Bebeklerde İshale Ne İyi Gelir?
İshal, günlük dışkılamanın 3 defadan fazla sıklıkla tekrarlanması ve dışkının sulu olmasıdır. Dünya üzerinde ishal sebebi ile her sene beş milyona yakın kişi ölmektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde çocukların yüzde 15’lik bir bölümü 3 yaş ve altında hayatını kaybeder. Bebeklerde de görülen ishal fazla oranda su kaybına neden olur.
Bebeklerde ishale ne iyi gelir? Bebeğin daha sıklıkla emzirilmesi, ishalin giderilmesi için faydalı olacaktır. Bebek ek gıdaya geçmiş ise sıvı gıdaların sıklıkla verilmesi gerekir. Ek besinler içerisinde meyveler, yoğurt, posalı sebzeler daha fazla desteklenmelidir. Ev yapımı yoğurt ve patates haşlama sindirimi rahatlatacaktır. Bebekler ishal geçirdikleri sürede sıklıkla ve az miktarda beslenmelidir.
Bebeklerde ishal başladığında ateş, kusma, dışkıda kan başlar ise mutlaka hekime başvurulmalıdır. Virüs ya da bakterilere bağlı bir ishal olup olmadığı tetkiklerle belirlenir ve buna göre ilaç tedavisine başlanır. Dışkının cıvık olması her zaman ishal anlamına gelmez, dışkılama sıklığının günde 3 ya da 4 defadan fazla olması ishal başladığını gösterir. Bu dışkılama sıklığı ise ishalin şiddetine göre 8 defayı bulabilir.
Bebeklerde ishal ölüme sebep olabileceğinden ebeveynlerin dikkatli takibi ve belirtilere göre zamanında doktora danışmak çok önemlidir. Vücutta su kaybı yaratacağından özellikle bebeklerde risklidir ve erken önlem alınması gerekir.
Bebeklerde İshal Sebepleri
Anne babaların, bebeklerini büyütürken yaşadığı en kritik süreçlerden biri, ishal yaşadıklarında takibini yapmalarıdır. İshale eşlik eden başka belirtiler görüldüğünde doktora zamanında ulaşmak çok önemlidir. İshal sıvı kaybı yaşattığı için takviyesi çok önemlidir. İshal neden olur? Bebeklerde ishal sebepleri arasında şunlar sıralanabilir:
- Bozulmaya meyilli gıdalar, süt, lifli gıdalar alınması sonucu ishal meydana gelebilir.
- Bebeğin bazı gıdalara karşı alerjik reaksiyon göstermesi de ishal nedenleri arasındadır.
- Anne sütü çok yararlıdır. Ancak annenin yediği ve içtiği gıdalara dikkat etmesi gerekir. Acı gıdalar tüketmek, abur cubur ürünlerde bulunan yağlar, tatlandırıcı maddeler ve kafein alımı anne sütü içerisinde bebeğe geçer ve ishale sebep olabilir.
- Bakteri ve virüslerin sebep olduğu enfeksiyonlarda ishale sebep olur.
- Bağırsak parazitleri, kullanılan antibiyotik gibi ilaçlar da ishale sebep olur.
- Diğer bir sebep laktoz hassasiyetidir. Disakkarit içeriğine bir şeker türü olan laktoz, bağırsaklarda laktaz enzimi az ise parçalanmaz ve sindirim sorunları yaratır. Laktoz sütte bulunur. Bebekte laktoz hassasiyeti var ise süt tüketimi ishale sebebiyet verebilir.
- İshale kusma eşlik ediyorsa bebek herhangi bir yiyecek ve maddeden dolayı zehirlenme yaşıyor da olabilir.
- İshal halinde özellikle susuzluk durumlarına dikkat edilmelidir. 3 ay ve daha küçük bebeklerde ishal ile karşılaşıldığında seyrinin takip etmenin yanı sıra mutlaka doktora danışmak gereklidir.
Bebeklerde İshal ve Koruma Yöntemleri
Bebeklerde ishalin sebep olduğu pek çok neden vardır. Bunların bilincinde olan anne ve babaların, bebeklerde ishal ve koruma yöntemleri düşünülürse, şunlar söylenebilir:
- Anne emzirme öncesi ve sonrasında el hijyenine dikkat etmelidir.
- Meyve ve sebzeler iyi yıkanmalı, katı gıdalara geçildiğinde özellikle et ürünlerinin iyi pişmesine dikkat edilmelidir.
- Bozulmaya yatkın ürünlerin son kullanma tarihlerine dikkat edilmelidir.
- Çok hızlı bulaşan ve ishale sebep olan rota virüsü aşısının yaptırılması gerekir.
- Fazlası ile karbonhidrat ağırlıklı beslenmek de ishale sebep olur. Bebeğin öğünlerinin sağlıklı ve dengeli olmasına özen gösterilmelidir.
- Anne sütü bağışıklık sistemini güçlendirir ve dışarı ile temas olmadan beslenme sağladığından ishalden korunmayı sağlar. Ayrıca anne sütünün bağırsak yapısını destekleyici özelliği vardır.
- Bebeği beslerken kullanılan biberon, çatal, kaşık gibi eşyaların dezenfekte edilmesi gerekir.
- Çiğ olarak tüketilecek olan sebze ve meyvelerin çok iyi yıkanması gerekir.
- Besinler taze kalacak ortamda saklanmalıdır.
- İçme suyu kullanırken hijyen olduğundan emin olunan markalar tüketilmelidir.
İshal genel olarak bakıldığında ateş ve kusma yok ise, endişe edilmesini gerektirmez. Bebeğin her zamanki beslenme rutinine devam edilebilir. Sıvı alımı sıklaştırılmalıdır. Tuz kaybını telafi edecek şekilde takviye de yapılmalıdır.
Bebeklerde İshal ve Çeşitleri
İshal altında yatan sebebe göre çeşitlilik gösterir. Bebeklerde ishal ve çeşitleri şöyle sıralanabilir:
- Üst solunum yolarında bir enfeksiyon gelişmiş ise ishal ortaya çıkabilir. Soğuk algınlığı olarak da tabir edilen bu enfeksiyon kusma ve ishale de neden olabilmektedir. Kış dönemlerinde daha sıklıkla karşılaşılan soğuk algınlığı ise kapalı ortamlarda kalındığı için kolaylıkla bulaşabilmektedir.
- İnce bağırsak enfeksiyonları da ishale sebep olur. Rotavirüs, adeno virüs en çok rastlanan ince bağırsak enfeksiyonlarıdır. Bağırsakta bulunan parazitler, E.Coli, Salmonella bakterileri de ishale sebebiyet verir.
- Ellerin iyi temizlenmemesi, çiğ sebze ve meyvelerin iyi yıkanmaması, hijyen sağlamadan hazırlanan yiyecek ve içecekler ile virüse bağlı ishal gelişir. Bu tür ishallerde genel olarak kan görülmez.
- Gıda zehirlenmelerine bağlı ishaller ise bozulmuş, iyi pişirilmemiş, temizlenmemiş gıdaların tüketilmesi sonucu oluşur. Kanlı ishal, üşüme, ateş, kusma gibi belirtileri vardır. Bazı gıdaların ise bozuk olduğu görüntü ve kokusundan anlaşılmayabilir. Bu durumda iyi hazırlanıp, saklandığından emin olunmalıdır.
- Rota virüse bağlı ishaller; bu virüs çocuklara 3 ya da 5 yaşına kadar bulaşabilir. Her alanda bulunan bu virüsün bulaşıcılık oranı yüksektir. Genel olarak ilk sıralarda yer alan bir virüs türüdür.
- -Gastroenterit sindirim kanallarının iltihaplanması ve enfeksiyon kapması ile az sürede belirtilerini gösterir. İshal, kusma şeklinde kendini gösterir.
Bebeklerin bez değişimi esnasında ve beslenme zamanları dışında da ebeveynlerin el hijyenine her zaman dikkat etmesi gerekir. Dış ortamla olan fazla temas eğer hijyen yeterince sağlanmıyorsa ishale ve başka pek çok hastalığa sebep olacaktır.
Bebeklerde İshal ve Evde Tedavi
Evde yapılacak yöntemler ile bebeklerde ishali iyileştirmek mümkündür. Bebekler ishal ve evde tedavi şekerli sıvı ya da tuz içirilerek yapılabilir. Doktora danışarak ve ishalin seyrine göre eczanelerde probiyotik ve şeker tuz içeren şaseler bebeğe verilebilir. Bunlar suya ya da yoğurda karıştırılarak verilebilir.
Sıvı gıda bebeğe sıklıkla verilmelidir. Anne sütüne kesinlikle devam edilmelidir. Katı gıdaya geçen bebeklere patates haşlama, lapa pilav, yağsız et yedirilebilir. Asitli içecekler, çay, yağı fazla içeren yiyeceklerden kaçınılmalıdır.
İshal eğer bakteriden kaynaklı ise antibiyotik kullanılabilir ancak virüs kaynaklı ishallerde antibiyotik vermeye gerek yoktur. Bu ilaçların ishali tedavi edici etkisi yoktur. İshali kesici ilaçlar kesinlikle kullanılmamalıdır.
Evde hazırlanan tuzlu ayran ve limonata da ishale iyi gelecektir. Yağsız tavuk eti, yağsız beyaz peynir, muz ishali gideren yiyeceklerdendir. Kusma görülüyor ise bir müddet katı gıda verilmemesi yerinde olacaktır. Öğünlerde yiyecekler püre haline getirilerek verilmelidir. Sebzeler buharda pişirilerek de verilebilir.
Ani olarak ortay çıkan ishallerde fazlası ile sıvı kaybedildiğinden çoğunlukla hastane tedavisi gerekir. Hastane ortamında yapılan kaka kültürü ve diğer tetkikler ile ishalin kaynağı belirlenir ve buna göre bir tedavi yöntemi seçilir. Bebeklik döneminin en fazla tekrarlayan hastalıklarından ishal, gelişme dönemi etkilediği için bebeği ishalden korumak, ishal esnasında doğru tedavi yöntemini uygulamak önemlidir.
Bu Yazıya Tepkin Ne Oldu ?