Kumsaldasın ve endişe etmen için hiçbir neden yok. Güneş tenini bronzlaştırıyor, parmaklarının arasında kumlar dolaşıyor, dalgaların sesi.. Bekleyin, o da ne? Tüm su nereye gitti? Peki şimdi ne olacak? Hızlı hareket etsen iyi olur, çünkü birkaç dakika içinde su altında kalabilirsin. İşte karşınızda tsunamiden nasıl kurtulur sorusunun yanıtı.
Tsunami, okyanus ya da denizlerin tabanında oluşan deprem, gök taşı düşmesi, deniz altındaki nükleer patlamalar, volkan patlaması ve bunlara bağlı taban çökmesi, zemin kaymaları gibi tektonik olaylar sonucu denize geçen enerji nedeniyle oluşan uzun periyotlu deniz dalgasını temsil eder. Bu tektonik olaylar, büyük hacimlerde suyu yerinden oynatarak okyanus tabanından yüzeye doğru iter. Tsunami dalgaları normal denizaltı akımlarına veya deniz dalgalarına benzemez, çünkü dalga boyları çok daha uzundur. Bir tsunami, başlangıçta hızla yükselen bir gelgite benzeyebilir. Tsunami dalgaları 100 km uzunluğunda ve 30 metre yüksekliğinde olabilir. Ayrıca bir jet uçağı hızında hareket ederek tüm okyanuslarda seyahat edebilirler.
Fakat hemen endişelenip umutsuzluğa kapılmayın. Çünkü tsunami tehlike bölgesinde dahi olsanız, eğer ne yapacağınızı biliyorsanız hayatta kalabilirsiniz.
Tsunamilerin %80'i Pasifik Okyanusu'nda gerçekleşmektedir. Eğer Pasifik Okyanusu'na kıyısı olan bir yerdeyseniz ve deprem olursa, önce kendinizi depremden koruyun. Sarsıntı geçtikten sonra ise mümkün olduğunca çabuk bir şekilde daha yüksek bir yere geçin. Çünkü genelde tsunamiden önce depremler meydana gelir. Yaklaşan tsunaminin erken işaretlerinden biri suyun kıyı boyunca çekilmesidir. Deniz suyu geri çekilir ve deniz tabanı ortaya çıkar. Güvenliğinizi sağlamak için okyanustan 3,5 km uzağa veya deniz seviyesinden 30 metre yukarı çıkmaya çalışın.
Tsunami dalgaları hızlı ve yıkıcı bir şekilde hareket eder bu yüzden sağlam beton temeli olan yüksek bir bina arayın. Yakınlarda bir tane görürseniz, içeri koşun ve olabildiğince çabuk çatıya çıkın.
2004 Hint Okyanusu tsunamisinde, Endonezyalı bir kadın 5 gün boyunca bir palmiye ağacının tepesinde kurtarılmayı beklemiş. 5 günün sonunda ise kadın nihayet kurtarılmış. Eğer yüksek bir binaya çıkamıyorsanız, siz de Endonezyalı kadın gibi bir ağaç tepesine çıkarak tsunami dalgalarında hayatta kalmayı deneyebilirsiniz. %100 işe yarar demiyoruz ancak alçak zeminde tsunami dalgalarının gelmesini beklemektense, denemeye değer. Öyle değil mi?
Tsunami dalgaları iç bölgelere ilerledikçe tonlorca molozu da beraberinde süpürür. Bu çok tehlikelidir. Çünkü yüksek hızlarda hareket eden enkaz birikimi akıntıya yakalanmış herkes için ölümcül engeller haline gelir. Bununla birlikte, birçok tsunami kurbanı, müstakil evlerin çatılarına, yüzen otomobillerin üzerine veya diğer büyük nesnelere sıkıca tutunarak kurtulmuşlar.
Aslında tsunami dalgası tek bir dalga değildir. Tsunamiler genel olarak dalga treni olarak adlandırılan dakikalar ve saatler arasında değişen periyotlardan oluşan bir dizi dalgadan oluşur. Dalgalar 5 dakika ile bir saat arasında değişen periyotlarla oluşabilir. Ayrıca çarpan ilk dalganın her zaman en güçlü olmadığını unutmayın. Tüm bu nedenlerden ötürü tsunami dalgalarının bittiğini düşünseniz bile yerel yetkililerden haber alana kadar güvende olduğunuz yerden ayrılmayın.
Bir kez daha söylemeye gerek yok, ama tsunamiler gerçekten çok korkunç. 30 metrelik bir dalga saatte 800 km hızla size doğru yaklaşırken muhtemelen kendinizi oldukça çaresiz hissedersiniz. Ancak bilime inanın ve yapılan deneysel araştırmalara güvenin. Her zaman bir çıkış yolu olduğunu göreceksiniz.
Tsunami dalgalarında hayatta kalmayla ilgili sizin vereceğiniz bir tavsiye varsa yorumlar kısmından yazabilirsiniz.
Bir önceki yazımız olan Son Derece Zor Durumlarla Karşı Karşıya Kalan 5 Hayvan başlıklı makalemizde hayvanlar, story ve yaralanan hayvan hakkında bilgiler verilmektedir.