Paylaşımlı Ev İş Modeline Yatırım
Paylaşımlı müşterek ev fikri Japonya'nın Tokyo ve Osaka gibi nüfus yoğunluğunun tavan yaptığı şehirlerinde doğdu. iş ve teknolojinin merkezi olmasından dolayı cazibesi oldukça yüksek olan bu şehirler mevcut nüfusun yanı sıra iş ve eğitim amacıyla kısa ve orta süreli konaklamaya ihtiyaç duyan milyonlarca misafire de ev sahipliği yapıyor.
Bu yoğun şehirlere olan talebin üstüne yer sıkıntısını da eklediğinizde ev kiralama fiyatlarının ne kadar yüksek olduğunu tahmin edersiniz. İşte bu noktada Japon Share House yani "Paylaşımlı ev hizmeti" imdada yetişiyor. İstanbul nüfusunun da son on yılda düzensiz göçmenler ve Anadolu'daki işsizlik gibi sebeplerle iyice arttığı düşünülürse Paylaşımlı ev Türkiye için de uygulanabilir bir iş modeli haline geliyor. Bu yazıda uzakdoğuda hızla yükselen bir iş fikrinden: Japon Paylaşımlı evlerinden bahsedeceğim.
Paylaşımlı müşterek ev(Share House) nedir?
Paylaşımlı ortak ev(Co Housing); bir yatak, sandalye, masa, dolap gibi temel mobilya ihtiyaçlarına sahip bir kişisel oda kiralama hizmetidir. Mutfak, çalışma odası, toplantı ve sunum odası, salon, çamaşır odası, banyo, oyun odası gibi ihtiyaçların ise ortak kullanım alanlarından karşılanır. Japon kapsül otellerinden farklı olarak burada kiracıların kendisine ait tam bir odası bulunmaktadır. Paylaşımlı evden daire kiralayan birisi aynen apartman dairesinde olduğu gibi burayı resmi ikamet adresi olarak kullanabilir.
Buzdolabı, çatal-bıçak takımı, bulaşık deterjanı, mikrodalga fırın, elektrikli süpürge, çamaşır makinesi ve ütü gibi ev eşyaları tesis tarafından sağlanmaktadır. Konuklar bu eşyaları ortak olarak kullanmaktadır.
Paylaşımlı Evde Kalmayı Kimler Tercih Eder?
Üniversite öğrencileri, kariyerinin başında uygun maliyetli bir ev arayanlar, belirli süreli(örneğin 6 ay - 1 yıl gibi) bir iş ya da proje dolayısıyla farklı bir şehirde yaşamak zorunda olanlar, dil öğrenmeye gelen yabancılar, sosyalleşme ihtiyacı olanlar olarak sıralayabiliriz.
Sosyalleşme ihtiyacı özellikle Japonya gibi insanların uzun mesai saatleri boyunca çalıştığı ülkeler için hiç azımsanmayacak derecede güçlü bir ihtiyaçtır. Paylaşımlı evde(Shared House) kalan bir kişi evin salon, mutfak, çalışma odası gibi bölümlerini diğer konuklarla paylaştığı için doğal olarak bir sosyalleşme ortamına sahip olur. Özellikle bazı Paylaşımlı evler dil öğrencileri, start-up sahibi girişimciler, üniversite öğrencileri, sanatçılar, sporcular gibi topluluklara sahip olduğu için sosyal ortam hazır bir şekilde konuklara sunulur.
Kaç çeşit Paylaşımlı ev vardır?
Paylaşımlı evler: karma, sadece kadın ve sadece erkek konuklara özel olmak üzere üçe ayrılır. Karma Paylaşımlı evler Japonya'da özellikle duygusal yalnızlık çeken ve kendine bir eş arayanlar arasında oldukça popüler.
Paylaşımlı Evde kalmanın avantajları
* Kiracılar evdeki tesisatta ya da demirbaş eşyalarda örneğin televizyon bozulduğunda tamirci arama gibi ilgilenmezler. Böyle durumlarda arızayı yönetime bildirirler. Üstelik eğer arıza kiracının ihmalinden kaynaklanmıyorsa herhangi bir tamirat ücreti de ödemez.
* Elektrik, su, internet, ısınma gibi giderler genellikle kiraya dahildir.
* Konum avantajı: Paylaşımlı evler özellikle şehrin merkezi noktalarında bulunmaktadır. Bu sayede istenilen bölgeye kolayca ulaşım imkanı bulunmaktadır.
* Paylaşımlı evler(sharehouse) mobilyalı olduğu için bu konsepti tercih edenlerin evi dayayıp döşeme, eski evdeki mobilyaları getirmek için nakliye gibi giderleri olmaz.
* Ortak alanların temizliği, kimi konseptlerde oda temizliği de buna dahildir, tesis personeli tarafından sağlanır.
* Güvenlik hizmeti mevcuttur ayrıca tesis yönetimi şehre yabancı olanların şehirle ilgili sorularını yanıtlamak için her zaman hazırdır.
* Kaliteli bir sosyal çevre edinme fırsatı sağlar. Örneğin bir start-up sahibi hem konaklama maliyetini düşürür hem de paylaşımlı evin ortak çalışma ve toplantı odalarını kullanarak ofis masrafını azaltır. Özellikle girişimcilerin kalmayı tercih ettiği bir Müşterek Evde konaklarsa kendi sektöründen veya firmasına tedarik sağlayabilecek farklı sektörlerden pek çok kişiyle dostluk kurma fırsatı yakalar.
Paylaşımlı Evde yaşam kuralları
Share House(ortak ev) konseptinde yaşayanlar başkalarıyla birlikte yaşayacağı için farklı farklı insan tipleriyle karşılaşabileceklerini unutmamalıdırlar. Ortak alanları temizleyen bir personel bulunsa da, kendi oda ve kullandığı ortak alanı temizlemek kiracının görevidir. "Nasıl bulmak istiyorsan öyle bırak" prensibi burada da geçerlidir. Örneğin mutfakta yemek yaptıysa işi bittikten sonra mutfak eşyalarını temiz olarak yerine bırakmalıdır.
Ayrıca mutfak, duş odası, tuvalet ve çamaşır makinesi gibi ortak kullanım alanlarında sıra beklemek zorunda kalabileceğini de unutmamalıdır.
Paylaşımlı evlerde misafir kabul edilebilir, fakat misafir o gece konaklayacak ise aynen otellerdeki gibi gecelik konaklama ücreti ödemelidir. Kadınlara özel evlerde ise erkek misafirlere izin verilmemektedir. Aynı şekilde erkekler için olan evlerde de kadın misafir kabul edilememektedir. Fakat karma konseptli Müşterek evler(shared houses) için böyle bir kıstas yoktur.
Ortak alanları kullanırken nezaketi elden bırakmamalı, başka misafirleri rahatsız etmemeye özen gösterilmelidir.
Paylaşımlı ev kiralama süreleri
Kiralama süresi çoğunlukla misafirin geliş amacına bağlıdır. Bir öğrenci 4 yıllık üniversite hayatı boyunca paylaşımlı müşterek evinde kalabilir. Ya da bir profesyonel 3-4 aylık bir proje kapsamında bu şehirse bulunuyor olabilir. Uzun süreli ikamet edenlerin çoğu ya genç profesyoneller ya da sosyalleşme ihtiyacı duyan Japon’lardır. Şehre gelen yabancılar da en azından bir düzen kurana kadar 1-6 ay arası kalabilmektedir.
Paylaşımlı evlerin minimum bir aylık kiralama şartı bulunmaktadır. 1 aylık, 3 aylık, 6 aylık, 1 yıllık gibi planlar da müşterilere sunulmaktadır. Eğer kira kontratı yenilenmeyecekse "1 ay öncesinden tesis yönetimine bildirilmelidir.
Bu yazıda Japonya'ya kadar uzandık ve sizlerle beraber Paylaşımlı ev(yurt dışında Co-living veya Share House olarak da adlandırılır) iş modelini inceledik. Paylaşımlı Ev iş modelinde başarılı olmuş firmalara örnek olarak Oak House ve Unplan'i inceleyebilirsiniz. İlerleyen yazılarımda yeni iş modellerini, yatırım fırsatlarını araştırmaya ve Para Notları aracılığıyla sizlerle paylaşmaya devam edeceğim.
Para Notları