Boğaziçi Üniversitesi, Matematik Topluluğunun düzenlediği bu ilginç ve heyecan verici seminer John Pym tarafından ``Thoughts Centered on Gödel´s Theorem´´ başlığı altında sunulacak.
Duyuru afişindeki iddiaya göre katılımcılardan herhangi bir matematik ya da sembolik mantık önbilgisi beklenmiyor. Söz konusu teoremin ispatı herkesin anlayacağı şekilde yapıldıktan sonra sıra bu teoremden yola çıkıp çok farklı alanlarda farklı argümanlar geliştiren kişilerin dediklerine gelecek ve söz gelimi Gödel´in teoreminden yola çıkıp ``düşünen makinalar yapmak imkansızdır´´ gibi fikirleri ispatlamaya çalışan bilimadamlarının düşüncelerine yer verilecek.
Yer: Boğaziçi Üniversitesi, Fen Edebiyat Fak. 3. kat, TB-310 no.lu derslik.
Tarih: 16 Aralık 2003 Salı, 17:00
Duyuru afişindeki iddiaya göre katılımcılardan herhangi bir matematik ya da sembolik mantık önbilgisi beklenmiyor. Söz konusu teoremin ispatı herkesin anlayacağı şekilde yapıldıktan sonra sıra bu teoremden yola çıkıp çok farklı alanlarda farklı argümanlar geliştiren kişilerin dediklerine gelecek ve söz gelimi Gödel´in teoreminden yola çıkıp ``düşünen makinalar yapmak imkansızdır´´ gibi fikirleri ispatlamaya çalışan bilimadamlarının düşüncelerine yer verilecek.
Yer: Boğaziçi Üniversitesi, Fen Edebiyat Fak. 3. kat, TB-310 no.lu derslik.
Tarih: 16 Aralık 2003 Salı, 17:00
Görüşler
Benim merak ettiğim böylesine önemli bir konuda konuşma yapacak bir adamı dinlemeye kaç kişi gelecek, ne kadar hararetli bir tartışma ve seminer olacak ;-) Aldığım duyumlara göre İTÜ´den de gelecek olan meraklı gençler varmış ;-)
Dilerim o koca TB-310 sınıfı tıklım tıklım olur (itiraf etmeliyim ki zaman zaman böyle gelişmiş, ileri, müreffeh, ilim irfan ülkesi olduğumuza dair fantazilerim oluyor, bu tür şeyler yazıveriyorum, kusuruma bakmayın :)
B.Ü. Bilim Kulübü Matematik Topluluğu
Saat 1:45 gibi Maslak`tan otobuse binip, 3:30`da Besiktas`ta arkadas ile bulustuktan sonra 5:15 gibi olay yeri olan Bogazici Universitesi'ne gelmistik. (Bu arada hava hafiften kararmaya baslamis ve biz soguktan (ustumuzdeki kazak manto, atki ve berelere ragmen) mavi-beyaz renk almaya baslamistik. Tabi bu bogazda gun batimini gormemize engel olamadi ya...) Yanimizda Bogazicili bir arkadas oldugundan seminer yerini bulmamiz pek uzun surmedi. Kapiya geldigimde ise FZ hocama actigim bir telefon ile onunla da orada tanisma sansi buldum. Megersem kendisi en on siranin, masaya en yakin basinda yerini dakikalar oncesinden almis...
Bu kadar fasildan sonra gel gelelim John Pym amcamizin anlattigi ve bizim yogun cabalarimiz ile anlamaya calistigimiz teoreme. Asagida benim idrak edebildigim kadari ile size anlatmaya calisacagim teoreme `Kurt Gödel` amcamizin `Incompleteness` teoremi denir, ve bu teorem su kisa cumle ile ozetlenebilir: `<b>Verili herhangi bir aksiyomatik sistem icinde oyle bir ifade bulunabilir ki ne ispatlanabilsin ne de curutulebilsin.</b>`. Iste K. Gödel amcam bunu ispatlamis zamaninda ve bizde bu seminerde Sayin John Pym'im esliginde bu teoremi bir kez daha irdeleyip gunumuzde matematik ve teknoloji uzerine neden bu kadar onemli oldugunu tartistik.
18`indeki genclere tas cikaracak derecede hareketli, ufacik tefecik ve sirince bir insan olan John Pym seminer boyunca yerinde bir an dahi durmadan herkesin merakli gozleri onunde orada bulunan insanlara Gödel ve teoremi hakkinda bilgi vermekten ote, bu teoremin neden gunumuzde bu kadar onemli bir konuma geldiginden, ne cesit alanlara dahi uygulanabileceginden herkesin anlayabilecegi bir dil ile bahsetmeye calisti.
John Pym`in kendisinin de belirttigi uzre orada bulunan cogu ogrenci (%99.9 civari) gecenin o saatinde usenmemis, sirf onu dinlemek icin bu kista kiyamette, o kadar dersten cikip, soguk bir salonda toplanmisti. Gercekten bu cok saygi duyulan insan herhalde `Burasi Turkiye' tabirini ogrenmis olsa gerek ki, bu zorluklar arasinda oraya vardigimiz icin bize tesekkurlerini daha seminerin basinda sunmayi eksik etmedi.
Konu hakkinda genel bilgiyi verip kafalarda kocaman kocaman unlem ve soru isaretlerini birakmayi iyi bilen biri olarak niteleyebilecegimiz J. Pym ilk arasini verdiginde herkes saskin bir sekilde birbirine bakiyordur. Cunku cok emin olarak dogurulguna kesin gozuyle baktigimiz her seyin tek bir teorem ile curutulebilecegini ogrenmistik. ben hemen cahilligimi hic gizlemeyip aradan yararlanarak FZ hocamin yanibasinda solugu aldim. Tavsiye ettigi kitaplar ve konu uzerine yaptigimiz tartisma sonucu olayi iyice pekistirdigim bir esnada seminere devam edilecegi haberini aldik ve tekrar salona dolustuk.
Bu sefer sira bizdeydi, J. Pym ogrencilerin sorularina cevap veriyordu. Her ne kadar ben en arkada oldugumdan ve Ingilizce konusan arkadaslarin dedikleri en ufak bir seyi anlamis olsam da (yanlis anlamayin duyamadigimdan degil o muazzam inglizceleri karsisinda `should can must be` gibi kaliplar duyunca bir sey anlayamadigimdan.) John amcamizin attigi kahkalardan ve soyledigi `very good point` seklinde sozlerden anladigim kadariyla on tarafta atesli bir tartisma suruyordu.
Seminer cisikinda saat 8`i geciyordu ve disarda akilalmaz bir soguk vardi (trafik nedeni ile yurda 3 saatte dondugumu eklemiyorum). Fakat gercekten boyle bir olay icin o sogukta gecenin o saatinde boyle bir toplanti nedeni ile insanlarin bulusup bir seyler hakkinda tartisip fikir uretebilmesi cok guzel bir sey. Bu bize az da olsa Turkiye`nin hala `Popstar` programlarindan, `Kim 500 Milyar Ister` yarismalarindan ibaret olmadiginin bir gostergesidir. Keske orada cok daha fazla insan olsaydi ve bu tur seminerler cok daha sik yapilabilseydi.
Bu kadar sozun ardindan John Pym amcama ve bu organizasyonu duzenleyen Bogazici Matematik Klubune tesekkurlerimi bir borc bilirim.
FZ'ye not: Hocam bahsettiginiz kitaplari buradaki okuyucular ile de paylasirsaniz cok sevinirim.
Gönül isterdi ki o salondaki kitle Türkiye ortalamasını yansıtsın! ;-)
Gödel´in Teoremi ile ilgili daha detaylı bilgi isteyenler için çok önemli iki kaynak vereyim, ikisi de kitapçılarda mevcuttur. Birinci kaynak doğrudan teoremin ispatının birazcık basitleştirilmiş halini ele almaktadır ancak yine de kolay bir kitap sayılmaz, biraz kalem oynatmayı gerektirir kağıt üzerinde. Yine de orjinal versiyona göre çok daha kolay anlaşılabilirdir. İkinci kitap ise yaklaşık 25 yıl önce yayınlanmış olup kült kitap kategorisine girmeyi çoktan hak etmiştir. Birinci kitaba kıyasla çok daha geniş bir vizyon sunacak sadece Gödel´den değil Bach´tan, Zen Budizm´den, Escher´in resimlerinden bahsederek sizi kolay kolay başka yerde bulamayacağınız türden fırtınalı, zevkli entelektüel yolculuğa çıkaracaktır:
1- Gödel Kanıtlaması Matematiğin Sınırları
Yazarlar: Ernest Nagel, James R. Newman
2- Gödel, Escher, Bach: Bir Ebedi Gökçe Belik, Lewis Carroll'ın İzinde Zihinlere ve Makinelere Dair Metaforik Bir Füg (Gödel, Escher, Bach: an Eternal Golden Braid / A Metaphorical Fugue on Minds and Machines in the Spirit of Lewis Caroll )
Yazar: Douglas R. Hofstadter
John Pym amcam gerek el kol hareketleri, gerekse konu uzerindeki vurgulari ile olayi en anlasilabilir sekilde anlatmaya gayret etti.
Yani sonuc itibari ile afisin ustunde yazan yazi dogrudur!