Otuz Oyun
1. Ülkemizde, bu yýl (2006) Cumhuriyet Bayramý en çok erken kalkýlan gün
olacak. Neden?
www.otuzoyun.com
Eylül 2006
Cihan Altay
Zekâ oyunlarýný, bulmacalar ve bilmeceler olmak üzere iki temel alt gruba ayýrabiliriz. Bulmacalar bilgi ya da kültür
gerektirmeyen, çoðunlukla kurallarý belli olan ve tekrar edilebilen oyunlardýr. Dünya þampiyonasý ve Takým seçmelerindeki
oyunlar gibi. Bilmeceler ise matematik ve lisan gibi bilgilere ihtiyaç duyulabilen, içinde kelime oyunlarý ya da küçük
hileler barýndýrabilen oyunlar ya da problemlerdir. Bu ikisi arasýnda kesin bir çizginin olmadýðýný da eklemek gerekir.
6 yaþýna basan ve 2 milyonuncu ziyaretçisine ulaþmak üzere olan Otuz Oyun sitesinde her iki gruptan da örnekler ve
haberler verildi, yarýþmalar düzenlendi. Daha çok insanýn her iki grupla da tanýþmasý ve kendini geliþtirmesi saðlandý.
Ýyi bir bulmaca çözücüsü olmak için, bilmece çözmede ustalaþmak gerekir. Ýþte bu yüzden bu testte 30 adet bilmece yer
almaktadýr. Testin ödülü "bilmece çözmede ustalaþma" olarak býrakýlýp, ödül deðil ama hediye olarak yýllardýr biriktirilegelen
geniþ bir "bulmaca arþivi" belirlenmiþtir.
Testteki oyunlarýn en az yarýsýna tam ve doðru cevap gönderen herkese bu arþivi barýndýran CD -kargo ücreti ödemeli
olarak- gönderilecektir. Oyunlarý tek baþýnýza çözmeniz beklenmektedir. Süre sýnýrlamasý yoktur; ancak 6 ay sonra gelen
cevaplarýn hediye alma garantisi yoktur. Cevaplarýnýzý adýnýz, soyadýnýz ve posta adresinizle birlikte [email protected]
adresine gönderin. Resimle gösterilmesi gereken cevaplarý kýsaca anlatmanýz yeterlidir. Sonuçlar sitede yayýnlanabilir.
Bu testteki oyunlarýn tüm haklarý saklýdýr. Ýzinsiz kullanýlamaz ya da yayýnlanamaz.
9. Bir masa üzerinde kibritlerle aþaðýdaki eþitlik yazýlmýþtýr. Yalnýzca bir
kibriti hareket ettirip doðru bir eþitlik saðlayýn.
2. 1 YTL'lik madeni paranýn 5 gram'dan hafif, 10 gram'dan aðýr olamayacaðý
ve bir miktar 1 YTL'liðin tam olarak 1 kg. geldiði söyleniyor. Ýki kefeli,
hassas bir denge terazisi ve 1 kg.'lýk bir aðýrlýkla tartýmlar yaparak paranýn
aðýrlýðýný hatasýz ölçmeniz gerekiyor. Yanýnýza alabileceðiniz tek þey, bir
miktar 1 YTL'lik madeni para.
a) Bir tartým ücreti peþin 1 YTL ise yanýnýza en az ne kadar almalýsýnýz?
b) Bir tartým ücreti peþin 2 YTL ise yanýnýza en az ne kadar almalýsýnýz?
c) Bir tartým ücreti peþin 3 YTL ise yanýnýza en az ne kadar almalýsýnýz?
3.
10. A, B, C isimli üç matematikçiye, üzerlerinde pozitif tam sayýlar olan
birer þapka giydiriliyor. Her biri diðer iki sayýyý görüyor, ancak kendi
þapkasýndaki sayýyý göremiyor. Herkes sayýlardan birinin diðer ikisinin
toplamý olduðunu biliyor ve kendi sayýsýný ilk bulanýn kazanacaðý bir oyuna
baþlýyorlar. Her turda önce A, sonra B, sonra da C hakkýný kullanýyor. Oyunun
ilk turunda herkes, þapkasýndaki sayýnýn ne olduðunu bilmediðini söylüyor.
Sonraki turlardan birinde B, kendi sayýsýnýn 2006 olduðunu söylüyor ve
kazanýyor. A ve C'nin þapkalarýnda hangi sayýlar vardý?
11. BST32S32BOÜT64KV: Bir satranç tahtasýnda 32'si siyah, 32'si beyaz
olmak üzere toplam 64 kare vardýr.
a) BS4Y1DG10D6YYBÖ8,5DYS: ?
b) BS4H28GOBB: ?
c) BSC52H5R2VV1NO: ?
4. Bir daktilodaki en az sayýda harf tuþunu öyle bozun ki, sayýlardan yalnýzca
biri yazýlabilsin. Hangi tuþlar bozulmalýdýr ve yazýlan tek sayý nedir?
Bu daktiloyla yazýlabilecek, sözlükte geçen, en uzun kelime nedir?
Bu daktiloyla yazýlabilecek, sözlükte geçen, harfleri farklý en uzun kelime
nedir?
12. Bir odadaki çekmecelerden birinde saklý topu en kýsa sürede bulmanýz
ve odadan çýkmanýz gerektiði söyleniyor. Odanýn, kapýsýnýn olduðu yerden
çekilmiþ fotoðrafý aþaðýdaki gibi görünüyor. Odanýn kapýsý açýlmadan önce
size istediðiniz kadar düþünme zamaný veriliyor. Stratejiniz ne olur? Tüm
ayrýntýlarýyla açýklayýn.
5. Saçma ama doðru bir cevap verin: Kilon boysa, kocan ne deðildir?
6. Aþaðýdaki resfebelerle anlatýlanlar nelerdir? (Örnek: C1=Cebir)
13. Aþaðýdaki cümledeki yanlýþý bulun.
Miralay anlý þanlý bir tören emretti.
14.
7. Yazýlýþýnda harfleri birbirinden farklý olan en küçük tam sayý EKSÝ ALTI
YÜZ ONdur.
Peki, yazýlýþýnda harfleri birbirinden farklý olan en büyük tam sayý nedir?
15. Genç kýz, yeni aldýðý cep telefonuyla ilk kýsa mesajýný ablasýna gönderir.
Ablasý 0,011 yazýp mesajý cevaplar. Kýz cevabý görünce çok þaþýrýr. Kýzýn
adý nedir?
8. Dört haneli bir yýlýn tüm günleri GG.AA.YYYY formatýnda listeleniyor
ve görülüyor ki 0 rakamý 1546 kere, 4 ve 6 rakamlarý 66'þar kere, 8 rakamý
da 67 kere kullanýlmýþ. 1, 2, 3, 5, 7, 9 rakamlarý kaçar kere kullanýlmýþtýr?
16. Ardýþýk öyle beþ tam sayý bulun ki, sayýlarýn yazýlýþlarýndaki toplam harf
sayýsý 49 olsun.
Otuz Oyun - Sayfa 1
17. Bir odada dikdörtgen þeklinde bir masa olduðu ve masanýn üzerinde ayrý
yerlerde þu üç nesnenin durduðu söyleniyor: Dikdörtgenler prizmasý þeklinde
bir tuðla, tahta bir cetvel ve çok fonksiyonlu bir hesap makinesi. Odaya girip,
baþka hiçbir þey kullanmadan, tuðlanýn büyük köþegeninin uzunluðunu (en
uzak iki köþe arasý uzunluk) hataya mümkün olduðunca yer býrakmayacak
biçimde ölçmeniz isteniyor (Öyle ki, baþka kimse daha iyi bir yol öneremesin).
Ancak bu nesnelerden yalnýzca ikisine dokunabileceðiniz ve üçüncüye
dokunamadýðýnýz gibi, onu hareket de ettiremeyeceðiniz belirtiliyor.
Büyük köþegenin uzunluðunu ölçebilmek için, odaya girmeden önce bu üç
nesneden hangi ikisini seçersiniz ve planýnýz ne olur? Tüm ayrýntýlarýyla
açýklayýn.
24. Verilen on rakam figüründen biri çýkarýlmýþ ve geriye kalanlarla aþaðýdaki
þekil elde edilmiþtir. Figürler döndürülmüþ olabilir, ancak ters çevrilmemiþtir.
Çýkarýlan rakam hangisi ya da hangileri olabilir? Tümünü sýralayýn.
Not: Soruda kelime oyunu yoktur, tüm nesneler saðlamdýr ve kendilerinden
bekleneni yapmaktadýrlar: Masa normal bir masadýr, tuðla kýrýk deðildir,
cetvelde ölçüm çizgileri vardýr, hesap makinesi çalýþmaktadýr, odanýn ýþýðý
vardýr vs...
18. Bir otelde, tümü iki basamaklý olan oda numaralarý, dikdörtgen bir plaka
üzerine iki metal rakamýn yapýþtýrýlmasý ile oluþturulmuþ ve her plaka üstteki
iki köþesinden kapýlara vidalanmýþtýr. Rakamlarýn, plaka kenarlarýyla ve
birbirleri arasýndaki mesafeler eþittir. 10 basamaklý bir örnek verilmiþtir.
a) Kaç numaralý odanýn sað üst vidasý düþerse en çok sapma olur?
b) Kaç numaralý odanýn sol üst vidasý düþerse en çok sapma olur?
25. Elinize bir miktar kibrit alýp, kenar uzunluklarý -kibrit boyu cinsindenverilen bir üçgenin üç köþesini boþ bir masa üzerinde belirlemeniz isteniyor.
Masa üzerine elinizle ya da baþka bir araçla (kibritler ya da masa kenarlarý
dahil) iþaret koyamýyorsunuz ve her köþeyi o köþeye yerleþtireceðiniz bir
kibritin ucuyla belirlemelisiniz. Göz kararý ile tespit edebileceðiniz tek þey,
uç uca koyduðunuz iki kibritin ayný doðru üzerinde olup olmadýðý.
19. Aþaðýdaki resfebelerle anlatýlan il isimleri nelerdir?
a) 5-12-13 üçgeni için en az kaç kibrit kullanmalýsýnýz? Nasýl?
b) 3-5-7 üçgeni için en az kaç kibrit kullanmalýsýnýz? Nasýl?
c) 2-3-4 üçgeni için en az kaç kibrit kullanmalýsýnýz? Nasýl?
26. Elinizde bir adet 50 YKr'luk madeni para, boþ bir kaðýt parçasý ve bir
kalem var. 50 YKr'un ortasýndaki küçük dairenin çevre uzunluðunun, paranýn
çevre uzunluðuna oranýný hataya mümkün olduðunca yer býrakmayacak
biçimde ölçün (Öyle ki, baþka kimse daha iyi bir yol öneremesin). Tüm
ayrýntýlarýyla açýklayýn.
27. Fýrýncý olmayan uncularýn birer tane yediði þey nedir? Hangi uncu, ayný
zamanda fýrýncýdýr? Kýsaca açýklayýn.
28. Kareli defterime bir küp çizdim. Gösterilen açý kaç derecedir?
20.
2, 1, 1, 1, 1, 22, 1, 2, 0, 1, ?, ?, ?, ?, ?
21. Okul bahçesindeki tüm çocuklar, önce bir çember þeklinde dizildiler.
Sonra bazý çocuklar arkalarýný öyle döndü ki, çember üzerinde bir ön, bir
arka þeklinde sýralanmýþ oldular. Sonra da hepsi el ele tutuþup hýzla dönmeye
baþladýlar. Ahmet, yanýndaki Burcu'nun gördüðü çocuk sayýsýnýn 20 katý
kadar çocuk görüyordu. Çember kaç kiþilikti?
Bilgi: Ýnsanlar, 190 derecelik bir görüþ alanýna sahiptirler. Tek gözü görmeyen
insanlarýn görüþ alaný ise 140 derecedir.
22. Bu iki zar birbirinin aynýsýdýr. Zarlarda, karþýlýklý yüzlerdeki noktalarýn
toplam sayýsý 7dir. Soru iþareti ile gösterilen yüzde kaç nokta vardýr?
29. A'den Z'ye etiketlenmiþ 29 kutunun aðýrlýðý, kg. cinsinden 1'den 29'a
kadar rastgele daðýtýlmýþ farklý birer tam sayýdýr. Bunlardan üç tanesinin bir
odaya alýnacaðý ve odada yalnýzca iki kefeli bir denge terazisi olacaðý
söyleniyor. Bu üç kutunun aðýrlýklarýný bulmayý garantilemek için yanýnýza,
en az sayýda, kendi belirleyeceðiniz aðýrlýklar almanýz gerekiyor. Hangi
aðýrlýklarý alýrsýnýz?
30. AMCA kelimesini veren bir resfebe bulun.
23. Yalnýzca sayýlarý ve dört iþlemi kullanarak harfleri birbirinden farklý bir
iþlem yazýn. En yüksek sonuçlu iþlem nedir? En düþük sonuçlu iþlem nedir?
Örnek: YETMÝÞ BÖLÜ DOKUZ
Otuz Oyun - Sayfa 2