Bilim Dili Yunan ve Latin ağırlıklı olup; günümüzde İngilizce güncel bilim ve iletişim diline dönüşmüştür. Peki neden Türkçe terminoloji veya kelimler yer almıyor. Bu durumun oluşmasında bir çok etmen rol almış olabilir. En önemli neden ise, en acısı bilim ve teknoloji üret(e)memiz ve bilimle ilgilenmemiz. Hem geçmişte hem günümüzde… Tabi geçmişte bazı şeyler yapmışız hem de Ar-Ge…
“Veni Vidi Vici” Türkler İçin de Söylenmiş Olabilir mi?
Sella Turcica Latincede Türk Eyeri demek. Türkler at binmede o kadar iyilermiş ki, geçmişte Orta Asya’dan çıkıp Karadeniz’in kuzeyinden yani Rusya tarafından ve aynı zamanda bir kısrak başı gibi uzanan Anadolu’dan Avrupa’ya akmış; Akmış da ne olmuş? Yok mu olmuş? Hayır kendileri o yörenin halkı olmuş. Aynı Macaristan (Hun-gary), Bulgaristan gibi Rusya ve o bölgedeki Gagavuz Türkleri gibi. Hatta Ukraynalıların bile Altın Ordu kökenli olduğu Kiev (İki Ev) den geldiğini söylencesi bile var. Gerçekten bu anlatılanlar kulağa biraz garip geliyor ama gerçek olma ihtimalleri yok değil. Çünkü İtalyanlar bile Atilla’dan geliyor olabilirler. Çünkü Türk Hakanı Atilla İtalya’da ölmüş.
Macaristan’a ve İtalya’ya gittim iki yerde de bazı insanlar (oranın yerli halkı) gerçekten Macar ve İtalyan olanlardan bahsediyorum. Biz Türk’üz diyebildiler. Ama tabi aramızda kalsın demeyi de unutmadan. Çünkü Türklerin akınları ile adeta demografik olarak değişmiş topraklar.
Bu noktada herkes biraz kendi kökenini merak ediyor. Biz insanlar aslında genetik kokteylleriz. Birazcık Asyalı birazcık Avrupalı hatta bazı insan genomu analiz eden uygulamalar veya kitler sizin ne kadar nereden geldiğinizi de belirleyebiliyor. Saf bir insan yok bu dünyada zaten olamaz da… Melezlik iyidir…
Türkler Eski Dünyaya Bu Kadar Hızlı Yayıldılar Ama Dillerine Ne Oldu?
Biz Türklerin geçmişte dünya üzerinde bu kadar hızlı yayılmamız ve popülasyon olarak genişlememiz bence o dönemde birçok tekniğe ve bilime hakim olmamızdan kaynaklanıyor olabilir. En önemlisi at binmemiz ve kılıç vb. silah teknolojilerine sahip olmamız. Aynı zamanda göçebe yaşayabilecek kabiliyete ve bu kabiliyeti verecek tekniğe de sahip olmamız. Başka birisi bu şartlarda bu kadar hızlı ve yaygın göç edemezdi.
Atalarımız çok iyi eyer yapıyorlarmış ve bu nedenle at üzerinde uzun süreli gidebiliyorlarmış. Türk Eyeri çok ünlüdür. Özellikle eski dönemlerde…
Türk eyerinde gerçekten büyük bir Ar-Ge olmalı ki hem insan anatomisine hem de hayvan anatomisine uygun olacak. Uzun binişlerde hem biniciyi hem de binilen atı rahatsız etmeyecek. Bu teknolojiyi deneme ve yanılma yolu ile atalarımız geliştirmiş ve tüm dünyaya kabul ettirmiş.
İtalyanlar bile Türk Eyerine hayranmış. O kadar hayranmış ki…
İtalyan Anatomistlerin Çalışmaları ve Türk Eyeri
Anatomistler insan kadavrası üzerinde çalışıyorlarmış. Beyini çıkarmışlar bir bakmışlar ki, beynin alt tabanında, sümüksü mukus yapılı bir parça var. Bu küçük bir dil gibi olan çıkıntı kafatasının tabanında bir yere oturmuş (stenofonoid kemik) şekilde duruyor. Bunun adını pituitary (pityalin tükürükteki bir enzim demek piti ise tükrük) yani sümüğü üreten yapı… Yani burnumuzdan gelen sümüğün kaynağını bu yapı olarak düşünmüşler. Tabiki yanlış bir düşünceymiş. Daha sonra anatomistler bu bezi hipofiz olarak isimlendirmişlerdir. Hipofiz bezi homeostaziste, hormonların kontrolünden sorumlu ve birçok temel hormonu üreten bezdir. İşte o bezin oturduğu kemik yapıya da Sella Turcica ismi verilmiştir. Bu ismi veren de İtalyan anatomistlerdir. Bu isim daha sonradan kabul görmüş ve isim böyle kalmıştır.
Tıp ve Hekimlikle İlgili Terminoloji Latince ve Yunanca Kökenlidir
Bu anatomi terimi ve diğer anatomi terimleri genel olarak Latince ve Yunanca kökenlidir. Sella Turcica da zaten Latincedir. Peki neden Türkçe değil. Çok basit bilimle ilgilenmemişiz. Sosyal bilimciler ilgisizliğin birçok nedenini ortaya koyabilirler. Zararın neresinden dönülürse de kardır.
Bundan sonra bilimde yapılacak buluşların bazılarına da Türkçe isimler verilse keşke… Bu ancak daha çok değil, nitelikli bilim insanı yetiştirmek ile mümkündür.
Keşkelerle ve boşa övünmelerle bu işler olmuyor.
Bilimle kalın hoşça kalın…
Dip Not
Bu yazıyı Prof.Dr. Metin TAŞBAŞ ve Prof.Dr. Süleyman TECİRLİOĞLU’na atfediyorum. Bu hocalarımız kendilerini anatomiye adamış bilim insanlarıdır. Ben Sella Turcica öyküsünü Prof.Dr. Metin TAŞBAŞ’dan dinlemiştim. Prof.Dr. Süleyman TECİRLİOĞLU ise kendi vücudunu bile bilime adamış bir anatomisttir. Kendini kadavra olarak bağışlamıştır. Kadavrası Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesindeki tıp öğrencilerine anatomi öğretmeye ölümünden sonra bile devam etmiştir. Saygıyla…
Son söz olarak da sürçü lisan ettiysek af ola diyorum. Gerçekten bazen yazarken isim vb. hatalar yapabiliyorum. Ancak asıl olanın düşüncemi doğru bir şekilde aktarmak olduğuna inanıyorum. Umarım bunu da yapabiliyorumdur.