Dün milyonlarca çocuk karne aldı. Bazı çocukların karnesi çok iyiyken, bazılarınınki kötü... Peki, acaba karnesi kötü gelen çocuklara nasıl davranılmalı? Uzman Psikolog Ramazan Şimşek ile konuştuk.
Karnem kötü diye bana kızmayın
Karnesi kötü gelen çocuğun psikolojisi nasıldır?
Hissedilen temel duygu korkudur. Kötü karnenin sonucunda özellikle anne-baba tarafından gelebilecek ağır bir suçlama, eleştiri ya da cezalandırılma ihtimali korku duygusu yaratır. İkinci olarak çocukta ‘yetersizlik’ duygusu oluşur çünkü başarı düzeyi tartışma konusu olan bir çocuk için karnenin kötü olması tıpkı bir ‘kanıt’ işlevi görür. Çocukta “Ben başarısız bir öğrenciyim” düşüncesi bu duyguyu artırır ki bu durum maalesef çocuk ruhunu derinden zedeler. Hissedilen diğer duygu ise üzüntü ve beraberinde gelen suçluluk hissidir. Ailesine iyi bir karne hediye etmek isteyen ya da kendinden iyi karne beklenen çocuk ailesini mutlu edemediği için üzüntü ve suçluluk hisseder. Bu duygu da maalesef çocuğun psikolojisini çok kötü etkiler.
Aileler ne hisseder?
Aileler beklemedikleri bir sonuçla karşılaşırlarsa kızgınlık hissederler. Ama bu doğru olduğu anlamına gelmemelidir. Bunun yanında yoğun bir endişe yaşarlar ki bunun nedeni ise gelecek korkusudur. Çocuklarının gelecekte de hep böyle başarısız olacağı düşünceleri bu duyguyu yoğun yaşamalarına neden olur. Bunun yanında tabii ki “Biz nerde yanlış yaptık” düşüncesinden doğan pişmanlık ve suçluluk duygudur.
Karnesi kötü gelen çocuğa nasıl davranılmalı?
Hissedilen duygu uygun bir dille anlatılmalı ve bu karnenin (çocuğun başarısına mani olan özel bir durumu yoksa) yaptıklarımızın doğal bir sonucu olduğu ifade edilmeli. Kimseyi suçlamamak gerektiği ve bu durumu ailece birbirimize destek olarak değiştirebileceğimizi herkesin sorumluluk alarak daha başarılı olabileceğimizi vurgulamak önemlidir. Kesinlikle bir cezalandırılma yapılmamalıdır.
Peki, karnesi oldukça iyi olan çocuklara nasıl yaklaşılmalı?
Karnenin, çocuğun yıl boyunca verdiği ‘emek ve çalışmanın’ bir sonucu olduğu ve bundan dolayı çocuk tebrik edilmeli. Vurgu yüksek nota değil, verilen emeğe ve çalışmaya yapılmalıdır. En önemli hediye anne ve babanın çocuğunun takdir etmesidir. Çocuk yüksek notlarla zaten çalışmasının ödülünü almıştır. Ailece çocuğun sevdiği bir etkinlik yapmak, sevdiği bir yere gitmek küçük bir kutlama için uygundur. En sağlıksız yaklaşımlar ise başarıyı küçümsemek ve abartılı kutlamalar yapmak ve pahalı hediyeler almaktır.
ANNE BABALAR DİKKAT!
- Karne iyisiyle kötüsüyle bizim de anne ve baba olarak karnemizdir. Karne sonrasındaki söz ve davranışlarınızı bunu da düşünerek yapın.
- Her çocuk anne-babasına iyi bir karne getirmek ister.
- Karne çocuğun kişiliğini değil sadece o dönemdeki performansını, çabasını yansıtır.
- Notlar yüksekse çok fazla sevinç tepkileri, abartılı hediyeler vermeyin ki notların kendisinden daha önemli olduğunu düşünmesin.
- Notlar çok düşükse "Üzgün olduğunuzu, sebeplerini araştırarak, birlikte ve daha çok çalışarak" aşacağınızı vurgulayın.
- Dersler arasında ‘ayırımcılık’ yapmayın, sizin dünyanız ve onun dünyası farklıdır.
- Notlar çok düşükse çocuğun muhtemelen dikkat eksikliği, disleksi, öğrenme güçlüğü, sağlık sorunları ya da duygusal sorunları olabilir; kızmak yerine araştırın ve destek alın.
ÇOCUĞUNUZUN KARNESİNİ SOSYAL MEDYADA PAYLAŞMAMANIZ İÇİN 5 SEBEP
Son yıllarda yaygın olan şeylerden biri de çocukların karnesini sosyal medyada yayınlamak. Peki, bu doğru mu? Pedagog Sevil Yavuz açıklıyor.
- Karne, çocuğun kişisel bilgilerini içerir. Bu bilgiler bazı kişiler tarafından art niyetli kullanılabilir.
- Çocuk da bir bireydir ve özel hayat gizliliği hakkı vardır. Dolayısıyla bu davranış çocuğun sınırlarını ihlal eder.
- Sosyal medyada karne paylaşmak kıyas yapmaktır. Çocuğun başarısı kesinlikle kıyaslanmamalıdır.
- Çocuğun başarısı karne notu ile ölçülemez. Notları düşük olan çocuk da oldukça başarılı olabilir.
- Karneyi sosyal medyada paylaşmak, çocuğa ‘her zaman başarı’ sorumluluğu yükler. Aşırı beklentide olmak çocuğu strese sokar.
HADİ ANNE GİDELİM
Kadıköy’de buluşalım
Kitap dolu bir hafta sonu için herkesi Kadıköy’e bekliyoruz. Ben de yeni kitaplarımla Haydarpaşa Kitap Günleri’nde Doğan Egmont kitaplığında olacağım.
Yer: Kadıköy-Haydarpaşa Garı
Tarih: Yarın
Saat: 14.00
Fiyat: Ücretsiz
Tel: (0216) 542 50 00
Karagöz sergide
Karagöz’ün 500. Yılı şerefine ‘Karagöz Sanatımız’ sergisi açıldı. Çocuklar önce bu sergiyi gezecek, daha sonra da eğlenceli gölge oyunu atölyelerine katılacak.
Yer: İstanbul- Çamlıca Emaar Square
Tarih: Bugün/Yarın
Saat: 10.00
Fiyat: Ücretsiz
Tel: (0216) 54717 30
Hayvanat Bahçesi müzikali
Çocuklar bu müzikalde mutlu ve kardeşçe yaşamanın aslında hiç zor olmadığını öğrenecek.
Yer: Kocaeli-Sabancı Kültür Merkezi
Tarih: Yarın
Saat: 13.00
Fiyat: 15.00
Tel: (0262) 323 00 23
Beceriksiz palyaçolar
Bu palyaçolar çok beceriksiz. Her şeyi ellerine yüzlerine bulaştıran sevimli palyaçolar çocukların çok hoşuna gidecek.
Yer: Ankara-Kentpark Moral Sahne
Tarih: Bugün
Saat: 15.30
Fiyat: 18 TL
Tel: (0530) 551 74 63
HAFTANIN FİLMİ
Çocukların merakla beklediği ‘Prenses ve Kurbağa’ filmi dün gösterime girdi. Bu film, onlar için eğlenceli bir karne hediyesi olacak.
HAFTANIN KİTABI
Geçmişle günümüzü birleştiren içi içe geçmiş iki hikâyeden oluşan “Şahmeran’ın Sırları”, çocukları hem eğlenceli ve heyecanlı bir serüvene hem de dillere destan bir efsaneye davet ediyor.
Yayınevi: Doğan Egmont
Yazar: Hurihan Yıldırım
Tür: Öykü
Sayfa: 200
Fiyatı: 15 TL
FOTOĞRAFINI ÇEK, GÖNDER
Siz de ailece hafta sonu keyfinizin fotoğrafını çekin, #HürriyetÇocuk etiketi ile Instagram’da paylaşın, bu sayfada yayımlayalım.
Cansu Erkoç ve Özkan Bölükbaşı’nın kızı Hira