Türk Dil Kurumunda güçlü, cesur, iyi anlamlarında verilen Yavuz ismi, etimolojik olarak 'yabız' köküne dayanmaktadır. İlk kez Orhon Kitabelerinde geçen bu kelime; kötü, fena, berbat anlamlarına gelirken zamanla anlam değişmesine uğramış cesur, yiğit anlamlarında kullanılmıştır.
Hatice Şirin 'Kültigin Yazıtı' eserinde yabız kelimesinin hep kötü çağrışımlarla kullanıldığını bu anlamda gelişen "sert, çetin, keskin şiddetli" çeşitlerinin Türkiye Türkçesinde de sıklıkla geçtiğini söyler.
Birinci Selim'e Yavuz yakıştırmasıyla birlikte, Eski Anadolu Türkçesi döneminde kelimenin özgün anlamı unutulmaya başlanmıştır.