Günümüz dünyasında her daim gelişerek ilerleyen dijital dönüşüm süreci, mevcut yaşantımıza yeni kavramlar kazandırmaya devam etmektedir. NFT kavramı da bunlardan bir tanesi olarak insanların merak duygularını harekete geçirmektedir. Bu merak duygusu da beraberinde NFT nedir, nasıl çalışır, ne için kullanılır gibi çeşitli soruları beraberinde getirmektedir. Sizler de aklınızdaki soruları cevaplandırmak ve NFT sistemi hakkında her şeyi bilmek isterseniz yazımızı inceleyebilirsiniz.
NFT Nedir?
Açılımı Non-Fungible Token olarak geçen NFT, Türkçe olarak karşılıksız token anlamına gelmektedir. NFT sistemi dijital bir ürünün tek örneğinin sizin olmasını temel alıyor. Sanat ve finans dünyası gibi çeşitli alanlarda popülerliğini arttırarak dijital ürünlere sahip olunmasının kanıtını sunan bir tanımlayıcı olarak benzersiz bir yerde bulunuyor. NFT sistemi; oyun, müzik ve bunlar gibi sanat eserlerinin taklit edilmesi ya da değiştirilmesi risklerine karşı oluşabilecek olumsuzlukları engellemesi ile de kendisinden söz ettirmektedir. Token, Bitcoin ve Etherium gibi çeşitli para birimlerinde takas işlemi gerçekleştirilebilirken NFT coin takas edilememektedir. Çünkü kopyalanması söz konusu olmayan dijital bir imza bulundurmaktadır.
NFT Sistemi Nasıl Çalışır?
NFT’nin ne olduğu konusunda fikir sahibi olduğumuza göre NFT sistemi nasıl çalışır sorusuna yanıt verebiliriz. NFT’ler; Etherium, Bitcoin gibi kripto para çeşitlerinin yer aldığı veri tabanı Blockchain (Blok Zincir) teknolojisini kullanmaktadır. Değiştirilemez ve takas edilemez olan özelliğe sahip olarak özel bir şekilde tasarlanmıştır. İnsanların talep yoğunluğu ve piyasanın gidiş doğrultusunda bir değerleri olması dolayısıyla sanat alanındaki ürünler gibi alım satım işlemi yapılabilmektedir. NFT sistemi kendine has özellikleri ile sahiplik, transfer doğrulama ve doğrulama işlemleri basit bir şekilde gerçekleştirilir.
NFT Örnekleri
NFT’lerin yaygınlığı ve bilinirliği gün geçtikçe artmaya devam etmektedir. Bu artış ile birlikte dijital sanat eserlerinin çeşitliliği gözle görülür bir hale gelmiştir. Yüksek fiyatlara satılan örnekleri sizler için derledik. Şimdi de birlikte bazılarına göz atalım.
- Everydays: The First 5000 Day’s
Mike Winkelmann tarafından oluşturulmuş bu eser, 69,3 milyon dolara Christie’s müzayede evinde alıcı bulmuştur.
-
CryptoPunk
Pikselleşmiş yüzlerden meydana gelen bu eser, 11,8 milyon dolara satılmıştır.
-
Grimes
Sanatçı ve müzisyen olan Grimes, Nifty Gateway platformu üzerinden dijital sanat koleksiyonunu satışa çıkararak 6 milyon dolara satmıştır.
- Jack Dorsey
Twitter’ın kurucusu olan Jack Dorsey, atmış olduğu ilk tweeti NFT olarak tanıtarak 2,5 milyon dolardan fazla bir fiyata satmıştır.
-
Crossroad
ABD eski başkanı Donald Trump’ın seçimleri kaybetmesini temsil eden ve Mike Winkelmann tarafından oluşturulmuş olan video eseri 6,6 milyon dolara satılmıştır.
- This Changes Everything
Sir Tim Berners-Lee tarafından World Wide Web’in orijinal kodunun sanatsal bir temsili Sotheby’s’de satışa çıkarılmıştır. 5,4 milyon dolara alıcısını buluştur.
- Ocean Front
Beeple’a ait olan eser 6 milyon dolara satılarak elde edilen gelir, iklim değişikliği mücadele çalışmaları gerçekleştiren Open Earth Foundation’a bağışlanmıştır.
NFT Ne için Kullanılır?
NFT’ler sanat ve eğlence alanlarında büyük bir ilgi ile karşılaşmışlardır. Tabi ki kullanım alanları sadece bu alanlara has değildir. Lojistik, lisanslama gibi alanlarda da yapılan uygulamalar ile kendisini göstermeye başladı. NFT sistemi hangi alanlarda ne için kullanılıyormuş hep birlikte bakalım.
-
Alan Adı Sahipliği
Alan adı kayıtlarının blok zincirinde özel anahtarlar ile saklanması mümkün olmaktadır. Alan adlarının blok zinciri üzerinde NFT olarak kayıt edilmesi, ticari oluşumlarda kolaylık sağlamaktadır. Blok zinciri üzerinden kalıcı ve herkesçe bilinen şekilde kayıt işlemi gerçekleştirilmiş alan adlarına üçüncü kişiler tarafından herhangi bir müdahale söz konusu değildir.
-
Tedarik Zinciri ve Lojistik
Ürünlerin üretim kimliği, kalite ve kökenlerinin doğrulanması, tedarik zincirinde NFT’lerin ana görevidir. Sahtecilik risklerini ortadan kaldırarak ürünlerin tedarik süreçleri boyunca yapmış olduğu hareketlerin izlenmesi konusunda yardımcı olmaktadır. Yapmış olduğu bilgilendirmeler ile maliyet kontrolüne de katkı sağlamaktadır.
-
Tanımlama, Sertifikalandırma, Belgeleme
Benzersiz yapıda olma özelliği ile NFT’ler; sertifika, lisans, tapu gibi çeşitli alanlarda bulunan belgeleri tescil altına almak için kullanılabilir. Kayıtların blok zincir üzerinde silinemeyecek şekilde saklanması nedeni ile örneğin bir tapu birden çok kişide gezmiş olmasına rağmen asıl sahibine ait olarak kalabilmektedir. Bu gibi çeşitli örnekler çoğaltılabilir. Belgede sahtecilik yapma işlemleri imkânsızlaşır ve geçmişteki bir belgenin kaybolması bir sorun teşkil etmekten çıkar.
-
Emlak
Hem gerçek hem de sanal dünyada gayrimenkul alım satım işlemleri NFT sistemi aracılığıyla dijital ortamda yapılabilir. NFT kullanımı ile sanal ve gerçek dünyada yer alan unsurların mevcut sahibi ve orijinal olarak üretimini sağlayan kişi güvenli olarak tanımlanabilmektedir. Sanal dünyadaki emlak NFT’leri, gerçek dünyaya bakıldığında daha şeffaf yapıdadır. Dijital unsurların güvenliği için kullanılan özel anahtarların kaybedilmesi gibi durumlarda erişim imkânsızlaşır.
-
Sanat, Koleksiyonerlik, Spor
NFT’lerin uygulamaları ilk olarak sanat eserleri ile çevrimiçi oyunlar ile kendisini göstermiştir. 2021 yılında mart ayında Beeple ismindeki sanatçının NFT satışı 69 milyon dolara alıcı bulmuştur. Pek çok kişinin NFT’si yatırımcı ve sanatsever kişiler tarafından satın alınmıştır. Spor karşılaşmaları için özel tasarımlar ve biletler de NFT olarak satılabilmektedir. Eğlence sektöründe dijital kimlik onayı gerçekleştirilmesi önemli avantajlar arasında yer alarak sahtecilik ve hırsızlık gibi olumsuz durumlara engel oluşturmaktadır.
Gerçek ve Sanal Dünyada NFT’ler
Dijital gayrimenkul alanlarının bölünmesi, fiziksel gayrimenkul alanlarının bölünmesinden daha kolaydır. Sadece emlak alanı ile sınırlı değildir. Parçalara ayrılmış alanların her biri farklı özellikler gösterir ve benzersizlerdir. Başka alanlarda da kişiler arasında sahiplik bölünebilir. Bu sayede değer ve gelirler artmaya uğrar. NFT sistemi finansal altyapı ile kullanıldığı zaman alanların parçaya bölünmesi olayı gerçek dünyada da mümkün olabilir.
NFT’ler Neden Popüler Oldu?
Gelelim NFT’lerin neden bu kadar popüler olduğu konusuna. Kripto para birimlerinin normalleşerek blok zinciri ile çerçevelenmesi ile NFT sistemi popülerliklerinde artış yaşanmıştır. Kişiler aşırı ilgi göstererek dijital içerikler oluşturma ve satma eylemleri için fırsatları kolluyor. NFT alımı ile dijital içeriğe sahip olarak internet üzerindeki işlemler ile NFT popülerlik kazanabilir. Ne kadar çok ilgi alırsa o kadar çok değeri artışa geçer. Alım satım işlemi yapılarak gelir elde edilebilmektedir. Blok zinciri sayesinde her bir içerik birbirinden ayırt edici bilgiler içerir ve kolay bir şekilde doğrulanabilir özellik gösterir.
NFT Sisteminin Geleceği
NFT sistemi, günümüz dünyasında her ne kadar sanat, oyun ve spor alanlarında yaygın bir şekilde kullanılıyor olsa da gelecek zaman içerisinde tüm sektörlerde yaygın bir hal alacağı açıkça görülmektedir. Kimlik, diploma, pasaport, sertifika gibi kendimize özel belgeleri NFT yolu ile kişiselleştirme yoluna gidebileceğiz. Noter işlemleri, patent belgeleri, tapu kayıtları gibi durumlarda kanıt arandığında sahibi olduğumuz varlık ve evraklar sahibinin yalnızca biz olduğumuzu kanıtlamak amacıyla NFT’lere dönüşüm sağlayabilecek. Sağlık sektörü açısından da sağlık kayıtlarının NFT’ler şeklinde kullanımı sağlanabilecektir. Gelecekte kullanılacak olan bu teknoloji ile kazanç sağlama, büyüme gibi olaylar yakın bir zamanda kendisini gösterecektir. Kişiler, firmalar, çeşitli topluluklar kendilerini büyütmek ve kar etmek amacı ile bünyelerinde NFT sistemi teknolojisine yer vereceklerdir.
Kazım Emre Akarsu, 2012 yılından beri Bilgisayar Mühendisi olarak çalışmaktadır. 2017 yılında Mesnet Bilişim Teknolojileri şirketini kurmuş ve Mespact Dijital İmza Uygulaması’nı geliştirmiştir.