Maide Suresi 105. ayet yanlış anlaşılabilmektedir, çünkü “hiçbir şeye karışmayın” şeklinde anlaşılabilmektedir. Ayet şöyledir: Ey iman edenler, siz kendinize bakın. Siz doğru yolda olunca sapan kimse size zarar veremez/vermez. Hepinizin dönüşü Allah’adır. Artık O, size yaptıklarınızı haber verecektir.
Bu ayet hakkında Kurtubi tefsirinde şöyle denilmektedir:
Ebu Bekir es-Sıddik (r.a) bize bir hutbe irad edip dedi ki: Siz. şu âyeti okuyor ve onu doğru olmayan bir şekilde te’vil ediyorsunuz: “Ey İman edenler! Siz kendinize bakın. Siz doğru yolu bulursanız o sapanlar size zarar veremez.” Hiç şüphesiz ben de Rasulullah (sav)’ı şöyle buyururken dinledim: “Muhakkak ki insanlar zalimi gördükleri takdirde, eğer ellerini yakalamaz ve zulümden çekmez iseler, aradan fazla bir zaman geçmeksizin Allah kendi nezdinden onların hepsini kuşatacak bir azap gönderir.” Ebu İsa (et-Tirmizî) dedi ki: Bu, hasen, sahih bir hadistir.
Hasılı mesele hiçbir şeye karışmamak değildir. Peki nedir?
Yine Kurtubi der ki:
İlim adamlarımız derler ki: Bu âyetin bundan önceki buyruklarla ilişkisi, sakındırılması gereken şeylerden sakındırmak yönü iledir Bu da bundan önce nitelikleri geçmiş bulunan ve dîni hususunda atalarının ve geçmişlerinin taklidine yönelen kimselerin durumudur.
Önceki Maide 104 şöyledir: “Onlara: Allah’ın indirdiği (kitabı)ne ve Elçiye gelin denildiği zaman: Atalarımızı üzerinde bulduğumuz şey bize yeter derler. Ataları bir şey bilmeyen ve doğru yolu da bulamayan kimseler olsa da mı?”
Öte yandan bilindiği gibi her toplumda gelenekler oluşuyor ve Kitab Levhi Mahfuzdan.. Şu halde “salt bir geleneğe uymak” bunca eleştirilirken İslami gelenek olursa öp de başına koy durumu olur mu acaba?! Kitab’ın Levhi Mahfuzdanlığı manayı diri tutmanın bir yolu olarak görülmemeli midir?! Malum ki, Kuran’ın zaman içinde daha iyi anlaşıldığı vs ortada. Fakat dön dolaş geliyoruz “bunun gereği ne?” noktasına. Çünkü doğru yol, sadece “rivayetle gelmiş olan şeylere uymak” olarak anlaşılıyor. İşte mesele de biraz budur. Çünkü bu, ezber kafasıyla işe bir şeyler de katma durumları oluşturuyor ya da buna karşı bir zayıflık.. Uymanın imanla imanın delille delilin akletmekle bağını kendimiz göreceğiz. “Siz kendinize bakın” emrini biraz da böyle anlaşılmalı.
Konu çerçevesinde bir açıklama