Metrekaresinde 360 bin ilmek var, bu halılar müzede sergileniyor
FATİH, İSTANBUL (İHA) – Metrekaresinde 360 bin ilmek var, bu halılar müzede sergileniyor Sivas’ta bayan mahkumlar tarafından ilmek ilmek dokunan …
FATİH, İSTANBUL (İHA) – Metrekaresinde 360 bin ilmek var, bu halılar müzede sergileniyor
Sivas‘ta bayan mahkumlar tarafından ilmek ilmek dokunan ve değer biçilemeyen Sivas halıları müzede sergileniyor
SİVAS – Sivas’ta bayan mahkumlar tarafından ilmek ilmek dokunan ve değer biçilemeyen Sivas halıları müzede sergileniyor.
Sivas halıları kullanılan ipliğin inceliği, iç boyamalarının özgünlüğü ve ilmek sayısının fazla olmasıyla biliniyor. Sivas’ta 1961 yılında Cezaevine çevrilen ve günümüzde müze olarak kullanılan Sanayi Mektebinde bayan mahkumlar tarafından dokunan 4 Sivas halısı da sergileniyor. Yaklaşık 55 yıllık 60×60 kalitede olan halıların sine düğümü ile yapıldığı biliniyor. 1 metrekaresinde yaklaşık 360 bin ilmek bulunan halılar Hereke halılarıyla da emsal özellikler taşıyor. Her birinin üzerinde seri numarası bulunan Sivas halılarının kimin tarafından ne formda yapıldığı, üretiminin ne kadar sürdüğünü ve aldığı fiyat numaralardan bulunabiliyor. Müzeye gelen ziyaretçiler ise Sivas halılarını gördüklerinde gözlerine inanamıyor. Makine ile dokunduklarını düşünen ziyaretçiler halıların el dokuması olduklarını duyunca şaşırıyor.
1 metrekarede 360 bin ilmek bulunuyor
Sivas Kültür A.Ş. Müzeler Müdürü Uzman Sanat Tarihçi Fatih Mehmet Tanrıveren, halıların bir desimetrekaresinde 3 bin 600 ilmek olduğunu belirterek, “Bunlar mahkumlar tarafından yapılmış cezaevine ilişkin halılardır. 1961 yılında cezaevine çevriliyor burası. Mahkumlar tarafından yapılan Sivas halılarıdır. 13. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar Türk düğümü dediğimiz Gördes düğümüyle birlikte halı motiflerine ilişkin. 19. Yüzyıldan sonrada İran tesirli sine düğümleri yani tek düğüm formunda yapılmış. Bunlar tek düğümle yapılmış halılardır. Bir desimetrekarede yaklaşık 3 bin 600 ilmek vardır. En büyük özelliklerinden bir tanesi esasen her birisinin üzerinde seri numarası vardır. Bu numaradan bu halıların kim tarafından ne vakit ve ne halde kaç günde dokunduğunu öğrenebiliyoruz. Bunun karşısında o mahkumun bu halıdan ne kadar fiyat kazandığını da o defterlerden öğrenmiş bulunmaktayız” dedi.
Hereke halılardan üstün halılar yer alıyor
Tanrıveren, halılardan kimilerinin Hereke halılarından üstün olduğunu söyleyerek, “Bu halılar cezaevinde dokunan yaklaşık 55 yıllık Sivas halılardır. İran’dan Hereke halılardan etkileniyorlar ve kaliteleri 60×60 kalitede. Yani neredeyse Hereke halılarıyla tıpkı hatta kimilerinin üstün olduğunu söyleyebiliriz. Ne yazık ki vakitler bu unutuluyor. Şuanda tam unutulmaya yüz tutmuş durumda. Bu halıları da yine dokumak için atölyeler kurduk müzemizde. İnşallah yakın bir vakitte da tekrar cezaevi ve Sivas halılarını da tekrar üreteceğiz” biçiminde konuştu.
Görenler inanamıyor
Fatih Mehmet Tanrıveren, görenlerin el dokuma halı olduğuna inanmadıklarını belirterek “,Bunlar müze onarımı bittikten sonra teşhir tanzim çalışmaları sırasında müzayededen alındı. Maalesef müzayedeye çıkıp da satın alınmış halılardır bunlar. Burada sergilenmesinin en büyük emellerinden biri cezaevindeki mahkumların o periyotlarda boş durmamışlar birebir şimdiki Cezaevi İnfaz Kurumlarında ki üzere çalışıyorlar ve kendi paralarını kendileri kazanıyorlar. Birebir vakitte meslek sahibi oluyorlar. Cezaevinden çıktıktan sonra kimilerinin bu mesleği devam ettirdiklerini kayıtlardan görüyoruz. Bunları görenler inanamıyorlar. ‘Bunlar makine dokunan halılar’ diyorlar. O derecede sık ve kaliteli halılar” diye konuştu.