Yunanistan’ın Evrensel Periyodik İnceleme Mekanizması Sonuç Oturumu’na iştirak eden ABTTF, Batı Trakya Türk toplumunun etnik Türk kimliğinin tanınması, eğitim ve din özerkliğinin iade edilmesi ile dernek kurma özgürlüğüne ilişkin AİHM kararlarının uygulanması başlıklarında yaşanan sorunlara ilişkin tavsiyelerini sundu.
Avrupa Batı Trakya Türk Federasyonu (ABTTF), 28 Şubat-1 Nisan 2022 tarihlerinde düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi’nin 49. Olağan Oturumu gündemi kapsamında “Evrensel Periyodik İnceleme Mekanizması (UPR) sonuçları” başlıklı oturumuna iştirak etti.
BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi ile özel istişari statüye sahip olan ABTTF, 23-24 Mart 2022 tarihlerinde gerçekleştirilen UPR Sonuçları oturumunda Yunanistan’ın 3. Döngü İncelemesi sonuçlarının görüşüldüğü oturuma katılarak Batı Trakya Türk toplumu ile ilgili tavsiyelerini sundu.
ABTTF Uluslararası İlişkiler Direktörü Melek Kırmacı Arık’ın katıldığı Cenevre’deki toplantıda, 1 Kasım 2021’de UPR Çalışma Grubu tarafından incelemesi yapılan Yunanistan’a ilişkin inceleme sonuçları ele alındı. Yunanistan’ın Kasım ayındaki incelemesini takip ederek Yunanistan’ın sunduğu ulusal rapora paralel bir rapor hazırlayan ABTTF, Batı Trakya Türk toplumunun geniş çerçevedeki tüm sorunlarını aktarıp Yunanistan’a tavsiyelerine sunmuştu. 23 Mart 2022’deki inceleme sonuçları oturumunu da takip eden ABTTF, inceleme sonuçlarına ilişkin olarak Batı Trakya Türk toplumunun sorunları konusunda tavsiyelerini sundu.
23 Mart 2022 tarihli oturumda Yunanistan, 1 Kasım 2021’de yapılan incelemenin ardından UPR Çalışma Grubu’nun sunduğu rapor ile BM İnsan Hakları Konseyi’ne üye devletlerin mekanizma çerçevesinde Yunanistan’a sundukları tavsiyeleri dikkatli bir şekilde incelediklerini ifade etti. Yunanistan’a sunulan 239 tavsiyeden 219’unu kabul ettiklerini belirten Yunanistan, UPR mekanizmasına duydukları güvenin bir parçası olarak bir sonraki inceleme öncesinde ara dönem raporu sunacaklarını belirtti.
Bu oturumda konuşan Türkiye, Yunanistan’ın Batı Trakya Türk toplumuna ilişkin olarak Türkiye’nin sunduğu tavsiyelerin hiçbirini Yunanistan’ın kabul etmediğini ifade ederek Batı Trakya Türk toplumunun eğitim, din, dernek kurma özgürlüğü ve buna bağlı AİHM kararlarının uygulanması sorunlarının devam ettiğini belirtti. 14 yıldır Yunanistan’ın AİHM kararlarını uygulamadığını söyleyen Türkiye, Batı Trakya’da bir mezarlığın geçtiğimiz günlerde futbol sahası inşa edilmek üzere yıkıldığını ekledi.
Kapanış konuşmasında Yunanistan, uluslararası hukuka ve uluslararası azınlık standartları da dahil olmak üzere tüm önemli insan hakları belgelerine bağlı kalmaya ve Müslüman azınlığı yaşatan ve zenginleştiren 1923 Lozan Antlaşması’nı tam olarak uygulamaya devam edeceklerini söyledi.
BM İnsan Hakları Konseyi’ne Yunanistan’ın UPR sonuçları hakkında ayrıca yazılı bir bildiri de sunan ABTTF, Batı Trakya Türk toplumunun etnik Türk kimliğinin tanınması, eğitim ve din özerkliğinin iade edilmesi ile dernek kurma özgürlüğüne ilişkin AİHM kararlarının uygulanması başlıklarında yaşanan sorunlara ilişkin tavsiyelerini sundu. Yanı sıra ABTTF, Rodos ve İstanköy’deki Türk toplumunun Yunanistan tarafından Müslüman Yunan vatandaşları olarak tanımlanmasını eleştirerek Rodos ve İstanköy’deki Türk toplumunun anadilde eğitim ve kendi dini liderlerini belirleme imkanı olmadığını belirtti.
Sonuç oturumuna iştirak eden ABTTF, Konsey’e sunduğu sözlü sunumda ise Yunanistan’ın Batı Trakya Türk toplumu ile Rodos ve İstanköy Türk toplumuna ilişkin tavsiyelerin hiçbirini kabul etmemesinden üzüntü duyduğunu ifade etti. Batı Trakya Türk toplumunun Lozan Antlaşması ile verilen eğitim ve din özerkliğine devletin her alanda müdahale ettiğini belirten ABTTF, Batı Trakya Türk toplumunun etnik Türk kimliğinin tanınmadığını ve buna bağlı olarak isminde Türk kelimesi geçen derneklerin kapatıldığını kaydetti. ABTTF, Bekir Usta ve Diğerleri Dava grubu olarak bilinen üç davada Yunanistan’ın Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından mahkum edilmesine karşın 14 yıldır AİHM kararlarını uygulamadığını dile getirdi.