Vücutta nabız alınan bölgeleri tanımadan önce, nabız nedir? Kalp, kasılma hareketi ile vücuda kan pompalamaktadır. Pompalanan kan atardamarlar üzerinde basınç oluşturur. Bu basınç deri üzerinden ölçülebilmektedir. Deri üzerinden ölçülen bu basınç nabız olarak adlandırılır.
- Nabız ölçümü
Kalbin dakikada kaç defa kasıldığını gösteren ölçümdür. Bir nevi kalbin hızının ölçüm işlemidir. Yapılan bu ölçüm ile aynı zamanda kalbin ritmi ve hacmi de değerlendirilebilir.
- Nabız hızı (Sayısı)
Kalbin bir dakika içerisindeki atım sayısı, nabız ile ölçülür. Sağlıklı bir bireyde, herhangi bir iş yapmıyor iken nabız sayısı dakikada 60 ila 100 arasında değişmektedir. Bebeklerde nabız sayısı daha çok hissedilmektedir. Ancak zaman ile bu sayı giderek düşmektedir. Nabız sayısının yetişkinlerde 60 sayısının altında olmasına barikardi denilmektedir. Nabız sayısının yetişkinlerde 100 sayısının üzerinde olmasına taşikardi denilmektedir.
- Nabız ritmi
Kalp kasılma işlemini bir düzen içerisinde gerçekleştirmektedir. Her bir kasılmada pompalanan kan arasındaki süre bu açıdan düzenli ve ritmiktir. Bu duruma ritmik nabız denilmektedir. Nabız ritminin bozulması halinde oluşan duruma aritmi denilmektedir.
- Nabız hacmi
Kalbin kasılması ile beraber dolaşıma gönderilen kan miktarı nabzın dolgunluğunu belirlemektedir. Aynı zamanda kalbin gücünün de bir işaretidir. Sağlıklı bir yetişkinin nabzı kolay bir şekilde hissedilmektedir. Kan hacminde azalmaya sebep olacak bazı hastalıklar ve yaşanan kan kayıpları nabzın zor hissedilmesine sebebiyet verebilmektedir. Bu duruma filiform nabız denilmektedir. Aşağıda nabız nasıl ölçülür ve hangi bölgelerden nabız ölçülür birlikte okumaya devam edelim.
Nabız Alınan Bölgeler Nelerdir?
Nabız ölçümü atardamarın deriye en yakın olduğu bölgelerde yapılmaktadır. İnsan vücudunda atardamarların deriye en yakın olduğu belli başlı noktalar bulunmaktadır.
Nabzın en rahat ölçülebileceği yerler bilekler ve boyundur. Nabzın ölçülebileceği belli başlı noktalar şu şekildedir.
- Boyunda adem elmasının her iki yanında yer alan şah damarı.
- Dirsek bölgesinde, kolun iç yüzeyinde yer alan kol damarı.
- Boyun, el bileği, kasık, dirsek içi, diz arkası, ayaküstü, kulak önü ve şakaktan nabız alınabilmektedir.
Radial Arter (El Bileği)
Nabız ölçümü için en çok tercih edilen bölgedir. Nabzın sağlıklı bir şekilde alındığı en yaygın yerler radial arterlerdir. Radial arterler kolay hissedilir. Radial arterlerde nabız ölçümü oldukça kolay bir şekilde yapılmaktadır. Radial arter bileğin iç kısmında ve ellerde bulunmaktadır.
Brakial Arter (Dirsek İçi)
Brakial arter, dirseğin ön ve aska kısmında yer almaktadır. Bu sebepten dolayı buradan yapılacak olan nabız ölçümünde steteskop kullanılmaktadır.
Carotis Arter (Şah Damarı)
Boyunda yer almaktadır. Çene çizgisinin hemen altında, adem elmasının her iki yanında hissedilir. Buradan yapılan nabız ölçümlerinin kalp kasılma işlevini olumsuz olarak etkilediği tespit edilmiş olup buradan standart nabız ölçümü yapılmamaktadır. Nabzı duran ve solunum alınamayan kişilerin nabzı buradan kontrol edilebilmektedir.
Dorsalis Pedis Arter (Ayak)
Ayağın üst bölümünde, ayak başparmağı ile hemen yanındaki parmağın hizasında hissedilmektedir.
Femoral Arter (Kasık)
Nabız ölçümü için çok fazla tercih edilen bir bölge değildir. Sadece vücudun başka bölgelerinden nabız alınamaması ve şok halinde iken nabız ölçümü buradan yapılmaktadır.
Popliteal Arter (Diz Arkası)
Baldırdaki kan dolaşımının hangi seviyede olduğunu belirlemek amacı ile buradan nabız alınmaktadır. Dizin arka kısmında yer almaktadır.
Posterior Tibial Arter (Ayak Bileklerinin İç Kısmı)
Ayaklardaki nabız ve kan dolaşımının durumunu görmek istenildiği zaman buradan nabız alınır. Ayak bileklerinin iç tarafa bakan kısımlarında yer almaktadır.
Temporal Arter (Şakak Bölgesi)
Gözün yan hizasında şakak bölgesinde yer almaktadır. Temporal kemik üzerinde yer alır. En çok çocuklarda nabız ölçümü buradan yapılmaktadır.
- İlginizi Çekebilir: Koma Pozisyonu Hangi Durumda Verilir?
Nabız Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Nabız alınması esnasında yapılması gerekenler şu şekildedir.
- Hasta uygun konuma getirilir.
- Nabız alınacak arter kalp ile aynı hizaya getirilir.
- Şah damarından çift taraflı olarak aynı anda ölçüm yapılmaz.
- Bebeklerde nabız alımı için şah damarı kullanılmamalıdır.
Vücutta Nabız Nasıl Ölçülür yazımızı okuduğunuz için teşekkür ederiz. İlginizi Çekebileceğini düşündüğümüz yazımızı okuyabilirsiniz: İlk Yardımın ABC’si Nedir?
Twitter Adresimiz: https://twitter.com/ilkyardimkursu1