Ankara – Anayasa Mahkemesi, ilgili ve yeterli olmayan gerekçelerle tahliye taliplerinin reddedilmesini hak ihlali olarak değerlendirdi. Yüksek Mahkeme, başvuruculara tazminat ödenmesine hükmetti.
-TUTUKLAMA NEDENLERİNİN DEVAM ETMESİ GEREKÇELERLE GÖSTERİLMELİ-
Tutuklama tedbirine kişilerin suçluluğu hakkında kuvvetli belirti bulunmasının yanı sıra bu kişilerin kaçmalarını, delilerin yok edilmesini veya değiştirilmesini önlemek amacıyla başvurulabileceğinin ifade edildiği gerekçede, şöyle denildi:
“Başlangıçtaki bu tutuklama nedenleri belli bir süreye kadar tutukluluğun devamı için yeterli görülebilse de bu süre geçtikten sonra uzatmaya ilişkin kararlarda tutuklama nedenlerinin hala devam ettiğini gerekçelerle gösterilmesi gerekir. Bu gerekçeler ‘ilgili’ ve ‘yeterli’ görüldüğü takdirde, yargılama sürecinin özenli yürütülüp yürütülmediği de incelenmelidir. Davanın karmaşıklığı, organize suçlara dair olup olmadığı veya sanık sayısı gibi faktörler sürecin işleyişinde gösterilen özenin değerlendirilmesinde dikkate alınır. Tüm bu unsurların birlikte değerlendirilmesiyle sürenin makul olup olmadığı konusunda bir sonuca ulaşılabilir.”
-İLGİLİ VE YETERLİ OLMAYAN GEREKÇELERLE TUTUKLULUĞUN DEVAMI MAKUL OLARAK DEĞERLENDİRİLEMEZ-
Hukuka uygun olarak tutuklanan bir kişinin suç işlediği yönünde kuvvetli belirti ve tutuklama nedenlerinden biri ve bir kaçının varlığı devam ettiği sürece ilke olarak belili bir süreye kadar tutukluluk halinin makul kabul edilmesi gerektiğinin vurgulandığı gerekçede, şu değerlendirmeye yer verildi:
“Suçluluğu hakkında kuvvetli belirti bulunan kişiler, ancak kaçmalarını, delillerin yok edilmesini veya değiştirilmesini önlemek amacıyla veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan ve konunda gösterilen diğer hallerde tutuklanabilirler. Bu şartların tutukluluk süresince devam ediyor olması, tutukluluğun devamının hukuka uygunluğu ve meşruiyeti bakımından olmazsa olmaz bir koşul olmakla bu durumun devam edip etmediğinin ilgili ve yeterli gerekçelerle ortaya konulması ve yürütülen işlemlerde gerekli özenin gösterilmesi gerekir. Derece mahkemelerince verilen tutukluluğa itiraz ve itirazın reddine dair kararların gerekçeleri incelendiğinde, bu gerekçelerin tutukluluğun devamının hukuka uygunluğu ve tutulmanın meşruluğunun haklı gösterecek özen ve içerikte olmadığı ve aynı hususların tekrarı niteliğinde olduğu görülmektedir. Somut olaydaki tutukluluk halinin devamına ilişkin bu gerekçelerin ilgili ve yeterli olduğu söylenemez. İlgili ve yeterli olmayan gerekçelere dayanılarak başvurucuların özgürlüklerinden mahrum bırakıldıkları an ile ilk derece mahkemesi kararıyla tahlile edilmelerine kadar geçen tutuklu bulundukları süre makul olarak değerlendirilemez.”
-SAVCININ GÖRÜŞÜNÜN BİLDİRİLMEMESİ HAK İHLALİ-
Tutukluluğun gözden geçirilmesi esnasında yapılan incelemenin “silahların eşitliği” ilkesine riayet edilmesi gerektiğinin belirtildiği gerekçede, İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesi’nin tutukluluk halinin devamı kararına itirazda cumhuriyet savcısının yazılı görüşünün başvuruculara bildirilmesini hak ihlali sayıldı. Gerekçede, başvurucuların savcının görüşüne cevap verme imkanlarının bulunmadığı belirtildi. Başvurucuların maddi tazminat istemlerini reddeden Anayasa Mahkemesi, uzun tutukluluk nedeniyle Firas Aslan’a 4 bin TL, Hebat Aslan’a ise 4 bin 200 TL manevi tazminat ödenmesine karar verdi.