ABD’de Joe Biden’ın lider koltuğuna oturmasına koşut Ortadoğu hareketlenirken, Suudi Arabistan’ın baş düşmanları İran ve Suriye ile paralel görüşmeler yürütmesi dikkat çekiyor. Mayısta Suriye Turizm Bakanı Muhammed Rıdvan Moritini’nin Dünya Turizm Örgütü Ortadoğu Komitesi kapsamında Riyad’ı ziyaretinin akabinde Suriye Cumhurbaşkanlığı Danışmanı Buseyna Şaban’ın bağlantıların olağanlaştırılması eforlarının sonuçlarının yakında gözlemlenebileceğini açıklaması sonrası, Katar medyasından bir sonraki evreye dair haber geldi. Al Jazeera’nin görüşmelere dair bilgili kaynaklara dayandırdığı haberine nazaran, Suriye’deki savaşın vekillerinden olan ve Suriye’deki İran varlığının sona ermesi için uğraşan Suudi kraliyeti, uzun müddet devirmeye çalıştığı Suriye Cumhurbaşkanı Beşar Esad’ın hükümetiyle diplomatik olağanlaşma mutabakatına varmaya yaklaştı.
Al Jazeera’ya konuşan Suriye muhalefetinden Hür Subaylar Hareketi’nin üst seviye bir ismi, Suudi Dışişleri Bakanlığı ve Suudi Genel İstihbarat Yöneticiliği ile yakın bağlarına dayanarak, “Suudi hanedanlığında siyasi hava değişti, kraliyetin pek çok üst seviye üyesi, bilhassa de Veliaht Prens Muhammed bin Selman (MbS) Esad ile tekrar muhatap olmak için can atıyor” dedi.
2011 yazında muhalefete katıldıktan sonra son periyotta Esad hükümetiyle ulaşan isim, “‘Zamanlar değişti, Arap Baharı tarih oldu ve bölge yeni jeopolitik karakteristikleri olan yeni bir geleceğe geçiş yapıyor’ hali ağır basıyor” diye ekledi.
Mayıs başında Suudi kraliyetinin Genel İstihbarat Yöneticisi Halid Humaydan başkanlığında bir heyeti iki eski düşman ortasındaki yumuşama mümkünlüğü üzerine görüşmeler yürütmek üzere Şam’a gönderdiği haberi patlak vermişti. Ardından Suriye Turizm Bakanı Moritini’nin başkanlığındaki heyet son 10 yıldır Riyad’a birinci ziyareti gerçekleştirmişti.
Riyad’la görüşmelere dair detayları bilen Suriye Dışişleri Bakanlığı’nın Şam’daki bir yetkilisi de “MbS, Suriye ile alaka kurarak İran İslam Cumhuriyeti ile olan tansiyonu yatıştırma uğraşlarıyla meşgul” dedi.
“MbS, takımına Esad’a rejim değişikliği istemediğine dair garanti sunmaları, kardeş Arap ulusu olarak Suriye’nin Suudi Arabistan’a yakın olmasınnın doğal olduğunu söylemeleri talimatını verdi” diye devam eden Suriyeli yetkili, “Bu, Riyad’ın İran’ın kazanması için büyük yatırım yaptığı tarafı tanıdığı ve gerçekliğe meydan okumaya çalışmayacağına dair Tahran’a verdiği net sinyal” vurgusunu yaptı.
Yetkili, teyit etmeyi reddetse da Şam toplantısında İran’ın bulunabileceği ihtimaline değinerek, “Hadi, diyelim ki, İranlıların duyduklarını çabucak memnuniyetle karşıladıklarını” diye ekledi.
Al Jazeera, her iki kaynağın hususun hassasiyetinden dolayı isimlerinin açıklanmaması kaydıyla konuştuğunu belirtti.
Öncesinde Irak Cumhurbaşkanı Berham Salih, Suudi ve İranlı yetkililerin nisanda Bağdat’ta görüştüklerini teyit etmiş, akabinde Suudi Dışişleri’nden İran’la görüşmeler yürüttüklerine doğrulama gelmişti.
Riyad-Tahran çekişmesinin bir diğer cephesi de Suudi kraliyeti öncülüğündeki koalisyonun Şii Husilerin iktidara gelmesi gerekçesiyle Mart 2015’ten beri saldırdığı Yemen. Son olarak MbS’nin Yemen’in başşehri Sana’yı ziyaret eden Umman Sultanlığından bir heyet aracılığıyla Husi başkanı Abdulmelik el Husi’ye mektup gönderdiği haberi geldi. Habere nazaran Suudi Veliaht Prensi mektubunda Yemenlilere kimi ödünler vermeye hazır olduğunu belirtti.