SPSS korelasyon analizi iki değişken arasındaki ilişkinin yönünü ve gücünü ortaya çıkarmak için yapılan bir analizdir. Korelasyon analizi ile değişkenler arasındaki ilişkinin varlığı, varsa ilişkinin negatif ya da pozitif olmak üzere yönü tespit edilebilir. Araştırmalarda değişkenlerin araştırmanın genel sorununa olan etkisini ölçmek, hipotezin doğruluğunu sınamak için çıkarımlarda bulunmak amaçlarıyla korelasyon analizi yapılmaktadır.
Korelasyon analizi yapılırken öncesinde hangi değişkenlerin analize sokulacağı tespit edilir. Korelasyon analizi ile iki değişken arasındaki ilişkinin öğrenilebildiği gibi ikiden fazla değişkenin de tek sorguda ilişkisi öğrenilebilir.
Uzman Freelancerları Keşfedin: Veri Analizi
SPSS Korelasyon Analizi Nasıl Yapılır?
SPSS korelasyon analizi yapmak için SPSS Programının menüsü üzerinden birkaç tuşlama yapmak yeterlidir. Aşağıda yer alan adımları takip ederek korelasyon analizini istediğiniz değişkenler üzerinden gerçekleştirebilir ve sonuçlarını grafikler üzerinden yorumlayabilirsiniz. SPSS korelasyon analizi yapma adımları;
- SPSS uygulamasına veri seti eklenmiş olmalıdır.
- Üst menüde yer alan “Analyze” sekmesini açın.
- “Correlate” seçeneğine tıklayın.
- “Bivariate” seçeneğine tıklayın.
- “Bivariate Correlations” seçeneğine tıklayın. Değerlendirmeye alınacak değişkenleri seçin.
- Analyze tuşuna basarak işlemi tamamlayın.
İlgili Hizmet: SPSS Analizi Yaptırma
Korelasyon Analizi Örnekleri
İndirim oranının ürün satışına etkisi üzerine bir araştırma yürütülüyor olsun. Araştırmada indirim oranı ile ürün satışı değişkenleri arasında korelasyon analizi yapılsın. Korelasyon analizi sonucu korelasyon değeri -1’e yakın ise indirim oranı arttıkça satışlar düşüyor sonucu çıkarılır. Korelasyon değeri 1’e yakın ise indirim oranı arttıkça satışlar da artıyor demektir. Korelasyon değerinin sıfıra yakın olması halinde ise iki değişken arasında doğrudan güçlü bir ilişki mevcut değil demektir.
Öğrencinin ders çalışma saati ile sınav başarısı üzerine bir araştırma yürütülüyor olsun. Araştırmada öğrencinin ders çalışma saati ile sınav başarısı arasında bir korelasyon analizi yapılsın. Analiz sonucunda korelasyon değeri -1’e yakın ise öğrencinin ders çalışma saati arttıkça sınav başarısı düşüyor demektir. Korelasyon değeri 1’e yakınsa öğrencinin ders çalışma saati arttıkça sınav başarısı da artıyor demektir. Korelasyon değerinin 0’a yakın olması halinde ise öğrencinin ders çalışma saati ile sınav başarısı arasında doğrudan bir ilişki mevcut değil demektir.
SPSS Korelasyon Analizi Nasıl Yorumlanır?
- Karşılaştırılmak istenen değişkenler yorumlanmak üzere analize sokulur. Burada iki değişken karşılaştırılıyor gibi temel analiz yorumla adımlarını takip edebilirsiniz.
- Korelasyon analizi yapıldıktan sonra korelasyonun yönüne bakılır. Korelasyon değeri -1 ile 1 arasındadır.
- Elde edilen korelasyon değeri 0 ya da 0’a yakınsa bu durumda iki değişken arasında herhangi bir ilişki bulunamıyor demektir. değişkenler arasında ilişki bulunması için korelasyon değerinin -1 ya da 1’e yakın olması gerekir.
- Korelasyon değeri -1 ya da -1’e çok yakınsa değerlendirmeye alınan iki değişken arasında negatif korelasyon var demektir. Negatif korelasyon değişkenlerin değerlerindeki artış ve azalışların birbirine zıt olarak ortaya çıktığı anlamına gelir. Değişkenler arasında bir zıt yönlü hareket söz konusudur.
- Korelasyon değeri 1 ya da 1’e çok yakınsa değerlendirmeye alınan iki değişken arasında pozitif korelasyon var demektir. Pozitif korelasyon değişkenlerin değerlerinin artış ve azalış yönlerinin birbirine paralel bir şekilde gerçekleşti anlamına gelir. Örneğin bir öğrencinin ders çalışma saatinin artması ile ders başarısı artıyorsa burada pozitif korelasyon söz konusudur.
SPSS Korelasyon Analizi Neden Yapılır?
SPSS korelasyon analizi yapılmasının başlıca nedeni değişkenler arasında bir ilişki olup olmadığını öğrenmek, ilişki mevcutsa ilişkinin şiddetini tespit etmektir. İki değişken arasında ilişkinin tespit edilmesi birçok yönden araştırmanın seyrini değiştirebilecek bir faktördür. Korelasyon analizi yapılarak değişkenler arasındaki ilişkiyi kolayca tespit etmek mümkündür. Öte yandan korelasyon analizi ikiden fazla değişken arasında da gerçekleştirilebilmektedir.
Korelasyon analizi yapılırken doğrudan ve hızlı bir şekilde analizi tamamlamak için hangi değerlerin analize gireceğini tespit etmek gerekir. Değerler arasında bir ilişki olup olmadığından şüpheleniyorsa değerleri ikişer ikişer ya da daha büyük gruplar halinde kıyasa sokmak mümkündür. Korelasyon analizi yapıldıktan sonra analiz sonuçlarına göre değişkenler arasındaki ilişkinin şiddeti, yönü ve varlığı tespit edilebilir.
SPSS Korelasyon Analizi Yaptırma
SPS Korelasyon analizi yaptırma sonucunda araştırma kapsamında yer alan değerler arasında bir bağlantı olup olmadığı, bağlantı varsa bağlantının yönü, ilişkinin şiddet düzeyi ölçülebilmektedir. Değişkenler arasındaki ilişkinin tespit edilmesi araştırmanın yorumlanması ve bulguların değerlendirilmesi süreçlerinde büyük önem taşıyan bir işlemdir.
Korelasyon analizi yaptırarak değişkenleriniz arasındaki ilişkiyi ve bağlantıyı öğrenebilir ve buna göre bulgularınızı yorumlayabilirsiniz. Kimi zaman çalışma sürecinden alınan verim araştırılırken kimi zaman da indirim oranı ile satış oranı arasındaki bağ aranırken korelasyon analizine başvurulabilir. Araştırmaların çok büyük bir kısmında korelasyon analizine başvurulmaktadır.
Korelasyon En Az Kaç Olmalı?
Korelasyon değeri -1 ile 1 arasındadır. Korelasyon değerinin 0 katsayısına yakınlaştıkça değişkenler arasındaki ilişkinin azaldığı bilinir. Değişkenler arasında ortaya çıkan ilişkinin en güçlü olduğu değer ise -1 ile 1 değerleridir.
Bir korelasyon analizi yapılıyor ve değer -1’e çok yakın çıkıyorsa negatif korelasyon var demektir. Bu değerler arasında bir negatif ilişki olduğu anlamına gelir. Korelasyon analizi sonucunda elde edilen korelasyon katsayısı 1’e çok yakın ya da 1 ise bu durumda pozitif korelasyon var demektir. Değer 0’a yaklaştıkça korelasyon ilişkisi zayıflar. İki değişken arasında gerçekleşen korelasyon analizi sonucunda 0 bulgusu elde ediliyorsa iki değişken arasında herhangi bir ilişki yok demektir.
Keşfedin: Tez Düzenleme
Korelasyon Değeri Kaç Olmalı?
Korelasyon değeri diğer bir ifade ile korelasyon katsayısı bağımlı değişken ile bağımsız değişken arasındaki ilişkinin ne denli güçlü olduğunu gösterir. Bir örnek ile açıklamak gerekirse; bir işletmenin açık olduğu günler ile kazanç elde etme oranı arasında bir ilişki olup olmadığını tespit etmek isteyelim. Bu noktada iki değişken arasındaki ilişki korelasyon analizi ile ortaya çıkarılabilir.
Korelasyon analizi yapılırken elde edilen sonuç -1 ile 1 arasındadır. Sonucun sıfır değerine yakın olması iki değişken arasındaki ilişkinin azaldığı anlamına gelir. Değişkenlerin artış ve azalış yönü birlikte ise pozitif korelasyon var demektir. Değişkenlerin artış ve azalış hızı birbirine zıt ise bu durumda negatif yönde bir ilişki var demektir. Negatif korelasyonun yanı sıra korelasyon ilişkisi tespit edilemeyebilir. Bu durumda elde edilen korelasyon değeri 0 olacaktır. Korelasyon değer aralıkları ve ilişki düzeyi;
|Korelasyon Aralığı
|İlişki Düzeyi
|-0,25 – 0,00
|Çok Zayıf
|0,00 – 0,25
|Çok Zayıf
|-0,49 – -0,26
|Zayıf
|0,26 – 0,49
|Zayıf
|-0,69 – -0,50
|Orta
|0,50 – 0,69
|Orta
|-0,89 – -0,70
|Yüksek
|0,70 – 0,89
|Yüksek
|-1,00 – -0,90
|Çok Yüksek
|0,90 – 1,00
|Çok Yüksek