KONDA Araştırma “TR100_2022: Türkiye 100 Kişi Olsaydı” başlıklı kapsamlı raporunu yayımladı. 18 yaş üzeri nüfusun temsiliyle ortaya çıkan raporda, cinsiyet ve yaş dağılımı, eğitim düzeyi, uygar durum, etnik kimlik dağılımı, din/mezhep dağılımı, toplumsal medya kullanımı üzere pek çok alt başlıkla datalar aktarıldı.
Raporda yer alan datalar, aylık toplumsal ve siyasal araştırmalar dizileriyle KONDA Barometresi kapsamında 12 yıl boyunca yapılan, Türkiye nüfusunu temsil eden 125 araştırma ve 300 binin üzerindeki görüşmelere dayanıyor. Öte yandan raporda 2008, 2015 ve 2018 yıllarında beş binin üzerindeki görüşmeci ile gerçekleştirilen Hayat Usulleri bilgileri de yer alıyor.
62 milyon 378 bin kişi: 100
Raporda, 2021 prestiji ile 18 yaş üzeri nüfusu temsil eden 62 milyon 378 bin kişiyi 100 kişi kabul ediyor. Yani KONDA’nın gösterimindeki her bir figür yaklaşık 620 bin şahsa tekabül ediyor.
Gösterimde yer alan başlıklar sırasıyla şöyle: Cinsiyet dağılımı, yaş küme dağılımı, eğitim düzeyi kümeleri, bayanlarda eğitim düzeyi kümeleri, uygar durum, evlilik kararı, büyünülen kent, yaşanılan yerleşim tipi, göç durumu, hane nüfusu, oturulan mesken tipi, çalışma durumu, ev-araba sahipliği, etnik kimlik dağılımı, din/mezhep dağılımı, dindarlık düzeyi, toplumsal medya kullanımı, alkol-sigara kullanımı, hayat şekli.
Cinsiyet dağılımı ile başlayan rapora nazaran, Türkiye nüfusunda erkek ve bayan oranı her vakit birbirine eşit: 50 erkek ve 50 bayan.
“Dini inancım yok” diyenlerde artış
→ Din-mezhep dağılımında her 100 kişinin 94’ü bir dini inancı olduğunu belirtiyor. Bunların 88’i Sünni Müslüman, 5’i ise Alevi Müslüman. Dikkat çeken datalardan biri ise “Dini inancı yok” seçeneğindeki artış. 2011’de dini inancı olmayanların oranı yüzde 2 iken, 2021’e gelindiğinde bu oran yüzde 6’ye yükselmiş durumda.
18-32 yaş ortası nüfus oranı 2021’de yüzde 33’e düştü
→ Türkiye toplumu geçen on seneye nazaran daha yaşlanmış bir imaj ortaya koyuyor. 18-32 yaş ortası nüfus oranı 2011’de yüzde 39 iken, 2021’e gelindiğinde bu oran yüzde 33’e düşmüş durumda.
→ Toplumun dindarlık düzeyinde özel bir değişiklik göze çarpmasa da kendini “İnançsız/ateist” olarak tanımlayanların oranında besbelli bir artış var. 2011’de yüzde 2 olan inançsız/ateist oranı, 2021’de yüzde 7’ye yükselmiş durumda.
Kendini “ev kadını” olarak tanımlayan bayanların oranında azalma
→ Bayanların yüzde 56’sı kendini “ev kadını” olarak tanımlıyor. 2011’de kendini “ev kadını” olarak tanımlayanların oranı ise yüzde 68. Bir öbür dikkat cazibeli data ise işçi-esnaf bayanların oranındaki artış. 2011’de kendini “işçi-esnaf” olarak tanımlayan bayanların oranı yüzde 8 iken, 2021’e geldiğimizde bu oran yüzde 16.
Her 100 yetişkinden 31’i hayat stilini tanımlarken “modern” karşılığını veriyor
Her 100 yetişkinden 31’i hayat stilini tanımlarken “modern” yanıtını veriyor. Bu oran 2012 yılında yüzde 27. Kendini “dindar muhafazakâr” olarak tanımlayanların oranında ise azalma var. 2012’de yüzde 27 olan oran, 2021’de 24’e düşmüş durumda.
Türkiye toplumunun genel eğitim düzeyi son on senede görünür biçimde artsa da hâlâ her 100 bireyden 7’si rastgele bir örgün eğitim almamış.
Bekârların oranı arttı
Türkiye toplumunun üçte ikisi evli yahut evlenmek üzere. Bekârların oranı on yıl içinde artarak yüzde 20’den yüzde 29’a çıkmış durumda.
Toplum, küçülen üniteler halinde yaşamaya başlıyor
Toplum, küçülen üniteler halinde yaşamaya başlıyor. Hane nüfusuna 2011 yılında 9 ve daha fazla kişi diyenlerin oranı yüzde 3 iken, 2021’de bu oran yüzde 1’e düşmüş durumda.
Toplumun televizyon izleme oranında önemli bir düşüş gözlemleniyor. 2012 yılında televizyondan haber izlemediğini belirtenlerin oranı yüzde 4 iken, 2021’de yüzde 28’e dek yükselmiş.
Son on yıldır gazete okuma oranı daima azalıyor. Her dört yetişkinden üçü gazete okumadığını belirtiyor. 2014’te yüzde 30 olan gazete okuru oranı, 2020’de yüzde 25’e düşmüş durumda.
Hem mesken hem de otomobil sahipliği oranı yarıdan az. Toplumun yaklaşık beşte birinin ne konut kendisinin ne de arabası var.
Bireylerin hala yaşadıkları yer, doğdukları yer ve babalarının doğum yeri kullanılarak yapılan hesaplar sonucunda edinilen bulguya nazaran; “toplumun yarıya yakını hayatının bir noktasında bulunduğu yerden göçmüş bireylerden oluşuyor.”
Konda, kelam konusu araştırmayla ilgili şu bilgileri aktardı:
“Gösterimde yer alan oranların büyük bir kısmı o yıl gerçekleştirilen, birebir örneklem sisteminin uygulandığı on bir farklı araştırmanın toplu datalarıyla hesaplandı. Kimi dağılımlar ise o sene içinde gerçekleştirilmiş tek bir araştırmanın verisine dayandığı üzere, birden fazla araştırmanın bileşik verisini de sunabiliyor. Gösterimde yer alan oranların her biri en az 2700, en fazla da 33 bin kişilik datalardan faydalanarak hesaplandı.”