ULUSLARARASI ANTALYA FİLM FESTİVALİ TARİHÇESİ ve GEÇMİŞ ÖDÜLLER
Asya ve Avrupa kıtasının en prestijli film festivallerinden biri olan Antalya Film Festivali, ülkemizin aktif olarak yer aldığı en eski ve uzun soluklu film festivalidir.
Festivali’nin temelleri, Antik Roma döneminde atılmıştır. Antik Roma’ya ait olan Aspendos Tiyatrosu’nda düzenlenmeye başlanan konserler ve tiyatro gösterileri burada ödülleriyle buluşmuştur. Halkın yoğun ilgi gösterdiği ve her yıl yaz aylarında yapılan gösteriler gelenekselleşmiştir ve 60’lı yılların başına kadar bir şenlik havasında sürmüştür. Şenlik, uzun yıllar “Belediye Tabibi” olarak görev yapan merhum Dr. Avni Tolunay’ın 1963 yılında Belediye Başkanı olmasıyla, sinemayı da bünyesinde alarak “Antalya Film Festivali’ne dönüşmüştür. Dr. Avni Tolunay önce Antalya için bir amblem arayışı içine girer ve yörenin simgesi olan portakalı, deniz, tarihsel öğeler ve Venüs heykeliyle bütünleştirmiştir. Portakal sadece amblemin içine girmekle kalmaz, film festivalinin de ödülü olmuştur.
1964 yılında güç koşullarla gerçekleştirilen ilk festivale ilgi çok büyük olmuştur. Festivalin özdeki misyonu ise “Türk sinema sektörünü maddi manevi desteklemek, Türk film yapımcısını nitelikli yapıtlar üretmeye teşvik ederek; Türk Sineması’nın uluslararası platforma açılmasına zemin hazırlamak” olarak belirlenmiştir. 1964 –1973 yılları arasında bu çizgide devam eden Antalya Film Festivali 1978 yılında Plastik Sanatları da bünyesine alarak bu dalda uluslararası olarak gerçekleştirilmiştir.
1985 yılında Festival’e Akdeniz adlı Uluslararası Müzik Yarışmasını da ekleyerek yeni bir boyut kazandırılmıştır. Akdeniz ülkelerini kapsayan bu yarışmayı 1985 – 1988 yılları arasında Antalya Film Festivali ile birlikte gerçekleştirilmiştir.
Yıllar boyunca birçok medeniyete beşik olmuş, Side, Perge, Phaselis, Aspendos gibi geçmişin değerli hazinelerini günümüze taşıyan kent aynı zamanda ülkenin en büyük kültür sanat etkinliğine ev sahipliği yapmaktadır. Antalya kenti, muhteşem doğal güzellikleri ve tarihsel hazinelerine, sanatın ve kültürün erişilmez güzelliğini de eklemiştir. “Türk sinema sektörünü maddi manevi desteklemek, Türk film yapımcısını nitelikli yapıtlar üretmeye teşvik ederek; Türk Sineması’nın uluslararası platforma açılmasına zemin hazırlamak” ve “Antalya’yı tüm Türkiye’ye tanıtmak” amacıyla yola çıkılan festival zaman içinde misyonunu genişleterek Türk ve Dünya Sinemasını Antalya’da bir araya getirmek ve Antalya’yı tüm dünyaya tanıtmak olarak yeni bir boyut kazanmıştır.
2005 yılında Avrasya Uluslararası Film Festivali adıyla uluslararası filmler için ayrı bir film yarışmasının başlamasıyla, Türk sinemasının Oscar’ı olarak kabul edilen Antalya Film Festivali geleneğine sahip çıkarak yeni bir boyut kazanmış, uluslararası platforma taşınmıştır. Türk sinemasının gelişimine büyük etkisi olan yenilik ülkemizin tanıtımında da önemli fırsatlar sağlamıştır.
Ulusal Film Endüstrisi yapıtlarıyla yoluna devam eden festival, 2005 yılından itibaren uluslararası film sektörüne kapılarını açmıştır. Bu festival ünlü ve başarılı bir film festivali olma yolunda emin adımlarla ilerlerken “Uluslararası Antalya Film Festivali” olarak dünya çapında birçok ünlü film şirketi, aktör ve aktristi ağırlamıştır.
Uluslararası Antalya Film Festivali, “Uluslararası Film Yarışması” ile dünya sinemasının önemli ve ilgi çeken filmlerini de izleyici ile buluşturmaktadır.
Ulusalda elde ettiği deneyim ve başarıyı, 2005 yılından itibaren uluslararası platforma taşıyarak büyük bir sinema etkinliği haline gelen Uluslararası Antalya Film Festivali, Antalya´yı ve Türkiye sinemasını kucaklarken, dünya sinema platformunda iddialı bir film festivali olma yolunda sağlam adımlarla ilerlemektedir.
Festivalimizde ayrıca, başta Asya ve Avrupa sineması olmak üzere, dünya sinemasının önemli ve saygın isimlerinin filmleri de sinemaseverlerle buluşmaktadır.
Uluslararası Antalya Film Festivali’nde, elde ettiği organizasyonel kalite standartları ve kendine özgü yapısı ile FIAPF (Uluslararası Film Yapımcıları Dernekleri Federasyonu) tarafından tanınarak dünyanın önde gelen film festivalleri arasına girmiştir. Dağıtılan ödülleri ve bölümleriyle, dünyanın her yerinde tanınan ve geçerli en önemli Türk festivali olma özelliğini elde eden Uluslararası Antalya Film Festivali bu saygın çizgide devam ederek FIAPF A kategorisindeki yerini korumaktadır.
2014 yılında festivalin uluslararası markasını güçlendirerek, Türkiye sinemasına sektörel bir katkı sağlamak amacıyla bir yeniliğe imza atılarak Antalya Film Forum faaliyete geçmiştir.
Antalya Film Forum
Bir ortak yapım ve proje geliştirme marketi olan Antalya Film Forum, Antalya’yı Türk sinemasının en önemli ulusal endüstri merkezine dönüştürmeyi hedeflemektedir. Öncelikli olarak Türkiye’de olmak üzere Türkiye’ye yakın coğrafyalarda (Balkanlar, Ortadoğu, Akdeniz ve Türki Cumhuriyetler) ortak yapım olanaklarını arttırmayı, film çekecek yapımcıları ve yönetmenleri teşvik etmeyi ve bunların projelerinin uluslararası platformlarda tanıtılmasını sağlamayı başlıca amaç edinmiştir. Bu kapsamda festivalin uluslararası markasının kuvvetlendirilmesi, festivalde gösterilmesi muhtemel filmlerle proje aşamasında bağ kurarak, Antalya’nın adının uluslararası önemli filmlerde yer alması ve bu sayede kentin tanıtımına katkı sağlanması, sektörel iletişimi ve dayanışmayı arttırarak dünya sinemasının saygın isimlerini, Ustalık Sınıfları ile festival kapsamında ağırlamaktadır.
Antalya Film Forum’da Pitching Platform, Work in Progress Platform ve proje aşamasındaki Belgesel projeler Belgesel Pitching Platformu yer almaktadır.
Sinema Endüstri Merkezi Olarak Antalya
Antalya Film Forum Endüstri Merkezi, tüm Antalya Film Forum endüstri etkinliklerinin yapılacağı ve endüstri akreditasyonlarının sağlanacağı bir mekân olarak film profesyonellerinin ihtiyaçları gözetilerek tasarlanmıştır. Bununla birlikte Endüstri Merkezi, Antalya Film Forum ve Antalya Film Festivali’ne katılan tüm konuklar için bir buluşma noktası olmuştur. Antalya Film Forum’a yapımcılar, satış şirketleri temsilcileri, dağıtımcılar, sinema fonları yöneticileri, festival programcılarından oluşan uluslararası konuklar davet edilmektedir. Bunun yanı sıra, ulusal film endüstrisinden de yapımcılar, dağıtımcılar, meslek birlikleri ve televizyon kanalları temsilcileri de Forumun bileşenleri arasında yerlerini almaktadır.
Yeni Film Projeleri İçin Uluslararası Bağlantı Kurma Şansı: Pitching Platformu
Pitching (Sunum) Platformu’nun amacı, uzun metraj sinema projelerinin sağlıklı bir şekilde geliştirilmesini ve proje sahiplerinin, uluslararası ve ulusal film profesyonellerinden geri bildirim almasını sağlamaktır. Platforma seçilen projelerin yönetmen ve yapımcıları, festivale davet edilerek, uluslararası ve ulusal konuklara yönelik bir sunum gerçekleştirilir.
Yapım Aşamasındaki Filmlere Destek: Work In Progress Platformu
Work In Progress (Yapım Aşaması) Platformu, Antalya Film Forum’a konuk olan satış temsilcisi, film fonları yöneticileri, dağıtımcı ve festival programcılarına, Türkiye’de üretilen en yeni filmleri post-prodüksiyon aşamasında keşfetme şansını sunmaktadır. Bu bölüm kapsamında çekimleri tamamlanmış veya post-prodüksiyon aşamasında olan uzun metraj filmler arasından, seçilen filmlerin yönetmen ve yapımcıları, filmlerinden 10 dakikalık bölümü sunmak üzere festivale davet edilmektedir.
Sinema Tırı
Türkiye’nin en köklü sinema festivali Uluslararası Antalya Film Festivali’ne 54 yıldır başarıyla ev sahipliği yapan Antalya Büyükşehir Belediyesi, festival heyecanını ilçelere her yıl ilçelere taşımaktadır. Sinema TIR’ı her gün bir ilçeyi ziyaret ederek, film gösterimi gerçekleştirir.
Sümer Tilmaç Antalya Film Destek Fonu
Henüz senaryo aşamasında olan filmlere destek olmak amacıyla yapılan, Antalya Film Destek Fonu, Antalya’nın bir yandan uluslararası film üretim merkezi olmasına yönelik hedefinin altını çizerken, bir yandan da üretim aşamasında finansal sorunlarla karşılaşan filmlere katkı sağlar.
Festival Merkezi ve Festival Yolu
Film gösterim salonları, atölyeler, ustalık sınıfları, basın toplantıları için kullanılan Hadrian Salonu, ofisler, basın merkezi ve sektör konuklarının buluşma noktası haline getirilen Festival Merkezi; Antalya halkının ve her yaştan izleyicinin festivalde uzun saatler geçirmesini sağlamak hedefiyle kurulan ve üzerinde birbirinden farklı stantların yer aldığı Festival Yolu 53. Uluslararası Antalya Film Festivali’ne damgasını vuran bir diğer yeniliktir.
Festivalin Ana Teması Olan Altın Portakal Heykelciği
Film festivalinin kurucusu sayılan Dr. Avni Tolunay, festival için temsili bir sembol arayışı içine girmiştir. Bölgenin en önemli simgelerinden olan portakalı, denizi, tarihsel öğeleri ve Venüs Heykeli’ni bir amaç için bütünleştirmiştir. Portakal aynı zamanda festival bünyesinde düzenlenen ödül töreni ve organizasyonunda verilen ödüle de ilhan kaynağı olmuştur.
Antalya Film Festivali’nde ödül almaya günler kala festivalin sembolü olan Altın Portakal Heykelciği ya da başka bir deyişle Venüs Heykelciğinin büyük bir temsili maketleri şehrin dört bir yanına yerleştirmektedir. Düzenlendiği ilk yıldan itibaren Altın Portakal Heykelciği olarak verilen ödül, 2014 yılı itibariyle uluslararası bölümde verilmek üzere aslından uzak kalmamak kaydıyla yeniden modelleme yaptırılarak kübik Altın Portakal tasarımıyla festivalin uluslararası ve modern ödülü oluşturulmuştur.
Altın Portakal Ödülü siyah renge sahip ve sol elinde portakal tutan bir kadın simgesi birleşimidir.
Uluslararası Antalya Film Festivali Konukları
Yıllar boyunca ustalık sınıfları, söyleşileri ve filmleriyle Uluslararası Antalya Film Festivali’ni onurlandıran konukların bazıları; Adrien Brody, Christopher Lambert, Jafar Panahi, John Landis, Kevin Spacey, Leo Carax, Marisa Tomei, Michael Madsen, Mickey Rourke, Nicolas Roeg, Paul Verhoeven, Samira Makhmalbaf, Kathleen Turner, Shohreh Aghdashloo, Sophie Marceau, Taylor Hackford, Woody Harrelson, Hanna Schygulla, Shekhar Kapur, Jeremy Irons, Helen Mirren, Catherine Deneuve, Faye Dunaway, Norman Jewison, Peter O’Toole, Kim Ki Duk , David Carradine, Andrew Davis, Stephan Hopkins, Louis Gardel, Vanessa Redgrave, Franco Nero, Olivier Lorelle, Jacques Deschamps, Michel Fessler, Francis Ford Coppola, James Cromwell, Irvin Kershner, Padraic Delaney, Barbara Bouchet, Joan Machintosh, Laurent Cantet, Caroline Champetier, George Hamilton, Esai Morales, John Savage, Cassandra Gava, Maria Garzia Cucinetta, Martha Otte, Sydney Levine, Ruth Hauger, Wash Westmoreland, Andie MacDowel, Mirsad Purivatra, Najwa Najjar, Harvey Keitel, Abbas Kiarostami, Audrey Tautou, Matt Dillon, Christopher Walken, Juliette Lewis,