Biliminsanları: Dünya ‘sıcak seraya’ dönüşme riski taşıyor ve bu durumdan geri dönülemez
Sıcak hava dalgalarının, orman yangınlarının ve kuraklığın küresel haberlerde sürekli yer almaya başladığı bu yaz, Dünya’yı sera etkisine sokacak bir olaylar dizisinin başlangıcı olabilir.
Uzmanlar sera gazı salımı düşse bile, insan eli ile oluşturulan küresel ısınma ve iklim değişikliğinin kontrol altına alınmayacak bazı olaylara yol açma olasılığı var.
İklim değişikliğine karşı atılacak adımları araştıran bir düşünce merkezi olan Stockholm Direnç Merkezi (SRM), Amazon yağmur ormanlarının yok oldukça, Kuzey kutbuna yakın donmuş toprakların eridikçe karbon dengesinin daha çok bozulacağını belirtiyor.
Yağmur ormanları, permafrost adı verilen kutup donmuş toprakları ve bunlara benzer doğal sistemler Dünya’nın karbon tutan araçları. Doğal denge bozuldukça, bu araçların karbon tutmaya değil, karbon salımı yapmaya başlaması ile bir “sıcak sera Dünya” oluşacak ve insanlığın varoluşunu riske atan bir olaylar dizisi başlamış olacak.
SRM direktörü Prof. Johan Rockstrom, bu araçların dominonu taşı etkisi ile birbirini etkileyebileceğini belirtiyor. Rockstrom karbon tutan bir sistemin yok olmasının, diğer araçları kurtarmayı zorlaştıracağını ya da imkansız yapacağını öne sürüyor.
Potsdam İklim Etkileri Araştırmas Enstitütsü direktörü Prof. Hans Joachim Schellnhuber bu olaylar dizisinin aynı zamanda dünyanın sistemini de yeni bir döngüye sokacağına inanıyor.
Küresel sıcaklıklar şu anda endüstriyel devrimin önceki seviyelerine göre 1 derece artmış durumda, Paris İklim Anlaşması ile hükümetler sıcaklıkların artışını 2 derece ile sınırlamak için anlaştı. En kötü senaryoya göre, sıcaklıkların 4 ile 5 derece artması bekleniyor. Bu 1,2 milyon yıldır gezegenin ulaştığı en yüksek ortalama sıcaklık.
Eğer “sıcak sera Dünya” gerçekleşirse uzmanlar gezegenin bazı noktalarının yaşanamaz hale geleceğini belirtiyor. Diğer biliminsanları her ne kadar olaylar dizisinin tartışmalı olduğunu kabul etse de, sonuçların olası olduğu belirtiyor.
Araştırmada yer almayan Doğu Anglia Üniversitesi’nde görevli iklim araştırmaları yapan Dr. Phil Williamsan, 2018 yazının yalancı çoban olmadığını belirtiyor ve kurtları artık gördüğümüzü söylüyor. Williamson gezegenin tabiatı gereği gergin olan sistemlerinin insan eli ile daha da gerildiğini belirtiyor.
Uzmanlar felaketin önüne geçmek için Dünya’ya sömürü değil sorumluluk sahibi gözü ile bakmamız gerektiğini söylüyor. Bunun için sadece karbon emisyonlarını azaltmak değil aynı zamanda karbonu tutacak yeni sistemler yaratmamız gerekiyor.
Yeni ormanlık alanlar oluşturulması, biyoçeşitliliğin korunması ve atmosferden karbonu çekecek yeni teknolojilere yatırım yapılması bu çözümlerden bir kaçı. Yine de biliminsanları Paris İklim Anlaşması’nda belirtilen 2 derecelik bir ısınmanın bile “sıcak sera Dünya”‘ya yol açacak eşiği geçtiğini belirtiyor.
University College London’da görevli iklim uzmanı Professor Chris Rapley ise doğal dengeyi hedef alan ve iklim değişikliği karşıtlığına destek veren söylemlerin ve projelerin ise daha fazla probleme yol açabileceği belirtiliyor.
SRM direktörü Rackström, bu olaylar dizisinin kesinlikle gerçekleşeceğini savunmadıkları belirtiyor. Ama bununla beraber 50 yıl önce araştırmalarının panik yaratıyor diye ciddiye alınmama riski olduğunu belirtiyor.
Rackström, şu an ise son yıllarda gerçekleşen tüm felaketleri listeledikten ve olasılıkları hesapladıktan sonra sıcak sera Dünya’nın bir olasılık olarak görüldüğünü açıklıyor.