Çanakkale Cephesi'nin Komutanları
1915 yılının Şubat ayından 1916'nın Ocak ayına kadar süren ve sonucunda büyük kayıpların verildiği Çanakkale Deniz ve Kara Savaşları sadece göz göre göre ölüme giden askerlerin değil ayrıca onları yöneten komutanların da savaşıydı. Aralarında kaybedenler olduğu gibi kazananlar da oldu.
1. Esat Paşa
Gelibolu Yarımadası'nda; 3. Kolordu ve Arıburnu Kuzey Grubu Komutanlığı yapan Esat Paşa, Balkan Savaşları sırasında Yanya'da gösterdiği savunma ve direnişi ile tanındı. 19 Mayıs 1915 günü Anzaklara karşı başlatılan taarruzu komuta etti. Osmanlı ordusu bir gecede yaklaşık 10 bin kayıp verdi ama Conk Bayırı'nda iyi bir savunma yaptı. Çanakkale Muharebeleri sonrası I. Ordu Komutanlığı'na atandı. 4 ciltlik "Çanakkale Hatıraları" ve "1912-1913 Balkan Harbi" adlı iki eserinde hatıralarını topladı.
2. Limon Von Sanders
Prusyalı General Limon Von Sanders, Balkan Harbi mağlubiyeti sonucu ordunun içinde bulunduğu kötü halin düzeltilmesi için Sadrazam Mahmut Şevket Paşa'nın talebi üzerine Osmanlı'ya gönderilen Alman Islah Heyeti'nin başkanı olarak 14 Aralık 1913'te İstanbul'a geldi. 1915 yılının Mart ayında Çanakkale Cephesi'nin 5. Ordu komutanı oldu. Filistin Cephesi'ne bağlı 6. 7. ve 8. ordulardan oluşan Yıldırım Orduları Komutanlığı görevini 1917 ve 1918 yılları arasında yaptı. 1918 sonunda İngiliz General Edmund Allenby tarafından yenilgiye uğratıldı ve savaş sona erdikten sonra savaş suçu işlediği iddiasıyla Şubat 1919'da Malta'da tutuklandı. Osmanlı hizmetinde geçirdiği yıllardaki anılarını ''Türkiye'de 5 Yıl'' isimli kitapta anlattı.
3. John De Robeck
Çanakkale Deniz Muharebeleri'nde müttefik donanmasını yöneten İrlanda asıllı Amiral John De Robeck, Ocak 1915'te Akdeniz Donanması Komutanı olan Amiral Carden'in yardımcılığını yaptı. Takvimler 1915 Şubat'ı gösterirken Çanakkale dışındaki tabyaların bombalanmasını başarıyla yürüttü. Savaş esnasında Amiral Carden rahatsızlanınca, onun yerine geçti. Görevi devralmasının ertesi günü 18 Mart İtilaf donanmasının saldırısını yönetti ve sonucunda başarısız oldu.
4. Mehmet Vehip Paşa
Çanakkale Cephesi'nin efsane komutanlarından Esat Paşa'nn kardeşi olan Vehip Paşa, Güney Grubu Komutanı olarak 15. Kolordu Komutanlığı'nı yaptı. Yaptığı savunmayla Seddülbahir taraflarında verilen yoğun kayıpların önüne geçti. Vehip Bey, savaşta savunmanın önemine dikkat çekti. Vehip Paşa, savaşta kazı yapmanın önemine değindi ve bu minvalde söylediği '' Bir kürek toprak, bir damla kan'' sözüyle meşhurdur. Bir süre sürgünde olduğu için Kurtuluş Savaşı'na katılamadı ve vatandaşlıktan çıkarıldı.
5. Henri Gouraud
Fransız General Henri Joseph Etienne Gouraud, Birinci Dünya Savaşı'na kadar daimi olarak Fransa dışında sömürge ülkelerde görevde bulundu. 1915 Mayıs ayında yönetimindeki 10. tümenle Çanakkale Savaşı'na katıldı. 30 Haziran'a dek komutanlığı devam etti. Bu esnada İntepe'den atılan bir top mermisi sonucu çok ağır yaralanıp kolunu kaybetmesinden sonra cepheden ayrıldı.
6. Ian Hamilton
62 yaşında Çanakkale'de görev yapan İtilaf grubunun başkomutanlığına atandı. 25 Nisan'daki İtilaf grubunun taarruz planlarını hazırladı ve kara ekibini komuta etti. Başarısız olunca, Ekim 1915'te İngiltere'ye geri çağrıldı. Çanakkale hezimetinin faturası ilk ona kesildi.
7. Mustafa Kemal Paşa
Savaşın başlamasıyla aktif görevde bulunmak isteyen Kurmay Yarbay Mustafa Kemal 20 Ocak 1915 yılında 3. Kolordu emrinde 19. Fırka Komutanlığı'na atandı. 25 Nisan'da 27. Alay ile beraber, komutanı olduğu tümenle beraber Arıburnu'nda Anzakların ilerleyişini önledi. Haziran 1915'te Albaylığa terfi etti. Ağustos ayında I. Anafartalar Muharebesi'ni yönetti ve devamında Conkbayırı'nda Yeni Zelanda birliklerini mağlup etti.
DİĞERLERİ
İngiliz Mimar Thomas Allom'un Renkli Gravürleriyle Osmanlı İstanbul'u
Osmanlı topraklarında ve özellikle de İstanbul'da çeşitli Avrupa ülkelerinden gelen seyyahlar bulunuyordu. 18.yüzyıl itibariyle seyyah akınına uğrayan İstanbul hakkında o dönemde yazılmış bir çok anı kitabı, resim çizimleri, şiirler bulunuyor. Bunlardan birisi de 1804 yılında Londra'da doğan İngiliz mimar-ressam Thomas Allom'dur. Sultan II. Mahmut'un son dönemlerine denk gelen, 1830'ların sonunda İstanbul'u ve çevresini resimlediği gravürlerle tanınan Allom, bu seyyahlardan sadece birisidir. Allom’un İngiltere, Fransa, Belçika gibi Avrupa ülkelerinin dışında Çin’e dair resimleri de vardır. 20. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin bazı yerlerini dolaşan ve bu arada İstanbul’da uzunca bir süre kalan ressam pek çok desen yapmış ve bunlar çelik gravür olarak ünlü İngiliz hakkâkları tarafından işlenip İstanbul’da İngiliz elçiliği rahibi Robert Walsh’ın kaleme aldığı açıklamalı bir metinle birlikte Constantinople and the Scenery of The Seven Churches of Asia Minor (İstanbul ve Küçük Asya’nın yedi kilisesinden manzaralar) adıyla iki cilt halinde Londra’da yayımlandı. Thomas Allom'un bu muhteşem gravürleri 2013 yılında Denizler Kitabevi tarafından "Constantinople and it's Environs" ismiyle tıpkıbasım olarak yayımlandı. İstanbul'un yaklaşık 200 yıl eskiye dayanan resimlerinin bulunduğu bu arşiv'de ilginç manzaralar, Osmanlı sosyal hayatına ait resimler ile eşsiz manzaralar sunuyor. Thomas Allom'un bu eserinde bulunan 96 orjinal gravürden İstanbul'u gösteren 10 gravürü Beyaz Tarih okurları için derledik;
Rönesans'ın Etkili 5 İsmi
‘Yeniden doğuş’ anlamında Fransızca bir sözcük olan Rönesans, tam da adına yakışır sanatçıları bu dönemde barındırmıştır. 15. Yüzyılda başlayan bu kültürel akım, Klasik Antik Çağı yeniden canlandırma arzusu taşımış; sanatçılar gotik fikirlerden yüz çevirdikleri gibi sanatsal ilginin merkezini Tanrıdan insana çevirmiştir. Rönesans boyunca sanatçılar bir işi yapan anonim zanaatkarlar değil, kimliği belli yaratıcı entelektüeller olarak karşımıza çıktılar. Canlı modeller kullanarak oran çalışmalarında ideal güzelliği keşfedenler; Leonardo da Vinci, Michelangelo ve Raffaello gibi sanatçılar bütün yeteneklerini olabildiğince geliştirerek Rönesans insanını kendi kişiliklerinde somutlaştırdılar. Sarsıcı güzelliğe, güce ve dengeye sahip sanat eserleri; kendilerinden sonraki pek çok kuşa tarafından örnek alındılar.
7 Maddede Adı Kadar Şirin Köy: Şirince
Özgün kırsal mimarisi, köklü tarihi ve kültürel yapısıyla Ege’nin en şirin köylerinden biri olan Şirince köyü, gerek mütevazı yapısıyla, gerek eşsiz doğasıyla gerekse de bünyesinde barındırdığı kurumlarla farklılaşıyor. Günübirlik ziyaretler ve huzur dolu uzun soluklu dinlenmeler için vazgeçilmez arasında yer alan Şirince köyü, başından geçen ilginç hikâye sayesinde dünya çapında tanınıyor.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun