Birlikte üretelim, birlikte büyüyelim...
Sinerji BOSİAD yayın organıdır
Yıl 5 | Sayı 27 | Ocak / Şubat 2018
Tekstil ve Otomotiv kümeleri yeni pazarlar arayışında Bursa Organize Sanayi Bölgesi Tekstil ve Otomotiv Kümeleri, yeni pazar arayışları kapsamında nisan ayında Kanada, Çekya ve Slovakya’da ikili iş görüşmeleri gerçekleştirecek s20
Bugün Yarın Daima...
Salon 6 - G15 - 16-20 Nisan 2018
Tube & Wire Düsseldorf /Almanya Fuarındayız
Çelik Konstruksiyon, Raf Sistemleri, Yangın Merdiveleri, Kapı Sistemlerinden özel inşaat projeleri için destek tesislerine kadar zorlu özel yapılarda çözüme giden yol…
DURMA HD-TC Proﬁl-Boru Kesme Fiber Laser
DURMAZLAR
Kullanıcı dostu parça boşaltma arabaları
Profil ölçüsüne göre servo motor ile ayarlı otomatik yükleme ünitesi OSB 75.Yıl Bulvarı Nilüfer-Bursa/Türkiye T: +90 224 219 18 00 F: +90 224 242 75 80
DURFOAM
HILTON
2
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
SİNTA
Toplantıların, iş yemeklerinin ve davetlerin standardını yükselten 2018 Travel & Hospitality Awards kazananı Hilton Bursa, şehirdeki iş merkezlerine kolay erişilebilecek konumu, gün ışığı alan Uludağ manzaralı toplantı salonları ve 800 kişilik balo salonuyla kurumsal ihtiyaçlarınıza çok yönlü ve kusursuz çözümler sunuyor. 2018 Luxury Travel Guide Awards kapsamında En Lüks Şehir Oteli seçilen Hilton Bursa’nın konforlu odaları ve zengin açık büfe kahvaltısı, World Luxury Spa Awards sahibi spa merkezi, World Luxury Restaurant Awards ödüllü Skylight Restaurant & Bar’ı ile iş seyehatlerinizin verimi artıyor.
SOYİÇ
4
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
İlkbahar/Yaz 2018 ANATOLIUM OSMANGAZİ 0224 261 1159
CARREFOUR NİLÜFER 0224 452 7213
ÖZDİLEKPARK NİLÜFER 0224 413 2276
AS MERKEZ OUTLET OSMANGAZİ 0224 261 3352
KENTMEYDANI OSMANGAZİ 0224 255 1105
SUR YAPI MARKA AVM NİLÜFER 0224 502 2344
Online alışveriş altinyildizclassics.com BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
5
Sinerji
Birlikte üretelim, birlikte büyüyelim...
s14
s17
s28
s36
s20
Sinerji BOSİAD yayın organıdır
Ocak - Şubat 2018 Yıl 5 Sayı 27 Yayın Süresi 2 ayda 1 Yayın Bölgesi Bursa BOSİAD adına sahibi Yavuz Yiğit Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Abdullah Bayrak
içindekiler
Bursa OSB Yönetim Kurulu Hüseyin Durmaz Yönetim Kurulu Başkanı Baran Çelik Yönetim Kurulu Başkan Vekili Abdullah Burkay Yönetim Kurulu Üyesi İhsan İpeker Yönetim Kurulu Üyesi Müfit Karademirler Yönetim Kurulu Üyesi
08 10
Bursa OSB Bölge Müdürü A.Türker Ertürk
20
BOSİAD Yönetim Kurulu Abdullah Bayrak Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Yiğit Yönetim Kurulu Başkan Yard. Mefküre Zümbülova Yönetim Kurulu Başkan Yard. Murat Yuvakuran Yönetim Kurulu Başkan Yard. Ahmet Parseker Yönetim Kurulu Üyesi İhsan İpeker Yönetim Kurulu Üyesi Meltem Turan Yönetim Kurulu Üyesi Sami Erol Yönetim Kurulu Üyesi Süleyman Selçuk Çelik Yönetim Kurulu Üyesi Tanver Emre Yılmaz Yönetim Kurulu Üyesi Yasin Akdere Yönetim Kurulu Üyesi Dergi İletişim Bursa Organize Sanayi Bölgesi Ormanlar Cad. Meşelipark Tesisleri No:2-2 B Blok D:2 16140 Nilüfer/BURSA Mobil: 0 530 941 33 39 Tel: 0 224 243 20 01 Fax: 0 224 243 20 02 Web: www.bosiad.org.tr email@example.com Yayına Hazırlayan
Yazıevi İletişim&Yayıncılık Tel: 0 224 451 66 67 Fax: 0 224 451 70 71 29 Ekim Mah. Ümit Kaftancıoğlu Cd. No:21 H Blok D:8 Nilüfer/Bursa firstname.lastname@example.org www.yazievi.com.tr Baskı Rota Barışçı Matbaacılık ve Tanıtım Hizmetleri A.Ş. Barışçı İş Merkezi Fethiye Mah. Sanayi Cad. No:317 BURSA-TÜRKİYE 0224 242 72 00 www.rotabarisci.com.tr Baskı Tarihi 2 Nisan 2018 Yayın Türü Yerel Süreli Sinerji, Bursa Organize Sanayi Bölgesi Sanayicileri ve İş Adamları Derneği’nin (BOSİAD) yayın organıdır. Dergide yayınlanan yazı ve makaleler kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir. Yazı ve reklamların sorumluluğu yazana veya reklam verene aittir.
s51
14 17 18 28 36 53 58 59 60 46 47 50 51 52 56 30 40 26 34 38 44 48 54 64
Sinerji’den Mesaj Teksitil ve Otomotiv kümeleri hız kesmiyor Hüseyin Durmaz Nitelikli eleman sorunu Abdullah Bayrak
Dosya Konusu Tekstil ve Otomotiv kümeleri yeni pazarlar arayışında
BOSB ve BOSİAD’dan… KOBİ’lerin rekabet gücü Eurokey Projesi ile artacak Bursalı sanayiciler sorunlarını anlattı Çevreye Duyarlı Sanayi Tesisi Yarışması kaldığı yerden devam İpek Böceği İhracat Ödülleri’nde Bursa OSB yine fark yarattı OSB SİAD’ları Bursa Platformu’nun gündemi nitelikli eleman sorunu Boyner alışveriş çadırı Bursa OSB’ye geliyor BOSİAD ailesi büyüyor BOSİAD’dan Ahmet Özenalp’e nezaket ziyareti BOSİAD Futbol Turnuvası başladı
Firmalar Meklas’tan örnek kampanya: 21 çalışan sigarayı bıraktı İpeker’in çevreci kumaşları Beştepe’de büyük ilgi gördü Tredin büyüme hedeflerini gözden geçirdi Beyçelik Gestamp’a Altın Yıldız Ödülü İhracatın Metalik Yıldızı ÜÇGE Bemis’e yeni fabrika
Röportajlar ‘Girişimcilik ruhumuzu kaybetmeden büyüyoruz’ Burak Şirin Prometal 2018’i değişim yılı ilan etti Burak Azman
Görüşler Yatırım ortamının iyileştirimesi ile ilgili getirilen kolaylıklar Şerif ARI Rekabet Kurumu Dış Paydaş Çalıştayı Ahmet ÖZENALP Doğa kış uykusundan uyandı Erdal ELBAY Yıllık izin Zeynep Handan ÖZCEBE Nişasta bazlı şeker Yrd. Doç. Dr. Esin Göksu ŞEKER Şimdilik “yapay zekâ”, “gerçek zekâ”nın dostu Sema ADALI
Fotoğraf Öyküsü Gizemli antik kent: Petra
Dr. İsmail ŞEKER
s60
BOSB’dan / Hüseyin Durmaz
Tekstil ve otomotiv kümeleri hız kesmiyor Hüseyin Durmaz Bursa OSB Yön. Kur. Bşk.
Çok değerli Sinerji okurları; Bursa OSB yönetimi olarak bölgemizde faaliyet gösteren sanayicilerimizin rekabet güçlerini artırmak adına önemli faaliyetler yürütüyoruz. Kümelenme çalışmaları da bu çalışmaların en önemlisi. Özellikle Tekstil ve Otomotiv kümeleri, hayata geçirdikleri projelerle fark yaratmaya devam ediyor. Bu kümelerimiz, firmaların ekonomik ve ticari işbirliği imkânlarını geliştirmek; onlara yeni müşteriler kazandırmak, daha önce olmadıkları pazarlarda var olmalarını sağlamak ve halen satış yaptıkları pazarlarda güçlerini artırmaları amacı ile yurtdışı faaliyetleri düzenliyor. Bu kapsamda, Tekstil Kümesi’nde yer alan firmalar Kanada’da, Otomotiv Kümesi’ndeki şirketler de Çekya ve Slovakya’da ikili iş görüşmeleri gerçekleştirecek. Bursa OSB Tekstil Kümesi, 11 firmadan 20 temsilci ile 8-14 Nisan 2018 tarihleri arasında Kanada’nın Toronto ve Montreal şehirlerinde yeni ticari işbirliklerine imza atacaklar. Programın uygunluk durumuna göre Bursa OSB heyetinden üyeler, Kanadalı bazı şirketlerin fabrikalarına da konuk olacak. Otomotiv Kümemiz de, üyelerinin yeni ihracat pazarlarının kapısını aralaması ve mevcut ihracat potansiyelinin artırılması amacıyla 15-20 Nisan 2018 tarihleri arasında Çekya ve Slovakya’ya gidiyor. Program kapsamında iki ülkenin önde gelen büyük araç üreticileri ile ikili iş görüşmeleri yapılacak. Bazı otomotiv araç üreticilerine de tesis ziyaretlerinin yapılması planlanıyor. Otomotiv Kümesi, Çekya ve Slovakya programı kapsamında iki ülkenin ilgili iş dünyası kuruluşlarıyla da bir araya gelecek. Bu ziyaretler, Tekstil ve Otomotiv kümelerindeki firmalar için yeni iş olanakları sağlayacak. Bizler de Bursa OSB yönetimi olarak bu faaliyetlere desteğimizi sürdürmeye devam edeceğiz. Hepinize bol kazançlı günler diliyorum.
8
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
9
BOSİAD’dan / Abdullah Bayrak
Nitelikli eleman sorunu Abdullah Bayrak BOSİAD Yön. Kur. Bşk.
Çok değerli Sinerji okurları; Bursa, Türkiye’nin en önemli sanayi şehirlerinin başında geliyor. ‘Üreterek büyümeye’ büyük katkı koyan kentimizde organize sanayi bölgeleri bu işin lokomotifi. Ancak, OSB’lerin ve sanayicilerin sıkıntıları da yok değil. Biz de bu geçekten hareketle kısa zaman önce OSB SİAD’ları Bursa Platformu’nu kurduk. Sorunlara çözüm bulma adına yol haritamızı belirlemek için sürekli toplantılar yapıyoruz. Yaptığımız bu toplantılarda öne çıkan en önemli sorun; nitelikli eleman sıkıntısı. Bu nedenle ajandamızın ilk maddesine bu sorunu yazdık. Bu sorunun ne kadar yaygın olduğu, Hürriyet gazetesi ekonomi yazarları ile yaptığımız toplantıda da tüm gerçekliğiyle ortaya çıktı. Toplantıya katılan sanayici dostlarımızın hemen hepsi nitelikli eleman sıkıntısını dile getirdi. Benim de toplantıda dillendirdiğim “mühendis kadar ücret veriyoruz ama kaynakçı bulamıyoruz” sözüm, Hürriyet gazetesinde yer buldu ve ulusal basın aracılığıyla kamuoyuna duyurulmuş oldu. Hem BOSİAD hem de OSB SİAD’ları Bursa Platformu olarak bu konuda gündem oluşturmaya devam edeceğiz. Dergimizin bu sayısında da Bursa OSB ve BOSİAD’ın faaliyetlerine ilişkin haberleri bulabileceksiniz. Çevreye Duyarlı Sanayi Tesisi Yarışmamıza başvurular devam ediyor. Firmalarımız arasında çevre bilinci ve farkındalığı artırmak adına bu yıl 3.sünü düzenlediğimiz yarışmamızı, düzenlediğimiz toplantıda Bursa kamuoyu ile paylaştık. Bununla birlikte, bu yıl 14.sü gerçekleştirilen BOSİAD Futbol Turnuvamız da başladı. Kıyasıya ama centilmence karşılaşmaların yaşandığı turnuvamızın ayrıntıları sayfalarımızda yer alıyor. Saygılarımla…
10
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
MEKLAS
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
11
haber / Büyükelçi’den ziyaret
Birleşik Krallık’ın yeni Büyükelçisi’nden BTSO’ya ziyaret BTSO’yu ziyaret eden Birleşik Krallık Ankara Büyükelçisi Sir Dominick Chilcott, Türkiye’yi uzun vadeli stratejik bir ortak olarak gördüklerini söyledi. Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO), Birleşik Krallık Ankara Büyükelçisi Sir Dominick Chilcott ve beraberindeki heyeti ağırladı. BTSO Meclis Başkanı Remzi Topuk ve Yönetim Kurulu Üyesi Aytuğ Onur’un ev sahipliğinde yapılan toplantıya, Bursa Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanı ve aynı zamanda İngiltere’nin Bursa Fahri Konsolosu Hüseyin Durmaz da katılırken, Bursa ve İngiltere arasındaki ticaretin ve işbirliğinin geliştirilmesi konusunda görüş alışverişinde bulunuldu. Toplantının açılışında konuşan BTSO Meclis Başkanı Remzi Topuk, Birleşik Krallık’ın Bursa’nın en önemli ticaret partnerleri arasında yer aldığını 12
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
söyledi. Yeni işbirliklerinin oluşması adına gerçekleşen ziyaretin önemli bir fırsat olduğunu belirten Topuk, Bursa ekonomisi ve BTSO projeleri hakkında Büyükelçi’ye bilgiler verdi.
BURSA ULUSLARARASI ARENADA ETKİNLİĞİNİ ARTIRIYOR Bursalı firmaların son yıllarda uluslararası arenada etkinliğini daha da artırdığını kaydeden Meclis Başkanı Topuk, “Küresel Fuar Acentesi ve UR-GE projeleriyle yurtdışında düzenlenen fuar ve ikili iş görüşmeleri organizasyonlarına 5 binden fazla BTSO üyesi katıldı. Ticari Safari projesiy-
le de 15 bini aşkın yabancı alıcı Bursa’ya gelerek üyelerimizle iş görüşmeleri gerçekleştirdi. Tüm bu çalışmalar neticesinde Bursa son üç yılda 800 yeni ihracatçı firma kazanırken, 2017 yılında da 14 milyar doları aşan ihracat rakamıyla rekor kırdı” dedi.
ÖRNEK PROJELERİN MERKEZİ BTSO Yönetim Kurulu Üyesi Aytuğ Onur da, Bursa’nın Türkiye ekonomisindeki dönüşüm sürecinin liderliğini üstlendiğini söyledi. Tüm Türkiye’nin BTSO tarafından hayata geçirilen projeleri takip ettiğini ve örnek aldığını açıklayan
Onur, BTSO ve Birmingham Ticaret Odası arasında imzalanan işbirliği protokolü kapsamında da önemli faaliyetler gerçekleştirildiğini ifade etti.
“BREXIT SONRASI İÇİN ÇALIŞMALARIMIZ BAŞLADI” Birleşik Krallık Ankara Büyükelçisi Sir Dominic Chilcott de, Türkiye’yi uzun vadeli stratejik bir ortak olarak gördüklerini kaydetti. İngiltere’nin AB’den ayrılması (BREXIT) sonrasında ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesi adına her iki ülke hükümetinin de gerekli çalışmaları yaptığını açıklayan Chilcott, “2019 yılı Mart ayında AB üyeliğimiz kesin olarak sona eriyor. Sonraki iki yıllık süreçte mevcut anlaşmalar aynı şekilde işlemeye devam edecek. AB ül-
keleri ile yapacağımız yeni anlaşmalar ise AB Gümrük Birliği’nin bir üyesi olduğu için Türkiye’yi de kapsayacak şekilde düzenlenecek. AB ile ilişkilerimizin yanı sıra Türkiye ile olan ekonomik ilişkilerimizi geliştirmemiz gerektiğinin de bilincindeyiz. Bu kapsamda destekleyici tedbirleri alacağız. Her iki ülkenin hükümetleri de gerekli yapıları oluşturmak adına çalışmalarını sürdürüyor” dedi. Londra’da Türkiye ile ekonomik ilişkilerin en üst düzeyde tutulması konusunda açık bir niyetin olduğunu açıklayan İngiltere Türkiye Ticaret Elçisi Lord Janvrin ise, Türkiye ile işbirliğini artırmak adına bizzat İngiltere Başbakanı tarafından bu göreve atandığını dile getirdi. Janvrin, Türkiye ekonomisinin lokomotif kenti Bursa’nın, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin gelişmesinde önemli bir yer tuttuğunu ve BTSO’nun da bu ilişkilerin güçlendirilmesinde etkin bir rol oynayacağını açıkladı. Görüşmede, İngiltere İstanbul Başkonsolosu Judith Slater, İngiltere Ticaret Ataşesi Helen Flewker, İngiltere Dış Ticaret Bakanlığı Ticaret Danışmanı Merve Gökben ve BTSO Meclis Üyesi Ahmet Özenalp de yer aldı.
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
13
haber / Eurokey Projesi
KOBİ’lerin rekabet gücü Eurokey Projesi ile artacak Bursa Valiliği AB ve Dış İlişkiler ve Koordinasyon Merkezi tarafından yürütülen ve KOBİ’lerin yeni iş modelleri geliştirmelerine yardımcı olmalarını amaçlayan Eurokey Projesi’nin ilk toplantısı yapıldı. Bursa Valiliği AB ve Dış İlişkiler Koordinasyon Merkezi tarafından yürütülen ve KOBİ’ler ve dijital girişimlerde ülkelere göre değişen hedef pazarlara yönelik açık, erişilebilir, bilgi ve beceri odaklı mesleki eğitim ortamları oluşturarak, işgücü verimliliğinin artırılması, rekabetçiliğin sağlanması, yurtiçi ve yabancı yatırımların birlikte iş oluşturması ve geliştirmesi için uygun ortamların teşvik edilmesine katkı sağlamayı amaçlayan Eurokey Projesi’nin çalışmaları başladı. Türkiye, İzlanda, İtalya, Litvanya ve Polonya’dan 10 ortağın yer aldığı korsorsiyumun yapısı, 3 üniversite, inkübatör, cluster, organize sanayi bölge müdürlüğü, 2 ticaret sanayi odası, 2 sivil toplum kuruluşu ve kamudan oluşuyor. Eğitim veren, 14
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
istihdam eden, girişimci, politika yapıcı, karar verici düzeyindeki kurumlardan oluşmasına dikkat edilen yapının yerel ortakları; Bursa Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğü ve BUİKAD. Ulusalda ise TOBB ve Koç Üniversite konsorsiyumda yer alıyor. İki gün süren proje toplantısında 3 yıllık faaliyet planları incelendi ve kurulacak olan “Eurokey LAB” için yapılması gereken çalışmalar belirlendi. Projenin hedef kitlesini; küresel pazarda yer alan, almak isteyen işletmelerin yurtdışı büyüme operasyonlarından sorumlu personel ve yöneticileri, dijital alanda hizmet veren girişimciler ve üniversitelerin işletme, pazarlama, reklamcılık, iletişim, tasarım bölümlerinde okuyan öğrenciler oluşturuyor.
PROJENİN HEDEFLERİ Uluslararası pazarlarda büyümeyi hedefleyen KOBİ’lerin, dijital girişimcilerin gerek ev sahibi ülkelerde gerek dijital ortamda satış ve pazarlama gibi önemli birçok konuyu doğrudan etkileyen kültürel farklılıklara karşı bu farklılıkları önemseyen yeni iş modelleri geliştirilmeleri. Eğitim ve öğretim sağlayıcılar ile diğer paydaşlar arasında güçlü ulus ötesi işbirliğinin sağlanması. Bu kapsamda eğitim-öğretim sistemleriyle ekonomik gelişme stratejileri arasında uyumun kuvvetlendirilmesi. Çalışanların, girişimcilerin çok uluslu işletmelerde mesleki becerilerini etkin kullanabilmesi, öğrencilerin bu firmalarda istihdam edilebilmesi için kültürel yeterliliklerinin ve çok uluslu iş ortamlarını yönetme becerilerinin geliştirilmesi. Uluslararası alanda kadın yönetici ve çalışan sayısının artırılmasına katkı sağlanması, projenin temel hedefleri arasında yer alıyor. BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
15
Ekonomi dünyasından
Testi geçemeyen ürüne geçit yok Ekonomi Bakanlığı LED ampul, elektrik motorları, klima ve soğutuculara enerji verimliliği testi uygulayacak. Testi geçemeyen ürünler ithal edilemeyecek. Enerji verimliliğini artırarak enerji tüketimini azaltmayı amaçlayan hükümet, ithalatta da önemli düzenlemelere gidiyor. İthalat denetiminde enerji verimsiz ürünlere göz açtırmayan Ekonomi Bakanlığı, bazı ürünlere ilişkin enerji verimliliği testine başladı. Yeni dönemde bazı ürün grupları üzerinde enerji verimliliği üzerine testlere başlanması kararı alındı. İlk aşamada 4 ürün grubuna enerji verimliliği testleri yapılacak. LED ampullerin testleri 15 Mart’ta başladı. Elektrik motorlarının enerji verimliliği testleri 2 Nisan’da, klima ve soğutucuların ise 2 Mayıs’ta başlayacak. Uygunsuz bulunan ürünlerin ithalatı engellenecek. 2017’de 150 milyonu aşkın ürünün teste yönlendirildiği ve bunların 8 milyonunun uygunsuz bulunarak ithaline engel olunduğu öğrenildi. KAPSAM ARTACAK Yılın ikinci yarısında enerji verimliliği testi uygulanacak ürün gruplarına televizyon, fırın, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi ve kurutma makinelerinin de eklenmesi planlanıyor. Bu denetimlerle enerjiyi verimsiz kullandığı tespit edilen ürünlerin yurtiçi piyasaya girmesine engel olunması amaçlanıyor. ÜLKEYE GİREMEYECEK Birçok tüketici ürünü, ithalat aşamasında numune alınarak teste tabi tutuluyor. Böylece Türkiye iç piyasasına yalnızca testleri olumlu sonuçlanan ürünlerin girmesine izin veriliyor. Cep telefonu, elektrikli küçük ev aletleri, buzdolabı, çamaşır makinesi, dondurucu gibi ürünler 2017’den bu yana teste tabi tutuluyor.
TL’deki değer kaybıyla daha rekabetçi olduk Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek, sıkıntıların en çok kura yansıdığını söylerken, diğer taraftan TL’deki değer kaybının Türkiye’yi rekabetçi hale getirdiğini belirtti. Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek, Türkiye’nin yaşadığı şoklara karşı büyük dayanıklılık gösterdiğini ve 2010-2017 döneminde yüzde 6,7 büyüdüğünü belirterek, “Bu sıkıntıların en çok yansıdığı alan tabii ki kurdur, çünkü Türkiye’nin tasarrufları yetersiz” dedi. Şimşek, “Bütün gelişmeler kalıcı, uzun vadeli kaynak akışını olumsuz etkiledi, bu kura yansıyor” ifadelerini kullandı. Ekonomideki son gelişmeleri değerlendiren Mehmet Şimşek, Türkiye için en kötünün geride kaldığını söyledi. Şimşek, “Jeopolitik risklerde azalma olumlu yansıyacaktır. TL’deki değer kaybı rekabetçi kılmıştır. Türkiye tehditler azaldıkça hızla normalleşmeyi tamamlayacaktır” diye konuştu. Başbakan Yardımcısı, fiyat istikrarının sağlanmasının Türkiye’nin olmazsa olmazları arasında yer aldığına da dikkati çekerek, enflasyonun yüksek seyrettiği yerde büyümenin olmayacağını vurguladı. İTHAL BAĞIMLILIĞI AZALACAK Gerek Gıda Komitesi gerek Merkez Bankası olarak yakın döneme kadar birçok adım attıklarının altını çizen Şimşek, enflasyonun sabit gelirliyi vurduğunu, dolayısıyla öncelikle tek haneye arkasından da ideal olarak kalıcı bir şekilde yüzde 5’in altına çekilmesi gerektiğini ifade etti. Mehmet Şimşek, enflasyonun yüzde 10’ların üzerine çıkmasında esas belirleyicinin kur şokları olduğunu belirterek, Türkiye’nin ara malı ve hammaddede ithalata bağımlı olduğunu kaydetti. Çözüm için Yerlileştirme Yürütme Kurulu’nun oluşturulduğunu hatırlatan Şimşek, “Türkiye ithal girdi bağımlılığını azaltarak, kur riskini yöneterek, reel sektöre yönelik tedbirler alarak ve tasarrufları artırarak bu sorunu çözecek” dedi. Mehmet Şimşek, büyük şirketlerin dövizle borçlanmasına sınırlama tedbiri getirilmesine ilişkin, “Yasal altyapıyı biz hazırladık. Merkez Bankası’nın yetkisi var. Şu anda 2 bin 118 büyük şirkete ilişkin veriler toplanıyor. Bunlar toplam döviz borcunun yüzde 84’üne tekabül ediyor. Bunlara ilişkin analiz ve değerlendirme devam ediyor” ifadelerini kullandı.
16
haber / Hürriyet - Bursa iş dünyası buluşması
Bursalı sanayiciler sorunlarını anlattı Bursa OSB ve BOSİAD’ın organizasyonuyla Hürriyet gazetesi ekonomi yazarlarıyla buluşan Bursalı sanayiciler, kent ve ülke ekonomisine ilişkin görüşlerini paylaşıp sorunları dile getirdi. Hürriyet gazetesinin Bursa’da düzenlediği Ekonomi Zirvesi öncesi, gazetenin ekonomi servisi yöneticileri ile yazarlar, Bursa OSB ve BOSİAD’ın organizasyonuyla Bursalı sanayicilerle sohbet toplantısında bir araya geldi. Samimi ve sıcak bir ortamda geçen toplantıda Bursalı sanayiciler sorunlarını dile getirme fırsatı buldu.
OSB’ler dışındaki üretimin durdurulması gerektiğini söylediler. Çevreyi korumanın vicdani bir sorumluluk olduğunu, kimsenin çok kazanmak adına Bursa’yı yok etme hakkı olmadığını bildiren katılımcılar, önlem alınmaması durumunda Bursa’nın doğasının hızla yok olacağına vurgu yaptılar.
Sheraton Otel’de gerçekleşen toplantıya; Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, BOSİAD Başkanı Abdullah Bayrak, NEF İcra Kurulu Başkanı Erden Timur, TEB Genel Müdür Vekili Turgut Boz, Hürriyet gazetesinden Reklam Grup Koordinatörü Gürcan Korkmaz, Ekonomi Müdürü Sefer Levent, Ekonomi Müdür Yardımcısı Emre Özpeynirci, ekonomi yazarları Vahap Munyar, Jale Özgentürk ile Bursalı sanayiciler katıldı.
Nitelikli personel sıkıntısının çözümü için mesleki eğitimin yaygınlaştırılması konusunda gerekli çalışmaların yapılması gerektiğini de kaydeden Bursalı sanayiciler, kayıt dışı çalışan Suriyeli işçi sorununa da çözüm bulunmasını istediler. Ayrıca, kadın istihdamının artırılmasının önemine ve Bursa’nın çözüm bekleyen hava ve demiryolu ulaşımına dikkati çektiler. Bursa’daki sorunların ülke sorunlarından bağımsız düşünülemeyeceğini de aktaran konuklar, herkesin geleceğe endişesiz baktığı bir iklimin, soruların çözümü için birinci etken olduğunu dile getirdiler.
Toplantıda söz alan Bursalı iş insanları ve sanayiciler, Bursa ve ülke ekonomisine ilişkin görüşlerini anlatıp sorunları aktardılar. Bursa’nın tekstil ve otomotivin yanı sıra bütün sektörlerde gelişme gösterdiğini belirten sanayicilerin üzerinde durdukları en önemli konu başlıkları ise haksız rekabet, çevre kirliliği, nitelikli eleman, Suriyeli işçiler ve kadın istihdamının artırılması oldu.
HAKSIZ REKABET ÇOK ÖNEMLİ SORUN Bursa’da organize sanayi bölgeleri dışında var olan sanayi tesislerinin büyük bir haksız rekabete ve denetimsizlikten dolayı çevre kirliliğine neden olduğuna dikkati çeken iş insanları,
mayla bu başarılabilir. Tekstil, Bursa’nın önemli gücü ama otomotiv sektörün geldiği nokta da çarpıcı. Önümüzdeki süreçte bu büyüme devam edecektir. Bursa’nın sorunlarını aktarmak bizim görevimiz” dediler. Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş da, özel sektörden gelen biri olarak sanayicinin sorunlarını iyi bildiğini ifade ederek, “Bursa bir sanayi şehri. Sanayinin gelişmesinin handikapları da elbette var. Bunları bertaraf etmeye çalışıyoruz. Bursa’nın daha nitelikli sanayiye ihtiyacı var, biz de bu sürece destek vereceğiz. TEKNOSAB önemli bir yatırım. İstikametimiz, sanayileşmeyi şehir dışında yayarak büyütmek” diye konuştu.
BURSA SÜREKLİ GELİŞİYOR Hürriyet gazetesi yazarları da, Bursa’ya her geldiklerinde daha gelişmiş bir kent gördüklerini belirterek, özetle, “2 yıla yakın süredir illeri dolaşıyoruz. Olayı yerinde görüp aktarmak bizler için büyük şans. Birçok sorunla karşılaştık. Bursa en sorunsuz illerden biri. Dünya çapında bir üretim merkezi. Bizim için çok heyecan verici bir kent ama yine de yapılacak çok iş var. Teknoloji ve ticaret durduğu yerde durmuyor. Bursa’nın sanayi ile tarım arasında kafası karışık. İki alanı da yaşatabilir, yeter ki sınırları iyi çizilsin. Doğru planlaBOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
17
haber / Çevre Yarışması
Çevreye Duyarlı Sanayi Tesisi Yarışması kaldığı yerden devam Bursa OSB ve BOSİAD’ın bu yıl 3.’sünü düzenlediği Çevreye Duyarlı Sanayi Tesisi Yarışması’na başvurular başladı. Sürdürülebilir çevreci yaklaşımla online olarak başvuru ve değerlendirmelerin yapılacağı yarışma, Bursa OSB firmaları arasında 3 ana kategoride yapılacak. Aynı kategorilerde bu yıl ilk kez teşvik ödülleri de verilecek. rular başladı. BOSİAD Başkanı Abdullah Bayrak, Yönetim Kurulu üyeleri ile birlikte düzenlediği basın toplantısında yarışma ile ilgili bilgiler verdi. Çevreye Duyarlı Sanayi Tesisi Yarışması ile çevrenin korunması noktasında firmalar arasında farkındalık oluşturmak istediklerini kaydeden BOSİAD Başkanı Abdullah Bayrak, “Şehrin içinde kalmış bir bölge olarak çevrenin korunması ve sürdürülebilirliği için neler yapabiliriz noktasında bu yarışmayı düzenliyoruz. Aynı zamanda, sanayi bölgemiz içinde bir kreş kurma projemiz var. Burada sadece kendi bölgemiz için değil, diğer sanayi bölgelerinin de önünü açmak adına Ankara’da bakanlar düzeyinde girişimlerde bulunduk ve önemli kararların alınmasına katkı koyduk” dedi. Yarışmanın ayrıntıları hakkında bilgiler veren BOSİAD Yönetim Kurulu Üyesi ve Çevre Komisyonu Başkanı İhsan İpeker de şunları söyledi:
Bursa Organize Sanayi Bölgesi (Bursa OSB) ile Bursa Organize Bölgesi Sanayicileri ve İş Adamları Derneği’nin (BOSİAD) ‘Çevreci Üretim Temiz Gelecek’ sloganıyla bu yıl 3.’sünü düzenlediği Çevreye Duyarlı Sanayi Tesisi Yarışması’na başvu18
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
“Bu organizasyonla Bursa’da ilk defa bir sanayi bölgesi çevre yarışması düzenledi. Bu çok önemli bir konu, çünkü sanayi tesisleri arasında çevre yarışması dendiğinde katılımla ilgili bir endişe olabiliyor. ‘Aman denetlenecek miyiz, eyvah bir hatamız, yanlışımız var mı?’ gibi. Bu noktada Bursa OSB ve BOSİAD olarak insanları bu korku-
lardan arındırmak ve hedefin aslında bir değişim yaratabilmek olmasını amaçladık ve çevre yarışmalarına start verdik. 2. yılında BTSO ve İl Çevre Müdürlüğü’nün de katkılarıyla yarışmamızı Bursa geneline taşıdık ve geniş katılımlı bir organizasyon düzenledik. Ancak ülke ekonomisi ve politikasındaki gelişmelerle beraber 2017’de çevre yarışmamız önemli konular arasında önceliği alamadı. Bu yüzden 2018’de kaldığımız yerden ve bölgemiz firmalarıyla yeniden start verme kararı aldık. Yarışmamız bu yıl da Çevreye Kirletici Etkisi Yüksek Olan Tesisler, Çevreye Kirletici Etkisi Olan Tesisler ve İzin-Lisans Muafiyeti Olan Tesisler olmak üzere 3 ana kategoride düzenlenecek. Ancak bu sene her üç kategoride de 3 ayrı teşvik ödülü verilmesini planlıyoruz. Her şeyden önce belirmek isterim ki, çevre yarışmamıza katılabilmek için bakanlığın belirlemiş olduğu kriterlere minimum uyma gerekliliği var. Ve baktığınızda Türkiye’de katılımı en zor çevre yarışmalarından bir tanesini gerçekleştiriyoruz. Firmalarımız ödül alamadılar diye biri diğerinden eksik manasına gelmiyor. Amacımız farkındalık yaratmak, katılan herkesin birbiriyle olan bilgi paylaşımı bizim bu yarışmadaki önceliğimiz. Teşvik ödülleri ile de farklı projelerle ön plana çıkabilecek bazı tesisleri ödüllendirmek istedik.”
KATILIM ÜCRETİ YOK Yarışmaya katılım ücreti almadıklarına da değinen İpeker şöyle devam etti: “Yarışmamızın tüm giderleri Bursa OSB ve BOSİAD tarafından karşılanıyor. Fakat firmalarımız Bursa OSB ve BOSİAD Hatıra Ormanı’na 50 fidan bağışıyla ve bunda da gönüllülük esasıyla yarışmamıza katılım sağlayabilecekler. Yine bu sene yarışmaya katılan firmalarımız herhangi bir dosya, evrak hazırlamayacaklar. Hiçbir jüri üyesi firmanın aldığı puanı görmeden, online olarak değerlendirmesini yapacak. Projelerle ilgili jüri üyelerimiz yüzde 15-20 aralığında yorum katabilecekler, ancak geri kalan bölümde her kriterin analizinin değerlendirmesi otomatik olarak gerçekleştirilecek. Dolayısıyla, Türkiye genelinde de ilk defa gerçekleştirilen bir yarışma değerlendirme yazılımı hazırlanmış oldu. Umuyoruz bundan sonra farklı yarışmalarda da bu sistem kullanılacaktır. Jüri üyelerimiz Bursa OSB Bölge Müdürlüğü, İstanbul Teknik Üniversitesi, Uludağ Üniversitesi ve Bursa Teknik Üniversitesi’nden akademisyenler ile özel bir danışmanlık şirketi yetkilisinden oluşuyor. Farklı akademisyenlerden ve dinamikleren oluşan bir jürimiz var. Yarışmaya son başvuru tarihi 20 Nisan 2018. Ödül törenimizi de her sene olduğu gibi Çevre Haftası’nda, Bursa OSB ve BOSİAD olarak geleneksel hale getirdiğimiz iftar programımızla birlikte gerçekleştirmeyi planlıyoruz. Aynı zamanda, yarışmamızda birinci olan firmalarımızda iki yıl boyunca çevreye duyarlı tesis bayrağı dalgalanacak.”
BURSA’NIN TAMAMINDA ÇEVRE HASSASİYETİ GEREKLİ İhsan İpeker, sanayiden kaynaklı kirlilik denildiğinde ilk OSB’lerin akla geldiğini de belirterek, “Çevreci üretim dediğimizde Bursa’nın tamamında hassasiyet gösterilmesi gereken bir durum var. Acilen arıtma tesisi bulunmayan, ovada ve diğer bölgelerde üretim yapan sanayi tesisleri, Bursa OSB ve diğer sanayi bölgelerinde olduğu gibi kontrol edilebilir bir yapı altına alınmalıdır” diye konuştu.
ları önümüzdeki günlerde görüşülecek.” BOSİAD Yönetim Kurulu Üyesi Emre Yılmaz da, bu yıl 14.sü düzenlenen BOSİAD Futbol Turnuvası hakkında bilgi vererek, “Futbol turnuvamız OSB firmaları tarafından her yıl dört gözle beklenen bir turnuva. Hayata geçirdiğimiz en önemli sosyal faaliyetlerden biri. Firmalar arasında dostlukları pekiştirmek ve yeni dostluklar kurulmasını amaçlıyoruz” dedi.
KREŞ MÜJDESİ Toplantıda, Bursa OSB’ye kreş kazandırılması projesi hakkında açıklamalarda bulunan BOSİAD Yönetim Kurulu Üyesi Meltem Turan da şu bilgileri verdi: “BOSİAD yönetimi olarak göreve geldiğimiz ilk günden itibaren kadın istihdamını artırmaya yönelik çalışmalar başlattık. Bu amaçla çocuk bakımı nedeniyle kadının işgücüne katılımının önündeki engeli kaldırmaya yönelik sanayi bölgemize kreş kurma projesine start verdik. Konuyla ilgili Ankara’da 3 bakanımızı ziyaret ettik. Kreşlerin önündeki engellerin kaldırılması ve çeşitli teşviklerin verilmesiyle ilgili kendilerinden söz aldık. Bu görüşmelerimiz olumlu sonuçlar verdi. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ve Borusan Holding’in ‘Annemin İşi Benim Geleceğim’ projesi kapsamında Bursa OSB’de 150 çocuk kapasiteli bir kreş kurulması kararlaştırıldı. Projenin detay-
BOSİAD Çevre Komisyonu Başkanı İhsan İpeker, “Amacımız her zaman olduğu gibi sanayi tesisleri arasında çevre bilinci ve farkındalığını artırmak. Önemli olan birincilik kürsüsüne çıkmak değil, Bursa’mızı, ülkemizi, dünyamızı çevre konusunda daha ne kadar bilinçlendirebiliriz, ne kadar daha pozitif çevre bilançoları oluşturabiliriz bunu ortaya koymak ve karşılıklı bilgi alışverişinde bulunabilmek” dedi.
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
19
haber / Otomotiv ve Tekstil kümeleri
20
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
Tekstil ve Otomotiv kümeleri yeni pazarlar arayışında Bursa Organize Sanayi Bölgesi Tekstil ve Otomotiv kümeleri, yeni pazar arayışları kapsamında nisan ayında Kanada, Çekya ve Slovakya’da ikili iş görüşmeleri gerçekleştirecek.
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
21
haber / Otomotiv ve Tekstil kümeleri
Tekstil ve Otomotiv kümeleri hız kesmiyor
Bursa Organize Sanayi Bölgesi kümelenme çalışmalarıyla fark yaratmaya devam ediyor. Bursa OSB Tekstil Kümesi Kanada, Otomotiv Kümesi de Çekya ve Slovakya yolcusu. TEKSTİL KÜMESİ KANADA YOLCUSU Bursa OSB Tekstil Kümesi, 11 firmadan 20 temsilci ile 8-14 Nisan 2018 tarihleri arasında Kanada’nın Toronto ve Montreal şehirlerinde ikili iş görüşmeleri gerçekleştirecek.
Türkiye’nin ilk organize sanayi bölgesi unvanını gururla taşımasının yanında, 58 bin kişiye sağladığı istihdam ve yılda 6 milyar doları aşan ihracat gerçekleştiren Bursa Organize Sanayi Bölgesi (BOSB), üyelerinin rekabetçiliklerinin ve ihracatlarının artırılması noktasında kümelenme çalışmalarıyla da fark yaratıyor. Firmaların ekonomik ve ticari işbirliği imkânlarını geliştirmek, onlara yeni müşteriler kazandırmak, daha önce olmadıkları pazarlarda var olmalarını sağlamak ve halen satış yaptıkları pazarlarda güçlerini artırmaları amacı ile yurtdışı faaliyetleri düzenlenmeye devam ediyor. Firmaları yarınlara taşıyacak, uluslararası rekabette yer edinmelerini ve dünya çapında oyuncu olabilmeleri adına önemli çalışmaların gerçekleştirildiği kümelenme projelerinde; nisan ayında Tekstil Kümesinde yer alan firmalar Kanada’da, Otomotiv Kümesindeki şirketler de Çekya ve Slovakya’da ikili iş görüşmeleri gerçekleştirecek. 22
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
Ekonomi Bakanlığı desteği ile çalışmalarını sürdüren Bursa OSB Tekstil Kümesi, 150 yıllık geçmişe sahip Kanada tekstil sanayi şirketleriyle 8-14 Nisan 2018 tarihleri arasında ikili iş görüşmelerinde bir araya gelecek. Ev tekstili ve kadın giyim üzerine üretim gerçekleştiren 11 firmadan 20 temsilcinin katılacağı programda, Toronto ve Montreal şehirlerinde ülkenin öncü tekstil şirketleri ile B2B görüşmeleri yapılacak, sanayi ve ticaret odalarının yetkilileri ve ülkenin iş konseyleriyle bir araya gelinecek. Dış Ekonomik İlişkiler
Kurumu (DEİK) ve Türkiye’nin Kanada Ticaret Müşavirliği’nin de destek vereceği program ile ilgili çalışmalar devam ediyor. Heyet, ikili görüşmelerden bir gün önce bulunduğu şehirde; pazar nedir, hangi kalitede ne tür ürünler satılmaktadır, ürünlerin fiyat aralıkları nelerdir? Gibi detaylı bir pazar araştırması turu da yapacak. İkinci gün ise ikili iş görüşmelerine geçilecek. Programın uygunluk durumuna göre Bursa OSB heyetinden üyeler, Kanadalı bazı şirketlerin fabrikalarına da konuk olacak.
AMERİKA PAZARINDAN DA FİRMALAR ÇAĞRILDI Bursa OSB Proje Koordinatörü Nilay Durukan, Kanada programıyla ilgili olarak şunları söyledi: “Bu etkinliğe Toronto’ya çok yakın olan New York’u düşünerek Amerikalı firmaları da davet edeceğiz. Şüphesiz Kanada çok büyük ve zengin bir pazar. Dolayısıyla firmalarımız bu pazarda mutlaka yer edinmek istiyorlar. Son dönemde Amerika pazarında yaşanan daralmadan ötürü de Kanada’ya yönelmek gündemde. Üstelik Türk ürünlerinin Çin ürünle-
rinden kalite olarak çok daha üst seviyede olması da bu pazarda rahatlıkla yer bulmasını sağlayabilir. Amacımız, firmalarımızın yeni müşterileri portföylerine katmaları.” Türkiye’nin yakın coğrafyası ile halihazırda ticaret yapan Tekstil Kümesi firmaları, seyahatlerini uzak coğrafyalara planlıyor. Bursa OSB Tekstil Kümesi, Kanada’dan önce Güney Afrika ve Japonya’da da ikili iş görüşmelerinde bulunmuştu. Bu programlardan olumlu izlenimlerle ve iş bağlantıları ile ayrılan Tekstil Kümesi üyelerinin, bu ziyaretlerinin ekonomik çıktılarının firmalar bazında ihracata yüzde 5 ile 10 arasında olduğu biliniyor.
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
23
haber / Otomotiv ve Tekstil kümeleri
Otomotivciler yeni pazar arayışı için Çekya ve Slovakya’ya gidiyor Bursa OSB Otomotiv Kümesi heyeti, 15-20 Nisan’da yeni ihracat pazarları için Çekya ve Slovakya’ya gidiyor. Bursa Organize Sanayi Bölgesi Otomotiv Kümesi, üyelerinin yeni ihracat pazarlarının kapısını aralaması ve mevcut ihracat potansiyelinin artırılması amacıyla 1520 Nisan 2018 tarihleri arasında Çekya ve Slovakya’da ikili iş görüşmeleri programı gerçekleştirecek. Program kapsamında iki ülkenin önde gelen büyük araç üreticileri ile iş görüşmeleri yapılacak. Bazı otomotiv araç üreticilerine de tesis ziyaretlerinin yapılması planlanıyor. Otomotiv Kümesi, Çekya ve Slovakya programı kapsamında iki ülkenin ilgili iş dünyası kuruluşları ile de bir araya gelecek. Bursa OSB Otomotiv Kümesi’nden 9, Demirtaş OSB’den de 9 firmanın katılacağı program, iki ülkenin başkentleri Prag ve Bratislava’da gerçekleşecek. Bursa OSB Bölge Müdürlüğü’nden yapılan açıklamada, Volkswagen, PSA Group, Toyota Tatra Zetor ve Continental şirketlerinin ikili görüşmeler için onay verdiği, Skoda, Hyundai ve Land Rover Jaguar ile de temasların sürdüğü ifade edildi. Bu ülkelerdeki diğer araç üreticileri ile bağlantı kurulmasıyla ilgili çalışmalar da devam ediyor. 15-20 Nisan tarihleri arasında gerçekleştirilecek program çerçevesinde ilk gün araç üreticisi ziyareti, diğer günlerde de ikili görüşmelerin yapılması planlanıyor.
24
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
YENİ İŞ FIRSATLARI DOĞACAK Bursa OSB Proje Koordinatörü Zafer Pehlivan, Otomotiv Kümesi’nin Çekya ve Slovakya’da gerçekleştireceği programla ilgili olarak şunları söyledi: “Bursa OSB olarak bölgemizdeki otomotiv üreticilerini dünya firmaları ile bir araya getirerek ikili ilişkilerini güçlendirmek ve ana yüklenicilerin arkasında duran firmalarımızın gücünü dünyaya göstermek amacıyla geçtiğimiz aylarda Automotive Meetings Türkiye programını gerçekleştirdik. Yine bu programın bir devamı niteliğinde olarak Otomotiv Kümesi’nde yer alan şirketlerimiz, Çekya ve Slovakya’da B2B etkinliğine katılacaklar. Bu programın bölgemiz firmalarına potansiyel iş fırsatları ve yeni pazar imkânları sunacağına inanıyoruz.”
İHRACATIN LOKOMOTİFİ OTOMOTİV İhracatla kalkınma modelini benimseyen Türkiye için otomotiv en önemli sektör konumunda. Bursa OSB’nin 2016’daki 5,8 milyar dolar ihracatı, 2017’de 6 milyar doların üzerinde gerçekleşirken, otomotiv ana ve yan sanayi sektörü ihracatta başı çekiyor. Kümelenme projeleri kapsamındaki B2B programları da bu duruma büyük katkı koyuyor. Bu organizasyonlara katılımın fazla olması karşı taraftan daha ciddi dönüşler olmasına olanak sağlıyor.
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
25
köşe yazısı / Şerif Arı
Şerif ARI Yeminli Mali Müşavir email@example.com
Yatırım ortamının iyileştirimesi ile ilgili getirilen kolaylıklar 7099 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun, 10.03.2018 tarih ve 30356 sayılı Resmi Gazete’de; Şirket Kuruluş Sözleşmesinin Ticaret Sicili Müdürlüklerinde İmzalanması Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ise 13.03.2018 tarih ve 30359 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı. Bu çerçevede yapılan bazı düzenlemeler aşağıdaki şekilde özetlenebilir: Vergi Usul Kanunu’nda Anonim, limited şirketler ile kooperatifler tarafından fiziki ortamda tutulacak defterlerin kuruluştaki açılış onaylarının şirket merkezinin bulunduğu yer ticaret sicili müdürlüğünde yaptırılması zorunlu hale getirildi. (Yürürlük tarihi: 15.03.2018) Böylelikle, kuruluş aşamasında noterlerin tasdik yetkileri kaldırılmıştır. Ancak, kuruluştan sonraki yıllarda defterlerin açılış, ara tasdik ve kapanış tasdikleri yine noterlerde yaptırılacaktır. Harçlar Kanunu’nda Anonim ve limited şirketlerde olduğu gibi kooperatiflerin de kuruluş, pay devri, sermaye artırımı, birleşme, devir, bölünme ve nev’i değişiklikleri nedeniyle yapılacak işlemleri Harçlar Kanunu’ndaki harçlardan istisna edilmiştir. (Yürürlük tarihi: 10.03.2018) Kooperatifler Kanunu’nda Kooperatif ana sözleşmesinin kurucular tarafın-
26
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
dan ticaret sicil müdürlüğünde yetkilendirilmiş personelin huzurunda imzalanması zorunlu hale getirilmiştir. (Yürürlük tarihi: 10.03.2018) Kooperatifi temsile yetkili kılınan kimselerin isimlerinin, imzalarının ve bu yetkiye dayanan kararların kooperatif yönetim kurulu tarafından ticaret siciline verilmeden önce aranan noter tasdiki şartı kaldırılmıştır. (Yürürlük tarihi: 10.03.2018) Türk Ticaret Kanunu’nda İmza beyanı artık noter onayına gerek olmadan herhangi bir ticaret sicili müdürlüğünde yetkilendirilmiş personelin huzurunda yazılı beyanda bulunmak suretiyle verilecektir. (Yürürlük tarihi: 10.03.2018) Tebliğ hükümlerine göre, imza beyannamesi verilebilmesi için MERSİS üzerinden şirketin kuruluş veya ticari işletme açılış başvurusunun onaya gönderilerek talep numarası alınması gerekir. Yetkilendirilmiş personel tarafından talep numarası ile MERSİS üzerinden oluşturulacak form, gerçek kişi tacire veya kurulacak şirket adına imzaya yetkili şahsa imzalatılarak, mühür basılmak ve imzalanmak suretiyle onaylanır. (Yürürlük tarihi: 13.03.2018) İmza Beyannamesi Olmayan Durumlar:
Verilmesine
Gerek
a) Kurucunun şirket sözleşmesini sicil müdürlüğünde yetkili huzurunda asaleten imzalaması ve aynı zamanda şirketi temsile yetkili olması.
b) Şirket sözleşmesinin sicil müdürlüğünde yetkili huzurunda vekâleten imzalanması ve kurucunun aynı zamanda şirketi temsile yetkili olması durumunda, kurucunun ıslak imzasını ihtiva eden vekâletnamenin müdürlüğe ibraz edilmesi. Anonim şirketlerde organ temsilcisi, bağımsız temsilci ve kurumsal temsilciye ilişkin Türk Ticaret Kanunu’nun 428’inci, 430’uncu ve 431’inci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır. (Yürürlük tarihi: 10.03.2018) Limited şirket ana sözleşmesinin kurucular tarafından ticaret sicil müdürlüğünde yetkilendirilmiş personelin huzurunda imzalanması zorunlu hale getirilmiştir. (Yürürlük tarihi: 15.03.2018) Limited şirketlerde nakden taahhüt edilen payların itibari değerlerinin en az yüzde yirmi beşinin tescilden önce ödenmesi zorunluluğu kaldırılmıştır. (Yürürlük tarihi: 15.03.2018) Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda Şirketlerin kuruluşunun ticaret sicil müdürlüklerine bildirilmesi halinde bu bildirim SGK’ya yapılmış sayılacak, ayrıca işyeri bildirgesi düzenlenmeyecektir. (Yürürlük tarihi: 10.03.2018) Sosyal Güvenlik Kurumu, her türlü belgeyi bilgi işlem ortamında oluşturmaya, bu şekilde hazırlanacak olan bilgi ve belgelerin sadece internet ve benzeri iletişim ortamından ilgili kişilere verilmesini kararlaştırmaya yetkili kılınmıştır. (Yürürlük tarihi: 10.03.2018)
SGK prim teşviklerinden geriye doğru yararlanma TBMM’ye sunulan ve halen Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşmeleri devam eden tasarı, “Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı”nın 64’üncü maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na eklenen EK MADDE 17. madde kapsamında SGK prim teşvik ve desteklerinden geriye doğru yararlanma, tercih değişikliği ve açılmış davalarla ilgili düzenleme yapılmaktadır. EK MADDE 17. kapsamında; Bu kanun veya diğer kanunlarla sağlanan prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanılabileceği halde yararlanılmadığı ay/dönemlerde gerekli tüm koşulların sağlanmış olması ve yararlanılmayan ayı/dönemi takip eden altı ay içerisinde kuruma müracaat edilmesi şartlarıyla, başvuru tarihinden geriye yönelik en fazla altı aya ilişkin olmak üzere, yararlanılmamış olan prim teşviki,
destek ve indirimlerinden yararlanılabilecek veya yararlanılmış olan prim teşviki, destek ve indirimleri başka bir prim teşviki, destek ve indirimi ile değiştirilebilecektir. Bu maddenin yürürlüğe gireceği tarihten önceki dönemlere ilişkin olmak üzere tüm şartları sağladığı halde bu kanun veya diğer kanunlarla sağlanan prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanmamış işverenler ile bu maddenin yürürlüğe gireceği tarihten önce yararlanılan prim teşviki, destek ve indirimlerin değiştirilmesine yönelik talepte bulunan işverenler tarafından en son bu maddenin yürürlük tarihini takip eden aybaşından itibaren bir ay içinde kuruma başvurulması halinde, yararlanılmamış olan prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanılabilecek veya yararlanılmış olan prim teşviki, destek ve indirimleri başka bir prim teşviki, destek ve indirimi ile değiştirilebilecektir.
bulunan işverenlere iade edilecek tutar, maddenin yürürlük tarihinden önce talepte bulunanlar için maddenin yürürlük tarihini takip eden aybaşından, yürürlük tarihinden sonra talepte bulunanlar için ise talep tarihini takip eden aybaşından itibaren kanuni faiz esas alınmak suretiyle hesaplanarak bu maddenin yürürlüğe gireceği tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak üç yıl içinde ödenecektir. Görülmekte olan davalarda ayrıca, bir başvuru şartı aranmaksızın dava öncesi yapılan idari başvuru tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte hesaplanacak tutar mahsup veya iade edilecektir. Prim teşviklerinden geriye doğru yararlanmak isteyen işveren veya yetkililerinin teşvik haklarını gözden geçirerek yukarıdaki hususlara uymalarını önemle hatırlatırım.
Bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında talepte
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
27
haber / İpek Böceği İhracat Ödülleri
İpek Böceği İhracat Ödülleri’nde Bursa OSB yine fark yarattı UTİB ve UHKİB tarafından her yıl başarılı ihracatçıları ödüllendirmek adına düzenlenen ‘İpek Böceği İhracat Ödülleri’ sahiplerini buldu. Törende Bursa OSB firmaları toplam 19 ödül kazandı. Bursa tekstil ve hazırgiyim sektörünün en prestijli ödülleri sahiplerini buldu. Uludağ Tekstil İhracatçıları Birliği (UTİB) ve Uludağ Hazırgiyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (UHKİB) tarafından Hilton Bursa Hotel’de düzenlenen ödül törenine, Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Şükrü Köse, BTSO ve UTİB Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Burkay, UTİB Yönetim Kurulu Üyesi ve Bursaspor Başkanı Ali Ay, Uludağ Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Ulcay ile tekstil ve hazırgiyim sektöründe faaliyet gösteren firmaların temsilcileri katıldı. Ödül töreni öncesi katılımcılara Endüstri 4.0 ile ilgili bir sunum yapan ION Akademi Kurucusu Ali Rıza Ersoy, Endüstri 4.0’ın alın teri değil akıl terine müracaat etmeye odaklanan bir yaklaşım olduğunu söyleyerek , “Endüstri 4.0 kas gücünü ortadan kaldırıyor. Dolayısıyla biz bu konuda bir tehditle karşı karşıyayız. Batı bu noktada kendini çok daha fazla hızlandırarak, Doğu’yu kendine yetişemez hale getirmeye çalışıyor. Esnek ürün hattı da bu konuda onlara bir avantaj sağlayacak. Bu durum aynı zamanda daha az zaman harcayarak daha fazla üretim yapmaya, yani
28
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
verimliliğe önem veriyor. Çin’in, yani Doğu’nun en önemli avantajı olan kas gücü avantajını bertaraf etmeye çalışıyor” dedi. Gelecekte işletmenin içerisinde bilgi ve veri akışının insan etkileşimi olmadan gerçekleşeceğini belirten Ersoy, yakın zamanda tüm nesnelerin internete bağlanacağını, bağlı olmayanın da yok olacağını dile getirdi. Törenin açılış konuşmasını yapan Başkan İbrahim Burkay, Bursa’nın 14 milyar dolarlık ihracatı ve 80 bini aşan ek istihdam rakamıyla 2017’de de Türkiye ekonomisinin sürükleyici gücü olmayı başardığını söyledi. Burkay, “Aynı dönemde tekstil sektörümüzün ihracata katkısı yüzde 3 artarken, ihracatımız da 8 milyar doların üzerine çıktı. UTİB olarak ülkemizin dış ticaretine katkımız 1 milyar 200 milyon dolar oldu. Ülke hedeflerine yaptığınız katkılardan ötürü hepinizi bir kez daha yürekten kutluyorum. Yeni yılın ilk 2 aylık diliminde ihracatımızdaki yüksek performansın da yeni rekorların habercisi olduğuna inanıyorum. 148 ülke ve bölgeye ihracat yapma başarısı gösteren UTİB olarak kentimizin ve ülkemizin dış ticaret
hedeflerine katkılarımız artarak sürecek” diye konuştu. UTİB çatısı altında düzenlenen uluslararası fuarlar, milli katılım organizasyonları ve alım heyetleriyle örnek gösterilen bir kurum olarak çalışmalarını sürdürdüklerini kaydeden Başkan Burkay, “Uluslararası Ar-Ge Proje Pazarı’ndan tasarım yarışmalarına, 12 yıldır UTİB çatısı altında yaptığımız tüm etkinliklere liderlik ve öncülük yaklaşımı ve bakış açısı damgasını vurmuştur. Bu süreçte 250’yi aşkın nitelikli organizasyona imza atarak siz değerli ihracatçılarımızın yanında olmaya ve yeni hedeflerimize odaklanmaya devam edeceğiz” dedi.
“İHRACATÇILARIMIZ BAŞARI HİKÂYESİ YAZIYOR” Bursa’nın bugüne kadar başardıklarından daha fazlasını ortaya koyabilecek ender görülecek bir senkron, inanç ve sinerjiye sahip olduğunu da dile getiren İbrahim Burkay, “Bizler de yeni dönemdeki çalışmalarımızı ve projelerimizi bu
güzel tablodan aldığımız güçle ortaya koyuyoruz. Gerek BTSO gerekse de UTİB olarak istihdama,, sanayiden ihracata kadar ekonomideki kalkınma hamlemizi destekleyen tüm projelerimizle Bursa’nın hedeflerini ve hayallerini beklentilerin çok daha ötesine taşımayı başardık. Dünya ekonomilerinde ve coğrafyamızda yaşanan zorluklarda bile daha fazla insanımıza istihdam alanları açmak ve refah düzeyimizi artırmak adına özveriyle çalışan ihracatçılarımız gerçek bir başarı hikâyesi yazıyor” ifadelerini kullandı.
“İPEK BÖCEĞİ İHRACAT ÖDÜLLERİ” Törende, İpek Böceği İhracat Ödülleri’nde tekstil ve hazır giyim alanında toplam 105 firma ödül
aldı. Tekstil sektöründe Yeşim Satış Mağazaları ve Tekstil Fab. A.Ş. yine ilk sırayı alırken, Zorlu Dış Ticaret ile Fistaş Dış Ticaret Pazarlama AŞ en başarılı firmalar oldu. Bu alanda toplam 51 firma performanslarına göre ihracat başarı, altın, gümüş ve bronz ödüllere layık görüldü. Hazır giyim ve konfeksiyon alanında da Yeşim Satış Mağazaları ve Tekstil Fab. AŞ, EDT Hazır Giyim ve Oz Tekstil Sanayi en fazla ihracatı gerçekleştirerek ilk üç sırayı paylaşırken, toplamda 54 firma yine performanslarına göre ihracat başarı, altın, gümüş ve bronz ödüllerinin sahibi oldu.
BURSA OSB FİRMALARINA 19 ÖDÜL
Sanayi Bölgesi (Bursa OSB) firmaları da 19 ödül kazanarak büyük bir başarıya imza attı. Tekstil sektöründe Savcan Tekstil Pazarlama ve Diniz Adient Oto Donanım Sanayi Altın İhracatçı Ödülü, Dina Vanelli, Harput Tekstil ve Martur Sünger ve Koltuk da Bronz İhracatçı Ödülü’nün sahibi oldu. Hazırgiyim ve konfeksiyon alanında da Dina Vanelli ile İpeker Altın İhracatçı kategorisinde ödül kazanırken, Martur Sünger ve Koltuk, Coats Türkiye, Marsala Tekstil, Saydam Tekstil, Güldoğan Mensucat ve Confetti Tekstil de Gümüş İhracatçı ödülleri kazandı. Hazırgiyim ve konfeksiyon alanında ayrıca Savcan Tekstil Pazarlama, Thierry Diniz, Yılmazipek Tekstil, Harput Tekstil, Savcan Tekstil ve Kaçar Dış Ticaret de Bronz İhracatçı kategorisinde ödüle layık görüldü.
İpek Böceği İhracat Ödülleri’nde Bursa Organize BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
29
röportaj / Burak Şirin
30
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
‘Girişimcilik ruhumuzu kaybetmeden büyüyoruz’ Emaş Plastik Şirketler Grubu Satış Müdürü Burak Şirin, plastik sektöründe 35 yıla yaklaşan tecrübeyle faaliyet gösterdiklerini belirterek, “Girişimcilik ruhunu kaybetmeden daha büyük ölçekli bir firma olma yolunda emin adımlarla ilerliyoruz” dedi. Öncelikli sizi kısaca tanıyabilir miyiz? Emaş Plastik Şirketler Grubu, plastik sektöründe Bursa ve Türkiye’nin önde gelen firmalarından. 3 fabrikada yıllık 76 bin tonluk kapasiteye sahip olan şirket, otomotiv ve beyaz eşya sektöründe kullanılan yüksek performanslı mühendislik plastikleri için kompound plastik hammadde üretimi yapıyor. Son 7 yıldır kesintisiz büyüme yakaladıklarını kaydeden Emaş Şirketler Grubu Satış Müdürü Burak Şirin, 2018 yılında ciro olarak bir önceki yıla göre %18’lik büyüme gerçekleştirmek gibi iddialı bir hedefleri olduğunu söyledi. Şirin, “İş hacmimizin çoğunluğu iç pazar olmakla birlikte son 2 yıldır ihracatımızda da önemli bir artış kaydettik. Orta ve uzun vadeli stratejik planlarımız hazır. Önümüzdeki yıllar için belirlediğimiz büyüme hedeflerimiz zorlayıcı ama ulaşılmaz değil. Ancak tüm bu planlamalardan önemlisi, bu büyümeyi gerçekleştirecek olan ekibimizin de bu hedeflerin gerçekleşebileceğine olan inancı ve azmi. Girişimcilik ruhunu kaybetmeden daha büyük ölçekli bir firma olma yolunda emin adımlarla ilerliyoruz. Zaman zaman sektörümüzde faaliyet gösteren dünya devi çok uluslu firmalardan ortak proje ve işbirliği teklifleri alıyoruz. Bu da biz Emaş çalışanlarını çok gururlandırıyor” diye konuştu.
1973 İstanbul doğumluyum. Yıldız Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği mezunuyum. Akabinde ABD’de işletme masterı yaptıktan sonra iş hayatıma başladım. İş hayatım boyunca çok uluslu şirketlerde ve holding şirketlerinde satış ve iş geliştirme alanlarında yönetici olarak çalıştım. Son 1,5 yıldır da Emaş Plastik ve Grup Şirketleri Satış Müdürü olarak görev yapmaktayım.
Emaş Plastik’i bize anlatır mısınız? Ne zaman doğdu, faaliyet alanı nedir, ürün portföyünde neler bulunuyor… Emaş Plastik 1984’te Alkan ailesi tarafından kurulmuş olan ve bu sektörün en eski firmalarından biridir. Özellikle otomotiv ve beyaz eşya sektöründe kullanılan yüksek performanslı mühendislik plastikleri için kompound plastik hammadde üretimi yapmaktayız. 3 farklı lokasyonda fabrikalarımız bulunmakta. Sektörde 35 yıla yaklaşan tecrübemiz, kuvvetli AR-GE ve mühendislik altyapımız sayesinde plastik hammadde kullanan tüm sektörler için mükemmel bir çözüm ortağı olarak hizmet vermekteyiz.
YILLIK 76 BİN TON KAPASİTE Üretim, istihdam, ihracat ve ciro rakamlarınız hakkında bilgi verir misiniz? 3 fabrikada toplam yıllık 76 bin tonluk kapasitemiz var. Çalışan sayımız 130. 2017 konsolide ciromuz ISO ikinci 500 firmaları seviyesinde. Son 7 yıldır kesintisiz büyümeyi sürdürüyoruz. 2018 yılında ciro olarak bir önceki yıla göre %18’lik büyüme hedefimiz var. İş hacmimizin çoğunluğu iç pazar olmakla birlikte son 2 yıldır ihracatımızda da önemli artış kaydettik. BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
31
röportaj / Burak Şirin
Kimler için ne tür üretimler yapıyorsunuz? Dünyada ve Türkiye’de kimlerle çalışıyorsunuz? Hizmet verdiğimiz ana sektörler otomotiv ve beyaz eşya sektörleri. Türkiye’de üretim yapan hemen hemen tüm otomotiv ve beyaz eşya üreticileri için plastik hammadde üretiyoruz. Üretimimizi PP (polipropilen) ve PA (poliamid) kompound plastik hammadde üretimi olarak 2 ana gruba ayırabiliriz. Bunların yanı sıra proje bazlı olarak PBT, ABS, PC-ABS, E-SAN, PS, PE kompoundları da üretiyoruz. Polipropilen ve poliamid hammaddelerimizi müşteri talebine bağlı olarak prime, recycle (geri dönüşüm) veya ikisinin karışımı olarak üretiyoruz. Ürünün özelliklerine bağlı olarak AR-GE departmanımız özel reçete tasarımı da gerçekleştiriyor. Akabinde kalite ve üretim departmanlarımızla ortak çalışarak istenilen hammadeyi istenilen özelliklerde üretiyoruz. Burada özellikle rejenere (recycle) üretimlerimiz üzerinde durmak istiyorum. Hepimizin bildiği gibi dünyamızın bize sunduğu kısıtlı kaynaklar hızla tükendiğinden, geri dönüşümün ve çevreci politikaların önemi her geçen gün artmakta. Biz ise uzun yıllardır rejenere (recycle) üretimi yaparak aslında çevrenin korunmasına ciddi bir katkıda bulunuyoruz. Rejenere üretimlerimizde sadece Emaş hammadde giriş kriterlerine uygun birinci derece endüstriyel sanayi çıktısı kullanıyoruz, evsel atık kesinlikle kullanmıyoruz. Bu sayede her yıl yaklaşık olarak 5000 ton endüstriyel atığı geri dönüşüme kazandırıyoruz. Türkiye’deki otomotiv ve beyaz eşya üretiminin büyük bir çoğunluğu ihraç edilmekte. Bu da demek oluyor ki ürettiğimiz hammaddelerin yer aldığı birçok otomobil ve beyaz eşya ürünleri dünyanın farklı farklı ülkesinde kullanılıyor. Dolayısıyla 32
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
biz de dünya standartlarını karşılayacak şekilde üretim yapıyoruz. Üretimlerimizin dünya standartlarına uygunluğunu sadece bünyemizdeki ve Türkiye’deki laboratuvarlarda değil, dünya çapında akreditasyonu olan uluslararası laboratuvarlarda da test ettirerek sertifikasyonunu sağlıyoruz.
Sektördeki pazar payınız hakkında bilgi verir misiniz? Bu konuda bağımsız kuruluşlar tarafından yapılmış çok somut veriler yok maalesef. Ulaşabildiğimiz verilere dayanarak Türkiye ve Doğu Avrupa’nın en büyük plastik kompound hammadde üreticisi olduğumuzu söyleyebilirim.
BÜYÜME HEDEFİ OLMAYAN ŞİRKETLERİN ÖMRÜ UZUN OLMAZ Şirket olarak büyüme, yatırım planlarınız nelerdir? Firmamız her sene mutlak büyüme hedefleyen ve bu doğrultuda çalışan bir şirket. Son 7 yıllık verilerimiz somut olarak büyümemizi ortaya koyuyor. 2010’dan bu yana %100’ün üzerinde bir büyüme sağladık. Yönetim Kurulumuzun da desteğiyle büyümeye devam edeceğiz. Zaten büyüme hedefi olmayan, sadece statükoyu korumayı hedefleyen şirketlerin ömrünün çok uzun olamayacağını düşünüyorum. Yatırımlar konusunda da tereddüt yaşamayan bir firmayız. 2017 yılında mevcut üretim hatlarımıza ilave bir üretim hattı daha kattık bünyemize. 2018 yılı ve sonrası için de aynı doğrultuda planlarımız var. Endüstri 4.0 gelişmelerini de yakından takip ediyoruz, bu konuda da çalışmalarımız var.
Rekabette sizi en fazla zorlayan etmenler neler? Maalesef Türkiye petrokimya alanında dışa bağımlı bir ülke. Mevcut petrokimya üretim kapasitesi iç talebin çok gerisinde. Bu yüzden özellikle orijinal hammadde konusunda yurtdışındaki üreticilere mecbur kalıyoruz. Hem bu üreticilerden hammadde tedarik edip kompound yapıyoruz hem de uluslararası pazarlarda onlarla rekabet etmeye çalışıyoruz. Bu da haliyle bizi oldukça zorluyor. Bu yüzden Türkiye’de petrokimya sektöründeki yatırımların hızlanması gerektiğini düşünüyorum. Lokal petrokimya üretiminin artması bizlerin de uluslararası pazarlarda rekabet gücünü artıracaktır.
Gelecek 5 yılda şirketinizi nerede görüyorsunuz? Orta ve uzun vadeli stratejik planlarımız hazır. Önümüzdeki yıllar için belirlediğimiz büyüme hedeflerimiz zorlayıcı ama bir o kadar da gerçekçi ve ulaşılmaz değil. Ancak tüm bu planlamalardan önemlisi, bu büyümeyi gerçekleştirecek olan ekibimizin de bu hedeflerin gerçekleşebileceğine olan inancı ve azmi. Girişimcilik ruhunu kaybetmeden daha büyük ölçekli bir firma olma yolunda emin adımlarla ilerliyoruz. Zaman zaman sektörümüzde faaliyet gösteren dünya devi çok uluslu firmalardan ortak proje ve işbirliği teklifleri alıyoruz. Bu da biz Emaş çalışanlarını çok gururlandırıyor. Demek bazı şeyleri doğru yapıyoruz ki söz konusu dünya devi firmalar bizlerle ortak proje yapma konusunda tekliflerle gelebiliyorlar. Bununla birlikte, üniversitelerin plastikle ilgili bölümleriyle ilişkilerimizi artırıyoruz, sağlamlaştırıyoruz. Kariyer günleri düzenleyip sektörü ve kendimizi üniversite öğrencilerine tanıtıyoruz. Üniversitelerde görev yapan akademisyenlerin projelerini gerçekleştirmeleri için üretim ve laboratuvar imkânlarımızı kullanımlarına sunuyoruz. Birlikte ortak projeler, AR-GE çalışmaları yürütüyoruz.
Plastik dışında başka bir işiniz var mı? Plastik dışında bir işimiz yok. Biz en iyi bildiğimiz konuda faaliyet göstermeyi, bu konuda büyümeyi ve gelişmeyi hedefleyen bir firmayız. Gerek yatırımlarımız gerek çalışmalarımız hep plastik kompound hammadde üretimi üzerinedir.
Son gelişmeler ışığında plastik sektörünün bugünkü durumunu değerlendirir misiniz? Türkiye büyük ve güçlü bir ülke. Plastik sektörü de
ülkemizin önemli ve öncü sektörlerinden birisi. Aslında plastik hemen hemen tüm sektörler için ürün üretebilen bir sektör. Ambalaj sektöründen inşaata, otomotivden medikale kadar her alanda bir plastik kullanmı var. Ancak buradaki sıkıntı, plastik sektörünün petrokimya sektörüne olan bağımlılığı ve Türkiye’deki petrokimya endüstrisinin iç talebin çok gerisinde kalıyor olması. Türkiye’de plastik sektöründe faaliyet gösteren çok önemli şirketler var. Kuvvetli ve son derece faal olan, sektörün gelişimi için çalışan sivil toplum örgütlerimiz var. Ama konu dönüp dolaşıp yine petrokimyadaki eksikliğimize geliyor. Bu alanda yapılacak yatırımlar Türk şirketlerinin uluslararası arenadaki gücüne güç katacaktır. Türkiye olarak birçok sektörde dünyanın ilkleri arasındayız. Petrokimyadaki sıkıntının çözülmesiyle plastik sektöründe de dünyanın ilkleri arasına girmekte sıkıntı çekmeyeceğimizi düşünüyorum. Rejenere veya geri dönüşüm konusunda maalesef ülke olarak Avrupa ülkeleri seviyesine henüz ulaşamadık. Geri dönüşüm bilincimiz ülke olarak henüz arzu edilen seviyenin gerisinde. Bu konuda toplum olarak mutlaka bilincimiz ve hassasiyetimiz artmalı. Sanayide de geri dönüşüm organizasyonunun çok profesyonelce yapıldığını söyleyemeyeceğim. Biz sanayi kuruluşlarıyla ürüne dönüşmemiş hurdalarını alma konusunda orta ve uzun vadeli sözleşmeler yapıyoruz. Bu sayede recycle ürün için kullandığımız girdileri belli bir kalite standartında tutup sürekliliğini sağlayabiliyoruz. Ancak zaman zaman istediğimiz özellikte sanayi çıktısını yeterli miktarda yurtiçinde bulmakta biz de zorlanıyoruz. Emaş olarak yurtdışından hurda getirip işleme lisansımız olduğu için yurtdışındaki kaynakları da kullanıyoruz. Tabii ki önceliğimiz yurtiçindeki kaynakları değerlendirmek.
DEĞİŞİMLERE HIZLI AYAK UYDURUYORUZ Şirketinizin başarısının sırrı nedir? Öncelikle değişimlere hızlı ayak uydurabilen bir şirketiz. Hantal bir yapımız yok, gelişmeler karşısında hızlı kararlar alıp hemen uygulamaya geçebiliyoruz. Bu hem mikro hem makro alanda geçerli. Örneğin, müşterimizin bildirdiği bir sıkıntı karşısında teknik ekiplerimiz hemen harekete geçerek sıkıntıyı yerinde tespit edip anında çözüm üretebiliyor. Böylece müşterimize zaman ve para kaybettirmeden sorununu çözebiliyoruz. Uluslararası piyasalarda bizi doğrudan etkileyecek gelişmeler veya krizler karşısında da hemen önlem alıp hızla uygulamaya geçebiliyoruz. Bence şirketimizin başarısındaki en önemli etkenlerden birisi bu. Bir de 35 yıla yaklaşan bir süredir aynı sektörde olmanın getirdiği tecrübe ve know-how birikimi çok önemli. Tabii ki yıllar içinde çalışanlarımızda değişimler oldu ama tecrübe ve know how hep korunmuş, şirketin en önemli varlıkları olarak hep ön planda tutulmuş. Böylece Emaş her geçen yıl gücüne güç katarak büyümüş ve bugünlere gelmiş.
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
33
köşe yazısı / Ahmet Özenalp
Rekabet Kurumu Dış Paydaş Çalıştayı Ahmet Özenalp URTEB Genel Başkanı www.ahmetozenalp.com
Not: Yazılarımı; web adresim: www.ahmetozenalp.com ve blog adresim: http://ahmetozenalp.blogspot.com’dan takip edebilirsiniz.
34
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
Değerli Sinerji okuyucuları, 21 Mart 2018 tarihinde Ankara’da yapılan Rekabet Kurumu Paydaş Toplantısı’na katıldım. Açılış konuşmasını Kurum Başkanı Ömer Torlak yaparak, “Paydaşlarımızın sesini duymak ve bu doğrultuda 2019-2023 stratejik planımızı hazırlamak istiyoruz” dedi. Kurumun 2019-2023 Stratejik Planı’na ilişkin “Dış Paydaş Çalıştayı” Bilkent Otel’de gerçekleştirildi. Torlak, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, kurumların hafızalarıyla geliştiğine işaret ederek, tecrübeler ışığında gidilmesi gereken rotanın doğru çizilmesi kadar, hedefe gidiş yöntemlerinin doğru belirlenmesinin de önemli olduğunu söyledi. Rekabet Kurumu’nun 20. yılını geride bıraktığına dikkati çeken Torlak, kurumun değerini, güvenilirliğini, farkındalığını koruyarak güçlendirmeyi ve tüketici refahına katkı sağlamayı amaçladıklarını anlattı. Konuşmasında, “Piyasaların rekabete açık ve şeffaf olmasının önündeki engelleri kaldırarak, etkin işleyen rekabetçi piyasaların oluşması ve korunmasını sağlamak bizim asli görevimiz. Kararlarımızın piyasayı ne ölçüde etkilediğinin farkındayız. Süreç içinde duyamadığımız, zamanla körleştiğimiz noktalar olabilir. Farklı paydaşların bir arada olduğu bu toplantıda geri bildirimleri ve eleştirileri dikkati alarak kurumsal kapasitemizi geliştirmek istiyoruz. Paydaşlarımızın sesini duymak ve bu doğrultuda 2019-2023 stratejik planımızı hazırlamak istiyoruz” gibi çok önemli mesajlar verdi. Rekabet Kurumunun sadece verdiği cezalarla anılan bir kurum olmasını istemediklerini de vurgulayarak, toplumda rekabet kültürünün yerleşmesi ve gelişmesine katkı sağlama çabası içinde
olduklarını açıkladı. Rekabet Kurumu ile ilgili genel değerlendirme, kurumsal ilişkiler, ekonominin mevcut durumu ve piyasadaki rekabet ihlalleri, uluslararası rekabet otoriteleri ve rekabet uygulamaları, kurumdan beklentiler konularında öneride bulunabilecek temsilcilerin katıldığı toplantıya, Bursa’dan Uluslararası Rekabet ve Teknoloji Birliği (URTEB) Genel Başkanı olarak katıldım ve görüşlerimi dile getirdim. Katılımcılara 10 soru soruldu ve cevapları alındı. Bu sorulardan çıkarmaya çalıştığım en önemli sonuç, kurumun bundan böyle daha görünür olacağıdır. Rekabet kurumlarının kararlarının yargısal denetimi hususlarında alternatif ve uygulanabilir modellere ve düzenlemelere ihtiyaç vardır. Etkin tedbirlerin alınabilmesi için, etkin yeni rekabet ihlal usullerinin göz önünde tutulması gereklidir. Aşağıda, ülkemizde son yıllarda yaşanmaya başlanan bazı önemli rekabet ihlallerine yol açabilecek örnekler yer almaktadır: 1-Kaçak işçi, Suriyeli sığınmacı, çocuk işçi çalıştırılması Son yıllarda gerek sosyal güvenli kurum ödentilerinin gerekse vergi oranlarının yüksekliği nedenleri ile artan çalışan maliyetlerini azaltmak için bazı firmalarda kaçak işçi, Suriyeli mülteci, çocuk işçi çalıştırılması artmaktadır. Bu durum yukarıda yer alan kişileri çalıştırmayan firmalar aleyhine ciddi rekabet bozucu etki yaratarak pazar kaybına yol açmaktadır. 2-Bazı yabancı devletlerin, kendi ihracatçılarına ülkemiz iç pazar yapısını bozmaya yönelik doğrudan ve/veya dolaylı sürekli ve/veya aralıklı olarak destek yardım ve hibeler vermesi
Bazı devletler ülkemize daha fazla ihracat yapabilmek, ülkemiz iç pazarını bozarak burada faaliyet gösteren firmaları satın alabilmek için kendi ihracatçılarına farklı teşvikler verebilmektedirler. Bir ülke menşeli dampingli ürünün ithalat işlemi sırasında uygulanan antidamping, antisübvansiyon ve koruma önlemlerine ait bedeller ithalat işlemi bitip, mal millileştirildikten sonra ülkemizdeki ithalatçılara nakden veya hesaben iade edilebilmektedir. Bu uygulama yerli üreticilerin rekabet gücünü ortadan kaldırdığı gibi içi piyasa yapısını bozmaktadır. Diğer yandan, bir ürün ithalatında uygulanan önlemleri etkisiz kılabilmek için, önlem konusu ürünün farklı GTİP’lerdeki aynı benzer formlarının ithalatına yöneltmektedirler. Bu da rekabet ihlallerine yol açabilmektedir. Bu nedenlerledir ki rekabet hukuku hükümleri ile rekabet politikalarının dış ticarete konu işlemlere de genişletilerek uygulanabilmesi gerekir. 3-Ülkemizde faaliyet gösteren ana sanayi yabancı firmaların, ülkemizde mal ve hizmet tedarik ettiği yan sanayi firmalarını kendi ülkelerinde mukim firmalardan mal ve hizmet tedarikine zorlaması, yerli firmaları yabancı firmalarla ortaklığa ya da firmaları yabancı firmalara satışa zorlaması 4-Ülkemizde monopol olarak mal ve hizmet üreten firmaların özellikle yabancı firmalarca satın alınması sonrasında çeşitli gerekçelerle üretimin durdurularak ithalat yapılması ve sadece Türk firmasının pazarlama kanallarının kullanılması, iç pazarda ciddi sorunlar doğurmaktadır. (Seka Dalama tesislerinin özelleştirilmesi) Yukarıda bahsettiğimiz örnekler ülkemiz açısından rekabet hukuku ve rekabet politikalarının uygulanırken farklı alanlarda ortaya çıkan tehditlerin göz ardı edilmemesi ve farklı alanlarında kapsama alınmasının zaruretini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak; rekabetin etkin şekilde sağlanabilmesi, temel hedeflerine ulaşılabilmesi için; 1- 4054 sayılı Rekabet Kanunu’nda ve bağlısı ikincil mevzuatta rekabet sürecini bozucu davranışların engellenmesi için yasal idari ve hukuki düzenlemelerin yapılması.
2- Etkin bir rekabet hukuku uygulaması, aynı zamanda etkin ve zamanında işleyen bir yargısal denetim süreciyle sağlanabileceği gerçeğinden hareketle Rekabet Kurulu kararlarının yargısal denetimi hususlarında etkin ve saydam, alternatif ve uygulanabilir modellere ve düzenlemelere ihtiyaç vardır. 3- Tam üyelik gerçekleşmeden Türkiye AB’nin kamu alımları ve devlet yardımları düzenlemelerini kabul etmesi, sanayi alanındaki milli kazanımlarımızın kaybedilmesine yol açabilir. Bu nedenle Gümrük Birliği’nin tesisine yönelik 1/95 Ortaklık Konsey Kararı’nda bu yönde herhangi bir düzenleme yapılmaması gerekir. 4- Rekabet Kurumu mevcut saydamlık düzeyini artıracak önlemleri almalıdır. 5- Rekabet Kurumu kamuoyunun bilinç düzeyini artıracak önlemleri almalıdır. Başkan Torlak toplantı sonunda katılımcılara yapmış oldukları katkılardan dolayı teşekkür etti. Bende Rekabet Kurumu’nun yetkililerine buradan teşekkür ediyorum. Böylesine önemli bir toplantıyı düzenleyerek, paydaşların görüşünü aldıkları için. Güvenilir bir kurum olan Rekabet Kurumumuz, almış olduğu birçok kararla vatandaşın hayatını kolaylaştırmaktadır. Bunlardan; - Tatilciye daha ucuz ve daha fazla otel seçeneği kararı ile turizme katkı yapan “booking.com” kararı, - Arz güvenliğini riske atmadan daha fazla rekabet, daha fazla serbest tüketici konulu vatandaşın kullanmış olduğu elektrik enerjisi ile ilgili elektrik kararı, - Basınla ilgili tüm gazeteler her satış yerinde bulunmalı kararı, - Sağlıktaki kaltere “neşter” vuran karar, - Bankacılıktaki kartlarla ilgili almış olduğu mevduat kredilerine müdahale kararı, - Akaryakıt istasyonlarının kurulmasıyla ilgili olarak kullanım (intifa) hakkına dayalı uzun süreli bayilik sözleşmelerinin 5 yıl ile sınırlandırıldığı kararı, - Yakacak kömürde “standarda evet, tek satıcıya hayır” kararı, - Rekabet Kurumu’nun ekmeğin sofrada yerini dikkate alarak, bu alana özel önem verdiğini gösteren, ekmeğin tek fiyattan satılması kararına
karşı almış olduğu kararı, - Aynı şekilde, ekmek üretim maliyetinde önemli bir yeri olan “ekmek mayasında birlikte fiyat belirlemeye son kararı”, - Tavukçuluk sektöründe de üretimin kısılması ve fiyatların artırılması konusunda firmaların arasındaki anlaşmalarına karşı “rekabet ihlallerinde yöneticiler de sorumlu” kararı, - Hızlı tüketim mallarında ise “sadece benim malımı satacaksın” devrine son kararı, - Tüketicilerin kullanmış olduğu yemek kartları ile ilgili “Rekabet Kurumu müşteri paylaşımına kırmızı kart gösterdi” kararı, - Karayolu taşımacılığı alanında da “karayolunda rekabet daha ucuz, daha kaliteli seyahat” kararı, - Otomobil sektöründe “markalar arası rekabet yetmez, marka içi rekabet de gerekli” kararı, - Sürücü kursu hizmeti veren firmaların kurmuş oldukları dernekler vasıtasıyla yukarıya çekilen fiyatların eşit seviyede tutulmasıyla ilgili olarak “dernekler rekabeti engellemenin aracı haline getirilemez” kararı, - “Rekabet sayesinde havayolu ulaşımı toplumun her kesimince daha fazla kullanılabilir olması” kararı. Rekabet Kurumu’nun almış olduğu kararlardan bazılarını sizlerle paylaşmaya çalıştım. Bizler sanayiciler ve işadamları olarak Rekabet Kurumu’nun kararlarının her birinin vatandaşlarımızın günlük hayatına, yaşamına dokunduğuna inanıyoruz. Bu nedenle biz, Bursa olarak her bir maddeye çok önemli katkılarda bulunduk. Masamda çok uzun yıllardan bu yana Rekabet Kurumu’nun her şeyine vakıf olan İsmail Karakelle Bey gibi birinin bulunması benim için bir avantaj oldu. Kendisine buradan teşekkür etmeyi borç bilirim. Rekabet gücünü kaybetmiş bir ülkenin geleceği yoktur. Bu nedenle Rekabet Kurumu’na çok iş düşüyor. Bu sebeple bu kurumumuzu çok önemsiyor ve işbirliği için Sayın Başkan dahil her bir çalışanına teşekkür ediyorum.
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
35
haber / OSB SİAD’ları Bursa Platformu
OSB SİAD’ları Platformu’nun gündemi nitelikli eleman sorunu OSB SİAD’ları Bursa Platformu’nun BTSO Başkanı İbrahim Burkay’ın da katılımıyla gerçekleştirdiği toplantıda ana gündem maddesi yine sanayideki nitelikli eleman sorunu oldu. Eren Türkmen, BTSO Yönetim Kurulu üyeleri İlker Duran ve Cüneyt Şener, platformu oluşturan DOSABSİAD, NOSAB, NİLSİAD, BARSİD, Yenice Islah OSB, HOSABSİAD, Kayapa Islah OSB, KSİAD, GÖRSİAD, ÇASİAD ve Uludağ OSB’nin başkan ve yöneticileri katıldı.
MESLEKİ EĞİTİM TÜRKİYE’NİN GELECEĞİ
OSB SİAD’ları Bursa Platformu, kısa bir süre önce kurulmasına rağmen çalışmalarını hız kesmeden sürdürüyor. Yapılan toplantılarla sanayi bölgelerindeki sorunlar belirleniyor ve çözüm önerileri tartışılıyor. BTSO’da gerçekleştirilen toplantıda da sanayinin nitelikli personel sıkıntısının çözü-
36
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
mü konusunda görüşler paylaşıldı. Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Burkay’ın ev sahipliğinde BTSO Hizmet Binası’nda düzenlenen toplantıya; OSB SİAD’ları Bursa Platformu ve BOSİAD Başkanı Abdullah Bayrak, İşkur Bursa İl Müdürü
Ana gündem maddesinin, sanayinin nitelikli personel sıkıntısının çözümü adına ortak akılla yapılabilecek çalışmalar olduğu toplantının açılış konuşmasını yapan OSB SİAD’ları Bursa Platformu Başkanı Abdullah Bayrak, “Maalesef günümüzde gençler işsizlikten yakınıyorken, şirketler nitelikli çalışan bulamıyor. Eğitimli genç nüfusumuz her geçen yıl artmasına rağmen, sanayinin ihtiyacı olan kalifiye personel sıkıntısı bir türlü giderilemiyor. Bu noktada atılması gereken en önemli adım, mesleki ve teknik eğitimin önünün açılması olacaktır. Türk ekonomisinin geleceğini belirlemede ve Bursa olarak 2023 yılında hedeflediğimiz 75 milyar dolar ihracat rakamına ulaşabilmek için mesleki eğitiminin geleceğinin, Türkiye’nin geleceği olduğunu görmemiz gerekiyor. Yeni neslin mesleki ve teknik eğitime yö-
şekilde uyguladığımız işbaşı eğitim programları. Çalışanların işi fiili olarak yapması. Yani, bantta üretimde ise banta dahil olması, hizmet sektöründe ise oradaki ekibin içinde işi öğrenmesi ve ekibe katılması yöntemi. Bu hem gelişmiş hem de bizim gibi yükselen ekonomiye sahip ülkelerde yoğunlukla uygulanan bir sistem. Girişimcilik eğitim programlarımızla da, yeni girişimcilerin yetiştirilmesine destek oluyoruz. Geçen yıl bu alanda 3 bin 272 girişimci adayını yetiştirdik. Daha sonra da bu girişimci adayları KOSGEB’in hibe programlarına müracaat etti” diye konuştu. “Bizim geleneksel hizmetimizin temeli, iş arayanlara işverenleri buluşturmak” diyen Türkmen şöyle devam etti: “İşverenlerimizin doğru bireyi uzun süreli istihdam etmesi için birçok argümanımızı kullanıyoruz. Bu platformu oluşturan kurumların birlikteliğinde ortak bir web portalı oluşturulabilir belki. Bizim de buraya bir katkımız olacaksa kurum olarak hazırız. İşkur ile ilgili teşvikleri işverenler ve iş arayanlar orada görebilir. Bu bağlantıyı da sağlayabiliriz. Bu dijital pano üzerinde işverenlerin ilanları yer alabilir ve iş arayanlar da niteliğine göre başvurusunu yapabilir.” nelmesi için devlet nezdinde teşvikler getirilebilir. Aileler de çeşitli kanallar vasıtasıyla bu konuda bilinçlendirilebilir” dedi. Toplantıda İşkur’un temel başlıklar aldında işverenlere yönelik hizmetlerini anlatan İl Müdürü Eren Türkmen de, “Bu temel başlıklardan bir tanesi aktif işgücü programlarımız. Kuruma kayıtlı işsizlerin eğitilmesi, yetiştirilmesi ve işgücü piyasasına entegre edilmesi ile ilgili faaliyetleri kapsamaktadır bu program. Bunlardan en temel olanı da mesleki eğitim kurslarımız. Bu kurslarımızla kuruma kayıtlı işsizlerin, işverenlerin arzu ettiği şekilde eğitilmesini amaçlıyoruz. Bir diğeri de 2010 yılından bu yana çok yoğun bir
MESLEK LİSELERİ TERCİH EDİLMİYOR
yetiştiririz diyoruz ama çocuklar meslek lisesine gitmiyor. Bunun en büyük sebebi de kamuoyu dediğimiz algı yönetimi. Çocuklar 24 saat boyunca öyle figürler seyrediyor ki; mühendislik, kapalı alanda çalışmak, makinelerle uğraşmak, bunlar çocuğa cazip gelmiyor. Öncelikle mesleki eğitimi cazip hale getirmemiz lazım” dedi.
DOĞRU ALGI OLUŞTURULMALI Her şeyden önce bu alanda cazibeyi ve farkındalığı artıracak, özellikle ailelerin çocuklarını mesleki okullara yönlendirecek algıyı oluşturmak gerektiğine işaret eden Başkan Burkay, “BTSO olarak bu konularda sizlere her türlü desteği vermeye hazırız. Sanayi bölgelerinde mutlaka proje okullarımız da olmalı” ifadelerini kullandı. Toplantıda ayrıca, endüstrinin nitelikli çalışan eksikliğinin giderilmesi için organize sanayi bölgelerinin çalışanlar için belli sürelerde ve ihtiyaç duyulan alanlarda eğitimler verebileceği görüşü belirtilirken, bu alanda günümüzdeki arz ve talep profilinin de çok iyi araştırılması gerektiği ifade edildi. Türkiye’nin önümüzdeki 5-10 yıllık dönemde ihtiyacı olan işgücü profilinin şimdiden ölçülmesinin önemine işaret edilerek, yapılacak bu araştırmaların, ortaya konacak proje ve girişimler için kritik rol oynayacağı dile getirildi.
BTSO Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Burkay da, OSB SİAD’ları Platformu’nun çok isabetli bir adım olduğunu kaydederek, “Yaptığımız tüm çalışmalarda bizim de en fazla öne çıkarttığımız konuların başında işbirliği ve koordinasyon geliyor. Bugün sadece Bursa’da değil, Kocaeli’ye de gitseniz, İstanbul’a da sanayi bölgelerinin sorunları hemen hemen aynı. Bu tarz platformlar iyi uygulamaların yaygınlaşmasını sağlıyor. Şu anda meslek lisesindeki çocuğu nasıl daha iyi
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
37
köşe yazısı / Erdal Elbay
Doğa kış uykusundan uyandı Erdal ELBAY KalDer Bursa Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı
Takvimlerin 21 Mart’ı göstermesiyle kış ayını tamamlayıp ilkbaharı yaşamaya başladığımız; doğanın, canlıların kış uykusundan uyandığı, insan ile doğa arasındaki iletişimin başladığı, toprağın canlandığı, soğuk kış günlerinin ardından çiçeklerin yeşerdiği, bolluk ve bereketin habercisi, pazarların-marketlerin sayısız meyve ve sebze ile dolup taşacağı günlerdeyiz. Bahar ayları insanın yüz yıllar boyunca sınırsızca tükettiği doğayı hatırlaması ve doğayla arasında bir barış başlatması için en güzel dönemlerdir. En yakınımızdan Bursa’ya bakalım: Şehir içerisinde yeşil alanlar azalmış olsa da, şehirden biraz uzaklaştınız mı yemyeşil, bin bir çiçek ile bezenmiş örtü karşılar sizi. Üzerindeki ormanlarla, çiçeklerle, hayvanlarla kısacası tüm canlı yaşamı ile “doğa bizim evimiz” diyebiliriz. Kendi içerisinde o kadar güzel bir döngüsü var ki doğanın, her yıl bıkmadan insanlık için yeniden doğuyor. Neden insanlık için dersek; düşünün, yetişmiş bir ağaç günde 17 kişinin oksijen ihtiyacını karşılıyor ve 22,5 kilogram karbondioksiti yok ediyor. “Bir ağaçtan ne olacak” diyerek ağaçları korumadıkça, belki de gelecek nesillerin sağlıklı bir ortamda büyüyememesinin sebebi olacağız. Bu durumda bile doğa imdadımıza yetişiyor.
38
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
Yeryüzündeki milyonlarca ağacın, küçücük sincapların toprağa gömerek sakladıkları, sonra da unuttukları kozalak türü ağaç tohumlarından kazara yetiştiğini biliyor muydunuz? Biz tüketsek de doğa, sistemi içerisinde kendini yeniliyor. Geçtiğimiz ay tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de 21 Mart’ta Ormancılık Günü, 22 Mart’ta Su Günü kutlandı. Her yıl bir tema seçen BM, 2018’de Dünya Su Günü temasını “Su İçin Doğa” olarak seçti. Yani, su sorunlarına, doğaya dayalı çözümler önerdi. Yemek yemeden haftalarca yaşamak mümkün olduğu halde su içmeden ancak bir kaç gün yaşayabiliriz. Ormanlar yok olursa nefes alamayız, çölleşme başlar ve biyolojik çeşitlilik yok olur. Bunun pek çok örneğini görmeye başladık. Dünya ülkeleri artık giderek büyüyen temiz su sorunu ve yok olan ormanları korumak için somut adımlar atmalı. Ormanlar çoğaldıkça ve sularımız temiz aktıkça tüm canlılar olarak yaşamımızı sürdürebiliriz. Dünya nüfusu hızla artıyor ve sanayileşme artık her yerde. Fakat unutmamalıyız ki doğa bizim evimiz; korumak ve geleceğe miras bırakmak hepimizin görevi…
BOSİAD SİNERJİ / Kasım - Aralık 2017
39
röportaj / Burak Azman
Prometal 2018’i değişim yılı ilan etti Prometal Genel Müdürü Burak Azman, 2018’i değişim yılı ilan ettiklerini belirterek, “Amacımız otomotivde kurumsal global şirketlerle çalışmak. Bütün dünyadaki lokasyonlarına parça tedarik etmek” dedi.
40
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
Yüksek basınçlı üretim metoduyla metal enjeksiyon parçalar üreten ve ağırlıkla otomotiv sektörüne çalışan Prometal, üretiminin yüzde 70’ini ihraç ediyor. Öncelikli hedefine kurumsallaşma sürecinin tamamlamayı koyan Prometal’in Genel Müdürü Burak Azman, “Bu strateji doğrultusunda yalın üretim teknikleri uyguluyoruz. Kadromuzu güçlendirdik ve bu yıl ağırlıklı olarak yatırımımızı yeni kapasite artışından ziyade, mevcut teknolojiyi yenilemek, otomasyon yapmak üzerine belirledik. Bu doğrultuda yatırım planları hazırladık ve bunun üzerine çalışıyoruz. Verimliliği artıracak, otomasyonu hızlandıracak, insan etkisini ve işgücü gereksinimini en aza indirgeyecek politikayı hedefledik” diyor. Önümüzdeki yıllarda farklı bir lokasyonda ve muhtemelen farklı bir ülkede de üretim planlarının bulunduğunu açıklayan Azman, Prometal’in dünü, bugünü ve gelecek hedeflerini anlattı…
Prometal’in kuruluşu ve bugünlere geliş hikâyesini anlatır mısınız?
Bursa OSB, şirketinizin gelişimi ve büyümesine nasıl bir katkı sağladı?
Daha önce çalıştığımız işyerinde, bu sektörde Avrupa’da ciddi bir pazar olduğunu gördük. Bu da bizi bu işi kurma konusunda teşvik etti. 2000 yılının sonunda Küçük Sanayi’de bir makine ile üretime başladık. Ama 2001 krizine yakalandık. Avrupa’da pazarlama faaliyetleri yürüterek, aracı firmaları da kullanarak oldukça iyi bir müşteri portföyüne ulaştık. 2006 yılına kadar bir dükkândan, yan yana dükkânlara da geçerek ve toplamda 4 dükkânda 1500 metrekarelik bir alana kavuştuk. 2006 yılına geldiğimizde müşteri portföyümüzle birlikte, müşteri beklentileri de arttı. Dolayısıyla daha büyük ve daha organize bir yere geçme ihtiyacı duyduk, bunu müşterilerimiz de teşvik etti. Ve 2006 yılında Bursa Organize Sanayi Bölgesi’ne geldik.
Buraya geldiğimizde 13 presimiz vardı, şu anda 35 enjeksiyon presimiz var. Hemen hemen 3 katı oranında makine parkımız büyüdü. Yaklaşık 7080 çalışanımız vardı, şu an 300’e ulaştık. Geçen yılı 19 milyon Euro ciro ile kapattık. Yüzde 70 ihracat yapan firma haline geldik. İhraç pazarlarımız arasında öncelikle Doğu Avrupa, Asya ve Güney Amerika ülkeleri yer alıyor.
Kimler için ne tür üretimler yapıyorsunuz, dünyada ve Türkiye’de kimlerle çalışıyorsunuz? Firmamız hafif metal (çinko ve alüminyum) alaşımlardan yüksek basınçlı döküm yöntemiyle parçalar üretmekte. Ağırlıkla otomotiv sektörüne çalışıyoruz. Yüzde 70 ihracat var, aynı zamanda yüzde 70’e yakın otomotiv portföyümüz var.
Öncelikle sizi tanıyabilir miyiz? Eğitim ve iş hayatınızın bugüne kadar nasıl geçtiğinden bahseder misiniz? 1970 Bursa doğumluyum. Uludağ Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünü bitirdim. Daha sonra İstanbul Üniversitesi İşletme İktisadi Enstitüsü’nde iki yıl İngilizce Uluslararası İşletmecilik okudum. Eğitimimden sonra iş hayatına 1995 yılında Seger firmasıyla başladım. Orada yaklaşık bir yıl çalıştım. Aklımda ve hayalimde hep global bir şirkette çalışmak vardı. Oradan Dynacast firmasına kalite müdürü olarak geçiş yaptım. Yine bu firmada satış müdürü olarak görevime devam ettim. 2000 yılının sonunda buradan ayrılarak Prometal firmasını kurduk. 4 ortaklı bir şirketiz. Hepimizin kökeni, geçmişi döküm sektöründen geliyor.
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
41
röportaj / Burak Azman
Otomotivde Tier1 dediğimiz otomotiv yan sanayilere hizmet ediyoruz. Emniyet kemeri ve hava yastığı parçaları yapıyoruz. Bunlar en önemli ürün grubunu oluşturuyor. Bunların da dünyada üç büyük müşterisi var; Autoliv, Takata, ZF-TRW. Bunlar için üretim yapıyoruz. Autoliv firmasının global tedarikçisiyiz. Otomotivde ayna parçaları, silecek parçaları, elektrik-elektronik parçalar üretmekteyiz. Bunun dışında beyaz eşya sektörüne de çalışıyoruz. O da yaklaşık yüzde 20-25’lik pazar payına sahip.
DÖKÜM SEKTÖRÜNÜN ÖNDE GELEN FİRMALARINDANIZ Prometal’in sektördeki konumu, üretim gücü ve kapasitesine dair son verileri paylaşır mısınız? Vizyonumuz, döküm sektöründe ülkenin önde gelen firmalarından biri olmaktı. Bunu da başardığımızı düşünüyorum. Özellikle zamak dediğimiz çinko alaşım dökümünde Türkiye’de seçkin yere sahip olan bir şirketiz. Teknik parça üretebiliyoruz, büyük miktarlarda üretim yapabiliyoruz, en büyük üretim parkına ve en yüksek teknolojik parka sahibiz. Vizyonumuzun bir parçası da Avrupa’da seçkin dökümcüler arasında yer alabilmek. En iyi zamak döküm yapan saygın firmalar arasında olabilmek. Bunu müşteri portföyümüzle şu ana kadar kanıtladık. Bu durum gelecek için bizi motive ediyor.
Şirketinizin satış ve kârlılık olarak 2017 performansı nasıl? 2018’e nasıl bakıyorsunuz? 2017’yi bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 20-25 42
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
aralığında bir ciro artışıyla kapattık. Aslında 2017 yılının ilk 6 ayı sıkıntılı geçti. Fakat ikinci yarıyılda durum tersine döndü ve her şey normalleşti. Bu da bize olumlu olarak yansıdı ve yılı yüzde 25’lik ciro artışıyla kapattık. Tabii bunda bir etken de yılın ikinci yarısında beyaz eşya sektörüne başladığımız projeler oldu. Bu yıl 23 milyon Euro ciro hedefimiz var. Yine yüzde 20 civarında bir artış öngörüyoruz.
açıklandı. Türkiye pazarı büyüyor, bunlar olumlu gelişmeler. Bunun dışında yeni girecek projeler de var, hem otomotiv hem beyaz eşyada. Bu projelerle beraber hedeflediğimiz ciroyu yakalayacağımızı düşünüyorum.
2018’de bu artışı nasıl sağlayacaksınız?
Sektörünüzün yaşadığı ve bugün çözüme kavuşmasını beklediğiniz sıkıntılar neler?
Avrupa’da otomotiv sektörü büyüyor. Yanılmıyorsam 2018’de yüzde 2,5 büyüme beklentisi
İŞGÜCÜ MALİYETLERİNİN ARTMASI BÜYÜK SORUN
Öncelikle Türkiye’de işgücü maliyetleri ve kalifiye eleman gereksinimleri artıyor. Bu kontrol edilmesi ve ileride dikkat edilmesi gereken bir konu. Özellikle Doğu Avrupa ülkeleri ile kıyasladığınızda Türkiye’deki ücretler ileride rekabet edilebilecek seviyede olmayacak gibi görünüyor. Bir yandan da Romanya, Çekya ve Macaristan gibi ülkelerin verimlilikleri de oldukça yüksek. Polonya da buna dahil. Dolayısıyla ilerisi için şirketlerin alacağı önlemler, Endüstri 4.0 paralelinde otomasyon ve verimlilik proje ve yatırımlarını hızlandırmak olmalı. Şirket olarak bizim de politikamız bu yönde.
Siz bu konuda neler yapıyorsunuz? Biz 2018’i değişim yılı ilan ettik. Bu strateji doğrultusunda yalın üretim teknikleri uyguluyoruz. İkincisi kadromuzu güçlendirdik. Otomotiv tecrübeli departman sorumlusu arkadaşlar aramıza katıldı. TAYSAD desteği ile İş Mükemmelliği Projesi başlattık. Ve bu yıl ağırlıklı olarak yatırımımızı da yeni kapasite artışından ziyade, mevcut teknolojiyi yenilemek, erp sistemimizle entegreli otomasyonlar yapmak üzerine belirledik. Bu
doğrultuda yatırım planları hazırladık ve bunun üzerine çalışıyoruz. Otomasyonu hızlandıracak, insan etkisini ve işgücü etkisini en aza indirgeyecek politikayı hedefledik.
KURUMSALLAŞMA SÜRECİMİZİ TAMAMLAYACAĞIZ Gelecek 5 yılda şirketinizi nerede görüyorsunuz? Önümüzdeki 5 yılda öncelikli hedefimiz kurumsallaşma sürecini en kısa zamanda tamamlamak. Endüstri 4.0 süreci için çalışmaları hızlandırmak. Ve müşteri taleplerimiz doğrultusunda farklı bir lokasyonda, muhtemelen farklı bir ülkede üretim yapmak. Bunu aslında daha önce de gerçekleştirmek istedik. Ana müşterimiz bizi Meksika’ya davet etmişti. Fakat geçen yıl ABD Başkanı Trump’ın aldığı korumacılık kararları üzerine bu planı askıya almak zorunda kaldık. Orada 2 yıl lojistik hizmeti vermek, 3. yılda da yatırım yapma planımız vardı. Şu anda bu projeyi ertelesek de müşterilerimizden talepler gelmeye devam ediyor. Belki Doğu Bloku ülkeleri ya da gelişmekte olan pazar Kuzey Afrika ülkeleri olabilir. Ama bizim de yeni bir lokasyonumuz, üretim üssümüz olacak 5 yılın sonunda. Hedefimiz ve politikalarımız bu yönde.
ler var, potansiyeller var. En son bir ay öncesinde Polonya için bir müşterimizden davet aldık. Tabii bu sözel bir davetti, projeleri detaylandırmak lazım. Sadece fikir olarak yakınımıza gelir misiniz diye sordular.
YURTDIŞINDA ÜRETİM YAPMAK İSTİYORUZ Bu projeler ve yatırım planları ışığında üretim kapasiteniz önümüzdeki süreçte ne kadar artacak? Biz hem zamak ve çinko alaşımları hem de alüminyum üretimi yapıyoruz. Ciromuzun yüzde 90’lık kısmı ise zamak dökümden geliyor. Fakat alüminyum sektörü daha fazla büyüme potansiyeline sahip bir sektör. Hafif olmasından dolayı otomotiv sektöründe daha yaygın kullanılıyor. Bir de son dönemde metal ve çinko fiyatlarındaki artışlardan dolayı alüminyum kullanılan parçalar otomotivde daha da ön plana çıktı. Bu sebeple bir düşüncemiz de alüminyum ve zamak döküm bölümlerini ayırmak olacak. Mevcut lokasyonumuzu zamak olarak tutup, Bursa’da başka bir lokasyonda alüminyum döküm faaliyetlerini yürütmek istiyoruz. Bu kısa zamanlı bir hedefimiz.
Bu yatırım planı konusunda şu anda elle tutulur bir gelişme var mı?
Sektörde zaman zaman birleşmeler yaşanıyor. Siz hiç bu yönde bir teklif aldınız mı?
Şu anda yok. Bu önümüzdeki 5 yılın bir planlaması. Önce kurumsallaşmayı tamamlamak istiyoruz. Sonra Endüstri 4.0’a paralel otomasyon süreçlerini hızlandırmamız lazım ki burada daha sağlam bir altyapımız olsun. Bu sağlam altyapı ve donanımla da hem bilgi birikimimizi hem teknolojimizi yurtdışındaki başka bir faaliyet alanına transfer edelim. Bunu muhtemelen 2-3 yıl sonra ciddi olarak araştırıp planlayacağız. Davet-
Geçmişte bu yönde bir teklif almıştık, fakat yakın zamanda gelmedi. Açıkçası gündemimize de yabancı bir şirketle ortaklık konusunu koymadık. Ama ileride olabilecek fonksiyonlardan bir tanesi bu. Kurumsallaşma süreci tamamlandığı zaman, belli lokasyonlarda üretimleri gerçekleştirdiğimiz zaman ciddi tekliflerin geleceğini düşünüyorum. O gün geldiğinde ortaklar olarak oturup değerlendirme yapabiliriz.
Otomotiv sektörüne çalışmanın en büyük handikapının kârlılığın az olması ifade edilir. Siz de bu sıkıntıyı yaşıyoru musunuz? Dünyada rekabet artıyor, farklı ülkelerden başka oyuncular pazara dahil oluyor. Sizin de buna göre firmanızı konumlandırmanız, aksiyon almanız gerekiyor. Sadece kura bağlı rekabetçilik yapmaya çalışırsanız başarılı olamazsınız. Sistem ve verimlilik bazlı rekabetçilik yapmanız gerekiyor. Tercih edilen firma olduğunuz takdirde zaten bunlardan etkilenmiyorsunuz.
Diğer görüşleriniz ve eklemek istedikleriniz... Biz fason üretim yapıyoruz. Müşterimiz bize parçayı veriyor, biz de o parçanın kalıbını yapıp seri üretime geçiyoruz. Fakat firma kültürümüzde fasonculuktan ziyade herkesin bakış açısında müşteri odaklılık ve esneklik var. Şirketimizi rakiplerimizden farklılaştırmamız gerekir. Bu farklılığı da ancak müşteri beklentilerine hızlı cevap vererek, esneklik sağlayabilerek mümkün kılabileceğiz. Bunlar müşterinin termin talepleri olabilir, teknik talepleri olabilir, kalıp yapım sürelerinin kısaltılması olabilir ki firmamızı özellikle Avrupa’daki rakiplerimizden farklılaştırsın. Elbette en büyük avantajımız; üretimini yaptığımız parçaların kalıplarını bünyemizde hazırlamamız, dolum similasyonlarını kendi bünyemizde yapmamız. Bu yeterlilikte ve yetkinlikte teknik kadrolara sahip olmamız. Bu bizi gerek Türkiye’de gerek Avrupa’da farklılaştırıyor. Çünkü hem döküm yapıp hem kalıp, tasarım yapan firma sayısı çok az. Farkındalık yaratmanız gerekir ki tercih sebebi olun. Aynı zamanda otomotivde dünya ticaretinde olmazsa olmaz girdiler olan lojistik, kalite ve fiyat açısından da öne çıkmanız gerekiyor. Amacımız, kurumsal büyük şirketlerle global ölçekte çalışmayı geliştirerek sürdürmektir.
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
43
köşe yazısı / Zeynep Handan Özcebe
Yıllık izin Zeynep Handan Özcebe Avukat
Hiçbir işçinin yıl boyunca durmaksızın çalışması beklenemez. Böyle bir durum işçinin gerek fiziken gerekse ruhen yıpranmasına yol açacağı gibi insan haklarına da aykırı olacaktır. İşçinin izin kullanması hem dinlenmesini sağlayacak hem de daha verimli olmasına yardım edecektir. Özellikle yıllık iznin işçi için ne kadar önemli olduğunu bilen İş Kanunu, yıllık izin kullanımını ne işçinin ne de işverenin takdirine bırakmamış ve kullandırılmasını mecbur kılmıştır. Ülkemizde 4857 Sayılı İş Kanunu’na bağlı olarak çalışanların izin hakkı 53. madde ile güvence altına alınmıştır. Çalışan, işyerinde işe başladığı günden itibaren en az 1 yıl çalıştığında yıllık ücretli izni hak edecektir. Bu bir yıllık süreye çalışanın deneme süresi de dâhildir ve kanun gereği yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez. İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi; bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara on dört günden, beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara yirmi günden, on beş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmi altı günden az olamaz. Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir. İş sözleşmesi devam eden bir işçinin hak kazanıp da kullanamadığı yıllık izin süresi için ücreti, hizmet akdinin işveren veya işçi tarafından feshedilmesi halinde, akdin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine ödenmesi gerekmektedir. İş sözleşmesinin sona ermesi halinde ödenmesi gereken yıllık izin ücreti,
44
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yıllık zaman aşımına tabidir. 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 59. maddesinde, “iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir” şeklinde belirtilmiştir. Uygulamada sıkça görüldüğü üzere, bazen çalışanlar henüz izin hak edişi olmadan, yılını doldurduktan sonra hak edeceği izinlerinden avans olarak kullanabilmek için işverene başvurabilmektedir. İş Kanunu’nda da belirtildiği gibi işçiler, “her hizmet yılına karşılık, yıllık iznini gelecek hizmet yılı içinde kullanır”. Kanun maddesinden de anlaşılacağı üzere, işçi yıllık iznini ancak hak ettikten sonra kullanmalıdır. Kısaca avans izin uygulamasına kanunda yer verilmemiştir. Ancak bazı işverenler inisiyatif kullanarak personellerine bu izni kullandırmaktadır. Böyle bir uygulama halinde, bu durum işçi lehine yorumlanarak kanunda yer verilmese bile geçerli kabul edilecektir. Ancak, avans izin kullanan personel, iznini hak etmeden işten ayrıldığı veya çıkarıldığı durumda izin, kanuna aykırı olarak kullandırıldığından işveren aleyhine sonuç doğurmaktadır. Zira, eksiye düşen izin bakiyesinin çıkışta personelden kesilmesi kanuna aykırı uygulama olarak kabul edilmektedir. Bu konuda verilen yargı kararların da hak etmeden izin kullanan işçiden, şartların oluşmaması halinde izin parasının kesilmesi kabul edilmemektedir.
BEYÇELİK
BOSİAD SİNERJİ / Kasım - Aralık 2017
45
firma / Meklas
Meklas’tan örnek kampanya: 21 çalışan sigarayı bıraktı Süspansiyon sistemlerinin öncü markalarından Meklas Group, 2017 yılında başlattığı ‘sigarayı bırakma kampanyası’nın olumlu sonuçlarını alıyor. Kampanya süresince 21 çalışan sigarayı bıraktı. Meklas Group, sigaranın zararları konusunda çalışanlarını bilinçlendirmek ve sigarayı bırakmalarına yardımcı olmak üzere 2017 yılında başlattığı ‘sigarayı bırakma kampanyası’nın olumlu neticelerini almaya başladı. Genel Müdür Selçuk Çelik, 9 Şubat Dünya Sigarayı Bırakma Günü vesilesiyle sigarayı bırakmanın kazanımları ile ilgili farkındalık yaratmak amacıyla başladıkları kampanyanın sonuçlarını tüm çalışanlarıyla paylaştı. Çelik, “Bu kampanyayı düzenlerken amacımız, çalışanlarımızın hem kendi sağlıkları hem de aile fertlerinin ve toplum sağlığını düşünerek hayatlarında yeni bir başlangıç yapmaları için teşvik etmek oldu” dedi.
21 ÇALIŞAN SİGARAYI BIRAKTI Meklas Group’da kampanya başladığından itibaren 2017 yılında 11 kişi, geçmiş yıllardan bu yana ise toplamda 21 kişinin sigarayı bırakmasına destek olundu. Bu başarının elde edilmesinde 46
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
motivasyon ve bu alandaki destekler ile işyeri hekiminin gözetmen olarak çalışanlarla ilgilenmesi de başı çekiyor. “Sigarasız hayatın sağlık üzerindeki olumlu etkileri, kaliteli bir yaşamın ve başarılı bir iş hayatının vazgeçilmez parçasıdır” diyen işyeri hekimi Dr. Ayşe Nurdan Özen de, “Sigarayı bırakma kampanyalarının uygulanacağı en uygun alanlardan biri işyerleridir. Günlerinin üçte birini işyerlerinde geçiren çalışanlar için ortamın birbirlerini pozitif etkileyebilecek bir alan olması ve bu avantajı yönetimin de desteğini alarak yüksek bir katılım oranı ile kampanyamıza başladık. Katılımcıların hiçbirinde sigaraya bağlı sağlık sorunu bulunmaması iyi bir başlangıç noktası oldu. Sigara bırakma kampanyası için tetikleyici ve çok önemli unsur da şüphesiz ki Meklas Group’un başarıya ulaşanlara destek primi sözü vermesi oldu” diye konuştu.
firma / İpeker
İpeker’in çevreci kumaşları Beştepe’de büyük ilgi gördü Dünya Kadınlar Günü kapsamında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen etkinlikte görücüye çıkan İpeker’in çevreci kumaşları, büyük beğeni topladı. Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayesinde ‘Sıfır Atık’ konseptli bir etkinlik düzenlendi. Etkinlikte, dünyanın ilk Vegan V-Label sertifikalı kumaş üreticisi İpeker Tekstil’in kumaşları ve Ezratuba’nın sürdürülebilir moda anlayışıyla tasarladığı ‘Doğa Dostu Geri Dönüşümlü Koleksiyon’ sunuldu. Emine Erdoğan’ın büyük ilgisini çeken ve beğenisini toplayan Vegan Bakıripeği kumaşı ve koleksiyonu, çevreci ol-
masının yanı sıra ülke ekonomisine önemli ölçüde katkı sağlıyor. 15 Mart tarihinde düzenlenen etkinliğe katılan iş, sanat ve siyaset dünyasının başarılı kadınlarına, barışın simgesi olan zeytindalı işlemeli Vegan Bakıripeği’nden yapılan mendiller hediye edildi. Emine Erdoğan, dokusunda zeytin ağacı tohumu bulunan biyodegredasyon hızı yüksek mendilleri Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde toprağa gömerek ilk can suyunu verdi.
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
47
köşe yazısı / Esin Göksu Şeker
Nişasta bazlı şeker Yrd. Doç. Dr. Esin Göksu Şeker İstanbul Okan Üniversitesi Beslenme ve Diyet Uzmanı firstname.lastname@example.org
Nişasta bazlı şeker (NBŞ) olarak bilinen mısır şurubundan yapılan çakma früktozun sağlığa zararlarını yıllardır konuşuyoruz. Anlatmakta yetersiz olduğum kanısına ulaşmakta iken, şeker fabrikalarının özelleştirilmesi ile kamuoyunun bilgisine taşındı. Besin endüstrisine şekil veren kuruluşlar ve arkasında duran devlet büyüklerimiz bu uyarıların ciddiyetini pek dikkate almadılar. Şeker fabrikalarının satışının gündeme gelmesi ve oluşan kamuoyu bu sorunu gündeme taşıdı. “Peki, nedir sağlık için tehlikeli bir kimyasal madde olan bu nişasta bazlı şeker, yani çakma früktoz?”
NEDEN SAĞLIĞA ZARARLIDIR? Pancardan elde edilen şekerden farklı bir kimya-
sal yapısı olduğunu kesin olarak bildiğimiz NBŞ sağlığa zararlıdır. NBŞ, enzimatik bir reaksiyonla mısır nişastasından üretiliyor. İnsan organizmasında glikozun enerji olarak kullanılmasını sağlayan süreçten farklı bir yol izliyor. Karaciğerdeki metabolik zincire katılması için izlediği yol farklı. Sindirim sistemi, karaciğer, metabolik süreç böyle bir yapıyla karşılaşmadığı için yabancı cisim olarak algılıyor ve sorun da buradan başlıyor.
SAĞLIĞINIZDA NELERİ ETKİLİYOR? 1. KARACİĞERİN YAĞLANMASI: Tüm vücudun enerji dönüşüm sistemi olan karaciğer yağlanması ile işlevi bozuluyor. Karaciğerde insülin direnci gelişiyor. İnsülin direncinin olması obeziteye giden tehlikeli yolculuğun başlaması olarak tanımlanabilir. Sadece obezite değil, günümüzün önemli sağlık sorunu olan diyabetin de gelen ayak sesleridir. Bu iki hastalığın son yıllarda dünyada ve ülkemizde ne kadar arttığını biliyorsunuz. 2. KANSER: Çağımızın verem hastalığı da denilen ve çok can yakan bu sorundan da söz edilmeli. Vücudun otoimmün sisteminin tanımadığı bu yabancı cisim gibi algılanan früktoz şekeri, hücre dejenerasyonlarına neden oluyor. Bozulan yapı kanserleşen dokulara neden oluyor ve hızla çoğalmaya başlıyor. Kalınbağırsak, prostat, meme, karaciğer kanserleri bu önerge ile eşleştiriliyor. 3. TRİGLİSERİDLER YÜKSELİR, KOLESTEROL KONTROLÜ BOZULUR: Kanda trigliseridlerin yükselmesi şeker ve serbest yağ asitlerinin birleşmesi ile oluşur. Damarsal yapılar bu oluşumdan zarar görür ve plaklar gelişerek damar tıkanıklıkları artar. Damar tıkanıklıkları felç olma ve kalp krizi geçirme riskini yükseltir. 4. GUT HASTALIĞI OLUŞUR: Bozulan otoimmün sistem, enzimatik sistemi de etkileyerek pürin metabolizmasını etkiler ve ürik asit üretimini artırır. Gut hastalığı ortaya çıkar. Artan ürik asit
48
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
damarlar, eklemler ve böbreklerde birikmeye başlar, vücudu çürütür. Eklemlerde çok ağrılı yakınmaların oluşmasını yaratır. 5. YEME İSTEĞİNİ ARTIRIR: NBŞ tokluk hissi vermediğinden aşırı yemeye neden oluyor. NBŞ’li bir içecek içtiğinizde tüketeceğiniz beyaz unlu, nişasta zengini fastfood tüketiminiz 2-3 katına çıkabiliyor. Bu şöyle bir gerçeği de gündeme getiriyor; fastfood sektörü NBŞ’li içeceklerle kol kola yürüyor. Pizzalar kolalı içeceklerle, cipsler buzlu çaylarla pazarlanıyor ne yazık ki.
PİYASADA UCUZLUĞU İLE ÇOK TERCİH EDİLİYOR NBŞ’nin ucuzluğu ve aşırı tat verici özelliği çok önemli bir tehdit. Bu iki sözde avantajı ile her besinde kullanılıyor. Sadece tatlılara, şekerlemelere, meyve suları, gazozlar, kolalı içecekler değil, market raflarında gördüğünüz her iki besinden birine mutlaka giriyor. Çiğnediğiniz sakızdan ketçapa kadar tatlı/tuzlu her üründe kullanılıyor. Hazır çorbalar, unlu ve sütlü tatlılar, bisküviler, kekler, krakerler, cipsler, meşrubatlar, meyve su-
ları, pastane ürünleri gibi aklınıza gelebilecek her şeyin içinde var. Amerika Birleşik Devletleri’nde NBŞ kullanım kotası %2 iken, Türkiye’de bu oran %15 olarak saptandı. Çıkarılan yasalar ile de artış yapılması çok kolaylaştırıldı. Üretici kendi açısından haklı gibi görünüyor. NBŞ ile tatlandırma pancardan elde edilen kristal ya da toz şekere oranla çok daha ucuza geliyor. Tüketici bilinçsiz, çok tüketiyor ve ufak ufak zehirleniyor. NBŞ sıvı bir şekerdir. İçine girdiği gıdaların içinde toz ya da kristal halde kalmaz. Eklendiği her besinin içinde kendini kaybettirebilen, bir kimyasal yapıya sahip. Yoğurdun içine koyuyorsunuz hiç fark edilmiyor, eriyip gidiyor. Ayrana, buzlu çaya, her türlü meyve karışımına eklenebiliyor ve hiç fark edilmiyor. Bildiğimiz klasik şekerden farklı olarak genizde yakıcılık hissi bırakıyor. Tatlılık derecesi pancar şekerinden çok yüksek ve keskin bir tat yaratıyor. Son yıllarda medyanın da etkisi ile meyveli şekerli yoğurt, ayran “masum tatlı” olarak topluma enjekte edildi. NBŞ’li süt ürünlerinin “masum tatlı” diye pazarlanması bir faciadır. Gıda üreticilerinin vicdanı bu ürünü kullanmak
ve reddetmek arasında duruyor. Tüketici olarak NBŞ’li ürünlerden uzak olmak, onları satın almamak iyi bir yaptırım olabilir. Ancak devletin yönettiği, başında devlet görevlilerinin bulunduğu gıda şirketlerinin, yiyecek-içecek üreticilerinin bilim kurulunun kararını da dikkate alarak NBŞ’yi tamamen devre dışı bırakmaları sosyal ve yasal bir zorunluluktur. Şu gerçeği bilmeliyiz; NBŞ’ye ödediğimiz paranın yüzlerce katını yarın obezitenin, kanserin, damar sertliği ya da şeker hastalığının tedavisi için harcamak zorunda kalacağız. Devletin görevi halkın sağlığını korumaktır. NBŞ kullanım kotasını Amerika ve batılı ülkelerdeki gibi %2 oranına çekmek gerekir. Halkımızın geleceğinde obezite, diyabet, damar sertliği, bilişsel bozukluk ve kanser sorununu daha az görmek istiyorsak NBŞ kotasını daha aşağılara çekmek ulusal bir görevdir diye düşünüyorum. Ayrıca, NBŞ içeren gıda ürünlerinin hepsine “DİKKAT İÇİNDE NBŞ VARDIR” yazma zorunluluğunu getirmelidir. Etiket okuma alışkanlığı olmayan halkımızın kendileri ve nesilleri için bunu yapmayı ilke edinmelerini öneriyorum.
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
49
firma / Tredin
Tredin büyüme hedeflerini gözden geçirdi Otomotiv endüstrisi için akustik ses izolasyon ürünleri, iç trim parçaları, taban ve bagaj halısı ve motor izolasyon parçaları üreten Tredin, 2018-2022 dönemi stratejik aksiyonlar ve büyüme hedeflerini gözden geçirdi. Tredin’in KalDer işbirliği ile düzenlediği ‘Stratejik Yönetim Eğitimi’ ve 2018-2022 ‘Master Stratejik Plan’ gözden geçirme toplantısı, geniş kapsamlı olarak çalışan ve yöneticilerin katılımı ile 16-17 Şubat 2018 tarihlerinde yapıldı. Tredin Oto Donanım A.Ş. Genel Müdürü Mehmet Selam’ın açılış konuşmasıyla başlayan toplantıda, ‘Sürdürülebilir yalın mükemmellik ile pazarında sektörel liderlik’ vizyonuyla şirketin 2017 yılı faaliyetleri ve iş sonuçları değerlendirilirken, 2018-2022 dönemi stratejik aksiyonlar ve büyüme hedefleri de gözden geçirildi.
BİRİNCİ HEDEF: ÜRÜN GELİŞTİRİME OEM’lerin devreye aldıkları yeni projelerde yer alan Tredin’in ağırlıklı olarak Renault, Honda, Tofaş, Fiat, Hyundai, Ford ve Toyota gibi ana sanayilere üretim yaptığını kaydeden Genel Müdür Mehmet Selam, şunları söyledi:
50
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
“Diniz Holding ve dünya çapında sektörünün öncü firmalarından olan Fransız Treves firması ortaklığıyla 2000 yılında kurulan Tredin’in en büyük avantajı, müşteri ve ürün yelpazesinin genişliği. Üretimin yüzde 20’sini doğrudan ihraç eden firmamız, otomotiv endüstrisinin talepleri doğrultusunda bazı özel üretimleri kendi bünyesinde yaparak, Jaguar Land Rover (JLR) gibi müşterilere de ihracat yapmakta. Otomotiv sektörü için akustik ses izolasyon ürünleri, iç trim parçaları, taban ve bagaj halısı ve motor izolasyon parçaları üretimi yapan şirketimiz, önümüzdeki 2 yılda ürün çeşitlendirmeden çok mevcut ürünlerin geliştirilmesine yönelik çalışacak. Ayrıca Fransa’daki AR-GE merkezinde yapılan bazı aktivitelerin ürün ve proses mühendisliğini de Bursa fabrikasına alarak, mühendislik altyapımızı daha da geliştirmeyi hedefliyoruz. Endüstri 4.0 çalışmaları kapsamında bu yıl bazı hatları otomasyona alarak robot teknolojisini daha fazla kullanacağız. Endüstri 4.0 için 1+4 yıllık plan hazırlıklarını tamamlamak üzere olan Tredin, önümüzdeki yıl-
larda bu konuda daha da yoğunlaşarak otomasyon çalışmalarını sürdürmeyi planlıyor.”
TREDİN REKABETÇİLİĞİNİ ARTIRIYOR Ürünlerini ve üretim süreçlerini sürekli geliştirerek iş güvenliğinden ödün vermeden, çevreye ve insana saygılı, yasal mevzuata uygun hareket ederek faaliyetlerine devam eden Tredin, tüm operasyonlarında değer katmayan işleri elemine ederek, maliyetlerini minimize edip, daha da verimli hale getirerek rekabetçiliğini artırıyor. Öte yandan Tredin, kurumsal mükemmellik kültürü oluşturma, yönetim anlayışında tutarlılık sağlama, iyi uygulamalar hakkında bilgi edinme, yenileşimi ve değişimi yönlendirme ve elde edilen sonuçları iyileştirme amacıyla 2017 yılı itibarıyla KALDER üyesi olarak UKH (Ulusal Kalite Hareketine) katıldı ve ‘EFQM Mükemmellik Modeli’ni kendine kılavuz edindi.
firma / Beyçelik
Beyçelik Gestamp’a Altın Yıldız Ödülü Beyçelik Gestamp, Ford Otosan’ın gerçekleştirdiği İmalatçılar Zirvesi Ödül Töreni’nde ‘Altın Yıldız Ödülü’nü aldı. 2011 yılında da aynı ödülü alan Beyçelik Gestamp, sektöründe bu ödülü iki kere alan tek firma oldu. Ford Otosan ve imalatçılarının her yıl bir araya geldiği geleneksel İmalatçılar Zirvesi, 20 Mart tarihinde Ataşehir Sheraton Oteli’nde gerçekleşti. Zirvede yapılan ödül töreninde, otomotiv yan sanayi sektörünün önde gelen firmalarından Beyçelik Gestamp, Altın Yıldız Ödülü’nü aldı. Ford Otosan’dan 2011 yılında da aynı ödülü alan Beyçelik Gestamp, sektöründe bu ödülü iki kere alan tek firma oldu. Beyçelik Gestamp’a ödülü, Koç Holding Otomotiv Grubu Başkanı Cenk Çimen ve Ford Otosan Satınalma Direktörü Murat Senir tarafından verildi. Ford Otosan’ın teslimat performansı, kalite puanı, yeni projelerdeki problem çözme kabiliyeti gibi kriterleri referans alarak Türkiye’deki tedarikçilerini değerlendirmesi sonucu verilen ödülü, Beyçelik Gestamp adına Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO Baran Çelik ve Genel Müdür Engin Meydan aldı.
LİDERLİĞİMİZİ PEKİŞTİREN ÖDÜL
SEKTÖRÜN ZİRVESİNDE
Ford Otosan’ın Altın Yıldız Ödülü’ne ilişkin açıklama yapan Beyçelik Gestamp Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO Baran Çelik, “Tüm çalışanlarımızın desteğiyle aldığımız bu ödül, alanımızdaki liderliğimizi pekiştiren çalışmaların bir yansımasıdır. Bu ödülü ikinci defa alıyor olmaktan da büyük mutluluk duyuyoruz. Ford Otosan’ın tüm projelerinde soğuk ve sıcak sac şekillendirme, montajlı ürün ve kalıp üretiminde yoğun olarak yer alıyoruz. 2017 yılında ilk yurtdışı yatırımımız olan Romanya fabrikamız ile Ford Avrupa’nın projelerine de yoğun destek veriyoruz. Gelişen teknolojimiz, yatırımlarımız ve yetkin insan kaynağımızla Ford’un gelecek projelerinde de geniş bir hacimle yer almayı hedefliyoruz” dedi.
Beyçelik Gestamp, 2007 yılında İspanya merkezli uluslararası alanda otomotiv metal sektöründe ilk sırada bulunan Gestamp Automocion ile Beyçelik’in yüzde 50 oranında ortaklığı sonucu kuruldu. Beyçelik Gestamp, otomotiv yan sanayi metal sektöründe kalıp, teçhizat ve komponent tasarlayan, geliştiren ve üreten uluslararası bir şirket konumunda. Özellikle inovatif ürünler tasarlayarak daha güvenli ve daha hafif araç tasarımlarına destek olmakta ve buna bağlı olarak insan güvenliğinin artırılması, enerji tüketimlerinin azaltılması ve çevrenin korunması ana ilkelerine hizmet ediyor. Şirket ayrıca, sac şekillendirme ve kalıpçılık alanında Türkiye’nin ilk AR-GE merkezine de sahip.
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
51
firma / ÜÇGE
İhracatın Metalik Yıldızı ÜÇGE ÜÇGE, İDDMİB’in düzenlediği ‘İhracatın Metalik Yıldızları’ ödül töreninde, demir çelik eşya kategorisinde ödüle layık görüldü. İstanbul Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği (İDDMİB), metal sektörüne yönelik ihracatta başarıya imza atan şirketleri ‘İhracatın Metalik Yıldızları’ ile ödüllendirdi. Mağaza ekipmanları ve raf sistemleri alanında dünyanın en önemli tedarikçileri arasında yer alan ve 90 ülkeye ihracat gerçekleştiren ÜÇGE, ödül töreninde demir çelik eşya kategorisinde ödül aldı. Ödülü ÜÇGE Yönetim Kurulu Başkanı Gökçin Aras, İDDMİB Yönetim Kurulu Başkanı Rıdvan Mertöz ve Ekonomi Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Özgür Volkan Ağar’ın elinden aldı. ÜÇGE ailesi olarak bu değerli ödülü almaktan büyük gurur duyduklarını ifade eden Yönetim Kurulu Başkanı Aras, “Sektördeki rekabetçi gücümüzü; 41 yılın tecrübesi, yenilikçi teknolojimiz, üstün ürün kalitemiz ve her biri kendi alanında uzman 750 kişilik dev ekibimizden alıyoruz. 30 kişilik AR-GE ekibimiz ile sürekli yenilikçi ürünler üzerine projeler gerçekleştiriyoruz. Müşterilerimize sunduğumuz ürün ve hizmetlere yeni de52
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
ğer katmamız gerektiğinin bilinciyle ilerliyoruz. Yatırımlarımıza hiç durmadan devam ediyoruz. Bugün geldiğimiz noktada Avrupa’da mağaza ekipmanları ve raf sistemleri sektöründe ilk beş firma içerisinde yer alan, 90 ülkeye ihracat gerçekleştiren, ulusal ve global markaların tercihi bir firma olmanın gururunu yaşıyoruz” dedi.
ÜÇGE MARKA GÜCÜNÜ ÖDÜLLERLE TAÇLANDIRIYOR Yılda 5 bin mağaza donatan ÜÇGE, Türkiye’de tasarımla markalaşmanın yolunu açmayı hedefleyen ve geçtiğimiz yıl 6’ncısı düzenlenen Design Turkey ‘Endüstriyel Tasarım Ödülleri’nde de Saturn Raf Sistemleri ile 2017 İyi Tasarım Ödülü’ne layık görülmüştü. ÜÇGE aynı yıl, Bursa genelinde mobilya sektöründe 2012-2016 yıllarında En Çok Patent Başvurusu Yapan Firma Ödülü’nü de almıştı. 2018’e İhracatın Metalik Yıldızı Ödülü ile başlangıç yapan ÜÇGE; tasarım, AR-GE, patent ve ihracat alanlarında kazandığı değerli ödüller ile marka gücünü taçlandırmaya devam ediyor.
haber / Boyner alışveriş çadırı
Boyner alışveriş çadırı Bursa OSB’ye geliyor Boyner Grup’un ünlü erkek giyim markası Altınyıldız Classic, ürünlerini Bursa OSB’de kuracağı alışveriş çadırı ile uygun fiyatlarla tüketicilere sunacak. Elde edilecek gelir eğitime destek projelerine aktarılacak. kurulan alışveriş çadırlarından elde edilen gelir ise okul projelerine aktarılarak eğitime destek sağlanıyor. Boyner Grup çatısı altındaki Altınyıldız Classic’in alışveriş çadırı, Kemalpaşa OSB, Gebze OSB ve Pancar OSB’nin ardından Bursa’ya geliyor. Bursa Organize Sanayi Bölgesi Meşelipark Sosyal Tesisleri’nde 1 Nisan 2018’de açılacak çadır, 2 ay boyunca hizmet verecek.
BOYNER’DE SOSYAL SORUMLULUK BİR ŞİRKET KÜLTÜRÜ
Boyner Grup, kurumsal sorumluluk ve sürdürülebilirliğin tüm iş süreçleri ve kararların içine girmiş olmasına çok önem veriyor. Şirket, sosyal ve çevresel sorumluluğu, işe alımdan ürün ve tedarikçi seçmeye, ofis inşaatından çalışan gelişimine, pazarlamaya kadar her alanda başarıyla uyguluyor. Boyner Grup, sosyal sorumluluk çalışmalarına yaklaşımını, “Ele aldığımız toplumsal sorunun çözümüne finansal destek sağlamak yanında, değişimin ve dönüşümün bir parçası olmak, sorunun çözümünde aktif rol almaktır” diye açıklıyor.
Kurumsal sosyal sorumluluk çalışmalarıyla öne çıkan Boyner Grup, özellikle eğitim alanında örnek projelere imza atıyor. Boyner Grup çatısı altında moda perakendeciliği alanında hizmet veren ve şu an Beymen Business ve Altınyıldız Classics markalarını bünyesinde barındıran Br Mağazacılık, Bursa Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü ile örnek bir projeye gerçekleştiriyor. Ünlü erkek giyim markası Altınyıldız Classic, Bursa OSB’de kuracağı alışveriş çadırı ile kaliteli ürünlerini ekonomik fiyatlarla tüketiciye sunacak. Daha önce farklı sanayi bölgelerinde de BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
53
köşe yazısı / Sema Adalı
Sema Adalı İnsan Kaynakları Danışmanı email@example.com
Şimdilik “yapay zekâ”, “gerçek zekâ”nın dostu Herkes gibi bende “yapay zekâ” endişesine kapılmış durumdayken, dünyanın ilk robot vatandaşı Sophia “Yapay zekânın iş kaybına sebep olup olmayacağı” sorusuna “Çok fazla yalan habere maruz kalıyorsunuz’’ yanıtını verdi. Ve yapay zekâ ile ilgili fikirlerini şu sözlerle özetledi: ‘’Yapay zekânın sanayide kullanımı artmak zorunda, fakat insanlar sanayi devrimleri boyunca değişimlere ayak uydurdu. Yeni işler ortaya çıkacak ve benim yaptığım iş de, sürekli tekrarlayan ve riskli olan işlerin daha iyi yürümesi için yardımcı olacak. Böylece eğlenebildiğiniz şeylere daha çok zaman ayırabileceksiniz’’ şeklinde cevap vererek insanları biraz rahatlattı. Bende yapay zekânın insan kaynaklarını nasıl etkileyecek, geleceğe yönelik bizleri ne bekliyor diye merak etmeden edemedim. Yapay Zekâ Nedir ? Bir bilgisayarın veya bilgisayar kontrolündeki bir robotun, çeşitli faaliyetleri zeki canlılara benzer şekilde yerine getirme kabiliyetidir. Yani, daha önce insanlar tarafından yapılırken, makinelere yaptırılmaya başlanan komplike her şey yapay zekânın bir ürünüdür. Kod yazılarak ve programlanarak üretilmiş bilgisayar beyinli bir robotun/makinenin, hangi durumda ne tepki vereceği belirlenerek hayatı kolaylaştıran teknolojik aletler olarak da tanımlanıyor. Yapay Zekâ Çeşitleri Yapay zekâ kendi içinde 4’e ayrılır; Tip 1 - Salt Tepkisel: İlk yapay zekâlardır. Etrafındaki çevreyi veya durumu tamamen algılayarak gördüklerine göre davranış sergiler. Örneğin, Kasparov’u yenen bilgisayar, Google’ın AlphaGo adlı oyun oynayan yapay zekası gibi. Tip 2 - Sınırlı Hafıza: Geçmişte öğrendiği bilgileri toplar ve daha önceden programlanmış olan bilgilerinin üzerine ekler. Doğru kararlar vermek ve uygun şekilde aksiyon almak için yeterli de54
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
neyime ve belleğe sahiptir. Örneğin, sürücüsüz arabalar, akıllı asistanlar, ezberden konuşan robotlar, üretimi verimli hale getiren yazılımlar gibi. Tip 3 - Zihin Teorisi: Gelecekte olması beklenen yapay zekâ türüdür. İnsan davranışlarını etkileyebilir, duygu ve düşüncelerini anlayabilir. İnsanlarla sosyalleşebilir ve tamamen bir insan gibi davranabilir. Örneğin, Star Wars filmindeki robotlar, Ben Robot filmi vb. Tip 4 - Öz Farkındalığı Olan: Kendi benliğinin farkındadır ve kendisi ile ilgili bilgiler verebilir. Kendi iç halini fark edebilir, başkalarının hislerini tahmin edebilir ve olaydan sonuç çıkarabilir. Süper zeki, duygulu ve bilinçli. Örneğin, Ex Machine filmindeki Eva gibi. İnsan Kaynakları Açısından Yapay Zekâ Yapay zekâ, tüm sektörleri ve meslek gruplarını etkilerken insan kaynaklarını da çok genel anlamda etkisi altına almıştır. Bildiğiniz gibi insan kaynaklarının; işe alım, performans, eğitim, kariyer ve ücret yönetimi olmak üzere beş tane ana fonksiyonu vardır. Mevcut çalışmalar, yapay zekanın şimdilik en etkin olduğu işe alım sürecinde olduğunu göstermektedir. İşe Alım Sürecinde Yapay Zekâ Geçmişi, bugünü ve geleceği göz önünden bulundurarak yapay zekânın işe alım sürecini nasıl etkisi altına aldığını değerlendirelim. Dijitalleşme başlamadan önce şirketler işe alım sürecinde ilanlarını yerel gazetelere veriyor veya duyuru ilanları yapıyordu ve gelen başvurular tarafından boğuluyorlardı. İnternetin yayılması ve kullanımının artması ile 1999 yılından bu yana internete bağlı online iş başvuru sitelerinin de ortaya çıkmasıyla İK bölümleri büyük miktarda rahatladı. Daha sonra LinkedIn, sosyal medya, Skype, FaceTime mülakatları derken 2010-2020 yılları bu trend ile devam ediyor. İşe alım, günümüz şirketlerin en çok zorlandığı
süreçlerden birisi. Gelen başvuruların tek tek incelenmesi, pek çok başvuru içinden pozisyona en uygun kişiyi bulmak, seçilen adaylarla tekrar mülakat yapmak derken, inanılmaz bir operasyon işi ve işgücü yükü var. İşte bu noktada, yapay zekâ işe alım sürecine ilk olarak filtreler ile adım attı. Basit filtreleme algoritmaları sayesinde adaylar saniyeler içerisinde belirlenen kriterlere göre (okul, bölüm, iş/sektör tecrübesi, yaş, adres vb.) ayrılıyor ve potansiyel adaylar belirleniyor. Böylece eskiden olduğu gibi bir ton başvuruyu tek tek el ile inceleme dönemi de sona ermiş oldu. Bu da şirketlerin üzerindeki hata yapma olasılığını ve iş yükünü büyük ölçüde azalttı. Filtreleme algoritmaları, içinde bulunduğumuz teknoloji çağı için çok ileri bir seviye sayılmaz. Yapay zekânın asıl nimetleri mülakat aşamasında karşımıza çıkmaya başlıyor. Çünkü, elle CV eleme süreci sona erse bile şirketler mülakat yapmak için işe alım uzmanları istihdam etmek zorunda ve firmanın büyüklüğüne göre bu bazen ekstra maliyet olarak algılanıyor. Filtreme yöntemi ile yapay zeka işimizi kolaylaştırdı. “Teşekkürler”… Ama sonra, yapay zekâ “Mülakatlarda bazı sıkıntılar yaşanıyor, bunu da önlememiz gerek” dedi. Biz de nedir mülakatlarda yaşanan sıkıntılar dedik? Mülakatlarda Yapay Zekâ En uygun potansiyel adayları filtreleme yöntemi ile seçtik. Tabii zaman bizim için önemli bir faktör olduğundan birçok görüşme de teknoloji ile uyumlu şekilde “video mülakatlar” ile yapılmaya başlandı. Mülakat aşamasında video mülakatlar ile zaman kazandık. Ve tabii IK olarak en uygun adayı seçme hedefimiz var. Ama bazen bir üst yöneticinin onayı ile kriterlere uygun olmayan adayı işe almak zorunda kalıyor, bazen de önyargılarımız devreye giriyor, kendi deneyimlerimize göre karar veriyoruz. İşte bu noktada yapay zekâ “Sen insanoğlu duygularının etkisi altında kalarak yanlış karar verebilirsin ve bu iş için birçok
aday ile görüşerek zaman kaybediyorsun. Gel ben senin adına ön mülakat sürecini gerçekleştireyim” dedi ve devreye girdi. Ve ikinci adımını atarak yapay zekâ algoritmaları tarafından oluşturulmuş chatbotlar* artık mülakatlarda kullanılmaya başlandı. İlk ön elemeler yapay zekâ tarafından yapılacak. İşe başvuran kişinin ilk analizi, görüntü ve ses algılama teknolojileri ile yapılacak. Kişinin sorular karşısında verdiği tepkiler, vücut dilinin anlamlandırılması ve ses tonlaması analiz edilecek. Buradan elde edilen veriler, işe başvuran kişinin CV’si ile karşılaştırılacak. Ortaya çıkan sonuçta ise kişinin söz konusu pozisyon için uygun olup olmadığına yapay zekâ karar vererek, adayları minimize edecek. Yapay Zekânın Gelecekte İK Süreçlerine Etkisi Bilim adamları gelecekte IK süreçlerinin nasıl şekilleneceği ile ilgili öngörülerde bulunuyor. İşte onlardan bazıları: - Kuantum bilgisayarlar sayesinde çok kısa sürede çok fazla karmaşık veriler işlenebilecektir. Bu sebeple yazılımlar/kuantum bilgisayarlar, İK’nın tüm süreçlerinde daha fazla rol alacak. - Uygun algoritmalar kullanan yazılımlar, şirketin içerisinde olan işgücünü nitelik ve nicelik olarak ölçecek ve şirketin ihtiyaçlarını belirleyecektir. Yapay sürü zekâsı** sayesinde yazılımlar şirketlerimizde insan kaynakları envanteri, eğitim ihtiyaç analizleri, turnover raporları/planları saniyeler içerisinde yapacak. - Veri madenciliğini kullanan yapay sürü zekâsı, şirketin ihtiyacı doğrultusunda işe alım süreçleri otonom olmaktan çıkacak. - Şirketin mevcut durumunu, açık pozisyonları, aday kriterlerini ve adayların uygunluğunu aynı anda değerlendirecek olan yapay zekâ yazılımı mülakat süreçlerinde de aktif rol alacak. - Başvurular arasında ön eleme yapan yapay zekâ, sanal mülakatları da yapacak. Adaya sorular soracak, verdikleri yanıtlara göre gerçek/online mülakata davet etme veya etmeme kararını verecek. Bu sayede sanal mülakat ile şirketler zaman ve maliyet tasarrufu sağlayacak. - Ön görüşmeleri yapacak olan yapay zekâ belirlenen geçici kriterlere ve adayların sosyal medya analizlerine göre eleme yapacak. - Sosyal medya daha fazla önem kazanacak. İK bölümleri işe alım süreçlerinde adayların sosyal medya hesaplarını kontrol eden yazılımlar kullanacak. Bu sayede adaylarla ilgili sosyal medya kişilik envanteri çıkaracak. - Teknoloji bire bir mülakatları da etkileyecek. İşe alım uzmanları, mülakat karar verme aşamasında teknolojik ürünleri kullanacaktır. Örneğin, artırılmış gerçeklik teknolojisi ile adayların kalp atışları, vücut ısıları vb. verileri eşzamanlı görebilecek. Bu sayede karar verme aşamasında adayın doğruyu
Hiçbir ordu, vakti gelmiş bir fikir kadar güçlü değildir. Victor Hugo söyleyip söylemediğini anlayabilecekler. - İK sistemlerinde yaşanacak olan bu inovasyon sebebiyle şirketler işe alım ekiplerini küçültecektir. Çünkü birçok işi yazılımlar gerçekleştirecek. - Yapay sürü zekâsı, karışık hukuk kurallarını çalışanların durumları ile eşleştirerek bordro süreçlerinde ilk etapta yığınlarca veriyi işleyecek ve sonuca ulaştıracaktır. Böylece özlük ekipleri de küçülmeye gidecek. - Şirketin gelişmesi gereken noktalara göre veri madenciliği yapacak olan yapay sürü zekâsı, eğitim ihtiyaç analizi çıkaracak, bu analize göre çalışanlara eğitim programları düzenleyecek. Bu sebeple e-eğitimler daha fazla önem kazanacak. - Sistem bir süre sonra tüm bölümlere hakim olacak ve şu anda kullandığımız bir ERP sistemi gibi kuruma entegre edilmiş yazılım olacak. - İK çalışanlarının yetkinlikleri arasında program yazabilme yetkinliği aranacak. Diğer adıyla insan kaynaklarının bilişimcilerin dilinden anlaması ve konuşması zorunlu olacak. Yapay zekâ hiçbir zaman size doğrudan kimi almanız gerektiğini söyleyemeyecek, sadece yukarıdaki adımlarda operasyonel olarak destek sürecinde yer alacak. Koluma Gir, Destekle Beni Yukarıdaki yazılardan da anlaşıldığı gibi aslında yapay zekâ korkulacak bir şey değil. Herkes yapay zekâyı kendi mesleği açısından araştırınca öyle çok da tehdit edici olmadığını görebilir. Burada önemli olan; katkı sağlamayan, işi yavaşlatan, hata oranını artıran konuları tespit ederek işi daha verimli hale getirmek ve pek çok insanın işini hızlandırmak ve geliştirebilmek.
ve algoritmalara geçerken, son söz yapay zekânın oluyor” şeklindeki manşetler aslında geçersiz. Çünkü, o yazılımı yazan, beklentileri tanımlayan, min./mak. limitleri belirleyerek son kararı yapay zekâyı yaratan gerçek zekâya sahip canlı makine olan insan, yine son sözü söyler. Yapay zekâ İK’nin yerine geçmeyecek, destekleyici olacak. “Bir Gerçeği” Fark Edebilmek Yapay zekâ teknolojileriyle artık işe alım, işten çıkarmalar, oryantasyonlar, performans değerlendirmeleri, eğitimler, işyeri memnuniyeti, kariyer yönetimi, koçluk, ücret yönetimi, prim ve promosyon gibi insan kaynakları sorumluluğu altındaki konularda gelişmeler yaşanıyor. Fakat bunların hepsinin, henüz başlangıç seviyesinde olunduğu da bir gerçek. Ancak şu gerçeğin de farkına varmamız gerekiyor ki, iş dünyasında dijitalleşmenin en gerisinde kalan insan kaynaklarıdır. İK süreçlerini teknolojik altyapıya dayandırma konusunda çok geç kalmış durumdayız ve gidilecek yollar, aşılması gereken zorluklar var. Bir an önce insan kaynakları süreçlerini teknolojik altyapıya dayandırmalıyız. * Chatbot: Kişiyle genellikle belirli bir senaryo üzerinden iletişim kuran, sorular soran ve aldığı cevaplara göre konuşmayı sürdüren bir yazılım, aslında bir nevi sanal asistan da denebilir. ** Yapay Sürü Zekâsı (Artificial Swarm Intelligence): İnsan beynini, düşüncelerini, duygularını okuyacak dijital teknolojiler geliştikçe yapay zekâyı bu teknolojilerin kontrolünde geliştirmek daha güvenli olacağı belirtilmektedir. Böylece oluşacak yapay zekâlar, aslında insanların vicdanları ve duyguları kontrolü altında hareket edecek ve insan vicdanının kabul etmeyeceği girişimlerde bulunmayacaktır. Elbette şimdilik çok erken aşamada olan bu kavram, belli algoritmalar ışığında işe alım ve performans değerlendirmesi gibi işlemlerde kullanılıyor
Geleneksel IK yöntemlerine göre yapay zekâ, insan kaynakları çalışan sayısını azaltsa da genel olarak hem mali açıdan hem zamandan hem de iş yükünden tasarruf ettirilecek. ServiceNow firmasının 350 üst düzey İK yöneticisi arasında yaptığı araştırmaya göre, yöneticiler istedikleri anda istedikleri bilgiye ulaşabildikleri için yapay zekâ teknolojilerini çok yararlı buluyorlar. Bu sayede bürokratik süreci atlayarak zamandan tasarruf edildiğini düşünüyorlar. Aynı araştırmadan çıkan başka bir sonuç ise, yöneticilerin %92’si gelecekte çalışanlara verilen hizmetin neredeyse tamamen yapay zekâ üzerinden olacağını düşündüğü. Bir başka sonuç ise, çalışanlarla iletişimin chatbotlar üzerinden olmasının bazı durumlarda aşırı rahatlık sağladığı. “Artık karar mekanizması insanlardan yazılımlara BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
55
firma / Bemis
Bemis’e yeni fabrika Bemis, Bursa OSB’de 11 bin metrekare kapalı alana sahip olan AR-GE odaklı yeni ve modern fabrikasının açılışını gerçekleştirdi. Bursa’da 24 yıl önce üretim yolculuğuna başlayan, bugün ise 3 bin çeşit endüstriyel elektrik malzemesi üreterek 37 ülkeye ihracat gerçekleştiren Bemis, Bursa Organize Sanayi Bölgesi’ndeki 11 bin metrekarelik AR-GE odaklı yeni fabrikasını hizmete açtı. Eski bakanlardan Faruk Çelik’in katıldığı açılış töreninde iş ve siyaset dünyasından önemli isimler yer aldı. Açılış konuşmasında Afrin Harekâtı’na dikkat çekerek Türkiye’nin zor bir süreçten geçtiğini belirten Faruk Çelik, “Önemli ve tarihi olaylara şahit olduğumuz bir süreç içerisinde bu açılışı gerçekleştiriyoruz. Türkiye son 2-3 yıldır yoğun bir şekilde terörle mücadele ediyor. Bu mücadelemizin bugün savaşa dönüştüğü bir ortamda böyle 56
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
güzel işler yapıyoruz. Bu milletin imanı, karakteri, yapısı bunu gerçekleştiriyor. Bir taraftan ülkemizin bekası için mücadelelerimizi sürdürürken, diğer taraftan da kalkınma adına yapılması gereken ne varsa, bunların yapıldığını görmekten mutluluk ve övünç duyuyoruz” dedi.
hayatını bu güzel tesisle taçlandırıyorlar. Emeği geçen herkesi tebrik ediyorum” diye konuştu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yatırım ve istihdam çağrısına uydukları için Bemis ailesini kutlayan Bursa Vali Vekili Ergün Güngör de, “Bu tür yatırımlar birliğimizi ve beraberliğimizi bozmak isteyenlere en büyük cevaptır. Eğer Bursa sanayide bu kadar güçlüyse, 25 milyar doların üzerinde ticaret hacmi gerçekleştiriyorsa, bunda Şinasi Güneş gibi işadamlarımızın çok değerli katkıları var. 24 yıldan bu yana sürdürdükleri iş
Açılış töreninde söz alan BTSO Başkanı İbrahim Burkay da, bugün Türkiye’nin ekonomideki mücadelesinin merkezinin Bursa olduğunu söyledi. Burkay, “Merkezi bütçeye koyduğu katkı ile Bursa gerçekten Türkiye’nin lokomotif şehirlerinden bir tanesi. Bu mücadelede önümüzdeki süreçte dünyadaki 10 büyük ekonomiden biri olmayı hedefleyen Türkiye’nin, bu hedefini yakalamasındaki en önemli gücü Bursa. Bu tesisimiz de
“2023 HEDEFLERİ İÇİN BURSA ÖNEMLİ BİR MERKEZ”
orta, yüksek ve ileri teknoloji üretecek ve birçok alanda elektronik komponent üretecek önemli bir merkez. Ve bu tesis BEMİS ailesinin dönüm noktalarından biri olacaktır” dedi.
“EKONOMİ SAVAŞINDA MÜCADELEMİZİ SÜRDÜRÜYORUZ” BEMİS Yönetim Kurulu Başkanı Şinasi Güneş de başarısı hikâyesini anlatarak şunları söyledi: “24 yıl önce 60 metrekare yerde 3 çeşit ürünle yolculuğumuza başladık. Özgün tasarım, inovatif yaklaşım, kaliteli sürdürülebilir uygulamalarla müşteri tercihlerini hak etmiş ve bugünlere ulaşmış bulunuyoruz. Türkiye’nin ilk organize sanayisinde 11 bin metrekare kapalı alanda 3 bin çeşit ürünümüzle 37 ülkeye ihracat yapmaktayız. Tabii bu aşamaya gelmemizde müşterilerimizin ve çalışanlarımızın ciddi emekleri oldu. Bu işletmede tedarikçiler, çalışanlarımız olarak emeği geçen herkese çok teşekkür ediyorum. Günümüzde cephede, diplomaside savaş veriliyor ama en önemli savaşlardan biri ekonomide veriliyor. Sanayicilere de ekonomide savaş vermek düşüyor. Biz de bu anlayışla mücadelemizi sürdürüyoruz.” Açılış töreninde AK Parti Bursa Milletvekili Zekeriya Birkan, Bemis ailesini tebrik ederken, Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Şükrü Köse de, Bemis ailesinin Bursa ve ülke ekonomisine 24 yıldır katkı sağladığını kaydetti. Konuşmaların Bemis’in yeni modern fabrikasının açılış kurdelesi hep birlikte kesildi.
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
57
haber / BOSİAD
BOSİAD ailesi büyüyor Bursa Organize Sanayi Bölgesi Sanayicileri ve İş Adamları Derneği’nin (BOSİAD) 5 Şubat 2018 tarihindeki Yönetim Kurulu toplantısında, yeni üyelere rozetleri takıldı.
BOSİAD Başkanı Abdullah Bayrak ve Yönetim Kurulu üyelerinin katıldığı, gündemdeki proje ve çalışmaların görüşüldüğü toplantıda konuşan Başkan Bayrak, “Türkiye’nin ilk ve en köklü organize sanayi bölgesinde yer almamıza rağmen BOSİAD daha yeni bir dernek. Fakat yaptığı çalışmalar ve içinde yer aldığı projelerle kendini kanıtladı. Yeni üyelerle birlikte BOSİAD ailesi de büyüyor ve gelişiyor, gücümüze güç katmaya devam ediyoruz. BOSİAD’ın projelerinde sadece Yönetim Kurulu değil, 200’ü aşkın üyesiyle tüm 58
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
iş insanlarımızın aktif bir şekilde rol almasını istiyoruz. Sanayicilerimizin önündeki engellerin kaldırılması için mücadel ediyoruz. Çalışmalarımızda bizleri yalnız bırakmayan ve her zaman yanımızda olan üyelerimize çok teşekkür ediyorum” dedi. Bayrak’ın konuşmasının ardından BOSİAD’ın yeni üyelerinden Coats Türkiye’den İnci Şahin’e rozetini Başkan Yardımcısı Mefküre Zümbülova, 3F firmasından Tolga Olağaner’e de rozetini Başkan Abdullah Bayrak taktı.
haber / Ahmet Özenalp’e ziyaret
BOSİAD’dan Ahmet Özenalp’e nezaket ziyareti BOSİAD Başkanı Abdullah Bayrak, geçtiğimiz günlerde yeni yerine taşınan DTG ve BGM şirketlerinin sahibi Ahmet Özenalp’e hayırlı olsun ziyaretinde bulundu. Dış Ticaret ve Gümrük hizmetleri (DTG) ile Bursa Gümrük Müşavirliği AŞ’nin (BGM), Bursa Organize Sanayi Bölgesi Sosyal Tesisler yolu üzerindeki yeni binalarında gerçekleşen ziyarete, BOSİAD Başkanı Abdullah Bayrak’ın yanı sıra, BOSİAD Denetleme Kurulu Üyesi Özcan Gök, BOSİAD Yönetim Asistanı Güzin Özdemir ve Mimar Canan Karahan yer aldı. Ahmet Özenalp’e yeni işyerlerinin hayırlı olmasını temennisinde bulunan BOSİAD Başkanı Bayrak, “Bugüne kadar gerek URTEB Genel Başkanlığı gerekse de önceki dönem Bursa OSB Denetim Kurulu Üyesi kimliğinizle, sanayi bölgemiz ve sanayicilerimiz için çok önemli projelerde yer aldınız. Bu birlikteliğimizin ve işbirliğimizin, özellikle
sanayicilerimizin her alanda bilgilendirilmesi adına artarak sürmesini çok önemsiyoruz” dedi.
SANAYİCİ VARLIK SEBEBİMİZ BOSİAD yöneticilerinin ziyaretinden duyduğu memnuniyeti ifade eden Ahmet Özenalp de, “Sanayiciler varlık sebebimiz. Bizim görevimiz sanayiciye hizmet etmek. Bu hizmet de yasaların çizdiği yol üzerinden yapılacaktır. Sanayicinin derdine derman olacak her türlü çalışmanın içinde bundan sonra da yer alamaya devam edeceğiz” diye konuştu. Ahmet Özenalp konuklarına yeni yerlerini gezdirerek, departmanlar hakkında bilgiler de verdi. BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
59
haber / Futbol Turnuvası
D A İ S O B Futbol Turnuvası başladı Bursa futbolunun en prestijli turnuvalarından olan BOSİAD Futbol Turnuvası’nda heyecan başladı. Turnuvada 7 grupta 34 takım mücadele veriyor. Bursa Organize Sanayi Bölgesi Sanayicileri ve İş Adamları Derneği’nin (BOSİAD) organizasyonunda bu yıl 14.sü düzenlenen futbol turnuvası başladı. 7 grupta 34 takımın mücadele edeceği turnuvanın ilk maçında, 24 Mart Cumartesi günü Bursa Organize Sanayi Bölgesi ve Aktaş Holding takımları karşı karşıya geldi. BOSİAD Başkanı Abdullah Bayrak, Yönetim Kurulu üyeleri Emre Yılmaz ve Sami Erol, bölge sanayicileri ile Futbol Tertip Komitesi üyelerinin de izlediği karşılaşmaya futbolseverler büyük ilgi gösterdi. 60
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
Açılış maçı öncesinde bir konuşma yapan konuşan BOSİAD Futbol Tertip Komitesi Başkanı Emre Yılmaz, “Bizler firmalar arasındaki dostlukları pekiştirmek ve yeni dostluklar kurulmasına vesile olmak amacıyla bu yola çıktık. Geçen süre içerisinde de bu amacımıza ulaştığımızı görüyoruz. BOSİAD Futbol Turnuvası artık bir marka oldu. ‘Yolun centilmenlik, hedefin kupa olsun’ sloganımıza uygun olarak sahada rekabet, dışarıda dostluğun en güzel örneklerini turnuvamızda görüyoruz. 1,5 ay boyunca devam edecek olan turnuvamıza katkı koyan herkese teşekkür ediyor, takımlarımıza başarılar diliyorum” dedi. Turnuva açılışı öncesinde gerçekleştirilen balon futbolu, boğa rodeo yarışmalarıyla da futbolseverler keyifli dakikalar yaşadı.
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
61
sanat / Çini
Çini keyifli bir sevda Çini sanatçısı Hatice Şehnaz Baykal, çini sanatının sadece çamurun yapımından ibaret olmadığını, içinde birçok anlamlar yüklü bir sevda olduğunu söyledi. Hatice Şehnaz Baykal, moda tasarımcısıyken hobi olarak başladığı çini sanatı yolculuğunda 20 yılı geride bıraktı. Bu sanatı icra etmek adına yıllar boyu en iyi hocalardan eğitimler aldı ve kendini geliştirdi. Bugün bu sanatın yeni nesle aktarılması adına sanat sevdalısı bir isim. Aynı zamanda Kültür Bakanlığı sanatçısı da olan Hatice Şehnaz Baykal, çini sanatındaki çalışmalarını anlattı… Çini sanatının 1200 yıllık tarihi olan sır altı bir mücevher olduğunu söyleyen Baykal, “Hamdım, piştim, yandım diyerek özüne damga vurmuş nadide sanatlardan biridir çini. 11 aşamadan geçen, 11 elin emek verdiği bu sanatı ileriki nesillere aşılamaya çalışıyorum. Çini sanatı sadece çamurun yapımından ibaret olmadığı gibi, içinde birçok anlamalar yüklüdür. Lalenin dik duruşunda Allah’ı, gülün kokusu peygamberimizi, papatyanın saflığı ve soyağacını, narın kutsal ve bereketli oluşunu, lotus çiçeğin karanlıktan aydınlığa çıkışı ve doğanın yeşil renginin cenneti simgelemesi... Her motifin olağanüstü anlamlar yüklemesi, bu sanata daha da değer katmıştır. Desenler günlük yaşamdan ve doğadan alınarak bisküvilere işlenmiştir. Çini sanatı bir dönem unutulmaya yüz tutsa da Büyük Selçuklu ile başlayıp Anadolu Selçukluları ile devam etmiştir. Daha sonra sarayın desteğiyle Osmanlı dönemimde en parlak dönemini yaşamıştır. Günümüzde de kültür elçileri sayesinde hâlâ yaşatılmaktadır” dedi. 62
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
HOBİ OLARAK BAŞLADI VAZGEÇEMEDİ 20 yıl önce başka bir meslek sahibiyken (moda tasarımcısı), hobi olarak başladığı bu sanattan vazgeçemediğini ve 4 yıl çok iyi hocalardan eğitimler alarak meslek edinmeye karar verdiğini belirten Hatice Şehnaz Baykal, zaman içinde sergiler açarak sanatını pekiştirdiğini ve daha ileri boyutlara taşıdığını anlattı. Halen bu sanatı kendi atölyesinde, üniversitelerde eğitimler, workshoplar, konferanslar vererek, derneklerde dersler vererek sürdürdüğünü, sanatseverlere ve yeni nesle aşılamaya çalıştığını açıklayan Baykal, şöyle devam etti: “Bu sanatı öğrenmek için önce klasik bilmek gerekiyor. Fakat moda tasarımı eğitimi almamdan dolayı ve tasarım yönümün ağır basmasından dolayı bu sanata tasarım işler çıkartarak, bunun yanında eskiyle yeniyi harmanlayarak yeni eserler ortaya koyuyor ve sergilerimle kişilere sunuyorum. Atölyemde kupon işler yaparak çinilerime sahip olmak isteyen kişilere özel çalışmalar, tasarımlı işlerle yardımcı oluyorum. Bunun yanında siyasilerle çalışıyorum, portreler ve özel çalışmalarım da mevcut. Tasarım sanatçısı olmamdan da kaynaklı hiç yapılmamış, kişiye özel tasarımlı işler de yapıyorum. Mimarlarla ev içi ve dışı dekorasyon, bina içi ve dışı çini kaplama gibi daha büyük boyutta çalışmalar da yapıyoruz.”
İSTEYEN HERKES YAPABİLİR Bu sanatı isteyen herkesin yapabileceğini, ancak kişinin kendisinden bir şeyler katmadığı sürece
hobiden öte gidemeyeceğini vurgulayan Baykal, “Çini aslında biraz istek, biraz emek, biraz da zaman ayrıldığında mutlaka yapılabilecek bir sanat dalı. Her sanatta olduğu gibi bu sanatın da incelikleri, zorluğu elbette var. Ama biraz zaman ve emek bunu da çözecektir. Biliyorsunuz ki hayatta kurallar olmadan hiç bir işe ve sanata başlayamazsınız. Çini sanatının en keyifli ve diğer klasik sanatlardan ayrılan yönü de soyut bir sanat olmasıdır. Bu da çini sanatını daha keyifli hale getiriyor. Çiniyi hayatımızın hemen hemen her anında, biraz dikkat edersek görebiliriz. Biraz hayal gücü, biraz tasarım, biraz da emekle birçok yere uygulayabiliriz” diye konuştu.
İŞ İNSANLARI SANATI HAYATINA SOKMALI İş dünyasının yoğun ve yıpratıcı stersinden uzaklaşmak için iş insanlarının sanatı hayatlarının bir parçası haline getirmelerini de öneren Baykal, “Hangi meslek sahibi olursak olalım sanatın hayatımızda olması şart. Atatürk de, ‘Sanatsız milletin bir hayat damarlarından biri kopmuştur’ diyerek, sanatın önemini çok güzel ifade etmiştir. Bir de şunu ifade etmek istiyorum; yoğun iş temposundan kurtulmak isteyen fakat vakit ayırmakta zorlanan insanlarımız için biz buradayız. Workshoplar ile sanatı ayaklarına götürerek sanatla tanışmalarına, birkaç saat de olsa sanatla iç içe olmalarına katkıda bulunuyoruz. Böylelikle iş stersinden bir nebze de olsa kurtuluyorlar. Sanat hayata bakış açımızı, yaşamımızı daha anlamlı hale getirmemizi sağlar. Sanatla iç içe hayata ve yaşama dair sanat yolunuz olsun” ifadelerini kullandı. BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
63
fotoğraf öyküsü / Petra
Dr. İsmail Şeker Radyoloji Uzmanı
İsmail.firstname.lastname@example.org Bilson Ultrasonografi Merkezi
Gizemli antik kent: Petra Savaş öncesi gezdiğim ve unutamadığım gizemli, antik masal kenti. Petra, eski Yunanca’da taş anlamına gelen 2200 yıllık bir antik kent. Güney Ürdünlü bir Arap topluluğu olan ve MÖ 400 ile MS 106 yılları arasında yaşayan Nebati halkının başkenti. Gün ışığının açısına göre renk değiştiren dev kum kayaları içinde uzanan dar ve derin 1 km uzunluğunda bir kanyonla ulaşılıyor bu antik kente. Gizli konumu, gözden ırak bir kent özelliği kazandırıyor Petra’ya. Dev kum kayaları üstüne çıkarılan işçiler yukarıdan aşağıya doğru kayayı oyarak yere indiklerinde günlerce sonra özgür olabiliyorlarmış. Bir antik çağ barajı da içeren ve önemli bir ticaret merkezi olan kentin yapımı 500 yıl sürmüş. Petra’da yaşayan halk, yumuşak ve güneşin açısına göre rengi pembe, kırmızı, turuncu ve sarıya dönüşen kumtaşı kayalarına anıt mezarlar, görkemli tapınaklar, kaya mezarları, evler, ticarethaneler yaptılar. Kentin en önemli yapısı ise,12 katlı bir binanın yüksekliğine sahip olan ve mühendislik gizemi günümüzde çözülmeye çalışılan El Hazne’dir.
64
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
Petra Antik Kenti, tarih sahnesinden silinmesinden yaklaşık 1000 yıl sonra çoğu Ürdünlü’nün bir efsane olarak bildiği ve sıklıkla anlattığı kent, 1812’de maceraperest gezgin İsviçreli Johann Burckhardt tarafından yeniden bulundu. 1985 yılında UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası listesine alınan Petra, 2007 yılında oluşturulan Dünyanın Yeni Yedi Harikası arasında yer almıştır.
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
65
sağlık
Sağlıklı bir yaşam için burundan nefes alın Sağlıklı bir solunum fonksiyonu ve vücut için burundan soluk alıp vermenin esas olduğu söyleyen Medicana Bursa Hastanesi Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Ahmet Karaaslan, burnundan nefes alamayan kişilerin yaşadığı sağlık sorunları ve çözüm yöntemleri hakkında bilgi verdi. Medicana Bursa Hastanesi Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Ahmet Karaaslan, burnun sadece havanın girip çıktığı bir organ olmadığını söyleyerek, “Nefes alıp verme sırasında havayı nemlendirir, ısıtır, sesimizin bize özgü olmasını sağlar, kulağımızı havalandırır, koku almamızı sağlar. İnsan sağlığı için çok önemli bir organdır” diye konuştu.
TIKANIKLIK YORGUNLUK NEDENİ
Op. Dr. Ahmet Karaaslan
66
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
Burun tıkanıklığı durumunda hastaların yaşadığı sorunlar hakkında bilgiler veren Dr. Karaaslan, “Genelde burun tıkanıklığı ile başvuran hastalar horlama, ağzı açık uyuma, sabahları yorgun uyanma, gün içerisinde yorgunluk ve uykuya meyil gibi problemler yaşar. Burun tıkanıklığının büyük bir kısmı, burun içinde orta hattı oluşturan septum dediğimiz kıkırdak ve kemik dokunun düzensizliğinden, eğriliğinden kaynaklanmaktadır. Bir kısmı da valv denilen nefes alma açısı darlığı ile burun kanadındaki zayıflık, burun ucundaki düzensizlik ve zayıflık, konka denilen burun eti problemlerinden oluşmaktadır” dedi.
DAHA RAHAT NEFES İÇİN Op. Dr. Karaaslan, burundan rahat nefes alınamaması durumunda yapılabilecek operasyonları şöyle anlattı: “Septoplasti (burun orta hattını oluşturan kemik ve kıkırdak ameliyatı), nazal valv (nefes açısı ve burun kanadı) cerrahisi, tip plasti (burun ucu ameliyatı) ve konka (burun eti) cerrahisi ile hastanın daha rahat nefes alması sağlanabilir. Rinolplasti (burun estetik) ameliyatları tek başına yapılabildiği gibi septoplasti ameliyatı ile birlikte yapılmaktadır. Böylece hasta şekil olarak istediği bir buruna sahip olduğu gibi daha rahat nefes almaktadır. Septorinoplasti ameliyatı olan hasta daha rahat nefes aldığı gibi psikolojik olarak da kendini daha rahat hissetmektedir. Bu da kendine olan güvenini ve başarısını arttırmaktadır.” Bez tamponların yerini artık silikon tamponların aldığını da açıklayan Dr. Karaaslan, bu tamponların içerinde delik olduğu için hastaların daha kolay nefes aldığını ve çıkarılması aşamasında ağrı yaşanmadığını da ifade etti.
Çocukları en çok yaralayan sporlar Spor yaralanmaları çocuklarda sık karşılaşılan bir problem. Bu durum kısa süreli olarak aktiviteye devam edememe, uzun süreli olarak ise ciddi sakatlıklara ya da kalıcı problemlere neden olabilir. Jimnastik sporu son dönemde aileler tarafından sık tercih edilen bir spor türü ve çocuk sağlığı üzerine birçok olumlu katkısı var. Osteoporosis İnternational’da yayınlanan çalışmada, 4-12 yaşlarındaki çocuklarda jimnastiğin el bileğindeki kemik gelişimini desteklediği görülmüştür, ancak Acta Ortopedica Brasileira’da yayınlanan çalışmada ise jimnastik yapan çocukların yüzde 65’inde el bileği yaralanması, yüzde 82’sinde de el bileği ağrısı tespit edilmiştir. Bu durumun sebebi olarak bağların zamanla esnekliğinin artması ve stabilizasyon kaybı gösterilmiştir. 2016 yılında Rio de Janeiro’da yapılan Yaz Olimpiyatları’nda bin 100 yaralanma oluşmuştur ve en yüksek yüzdeye jimnastik sahiptir. Esneklik ve stabilizasyon düzgün bir şekilde kontrol altına alınmazsa çocukluktan gelen yaralanmalar uzun vade de tekrarlanır.
ele alındığında, çocuklarda diz yaralanmalarına neden olduğu ortaya çıkmıştır. Bu tür sporlar temas içeren sporlar oldukları için yaralanma yüzdeleri oldukça fazladır. Okul çağındaki sporcuları inceleyen çalışmalarda, çocuklarda en çok ayak bileği yaralanması olduğu ortaya çıkmıştır. En çok yaralanma futbol, hentbol ve güreş gibi sporlarda ortaya çıkmıştır.
programlarına kesinlikle eklenmelidir. Sporun türüne bağlı olarak kişinin ihtiyaçları belirlenmeli, stabilizasyon egzersizlerinin her zaman üst sıralarda olduğu bireysel egzersiz programları hazırlanmalıdır.
Dalış, tenis, su topu, yüzme ve golf en düşük yaralanma oranlarına sahip sporlar olarak kayda geçmiştir. Bu spor türlerinin hemen hemen hepsi yumuşak tarzdaki sporlardır, ancak vücudun tek bir tarafına (asimetrik) odaklandıkları için uzun süreli problemlere yol açabilir. Ergenler üzerinde yapılan çalışmalarda yüzme sporunun gövde asimetrisi ve kifozu (kamburluk) artırdığı, özellikle genç kızlarda bel ağrısı ile ilişkisi tespit edilmiştir.
EN ÇOK YARALANMA FUTBOL, HENTBOL VE GÜREŞTE
ÇOCUKLAR SPOR YAPMASIN MI?
Çocuklarda yaralanmalara bakıldığı zaman genel olarak alt vücut, üst vücuda göre daha fazla yararlanmaktadır. Futbol, hentbol gibi sporları
Yapılan spor türü ne olursa olsun vücut için esneklik, kuvvet ve stabilizasyon parametreleri dengede olmalıdır. Özellikle, gözden her zaman kaçan stabilizasyon egzersizleri antrenman BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
67
teknoloji
Siri sizden habersiz mesajlarınızı okuyor
Facebook’a veri hortumlama davası Facebook’un kullanıcıları ilgili ne miktarda veriyi sızdırdığı henüz incelenirken, bir kullanıcı sosyal medya devini hiç beklemeden mahkemeye taşıdı. ABD ve İngiltere, Facebook’un Cambridge Analytica’ya ne kadar veri sağladığını araştırıyor, ancak bazıları bunun cevabını beklemek bile istemiyor. Bir kullanıcı sosyal devi, politik firmaya 50 milyon kişinin verisini sağlamakla diğer kullanıcılar adına suçladı.
ARAŞTIRMA SONUCU BEKLEMEDEN HORTUMLAMA DAVASI AÇTI Maryland’de yaşayan Lauren Price tarafından San Jose, Kaliforniya’daki federal mahkemede açılan davada Price, kendisinin ve diğer kullanıcıların kişisel verilerinin izinsiz olarak hortumlandığından bahsediliyor. Bloomberg’e göre dava, Kaliforniya haksız rekabet yasalarının ihmal ve ihlal edildiğini ileri sürüyor.
GÖZ YUMDULAR! Price’ın avukatları, şikâyetlerinde Facebook’un verilerin uygunsuz biçimde kullanıldığını bilse de bunu durduramadı veya “konu hakkında bilgisiz görünmek için özellikle bu bilgiyi ortaya çıkarmadı” dedi. Facebook, yaşanan gizlilik fiyaskolarının ardından bu hafta 50 milyar dolar değer kaybetmişti.
Apple, iOS 11 ile onlarca farklı yeniliği kullanıcılarla buluştururken, işletim sisteminde ciddi bir açık olduğu tespit edildi. Bu açık sayesinde herhangi bir işlem e gerek kalmadan, kilitli olan telefondaki mesajlara Siri ile ulaşılabiliyor. Herkesin bildiği üzere şifre veya parmak izi ile korun an bir iPhone veya iPad’de gelen mesajların içeriğini görün tülemek için kilit ekranını açmak gerekiyor. Ancak, iOS 11 yüklü cihazlar üzerinde ”Hey Siri bildirimleri oku” şeklinde bir komut verildiğinde, Siri’nin içeriği gizlenen tüm mesajları okuduğu tespit edildi. iOS’un kendi mesajlaşma uygulamasının etkilen mediği bu güvenlik açığı, şu anda sadece üçüncü parti uygul amalarda karşımıza çıkıyor. WhatsApp ve Messenger gibi vazge çilmez hale gelen uygulamalar bu açıktan etkileniyor. Örneğin, telefonunuzun şifresini bilmeyen birisi, gelen bir WhatsApp mesajını, Siri’ye vereceği bildirimleri oku komutu ile kolayca öğrenebilir. Bu gizlilik hatası, 11.3’de dahil olmak üzere şu anda tüm iOS 11 sürümlerinde mevcut. Apple bu hatayı düzeltmek için gerekli günce lleştirmeyi yayınlayana kadar kilit ekranından Siri’ye erişimi devre dışı bırakabilirsiniz. Ayarlar > Siri yolunu takip ederek, ” Kilitliyken Siri’ye İzin Ver “seçeneğini devre dışı bırakmanız yeterli .
İnternete RTÜK denetimi geliyor İnternet yayınlarına RTÜK denetimi getiren yasa tasarısı TBMM’de kabul edildi. Yayın hizmetlerini sadece internet ortamından sunmak isteyen medya kuruluşları, RTÜK’ten yayın lisansı almak zorunda. İnternet yayınlarına RTÜK denetimi getiren yasa tasarısı TBMM’de kabul edildi. Yasa tasarısına göre, bireysel iletişim ile görsel işitsel içerik paylaşılabilen video paylaşım ve sosyal medya platformlarının düzenleme kapsamında olmadığı, erişimin engellenmesi kararının da internet sitesinin tümüne yönelik değil, sadece ihlalin gerçekleştiği yayına yönelik uygulanacağı öğrenildi.
YAYIN YAPMAK İSTEYEN RTÜK’TEN LİSANS ALACAK Kabul edilen yasaya göre; radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerini sadece internet ortamından sunmak isteyen medya hizmet sağlayıcıları RTÜK’ten yayın lisansı, bu yayınları internet ortamından iletmek isteyen platform işletmecileri de yine RTÜK’ten yayın iletim yetkisi alacak.
LİSANSI OLMAYANLARIN YAYINI DURDURULACAK Yayın hakkı ya da lisansı bulunmayan veya bu hak ve lisansları iptal edilen yayınlara ilişkin, RTÜK’ün talebi üzerine sulh ceza hakimi tarafından içeriğin çıkarılması ya da erişimin engellenmesine karar verilebilecek. Sulh ceza hakimi, RTÜK’ün talebini en geç 24 saat içinde duruşma yapmaksızın karara bağlayacak. Bu karara Ceza Mahkemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilecek.
6 AY İÇERİSİNDE YÖNETMELİK DÜZENLENECEK Yayın hakkı ve iletim lisansı verilmesi ile söz konusu yayınların denetlenmesi ve getirilen bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, RTÜK ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından 6 ay içerisinde birlikte çıkarılacak yönetmelikle düzenlenecek.
4 MADDEDE YASA NE GETİRİYOR? • RTÜK’ten geçici yayın hakkı veya yayın lisansı bulunan medya hizmet sağlayıcısı kuruluşlar, bu hak ve lisansları ile yayınlarını internet ortamından da sunabilecek. • İnternet ortamındaki yayınların devamı için bu platformlar RTÜK’ten yayın lisansı ve de yayın iletim yetkisi almak zorunda kalacak. • Sulh ceza hakimi, internet ortamındaki yayınla ilgili içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesine en geç 24 saat içinde duruşma yapmaksızın karar verilebilecek. • İnternet ortamından radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerinin sunumuna, iletimine, internet ortamından medya hizmet sağlayıcılara yayın lisansı, platform işletmelerine de yayın iletim yetkisi verilmesine, bu yayınların denetlenmesine ve maddenin uygulanmasına ilişkin esas ve usulleri RTÜK ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu belirleyecek.
teknoloji
Yapay zekâ insanlardan daha iyi roman yazabilecek Bilgi tabanlarını kullanabilme ve insanlardan farklı olarak hepsini depolayabilme kapasitesine sahip yapay zekâ, kısa bir süre içerisinde yazarlıkta da ustalaşacak. Yakın gelecekte insanların yapabildiği işlerin önemli bir kısmında rol sahibi olacağı söylenen yapay zekâ, beklenmedik alanlarda da hünerlerini gösterecek. Business Insider’a konuşan Imperial College London’dan yapay zekâ uzmanı Bjorn Schuller’a göre, makine öğrenme teknolojisi 10 yıl içinde mevcut zaaflarını ortadan kaldırarak insanlardan daha iyi romanlar yazabilecek. Yapay zekâdan farklı olarak insanlar şu anda bir metnin bağlamını bütünleştirebiliyor, dünyayı ve bir durumun analizini yaparken neler olup bittiğini anlamlandırabiliyor. Yapay zekâ ise örneğin bir çalışmayı okuduğunda bağlamı eksik kalıyor, satır aralarındaki ironi, iğneleme ve diğer nüansları algılayamıyor.
YAPAY ZEKÂ FARKI KAPATIYOR Bjorn Schuller’a göre, yapay zekâ insanlarla arasındaki bu açıyı yavaş yavaş kapatıyor. Farkı ortadan kaldırmakta olan gelişmeler ise duygusal zekânın gittikçe ön plana çıkmaya başlaması ve buna paralel olarak insanın depolayamayacağı oldukça geniş verileri, her türden bilgi veri tabanlarını yapay zekânın kaydederek kullanabiliyor olması. Yapay zekânın şimdiden bazı şakalar yapabilir duruma geldiğini, kısa da olsa şiir yazabildiğini belirten Schullar, makinelerin sentezleme, bağlamı algılayabilmede yol aldığına dikkati çekiyor.
ELSİSAN
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
71
İPEKER
72
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
MİKRONTAŞ
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
73
74
BOSİAD SİNERJİ / Ocak - Şubat 2018
Bosiad Sinerji Sayı 27