Babalık davası, resmi evlilik dışı doğan çocuk ile baba arasında hukuken soy bağı kurulması amacıyla açılır. Soy bağının tespitine ilişkin bir dava olan babalık davası ve davanın nasıl açılacağı merak konusudur. Babalık davası açılabilmesi için, öncelikle çocuğun biyolojik annesi (doğuran) belli olmalıdır. Nitekim, bu davanın açılabilmesi için annenin belli olması gerektiği yönünde birçok Yargıtay kararı mevcuttur. Davanın açılabilmesi için aranan bir diğer şart, çocuk ile bir başka erkek arasında soy bağı kurulmamış olmalıdır.
Babalık davası açılabilmesi için yerine getirilmesi gereken son şart ise ihbar yükümlülüğüdür. İhbar yükümlülüğünden kasıt, belirli mercilerin ve kişilerin bu hususta bilgilendirilmesidir. Zira, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 301’inci maddesinde; “Babalık davası, Cumhuriyet savcısına ve Hazineye; dava ana tarafından açılmışsa kayyıma; kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir.” düzenlemesi hüküm altına alınmıştır.
Babalık Davasını Kimler Açabilir?
Babalık davasının kimlerce açılabileceği TMK m.301’de yanıtlanmıştır. Buna göre; “Çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesini ana ve çocuk isteyebilirler.” Madde metninden de anlaşılacağı üzere, babalık davası, anne ve çocuk tarafından açılabilir. Anne ve çocuk ayrı ayrı dava açabileceği gibi birlikte de açabilir. Bahse konu davanın ayrı ayrı açılması halinde; davalardan birinde verilen karar, diğer dava için kesin hüküm niteliğinde değildir. Bununla birlikte, anne veya çocuk davadan feragat ederse ya da sulh yoluna giderse, diğerinin dava hakkı olumlu veya olumsuz etkilenmez.
Toplumda, babalık davasının, baba olduğu ileri sürülen kişi tarafından açılacağı yönünde, yaygın ve fakat yanlış bir kanı mevcut. Baba olduğu ileri sürülen kişi ile çocuk arasında tanıma yolu ile soybağı kurulabilir. Babalık davasında çocuk, kayyım marifetiyle temsil edilir. İşbu dava açılmadan önce, davadan feragat edilemeyeceğini de belirtelim. Babalık davası hem anne hem de çocuk tarafından ayrı ayrı açılabileceği için, her iki durumu da ayrı ayrı inceleyelim.
Babalık Davasının Anne Tarafından Açılması
Babalık davası anne tarafından açılabilir. Bu durumda; mahkemeden, çocuk ile çocuğun babası olduğu ileri sürülen kişi arasında soybağı kurulması talep edilir. Bu davada anne, doğumdan dolayı uğradığı maddi zararların da giderilmesini isteyebilir. Bu talep, açılan babalık davasıyla beraber ileri sürülebileceği gibi ayrı bir dava yoluyla da öne sürülebilir. Peki, maddi zarar çerçevesinde istenebilecek hususlar nelerdir? Bu soru ise TMK m.304’te şu şekilde yanıtlanmıştır:
“Ana, babalık davası ile birlikte veya ayrı olarak baba veya mirasçılarından aşağıdaki giderlerin karşılanmasını isteyebilir:
- Doğum giderleri,
- Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri,
- Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler.”
Annenin babalık davası hakkı, çocuğun dava hakkından ayrıdır. Bu nedenle, çocuk yaşamını kaybetse dahi annenin dava hakkı saklıdır. Çocuğun velayet hakkı annedeyse, anne, çocuk için nafaka bağlanmasını da isteyebilir.
Babalık Davasının Çocuk Tarafından Açılması
Babalık davası çocuk tarafın da açılabilir. Çocuk, yani davacı, baba ile arasında soy bağı tesis edilmesini talep eder. Çocukla bir başka erkek arasında soy bağı mevcutsa, babalık davası açılabilmesi için öncelikle mevcut soy bağının reddi istenmelidir. Aksi halde, babalık davası açılamaz. Çocuk, söz konusu davayı açarak nafaka talebinde de bulunabilir. Çocuk ile annenin ayrı ayrı açtığı davalardan herhangi birinin reddedilmesi, diğer davanın da reddedilmesi sonucunu doğurmaz.
Babalık davası, hukuk sistematiği içindeki yeri dikkate alındığında oldukça teknik bir davadır. Davanın, ilgili adına olumlu sonuçlanması için sıkı ve titiz bir biçimde takip edilmesi önemlidir. Bu nedenle, aile hukuku davalarında deneyimli bir avukattan yardım almak oldukça yararlı olacaktır.