Dünya üzerinde savaşlar sürdüğü sürece barış kavramı da hep var olacak. Savaştan öncesi ve her savaşın ertesi barış dönemi olarak adlandırılır. Barış değerlidir. Barış kırılgandır. Barış sürekli akılda tutulması gereken, unutulmaması gerekendir.
Belki de bu yüzden insanlar çağlar boyu barışı farklı biçimlerde sembolize etmişler. Bu sembollerin her biri çoğunluk tarafından kabul edilmiş ve evrensel birer sembole dönüşmüş.
Zeytin Dalı ve Güvercin
Barışın en tanımış sembollerinden olan Zeytin Dalı-Güvercin ikilisinin kökleri hayli eskiye dayanır. Yunan mitolojisinde Tanrıça Athena’nın simgesi olan ve yarışmalarda birincilere verilen zeytin dalı zaferin simgesiydi. Zeytin aynı zamanda bolluk ve bereketin de simgesidir. Bolluk ve bereketin barış zamanlarıyla ilişkilendirilmesi de kulağa mantıklı geliyor. MÖ 5. yy’da Aristophanes “Barış” adlı oyununda “tüm tanrıçaların en yücesi, barış tanrıçası Irini‘ye göre zeytinin oldukça değerli olduğu” belirtri ve zeytin bundan sonra barışla da ilişkilendirilmeye başlandı.
Zeytin ve güvercin ikilisi Hıristiyanlığın ilk yıllarında da çok kullanılan iki simge oldu. İnanışa göre beyaz güvercin ruhtaki huzuru simgelemekteydi. Sonraki yüzyıllarda güvercinin dinsel anlamı ortadan kalkış ve doğrudan barışın sembolü haline gelmiş.
Kırık Tüfek
Savaş karşıtlarının bir numaralı simgelerinden olan Kırık Tüfek, ilk kez 1921 yılında Uluslararası Savaş Direnişçileri (WRI) tarafından kullanılmış. Anlamı çok açık.
Beyaz Gelincik
İnsanlar korktukları şeyler karşısında daima başka bir şey yapmıştır. Beyaz Gelincik sembolü de bu ekilde doğmuştur. 1933 yılında Avrupa’nın her yerinde savaş korkusu egemendi. İşte tam da o günlerde bazı kadın kooperatifleri barışın sembolü olarak beyaz gelincikler dağıtmaya başladı. 1944 yılında İngiltere’nin en büyük barış örgütü olan “Peace Pledge Union” de “savaşın yeniden yaşanmaması dileğiyle” beyaz gelincik dağıtmaya başladı.
Barış Bayrağı
Gökkuşağının yedi renginden oluşan bu bayrak pek çok ülkede benimsenmiş bir semboldür. Şenlik ve gösterilerde sık sık karşımıza çıkan yedi renk aynı zamanda özgürlüğün simgesidir. İlk kez 1961’de İtalya’da düzenlenen bir barış yürüyüşünde kullanılan bayrak nükleer silah karşıtı eylemlerde kullanılan çeşitli bayraklardan esinlenilerek yapılmıştır. Picasso tarafından çizilen erken bir versiyonunda üzerinde güvercin de bulunmaktaydı.
V İşareti
İşaret ve orta parmak açılır, diğer üç parmak çarprazlanarak kapatılır. Ortaya çıkan V şekli İngilizce’deki “Victory” yani “zafer” sözcüğünün de simgesidir. Bu işaret II. Dünya Savaşı’nın bitiminde savaşa karşı kazanılan zaferin sembolü olarak kullanılmıştır. 1960’larda ABD’de Vietnam Savaşı karşıtlarının da başlıca hareketidir.
Kâğıt Turnalar
Origami tekniğiyle yapılan kâğıt turnalar Japonya’da iyi talihin simgesi olarak da kabul edilir. Kâğıt turna, Sadako adlı Japon kızın öyküsüyle özdeşleşmiştir. Hiroshima’ya atılan atom bombasında büyük zarar gören Sadako, amansız bir hastalığa yakalanır. Ancak o umutlarını kaybetmez ve “Kim 1000 tane turna katlarsa dileği gerçek olur” diyen Japon inanışına bağlı kalarak iyileşmeyi diler ve turnaları yapmaya koyulur. Ne var ki Sadako 644. turnada yaşama veda eder. Ailesi ve arkadaşları geriye kalan 336 turnayı yapar ve Sadako’yu 1000 turnayla birlikte toprağa verirler. O günden beri kağıt turnalar barış, umut ve iyi dileklerin de sembolüdür.
Roerich Barış Bayrağı
Rus bilim adamı, yazar ve sanatçı Nicholas Roerich tarafından tasarlanan “Pax Cultura” adlı barış bayrağı, içinde üç tane kırmızı daire bulunan kırmızı bir çemberden oluşur. Üç daire sanatı, bilimi ve ruhsallığı; dış çember ise kültürü simgeler. Başka bir görüşe göreyse içteki üçlü geçmiş, şimdiki ve gelecek zamanı, dış çember ise zamanın sonsuzluğunu sembolize etmektedir.
Sembol, 1935′de imzalanan bir anlaşma ile “Küresel Barış Bayrağı” ilan edilmiş; anlaşmayı imzalayan taraflar savaşta ve barışta birbirlerinin tarihi, kültürel, eğitim ve bilim yapılarını koruyacaklarına söz vermişlerdir.
Barış İşareti
Eylemci ve grafiker Gerald Holtom tarafından tasarlanan barış işareti belki de en bilinen barış simgesidir. Holtom, barış işaretini tasarlanrken bayrakla haberleşme yöntemi olan semafordan esinlenmiştir. İşaret, İngilizce “Nuclear Disarmament” (Nükleer silahsızlanma) sözünün baş harflerinin semafor karşılığının birleşiminden oluşur. Barış işareti ilk kez 1958’de, ünlü düşünür ve bilim insanı Bertrand Russell önderliğinde İngiltere’de düzenlenen bir nükleer silahsızlanma eyleminde kullanıldı.