Her ne kadar binicilik sporu ile uğraşanlara saçma veya şaka gibi gelecek olsa da çocukken oynadığımız “at başlı değneğe binme oyunu” Finlandiya’da 2010’lu yıllardan itibaren gençlerin trendi hâline gelmiştir ve bu oyunun günümüzde farklı bir spor türü olarak turnuvaları düzenlenmektedir.
Genellikle 10-18 yaş aralığındaki genç kızlar tarafından tercih edilen bu spor türüne meraklananların sayısı hem Finlandiya’da hem de tüm dünyada her geçen gün artmaktadır. Bu yeni spor türüyle uğraşabilmek için gereken iki şey ise ortalama 200 dolar değerinde olan bir at başlı değnek ile biraz hayal gücüdür.
Günümüzde Finlandiya’da 20.000 kişi tarafından spor olarak yapılan at başlı değnek biniciliğinin 29 Nisan 2017 tarihinde Finlandiya-Vantaa’da ilk defa ulusal turnuvası (Finnish Hobbyhorse Championship) düzenlenmiştir. Söz konusu ulusal turnuvaya yaklaşık 200 yarışmacının ve 1000 seyircinin katıldığı belirtilmektedir. Ulusal turnuvada yarışmacılar birkaç kategoride (engelli koşu, at terbiyesi, v.b.) yarışmışlardır. İşte söz konusu ulusal turnuvadan bazı görüntüler:
[no comment] Hobby horse enthusiasts from all over Finland gathered in Vantaa on Saturday for annual championships. This year's event took place in a packed sports hall, attracting around 1,000 spectators. More on the story: http://www.euronews.com/2017/04/30/finns-compete-in-annual-hobby-horse-championship
Posted by Euronews English on Wednesday, May 3, 2017
Ancak bu spor Finlandiya sınırlarını aşmaktadır ve her geçen gün daha da uluslararası bir nitelik kazanmaktadır. Şu anda bu yeni spor türünün 12 farklı dilde bilgi veren bir resmî internet sitesi bulunmaktadır. Ancak sporun gittikçe daha da uluslararasılaşmasını gösteren tek şey resmî internet sitesi değildir.
Henüz geçtiğimiz günlerde (tam olarak 29 Eylül 2018 tarihinde) Fransa’nın Vendée şehrinde Fransa’dan, Belçika’dan, Birleşik Krallık’tan, Finlandiya’dan ve Yeni Zelanda’dan gelen yarışmacılardan oluşan iki ayaklı at dünya şampiyonası düzenlenmiştir. Söz konusu şampiyona toplamda üç aşamadan oluşmuştur (engelli koşu, at terbiyesi ve at sesi çıkarma). Bu üç aşamanın yanı sıra jüri bir de en güzel at başlı değneğin seçildiği bir “güzellik yarışması” düzenlemiştir. Bu renkli şampiyonada katılımcılar hem eğlenmişlerdir hem de uluslararası bir ortamda kültürel paylaşımda bulunmuşlardır. İşte söz konusu dünya şampiyonasından bazı görüntüler:
Her ne kadar basit bir aktiviteye benzese de at başlı değnek biniciliğinin de bazı teknik detayları ve sakatlık gibi riskleri bulunmaktadır. Hakemlerin, katılımcılara oy verirken, katılımcıların adım aralıkları arasındaki uyuma, dizginleri ne kadar sıkı kavradıklarına, (varsa) kırbaçlarını doğru zamanda kullanıp kullanmadıklarına v.b. detaylara baktıkları belirtilmektedir. Buna ek olarak yarışmalara hazırlanan sporcuların antrenman esnasında bazen küçük sakatlıklar yaşadıkları da bilinmektedir.
At başlı değnek sporu Finlandiya Hükümeti tarafından bir kültürel ve ekonomik fırsat olarak görülmektedir ve Finlandiya, bu sporu(nu) tüm dünyaya yaymaya çalışmaktadır. At başlı değnek biniciliğinin en tanınmış yüzü olan Finlandiyalı Alisa Aarniomäki’nin yurt dışı tanıtım seyahatlerinde Finlandiya Dışişleri Bakanlığı tarafından finanse edilmesi ve desteklenmesi, hatta Alisa’nın kendi yaptığı iki el yapımı at başlı değneğin Prens William’a Finlandiya Hükümeti tarafından Kasım 2017’de hediye edilmesi, Finlandiya’nın at başlı değnek sporunu dünyaya nasıl yaymak istediğini bize kanıtlamaktadır.
Her ne kadar tuhaf bir spor türü gibi görünse de gençlerin hareket etmelerini, gruplar kurarak kaynaşmalarını sağlayan bu yeni spor çeşidi, insanlar tarafından bir tür “terapi” olarak da kabul edilmektedir. Ayrıca bir binicilik eğitmeni, bu yeni sporun gençlere atları sevdirdiğini belirterek ileride (gerçek at üzerinde) binicilik yapmak isteyen gençlerin, at başlı değnek biniciliği ile uğraşmalarının faydalı olacağını söylemektedir. Ülkenin binicilik otoritesi olan Finlandiya Binicilik Federasyonu’ndan Genel Sekreter Fred Sundwall da çocukların atları sevebilmesine yardımcı olduğu için bu spor türünü desteklediğini belirtmiştir.