İnsan yapımı seslere karşı birbirlerini duyabilmek için yunuslar ve balinalar seslerinin frekansı, yüksekliği ve uzunluğunu değiştiriyorlar ya da çağrılarını sıklaştırıyorlar. Seslerinde meydana getirdikleri bu değişiklik, ne yazık ki onların sağlıklarını da etkiliyor.
Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’nde biyolog olarak çalışan Marla M. Holt ve iş arkadaşları bunu nasıl yaptıklarını anlamak için bir çift şişe burunlu yunusu Santa Cruz, Kaliforniya da bulunan Joseph M. Long Deniz Laboratuvarı’na getirdiler. Yunuslar komut ile birlikte kısık ve yine komut ile ondan 10 desibel daha yüksek ses çıkarmayı öğrendiler. Araştırmacılar her iki sesi oluştururken yunusların kullandıkları oksijen miktarına baktıklarında, desibel arttıkça yunusların tükettikleri oksijenin de arttığını gördüler. Araştırmacılar bu verileri daha sonra vahşi hayattaki yunusların oksijen kullanımları ile karşılaştırdılar. Bu veriler ışığında yunusların daha yüksek ses çıkarabilmek için ne kadar daha fazla kalori almaları gerektiği hesaplandı.
Hesaplamalar doğal hayattaki bir yunusun tekne gürültülerinin üstesinden gelebilmek için fazladan çıkardıkları her iki dakikalık sese karşılılık fazladan iki kalori almaları gerektiğini ortaya çıkardı. Bu miktar az olsa da zaman içinde büyük fark yaratıyor. Holt; “Yaşamak ve üreyebilmek ve bu aktiviteleri karşılayabilmek için her gün yeteri miktarda kalori almaları gerek” şeklinde konuştu.
Besinin kısıtlı olduğu, gürültülü ortamlarda yaşayan ve iletişim, avlanma ve üreme için ses kullanan hayvanlar bu farkı kapatacak yeterli miktarda besin bulamayabilirler. Emziren anneler ve gençler zaten daha fazla besin bulmak zorunda oldukları için onlar için risk daha fazla. Sonuçlar Experimental Biology dergisinde yayınlandı.
Tekne pervanesi, motor gürültüsü, inşaat sesleri ya da sismik araştırmalardan kaynaklanan insan kaynaklı deniz-altı sesler bu türlerin seslerini arttırmasına sebep oluyor. Başka araştırmalar da yunus ve balinaların gemiler yakındayken, sudan zıpladıklarını ve kuyruklarını suya daha fazla vurduklarını, dolayısıyla daha fazla enerji harcadıklarını gösteriyor. Askeri sonarlar da deniz memelilerinin duyma ve dalma becerilerini etkileyerek hastalığa ve boğulmalara yol açıyor. Holt ve takımı şimdi de insan kaynaklı seslerin yunuslar ve diğer deniz canlıları üzerindeki etkilerini azaltmak için neler yapılması gerektiğini araştıracak. Teknelerin limanlara yaklaşırken motorlarını yavaşlatmaları ya da balina gözlemleri sırasında belli bir mesafeyi korumaları gibi önlemlerin etkileri araştırılacak.
Hem insanlar daha iyi bilmiyorlar mı, bir konuşmayı bölmek kabalıktır!
Kaynak: Scientific American Ağustos 2015 Sayısı