Ultrasonik temizleme yüksek frekanslı ses dalgalarının sıvı dolu tanka uygulanması sonucu tank içindeki parçanın kirlerinden arındırılması işlemine denir. Bu temizlik işlemini yapan cihazlara da ultrasonik yıkama makineleri denir. Ultrasonik yıkama işleminde temizlenmesi istenen materyel, bir sıvı içerisine konur ve sıvının bulunduğu kaba ultrasonik ses dalgaları gōnderilerek yıkama gerçekleştirilir. Ultrasonik yıkama makinelerinin çok sayıda kullanım alanı vardır ve çeşitli tip ve boyutlarda üretilebilmektedir.
Neden Ultrasonik Temizleme Yöntemi?
Endüstride yeni üretilen veya kullanılmakta olan pek çok cihaz, aparat ve makine parçaları, yüzey kalitelerini artırmak amacıyla bir takım temizleme işlemlerine tabi tutulurlar. Çeşitli ve sürekli gelişen teknolojiler, minyatür parça üretimindeki hızlı gelişmelerle geleneksel parça temizleme metotları yetersiz kalmış, hassas ve kritik temizlik ihtiyacı doğmuştur. Tek tabaka halindeki kirli bir durum, yüzeyin ıslaklık kabiliyetini, adezyonunu, optik ve elektronik özelliklerini değiştirebilir. Açıkça; temiz bir yüzey; özellikle gözlük camları, lensler, tıbbi cihaz, disk sürücüleri gibi aletlerde kesin bir zorunluluk haline gelmiştir. Özellikle ulaşılması zor girintili çıkıntılı detaylara sahip temizlenmesi güç parçaların etkin ve hızlı bir şekilde temizliğinin yapılabilmesi hızla gelişen günümüz teknolojisinde bir ihtiyaç halini almıştır. Bugün bu anlamda bir temizlik ‘’Ultrasonik Temizleme Yöntemi’’ ile yapılabilmektedir.
Ultrasonik yıkama makineleri bu yöntem ile güçlü temizleme performansı ve düşük bakım gereksinimi ile sanayi alanında önemli bir temizlik seçeneği sunmaktadır. Temizlik konusunda istenen hassasiyet sağlanırken, diğer yandan temizlik sürelerinde ve kapasitesinde önemli bir avantaj sunmaktadır.
Savunma sanayi, medikal sektör, laboratuvarlar, stor perde yıkama, tekstil sektörü, kaplama ve yüzey işlem, enerji sektörü, raylı sistemler, gemicilik sektörü, otomotiv sektörü ve kuyumculuk gibi birçok farklı sektörde ultrasonik yıkama makinelerinden faydalanılmaktadır.
Ultrasonik Yıkama Makinelerinin Çalışma Prensibi
Ultrasonik temizleme, ‘’kavitasyon’’ adını verdiğimiz fiziksel bir olayı kullanır. Duyulabilir seslerin frekansı 18.000 Hz (saniyedeki titreşimleri) civarındadır. Ultrasonik ses dalgaları ise 18.000 Hz’in üzerindedir. Endüstride kullanılan jeneratörler çoğunlukla 20 kHz ile 120 kHz arasında ultrasonik frekans üretirler. Bu yüksek frekanslı akım bir transdüser tarafından alınıp yapısındaki piezoelektrik seramik sayesinde mekanik titreşime çevrilir. Böylece elektrik enerjisi mekanik enerjiye dönüşmüş olur. Transdüserden yayılan titreşimlerin (basınç dalgaları) şiddetleri bir horn vasıtasıyla ayarlanır. Şiddetleri artırılır ya da azaltılır. Bu basınç dalgaları temizleme sıvısı içerisinde milyonlarca mikroskobik seviyede kabarcık (vakum boşluğu-baloncukları) oluşturur. Bu kabarcıklar negatif basınç esnasında genişleyerek büyürken, pozitif basınç esnasında şiddetli bir şekilde içeri çökme ile son bulurlar. Bu olay esnasında, 5000 °C’lik bir sıcaklık yükselmesi olur. Bu baloncukların içeri çökmeyle yok olması esnasında, boşalan bu hacme temizleme sıvısı molekülleri büyük bir hızla hücum ederler. Işte biz bu olaya ‘’ Ultrasonik kavitasyon’’ adını veriyoruz. Kavitasyon olayı sonucunda çok hızlı bir şekilde hareket eden temizlik sıvısı molekülleri, parça yüzeyini yaklaşık 7000 atmosfer basınca varan bir basınçla bombardımana tutarlar. İşte bunun sonucu parça yüzeyi, istenmeyen kir ve paslardan temizlenmiş olur. Ultrasonik yöntemle temizliğin temel prensibi bu şekildedir.