Güçlü kemikler ve diyabet yönetimi için çok önemli olan kalsiyumun, diyabetlilerin çoğunda eksikliği görülüyor.
Kemiklerin %80 – 90’ı kalsiyum ve fosfordan oluşur. Bu yüzden kemik sağlığının korunmasında ve kemik kayıplarının engellemesinde kalsiyum ihtiyacının karşılanması önemlidir.
“Kemik gelişimini tamamlamadan küçük yaşta diyabet tanısı almış diyabetlilerde gözlenen kemik kayıpları, gelişimini tamamlamış daha ileri yaşta diyabet tanısı almış diyabetlilere oranla daha fazladır.” diyen Uzman Diyetisyen Neslihan Koyunoğlu Bingöl özellikle ilk dönemlerde Tip 1 diyabetlinin kemik yoğunluğundaki azalmanın hızlanmasının insülin yetersizliğinden kaynaklı olduğunun belirtildiğinin altını çiziyor: “İnsülin eksikliğinde, kemiklere kalsiyum depolanmasının gerçekleşemeyeceği ve insülin eksikliğinin giderilmesi halinde kemiklere kalsiyum depolanmasının artacağı bu yüzden insülin varlığının, kemik sağlığı için olumlu etkilere sahip olduğu bildirilmiştir.
Tip 1 diyabette kemik dokusundaki harabiyetin, osteopeni adı verilen başlangıç düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Tip 2 diyabetin, kemik yoğunluğuna etkileri çelişkili olmasına rağmen, % 20-60 arası Tip 2 diyabetlinin kemik mineral yoğunluğu azlığı olduğu tespit edilmiştir. Önlem alınmadığı takdirde osteopenin ileri aşaması olan kemik gücü azalmaları ve kırık riski yaratan osteoporoz gelişimi gözlenebilir. Bu yüzden yeni tanı almış Tip 1 ve Tip 2 diyabetlilerin, uzman hekim tarafından ilaç tedavileri düzenlenirken, yeterli ve dengeli beslenme konusunda, diyabet diyetisyeni veya diyetisyene başvurması önemlidir. Menopoz öncesi dönemde kadınlarda bulunan östrojen hormonu, kemik mineral yapısını koruyan bir faktördür.
Bununla ilgili yapılmış çalışmalarda, özellikle Tip 1 diyabetli genç erkeklerin kemik yoğunluğundaki azalmaların, aynı yaş grubu genç kadın diyabetlilere oranla daha fazla olduğu bildirilmiştir. Erkeklerde görülen kemik kayıpları kafatası, omurga, kalça gibi tüm iskelet sisteminde görülürken, kadınlarda sadece kalça bölgesinde tespit edilmiştir. Bu farklılığın cinsiyet kaynaklı olduğu vurgulanmaktadır. Fazla protein tüketmek, gereğinden fazla tuz tüketimi, kafeinli içecekleri fazla tüketmek, alkol tüketim miktarının ve sıklığının artması, sigara tüketimi, kalsiyumdan zengin süt ve ürünlerine karşı intolerans, gereğinden fazla lifli besin tüketmek, demir ve kalsiyum tabletlerini bir arada almak gibi faktörler ise vücutta kalsiyum emilimini azaltır.”
EN İYİ KALSİYUM KAYNAKLARI: SÜT, YOĞURT, PEYNİR
İyi kalsiyum kaynakları: Pekmez, susam, fındık, fıstık, ceviz, badem, yeşil yapraklı sebzeler, kuru baklagiller ve kurutulmuş meyveler
KALSİYUM TABLETLERİ
Kalsiyum tabletlerinin uygunluğuna ancak kan değerlerine bakılarak, var olan hastalıklar ve kullanılan ilaçlar değerlendirilerek karar verilmesi gerekiyor. Yaş grubu ne olursa olsun sağlık problemi yaşanmadığı sürece, tüketilen besinlerle yeterli kalsiyum ihtiyacı karşılanabiliyor.
Diabetic Living İlkbahar/Yaz 2016