16.03.2017
Şostakoviç Günleri'nin ikinci ve son gününde bu akşam saat 8'de Hakan Şensoy yönetimindeki Filarmonia İstanbul eşliğinde bestecinin 2. Piyano Konçertosu'nu solist olarak yorumlayacak olan, Moskova Çaykovski Konservatuvarı mezunu piyanistimiz Gökhan Aybulus'un görüşlerini öğrenmek istedik.
Şostakoviç’in tüm eserleri içerisinde neşe ve umut duygularıyla öne çıkan ama bizzat bestecisi tarafından da hafif bir eser olarak tanımlanan bu eseri, solisti olarak hangi cümlelerle anlatırdınız bizlere?
Bilindiği gibi, bu konçerto Şostakoviç’in oğlu Maksim’e 19. yaş günü hediyesiydi. Gerçekten de Şostakoviç'in umut ve neşe duygularıyla dolu nadir eserlerinden biridir. Bu eseri ilk defa Adana’da Çukurova Devlet Senfoni Orkestrası eşliğinde çaldım ve bu konser için bir hafta gibi kısa bir sürede hazırlanmak durumunda kaldığımı hatırlıyorum. Bu konçertoyu çalmadan önce Şostakoviç'in büyük çaplı diğer eserlerine göre daha kolay olacağını düşünmüştüm fakat çalışmaya başladığımda ne kadar yanıldığımı anladım. Teknik olarak çok zor bir eser ama konçertonun esprili ve hafif karakteri dinleyiciye tam tersini hissettiriyor. Şakacı ve alaycı olan birinci ve üçüncü bölümlerin arasındaki lirik ve muhteşem ikinci bölüm tipik Şostakoviç müziğinden çok farklı. Kontrast dolu, enerjik, esprili, dinlemesi ve icra etmesi çok eğlenceli bir müzik olduğunu düşünüyorum.
Şostakoviç’in birinci ve ikinci konçertoları yapısal ve tematik açıdan birbirinden çok farklı eserler. Siz bu iki eser arasındaki farkları nasıl değerlendiriyorsunuz ve hangi konçertoyu yorumlamayı daha çok seviyorsunuz?
Evet, yapısal ve tematik açıdan gerçekten çok farklılar. İki konçerto arasındaki en büyük ve ilk akla gelen fark solo enstrümanlar ve orkestra içeriği. Birinci konçertoda piyanonun dışında neredeyse piyano partisi kadar zor bir solo trompet partisi de var. Ayrıca bu konçertoya yaylı sazlar orkestrası eşlik ediyor. İkinci konçertoda ise piyanoya senfonik orkestra eşlik ediyor. Bu sayede eser birinci konçertoya göre çok daha görkemli ve efektif duyuluyor. İki eser de olağanüstü ama ben yine de birinci konçertoyu kendime daha yakın bulduğum için onu yorumlamayı tercih ediyorum.
Şostakoviç’in virtüöz seviyesinde bir piyanist olduğu bilinir. Kayıtlarını, videolarını dinleyip izlenmişsinizdir. Ne düşünüyorsunuz piyanistliğiyle ilgili?
Moskova’da öğrenim gördüğüm yıllarda hocam Prof. Sergei Dorensky ara sıra bize Şostakoviç’in piyanistliğiyle ilgili anekdotlar anlatırdı. Sonraki zamanlarda Natalia Gutman’dan da Şostakoviç’le ilgili çeşitli anılar dinleme şansım oldu. Anlattıklarına göre her şeyi abartılı (hızlı) tempolarda fakat mükemmel çalarmış. Şostakoviç’in kendi kayıtlarını dinlediğinizde çalışındaki hıza, paniğe ve sinire rağmen ne kadar sıra dışı ve iyi bir piyanist olduğu anlaşılıyor. 1927 yılında Chopin Yarışması’na gidip finale kalabilecek kadar iyi… Dorensky’nin anlattıklarına göre Chopin’in eserlerini de anormal hızlı fakat çok güzel çalarmış, keşke dinleyebilme şansımız olsaydı.
Bir müzisyen olarak Şostakoviç’in kendine özgü müziği hakkındaki yorumlarınızı da alabilir miyiz?
Tek kelime ile söyleyebilirim: Dahice.
Moskova’da okuduğunuz için sizin bu konudaki yorumunuz özellikle önemli: Rusya’daki konservatuvar ve müzisyen çevrelerinde Şostakoviç’in müziğine bakış açısı nasıldı? Hangi türde verdiği eserler daha çok el üstünde tutulur, hangi eserleri daha az çalınır?
Rusya’da dokuz sene yaşadım. Bu süre zarfında Şostakoviç’in eserlerinin yer aldığı çok fazla konser izleme şansım oldu. Mutlaka daha az çalınan eserleri vardır ama şunu söyleyebilirim ki, Şostakoviç’in yazdığı her eser Rusya’daki müzisyenlerin gözünde aynı değere sahip. En azından benim bulunduğum zamanlarda öyleydi.
Tüm Yazarlar