nakil vasıta sahipler;
Taşıtın faturalı olarak plakasız yeni satın alınmasında, trafik veya bürolarına tescil ettirilmeden önce,
Taşıtın plakalı olarak elden noter senedi ile satın alınmasında, noter senedinin düzenlenmesinden önce veya noter senedini düzenlendiği gün,
İşe başlamayı bildirmek zorundadırlar.
Diğer taraftan kazançları götürü usulde tespit edilen mükelleflerin vergi karnesi almak için müracaatları, işe başlamayı bildirme yerine geçer.
Ticaret erbabını belli bir yerde bilfiil ticari veya sınaî faaliyete geçmesi, örneğin; satılmak üzere mal satın alması (bu malları satmamış dahi olsa) ticaret siciline veya mesleki bir kuruluşa kaydolması (iş yeri açmamış olsa bile) işe başladığını gösterir. Götürü usulde vergilendirilen ticaret erbabının ise, işle bilfiil uğraşmaya başlamış olması işe başladığını gösterir.
Serbest meslek erbabının bilfiil faaliyete geçip geçmediğini bakılmaz, çalışılan yere tabela, levha gibi mesleki faaliyette bulunduğunu ifade den alametleri asması ilanlar yapması, mesleki bir kuruluşa kayıtlı olup ta vergi dairesine mesleki faaliyette bulunmayacağını bildirmemiş olması, işe başladığını gösterir.
İşe başlama bildiriminin işe başlamadan önce yapılması zorunludur.
Mükellef vergi dairesinden alacağı “ İşe Başlama / Bırakma Bildirim “ formunu doldurarak ve buna ilaveten; durumlarına uygun olan gerekli belgelerle birlikte veri dairesine bildiriminde bulunurlar.
Dilekçe ( Form Dilekçe )
İkametgâh ilmuhabiri
Nüfus cüzdan örneği
Kira kontratı
İmza sirküleri
2) VERGİ LEVHASININ TASTİKİ:
Maliye Bakanlığı vergi levhasına ilişkin esasları 142,143 ve 272 numaralı V.U.K. genel tebliğleri ile belirlenmiştir. Buna göre aşağıdaki yazılı olan mükellefler, usulüne uygun olarak hazırlandıkları için ergi levhalarını tastik ettirdikten sonra kolayca görülüp okunabilecek bir yere asmak zorundadırlar. Mükellefler vergi levhalarını, vergi dairesine veya 3568 sayılı kanuna göre yeki almış meslek mensuplarına ( SM VE SMMM’lere ) tastik ettirilebilirler. Vergi levhası asmak zorunda olanlar şunlardır:
Gelir vergisi mükelleflerinden, ticari, zirai kazanç sebepleri, serbest meslek erbabı, adi şirketler, kollektif şirketler ve adi komandit şirketler,
Kurumlar vergisi mükelleflerinden; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler. ( Kurumlar vergisine tabi kooperatifler, vergi levhası asmak zorundadırlar.)
Vergi levhasında mükellefler ilgili bilgilere ilave olarak vergi matrahı ile bunlara isabet eden vergi tutarını gösteren bilgilerde bulunur.
Mükellefler, her yıl mayıs ayının son gününe kadar usulüne uygun olarak hazırladıkları vergi levhasını tasdik ettirdikten sonra işyerlerini asmak zorundadırlar. Vergi levhasını asılacağı yerler; iş merkezleri, şubeler, satış mağazaları, yazıhaneler, taşıt işletmeler ve bunlara ait taşıtlardır.
Yıl içerisinde işe başlayan mükellefler ise işe başlama tarihinden itibaren 1 ay içerisinde vergi levhası tasdik ettirmek ve asmak zorundadırlar. İşyerinde birden fazla kat ve reyon olması halinde, her kat ve reyona ayrı ayrı vergi levhası asılacaktır. Vergi levhası asmak zorunda olan mükellefler, iş merkezleri dışında çeşitli şube, satış mağazası, kat veya reyonlarına asacakları her vergi levhasını, ilgili vergi dairesine tasdik ettireceklerdir. Ancak Maliye Bakanlığı, çok şubesi bulunan mükelleflerin merkezleri için tasdik ettirdikleri vergi levhalarının matbaada baskı suretiyle çoğaltılmış örneklerini kullanabilmelerini izin vermiştir. Örneğin; Bankalar yurt genelindeki şubelerine bu tür çoğaltılmış vergi levhalarını asabilmektedirler.
3. VERGİ USUL KANUNU’NA GÖRE DÜZENLENMESİ GEREKEN BELGENİN BASIM VE TASTİKİ
4. ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZ KULLANIMI:
Perakende satış yapan 1. Ve 2. Sınıf tacirler ödeme kaydedici cihaz kullanmak zorundadırlar. Ödeme kaydedici cihazlara ait şahıs fişleri, tacirin fatura vermek zorunda olmadıkları satışları ve yaptıkları işleri belgelendirmek için kullanılır ve fatura yerine geçer.
Ödeme kaydedici cihaz kullanmak zorunda olanlar bunları kullanmaya başlamadan önce vergi dairesine bildirmek ve bunlara ait levhayı tasdik ettirerek
İş yerlerine asmak mecburiyetindedirler.
Her iş günün sonunda “z” raporu alınması ve saklanması zorunluluğu vardır. Ayrıca her ay sonunda “z” raporu alınır.
Ödeme kaydedici cihazı yazar kasa bayiden satın alarak kullanmak isteyen mükelleflerin yapacağı işlemler sırası ile şunlardır:
Bağlı bulunulan vergi dairesinden yazar kasanın satın alınması için dilekçe ile müracaat edilerek yazı alınır.
Yazar kasayı satan bayi, izin yazısına dayanarak satmış olduğu yazar kasa için fatura düzenler. ( Bu fatura izin yazısının tarih ve sayısı belirtilir. )
Yazar kasa ruhsatına, alan ve satan kişinin kaşeleri vurularak imza atılır.
Yetkili servis tarafından çalışır hale getirilen yazar kasadan, kullanılacak KDV oranların gösteren 1 nolu örnek yazar kasa fişi alınır.
Yazar kasa ruhsatı için vergi dairesine dilekçe yazılır. (Dilekçe, örnek fiş eklenir.) ve yazar kasa levhası onaylatılır.
B) DEFTERLERİN TASTİKİ:
Birinci sınıf tacirlerin tutmak zorunda olduğu defterlerden tasdike tabi olanlar:
Yevmiye Defteri
Envanter Defteri
Günlük Kasa Defteri
Kambiyo Senetleri Defteri
Defteri kebirin tasdik zorunluluğu yoktur. Ancak ticari davalarda geçerli belge olabilmesi için TTK göre tasdik ettirilmiş olma şartı aranır.
II. sınıf tacirlerin tutmak zorunda olduğu defterlerden tasdike tabi olanlar:
İşletme defteri
Günlük perakende satış ve hâsılat defteri
TASDİK ZAMANI:
Öteden beri işe devam etmekte olanlar, defterlerini defteri kullanacağı yıldan önce gelen son ayda tasdik ettirmek zorundadırlar.
Örneğin; 2006 yılında kullanılacak defterler 2005 yılının aralık ayı içinde tasdik ettirilmelidir.
Hesap dönemleri Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen mükellefler defterini defterin kullanacağı hesap döneminden önce gelen son ayda tasdik ettirmek zorundadırlar.
Örneğin; Maliye ve Gümrük bakanlığınca 1 Haziran – 31 Mayıs döneminde hesap dönemi olarak belirlenen bir işletmenin 1 Haziran 2006 – 31 Mayıs 2007 hesap dönemine ait defterlerin 2007 yılının mayıs ayı içinde tasdik ettirilecektir.
Yeniden işe başlayanlar defterlerini işe başlama tarihinden önce tasdik ettirmek
zorundadırlar.
Örneğin; 30 Mayıs 2006 tarihinde işe başlayarak mükellefin en geç 29 Mayıs
2006 tarihinde defterlerini tasdik ettirmesi gerekir.
Sınıf değiştirenler sınıf değiştirme tarihinden önce defterlerini tasdik ettirmek zorundadırlar.
Örneğin; işletme defteri tutan ve 2005 yılın alış ve satışları sonucu I. Sınıf tacir olabilme şartları oluşan bir işletme 2006 yılından önceki son ay içinde yani 2005 yılının Aralık ayı içinde bilânço esasına göre tutacağı defterleri tasdik ettirmek zorundadırlar.
Vergi muafiyeti, kalkanlarımuafiyetin kalkma tarihinden başlayarak 10 gün içinde defterlerini tasdik ettirmelidirler.
Tasdike tabi defterlerin dolması ya da diğer nedenlerle hesap dönemi içinde yeni defter tutmak zorunda kalanlar, bunları kullanmadan önce tasdik ettirmelidirler.
Örneğin; 19 Ekim 2006 tarihli işlemler yazıldıktan sonra işletmenin yevmiye defteri dolmuşsa 20 Ekim 2006 tarihli işlemlerin gecikmeden kaydedilebilmesi için yevmiye defterinin en geç 30 Ekim 2006 tarihine kadar tasdik ettirilmesi gerekir.
Bir hesap dönemine ait defterlerinin kalan kısmını gelecek dönemde kullanmak isteyen yükümlü Ocak ayı içinde tasdiki yenilemek zorundadırlar. Yükümlü, özel hesap dönemi kullanılıyorsa, yeni dönemin ilk ayı içinde tasdiki yenilemek zorundadır.
BELEDİYE İLE İLGİLİ BİLDİRİMLER:
Belediye Kanunu’na göre belediye sınırları mücaavi ( yakın komşu) alanlarda faaliyet gösteren tacirlerin belediyeye karşı sorumlulukları şunlardır:
İşyeri açma
İlan ve reklam vergisi ödeme
İŞYERİ AÇMA:
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’na göre belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde işyeri açmak isteyen tacirler, çalışma ruhsatı almak için bağlı bulundukları yerin belediyesine müracaat ederler. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı almak için düzenlenen başvurma formuna şu belgeler eklenir:
Vergi levhası
Kira sözleşmesi veya tapu senedi
Çevre temizlik vergisini ödediği dair makbuz
Sicil tasdiknamesi veya ticaret odası sicil kaydı
İlan ve reklam vergisi kaydı yazısı
Ticaret sicil gazetesi, imza sirküleri
Belediye’de gerekli incelemeler yapıldıktan sonra uygun bulunan işyerleri iş yeri açma ruhsatı verilir. İşyeri açma ruhsatı belgesinin, işyeri görünür bir yerine asılması zorunludur.
Tatil günlerinde ve mili bayramlarda faaliyet göstermek isteyen işyerleri ilgili belediyeden izin almak zorundadırlar. Tatil günü çalışma ruhsatı almak isteyenler, ilgili belediyeye yazılı başvuruda bulunurlar. Belediyede gerekli incelemeler yapıldıktan sonra uygun bulunan işyerine hafta tatili ruhsatı belgesi verilir. Belediyeden verilen her türlü ruhsat harca tabidir. Hafta tatili ruhsatı belgesinin de iş yerinin görünen bir yere asılması mecburidir. İşyeri ruhsatı ve tatil günleri çalışma ruhsatı olmadan işyeri açmak ve çalıştırmak yasaktır.
2. İLAN ve REKLAM VERGİSİ ÖDEME:
Belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde yapılan her türlü ilan ve reklamlar, ilan ve reklam vergisine tabidir. İşyerleri ile ilgili belediyelere ilan ve reklam vergisine tabi faaliyetleri için ilan ve reklam vergisi beyannamesi ile başvurarak ilan ve reklam vergisi numarasını alırlar. Ayrıca belediyece tasdik edilen ilan ve reklam vergisi levhasını tacirler, işyerinin görünen bir yerlerine asarlar, ilan ve reklam vergisi her yıl Kasım ve Aralık ayında tasdik ettirilmelidir. İlan ve reklam vergisi, ilan ve reklam yapıldığı ayı izleyen ayın 20. Günü akşamına kadar verilecek beyanname üzerinden tarh ve tahakkuk ettirilir. İlan ve reklam vergisi, iki çeşit taksitte bağlı bulunan belediye’ye ödenir.
TİCARET SİCİL KAYDI:
Bilinmesinde üçüncü kişiler yönünden fayda ve zorunluluk bulunan tacirlerle ilgili bazı işlemlerin kaydedilmesine ait resmi sicile ticaret sicili denir. Tacirler ticaret siciline kayıt olmak zorundadırlar.
Ticaret siciline ancak kanunların emrettiği hususları tescil (kayıt ) ettirilir.
Ticaret siciline tescil (kayıt ) işletmenin bulunduğu yerdeki ticaret siciline yapılmak zorundadır. Tescili yapan işletme Ankara’da çıkan Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ile ilan edilir.
E. MESLEK ODA ve BİRLİKLERİNE KAYIT:
İş hayatına yön vermek icra ederken kamu menfaatini gözetmek ve mesleki ahlaka uygun faaliyetlerde bulunmak üzere ticaret ve sanatla uğraşanlar, kendi aralarında anlaşma halindedirler.
Bu dayanışmayı sürekli kılmak ve geliştirmek için bu kişiler birtakım kurum ve kuruluşların çatısı altında bir ara gelmişlerdir. Bu kuruluşların başında da bir meslek kuruluşu olan meslek odaları gelmektedir.
Her tacir bulunduğu yerin ticaret odasına ( oda yoksa bu görevi yürüten ajanlığa ) kaydolmak zorundadırlar. Tacir, sanayici özelliğine sahipse ve bulunduğu yerde ayrıca bir sanayi odası varsa bu görevini sanayi odasına kaydolmakla yerine getirir. Sanayici ürünlerini satmak için ayrıca satış yerleri açarsa ticaret sicil odasına da kaydolmalıdır.
Ticaret sicil memurluğuna tescil işlemlerini yaptıran gerçek ve tüzel kişilerin müracaat üzerine oda kayıt beyannamesi verilir. Bu beyanname ilgili tarafından doldurularak ve gerekli belgeler ilave edilerek odaya teslim edilir. Oda üyenin durumunu araştırarak bir tespit raporu düzenler. Tamamlanan dosya, oda yönetim kuruluna sunulur. Yönetim kurulu dosyayı inceleyerek ilgilinin derece ve meslek grubunu belirtmek suretiyle odaya kaydına kara verir.
F. BAĞ-KUR’A MÜRACAAT:
Bağ-kur kedi adına bağımsız çalışanların sosyal güvenliklerini sağlayan bir sosyal sigorta kurumu olup 2 Eylül 1971 tarihinde 1479 sayılı Kanun’la kurulmuştur.
Bağ-kur kanunu’na göre sosyal güvenlik kuruluşlarından (Emekli Sandığı, SSK ) herhangi birine prim veya kesecek ödemeyenlerin kendi adına bağımsız çalışanlar, Bağ-kur sigortalılığına hak kazanabilirler. Bağ-kur Kanunu’na göre sigortalılık niteliği zorunlu ve isteğe bağlı olarak iki şekilde kazanılabilir. Tacirlerin Bağ-kur’a sigortalı olarak kaydolmaları zorunludur. Kimlerin Bağ-kur sigortalısı alacakları Kanun yönetmeli hükümlerine göre belirlenmiştir.
BAĞ-KUR SİGORTALILIĞIN BAŞLANGIÇ ZAMANI:
Bağ-kur sigortalılığın meslek kurulu şunu yazılarak nam ve hesabına çalışmaya başlandığı tarihte başlar.
BAĞ-KUR’A İLK GİRİŞ:
Bağ-kur Kanunu’na göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren 5 ay içinde kuruma başvurarak kuruma hazırlanan giriş bildirgesini doldurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Bu sure içerisinde başvuruda bulunmayanlar kurumca otomatik olarak kayıt ve tescil edilirler.
BASAMAK SEÇME:
Sigortalı sigortalılığın tarihte ilk 12 basamaktan seçer ve en geç 3 ay içinde kuruma vereceği giriş bildirgesi veya dilekçesine yazılı olarak bildirirler.
BASAMAK YÜKSELTME:
İlk 5 basamakta basamak yükseltme her yılsonunda kurum tarafında sigortalının isteğine bakılmaksızın kendiliğinden yapılır.
6 basamaktan sonra ise, bulunduğu basamaktan 2 tam yılını doldurmadıkça ve yazılı talepte bulunmadıkça ve sıra dışında basamak yükseltilemez.
6 basamaktan itibaren basamak yükseltmek için 6 ay öncesine kadar olan prim ve her türlü borçların ödenmiş olması şarttır.
4) BAĞ-KUR PRİMLERİNİ ÖDENMESİ:
Sigortalı basamağına esas olan aylık prim borcunu, ilgili ayın sonuna kadar kuruma ödemek zorundadır. Sigortalını ödeyeceği primler ve bağlanacak aylıkların hesabında, tespit edilen basamak göstergelerinin her yıl genel bütçe kanunu ile kabul edilen kat sayı ile çarpılması suretiyle bulunacak tutarlar esas alınır.
Sigortalılar tarafından ödenmesi gereken primler, süresi içinde kısmen veya tamamen ödenmezse, sürenin bittiği tarihten başlayarak gecikilen her ay için 6183 sayılı Kanun’da belirlenen gecikme zammı oranları uygulanarak sigortalılardan tahsil edilir.