Yağmurlu bir günde Teşvikiye’nin dar kaldırımlı ara sokaklarından birinde rengârenk bir vitrine rastladım. Camın arkasında bana gülümseyen onlarca resimli kitabı görünce kafamı kaldırıp tabelayı okudum: Yalvaç Abi Kitabevi. İşte böylece çocukluğumun Miço dergisinde bıraktığım Yalvaç Ural ile yeniden buluştum ve dahası Marsık Kitap ile tanıştım.
Penguen ile Kozalak, Kral Leo’nun Oyuncak Ayısı, Güvercin Kakası, Oskar, Burun, Kaplanı Sakın Gıdıklama, Gençlik İksiri, Magritte’nin Elması ve daha bir sürü harika resimli kitabı Türkçeye kazandıran Marsık Kitap’ı gelin daha yakından tanıyalım.
Sevgili Burcu Ural Kopan ile çocuk kitapları ve yayıncılık hakkında keyifli bir söyleşi yaptık.
Bize kendinizi tanıtır mısınız?
Merhaba, ben Burcu Ural Kopan. Çocuk kitapları editörüyüm.
Marsık Kitap’ı ve yayıncılık yolculuğunuzu kısaca anlatır mısınız?
2003 yılı öncesinde bazı yayınevlerine dışardan çeviri ve editörlük yapmıştım. Marsık Kitap, 2003 yılından beri çocuk kitapları alanında faaliyet gösteriyor. Yayınevimizle birlikte aynı yıl bir de babamın adıyla (Yalvaç Ural) çocuk kitapları üzerine yoğunlaşan bir kitabevi açtık. Yalvaç Abi Kitabevi, Türkiye’nin ilk çocuk kitabevi olma özelliğini taşıyor.
Geçtiğimiz yıllarda Bologna Çocuk Kitapları Fuarı’na katıldığınızı hatırlıyorum. Bu yıl takip etme şansınız oldu mu? Uluslararası fuarların yayıncılar için önemi nedir?
Bologna Çocuk Kitapları Fuarı’na ilk kez 1998 yılında gitmiştim. Bu süre içinde Türk yayıncıların fuara olan ilgisi arttı. Yalnızca yayıncılar değil; çizerler, yazarlar ve bu alanda faaliyet gösteren daha pek çok kişi fuarı ziyaret ediyor.
Hem pandemi hem de kurların yüksek oluşu nedeniyle bu yıl fuara katılmadım. Artık yayıncılar da online görüşmelere alıştı. Kuşkusuz oraya gidip herkesi standında ziyaret etmek, öteki ülke yayıncılarıyla hem kendi ülkelerindeki hem de dünyadaki yayıncılık üzerine söyleşmek çok önemli. Hem birbirimizi anlamamız hem kendi olduğumuz yeri görmemiz açısından. Ayrıca her fuar ziyareti insanın ufkunu açar. İşiyle ilgili coşkusunu pekiştirir.
2022’de Marsık Kitap mutfağında neler var? Önümüzdeki aylarda neler okuyacağız?
Öncelikle yeni baskılar yolda. Bazı kitaplarımız pandemi sürecinde tükenmişti, öncelikle onları basıyoruz. Sonra da Tom Percival, Salina Yoon ve Leo Timmers’in yeni kitapları yolda.
Yayın programına aldığınız bir kitap okuyucuyla buluşana kadar hangi süreçlerden geçiyor?
Önce çevirmene gidiyor. Ardından defalarca okunuyor. Uyarlanacak yerleri uyarlanıyor. Uygun isimler bulunuyor. Sonra grafik aşaması var. Kitabın çevrilmiş metinleri dosyasına yerleştiriliyor ve kitap yurt dışına onaya gidiyor. Onaylandıktan sonra da sırada matbaa yani baskı aşaması var.
Resimli kitaplar sadece çocuklar için midir? Çocukluğunuzdan bugüne sizi çok etkileyen resimli kitaplar hangileri oldu?
Çocuk kitapları onu okumak isteyen herkes içindir. Biz yayıncıların aklında hiçbir zaman bir sınırlama olmaz. Üst sınır yoktur. Alt sınır vardır. Çocukluğumda unutamadığım “Şiş göbek amca” diye bir kitabım vardı. Tahminimce bu ismi ona ben vermiş olmalıyım. Daha sonra defalarca aramama rağmen ne olduğunu bulamadım. Şimdi tekrar düşününce acaba bu E.O.Plauen’in Baba ve Oğul (Vater und Sohn) tiplemesi olabilir mi diye aklıma geldi.
Şimdiye kadar yayımladığınız kitaplar içinde sizi en çok etkileyen hangisiydi?
New York Modern Sanat Müzesi MoMA’nın çocuklar için hazırladığı dört kitabı bastık. Onlardan özellikle Sonia Delaunay’ın Yaşamın Renkleri kitabını çok severim. Kitabın yayımlandığı tarihe kadar ben Sonia Delaunay’ı hiç tanımıyordum. Benim yetişkin yaşımda tanıdığım bu ressamı çocuklarımızın 4-5 yaşlarından itibaren tanıyacak olmaları bana heyecan veriyor.
Yurtdışında özellikle takip ettiğiniz yayınevi, yazar veya çizerler var mı? Yeni bir kitabı çıktığında kesin alıp okurum, dedikleriniz kimler?
Evimizde ayrı bir çizgi roman kütüphanemiz var. Guy Delisle, Michel Rabagliati, Rutu Modan ve daha pek çok çizerin yeni çizgi romanı çıktığında mutlaka inceleriz. Yayıncı olmamız nedeniyle zaten yeni çıkan yayınları takip ediyoruz. Duyurularını görür görmez onlarla ilgili bilgiler ediniyoruz.
Kâğıt krizi nedeniyle yayıncılar zor günler geçiriyor. Yayıncılar, okurlar ve kitabevleri açısından durumu nasıl değerlendirirsiniz?
Evet sürekli maliyet hesabı yapıyoruz. Kâğıt çok pahalı. Bu pahalılık kitap fiyatlarına yansıyor. Kitapların baskı kaliteleri düşüyor. Daha ucuz kâğıtla ya da ince kapakla üretmeye yöneliyoruz. Tüm bunları yapmamıza rağmen yine yüksek maliyetler çıkıyor.
Pandemi döneminde ailelerin en çok ihtiyacı olan şeylerden biri çocuklar için yaratıcı aktivitelerdi. Gözde Eyce ile birlikte canlı yayında çizim atölyeleri yaptığınızı hatırlıyorum, sonra işler büyüdü ve şimdi OpAtölye var. OpAtölye’de neler yapıyorsunuz?
OpAtölye bir Instagram hesabı. Pandemi süresince çocuklara ulaşmak için kurduğumuz bir yapı. Çizim ve felsefe atölyeleri yapıyoruz. Canlı yayında kitaplardan söz ediyoruz. Kurumlarla çalışıp onlara el işi etkinlikler üretiyoruz.
Okurlarımızla bu sene okuduğunuz ve tavsiye edebileceğiniz 5 kitap paylaşabilir misiniz? Çocuk veya yetişkin fark etmez…
Yetişkin
- Konuşmanın İmkânsızlığı Üzerine Bir Diyalog – Osman Çakmakçı
- Çocukluğun Hor Görülmesine Hayır – Janusz Korczak & Isabelle Collombat
- Ah, Anne – Fazlı Necip
Çocuk
- Tavşanla Yolculuk – Bejamin Tienti
- Herkesin Tarzı Başka / İşte Sanat Burada – Kertu Sillaste
Diğer Yayınevi Mutfağı içerikleri için tıklayın.