Trafalgar Savaşı Avrupa tarihinin en önemli deniz savaşlarından biridir. 21 Ekim 1805 yılında Cebelitarık Boğazı yakınlarında bulunan Trafalgar Burnu’nun yaklaşık 24 km kuzeybatısında yapılan bu savaşta Amiral Horatio Nelson komutasındaki İngiliz kuvvetleri Fransız ve İspanyol kuvvetlerini büyük bir bozguna uğratmıştır. Bu yenilgi Napolyon’un İngiltere’yi ele geçirme düşlerinin sonu olmuştur. Nelson ise zaferi ile neticelenen bu savaşta vurularak ölmüştür.
İngiltere’yi ele geçirmek isteyen Napolyon öncelikle İngiltere’nin deniz gücünü saf dışı bırakmak gerektiğini biliyordu. İngiliz kuvvetlerini Manş Denizi’nden uzaklaştırmak için Fransız gemilerinin Batı Hint Adaları’na doğru açılmasını emretmiştir. Böylece İngiliz gemilerinin onların peşine düşeceğini umuyordu. Ama İngiliz gemileri Fransız gemilerinin büyük bölümünün limandan ayrılmasını engellemiştir. Ve Amiral Nelson, Amiral Pierre de Villeneuve komutasında kaçmayı başaran Fransız gemilerinin peşine düşmüştür. Fransız gemileri bu takipten kurtularak İspanya’daki Cadiz Limanı’na dönmeyi başarmışlardır. Daha sonra Manş Denizi’ne doğru yola çıkması gereken Villeneuve Napolyon’un planlarının başarısız olduğunu düşünüyordu.
Komutasında, 15 İspanyol, 18 Fransız gemisi bulunan Amiral Villeneuve İngiliz Amirali Cuthbert Collingwood’u Cadiz açıklarında küçük bir filo ile kendilerini yakından izlerken görmüştür. 1805 yılının Eylül ayında Amiral Nelson yeni gemiler ile güçlendirilmiş filosu ile komutayı almak için bölgeye gelmiştir.
Amiral Nelson filosunu vurabilmek için Villeneuve ‘ün denize açılmasını bekliyordu. Napolyon’un Fransız ve İspanyol gemilerine Akdeniz’e açılma emri vermesi ile beklediği durum gerçekleşmiştir. 19 Ekim’de Villeneuve denize açılmış ve Nelson’da gemilerini düşmanlarının Cebelitarık Boğazı’ndan geçişini engelleyecek biçimde yerleştirmiştir.
Amiral Villeneuve sonraki gün gemilerini savaş düzenine geçirmek ile uğraştı. Aynı sıralarda Nelson’da ana kuvvetlerini görüş mesafesinin dışında ama savaşa her an hazır olacak şekilde tutuyordu. 21 Ekim Pazartesi günü erken saatlerde Villeneuve Nelson’un donanmasında 27 gemi olduğunu tespit etmeyi başarmıştır. Nelson’un kuvvetlerini üstün görünce Fransız gemilerini Cadiz limanına doğru geri çekmiştir.
Nelson kuvvetlerini kendisinin Victory ile komuta ettiği 12 gemi ve Amiral Collingwood’un Royal Sovereign gemisinden komuta ettiği 15 gemi olarak ikiye bölmüştür. Amiral Villeneuve ise gemilerini Trafalgar Burnu açıklarında düzene sokmuş ve saldırıyı bekliyordu.
Saldırı gemilerini düşman kuvvetlerinin gerisinde toplayan Amiral Collingwood tarafından başlatılmıştır. Hızlı bir gemi olan Royal Sovereign saat 12’den sonra düşman donanmasının bulunduğu yere ulaşıp 15’e yakın gemiyi saf dışı bırakmıştır. Aynı sıralarda biraz önce “İngiltere herkesin görevini yapmasını bekliyor” mesajını vermiş olan Amiral Nelson da ön safta bulunan düşman gemilerinin açık denize çıkarak Cpollingwood’un saldırmış olduğu gemilerden uzaklaşmasını sağlamış, ilerlemesini sürdürmüştür. Komutasındaki gemiler ile birlikte gemisi Bucetaure’a yaklaşarak onun şiddetli ateşine aynı şiddetle karşılık vermiştir.
Victory hem Bucentaure, hem de Redoutable ile başa çıkmak mecburiyetinde idi. Victory’nin kaptan köprüsündeki Amiral Nelson Redoutable ‘dan gelen bir mermiyle yaralandı ve birkaç saat sonra öldü; ölmeden önce zaferin kesinleştiğini öğrenmişti. Zaferin büyüklüğüne karşın Nelson’ın ölümü bütün İngiltere’yi yasa boğdu. Fransız-ispanyol filosunun önündeki gemilerden altısı geri dönüp yardıma koştuysa da, artık çok geçti. Coollingwood fazla zorlanmadan arkadaki düşman gemilerini bozguna uğratmıştı.İspanyol amirali Gravina, Cadize’e geri döndü’e geri döndü: teslim alınmaktan kurtulan öbür Fransız ve İspanyol gemileri onu izledi. Villeneuve İngilizlerce tutuklandı. Bucentaure ve Redoutable batırılmıştır.