Bireysel Emeklilik Sistemi (BES)
Bes bireysel emeklilik sistemi hakkında bilmeniz gereken tüm detayları sizler için uzmanlarımız araştırdı ve kaleme aldı. Bireysel emeklilik sistemi (BES) düzenli olarak birikim sağlayan emeklili güvenceye alarak daha nitelikli güncel geçirmenizi sağlayan sistemdir kısacası. Aslında kısacası BES hayal ettiğiniz gibi bir emeklilik türüdür.
BES’e dileyen herkes katılabilir ister çiftçi, ister ev hanımı, ister iş yeri sahibi, isterseniz çalışan olun Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan herkes BES ‘e katılabilir 18 yaşınız doldurmanız bu konuda yeterli olacaktır. 10 yıl Bireysel Emeklilik sisteminde kalarak gereklilikleri yerine getirmeniz durumunda emekliliğinize hak kazanmış olacaksınız bu durumda ise 56 yaşınızı doldurmanız yeterlidir. İsterseniz tek seferde tüm haklarınızı dilersenizde aylık olarak düzenli şekilde alabilirsiniz.
Emeklilik Gözetim Merkezi tarafından gözetim altında tutulan bu sistem dilerseniz özel şirketler tarafından ödeme yaparak işleminizi başlatabilir ve emekli olduğunuz dönem içinde ise paranızı rahatlıkla alabilir ve dilerseniz ileriki dönemlerde bireysel emeklilik iptal etme işlemi yapabilir yada işlemlerinize devam ederek emekli olabilir gelirinizi alabilirsiniz. BES makalemizin sonuna gelmiş bulunuyoruz, umarız yararlı bir yazı olmuştur.
Emeklilik beraberinde yaşlılığı getirirken aslında insanların aktif çalışma hayatlarını sonlandırdıklarında kendilerine daha fazla zaman ayırabilecekleri ve hayattan zevk alabilecekleri bir dönemdir. Öte yandan tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de bu dönemde insanların gelirleri düşüyor. Bunun önüne geçmek için çalışma hayatları boyunca gerekli yatırımları yapanlar, emeklilikte de yaşam standartlarını koruyabilirler. Bu yatırımlardan biri de bireysel emeklilik sistemi-BES’dir.
Ülkemizde sık sık SSK ve Bağ-Kur’dan emekli olan vatandaşlarımızın emekli olduktan sonra geçim sıkıntısına düştüklerini ve yeni işlerde çalışmaya zorlandıklarını görüyoruz. Sonuç olarak, çalışanlar emeklilikte daha rahat olabilmek ve yaşam standartlarını bir üst seviyeye çıkarmak için alternatif tasarruf stratejilerine yöneliyor. Bu yollardan biri de şüphesiz bireysel emeklilik sistemidir. Peki, bireysel emeklilik sistemi (BES) nedir? Avantajları nelerdir? Ne kadar erken emekli olabilirsiniz?
Bireysel Emeklilik Sistemi-BES Nedir?
Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), kişilerin emeklilikleri süresince yaşam standartlarını güvence altına almak ve aktif çalışma saatleri içerisinde yapmak istedikleri birikimlerini vadeli yatırımlarına dönüştürerek daha konforlu bir yaşam sürmelerini sağlamak amacıyla oluşturulmuş bir bireysel emeklilik sistemidir. Kişiler bu sisteme gönüllü olarak katılmakta ve SGK’nın emekli maaşına ek gelir sağlar.
Bireysel Emeklilik Sisteminin Yasal Dayanağı
4632 sayılı Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile yürürlüğe giren Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), birikimlerin ve kişilere yapılan ödemelerin götürü veya maaş şeklinde toplanması ve değerlendirilmesi esasına dayanır. BES, SGK’ya devam eden herhangi bir tıbbi veya diğer hizmetleri sağlamaz. Bu sistem tamamen bağımsız bir özel tasarruf sistemidir. Bireylerin ödediği katkı paylarının yüzde 25’i devlet katkısı olarak da hesaplara aktarılır. Bir BES katılımcısının devletten alabileceği azami yıllık katkı payı, toplam yıllık brüt asgari ücretin yüzde 25’ini aşamaz.
Bireysel Emeklilik Sistemi Avantajları Nelerdir?
BES’in amacı, aktif bir çalışma hayatı olan kişilerin düzenli birikim ve bu birikimlerin değerlendirilmesi yoluyla emeklilikte yaşam standartlarını sürdürmelerini sağlar. Bu sistemde yapılan tüm birikimler, alanında uzman portföy yöneticileri tarafından yönetilen fonlarda değerlendirilir. BES için kullanılan fonlar uzun vadeli bir yatırım olarak kabul edilmekte ve tasarruflar buna göre değerlendirilir. BES’in üyeler için avantajı, emeklilikte mali refahlarını güvence altına alabilmeleridir. Bu nedenle sistem, uzun vadeli yatırımınızın getirisini en üst düzeye çıkarmak için tasarlanmıştır. Bu avantajları maddeler halinde özetlersek:
- BES sistemi insanların tasarruf etmesini sağlar.
- Elde edilecek tasarrufa yüzde 25’lik devlet katkısı akışı.
- Fon ve BES şirketini değiştirme hakkına sahiptir.
- Komisyon ödemeden başka bir şirkete geçiş yapılabilir.
- Fonlar herhangi bir zamanda gözden geçirilebilir.
- Fon yönetimi her zaman kontrol edilebilir.
- BES ödemeleri bütçeye göre azaltılabilir, artırılabilir veya dondurulabilir.
- BES fonları vergiden muaftır.
BES’in Artıları ve Eksileri Nelerdir?
Ülkemizde yeni yeni tanınmaya başlayan bu bireysel emeklilik sisteminin üyelerine birçok avantajı bulunur. BES’in en büyük artısı devletten devlet katkısıdır. Devlet, üyenin tasarrufunun %25’ine katkıda bulunur. Bu katkılar fonlarda değerlendirilir. BES’in bir diğer faydası da üyelerinin tasarruf konusunda disiplinli olmalarına olanak sağlamasıdır. Üyeler uzun vadeli tasarrufları teşvik eder. Katılımcılar ödeme koşullarını kendileri belirleyebilirler. Ödeme güçlüğü olması durumunda ödemeler belirli süreler için durdurulabilir veya ödeme miktarı azaltılabilir. Emeklilik döneminde SGK’nın gelirlerinden ek gelir çekilir. Ortaya çıkan tasarruflar, uzmanlar tarafından oluşturulan fonlarda tahmin edilmektedir. Gerekirse, yatırdığınız fonlarda değişiklik yapabilirsiniz. Bu da katılımcıların etkisini daha da artırıyor. Yaşam standardı, emeklilikten sonra azalan gelire katkı yoluyla korunur.
Yatırım Disiplini
Hemen hemen tüm insanlar belirli bir süre boyunca tasarruf yapar ve kazançlarını biriktirir. Ancak, bu tasarruflar genellikle emeklilikten önce harcanır. Ancak bireysel emeklilik sisteminde durum böyle değildir. Emekli olduktan sonra tüm hakları saklıdır. İsteyen bu birikimleri tek seferde alabildiği gibi taksitler halinde de alabilir.
Devlet Katkısı
Sistemin en iyi yönlerinden biri, katkılarınızdan yüzde 25 devlet desteği almanızdır. Bu katkı, kişinin vergiye tabi olup olmadığına bakılmaksızın ödenir.
Bir Başka Yatırım Aracı
Bireysel emeklilik programlarına katkılarınız emeklilik fonları tarafından değerlendirilir. Emeklilik fonları ise piyasada bulunan çok sayıda menkul kıymete yatırım yapar. Alanında uzman yatırım şirketleri, bu yatırımları beklentilerinize en uygun şekilde değerlendirir. Yaş sınırı ve kalış süresinden sonra girdiğiniz bireysel emeklilik planında birikimlerinizin değerlendirildiği bir fon seçme imkanına sahipsiniz. Bu şekilde, fonlarınızın profesyonel fon yöneticileri tarafından değerlendirilmesi için en iyi şansa sahip olursunuz. Bu fırsat aynı zamanda size çeşitli fonlara yatırım yapma fırsatı da verir.
SGK Destekçileri
İster SSK’lı olun, ister emeklilik fonu veya Bağ-Kur üyesi olun, mesleki geleceğinizi güvence altına almak için özel yaşlılık sigortasına yatırım yapma seçeneğiniz var. Emekli olduğunuzda bu kurumlardan elde ettiğiniz gelirlere ek olarak, bireysel emeklilik sigortasından da gelir elde etme seçeneğiniz bulunur. Bu iki şekilde birlikte veya taksitler halinde gelir elde edebilir ve emekliliğinizi kendi ayaklarınız üzerinde sağlayabilirsiniz.
Bireysel Emeklilik Sisteminin Hedefleri Nelerdir?
- Bireysel emeklilik planının en önemli amacı, bireyin birikimlerini yatırıma yatırmak ve emeklilik döneminde ek gelir yoluyla refahını artırmaktır.
- Bir diğer amaç ise ülke ekonomisine uzun vadeli kaynak yaratmaktır.
- Bir diğer hedef ise istihdamı artırmaktır.
- Diğer bir amaç ise ekonomik kalkınmayı teşvik etmektir.
Bireysel Emeklilik Sistemine Nasıl Girilir?
Bireysel emeklilik sistemine katılmak için başvuruda bulunabilecek birçok emeklilik fonu ve bankacılık firması bulunur. Bu emeklilik fonları, bireylerin emeklilik sistemine katılabilmeleri için emeklilik sistemi hakkında bilgi verilir. Ayrıca emeklilik beklentilerine, gelir seviyelerine ve kişilerin yaşına uygun bir emeklilik planı önerisi sunar. Bu tekliflerin kabul edilmesi, belgelerin usulüne uygun olarak doldurulması ve imzalanması ve elektronik onay ile emeklilik sözleşmesi yapılabilir.
Şirket, emeklilik sözleşmesinde öngörülen aylık veya yıllık katkı paylarını düşer ve bu katkıları emeklilik fonlarında değerlendirir. Kişiler birikimlerini hangi fon veya fonlara yatıracaklarını seçebilirler. Dağıtım tercih etmeyen kişilerin katkıları, dahil edilen emeklilik planının standart fonuna yatırılır. Tasarruf fonları deneyimli yöneticiler tarafından yönetilir. Bu varlıklar, şahıslar adına Takasbank nezdinde güvende tutulur. Emekli sandığı veya Takasbank yapısını hemen takip edebilirsiniz. Bireysel emeklilik başvurusunda bulunan bir emeklilik fonu, fona ilişkin masrafları karşılamak için fona yasal giderler ve işletme kesintileri yapabilir.
Bireysel Emeklilik İçin Hangi Haklara Sahipsiniz?
Bireysel emeklilik sözleşmesinde, katkı payları, emeklilik fonu, emeklilik planı ve fonu yasal çerçevede değiştirilebilir. Katkıların ödenmesi askıya alınabilir ve yeniden başlatılabilir. Sistemden çıkmak için en az 10 yıl kalmalısınız. Burada da kişinin 65 yaş ve üzeri olması gerekir. Bu şartlar sağlandığı takdirde sistemde kalabilir, prim ödemeye devam edebilir ve daha fazla tasarruf sağlayabilirsiniz.
Emeklilik Kazananların Hakları
Kişiler hesaplarında biriken parayı anında veya kısmen talep edebilir. Kişiler BES’te kalarak birikimlerini ve devlet katkı paylarını taksitli olarak alabilirler. Yine kişiler diledikleri zaman birikimlerini toplayarak abonelikten çıkabilirler.
Bireysel Emeklilikten Ayrılma
Sigortalının emeklilikten ayrılması durumunda, sandık tarafından yapılan ödemelerden elde edilen gelirlerden gelir vergisi (stopaj) kesilir.
Stopaj vergisi oranları aşağıdaki gibidir:
- Ülkeyi terk etme hakkına sahip kişiler ile ölüm, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle sistemden ayrılan kişiler için %5 gelir vergisi,
- Sistemde 10 yıl kalıp aylığa hak kazanamadan sistemden ayrılan üyelerden %10 gelir vergisi,
- Sistemde 10 yıldan az kalıp şirketten ayrılan üyeler için %15 oranında stopaj kesintisi yapılır.
Bireysel Emeklilik Geliri
Dünyanın her yerinde olduğu gibi, emeklilik geliri keskin bir şekilde düşüyor. Ancak insanlar normalde bağlı oldukları çalışma saatlerine alıştıkları için çeşitli uyum sorunları yaşayabilirler. Bu nedenle, emekli olan hemen hemen herkesin ek gelire ihtiyacı olabilir. İşte tam da bu noktada bireysel emeklilik sigortası kişiye bu süre zarfında zorluk yaşamamak için ek bir para kazanma fırsatı sunar. Dilerseniz çalışma hayatınız boyunca birikmiş olan tüm birikimlerinizi emekli olduğunuzda geri alabilirsiniz. Dilerseniz bu birikimlerini taksitlere bölerek ek gelirle daha rahat yaşayabilirsiniz. Kısaca bireysel emeklilik sistemi, bireyi korumak için tasarlanmış sistemlerden biridir.