Abhazya Halk Sanatçısı sinema oyuncusu Tomas Kokoskir'in doğum günü için DAK Bilgi Portalı, onun hayatı ve kaderi hakkında bir yazı hazırladı.
Alisa Hutaba
Sahil’de“Brekhalovka”dan çok da uzak olmayan, gürültülü bir kafede, küçük bir sanatçı grubu bir masada kahve içiyor. Dünyanın yarısını gezdiler ve neşeyle diğer yarısını da ziyaret etmeyi planlıyorlar. Mozambik'teki sahneden karanlık salonda seyircilerin yüzlerini nasıl göremediklerini hararetle hatırlıyorlar - renkli gömlekler için’de şarkı söyleyip dans ettiler. Lolita Tores'in uçağın kabinine nasıl girdiğini hatırladılar ve grubun erkek yarısının çoğu ünlü Arjantinli aktrisin dikkatini çekmek için savaştı. Sanatçılar sadece kendi ana dillerini konuşurlar ve küçük vatanlarının kültürünü dünyaya taşıyarak nasıl yücelteceklerini hayal ederler. Önümüzde yeni turlar, yeni maceralar var ama bu tur birçok katılımcı için son tur olacak. Bunlardan biri Abhazya'nın en iyi baritonu, halk sanatçısı, sinema oyuncusu Tomas Kokoskir.
Çocukluk ve gençlik
22 Temmuz 1942'de Gagra ilçesine bağlı Bzıp köyünde Abhaz Kuta ve Maria ailesinde bir erkek çocuk dünyaya geldi. Ona Viktor adını verdiler. Ama öyle oldu ki, herkes için o Tomas'dı. Ayrıca Çıgu olarak da adlandırıldı (Ҷыгә - çalışkan, düzenli, düzenli anlamına gelir). Bzıp okulundan mezun olduktan sonra Sohum Sanayi Koleji'ne girdi. Daha sonra "öğretmen - vokalist" uzmanlığı için Gnesinih adını taşıyan Moskova Müzik ve Pedagoji Enstitüsü'ne devam etti. 1973'te mezun olduktan sonra Stanislavsky ve Nemiroviç-Dançenko adını taşıyan Moskova Müzikal Tiyatrosu'nda oyuncu oldu. Repertuarında Mozart'ın "Figaro'nun Düğünü", Donizetti'nin "Don Pasquale", "Traviata", Verdi'nin "Maskeli Balo" operalarından partiler vardı.
1974'te Kokoskir, Sohum'a döndü ve burada Rajden Gumba'nın adını taşıyan Abhaz Devlet Filarmoni Topluluğu'nun solisti, ardından Abhazya Devlet Onurlu Şarkı ve Dans Topluluğu'nun önde gelen solisti oldu. Aynı zamanda “Raida” topluluğunda solo performans sergiledi. Hem klasik repertuarı hem de türküleri seslendirdi.
"Onu daha önce nasıl hatırlamazdım"
Baritonun kadifemsi sesi, Tomas'ı meslektaşları arasında, özellikle karizma ve içsel dış verileriyle birlikte ayırt etti: görkemli bir görünüm, ince bir vücut, yanan siyah saç, kalın bir bıyık ve cesur bir yüz ona özel bir çekicilik kazandırdı. Seçkin yönetmen Vladimir Savelyev'i "Beyaz Başlık" filminin ana karakterini seçerken çeken sıra dışı görünümdü. Rol için uzun ve sancılı bir oyuncu seçen yönetmen, filmin yapımında yardımcı ve danışman olan Anzor Mukba'dan halkına değer veren cesur ve gururlu bir köylü rolüne uygun bir tip seçmesine yardım etmesini istedi.
Filmin sahnelendiği Bagrat Şinkuba'nın "Kayanın Şarkısı" şiirini yakından tanıyan Anzor, aktörler ve dansçılar arasından her türlü başvuruyu kafasında inceleyerek, yönetmeni bu rol için yalnızca gerçek bir Abaza’ya ihtiyaç olduğuna güçlü bir şekilde ikna etti. Başka bir ulusal kimliğin ve kültürün hiçbir temsilcisinin kahramanın imajını dürüst bir şekilde aktaramayacağından, izleyicinin kalbine nüfuz edemeyeceğinden, filme ve yönetmenine ün kazandıramayacağından emindi. Bu günlerden birinde, Samson Çanba'nın adını taşıyan tiyatroda, seyircilerle dolup taşan bir salonda, devlet şarkı ve dans topluluğunun bir şarkıcısı sahne alıyor. "İşte burada! Onu daha önce nasıl hatırlamazdım! - Anzor, Tomas'ı düşündü ve Savelyev'e imaj ve ruh olarak ideal bir insan olduğunu ve onu tanımak zorunda olduğunu mutlu bir şekilde bildirdi. Ve öyleydi - bir bariton olan arkadaşıyla konuştuktan sonra Anzor, yönetmeni sanatçıya getirdi. Ondan sonra işler saat gibi gitti.
Sanat Konseyi, tereddüt etmeden veya düşünmeden Tomas'ı rol için onayladı. Sonra çekimler, geziler vardı. İyi ücretli çekim günleri, iyi para kazanmasına izin verdi ve sık sık filmde çalışan herkesi - aydınlatma ustasından sürücülere - akşam yemeğine davet etmesine izin verdi. Herkese değer vermek, herkese saygılı davranmak Tomas'ın karakteristik bir özelliğiydi. Filmin ihtişamı ve kahramanı hakkında çok ve uzun süre konuşabilirsiniz. Kahramanımıza iki ad vererek devam etmeme izin verin, böylece tek bir bütün halinde birleştirildi, çünkü Tomas Kokoskir adıyla ana ilişki sonsuza dek Hadjarat Kyahba'nın adı oldu. 1975'te Sovyetler Birliği'nde "Beyaz Başlık" filmi gösterildi. 20 milyondan fazla izleyiciyi kapsayan gişe liderlerinden biri oldu. Geniş bir yabancı gişede bir kaset vardı.
Film çok iyi karşılandı. Hadjarat Kyakhba seyircilerin sevgisini kazandı ve büyük beğeni topladı. İmajı, gerçek bir ulusal kahramanın kişileştirilmesi ve bir özgürlük sembolü haline geldi..
“Beyaz Başlık” filmini izledim. Çok etkilendim. Ve her şeyden önce ana karakterden. Beni her şeyiyle fethetti... Özgürlüğü seven, boyun eğmeyen, Vatana, dağların insanlarına sonsuz bağlı... Oyuncu, Hacaratı o kadar etkileyici, canlı bir şekilde canlandırdı ki, birini diğerinden ayırmak zor. Dağların atalarından en iyisini emen toprağının oğlu .... Yorumlardan birinde okudum: "Yaylalılar güç ve kuvvettir ..." Ve bu Hajarat için çok doğru .... Ve açıkçası, oyuncunun kendisi hakkında ... Hacarat'ın kahramanca ölümü kalbi derinden yaraladı. Filmin kalitesiz olması çok kötü. Tekrar izlemeyi çok isterim..."
"Karakterini ulaşılmaz bir idol olarak değil, güvenilir bir şekilde gösteren ana aktör Tomas Kokoskier'den özellikle etkilendim." - (Doğu Alman gazetesi "Freie Welt" 1976).
"Nina'nı Getir"
Zaten ünlü olan Abhaz aktör şimdi daha da kıskanılacak bir damat oldu. Söylemeye gerek yok, Tomas'ın etrafında kaç hayran vardı, efsanevi Hajarat'a arkadaşlar ve akrabalar tarafından kaç gelin vaat edildi. Ancak, ortaya çıktığı gibi, kalbi zaten Nina adında Ukraynalı bir kıza karşı hislerle çırpınıyor ve nefes alıyordu. Nina ile bir öğrenci yurdunda tanıştı. Ortak çıkarlar gençleri hızla bir araya getirdi. Nina, İppolitova İvanov adını talıyan Müzik Koleji'nde okudu. Ancak yabancı uyruklu bir gelin yakınları tarafından hemen onaylanmadı. Ve sadece on yıl sonra, Tomas'ın duygularına ve dayanıklılığına şu sözlerle teslim oldular: "Peki, Nina'nı getir!"
Böylece Hadjarat Kyahba bir aile kurdu. Mutlu bir evlilikte üç çocuk doğdu. İlk doğan çocuğa HacArat adı verildi. Sonra Alhas ve Maria doğdu. Daha şimdiden yetişkin çocuklar babalarını huşu ve heyecanla anarlar. Babalarının onlara “Vokrug Sveta” dergisinin ansiklopedisini ve son sayılarını okumayı ne kadar sevdiğini, aile konserleri düzenlediklerini ve aileyle sıcak ve neşeli akşamlar geçirdiklerini, babalarına her biri nasıl yakın olduğunu ve en küçük Maria ile özel bir şekilde olduğunu anlatıyorlar.
Ünlü tanıdıklar
Hajarat, Tomas'ın tek film rolü değil. Vladimir Popkov'un “Üç kişinin kalpleri” filminde küçük ama çok unutulmaz bir rol oynadı. Film, Dovjenko Film Stüdyosu tarafından gösterildi. Burada Jack London'ın romanının kahramanının babası Enrico Solano rolünü oynadı.
Ünlü aktörler Alena Hmelnitskaya, Sergey Jigunov, Vladimir Şevelkov, İgor Kvaşa ve diğerleri Abhaz aktörle kolayca ortak bir dil buldular ve daha sonra bazıları onu memleketinde ziyarete ve tatillerini yapmaya geldiler.. Diğer konularda, Tomas diğer birçok ünlü arkadaşı ve arkadaşıyla övünebilirdi. Fazıl İskender de onu ziyaret etti. Toplantı uzun samimi sohbetler ve çeşitli ikramlarla anıldı. Konuk, özellikle ev sahibi tarafından yakalanıp pişirilen somon balığını çok beğendi. Avcılık ve balık tutma tutkusu hayatında önemli bir yer tuttu. Böylece dinleniyordu, kilometrelerce yürüyüş yapıyordu ve balık tutarak vakit geçiriyordu. Avını paylaşmayı, akraba ve arkadaşlarına iyi davranmayı severdi.
Yarın savaş vardı
Ağustos 1992'de Devlet Şarkı ve Dans Topluluğu Yunanistan'a başka bir tura çıktı. Kalabalık salonlar, Abhazyalı olağanüstü sanatçıları alkışladı. Dolu evler, alkış fırtınaları, yeni davetler, tüm hızıyla sahne hayatı. Yerli Abhazya'nın 10 gündür alevler içinde olduğu, Sohum'un düşmanın eline geçtiği haberi gökten bir şimşek gibi geliyor. Sözleşmeler, yükümlülükler, seyirciler, biletler çok önceden tükendi... Erkekler şaşkın, kızlar gözyaşı içinde, sahneye giriş saati, seyirci bekliyor. Ama hangi ruhla? Hangi kalple? Tomas, yapmak zorunda hissettiği bir konuşma yapar. Burada bir cephe olduğu ve bu akşam kendilerine güvenen seyirciyi yüzüstü bırakmaya hakları olmadığı gerçeğinden bahsediyoruz. Vatan ve adalet mücadelesinde isimleri tarihe geçenleri bir dakikalık saygı duruşu ile onurlandıran topluluk, seyircileri ayağa kaldırdıktan sonra konserine başlıyor. Ve sabah mümkün olan en kısa sürede Yunanistan'ı terk etmeye başlarlar. Ne de olsa evde savaş var, aileler, ilk ölenler. Döndükten sonra Tomas, Bzıp köyünün milislerinin bir müfrezesine liderlik eder. Savaşın tüm zorluklarına ve dehşetine rağmen, ona güvenen köylülere, dostlara ve kardeşlere zafere kadar götürüyor
Son kez
1994, savaş bitti. Uzun süredir olaylar dizginleri gevşetmemeye, gergin tutmaya, varlığını göstermelerini, kahramanlığını talep ediyorlar ve tehlikeye atıyorlar… .... Komutanın kendisinin iç durumu çok rahatsız edici. Tomas, Gürcistan sınırına başka bir seyahatten önce, memleketi Bzıp'daki en yakın insanları ziyaret eder. Hem yaşlıları hem de gençlerini ziyaret ettim ve ancak daha sonra bunun ... veda olduğu anlaşılacak. Önsezi düşüncelerini terk etmedi, ancak Anavatan'a, insanlara, asker arkadaşlarına olan sevgisi ve sadece yetiştirilmesi, yolculuğu reddetmesine izin vermedi. Yolda, Sohum'da, Filarmonya'da a kısa bir mola verir. Topluluktan arkadaşlarıyla aceleyle konuşan Tomas, bunun son kez olduğunu ve yakında çok sevdiği işine, sahneye ve takıma döneceğine söz verir.
51 yaşında, sınıra giderken Tomas ve arkadaşları bir mayın tarafından havaya uçuruldu. Tanıdık olmayan bir araba trafiği engelledi - sürücünün benzini bitti. Tomas yardım etmeye karar vermekte tereddüt etmedi. Yolun kenarına çekti ama bu birkaç metrenin hayatını ölümden ayırdığını kim tahmin edebilirdi?
Aile dostu Anzor Mukba üzgün bir şekilde, "Tomas gibi insanların korunmaya ihtiyacı vardı," diyor.
Harika bir insanın hayatından alınan bu kahramanca, parlak, komik ve hüzünlü bölümler, harika bir hayatın sadece küçük bir parçasıdır. Özlemle, böylesine yetenekli bir sanatçı ve nazik bir insan anlatılmalı, sonraki nesillere aktarılmalı. Kahramanımızı hissetmek için arkadaşları ve ailesiyle çok konuştuk. Oybirliğiyle artık böyle insanların olmadığını söylediler. Onun katılımıyla filmler izledik ve anladık ... artık böyle kahramanlar yok. Aile fotoğraf arşivine baktık ve anladık ki bu aile için artık böyle bir baba ve koca yok. Harika baritonunu dinledik ve bu sesin eşsiz olduğunu anladık - onun gibisi yok.
“Her şeyi alevler içinde yansın”
Tomas'ın her durumda tekrarladığı favori ifadesi “Амца аҧырҧырҳәа иахысаат” Anlam ve duygu derinliğini koruyarak başka bir dile çevirmek pek mümkün değil. Bu, hızlı, parlak ve ateşli bir şekilde konuştuğu "her şeyi alevler içinde yansın" gibi bir şey. Böylece yaşadı - hızlı, parlak ve ateşli.
Not: Çok kutsal bir anlamı olmayabilecek küçük bir hikaye daha var ama bana gerçek’ten çok ilginç geldi. Tomas'ın birkaç köpeği vardı ve hepsine tek bir takma ad verdi - Djulbars. İlgimi çekti, beklenmedik bir gerçeği keşfettim. Görünüşe göre Djulbars adlı bir köpeğin tarihi biliniyor. Büyük Vatanseverlik Savaşı (1941-1945) sırasında ve hemen sonrasında öne çıkan dört ayaklı mayın dedektörleri arasında, takma adları tarihe geçen kendi kahramanları da vardı. Olağanüstü bir içgüdü sayesinde, mayın arama servisi Djulbars köpeği insanları kurtardı. Ve belki de Djulbars, Tomas'ımızın hayatını bir anda sona erdiren bombayı de bulmak zorunda kaldı, ama o orada değildi ...