En büyük hata: Şekerden kaçmak, tatlandırıcıya sığınmak
Yağmurdan kaçarken doluya tutulmayın!
Günümüzde kilo probleminin çok yaygınlaşması hep daha düşük enerji değeri olan yiyecek ve içeceklere karşı insanları özendiriyor. Gün geçmiyor ki market raflarında yepyeni bir düşük kalorili diyet ürün keşfetmeyelim. Bu yiyecek ve içeceklerin genel özelliği, ya yağı ya da şekeri azaltılmış ürünler olmalarıdır.
Şişmanlığın bu kadar yaygın olmasının en büyük nedenlerinden biri, şekerin günlük yaşantımıza girmesi oldu. Bilimadamları şeker tadından vazgeçmek istemeyen ama şekerin kalorisini vücuduna almak istemeyenler için tatlandırıcıları geliştirdiler. Tatlandırıcılar hem şeker hastaları hem de kilo vermek isteyenler için baş tacı oldular, insanlar bu tatlandırıcıları çaylarında, kahvelerinde, tatlılarında kullandılar. Birçok diyet ürünün hammaddesi de yine tatlandırıcılar oldu. Tatlandırıcılar o kadar hayatımıza girdi ki çocuk şuruplarında bile kullanılır oldular.
Teknolojinin gelişmesi insan ömrünü uzattı, ancak eskiden nadir görülen hastalıkların ortaya çıkma oranı da artmaya başladı. Durum böyle olunca yeni alışkanlıklar sorgulanmaya başlandı ve tatlandırıcılar da tabii ki bunlardan biriydi. Deney hayvanlarıyla yapılan çalışmalarda, hayvanlara yüksek dozda tatlandırıcı verildiğinde mesane kanserine neden olabildiği, bellek üzerine negatif etkileri olduğu, hatta beyin tümörünü bile tetiklediği anlaşıldı. Bazı tür tatlandırıcılar bu nedenle kullanımdan kaldırıldı.
Şimdilerde bilimadamlarının kafasında bir başka soru işareti var: “Acaba bu tatlandırıcılar kilo verme açısından gerçekten bu kadar etkili mi?” Evet, kan şekerini yükseltmediği için tatlandırıcılar şeker hastalarına tavsiye ediliyor, evet gerçekten kalori değeri sıfır. Ama bu ürünleri kullanan insanlarda, az yeseler de çok fazla kilo kaybı görülmüyor. Bu şaşırtıcı tezadı irdeleyen bilim insanlarının yaptıkları araştırmalarda, aslında tatlandırıcıların kilo vermeyi durdurduğu, hatta kilo almaya neden olduğu ortaya çıktı!
Tatlandırıcıların kilo almaya iki şekilde neden olduğu düşünülüyor. Birincisi, yemekle birlikte tatlandırıcı içeren bir içecek kullanılıyorsa, bu, kişinin iştahını açıyor ve daha çok yemesine neden oluyor. Yapılan bir araştırmada bir grup deneğe yemek sırasında şeker içermeyen normal meyveli yoğurt veriliyor, ikinci gruba da tatlandırıcı ilaveli meyveli yoğurt veriliyor. Araştırmanın sonucunda tatlandırıcı içeren yoğurdu tüketen grubun yemek süresinin daha uzun olduğu ve miktar olarak da bu grubun daha çok yediği görülüyor.
Yapılan başka bir araştırmada, tatlandırıcıların bağırsakta “glikoz sensörleri”ni, yani şekere duyarlı hücreleri aktive ettiği ve vücuda yiyeceklerle alınan şekerin vücut tarafından daha çok depo edildiği gösterildi.
Birçoğumuzun şekerimizi ya da kilomuzu kontrol edebilmek için kullandığı tatlandırıcıların, artık o kadar da etkili olmadığını biliyoruz. Yeni yapılan araştırmalar ışığında, şahsen ben, kilo kontrolü için kullandığımız ve sağlık üzerine bu kadar olumsuz etkisi olduğunu bildiğimiz tatlandırıcıları kullanmakta ısrar etmememiz gerektiğini düşünüyorum.
“Çok iştahlıyım, kendimi kontrol edemiyorum” diyorsanız…
İŞTAHINIZLA BAŞ ETMEK İSTİYORSANIZ
Etkili bazı öneriler:
• Yiyecekleri uzun süre çiğneyin. Mide ile beyin arasında tokluk sinyali 20 dakikada oluşuyor. O nedenle yavaş yemek, daha az yemeyi ve daha uzun süre tok kalmayı sağlıyor.
• iştahınızın açıldığını, yemek hayali kurmaya başladığınızı hissedince işe su içerek başlayın. Su içmek midede dolgunluk yapacağı için yiyeceğe karşı ilgiyi azaltır.
• Tuzlu, baharatlı, şekerli yiyeceklerden uzak durun. Yiyeceklerin görüntüsü ve kokusu da iştahı açabiliyor. O nedenle bu tür yiyecekleri görmezseniz canınız da istemez.
• Üzüldüğünüzde, sıkıldığınızda soluğu mutfakta alıyorsanız hemen durun! Mutfak yerine dışarıya çıkın, yürüyüş yapın. Egzersiz sonrası vücut ısısı artar, metabolizma hızlanır ve yiyeceğe karşı olan ilgi azalır. Eğer bunu yapamıyorsanız hemen sevdiğiniz bir kitabı elinize alın ve ilginizi başka bir yöne kaydırın.
• Hiç yağ tüketmemek de iştahı artırır ve canınızın daha çok karbonhidratlı gıda istemesine neden olabilir. O nedenle yeteri kadar yağ almak da önemlidir. Tam tahıllı ürünler, bulgur, esmer pirinç, kepekli makarna, yumurta, et ve balık iştah kapatan ve tok tutan besinler olarak sayılabilir.