SADİ KAYMAZ/BLOOMBERG HT ASYA TEMSİLCİSİ
Dünyanın fabrikası sayılan Uzakdoğu’da arka arda gelen emtia şoklarına nikel de eklendi.
Endüstriyel üretim altyapısıyla öne çıkan Çin, Japonya, Kore ve Vietnam üzere ekonomilerde metal maliyetlerindeki yükselişler kaygıyla takip ediliyor. Çin’de enflasyon telaşı kısık sesle dillendirilirken, stagflasyon sözü nadiren duyulur olmaktan çıkar oldu.
Bu çerçevede Şanghay Bileşik Endeksi son beş gündür arka arda düşüşte, endeks ayrıyeten en makus çeyrek performanslarından birini gösteriyor. Ayrıyeten bugün yüzde 2’yi aşan sert düşüşlerde sanayi dalı öncü rolü oynadı.
Satışlarda petrol, kömür ve alüminyumun akabinde gelen nikel şoku tesirli. Son iki yılda endeksi üst çeken batarya bölümü birinci seansta sert biçimde aşağı yöneldi.
Paslanmaz çelik üreticileri de Japonya, Kore, Tayvan ve Çin’de ağır satışlar gördü. Dal, nikel talebinin en az yüzde 70’ine kaynaklık ediyor.
Başka taraftan Çin’de faaliyet gösteren paslanmaz çelik üreticisi Fushun Special Steel tarafından yapılan açıklama dikkat çekti. Şirket artan girdi fiyatları nedeniyle maliyet hesaplayamaz noktaya geldiğini belirterek, yeni siparişleri süreksiz olarak durdurduğunu kaydetti.
Ralli nikel üreticilerinin paylarına prim getirdi
Buna karşılık nikel üreticileri tam aksine keskin yükselişlerle göze çarptı.
Hong Kong Borsasında Xinjin Mining yüzde 16, Jinchuan Group yüzde 9 yükseldi. Filipinlerde Marcventures ve Küresel Ferronickel, Endonezya’da Vale Indonesia ve Aneka Tambang yüzde 10’u aşan yararlarla günü tamamladı.
Asyalı üreticiler vadeli piyasalarda oluşan fiyatlara binaen satış fiyatlarını çoklukla aylık belirliyor. Münasebetiyle LME kontratlarının yükseklerde bir kaç hafta kalması paslanmaz çelik ve batarya üreticilerini zora sokabilir.
Global nikel üretiminde Endonezya açık orta farkla birinci sırada yer alıyor, Filipinler ve Rusya birinci üçte yer alan öteki ülkeler.
Rusya’nın üretim hissesi yüzde 9 seviyesinde bulunuyor, buna rağmen elektrikli araç bataryalarına yol alan nikel cevheri üretiminde bu hisse çok daha yükseklere çıkıyor.
Çinli işveren köşeye mi sıkıştırıldı?
Bu ortada Asya piyasalarında nikel üreticisi Tsingshan’ın işvereni Xiang Guangda’nın LME’de taşıdığı son derece yüklü kısa konumlar sebebiyle köşeye sıkıştırıldığı konuşuluyor. Paslanmaz çelik üretimiyle büyüyen küme, Endonezya’da yaptığı devasa yatırımlarla son yıllarda dünyanın en büyük nikel üreticilerden biri haline geldi.
Çin’de ‘Big Shot’ lakabıyla bilinen Xiang’ın fiyatlarda geçen yıl başlayan yükselişlerin bilakis döneceği inancıyla kısa konumlar aldığı düşünülüyor. Xiang’ın teminat tamamlama davetlerine ne kadar dayanabileceği uzun müddettir konuşuluyordu, Rusya krizinin tetiklediği tarihi sıçrama kelam konusu konumların tasfiyesi sebebiyle hızlanmış olabilir.
Gerçekten Çin’in en büyük dört bankası ortasında yer alan Construction Bank’ın emtia ünitesi CCBI dün bir müşterisi yahut kimi müşterileri ismine Londra Metal Borsası’nda yüzlerce milyon dolarlık teminat tamamlama davetini karşılayamadı. Borsa tarafından CCBI’ye ek müddet tanındığı, hasebiyle temerrüt oluşmadığı da konuşulanlar ortasında.
Rusya Londra Metal Borsası’nı neden salladı?
Nikelin sanayi metalleri ortasındaki oynaklık katsayısı tarihî olarak yüksek, lakin bugüne kadar gibisi bir sıçrama kaydetmemişti. Nikel vadelileri Londra’da 20 binlerden iki gün içerisinde 100 bine yükseldi.
Londra Metal Borsası’nda alım satıma bahis olan nikel tipi yüzde 98.9 saflığa sahip, Birinci Sınıf olarak isimlendirilen cins elektrikli araç bataryalarının da yolunu tutuyor.
İkinci Sınıf olarak isimlendirilen daha az rafine çeşit ise ferronickel ve nikel pik üzere formlarla bilhassa Çin çelik fabrikalarında işleniyor, paslanmaz çeliğe dönüştürülüyor.
Saflığı yüksek Birinci Sınıf çeşidin ana kaynağı nikel sülfür cevheri, yaklaşık üçte biri Rusya madenlerinden karşılanıyor.
Hasebiyle Rusya’nın LME piyasası ve elektrikli araçlar dalındaki tartısı görünenden çok daha yüksek.