İngiliz sömürgesi bitti, Hindu zulmü başladı: Cammu Keşmir
Geçtiğimiz hafta bir grup gazeteci olarak Pakistan Devleti’nin davetiyle Pakistan ve Azad (Özgür) Cammu Keşmir’i (AJK) ziyaret ettik. Amacımız 1947’den beri ‘tartışmalı bölge’ olan ve Pakistan ile Hindistan arasında süregelen çatışmalara ve geçmişte de savaşa sebep olan Keşmir sorununu yerinde görmek, tanıklar ve mağdurlarla görüşmek ve özellikle 5 Ağustos sonrası son noktaya ulaşan gerilimi detaylarıyla anlamak ve anlatmaktı. Bunun yanı sıra Pakistan Cumhurbaşkanı, Azad Keşmir Başbakanı ve Cumhurbaşkanı, Pakistan ordusundan üst düzey isimler dahil olmak üzere çok kişiyle de görüştük.
Ancak ne yazık ki, Hindistan işgali altındaki Cammu Keşmir tarafına geçmek hem Hindistan tarafından yasaklanmış hem de aşırı tehlikeli olduğu için, her ne kadar Pakistan ve Hindistan askeri güçleri arasındaki riskli ve sıfır noktası olan Kontrol Hattı’na (LOC) kadar gidebilmiş olsak da, bu bölgeye giremedik. Yine de, öyle yoğun bir programımız vardı ki, bir hafta boyunca köşemden uzak kaldım. Dönüşte bir de hasta olunca gözlemlerimi yazmak bugüne kaldı.
Azad Keşmir ve İşgal altındaki Cammu Keşmir arasındaki kontrol hattında (LOC)
Malumunuz, Keşmir halkı, 200 yıllık hükmü sonrası İngilizlerin 1947 yılında devasa Hint yarımadasından çekilme kararı ile başlayan sancılı sürecin hala yaşandığı tek bölge bu coğrafyada. 1948 itibarıyla İngiliz kontrolündeki bölgelerin yanı sıra, Fransa, Portekiz ve Umman mandası altındaki yerlerle beraber 550’den fazla yerel prensler tarafından yönetilen toprak parçası çeşitli şekillerde ya Hindistan’a ya da Pakistan’a katıldı; Bangladeş gibi bazı bölgeler belli bir sürenin sonunda bağımsızlığını ilan etti. Ancak Keşmir bu bölünmenin hala bitmediği tek yer.
Keşmir aynı zamanda 1948’de 2. Dünya Savaşı Sonrası kurulan Birleşmiş Milletler’e (BM) çözümlenmesi için getirilen ilk konulardan biri. İlginçtir, BM Güvenlik Konseyi’ne (BMGK) bu konuyu ilk olarak, bugün Cammu Keşmir’in büyük bir bölümünü işgal altında tutan Hindistan getiriyor. Ancak kabul edilen 47 no’lu tasarıda açıkça belirtilmesine rağmen, “Keşmir halkının kendi geleceğini tayin etmesi için yapılması gereken oylamaya” asla izin vermiyor. Bugün itibarıyla BMGK’da 11’i kabul edilmiş, 18 tasarı var Keşmir hakkında.
Normalde BMGK’nın daimi beş ülkesinin sunulan tasarılarda bir türlü ortak bir noktada buluşamaması sonucu kilitlenen uluslararası sistem, burada da kabul edilen tasarının yıllardır uygulanamamasıyla sıkışıyor ve BM’nin mevcut yapısı sonucu ne kadar işlevsiz olduğunu, bir kez daha gözler önüne seriyor.
Keşmir meselesi ‘son dakika haberi’ olarak gündemimize en son Şubat ayında girmişti. Pakistan ordusu, hava sahasına giren iki Hint uçağını düşürmüş, olayda iki pilot ölmüş, iki pilot da esir düşmüştü.
Yazının devamı için tıklayınız…