Sözleşmeli erbaş ve erlerin sorunları TBMM'de dile getirildi
Denizli Miletvekili Yasin Öztürk'ün 16.01.2019 tarihli TBMM Genel Kurulunda sözleşmeli er ve erbaşların özlük hakları ve yaşadıkları sorunlara ilişkin konuşması;
Bu konuşmamda kanun teklifinin maddesinden farklı bir konuya değinmek istiyorum. Geçen günkü konuşmamda uzman çavuşlarımızın sorunlarını dile getirmiştim. Bu defa, Türk Silahlı Kuvvetleri içinde sayıları yaklaşık 20 bin olan mevcutta en alt rütbedeki sözleşmeli erbaş ve erlerin görevleri süresince ve sonrasında yaşadıkları sorunları dile getirmeye çalışacağım.
Profesyonel askerliğe geçişin başlangıcı sayılabilecek bu düzenleme yapılırken kanunun gerekçesinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin bölücü terör örgütleriyle mücadelesinde erbaş ve erler ortalama üç ay temel askerlik eğitimine müteakip birliklerine gittiklerinde, bölgeye alışıp terörle mücadelede tam tecrübe kazandıklarında, askerlik yükümlülüklerinin sona erdiği, bu nedenle mecburi hizmet yapan erbaş ve er yerine iyi eğitimli ve profesyonel personelin belirli süreli istihdamına ihtiyaç duyulduğu ifade edilmişti. Ama Ekim 2017’den itibaren temel askerlik eğitimini almamış olan vatandaşlarımızı da sözleşmeli erbaş ve er olarak almaya başladık. Sebebine biraz sonra değineceğim problemler dolayısıyla uygulamalar, gerekçesinin dışına çıkmaya başladı.
Bu çocuklar terörle mücadelenin belkemiğini oluşturuyorlar. Kuzey Irak’ta, Suriye’de ve sınırlarımızda yapılan operasyonlarda en ön safta mücadele ediyorlar. Sözleşmeli erbaş ve erlerimiz, Türk Silahlı Kuvvetleri ailesinin bir ferdi olduğunu hissetmek istiyorlar. “Profesyonel ordu” parolasıyla yola çıkılıp “sözleşmeli er” adı altında Türk Silahlı Kuvvetleri personeli olarak istihdam edilen sözleşmeli erler Türk Silahlı Kuvvetlerinde taşeron işçi muamelesi görmek istemiyorlar. 7/24 birlik içinde iskân edilen sözleşmeli erler aile bütünlüğü olmadan görev yapıyorlar. Evli sözleşmeli erlerin aile bütünlüğünün bozulmaması amacıyla evci izninin artırılması ya da güvenlik imkânlarının elverdiği durumlarda vardiya sistemine geçilmesi olumlu bir iyileştirme olacaktır. Aksi takdirde sözleşmeli erbaş ve erlerin aile hayatları ve düzenleri bozularak aileler dağılmakta ve boşanma olayları yaşanmaktadır. Bu da sözleşmeli erlerin moral ve motivasyonunu olumsuz yönde etkilemekte, psikolojisini bozmaktadır. Bu evci izni veya vardiya sistemi sadece evli değil, tüm sözleşmeli erlerin de motivasyonunun artıracaktır.
Hazine ve Maliye Bakanlığının onayıyla geçtiğimiz yıl Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde aktif olarak görev yapan subay ve astsubay ve uzman çavuşlara “iyileştirme” adı altında 400 liralık zam yapılırken sözleşmeli erler bu iyileştirmeden muaf tutulmuştu. Onların da bu iyileştirmeden faydalanmasında fayda var.
Ayrıca sözleşmeli erleri yükümlü erlerden rütbe işaretiyle ayırmak gerekmektedir. 2011 yılındaki uygulamada konulan ve profesyonel askerliğe geçişin başlangıcı olarak görülen bu uygulamadan yeteri kadar faydalanılamamasının nedeni çalışma şartları ve özlük haklarındaki yetersizliklerdir. Doksan günden fazla rapor alsalar ilişikleri kesiliyor. Sözleşmeli erbaş ve erliğe başvuru sayısının yetersiz olması, süresi dolduğunda sözleşmelerinin yenilenememesi, sözleşmeli erliğe başlayan birçok kişinin görev süresi dolmadan bırakmalarının veya bırakmak istemelerinin sebepleri söz konusu çalışma şartlarıdır. Bu nedenle askerî birliklerde anında profesyonel personel sayısında düşüş olmakta ve hudut birliklerinde güvenlik zafiyeti oluştuğu değerlendirilmektedir. Hâlbuki geçtiğimiz yıl, Millî Savunma Bakanı Sayın Hulusi Akar, profesyonel askerliğe geçişin hız kazandığına dikkat çekerek 2020 yılından itibaren Jandarmanın yükümlü er alımı yapmayacağını ifade etmişti. Bu demek oluyor ki ilerleyen dönemde sözleşmeli er sistemini daha da yaygınlaştırmak istediğimiz askerî bir politika güdüyoruz.
Sayın milletvekilleri, önümüzde bir yerel seçim var. Hepiniz siyasi olduğunuzdan dolayı biliyorsunuz ki yükümlü erbaş ve erler askerlik esnasında oy kullanamazlar, sözleşmeli erbaş ve erler de yükümlü asker statüsünü taşıdıkları için oy kullanamamaktadırlar. Sözleşmeli erbaş ve erlere, muvazzaf subaylar gibi, seçimlerde oy kullanma hakkı verilmelidir. Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı doğrultusunda uygulanmaya başlayan sözleşmeli er uygulamasının daha verimli ve sistemli olabilmesi için sözleşmeli er statüsünün kaldırılarak uzman erbaşlarla aynı statüde, aynı özlük haklarında görev yapması, zor şartlar altında görev yapan sözleşmeli erbaş ve erlerin motive olmalarına ve ailelerinin daha yaşanabilir bir hayat sürmelerine vesile olacaktır.
Kamubiz.com ÖZEL / ANKARA