Yani nasıl yorum yapsam bilemedim açıkçası. Yazarın okuduğum dördüncü kitabı ama pek anlamadım. Altıncı Koğuş ve Vanya Dayı kitaplarını çok beğenmiştim ama Vişne Bahçesi ve bu kitabını pek sevemedim. Tiyatro metinleri mi benim okuma tarzım dışında yoksa #çehov mu benim yazarım değil henüz anlayamadım. Son kitabı Üç Kız Kardeş kaldı ama uzunca bir süre bekletirim sanırım. Şu an okuyabileceğimi sanmıyorum. #türkiyeişbankasıkültüryayınları #antonçehov
" Anlıyorum ben bu zavallı kızı. İnsanlar yerine birtakım gri lekelerin, hayaletlerin dolaştığı, yalnızca bayağı sözlerin işitildiği, yemekten, içmekten, uyumaktan başka bir şeyin bilinmediği bir ortamda umutsuz bir can sıkıntısı içinde zavallı ... Ötekilere benzemeyen yakışıklı, ilginç, çekici doktor geliyor arada bir, bu karanlık ortamda bir ay gibi doğuyor .. . Böyle birinin çekiciliğine kapılmak, kendinden geçmek .. . Ben bile biraz etkilendim ondan sanki. Evet, o burada yokken benim de canım sıkılıyor, onu düşündüğümde, gülümsüyorum bile ... Şu Vanya dayı damarlarımda denizkızı kanı dalaştığını söylüyor. "Hayatınızda bir kez olsun özgür bırakın duygularınızı ... " Nedir? Belki de öyle yapmak gerekir ... Özgür bir kuş gibi uzaklara kaçmak sizden, o uykulu yüzlerinizden, konuşmalarınızdan ... Yeryüzünde varlığınızı unutmak ... Ama korkağın tekiyim ben, yüreksizim ... Vicdanım sızlıyor ... lşte, o ... her gün geliyor buraya, niçin geldiğini de biliyorum ... Suçlu hissediyorum kendimi. Sonyanın ayaklarına kapanmaya, ondan özür dilemeye, ağlamaya hazırım..."Vanya Dayı, Anton Çehov (Sayfa 58 - undefined)
Çehov'un okuduğum ilk kitabı ve okuduğum ilk oyun. Bir tiyatro oyunu okumanın ne kadar keyifli olabileceğini anladım.
Çehov o kadar güzel yazmış ki, kitabı okurken kişileri, bulunulan mekanların, kişilerin yüzlerini ve yüz ifadelerini hayal edebiliyorsunuz. Gözümde canlandı tiyatronun sahnesi ve keşke dedim canlı bir performansı da izleyebilsem.
Çehov bir köydeki günlük yaşamı anlatırken, içinde bulunulan dönemde Rus topraklarım değişimine de ışık tutmuş. Günümüzün çarpık kentlesmesinin temellerinin, en azından Rusya için, çok geçmişte atıldığını anlatmış. Geleceği düşünmeden ormanların yok edilmesi ve yok edilen ormanların yerini alan düzenin insana ve bu dünyaya hiçbir yararı olmadığını, kötülükler, hastalıklar ve en önemlisi mutsuzluklar getirdiğini gözlemlemiş. Çok hassas duyarlı ve geleceği görmüş bir yazar olduğu şüphe götürmez.
Tüm bunların yanında insanın boş durmasının, üretmeden ve çalışmadan yaşamasının mutsuzluğun temeli olduğunu da göstermiş. Rehavete ve rahatlığa kapılan insanoğlunun her türlü mutsuzluk ve aldatmacanin içine kolayca çekilebileceğini göstermiş.
Bu kısacık oyun metninde bunları ve bundan çok daha fazlasını göstermeyi başarmış Çehov. Hem yozlaşmış toplumu hem de bireyleri anlatmış.
Bu kitabı bitirdikten sonra insan şuna çokça hayret ediyor; teknoloji değişir ama insanoğlu hem mi aynı kalır, hep mi aynı iniş çıkışları yaşar.
Hem okuması hem de tiyatrosu izlenesi bir eser. Çok başarılı.
Evet, yok edilen ormanların bulunduğu yerlere şoseler, demiryolları yapılmış olsa, bütün bu alanları işlikler, fabrikalar, okullar kaplasa, halk daha sağlıklı, daha zengin, daha akıllı olsaydı kabul ederdim bunu. Ama buralarda yok böyle bir şey! Tüm bölgede aynı bataklıklar, sivrisinekler, aynı yolsuzluk, yoksulluk, tifo, dizanteri, yangınlar... Önünde durulmaz bir varoluş mücadelesinin sonucunda ortaya çıkan bir yozlaşmanın tablosudur bu; gerilikten, bilgisizlikten, bilinçsizlikten ileri gelen bir yozlaşmanın...Vanya Dayı, Anton Çehov (Sayfa 53 - Iş Bankası Kültür Yayınları. Çevirmen: Ataol Behramoğlu)
Ama sen yeteneğin ne olduğunu bilir misin? Gözü peklik, özgür bir kafa, geniş görüşlülük demektir yetenek... Bir ağaç dikiyor ve bin yıl sonra neler olacağını görüyor şimdiden, insanlığın mutluluğunu görür gibi oluyor. Böyle insanlar azdır, onları sevmek gerek...Vanya Dayı, Anton Çehov (Sayfa 41 - Iş Bankası Kültür Yayınları. Çeviren: Ataol Behramoğlu)