Kelime anlamı olarak kısaca; Şuyulandırma işlemi, sahiplendirme anlamına geliyor. Şuyulandırmanın Türkçesi ama kullanılmayan tabiri ortaklaştırmadır. Yani tek başına bir gayrimenkule sahipseniz birini getirip size ortak etmektir.
Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında “düzenleme ortaklık payı” olarak düşülebilir
Şuyulandırma İmar kanununun 18.Madde Uygulamaları gereğince;
İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re ’sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir.
Şuyulandırma nasıl yapılır?
Şöyle örnek verelim imar planlarında en küçük parsel alanı 500 metre kare olacaktır diye bir kayıt düşülmüşse varsa 250 metrekarelik iki komşu parsel birleştirilir 500 metrekarelik tek parsel yapılır. Böylece yok yere hiç tanımadığın biri ile ortak olursunuz. Peki bu işlemden sonra ortaklığın giderilmesi davası açabilir misiniz? Açarsınız ama parselin tekrar ikiye ayrılması talebiniz ilgili kurum tarafından reddolunur. Çünkü artık bu parselin ikiye bölünmesinde hukuki engel vardır. 500 metrekareden daha küçük parsel oluşturulamaz. Bunun sonucunda ise yerin satılmasına, parasının paylaştırılmasına karar verilir. Yani durduk yerde biri ile ortak olmanın sonucu parselinizin elden gitmesine kadar varır.
İmarda şuyulandırma; var olan bir arsanın belediye tarafından kullanım hakkına bağlı olarak ele alınması ve farklı parseller ile birleştirme çalışması ile birlikte hisseli bir şekilde mal sahibine ya da başkalarına kat mülkiyeti olarak sunulması durumuna karşılık geliyor.
Şuyulandırmaya itiraz
Şuyulandırma, belediye ve mücavir alan sınırları içinde düzenleme yapma yetkisi imar kanunun 18 ve 19. maddeleri ile, bu konudaki yönetmeliğin 5 ve 39. maddelerine göre kesin ve nihai olarak belediyelere aittir. İlgililerin parselasyon işlemlerine karşı idare mahkemelerinde dava açmadan önce yapılan idari işlemin kaldırılmasını, değiştirilmesini veya bu konuda yeni bir işlem yapılmasını işlemi tesis eden belediyeden isteyebilir. (İYUK m.11/1) Bu itirazın 60 günlük dava açma süresi içinde yapılması gerekir. Bu başvuru işlemin tebliği ile işlemeye başlayan idari dava açma süresini durdurur. Yapılan bu başvuruya 60 gün içinde idarece cevap verilmemesi halinde, istek reddedilir.
Taşınmazlarda Şuyu Uygulaması
Ülke genelinde mevcut taşınmazlar üzerinde, yasal koşullar gerektirdiğinde Devlet ve diğer kamu tüzel kişilerince imar uygulamaları yapılmaktadır.
Bir imar uygulama örneği olarak şuyulandırma, var olan bir arsanın kamu kurumları veya belediyeler tarafından kullanım hakkına bağlı olarak farklı parsellerle birleştirme çalışması ile birlikte hisseli bir şekilde mal sahibine ya da diğer ilgililere kat mülkiyeti ya da arsa olarak sunulması işlemidir.
Şuyulandırmanın yasal dayanakları, 3194 sayılı İmar Kanunun 18’inci maddesi ve 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun’un 10/c maddesidir.
3194 sayılı İmar Kanunun 18’inci maddesi gereğince, imar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile yol fazlaları ile kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re’sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.
Islah imar planı yapılmış ve yapılacak bölgelerde bu Kanun kapsamına giren ve tapu tahsis belgesi verilen hazine arsa ve arazileri, iktisap tarihine bakılmaksızın aynı amaçta kullanılmak üzere ilgili belediyelere devredilir.