Amerika, Kafka’nın diğer kitaplarından çok farklı. Ama bu farklılık, diğer kitaplarınının farklı boyutlarını anlamak için onu vazgeçilmez yapıyor belki de.
Bu dokunaklı kayboluş öyküsünde, Kafka’nın bir idealist olduğunu ilk defa düşündüm mesela. Ve idealizmine bu dünyada yuva bulunmayacağını bilmenin karamsarlığı içinde olduğunu…
Amerika’nın tasvirlerinde de farklı bir yan var. Sinemasal bir şey: hareket anının aşırı yavaşlatılmasıyla devreye giren detaylar söz konusu. Bir hareket, bir olay devam ederken, olayın iç ve dış çevresindeki her şey bir kameranın dönmesi gibi birer birer kadraja giriyor. Öyle ki sanki seslerin de yavaşlayarak form değiştirdiğini duyar gibi oluyorum bazen. Örneğin Karl’ın fakir mahallede polisle yaşadığı gerginliğin aktarıldığı, Robinson, Delemarche, taksici, işçiler ve mahalle halkının yer aldığı bir bölüm var ki, bir çatışma, gergin ve tehdit edici bir an, böylesine detaylarla böylesine tam ve bütün olarak nasıl ortaya çıkabilir? Belki bazı okuyuculara ilk bakışta Kafka bütün detayları nedenli nedensiz serpiştirmiş gibi gelebilir. Ama Kafka’nın detayları, aslında dışarıdan gelmiyor. Sanki gördüğünüz anları yavaşlatıyor sadece. Zaten elde olan malzemeyi bir hamur gibi açıyor, yayıyor, yayıyor, ta ki arkasını görünceye kadar inceltiyor. Bu göreceli zamandan bakış, kitaptan ayrılırken, tıpkı kulakların basınçtan sonra kalibre edilmesi gibi, bir bakış kalibrasyonu gerektiriyor normal hayata geçince.
Diyalog ve detaylar dans ediyor Amerika’da. Bir ritim içinde birlerini önceliyor, yol veriyor, zıtlaşıyor, ayrılıyor ve birleşiyorlar bir danstaki gibi.