We are searching data for your request:
Upon completion, a link will appear to access the found materials.
1913 yılında, İngiliz metaluristi Harry Brearley, tüfek varillerini iyileştirmeye yönelik bir proje üzerinde çalışırken, yanlışlıkla düşük karbonlu çeliğe krom eklemenin leke tutmaz hale getirdiğini keşfetti. Demir, karbon ve kroma ek olarak, modern paslanmaz çelik nikel, niyobyum, molibden ve titanyum gibi başka elementler de içerebilir.
Nikel, molibden, niyobyum ve krom, paslanmaz çeliğin korozyon direncini arttırır. Çeliğe paslanmaya karşı dayanıklılık veya diğer çelik türlerinden daha az 'lekelenme' sağlayan çeliğe minimum% 12 krom eklenmesidir. Çelikteki krom, pasif film adı verilen ince, görünmez bir krom içeren oksit tabakası oluşturmak için atmosferdeki oksijenle birleşir. Krom atomlarının boyutları ve oksitleri benzerdir, bu yüzden metal yüzeyinde düzgün bir şekilde bir araya toplanırlar ve yalnızca birkaç atom kalınlığında stabil bir tabaka oluştururlar. Metal kesilirse veya çizilirse ve pasif film bozulursa, daha fazla oksit maruz kalan yüzeyi hızla oluşturur ve oksidatif korozyondan korur.
Öte yandan demir, hızlı bir şekilde akar, çünkü atomik demir, oksidinden çok daha küçüktür, bu nedenle, oksit, sıkıca paketlenmiş bir tabakadan ziyade gevşek bir tabaka oluşturur ve ayrılır. Pasif film kendi kendini onarabilmesi için oksijene ihtiyaç duyar, bu nedenle paslanmaz çelikler düşük oksijen ve zayıf dolaşım ortamlarında düşük korozyon direncine sahiptir. Deniz suyunda, tuzdaki klorürler pasif filme düşük oksijen ortamında tamir edilenden daha hızlı bir şekilde saldıracak ve yok edecektir.
Paslanmaz Çelik Çeşitleri
Üç ana paslanmaz çelik türü östenitik, ferritik ve martensitiktir. Bu üç tür çelik, mikroyapıları veya baskın kristal fazları ile tanımlanır.
- östenitik: Östenitik çelikler, birincil fazları (yüz merkezli küp kristal) olarak östenite sahiptir. Bunlar, Tip 302 demirin bileşimi,% 18 krom ve% 8 nikel etrafında yapılandırılmış, krom ve nikel (bazen manganez ve azot) içeren alaşımlardır. Östenitik çelikler ısıl işlemle sertleşemez. En bilinen paslanmaz çelik, muhtemelen Tip 304, bazen T304 veya sadece 304 olarak adlandırılır. Tip 304 cerrahi paslanmaz çelik,% 18-20 krom ve% 8-10 nikel içeren östenitik çeliktir.
- ferritik: Ferritik çelikler, ana fazları olarak ferrit (vücut merkezli küp kristal) içerir. Bu çelikler,% 17 kromlu Tip 430 bileşimine dayanarak demir ve krom içerir. Ferritik çelik, östenitik çelikten daha az yumuşaktır ve ısıl işlemle sertleştirilemez.
- martensitik: Karakteristik ortombik martensit mikroyapısı ilk kez 1890'da Alman mikroskobu Adolf Martens tarafından gözlemlenmiştir. Temperlenebilir ve sertleştirilebilirler. Martensite çeliğe büyük sertlik verir, ancak sertliğini azaltır ve kırılgan hale getirir, bu nedenle birkaç çelik tamamen sertleşir.
Yağda sertleştirilmiş, çift yönlü ve dökme paslanmaz çelikler gibi başka paslanmaz çelik sınıfları da vardır. Paslanmaz çelik çeşitli yüzeylerde ve dokularda üretilebilir ve geniş bir renk yelpazesinde renklendirilebilir.
Pasivasyon
Paslanmaz çeliğin korozyon direncinin pasivasyon işlemi ile arttırılıp arttırılamayacağı konusunda bazı anlaşmazlıklar var. Temel olarak, pasivasyon, serbest demirin çelik yüzeyinden uzaklaştırılmasıdır. Bu, çeliğin nitrik asit veya sitrik asit çözeltisi gibi bir oksidan içine batırılmasıyla gerçekleştirilir. Üst demir tabakası alındığından pasivasyon, yüzeydeki renk bozulmasını azaltır.
Pasivasyon, pasif tabakanın kalınlığını veya etkinliğini etkilemese de, kaplama veya boya gibi başka işlemler için temiz bir yüzey üretilmesinde faydalıdır. Öte yandan, oksidanlar çelikten eksik bir şekilde çıkarılırsa, bazen sıkı bağlantılara veya köşelere sahip parçalarda olduğu gibi, çatlak aşınmasına neden olabilir. Araştırmaların çoğu, azalan yüzey partikül korozyonunun, çukur korozyonuna yatkınlığı azaltmadığını göstermektedir.