2000’li yılların başında internetin yaygınlaşmasıyla, dünyanın dört bir yanındaki kişiler sanal arkadaşlık siteleri aracılığıyla kaynaşmaya başladı. Bu siteler nostalji olarak akıllarda kalsa da birçoğu günümüzde kullandığımız sosyal medya sitelerine öncülük etti. Facebook gibi arkadaşlık siteleri ilhamlarını bu sitelerden aldı. Arkadaş edinme, mesajlaşma gibi uygulamalara sahip olan bu siteler, insanların sanal bir sosyal ağ oluşturmasını sağladı. Böylece teknoloji çağına giriş yaparken sanal dünyaya da geçiş yapılmış oldu. Sizler için nostalji tadında akıllarda iz bırakmış sanal arkadaşlık siteleri hakkındaki içeriğimizi derledik. İyi okumalar!
1. Mirc
1995 yılında Khaled Mardam-Bey tarafından geliştirilen mIRC, sanal arkadaşlık siteleri arasında en eskisi olma özelliğini taşımaktadır. IRC dilinde geliştirilen site, popüler olduğu dönemde internet kafelerin tercih edilme sebeplerinden biriydi. Bununla birlikte 2003 yılında Nielsen/NetRatings, mIRC’yi en popüler on İnternet uygulaması arasında sıralamıştır. Kullanıcılarına kişiselleştirilebilme esnekliğini de tanıyan mIRC, yaklaşık 40 milyon indirmeye sahipti. 2000’li yılların başındaki ilgisinden uzak olsa da bu sanal arkadaşlık sitesi, yazıldığı web dili sayesinde nostalji ve güvenlik arayan kullanıcılar için varlığını sürdürüyor. Halihazırda 20’ye yakın kullanıcı mIRC tabanlı sanal arkadaşlık sitelerini kullanır durumda.
2. ICQ
İsrail merkezli Mirabilis tarafından geliştirilip piyasaya sürülen bu sanal arkadaşlık sitesine, sistemin verdiği uzun üye numarası aracılığıyla bağlanılıyor ve arkadaşlarınızı arama zahmetinden kurtuluyordunuz. ICQ ismi, “I seek you” (Seni arıyorum) kelimesinin kısaltılması olarak türemiştir. ICQ, günümüzde WhatsApp’ta kullandığımız görüntülü arama, sesli mesaj atma, çıkartma yollama gibi özelliklere sahipti. Birden fazla kişiyle sohbet grubu oluşturma avantajı da sağlayan bu sanal arkadaşlık sitesine günümüzde hiçbir indirme yapmadan go.icq.com adresinden ulaşabiliyor. Nostalji tadında iz bırakmış bir sanal sohbet deneyimi olan ICQ, arkadaşlık siteleri arasında en çok tercih edilenlerden biridir.
3. Yonja
2000’li yılların başında piyasaya çıkan Yonja, gold üyelik sistemi ile ücretli kullanım imkânı da sağlamaktaydı. Bu sanal arkadaşlık sitesinde sizi görmesini istemediğiniz kullanıcıları çarpı atarak engelleyebiliyorsunuz. Facebook’un atası olarak görülen Yonja, Facebook’taki dürtmeye benzer ‘göz kırpma’ ile de kullanıcılara farklılıklar sunuyordu. Bunun yanında arkadaşlarınızı davet ederek çevrenizi genişletebilme imkanı sağlıyordu. Yeni bağlantılar kurmanızı da yardımcı oluyordu. Bir dönem yeni ilişkilerin başlangıç adresi olan Yonja, her ne kadar popülerliğini yitirse de aktif olarak hayatına devam ediyor.
4. MSN
Windows 95 ile birlikte hayatımıza giren Messenger, faal olduğu dönemde sanal arkadaşlık siteleri arasında en çok tercih edileniydi. Microsoft Ağı başlangıçta abonelik tabanlı bir çevrimiçi hizmetti. Daha sonra MSN Çevirmeli Ağ adlı bir İnternet hizmet sağlayıcısı oldu. Ne dinliyorum özelliğiyle ruh halinizi anlatma, görüntülü konuşabilme, titreşim yollama, gif ve durum paylaşma gibi birçok özelliğiyle devrim niteliğinde bir arkadaşlık sitesiydi. Birçok kullanıcısı bulunan MSN 2013 yılında faaliyetlerini sonlandırdı ve Skype’ın içine dahil oldu. Hemen hemen herkesin nostalji tadında aklında iz bırakmış olan MSN gibi sanal arkadaşlık siteleri akla geldiğinde içini sızlatır.
5. Orkut
Yerli bir sanal arkadaşlık sitesi olan Orkut, 2004 yılında Google çalışanı Orkut Büyükökten tarafından geliştirilerek hizmete sunuldu. Orkut, kullanıcıların yeni ve eski arkadaşlarla tanışmasına ve mevcut ilişkileri sürdürmesine yardımcı olmak için tasarlanmıştır. Her üye profil tercihlerini özelleştirebilir ve profillerinde görünen bilgileri başkalarından kısıtlayabilirdi. Dünya çapında 300 milyona yakın kullanıcıya ulaşan Orkut, 2008’de Hindistan ve Brezilya’da en çok ziyaret edilen web sitelerinden biri olmuştur. Orkut’un faaliyetleri, 2014 yılında Google tarafından sonlandırıldı ve 10 yıllık macerası hello.com adı altında başka bir uygulamaya dönüştürüldü. Ancak 2022 Nisan ayı itibariyle web sitesi yeniden aktif edilmiştir.
6. Xat
Bir dönem 7 milyondan fazla kullanıcıya sahip olan Xat, hem oyun oynayabileceğiniz hem de sohbet edip müzik dinleyebileceğiniz bir sanal arkadaşlık sitesidir. Her kullanıcı, kişileriyle paylaşmak için bir sohbet oluşturabilir veya site ziyaretçilerinin sohbetle etkileşime girmesini sağlamak için widget’ları aracılığıyla web sitelerine ekleyebilirdi. Sohbetler içinde, kullanıcılar “güçler” mekanizmasını kullanarak basit oyunlarda birbirlerine meydan okuyabilirlerdi. Xat, sohbet odalarındaki yöneticiler tarafından “admin” yapılarak siz de söz sahibi olabileceğiniz bir platformdu. Ayrıca dilerseniz Premium üyelik alarak kendi odanızı açıp özelleştirebilirsiniz. Hala aktif olan bu arkadaşlık sitesinde dostlarınızla sohbet etmek mümkün.
7. Myspace
2003 yılında kurulan ve özellikle ünlüler aracılığıyla popülaritesi artan Myspace, 2000’li yılların sanal arkadaşlık siteleri arasında tanınırlığını artırmak isteyenlerin uğrak adresi oldu. Bugünlerde kullandığımız Facebook, Twitter, Instagram gibi sitelerin de temelini oluşturan bu sanal arkadaşlık sitesi, Türkiye’nin aralarında bulunduğu birçok ülkede ofisler açtı. Bir dönem 1600’e yakın çalışanı bulunan Myspace, kullanıcı sayısının azalmasının beraberinde getirdiği mali krizle önce ofislerini kapattı. Sonra da çalışanlarıyla yollarını ayırdı. 100 milyona yakın aylık kullanıcı barındıran site, 2011 yılında 30 milyon dolar gibi bir bedelle el değiştirdi.
8. Mynet
1999 yılında ICQ tabanlı bir sanal arkadaşlık ve sohbet sitesi olarak kurulan Mynet, aradan geçen zamanlarda odağını büyüterek 2000’li yılların nostalji tadında hatırlar da kalan diğer sanal arkadaşlık siteleri gibi hareket etmedi. Öyle ki kurumsallaşmaya geçti. 20 fazla servis sağlayarak geniş kitlelere erişmeyi amaçladı. Oyun, haber, magazin, spor, otomobil gibi pek çok konuda hizmet veren Mynet, 40 milyona yakın aylık kullanıcıya kucak açarken Facebook, YouTube, Instagram gibi platformlarla da iş birliği yapmaktadır. Sektöre tek oyunculu oyunlarla giriş yapan Mynet ardından çevrimiçi okey, tavla gibi oyunlar yayınlamaya başladı. 2014 yılı itibariyle Facebook üzerinden oyunlara erişmek mümkün.
9. Badoo
2006 yılında Andrey Andreev tarafından kurulan Badoo, konsept olarak insanların birbirleriyle arkadaşlık kurup flört edinmesi üzerine faaliyet gösteren bir çöpçatanlık sitesidir. Genel merkezi Londra’da bulunan bu sanal arkadaşlık sitesinin Türkiye’nin de aralarında olduğu 190 ülkede kullanıcıları bulunuyor. 47 farklı dilde mevcut olan Badoo, dünyanın en yaygın kullanılan flört ağı olarak görülüyor. Halen aktif bir şekilde yayın hayatına devan eden Badoo, şimdilerde kullanıcılarına telefonlardan hizmet vermeye devam ediyor. Arkadaş isteklerini çektiğiniz fotoğraflarla gönderdiğiniz bu uygulamayı iOS ve Android üzerinden de indirmek mümkün.
10. Hi5
Bir dönem Facebook ve Myspace’in ardından en popüler 3. uygulama olan Hi5, Ramu Yalamanch tarafından 2003 yılında piyasaya sürüldü. Kullanıcılar bir profil oluşturabilir ve ilgi alanları, yaş, fotoğraflar ve memleket gibi kişisel bilgiler sağlayabilirdi. Kullanıcılar ayrıca diğer kullanıcılara e-posta yoluyla arkadaşlık istekleri gönderebilirdi. Yeni insanlarla tanışma parolasıyla yola çıkan site, 2006 yılında dünyanın en büyük 8. sosyal ağı unvanını aldı. Ardından oyun sektörüne girişen firmanın potansiyelini fark eden Tagged, 2011 yılında Hi5’ı satın aldı. Günümüzde popülerliğini kaybeden bu sanal arkadaşlık sitesi, Tagged tarafından az kazandırdığı gerekçesiyle âtıl durumda bırakıldı.