AK Parti’nin TBMM Başkanlığı’na sunduğu yasa teklifiyle Türk Uygar Kanunu’nda (TMK) kıymetli bir değişiklik öngörüldü. Değişiklikle, tibbi müdahalelerin yapılması maksadıyla akıl sıhhati, akıl zayıflığı, alkol ve uyuşturucu unsur bağımlılığı, ağır tehlike arz eden bulaşıcı hastalık yahut serserilik sebeplerinden biriyle toplum için tehlike oluşturan ergin şahıslardan kan yahut gibisi biyolojik örneklerle kıl, tükürük, tırnak üzere numuneler alınabilecek. Bireye gerekli tibbi müdahaleler yapılabilecek ve gerektiğinde kişi, doktor ön raporu üzerine 20 gün mühletle sıhhat kuruluşuna yerleştirilebilecek.
Milliyet gazetesinden Paşa Alyurt ve Bahar Atakan’ın haberinde mevzuyu pahalandıran Prof. Dr. Bilgehan Çetiner, bu çeşit bir uygulamanın lakin ve lakin hakim kararı ile mümkün olabileceğini ve burada hedefin kişinin korunması olduğunu söz ederken Avukat Mehmet Karabıyık da değişiklikle birçok kişinin kendisini bir şikayet sonucu hastanede bulabileceği ihtarında bulundu.
AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan Kimi Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Kararında Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, Türk Uygar Kanun’da değişiklik öngörüyor. TMK kapsamında düzenleme ile akıl hastalığı ve akıl sıhhati sebebiyle kısıtlamaya, lakin resmi sıhhat şurası raporu üzerine karar verilecek. Bu raporun tanzimi için gerektiğinde müdafaa emeliyle özgürlüğün kısıtlanması kararları uygulanacak. Hakim, karar vermeden evvel, şura raporunu göz önünde tutarak kısıtlanması istenen kişiyi dinleyebilecek.
BİYOLOJİK ÖRNEK ALINACAK
TMK’ya nazaran; akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol yahut uyusturucu unsur bağımlılığı, ağır tehlike arzeden
bulaşıcı hastalığı olanlar hakkında, “koruma emeliyle özgürlüğün kısıtlanması hali, fakat resmi sıhhat konseyi raporu alındıktan sonra karar verilebiliyor. Vesayet makamının daha evvelden ekspere başvurmuş olması halinde kontrol makamı bundan vazgeçebiliyor. Yeni düzenlemeye nazaran, müdafaa emeliyle özgürlüğün kısıtlanması kararları kapsamında resmi sıhhat şurası raporunun alınabilmesini temin emeliyle; kelam konusu bireylerin bedeninden kan yahut gibisi biyolojik örneklerle kıl, tükürük, tırnak üzere örnekler alınabilecek. Şahsa gerekli tibbi müdahaleler yapılabilecek ve gerektiğinde kişi, doktor ön raporu üzerine en fazla 20 gün mühletle sıhhat kuruluşuna yerleştirilebilecek.
ZOR KULLANILABİLECEK
Alınan kararların icrası için gerektiğinde ilgili kişi hakkında sıkıntı kullanılabilecek ve sıhhat görevlilerinden gerekli tibbi yardım alınacak. Yargılamada hakim, ilgili kişiyi dinleyecek ve gecikmeksizin kararını verecek.
NEDEN MECBURÎ HALE GELİYOR?
Madde bağımlılığıyla gayret kapsamında bağımlı olar bireyler, unsur bağımlılığı ile gayret merkezlerine (AMATEM vb.) bırakılıyordu. Bu merkezlerde tedavi görenler, bir müddet sonra kendi istekleri ile tedaviyi yarıda bırakıyordu. Bu bahiste rastgele bir yasal mecburilik olmadığı için yetkililer müdahale edemiyordu. Bu nedenle ailelerden bu mevzuda çokça şikayet geldiği belirtiyor.
“MÜDAHALE HAKİM KARARIYLA MÜMKÜN”
Haberde görüşlerine yer verilen İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Uygar Hukuk Anabilim Kısmı öğretim üyesi Prof. Dr. Bilgehan Çetiner, müdahalenin hakim kararı ile olabileceğini söyledi. Çetiner, “Teklifin 55. unsurunda 4721 sayılı Türk Uygar Kanunu’nun Muhafaza Hedefiyle Özgürlüğün Kısıtlanmasına ait kararları ortasında yer alan ve hakimin özgürlüğün kısıtlanmasına yönelik karar verirken tabi olacağı yöntem kurallarını belirleyen 436. unsuruna iki yeni fikra eklenmekte. Bu yeni iki düzenleme ile resmi sıhhat raporunun alınmasında kişinin istekli olarak bedeninden biyolojik örnekler alınmasına imkan sağlaması gerekmeksizin, gerektiğinde güç kullanılarak özgürlüğü kısıtlanacak kişinin bedenine müdahalede bulunulabilmesine imkan tanınmakta. Kıymetle vurgulamak gerekir ki bu tıp bir uygulama lakin ve fakat vesayet makamı hakimin kararı ile mümkün olabilecek. Ayrıyeten kişinin korunması maksadıyla bu türlü bir önleme başvurulduğu da unutulmamalı” dedi.
“KİŞİ BİR ŞİKAYETLE HASTANEYE YATIRILIR”
Avukat Mehmet Karabıyık da, düzenleme ile ilgili olarak makus niyet ikazında bulundu. Karabıyık, uygulamadaki kimi noktalara dikkati çekerek, “Kanun teklifi makûs niyetli beşerler tarafından kurban olarak seçilen, yani hasta olduğu düşünülen kişi için tehlikeli bir durum arz etmekte. Gerektiğinde kişi doktor ön raporu ile en fazla 20 gün sıhhat kuruluşuna yerleştirilir. Cümle gereği sağlıklı bir insan kolay bir ruhsal sorunu nedeniyle kendisini 20 günlüğüne akıl hastanesinde ağır hastalar ile yan yana görebilir. Bu nedenle değişiklik neden yapılıyor, neye hizmet edecek, kimin işine yarayacak bu konuların yeterli kıymetlendirilmesi gerekir. Görünen şudur bu değişiklik ile birçok kişi kendisini bir şikayet sonucu hastanede bulacaktır. Aile içi uyuşmazlıklarda birçok kişi değişiklik nedeniyle kurban olacak, isteği dışında basitçe hastaneye yatırılacak” dedi.