Devrimci ve sosyalist basının sınıflar mücadelesindeki önemi
G. Doğu Asya’da Maoistler önemli gelişmeler kaydediyor
PERSPEKT‹F SAYFA 8
DÜNYA SAYFA 10-11
Devrimci basın veya gazete, gerici sınıflar cephesine karşı, proletarya ve ezilen kesimlerin mücadele cephesinde önemli bir yere sahiptir. O, keskin sınıflar mücadelesinde, devrimci sınıfların çıkarları temelinde görev yürüten ve onların sesi olarak yükselen bir güçtür. Gerici olan her şeye karşı uzlaşmaz mücadelenin aracı ve kendi alanındaki temsilcisi olarak, proletaryanın safında, ideolojik-kültürel bir kurumdur, devrimi yayan bir fabrikadır.
Maoistler son aylarda etkinliklerini iyice arttırdıkları Hindistan’ın doğusundaki Batı Bengal eyaletinin Lalgarh bölgesinde, yönetimi fiilen ele geçirdi. Öte yandan Nepal Birleşik Komünist Partisi (Maoist)’nin üst düzey yöneticilerinden Kiran, partisinin yeni bir ulusal hükümete liderlik edebilmesi için, üçüncü bir halk ayaklanmasına kalkışması gerektiğini söyledi. NBKP (M) ayrıca ‘Kırsal Bölge Hükümeti’ni yeniden kurdu.
15 Günlük Siyasi Gazete
•Y›l: 7
•Say›: 156
•1-16 Temmuz 2009
• Fiyat›: 1 TL
• e-mail:email@example.com
• www.devrimcidemokrasi.net
KOL KIRILIR YEN ‹Ç‹NDE KALIR ‹çinden geçilen süreçte birçok yönüyle uzlaﬂt›r›lan ve pürüzleri giderilen Türk hakim s›n›flar›n›n çat›ﬂmas›, yerinden oynayan taﬂlar›n yerine oturtulmas› yönünde dönem dönem k›z›ﬂ›yor. Ergenekon’la birlikte ele al›nan Taraf Gazetesinin “AKP ve Gülen’i bitirme plan›” manﬂetiyle yay›mlad›¤› “‹rtica ile Mücadele Eylem Plan›” oldu¤u ileri sürülen “belge”nin yaratt›¤› velvele, sözü edilen iktidar mücadelesinin yans›mas› oldu. Hükümet belgeye iliﬂkin ‘darbe giriﬂimi’ de¤erlendirmesinde bulunurken, bunun takipçisi olacaklar›n› belirtti. Böyle bir belge karﬂ›s›nda ‘ﬂaﬂk›na’ dönen Genelkurmay ise, belgenin ‘sahte’ oldu¤unu söyleyerek yay›nlanmas›n› yasaklad›. Baﬂ-
bu¤, daha sonra yapt›¤› aç›klamada belgeye ‘k⤛t parças›’ diyerek belgeyi ‘TSK’ya karﬂ› asimetrik psikolojik savaﬂ›n eseri’ olarak de¤erlendirdi. Genelkurmay taraf›ndan harekete geçirilen askeri savc›l›¤›n belgeye iliﬂkin ‘TSK’ya ait de¤ildir’ karar› vermesi ve sivil mahkemeye taﬂ›nmamas› noktas›nda diretilmesi bu plan›n daha fazla sulanmamas› için örtbas edilece¤ini iﬂaret etti ve adres olarak MGK gösterildi. ‘Belge’ ile baﬂlayan gerginlik, ‘askerlerin de sivil mahkemelerde yarg›lanmas›’ yasas›n›n meclisten geçmesiyle daha da t›rmand›. 30 Haziran’da gerçekleﬂtirilen MGK toplant›s›n›n iki temel konusu, ‘‹rtica Eylem Plan›’ ve ‘askere sivil yarg› yolunu açan yasa’ oldu. Ge-
nelkurmay, askerlerin sivil mahkemede yarg›lanmas›n›n önünü açan yasaya karﬂ› olduklar›n› MGK’da dile getirdi. Hükümet ise, AB’ye uyum için bu yasan›n ç›kar›ld›¤›n› belirterek kendisini savundu. Toplant›n›n ard›ndan yap›lan ‘mini zirve’ uzlaﬂma noktas›nda bir ayar›n verildi¤ini gösterdi. Toplant›dan ç›kan uzlaﬂ› ﬂu aç›klamayla ifade edildi: “Devletimizin kurumlar›n› y›pratmaya yönelik beyan ve yay›nlara iliﬂkin tepki ve düﬂünceler dile getirilmiﬂ, bu tür faaliyetlerin ülkemize bir fayda sa¤lamayaca¤› teyit edilmiﬂtir.” Taﬂlar›n yerinden oynanaca¤›n›n beklendi¤i toplant›da hakim s›n›flar, taﬂlar›n yerine oturtulmas› için bir kez daha pürüzlerini gidermiﬂ oldu.
Askerlerin ‘sivil’ mahkemede yarg›lanmas›n›n önünü açacak yasay› 13 gün içerisinde imzalamas› gereken Gül’ün, yasa üzerinde askerlerin görüﬂünü de dikkate alarak ayr›nt›l› bir inceleme yapaca¤›n› ve gerekirse yasan›n geri gönderilece¤ini aç›klamas› dikkat çekti
Maoizm Tayin Edicidir GÜNCEL SAYFA 11
Hekimler ‘Sa¤l›kta Dönüﬂüm’e karﬂ› eylemde
Seçimlerle birlikte yaﬂanan geliﬂmeler ‹ran’da koﬂullar› halk hareketine çevirebilir mi?
GÜNCEL SAYFA 7
Gerçekleﬂtirilen cumhurbaﬂkanl›¤› seçimlerinin ard›ndan ‹ran'da, y›llard›r biriken tepkinin daha çok kendili¤inden soka¤a dökülüverdi¤i bir sürecin yaﬂanmas›na neden oluyor.Ahmedinejat ile dini lider Hameney’in feodal din unsuruyla katmerleﬂmiﬂ iktidar› ve bu iktidar›n parças›n› oluﬂturan “reformcu lider” diye lanse edilen Musavi yanl›s› say›lan ama aç›k ki ‹ran halk s›n›flar›na mensup olan onlarca gösterici katledildi, yüzlercesi yaraland›. Gerginlikler ve tepkiler zaman zaman dinse de protestolar devam ediyor. Emperyalist güçlerin, stratejik projelerine ba¤l› olarak dayatt›¤› zoraki ve yapay de¤iﬂim ‹ran’›n kap›s›n› da çalmaktad›r. Halk kesimlerinin talepleri, isyan› komünist öznelerin güçsüzlü¤ünden dolay› Musavi gibi ‘›l›ml›lar’a yedekleniyor. Musavi’nin rejim de¤iﬂikli¤i istedi¤i ve bu de¤iﬂim için bir hareket baﬂlatt›¤› de¤erlendirmeleri gerçekçi de¤il. Buna karﬂ›n ‹ran’da kitlelerin tepkisi küçümsenemez. Sistemden memnun olmayan hatta sistemin alaﬂa¤› edilmesini isteyen kesimler var. Ortado¤u’nun en büyük otomobil sektörü ve 100 bin iﬂçisi bulunan Hodro fabrikas› iﬂçileri ile ‹ran Otobüs ‹ﬂçileri Sendikas› yay›mlad›klar› bildiride, halk›n devrimci hareketini desteklemek için grev karar› ald›lar. ‹ran halk› uzun y›llard›r iﬂsizlik, yoksulluk, enflasyon, adaletsizlik, uyuﬂturucu ve yozlaﬂma ile bo¤uﬂuyor. Y›llard›r bu bask›, yoksulluk ve adaletsizlikler ile dolu bir ortamda yaﬂamaya zorlanan ‹ran halk› ba¤r›nda isyan taﬂ›maktad›r. Bu sadece ‹ran de¤il, ülkemiz de dahil ezilen halklar›n ve uluslar›n bulundu¤u co¤rafyalarda da geçerlidir. Halk hareketini oluﬂturman›n, nesnel koﬂulu her zaman için vard›r. ‹ran’da önemli geliﬂmeler yaﬂanmakta SAYFA 13 ve devrim için büyük f›rsatlar do¤maktad›r.
Dursun Baﬂtu¤ sf6
HAKAN KÜÇÜKB‹NGÖL
S‹BEL ÖZBUDUN
AD‹L OKAY
BABÜR PINAR
TEMEL DEM‹RER
Í
Í
‹smail Uçar sf3
Demokratik Haklar Federasyonu, 27-28 Haziran tarihlerinde, Ankara ‹nﬂaat Mühendisleri Odas› Teoman Öztürk Salonu’nda ‘Ulusal sorunKürt sorunu’ baﬂl›¤›yla bir sempozyum gerçekleﬂtirdi. Sempozyumda Kürt sorunu
tarihsel, kuramsal, çözümsel ve güncel yönleriyle tart›ﬂ›ld›. Federasyon, sempozyumu, içinde bulundu¤umuz süreçte s›cak bir gündem olarak yaﬂanan ulusal soruna katk› olmas›, ön aç›c› olmas› amac›yla düzenledi¤ini
Sinan Çak›ro¤lu sf9
Í
YAZARLAR
‘Ulusal sorun -Kürt sorunu’ baﬂl›kl› sempozyum sonuçland› aç›klad›. ‹ki gün boyunca 4 oturum ﬂeklinde süren ve önemli tart›ﬂmalar›n ortaya ç›kt›¤› sempozyumun özenle seçilmiﬂ olan konuﬂmac›lar›, Kürt sorununu Marksizm, Kemalizm, Liberalizm, Emperyalizm gibi olgularla birlikte
Bak›ﬂ Can sf13
Í
Kürt ulusal sorununun birçok yönüyle ele al›nd›¤› sempozyumda farkl› fikirler tart›ﬂ›l›rken, sorunun çözümü noktas›nda ayd›nlar ve politik temsilciler çeﬂitli öneriler sundu
aç›klarken, sempozyumun heyecanla beklenen son oturumunda Türkiye-Kuzey Kürdistan devrim ve demokrasi mücadelesinin özneleri, Kürt sorununda politik tutumlar›n› ve çözüm önerileriSAYFA 3-6 ni aktard›lar.
Adil Okay sf16
Í
‹SMA‹L BEﬁ‹KÇ‹
YÜKSEL AKKAYA
Sa¤l›k emekçilerinden sonra hekimler de AKP hükümetinin hayata geçirmek istedi¤i Sa¤l›kta Dönüﬂüm Program›’na karﬂ› tepkisini gösteriyor. TTB üyesi hekimler, ‘Sa¤l›kta Dönüﬂüm Program›’ çerçevesinde hayata geçirilmek istenen uygulamalara ve ‘Tam Gün Yasa Tasar›s›’ gibi bir dizi de¤iﬂikli¤e karﬂ› ülkenin birçok yerinde eylemlerle tepkilerini dile getirirken, taleplerini de aç›klad›lar. Konuya iliﬂkin aç›klama yapan TTB baﬂkan› Gençay Gürsoy, Sa¤l›kta Dönüﬂüm Program›’n›, “Daha fazla kar için sa¤l›¤›n piyasa koﬂullar›nda bir hak olmaktan ç›kar›lmas›, güvenceli çal›ﬂma düzenine son verilerek eme¤in ucuzlat›lmas› ve sa¤l›k kurum ve kuruluﬂlar›n›n iﬂletme haline getirilmesi” olarak tan›mlad›.
Okurlar›m›za yönelik sald›r›lar sürüyor GÜNCEL SAYFA 2 Devlet, devrimci-demokratik kurumlara, hak gasplar›na, hak ihlallerine, faﬂist bask›lara karﬂ› mücadele eden, demokratik-meﬂru haklar›n› kullanmak isteyenlere karﬂ› tahammülsüzlükte s›n›r tan›m›yor. Sendikalar›n, siyasi partilerin, demokratik-devrimci kurumlar›n bas›lmas›, üyeleri ve çal›ﬂanlar›n›n gözalt›na al›narak tutuklanmas› sald›r›s›na bir yenisi daha eklendi. Adana’da sözde ihbarla gece yar›s› evleri basan jandarma, Demokratik Haklar Federasyonu (DHF) çal›ﬂanlar›n› ‘yasad›ﬂ›’ gibi gösterip, çevredeki insanlara psikolojik bask› uygulad›. Bir sald›r› da Mersin’de gazetemiz okuruna gerçekleﬂti. Demokrasi, yarg›, hukuk, insan haklar› ile ﬂu günlerde sarmaﬂ dolaﬂ olan devletin yine bi-
lindik davran›ﬂ› Mersin’de gerçekleﬂti. Mersin polisi, Özgür Düﬂün dergisi ve gazetemiz okuru N. T’ye psikolojik bask› yaparak, ajanl›k dayatmas›nda bulundu. N.T’ye “Senin yaramaz kiﬂilerle arada bir görüﬂtü¤ünü biliyoruz. Araﬂt›rd›k ve senin temiz biri oldu¤unu ö¤rendik, senin için geldik, devlet sana maddi yard›mda bulunacak, tabii ki her ﬂey gibi bunun da bir karﬂ›l›¤› olacak” diyen polis, kendisini sosyal yard›mlaﬂma kurumu memuru olarak tan›tt›. Sald›r›ya iliﬂkin aç›klama yapan Adana Demokratik Haklar Derne¤i ise, kendilerinin ve gazetemizin ‘yasad›ﬂ›’ gösterilmeye çal›ﬂ›ld›¤›n› belirterek, demokratik haklar mücadelesinin suç olmad›¤›n› bir kez daha yineledi.
2
GÜNCEL
1-16 Temmuz 2009
Halkın büyük çoğunluğu haber edinme ve yorumlama gereksinimini sistemin sunduğu ve onunu kolubacağı işlevindeki ideolojik aygıtı olan medya-iletişim araçlarıyla karşılamaktadır. Mevcut sistem ise, dünyada yaşanan gelişmeleri, ülkede olup bitenleri çarpıtarak yanlış algılamamızı sağlayan bir medya anlayışına izin vermektedir. Devlet yarattığı medya ile kitlelerin bilinçlerini bulandırarak, gerçekleri öğrenmesini engeller, ufkunu daraltır ve sonuç olarak en demokratik hakları için mücadele etmesinin önünde köstek olur. Mesela, Başbakan Erdoğan tarafından açıklanan “teşvik” paketi burjuva feodal basında öyle “güzel” öyle “hayırlı” aktarılır, “işte çözüm” diye kanıksatılmaya çalışılır ki, bu teşvik neyin teşviki, içinde ne var, artılarını-eksilerini kimse anlamaz! İşçisi, köylüsü, kadını, genci, erkeği ancak uygulama fiilen karşısına çıktığında anlar neyin “teşvik” edildiğini. Mesela, emperyalist sömürünün aç gözlülüğü, saldırganlığı “küreselleşme”, “demokratikleşme” denilerek öyle güzel süslenir ki, emperyalizm ne olduğu kimden yana olduğu tam da onun muhatabı olan halk tarafından anlaşılamaz. Su, “koruyoruz” denilerek sermayedarlara satışa su-
nulur, halkın ruhu bile duymaz. Kürtler Türk olur, Ermenileri düşman! Burjuva feodal basın öyle sinsi, öyle derinden ve öyle sıradan saldırır ki gözler boyanır, akıllar tutulur, ortam grileştirilir. Yalan yanlış haberler profesyonel ‘toplum mühendisliği’ başarısıyla halka servis edilir. Halkın uyuşturulup kontrol altına alınmasında önemli bir silah olan medya, tam da bu niteliğinden kaynaklı egemen sınıfların göz bebeğidir. Yani 21. Yüzyılın atom kadar önemli bir silahıdır onlar için. Sistemlerin beslendiği yalnızlaşmış, yabancılaşmış bireyler, yozlaşmış kültürler, ürkek yığınlar tam da bu makinenin çarklarından geçirilerek yaratılır. İşte nasıl ki gerici-sömürücü sınıfların kendi sistem ve anlayışlarını topluma içselleştirmekte önemli araçlarından birisi basın ise, devrimcilerin-komünistlerin de söz konusu gerici sınıfların anlayışının karşıtını ezilen yığınlar içerisinde yaşamsallaştırması için basın, daha doğrusu devrimci basın-yayın faaliyeti hayati bir öneme sahiptir. Devrimci gazeteciliğin temel karakteri burjuvazinin aksine sermayenin değil işçinin, köylünün ve tüm ezilenlerin çıkarlarına yönelik bir yayın politikası izlemesidir ve bu onun varlık sebeplerinden-
dir. Burjuvazi ve feodal beylerin istedikleri ‘sorunsuz’ düzende, sömürüsüz, aydınlık bir geleceğin yaratılması amacıyla kitlelere devrimci ve komünist savaşın sesini soluğunu taşır. Emperyalizmin ve ülkemizdeki sadık uşağı Türk devletinin halka yönelik saldırılarına kaşı durabilmenin elbette ki en önemli koşulu haberdar olmak ve mahiyetini kavramaktan geçer. Burjuva basın tarafından verilen bilgi kirliliği yığınları yanlış zeminlerde sağlıksız şekillenmelere taşımaktadır. Hala sürmekte olan Ergenekon davasını hatırlamak gerekir. Bir tarafta türlü katliamlara imza atmış ‘vatanperver paşalar’ diğer tarafta emperyalizm güdümlü, ülkede işçinin köylünün elinde ne varsa almayı hedefleyen AKP hükümeti. Ve nihayetinde ikisinin toplamı TC devleti! Ve yine güncel bir örnek, İran'da yaşanan gelişmeler. ABD'nin konseptiyle kesişen 'İran halkı haklı, direnmeli' tablosunun arka planında ne yatıyor dersiniz? Filistin'de, Irak'ta, Afganistan'da yaşanan katliamların birinci dereceden sorumlusu ABD'nin yeni başkanının “demokratlığı” neye yorumlanmalı? Örnekler çok. Sermayedarlara hizmet için kurulan ve halkın çıkarlarına karşı hâkim sınıfların çıkarlarını
Okurlar›m›za yönelik sald›r›lar sürüyor için devlet ayg›t›n›n zor gücünü devreye soktu¤u belirtilerek ﬂunlara de¤inildi: “Tekrar yineliyoruz, Demokratik Haklar mücadelesi meﬂru bir mücadeledir y›ld›r›lamaz, engellenemez! Meﬂrulu¤umuz co¤rafyam›z›n ﬂahs›nda dünya ezilen halklar›n›n ba¤r›ndan kopan ve her gün büyüyüp geliﬂen, yeni bir dünya özleminden beslenen umut dolu bir gelece¤i beraberinde getirecektir. Bask› ve y›ld›rma politikas› mücadelemize ket vuramayacakt›r.”
Devrimci Demokrasi ve DHF “yasad›ﬂ›” gibi gösterilmeye çal›ﬂ›l›yor: Jandarma bas-
ADANA- Devletin, devrimci-demokratik kurumlara, hak gasplar›na, hak ihlallerine, Faﬂist bask›lara karﬂ› mücadele eden, demokratik-meﬂru haklar›n› kullanmak isteyenlere karﬂ› tahammülsüzlü¤ünün s›n›r› yok. Sendikalar›n, siyasi partilerin, demokratik-devrimci kurumlar›n bas›lmas›, üyeleri ve çal›ﬂanlar›n›n gözalt›na al›narak tutuklanmas› sald›r›s›na bir yenisi daha eklendi. Adana’da sözde ihbarla gece yar›s› evleri basan jandarma, Demokratik Haklar Federasyonu (DHF) çal›ﬂanlar›n› suçlu gibi gösterip çevredeki insanlara psikolojik bask› uygulad›. Adana’da DHF’ye yönelik bask›lar artarak devam ediyor. Jandarma, DHF sempatizan›
Polisten ajanl›k bask›s›
ailelerin evlerini, yasak yay›n bulundurmak iddias›yla gece yar›s› basarak arama yapt›. Bask›n yapan jandarma aileleri suçlayacak bir delil bulamay›nca bu sefer evleri ziyaret eden DHF çal›ﬂanlar›n› “illegal” kiﬂiler olarak göstermeye çal›ﬂt›.
de herhangi bir yasa d›ﬂ› kitap bulamay›nca ev halk›na çeﬂitli isimler sorarak bu kiﬂileri “yasa d›ﬂ›” ve “örgüt üyesi” göstermeye çal›ﬂt›. Yine ayn› beldede k›sa bir süre öncesinde bir ev benzer bir bahaneyle jandarma taraf›ndan bas›lm›ﬂt›.
Gece yar›s› evler bas›ld›: Geçti¤imiz hafta sabaha karﬂ› gece 03.30 sular›nda jandarma taraf›ndan sözde bir ihbar gözetilerek Adana’n›n Sar›hamzal› semtinde 4 eve yönelik bask›n düzenlendi. Bask›n›n nedeni olarak sat›lan kitaplar›n al›narak yasa d›ﬂ› bir örgüte yard›m ve yatakl›k edilmesi gösterildi. 4 evde de psikolojik bir bask› oluﬂturmaya çal›ﬂan jandarma, ev-
‘Y›ld›rma politikas› mücadelemize ket vuramayacakt›r’: Sald›r›ya iliﬂkin aç›klama
Demokrasi, yarg›, hukuk, insan haklar› ile ﬂu günlerde sarmaﬂ dolaﬂ olan devletten yine bilindik davran›ﬂ: Mersin’de gazetemiz okuruna ajanl›k dayatmas› Devlet, toplumsal muhalefetin örgütlenmesine karﬂ› tüm gerici-faﬂist politikalar›n› dayatmaya devam ediyor. Mersin polisi, gazetemiz ve Özgür Düﬂün okuru N.T’ye psikolojik bask› yaparak, ajanl›k dayatmas›nda bulundu. Polis yapt›¤› bask›da, efendilerinin ekonomik krizinden de yararlanarak, ajanl›k dayatmas›n›n ‘ekonomik destek yard›m›’ ile sundu. Giderek derinleﬂen ve yoksul halk› gün geçtikçe yaﬂayamaz duruma getiren egemenlerin ekonomik krizi, bütün dünyada oldu¤u gibi co¤rafyam›zda da demokrasi ve devrim mücadelesini ateﬂlemeye devam ediyor. Bu durumdan iyice rahats›z olan devlet; devrimci, demokrat ve yurtseverlere yönelik bask›lar›n› artt›rmakta. Bu bask›lara son eklenen ise okurumuz olan N.T.’ye yönelik polisten ajanl›k dayatmas› oldu. ‘Devlet sana maddi yard›mda bulunacak’: N.T. baﬂ›ndan geçen olay›n psikolojik ﬂokunu atlatt›ktan sonra
10 Eylül tutsaklar›na özgürlük istendi
10 Eylül 2006'da gerçekleﬂtirilen gözalt› sald›r›lar›yla polis taraf›ndan tutuklanan ve 3 y›ld›r hapishanede tutulan devrimcilerin duruﬂmas›n›n 7'incisi gerçekleﬂtirildi. Aralar›nda, At›l›m Gazetesi Genel Yay›n Yönetmeni ‹brahim Çiçek, Genel Yay›n Kordinatörü Sedat ﬁeno¤lu, Özgür Radyo Genel Yay›n Kordinatörü Füsün Erdo¤an'›n bulundu¤u 17'si tutsak 23 devrimcinin yarg›land›¤› dava 26 Haziran'da ‹stanbul Beﬂiktaﬂ'daki 10. A¤›r Ce-
YURT‹Ç‹ HESAP NO: Ertaﬂ ÖZTÜRK Yap› Kredi Bankas› ‹st. Aksaray ﬁubesi: 0094208-6 ‹ﬂ Bankas› ‹st. Aksaray ﬁubesi: 1002 30000 1153314
yapan Adana Demokratik Haklar Derne¤i, demokratik haklar mücadelesinin suç olmad›¤›n› bir kez daha yineledi. Çeﬂitli kurumlar›n destek verdi¤i ve ‹nönü Park›’nda yap›lan aç›klamada, demokratik haklar mücadelesinin güçlenmesi ile gerici siyasi iktidar›n saltanat›n› sürdürmek
Demokratik Haklar Federasyonu (DHF) çal›ﬂanlar›ndan biriyle görüﬂerek kendisine yönelik onursuz teklifi aktard›. N.T. bundan bir hafta önce çal›ﬂt›¤› ayakkab› ma¤azas›na iki adam›n geldi¤ini ve kendisiyle 2 saat boyunca konuﬂtuklar›n› aktararak, ﬂah›slar›n kendilerini Sosyal Yard›mlaﬂma Kurumu çal›ﬂan› olarak gösterdiklerini söyledi. N.T. iki ﬂah›sla yapt›klar› konuﬂmay› ﬂöyle özetledi: “Bana; ‘araﬂt›rd›k ve senin temiz biri oldu¤unu ö¤rendik, senin için geldik, devlet sana bir maddi yard›mda bulunacak, tabi ki her ﬂey gibi bunun da bir karﬂ›l›¤› olacak, senin yaramaz kiﬂilerle arada bir görüﬂtü¤ünü biliyoruz.’ dediler. Bende onlara ail emi geçindirmek için çal›ﬂt›¤›m› ve devletten bir ﬂey istemedi¤imi ve 2 ayd›r çal›ﬂmaktan gazete ve dergi okuyamad›¤›m› ve TV bile izleyemedi¤imi söyledim. Yasal olmayan hiçbir ﬂey yapm›yorum, sizden bir ﬂey istemiyorum dedim. Onlar da bana ‘senin ﬂimdi kafan kar›ﬂ›kt›r, sen biraz düﬂün biz on gün sonra yine geliriz’ dediler.” N.T. daha sonra bu ﬂah›slar hakk›nda çevreden edindi¤i bilgiler sonucunda bu kiﬂilerin polis oldu¤unu ö¤rendikten sonra yaﬂad›¤› anlar› ﬂöyle aktard›: “On-
za Mahkemesi'nde görüldü. Terörle Mücadele Yasas› (TMY) kapsam›nda düzmece delilerle 3 y›l önce tutuklanan devrimciler, duruﬂman›n gerçekleﬂtirildi¤i salona “Özgür bas›n susturulamaz” sloganlar› atarak girdiler. Savc›l›k taraf›ndan ça¤r›lmalar›na ra¤men arama tutanaklar›nda imzas› bulunan polisler ise mahkemeye gelmedi.
Düzmece davada 2 tahliye karar›: Duruﬂmada
YURTDIﬁI HESAP NO: Ertaﬂ ÖZTÜRK Yap› Kredi Bankas› ‹st. Aksaray ﬁubesi: (Euro) 3013710-9 ‹ﬂ Bankas› ‹st. Aksaray ﬁubesi: (Euro) 1002 301000 1107308 Emlak Bankas› ‹st. Atatürk Bulvar› ﬁubesi: (FRF) 00235699
k›n›nda ev sakinlerine çal›ﬂanlar›n›n isimlerinin sorularak tedirginlik yarat›lmak istendi¤inin dile getirildi¤i aç›klamada, “federasyonumuz ve çal›ﬂanlar›m›z ‘illegal’miﬂ gibi gösterilmeye çal›ﬂ›lm›ﬂt›r. Yasal-meﬂru bir yay›n olan Devrimci Demokrasi gazetesinin da¤›t›m› ve al›m› bir suçmuﬂ gibi gösterilmek istenmiﬂtir” denildi. DHF’nin, ezilenlerin tarihsel hakl›l›¤›ndan ald›klar› güçle mücadeleye devam edece¤i vurgulanan aç›klama ﬂöyle tamamland›: “Meﬂru olan s›n›f mücadelesi içerisinde halk›n saf›nda yer ald›¤›m›z› bir kez daha bu vesile ile yineliyoruz. Hiçbir gerici odak, çürümüﬂ bu düzene karﬂ› verdi¤imiz onurlu kavgadan al›koyamaz bizleri. Demokratik haklar mücadelesi bu ülke halk›n›n onurlu tarihidir. Bu tarih asla ve asla gerici faﬂist güçlerin oyunlar›yla gölgelenemez.”
lar sosyal yard›mlaﬂmadan geldiklerini söylediler, fakat ben baﬂkalar›na sordum ve onlar›n sivil polis oldu¤unu ö¤rendim. Aradan geçen bir hafta boyunca duydu¤um korkudan dolay› kimseye bir ﬂey söyleyemedim. Ama dayanamad›m bugün söyledim size.’
N.T: Kimsenin ajan› olmayaca¤›m:
DHF çal›ﬂan› ile yapt›¤› sohbetin ard›ndan yine ayn› polisler taraf›ndan rahats›z edilen N.T. bu son görüﬂmeyi ise ﬂu ﬂekilde aktar›yor: “Konuﬂmam›zdan hemen sonra yine ayn› adamlar geldi ve yine ayn› ﬂeyleri söylediler, üstelik patronumla konuﬂtular ve benim kimlerle görüﬂtü¤ümü sordular uzun uzun. Patronum onlar gittikten sonra beni çekti ve ‘senin yüzünden baﬂ›m›z belaya gidecek bizim iﬂyerimizi di¤er esnaflara sormuﬂ bunlar ve kimler oldu¤umuzu araﬂt›rm›ﬂlar.’ Bir daha o arkadaﬂlar›nla görüﬂme’ dedi.” Olaydan sonra takip edildi¤ini ve huzursuz oldu¤unu söyleyen N.T. : “Yap›lan çal›ﬂmalar, yaz›lan yaz›lar ortadayken bunlar› yasad›ﬂ› gibi gösteriyorlar ama öyle de¤il. Bu durumun siyasal bilinç yap›mda bir gerileme yaratamayacak ve kimsenin ajan› olmayaca¤›m” dedi.
savc›l›¤›n talebi nedeniyle 2006'daki ev aramas›nda tan›kl›k yapt›r›lan Ayd›n’›n Nazilli ilçesi Ocakl› Köyü muhtar› ve köy sakinlerinin ifadeleri al›nd›. 2006'da yap›lan aramalarda polisin aramalar›n ard›ndan kendisine verdi¤i tutana¤› okumadan imzalad›¤›n› dile getiren muhtar Ali ‹hsan Demiralay, aramalar s›ras›nda evdeki mutfaktan ç›kt›¤› iddia edilen ve davan›n temel 'delili' olarak görülen 40 sayfal›k dokümana iliﬂkin iddian›n tersine,
ABONE OL - ABONE BUL OKU - OKUT
savunan medya tekellerine karşı, gazetemizin önemini daha fazla kavramalı ve daha fazla sahiplenmeliyiz. Gazete emekçisi her bir aktivist, her bir okur bu bilinçle elindeki araca sarılmalı, eksikliklerini ve yapması gerekenleri tartışarak eleştiri ve önerilerini bütünlüklü bir şekilde yaşama geçirmek için mücadele etmelidir. Gazete çalışanlarımız ve okurlarımız gazeteye karşı sorumluluklarını sadece yaygın dağıtım ağını oluşturmak veya gazeteye maddi destek bulmakla sınırlandırmamalıdır. Daha bütünlüklü ve geniş düşünerek gazetede yer alacak haberlerin ve yazıların aktarılmasından tutalım da, çıkan gazetenin eksikliklerine, oradan da daha nitelikli bir gazete için nelerin yapılabileceğine, nasıl bir alternatif yaratılabileceğine, gelecek vaat edecek ve kurumsal hazneyi yarınlara taşıyacak bir kurumsallaşmanın nasıl yaratılabileceğine kadar, üstümüze düşen bütün sorumluluklarımızı yerine getirmeliyiz. Yarını birlikte yaratacağız. Bu anlayışla da gazetemizin daha iyi kurumsallaşması için tüm gücümüzü başlattığımız kampanya çerçevesinde seferber edelim. Emperyalistlerin ve uşağı hakim sınıfların tüm saldırılarına karşı cevabımız gazetemizi nitelikli hale getirerek elimizdeki bu silahı güçlü kılmak olmalıdır.
7’den 70’e herkes iﬂkence görebilir! ‹HD, T‹HV ve TOHAV ülkemizde yediden yetmiﬂe herkesin iﬂkence uygulamas›na maruz kalabilece¤ini aç›klad› ‹nsan Haklar› Derne¤i (‹HD) ‹stanbul ﬁubesi, Türkiye ‹nsan Haklar› Vakf› (T‹HV) ve Toplum ve Hukuk Araﬂt›rmalar› Vakf› (TOHAV), 26 Haziran “Uluslararas› ‹ﬂkence Ma¤durlar› ile Dayan›ﬂma Günü” nedeniyle ‹HD ‹stanbul ﬁubesi binas›nda sanatç›lar›n da kat›l›m›yla ortak bir bas›n toplant›s› gerçekleﬂtirdi. Kurumlar ad›na yap›lan ortak aç›klamada, devletin son y›llarda iﬂkenceyi önleme giriﬂimi ad› alt›nda imzalad›¤› uluslararas› belgeler ve ç›kar›lan yasalara ra¤men 2005 y›l›ndan itibaren iﬂkence uygulamas›n›n artt›¤›na dikkat çekildi. Özellikle Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu’nda yap›lan de¤iﬂiklikle birlikte iﬂkence uygulamas›n›n artt›¤›na vurgu yap›lan aç›klamada, “S›radan polis karakollar›nda, jandarma birimlerinde, aç›k alan ve sokaklarda, gösteri ve yürüyüﬂlere müdahale s›ras›nda iﬂkence ve kötü muamele uygulamalar›n›n bilgi alma ihtiyac›ndan çok otoriteyi tesis etmek, korku veya gözda¤› vermek, cezaland›rmak amac›yla yap›ld›¤›, nicelik ve ﬂiddetinde ciddi bir art›ﬂ oldu¤u gözlemlenmektedir” denildi. Aç›klamada ﬂunlara de¤inildi:
‹ﬂkence olay›n›n tespiti zor: “Gerek 2008 y›l›nda gerçekleﬂtirilen Newroz ve 1 May›s kutlamalar› s›ras›nda, gerekse 2009 y›l›nda özellikle Diyarbak›r, Hakkâri baﬂta olmak üzere güneydo¤udaki baz› illerde gerçekleﬂen gösteriler s›ras›nda, bilhassa da çocuk göstericilere yönelik güvenlik güçlerinin aﬂ›r› güç ve ﬂiddet kullan›m›n›n sonuçlar› bu tespiti güçlendirmektedir. Asl›nda yaﬂam›n› yitiren Engin Çeber’in hapishanede gördü¤ü iﬂkence uygulamas› bile tek baﬂ›na bu tespiti yapmak için yeterlidir.” ‘Yasa uygulay›c›lar› iﬂkence zihniyetlerini koruyor’: “‹ﬂkence olgusunun bu denli a¤›r bir sorun olarak gerçekli¤ini korumas›n›n nedenlerinin baﬂ›nda mevzuatta yap›lan de¤iﬂikliklerin yetersizli¤inin yan› s›ra yasa uygulay›c›lar›n›n alg› ve zihniyetlerinin aynen korunuyor olmas›d›r. ‹ﬂkencenin sistematik bir olgu olarak varl›¤›n› sürdürüyor olmas›n›n bir baﬂka önemli nedeni ise cezas›zl›kt›r. ‹ﬂkence iddialar›n›n resmen soruﬂturulmamas›, yap›lan soruﬂturmalar›n etkin ve ba¤›ms›z olmamas›, iﬂkence yapan kamu görevlilerinin yarg›lanmas› için izin sistemine baﬂvurulmas›, savc› ve yarg›çlar›n sübjektif tarafs›zl›ktan uzak zihniyet yap›lar›, zaman aﬂ›m› ve ceza erteleme vb. nedenlerle iﬂkence yapan kamu görevlileri cezas›z kalabilmektedirler.” ‘Herkesin iﬂkence görme riski vard›r’:
“Sonuç olarak karﬂ› karﬂ›ya oldu¤umuz tablo vahimdir. Bugün ülkemizde yediden yetmiﬂe, her yaﬂtan, her cinsten, her meslekten, sosyal konumu, siyasî görüﬂ ve inançlar› ne olursa olsun, bir suç iﬂlesin ya da iﬂlemesin herkesin, her zaman, her yerde hâlâ iﬂkence görme riski vard›r... Böylece iﬂkence, art›k toplum d›ﬂ› bir edim olmaktan ç›k›p bizzat toplumsal yaﬂam›n bir parças› haline gelmekte, meﬂrulaﬂmaktad›r.” Bas›n toplant›s›nda kurumlar, ayr›ca ülkedeki iﬂkence olaylar›n›n önlenebilmesi için haz›rlad›klar› 7 baﬂl›kl› önerinin devlet taraf›ndan yerine getirilmesini talep etti.
“Mutfaktan hiçbir ﬂey ç›kmad›” dedi. Tan›klar›n ard›ndan söz alan savunma avukatlar› delillerin polislerce üretildi¤ini belirterek, tan›klar›n ifadeleriyle polis tutanaklar› aras›nda ortaya ç›kan çeliﬂkilere dikkat çektiler. Akﬂam saatlerinde tamamlanan duruﬂman›n ard›ndan mahkeme iki tahliye karar› verdi. Erkan Salduz ve Arzu Torun'un tahliye edildi¤i 10 Eylül davas›n›n bir sonraki duruﬂmas› 6 Kas›m 2009'a ertelendi.
Abonelik Süresi 6 AYLIK 1 YILLIK
’10 Eylül tutsaklar› serbest b›rak›ls›n’: ‹stanbul'da görülen duruﬂmaya devrimci gazetecilere destek amac› ile çeﬂitli kurumlar, milletvekilleri, ayd›n ve sanatç›lar kat›l›rken, ülkenin çeﬂitli illerinde de tutsaklar›n serbest b›rak›lmas›n› isteyen eylemler gerçekleﬂtirildi. Duruﬂman›n gerçekleﬂtirildi¤i gün birçok ilde eylemler yap›ld›. Eylemlerde, 10 Eylül tutuklular›na özgürlük istenirken, TMY’nin kald›r›lmas› istendi.
Yurtiçi 12 YTL 24. YTL
Yurtd›ﬂ› 35 EURO 70 EURO
GÜNCEL
1-16 Temmuz 2009
3
SEMPOZYUMUN ARDINDAN Uluslara ve az›nl›klara gerçek özgürlük; ba¤›ms›zl›k ve Yeni Demokrasi mücadelesiyle gelecek! Emperyalizmin dünya genelinde baﬂ sebep olarak yaratt›¤› ulusal sorun(lar›)u köleleﬂtirme “uygarl›¤›yla’’ “çözme”yi kendisine misyon edindi¤i, uluslararas› güçler dengesinin dayatmac›l›¤› ile ulusal hareketleri masaya oturmaya zorlad›¤› bugünkü tarihsel koﬂullarda, ülkemizin baﬂl›ca çeliﬂkilerinden birisi olan Kürt ulusal sorunu kritik bir önem kazanm›ﬂ bulunuyor. Bu kritik öneme sahip meselenin bütün yönleriyle ve farkl› politik-siyasal öznelerle masaya yat›r›lmas›; dost bir güç olan Kürt ulusal hareketinin içerisine girdi¤i yanl›ﬂ yönelimin dostane ve yap›c› bir tarzda eleﬂtirilerek düzeltilmesinde küçük de olsa bir etkide bulunulmas›; uluslararas› emperyalist güçlerin ve onlar›n uﬂa¤› iktidarlar›n sahte çözüm önerilerinin teﬂhir edilmesi ve nihayetinde bu sorunun devrimci çözümünün tart›ﬂ›larak kitlelere taﬂ›nmas›, kuﬂku yok ki günümüz koﬂullar›n›n dayatt›¤› yak›c› bir ihtiyaçt›r. Bu minval üzere, Demokratik Haklar Federasyonu’nun 27-28 Haziran tarihleri aras›nda Ankara’da düzenledi¤i ve Kürt ulusal sorununu ilk kez bilimsel ve bütünlüklü bir ﬂekilde tahlil ederek Kürt ulusunun kendi devletini kurma hakk›n› ortaya koyan komünist önder ‹brahim Kaypakkaya’ya atfedilen “Ulusal Sorun-Kürt Sorunu Sempozyumu”, biraz evvel sözünü etti¤imiz ihtiyaçlara mütevaz› bir katk› sunmay› hedeflemiﬂtir. Sempozyumun genel manada izledi¤i olumlu seyir; karﬂ›t görüﬂler aras›nda yaﬂanan fikir
mas› ise bir baﬂka mütevaz› baﬂar› olarak okunabilir. Kuﬂku yok ki, sempozyum, Kürt ulusal sorunundaki sorunlu yaklaﬂ›mlar› hemen çözmek ﬂeklindeki bir pratik iddia ile yola ç›kmam›ﬂt›, ç›kamazd› da… Bununla birlikte, yürütülen fikir tart›ﬂmalar›, ulusal sorunun çözümünde rol alacak olan öznelere ve bu öznelerin faaliyetçilerine belirli bir bilinç taﬂ›m›ﬂ, var olan bilinçli yaklaﬂ›ma bir tu¤la koyabilmiﬂ veyahut da asgari düzeyde bir sorgulamaya vesile olmuﬂtur. Sempozyumda kuﬂkusuz ki birbirinden farkl› fikirler ortaya kondu ki bu bilinçli bir tercih idi. Elbette birbirinden farkl› olan ve çat›ﬂan bu fikirlerin her biri, ﬂüphesiz ki bir s›n›f›n e¤ilimini yans›t›yor, taﬂ›yordu. Dolay›s›yla, sempozyumda ortaya konulan fikirlere bir bütün olarak kat›ld›¤›m›z› söylememiz mümkün de¤ildir. Ulusal sorunun tarihsel kökeninin, yani onun bir pazar sorunu olarak ortaya ç›k›ﬂ›n›n, insanl›¤›n geliﬂiminin tarihselli¤i içindeki kapitalist evrede vücut buluﬂunun es geçildi¤i, ulusal sorunun özünün pazar sorunu olmad›¤›na dair anti-Marksist bir yaklaﬂ›m masaya çözüm olarak konulmuﬂ ve s›n›f›n öncü güçlerinden bu anti-Marksist yaklaﬂ›mla kucaklaﬂmalar›, sarmaﬂ dolaﬂ olmalar› istenmiﬂtir. Elbette bunda, Kürt ulusal hareketinin gelinen aﬂamada bir halk hareketi görüntüsü çizmesi ve yine uluslar aras› güçlerin gerek fiili ve gerekse de ideolojik sald›r›lar› sonucunda ülkemiz devrimci hareketlerinin baz› ilkesel cephelerini terk etmiﬂ bulunmas› etkin rol oynam›ﬂt›r.
lelerin, pazar meselesinin üzerinde yükseltildi¤ini belirtiyordu. Yine ifade etmek gerekir ki, ulusal sorunun özünde bir pazar sorunu olmad›¤›n› öne sürenler, günümüzde ulusal hareketin görüntüde ama sadece görüntüde yakalad›¤› halk hareketi niteli¤inin büyüsüne kendilerini kapt›ranlard›r. ﬁu konuda da Stalin yoldaﬂ dünden bugünümüze ›ﬂ›k tutmaktad›r adeta: “Her yandan s›k›ﬂt›r›lan, ezilen ulusun burjuvazisi tabii harekete geçer. Kendi halk›na hitap eder ve kendi özel davas›n› bütün halk›n davas›ym›ﬂ gibi göstererek bütün avaz›yla vatan diye ba¤›rmaya baﬂlar. Kendi ‘vatandaﬂlar›’ aras›ndan vatan için bir ordu toplar ve halk bu ça¤r›lara her zaman kay›ts›z kalmaz. Burjuvazinin bayra¤› çevresinde toplan›r. Yukardan gelen bask› onu da ezer ve hoﬂnutsuzlu¤una sebep olur. … Bazen burjuvazi ulusal harekete proletaryay› da sürükleyebilmekte ve o zaman ulusal hareket görünüﬂte ama yaln›z görünüﬂte bir genel halk hareketi karakteri kazanmaktad›r. Ama bu hareket özünde her zaman burjuvazinin damgas›n› taﬂ›makta ve her ﬂeyden önce burjuvazi için yararl› ve onun taraf›ndan özlenilir bir hareket olmaktad›r.” Ulusal sorunun esas›nda bir Pazar sorunu oldu¤u gerçe¤ini es geçen yada reddeden sol, sosyalist, devrimci konuﬂmac›lar›n aksine Demokratik Toplum Partisi ad›na sempozyumda konuﬂan temsilcinin, ulusal soruna bir Pazar sorunu olarak vurgu yapmas› ve bu dolay›mla, Kürt ulusal hareketinin farkl› s›n›flardan oluﬂan yap›s›na de¤inmesi dikkat çekti. Sempozyumda ortaya ç›kan bir di¤er hatal› yaklaﬂ›m ise s›n›f hareketlerinin ulusal hare-
mesi biçiminde oldu¤u alg›lanamaz ya da böylesi bir destek bir s›n›f hareketinden beklenemez. Desteklenen, destekledi¤imiz ulusal hareketin demokratik talepleri ve bu demokratik taleplerinin ona kazand›rd›¤› demokratik muhtevad›r. Evet, desteklenen ve desteklenecek olan tam› tam›na budur. Zira komünist önder Kaypakkaya’n›n da Stalin’den yapt›¤› al›nt›yla alt›n› çizdi¤i gibi, “Bilinçli proletaryan›n denenmiﬂ olan kendi bayra¤› vard›r ve onun, burjuvazinin bayra¤› alt›nda safa girmesinin gere¤i olmaz”. Ve devamla Kaypakkaya ﬂöyle söylemektir: “Milliyeti ne olursa bilinçli Türkiye proletaryas› iﬂçi ve köylü y›¤›nlar›n› kendi bayra¤› etraf›nda toparlamaya çal›ﬂacak, bütün emekçi s›n›flar›n s›n›f mücadelesine önderlik edecektir.” Evet, ezilen ulusun dil, kültür ve ayr›lma hakk›n› sonuna kadar savunmal›, bunu, genel mücadelemiz içerisinde, teorik ve pratik faaliyetimizin önemli bir parças› olarak ele almal›y›z. Evet, ezilen ulusun bu hakl› demokratik taleplerini desteklemeliyiz. Ve fakat onun ulusal burjuva önderlikli niteli¤i ve bayra¤›n› elimize alarak dalgaland›rmam›z beklenmemelidir. Sempozyumda öne ç›kan önemli bir di¤er baﬂl›k ise ülkemizdeki s›n›fsal öznelerin, Kürt ulusal sorununa bugüne de¤in do¤ru-yeterli ve gerekli dikkati göstermedikleri, bu sorunu pratik bir politikan›n slogan› haline getirmedikleri oldu. Son derece yerinde bir tespit olarak önümüzde duran bu eksiklik, ayn› zamanda bir özeleﬂtirinin zarurili¤inin de resmidir. Kan›m›zca bu görevin lay›k›yla yerine getirilmemesinde s›n›f›n öncülerinin, proletaryan›n bilimsel ideolojisinin gereklerini yerine
Sempozyumda yap›lan tart›ﬂmalar bir baﬂka gerçekli¤in daha tart›ﬂ›lmas›n› sa¤lam›ﬂt›r Sosyalist bir devlet veya blo¤un olmad›¤›, burjuvazinin devrimci barutunu tüketti¤i, emperyalizmin dünyay› sar›p sarmalad›¤› günümüz tarihsel koﬂullar›nda yaﬂam bulmuﬂ olan ulusal hareketlerin ve bu hareketlerin emperyalizm ya da bir baﬂka gerici güçle dirsek temas›nda bulunmas› son tahlilde beklenen bir durumdur. Ve fakat alk›ﬂlanabilecek bir tutum katiyen de¤ildir. Eklemek gerekir ki, herhangi bir ezilen ulus, ister emperyalist güçlerin isterse de ezilen ulusun burjuvalar›n›n ve feodallerinin ç›karlar› ile örtüﬂen biçimde ba¤›ms›z bir devlet kurmaya yönelsin, e¤er ki o ezilen ulusun referandumundan ayr›lma yönünde bir karar ç›kar ise, bu o ulusun kendi kaderini tayin etmesi manas›na gelir. Elbette burada kurulacak devlet, emperyalizmle daha baﬂ›ndan kurmuﬂ oldu¤u ba¤›ml›l›k iliﬂkilerinden ötürü yar›-sömürge (veya sömürge) bir niteli¤e sahip olaca¤›ndan, o ülkenin proletaryas› ve s›n›f›n öncüleri aç›s›ndan görev, o ülkenin hakim s›n›flar›na ve emperyalizme karﬂ› savaﬂmak ve Demokratik Halk ‹ktidar›’n› kurmak olacakt›r. Sempozyumda dikkat çeken bir yan da, Kürt ulusunun özgürce ayr›lma hakk›n›n tan›nmad›¤› bir gerçeklik içerisinde, Kürt ulusunun ayr› devlet talebinden vazgeçerek özerklik çizgisine geri çekilmesinin özgürce birleﬂme hakk›n›n kullan›lmas› olarak servis edilmesi oldu. Bunun trajik bir yan›lsama oldu¤unu san›r›z belirtmeye gerek yoktur. Sempozyumda öne ç›kan baﬂl›klardan bir di¤eri ise emperyalizm ve Türk hâkim s›n›flar›n›n çözüm ve tarihi f›rsat olarak öne sürdükleri ﬂerbete buland›r›lm›ﬂ kurﬂunlar›n bir çözüm de¤il bir ölüm ferman› ve tasfiye plan› oldu¤u idi. Bununla birlikte Kürt ulusal hareketinin gelinen durumda emperyalizmle ve elbette onun yerel uﬂak iktidar› ile masaya oturmaya, silah b›rakmaya, bar›ﬂ imzalamaya haz›r oldu¤u, ayr› devlet kurma hakk›ndan vazgeçti¤i ve bunu bizzat bu hareketin önderlerinin beyan ettikleri de öne ç›kan di¤er önemli baﬂl›k oldu. Ancak burada, eﬂitsizlerin bar›ﬂ›ndan yani ezenden yana bir bar›ﬂtan söz edildi¤i gözden kaç›r›lmamal›d›r.
çat›ﬂmalar›; kat›l›mc›lar›n ve dinleyicilerin yürüttükleri tart›ﬂmalar ve bu tart›ﬂmalar›n bir sonucu olarak, kat›l›mc›lar›n, oturum aralar›nda ve sempozyum sonras›nda da tart›ﬂmalar›n› sürdürmeleri; yaz dönemi olmas›na ve ayn› tarihlerde “Çat› Partisi Giriﬂimi” toplant›lar›n›n da sürmesine karﬂ›n iki gün boyunca sempozyuma gösterilen ilgi, san›r›z ki bu mütevaz› hedefin yakalanmas› ﬂeklinde okunabilir. Yan› s›ra, ulusal soruna iliﬂkin olarak, kat›l›mc›lar taraf›ndan yap›lan ve belli oranlarda tikel ya da bütünlüklü olarak farkl› noktalarda duran yaklaﬂ›m, analiz ve çözüm önerilerinin tart›ﬂ›lmas› vas›tas›yla kat›l›mc›lara zengin bir çeﬂitlilik sunulmas›; bu çeﬂitlilik içerisinden komünist perspektifin s›yr›larak öne ç›kart›l-
SINIF TAVRI
Onlarca y›l evvelinden Kaypakkaya yoldaﬂ›n al›nt› yapt›¤› komünist önder Stalin’in ﬂu saptamas›yla adeta bugün karﬂ› karﬂ›ya kal›nan bu yan›lsamaya ve bu yan›lsaman›n gerek s›n›f hareketi içerisinde ve gerekse de halk kitleleri içerisinde yaratt›¤› ideolojik tahribata dikkat çekmekteydi. ﬁöyle diyordu Stalin: “Pazar — iﬂte, genç burjuvazi için ana sorun. Genç burjuvazinin ere¤i, metas›n› pazara sürmek ve bir baﬂka milliyetin burjuvazisi ile rekabetten zafer kazanm›ﬂ olarak ç›kmakt›r. Kendi ‘öz’, ‘ulusal’ pazar›n› sa¤lama ba¤lama iste¤inin nedeni budur.” Stalin yoldaﬂ isabetle, ulusal hareketlerin ve ulusal sorunun temelinde yatan pazar sorununa dikkat çekerek dil, kültür, ayr› bir devlet hakk› gibi mese-
kete yedeklenmesi noktas›na varacak beyanlar›n›n bayrak edinilmesini isteyen yaklaﬂ›mlar olmuﬂtur. Kürt ulusal hareketini, Kürt ulusal sorunun yegâne çözücü gücü ve muhatab› olarak tan›mlayan bu yaklaﬂ›m, ülkemizde Kürt ulusal sorunun çözümü için Kürt ulusal hareketinin desteklenmesi gerekti¤ini öne sürmektedirler. Elbette ki bizler, dönemsel taktik politikalar ve yönelimler bak›m›ndan ve bizim politikalar›m›zla, ulusal hareketin politikalar› kesiﬂti¤i, “örtüﬂtü¤ü” ve karﬂ› karﬂ›ya gelmedi¤i oranda ulusal hareketin söz konusu politikalar›n› desteklemeyi görev biliriz. Ancak bu deste¤in, Kürt ulusal hareketinin her bak›mdan, kay›ts›z ﬂarts›z tam desteklen-
getirmemeleri belirleyici bir rol oynam›ﬂt›r. Ve bu eksiklik daha fazla sürdürülemez, kabul edilemez… Ancak bu özeleﬂtirinin gere¤i olarak s›n›f›n öncüsünün üzerine düﬂeni lay›k›yla yerine getirmesi, Kürt ulusal sorununun çözümünde kendi program›n› prati¤e geçirmesi ile mümkündür. Bu tutum ezilen ulus hareketinin demokratik muhtevas›n›n desteklenmesini ve dayan›ﬂma içerisinde olunmas›n› da içerir. Fakat Kürt ulusal sorununun çözümünde devrimcilerin ve komünistlerin kendi misyonunu yerine getirmesi gerekçesiyle Kürt ulusal hareketinin bayra¤›n› sallayanlar, pratik-eylemli destek ad›na Kürt ulusal hareketinin karikatürü olma tavr›n› benimseyenler derin bir yan›lg› içerisindedirler.
Demokratik Haklar Federasyonu’nun, ülkemizdeki demokratik haklar mücadelesinin en önemli konu baﬂl›klar›ndan birisi olan “Ulusal Sorun”da; meselenin ülkemizde cisimleﬂti¤i “Kürt Ulusal Sorunu” ekseninde ele ald›¤› sempozyum, konu özgülünde, güncel çok ciddi bir ihtiyaca denk gelmiﬂ ve konunun siyasi özneleri bak›m›ndan kayda de¤er bir panorama sunabilmiﬂtir. Ülkemiz devrimci hareketleri ve genel devrimcidemokrat-yurtsever kamuoyu nezdinde, “Kürt Ulusal Sorunu”nun kavran›ﬂ› ve yine ulusal hareket üzerinden, ortaya ç›kan pratik-politikalar ölçütünde kazand›¤› görünürlük, bu panorama içerisindeki en önemli resimlerden birisidir. Sempozyum, bu bak›mdan ülkemiz devrimci, komünist kamuoyuna ciddi bir durum tespiti de sunabilmiﬂtir. Görülmektedir ki “Kürt Ulusal Sorunu”; “Türkiyeli devrimcilerin”, “Türk demokrat ayd›nlar›n›n”, “Türk s›n›f hareketlerinin”, art›k kendilerinden co¤rafi ve sosyolojik hiçbir ba¤› kalmam›ﬂ bir baﬂka gerçekli¤in yani Kürt ulusal sorununun ve hareketinin, “desteklenmesi” veyahut bu zeminde “görevlerin, ödevlerin yerine getirilmesi” zemininde ele al›nmaktad›r. Gerek Kürt ulusal hareketi gerekse kendisini bu düzlemde de¤erlendiren siyasi özneler ya da sempozyumda bir ayr›ﬂ›m kategorisini iﬂaret eden “s›n›f hareketleri”, karﬂ›l›kl› iliﬂkilerin ve sorumluluklar›n de¤erlendirilmesini, büyük ço¤unlukla, bu somut ayr›ﬂ›m üzerinden yapmaktad›rlar. Dolay›s›yla ilgili yaklaﬂ›m sahiplerinin; ulusal sorunu, yine ilgili bölgede yani Kuzey Kürdistan’da, tamamen “s›n›f mücadeleleri” d›ﬂ›nda, yerele özgü ve kendilerinin hiçbir ba¤› bulunmayan bir mesele olarak kavrad›klar› gerçe¤i, çok ciddi bir ideolojik k›r›lman›n aç›k resmi olarak ortaya ç›km›ﬂt›r. Bu resim; üzerinde yaﬂad›¤›m›z siyasi co¤rafyan›n, millet temelinde yeniden bir s›n›rlaﬂmas›n›n somut kabulü ve daha ilginci; bu s›n›rlaﬂman›n “Kürt” yakas›n›, “s›n›f mücadelelerinden” ba¤›ms›z bir sosyolojik gerçeklik olarak kavramalar› ve de ötesinde, s›n›rlaﬂman›n “Türk” yakas›ndaki “s›n›f hareketleri olarak”, proletarya mücadelesini di¤er yakan›n “s›n›f zemininden kopuk” mücadelesine endeksleyerek bir tan›m aral›¤›na kavuﬂturmalar›d›r. Tam da bu noktada sempozyum, anti-emperyalist, anti-feodal ve anti-faﬂist devrimci çizginin, ülkemiz siyasi co¤rafya s›n›rlar› dâhilindeki her bir kar›ﬂ toprak parças›nda, çeﬂitli millet ve milliyetlerden ülkemiz emekçilerinin, ezilenlerinin; ba¤›ms›zl›k, halk demokrasisi ve sosyalizm yürüyüﬂünün tek kurtuluﬂ sanca¤› oldu¤u gerçe¤ini, bilhassa, di¤er devrimci ve reformist halk güçleri cephesinde tart›ﬂt›rmas› bak›m›ndan da önemli bir iﬂlevi yerine getirmiﬂtir. Kürt ulusal sorununda, Kürt ulusu, “ayr›lma hakk›na” kay›ts›z ﬂarts›z sahip olmakla birlikte, Kürt ulusal sorunu, çeﬂitli milliyet ve inançlardan ülkemiz emekçilerinin, emperyalizme ve uﬂaklar›na karﬂ› yürütecekleri mücadele içerisinde, kendi ç›karlar›n› gözeterek konumlanmalar› ve böylelikle “ba¤›ms›z bir ülkede özgür bir halk olarak yaﬂama” gerçekli¤inde, devrimci bir çözüme kavuﬂabilecektir. Son olarak, Demokratik Haklar Federasyonu’nun, k›sa bir zaman içerisinde sempozyumu tüm içeri¤iyle birlikte, dönemsel olarak süreci de¤erlendirmede temel bir baﬂvuru niteli¤i olabilecek bir kaynak haline getirerek kitap halinde kamuoyuna sunmas›n›n önemine de de¤inmek isteriz. Bu sempozyumun devrimci saflarda Kürt ulusal sorunu konusunda yürütülecek verimli bir tart›ﬂmaya vesile olmas›n› umuyoruz.
Bütün ‘kötülüklerden’ muaf m›y›z?
‹smail Uçar
S›n›f mücadelesinin do¤al seyri içerisinde, dönem dönem etkisi kuvetlenen, dönem dönem ise gerileyen düzen içi e¤ilimler hep olagelmiﬂtir. Kuﬂkusuz bunlar sebepsiz de¤ildir. Bu e¤ilimlerin geliﬂmesinde reformizmin-revizyonizmin etkin bir pay›n›n oldu¤unu söylemek gerekir. Bundan kaynakl›d›r ki ideolojik mücadelede okun sivri ucunu reformizme-revizyonizme yöneltmemiz gerekti¤ini söyleriz. Ancak reformizmi-revizyonizmi ideolojik olarak düﬂman ilan edip ideolojik planda Marksizim-Leninizim-Maoizm silah›yla bu düﬂman hedefi dövmekle bir bütün bu ak›mlar ve bunlar›n etkileri geriletilmiﬂ olmaz. Daha do¤rusu belli ak›m, kesim, çevre ve kiﬂileri gerek çizgileri gerekse s›n›f mücadelesi içerisindeki konumland›klar› pratik pozisyonlar› itibariyle MLM düﬂman› olarak tan›mlay›p bunlara karﬂ› etkin bir ideolojik mücadele yürütmek tek baﬂ›na yeterli de¤ildir. Bu önemli bir görev olmakla birlikte, salt ideolojik mücadele ile gerçek anlamda bu ak›mlar›n etkisinin k›r›l›p her türden tasfiyecili¤e karﬂ›n MLM’nin bayra¤›n›n kusursuzca dalgaland›r›ld›¤› sonucuna varamay›z. Do¤ru olarak, her ﬂeyin karﬂ›t›yla birlikte var oldu¤unu savunuruz. Ancak nedense iﬂ kendimize geldi¤inde bu bilimsel do¤runun terazisinde kendimizi tartmaktan kaç›n›r, reformist-revizyonist fikir ve e¤ilimlerin üzerimizdeki etkileri ile düzen içi, sa¤ tasfiyeci, geri yan›m›zla hesaplaﬂma görevinden imtina ederiz. Öyle ya, mutlak do¤runun, MLM çizginin yegane temsilcisi olarak kendimizi görürüz. Düﬂünüﬂ tarz›m›z bu olunca da do¤al olarak sa¤c›l›k, tasfiyecilik veya tersinden solculuk dahil olmak üzere bütün kötülüklerin ‘d›ﬂ›m›zda’
Sonuç olarak
oldu¤u fikriyle hareket ederek kendimizden ve her türdeki geriliklerimizden memnun yaﬂar›z. Sa¤c›-tasfiyeci fikirler bütün iliklerine kadar iﬂlemiﬂ ve art›k bu iflah olmaz çizgileriyle devrimci saflar›, kitleleri zehirlemeyi kendilerine yegane görev bellemiﬂlerin oldu¤u do¤rudur. Bunlar zaten çizgileriyle, savunular›yla, pratikleriyle tescilenmiﬂ vakad›rlar. Bir de bunlardan ilham alan, sözde darlaﬂmaya ve marjinelleﬂmeye karﬂ› geniﬂ kitleleri kucaklama birleﬂtirici olma savunular› üzerinden ak›l hocal›¤›na soyunan, ancak gerçekte ise tasfiyecilik bata¤›nda kulaç atarak Mevlana misali ne olursan ol gel desturuyla hareket edenler var. Bunlar dün oldu¤u gibi bugün de, yar›n da var olacaklard›r. Sorun bunlar›n varl›¤› yoklu¤undan öte nas›l bir mücadele içerisinde olunaca¤› sorunudur. Vakan›n bulundu¤u yerin etraf›na kreç dökerek vebadan korunmaya çal›ﬂmak gibi biz de sadece bu hastal›¤› kendimizin ötesinde görerek ve dönem dönem eleﬂtiri oklar›n› buralara yönelterek mücadeleyi bu engelden ar›nd›ramay›z. Ar›nd›rma eyleminin baﬂar›s› öznenin ar›nmas›yla kal›c› baﬂar›ya dönüﬂebilir. ‹ﬂte tam da bizim eksik ele al›ﬂ›m›z bu noktada baﬂlamaktad›r. ﬁöyle ki ideolojik mücadeleyi sadece d›ﬂ›m›zdaki muhataplarla s›n›rland›r›yoruz. Bireyler olarak bu çizgi ve kesimlerin, daha do¤rusu s›n›fl› toplum gerçe¤inin kaç›n›lmaz sonucu olan karﬂ›t s›n›flar›n ve onlar›n ideolojilerinin -oran› ne olursa olsun- üzerimizdeki etkisini görmemezlikten gelip iç ideolojik mücadeleyi, ar›nmay› ve devrimci savaﬂa, halk savaﬂ›na klavuzluk yapan MLM silah›yla donanma konusundaki görevlerimizi yerine getirme konusunda daha planl›, programl›
ve militan ﬂekilleniﬂi yeterince kendimizde içselleﬂtirimiyoruz. Bunun de¤iﬂik sebepleri olmakla birlikte kan›m›zca önemsiz görülemeyecek nedenlerden birisi de ideolojik mücadele görevini esasta d›ﬂ›m›zdakilerle s›n›rl› tutmak gibi bir yanl›ﬂa düﬂmek oluﬂturmaktad›r. Gerek bu yanl›ﬂ yaklaﬂ›mdan kaynakl› gerekse de dönemsel olarak devrimci-komünist hareketin darbeler yiyip gerilemesi sonucu sa¤ tasfiyeci, düzen içi e¤ilim ve çizgilerin devrimci saflar›, kitleleri kuﬂatmadaki etkisi böylece daha fazla zemin bulabilmektedir. Üstelik merkezinde “solculuk”, “demokrasi”, “devrim” vb gibi s›n›fl› toplumlar gerçekli¤inin do¤al sonucu olarak her zaman itibar gören söylemler birer maske olarak suratlara tak›larak bilincimiz ve bilincimizin yön verdi¤i ad›mlar›m›z kuﬂat›lmaya çal›ﬂ›lmaya devam edecektir. Reformizme ve revizyonizme karﬂ› ideolojik mücadele yürütürken bu mücadelenin sadece d›ﬂ›m›zdaki kiﬂi ve kesimlere dönük bir mücadele olarak alg›lanmamas›, bu mücadelenin ayn› zamanda mücadele etti¤imiz ﬂeylerin kendi üzerimizdeki etkilerine ve yans›malar›na karﬂ› da yöneltilmesi gereklidir. ‹deolojik mücadelemizin iki temel muhatab› oldu¤u unutulmamal›d›r. Birincisi; her türden reformist, revizyonistler. Ki bunlar ideolojik düﬂman çizgiler olarak sürekli idelojik mücadelemizin hedefinde olanlard›r. ‹kincisi: Komünist ve devrimci hareketlerin saflar›nda mücadele yürüten ancak niyetlerine karﬂ›n pratik duruﬂlar›yla tasfiyecili¤in örgütlü saflardaki uzant›lar› olmaktan kurtulamayan ve zeminini kuvetlendirenler.
Birinci katagoriye girenler önemsiz olduklar›ndan de¤il ancak baﬂl› baﬂ›na makalemizin konusu olmad›¤› için geçiyoruz. ‹kinci katagoriye girenler bir anlamda devrimci saflar›n de¤iﬂik görev alanlar›ndaki faaliyetçileri veya bu faliyetçiler içerisindeki bireylerdir. Burada da ideolojik mücadelenin bireyden önce bireylerin temsil etti¤i ideolojik hastal›klar oldu¤u unutulmamal›d›r. Her ideolojik hastal›k toplumsal bir zeminden beslenir. Dolay›s›yla s›n›fl› toplumun gerçe¤i olan örgüt içerisinde bu tür hastal›klar her zaman var olacakt›r. Bu nedenle örgüt içerisindeki ideolojik mücadele sürekli, etkin ve iﬂlevli bir biçimde kurgulanmal› ve garanti alt›na al›nmal›d›r. Bu mücadelenin hedefinin hasta de¤il hastal›k oldu¤u da unutulmamal›d›r. Özetle, karﬂ›t›yla birlikte olan ﬂeyler, karﬂ›tlar aras› mücadele arenas›nda güçlenir yada zay›flarlar. Gerek düﬂman s›n›flar için gerekse MLM düﬂman› ideoloji ve çizgiler için ‘bunlar ne kadarda fena’ diyemeyiz. Zira bunlar tamda kendi gerçekliklerinin bir sonucu olarak ‘fenal›klar›n›’ icra etmektedirler. Kime karﬂ›? Elbette ki bizlere. Öyleyse bizimde birilerine ‘fena’ demeden önce t›pk› onlar gibi hatta onlardan daha planl›, programl› ve bask›n bir ﬂekilde devrimci savaﬂ›n, Halk Savaﬂ›’n›n bütün görevlerini daha ‘kusursuzca’ yerine getirme konusunda üzerimizde taﬂ›d›¤›m›z hastal›klara savaﬂ açarak kendimizdeki, ‘bendeki’ ‘düzeniçileﬂmeye’ vesile olan mevcut sistemin üzerimizdeki bütün etkilerini kesip atmal›y›z.
4
GÜNCEL
1-16 Temmuz 2009
17'ler ‹stanbul’da düzenlenen etkinlikle an›ld› k›'na geldi. Burada anma etkinli¤i düzenlendi.
Ölümsüzlüklerinin 4. y›l dönümleri dolay›s›yla 17’ler ‹stanbul-Okmeydan›’nda yap›lan etkinlikle an›ld›
'Halk Savaﬂ›'yla zafere': Okmeydan› Dikilitaﬂ Park›'nda bir araya gelen Demokratik Haklar Federasyonu ve Yeni Demokrasi ﬁehit ve Tutsak Aileleri Birli¤i, "Kavgalar› kavgam›zd›r. ‹deallerini yaﬂataca¤›z” ve 17'lerin resimlerinin oldu¤u pankartlarla yürüdü. Yürüyüﬂ boyunca, “Vartinik’ten Mercan’a, feda olsun can›m›z Halk Savaﬂ›’na”, “Mercan’da bir ses, 17’ler ölmez”, "Halk Savaﬂç›lar› ölümsüzdür", "Yaﬂas›n devrimci dayan›ﬂma", "Analar›n öfkesi katilleri bo¤acak" diye slogan at›ld›. Sibel Yalç›n Park›'na gelen kitle burada Grup Munzur'un K›z›l Anka adl› ezgisiyle karﬂ›land›lar.
'17'leri anmak, onlar›n mücadelelerini dört bir yana yaymakt›r': Anma etkinli¤inde ilk sözü Demokratik Haklar Federasyonu temsilcisi ald›. DHF temsilcisinin yapt›¤› konuﬂmada, 17'lerin katledilmesinin 4. y›l dönümünde bir araya gelmenin önemine iﬂaret edldi. 17'lerin Halk Savaﬂ›'nda ›srar›n ad› oldu¤unu söyleyen DHF temsilcisi, 17'lerin canlar› pahas›na sürdürdükleri mücadelenin dosta da düﬂmana da bu kararl›l›¤› gösterdi¤ini dile getirdi. 17'leri anman›n onlar›n mücadelesini dört bir yana yaymakla mümkün olaca¤›n› vurgulayan DHF temsilcisi, "Tüm halk›m›z› 17'ler ﬂahs›nda aya¤a kalkmaya ve Yeni Demokrasi mücadelesini yükseltmeye ça¤›r›yoruz" diyerek konuﬂmas›n› tamamlad›.
‹STANBUL- Ölümsüzlüklerinin 4. y›l›nda 17’ler için ‹stanbul'da kitlesel bir anma gerçekleﬂtirildi. 17 Haziran 2005 tarihinde devletin kolluk güçleri taraf›ndan katledilen 17
Maoist Komünist, 4. ölümsüzlük y›l dönümlerinde Okmeydan›'nda an›ld›. Dikilitaﬂ Park›'nda bir araya gelen yüzlerce
17’lerin b›rakt›¤› ça¤r› nettir: Ard›ndan Yeni Demokrasi
kiﬂi Okmeydan› sokaklar›nda yürüyerek Sibel Yalç›n Par-
ﬁehit ve Tutsak Aileleri Birli¤i ad›na bir aç›klama yap›ld›. Ai-
16’nc› y›l›nda Sivas’ta katledilenler an›lacak s›n aç›klamas›nda, demokratik kitle örgütleriyle birlikte 2 Temmuz 1993 tarihinde Sivas Mad›mak Oteli'nde katledilenleri anmak için 2 Temmuz'da Sivas ve Ankara'da miting düzenleyece¤ini duyurdu.
‘Mad›mak müze olmal›d›r’ Pir Sultan Abdal Kültür Derne¤i ad›na aç›klamay› yapan Genel Baﬂkan Fevzi Gümüﬂ, Mad›mak Katliam›'n›n üzerinden 16 y›l geçti¤ini hat›rlatarak, geçen süre içerisinde “Mad›mak müze olsun” taleplerine yan›t gelmedi¤ini söyledi. AKP Hükümeti'nin Mad›mak Oteli'ndeki kebapç› dükkân›n› kapatt›rmak zorunda kald›¤›n›, ancak otelin hala müzeye dönüﬂtürülemedi¤ini ifade eden Gümüﬂ, “Mad›mak müze olmal›d›r, olacakt›r. Bu talep sadece Alevilerin talebi de¤ildir. Bu talep ça¤daﬂl›ktan ve laiklikten yana olan tüm kesimlerin ve insanl›¤›n vicdan›na ait bir sestir” dedi.
Bildiri da¤›t›m›na polis engeli Sivas katliam›n›n 16. y›l dönümünde Kad›köy'de yap›lacak mitinge kat›l›m ça¤r›s› yapan çeﬂitli devrimci-demokrat kurumlar›n ortak aç›klamas›n›n ard›ndan yap›lmak istenen bildiri da¤›t›m›na polis engel oldu. Taksim tramvay dura¤›nda bir araya gelen Demokratik Haklar Federasyonu'nun da içerisinde yer ald›¤› 2 Temmuz Tertip Komitesi, Kad›köy mitingine kat›l›m ça¤r›s›nda bulundu. Tertip komitesi mitinge ça¤r› için bildiri da¤›t›lmak istedi, fakat polis bildiri da¤›t›m›na izin vermedi. Ellerinde katledilenlerin foto¤raf› ile ‹stiklal Caddesi boyunca bildiri da¤›tmak isteyen tertip komitesine, polis ba-
DHF: Katliam› unutmad›k, unutturmayaca¤›z Demokratik Haklar Federasyonu, Alevilerin demokratik hak ve özgürlükleri için alanlarda olaca¤›n› aç›klad›. DHF, 2 Temmuz 1993 Sivas katliam›na iliﬂkin yaz›l› bir aç›klama yaparak, 2 Temmuz’u unutmad›klar›n› ve unutturmayacaklar›n› kaydetti. Hakim s›n›flar›n y›llard›r süregelen inkâr, bask› ve katliam politikas›n›n, devletin yap›sal bir özelli¤i oldu¤u ifade edilen aç›klamada, Alevilerin yaﬂad›klar› sorunlar›n demokrasi ve devrim sorunu oldu¤una vurgu yap›ld›. Alevilerin demokratik hak ve özgürlükleri için mücadele edilmesinin zorunlulu¤una de¤inilen aç›klamada, “DHF, Alevilerin demokratik hak ve özgürlükleri için daha yo¤un bir çaba harcayacakt›r” denildi.
'Siyasi iktidar›n sald›r›lar› teﬂhir edilmeli' Aç›klama ﬂu ça¤r›yla sonland›r›ld› : “DHF, Alevilerin demokratik hak ve özgürlükleri için daha yo¤un bir çaba harcayacakt›r. ‹lerici- demokrat Alevi kurumlar›yla, yard›mlaﬂma ve dayan›ﬂma içerisinde olarak sorunlar›n çözümünde daha etkin olmaya gayret edecektir. Demokratik- devrimci kurumlar›n yaﬂam›n her alan›na örgütlü bir ﬂekilde müdahale etmesi ve s›n›fsal zeminde yükselen bir mücadelenin rehberli¤inde geliﬂip güçlenmesi Alevilerin hak ve özgürlüklerinin kazan›lmas›n›n garantisidir. Bu y›l ki 2 Temmuz anma etkinliklerinde siyasi iktidar›n bu sald›r›lar› teﬂhir edilmeli ve bu sald›r›lara karﬂ› en geniﬂ kesimlerle birleﬂerek daha güçlü ve örgütlü bir mücadele zemini yarat›lmal›d›r.”
ANKARA/ ‹STANBUL- Sivas katliam›n›n 16. y›l›nda demokratik kitle örgütleri, sendikalar ve çeﬂitli siyasi partiler Sivas, Ankara ve ‹stanbul’da mitinge haz›rlan›yor. ‹stanbul’da yap›lacak mitinge ça¤r› yapan miting komitesi-
nin bildiri da¤›t›m›na polis engel oldu.
2 Temmuz'da Mad›mak Oteli'nin önünde miting Pir Sultan Abdal Kültür Derne¤i yapt›¤› ba-
rikat kurdu. Yap›lan uzun görüﬂmelerden sonra polisin tutumunu eylemciler, “Dün Maraﬂ'ta bugün Sivas'ta çözüm faﬂizme karﬂ› savaﬂta” sloganlar› ile protesto etti.
le Birli¤i ad›na yap›lan aç›klamada, 17’lerin bir ça¤r› oldu¤u, hiçbir bildiri, hiçbir kararl›l›k ilan›n›n, 17’lerin b›rakt›¤› ça¤r› kadar net, gerçek ve önemli olmad›¤›; k›r›lman›n, ideolojik inançs›zl›¤›n, savrulman›n, yenilmenin somutlaﬂt›¤›, tasfiyecili¤in ortal›¤› sard›¤› bir dönemde Marksizm-LeninizmMaoizm bayra¤›n› dalgaland›rd›klar› ifadeleri yer ald›.
‘Kavgalar›n› büyütece¤iz’: Anma etkinli¤i komünist önder Cüneyt Kahraman ile 17'lerle ölümsüzleﬂen Ökkeﬂ Karao¤lu'nun ﬂiirlerinin okunmas›yla devam etti. ﬁehit yak›nlar›n›n sahneye ç›karak ﬂiirlerini ve düﬂüncelerini ifade etti¤i anmada, Partizan ﬁehit ve Tutsak Aileleri ad›na da bir konuﬂma yap›ld›. Yap›lan aç›klamada Spartaküs'ten devral›nan ateﬂin Mustafa Suphi'lerden, Denizlerden, Mahirlerden, ‹brahimlerden 17'lere kadar geldi¤i ifade edilerek, 17'lerin kavgan›n yolunda hayk›rmaya devam etti¤i belirtildi. Devrim ﬂehitlerini anman›n onlar›n b›rakt›klar› bayraklar› yükseltmekten geçti¤i vurgulanan aç›klamada, "Kavgalar›n› büyütece¤imize ant içiyoruz" denildi. 17’lerin anmas›na birçok devrimci kurum da kat›larak destek verirken, SODAP, Dayan›ﬂmaevleri, Kald›raç, ESP, YDG(M), Partizan, YDG, BDSP ve Gazi Vartolular Derne¤i'nin gönderdi¤i mesajlar okundu. Konuﬂmalar›n ve anmaya gönderilen mesajlar›n okunmas›n›n ard›ndan 17'ler için haz›rlanan skeç sergilendi. Anmaya kat›lanlar›n ilgiyle karﬂ›lad›¤› skeçin ard›ndan 17'ler için haz›rlanan sinevizyon gösterimi yap›ld›. Grup Munzur’un sahne almas›yla kitle coﬂkulu anlar yaﬂad›. Anma etkinli¤i, Grup Munzur’un isyan dolu türküleriyle son buldu.
'Davutpaﬂa cinayetinin sorumlular› yarg›lans›n' Bir buçuk y›l önce Davutpaﬂa’da kaçak üretim yapan havai fiﬂek atölyesinde gerçekleﬂen patlamada hayat›n› kaybeden 21 kiﬂinin ailesi, sorumlular›n yarg›lanmas› için bundan böyle her Cumartesi saat 11:00’da Taksim’de olacak. Zeytinburnu Belediyesi’nden Sa¤l›k Bakanl›¤›’na, Büyükﬂehir Belediyesi'ne kadar birçok kurumun sorumsuzlu¤u sonucu kaçak çal›ﬂt›r›lan iﬂyerinde yaﬂanan katliam›n ard›nda 21 kiﬂinin hayat›n› kaybetti¤i, 117 kiﬂinin yaraland›¤› olayda bugüne kadar hukuki hiçbir geliﬂmenin yaﬂanmamas› aileleri soka¤a döktü.
Yetkililer görevini yapmad›, cinayete davetiye ç›kard› Davutpaﬂa’da yaﬂanan patlaman›n ard›ndan devlet yetkililerinin gerekenin yap›laca¤› yönündeki aç›klamalar› bir süre sonra unutuldu. Patlaman›n gerçekleﬂmesindeki nedenlerin belgelerle dahi ortaya konmas›na ra¤men hukuki hiçbir sonuca var›lamayan Davutpaﬂa facias›, ailelerin çabas› ile yeniden kamuoyu ve devletin gündemine taﬂ›nmaya çal›ﬂ›l›yor. Aileler ﬂu aç›klamada bulunuyor: “Herkes taraf›ndan nedeni, önlenebilirli¤i bilinen bir felaket yaﬂad›k. 2006’da Ümraniye’de, her gün Tuzla’da ve ülkemizin baﬂka illerindeki iﬂyerlerinde yaﬂanan gerçekti. Patlamadan sonra ö¤rendik; yasalar›m›z›n görev ve yetki verdi¤i kurumlar görevlerini yapsalard› bu ac›y› yaﬂamayacakt›k. Sorumlusu, iﬂ güvenli¤ini, teftiﬂleri, patlay›c›-parlay›c› madde denetimini, çal›ﬂma-iﬂyeri ve iskan ruhsat›n›, iﬂçinin eme¤ini sömürmekle yetinmeden sigorta güvencesine bile tenezzül eden zihniyettir.’
‘Yasal süreç baﬂlat›lm›yor’ ‹ﬂçilerin ölümünden sorumlu olanlar›n yarg›lanmas› için Cumhurbaﬂkanl›¤›ndan Baﬂbakanl›¤a kadar say›s›z kuruma baﬂvuruda bulunan aileler, patlaman›n nedenleri ile birlikte sunduklar›, durumlar›n› aktaran dosyalar›n yetkililer taraf›ndan hiç bir ﬂekilde dikkate al›nma¤›n› belirtiler. Bir türlü baﬂlat›lmayan ve önü kesilen yasal süreci aileler ﬂu ﬂekilde aktar›yor: “17 ay geçmesine ra¤men ortada halen aç›lm›ﬂ bir ceza davas› yoktur. Üstelik Cumhuriyet Savc›l›¤› taraf›ndan görevlendirilen bilirkiﬂi heyeti, raporunu 2008 y›l›n›n 4.ay›nda teslim etmiﬂ olmas›na ra¤men, sorumlu gösterilen kurumlar›n 'ihmalkâr tutumlar›' nedeniyle 9 ay yaz›ﬂmalar sürdü. Nihayet Bedaﬂ, ‹stanbul Büyükﬂehir Belediyesi ve Zeytinburnu Belediyesi ilgili görevlileri bildirdi. Çal›ﬂma Bakanl›¤› görevlileri hala bildirmiﬂ de¤il. Ard›ndan Zeytinburnu Kaymakaml›¤›, ‹lçe ‹dare Kurulu, Zeytinburnu Belediye görevlilerinin yarg›lanmas›na izin vermeme karar› ald›. ‹stanbul Valili¤i-‹l ‹dare Kurulu da Büyükﬂehir Belediyesi görevlileri için ayn› karar› ald›.”
'Davutpaﬂa'y› unutmad›k unutturmayaca¤›z' ‹ﬂçilerin katledilmesiyle ilgili yasal süreç baﬂlat›lmadan, kamuoyuna duyurulmadan facia unutturulmaya çal›ﬂ›l›rken, aileler buna izin vermemekte kararl› olduklar›n› dile getirdiler. Sorumlular›n yarg›lanmas›na iliﬂkin yapt›klar› ikinci eylemde bu yarg›lamalara kendileri için çok önemli oldu¤unu dile getiren, hayat›n› kaybeden iﬂçilerden Orhan Saday'›n babas› Adnan Saday, “Memleketimiz insan›n›n bütün bu sorumsuzlu¤a ve sonuçlar›na lay›k olmad›¤›na inan›yoruz. Adalet için mücadelemizde, bas›n›n ve kamuoyunun deste¤ini yan›m›zda görmek; davam›z›n bu ülkede yaﬂayan herkesin davas› oldu¤unu hayk›rmak istiyoruz” dedi.
GÜNCEL Petrol ‘bar›ﬂa’ neden olabilir mi?
Tarihte ilk kez, petrolün bir çat›ﬂmaya son vermiﬂ olaca¤›n› kaydeden ‹ngiliz The Times gazetesinin, Güney Kürdistan’›n petrol ihraç etmesinin arkas›nda Türk devletinin oldu¤unu, bölgedeki petrol ve do¤al gaz kaynaklar›n›n yeni geliﬂmelere vesile olaca¤›n› yazmas› bir anda dikkatlerin bu yöne çevrilmesini getirdi. Gazete ayr›ca bu hareketlilik çerçevesinde TC'nin PKK ile görüﬂtü¤ünü iddia etti. ‹ngiliz The Times gazetesinin yazd›klar› ve iddialar› Ortado¤u’daki geliﬂmelere, aray›ﬂlara ve Kürt ulusal sorununun ‘çözümü’ndeki perde arkas›na ›ﬂ›k tutar mahiyette. The Times, ekonomi sayfas›nda “Kürt petrol yataklar›ndaki zenginlik yar›ﬂ›na Asya devleri de kat›ld›” baﬂl›kl› bir haber-yoruma yer verdi. Her ne kadar gazete ‘iddia’da bulunmuﬂ olsa da ortaya at›lanlar›n büyük oran›nda gerçeklik pay› oldu¤u, bölgede yaﬂanan
diplomasi trafi¤iyle ve paralel geliﬂmelerle do¤rulan›yor. Bu geliﬂmelere paralel olarak Türk devletinin aç›klad›¤› ‘Teﬂvik ve ‹stihdam Paketi’nin büyük oranda Güney Kürdistan’la birlikte Kuzey Kürdistan’›n uzun vadede enerji trafi¤inin merkezi olaca¤›ndan hareketle ve buna göre bir yat›r›m yap›laca¤› düﬂüncesiyle piyasaya sürüldü¤ü gerçek d›ﬂ› de¤il. Di¤er yandan teﬂvik paketinin a¤›rl›kl› olarak Kürt illerine verilmiﬂ olmas› düﬂündürücü. The Times’in yazd›klar›n› k›saca özetleyelim:
‘TC yabanc› ﬂirketlere ve Ba¤dat’a güvence veriyor!’ Gazetenin haberinde Irak Merkezi Yönetimi’nin karﬂ› ç›kmas›na ra¤men Güney Kürdistan’›n petrol ihrac›na baﬂlamas›n›n arkas›nda ABD-TC aras›nda yap›lan anlaﬂma ve TC’nin verdi¤i garantiler oldu¤u kaydediliyor. Ti-
mes'›n konuyla ilgili analiz yaz›s›nda ﬂu anda pek çok yabanc› ﬂirketin bölgeye olan ilgisinin ard›nda Türk devletinden gelen güvencelerin yatt›¤› öne sürülüyor. Öte yandan Güney Kürdistan Yönetimi’nin petrol sat›ﬂ›n› Ba¤dat'›n kabul etmesi, Türk devletinin Ba¤dat’a verdi¤i garantilere ba¤l›yor. David Wighton imzal› haberde, Kuzey Irak'taki Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin üç petrol sahas›n› daha aramalara açt›¤› belirtiliyor. Ayr›ca burada faaliyet gösteren Londra merkezli Addax Petroleum'u, Çin'den Sinopec ve Kore Ulusal Petrol ﬁirketi'nin sat›n alaca¤› söylentileri üzerine Addax hisselerinin aniden %10 de¤er kazand›¤› belirtiliyor.
‘Enerji devlerinin gözü bölgede!’ Haber yorumun devam›nda ‹ran'›n bat›s› ile TC’nin güneydo¤usunda yeni bir petrol devletinin oldu¤u
Sahte sol ve demokratlar›n ‘and›m›z’ marﬂ›
T
araf gazetesi, devletin yeniden yap›land›rma sürecinde üstlendi¤i görevleri kendi kulvar›nda planl› bir ﬂekilde uygulamaya devam ediyor. 15 Haziran tarihli Taraf gazetesi’nde yay›mlanan ve Neﬂe Düzel’in SHP Genel Baﬂkan› Hüseyin Ergün’le yapt›¤› söyleﬂi, Taraf’›n ç›k›ﬂ›ndan beri yay›n politikas›n›n varl›k sebepleri aras›nda yer alan s›n›f mücadelesi, devrimci mücadele tarihine ve devrimci de¤erlere sald›r› yöneliminin örneklerinden biri oldu. Taraf gazetesinin yürüdü¤ü sahte demokrasi ve özgürlük güzergah›nda sar›ld›¤› ﬂey, kendi kervan›na katabildi¤ini katmak, katamad›¤›na ise sald›r›p ‘vurun kahpeye’ misali hedef haline getirmek oluyor. Devletin yap›sal krizine kendi cephesinde yol ve yöntem gösterip burjuvazinin ideolojisine sol maske tak›p, iç dinamiklere rehber olmaya çabalayan Taraf, tarihin ve ezilenle-
15 Haziran tarihli Taraf gazetesi’nde yay›mlanan ve Neﬂe Düzel’in SHP Genel Baﬂkan› Hüseyin Ergün’le yapt›¤› söyleﬂi, Taraf’›n ç›k›ﬂ›ndan beri yay›n politikas›n›n varl›k sebepleri aras›nda yer alan s›n›f mücadelesi, devrimci mücadele tarihine ve devrimci de¤erlere sald›r› yöneliminin örneklerinden biri oldu.
OHAL bölgede geniﬂlerken halk›n yaﬂam› ise daral›yor
rin yaratt›¤› devrimci de¤erlere sald›rmaktan bir türlü vazgeçmiyor, vazgeçece¤e de benzemiyor.
Sol maskeli zevat Ergün, bilinçalt›nda saklad›klar›n› ifﬂa ediyor Taraf, kendisine dert olmuﬂ olacak 68 ve 71 döneminin devrimci önderlerine (tabi geçmiﬂi göstererek bugünün de devrimcilerine, devrimci harekete ve de¤erlerine sald›r›yor), de¤erlerine sald›rmaya ant içmiﬂ. Son olarak Taraf’ta, burjuva yol güzergah›nda ç›rp›nanlar›n devrimci kuﬂa¤a ve onun yaratt›¤› gelene¤e yönelik çarp›tma-karalama iddias› yer ald›. Neﬂe Düzel’in SHP Baﬂkan› Hüseyin Ergün’le gerçekleﬂtirdi¤i söyleﬂide Ergün’e göre Mahir Çayan ve dolayl› yoldan Deniz Gezmiﬂ me¤er M‹T ‘ajan’›ym›ﬂ! Ergün, Çayan’a ait oldu¤unu iddia etti¤i “Biz çok güçlü iktidar alternatifi bir hareketiz. Bu nedenle istihbarat örgütlerinin hareketimizle irtibat kurmas›n› do¤al karﬂ›l›yorum” sözüne dikkat çekerek, Çayanlar›n, dolayl› olarak da Denizlerin ve di¤er devrimci önderlerin M‹T ajan› olduklar›na getirmeye çal›ﬂt›.
Bölgede OHAL uygulamas› geniﬂleyerek büyüyor. Dersim, Urfa, Hakkâri, Siirt ve ﬁ›rnak’tan sonra yeni ‘güvenlik bölgesi’ne Elaz›¤ ili de eklendi. Elaz›¤ ili ile birlikte bölgede yaﬂayan halk›n yaﬂam alanlar› gün geçtikçe daha da daral›yor. Bölge halk›, OHAL uygulamalar›ndan dolay› baﬂta geçim s›k›nt›s› olmak üzere zor günler geçiriyor. Genelkurmay Baﬂkanl›¤›, hukuksal bir sürece dahi gerek görmeden Dersim, Urfa, Hakkâri, Siirt ve ﬁ›rnak’tan sonra Elaz›¤’da “sebep” göstermeden ‘askeri güvenlik bölgesi’ ilan etti.
‘‹lkem sivil, demokrat, bar›ﬂç› olmak; yassam emperyalizmi yüceltmek’
‘‹man’a gelip secde edenler nedense ‘ak’ oluyor!
Zaman›nda proleteryaya s›rt›n› çevirmiﬂ nostaljik devrimciler, iç huzurunu korumak ad›na özünü burjuvaziden alan fakat görünürde halktan, emekten yana gözüken, ne kadar ideoloji varsa ona sar›lm›ﬂ ve kendilerini bu çizgilerle ifade etmiﬂlerdir. Dönemin ‘h›zl› devrimcisi’ günümüz de ise ‘s›k› liberal ve emperyalizm hayran›’ (buna sosyal demokrat diyorlar!) olan Hüseyin Ergün’de, burjuva-feodal ideologlar›n›n bu günlerde devrimcilere ve s›n›f ideolojisine yönelik sald›r›lar›na küçücük akl›yla ortak olmak istedi. Dolays›yla da bilinçalt›nda bast›rd›klar›n› gün yüzüne ç›karmaktad›r. Ergün gibiler için son derece anlaﬂ›l›r bir durum. Fakat burjuva sevicisi “sol maskeli” Ergün, ideolojik ve politik kavray›ﬂs›zl›¤› ile röportajda dile getirdi¤i çözüm önerilerini güçlendirmek için Mahir Çayan’a sald›rmas›na verece¤imiz yan›t “aç›kla belgeni” yönünde olmayacakt›r. Fakat düﬂüncelerinin g›das›na k›l›ç sokaca¤›z. Zira Ergün gibilerin as›l derdi söze hacet getirmeye-
Dönemin devrimci önderlerine devrimci de¤erlerle sald›ran Ergün gibiler, ayn› dönemde ‘önder’ olduklar›n› söylemelerine, hatta ayn› düﬂüncelere sahip olduklar›n› iddia etmelerine ra¤men kendilerini ‘bu iﬂlerin d›ﬂ›nda’ göstermekte ve aymazca ‘bu iﬂleri b›rakt›k’ demekteler. Devrimcilik yapmalar›na ra¤men asl›nda o düﬂünceleri, bir türlü benimsemediklerini, zaten daha sonra bunu terk ettiklerini ve imana geldiklerini öne sürüyorlar. Böylece kendilerini aklamaktalar. Ve bu yöntem oldukça zahmetsiz geliyor Ergün gibilerine. Ne de olsa bugün için moda. Düzel’in yöneltti¤i “Siz o dönemde gençlik hareketinin ﬂeflerinden biri de¤il miydiniz?” sorusuna Ergün’ün cevab› ise, “ﬁimdi savundu¤um demokrasi, özgürlük, sivilleﬂme baﬂtan beri savunduklar›md›. Bunun için mücadele ettim” imas›ndayd›, yani bilindik: “Ben, iktidara gelmenin demokratik yoldan olmas›n› isteyen taraf›n ﬂeflerinden biriydim. Mülkiye’de Fikir Kulüpleri Federasyonu baﬂkan›yd›m. Sonra bu yap› Dev Genç’e dönüﬂtü. Ben Dev Genç’te bulunmad›m. Türkiye’de askerlerle iﬂbirli¤i yaparak iktidara gelme düﬂüncesi, elbette az geliﬂmiﬂ ülkelerde ordunun ilerici bir rolü olacak” yaftas› alt›nda savunuldu. Ayn› ﬂekilde, Taraf ve ﬂürekas› gibi meﬂumlar da geçmiﬂte Kemalizm’e, orduya, hakim s›n›flara olan hayranl›klar›n› unutarak sanki geçmiﬂten bugüne aklard›, kendilerini hep demokrasi, sivilleﬂme, özgürlükçü savunucusuymuﬂ gibi göstermekteler. Ve imana gelmedikleri, ‘yeni’ye ayak uyduramad›klar› için de s›n›f mücadelesini, devrimcileri, devrimci de¤erleri-tarihi inkar ederek ya da i¤diﬂ ederek- hedef gösterip sald›rmaktalar. Oysaki geçmiﬂte ne olduklar›, neyi savunduklar› ortadad›r. Emperyalizmin serbestli¤ini ve bu serbestlikten hareketle ülkenin aç›l›p saç›lmas›n› ‘ilericilik’ ‘demokrasi’ savunuculu¤u gören bu muvazzaflar, Çayanlar, Denizler ve devrimci de¤erleri, darbeci, demokrasi karﬂ›t›, orducu, milliyetçi görme haz›ms›zl›¤› sergilemekteler.
cek kadar malumdur. Kendi a¤z›ndan aktard›¤›yla ﬂöyle: “Solun emperyalizm sloganlar›n›n içi boﬂ.” Ve ekliyor: “‹lkelerimiz; Sivil, demokrat, bar›ﬂç› olmak.” Ergün emperyalizme olan hayranl›¤›n› bak›n nas›l dile getiriyor: “Dünyada emperyalizm taraf›ndan sömürüldü¤ü için dünyada geri kalan ülke yok.” Ve Ergün devam›nda, ‘geri kalan ülke varsa da bunlar emperyalistler taraf›ndan sömürülmedi¤i’ içindir yorumunda bulunarak, ‘ülkemiz geliﬂmek istiyorsa emperyalist sömürüye daha da aç›k olmal›’ demeye getiriyor. Ergün böyle konuﬂtukça tabi ayn› and› içmiﬂlerin, ayn› sudan y›kananlar›n kalifiye eleman› Neﬂe Düzel heyecana geliyor ve ‘eeeee…’ diyerek sohbeti koyulaﬂt›r›yor. Düzel’in o s›ral›, izanl›, özenle seçili sorular› geliyor. Bütün darbelerde solun ‘çok büyük rolü’nün oldu¤unda hemfikir olunduktan sonra Düzel ﬂu soruyu soruyor: Sol bütün bu provokasyonlar› bilinçli mi yapt›? Düzelin att›¤› topu karﬂ›layan Ergün sald›r› ata¤›na geçerek ﬂu cevab› veriyor: “Aﬂa¤›dakiler fark›nda de¤ildi, ama ﬂefler bunun fark›ndayd›. Gençlerin ﬂef pozisyonunda olanlar› da durumun fark›ndayd›lar.
yasak bölge ilan etti¤i Ar›cak ‹lçesi Çevrecik Köyü'nün güneyinde kalan Görüse Da¤›'n›n kuzey etekleri ve Yazl›k Mezras›’n›n güney do¤usunda kalan Dicle ‹lçesi s›n›r boyu Görüse Da¤› kuzey etekleri, Ar›cak- Yazl›k Mezras› güneyi ve Leyiﬂeyh Deresi güneyinde kalan Dicle ‹lçesi s›n›r boyular›n›n, 16 Haziran-16 Eylül 2009 tarihleri aras› Geçici Askeri Yasak Bölge ilan edildi¤ini ve bu bölgelere giriﬂ yasa¤› konuldu¤unu aç›klad›. Valilik, alt›n› çizerek, halk›n bölgeye girmemesini istedi.
Dersim’de dava aç›ld›: Öte yandan bir süre önce Bu yerlere girmek bölge halk›na yasak: Genelkurmay Baﬂkanl›¤›'nca 16 Haziran-16 Eylül 2009 tarihleri aras›nda baz› bölgeler geçici Askeri Yasak Bölge’si di¤er bir deyiﬂle OHAL bölgesi olarak ilan edildi. Elaz›¤ Valili¤i, Genelkurmay Baﬂkanl›¤›'n›n
May›s ay›n›n baﬂ›nda Avukat Bar›ﬂ Y›ld›r›m, 7 May›s-7 A¤ustos tarihleri aras›nda Dersim’de baz› bölgeleri güvenlik bölgesi ilan etmesinin Anayasaya ayk›r› oldu¤unu belirterek, karar›n iptali için dava açm›ﬂt›. Hat›rlanaca¤› üzere Genelkurmay,
1-16 Temmuz 2009
K›sa bir hat›rlatma Engin birikim ve ›ﬂ›kla donanm›ﬂ bir mücadele tarihi, devrim mücadelesi, devrimci de¤erler; tarih çarp›t›larak, gerçekler tahrif edilerek, çamur at›larak, efendilere secde ederek, yamanmak ad›na sald›rarak yok edilemez. Zira tarihin belle¤ine kaz›lm›ﬂt›r, niyetlere, çabalara yer kalmayacak ﬂekilde. Burjuva toplumunun sosyal ve ekonomik refah efsanesine, ‘demokrasi’ ve ‘özgürlük’ yalanlar›na tav olmuﬂ; ‘ne varsa onlar›n üretim iliﬂkilerinde ve sistemlerinde var’ hayranl›¤›n› dile getiren Taraf ve kulvar›ndakilerin, ezilenlerin kurtuluﬂ ideolojisine ve önderlerine sald›ran yay›n politikalar› beyhude çabalar olarak kalmaya devam edecek. Devrimci önder Mahir Çayan’›n b›rakt›¤› miras›n ›ﬂ›¤› ile s›n›f savaﬂ›m›nda ölümü küçülterek, “dönmeye de¤il ölmeye geldik” diyenler her zaman olacak. Ve yine her zaman SHP Baﬂkan› Hüseyin Ergün gibi, ‘ölmeye de¤il dönmeye geldik’ diyenler de. Sonuç tarih dönenleri de¤il, dönmeyenleri belle¤inde tutacakt›r. Güneﬂ balç›kla s›vanmaz.
Alibo¤az›, Ahpanos Vadisi, Kinzir Ormanlar›, Pülümür-Ovac›k aras›nda yer alan Yel ve Meryem gibi geniﬂ da¤l›k bölgeleri, Mercan Da¤lar›’n›n bir bölümü ile Nazimiye ‹lçesi'nin Dokuzkaya bölgesini 7 May›s tarihinden itibaren 3 ay süreyle ‘güvenlik bölgesi' ilan ederek, bölge halk›n›n buralara giriﬂini yasaklam›ﬂt›.
Bölge halk› nas›l yaﬂayacak?: Yasaklanan bölgelerin geneli bölge halk›n›n geçimini sa¤layabildikleri hayvanc›l›k u¤raﬂ› için önemli alanlar› kaps›yor. Özellikle hayvanc›l›kla yaﬂamlar›n› sürdürmeye çal›ﬂan köylülerin bu uygulamalar›n yay›lmas›yla birlikte hayvanlar›n› otlatmalar› ve k›ﬂl›k ihtiyaçlar›n› karﬂ›lamalar› büyük oranda s›n›rland›r›lm›ﬂ oldu. Yine yasakl› bölgelerin çevresine bile yaklaﬂmak, büyük oranda hayati risk taﬂ›yor.
5
kaydedilerek, burada bulunan petrol ve gaz rezervlerinin dünya enerji devlerini buraya çekti¤ine dikkat çekiliyor. Türk petrol ﬂirketi Genel Enerji'nin bölgedeki petrolün üretimini elinde bulunduran Heritage Oil ile 1,5 katrilyonluk anlaﬂma çerçevesinde petrol ihracat›na baﬂlad›¤› yorumu haberde yer al›yor.
‘Türk devleti PKK ile görüﬂtü!’ Haberde bölgede yaﬂanan enerji hareketlili¤inin iliﬂkilerde önemli bir ad›m olarak de¤erlendirilece¤i ifade ediliyor. Türk devletinin PKK ile de görüﬂme yapt›¤› iddia ﬂöyle yer al›yor: “Türkiye ile 25 y›ld›r ülkenin do¤usunda silahl› bir ayaklanmay› yürüten Kürt ayr›l›kç› PKK aras›nda görüﬂmeler yap›l›yor. E¤er görüﬂmeler baﬂar›l› olursa, tarihte ilk defa petrol, bir çat›ﬂmaya son vermiﬂ olacak.”
“Kürt Sorunu” mu Kürt Ulusunun Ulusal Sorunu mu? Her kesim kendi s›n›fsal ç›karlar› do¤rultusunda çözüm önerileri sunmaya devam ediyor. Yüz y›la yak›n bir zamandan bu yana Kürt kelimesi suç say›ld›, hatta bu suçun karﬂ›l›¤›, can›yla ödemekle eﬂde¤erdeydi. Bugüne kadar Kürt ulusu bu yasa¤a karﬂ› kendi ulusal ba¤›ms›zl›¤› için onlarca kez aya¤a kalkt› ve karﬂ›l›¤›nda yüz binlerle ifade edilecek kadar can vererek bugüne geldi. Yaz›m›z›n mevzusu “Kürt sorunu” ﬂeklindeki bir söylem ve Kürt ulusal mücadelesinde demokrat, devrimci ve kendine sosyalist, komünist diyen kiﬂi, kurum, platform ve partilerin durumudur. Kürt ulusal sorunu demekten özellikle kaç›nmak ve “Kürt sorunu”, “Kürt halk›n›n haklar›” gibi söylemleri ön plana almak, ulusal sorundaki Kemalist ideoloji egemenli¤inden yeterince kopamaman›n bir sonucudur. Sosyal ﬂovenizmin etki gücüdür. Bar›ﬂ, eﬂitlik-kardeﬂlik gibi soyut söylemlerle de harmanlanan Kürt ulusal mücadelesi, k›smi reformist taleplere kurban edilmesinin yan› s›ra, faﬂist Kemalist diktatörlü¤e demokrasi misyonu yüklemektedir. “Ezilenlerin Sosyalist Alternatifi ATILIM” gazetesinin 23 May›s 2009 tarihli say›s›ndaki manﬂetinde “Kürt sorununda çözüm: Adil, Demokratik Bar›ﬂ” manﬂetiyle Kürt ulusal sorununa çözüm önerisi sunmaktad›r. Devam›nda, “ama ellerinde hiçbir pplan yok” , “çözümde de¤il, sald›r›da uyum”, gazetenin 8. sayfas›nda “laf çok, çözüm yok”, “ama rejim cephesinde kimse elini taﬂ›n alt›na sokmaya yanaﬂm›yor” gibi ifadeleri s›ral›yor. Kürt ulusal sorunu konusunda duyarl› oldu¤unu iddia eden At›l›m gazetesinin duyarl›l›¤›, yukar›da al›nt›lad›¤›m›z bak›ﬂ aç›s›ndan ileri gitmeyen bir bak›ﬂ aç›s›d›r. Elbette devrimciler ve komünistler de reformlar için de mücadele ederler, fakat bunu devrimci mücadelenin önüne koymazlar. Baz› reform talepleri, gerçek kurtuluﬂ mücadelesinin önüne koyamazlar. Kürt ulusunun demokratik hak ve özgürlükler mücadelesinde, faﬂist devlet parti ve kurumlar›n›n “elini taﬂ›n alt›na koymuyorlar” ﬂeklindeki cellâd›n kurban›na yard›m›n› bekleyen, yani ezen egemen ulus burjuvazisinden ellerini taﬂ›n alt›na koymas›n› beklemek ne kadar do¤ru bir tutum olur? Olsa, olsa bu Kürt ulusal burjuvazisinin sözcülü¤ünü yapmak olur. Böylesi bir tav›r her ﬂeyden önce, Kürt ulusal mücadelesini ve y›larca ödenen bedelin hesab›n› sormak de¤il, burjuvaziden medet ummakt›r. “Laf çok çözüm yok” söylemi faﬂist feodal burjuvaziden çözüm konusunda umut beklemenin d›ﬂ›nda hiçbir ﬂey ifade etmez. Bir taraftan sömürgeci faﬂist diyeceksin, di¤er taraftan çözüm bekleyeceksin. “Adil demokratik bar›ﬂ” her bak›mdan mu¤lâk. Kimle bar›ﬂ, ne için bar›ﬂ? At›l›m’a soral›m: Kendi bak›ﬂ aç›lar›na göre, ‘faﬂist sömürgeci devlet’lerle ne zaman hangi tarihsel süreçte adil demokratik bar›ﬂ yap›lm›ﬂ gerçekten bilmek isteriz. E¤er bar›ﬂtan kas›t Türk halk›ysa, halklar hiçbir tarihi süreçte düﬂman olmam›ﬂlard›r. Halklar› birbirine düﬂman olarak gösteren, bilumum halk düﬂman› sistemlerdir. Ama At›l›m’›n bahsetti¤i ﬂeyin Kürt ulusuyla Türk hâkim s›n›flar›n›n aras›ndaki bar›ﬂ oldu¤u aç›kt›r. Aç›kt›r, fakat gerçekçi ve bilimsel de¤ildir.
Bu yaz›m›zda isim vererek eleﬂtiri konusu yapt›¤›m›z At›l›m gazetesi olsa da TürkiyeKuzey Kürdistan’da Maoist komünistler d›ﬂ›nda tüm devrimci çevre grup ve de partiler At›l›m’›n bahsi geçen görüﬂ ve bak›ﬂ aç›s›nda hiç de farkl› de¤ildir. Kaﬂarlanm›ﬂ reformistleri ve revizyonistleri d›ﬂar›da tutsak da devrimci gazetelerin baﬂl›¤› At›l›m’›n att›¤› baﬂl›ktan farkl› de¤ildir. Geçer akçe durumunda olan Kürt meselesi olarak lanse edilen Kürt ulusal mücadelesidir. Bundan dolay› söylem ve yaz›lar›n içinde Kürt kelimesi geçsinde ne olursa olsun dikkatsizli¤i ya da bilinç bulan›kl›¤›yla hareket edilmektedir. Niyet ne olursa olsun bu ifade veya de¤erlendirmelerin hizmet etti¤i nokta, Kürt ulusal mücadelesini baz› reformlara kurban etmekten baﬂka bir misyonu olamaz. Bu, Kürt ulusal hareketin etkisinde kal›p Kürt ulusal hareketin eksik ve olumsuzluklar›yla bütünleﬂmektir. Bunu pragmatistçe yapmak daha da vahimdir. Ne yaz›k ki yap›landa budur. Bugün Kürt ulusal hareketini desteklemek kadar, dostça eksikliklerini ve yanl›ﬂl›klar›n› da söylemek, eleﬂtirmek de en az do¤ru ve hakl› yan›n› desteklemek kadar önemli ve devrimci görevdir. Elbette bu eleﬂtirel tutum dostça olmal›d›r. At›l›m gazetesinin DTP’nin “Kürt sorununun çözümü" (Kürt Ulusunun Kedi Kaderini Tayin Etme konusunda çözüm önerisi olarak ortaya koydu¤u 9 öneri) önerisine can h›raﬂ sar›lmas› Kürt ulusal sorununa devrimci-komünist tarzda sahip ç›kmak de¤ildir. Bu olsa, olsa pragmatizmdir. Ya da ne iﬂime geliyorsa o iyidir siyasetidir. Tekrar ediyoruz; bugün emperyalizmin oluﬂturdu¤u yeni konsept karﬂ›s›nda dostlarla dostça tart›ﬂmak ve karﬂ›l›kl› dostça eleﬂtirileri dikkate alarak emperyalizmin ve de uﬂaklar›n›n hayallerini boﬂa ç›karmak için eleﬂtiride de övgüde de aç›k ve ç›kars›z yaklaﬂmak oldukça önemlidir. Devrimci kurumlara hep destek vermek, eleﬂtiri yapmamak hiçbir ﬂey yapmamakla özdeﬂtir. Dahas› dostlar› düﬂman karﬂ›s›nda güçsüz b›rakmakt›r. Bugün faﬂist devletin Kürt ulusal hareketine dayatt›¤› teslimiyettir, ak›ll› köle olmakt›r. Faﬂist sistemin çözümsüzlü¤üne devrimcilik sosyalistlik ad›na yak›nmak, ulusal hareketin baz› reform taleplerini Kürt ulusunun kendi kaderini tayin etme olarak görmek, her ﬂeyden önce yüz y›ld›r ulusal özgürlük için ak›t›lan kan›n boﬂuna ak›t›ld›¤›n›n sonucuna varmak olur. Kürt ulusal sorununda reformist rüzgarla esmeye baﬂlamak ve popülist söylemlerle siyaset yapmak ya da dostluk ve dayan›ﬂma kayg›lar›n› ideolojik-teorik bilimsel çizginin önüne ç›kararak hareket etmek, Komünist politika olamayaca¤› gibi, Kürt ulusal sorununa da do¤ru yaklaﬂ›m olamaz. Devrimci ilkelerin taktik politikalar›m›za yön vermesi zorunludur. Demokratik mücadeleyi devrimin arac› de¤il de daha ilerde ele al›p bunlar› baﬂl› baﬂ›na amaçlaﬂt›ran yaklaﬂ›m reformizmin politikas›d›r. Destek ad›na, kardeﬂlik ad›na sürdürülen bu politikalar ve yaz›lan yaz›lar kitlelerde çarp›k bilinç oluﬂmas›n›, faﬂist feodal sistemi ﬂirin göstermekten öteye bir mana taﬂ›maz. Aç›kças› reformizmin de¤irmenine su taﬂ›makt›r.
6
EMEK
1-16 Temmuz 2009
Tunceli Belediyesi iﬂçilerinin eylemi kazand›
DERS‹M- Tunceli Belediyesi’yle birlikte çal›ﬂan RO Yap› ‹nﬂaat Ltd. taﬂeron ﬂirketinde mevsimlik olarak çal›ﬂan ve belediyenin ‘kadromuzu oluﬂturuyoruz’ gerekçesiyle iﬂten ç›kard›¤› 17 mevsimlik iﬂçi, eylemlerini sonland›rd›. ‹ﬂe geri al›nmalar› için, günlerce belediye önünde eylem yapan ve imza kampanyas›
baﬂlatan iﬂçiler çözüm istemiﬂti. Eylemlerini belediyenin bu yanl›ﬂ politikadan dönünceye kadar sürdüreceklerini aç›klayan iﬂçiler, var›lan anlaﬂmayla eylemlerine son verdiler. Demokratik kurumlar›n ve sendikalar›n deste¤ini alan iﬂçiler, belediyeyle yapt›klar› görüﬂmelerden sonra iﬂe al›nd›.
Devir, ‘kar devri’ olmaktan ç›kt›, ‘ar devri’ oldu Kriz derinleﬂtikçe ve krizi yaratanlar bu krizden ç›k›ﬂ yolu arad›kça vaziyet daha da görünür hale geliyor. ‘Kriz bizi etkilemez’, ‘ekonomimiz bu krizden etkilenmez’ yalan› karﬂ›s›nda egemen s›n›flar, krizin girdab›nda ç›rp›nd›klar›n› yapt›klar› ‘krizden ç›k›ﬂ’ kampanyalar›yla gösteriyor. Sahte sendikalar›, sermaye örgütlerini yan›na alarak “Eve kapanma pazara ç›k” kampanyas›yla krizin faturas›n› emekçilerin s›rt›na yüklemeye çal›ﬂan egemen s›n›flar ﬂimdi de kampanyan›n ikinci fasl›na geçti. Kampanyan›n ikinci bölümünü tan›tmak için ﬁiﬂecam Fabrikas›nda toplant›ya kat›lan ve konuﬂma yapan sermaye örgütü TOBB’un baﬂkan› Rifat Hisarc›kl›o¤lu bir itiraf› da dile getirdi. “Kriz varsa çare var”
meye çal›ﬂsa da Hisarc›kl›o¤lu’nun serzeniﬂi ‘nerede o eski sömürü ve kar devri, eskisi gibi de¤il, tad› da kalmad› bu iﬂin’ mahiyette. Böylece Hisarc›kl›o¤lu sermaye sisteminin s›k›nt›lar›n› da a盤a vurmuﬂ oldu.
‘Evimizden ç›kal›m, sisteme inanal›m’: Hisarc›kl›o¤lu’nun ‘yoldaﬂ›’ ve kompradorlar›n biricik örgütü (ya da ‘ars›zlar›n’) TÜS‹AD’›n baﬂkan› Arzuhan Do¤an Yalç›nda¤ ise ayn› toplant›da Hisarc›kl›o¤lu’nun sisteme dair inanç zay›fl›¤› havas›n› giderir mahiyete sisteme iman ça¤r›lar› yapt›. Sermaye sahiplerinin d›ﬂ›nda, emekçi kesimlere seslenen Yalç›nda¤ adeta emekçilere krizin faturas›n› ödemeleri için yalvard›. Yalç›nda¤ ﬂöyle seslendi: “E¤er evimize çekilirsek, e¤er
dele ettiklerini aymazca söyleyen sahte sendikac›lar ise, efendilerinin kayg›lar›n› giderme zihniyetleri bir yana, 'kriz varsa çare var' diyerek emekçilere yalvaran sermaye sahiplerine destek sunarak sadakatlerini s›n›yor. Sermaye örgütlerinin birlikte baﬂlatt›¤› ‘Kriz varsa çare de var’ kampanyas›na, iﬂçiemekçilerin sömürülmesine arac›l›k eden ve yine emekçilerin al›n terinden kendisini var eden sendikalardan Hak-‹ﬂ baﬂkan› Salim Uslu kampanyaya 320 S Mercedes alarak destek sundu. Hak-‹ﬂ Baﬂkan› Salim Uslu, “1993 model Mercedes’e biniyordum. Konfederasyona ba¤l› bir sendika hediye olarak 320 S al-
Ülkede her ﬂey yolunda gidiyormuﬂ! Toplanan Üçlü Dan›ﬂma Kurulu'na göre iﬂsizlik art›ﬂ›nda düﬂüﬂ var! Krize karﬂ› dirençliyiz! Ekonomi iyiye gidiyor. Sermaye örgütleri yöneticilerinin kat›l›m›yla Çal›ﬂma ve Sosyal Güvenlik Bakan› Ömer Dinçer baﬂkanl›¤›ndaki Üçlü Dan›ﬂma Kurulu, Çal›ﬂma Bakanl›¤›’nda 24 Haziran günü topland›. Dinçer, kurul toplant›s›nda hem bakanl›¤›n hem de iﬂveren sendikalar›n›n sektörde meydana gelen geliﬂme ve de¤iﬂmeler sebebiyle özel istihdam bürolar›n›n mesleki faaliyet olarak geçici iﬂ iliﬂkisi kurabilmesini desteklediklerini aç›klad›. Toplant›ya Türk-‹ﬂ Baﬂkan› Mustafa Kumlu, Hak‹ﬂ Baﬂkan› Salim Uslu, D‹SK Baﬂkan› Süleyman Çelebi, Türkiye ‹ﬂverenler Sendikas› Konfederasyonu (T‹SK) Genel Sekreteri Bülent Pirler'in yan› s›ra Sosyal Güvenlik Kurumu ve Türkiye ‹ﬂ Kurumu temsilcileri de kat›ld›.
‘Krize karﬂ› en uygun cevab› veren ülkeymiﬂiz (!)’
‘‹htiyaçlar›n›z› ertelemeyin, tüketin’
Evet, kriz var! Kriz varsa ‘çare de var!’ Pazara ç›k›n, kredi al›n, borçlan›n ne yaparsan›z yap›n, ama tüketin. Salim Uslu gibi, iﬂçilerin-emekçilerin eme¤inden çalarak milyon Euro’luk Mercedes alacak durumda olmayabilirsiniz, ama tüketece¤iniz ﬂeyler muhakkak vard›r. Hangi para ile tüketece¤iniz önemli de¤il. Zaten hükümet sa¤ olsun ha bire paket ç›kar›yor. Unutmayal›m ki tüketmezsek ekonomi düzelmez. Hiçbir ﬂeyiniz yoksa kendinizi sömürtün, haklar›n›zdan vazgeçin, krizi s›rt›n›za yükleyin, ama moralinizi bozmay›n ve sisteme inan›n. Bu krizden kurtulmak zorunday›z!
kampanyas›n›n tan›t›m toplant›s›nda Hisarc›kl›o¤lu, sömürü ve kar gidiﬂat›ndan memnuniyet duymuyor olacak ki “Yaﬂanan küresel kriz ortam›nda devir, kar devri olmaktan ç›kt›, ar devri oldu” dedi. Daha fazla sömürünün ve kâr güdüsünün “ar-s›zl›k” oldu¤unu, dolay›s›yla varl›¤› kâra dayanan sermayeyi ve onun düzeninin “ar-s›z” oldu¤unu ima et-
EME⁄‹N KÜRSÜSÜ
Dursun BAﬁTU⁄
Taﬂeronlaﬂman›n temel amac› yarat›lan ucuz iﬂgücünün sermayeye sömürü alan› yaratmas›d›r, üretim sürecinin ve iﬂ hayat›n›n kurals›zlaﬂt›r›lmas›d›r, iﬂçilerin gücünü parçalamakt›r. K›sacas› örgütsüzlü¤ü hedeflemektir. Ayn› zamanda emek cephesini bölmek, sendikas›zlaﬂt›rmak için egemen güçler taraf›ndan kullan›lan bu yöntem ile egemen güçlere daha bir dizi kolayl›k sa¤lanm›ﬂt›r. Zira 4857 say›l› iﬂ kanunun iﬂ güvencesine iliﬂkin hükümleri 30’dan fazla iﬂçi çal›ﬂt›ran yerler için geçerlidir. Böylece otuzun alt›nda iﬂçi çal›ﬂt›ran tüm taﬂeron firmalar bu kanun kapsam› d›ﬂ›nda kalmaktad›r. S›n›f düﬂman› egemen güçlerin bu yola baﬂvurmas› s›n›f karakterlerinin gere¤i olarak anlaﬂ›labilir bir durumken, bu yöntemi s›n›fa dost olan kurumlar›n kullanmas› anlaﬂ›labilir de¤ildir. Taﬂeron ﬂirketler arac›l›¤› ile iﬂçi çal›ﬂt›rmak veya kamusal hizmetlerin taﬂeron ﬂirketler arac›l›¤› ile yerine getirilmesinin, s›n›f›n kazan›mlar›na sald›r›dan baﬂka bir anlam› yoktur. Bugün bu yöntemin kendisine ‘demokratik, kat›l›mc›, halkç›’ belediyecilik misyonu biçen Dersim Belediyesi’nde de kullan›lmas› belediyenin s›n›fa bak›ﬂ aç›s›n› ortaya koymas› aç›s›ndan önemlidir. Yerel seçim döneminde emek demokrasi ve halkç› söylemleri a¤z›ndan düﬂürmeyen DTP Dersim Belediye Baﬂkan› ve güç birli¤i üyeleri seçim sonras› iﬂçi al›mlar›nda s›n›fla karﬂ› karﬂ›ya kald›. Dersim belediyesinin, belediyeye ba¤l› taﬂeron firmalar-
moralimizi bozarsak, kabu¤umuza çekilirsek ve tüketmezsek unutmayal›m ki ekonomideki düzelmeyi de ertelemiﬂ oluyoruz. Onun için tüketimimizi, ihtiyaçlar›m›z› ertelememeliyiz. Sisteme inanmal›y›z ve evimizden ç›karak üzerimize düﬂen görevi yapmal›y›z.”
Ars›zlardan daha ars›z, sendika baronlar›: ‹ﬂçi-emekçileri temsil etti¤i, haklar› için müca-
m›ﬂ. Bu kimi niye ilgilendiriyor anlam›yorum” diyerek kendisini savunmaya çal›ﬂt›. Uslu’ya makam arabas› olarak al›nan 320 S modelinin liste fiyat›, özelliklerine ve aksesuarlar›na göre 150 bin ila 169 bin Euro aras›nda de¤iﬂiyor. Öte yandan Uslu’nun arac›n›n 2008 model olmas›na karﬂ›n trafi¤e ç›k›ﬂ tarihinin 21 May›s oldu¤u ö¤renildi.
Geçici çal›ﬂma hayat›n›, esnek çal›ﬂma hayat›n› geliﬂtirece¤ini düﬂündüklerini ve bu yönde çal›ﬂmalar›n› sürdüreceklerini aç›klayan Dinçer, ilk kez kat›ld›¤› Uluslararas› Çal›ﬂma Örgütü Genel Kurulu'nda TC’nin izledi¤i stratejilerin teyit edildi¤ini iddia etti. Kurulda görüﬂülen bir di¤er konu da ‘alt iﬂverenlik yönetmeli¤i’ ile ‘2821 ve 2822 Say›l› Kanunlar Üstündeki De¤iﬂiklik’ çal›ﬂmalar› oldu. Bu konunun yarg›ya gitti¤ini belirten Dinçer, sendikalar›n konuyla ilgili de¤erlendirmelerinin bakanl›¤a ulaﬂt›¤›n› ve bir taslak haz›rlayacaklar›n› ifade etti. Dinçer, TC’nin, krizin yol açt›¤› etkilere karﬂ› “en uygun cevaplar› veren” ülkelerden biri oldu¤unu savundu. “Bütün sendikalar›m›z ve bakanl›k olarak 2821 ve 2822 say›l› kanunlar›n önümüzdeki ILO toplant›s›na kadar ç›kar›lmas› konusunda büyük bir umut ve arzu taﬂ›yoruz” aç›klamas›nda bulundu.
‘‹ﬂsizlik art›ﬂ›nda düﬂüﬂ varm›ﬂ; gel de inan(!)’ ‹ﬂsizli¤in her geçen gün artt›¤› ülkede; ‘istihdam› artt›rmak üzere ç›kar›lan paketler sayesinde iﬂsizlik oranlar›ndaki art›ﬂ oranlar›n›n yavaﬂlad›¤›n›’ iddia eden Dinçer, iﬂsizlik art›ﬂ oranlar›ndaki düﬂüﬂün devam etti¤ini ve aradan geçen zaman›n kendilerini do¤rulad›¤›n› savundu. “Toplum yarar›na çal›ﬂma projesi” kapsam›nda 120 bin iﬂsize istihdam olana¤› sa¤lanaca¤›n›, 100 bin gence iﬂ baﬂ› e¤itim çerçevesinde 6 ayl›¤›na 360 TL destek verilece¤ini söyleyen Dinçer, küreselleﬂmenin bugüne kadar sadece sundu¤u f›rsatlarla de¤erlendirilerek yüceltildi¤ini kaydetti. ‹ﬂsiz say›s›n›n milyonlarla ifade edildi¤i ülke gerçekli¤i karﬂ›s›nda 100 bin gence iﬂ bulmakla sorunu çözdü¤ünü zanneden Dinçer’e göre, küresel ekonomik krizi aﬂman›n yolu ‘küresel bar›ﬂ’m›ﬂ; Kriz sadece ekonomik de¤il, felsefiymiﬂ.
‘Patronlar isterse de¤iﬂikli¤e gidebiliriz’ K›dem tazminat›n›n toplant›da gündeme gelmedi¤ini belirterek konuyu savuﬂturan Dinçer, patronlar›n de¤iﬂiklikle ilgili taslak sunmas› halinde konuyu de¤erlendirebileceklerini ifade etti. Kamu Personel Rejimi ile ilgili kendisinin Baﬂbakanl›k Müsteﬂar› oldu¤u dönemde yapt›¤› çal›ﬂman›n d›ﬂ›nda yeni bir haz›rl›k olmad›¤›n› belirten Dinçer, konuyla ilgili ç›kan haberlerin yanl›ﬂ anlaﬂ›lmadan kaynakland›¤›n› savundu. Dinçer, ‹ﬂsizlik Fonu'nun kullan›m› ile ilgili fonun amac› d›ﬂ›nda kullan›ld›¤›na dair kendisine bir eleﬂtiri ulaﬂt›r›lmad›¤›n› söyledi. Hassasiyetle fonun kullan›m›n›n ‘hukuka uygunlu¤u’nu takip ettiklerini dile getiren Dinçer’e göre bu konuda herhangi bir s›k›nt› yok.
Emek üzerene pazarl›k yapman›n savunulacak bir taraf› olamaz da çal›ﬂan mevsimlik 17 iﬂçiyi baﬂka insanlar› (kendilerinin ifadesiyle: Kendi kadromuzu oluﬂturaca¤›z ve bu en do¤al hakk›m›z) iﬂe alaca¤›z söylemleri ile iﬂten atmas› ancak haftalara varan mücadeleler sonras› geri ad›m at›p iﬂçileri yeniden iﬂe almas› kendi söylemleri ile de örtüﬂmüyor. Burjuva partiler misali seçim döneminde iﬂ vaatlerinin verilmesi bunun gere¤inin de seçim sonras›, ‘ben de belediye de kendi iﬂçimi çal›ﬂt›r›r›m’ zihniyetine bürünmesi s›n›f› bölmek ve karﬂ› karﬂ›ya getirmek d›ﬂ›nda bir iﬂe yaramayacakt›r. Sistemin s›n›f› bölme çabalar›na ek olarak bir de demokratlar›n kendi aralar›nda senin iﬂçin benim iﬂçim ayr›m›na gitmesi iﬂçileri s›n›f kimlikleri d›ﬂ›nda farkl› kimliklere büründürme çabas›, s›n›f›n dünden bugüne dinamitlenen birlik zeminine eksi olarak yans›yacakt›r. Dersim’de aç olan bir insan› iﬂten ç›kar›p yerine baﬂka bir aç insan› almak Dersim’deki iﬂçilerin iﬂsizlik sorunlar›n› çözmeye katk› sa¤lamayacakt›r. ‹ﬂsizlik sorununu bir yerel yönetim olan belediyenin bitirme ﬂans› elbette yok. ‹ﬂsizlikle ilgili yeni istihdam alanlar›n›n yarat›lmas› çözüm önerilerinin tüm halkla tart›ﬂ›larak bulunmas› yerine iﬂçilerin dönemsel olarak de¤iﬂtirilmesi takti¤i çözüm olarak görülemez. Belediye baﬂkan› ve DTP yöneticileriyle görüﬂen iﬂçilerin, ‘bizim yapaca¤›m›z bir ﬂey yok. Oluﬂturdu¤umuz Demokratik Güç birli¤iyle birlikte ald›¤›m›z karar› yerine getiriyoruz. Anlaﬂt›¤›m›z gibi kendi iﬂçilerimizi al›yoruz ve
bu bizim en do¤al hakk›m›z’ türünden cevaplar almas› kayda de¤erdir. Kayda de¤er oldu¤u gibi vahimdir. Bu tür aç›klamalar, çürümüﬂ düzen partilerinin ‘kadrolaﬂma’ zihniyetinin tezahürüdür, bu zihniyetin demokratik saflardaki etkilerinin yans›mas›d›r. Fakat bundan daha önemlisi ‘ama bizim anlaﬂmam›z öyleydi’ türünden masum olmayan bir gerekçenin arkas›ndaki zemin ve öncesinde sa¤land›¤› iddia edilen anlaﬂman›n hangi ideolojik anlay›ﬂla sa¤lanm›ﬂ oldu¤udur. Güç birli¤ini oluﬂturan çeﬂitli bileﬂenler-politik özneler böyle bir anlaﬂma yapm›ﬂ olabilir. Zira mesele böyle bir anlaﬂman›n yap›lm›ﬂ olmas›ndan çok eme¤e, iﬂçiye, emekçiye üstten bakan ve al›nteri üzerinden pazarl›k yapan bir anlay›ﬂ›n sergilenmiﬂ olmas›d›r. Emek ve emekçi üzerinden pazarl›k yapmaya kimsenin hakk› yoktur. ‘Kirlilik’ olarak nitelenecek bu anlay›ﬂ ve tutumun ne demokratl›k ne halkç›l›k ne de devrimcilikle bir alakas› vard›r. Devrimci anlay›ﬂ içerisinde de bunun tolere edilecek bir taraf› yoktur. Böylesi bir tutum ve anlay›ﬂ kendi içimizde de olsa (her boyutuyla) bunun bombalanmas› gerekmektedir. ﬁayet ilkesellikten bahsedeceksek ilkeselli¤in esas› emek ve ona karﬂ› gösterilecek tutumdur ve emek en de¤erli varl›k sebebimizdir. S›n›f›n en tabi hakk› olan ve bunun için y›llar› bulan ve bedeller ödenerek kazand›¤› güvenceli çal›ﬂma hakk›n›n ‘demokrat’ bir belediye taraf›ndan gasp edilmesi o belediyenin demokrat-
l›¤›n›n da do¤al olarak sorgulatacakt›r. B›rakal›m devrimcili¤i demokrat olman›n en önemli k›stas› olan s›n›f›n-ezilenin yan›nda saf tutma, s›n›f›n yaratm›ﬂ oldu¤u de¤erleri koruma ve geliﬂtirme, haklar›n›n gasp edilmesinde s›n›fla omuz omuza mücadele bir tarafa b›rak›larak demokratl›k olmaz. Hele hele devrimcilik hiç olmaz. Yerel seçim döneminde DTP ile ayn› program› savunan devrimci-demokrat dostlar›m›z›n bu duruma bir aç›klama getirmeleri do¤ru oland›r. Yap›lan direniﬂ sonras› iﬂe tekrar al›nan iﬂçiler için sorun k›sa süreli¤ine bitmiﬂtir. Bir y›ll›k zaman zarf›nda yaln›zca alt› ay çal›ﬂt›r›lan alt› ay açl›¤a mahkûm edilen, sigortas›z sendikas›z ve güvencesiz çal›ﬂt›r›lan iﬂçiler mücadelelerini s›n›f bilinci kuﬂanarak sürdürmelidirler. S›n›f bilincinde ›srar etmek, haklar ve s›n›f ç›karlar› için örgütlenmek, bunu savunmak vb hal hat›r iﬂine kalamaz. Bahsini etti¤imiz ﬂeyler ilkesel olup, demokratik halk iktidar›nda ve sosyalizmde de sar›laca¤›m›z, sahiplenece¤imiz, kullanaca¤›m›z biricik silahlard›r. S›n›f mücadelesini zaafa düﬂürecek, s›n›f› karﬂ›s›na alacak düﬂünceler ve pratikler kimden gelirse gelsin bedel ödenerek kazan›lm›ﬂ olan haklar›n korunmas› tüm s›n›f dostlar›n›n sorumlulu¤undad›r. Bu sorumluluktan kimse kaçamaz, kaçmamal›d›r.
EMEK
1-16 Temmuz 2009
7
800 bin ton hububat tarlada yat›yor KONYA/ADANA-
Baﬂlad›¤› tah›l ambar› Konya ve Çukurova'da 800 bin ton hububat tarlada kalacak. Teknolojik geliﬂmelere ra¤men her hasat mevsiminde 800 bin ton hububat tarlada kal›yor. Ürün kayb›n›n ülke ekonomisine maliyeti ise y›ll›k 352 milyon TL’yi buluyor. Türkiye Ziraat Odalar› Birli¤i (TZOB) Genel Baﬂkan› ﬁemsi Bayraktar, bu y›l tane kayb›n›n geçen y›la göre artaca¤›n› bildirdi. ‹ç Anadolu ve Çukurova’da biçerdöverler bu¤day ve arpa tarlalar›na girmiﬂ durumda. Uzmanlar, küresel ›s›nma nedeniyle Türkiye’de son iki y›ld›r yaﬂanan kurakl›¤›n ard›ndan bu y›l hububatta rekoltenin yükselece¤ini söylüyor. Uzmanlar, bu y›l bu¤dayda 20 milyon ton, arpada ise 7 milyon ton rekolte beklendi¤ini söylüyor. Çiftçi ise eme¤inin karﬂ›l›¤›n› almak için
Hekimler ‘Sa¤l›kta Dönüﬂüm Program›’na karﬂ› eylemde Sa¤l›k emekçilerinden sonra hekimler de AKP hükümetinin hayata geçirmek istedi¤i Sa¤l›kta Dönüﬂüm Program›’na karﬂ› tepkisini gösteriyor. Türk Tabipler Birli¤i (TTB) üyesi hekimler, ‘Sa¤l›kta Dönüﬂüm Program›’ çerçevesinde hayata geçirilmek istenen t›p fakültesi ö¤retim üyeleri için rotasyon, t›p fakültelerinde kontenjan art›ﬂ›, yeni t›p fakültelerinin aç›lmas›, ‘Tam Gün Yasa Tasar›s›’ gibi bir dizi de¤iﬂikli¤e karﬂ› ülkenin birçok yerinde eylemlerle tepkilerini dile getirirken taleplerini de aç›klad›lar. Konuya iliﬂkin ‹stanbul Tabip Odas›’nda aç›klama yapan Gençay Gürsoy, Sa¤l›kta Dönüﬂüm Program›’n›, “Daha fazla kar için sa¤l›¤›n piyasa koﬂullar›nda bir hak
¤›n metalaﬂt›r›larak pazarlanmas›na, eme¤in ucuz ve niteliksiz iﬂ gücü haline getirilmesine, sa¤l›¤›n piyasalaﬂt›r›lmas›na sessiz kalmayacaklar›n› belirtti.
TTB'den 'Tam Gün Yasa's›na karﬂ› kitlesel eylem: Cerrahpaﬂa T›p Kakültesinde bir araya gelen TTB üyeleri buradan Haseki E¤itim ve Araﬂt›rma Hastane’sine yürüyerek kitlesel bir eylem gerçekleﬂtirdi. Cerrahpaﬂa’da k›sa bir konuﬂma yapan TTB Merkez Konsey Üyesi Ali Çerkezo¤lu, Tam Gün Yasa Tasar›s›'n›n hekimlerin güvencesiz düﬂük ücretle çal›ﬂmas›na neden olaca¤›n› ifade etti. Uygulanan politikalar›n eme¤in metalaﬂt›r›lmas›na yönelik oldu-
Ö¤retim Üyelerinin Talepleri -T›p fakültelerindeki kontenjan art›r›lmas›n› zorlayan politikalardan vazgeçilmesi, mevcut t›p fakültelerindeki ö¤retim üyesi kadrolar› ve altyap›n›n desteklenmesi. -TBMM’ye sunulan Tam Gün Yasa Tasar›s›’nda, t›p fakültelerinin temel iﬂlevi olan e¤itim ve araﬂt›rmay› özendiren de¤iﬂiklikler yap›lmas› ve ö¤retim üyelerine ‘performans puan› karﬂ›l›¤›’ ek ödeme yerine, emeklerini karﬂ›layacak düzeyde, emeklili¤e yans›yan bir temel ücret verilmesi. -YÖK’ün, Dan›ﬂtay’›n karar›na uyarak rotasyon uygulamas›na son vermesi ve t›p fakültelerinin kadro sorununu çözmek için t›p fakülteleri ile do¤rudan ve yak›n iliﬂki içine girmesi. -T›p fakültelerinin ihtiyac› olan veya akademik yükseltme için gereken kadro taleplerinin bir an önce karﬂ›lanmas›. -Üniversite hastanelerinin finansman sorunlar›n›n çözümü için bu hastanelerin üretti¤i hizmetin niteli¤ine uygun ödeme programlar› geliﬂtirilmesi.
olmaktan ç›kar›lmas›, güvenceli çal›ﬂma düzenine son verilerek eme¤in ucuzlat›lmas› ve sa¤l›k kurum ve kuruluﬂlar›n›n iﬂletme haline getirilmesi” olarak tan›mlad›. Gürsoy, “Sa¤l›-
Borcunu ödeyemeyen çiftçi tar›m yapam›yor
¤unu söyleyen Çerkezo¤lu, “Baﬂta TTB olmak üzere hiçbir kuruma dan›ﬂ›lmadan yasallaﬂt›r›lmas› düﬂünülenler, hekim eme¤ini piyasaya s›k›ﬂt›rmakt›r.” Çerkezo¤lu, Sa¤l›k Bakanl›¤›'n›n
t›lar›na her geçen gün bir yenisi daha ekleniyor. Destekten mahrum b›rak›lan, izlenilen y›k›m politikalar› sonucunda üretemez duruma gelen ve gün geçtikçe yoksullaﬂan köylü, ﬂimdi de elektri¤i kesildi¤i için üretim yapam›yor. ‹zmir’in Ödemiﬂ, Tire, Beyda¤ ve Kiraz ilçelerinde TEDAﬁ’a tar›msal sulama borçlar›n› ödeyemeyen 8 bin köylü zor günler yaﬂ›yor. ‹zmir genelinde say›lar› 62 bine ulaﬂan tar›msal sulama abonelerinin, TEDAﬁ’a olan toplam elektrik borcunun 34 milyon TL oldu¤u belirtildi. TEDAﬁ bu borcun 8 milyon TL’lik k›sm› için haciz iﬂlemi baﬂlatt›. 7 bin çiftçi ise icral›k duruma düﬂtü. 30 bin hektar alanda sulu tar›m yap›lan ve ülkenin en önemli patates üretim merkezlerinden biri olan Ödemiﬂ’te sulama kuyular›n›n büyük bölümünün ödenemeyen borçlar nedeniyle elektriksiz kalma tehlikesi yaﬂ›yor. TEDAﬁ’›n elektri¤i kesmesi durumunda patates üretimi ya¤acak ya¤murlara ba¤l› olacak.
Çiftçiler icral›k
‹ZM‹R- Elektrik borçlar›n› ödeyemeyen çiftçiler tar›m yapam›yor, tarlas›ndaki ürünler ya¤mura emanet. Üretici köylülerin s›k›n-
Ödemiﬂ d›ﬂ›nda Kiraz, Beyda¤ ve Tire ilçelerinde de benzer sorunlar yaﬂan›yor. Toplam 12 bin 308 kay›tl› tar›msal sulama abonesinin bulundu¤u bu dört ilçede 456 çiftçi hakk›nda icra iﬂlemi uyguland›. Hakk›nda icra iﬂlemi baﬂlat›lan 456 abonenin 2002-2009 y›llar› aras›ndaki elektrik borcunun ana para tutar›n›n 1 milyon 420 bin 778 TL oldu¤u belirtiliyor.
“Tam Gün Yasa Tasar›s›’yla, doktorlar ya hastanede çal›ﬂacak ya da muayenehanelerde çal›ﬂacak, eme¤inden fazlas›n› almayacaklar” sözünü hat›rlatt›. Aç›klaman›n ard›ndan Haseki’ye yürüyen hekimler “Hastaneler halk›nd›r, sat›lamaz”, “Herkese eﬂit, ücretsiz, sa¤l›k”, “Sa¤l›k hakt›r, sat›lamaz”, “Genel grev, genel direniﬂ” diye sloganlar att›lar.
Ö¤retim üyelerinden imza kampanyas›: Sa¤l›kta Dönüﬂüm Program›’n›n etkiledi¤i alanlardan biri olan t›p fakülteleri için de ülkenin birçok t›p fakültesinde görev yapan ö¤retim üyeleri de imza kampanyas› baﬂlatt›. “www.t›pfakültelerininsesi.net” adresi üzerinden baﬂlat›lan imza kampanyas›na ise 316 ö¤retim üyesinin öncülü¤ünde baﬂlat›ld›. Kampanyaya iliﬂkin bas›n toplant›s› yapan hekimler Sa¤l›kta Dönüﬂüm Program›’n› de¤erlendirerek ‘Tam Gün Yasas›’na karﬂ› olduklar›n› ve bunun için mücadele edeceklerini belirtti. Ö¤retim üyeleri ad›na aç›klama yapan Prof. Dr. Raﬂit Tükel, Sa¤l›k Bakanl›¤› ve YÖK’ün baz› uygulamalar›n›n t›p fakültelerinin temel iﬂlevini ve üniversite hastanelerindeki çal›ﬂma ortam›n› önemli ölçüde zorlaﬂt›rd›¤›n› belirtti. Tükel, t›p fakültelerindeki ö¤renci kontenjanlar›n›n e¤itim altyap›s›n› zorlayacak ﬂekilde art›r›lmas›na da de¤inerek, uygulama ile ileride nitelikli hekim yetiﬂtirmekte büyük problemler yaﬂanaca¤›na dikkat çekti. Tükel, sonbahara kadar devam edecek olan imza kampanyas› sonras›nda toplanan imzalar› TBMM ve di¤er yetkililere ulaﬂt›racaklar›n› belirtti.
u¤raﬂ›rken, arazi yap›s›n›n engebeli olmas›, biçerdöverlerin ayarlar›n›n uygun yap›lmamas›, biçerdöver operatörlerinin e¤itimsiz olmas› ve erken hasat gibi etkenler, hububatta tane kayb›n› artt›r›yor. Türkiye Ziraat Odalar› Birli¤i’nin (TZOB) yapt›¤› araﬂt›rmaya göre her y›l hasat esnas›nda yüzde 2 kay›p yaﬂan›yor. Bayraktar, ürün kayb› hakk›nda ﬂu bilgileri verdi: “Ülkemizde ekili alanlar›n yüzde 70-80’ini hububat tarlalar› oluﬂturuyor. Tüm bu alan›n yüzde 70’i kendi yürür biçerdöverlerle hasat edilmektedir. Hasat döneminde önemli oranda kay›p yaﬂanmaktad›r. Bu y›lki hasat döneminde bu¤daydaki kayb›n 600 bin ton civar›nda olmas›n› bekliyoruz. Bu kayb›n ülke ekonomisine maliyeti 285 milyon TL. Arpa ürününde bekledi¤imiz 210 bin ton civar›nda ürün kayb›n›n maliyeti ise 67,2 milyon TL civar›nda olacakt›r.”
Kent A.ﬁ. iﬂçileri direniﬂe devam ediyor ‹ZM‹R- 58 gündür direniﬂ sürdüren Kent A.ﬁ. iﬂçileri: Zincirlerimizden baﬂka kaybedecek hiçbir ﬂeyimiz yok! Karﬂ›yaka Belediyesi'nin 5747 Say›l› Yasa'y› gerekçe göstererek 276 Kent A.ﬁ. iﬂçisini iﬂten ç›karmas›yla birlikte Kent A.ﬁ. iﬂçilerinin 58 günden bu yana sürdürdü¤ü direniﬂ geçti¤imiz pazartesi günü polisin sald›r›s›na maruz kalm›ﬂt›. Polisin sald›r›s›n›n ard›ndan ﬂantiyeden zorla ç›kar›lan iﬂçiler direniﬂlerine ﬂantiye önünde kurduklar› çad›rlarda devam ediyor.
‘Kazan›ncaya kadar direnece¤iz’:
Kent A.ﬁ. iﬂçileri ile yapt›¤›m›z görüﬂmede iﬂçiler; bütün bask› ve sald›r›lara karﬂ› direniﬂlerini kazan›ncaya kadar devam ettireceklerini belirttiler. ‹ﬂçiler polisin direniﬂlerine yönelik sald›r›lar›n› ﬂöyle anlatt›lar: “Polis sabaha karﬂ› 5’te haz›rl›ks›z oldu¤umuz bir anda bize sald›rd›. Bizi d›ﬂar›ya ç›karmay› baﬂard›, ancak biz direniﬂimizi d›ﬂar›da da devam ettirece¤iz. Ayn› gün saat 10’da ﬂantiyeyi taﬂ›mak istediler, araçlar› kaç›rmaya çal›ﬂt›lar biz buna engel olduk. Ve ﬂimdi burada nöbet tutuyoruz.”
‘Taﬂeronlaﬂma bir gün herkesin kap›s›n› çalacak’: ‹ﬂçiler, mücadelelerinin devam etti¤ini kaydederek ﬂunu dile getirdiler: “Önümüzdeki süreçte eylemliliklerimiz sokaklara taﬂ›yarak her yerde bu sald›r›y› teﬂhir edece¤iz”. Planlanan eylemliklerle ilgili olarak ise ﬂu ça¤r›y› yap›yorlar: “‹zmir’in 25 noktas›nda iﬂlerimize geri al›nmam›z ve taﬂeron sisteme karﬂ› imza stantlar› açt›k. Bizler halka ﬂunu anlatmaya çal›ﬂ›yoruz: Taﬂeronlaﬂma bir gün herkesin kap›s›n› çalacak burada ona dur
demezsek taﬂeron sistemi yayg›nlaﬂacak. ‘Bana dokunmayan y›lan bin y›l yaﬂas›n’ mant›¤›n›n bir ﬂey ifade etmedi¤ini, o y›lan›n bir gün onlara da dokunaca¤›n› anlatmaya çal›ﬂ›yoruz. Bizim 20 y›ld›r yapt›¤›m›z iﬂi taﬂeron bir firmaya sat›yorlar ve bizi iﬂlerimizden ediyorlar. Bu durum sadece bizi de¤il, tüm emekçileri ilgilendiriyor ve tüm emekçileri mücadelemizi desteklemeye ça¤›r›yoruz.”
‘Direniﬂimizin kazanmas› iﬂçi s›n›f›n›n kazanmas›d›r’: Kendilerinin iﬂten ç›kar›l›p buralar›n, yandaﬂ firmalara peﬂkeﬂ çekildi¤ini belirten Kent A.ﬁ. iﬂçileri ça¤r›da bulunarak, ﬂunlar›n söyledi: “Tüm sol ve sosyalist kesimlerden destek bekliyoruz. Bu direniﬂ zaferle sonuçlan›rsa sadece biz de¤il, iﬂçi s›n›f› kazanacakt›r. Biz buna inan›yoruz ve bu konuda kafalar›m›z çok net. Onlar bizi d›ﬂar›ya atsalar da biz sokaklarda da yatar›z. Biz o sokaklar› eylem alanlar›na çevirece¤iz. Gerekirse Cevat Durak’›n evinin önünde yataca¤›z. CHP genel olarak bu direniﬂten korkuyor. Bu direniﬂin bu kadar derinleﬂece¤ini onlar tahmin etmiyorlard›. ﬁimdi ise ﬂantiye panzerlerle çevrili, belediyenin önünde barikatlar kurulu ve insanlar› belediyeye girerken tek tek ar›yorlar. Bu onlar›n korkular›n›n göstergesi. Onlar›n kaybedecekleri çok ﬂey var, ancak bizim zincirlerimizden baﬂka kaybedece¤imiz baﬂka hiçbir ﬂey yok. Bu direniﬂ belediye iﬂ kolunda son y›llar›n en büyük direniﬂi ve bu direniﬂe tüm iﬂçiler emekçiler ve devrimciler destek olmal›d›r. Sendikalar› ne olursa olsun bütün sendikalardan s›n›f kardeﬂlerimizi direniﬂimize sahip ç›kmaya ça¤›r›yoruz.”
A¤ Tekstil iﬂçilerinin mücadelesi sürüyor ‹STANBUL- A¤ Tekstil iﬂçileri 3 ayd›r ödenmeyen maaﬂlar›ndan dolay› iﬂyeri önünde mücadele baﬂlatt›lar. ‹kitelli Parseller’de Kurulu bulunan Collins ﬂirketinin taﬂeronu A¤ Tekstil’de çal›ﬂan 180 iﬂçi, 3 ayl›k maaﬂlar›, ihbar ve k›dem tazminatlar› ödenmeden iﬂten at›ld›. Kriz bahanesiyle iﬂten at›lan iﬂçiler ise iﬂyeri önünde bekleyiﬂlerini sürdürerek haklar›n› al›ncaya kadar mücadeleye devam edeceklerini belirttiler. A¤ Tekstil patronu Lütfi Kiﬂi, iﬂçilere, 15 günlü¤üne iﬂyerini kapataca¤›n› söyleyerek, iﬂçilerin 3 ayd›r alamad›klar› maaﬂlar›n› ‘iﬂ oldukça’ ödeyece¤ini, ‘teminat’ olarak ise isteyen iﬂçilere makineleri verebilece¤ini belirtip iﬂçileri kand›rmaya çal›ﬂt›. Baz› iﬂçilere tehdit ve silah zoruyla ‘3 ayl›k senet ve bir adet makine’ karﬂ›l›¤›nda maaﬂlar›ndan ve tazminatlar›ndan vazgeçtiklerine dair bir belge imzalatt›. Tüm haklar›n› al›ncaya kadar iﬂyeri önünden ayr›lmayacaklar›n› belirten iﬂçilerin fabrika önünde direniﬂe baﬂlamalar› karﬂ›s›nda, korumalar› ve polis eﬂli¤inde iﬂyerinden kaçan Lütfi Kiﬂi, solu¤u Mehmet Akif Ersoy Karakolu’nda ald›. Durumu ö¤renen iﬂçiler, A¤ Tekstil’den karakola kadar yürüyerek karakol önünde yaklaﬂ›k 2 saatlik oturma eylemi yapt›. ‹ﬂçilerin ka-
rarl› tutumu üzerine A¤ Tekstil’in di¤er orta¤› Fevzi Kiﬂi tekrar iﬂyerine dönerek iﬂçilerle toplant› yapmak zorunda kald›.
‘Kriz var ama iﬂe devam’: ‹ﬂçileri kriz bahanesiyle iﬂten atan A¤ Tekstil patronu ise bir yandan da iﬂçileri ‘iﬂyeri önünde beklemeyin’ diyerek tehdit etti. Böylece krizin patronlar taraf›ndan kazanca çevrildi¤i de bir kez daha oraya ç›km›ﬂ oldu. ‹ﬂçilerle toplant› yapan Fevzi Kiﬂi, haklar›n› arayan iﬂçilere, “‹ﬂyerimin önünde beklemeyin, ben üretimi sürdürece¤im. ‹ﬂimi engellemeyin” diyerek krizi f›rsata çevirme çabas›nda oldu¤unu göstermiﬂ oldu. ‹ﬂçiler direniﬂte kararl›: ‹ﬂyeri önünde direniﬂlerini sürdüren iﬂçilere Tekstil Sen ve Demokratik Haklar Federasyonu (DHF) üyeleri destek verdi. ‹ﬂçilerin bekleyiﬂlerini sürdürdükleri s›rada iﬂyerine gelen polisler kimlik kontrolü bahanesini öne sürerek Tekstil Sen ve DHF üyelerini iﬂçilerden ay›rmak istedi. Polisin bu tutumu boﬂa ç›kar›larak iﬂçilerle birlikte bas›n aç›klamas› gerçekleﬂtirildi. Yap›lan aç›klamada hiç bir sald›r›n›n hakl› direniﬂi k›ramayaca¤›n› vurgulanarak, sonuna kadar direnilece¤i kaydedildi.
‹ﬂten at›lan ve haklar›n› almak için iﬂyerinde bekleyiﬂlerini sürdüren iﬂçilerle konuﬂtuk
Nihal Kalkan: 2 y›ld›r burada çal›ﬂ›yorum. Son 3 ay›m›z zorunlu mesailerle, ücretlerimize zam yap›laca¤› vaatleriyle kand›r›larak, maaﬂlar›m›z› vermek için bugün yar›n diyip zaman geçirtilerek geçti. Kriz bahanesiyle iﬂten at›ld›k. Ama bizi iﬂten atana kadar üretime devam ediyordu. Ocak ay› ve son 2.5 ayl›k maaﬂlar›m›z› alamad›k. Bu süre boyunca üretime devam ediyorduk. Zorunlu mesaiye b›rak›l›yorduk. Kalmad›¤›m›z zaman maaﬂ›m›z› vermeden iﬂten at›yorlard›. ﬁirketin önceki ad› olan Vefa’dan A¤’a geçerken hiçbirimize tazminat vermediler.
Nebahat Meliko¤lu: Üç ay boyunca sürekli mesaiye kald›k. Üç ay boyunca paras›z kald›k. Çoluk çocuk evde aç kald›. Patron bize senet verece¤ini söyledi; ama biz senet de¤il, param›z› istiyoruz. Dün bizi tek tek yukar› ça¤›rd›. Biz de, “Biz tek çal›ﬂmad›k, hep birlikte çal›ﬂt›k” dedik, girmedik içeri. Girenler oldu fakat onlar patronun adam›. Patron, “Devlet bütün mal›ma el koydu” demiﬂti. Dün de makinelerini al›p yan›m›zdan kaç›rarak götürdü. Devlet nas›l el koyuyor, anlam›yorum.
8
1-16 Temmuz 2009
PERSPEKT‹F
DEVR‹MC‹ BASIN VE GAZETEM‹Z‹N ÖNEM‹ Özgünlü¤ümüzü korumak kayd›yla bir parças› oldu¤umuz medyay› tan›mlamak gerekirse; radyo, televizyon, gazete, dergi, kitap, haber gibi bas›n-yay›n alan›ndaki iletiﬂim araçlar›n›n oluﬂturdu¤u iletiﬂim ortam› ya da dünyas› anlam›na gelir. Bir insan için dil ne ise (tabiî ki dil ile beynin iliﬂkisi içinde), insan topluluklar› ya da toplum için (ama elinde bulundurup kullananlar için) medya da odur.
‹ki kamp veya iki dünyaya ayr›lm›ﬂ toplumlarda, bu farkl› iki dünyan›n karﬂ›l›kl› mücadele ve savaﬂ›m›, karﬂ›t güçlerin her birinin hasm›na karﬂ› tüm imkanlar›n› seferber eden büyük çabalar›na ve örgütlenmelerine sahne olur. Her s›n›f kamp›, kendi dünya görüﬂü, ahlak›, ideolojik, siyasi ilke, kural ve de¤erlerine uygun olarak birçok araç ve yönteme baﬂvururlar. Medya bu savaﬂ›m ve örgütlenme araçlar›n›n baﬂl›calar›ndand›r. Bu mücadelenin fonksiyonel bir unsurudur. Toplumdaki s›n›f ve s›n›f çeliﬂki-çat›ﬂmas›na ba¤l› olarak, gerici ve ilerici olmak üzere iki nitelik gösterir medya. Özgün bir ifade tarz›nda, “üçüncü güç”, “yumuﬂak zor” olarak tan›mlamalar› yabana at›lacak görüﬂ de¤ildir. Hatta bunun isabetli bir belirleme oldu¤unu söylemek mümkün. Zira, bu alanda kaba ﬂiddet ya da fiziksel maddi zordan bahsedilmese de ideolojik, kültürel dikte, yönlendirme ve manipülasyon; moral de¤erlerin tahrip edilip çökertilmesi; özel yaﬂam›n teﬂhir edilmesi, ﬂantaj, tehdit, iftira, onursal ve kimli¤e yönelik sald›r›lar; baﬂta bilgilenme hakk› olmak üzere, genel anlamda hak ve özgürlükler karﬂ›s›ndaki rolü ve ayd›nlatma yerine karanl›¤a çekme misyonu; yarat›lan psikolojik atmosfer ve halk kitlelerine verilen mesajlar ya da militarizmin, gericili¤in, faﬂizmin cani eylem ve uygulamalar›n›n, “korku toplumu” yaratma amac›yla son derece manidar ve maksatl› olarak haber yap›lmas› veya görüntülerin yay›nlanmas›; medyan›n kesin bir “zor” unsuru içerdi¤ini ve gerici zorun “yumuﬂak zor” ﬂeklini gösterir. 19 Aral›k hapishaneler sald›r›s› ve yak›lan, kurﬂunlanan, parçalanan devrimci ve komünistlerin cesetlerinin bilerek (son derece bilinçli olarak) televizyon ve gazetelerde teﬂhir edilmesi vb. bu gerçe¤in örnekleridir. Gerici hakim s›n›flar medya koluyla geniﬂ halk kitlelerini sindirip, raptu-zapt alt›na al›rken, di¤er taraftan iç dalaﬂmalar›nda da kliklerin birbirilerini ekarte etmenin meydan› olarak da kullanmaktad›rlar. Bu alan›n önemi, halk kitlelerinin manipüle edilerek yedeklenmesi aç›s›ndan burjuvazi için vazgeçilmez de¤erdedir. Dolay›s›yla burada her bak›mdan s›k› bir mücadelenin yaﬂand›¤› ve bu mücadelenin halk kitleleri ve devrimci de¤erlerin toplam›na karﬂ› da yürütüldü¤ü (esasta da buna yönelik yürütülür) için, devrimci de¤erlerin bu alanda da sahiplenilip savunulmas› kaç›n›lmazd›r. Gerici-burjuva medya hakk›nda yap›lan tüm tespit ve de¤erlendirmeleri yine medyadan duymakta, “ö¤renmekteyiz.” Bu da medyan›n önemini görmeye ve kabul etmeye yeterlidir. Ama medyan›n en gerçek önem ve anlam› onun s›n›fsal aç›dan üstlendi¤i misyonda a盤a ç›kar. “Bir orduyu bozguna m› u¤ratmak istiyorsunuz? O halde onun moral de¤erlerini yok edin.” ‹ﬂte bu söz, bir yan›yla, medyan›n üstlendi¤i-üstlenece¤i rolü iﬂaret eder, önemini tan›tlar. Elbette yukar›da gerici iﬂlevler anlam›nda yapm›ﬂ oldu¤umuz de¤erlendirme ve and›¤›m›z yaklaﬂ›mlar gerici sistemlerde-gerici s›n›flara ait olan medyaya aittir, bunun için söylenmektedir. Dolay›s›yla medyay›, s›n›flar bölünmüﬂlü¤üne ba¤l› olarak genel anlamda ikiye ay›rmak gerekli ve zorunludur. Araç olarak (ama sadece araç olma anlam›nda) yüklendi¤i misyon, yerine getirdi¤i iﬂlev ve oynad›¤› rol itibar›yla, ortak bir de¤er ve anlama sahip ise de bu arac›n kimin elinde oldu¤u-kimin kulland›¤› sorusuna ba¤l› olarak s›n›f niteli¤i a盤a ç›kar, s›n›f karakteri yüklenir ve bu aç›dan hayati önem kazan›r. Bütünlüklü ve genel olarak medyan›n, felsefi-ideolojik-kültürel ve tüm teorik sahada, tam kullan›ﬂl› ve etkin tesir eleman› olma gücüyle, ajitasyon-propaganda ve örgütlenme arac› olarak en geniﬂ kesimlere ulaﬂ›p hitap etme olana¤›n› sa¤lamas› aç›s›ndan, ola¤anüstü bir araç oldu¤u aç›kt›r. ‹ster gerici sistem ve devletlerde olsun isterse de bunlara karﬂ› mücadele ve örgütlenmelerde olsun, medyan›n bu fonksiyonu evrensellikle geçerlidir. Özellikle, medyan›n tekele dönüﬂtürüldü¤ü, “medya patronlu¤u” kavram›n›n ciddi bir avantaj olarak olgulaﬂt›¤› ve medyan›n önemli bir sektör haline getirilerek büyük bir kap›ﬂma-dalaﬂ meydan›na dönüﬂtürüldü¤ü mevcut koﬂullarda; hükümetlerin y›k›lmas› ya da korunmas› düzeyinde komplolar›n arac› olarak öne ç›kmas›, medyan›n kuvvetini en uç noktalarda gözler önüne sermektedir. Öte yandan, devrimci dünyan›n siyasi iktidar mücadelesinde istisnas›z ﬂekilde baﬂvurdu¤u bir alan olarak, devrimin yayg›nlaﬂ›p örgütlenmesinde sundu¤u hizmetle ka-
Ba¤›ms›zl›k, Halk Demokrasisi, Sosyalizm ve Komünizm Yolunda “Devrimci Demokrasi’’den!
Gazetemiz yay›n hayat›nda teknik ama anlaml› ve ileriye do¤ru bir de¤iﬂiklik yaparak yay›n periyodunu haftal›k olarak düzenlemeyi planlamaktad›r. Kuﬂkusuz ki bu ad›m, yeni ihtiyaç ve daha büyük çabay› gerektirecektir. Buna karﬂ›n, gazetemizin üstlendi¤i misyonla somutlaﬂan devrimci ihtiyac›n karﬂ›lanmas› için zorluklar› gö¤üsleme ve aﬂma görevinden kaçamay›z. Devrimci çabam›z›n, yay›n ilkelerimizin olanakl› k›ld›¤› devrimci dayan›ﬂma ile desteklenmesini ve ilgili her okur, devrimci-demokrat kiﬂi ya da kurumun sorumluluk almas›n› bekledi¤imizi özellikle belirtmek isteriz. ç›n›lmaz bir görev cephesi oldu¤u kesin bir do¤rudur. Lenin yoldaﬂ›n, Bolﬂeviklerin Çarl›¤a karﬂ› mücadelede Bolﬂevik partinin örgütlenmesinde temel bir unsur olarak, merkezi yay›n organ› olan gazetenin önemine atfen söyledikleri hat›rlan›rsa, medyan›n önemi ve dolay›s›yla da bir araç olarak evrensel bir geçerlili¤e sahip oldu¤u görülmüﬂtür. Bir toplumu egemenlik alt›nda tutman›n en ak›lc› yolu, onun üstünde ideolojik-kültürel hegemonya kurmaktan geçer. Siyasi tahakküm mutlaka ideolojik tahakküme dayanmak zorundad›r. Aksi halde kal›c› ve sa¤lam olamayaca¤› gibi y›k›lmaktan da kurtulamaz. Her devrim, ayn› ihtiyaçla bir kültür cephesine sahip olup bunu yaratmak zorundad›r. Bu yap›lmadan geniﬂ halk kitlelerinin ayd›nlat›lmas› ve devrime seferber edilmesi düﬂünülemez. “Halk kitlelerine siyasi bilinç d›ﬂar›dan verilir” sözü bir bak›ma kültür cephesinin rolünü anlat›r. Kültürü yayg›nlaﬂt›rma ve taﬂ›man›n önemli bir basama¤› kuﬂkusuz ki medyad›r ve hatta a¤›rl›kl› olarak medyad›r. Sözlü ajitasyon-propagandan›n önündeki tüm engel ve tabii s›n›rl›l›klar düﬂünüldü¤ünde, neredeyse “s›n›r tan›mayan” ölçülerde ulaﬂabilme imkan› anlam›nda, özellikle bas›n›n iletiﬂim arac› olarak fonksiyonu öne ç›kar. Kültür ordusu yarat›lmadan ya da bu cephede gereken mücadele temsili sa¤lanmadan karﬂ›-devrimle tam bir savaﬂ›m yürütülemez. Tüm bunlar, hem genel anlamda bas›n›n ve hem de devrimci bas›n›n fevkalade bir örgütlenme arac› oldu¤unu, ve genel olarak ve özellikle devrimci bas›n›n hayati bir prensip oldu¤unu ispatlamaktad›r. Her ﬂey, s›n›flar mücadelesi karﬂ›s›ndaki duruﬂu ve üstlendi¤i misyonla anlam kazan›r.
Devrimci ve Sosyalist Bas›n›n S›n›flar Mücadelesinde Durdu¤u ve Temsil Etti¤i Yer Buraya kadar medya genellemesiyle; meselenin tarihsel önemi, ilerici ve gerici iﬂlevi, araç olarak evrensel geçerlilikle oynad›¤› rolü, s›n›fsal niteli¤i ve s›n›flar mücadelesindeki yeri vb. hakk›nda genel bir de¤erlendirmede bulunmuﬂ olduk. ﬁimdi, devrimci medya-bas›n kapsam›nda yaﬂam›n› sürdüren devrimci gazetenin önemi hakk›nda daha somut tart›ﬂmaya geçebiliriz. Ama bunu yaparken genel hat ve ortakl›klar› itibar›yla ayn› meselelere de¤inmekten ve k›smen de olsa genel ba¤laﬂ›kl›klar› içinde ele almaktan kaç›namayaca¤›z. Zira, ancak böylece sosyalist gazetenin s›n›flar mücadelesindeki rolü ve gereklili¤i anlat›-
labilinir-anlaﬂ›labilinir. Hakim s›n›flara karﬂ› mücadelenin her cephede yürütülmesinin zorunlulu¤u aﬂikard›r. Devleti elinde bulunduran gerici-faﬂist hakim s›n›flar, iktidar avantajlar›yla en geniﬂ olanaklara sahip bulunmaktad›rlar. Bu imkan ve avantajlar›n› devrimi geriletmek, bast›rmak için sonuna kadar kullanmaktad›rlar. Bu, s›n›f karakterleri ve ç›karlar› gere¤idir. Gerici iktidarlar›n› koruyup sürdürmenin tabii s›n›f davran›ﬂ›d›r. Devrime karﬂ› asla hoﬂgörülü olamaz ve tüm kuvvetleriyle sald›rmaktan geri kalmazlar. Buna karﬂ›n, geliﬂen devrimci hareket ve mücadele, devrim öncesi gericilik ve faﬂizm koﬂullar›nda da hakim s›n›flardan önemli tavizler koparmay› baﬂar›r. Burjuvazi, vermek zorunda kald›¤› bu tavizleri, yine devrimci hareketin geriletilmesi amac›yla kullan›r-kullanma amac›n› güder. Ne var ki, burjuvazi gerici-çürümüﬂ özüne ba¤l› olarak her zaman ve her durumda yapmak istediklerini tam baﬂaramaz, aleyhine olan geliﬂmelere zorunlu olarak boyun e¤mek durumunda kal›r. Bu tamamen, uluslararas› ve ulusal konjöntür ile (ve esasta da) devrimci hareketin yaratm›ﬂ oldu¤u bas›nca ba¤l›d›r. Elbette, “bir parmak bal çal›p pete¤i kurtarma” siyaseti de bu geliﬂim döneminde yer al›r-almaktad›r. Sonuç olarak, devrimci hareket veya mücadele, kazan›mlar sa¤layarak yürür. Burjuvaziden tavizler ve parçalar kopararak yürümesi devrimin geliﬂme mant›¤›na uygun ve onun gere¤i-göstergesidir. Burjuvaziden kopar›larak al›nan bu devrimci olanaklardan biri de sosyalist bas›n›n yasal statüde kabul edilmesidir. Yanl›ﬂ anlaﬂ›lmamal›d›r ki, devrimci bas›n, yasal yay›n organlar›yla s›n›rl› de¤ildir, öyle görülemez. Ço¤u dönemler yasal yay›n olana¤› bulunmayabilir. Ve devrimci mücadeleler tarihine bak›ld›¤›nda illegal yay›n›n sürekli olarak kullan›ld›¤› ve bunun esas al›nd›¤› görülecektir. Bu durum, yasal yay›n›n devrede oldu¤u ﬂartlar›m›zda da geçerlidir. Stratejik bir mücadele arac› olan ve stratejik önemi olan bas›n›n yasal biçimle s›n›rland›r›lmas› hiç kuﬂkusuz ki özürlü bir anlay›ﬂt›r. Bas›na yaklaﬂ›m›m›z›n tek yönlü herhangi bir biçiminin reddedilmesi tarz›nda olamayaca¤› bilinmek durumundad›r. Ki, mevcut realite de budur. Tersi tasavvur edilemez.
Devrimci yay›n faaliyeti önemlidir Özetle, devrim ile karﬂ›-devrim, bas›n yelpazesinde keskin bir ideolojik-kültürel mücadele içindedir. Devrim burada da kendisini yükseltmekle her zaman yüz yüzedir. Bundan sak›namaz, buray› erteleyemez,
kullanmazl›k ilan› hiç edemez. Burjuvazinin karﬂ›-devrimci propagandas›, halk kitlelerini aldatan yalanlar›, halk kitlelerini ideolojik-kültürel bombard›manla yozlaﬂt›r›p uyuﬂturmas›, ideolojik-kültürel egemenli¤i alt›na al›p yönlendirerek yönetilmelerini kolaylaﬂt›rmas›, bu sahada da etkin olarak sürdürüldü¤ü için, devrimci mücadelenin de kendisini bu alanda etkin olarak var etmesini gerektirmektedir. Devrim, kendisini bu silahtan mahrum b›rakamaz, bu cepheyi kullanmama lüksüne sahip olamaz. Çünkü, iktidar olma avantaj ve olanaklar›na sahip olan hakim s›n›flara karﬂ›, salt sözlü ajitasyon-propaganda ile yan›t olabilmek hem yeterli olmaz ve hem de tam olarak mümkün de¤ildir. Devrimci s›n›flar›n örgütlülük durumu ve nicel yap›s› göz önüne al›nd›¤›nda toplumun en geniﬂ kesimlerine ulaﬂmas› ve hatta tüm halk kesimlerine sözlü olarak tesir etmesi genellikle mümkün de¤ildir. Dolay›s›yla, daha geniﬂ kesimlere ulaﬂma olana¤› olarak ve merkezi düzeyde ajitasyon-propaganda ve örgütlemesini gerçekleﬂtirip yürütebilmek için bas›n› kullanmas› kaç›n›lmazd›r. Tabiî ki devrimci bas›n›n rolü ve gereklili¤i esasta buna dönük olmak zorunda olsa da salt bununla s›n›rl› bir de¤ildir. Zira hakim s›n›flar d›ﬂ›nda, devrimci s›n›f katmanlar› ve siyasi düﬂman durumunda olmayan ideolojik düﬂman ak›mlara karﬂ› mücadele için de devrimci gazete ve bas›n gerekli-zorunludur. Devrimci bas›n veya gazetenin, bilumum burjuva ve gerici s›n›flar cephesine karﬂ›, proletarya ve ezilen emekçi-devrimci halk s›n›flar›n›n mücadele cephesinin önemli bir platformu oldu¤u inkar edilemez. O, keskin s›n›flar mücadelesinde, devrimci s›n›flar›n ç›karlar› temelinde görev yürüten ve onlar›n sesi olarak yükselen bir kuvvettir. Gerici olan her ﬂeye karﬂ› uzlaﬂmaz mücadelenin arac› ve kendi alan›ndaki temsilcisi olarak, tarihsel görevin parças› ve proleter s›n›f taraf›nda ideolojik-kültürel bir kurum veya devrimi yayan bir fabrikad›r. Hakim s›n›flar›n gerici çabalar›na karﬂ› ilerici çaban›n; gerici s›n›flar›n toplumsal yaﬂam› karanl›¤a bo¤ma çabalar›na karﬂ› toplumun ayd›nlat›lmas› u¤runa varl›k sürdüren faal bir dinamik olarak, gelece¤in inﬂas› ve genel çark›n dönmesinde atlanamaz de¤erde iﬂ gören diﬂli durumundad›r. Ezen ve sömürenlere karﬂ›, ezilen-sömürülen ulus ve yoksul halklar yan›nda ve proletaryan›n saflar›nda büyük bir mücadeleci ve örgütleyicidir. Demokrasi ve devrim mücadelesinin yetenekli ve kararl› savunucusu, devrimin tutarl› bir bölü¤üdür.
Devrimci Demokrasi gazetesi, uluslararas› iﬂçi s›n›f› ve halk hareketlerinin bas›n yay›n dünyas›n›n co¤rafyam›zdaki bir parças›d›r. Proletarya enternasyonalizmini benimseyerek, bunu her ﬂeyin üstünde tutar. Buna ba¤l› hareket ederek, üzerinde bulundu¤u co¤rafyadaki görevlerini enternasyonalizmin somut biçimi olarak kavrar ve yürütür. Proletaryan›n felsefi dünya görüﬂünden ﬂaﬂmayarak, proleter ideoloji ve ilkeleri k›lavuz al›r, takip eder. ‹ﬂçi s›n›f› bilimini esas alarak, bunu özümser ve bununla donan›r. ‹dealizmi kesin olarak reddeder. Elbette halklar›m›z›n özlem ve talebi karﬂ›s›ndaki görevini, salt bu özlemi dile getirmekle s›n›rlamaz, bu talebin gerçekleﬂtirilmesi için üstüne düﬂen görevi, bedeller ödeme pahas›na kararl›l›kla yerine getirme iddias›na sahip olup, bunun prati¤i içindedir. Ajitasyon-propaganda ve örgütleyici fonksiyonuyla bu görevi yerine getirmektedir. Devrimci Demokrasi gazetesi, genel görev ve faaliyet muhtevas›n› yukar›daki özelliklerine ba¤l› olarak tayin eder, oluﬂturur, tan›mlar. Tüm felsefesi, amaçlar›, kuﬂand›¤› bilimsel pozisyon ve tüm aktüalitesi bak›m›ndan hakl› devrimci meﬂruiyette olup, demokratik, özgürlükçü ve ba¤›ms›zl›kç› zemindedir. Yasal prensiplere uygun statüde olup yasal prosedüre uygun biçimlenerek faaliyetini bu zeminde sürdürür. Meﬂruiyet ve referans›n› ezilen sömürülen halk kitlelerinin devrimci davas›ndan al›r, hakl› mücadeleleriyle aç›klar. Devrimci Demokrasi gazetesi, halk kitlelerine dayanma prensibinden hareket eder, onlar›n örgütlü gücüne güvenir. Devrimci Demokrasi gazetesi, ideolojik-politik-örgütsel hat ve çizgisiyle, Maoist temeller üzerine bina edilmiﬂ devrimci kulvarda bulunan bir yay›n organ›d›r. Devlet ve hakim s›n›flar›n karakteri ile paralel olan toplumsal sistem niteli¤i ve emperyalizme ba¤›ml›l›¤›n›n tabii-zorunlu sonucu olarak, co¤rafyam›zda demokrasi sorununun devrim sorunu oldu¤u bilinciyle hareket eder. Devrimci Demokrasi gazetesi, devrimci halk kitlelerini ayd›nlatmay›, do¤ru bilgilendirmeyi ve onlar›n kurtuluﬂu u¤runa sorumluluklar›n› yerine getirme prensibini benimser, devrimci s›n›flar›n kürsüsü olma bilinciyle hareket eder. ‹deolojik-kültürel yozlaﬂman›n önünde engel olmay› ve Yeni Demokrasi kültürünü temsil ederek yaymay› görev edinip, her anlamda ideolojik mücadelenin gerekliliklerini yerine getirmeyi amaçlar, bunun için çal›ﬂ›r. Yeni Demokratik kültürün yegane mevzisi olarak görev üstlenir. Halk kitlelerinin sözcülü¤üne uygun davran›r. Devrimci Demokrasi gazetesi, s›n›fsal ve milli bask› ve zulmün amans›z düﬂman› olmakla birlikte, her türlü bask› ve sömürünün karﬂ›s›nda kararl› karﬂ› duruﬂ tavr› al›r; dil, din, ›rk, cinsiyet gibi tüm ayr›mc›l›k, ayr›cal›k ve eﬂitsizlikleri k›nayarak reddeder. Devrimci Demokrasi gazetesi, proleter siyaset tarz›ndan ve ilkelerinden taviz vermez, ideolojik mücadeleyi önemseyerek farkl› görüﬂlere yer verir. “Kitlelerden kitlelere” ﬂiar›n› önemseyerek uygular. Ve “kitlelerin hem ö¤retmeni hem de ö¤rencisi” olmay› benimser. Devrimci s›n›flardan taraf oldu¤unu ve devrimci demokrasinin sözcüsü oldu¤unu aç›kça beyan eder. Devrimin ç›karlar›n› koruyarak temsil eder. Yay›n politikas› ve ilkelerini öz, olarak bunlara göre belirler, uygular. Devrimci demokrasinin temsili olarak, iki çizgi mücadelesi temelinde muhalif fikir ve farkl› görüﬂlere karﬂ›, sekter “kapal› kap›c›l›¤›” uygulamaz, onlarla birlik ve mücadele zemininde bir arada olmay› kabul eder. Devrimci Demokrasi gazetesi, devrimci bas›n alan›nda temsil etti¤i misyonla, baﬂta iﬂçi s›n›f› olmak üzere, köylülük ve di¤er devrimci halk kitlelerinin iradesi, sözcüsü ve aç›k kürsüsü olmakta iddial›d›r. Devrimci Demokrasi gazetesi, di¤er devrimci-demokrat bas›n yay›n›n da karﬂ› karﬂ›ya kald›¤›, hakim s›n›flar›n bask›, sindirme politikalar› ve terörüne maruz kalmaktad›r. Hakim s›n›flar, kapatma ve a¤›r para “cezalar›na” baﬂvurarak anti-demokratik ve faﬂist uygulamalar›n› günbegün yo¤unlaﬂt›rmaktad›r. Ne var ki, Devrimci Demokrasi gazetesi, tüm bask›, tehdit, gerici sald›r›lar› ve y›ld›rma politikalar›na karﬂ›n, devrimci çizgisini ve onurlu mücadelesini sürdürme kararl›l›¤›ndad›r ve asla boyun e¤meyecektir. Halklar›m›za karﬂ› sorumlulu¤umuzu ve ayd›nl›k gelecek borcumuzu, hiçbir bask› bizlere unutturamayacakt›r. ‹ﬂte tüm bunlardan dolay›d›r ki, Devrimci Demokrasi gazetesi, halk kitleleri ve toplumun yaﬂam›na önemli bir ihtiyaç olarak daha s›k, daha çok, daha yayg›n ve daha etkin olarak girmek durumundad›r. O halde, Devrimci Demokrasi'nin bu ihtiyac› daha güçlü olarak karﬂ›lamas› için, baﬂta okur kitlesi olmak üzere, bütün devrimci halk kitlelerinin eleﬂtiri, öneri, materyal, yaz›m türleri, teknik araç-gerek gibi çeﬂitli maddi-manevi katk›larla desteklemelerini beklemekte, talep etmekteyiz. Gazetemiz, yay›n hayat›nda teknik ama anlaml› ve ileriye do¤ru bir de¤iﬂiklik yaparak yay›n periyodunu haftal›k olarak düzenlemeyi planlamaktad›r. Kuﬂkusuz ki bu ad›m, yeni ihtiyaçlar› ortaya ç›karacak ve daha büyük çabay› gerektirecektir. Buna karﬂ›n, gazetemizin üstlendi¤i misyonla somutlaﬂan devrimci ihtiyac›n karﬂ›lanmas› için zorluklar› gö¤üsleme ve aﬂma görevinden kaçamay›z. Devrimci çabam›z›n, yay›n ilkelerimizin olanakl› k›ld›¤› devrimci dayan›ﬂma ile desteklenmesini ve ilgili her okur, devrimcidemokrat kiﬂi ya da kurumun sorumluluk almas›n› bekledi¤imizi özellikle belirtmek isteriz.
GÜNCEL
1-16 Temmuz 2009
9
Rektörden ö¤rencilere rehabilitasyon yard›m›! grev yerine yap›lan polis bask›n›na ‘gönül rahatl›¤›yla’ izin vermiﬂti. Yeni rektörün yeni icraat› ise, solcu ö¤rencileri tespit edip onlar› “makul” ve “istenilir” ö¤renciler haline getirmek için, önce polis sonra aileler ve son olarak “T›p Fakültesi Ruh Sa¤l›¤› Anabilim Dal›”na ba¤l› “Kriz Merkezi” ile iﬂbirli¤i yapmak oldu. Kendi imzas›n› taﬂ›yan bir mektupla, ailelerden sol görüﬂlü ö¤rencilerin, “yeni yaﬂamlar›na adaptasyon” sorunu yaﬂad›klar› gerekçesiyle üniversiteyle ba¤ kurulmalar› isteniyor. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi eski dekan› olan ve 5 A¤ustos tarihinde Cumhurbaﬂkan› Abdullah Gül taraf›ndan Ankara Üniversitesi Rektörü olarak atanan Ziraat doktoru Prof. Dr. Cemal Talu¤, doktor unvan›n› kullanarak solcu ö¤rencilere iyileﬂtirilmesi gereken bitkiler teﬂhisini koymuﬂ bulunuyor.
ANKARA- AÜ Rektörü Cemal Talu¤, gönderdi¤i mektupla ailelere, üniversite ve polisle iﬂbirli¤i yapmalar›n› teklif ediyor, solcu ö¤rencilerin '›slah' edilmesini he-
Rektörlük seçimleri esnas›nda “solcu” kimli¤i ile oy ço¤unlu¤unu alarak Anakara Üniversitesi Rektörü olmay› baﬂaran Cemal Talu¤’un rektör olduktan sonra ilk iﬂi
Rektörün ailelere gönderdi¤i mektup Say›n .........................................................., Ankara Üniversitesi, ülkemizin en köklü ve en sayg›n üniversitelerinden biri olarak, 38.000 ö¤rencisi ve 3340 akademik personeli ile büyük bir ailedir. Ö¤rencisine de¤er ve sorumluluk vermeyi temel bir ilke olarak belirlemiﬂ olan üniversitemiz, onlar›n ebeveynlerini de aile üyeleri olarak kabul etmektedir. Ö¤rencilerimize karﬂ› sorumluluklar›m›z› yerine getirirken sizlerden gelecek destek ve katk›lar hem çabam›z›n etkin sonuçlara ulaﬂmas›n› hem de olumlu sonuçlar›n paylaﬂ›larak ço¤almas›n› sa¤layacakt›r. Üniversite yaﬂam› hiç kuﬂkusuz ortaö¤retimden daha farkl› ve karmaﬂ›kt›r. Gerek ortaö¤retimin kat› disipline dayal› belirlenmiﬂ yap›s›ndan gerekse al›ﬂageldi¤i aile ortam›ndan ayr›lan ve yaﬂam›n›n sorumlulu¤unu tümüyle üstlenen ö¤rencilerimiz zaman zaman bu yükle baﬂa ç›kmakta zorlanmaktad›rlar. Bu zorlu¤un üstesinden gelebilmek için benimsedikleri çözüm yollar› ve kurduklar› iﬂbirlikleri her zaman istendik, etkili ve olumlu sonuçlara ulaﬂt›r›c› olmamaktad›r. Üniversitemiz bu tür sorunlarla karﬂ› karﬂ›ya kalan ö¤rencilerimizi desteklemek için çaba harcamakla birlikte bu çabalar›n tam anlam›yla yeterli oldu¤unu ileri sürmek güçtür. Bu ba¤lamda sizlerin yard›m ve katk›lar›n›z›n önemi büyüktür. Bu mektubu alm›ﬂ olman›z o¤lunuz/k›z›n›z ya da üniversitemiz nezdinde sorumlulu¤unuzda bulunan ö¤rencimizle ilgili bir sorunun bulundu¤u anlam›na gelmektedir. Bu konuda daha ayr›nt›l› bilgi almak için mesai saatleri içinde (08:00-17:00) 363 03 26 nolu telefonu arayabilirsiniz.
defliyor. Ankara Üniversitesi ‘nin geçen y›l atanan ‘taze’ rektörü, ‘eski solcu’ Cemal Talu¤, ö¤rencilerin ailelerine yollad›¤› kendi imzas›n› taﬂ›yan bir mektupla solcu ö¤rencileri dize getirmeyi hedefliyor.
Emekçiler hükümeti uyard›
gerçek kimli¤ini göstermek oldu. Hat›rlanaca¤› üzere Talu¤ geçti¤imiz aylarda Ankara Üniversitesi Cebeci Kampüsü’nde taﬂeron bir firmaya ba¤l› Tadal iﬂçilerinin grevine karﬂ› polisle iﬂbirli¤i yapm›ﬂ sabaha karﬂ›
ANKARA- Çeﬂitli illerden Ankara’ya yürüyen Tüm Bel- Sen üyesi belediye emekçileri, hükümeti, T‹S masas›na oturmaya ça¤›rd›. Tüm Bel- Sen’in toplu sözleﬂme için 17 Haziran’da ‹zmir ve Amed’ten iki kol halinde baﬂlatt›¤› yürüyüﬂ Ankara’da son buldu. “Toplu ‹ﬂ Sözleﬂmesi (T‹S) için, haklar›m›z için yürüyoruz” slogan›yla Ankara’ya yürüyen KESK üyesi Tüm Bel- Sen’li emekçiler hükümeti, T‹S masas›na oturmaya ça¤›rd›.
‘Toplu sözleﬂme hakk›m›z grev silah›m›z’: GMK Bulvar›’nda bulunan Tüm Bel-Sen Genel Merkezi önünde toplanan emekçiler, “Zafer direnen emek-
GENÇ YORUM
Sinan Çak›ro¤lu
Hakim s›n›flar›n dünyas›n› kendi medyalar›ndan izleyerek, maddi ve düﬂün dünyalar›n›n yaratt›¤› yoksul mant›klar›n› ve bunun yol açt›¤› sefil durumlar›n› görmek mümkündür. Ak›l almaz ve ürpertici bir köhnemiﬂlik içindeki hallerini medyalar›ndan her gün dinlemek sab›r zorlay›c› noktaya varmaktad›r. Yalanlar› dinlemek b›kt›r›c› hal alm›ﬂt›r. Sermayedar›n ç›karlar› ve hâkim s›n›f klikleri için yürütülen uﬂakl›k yar›ﬂlar› utanç verici skandallarla yürümektedir. Halk›n gözlerinin içine baka baka dümenler çevrilmekte; biri ötekine, öteki di¤erine, ama hepside dolap dalavereye dayal› mizansenlerle adeta bir kirlilik, onursuzluk yar›ﬂ› sergilemektedirler. Her türlü kirlilik ve bilinç bulan›kl›¤› yaratarak kamuoyu üzerinde etki yarat›p yedeklemeye çal›ﬂmaktad›rlar. Bu çirkefi onlara b›rakarak uzaklaﬂmak olas›. Ancak anl›k bombard›manlar ﬂeklinde yang›ndan mal kaç›r›rcas›na, hemen hepsinin borazanl›k yaparak halk›n de¤erleriyle oynay›p, kültürel erozyona yol açmalar›na ve hele hele ar damar› çatlam›ﬂças›na gerçekleri karartmalar›na göz yummak mümkün de¤ildir. ‹nkârc› karakterlerine, gerçe¤i alçakça tersyüz etmelerine, aç›k yalanlar› defalarca tekrar etmelerine tahammül etmek oldukça zor. Baﬂbakan›ndan Genelkurmay ve muhalefetine, burjuva-feodal
Polis-YÖK-Üniversite ablukas›na ‘aileler’ kat›l›yor: YÖK k›skac›nda özerkli¤ini-bilimselli¤ini-demokratikli¤ini kaybeden bir kurum olan üniversiteler yeni bir dönüﬂümün eﬂi¤inden geçiyor. Üniversitelere yönelik dönüﬂüm projelerinin yo¤unlukla tart›ﬂ›ld›¤› ﬂu süreçte ülkenin en büyük ve köklü üniversitelerinden Ankara Üniversitesi (AÜ), rektör Cemal Talu¤ ile “yeni” bir uygulamaya imza at›yor. Buna göre Cemal Talu¤ imzal› mektup ailelere gönderiliyor. Üniversite yaﬂam›n›n ortaö¤retimden daha farkl› ve karmaﬂ›k oldu¤u belirtilen mektupta, aile ortam›ndan ayr›lan kimi ö¤rencilerin yeni yaﬂamlar›na adaptasyon sorunu yaﬂad›¤› belirtiliyor. Mektupta “Üniversitemiz bu tür sorunlarla karﬂ› karﬂ›ya kalan ö¤rencilerimizi desteklemek için çaba harcamakla birlikte bu çabalar›n tam anlam›yla yeterli oldu¤unu ileri sürmek güçtür” denilerek girdikleri iﬂbirli¤inin her zaman etkili olmad›¤› için yeni iﬂbirlikçi olabilecek ailelerin yard›m ve katk›lar› isteniyor. ‘Bu mektubu ald›ysan›z çocu¤unuz sorunlu’: AÜ Rektörü Talu¤, teﬂhisini “e¤er bu mektubu ald›ysan›z o¤lunuz/k›z›n›zla ilgili bir sorun oldu¤u anlam›na gelmektedir” ﬂeklinde belirterek, ailenin mesai saatleri dâhilinde aramalar› istenen bir telefon numaras› veriyor. Üniversitenin bu talebini yerine getiren ebeveynler, “T›p Fakültesi Ruh Sa¤l›¤› Anabilim Dal›”na ba¤l› ‘Kriz Merkezi’ne ulaﬂ›yorlar. Telefonda, uygulaman›n üniversitenin yeni bir hizmeti oldu¤u, ailelere yard›mc› olmak istendi¤i belirtiliyor. Söz konusu uygulamada polisle iﬂbirli¤i yap›l›p yap›lmad›¤› sorusuna meçhul yan›t veren Kriz Merkezi, uygulaman›n amac› sorguland›¤›nda ise, bu konuda bilgi veremeyeceklerini, rektörlükle temas edilmesi gerekti¤ini söylüyor. AÜ'de okuyan solcu ö¤rencilere gönderilen bu mektupla, 12 Eylül rejimi sonras› genel tipolojiye ayk›r› olan, sorgulayan, eleﬂtirel düﬂünmek isteyen ö¤rencilerin patolojik bir vaka olarak ele al›nd›¤› görülüyor. Islah edilmesi gereken bu ö¤rencilere bir psikiyatris tahsis edilmesi uygun görülüyor. Söz konusu mektup üniversitelerde geliﬂkin ›slah yöntemleri üzerinde yap›lacak çal›ﬂmalar›n habercisi niteli¤ini taﬂ›yor.
çinin olacak”, “KESK’i de¤il silahlar› durdurun”, “Sokakta kurduk sokakta savunaca¤›z”, “Toplu sözleﬂme hakk›m›z grev silah›m›z”, “Bar›ﬂ diyen KESK’e dokunma”, “Emekçiye de¤il çetelere barikat”, “Çocuklar de¤il, çeteler içeri” sloganlar› atarak, K›z›lay’daki Baﬂbakanl›k binas› önüne do¤ru yürüdü. Belediye emekçileri yürüyüﬂ s›ras›nda yolu trafi¤e kapatarak, hükümeti uyard›. Belediye emekçileri ad›na konuﬂan Tüm Bel-Sen Genel Baﬂkan› Vicdan Baykara, toplu sözleﬂmelere ve sendikalara karﬂ› uygulanan anti-demokratik tutum karﬂ›s›nda sessiz kalmayacaklar›n› aç›klad›. Emekçilerin sesini t›kamak isteyen ve krizin bedelini emekçilere ödetmek isteyen hükümete dur de-
mek için üç gündür yollarda olduklar›n› belirten Baykara, aç›klanan teﬂvik paketlerinin emekçiye hiçbir faydas› olmad›¤›n› ifade etti.
20 Kas›m’da genel grev uyar›s›:
Vicdan Baykara’n›n ard›ndan konuﬂan KESK Genel Baﬂkan› Sami Evren, “T‹S görüﬂmelerinin baﬂlad›¤› bir dönemde hükümet sesimizi duymaz ve taleplerimizi göremezden gelirse mücadelemiz sürecektir” uyar›s›nda bulunarak toplu görüﬂmelerden bir sonuç al›namazsa 20 Kas›m’da genel grev ilan edece¤iz” dedi. Aç›klama sonunda KESK’li ve Tüm Bel Sen’li yöneticiler Baﬂbakanl›¤a girerek bir görüﬂme yapt›lar ve taleplerini içeren dosyay› ilettiler.
Bir daha olmas›n! HOZAT- Trafik kazas› sonucunda Dersim Hozat’ta 6 yaﬂ›ndaki Berdan Özgül yaﬂam›n› yitirdi. Berdan’›n yaﬂam›n› yitirmesine neden olan trafik kazas›n›n ard›ndan, devrimci demokratik kurumlar kazan›n yaﬂand›¤› yerde protesto eylemi yapt›. 6 yaﬂ›ndaki Özgül’ün devletin tedbirsizli¤i sonucu vahim bir kazan›n ard›ndan yaﬂam›n›n bahar›nda topra¤a verilmesi Hozat halk› taraf›ndan üzüntüyle karﬂ›land›. Devletin bölge halk›n›n yaﬂam standartlar›na yönelik 'ilgisizce' davranmas›na karﬂ› bir araya gelen devrimci demokratik kitle örgütleri, devlet kurumlar›n›n üzerine düﬂen görevi eksiksiz bir ﬂekilde yerine getirmesini istedi. Kazan›n yaﬂand›¤› yerde bir araya gelen DHF, DTP, EMEP, ÖDP, Partizan, Hozat Kültür Derne¤i üyeleri ve bölge halk›, devlet taraf›ndan gerekli tedbirlerin al›nmas› ve bir daha böylesi bir durumun yaﬂanmamas› için yetkilileri uyard›. Kazan›n yaﬂand›¤› yerde yolu trafi¤e kapatan eylemciler, kazada yaﬂam›n› yitiren Özgül için sayg› duruﬂunda bulundu.
‘Herkesi duyarl›l›¤a ça¤›r›yoruz’ Ard›ndan eylemciler ad›na yap›lan ortak aç›klamada sadece olay› k›namak ve protesto etmek için toplanmad›klar› ifade edilerek, “Bugün bir olay› k›namak ya da olaydan ötürü bir defaya mahsus toplanmak niyetinde de¤iliz. Özelde ﬂoför esnaf›m›zdan, trafik ekiplerinden ve ilçede arac› bulunan herkesten yaﬂanan olay› göz önünde bulundurarak daha sorumlu davranmalar›n› istiyoruz” denildi.
‘Devlet keyfi ve tedbirsiz davran›yor’ Bölgede araç trafi¤inin düzenli bir ak›ﬂkanl›¤›n›n olmamas› ve bunu sa¤layacak tedbirlerin al›nmamas› yüzünden, bu türden kazalar›n s›kça yaﬂand›¤›n›n hat›rlat›ld›¤› aç›klamada, “Gerekli önlemlerin ilçe trafik kurulunca al›nmas›, halk›m›z›n bireysel ve toplumsal duyarl›l›¤›yla sorun olmaktan ç›kar›lmas› gerekmektedir” denildi. Aç›klamada, bölgedeki devlet kurumlar›n›n bu türden insan› ilgilendiren yaﬂamsal konularda keyfi ve tedbirsiz davrand›¤› vurguland›. Aç›klamada bir daha böylesi bir olay›n yaﬂanmamas› için toplumsal duyarl›l›¤›n artt›r›larak, aﬂ›r› h›z, alkol, kural ihlali gibi giriﬂimlere karﬂ› herkesin tepki gösterip, üzerine düﬂen sorumlu¤u yerine getirmesi için ça¤r› yap›ld›. Ortak aç›klaman›n ard›ndan Hozat Belediyesi ad›na konuﬂan Belediye Baﬂkan Vekili Meral Özel, “Bizler Belediye olarak üzerimize düﬂen görevleri halk›m›z ve demokratik kitle örgütleri ile birlikte yapaca¤›z. ‹lgili kurumlarla, sürücülerle görüﬂerek, herkesin üzerine düﬂen görevleri yapmas›n› isteyece¤iz” dedi. Eylem, kazan›n yaﬂand›¤› yere gül b›rak›larak son buldu.
Burjuva-feodal medya halka karﬂ› sistemli sald›r› cephesinin ‘yumuﬂak gücü’dür kalemﬂorlar›ndan televizyonlar›na kadar bilcümle kokuﬂmuﬂ köhne dünyalar›n›n riyakârl›klar›n›, onursuzluklar›n›, birer soytar›ya dönmüﬂ hallerini ve çirkefliklerini izlemek kadar büyük bir iﬂkence olamaz. Bunca hoyratl›k, hokkabazl›k, tiksinçlik ve düﬂkünlük sadece ve sadece faﬂist bir devlet ve sistem sahipleriyle sad›k yardakç›lar›nda olabilir ancak. Utanmazl›¤›n bu kadar› da fazla dedirtecek cinsten berbat bir tabloyla karﬂ› karﬂ›yay›z ki, bu utanmazl›k s›n›r tan›m›yor, t›rmand›kça t›rman›yor. ‘Demokratikleﬂme’ diye ﬂiﬂinmeleri de iﬂin cabas›. Birkaç örnek vererek, burjuvaziye has bu ahlaki çöküntüyü teﬂhir etmeyi zorunlu ve kaç›n›lmaz görüyoruz. Haber kanallar›ndan en az›ndan baz›lar›; ‘Ergenekon yarg›lamalar›’ ya da dosyas›nda ister istemez gündeme gelen ‘faili meçhul’ cinayetler ya da di¤er yayg›n ad›yla ‘kay›plar’dan söz ederken; sadece Mumcu, Üçok gibi bilinen kiﬂileri saymakta ve hat›rlatmakta. Yani binlerce devrimci ve Komünisti ‘faili meçhul’ veya ‘kay›plardan’ saymamaktad›r. Binlerce devrimci (Türk ve Kürt devrimcisi) en korkunç iﬂkencelerle katledilip ‘kaybedildi’, ‘faili meçhule’ götürüldü. Bunlar›n an›s›na sayg›l› olman›z› da sizlerden beklemiyoruz ama gerçekler karﬂ›s›ndaki bu alçakça yalan ve yok sayma tutumunuz nas›l izah edilebilir ki?! Hadi bu kahramanlar› yok sayma alçakl›-
¤›n›z› kerhen ‘anlayal›m’ ama bunlar›n ac›l› annelerine-ailelerine bu kadar sayg›s›zl›¤› hangi vicdana s›¤d›rabiliyorsunuz? ‘Cumartesi Anneleri’nin 盤l›klar›ndan zevk al›yor olmal›s›n›z. Yoksa bunlar› görmezden gelemezsiniz. Kuyulardan ç›kan kemikleri, kaz›lardan ç›kan kafataslar›n› nereye yerleﬂtireceksiniz. Engin Ceber’in devletin denetiminde iﬂkence edilerek katledilmesini haber ederken; “say›mda aya¤a kalkmad›¤› için gardiyanlar taraf›ndan dövülmüﬂ” diyerek haber verirken, aya¤a kalkmaman›n nas›l dövülme gerekçesi olabilece¤ini (hem de öldüresiye dövülmesi) hiç söz konusu etmeden ve adeta aya¤a kalkmad›¤› için dövülmeyi hak etmiﬂ dercesine haber sunumlar›n›z sizlerin nas›l bir mant›¤a ve insanl›¤a sahip oldu¤unuzu göstermektedir. Evet, ‘halk› bilgilendirme’, ‘tarafs›z yay›n yapma’, ‘ba¤›ms›z haber verme’ iddialar›yla ortal›¤› kas›p kavuran bu çok tarafs›z (!) haber kanallar›, televizyon ﬂirketleri ve ilgili müdür ya da sorumlular› iﬂte bu kadar objektif ve tarafs›zd›rlar. Elbette onlardan daha farkl› bir beklentimiz yok. Dürüst, tarafs›z, demokrat olmalar›n› beklemiyoruz. Ancak bunca iddialar›na karﬂ›n bunu yapmalar› ve halk›n de¤erlerine böyle hoyratça sald›r›p gerçekleri gizlemelerine elbette bir ﬂeyler söylemek, teﬂhir etmek gerekmektedir.
Bir baﬂka örne¤e bakal›m. Özellikle Genelkurmay ve ordu ﬂakﬂakç›lar›ndan oluﬂan geniﬂ bir cephe; tüm kanl› geçmiﬂ ve mevcut katliamc› özüyle teﬂhir tahtas›nda sabit kalan ve darbecili¤i ayyuka ç›km›ﬂ kadar bilindik olan faﬂist ordunun bu ve benzeri yap›s› ya da özellikleri dillendirildi¤inde, hemen; ‘silahl› kuvvetler y›prat›lmak isteniyor’ tekerlemesinin arkas›nda inkâra s›¤›narak her ﬂeyi-gerçekleri boﬂa ç›karmaya çal›ﬂ›yorlar. Bu t›ls›ml› söz, neredeyse her ﬂeye kadir bir silah-savunma olarak kullan›lmakta ve ne yaz›k ki iﬂe de yar›yor. Sormadan edemiyor insan; bunca eleﬂtiri veya a盤a ç›kan kirliliklerin hiç birinin do¤ruluk pay› yok mu acaba?! Ordu ve ﬂakﬂakç›lar›na bakarsan, hiç birinin gerçeklik pay› yok, hepsi karalamaya dönük kara çalmad›r! Ancak baﬂta bu güruh olmak üzere tün herkes ve bizler çok iyi bilmekteyiz ki, söylenen-dile getirilen ﬂeyler ‘devede kulak’ teﬂbihindeki benzetme kadar azd›r. Ve elbette ki karalama de¤il, gerçektirler. Karalama gibi bir niyet güdülmüﬂ olsa bile bu, dile getirilenlerin gerçek olmad›¤›n› göstermez. Garip olan ise, sözde ayd›n, demokrat, eleﬂtirmen, akil adamlar dahil, her kes bu bayat numaray› yutuyor ya da sessizlikle geçiﬂtirip kabul ediyor. Yani, bu pasl› savunma kalkan›n› tutuyor?!
10
DÜNYA
1-16 Temmuz 2009
Honduras’ta ‘solcu’ hükümete askeri darbe
Darbeler k›tas› Latin Amerika’n›n darbeler ülkesi Honduras’ta askeri darbe oldu. Honduras Devlet Baﬂkan› Manuel Zelaya 28 Haziran günü erken saatlerde, evinden maskeli askerler taraf›ndan zorla kaç›r›larak Kosta Rika’daki bir askeri havaalan›na götürüldü. Honduras’ta darbe sabah›ndan itibaren radyo, televizyon vb. stratejik kurumlar darbeci güçler taraf›ndan ele geçirildi ve Telesur vb. uluslararas› bas›n kuruluﬂlar›n›n yay›nlar› kesildi. Küba, Venezüella ve Nikaragua büyükelçilerinin kaç›r›ld›¤› haberi üzerine, Venezüella Devlet Baﬂkan› Hugo Chávez Miraflores Baﬂkanl›k Saray›’nda yapt›¤› toplant›da, büyükelçilerin derhal serbest b›rak›lmas›n› talep etti ve Honduras askerlerini halka karﬂ› silah do¤rultmamalar› gerekti¤i konusunda uyard›.
Haftalard›r ülkede süren siyasi kriz, askeri darbeyle sonuçland›. Solcu olarak tan›mlanan Manuel Zelaya böylece düﬂürülmüﬂ oldu. Son bir y›ld›r Latin Amerika’daki solcu hükümetlerle ekonomik ve siyasi iﬂbirli¤ini geliﬂtiren ve kendini de sol olarak tan›mlayan Manuel Zelaya’ya yönelik, kendisinin ikinci kez seçilmesinin yolunu da açacak anayasal reform için referandumun yap›laca¤› gün darbe gerçekleﬂtirildi. Geçen hafta, ordunun 28 Haziran 2009 günü yap›lacak referandum için seçim sand›klar›n› haz›r bulundurmayaca¤› ve güvenli¤ini almayaca¤›n› aç›klamas› sonras›nda baﬂlayan kriz, Manuel Zelaya’n›n Genelkurmay Baﬂkan›’n› görevden almas› ve Milli Savunma Bakan›’n›n istifa etmesiyle birlikte tepe noktas›na ç›kt›. Darbe olas›l›¤› güçlenmiﬂti ve buna
karﬂ› özellikle Venezüella ve di¤er baz› ülkelerde bununla ilgili gösteriler baﬂlam›ﬂt›.
günlerde yap›lacak uluslararas› toplant›larda Manuel Zelaya’ya sahip ç›k›lmas› gerekti¤ini ifade etti.
‘Darbenin arkas›nda Honduras aﬂ›r› sa¤› ve mafyas› var’
Darbeye çeﬂitli ülkelerden k›nama
Manuel Zelaya, Kosta Rika Devlet Baﬂkan› Oscar Arias ile birlikte yapt›¤› ilk bas›n aç›klamas›nda, nas›l kaç›r›ld›¤›n›n detaylar›n› anlatt›. Zelaya, darbenin arkas›nda Honduras aﬂ›r› sa¤›n›n ve mafyas›n›n oldu¤unu, kendisinin Honduras’›n anayasal baﬂkan› olarak ülkesine geri dönece¤ini, halk›n eylemlere devam etmesinin önemli oldu¤unu ifade etti. Kosta Rika Baﬂkan› da Zelaya’n›n kendisinden habersiz olarak Kosta Rika’ya getirildi¤ini ancak, Manuel Zelaya’ya sonuna kadar destek ç›kt›¤›n› ve bunun bir darbe oldu¤unu, önümüzdeki
Honduras’taki darbeye birçok Latin Amerika ülkesinden tepki geldi. Bir araya gelen devlet baﬂkanlar› darbeyi k›nayan aç›klamalarda bulunarak, bir an önce Zelaya’n›n ülkesine geri dönerek görevinin baﬂ›na geçmesinin sa¤lanmas› ve durumun normalize edilmesini talep ettiler. Chavez yapt›¤› aç›klamada ALBA, UNASUR, OEA gibi k›tasal birlikler üzerinden diplomatik ve siyasi araçlar› kullanarak darbenin boﬂa ç›kart›laca¤›n›, gerekirse askeri müdahale alternatifinin de gündeme gelebilece¤ini ifade etti.
‹ﬂsizlik Avrupa'da ›rkç›l›¤› körükledi ekonomiler aras›ndaki en yüksek iﬂsizlik oran›na sahip ülkeler aras›na dahil ediyor. ‹ngiltere’de 2 milyon 261 kiﬂi iﬂsiz. Yükselen iﬂsizlik oran› ile endiﬂe duyulan ‹ngiltere'de en büyük iﬂçi sendikas› TUC'un aç›klad›¤› son verilere göre, ülkedeki iﬂsiz say›s› 2 milyon 261 bine ç›karken, iﬂsizlik son 12 y›l›n en yüksek seviyesine de ulaﬂt›. ABD’de de durum Avrupa'dakinin aksi de¤il. Bir buçuk y›lda 7 milyon çal›ﬂan›n iﬂini kaybetti¤i ABD’de iﬂsizlik oran› son 25 y›l›n en yüksek seviyesi olan yüzde 9,4 oran›nda ve iﬂsiz say›s› da 14 milyon civar›nda.
Yabanc›-göçmenler sald›r›ya maruz kal›yor
Etkisi gün geçtikçe derinleﬂen ekonomik krizle birlikte tüm dünyada iﬂsizlik yükseliﬂe geçmiﬂ durumda. ‹ﬂsizlikteki art›ﬂ beraberinde halk kesimlerinin tepkisini de getiriyor. Fakat getirdi¤i tek ﬂey bu de¤il. Kriz, yayg›nlaﬂan iﬂsizlik sorunuyla birlikte
Alman devleti 8 bin Kürt mülteciyi kovuyor
rum Avrupa’da sa¤ partilerin ra¤bet görmesine neden oluyor. Avrupa’da yap›lan son seçimlerde sa¤ partiler patlama yapt›. ‹ﬂsizli¤in art›ﬂ›n›n yabanc›lara yüklendi¤i Avrupa ülkelerinin tutumu ›rkç› eylemlere kadar uzan›yor. ‹talya'da bir göçmen ben-
rinde de yayg›nlaﬂ›yor. ‹ﬂsizlik Avrupa’n›n baﬂl›ca sorunu haline gelmeye baﬂlad›. Milyonlarla ifade edilen iﬂsizli¤in önlenmesi ad›na devletlerin elini kolunu k›p›rdatmad›¤› yerlerde ›rkç›lar “çözüm” sunuyor! Faﬂizan bir yaklaﬂ›mla göçmenleri tehdit
ALMANYA- Avrupa'da yaﬂayan Kürtlere yönelik bask›lar son dönemlerde art›ﬂ göstermeye baﬂlad›. Türk devletinin bask›lar› sonucu Almanya'ya iltica eden Kürtler, Alman devleti taraf›ndan kovuluyor. Ülkedeki bask›lar nedeni ile siyasi iltica yoluyla Almanya'da yaﬂayan 8 bin Kürt, Alman devletinden 'gidin' mektubu ald›. Geçici oturma izni ile Almanya'da yaﬂayan mültecilerin kovulmas›na, 'PKK ile iliﬂkili finansman ve kadro temini aç›s›ndan örgüte deste¤ini sürdürmek, eylemlere kar›ﬂmak' gerekçe gösteriliyor. “Ben de PKK’liyim” imza kampanyas› baﬂlatan Kürtlerin karardan vazgeçilmesine iliﬂkin talepleri ise, Berlin ve Hessen Eyalet Yüksek Mahkemeleri ile Lunenburg Yerel Mahkemesince, "Türkiye’de insan haklar› konusunda Kürtler aç›s›ndan bir s›k›nt› yaﬂanm›yor" diyerek reddedildi.
Türk devleti demokratikmiﬂ!: Türk devletinin Kürt ulusu üzerinde hiçbir ﬂekilde bask› oluﬂturmad›¤›na (!) kanaat getiren mahkemenin karar metninde Türk devletini bile ﬂaﬂ›rtacak (!) ﬂu cümleler yer ald›: “Avrupa Birli¤i sürecinde aç›klanan paketler de ortaya koydu ki Türkiye’de Kürtlere yönelik toplu iﬂkence, insan haklar› ihlali gibi uygulamalar yok. Reformlara imza atan Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nde Kürtler ﬂiddet görmüyor ve siyasi takibe maruz kalm›yor. Din bask›s› iddias› da do¤ru de¤il. Türkiye’de farkl› etnik gruplar› ve dinleri koruma var. ‹lticac›lar›n Türkiye’ye geri gönderilmeleri yasald›r. Türkiye’ye dönmelerinde hiçbir sak›nca yoktur.” Alman devleti taraf›ndan al›nan bu kararla en geç 3 ay içerisinde 8 bin kiﬂi ülkeyi terk etmek zorunda aksi taktirde para ve hapis cezalar› ile Türk devletine iade edilecekler.
göçmenlere, mültecilere, farkl› etnik gruplara k›sacas› ‘yabanc›lara’ yönelik sald›r›lar›n da artmas›na neden oldu. Büyük iﬂsizlik dalgas›yla yüz yüze kalan Avrupa ülkelerinde yabanc›lara yönelik düﬂmanl›k, ›rkç›l›k, sald›rganl›k art›ﬂ gösteriyor. Bu du-
zinle yak›l›rken, Atina'da soka¤a ç›kan yüzlerce ›rkç›, yabanc›lara karﬂ› düzenledikleri eylemde Nazizm gösterisi yapt›.
‹ﬂsizlik patlamas› yaﬂan›yor:
Ülkemizde
kronik bir hal alan iﬂsizlik Avrupa ülkele-
eden ›rkç›lar›n bu tutumu Avrupa Parlamentosu seçimlerinde de kendini hissettirdi. Peki, büyüyen iﬂsizlik Avrupa’da nas›l bir tablo sunuyor? Son bir y›lda ‹spanya'daki iﬂsizlik oran› yüzde 8’den yüzde 18,1’e ulaﬂt›. Bu rakam ‹spanya'y› geliﬂmiﬂ
Artan iﬂsizlikle sokaklara ç›kmaya baﬂlayan iﬂçiler haklar›n› isterken, ›rkç›lar ise, ‘sorumlu’ olarak alg›lad›klar› göçmenleri hedef almaktalar. Aﬂ›r› milliyetçi gruplar›n göçmenlere yönelik sald›r›lar›nda gözlemlenen son durumlar kayg› verici boyutta. ‹ngiltere'de Total rafinerisinde çal›ﬂan ‹ngiliz iﬂçiler yabanc› iﬂçilerin getirilmesini istemedikleri için grev yapt›lar. ‹ngiltere'de geçen y›la oranla yabanc› çal›ﬂan say›s› 175 bin artarak 2.4 milyona ulaﬂt›, buna karﬂ›n ‹ngiliz çal›ﬂanlar›n say›s› 234 bin azalarak 27 milyona geriledi. ‹ngiltere Baﬂbakan› Gordon Brown’›n ‘‹ngiltere’deki iﬂler ‹ngilizlere’ demesi yükseltilen ›rkç›l›¤›n-milliyetçili¤in devletten de destek gördü¤ünü gösteriyor. Yine ‹talya’da hükümetin, göçmenleri ülkedeki güvenlik sorunlar›n›n kayna¤› gibi göstermesi yabanc›lara duyulan tepkiyi art›r›rken, bunu ›rkç› sald›r›lar izliyor. Geçti¤imiz haftalarda Hintli bir göçmen, Roma yak›nlar›nda bir istasyonun bank›nda geceyi geçirirken üç ‹talyan taraf›ndan önce dövüldü sonra da üzerine benzin dökülerek yak›ld›. Atina'da ise göçmenlere yönelik artan bask›lar, bu insanlar›n tecrit edilmesi noktas›na ulaﬂ›rken, gerçekleﬂtirilen ›rkç› gösteri kayg›lar› artt›rd›. Atina'da bir araya gelen yüzlerce ›rkç› Almanya’da Nazilerin mitinglerinde Wagner marﬂ›n› çalarak, Yunanistan'da ‘en sa¤c› grup’ olarak de¤erlendirilen ‘Alt›n ﬁafak’ ›rkç›lar›n› destekleyen “Kan, Onur ve Alt›n ﬁafak” sloganlar› att›. Daha önce Pakistan’dan gelen göçmenlere karﬂ› yürütülen ﬂiddet eylemlerine ﬂahit olan Atina’da insan haklar› örgütü Aitima’n›n yetkilisi Spyros Rizakos, “Yaﬂanan ekonomik sorunlar›n nedeni olarak gösterilen göçmenlere karﬂ› Yunanistan'da tehlikeli ›rkç› sesler yükseltiliyor” de¤erlendirmesinde bulundu.
Manas üssü ABD’ye yeniden aç›l›yor K›rg›zistan ve ABD, Orta Asya'da stratejik öneme sahip Manas üssünde yeniden anlaﬂmaya vard›. Rusya’n›n giriﬂimleri sonucunda K›rg›zistan’›n kapatt›¤› ve ABD’nin Afganistan-Pakistan sald›r›lar›nda kulland›¤› tek stratejik üs olan Manas yeniden ABD’nin kullan›m›na aç›l›yor. K›rg›zistan devleti, Manas üssünün kullan›m› konusunda ABD ile anlaﬂmaya vard›¤›n› aç›klad›. Karar›n, temmuz baﬂ›ndaki ABD-Rusya zirvesi öncesinde, Moskova'n›n bir tavizi oldu¤u de¤erlendirmeleri dikkat çekiyor.
ABD üs için 60 milyon dolar kira ödeyecek: Orta Asya’daki tek ABD üssü Manas, daha önce Rusya’n›n bölgedeki stratejik ad›mlar› do¤rultusunda geçti¤imiz ﬂubat ay›nda K›rg›zistan’a birtak›m siyasi ve ekonomik vaatler karﬂ›l›¤›nda kapatt›r›lm›ﬂt›. K›rg›zistan devleti ise, kira bedelinde anlaﬂmaya var›lamad›¤› gerekçesiyle bu karar› ald›klar›n› aç›klam›ﬂ-
t›. Var›lan yeni anlaﬂmaya göre, K›rg›zistan, üssü tekrar ABD ve NATO’nun kullan›m›na açacak. K›rg›zistan D›ﬂiﬂleri Bakan› Kadirbek Sarbayev yapt›¤› aç›klamada, üs için y›ll›k 20 milyon dolar kira ödeyen ABD’nin yeni anlaﬂmayla birlikte 60 milyon dolar kira ödeyece¤ini ifade etti.
Üs hayati bir öneme sahip: Afganistan’a 1.5 saat mesafedeki Manas üssü, ayn› zamanda Afganistan iﬂgalini gerçekleﬂtiren ABD ve NATO için hayati öneme sahip bir lojistik merkez. Üs, Afganistan ve Pakistan’a bomba ya¤d›ran savaﬂ uçaklar›na yak›t sa¤layan tanker uçaklar›nca da kullan›l›yor. Obama’n›n aç›klad›¤› Afganistan-Pakistan stratejisi için Manas gibi bir üs hayati bir önem taﬂ›yor. Zira K›rg›zistan’›n üssü kapatma karar›ndan sonra ABD s›k›nt›s›n› dile getirmiﬂ, yeni bir üs aray›ﬂ›na giriﬂmiﬂti. Üssün yeniden kullan›ma aç›lmas›n›n Penta-
gon’u önemli derecede rahatlataca¤› kaydediliyor. ABD’nin bölgedeki etkisinden, müttefiklerine yak›nlaﬂ›lmas›ndan rahats›zl›k duyan Rusya’n›n, Afganistan-Pakistan ile ilgili stratejik kayg›lar›n› ABD ile paylaﬂt›¤› biliniyor. Bu nedenle üssün yeniden kullan›m› karar›nda Rusya’n›n temmuz baﬂ›ndaki ABD-Rusya zirvesi öncesinde taviz vermiﬂ olmas› dikkat çekiyor.
Manas üssü için devreye Gül girdi: Öte yandan üssün ABD’ye yeniden aç›lmas› için Cumhurbaﬂkan› Abdullah Gül’ün devreye girdi¤i iddia edildi. Rusya'da yay›nlanan Nezavisimaya Gazeta’n›n geçti¤i habere göre, K›rg›zistan'daki ABD üssü için Abdullah Gül devreye girdi. Gazete, K›rg›zistan Cumhurbaﬂkan› Kurbanbek Bakiyev'in Manas'la ilgili karar›n› de¤iﬂtirmesinde Cumhurbaﬂkan› Gül’ün rol oynad›¤›n› kaydetti. Gül’ün, 27 May›s'ta Biﬂkek'i ziya-
reti s›ras›nda ayr›nt›s› verilmeyen görüﬂmede Manas üssü için Bakiyev'i ikna etmeye çal›ﬂt›¤›n› iddia etti. Buna göre, dokuz y›l sonra K›rg›zistan'› ziyaret eden ilk Cumhurbaﬂkan› olan Abdullah Gül ile K›rg›z lider Kurbanbek Bak›yev'in yapt›¤› ilk aç›klamalarda öne ç›kan konu Afganistan. ‹ki ülke, Afganistan'›n istikrar› için yard›m sözü verdi. K›rg›z uzmanlar, ziyaretin özel gündemi oldu¤unu, Türk devletinin, a¤ustos ay›nda Manas üssünü boﬂaltmak zorunda olan ABD'nin üste kalmas› için kulis faaliyetleri yapt›¤›n› belirtti. Türk devletinin bu ülkeye, “Rusya'ya fazla bel ba¤lamay›n” mesaj› verdi¤i, K›rg›z hükümetini uyard›¤›, üssün aç›k tutulmas› için Biﬂkek yönetimini ikna etti¤i ifade edildi. Gazete ayr›ca ABD'nin K›rg›zistan'a 1 milyar dolar yard›m yapaca¤›n› ve bunun da Türk devletinden bu ülkeye do¤rudan yat›r›m ﬂeklinde gerçekleﬂece¤ini ifade etti.
Katmandu’da grev normal yaﬂam› etkiliyor KATMANDU- Nepal Birleﬂik Komünist Partisi (Maoist)-NBKP(M)’ye ba¤l› kurum ve örgütler, bir haftad›r kay›p olan NBKP(M) üyesi Phuyal’›n ﬂüpheli ölümünü protesto etti. Ak›beti belli olmayan Phuyal’›n cesedi pazar günü Katmandu Tribhuvan Üniversitesi E¤itim Hastanesi morgunda bulundu. Nepal’in baﬂkenti Katmandu kar›ﬂ›k durumda. ﬁüpheli ölümler üzerine 15 Haziran Pazartesi günü Nepal Birleﬂik Komünist Partisi (Maoist)- NBKP(M) yönetici kadrosu vadinin iki yakas›ndaki semtleri ziyaret etti. Ziyareti takiben Genç Komünistler Birli¤i (YCL) ve NBKP(M)’ye ba¤l› di¤er kurum ve örgütler esrarengiz bir ﬂekilde öldürülen NBKP(M) Katmandu bölge komite üyesi Rajendra Phuyal’›n ölümünü protesto etmek için topland›. NBKP(M) yönetici kadrosunun arac›n›n gelmesiyle Katmandu genelinde trafik felç oldu ve Katmandu, Lalitpur, Bhanktapur bölge yollar›nda araçlar devrildi, araba lastkleri yak›larak yollar kapat›ld›. Sokaklar› dolduran kitle, esrarengiz ölümleri protesto ederken cadde üzerindeki market ve iﬂyerleri kapal› kald›. Protestolar›n belirli aral›klarla devam etti¤i bildiriliyor.
Kiran, üçüncü halk isyan›n›n gereklili¤ini vurgulad› Nepal Birleﬂik Komünist Partisi (Maoist)’in üst düzey yöneticilerinden olan ve Kiran ad›yla bilinen Mohan Baidya Pokharel, partisinin yeni bir ulusal hükümete liderlik edebilmesi için üçüncü halk ayaklanmas›na kalk›ﬂmas› gerekti¤i düﬂüncesinde. Baidya, 23 Haziran’da gazetecilere verdi¤i demeçte ﬂöyle konuﬂtu: “Siyasi ç›kmaz› aﬂmak ve ulusal bir hükümet kurmak için üçüncü halk isyan›na yönelinmeli. Emperyalistler ve yay›lmac› d›ﬂ güçler, Madhav Kumar Nepal’in ad› alt›nda kendilerine kukla bir hükümet yaratt›lar. Bu hükümet, Nepal halk›n›n kendini yönetme iradesine karﬂ›.” Maoistlerin önderlik etti¤i isyan›n eksik kald›¤›n› söyleyen Pokharel, ancak üçüncü isyan›n halk cumhuriyeti hukukunu yerleﬂtirebilece¤ini ve Nepal’in kendine özgü kimli¤ini koruyabilece¤ini ileri sürdü. NBKP (Maoist)’in son politbüro toplant›s›nda partinin önde gelen isimlerinden C.P.Gajurel, Netra Bikram Chand ve Dev Gurung, Baidya’n›n çizgisinde yer alm›ﬂlard›. Geçti¤imiz hafta gerçekleﬂtirilen politbüro toplant›s›nda parti baﬂkan› Pushpa Kamal Dahal, 19 sayfal›k bir belge sunmuﬂ, parti liderlerinin ço¤unlu¤u belgeyi eleﬂtiren Kiran’dan yana fikir beyan etmiﬂlerdi.
Yeniden "Paralel Hükümet": Öte yandan, Maoist Parti, Surhset ve Bheri bölgelerinde 10 y›l süren halk savaﬂ› s›ras›nda “Devrimci Halk Konseyi” olarak bilinen ve yap›lan Bar›ﬂ Antlaﬂmas› ile la¤vedilen paralel hükümetlerini “K›rsal Bölge Hükümeti” olarak yeniden kurdu¤unu ilan etti. Bu ay içinde Sunsari bölgesinde de paralel hükümet kuruldu¤u ilan edilmiﬂti. Hükümet partileri olan UML ve NC ise bunun geçici anayasaya ayk›r› oldu¤unu söyledi. Hükümet ortaklar› aras›ndaki anlaﬂmazl›klar nedeniyle yeni kabine henüz kurulamad›¤› gibi Maoistlerin kesintisiz sürdürdü¤ü protestolar nedeniyle kent yaﬂam› felç olmuﬂ durumda.
DÜNYA Lalgarh bölgesi Maoistlerin denetimine geçti H‹ND‹STAN- Maoistlerin son aylarda etkinliklerini iyice artt›rd›klar› Bat› Bengal eyaletinin Lalgarh bölgesi, Maoistlerin denetimine geçti. Hindistan Komünist Partisi (Maoist), Hindistan'›n do¤usunda yer alan ve revizyonist Hindistan Komünist Partisi-Marksist'in de hükümette bulundu¤u Bat› Bengal eyaletindeki Lalgarh ismiyle an›lan bölgenin yönetimini fiilen ele geçirdi. Maoistlerin taraftarlar›, Lalgarh'›n ele geçirilmesi s›ras›nda polis kamplar›n› ve iktidar partisinin (HKP-Marksist) bürolar›n› ateﬂe verdiler. Hindistan Ekspres gazetesinin haberine göre, Maoistlerin bir cephe örgütü olan Polis Vahﬂetine Karﬂ› Halk Komiteleri (PCPA)'nin yüzlerce taraftar›, 15 Haziran Pazartesi günü sabah erken saatlerde Salboni, Rangarh ve Dharampur'un köylerindeki polis kamplar›n› ateﬂe verdiler. Maoist taraftarlar ayr›ca, Bat› Bengal eyaletinde hükümette olan revizyonist Hindistan Komünist Partisi-Marksist'in bürolar›n› da tahrip ettiler. Ayaklanmay› gerçekleﬂtiren yerli halka, bölgedeki isyana önderlik eden Hindistan Komünist Partisi (Maoist)'in silahl› kadrolar› da eﬂlik ediyor. Bat› Midnapore bölgesindeki Lalgarh kasabas› ve bitiﬂi¤indeki köyler, Polis Vahﬂetine Karﬂ›
Halk Komiteleri (PCPA)'ni kuran Maoistlerin, kas›m ay›ndan bu yana polislerin uygulad›¤› ﬂiddete karﬂ› organize etti¤i ve geniﬂ bir alana yay›lm›ﬂ olan protestolara tan›k oldu. Bat› Bengal'in baﬂkenti Kalküta'dan 200 km mesafede ve kuzey do¤u yönünde bulunan Lalgarh, 2008 y›l›ndan bu yana yerel yönetimin denetimi d›ﬂ›na ç›km›ﬂ ve medyan›n buraya giriﬂi de yasaklanm›ﬂt›. Pazartesi günü ise medyan›n buradan haber yapmas›na izin verildi ve televizyon kanallar›, haberlerinde, Maoistlerin zaferini dans ederek kutlayan köylülere yer verdiler. PCPA liderleri de, kundaklama ve y›k›m olaylar›ndan sorumlu tutulamayacaklar›n›, bunlar›n kitlelerin k›zg›nl›¤›n›n kendili¤inden bir d›ﬂavurumu oldu¤unu aç›klad›lar. Maoist Parti'nin ço¤u yerel kadrosu, ayaklanmadan önce, bölgede vahﬂet uygulayan polislerin sald›r›lar›na maruz kald›. En az 3 Maoist Parti kadrosu, vahﬂet zaman›nda öldürülürken, ikisi ise kay›p durumda. Lalgarh bölgesindeki ayaklanmada, 3 polis karakolu yerle bir edilirken, revizyonist Hindistan Komünist Partisi-Marksist'in bir bürosu da ateﬂe verildi. Televizyon kanallar›, PCPA üyelerini, Pazartesi günü revizyonist HKP-Marksist'in bir li-
derinin iki katl› evini ateﬂe verirken görüntülediler. Olaylar›n bu ﬂekilde geliﬂmesiyle birlikte, HKP (Maoist)'in Bikash kod isimli bir kadrosu, yüzünü gizlemek amac›yla s›rt› dönük olarak ve omzunda çapraz duran AK-47 model tüfe¤iyle birlikte bas›na konu ile ilgili aç›klamada bulundu. Bikash yapt›¤› aç›klamada, “Buradaki zemin ﬂu anda haz›r ve bizi bekliyor. Bir çocuk do¤uyor ve biz onun ebeli¤ini yap›yoruz” dedi. Bat› Bengal eyalet Baﬂbakan› Buddhadev Bhattacharya, Lalgarh'ta geliﬂen durum nedeniyle, yetkilileri, bu bölgenin gelece¤ini konuﬂmak üzere toplant›ya ça¤›rd›. Bhattacharya, 2008 Kas›m'›nda, Maoistlerin ayaklanma baﬂlatt›¤› bu bölgeden geçerken, may›nla gerçekleﬂtirilen bir eylemden ucuz kurtulmuﬂtu ve eylemin ard›ndan polis vahﬂeti yükselmiﬂ, illegal tutuklamalar ve iﬂkence artm›ﬂt›. Hindistan'›n 13 eyaletinde faaliyet yürüten Maoist gerillalar, topraks›z köylüler, yoksul ve yerli halk için mücadele ediyorlar ve devlet görevlilerini ve kuruluﬂlar›n› hedef al›yorlar. Hindistan Baﬂbakan› Manmohan Singh, Maoistlerin önderlik etti¤i ayaklanmay›, Hindistan'›n karﬂ› karﬂ›ya kald›¤› en büyük iç tehditlerden biri olarak tan›ml›yor.
1-16 Temmuz 2009
11
Lalgarh halk› çat›ﬂma bölgesinde miting gerçekleﬂtirdi H‹ND‹STAN- HKP(Maoist)’in 22-23 Haziran tarihinde Hindistan’›n 5 eyaletinde ilan etti¤i genel direniﬂ özellikle Bihar, Orissa ve Jharkhand’da etkili oldu, ço¤u yerde günlük yaﬂam› felç etti. Maoistler, Orissa ve Chattisgarh’da büyük telefon ve uydu da¤›t›m ﬂebekelerini imha ettiler, tren ve otobüs seferlerini durdurdular. Çat›ﬂma bölgesi olan Lalgarh’›n yer ald›¤› Bat› Midnapore ilinde ise hemen hemen hiçbir iﬂyeri kepenk açmad›.
Operasyonda ilerleme yok : 5 gün önce Lalgarh polis istasyonunu yeniden ele geçiren güvenlik güçleri ise 5 gündür Lalgarh’›n iç bölgelerine operasyon yapmak için plan yap›yor. Fakat henüz harekete geçebilmiﬂ de¤il. 20 Haziran’da karakola kamp kuran çok say›da asker ve polis o günden sonra Maoistlerin ve “Polis Vahﬂetine Karﬂ› Halk Komitesi”nin kontrolündeki bölgeye yönelik bir
harekat gerçekleﬂtirmedi. Operasyon ﬂefi Paneer, kurmaylar› ile birlikte bir bas›n toplant›s› gerçekleﬂtirdi. Maoistler ise tam da bu toplant›n›n yap›ld›¤› s›rada, polis karakoluna sadece 8 km uzakl›kta bir yürüyüﬂ gerçekleﬂtirdi. Silahl› gerillalar ise 3000’den fazla köylünün kat›ld›¤› yürüyüﬂün güvenli¤ini sa¤lad›. Maoist lider Bikash mitinge silahl› gerillalardan oluﬂan bir koruma grubunun eﬂli¤inde geldi. Mitingde konuﬂan Bikash, güvenlik güçlerinin Lalgarh’a direniﬂ görmeden girdiklerini söylemelerine gönderme yaparak, Lalgarh’›n içine gelmelerinin kolay olmayaca¤›n› söyledi. Lalgarh karakolunda kamp kuran güvenlik güçlerine yönelik stratejilerinin ne oldu¤u sorusuna Bikash, “Bunu zaman gösterecek ama ne olursa olsun, polisi durduraca¤›z” ﬂeklinde yan›t verdi. Maoistlerin ça¤r›s›yla toplanan Lalgarh halk› güvenlik güçlerinin kamp alan›na 8 km uzakl›kta miting gerçekleﬂtirdi.
‘Maoistler sadece askeri de¤il, ekonomik olarak da tehdit’ REUTERS- Analist Bappa Majumdar, Hindastan’da Maoist halk ayaklanmas›n›n Hindistan devleti için sadece askeri de¤il, ekonomik olarak da tehdit oluﬂturdu¤una dikkat çekiyor. Reuters ajans›n›n haberleﬂtirdi¤i analizi, önemi ve güncelli¤i nedeniyle okurlar›m›za sunuyoruz. Hindistan’da maden zengini k›rsal alanlar›n büyük çevrelerinde geliﬂen Maoist ayaklanma, ülkenin ekonomik yavaﬂlamas›na neden olabilece¤i gibi endüstriyel geliﬂme planlar›n› da zarara u¤ratabilir. Hindistan Komünist Partisi (Maoist)’i, ‹slami militan gruplarla bir tutan hükümet, pazartesi bu partiyi de yasaklad›, ama uzmanlar yasaklaman›n, ayaklanmaya karﬂ› mücadelede az bir etkide bulunaca¤›n› söylediler. Geçen hafta yüzlerce Maoist, Bat› Bengal’in baﬂkenti Kolkata’dan 170 km uzakl›kta olan Lalgarh ﬂehrini, ‘kurtar›lm›ﬂ bölge’ ilan etti. Bu durum, bölgede yat›r›mlar› olan sermaye sahipleri aras›nda endiﬂe uyand›rd›. Hindistan’n›n trilyon dolarl›k ekonomisiyle k›yasland›¤›nda bu durumdan kaynaklanan ekonomik etki küçükken, ayaklanma ve verdi¤i iﬂaretler, Hindastan’›n kendi bölgesini kontrolü alt›nda tutamayaca¤› ve yat›r›mlar›(n›) düﬂünen ﬂirketler için risklerin artaca¤›n› gösteriyor. Lalgarh olay›, Lalgarh yak›nlar›nda 7 milyar dolarl›k-10 milyon ton kapasiteli-çelik tesisi kuran ülkenin üçüncü büyük çelik üreticisi JSW Steel’i endileﬂendirdi. “Bekliyoruz ve izliyoruz, herkesin yapt›¤› gibi” ifadeleriyle endiﬂesini dile getiren ﬂirketin Bat› Bengal iﬂletmelerinin baﬂ yöneticisi Biswadip Gupta, Reuters’a ﬂunlar› aktard›: “Ekonomik felaketlerin baﬂ›nda, Maoist isyanc›lar geliyor. Gerginlik oluﬂturan bir problem.” Baﬂbakan Manmohon Singh, Lalgarh’da ba¤›ms›zl›k ilan etmelerinden ve bu y›l içinde ço¤u polis 300 insan öldürüldü¤ünden dolay› Maoistleri en büyük iç güvenlik tehdidi olarak görüyor.
‘Ticari faaliyete de darbe’ 1967 sonunda Bat› Bengal’in Naxalbari kentinde mücadelelerini baﬂlatan Maoistler, hükümetin son endüstri hamlesinden kaynakl› köylülerde oluﬂan tepkiden faydalanarak köylüler aras›ndaki deste¤ini geniﬂletiyor. 22,000 savaﬂç›s› oldu¤u tahmin edilen ayaklanmalar do¤u, orta ve güney k›rsal bölgelelerin büyük bölümünde etkin ve görevliler ayaklanmalar›n ﬂu anda ﬂehirlere ve büyük kasabalara yay›ld›¤›n› söylüyorlar. Yoksul köylüler ve haklar› gasp edilmiﬂ kesimler için mücadele eden Maoistler, ekonomik faaliyeti felce u¤ratmay› amaçlayarak demir yollar›na ve fabrikalara sald›r›yor. Hindistan Ticaret ve Sanayi Odalar› Federasyonu’nda analist Anjan Roy, ekonomik geliﬂimeye iﬂaret ederek ﬂunlar› dile getirdi: “Bu halen bir hukuk ve düzen problemidir, ama çok ciddiye al›nm›yor ve gerekenler yap›l›p üstesinden gelinmezse ciddi sonuçlar do¤urabilir.” Maden bak›m›ndan zengin olan Orissa bölgesi devlet yönetimli Ulusal Alüminyum LTD ﬁirketi’ndeki boksit üretimi, Maoistler taraf›ndan Nisan ay›nda ﬂirketin iﬂletmelerinden birisine yap›lan sald›r›dan sonra %20 düﬂmüﬂ durumda. ﬁirket ﬂu anda ayaklanma sald›r›lar›ndan korktu¤u için kendi maden ocaklar›ndaki patlay›c› depolar›n› azaltt›. Alüminyum ﬂirketinin maden ocaklar› ve rafineri yetkili müdürü P.K. Mahapatra, “Daha savunmas›z›z ve uyan›k kalmak zorunday›z” dedi. Kolkata’dan Güney Do¤u Demiryollar› sözcüsü Soumitra Majumdar, “‹hracata da darbe indiriliyor ve kaynaklar bu ﬂekilde yok edilirse bölgedeki kalan son üç çelik fabrikas› da çok geçmeden fazlas›yla etkilenecek” dedi. www.reuters.com sitesinden çevrilmiﬂtir
Hindistan Komünist Partisi (Maoist) 'terör' listesinde Merkezi Hindistan Hükümeti, Bat› Bengal’in Lalgarh kasabas›nda yaﬂanan ve halen devam eden son olaylardan sonra Hindistan Komünist Partisi (Maoist)’i terör listesine ekleyerek yasaklad›. Bat› Bengal eyaletinde yaklaﬂ›k 30 y›ld›r hükümet olan “Sol Cephe” hükümeti ise Maoistleri yasaklamamaya karar verdi. Merkezi hükümet, HKP (ML)-Halk Savaﬂ› ve Maoist Komünist Merkez adl› örgütleri yasaklam›ﬂ, bu iki örgütün 2004 y›l›nda birleﬂmesiyle oluﬂan HKP (Maoist) ad›n› ise yasaklamam›ﬂt›. Bat› Bengal hükümet yetkilileri HKP (Maoist)’i yasaklaman›n onu daha çok güçlendirdi¤ini, Maoistlerle politik olarak mücadele etmek gerekti¤ini söyleyerek Bengal’de HKP (Maoist) aç›s›ndan “yasal statü”nün devam edece¤ini duyurdu. Bat› Bengal’in “Sol Cephe” hükümeti ve hükümete liderlik eden HKP-Marksist önderli¤i bir haftad›r yasaklay›p yasaklamama konusunu tart›ﬂ›yordu. Bat› Bengal’in baﬂkenti Kalkuta’da, HKP (Maoist)’in sözcülü¤ünü yapan Gour Chakraborty, kat›ld›¤› bir televizyon program›nda yasaklama hakk›nda ﬂöyle konuﬂtu: “Merkez Hükümet’in tavr› asl›nda yeni bir ﬂey de¤il. Benzer bir deklarasyonu 2004’de de yapm›ﬂlard›. Bu, 2004’deki deklarasyonun Lalgarh krizi nedeniyle tekrarlanmas›ndan baﬂka bir ﬂey de¤il.
litik faaliyetimizin h›z kazanmas› karﬂ›s›nda do¤al olarak böylesi bir önleme yöneldiler. Fakat herkes biliyor ki, 2004’teki yasaklaman›n ard›ndan hareketimiz çok daha güçlendi. Tabi, yasaklama karﬂ›s›nda Bat› Bengal’in ‘Sol Cephe’ hükümetinin tavr› da merak ediliyor. Biliniyor ki, HKP-Marksist ve Sol Cephe hükümeti eskiden beri Maoistleri yasaklama taraftar› de¤il. Fakat bu hiçbir anlama gelmiyor. Sol Cephe hükümeti, Merkezi hükümetin bu yasa¤›ndan sonra yine geçmiﬂte oldu¤u gibi insanlar›m›z› öldürecek, tutuklayacak, iﬂkence edecek. HKP-Marksist pratikte anti-Maoist ﬂiddetten hiçbir zaman vazgeçmedi. [En son genel seçimlerde birinci parti olan ve ﬂu an Bat› Bengal’de muhalefet partisi olan] Trinamool Kongresi ise anti-Maoist ﬂiddet konusunda HKP-Marksist ile ayn› kafada. Trinamool lideri Banarjee, [eyalet hükümeti seçimlerini kazanmas›n›n beklendi¤i] 2011 seçimlerinden önce bütün Maoistlerin öldürülmesi ya da hapsedilmesi için can at›yor. Aç›kças› politikac›lar›n bu ikiyüzlülü¤ü, bu f›rsatç›l›¤› bizi besliyor. Onlar›n bu riyakâr halleri karﬂ›s›nda halk yüzünü daha da bize dönüyor. Sonuçta, yasaklama bizim, s›n›f düﬂmanlar›m›z›n ve çürümüﬂ düzenin üzerine daha cesaretle yürümemizden baﬂka bir iﬂe yaramaz.”
Charakbarty TV program› ç›k›ﬂ› tutukland›: S›k s›k televizyon prog‘Biz Maoistler s›n›f mücadelesine inan›yoruz’:
Biz Maoistler, s›n›f mücadelesine inan›yoruz. S›n›f düﬂmanlar›m›z›n kimli¤i konusunda da çok netiz. Merkezi hükümet kapitalist bir hükümet ve do¤al olarak kapitalizmin kurallar›n› iﬂletiyor. Operasyonlar›m›z›n ve po-
ramlar›na kat›larak Naksalitlerin politikalar›n› savunan HKP (Maoist)’in Kalkuta’daki sözcüsü Gour Chakraborty, bir TV program› ç›k›ﬂ›nda Kalkuta polisi taraf›ndan tutukland›. Tutuklama, merkezi hükümetin HKP (Maoist)’i yasaklamas›ndan hemen birkaç gün sonra
(24 Haziran’da) gerçekleﬂti. 73 yaﬂ›nda olan Charakborty, kat›ld›¤› televizyon program›nda Lalgarh’daki Maoist ﬂiddeti savunmuﬂtu. Bengali TV’deki programda konuﬂan Maoist sözcü, Maoistlerin, Hindistan’da radikal bir sosyal de¤iﬂimi gerçekleﬂtirebilecek tek devrimci grup oldu¤unu söylemiﬂti. Hindistan devletinin ABD emperyalizminin yardakç›s› oldu¤unu söyleyen Chakraborty, Bat› Bengal hükümetinin de çok farkl› olmad›¤›n› eklemiﬂti. Program ç›kﬂ›nda kanaldan ç›kan sözcü, d›ﬂar›da bekleyen polisler taraf›ndan gözalt›na al›nd›. Yasaklanan HKP (Maoist)’in bir üyesi olan Bay Chakraborty, Lalgarh’daki cereyan eden olaylar›n ard›ndan bir çok televizyon program›na kat›larak Maoist politikalar› savunmuﬂtu. Charaborty ile birlikte baﬂka Maoistlerin de tutukland›¤› söyleniyor. Bat› Bengal polisi, birkaç gün önce çat›ﬂma bölgesi Lalgarh'a giderek gözlemlerde bulunan ayd›n ve sanatç›lara soruﬂturma açarak, Maoistlere yard›m etmekle suçlad›. Aralar›nda çok tan›nm›ﬂ yönetmen Aparna San, oyuncu Sanli Mitra ve tan›nm›ﬂ tiyatro sanatç›s› Kaushik Sen’in de bulundu¤u bir grup entelektüel geçti¤imiz günlerde Lalgarh’a gitmiﬂ, çat›ﬂmalar›n son bulmas› konusunda Maoistlerle hükümet aras›nda arabulucu olmaya çal›ﬂm›ﬂt›. Sanli Mitra, BBC’ye yapt›¤› aç›klamada, kendilerine yönelik suçlaman›n ﬂok edici nitelikte oldu¤unu söyledi.
yetler olarak adland›rmas›n›n hiçbir anlam› olmad›¤›n› söyledi. Nepal Birleﬂik Komünist Partisi (Maoist)’in üst düzey yöneticilerinden olan Chandra Prakash Gajurel, NBKP-Maoist'in Hindistan rejiminin Hindistanl› Maoistleri terörist ilan eden karar›na yönelik tavr›n› aç›klad›. Gajurel, Hindistan devletinin Hindistanl› Maoistlerin faaliyetlerini “terörist” faaliyetler olarak adland›rmas›n›n hiçbir anlam› olmad›¤›n› söyledi. Gajurel, “Bir partiyi terörist bir örgüt oldu¤u gerekçesiyle yasaklaman›n o partiyi ortadan kald›rmayaca¤›n›n en taze örne¤i Nepal’dir” ﬂeklinde konuﬂtu NBKP (Maoist)’in D›ﬂ ‹liﬂkiler Bürosu Baﬂkan› olan Gajurel’in aç›klamas› Hindistan devletinin karar›n› aç›klamas›n›n ard›ndan gelen ilk resmi aç›klama oldu. Gajurel, Hindistan Maoistleri ile ideolojik yak›nl›klar› oldu¤unu fakat organik bir iliﬂkileri olmad›¤›n› ekledi. Gajurel, devrimci bir güç karﬂ›s›nda zafer kazanmak için ﬂiddet kullanan Hindistan rejiminin karﬂ›s›nda olduklar›n› duyurdu. Bu konunun partilerinin Politbüro toplant›s›nda da ele al›nd›¤›n› söyleyen Gajurel, Hindistan’n›n karar›n›n etkili olmayaca¤›n› düﬂündü¤ünü söyledi. Zaman›nda Nepalli Maoistleri “terörist” ilan etmekte yar›ﬂan Hindistan ve Nepal devletlerinin daha sonra kendileri ile nas›l da muhatap olmak zorunda olduklar›n› hat›rlatan Gajurel, Maoist faaliyetleri yasaklamakla bir yere var›lamayaca¤›n› yineledi.
NBKP (Maoist): Hindistanl› Maoistler terörist de¤ildir:Gajurel,
Hindistan devletinin Hindistanl› Maoistlerin faaliyetlerini terörist faali-
Çeviri: Solun Do¤usu
‘ﬁiir, toplumsal mesaj›n bir elmas›n kokusu gibi olmal›d›r’ der Engels. Kristalize olmuﬂ gerçe¤in, anlaﬂ›labilir duygulara bürünebilmesidir. Bir ‘Yaral› Y›ld›z›n Gölgesinde’dir, Cordoba yollar›nda ‘zeytin karas›’d›r ﬂairin. ‘Yer yüzü aﬂk›n yüzü’dür dizelerinde, ‘üﬂür ölüm bile’ serin direniﬂinde. Y›k›l›nca “y›k›lmaz” olan ‘su çürür’, Ozan›n dilinde ‘umut katar›y›m, da¤ tutar yolum’ z›lg›tlar›na dönüﬂür. Ama her ﬂeyden önce ﬂiir, imgenin esaretinde bir davettir; ‘ yaﬂamak bir a¤aç gibi tek ve hür ve bir orman gibi kardeﬂçesine’
1-16 Temmuz 2009
ﬁ‹‹R VE ‹MGE
12
KÜLTÜR-SANAT
Y. OZAN
T
arih yapraklar› 3 haziran 63’ü gösterdi¤inde, ﬂiir yetim kalm›ﬂ hissiyat› yaﬂan›r. Sadece kendi ülkesi s›n›rlar› dahilinde kalmam›ﬂ, ait oldu¤u düﬂün dünyas›n›n ﬂiirsel savunuculu¤unu, ezilenlerin özgür dünya projesinde bayraklaﬂt›rarak, fikirleri ve sanat› enternasyonal proletaryaya mal olmuﬂ Naz›m Hikmet’in ‘hiç kimse duymadan hükümler giymesi’ buruklu¤udur o gün. ‘Haziranda ölmek zor’ derken, ne kadarda hakl›ym›ﬂ Hasan Hüseyin! Ve 2005’ten beridir, Haziran’da çifte mengene pusular›nda direnir yürekler. ﬁiir ve kavga tutuﬂturur gecenin mavisinde! Ayn› selametli yolun aﬂina ezgileridir haziranda yetirdiklerimiz… ‹mgeler..! hayat›n, toplumsal dönüﬂümü için fikirlerin, betimleme sanat›yla anlat›lmas›. Ve ﬂiir! ‹mgelerin kaç›n›lmaz dura¤›! Bu yaz›yla birlikte Naz›m Hikmet’i, klasik, kronolojik anmaktan ziyade, ezilenlerin ﬂiir dünyas›nda katt›¤› kazan›mlar›, geçti¤imiz süreç itibariyle ﬂiir dünyas›n› ve imge gelene¤ini tek tek ele almaya çal›ﬂaca¤›z. Bu ele al›ﬂ, biçimsel esteti¤in, öz ile diyalektik birli¤i ve dört büyük kopuﬂ (tüm s›n›f ayr›l›klar›n›n kald›r›lmas›na, bu s›n›f ayr›l›klar›n›n dayand›¤› tüm üretim iliﬂkilerinin kald›r›lmas›na, bu üretim iliﬂkilerinin karﬂ›l›¤› olan tüm sosyal iliﬂkilerin kald›r›lmas›na, bu sosyal iliﬂkilerin sonucu olan tüm fikirlerin devrimcileﬂmesine) çerçevesinde, insanl›k mücadelesindeki getirileri, hatalar› ve eksikleri üzerinde duraca¤›z. Yaz›n›n bitiﬂiyle birlikte, ﬂiirin geldi¤i derinlik ve ﬂu andaki bilinçlenme evresinde oynam›ﬂ oldu¤u rolü dile getirmeye çal›ﬂaca¤›z. Bu ﬂekliyle, büyük ustaya sayg›m›z›, onun dünyaya izdüﬂümü, ﬂiir tad›nda hat›rlamaya çal›ﬂaca¤›z. ﬁiir insanl›k tarihinin en eski edebiyat türlerinden biridir. Yaz›n›n dahi keﬂfedilmedi¤i dönemlerde, ezgilerle a¤›zdan a¤za dolaﬂarak günümüze kadar gelen ço¤u ﬂiir bunun naçizane örneklerini göstermektedir. ‹mge, sözlük karﬂ›l›¤› hayal olarakta nitelendirilirken, edebiyat çevreleri taraf›ndan ise ‘anlat›lmak isteneni daha canl›, daha duyulur biçimde anlatmak için onunla baﬂka ﬂeyler aras›nda ba¤lant› kurarak tasarlanan yeni biçimler’ olarak de¤erlendirilir. Her sanat dal› gibi ﬂiirde herhangi bir düﬂünce silsilesinin (en özlü ifadesiyle s›n›f›n) merce¤inden geçerek hayat hakk› bulur. Ve bu düﬂünce sistemati¤inin felsefi özüne sad›k kalarak, imgelemeler anlam kazanmaktad›r. O yüzden imge denilen ﬂiirsel olguyu, o ﬂiirin ve o ﬂiirin hizmet etti¤i s›n›f perspektifinin soyutlan›larak yap›lan yorum, hayat›n her alan›nda da olabilece¤i gibi ikiyi bir etmek olur. Naz›m Hikmet’e dair, daha önceleri defalarca de¤erlendirme yap›ld›-yap›lmakta. Naz›m’› Naz›m yapan en büyük temel ö¤esi (evet temel ö¤esi) Naz›m’›n 20. yüzy›l uzlaﬂmaz s›n›f çeliﬂkileri içerisinde, taraf›n› Marksist düﬂün dünyas›ndan yana belirleyerek, Marksist felsefeyi ﬂiirlerine baz alarak, eserler üretmesiydi. Zira Türkiye-Kuzey Kürdistan’da gördü¤ü onca bask›, sansür, k›s›tlama, 16 sene cezaevi ve sürgün, bizzat ezilenlerin kurtuluﬂu için kaleme ald›¤› eserlerden dolay›d›r. Onun eserlerinde aksettirdi¤i diyalektik materyalizmin esteti¤e bürünmüﬂ bir evresidir. Dünya edebiyat›nda ilk defa olan, ﬂanl› Ekim devrimiyle ortaya ç›kan bu yeni ak›m›n ilk sözcülerinden ve ilerleticelirinden olmuﬂtur. ‹mge, sadece mistik-idealist bak›ﬂ aç›s›n›n de¤il, ayn› zamanda da, diyalektik öze ba¤l›, biçiminde vazgeçilmezi aras›ndad›r. Ama her iki dünya görüﬂü aras›nda bir fark vard›r. Bu dünyay› ele al›ﬂtaki metodoloji fark›d›r. Her ikisi de imgedir. ama her iki imgede, iki ayr› yola iﬂaret eder. Birisi yaﬂam› anlaﬂ›lmaz, mu¤lak, bilinmezci, hoﬂ sözler manzumesi ya-
da sürekli kötülükler tekrar› olarak gösterirken, di¤eri ise maddenin bilinçteki yans›mas› olarak vuku bulan insan derinli¤ini iﬂfa etmektedir. ‹mgeyi ve ezilenler aç›s›ndan yeri ve görevini anlamak için, imgenin kendi co¤rafyam›z s›n›rlar›nda k›sa bir muhasebesini yapmak, tarihsel arka plan›na bakmak, yaz›n›n anlaﬂ›labilirli¤i aç›s›ndan önemli oldu¤u kanaatindeyiz. ﬁiirde imge serüveni, ülkemiz topraklar›nda da ilk ç›k›ﬂ›ndan beri iki ana ak›ma bölünmektedir. Ama sistemli olarak tart›ﬂmalar, 1920’lerin baﬂ›na dayanmaktad›r. ‹mge, duygu ve düﬂünceleri daha aç›k hale getirmeye çal›ﬂan bir araç olarak görenler ile, ﬂiirin imgeler sanat› oldu¤unu söyleyenler, saflar›n› belirlemiﬂtir. Bu da, ﬂiirin geliﬂimiyle birlikte çeﬂitli dönemlerde bir ak›m›n, di¤er ak›ma göre daha a¤›rl›kl› olarak seyrelmesine, zaman zaman, öncülükartç›l›k olarak yer de¤iﬂtirmesine evirilerek (ki bu s›n›f mücadelesinde s›n›flar›n bir biriyle olan dengeleriyle eﬂ de¤erdir) günümüze kadar gelmiﬂtir
Garipçiler “Beylik kal›plar, beylik oyunlar, beylik dünyalar içinde bunalm›ﬂ kalm›ﬂ olan ﬂiire yeni imkânlar aramak” için yola ç›km›ﬂ bir gelene¤in temsilcisidir Garipçiler. Bunlar›n baﬂ›nda Orhan Veli gelir. Bu ﬂiir gelene¤inin en göze çarpan özellikleri ﬂiiri her okuyucunun anlayabilece¤i, s›radanlaﬂt›ran bir metot izleyerek, en geniﬂ okura dayanmay› perspektif edinir. Ama öte yandan, ‘her türlü anlam ve söz sanatlar›ndan vazgeçilmelidir’ anlay›ﬂ›yla, felsefede agnostisizme kap› aralamaktad›r. ﬁiir esnas›nda, okuyucunun akl›nda kalmas› için baﬂ vurulan her türlü kafiyeye ‘kal›p’lar› y›kmak üzere reddeder. ﬁairaneli¤e karﬂ›tl›¤›yla baya¤› ün salm›ﬂ olan garipçiler ak›m›, “Genç okuryazarlar, hatta bu iﬂle u¤raﬂanlar sand›lar ki, ﬂiir yaln›z küçük olaylar›n, yaln›z alelâde bir dille anlat›lmas›ndan meydana gelir. Böyle böyle bu basitlik, bu alelâdelik ﬂiirin bir tarifi, bir ﬂart› oldu” diyerek tüm eski ﬂiir anlay›ﬂlar›yla çarp›ﬂt›. Lakin, bir süre sonra kendisi de ak›ma direnemedi. ‹mgeci ak›m›n gelmesiyle birlikte, Garipçiler dönemi kapanmaya yüz tuttu!
‹kinci Yeniciler ﬁiirin en önemli de¤eri olarak gördükleri imgeleme sanat›n›n kendilerine rehberlik edinen ‹kinci Yeniciler, Garipçilerin ﬂiirinden kovdu¤u imgeyi taç edinmiﬂlerdir. Kapal› anlat›m, soyutland›rma, eriﬂmiﬂ olan ﬂiir tekniklerini imgenin bol ritueli alt›nda yeni bir boyuta varm›ﬂt›r. Art›k ﬂiir yoktur. ‹mge vard›r. ‹mge yaﬂanmaz ama yaﬂar. ‹mge anlat›lmaz ama anlat›d›r. ‹mge kavran›lmaz ama kavramd›r. K›sacas›, salt imgeye kadar ﬂiir, ﬂiir olmam›ﬂt›r. Bu gelene¤in öncü ﬂairlerinden Cemal Süreyya bakal›m neler diyor “‹mge ne acaba? ‹mge bir ﬂeyin daha iyisi, daha kötüsü, daha gerçe¤i, daha gerçek d›ﬂ› durumu, daha temizi, daha kirlisi, daha hafifi, daha a¤›r›, daha... Nas›l söyleyeyim, daha kendisi (Cemal Süreya, 1997: 177). ‹kinci Yeniciler’e ayn› zamanda ‘imge ç›lg›nlar›’ diye de söylenilir. Çokta haks›z olundu¤u söylenemez. Zira, Cemal Süreyya’n›n söylediklerine birde Ece Ayhan’›n “‹mgesiz hiçbir ﬂey anlat›lamaz” denecek kadar imge fetiﬂizmine düﬂtü¤ü görülürse, “ç›lg›nl›k” olarak nitelendirilen ﬂeyin boyutunu anlam›ﬂ oluruz. “‹mge asl›nda anlam. Anlam taﬂ›y›c›s›. ﬁiirin birimi. Ama bir bak›ma da de¤eri var, yaln›zca araç de¤il” sözüyle, asl›nda, ‹kinci Yeniciler’i ve onlar›n üzerinden yükseldi¤i felsefi idealizmi, çocuk gözüyle görmek bile mümkündür. Art›k ‹kinci Yenicilerin yolu bellidir; “gerçe¤in düzeninde yapamayacaklar› de¤iﬂikli¤i kelimelerin konuﬂma dilindeki gündelik düzeninde yapmak” !!! Bu ﬂekliyle, toplumun de¤iﬂtirilmesi mümkünat› olmad›¤› düﬂüncesi, ﬂiirle en geniﬂ kitlelere ulaﬂt›r›labilecektir. “Devaml› hayal kur, gerçek olmayan› iste, ulaﬂ›lamayan› keﬂfet.”
Toplumsal Gerçekçilik 1960’l› y›llara gelindi¤inde, gerek dünyada ana ak›m olan devrimin yükseliﬂi gerekse bunun ülkemize yans›mas› ve tüm bunlar›n sonucu olarak toplumsal kurtuluﬂ için aya¤a kalkan ezilen y›¤›nlar›n hareketlili¤i, kendisini ﬂiir alan›nda da gösteriyordu. Atilla ‹lhan, Arif Damar, Enver Gökçe, Hasan Hüseyin, Ahmet Arif ve bir çok ﬂair bu dönemin toplumsal de¤iﬂimi içerisinde ﬂekillenerek, ﬂiirlerini toplumsal gerçekçilik gelene¤ine göre derleyecektir. Hatta ismi geçen bu ﬂairler, geri toplumun düﬂün dünyas›ndan bütünlüklü olarak kopamasa da, dönemsel olarak, toplumsal gerçekçilik ﬂiir gelene¤ine önderlik edecektir. Toplumsal gerçekçilik, Naz›m’a tekrar dönüﬂ yolunun aralan›ﬂ› olarak görülmelidir. Naz›m, o¤lu Mehmet’e yazd›¤› mektupta “Bak o¤lum. Ben bir yaz› okurken, ister ilim yaz›s›, ister ﬂiir, edebiyat, hikaye, roman, falan filan. Kendime ﬂunu sorar›m; Ne diyor? Dedi¤ini nas›l diyor? Bu iki soruda ilki temeldir, fakat her ikisi bir, birlik olmal›d›r” diyerek, düﬂüncelerin, sanatsal alanda ele al›n›rken uygulanmas› gereken metot da öncelik-sonral›k olgusunun ne oldu¤unu, anlatmaktad›r. Toplumsal gerçekçi ﬂiir gelene¤inin Naz›m sonras› uygulay›c›lar›; “Sav›m›z ﬂuydu: Has sanat toplumsal sanatt›r, toplumsal sanat bir içlem (öz, muhteva, contenu) sanat›, söyleyecek ﬂeyi söyleyiﬂ biçiminden ay›rmaks›z›n öne alan sanat... Bu durumlar› bilgin de ozan da deyimleyebilir, aralar›ndaki fark ikincisinin, estetik kategorileri içerisinde ve imgelerle deyimlemesi” diye yorumlayarak, Naz›m’›n sanat›yla ortaklaﬂmaktad›r. Toplumsal gerçekçiler, Garipçilerin ﬂiirlerinden tamamen att›klar› imgeyi, yeniden ﬂiire kazand›rarak ve ayn› zamanda “‹mge her ﬂeydir” diyen ‹kinci Yeniciler’le aras›na toplumsal realitenin de¤iﬂim mücadelesini koyarak ﬂiirde tekrar ilerlemenin ad›yd›. Ne öznelci dünya görüﬂünün biçimi yücelendirerek, toplumsal özden kopartarak imge fetiﬂizmine düﬂüyor, ne de salt propagandif, didaktik, yal›nl›k etkisinde kalarak nesneyi duygu dünyas›nda devﬂiriyordu. ﬁiirde olan de¤iﬂim, ülkemize has, lokal bir edebi hadise de¤il, uluslar aras› poetikan›n vücut bulmuﬂ haliydi. Yine ikinci emperyalist paylaﬂ›m savaﬂ› sonras›nda bir çok ﬂair, toplumsal gerçekçilik ak›m› içerisinde yer alacakt›. Fakat belirli bir dönem sonra, toplumsal gerçekçilik içerisinde çeﬂitli fikir farkl›l›klar›-yol ayr›l›klar› kendisini gösterecekti. Bu ayr›ﬂ›m içerisinde bir çok ﬂair kendisini “toplumcu” yada “gerçekçi” olarak kategorize ederek, toplumsal gerçekçili¤i metafizik olarak ele almaya baﬂlayacakt›. Bunun önemli belirtileri büyük ﬂair Bertol Brecht’te görülecektir. Brecht, “Halk için savaﬂan entelektüeller için de yazmak, halk için yazmakt›r” fikriyle, elitist ﬂiire meyleyen bir çizginin belirtileriyle, “gerçekçi” yelken açacakt›.
ﬁiir ve Mevcudiyet Günümüzde, toplum ﬂiire karﬂ› çok ac›mas›z! ﬁiir yazmak o yüzden cüretkarl›k gerektiren bir hale bürünmüﬂ durumdad›r. Tüm kesimler taraf›ndan tan›nan, “be¤enilen” “çok ünlü” ﬂairlerin kitaplar› dahi, 4-5 bini aﬂmayacak seyirde yol al›yor. ﬁiire ilgi böyle olunca, ﬂiirdeki kalitenin seviyesi de buna ayn› paralellikte eﬂlik ediyor. Edebiyat dergilerinde ﬂiir yaz›l›yor ama tart›ﬂ›lm›yor. ﬁiir be¤enileri oluyor, ama o ﬂiire ruhunu veren düﬂün dünyas› irdelenmiyor. Ya salt muhteva-kontenü, ya da “Allah ne verdiyse dedirtecek” tarzdan bir imge fetiﬂizmi at baﬂ› gidiyor. Ve tüm bunlar›n hepsi, 20. yüzy›lda muazzam ﬂiir birikim seviyesine yükselmiﬂ devrimci cenahta cereyan ediyor. Ülkemizdeki devrimci ﬂiir gelene¤inin bu ﬂekle bürünmesi yol açan, esas itibariyle 12 Eylül AFC’n›n etkileridir. 12 Eylül’le toplumun ilerici güçleri ve geniﬂ halk y›¤›nlar›na yap›lan sald›r› ve bu sald›r›n›n yaratt›¤› tart›ﬂma götürmez
yenilgi (geçicide olsa yenilgi) toplumsal gerçekçi saflar›na ekti¤i tohumlard›r. Rus sosyal emperyalizminin çöküﬂüyle birlikte, neo-liberal reçeteli yeni “ayd›n”lanma hareketi ve “toplumsal” savunusu bu tohumlar›n yeﬂermesine katk›lar sunmuﬂtur. Birçok toplumsal gerçekçi ﬂair havlu atm›ﬂ, devrimci gelenek “yeni” ak›ma karﬂ› duramam›ﬂ yada k›smi itirazlarda bulunmuﬂtur. Neticede ise, birbirini izleyen biçimi farkl› ama özü ayn› olan (burjuva fikirlerin ﬂiir alan›ndaki hakimiyeti) AFC ve neo-liberal sald›r›lar, devrimci gelene¤in toplumsal gerçekçilik do¤rultusunda yeni sanaterleri yetiﬂtirmesinin-geliﬂtirmesinin önüne güçlü setler oluﬂturmuﬂtur. Tüm bu toplumsal tarihçemizde, ﬂu anda durdu¤umuz yer neresidir? Esas sorulmas› gereken soru budur? Zira bu soruya do¤ru cevap bulabilirsek, nereye gidece¤imize (toplumsal gerçekçi ﬂiir rehberli¤inde) daha rahat yön verebiliriz. Saflar›m›zda ﬂu anda iki olumsuz yan mevcut. Birbirinin iki kutbu, ayr› ama ayn› olan iki kutup! Somut örnek verecek olursak, Kardelen Yay›nc›l›k’tan ç›kan son iki ﬂiir kitab› bu iki ucu gösteriyor. Ercan Yoldaﬂ’›n kitab›, nerdeyse düz yaz› tarz›nda kaleme al›nm›ﬂ. Bir çok vurgu, binlerce defa dinlemiﬂ oldu¤umuz, gelenek ﬂiirlerimizin t›pk›s›n›n ayn›s› durumunda. Hele baz› ﬂiirleri neredeyse, KAYPAKKAYA camias›n›n marﬂlar›n› anlatmaktad›r ki, bu da ﬂiirin salt propagandif yönüne iﬂaret ederek, okuyucu kitleyi toplumsal gerçekçilik metodolojisinin bir yan›na bakmas›na yönlendirir. Di¤er bir kitap ise, sevgili dostum, yoldaﬂ›m Murat Sezgin’in ‘Y›ld›z›n Yaral› Gö¤sünde’ eseridir. ‹lk önce belirtmek gerekir ki, Murat’›n son ﬂiir kitab› ilkine oranla bir kopuﬂu getirmiﬂ durumda. Ama toplumsal gerçekçilik ak›m›n›n kendisini de¤il, nüvelerini bulundurmakta. ﬁiirlerinde do¤a, toplum ve insan betimlemeleriyle hoﬂ imgeler yakalam›ﬂ. Fakat ne yaz›k ki, ﬂiirlerinde baz ald›¤› metafor, anlat›lmak istenen de¤il, biçimsel anlat›md›r. ‹mge ç›lg›nl›¤› ﬂiirlere o kadar hakim ki, ‘ana tema ne, sonuç nerede’ dedirtecek tarzdand›r. Tüm bu tek yanl› ele al›ﬂa ra¤men, toplumsal gerçekçilik ﬂiirinin nüveleri de bulunmaktad›r. En son Murat yoldaﬂ›mla görüﬂmemde yeni ﬂiirlerini okudum. San›r›m bir sonraki ﬂiir kitab›nda, oldukça güçlü real-imge gelene¤inin derin ﬂiirlerini okumak mümkün olacakt›r. Sonuca do¤ru var›rken, bir dönemin ﬂiir realitesinin ne olmas› gerekti¤ini, o dönemde hakim s›n›flar›n›n yönelimleri ve ezilenlerin bulundu¤u pozisyonu iyi görmemiz gerekir. Mao, sanat üzerine yaz›lar›nda ﬂöyle diyordu. “ … iki sorun var. Birincisi, edebiyatta derinlik kazanmak iken, ikincisi yayg›nl›k kazanmak! Ülkemizde Japon emperyalizminin iﬂgali mevcut! O halde en geniﬂ halk y›¤›nlar›na gidebilmek için yayg›nl›k politikas›n› izleyece¤iz.” Toplumsal gerçekçi ﬂiir gelene¤inin savunucular› bu yöntemi izlemelidir. Amerikan emperyalizminin BOP eﬂli¤inde, Ortado¤u’yu tekrardan ﬂekillendirmesi ve bu ﬂekilleniﬂin göbe¤inde Türkiye-Kuzey Kürdistan olmas›, toplumu derinden etkileyecek bir çok gerici politikalar›n yürürlü¤e girece¤i kaç›n›lmazd›r. Toplumsal gerçekçiler, bu hassas noktalara ›ﬂ›k tutmak zorundad›r. Ama bizim aç›m›zdan ihtiyaç olan ve yukar›da bahsetti¤imiz, iki yanl›ﬂ e¤ilime (salt propaganda ve soyut imge) karﬂ› edebi münakaﬂa yürütmek büyük bir önem arz etmektedir. O yüzden, bugün izlenilmesi gereken yöntem, toplumsal gerçekçilikte yo¤unlaﬂarak yayg›nlaﬂmad›r. ‘ﬁiir, toplumsal mesaj›n bir elmas›n kokusu gibi olmal›d›r’ der Engels. Kristalize olmuﬂ gerçe¤in, anlaﬂ›labilir duygulara bürünebilmesidir. Bir ‘Yaral› Y›ld›z›n Gölgesinde’dir, Cordoba yollar›nda ‘zeytin karas›’d›r ﬂairin. ‘Yer yüzü aﬂk›n yüzü’dür dizelerinde, ‘üﬂür ölüm bile’ serin direniﬂinde. Y›k›l›nca “y›k›lmaz” olan ‘su çürür’, Ozan›n dilinde ‘umut katar›y›m, da¤ tutar yolum’ z›lg›tlar›na dönüﬂür. Ama her ﬂeyden önce ﬂiir, imgenin esaretinde bir davettir; ‘ yaﬂamak bir a¤aç gibi tek ve hür ve bir orman gibi kardeﬂçesine’
GÜNCEL
1-16 Temmuz 2009
13
‹ran'daki geliﬂmeleri nas›l anlamal›y›z?
Gerçekleﬂtirilen cumhurbaﬂkanl›¤› seçimlerinin ard›ndan ‹ran'da halk›n beklentilerinin karﬂ›lanmas›nda hayal k›r›kl›klar› yaﬂanmas›, y›llard›r biriken tepkinin daha çok kendili¤inden soka¤a dökülüverdi¤i bir sürecin yaﬂanmas›na neden oluyor. ‹ran’da seçimle daha da netleﬂen tablo, statükonun bir ad›m ötesi geliﬂmelerin yaﬂanmas›na neden oldu. Hatta “‹ran’da bir de¤iﬂim mi oluyor?”, “Bir renkli devrim de ‹ran’a m›?”, “Rejim sars›l›yor, halk hareketi devrime do¤ru yol alabilir mi?”, “‹ran 30 y›l öncesine mi dönüyor?” gibi daha bir çok spekülatif ve çi¤ kalan de¤erlendirmeler oldukça yo¤un. Bilhassa liberal g›dal› ve emperyalist statükoya mutab›k de¤erlendirmeler bir anda her yeri kaplad›. Bu da yetmezmiﬂ gibi “sivri zekâl› uluslararas› iliﬂkiler-Ortado¤u uzman›” bozuntular›, ‹ran’›n geçmiﬂini hat›rlatarak “‹ran halk› devrim yapmas›n› bilir” temennilerini dillendirerek niyetlerini de ortaya koyuyorlar. Söz konusu tahlil ve de¤erlendirmelerin yetersiz ve ço¤unlukla hayali oldu¤unu, bolca ‘ahkâm’ kesildi¤ini, soka¤a dökülen kesimlerin taleplerinin s›n›fsal ba¤lar›ndan kopar›larak tahlil edildi¤ini ve dolay›s›yla abart›l› yorumlar›n yap›ld›¤›n› söylemek mümkün.
‹ran’daki geliﬂmeler emperyalist ‘yeni süreç’le birlikte ele al›nmal› ‹ran’daki seçimlerin, emperyalizmin kendisini yeniden yap›land›rd›¤› ve dünya siyasetine, ekonomisine yeniden ﬂekil verdi¤i bir süreçte gerçekleﬂi¤ini görmek gerekir. Obama’n›n tüm dünyaya sundu¤u yol haritas›, yeni stratejiler son derece aç›kt›r. Bu süreçte ‹ran’da önemli bir yerde durmaktad›r. ABD, ‹ran’a yönelik söyleminde de¤iﬂiklik yapt›¤›n›, eskisi gibi bir kaba yaklaﬂ›m›n olmamas› gerekti¤ini, dertlerinin ‘küresel bir uzlaﬂ›’ yaratmak oldu¤unu, bunun için ‹ran’a zeytin dal› uzatt›¤›n› aç›kça beyan etmektedir. Mant›ken böylesi bir beyan karﬂ›s›nda ‹ran’daki sokak gösterilerini kliﬂe bir ﬂekilde “Bat›’n›n iﬂi” diye yorumlamak do¤ru de¤ildir. Elbette ki karikatürize edeceksek, “Obama’n›n uzatt›¤› el karﬂ›l›¤›n› buluyor” diyebiliriz. Ama bu toptan yaklaﬂ›m› hakl› ç›karmaz. Dikkat edilirse ‹ran seçimleri ve ard›ndan yaﬂanan gerilime dair Obama’dan laf gelmemiﬂtir. Temkinli davran›lm›ﬂt›r, ‘içiﬂlerine kar›ﬂmay›z’ tarz›nda beyanlar olmuﬂtur. Bu, ABD’nin ‘imana geldi¤inden midir?’ De¤il tabi ki. Fakat ortada bir hesap var, tarihi tecrübeler var. Bir defa konjonktür baﬂka bir tarz› dayat›yor. Her ﬂeyden önce Af-
UFUK Ç‹ZG‹S‹
ganistan-Pakistan gibi ABD’nin bir numaral› stratejik hedeflerinden biri söz konusu. Bu ‘maraz›n’ hallolmas› için ‹ran’a kur yapan ABD neden kliﬂeleﬂmiﬂ anlamda bir müdahalede bulunsun. Hele ki ABD ya da ‹ngiltere’nin komplo kurdu¤u ve ‘renkli bir devrim’ hedefledi¤i de¤erlendirmesi pek gerçekçi de¤il. En az›ndan bu yönde gözlenen bir siyasal durum, yönelim yoktur.
‹ran’daki seçim ve çat›ﬂmalar›n çeﬂitli boyutlar› var Evet, emperyalist güçler, stratejik projelerine ba¤l› olarak ‘d›ﬂ›ndaki’ dünyaya veya yutulacak lokma olarak gördü¤ü ya da diﬂ geçirebildi¤ini düﬂündü¤ü ulus-devletlere de¤iﬂimi dayatt›¤› gibi, bu emperyalist zoraki ve yapay de¤iﬂim (‘demokrasi demagojisi’ ile k›l›flamaya çal›ﬂt›¤› iﬂgalilhak sald›r›s›), ‹ran’›n kap›s›n› da çalmaktad›r. Lakin bu de¤iﬂim, liberallerin, sahte siyaset-uluslararas› iliﬂkiler uzmanlar›n›n anlat›¤› gibi de¤ildir. Yani ‘devrim oluyor, ya da ‘devrimin kap›s› aralan›yor’ de¤il. Kald› ki devrimin yolunu döﬂeyecek s›n›fsal dengenin ‹ran’daki durumu ortadad›r. Bugün ‘de¤iﬂimi’ ya da ‘devrimi’ isteyen s›n›flar hangileri ve bunlar›n bu hareketi do¤rultusunda oluﬂturduklar› bir program var m›? Halk kesimlerinin bu yönde s›rt›n› dayad›¤› dönüﬂtürücü, de¤iﬂtirici bir özne var m›? Bu sorulara verilecek cevap önemlidir. Kuﬂkusuz ezilen kesimlerin talepleri vard›r, bu yönde hareketlenmeye meyillidirler ve bu ayn› zamanda özel bir durum de¤il, aksine tarihsel-nesnel bir durumdur. Fakat göz ard› edilemez ki, ezilen kesimlerin bu ihtiyac›na cevap verecek, gerçek anlamda bir özne -ne yaz›k ki- yoktur. Bu koﬂullarda da olsa ‘isyan etmek’ hakk› tart›ﬂ›lamayaca¤› gibi, bu koﬂullardaki hareketlerin bir proleter cephe devrimine dönüﬂmesi beklenemez. Geliﬂen harekete önderlik yapan s›n›f ve güçlerin niteli¤i gere¤i, hareketin baﬂar›s›z kalaca¤› baﬂ›ndan itibaren belli oldu¤u gibi, somut hareketin böyle bir iddias›n›n esasta olmad›¤› ve gerici klikler önderli¤inde geliﬂti¤i aç›kt›r. O halde mevcut hareketin sonuçlar› ne olabilir? Tam da bugün ‹ran’da oldu¤u gibi olur. Yani halk kesimlerinin talepleri, isyan›, Musavi gibi bir ‘devrimci’ ve onun ‘örgütü-program›’ etraf›nda döner. T›pk› bizim ülkemizdeki AKP gibi. AKP’de ‘devrimin’, ‘de¤iﬂimin’ öznesi olarak dayat›lmad› m›? Demokrasi timsali, haklar bahﬂeden havari vb. olarak addedilen AKP de¤il miydi? Demokrasi felaketinin, daha do¤rusu virüsünün
7’den 70’e herkese bulaﬂmas› böyle olmad› m›? Emperyalist konjonktür ‘de¤iﬂimi’ dayat›yor dedik. Do¤rudur. 30 y›ld›r kapal› devre çal›ﬂan ‹ran devlet sistemi, dayatmac› olarak at oynatan emperyalist gücün süreciyle bütünleﬂme noktas›nda, farkl› blokta yer almas› itibar›yla ayak diremektedir. Bugün bu kapal› devre durumu önemli t›kan›kl›klar yaﬂamaktad›r. Haliyle bu sanc›lar ‹ran’daki s›n›fsal konumlara sirayet etmektedir. ‹ﬂte bugün ‹ran’da yaﬂananlar hakim s›n›flar aras›ndaki çat›ﬂman›n hem aynas› hem de körü¤ü oluyor. Zira Hamaney, Ahmedinecad ile Rafsancani, Musavi klikleri aras›ndaki çat›ﬂma kendisini gizleyemiyor. Emperyalist sistem ve sermaye düzeniyle bütünleﬂememesi ‹ran’›n, bugün kendisiyle hesaplaﬂmas›n›, bugüne kadarki diyetinin bedelini ödemesini dayat›yor. Bu hesaplaﬂman›n sonucunda ‹ran, iktisadi anlamda iyi durumda olmad›¤›n›, gelecek vaat etmedi¤ini görüyor. ‹ﬂte ‘de¤iﬂim’ burada kendisini gösteriyor. ‹ran hakim s›n›flar› (hani ›l›ml› denilenler) kendi krizlerini emperyalist ‘yeni’ stratejilerle geliﬂtirilen dönemle bütünleﬂmede sermaye harekelili¤i yaratmada görmekteler. Aç›lal›m, saç›lal›m diyorlar. Çat›ﬂman›n kaynaklar›ndan birisi de bu dinamik. Kuﬂkusuz ‹ran hakim s›n›flar› bunu bu ﬂekilde söylemeyeceklerdir. Halk›n biriken öfkesini, taleplerinin baz›lar›n› kendisine malederek, kendi taleplerinin ayn› zamanda halk›n talepleri oldu¤unu propaganda edeceklerdir. Böyle bir sentezden ise geriye koca bir yan›lsama kal›yor.
Musavi’nin rejim de¤iﬂikli¤i iste¤i mi, yoksa halk hareketi mi? Musavi’nin 30 y›ll›k ‘molla rejimi’ne karﬂ› baﬂkald›rmas› ve bu baﬂkald›r›n›n ‘cesurca’ addedilmesi de manipülasyon tütüyor. Evvela ﬂunun alt› çizilmelidir ki, hakim s›n›flar›n bir temsilcisi olan Musavi’nin rejim de¤iﬂikli¤i istedi¤i ve bu de¤iﬂim için bir hareket baﬂlatt›¤› safsatadan ibarettir. Musavi’nin rejimi de¤iﬂtirmek istemesi, basit bir mant›k yürütülürse, ‹ran hakim s›n›flar›n›n rejimi de¤iﬂtirmek istemelerine denk düﬂer. Dolay›s›yla protestolar›n ve karﬂ› ç›k›ﬂlar›n rejime yönelik olmad›¤›n›n sa¤lamas› yap›labilir. Hat›rlan›rsa Muhammed Hatemi'nin 2. kez devlet baﬂkan› seçildi¤i dönemde kendilerine simurg kuﬂunu simge olarak seçen gençler ﬁah dönemine ait "devrim ﬂark›lar›" söylerken bile "mücadelenin rejime karﬂ› de¤il rejimin iﬂleyiﬂine yönelik oldu¤unu’ ifade etmiﬂlerdi. Hem Musavi’nin geçmiﬂine, devlet baz›nda konu-
Bak›ﬂ CAN
‹ran’da Cumhurbaﬂkanl›¤› seçimleri yap›larak tamamland›, ama özünde sonuçland›r›lamad›. Çünkü, seçimler ya da seçim sonuçlar›n›n yol açt›¤› kaos ve kargaﬂa ya da muhalif reaksiyon ‹ran sokaklar›na hakim durumdad›r. Ahmedinejad ile dini lider Hamaney’in feodal din unsuruyla katmerleﬂmiﬂ faﬂist iktidar›, “reformcu lider” diye lanse edilen Musavi yanl›s› say›lan ama aç›k ki ‹ran halk s›n›flar›na mensup olan onlarca gösterici katledildi, yüzlercesi yaraland› ve azg›n bir faﬂist terör estirildi-estiriliyor. Hareketin boy vermesindeki vesile ya da görünürdeki dürtüsü olarak, hile kar›ﬂt›r›ld›¤› gerekçesiyle seçimlerin yenilenmesi istemi görülmektedir. Ancak görünürde bu talep üzerinden gündeme gelen hareketin derinliklerinde; bask›, zulüm ve sömürü sistemine karﬂ› büyük bir tepkinin oldu¤u inkar edilemez. Kuﬂkusuz ki, geliﬂen hareket ve bu hareketin niteli¤i anlaﬂ›lmaz de¤ildir. Yaﬂanan durumun, ön ve arka planda olmak üzere; devrimci ve gerici dinamik olmak üzere sebepleri ve özellikleri vard›r. Toptanc›-tekçi anlay›ﬂla, “devrimci” veya “gerici” biçimde de¤erlendirmek veya devrim hayalleri ve gerçek durumu abartmak yan›lg›l› yaklaﬂ›mlard›r. ‹ran’daki geliﬂmelerin bir muazzaml›k taﬂ›d›¤› do¤rudur. Önemli geliﬂmeler yaﬂanmakta ve devrim için büyük f›rsat ya da olanaklar do¤maktad›r. Devrimci durumun fevkalade oldu¤u, bunun üzerinde devrimci hareketin geliﬂme zemini yakalad›¤› aç›kt›r. Mevcut
muna, istemlerine bakarak ç›k›ﬂ›n›n anlam› görülebilir. Öte yandan ‹ran’›n mevcut devlet yap›s›n›n-rejiminin oluﬂumunda Musavi, önderlik edenlerdendir. Hem de bu rejimin Irak’la savaﬂ döneminde baﬂbakanl›¤›n› yapm›ﬂt›r. ‹ﬂbu emperyalistlerin ve ona yamananlar›n icat etti¤i-kan›ksatt›¤› her siyasi devinimde yama gibi yap›ﬂt›r›lan ‘muhafazakarl›k’, ‘›l›ml›l›k’ safsatalar› s›n›fsal çat›ﬂmay› gizlemek içindir. Söz konusu kavramlar tümüyle emperyalist sistemin ihtiyaçlar›na cevap olma ya da olamama kriterine göre anlam taﬂ›yor. Mesela Musavi ›l›ml› olarak adland›r›l›yor; fakat Musavi tescilli bir muhafazakard›r ayn› zamanda. Karﬂ›t›n› düﬂünelim... En muhafazakar denilen Ayetullahlar-Velayeti Fakihçiler ayn› zamanda ‹ran reformlar›n› gerçekleﬂtirmemiﬂler midir? Hatemi örne¤i, Rafsancani örne¤i hat›rlat›labilir. Yani Emperyalist sürece ayak diremezsen, ç›karlar›na hizmet edersen ‘›l›ml›’, de¤ilsen ‘muhafazakar’. Bu Bush-Obama için de öyle de¤il midir? Dahas› bizden örnek verelim. ABD’nin ‘muazzam’ projesi olan AKP ›l›ml› m›, muhafazakar m›? Muhafazakar ya da ›l›ml› olman›n bir anlam› olmad›¤› için ve kriter teﬂkil etmedi¤i için hiç önemli de¤il. Yani rejimin ilk ç›k›ﬂ amac› ve iddias›n› yeniden hâkim k›lmak esas oland›r. ‹ran hakim s›n›flar›n›n da yaﬂad›¤› durum benzerdir. Emperyalist sürece ayak uydurup uyduramama, emperyalist arenada yer al›nabilir mi al›namaz m›, Ortado¤u’daki stratejik projelere dahil olunur mu olunamaz m›, enerji kaynaklar› paylaﬂ›m›nda bize ne düﬂer gibi kayg›lar esas oland›r. Bugün ‹ran’da Musavi imaj›yla istenen aç›k: Sistemin (rejim de diyebilirsiniz) aksayan yönlerini tadil etmek, sürece uygun bir yap›land›rma yaﬂamak, yeni yap›lar, yeni söylemler oluﬂturmak. Ve bunu mümkünse ABD’nin uzatt›¤› eli tutarak gerçekleﬂtirmek. ﬁimdi hakim s›n›flar cephesinde durum böyle iken; soka¤a taﬂan protestocular›n büyük ço¤unlu¤unu oluﬂturan ‘orta kesimler’, liberaller de bu durumdan nasiplenmeye çal›ﬂarak daha fazla demokrasi, insan haklar›, birtak›m özgürlükler, ‹slam Cumhuriyeti rejiminin vaatlerinin yerine getirilmesi, bask›lar›n olmamas› gibi talepleri dillendirmekteler. Bundan ezilen kesimler de nasiplenmek istemekte. Mesela iﬂçi-emekçiler hakl› olarak yoksullu¤un azalmas›n›, maaﬂlar›n›n artmas›n›, örgütlenme haklar› önündeki engellerin kald›r›lmas›n›, hak gasplar›n› son bulmas›n› vb. talep etmekteler. Bu son derece somut bir durumdur. Ancak burada esas olan mesele bu hareketlili¤in itkisini hangi s›n›flar›n oluﬂturdu¤udur, bu dinami¤in dümenini hangi politik öznelerin çevirdi¤idir. Musavi’den hareketle ‘‹ran’da rejim de¤iﬂikli¤i isteniyor’ ya da ‘›l›ml› Musavi’yle ‹ran’da devrim gerçekleﬂebilir’ demek; ABD öncülü¤ünde ve AKP eliyle Türk devletinin hat›r› say›l›r bir re-organizasyondan geçme sürecini bir devrim ya da rejim de¤iﬂimi olarak de¤erlendirmekle ayn› öze sahiptir. Acaba AKP Türk hakim s›n›flar›n›n ve devletlerinin rejimini mi de¤iﬂtirmiﬂtir. Kemalizm, ordu, anayasa gibi statükolar›n sars›lmas› rejimi y›kmaya yönelik midir, yoksa emperyalist süreç do¤rultusundaki biçimlendirme mi? Belki de AKP ile ülkemizde yaﬂanan süreçte bulan›kl›¤› berraklaﬂt›r›lacak olan en can al›c› meselelerden birisi budur. Alt›n› önemle çizelim ki Gürcistan’da ﬁaakaﬂvili etraf›nda birkaç yüz bin göstericiyle protesto eylemleri yapmak, Lübnan’da birkaç yüz bin göstericiyle hükümetten istifa istemek, ülkemizde birkaç yüz bin göstericiyle cumhuriyet mitingleri düzenlemek vb. rejim de¤iﬂikli¤i istemek de¤ildir. ‹ran’daki protesto gösterilerinin bundan çok bir fark› yok. ‹ran’daki protestolar›n geniﬂlemeyece¤i çeﬂitli kesimleri içine almayaca¤› ve toplumsal bir muhalefete, s›n›fsal bir mücadeleye yani halk hareketine evrilmeyece¤i ise iddias›nda de¤iliz. Fakat bunlar farkl› ﬂeylerdir.
Koﬂullar Halk hareketinin lehine çevrilebilir ‹ran’da yaﬂananlar gerek liberaller gerekse de ‘solcu’ kesimler taraf›ndan tez elden ‘halk hareketi’ s›fat›n› ald›. Bir hastal›¤› ifade eden bu yaklaﬂ›m, dar düﬂüncenin, meselelere tarihsel ve diyalektik bakamaman›n ürünüdür. Her soka¤a dökülme, binlerce, yüz binlerce kiﬂiyle protesto yürüyüﬂlerinin gerçekleﬂtirmesi eyleminin halk hareketi olmad›¤›n› bir kez daha yineleyelim. Ya da halk kesimlerinin kat›ld›¤› her protesto gösterisi halk hareketi midir? Kuﬂkusuz ‹ran’daki protesto gösterilerini küçümsemiyoruz. Elbette ki sistemden memnun olmayan hatta sistemin alaﬂa¤› edilmesini isteyen kesimler vard›r. Hak, özgürlük talep eden, ekmek talep eden kesimler olacakt›r. Zira Ortado¤u otomobil sektörünün en büyük giriﬂimi olan, 30 bini tek bir fabrikada olmak üzere 100 bin iﬂçisi bulunan Hodro fabrikas› iﬂçileri, yay›mlad›klar› bildiride halk›n devrimci hareketini desteklemek için grev karar› ald›klar›n› belirttiler. Ard›ndan ‹ran Otobüs ‹ﬂçileri Sendikas› özgür ve ba¤›ms›z bir toplum için mücadele edenlerin yan›nda yer alacaklar›n› bildirerek, her türlü bask› ve tehdidi k›nad›klar›n› ifade ettiler. ‹ran’da yaﬂanan protestolar›n 30 y›l önceki devrimle özdeﬂleﬂtirilmesi de baﬂka bir s›¤l›kt›r. ‹ran’da 1979’daki devrimin demokratik devrim muhtevas› taﬂ›d›¤›n› birçok s›n›f ve tabakalar›n›n bu devrime kat›ld›¤›n› (‹ﬂçi s›n›f›, köylüler devrimci ve komünistler büyük bir fedakarl›kla kat›lm›ﬂ, devrimden sonra devrimci ve komünist örgütler tasfiye edilmiﬂ, binlerce iﬂçi, köylü, devrimci, komünist vb. katledilmiﬂti) daha sonra devrime kat›lan teokratik bir örgütlenmenin (Molla hareketi, ama daha sonra da ‹ran hakim s›n›flar›n› temsil edecek s›n›f) önderli¤i ele geçirdi¤ini, bu s›n›f›n, halk›n da taleplerini belli yönde karﬂ›layan bir reform hareketi gerçekleﬂtirerek iktidar oluﬂturdu¤unu hat›rlatmakta yarar var. Böyle bir hat›rlatmadan sonra bugünkü yaﬂananlarla 30 y›l öncesinin özdeﬂleﬂtirilmesi hoﬂ bir sedadan öte de¤il. 30 y›l önceki devrim koﬂullar›n›n bugünde var oldu¤unu, bu koﬂullar›n do¤ru ve devrimci bir rotaya çekilmesiyle 30 y›l önceki halk hareketinin sa¤lanabilece¤ini söylemek ise farkl› bir ﬂeydir. Hakim s›n›flar›n yaratm›ﬂ oldu¤u sis perdesine, demokrasi yalan›na, bilinç bulan›kl›¤›na karﬂ› ﬂunu söyleyebiliriz: Halk hareketini oluﬂturman›n, devrimi yapman›n, halk iktidar›n› tesis etmesinin nesnel koﬂulu her zaman için vard›r. ‹çinden geçti¤imiz süreçte bu zemin daha da güçlüdür. Petrol zengini bir ülke olmas›na karﬂ›n ‹ran halk›, uzun y›llard›r iﬂsizlik, yoksulluk, enflasyon, adaletsizlik, uyuﬂturucu ve yozlaﬂma ile bo¤uﬂuyor. Y›llard›r bu bask›, yoksulluk ve adaletsizlikler ile dolu bir ortamda yaﬂamaya zorlanan ‹ran halk›, ba¤r›nda isyan taﬂ›maktad›r. Bu sadece ‹ran de¤il, ülkemiz de dahil ezilen halklar›n ve uluslar›n bulundu¤u co¤rafyalarda geçerlidir. ‘Halk hareketi mi de¤il mi’ tart›ﬂmalar›ndan çok esas olan, bu dinami¤in görülmesi ve somut koﬂullara göre iﬂlenmesidir; halk hareketine önderlik edecek, bu hareketi devrime taﬂ›yacak, gerici hakim s›n›flar› alaﬂa¤› edip yerine halk›n iktidar›n› tesis edecek bilimsel, komünist, devrimci bir gücün-öznenin var olmas›d›r. Ve son olarak; ‹ran’da yaﬂananlar tek boyutlu de¤il, çok boyutludur. Tarihten somut gerçekliklerden kopuk genel geçer aç›klamalarla toplumsal olay ve olgular de¤erlendirilemez, kavranamaz.
‹ran’da Yaﬂanan Geliﬂmeler Üzerine hareket, gerici klik önderli¤inde olsa da hareket devrimci dalgan›n geliﬂtirilmesi için son derece uygundur. Hareketin büyüyüp geniﬂleyen kapsam› göz önüne al›nd›¤›nda, yani geniﬂ halk kitlelerinin büyük kat›l›m› düﬂünüldü¤ünde kendili¤inden gelme özelli¤i de mevcuttur. Halk›n devrimci tepkisini görmemek kusurlu bir yaklaﬂ›m olacakt›r. Öte yandan, iktidar kli¤i, gösteriler karﬂ›s›nda geri ad›m atmayaca¤›n› beyan etti. Muhalif klik de gösterileri sürdürme yönünde beyanlarda bulunuyor. Geliﬂmelere bak›ld›¤›nda, hareketin k›sa sürede kolayca dinmeyece¤i anlaﬂ›lmaktad›r. Halk kitlelerinin kan› ak›t›lmaya devam edilecektir. Ama ne u¤runa? Dolay›s›yla, buradaki geliﬂmelere enternasyonalizme s›k› s›k›ya ba¤l› olan tüm dünya komünistleri hiçbir aç›dan duyars›z kalamaz. ‹ran’da yaﬂanan geliﬂmelerden birçok sonuç ç›kar›labilir, ç›kar›lmal›d›r. Yaﬂanan seçimler ve sonras›ndaki geliﬂmeleri nas›l yorumlamak gerekir ya da bu geliﬂmeler neyi göstermektedir, nas›l de¤erlendirilmelidirler? Ve baﬂta ‹ran’l› komünist devrimciler olmak üzere komünistlerin görevleri ya da yaklaﬂ›m› ne olmal›d›r? Tüm bunlar›n proleter s›n›f bak›ﬂ aç›s›yla kavranmas› ve yan›tlanmas› mümkündür. Bir; demokrasinin de¤iﬂmez unsuru olarak sunulan gerici-burjuva parlamenter sistemlerin seçimleri veyahut ta demokrasi diye sunulan bu seçimlerin asla demokratik olmad›¤› ve olamayaca¤›
aç›kt›r. Burjuva cumhuriyet ve diktatörlük biçimlerindeki parlamentonun faﬂizmi peçeleme görevi amac›yla ‘kaba ve uydurma’ oldu¤u gibi, bu ‘kand›rmacan›n’ uzant›s› durumundaki ö¤eleri de (seçim oyunu gibi) halk kitlelerini oyalay›p aldatan iﬂlevden ileri ﬂeyler de¤ildirler. ‹ran’daki seçimler, hakim s›n›flar›n iddia ettikleri gibi, ne demokrasiyi temsil etmiﬂtir ve ne de demokrasi anlam›na gelmiﬂtir. Tam tersine, yaratt›¤› sonuçlarla da demokratik içerikten yoksunlu¤u ve gerici yüzünü göstermiﬂtir. Ki, komünistlerin baﬂka bir beklentisi olamaz-yoktur da. ‹ﬂte, burjuvazinin seçim demokrasisi ve demokrasi tebaas› bir kez daha, ‹ran’da ç›plak olarak yakalanm›ﬂt›r. ‹ki; her halükarda ve kesinlikle, ‹ran’da mevcut iktidar›n s›n›f niteli¤i ve karakterine ba¤l› olarak, muhaliflerine ve protesto gösterilerine kat›lan devrimci halk kitlelerine uygulad›¤› faﬂist bir terördür. Komünist ve devrimciler bunu kesinlikle k›namal›, karﬂ› ç›kmal›d›r. Üç; hareketin baﬂ›n› ‘reformcu’ olarak tan›mlanan özünde gerici burjuva kesim çekmektedir. Yani sorunun esasta burjuva egemen klikler aras›nda oldu¤u aç›kt›r. Bu ba¤lamdaki çeliﬂki ve çat›ﬂmada komünist ve devrimciler taraf de¤ildirler, olamazlar. Ama bundan devrim ad›na yararlanma ihmal edilmemelidir. Dört; ancak hareketin önderli¤ini bu kesimler yapsa da harekete kat›lan kesimler reform yanl›s› geniﬂ halk kitleleridir. Yani hareke-
tin gövdesini gerici s›n›f kliklerinden birinin (‘reformcu’ Musavi’nin temsil etti¤i) kendine yedeklemeyi baﬂard›¤› devrimci halk kitleleri oluﬂturmaktad›r. Bu da hareketin ikinci yan› ya da özelli¤idir. Bu yan, ‹ran’da geniﬂ halk kitlelerinin demokrasi ve devrim taleplerinin s›cak oldu¤unu ve gerici egemen s›n›flara karﬂ› büyük bir hoﬂnutsuzluk içinde olduklar›n› göstermektedir ayn› zamanda. Dolay›s›yla, hareketin önderli¤ini hiçbir biçimiyle destekleyemeyece¤imiz aç›kken, devrimci halk kitlelerinin dile getirmiﬂ olduklar› talepleri ve mücadelesinin hakl› ve devrimci oldu¤unu görerek desteklemek durumunday›z. ‹ran’da ayakta olan devrimci halk kitleleridir. Beﬂ; tüm bunlara ba¤l› olarak komünist devrimcilerin somut bir görev olarak, ‹ran halk kitlelerinin öz talepleri do¤rultusunda harekete önderlik yapmas› ve hareketi siyasi iktidar perspektifiyle devrimci öze çekmeleri ihtiyac› a盤a ç›kmaktad›r. Alt›; ‹ran komünistleri bu hareketten kendi devrimleri lehine yararlanma yetene¤ini bilimsel ölçülere uygun olarak sergilemelidir. Yani ayaklanma hareketini Halk Savaﬂ›’na hizmet etme veya dönüﬂtürme bilinciyle hareket etmelidirler. Ve Yedi; Komünist ve devrimciler, ‹ran’da yaﬂanan faﬂist terör ve katliamlara karﬂ› hemen tepki göstererek tav›r almal›, proleter enternasyonalist görev yerine getirilmelidir.
14
TAR‹H-OKUR
1-16 Temmuz 2009
Mehmet Ali Çak›ro¤lu Ö¤renme ve geliﬂmenin, zorluklar içerisinde de¤iﬂmenin ve savaﬂman›n ad›d›r Çak›ro¤lu. Orta halli bir ailenin çocu¤u iken ailesinin de¤iﬂen yaﬂam koﬂullar›ndan kaynakl› küçük yaﬂta hem okuyup hem de aile bütçesine katk› sundu. K›vrak zekas› ve önderlik yetene¤inin geliﬂmesi ile önce üniversitede ö¤renci gençlik faliyetine önderlik etmeye baﬂlad›. Daha sonra ise Ankara Yeni Demokrasi Dergisi’nde temsilcilik görevine baﬂlad›. Düﬂman›n gözüne batmas› ile hapishanelerde ve iﬂkence tezgahlar›nda s›nand›. Komünist tavr› ile düﬂman› dize getirdi. Düﬂman›n bir daha ‘seni sa¤ yakalamayaca¤›z’ tehditlerine gülerek cevap veren Çak›ro¤lu, 92 y›l›nda Maoist parti taraf›ndan gençlik örgütünde genel sekreterlik yard›mc›l›¤› görevine seçildi. Çak›ro¤lu, 13 Temmuz 1993 y›l›nda Maoist partinin gerçekleﬂtirdi¤i 1.OPK’s›n› selamlamak ve propagandas›n› yapmak için planlanan eylemlere haz›rl›k yaparken elinde bomba patlamas› sonucu a¤›r yaral› olarak ele geçti. Yakalanan›n Çak›ro¤lu oldu¤unu gören kolluk güçleri, Çak›ro¤lu’nu saatlerce yaral› bir ﬂekilde bekletir. Kald›r›ld›¤› Göztepe Hastanesi’nde ise müdahale etmenin anlam› kalmam›ﬂt›r doktorlar aç›s›ndan. Ve Çak›ro¤lu 13 Temmuz 1993 tarihinde ölümsüzler kervan›nda yerini ald›.
Yüre¤iyle konuﬂan Özlem’e mektup 6 Temmuz 2005 tarihinde hücremden sana ulaﬂman›n çabas›yla uyand›m..Seni rüyamda ar›yordum.Sana yaklaﬂt›kça sen uzaklaﬂ›yordun.Yüzünde bildik içten gülüﬂünle selaml›yordun beni. .Ben sana ulaﬂmak icin olanca gücümle peﬂinden geliyordum.Ama ulaﬂamad›m. K›rm›z›lar içinde gözden kayboldun. Ter içinde uyand›¤›mda yüre¤ime bir a¤r› sapland›. Daha 17’lerin a¤›rl›¤› üzerimizdeyken sen de kat›ld›n kervana...Yoldaﬂlar›n› yanl›z b›rakmad›n. Yüre¤inle konuﬂtun her zamanki gibi.. Sonradan yoldaﬂlardan dinledim seni. Kararl›l›¤›n›, inanc›na ba¤l›l›¤›n›, inanatç›l›¤›n›, fedekarl›¤›n›... Güzel yoldaﬂ›m yoklu¤un her zamankinden de a¤›r. ‹stanbul’un Meral’i, bat›n›n Hazal’› ve Dersim’in Dilﬂad’›n› yanan da¤ ateﬂlerinde dinliyorum. Bir yi¤enin oldu. Sana çok benziyor. Ad› m›, tabi ki Özlem Dilﬂad.. Annemle konuﬂtum bugün. Ölüm y›ldönümüne haz›rlan›yor yaﬂl› ç›nar›m›z. Mezar›n› sevdi¤in çiceklerle donatm›ﬂ. Temizlemiﬂ. Bayraml›klar›n haz›r yoldaﬂ›m. "Özgünlük" üzerine Tony Cliff'in Çerniﬂevski’den aktard›¤› çok anlaml› bir pasaj var. “Özgün olmak için verilen u¤raﬂ özgünlü¤ün düﬂman›d›r, gerçek ba¤›ms›zl›k ancak ba¤›ms›z olmamay› da hesaba katanlar›n baﬂarabilece¤i bir iﬂtir”, diyor Çerniﬂevski. Bu iﬂin diyalekti¤i bu. Bir insan kendisini kolektifle ne kadar çok bütünleﬂtirmeye çal›ﬂ›rsa, o kolektif o ölçüde onun yeteneklerini, özelliklerini, karakterini geliﬂtirerek, onda gerçekten özgün bir kiﬂilik de üretir, böyle bir özgünlü¤ün oluﬂmas›n› kolaylaﬂt›r›r. Kolektif zemin onu birey olarak da besler ve böylece onun gerçek özgün kiﬂili¤ini de a盤a ç›kar›r. Sen bu özgünlü¤ü yaﬂam prati¤inle ortaya ç›kard›n. Yüre¤inle ölümü kucaklad›n. Bir an olsun tereddüte kap›lmad›n, son an›na kadar. Yoldaﬂlar›na selam gönderirken baﬂar›lar dilerken kararl›l›¤›n bayraklaﬂt› Dersim
da¤lar›nda... Senden önce gidenlerde oldu¤u gibi ba¤l›l›¤›n büyük ailemize yak›ﬂ›r ﬂekilde oldu. Özgün kiﬂili¤in yap›yla birleﬂince ortaya dava adam ç›kt›. 17’ler gibi büyük kay›ptan sonra bile davaya ba¤l›l›¤›n› gösterdin. Yaﬂam prati¤in bunun üzerine kuruluydu zaten. Kollektife ba¤l›l›k, güçlendirmek ve kad›n kadrolar›n yetiﬂmesine verdi¤in önem sende anlam kazan›yordu. Bayra¤›m›z her zamankinden daha da yükseklerde dalgalan›yor. Sen, siz rahat uyuyun. Bayrak yere düﬂmedi ve onu taﬂ›yanlar sizlerden ald›klar› tecrübeyle, kararl›l›kla, inançla taﬂ›yorlar... Mezar taﬂ›na yazd›¤›m›z ﬂiirin tamam›n› da yaz›yorum. Ne çok severdin. Seni unutmad›k unutmayaca¤›z..
Cevher Yaﬂar Maoist parti sempatizan› olarak faliyet yürüten Cevher Yaﬂar, Dersim’in Mazgirt ‹lçesi Pulan Köyü’nde do¤du. Maoist harekete sempati duyarak faaliyet yürütmeye baﬂlayan Yaﬂar, 8 Temmuz 1985 y›l›nda Mazgrit Germisi’de iﬂkencede katledildi.
Hüseyin Gündo¤an Yurtd›ﬂ›nda yaﬂayan ve Dersim Pülümür ‹lçesi Güske Köyü’nden olan Hüseyin Do¤an AT‹F’de çal›ﬂma yürütüyordu. Maoist parti sempatizan› olan Gündo¤an, 16 A¤ustos 1992 y›l›nda yakaland›¤› kanser sonucu ölümsüzler kervan›na kat›ld›.
Elmas Demir ve Gültekin Candan Halk ordusunun yi¤it iki savaﬂç›s› 4 Temmuz 1996 tarihinde Dersim Dinar mevkiinde ç›kan çat›ﬂmada ﬂehit düﬂtü. Halk Savaﬂç›s› Elmas Demir, Dersim’in Deﬂt Nahiyesi Ardapet Köyü do¤umlu, parti üyesi ve alt bölge komutan› görevini yürütürken ölümsüzleﬂen Gültekin Candan ise Dersim’in Ovac›k ‹lçesi Qozluca Köyü do¤umlu idi.
Özlem Eker Özlem Eker Sivas’›n Kangal ilçesi Kocakurt Köyü’nde dünyaya geldi. Maoist parti üyesi olan Eker, Okmeyan›’nda çevik kuvvet polisine yönelik silahl› bask›na kat›ld›¤› gerekçesiyle tutuklanarak hapishaneye konuldu. Daha sonra serbest b›rak›lan Eker, Maoist gerilla birliklerinde yerini alarak, mücadeleye devam etti. 6 Temmuz 2005 tarihinde Dersim merkeze ba¤l› Çiçekli’nin Arman Köyü yak›nlar›nda Maoist gerillalarla kolluk güçleri aras›nda çat›ﬂma ç›kt›. Eker, çat›ﬂmada gerilla birli¤inin pusudan ç›kmas› için büyük bir özveriyle düﬂman›n üzerine yürüdü. Birli¤in bölgeden güvenli bir ﬂekilde ayr›lmas›na sa¤layan Eker, ﬂehit düﬂerek ölümsüzler kervan›na kat›ld›.
Üç yi¤idimizin an›s›na
ﬂiirler do¤acak k›vamda yine duygular yeniden ya¤acak k›vamda. ve yürek, imgelerin en ulaﬂ›lmaz doru¤unda. ey herﬂey bitti diyenler korkunun sofras›nda y›lg›nl›k yiyenler. ne k›rlarda direnen çiçekler ne kentlerde devleﬂen öfkeler henüz elveda demediler. bitmedi daha sürüyor o kavga ve sürecek yeryüzü aﬂk›n yüzü oluncaya dek! Can Yücel
‹LAN Seni yüre¤inin s›cakl›¤› gözlerinin gülüﬂüyle hep hat›rlayaca¤›z
DERS‹M DEMOKRAT‹K HAKLAR FEDERASYONU
DEMOKRAT‹K HAKLAR FEDERASYONU
Maoist parti sempatizan› olan Tuncay Bali, ‹stanbul'da Hukuk Fakültesi ö¤rencisi iken, 16 Temmuz 1977 tarihinde sivil faﬂistlerce katledildi.
Çorum’un Alaca ‹lçesinin Perken Köyü’nde do¤an Deniz Türk, Ankara’da semt faliyeti yürütüyordu. Daha sonra gerillaya kat›lan Türk, Tokat ili, Reﬂadiye ilçesinin k›rsal›nda, 2 Temmuz 2001 y›l›nda ç›kan çat›ﬂmada ﬂehit düﬂtü.
Yer yüzü aﬂk›n yüzü oluncaya dek ...saraylar saltanatlar çöker kan susar birgün zulüm biter. menekﬂelerde aç›l›r üstümüzde leylaklarda güler. bugünlerden geriye, bir yar›na gidenler kal›r bir de yar›nlar için direnenler...
16. YILINDA S‹VAS ﬁEH‹TLER‹N‹ SAYGIYLA ANIYORUZ
Tuncay Bali
Deniz Türk
Yoldaﬂ›n
KATLED‹L‹ﬁLER‹N‹N
Halk Savaﬂ›’nda yitirdiklerimiz
BERDAN ÖZGÜL'ÜN ANISINA Ne ac›lar gördük ve yaﬂad›k, ne de¤erler kaybettik ve de¤erleri u¤runa yitirilenler gördük, ne ac›d›r daha 6 yaﬂ›nda bir kardeﬂimizi bu gün bilinmezliklere yollad›k bir motorsikletin kasas›n›n alt›nda, ac› büyük kay›p büyük gözlerimiz den akmaz oldu yaﬂ bu büyük ve inan›lmaz ac›dan hoﬂçakal yüre¤imizin parças› hoﬂçakal çoçuk.
Behsat DO⁄AN
Munzur suyu geçti¤i yerlerde hep eﬂsiz bir yaﬂam ve do¤a var ederken, bu buluﬂmaya eﬂlik eden yi¤itlerini de beraberinde yaratm›ﬂt›r. ‹nsan› ve do¤ay› kutsayan, kendine özgü bir kültürü ve dili taﬂ›yan bu topraklar zalimlerin hep korkulu rüyas› oldu. Dersim’in evlatlar›n› hain pusularda bitirebileceklerini düﬂündüler hep. Öyleki etraf›m›zda sürekli ac› hikayeler duyduk, gördük. Gün geldi zalimler bizim ailemizden de evlatlar›m›za kanl› ellerini sürdüler. Elmas, Cengiz ve H›d›r... Ailemizin ve tüm ezilenlerin üç yi¤idi, üç onuru, üç can›m›z... Üçü de yetim olarak büyüdükleri bu dünyan›n yetim ve kimsesiz olmad›¤›n› düﬂünerek ayn› davada buluﬂtular, ayn› onuru paylaﬂt›lar. Cengiz Demir, bölgede yaﬂanan çat›ﬂmalar, insans›zlaﬂt›rmalar, göçler ve yoksulluklar nedeniyle, o çok sevdi¤i memleketinden ayr›ld› ve ‹stanbul’a gitti. Burada de¤iﬂik iﬂ alanlar›nda çal›ﬂarak, iﬂ koﬂullar›ndaki haks›zl›klar› daha yak›ndan gördü. ‹nsan iliﬂkilerindeki yozlaﬂmadan hep rahats›zl›k duydu. Bir yandan suyuyla, havas›yla, diliyle, kirveleriyle Dersim özlemi, di¤er yanda ‹stanbul’un köle hayat›... Cengizimiz bu çeliﬂkiler içinde hiç düﬂünmeden y›ld›zlar›n alt›nda sabahlayaca¤› Dersim gecelerini ve zulme karﬂ› birlikte hayk›racaklar› yi¤itleri seçti. O zay›f bedenine ra¤men da¤lar›n zor koﬂullar› içinde gerillaya kat›ld›. Gerilla yaﬂam›ndayken bize gelen haberler
Cengiz’in çevikli¤i ve iradesiyle yoldaﬂlar›n›n hep dikkatini çekti¤i yönündeydi. Cengiz’le kuzen olan Elmas ve H›d›r canlar›m›z ise abla kardeﬂ olarak baﬂlad›klar› hayatta, yoldaﬂl›¤a uzanan yaﬂamlar oldular. Elmas yoldaﬂ gerilla yaﬂam›na daha küçük say›lacak yaﬂta bütün engellemelere ra¤men, zorluklar› göze alarak kat›ld›. Verdi¤i mücadelede komutanl›¤a kadar yükseliﬂi, h›rsl› oluﬂu ve güzelli¤iyle yoldaﬂlar› ve çevresinde büyük etki yaratt›. H›d›r ise ablas› Elmas’›n mücadeleye kat›lmas› ve onunla büyük onur duymas› nedeniyle mücadeleye sempati duyuyordu. Bu sempati zamanla nefer olmaya dönüﬂtü ve davas›na olan katk›lar›ndan dolay› tutuklanarak zindanlara hapsedildi. Malatya ve Sincan F Tipi hapishanelerinde gördü¤ü a¤›r iﬂkence ve insanl›k d›ﬂ› yaﬂam koﬂullar› nedeniyle amans›z bir hastal›¤a yakalanarak ﬂehit düﬂtü. Can›m›z ve onurumuz olan Elmas, Cengiz ve H›d›r’›n, Düzpelit Köyü Ardepet mezras›nda o çok sevdikleri Dersim topra¤›nda bedenleri yan yana buluﬂtu. Onlar biz Demir ailesinin ve tüm insanl›k ailesinin onuru olarak kalbimizde ve güzel çocuklar›n mücadele dolu düﬂlerinde yaﬂayacaklard›r.
Elmas, Cengiz ve H›d›r Demir’in Aileleri
GÜNCEL “Ne zaferin körükledi¤i kibir do¤rudur ve ne de erken-hemen zafer acelecili¤inin çizdi¤i karamsar tablo do¤rudur.” Çünkü birincisi; katetti¤i yol ve dayand›¤› parlak geliﬂim gücünün yaratt›¤› güvenle oturup hatalar›n› görme e¤iliminden uzak durmakta veya hatalar›n›n kendisi gibi bir prati¤e sahip olmayanlar taraf›ndan gösterilmesine aç›k davranmamaktad›r. ‹kincisi ise, son derece iddial› olarak ortaya koydu¤u teorik düzlemle, hak olarak ileri sürdü¤ü “yetkin” “ö¤ütlerinin” dinlenmesindeki ›srar›n› bir kenara b›rak›rsak; esas olarak nesnel durumun somut tahlilini yapabilme yetene¤ine sahip olmamakla birlikte, salt teorik belirleme-ilkelerle hareket edip, süreci içeriden tüm ayr›nt›lar› ve çeliﬂkileriyle gerekti¤i gibi alg›lamaktan uzak oldu¤u halde, devrimin izleyece¤i seyri, taktiklerini bir bak›ma mutlaklaﬂt›rma tarz›nda dikte etme sorumlulu¤unu yüklenmektedir. Somut tart›ﬂmada ayr› yerlerde durmuﬂ olsalar da bu iki taraf ortak bir paydada birleﬂmektedirler. ‹ki tarafa da hatalar sunan ve belki iki taraf›n da savrulmas›na müsait olan temel nokta; iki taraf›n da yeni sentezler ortaya koyma veya yeni modeller olarak ortaya ç›kma iddialar›nda yatmaktad›r. Teorik olarak karﬂ› ç›k›lmayacak kadar do¤ru olan bilimi geliﬂtirme ad›na, pratik taraf›ndan da göreli olarak do¤rulanan belli hakl›l›k kazanm›ﬂ ad›mlar›n yan› s›ra, do¤rulanmaya muhtaç ve abart›l› rol yüklenmiﬂ tezlerle sürdürdükleri aray›ﬂ onlar›n hatalar›n› oluﬂturmaktad›r. Maoizm’e entelektüel aç›dan ve ayn› zamanda teorik-pratik do¤rultu bak›m›ndan hâkim olduklar› söylenmiﬂ olsayd›, bunu kabul etmek bizler için zor olmayacakt›. Samimi olarak bunu kabul ederdik, destekleyerek takip ederdik. Ancak bilime –Maoizm’e- temel katk›lar yapma konusunda iddial› ve mütevaz› olmayan misyon isteyen “erken” beyanlar, kan›tlanmam›ﬂ ve do¤rulanamam›ﬂ savlar olarak henüz onay›m›z› almaktan ve tam yetkin olmaktan uzakt›r. Ve kanaatimiz odur ki, son derece sayg›n görüﬂ ve mücadeleye tan›k olan önemli problemleri ifﬂa eden ideolojik-teorik içerikle birlikte, ayn› zamanda ciddi hatalara sürükleyen keskin polemiklere sahne olan da Maoizm’in yetmezli¤i ve tabi olarak geliﬂtirilmesi noktas›ndaki –bizcesoyut, zorlama ispatt›r. Her iki taraf da iddial› ç›k›ﬂlara sahiptir. Bu duruﬂu, normlarla örtüﬂmeyen “erken do¤um” ve yeterli temelden yoksun görmekteyiz. NBKP(M)’nin öngördü¤ü “geçiﬂ cumhuriyeti” biçimindeki yeni yol, ne kadar gerçekçidir? Bunu kesin bir ﬂekilde yarg›lay›p mahkum etmekte aceleci olmasak da bunun Maoizm’in teorik ilkelerine yabanc› oldu¤unu söyleyebiliriz. Ne var ki, Nepal’li yoldaﬂlar “Prachanda yolu” diye formüle ettikleri ve Maoizm’in geliﬂtirilmesi olarak nitelendirdikleri mevcut yol ve tespitleriyle, Maoizm’i yetersiz göstererek bir bak›ma Maoizm d›ﬂ›nda yol izlediklerini itiraf etmekte, bunu ilerigeliﬂtirilmiﬂ ad›m olarak alg›lamaktad›rlar. Her ne kadar denedikleri bu yolu baﬂtan mahkûm etme lüksüne sahip olamasak da, bizce sorunun bir yan› burada yatmaktad›r. “Neden yenilgi al›nd›?”, “neden k›z›l ordu seyirci kald›?”, “bu sonucun sebebi neydi?” türünden sorularla sosyalizmin geçici-taktiksel siyasi yenilgisi sorgulanarak bundan tecrübeler edinilse de, bu tecrübe ve yarg›lamalar yar›-feodal/yar› sömürge toplumdan yeni demokratik toplumayeni demokratik diktatörlü¤e geçiﬂ yolunu ya da bu biçimi yanl›ﬂlamamaktad›r. Yani, yeni bir geçiﬂ biçimini -geçiﬂ cumhuriyeti denen burjuva cumhuriyetini- do¤rulamamakta, gerekli ya da zorunlu k›lmamaktad›r. Buradan hareketle, Maoizm noktas›nda hangi iddiayla olursa olsun yaﬂanan sars›nt›-ayr›lma gerçek bir bela oluﬂturmaktad›r. Teorinin do¤rulanmas› elbette prati¤in s›nav›ndan aln›n›n ak›yla geçmeyi gerektirir. Bu sahada kan›tlanmayan teori, kaos ve belirsizliklere ve tabi ki zorlu mücadele ve tart›ﬂmalara hakl› olarak yol açar. Bilimsel sonuçlar ortaya konabilece¤i gibi, büyük yan›lg›lara düﬂmek de bu sürecin ayr›lmaz parças›d›r. Meselelerin daha iyi kavranmas› için her zaman daha fazla zamana ihtiyaç oldu¤u genel bir do¤rudur. Geliﬂmeler karﬂ›s›nda sessiz kalmay› tasvip etmedi¤imiz gibi, acelecilikten itinayla kaç›n›lmas›na önemle dikkat çekmek isteriz. “Bize güvenin” deme hakk› kendi baﬂ›na anlaml› de¤ilken, sab›rs›zl›kla sonuç istemek de yerinde de¤ildir. Yeterli olgulara dayanmak tek do¤ru metottur. Teorik do¤rular temelinde, belki de hakl› olan bir çok eleﬂtiriye karﬂ›n Nepal devriminin mesafe katetti¤ini göz ard› edemeyiz-etmemeliyiz. Bu, Nepalli yoldaﬂlara mistik bir ba¤l›l›kla güven besleyip hatalar›na seyirci kalmam›z gerekti¤i anlam›na gelmez. Nepal devriminin önderli¤i aç›s›ndan, kontrollü ya da kontrollerinde geliﬂtirdiklerini düﬂündü¤ümüz-bildi¤imiz süreci, öngördükleri biçimde tamamlamalar› durumunda somut de¤erlendirme ve kesin konuﬂma imkan›m›z do¤acakt›r. Ama öncesinde kesin yarg›larda bulunmak, süreci nas›l iﬂletip evirecekleri hakk›nda önceden konuﬂmak olur. Elbette bu mümkündür. Benimsenen ilke ve güdülen taktiklerin niteli¤i ve muhtevas›, yorum yapmam›z› ve öngörülerde bulunmam›z› olanakl› k›lar. Fakat stratejik yönelimini
gizlemeyen, ileri amaçlar›n› koruyarak deklare eden, ama di¤er taraftan da kendi ülke somut ﬂartlar› ya da genel konjonktürde baﬂlat›lm›ﬂ olunan takti¤in-taktiksel sürecin sürdürülmesini, gerekli meﬂruiyet veya di¤er hedeflerinin gerçekleﬂtirilmesi için gerekli bularak, devrimin en uygun ﬂartlar›n› olgunlaﬂt›rma f›rsat›n› yakalamak üzere hükümette kalmay› vb. sürdürmek istemeleri anlaﬂ›l›r olmaktan çok mu uzakt›r? Girilmiﬂ olunan süreci, kendi istemleri olarak da sa¤lad›klar› mevcut pozisyonu “sebepsiz yere” ve kesme-bitirme ﬂartlar› yeterince olgunlaﬂmadan b›çak s›rt› gibi kopar›p atmalar› pahal›ya mal olacak sonuçlara da yol açabilir. Dolay›s›yla süreci devam ettirmeleri ola¤an bir seyirdir. Ama devrimi gereksiz görme e¤ilimiyle bu sürecin yaﬂat›lmas› arzu ediliyorsa, o vakit keskin eleﬂtiri ve mücadele oklar› ac›mas›zca yollanmal›d›r elbet. Nepal devriminin önderli¤inin NBKP(M)’nin- mevcut durumda devrim perspektifine sahip oldu¤unu söylemek hata taﬂ›maz. Tersinden söylersek, devrim perspektifine sahip olmad›¤›n› söylemek için doyurucu sebepler, tatmin ve ikna edici bulgular yoktur. NBKP(M)’nin, hiçte sonsuz bir garanti anlam›na gelmeyen ﬂu ana kadarki devrimci teori ve prati¤i önemli oranda kendisini kan›tlam›ﬂt›r. Nepal Maoist devrim önderli¤ine güven duymay› sürdürmekte-ye¤lemekteyiz. NBPK(M) devrimden vazgeçmiﬂ de¤ildir. Buna karﬂ›n, mevcut taktikler ve gidiﬂatla yenilgiye u¤rayaca¤›n› iddia etmek bir görüﬂ ve bak›ﬂ aç›s› olarak mümkündür. Önemli hatalar içinde oldu¤u da söylenebilir. Bu eleﬂtirel yaklaﬂ›m son derece sayg›yla karﬂ›lanabilecekken, mevcut taktik yönelim ve öngördü¤ü süreçle birlikte NBKP(M)’nin gericileﬂece¤i-gericileﬂti¤i ﬂeklindeki de¤erlendirmeler aﬂ›r›l›k oldu¤u gibi, idealistçe kahinlik-iftira ve haks›zl›k olur. Her ﬂeye karﬂ›n NBKP(M)’nin kendisini, kendisi hakk›nda kayg› taﬂ›nmas›n› koﬂullam›ﬂ, bizzat prati¤iyle bunu desteklemiﬂtir. Kayg›lar›n hakl›l›¤› gibi, temel eleﬂtiriler de anlaﬂ›l›rd›r. Bizce, acelecilikle karamsar-pesimist olan bu de¤erlendirmelerin yans›yaca¤› iliﬂkilerdeki zedelenme-kopuﬂ ise, talihsiz bir geliﬂme ve Maoist hareketin birli¤i aç›s›ndan geçici de olsa hazin bir sonuç olacakt›r.
Sürecin bir taktiksel süreç oldu¤unu ve bunun kendi toplumsal ﬂartlar›nda zorunlu-gerekli ve bilimsel oldu¤unu ›srarla vurgulamaktad›rlar. Bu durumda; “hay›r siz taktik olarak de¤il, temel devrim metodunu terk eden revizyonist niyet veya özle davran›yorsunuz” demek, her halükarda ispata muhtaç bir iddiad›r. Pekala, sorun niyet meselesi de¤il, nesnel yasalar ve temel argüman veya ilkeler ve bunlarla uygunluk gösterip-göstermeyen taktikler meselesidir vb. denebilir. ‹yi ama geliﬂme-geliﬂtirme iddias›n›n geçerli say›ld›¤› koﬂullar ya da mant›k silsilesinin kabulü cephesi içinde yeni taktiklerin kullan›l›yor olmas›, yani önceki aﬂamada kararlaﬂt›r›lm›ﬂ olan taktiklerin zenginleﬂtirilmesi-denenmesi neden kabul görmesin ki?
Yeni Demokratik Devrim Polemi¤i
ABD’li yoldaﬂlar›n da ideolojiyi yeni düzeyi temsil etme konusunda-iddias›nda Nepalli yoldaﬂlarla ayn› konumu-kusuru bir yönüyle paylaﬂt›klar›n› söylemenin isabetli olaca¤› kanaatindeyiz. Nepalli yoldaﬂlar kadar ABD’li yoldaﬂlar da Maoizm’i geliﬂtirme manas›nda yeni modeli geliﬂtirme veya temsil etme iddias›ndad›rlar. Gerek Nepalli ve gerekse de ABD’li yoldaﬂlar›n y›¤›nca ileri yanlar› ve geliﬂkin niteliklerine karﬂ›n, vak›f olabildi¤imiz kadar›yla bizlere henüz kaba gelen bilimi geliﬂtirmiﬂ olma inanc›yla hareket edip bu seviyede durarak bakmalar› ya da çözüm aray›ﬂlar›n› böyle somutlam›ﬂ olmalar› onlar› hatalara sürükleyen teorik temeldir. Öyle gözüküyor ki, ‹ranl› ve ABD’li yoldaﬂlar k›l›çlar› çekmiﬂ-köprüleri yakm›ﬂ durumdad›rlar. Öyle ki, yap›lan de¤erlendirmelerle bu ortaya konmuﬂ ve aç›ktan-cepheden mücadele tutumuna geçilmiﬂtir. Ve yine öyle ki, NBKP(M)’nin mevcut çizgisini kapsaml› ve derinlikli olarak eleﬂtiren içteki muhalefet çizgisi -Kiran önderli¤indeki- bile göz ard› edilmektedir. Oysa mevcut eleﬂtirel yaklaﬂ›m ﬂartlar›nda içteki bu çizginin desteklenmesi-güçlendirilmesi kadar temel bir görev ve daha bilimsel bir tutum olamaz. Tam da burada eleﬂtiri ve mücadelenin ﬂafa¤› kararmaktad›r. Bu durumda yapabilece¤imiz en makuliyimser yorum; kendimizi ispat etmek ve eleﬂtirilerimizi do¤rulatmak üzere sonuçlar yaratma çabas› sergilenmiﬂ olmaktad›r. Her ne kadar muhalefet çizgisi de eleﬂtirilse, bu çizginin hâkim olan çizgiye taban tabana z›t olan gerçek e¤ilimi bu çizgiyle birleﬂmenin ﬂartlar›n› sunmaktad›r. ‹çteki bu eleﬂtirel çizgi, d›ﬂtan yürütülen eleﬂtirilerin do¤rulu¤una bir bak›ma iﬂaret olsa da bu hem kesin bir kan›t olamaz ve hem de ç›kar›lacak ikinci bir sonucu da iﬂaret eder: D›ﬂtaki eleﬂtirilerin -ABD, ‹ran vb. yoldaﬂlar›n- revizyonizm, “karﬂ› devrimci” siyaset-taktik süreç, monarﬂinin bekçili¤i-gericileﬂti ﬂeklindeki uç de¤erlendirmeleri ve Kültür Devrimi gereklili¤ini aç›klayan yaklaﬂ›mlar›n; içteki muhalefete, daha yak›n ve somut gözlem ﬂans›na sahip olma üstünlüklerine öncelik tan›y›p kabul ederek, kendilerinin bunun ilerisinde de¤erlendirmelere giderken birazc›k da olsa temkinli olmalar›n› gerektirir. Yaﬂayanlar›n daha iyi bilebilece¤ini sabit do¤ru halinde kabul etmek de¤il ama hiç de¤ilse bu ihtimali an›msamak, ne do¤rular›m›zdan vazgeçmek ve ne de bilimsel izimizden-盤›r›m›zdan ç›kmak anlam›na gelir. Tart›ﬂmal› da olsa, kayg›lar› haklayarak eleﬂtirileri kaç›n›lmaz k›lan geliﬂmelere zemin de sunsa, devrimden vazgeçen bir beyan yok-ama tersi var. Beyan yetmez elbet, ama Monarﬂinin y›k›lmas› ve buna yol açan öncel geliﬂme çizgisi ve tart›ﬂ›labilir güncel taktiklerine ra¤men; mümkündür ki yan›ld›klar› yerlerden olan “geçiﬂ aﬂamas›” diye tarif ettikleri süreci hesaplad›klar› biçimde tamamlamam›ﬂ olmakla birlikte, devrim amac›n› derinde tutan ya da uzun vadeye yayma perspektifiyle de olsa, silahl› savaﬂ›-devrimi zora dayal› gerçekleﬂtirip sosyalizm ve ilerisine yürümeyi (zamana yayma biçiminde de olsa) ihtimalden öteye ve belirsizli¤e b›rakmadan kaç›n›lmaz sayan görüﬂü kaybetmiﬂ olmamalar› beyanlar›n› destekleyen güven ve sa¤lam e¤ilimleri-karakterleridir.
Nepal üzerine alevlenen tart›ﬂmalar hakk›nda -II-
MAO‹ZM TAY‹N ED‹C‹D‹R
Maoizm bilimimizin devrimci yolda geliﬂece¤ine veya geliﬂtirilmesine karﬂ› ç›kamay›z, ç›km›yoruz. Ama nesnel gerçe¤e uygun ve kendi dinamikleri üzerinde yürüyen geliﬂmeyi kabul ediyoruz, bunlardan yoksun, yetersiz durumda olan› de¤il.
1-16 Temmuz 2009
Direk Yeni Demokratik Devrim ve ‹ktidara geçme noktas›ndaki ulusal ve uluslar aras› ﬂartlar›n elveriﬂsizli¤i anlay›ﬂ›ndan-tespitinden do¤an çekincelerin bu devrim için gerekli görülen ﬂartlar›n güçlendirilip haz›rlanmas› gayesiyle Demokratik Halk Devriminin öngörüldü¤ü kadar›yla ertelenmesi düﬂüncesi (ki, bu gerekli görülüyorsa direk Demokratik Devrimi gerçekleﬂtirmenin toplumsal ﬂartlar› tam mevcut de¤ildir demektir veya devrimin öncü-önder güçleri buna haz›rl›kl› de¤ildir demektir.) ve bir aﬂaman›n gerekli görülmesi, söylediklerimiz do¤ruysa pekte akla ayk›r› de¤ildir. Bu, önceki devrimlerden belli yönleriyle ayr› bir yolun izlendi¤i anlam›na gelir, fakat devrimin terk edildi¤i, revizyonizme sap›ld›¤› anlam›na her durumda gelmez. Devrime yürüyen bir hareketin burjuva engellemelerle devrimi gerçekleﬂtirmeden geçici-bir süreli¤ine al›konulmas› devrimin engebeli cilvelerini aç›klar. Bu devrimin mant›¤› d›ﬂ›nda bir geliﬂme de¤ildir. Burjuvazinin hilelerinin a盤a ç›kar›larak gerçek yüzünün halk kitleleri ve uluslar aras› ilerici kamuoyuna tan›t›lmas› ve devrimci savaﬂ›m›m›z›n meﬂrulu¤unun parlak bir ﬂekilde güçlendirilmesi ihtiyac›, geçici bar›ﬂ hallerini ve gerici s›n›flarla görüﬂmeleri anlaml› k›lar. Devrimci diplomasinin yürütülmesi, devrimci savaﬂ›m›n bir parças›d›r. Bu anlaﬂmalar hukuku ve do¤as› içinde, ba¤›ms›z irademizi gölgeleyen ve ilkelerimizi i¤diﬂ eden kat› duruﬂ ötesinde di¤er kimi tavizlerin verilmesi de anlaﬂ›l›rd›r. Bu teslimiyet de¤ildir. Kuﬂkusuz ki, devrimci gidiﬂat› geçici de olsa erteleyen, yavaﬂlatan bu mantalite tercih edilen de¤ilse de ﬂartlar›n dayatt›¤› bir zorunluluktur. Verilen tavizler aﬂ›r› kaçm›ﬂ olabilir, bu elbette gösterilmiﬂ bir özürdür. Ama her bak›mdan belirleyici ve her ﬂeyin sonu de¤ildir. ﬁayet elde edilmiﬂ baﬂar›larla yetinilmeyip, bu ara soluklanma ya da zorunlu ve geçici bar›ﬂ halleri zaman› devrimin güçlenip ileri at›lmas› için kullan›l›yorsa, bunda bir sorun yoktur. Yok e¤er her bak›mdan devrimi gerçekleﬂtirme ergenli¤ine esas güçleriyle eriﬂmiﬂ oldu¤u halde; Yeni Demokratik Devrim’in tam-yetkin ya da ola¤an program›n› egemen k›lmaya muktedir f›rsatlara sahip oldu¤u halde; ve devrimin yak›n gelece¤ine hükmederek onu inﬂa ederek elde tutup yaﬂatma, koruma, sürdürme haz›rl›klar›, asgari miktarda da olsa yeterlili¤i temsil ediyor ise; özcesi hiçte zorunlu olmad›¤› halde adeta keyfi bir al›kl›kla bu ertelenip devrim yürüyüﬂü geriye do¤ru çekiliyor, devrimden sak›n›l›yorsa; buna en a¤›r her eleﬂtiriyi yöneltmek müstahakt›r. Görüﬂümüz ﬂudur ki, NBKP(M) bu aymazl›k, keyfiyet ve yapay sak›nmalar içinde de¤ildir. Bilakis, önderlik misyonuna uygun olarak kontrollü ve sa¤lam yürümeyi benimseyerek, devrimin parlak zaferi için efor sergilemektedir. K›sa denebilecek zaman diliminde büyük kazan›mlara varan sosyal devrim prati¤i; bu cetvel üzerinde günümüze gelen sürece kadar istikrarl› bir Maoist çizgi yöneliminin sürdürülmesi; tart›ﬂ›l›r olan “geçiﬂ Cumhuriyeti” vb. yöneliminde Yeni Demokratik Devrim hedefinin ve daha ileri hedeflerin unutulmadan hala korunuyor olmas› ve günün politik program›n›n tamamen bir taktik süreçten ibaret oldu¤u ﬂeklindeki ›srarl› vurgular›; temel do¤rultular›n›n devrimden ve Maoizm’den sapmad›¤›n›, bir çok hakl› eleﬂtiriye ra¤men belle¤imize-dikkatimize ilave etmektedir. Bu yönelim, ciddi hatalar› ve kayg›lar› d›ﬂta b›rakan bir kesinlik, risksiz-tehlikesiz ve her girintisi görülen tam bir düzlü¤e de sahip de¤ildir elbet. Ama devrim denen büyük olay tüm bunlardan muaf olarak icra olunmaz. Önemli olan, bu olay› bilimsel ve nesnel yasalarla do¤ru yönetme iradesi ve bu iradenin k›r›lmamas›d›r. Komüntern-Stalin’in Çin devrimi hakk›ndaki kimi yan›lg› ve buyurganl›klar›na ra¤men Mao ZEDUNG yoldaﬂ ﬂahs›nda ÇKP, ülkelerinin toplumsal ﬂartlar›na uygun yasalar belirleyerek ve özgün taktik siyasetler ile ilkeler uygulayarak, bu ›srarla devrime kalk›ﬂ›p baﬂard›lar. Bilimin o ana kadarki deneyim ve birikimleri, teorik ilkeleri vb. Stalin yoldaﬂ›n vak›f oldu¤u koﬂullarda gösterdi¤i yaklaﬂ›m› olanakl› k›lm›ﬂt›. Çin’in koﬂullar› daha farkl›yd›. Ve Çin devrimi bu ﬂartlarda biçimlenmek ve farkl›l›klar›n›n koﬂullad›¤› özgün ilkeler bularak ilerlemek durumundayd›. Bu özgünlüklere yan›t olacak s›rad›ﬂ› taktikler, özel ilkeler ortaya ç›kar›lmadan Çin De-
15
mokratik Devriminin zaferi mümkün olamazd›. Stalin yoldaﬂ bu “ayr›t edici üstünlü¤ü” geç fark etti. Nepal devrimine dair yürütülen eleﬂtirilerle Nepal devrimi ya da önderli¤inin yürüttü¤ü aktüel taktik süreç veya durum ile Komüntern-ÇKP aras›ndaki bu süreç ya da durumla birebir uyuﬂmasa da benzerlikler taﬂ›d›¤›n› söylemek mümkün. Nepal devriminin aktüel takti¤inin evrensel geçerlili¤e sahip, genellikle geçerli-zorunlu olup ve devrim tipleri ya da aﬂamalar› aç›s›ndan yeni bir model-aﬂama oldu¤unu söylemiyoruz. Ancak, devrim öncesi ya da devrimci ilerlemeler döneminde, tamamen reddedemeyece¤imiz ve karﬂ›t güçlerin konumunu kollama, ileri at›lma vb. manevra hareketlerine sahne olan gerici s›n›flarla “bar›ﬂ” görüﬂmeleri takti¤i, ya da devrimci güçlerin devrimin zaferi ve karﬂ›-devrimci güçlerin kendi egemenli¤i için ele ald›klar›, ama devrim için de ihtiyaç durumuna gelen gerekli biçimsel “duraklama” ve nefes alma (içten içe devrimi tesis etme-toparlanma-ata¤a geçme) muhtevas›yla yaﬂanan bu taktiksel sürecin devrimin haz›rlanmas› aç›s›ndan anlaml› oldu¤unu, büyük zafer için iﬂletildi¤ini düﬂünmekteyiz. Yani, devrimin de¤iﬂik koﬂullardaki do¤al ak›ﬂ› ve özgünlüklerine binaen uygun biçimleniﬂi olarak de¤erlendirmekteyiz, hata ve yan›lg›lar taﬂ›yan, ciddi riskler bar›nd›ran yanlar›n› unutmadan. En az›ndan böyle yorumlanmas›n›n olanakl› oldu¤unu ve devrimci felsefe aç›s›ndan bu yorumun haks›zl›k bar›nd›rmad›¤›na inan›yoruz. Bilimimizin temel-evrensel ilkelerinin korunmas› kayd›yla, di¤er unsurlar›n önceden saptanm›ﬂ reçetelerle sabit kalmayarak bunlar d›ﬂ›nda farkl› metotlarla zenginleﬂmesine; ölü olmayan ve geliﬂen canl› ruha sahip bilimimizin buyru¤u gere¤i, yöntem ve özel ilkelerimizin al›ﬂ›lm›ﬂ›n d›ﬂ›ndaki biçimleniﬂine ya da üremesine karﬂ› ç›k›lmamas› gerekmektedir. Daha somut söyleyecek olursak; co¤rafyas›yla, toplumsal özellikleriyle, dünya ﬂartlar›yla, devrim önderli¤inin-subjektif ö¤enin durumuyla, devrimci s›n›f güçlerinin devrim önderli¤i alt›nda bulunup bulunmamas›, bu s›n›f kesimlerinin ortak cephesinin (HDBC), (ki, devrimin üç temel-de¤iﬂmez silah›ndand›r) ne kadar mevcut olup olmad›¤› her yar›-feodal/yar›-sömürge ülkede mutlak olarak, hatta esas taktiksel karakteristikler bak›m›ndan birebir ve ayn› sade özellikler bar›nd›rmaz. Dolay›s›yla, yar›-feodal/yar› sömürge durumundaki her ülke devrimi taktikler ve zamanlama aç›s›ndan mutlak eﬂitlik-tam ayn›l›k göstermez. “Bugün erken, yar›n geç olabilir” sözündeki espri, “neden iktidar› alm›yorsunuz?” sorusunu boﬂa ç›kar›r. Ayn› biçimde, “gerici s›n›flarla ortak hükümet etmenin gere¤i yoktur, halk iktidar›na geçin” diktesi de Nepal’in hali haz›rdaki ﬂartlar›nda yerine oturmayan istem olur. Misal cephe yarat›labilmiﬂ de¤ilse (gerici s›n›f ve düzen partileriyle mevcut hukuku kesinlikle cephe olarak atfetmiyoruz), bunun yarat›lmas› ﬂartt›r, bunsuz devrimi gerçekleﬂtirmek düﬂünülemez. Ki, NBKP(M)’nin iﬂletti¤i taktik süreç de devrimci güçlerin yedeklenmesi-birleﬂtirilmesi ve tarafs›zlaﬂt›r›lmas› gereken güçlerin buraya itilmesi iﬂleviyle sürdürülmüﬂ olsun diye umut etmekteyiz. Toplumun birden fazla s›n›f ve ara katman›n bulundu¤u ﬂartlarda Cephe’nin oluﬂturulmas› ve bunun Komünist parti önderli¤inde geliﬂtirilip yönetilmesi, yani devrimci s›n›f kesimlerinin birleﬂtirilmesi ötelenemez bir mecburiyettir. Halk›n bir kesimine ra¤men bir devrim gerçekleﬂtirmek benimsenemez. Nepal Yeni Demokratik Devrimi için de geçerlidir bu. Gerici hâkim s›n›flar›n yenilgiye u¤rat›lmas›n›n es geçilemez ﬂartlar›ndan biridir Halk›n Birleﬂik Cephesi. Nepal Birleﬂik Komünist Partisi (Maoist) tüm ayr›nt›lar›yla Yeni Demokratik Devrimi haz›rlayarak gerçekleﬂtirme eylemi içindedir inanc›nday›z. Stratejik birlik siyaseti ve di¤er ara güçler (devrimci) ittifak› ile cephesine (milli burjuvazinin sol kanad›na kadarki tüm devrimci kesimlerin ortak paydalarda Komünist parti önderli¤i alt›nda düﬂmana karﬂ› devrimde birleﬂtirilmesi anlam›nda… Ki, bunun Nepal’de tam baﬂar›lmad›¤› kanaatindeyiz) vücut kazand›rma ad›mlar› olsun isteriz ve geliﬂmelerin bizlerde yaratt›¤› ça¤r›ﬂ›m budur. (Gerici düzen-s›n›f partileriyle birlikte hükümet etmesini cephe eylemi olarak de¤erlendirmiyoruz, ama cephe güçlerinin kazan›lmas› anlam›nda (bu amaçla) cepheye hizmet edebilece¤ini düﬂünüyoruz) Nepal devrim önderli¤inin de bu bilinç ve erekle hareket ettiklerini anlamaktay›z, böyle hareket ediyor olmalar› gerekmektedir. Gerici s›n›flara verili zaman boyunca gösterece¤i müsamahas› ise, onun gerçek yüzünü ilgili herkese gösterme görevinin yerine getirilmesine ba¤l›d›r. Ve e¤er mevcut taktiksel süreç Nepal devrimini yenilgiye u¤ratsa bile, bu bir bak›mdan cepheyi gerçekleﬂtirmedeki baﬂar›s›zl›¤›yla alakal› olaca¤› gibi, di¤er taraftan da devrimin bir büküntüsü olarak devrimin ac›mas›z, h›rç›n ve çetrefilli do¤as› gere¤i yad›rganamaz ve devrim görevi güncelli¤inden bir ﬂey yitirmeden geçerli kal›r önlerinde. Bu devrim önderli¤inin zaafiyetini gösterir ki, eleﬂtiri yard›m› yerinde olur, ancak onu karﬂ›m›za almay› hakl› göstermez. Zafer kadar yenilgilere de haz›rl›kl› olmal›y›z. ‹kisi iç içedir.
Devam edecek
Sahibi ve Yaz› ‹ﬂleri Müdürü: Ferda Baﬂ Yay›n Türü: Yayg›n Süreli Yönetim Yeri: KARTAL: ‹stasyon Cad. P›nar ‹ﬂhan› Kat:2 Daire:38 KARTAL Tel-Fax: (0216) 389 65 63
BÜROLAR
KARDELEN BASIM-YAYIM REKLAM GÖSTER‹ ORGAN‹ZASYON L‹M‹TED ﬁ‹RKET‹
Teknik Haz›rl›k: Kardelen Yay›mc›l›k Adres: Mahmut ﬁevket Paﬂa Mah. Sivas Sok. No:2 Kat:3 Okmeydan›/‹STANBUL Tel:(0212) 238 37 76 Faks:(0212) 238 37 96 Bask›: SM. Matbaac›l›k Adres: Çobançeﬂme Mah. Sanayi Cad. Altay Sokak NO:10 A Blok Yenibosna Bahçelievler-‹ST. Tel ( 0212) 654 9418
‹ZM‹R: ﬁehit Fethi Bey Cadde No: 13 Eski Eshot ‹ﬂhan› Kat:4 Konak/‹zmir Tel-Fax: : (0232) 482 01 63 G KARTAL: ‹stasyon Cad. P›nar ‹ﬂhan› Kat:2 Daire:38 KARTAL Tel-Fax: (0216) 389 65 63 G MERS‹N: Hastane Cad. 5111 Sok. Ekrem Örkün ‹ﬂhan› No:71/8 Kat:3 G MALATYA: Dabakhane mah. Boztepe Cad. Babacan ‹ﬂhan› Kat:4 No:28 Tel: (0422) 323 06 97 G AMED: ‹skender Paﬂa Mah. ‹nönü Cad. MA-GÜL ‹ﬂhan› Kat:4 No:109 Da¤kap›/Amed G AT‹NA: Spiro trikoupi 21 10683 eksarxia GREECE/Yunanistan e-mail: firstname.lastname@example.org G YD TEMS‹LC‹L‹⁄‹: Kaiser-Wilhelm Str. 275 47169 Duisburg/DEUTSCHLAND e-mail: email@example.com
KONUK YAZAR
AD‹L OKAY
Kürt sorunu sempozyumu hakk›nda
Demokratik Haklar Federasyonu’nun, Ankara’da düzenledi¤i ‘Ulusal Sorun-Kürt Sorunu’ baﬂl›kl› sempozyumda Kürt sorunu, tarihsel, kuramsal, çözümsel ve güncel yönleriyle tart›ﬂ›ld›. Federasyon, sempozyumu, içinde bulundu¤umuz süreçte s›cak bir gündem olarak yaﬂanan ulusal soruna katk› olmas›, ön aç›c› olmas› amac›yla düzenledi¤ini aç›klad›.
‹ki gün boyunca süren ve önemli tart›ﬂmalar›n ortaya ç›kt›¤› sempozyumun özenle seçilmiﬂ olan konuﬂmac›lar›, Kürt sorununu Marksizm, Kemalizm, Liberalizm, Emperyalizm gibi olgularla birlikte aç›klarken, sempozyumun heyecanla beklenen son oturumunda Türkiye-Kuzey Kürdistan devrim ve demokrasi mücadelesinin özneleri, Kürt sorununda politik tutumlar›n› ve çözüm önerilerini aktard›lar
Ulusal Sorun-Kürt Sorunu
Sempozyumu gerçekleﬂtirildi 27-28 Haziran tarihlerinde, Ankara ‹nﬂaat Mühendisleri Odas› Teoman Öztürk Salonu’nda düzenlenen sempozyumun aç›l›ﬂ konuﬂmas›n› yapan DHF üyesi U¤ur Yeﬂiltepe, komünist önder ‹brahim Kaypakkaya’n›n kendi döneminde ulusal sorun konusunda dile getirdi¤i düﬂüncelerin, ülkemiz devrimci hareketi içerisinde bir kopuﬂ yaratt›¤›n› ve bu düﬂüncelerin hala güncelli¤ini korudu¤unu ifade etti. Yeﬂiltepe, “Kürt ulusal sorununun tart›ﬂ›laca¤› sempozyumumuzun Kürt sorununun çözümü tart›ﬂmalar›na katk› sunaca¤›n› umuyoruz” dedi.
1. Gün Sempozyumun ilk günkü birinci oturumunda, Emrah Cilasun, Ender Helvac›o¤lu, Metin Kayao¤lu ve Yüksel Akkaya konuﬂmac› olarak yer ald›. Ulusal sorunun kuramsal çerçevede, ‘Marksizm ve Ulusal Sorun’ baﬂl›¤› ile ele al›nd›¤› oturumun baﬂkanl›¤›n› yapan Yaser Günday, yapt›¤› konuﬂmada ﬂunlar› söyledi: “ Geçen 30 y›l, Kaypakkaya’n›n fikirlerinin, Türkiye’de Marksizm’de çok derinlik taﬂ›d›¤›n› göstermiﬂtir. Bizim üzerimize düﬂen bunu ortaya ç›karmak, bunun üzerine bina etmektir.”
‘Burjuva demokrasisi mi isteniyor yoksa ondan köklü bir kopuﬂ mu?’
Sempozyumda 2. Gün
Teori ve Politika dergisi yay›mc›s› ve yazar› Metin Kayao¤lu, Lenin’in, ezilen uluslar›n hareketinin proletaryan›n hareketi ile birlikte ele al›nmas› gerekti¤i ve ‘sadece proletaryan›n de¤il, ezilen halklar›n da temsilcisiyiz’ ﬂeklindeki belirlemesinin Marksizm’de bir s›çramaya denk düﬂtü¤ünü ve yirminci yüzy›l›n bu ﬂekilde aﬂ›ld›¤›n› kaydetti. Kayao¤lu, uluslar›n kendi kaderini tayin hakk›n›n, bütün ezilenlerin kendi kaderini tayin hakk› olarak ele al›nmas› gerekti¤ini ifade etti. Bilim ve Gelecek dergisinden Ender Helvac›o¤lu ise Kürt sorunu ile ilgili olarak ﬂunlar› söyledi: “Buradaki ulusal sorunumuz, Avrupa’da oldu¤u gibi, feodal kal›nt›lar›n tasfiyesi sorunudur. ‹kincisi ise emperyalizme karﬂ›, emperyal müdahaleleri önleme, emperyalizme karﬂ› ba¤›ms›zl›k
‹kinci gün devam eden sempozyumun üçüncü oturumunda, Kürt ulusal sorunu, güncel çerçevede ve emperyalizmle ba¤lant›s› içerisinde ele al›nd›. Erﬂat Akyaz›l›’n›n baﬂkanl›¤›n› yapt›¤› oturumda, Babür P›nar, Muzaffer Oruço¤lu, Recep Maraﬂl›, Sibel Özbudun ve Sinan Çiftyürek konuﬂmas› olarak yer ald›. Konuﬂmac›lara söz verilmeden önce 1. günün her iki oturumuna iliﬂkin de¤erlendirmede bulunan DHF Temsilcisi U¤ur Yeﬂiltepe, ilk gün yaﬂanan olumsuzluklara at›fta bulunarak, karﬂ›t fikirlerin birbirine sayg› çerçevesinde tart›ﬂ›lmas›na ve karﬂ›t fikirler eleﬂtirilirken sayg› s›n›rlar›n›n aﬂ›lmamas› hususunda uyar›da bulundu.
‘Uluslar›n Kendi Kaderini Tayin Hakk› unutturulmak isteniyor’ Oturumda, internet yoluyla sempozyuma kat›lan Muzaffer Oruço¤lu ilk sözü alarak, ‹brahim Kaypakkaya’n›n ortaya koydu¤u görüﬂlerin, hala kendi alg›lay›ﬂ›na cevap oldu¤unu dile getirip, ancak, onun ‘Kürt sorunu emperyalizme karﬂ› bir mücadele sorunudur’ tespitine kat›lmad›¤›n› ifade etti. “Genel olarak bir ulusun özgürleﬂmesi, insan›n özgürleﬂmesinin bir parças›d›r” diyen Oruço¤lu, uluslar›n kendi kaderini tayin hakk›n›n proletaryan›n ç›karlar›na göre ele al›nmas›n›
mücadelesi vermedir. Üçüncüsü, birilikte yaﬂayan halklar›n, uluslaﬂma süreçlerinin, karﬂ›l›kl› sayg› temelinde çözülmesi sorunudur. Demokratik devrim sorunu var.” Gazi Üniv. Ö¤retim Üyesi Prof. Dr. Yüksel Akkaya da, ülkemizde demokrasi hayranl›¤›n›n had safhada oldu¤unu belirterek, demokrasi mücadelesi olarak addedilen bir ulusal hareketin kapitalizmi karﬂ›s›na almayan bir mücadele ekseninde asla baﬂar›l› olamayaca¤›n›n alt›n› çizdi. “Demokrasi kapitalizmin gayrimeﬂru çocu¤udur, kapitalizm demokrasiyi d›ﬂlar; çünkü otokrasiye gereksinim duyar, böl/parçala/yönet anlay›ﬂ›na sahiptir” diyen Akkaya, “Kürt hareketi iﬂçi s›n›f›na dayanmazsa Kürt sorunu çözülmez” ﬂeklinde aç›klamada bulundu. Sempozyuma internet yoluyla kat›labilen araﬂt›rmac› yazar Emrah Cilasun ise, aç›klad›¤› fikirleriyle salonda tepkilere ve tart›ﬂmalara yol açt›. “Kaypakkaya, üst yap›daki ﬂovenizme karﬂ› aç›k mücadele etmiﬂtir” diyen Cilasun, “ﬂayet bu dünyaya komünizmin penceresinden bakacaksak, ekonomizm, pragmatizm illetinden kesinlikle kurtulmal›y›z. Buradaki tayin edici sorun, çizgi sorunudur. Kürt hareketinin bir ﬂeyi kesinleﬂtirmesi gerekiyor. Burjuva demokrasisi mi isteniyor, yoksa bunlardan köklü bir kopuﬂ mu arzu ediliyor” dedi.
2. oturum Sempozyumun ilk günkü ikinci oturumunda, Kürt sorunu ve ulusal sorun tarihsel çerçevede ve ‘Kürt ulusal sorunu, Kemalizm ve Liberalizm’ baﬂl›klar› alt›nda ele al›nd›. ‹brahim Karakaya’n›n baﬂkanl›¤›n› yapt›¤› oturuma sosyolog ‹smail Beﬂikçi, Ankara Üniv. Ö¤retim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Kemal Coﬂkun, yazar Prof. Dr. M. ﬁehmus Güzel, araﬂt›rmac› yazar Sait Çetino¤lu ve araﬂt›rmac› yazar Temel Demirer konuﬂmac› olarak kat›ld›lar.
‘Kürtler 40 milyon nüfusa ra¤men söz sahibi de¤il’ Oturumun ilk konuﬂmac›s› olan ‹smail Beﬂikçi, Türk devletinin, uluslararas› arenada emperyalist devletler taraf›ndan t›pk› ‹srail gibi destek gören bir devlet oldu¤unu ifa-
do¤ru bulmad›¤›n› ifade ederek, “Proletaryay› baﬂ›m›za kurtar›c› olarak diken, proletaryan›n önce kendi kurtuluﬂunu, sonra da herkesin kurtuluﬂunu sa¤layacak anlay›ﬂ› dine ç›k›yor” aç›klamas›nda bulundu. Ulusal burjuva devrimlerinin, devrimci bir iktidar iradesi gerektirdi¤ini ifade eden Babür P›nar ise, “Burjuva ulusal devlet, burjuva karakter nedeniyle her zaman ve her ülkede iﬂçiler için hapishane demektir” diye belirtti. Sempozyumun tek kad›n konuﬂmac›s› olan Sibel Özbudun, Kürt sorununun çözümü ile ilgili olarak Avrupa Birli¤i’nin politikalar›n› teﬂhir edip, emperyalistlerin bireysel ve grup haklar› ayr›m› yaparak soruna yaklaﬂmalar›n› analiz etti. Özbudun, “Genelkurmay Baﬂkan› da kültürel haklar›n bireysel düzlemde kullan›lmas›n›n hiçbir sak›nca taﬂ›mayaca¤›n› söylüyor ve haklar›n bireysel oldu¤unun alt›n› özenle çiziyor ve TSK olarak kolektif haklara dönüﬂtürülmesinin karﬂ›s›nda oldu¤unu söylüyor. Bu aç›klama AB müktesebat› ile tamamen örtüﬂüyor, ayn› zamanda kolektif haklar olarak tan›mlanan uluslar›n kendi kaderini tayin hakk› unutturulmak isteniyor” diye aç›klama yapt›. Sempozyuma internet yoluyla kat›lan Recep Maraﬂl› da, “Devlet kurmak da dahil Kürt ulusunun kolektif haklar›n› ve taleplerini dikkate almadan çö-
de ederek, “Türkiye’de 20 milyon Kürt var ve Türkiye bunu inkar ediyor ve bunu AB’ye kabul ettiriyor” diye belirtti. Ortado¤u’da k›rk milyona yak›n Kürt bulunmas›na ra¤men, söz sahibi olamad›klar›n› söyleyen Beﬂikçi, “Avrupa Konseyi’nin 50 tane üyesi vard›r ve bunlar kararlar al›yor. Bunun baz› ülkelerinin nüfusu on bindir. K›br›s, Malta ve Lüksemburg böyledir. K›rk milyon nüfusa sahip Kürtlerin de uluslararas› politikada ad› geçmelidir” ﬂeklinde aç›klamada bulundu. Kürt sorununda Kemalizm’e tav›r al›nmadan bir ad›m at›lamayaca¤›n›n alt›n› çizen Temel Demirer, ‘demokratikleﬂiyoruz’ söylemi üzerinde durarak, “Bir alay insan Kürdistan dedi¤i için yarg›lan›rken mi demokratikleﬂiyoruz” dedi. Kürt ulusal sorununda devletçi, Fethullahç› bir çözümün istendi¤ine dikkat çekti. Kürt sorununun çözümünde liberaller ve Türk egemen s›n›flar› taraf›ndan dayat›lanlara ra¤men, üçüncü bir yolun bulundu¤una dikkat çeken Mustafa Kemal Coﬂkun ise, bu görüﬂünü ﬂöyle temellendirdi: “Bugün kendisini liberal sol ve de ulusalc› sol olarak tan›mlay›p, demokrasi kavram› karﬂ›s›nda burjuvazinin kamp›nda konumlananlara karﬂ›l›k burjuvazinin s›n›f içi bir çat›ﬂmas›n›, s›n›flar aras› bir çat›ﬂmaya dönüﬂtürmek zorunday›z. Onlardan birinin yan›nda saf tutmak zorunda de¤iliz.” Kürtlerin, son Osmanl› padiﬂahlar›ndan Abdülhamit döneminde Hamidiye Alaylar›’na al›narak ulusal bilinçlerinin geliﬂmesinin engellenmek istendi¤ini ifade eden Sait Çetino¤lu da, “Kürt ulusal sorunu ‹ttihat ve Terakki’den beri sürüyor. Kurtuluﬂ savaﬂ›nda Kürtler Türklerin yan›nda yer almalar›na ra¤men, güvenilmez, tehlikeli unsur olarak alg›lan›yor” dedi. Sempozyuma, ‘federasyon sistemine geçilmeli’ temelli bir yaz›l› sunum gönderen M. ﬁehmus Güzel’in fikirleri de tepkiyle karﬂ›land›. Güzel’in, ulus devlet olma özelliklerini koruyan emperyalist Avrupa ülkelerinin federal tarzdaki örgütlenmesini, Kürt sorunun çözümü ba¤lam›nda tek yol olarak görmesi ve bunu ülkemizde uyarlama önerisi, salondaki di¤er konuﬂmac›lar ve dinleyicilerin tepkisini çekti.
züm mümkün de¤il” aç›klamas›nda bulundu. Konuﬂmas›nda Kürt Konferans› olarak bilinen Erbil Konferans›’na de¤inen Sinan Çiftyürek ise, “Anayasal hak, anadilde e¤itim, genel af. Erbil Konferans›’nda bulunursak bu üç konuda ›srar edece¤iz” dedi.
4. oturum Sempozyumun son oturumu, Demokratik Haklar Federasyonu, Bar›ﬂ ve Demokrasi Partisi, Emek Partisi, Ezilenlerin Sosyalist Platformu, Partizan ve Sosyalist Parti temsilcilerinin kat›l›m› ile gerçekleﬂti. Temel Demirer’in baﬂkanl›¤›n› yapt›¤› bu oturumda, kurumlar›n Kürt sorununda politik tutumlar› aktar›ld›.
Kapan›ﬂ konuﬂmas› onurunun bana verildi¤i, Kürt Sorunu Sempozyumundan çok olumlu izlenimlerle ayr›ld›m. Öncelikle onlarca yazar, ayd›n, örgüt-parti temsilcilerinin ve izleyicilerin aktif kat›l›m›yla iki gün boyunca tart›ﬂ›lmas›, bilgi al›ﬂveriﬂinde bulunulmas›, kat›l›mc›lar›n ‘birbirlerini tan›malar› ve tahammülleri’ takdire ﬂayand›. ‘Demokratik Haklar Federasyonu’nu bu güncel ve yak›c› konuda, cumhuriyetin kuruluﬂundan bu yana elimizi, vicdan›m›z›, yüre¤imizi yakan Kürt sorununda sempozyum düzenledikleri için kutluyorum. Soru sorarken kendi görüﬂlerini de ifade eden dinleyiciler aras›nda ve panellerde tebli¤ sunan kimi konuﬂmac›lar aras›nda bak›ﬂ aç›lar›n› ö¤rendi¤im ama görüﬂlerine kat›lmad›¤›m arkadaﬂlar da oldu. Yer yer izleyiciler aras›ndan gelen sorular genç kuﬂa¤›n geçmiﬂi çok iyi bilmedikleri izlenimi do¤urdu. 1970’li y›llar› hat›rl›yorum. Kürdistan ilhak m› de¤il mi, sömürge mi de¤il mi, iç sömürgemi, kendisi yar› sömürge olan bir ülkenin sömürgesi olur mu, birlikte mi ayr› m› örgütlenme, uluslar›n kendi kaderini tayin hakk› v.b. konularda günlerce, aylarca, y›llarca tart›ﬂt›k. Kimi zaman birbirimizi k›rd›k. Ama nicelik olarak en küçü¤ünden en büyü¤üne kadar tüm Türkiyeli sosyalist örgüt ve partiler Kürt sorunu oldu¤unun, Kürt halk›n›n haklar› oldu¤unun alt›n› çizdiler. Ve Türk kökenli sosyalistler, Kürt, Arap, ermeni kökenli sosyalistlerle birlikte Kürt halk› için bedeller ödediler. Unutulmamal›d›r ki Kürt sorununda en zor dönemde a¤z›n› açan ve elini taﬂ›n alt›na koyanlar, bu ülkede kendine sosyalistim, komünistim diyen kiﬂi ve kurumlar oldu. 1980 sonras› darbe solu silindir gibi ezdi ama bu kez Kürt halk› kendi örgütlenmelerini yaratt›. Ortam t›rnak içinde gevﬂeyince, sakland›klar› yerden ç›kmaya baﬂlayan liberaller de bugün Kürt dostu görünmeye baﬂlad›lar. Ki bunlar›n büyük ço¤unlu¤u 12 Eylül mimarlar›n›n yan›nda yer alm›ﬂ, ne darbeye ne Diyarbak›r zindanlar›nda yaﬂanan mezalime karﬂ› ses ç›karm›ﬂ ne de di¤er katliamlar› durdurmak için parmak oynatm›ﬂlard›r. Hatta cuntadan nemalanmak için kalemlerini satanlar ço¤alm›ﬂt›r. Elbette Türkiye’de bir zamanlar susanlar›n, korkanlar›n bu gün konuﬂmas› önemlidir. Önemlidir ama idama giderken yaﬂas›n Kürt Türk halklar›n›n kardeﬂli¤i slogan› atanlar›, K›z›ldere’de Türk ve Kürt halklar›n›n kardeﬂli¤ini elele ölüme giderek kan›tlayan Mahir Çayan ve arkadaﬂlar›n›, Kürt sorununda önemli aç›l›mlar yapan ‹brahim Kaypakkaya’y› ve bu u¤urda hayat›n› kaybeden, y›llarca zindanlarda kalan sosyalistlerin katk›lar›n› unutmamak gerekiyor. Ve yine unutulmamal›d›r ki, bugünün Kürt halk önderleri de bu okulda, özellikle 1970’li y›llar›n sosyalist örgüt ve partilerinde yetiﬂmiﬂtir. S›n›f bilinci ve ulusal bilinç sosyalizm okulunda geliﬂmiﬂtir. ‹ﬂte bu sempozyumun bir baﬂar›s› da genç kuﬂaktan dinleyicilere bu gerçekleri hat›rlatmak olmuﬂtur. Ulusal sorunun çözümü ve bar›ﬂ konular›nda da farkl› görüﬂler sunuldu. Hiçbir sosyalist bar›ﬂ ﬂiar›na karﬂ› ç›kmaz. Bu bar›ﬂ› onlar yapmasa, yapamasa bile. Ancak sosyalistler söz konusu bar›ﬂ› sorgular, kavramlar›n içini doldurmaya çal›ﬂ›rlar. Art›k tek baﬂ›na bar›ﬂ demek yetmiyor. Kal›c› bar›ﬂ, sonsal bar›ﬂ, nihai bar›ﬂ gibi kavramlar var. Ben, 17 bin faili meçhulün sorumlular›n›n hesap vermedi¤i, 12 Eylül mimarlar›n›n yarg›lanmad›¤› bir Türkiye’de demokrasiden söz edilece¤ine inanm›yorum. Kimi örgütler, onlar için yeterli olabilecek bar›ﬂ antlaﬂmas› ad›na geçmiﬂe sünger çekseler, katilleri affetseler bile; o¤lunu, k›z›n›, kardeﬂini, eﬂini, sevgilisini, anne ve babas›n› iﬂkencede, yarg›s›z infazlarda kaybedenler katilleri affetmeyecektir. Geçmiﬂle hesaplaﬂ›lmad›¤› sürece de bu yara kanamaya devam edecektir. Ve bu bar›ﬂ süreci de k›r›lgan olacakt›r. Birçok konuﬂmac› arkadaﬂ›n, özellikle Sibel Özbudun’un alt›n› çizdi¤i AB bireysel hak m› kolektif hak m› konusu-sorusu çok önemliydi. Avrupa Birli¤i’ni “evrensel bir model” olarak sunan liberaller, Kürtlerden durmadan taviz isterlerken, “Kürt Sorunu”nun bir kolektif haklar meselesi oldu¤unu inkâr ederek, sistemin düzen içi -bireysel haklar- düzenlemesinin önünü aç›yorlar… Ancak ﬂu soruyu sormuyorlar: PKK neden hala AB’nin terör listesinde! Keza Fransa örne¤inde oldu¤u gibi AB’ye üye ülkeler kendi az›nl›klar›n›n kolektif haklar›n› yok sayarlar. Bireysel haklara indirgeyip demokrat görünürler. Bölgesel ve Az›nl›k Dilleri Avrupa ﬁart›’n› onaylamayan ve Ulusal Az›nl›klar Çerçeve Sözleﬂmesi’ni imzalamayan Fransa, ülkesinde ulusal az›nl›klar›n bulunmad›¤›n› ileri sürmektedir. Fransa, 1999’da yay›mlad›¤› bir bildirgeyle Bölgesel ve Az›nl›k Dilleri Avrupa ﬁart›’n› ancak baz› yorumlar getirerek onaylayaca¤›n› duyurmuﬂtur. Örne¤in ﬁart›n amac›n› az›nl›klar›n tan›nmas› ve korunmas› de¤il, sadece Avrupa dil miras›n›n geliﬂtirilmesi olarak gördü¤ünü, Fransa’n›n yurttaﬂlar› aras›nda etnik, dilsel ve ›rk aç›s›ndan hiçbir ayr› muamele yapamayaca¤›n› ve Fransa’n›n sadece Frans›z halk›n› tan›d›¤›n› söylemiﬂ ve birçok maddeyi de bu çerçevede yorumlam›ﬂt›r. Korsika’ya özerklik statüsü ise ony›llar süren mücadele sonucu mecburen verilmiﬂtir. Belçika ve ‹talya da bu konuda sab›kal›d›r. Sempozyum boyunca birçok konuﬂmac›n›n alt›n› çizdi¤i bir di¤er önemli konu da: Emek eksenli mücadelenin, sosyalizm mücadelesinin kimlik mücadelesinden ayr› yürütülmemesi gerekti¤iydi. Sonuç olarak Demokratik Haklar Federasyonu’nun düzenledi¤i bu iki günlük sempozyum, baﬂar›ya ulaﬂm›ﬂt›r diye düﬂünüyorum. Baﬂta da belirtti¤im gibi sadece farkl› geleneklerden insanlar›n birbirleri hakk›nda taﬂ›d›klar› önyarg›lar›n k›r›lmas›, baz› devrimci gençlerin sadece kendi yay›n organlar›nda yaz›lanlar› okumaktan kaynakl› ezberlerin bozulmas›na yard›mc› olmas› önemlidir. Kald› ki sempozyum bundan çok fazlas›n› baﬂarm›ﬂt›r. Eme¤i geçen herkese teﬂekkür ediyorum.
ekonomik yetkilerinin belirli bir k›sm› yerel yönetimlere devredilecek ve her bir yerel yönetim ad› konmam›ﬂ bir iﬂletmeye dönüﬂtürülecek, bunun sonucunda uluslararas› tekeller ülkeyi kar›ﬂ kar›ﬂ parselleyecek.” DHF temsilcisi konuﬂmas›n›n sonunda, ‹brahim Kaypakkaya’n›n ulusal sorun pazar sorunudur belirlemesine vurgu yapt›. ‹kinci olarak konuﬂan Sosyalist Parti temsilcisi, “Kürt hareketi homojen bir hareket de¤ildir. Sorunu emperyalizmle çözme anlay›ﬂ›ndaki iﬂbirlikçi bir anlay›ﬂ vard›r hareket içinde. Hareketin, sorunu 4 parçaya ayr›lm›ﬂ olan Kürdistan halk›n›n iradesi ile çözmek isteyen özgürlükçü e¤ilim kanad› yok edilmek isteniyor” dedi.
‘Ulusal sorun özünde Pazar sorunudur’ Canl› tart›ﬂmalara sahne olan bu oturumda, ilk sözü alan DHF temsilcisi, “Emperyalizm, ömrünü uzatma ad›na yeni bir politik yönelime girdi. Bu yönelime göre, bütün merkezi iktidarlar› tek tek parçalara ay›rmay› ve onlar› yeniden ve yeniden sömürmeyi amaçl›yor” diyerek, Kürt ulusal hareketi taraf›ndan savunulan demokratik özerklik projesinin, uluslararas› tekellerin de uzun süredir planlad›klar› bir politikaya tekabül etti¤ini söyledi. DHF temsilcisi bu konuda ﬂöyle bir aç›klama getirdi: “Böylece merkezi iradenin
‘Kendi siyasal sistemimizi örüyoruz’ Sempozyuma DTP’yi temsilen kat›lan Bar›ﬂ ve Demokrasi Partisi Genel Baﬂkan› da, “Bizler bugün devletsiz bir çözüm savunuyoruz. Yani komünal demokratik çözümü savunuyoruz. Silahl› çözüm yolu iflas etti” dedi. BDP Genel Baﬂkan› ayr›ca ﬂunlar› söyledi: “Demokratik, bar›ﬂç›l çözümün, demokratik özerkli¤i egemenlerin bize bahﬂetmeyece¤i anlay›ﬂ›yla, meﬂruiyete dayal›, halklaﬂmaya dayal› bir siyasal sistemin örülmesiyle olaca¤›n› savunuyoruz. Özgür bele-
diyecilik yöntemiyle, demokratik toplum projesiyle, bizi demokratik cumhuriyete götürecek bir projeden bahsediyoruz. Sorunumuz demokratik ve özgür çözümü, sisteme ra¤men kendi modelimizi, sistemimizi örmekten geçiyor. Yerel yönetimlerin özerk bir yap›ya kavuﬂturulmas›n›n yolunu açt›k.” EMEP temsilcisi de, “‹ﬂçi s›n›f› ve emekçi kitlelerin demokratik bilincinin giderek devrimci bir çizgiye taﬂ›nmas›n›n önündeki engeller kald›r›lm›ﬂ olacakt›r” ﬂeklinde belirlemede bulunduktan sonra Kürt sorununun çözümü için haz›rlad›klar› 16 maddelik önerilerini aktard›. ‘Adil, demokratik, onurlu bir bar›ﬂ’ önerisi yapan ESP temsilcisi, “Demokratik özerklik projesi çözüm getirmeyecek ütopik bir yan›lg›d›r” derken, Partizan temsilcisi de Kürt ulusal hareketinin 1992 y›l›ndan bu yana bir ideolojik kriz içerisinde oldu¤unu ifade ederek ayr›ca ﬂunlar› söyledi: “Kürt sorunu konusunda ortaya koydu¤umuz do¤rular› hayata geçiremedik. Kaypakkaya’n›n bu fikirlerini ortaya koydu¤u süreçte ciddi anlamda bir Kürt ulusal hareketi yoktu, biz bugün onun fikirlerini hayata geçirirken, var olan Kürt ulusal hareketini dikkate alarak hareket etmek zorunday›z.” Dördüncü ve son oturumun soru ve cevaplarla bitirilmesinin ard›ndan Adil Okay’›n kapan›ﬂ konuﬂmas› ile sempozyum sonuçland›r›ld›.