Çin de islamiyet hakkında daha önce, Çinli müslümanlar ve Çinli müslümanlar hacca gidiyor diye iki yazı yazmıştım. Bu yazımızda daha Çinli müslümanları daha kapsamlı yazacağız, Çinlilerin müslümanlara bakış açısını inceleyeceğiz.Uygur bölgesindeki islamiyete göz gezdireceğiz.
Shanghai mermer fuarında bir iş adamımız ile konuşurken, onun bu çinliler budist değilmidir söylemi üzerine, yanlış bilinen bu noktayı tekrardan düzeltelim. Çinlilerin bir çoğu dinsizdir, yani budist, konfüçyüs felan değildir, tabikide aralarında budistler ve konfüçyüsçüler mevcuttur. Çin de bulunan müslümanların sayısı 20 milyon civarında olduğu söyleniyor.
Müslümanların yaşadığı en yoğun bölgeler, Uygur özerk bölgesi ve Hui özerk bölgesi. Uygur özerk bölgesin de 8 milyon müslüman yaşadığı söylenirken, Hui özerk bölgesinde ise 2 milyon 100 bin civarında müslüman yaşadığı söyleniyor. Çin’in kuzey taraflarında müslümanlara rastlama oranınız daha fazla. Çinin kuzey taraflarında pekin civarında bir çok müslim yemeği de Çin yemek kültürüne girmiştir.
Uygur bölgesinde islamiyet,
Uygur bölgesinde 8 milyon müslüman yaşıyor. Uygur bölgesinde, Uygur, Kazak, Hui, Kırgız, Tacik, Özbek, Tatar, Dongxiang, Sala ve Bao’an gibi 10 farklı milletten insan müslümanlığı seçmiş durumda. Xinjiang’da (uygurların yaşadığı bölgenin ismi) 79 islam cemiyeti, 20 bin 10 tane cami, 3 bin 927 tane küçük çaplı cami bulunmaktadır. 1987 de açılan Xinjiang ilahiyat fakültesinden şuana kadar 167 bin din adamı yetişmiş, 187 öğrencide şuan öğrenimine devam etmektedir. Xinjiang da aynı zamanda 33 tane de imam hatip okulu bulunmakta ve buralardan bir çok imam yetişmektedir.
Çinliler müslümanlara nasıl davranıyorlar ?
Çinlilerin bir çoğu müslümanlara ve diğer din mensuplarına saygılı davransalarda arada saygısız davrananlarda çıkıyor. Hatta ramazan da oruç tuttuğumuzu bilen arkadaşlarımız, bizle birlikteyken yemek yemiyor bizimle birlikte yemeğe özen gösteriyorlardı. Çin’in kuzey taraflarında yaşayan insanlar, müslümanlarla iç içe yaşadıklarından islamiyeti biraz biliyor, müslümanlara nasıl davranılması gerektiğini biliyorlar.
Müslümanlara saygısız davrananlarda mevcut. Shanghai da gittiğimiz Huxi cami ufak bir camidir, dolayısı ile cuma namazlarında cami dışarıya taşar. Bu kalabalığa caminin küçük avlusu da yetmez bizde hasırları caminin avlusunun bittiği yerden devam eden site bahçesine sereriz. Bu sadece haftada bir gün olan, ve sadece 1 saat süren bir namaz. Geçen cuma namazında müslüman olmayan Çinlilerin yaptığı büyük bir saygısızlığı yazacağım. Sitenin bahçesine serdiğimiz hasırlarda namaz kılarken arkada yol olmasına rağmen bir tane bayanın gelip önümüzden geçmesi yetmezmiş gibi, namaz kıldığımız yerde site sakinlerinin arabaları bulunduğundan hasırları oradan kaldırıp arka tarafa götürmek isteyen iki tane Çinlinin saygısızca tutumuyla karşılaştık. Çin de genelde sinirlerime hakim olmaya çalışıyorum, buradaki hayatımız Türkiye’de olsa hergün kavga ediyor oluruz. Çinlilere bu olayı anlattığım zaman, bana güneyde yaşayan Çinlilerin hiç bir dinden haberdar olmadığı dolayısı ile bilmeden birçok yanlış yaptıklarını söylediler. Çin’in kuzeyinde yaşayan Çinliler birçok Çinli müslümanla birlikte yaşadıklarından, müslümanlara daha saygılı davrandıklarını anlattılar.
-
Burhan | 10 Mar 2010 | 20:28:23
Değerli arkadaşım Çinde yaşayan müslüman kardeşlerimize ingilizce ve arapça kıymetli dini kitabları hediye olarak göndermek arzu ediyoruz .Adresini veya mail adresini bildiğiniz kimseler varsa bize bildirirseniz duaya ve hizmete vesile olur. Selam eder mutluluklar dilerim.