Ilımlı İslam’a taban tabana zıt iki vizyon, büyük İslami güçlerin 21. yüzyılda kendi inançlarının ruhunu tanımlamak için mücadele ederken, jeopolitik olduğu kadar otoriter hayatta kalma ve gelecekteki uygarlık ve dünya düzenine ilişkin algılarla da ilgili bir mücadelede ortaya çıktı.
Dünyanın en büyük Müslüman sivil toplum hareketi olan Endonezya’nın Ulema Rönesans Hareketi Merkez Konseyi’nin yeni seçilen başkanı Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Salman ve Yahya Shalil Stakov, çelişkili görüşlerini ayrı ama neredeyse aynı anda yayınlanan röportajlarda dile getirdiler.
Görüşmelerin zamanlaması tesadüfi olsa da, dünya şimdiye kadar belirlenmemiş bir yeni dünya düzenine geçerken İslam’ın yeri üzerine söylemin kontrolü için Ortadoğu ve Asya’daki Müslüman çoğunluklu güçler arasındaki rekabetin parametrelerini tam olarak tanımladılar.
Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, iki liderin ifade ettiği vizyonlar, Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle örneklenen, yirmi birinci yüzyılın otoriter, medeni, daha demokratik ve çoğulcu bir dünya vizyonu arasındaki çatışmayı yansıtıyor.
Messrs Bin Salman ve Standing arasındaki anlaşmazlıkların temelinde, İslam’ın reforma mı yoksa temellere dönüşe mi ihtiyacı olduğu, dini yorumlama veya yeniden yorumlama yetkisinin kimde olduğu ve sağlam İslami yönetimin ne olduğu hakkında sorular yatıyor.
The Atlantic’e konuşan Bay bin Salman, İslam’ı yorumlama gücünün kendi takdirine bağlı olduğu konusunda hiçbir şüphe bırakmadı.
Kral Suud Üniversitesi’nden bir hukuk fakültesi mezunu olan ve İslam fıkhının bir öğrencisi olarak kendisiyle gurur duyan Bay bin Salman, Suudi Arabistan’daki dini kurumu kendi iradesine göre şekillendirdi, ılımlı İslam’da otoriterlik kavramı ilkesini geliştirdi: hükümdara mutlak itaat .
Bay bin Salman, “İslam hukukunda, İslami kurumun başkanı koruyucudur, hükümdardır” dedi.
İyi düzen adına, Bay bin Salman, “Suudi Arabistan saf bir monarşiye dayanıyor” ve veliaht prens olarak düzeni koruyacağını ekledi. Kendisini ondan izole etmek, onun yönetimi altındaki tüm monarşilere ve Suudilere ihanet olurdu. Bin Salman, “14 milyon vatandaşa darbe yapamam” dedi. Çoğu Suudi’nin sadece monarşiyi değil, aynı zamanda bireysel monarşiyi de desteklediğini iddia ediyordu.
Bay bin Salman ayrıca İslam hukukunu uygulamak için ne yapılması gerektiğine karar verdiğinde ve dini uygun gördüğü şekilde yorumlama yetkisine ve gücüne sahip olduğunda ısrar ediyordu.
Kabul edilen inanç doğrultusunda, Sayın Bin Salman, Kuran’da ortaya konan ve Allah’ın kelamı olarak görülen kuralları değiştiremeyeceğini, ancak İslam hukuku hükümlerinin çoğunluğunu kelimelerden türetilen İslam hukuku hükümlerini yeniden yorumlamakta özgür olduğunu söyledi. Hz.Muhammed’in fiilleri.
Ortadoğu uzmanı Bernard Haykel, The Atlantic’e “Geleneği kısaltıyor” dedi. Ama bunu İslami bir şekilde yapıyor. İslam’da tartışılmaz bir şekilde sabit olan birkaç şey olduğunu söylüyor. Bu, Müslüman toplumun çıkarına olanın ne olduğuna karar vermesine izin verir. Kızıldeniz kıyılarına sinema açmak, turistleri, kadınları gezdirmek demekse öyle olsun.”
Hiç şüphe yok ki, Bay bin Salman geleneğe kısa bir ihmal verdi. Dinsel olarak kapsüllenmiş olsa bile, başlangıçta kabilesel olan ve dini olmayan geleneklere dinden ziyade sosyal değişiklikler getirdi.
Veliaht prensin görüşleri, NIU’nun İslam’ı yasal kavramlarını ve felsefesini 21. yüzyıla uygun hale getirmek için “yeniden bağlamsallaştırma” ihtiyacı olarak adlandırdığı şeye karşıt bir görüşle çatıştı.
Yeniden bağlamsallaştırma, İslam hukukunun ırkçı veya ayrımcı olarak kabul edilen “modası geçmiş” unsurlarının gözden geçirilmesini içerebilir. Kâfir veya kâfir ve zımmi gibi kavramları veya İslam hukukuna göre korunan ancak ikinci sınıf statüye sahip olan Yahudiler ve Hıristiyanlar gibi kitap ehlini; Ve İslam dünyasında laik hukukta kaldırılan, ancak henüz Şeriat’tan kaldırılmamış olan kölelik.
Bin Salman’ın güç tanımında ve “ılımlı İslam” kavramını reddetmesinde çelişen vizyonlar açıkça görülüyordu. Bay bin Salman, “terimin teröristleri ve aşırılık yanlılarını mutlu edeceği” konusunda ısrar etti.
Veliaht prensin zihninde “Biz Suudi Arabistan Krallığı ve diğer İslam ülkelerinde İslam’ı yeni bir şeyle değiştiriyoruz ve bu doğru değil” gördüğünü söyledi. Muhammed ve dört halefinin uyguladığı gibi “öze, saf İslam’a döneceğiz”. “Peygamberin ve dört halifenin öğretileri harikaydı. Mükemmeldiler.”
Bay bin Salman’ın yedinci yüzyıl İslam’ının ideal olduğu konusundaki ısrarı, kadınlar ve günümüz eğlencesi üzerindeki büyük kısıtlamaların hepsini olmasa da hepsini kaldıran geniş kapsamlı sosyal reformlarının neden sadece laik hukuktan ziyade dini hukuka bağlı olmadığını açıklıyor.
Bununla birlikte, dindar Müslümanların Suudi yargı yetkisi dışında değerlendirecekleri Suudi hukuku değil, dini hukuktur.
Nahdlatul Ulama’nın doldurmayı umduğu bir boşluk. Grup, 2019’da 20.000 İslam âliminin bir araya geldiği bir toplantının, kafir veya kafir yasal kategorisinin modası geçmiş ve artık İslam hukuku kapsamında geçerli olmadığını açıklamasıyla bunu yapmaya başladığını söylüyor.
Terim, Müslümanların ve gayrimüslimlerin kanun önünde eşit olduğunu vurgulamak için noterler veya vatandaş tarafından değiştirildi. Nahdlatul Ulema’nın Din Adamı Abd al-Maksith al-Ghazali o sırada şunları söyledi: “‘Kâfir’ kelimesi bazı gayrimüslimleri incitiyor ve dini olarak şiddet içeren olarak görülüyor.”
Hareket o zamandan beri “eskimiş” olarak tanımladığı diğer yasal kavramlara henüz değinmedi.
Ancak Aralık ayında yönetim kurulu başkanlığına seçilen Bay Staquf, Nahdlatul Ulama’nın kurucusu Haji Hashem Aseeri’nin hareketi “evreni birleştirmenin” bir yolu olarak tasavvur ettiğini kaydetti.
O zamanlar, Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkıntılarından modern Türkiye’yi yontmuş bir general olan devlet adamı Mustafa Kemal Atatürk tarafından Halifeliğin kaldırılmasının yarattığı boşluğu doldurmanın bir yolu anlamına geliyordu.
Birçok Müslüman için hilafet, İslam medeniyetinin temeliydi. Endonezya dergisi Kompas’a konuşan Stakov, “Mevcut kayıtlardan, nahdat al-ulema, gelecekteki medeniyet için yeni bir yol oluşturmak, kaybedilen eski medeniyet inşasının yerini almak için yaratıldı” dedi.
Endonezya İslam ve Nahdlatul Ulema tarihine dayanan Bay Stakov, grubun dini öğretilerini “hümanist İslam” olarak nitelendirdi. Grup, onu, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri tarafından desteklenen devlet destekli, daha az gelişmiş, daha az hoşgörülü ve daha az çoğulcu ılımlı İslam kavramlarına ve Türkiye, İran ve Birleşik Arap Emirlikleri tarafından temsil edilen siyasi İslam ifadelerine bir alternatif olarak tasvir etti. Müslümanlar. Kardeşler.
Bay Staquf’un çok az Müslüman din reformcusunun sahip olduğu bir avantajı var. Endonezya ve Nahdlatul Ulama’nın Ortadoğu’dakilere rakip olduğuna inandıkları dini otoriteleri var. Sonuç olarak, Nahdlatul Ulema alimleri, Kahire’deki Al-Ezher veya Medine’deki İslam Üniversitesi gibi İslami eğitimin kürsülerinden ipuçlarını almaya ihtiyaç duymazlar.
Bay bin Salman’ın aksine, Bay Stakov, rolünün, Nahdlatul Ulama’nın geniş çapta saygı duyulan ve vizyon sahibi eski lideri ve bir zamanlar Endonezya başkanı olan Abdurrahman Vahid’in vizyonuna dayandığını düşünüyor.
Kendi başına önde gelen bir İslam alimi ve daha çok Gus Dur olarak bilinen Bay Wahid’in bir öğrencisi olan Bay Staquf, Bay Wahid’in “yeni bir medeniyetin gelişimine doğru yeni bir yol” oluşturmaya çalıştığını söyledi. “Her insanın eşit haklarına ve onuruna saygı duyan küresel bir fikir birliği oluşturmak için çaba göstermeliyiz.”
Bay Bin Salman’ın “ılımlı İslam”ı tanımlama ve anlatısını kontrol etme çabalarında, Bay Stuckof’un başlangıçta İslam’ın ruhu için bir savaşın ne anlama geldiğini gösterdiğinden daha fazla draması olabilir.
Bununla birlikte, son tahlilde, Bay Staquf, tek başına Müslüman çoğunluklu bir ülkede reform yapmaktan ziyade, başlı başına İslam’ın reformu üzerinde daha önemli bir etkiye sahip olan daha geniş bir çabanın parçası olabilir.
(Yasal Uyarı: Yazarın görüşleri, WION veya ZMCL’nin görüşlerini temsil etmez. Ne WION ne de ZMCL, yazarın görüşlerini onaylamaz.)
“Yayıncı. Sertifikalı analist. Sorun çıkaran. Serbest çalışan alkol yayıncısı. Kahve fanatiği.”