Haberler - ntv.com.tr 09.03.2022 - 11:18
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in emriyle Ukrayna’ya başlatılan savaşın 14. gününe girildi.
Ukrayna halkının ve silahlı kuvvetlerinin sağlam ve kararlı bir direniş başlattığı savaşta, Rusya’nın beklediğinden daha az ilerleme kaydettiği görülürken, yine de analistler Putin’in Ukrayna’da “kazanacağını” söylüyor.
Birçok analist ve stratejist, Ukrayna'nın ülkenin kuzeyinde, doğusunda ve güneyinde Rusya'dan gelen çok sayıda ve sürekli saldırılara karşı koyma konusundaki tüm yüreği ve cesaretine rağmen, Ukrayna'nın Moskova'nın askeri gücü tarafından ezilmesinin sadece bir zaman meselesi olduğuna inanıyor.
Uzmanlar, çoğu kişinin uzun bir çatışma beklentisiyle, Rusya'nın askerlerini geri çekmesi ve Ukrayna'nın egemen bir ulus olarak kalması gibi en olumlu senaryoda bile Avrupa'nın eski günlerine dönmesinin pek olası olmadığını belirterek, Ukrayna için bir sonraki adımın kasvetli olabileceğini söylüyor.
24 Şubat sabahının erken saatlerinde başlayan işgalden bugüne kadar yalnızca Herson kesin olarak Rusların eline geçerken, savaş nedeniyle Ukrayna’daki yaklaşık 2 milyon kişi komşu ülkelere göç etmek zorunda kaldı.
İşte Rusya - Ukrayna savaşının sonuçlarına dair olası önümüzdeki dönemde gerçekleşmesi muhtemel ihtimaller:
Rusya-Ukrayna savaşını yakından izleyenler, çatışmanın akışkan ve hızla değişen doğasının Ukrayna'da bundan sonra ne olacağını tahmin etmeyi zorlaştırdığını söylüyor.
Hem Moskova'nın hem de Batı'nın sonraki hamlelerinin tahmin edilemez olduğunu söyleyen uzmanlar, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Kiev'de Rus yanlısı bir rejim kurmak istemesinin olup olmayacağının belirsizliğinin altını çiziyor.
Eurasia Group tarafından önümüzdeki üç ay için temel yayımlanan senaryosunda, Rusya'nın “Dnipro Nehri'ne kadar doğu Ukrayna'nın düzensiz kontrolünü” ve başkent Kiev’i ele geçirip “Rus destekli bir kukla hükümet” kurulacak.
Eurasia Group'un başkanı Cliff Kupchan ve meslektaşları tarafından yayımlanan yazıda, “Ukrayna devletinin büyük olasılıkla ülkenin batısında yer alan ve Polonya sınırına yakın bir şehir olan Lviv'den yönetileceği ve yarı sürgündeki hükümetin “batı desteği” alacağı tahmin edildi.
Analistler, Ukrayna'dan Batı Avrupa'ya 5 ila 10 milyon arasında bir mülteci akışını öngördüler.
Rus kuvvetlerine karşı direniş, savaş ilerledikçe ve muhtemelen daha da sertleşeceği aktarılırken, bir savunma analisti olan Scott Boston ise, Rusların “çok fazla savaş gücü kaldığını ve şiddeti büyütmek için çok fazla kapasiteye sahip olduğunu” söylerken, “Bu şey gerçekten uzun süre devam edebilir” diye konuştu.
Bazı analistler, Rusya'nın Ukrayna üzerindeki herhangi bir düzensiz kontrolünün ülkenin bir tür bölünmesine yol açabileceği konusunda hemfikir.
Özellikle de Rusya doğu Ukrayna'da sağlam bir şekilde yerleşirken, daha geniş ülkeyi işgal etmeden önce iki Rus yanlısı cumhuriyetin bağımsızlığını tanıdığı Donbas bölgesinde bunun olacağı öngörülüyor.
Araştırma görevlisi Taras Kuzio, Atlantik Konseyi için yazdığı bir makalede, Moskova'nın "Ukrayna'nın tamamen askeri olarak fethini, ardından bir bölünme ve sivil nüfusun büyük bir tasfiyesini" hedeflediğini” belirtti.
Kuzio, “Putin'in görünürdeki amacı, ülkeyi yeni bir Rus İmparatorluğu'na sıkıca kilitlenmiş bir askeri diktatörlük olarak korkunç bir geleceğe mahkum ederken Ukrayna kimliğinin tüm kalıntılarını ortadan kaldırmaktır” derken, “Bu kabus gibi senaryo, Putin'in mevcut askeri kampanya için kendi belirttiği hedefleriyle ve Ukrayna devletine karşı uzun süredir devam eden hor görme ve düşmanlık siciliyle yakından örtüşüyor ”ifadelerini kullandı.
Ukrayna'da, Belarus'taki Alexander Lukaşenko'nunkine benzeyen sadık bir rejimi kimin yönetebileceğine dair birçok soru ortaya atılırken, Kuzio, Moskova'nın eski Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç'i göreve getirmek istediği yönünde spekülasyonlar olduğunu kaydetti.
Kuzio, "Bu, son sekiz yıldır Yanukoviç'in Batı destekli bir darbeyle yasadışı bir şekilde görevden alındığı konusunda ısrar eden Kremlin propagandasıyla tamamen uyumlu olacaktır" dedi.
Analistlerin çoğu, Ukraynalıların herhangi bir kukla rejime karşı savaşmaya devam edecekleri konusunda uyarırken, çatışma, ülkede kalan Ukraynalıların bu tür bir rejimi mevcut herhangi bir yolla devirmeye çalışmasıyla bir isyana dönüşmesini öngörüyor.
Stratejisti Tim Ash, Rusya'nın uzun, uzamış, pahalı ve sancılı bir Ukrayna işgaliyle karşı karşıya kalacağını söylerken, Putin'in askeri savaşı kazandığını varsaymamız durumunda, trilyon dolarlık sorunun Ukrayna'da barışı nasıl kazandığı olduğunu söyledi.
Ash, “Ukraynalılar, resmi askeri savaşlar sona erse bile uzun ve sert direnecekler” derken, “7/24 haberler ve internet, Putin'in vahşetini herkesin görmesi için ortaya çıkaracak" ifadelerini kullandı.
Diğer analistler ise, bir isyanın uzun süre devam etmesi durumunda ağır bir şekilde yok edilecek bir Ukrayna veya Rusya için kolay bir çözümün olmadığı bir “bataklık” konusunda uyarıyorlar.
Bu senaryoda, Atlantik Konseyi'nin Scowcroft Strateji ve Güvenlik Merkezi programındaki stratejistler Barry Pavel, Peter Engelke ve Jeffrey Cimmino, Rusya'nın Ukrayna'daki zaferinin “pirüs”, yani kazanmaya değmeyecek bir zafer olacağını belirtirken, elde etmek için çok şey kaybedilebileceğini altını çizdiler.
NATO’nun Ukrayna’ya yardımı artırdığı senaryoda analistler, "çatışma Moskova'nın kasasını boşaltıyor ve sonuçta birçok şiddet ve ölümden sonra geri çekilmeye zorluyor” şeklinde konuştu.
NATO, Rusya-Ukrayna savaşına doğrudan müdahale etmeyi defalarca reddederken, bunu yapmanın Moskova ile doğrudan bir çatışmaya yol açacağını ve Ukrayna'daki "özel askeri harekatı" olarak adlandırılan duruma "müdahale eden" herhangi bir ülkenin anlatılmamış sonuçlarla karşılaşacağı konusunda uyardı.
AB'nin ve NATO'nun doğu kanadındaki Polonya, Romanya ve Baltık ülkeleri gibi NATO konuşlandırmalarının son haftalarda arttığını gören ülkeler, çatışmanın kendi bölgelerine sıçrama potansiyeli konusunda son derece gergin durumda bulunuyorlar.
Rusya Ukrayna'da galip gelirse analistler, Doğu Avrupa'ya inen ve Soğuk Savaş'takileri anımsatan iki karşıt jeopolitik blok oluşturan yeni bir "Demir Perde" konusunda uyarıyor.
Bununla birlikte NATO ile Rusya arasındaki olası doğrudan bir çatışmanın Üçüncü Dünya Savaşı’nı meydana getireceği konusunda uyarıda bulunan uzmanlar, Putin'in NATO yardımlarını "ABD ve NATO müttefikleri tarafından Rusya'ya karşı alınan ve misillemeyi hak eden savaş eylemleri" olarak algıladığına inanıyor.
Analistler, Rus silahlı kuvvetlerinin Ukrayna'dan kesin bir şekilde geri çekilmesinin, ülkenin bu zor durumunda olması için mümkün olan en iyi sonuç olacağı konusunda hemfikir.
Ukrayna ihtilafının nasıl sona erebileceğine ilişkin en iyi olası senaryo, Ukrayna'nın NATO tarafından desteklenen kendi savunma yetenekleriyle oluşan askeri ve sivil direnişinin "olasılıkların üstesinden gelmesine ve Moskova'nın ilerlemesini durdurması" olarak görülüyor.
Bu varsayımsal senaryoda, Putin'in Kiev hükümetini devirmesi ve bir kukla rejim kurması engellenirken, Atlantik Konseyi'nin stratejistleri Pavel, Engelke ve Cimmino, "Ukrayna direnişinin kararlılığı ve becerisi, savunucuların lehine bir çıkmaza yol açıyor" dedi.
Bu "mucize" senaryoda analistler, Kremlin'in Rusya'nın Ukrayna'yı işgali için "fahiş bir bedel ödeyeceğini" fark ettiğini ve Ukrayna'da uzun ve maliyetli bir düşüş beklentisiyle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Ekonomik çöküş ve diplomatik izolasyonla birleştiğinde, Putin birliklerinin geri çekilmesini emrettiği öngörülen senaryoda, Ukrayna'nın egemen bir demokrasi olarak kaldığı ve NATO'nun gelişmiş bir güvenlik durumuyla karşı karşıya olduğu bu sonucun bile "tehlikeyle dolu" olabileceği konusunda uyardı.