2011 yılında en fazla ihraç edilen maden ürün grupları arasında doğal taşlar, 7,28 milyon ton ve 1 milyar 675 milyon dolarla ilk sırada yer aldı. Doğal taş ihracatımız, toplam maden ihracatımızın yüzde 43'ünü oluşturdu. 2011 yılında doğal taş ihracatımız bir önceki yıla göre miktarda yüzde 9,65, değerde ise yüzde 6,63 artış gösterdi.
Doğal taş ihracatımızda en büyük alıcılar olan Çin ve ABD'nin ihracatları 2011 yılında da genel artışa paralellik gösteren bir seviyede yükselişine devam etti. Bu dönemde, doğal taş ihracatının yapıldığı ülkelerin başında 639 milyon dolarla Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) geldi. Bu ülkeye olan ihracatta bir önceki yılın aynı dönemine oranla yüzde 7,3 oranında artış kaydedildi. ÇHC’yi sırasıyla; 236,9 milyon dolarla ABD, 83,6 milyon dolarla Irak, 62,8 milyon dolarla Suudi Arabistan ve 46,5 milyon dolarla İngiltere izledi. Ortadoğu' da Irak, Suudi Arabistan, İsrail ve Birleşik Arap Emirlikleri' ne olan ihracattaki yükseliş dikkat çekici boyutta oldu.
Doğal taş ihracatını; 467 milyon dolarla krom cevheri ve konsantreleri ile 371 milyon dolarla bakır cevheri ihracatı takip etti. Ocak 2012’de sektör ihracatının yüzde 37’si Çin’e yapıldı
Madencilik ürünleri ihracatımız, 2012 yılı Ocak ayında 277,1 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu dönemde en fazla ihracat yapılan ülkeler; Çin Halk Cumhuriyeti (103,1 milyon dolar), ABD (20 milyon dolar), Hindistan (18,7 milyon dolar), Belçika (10,9 milyon dolar), Finlandiya (9,6 milyon dolar), İtalya (9,5 milyon dolar), Irak (8,5 milyon dolar) ve Suudi Arabistan (7,3 milyon dolar) olarak karşımıza çıkıyor. Bu ülkelerin sektör ihracatı içerisindeki payı yüzde 67,7 oldu. Sektörün genel ihracatının yüzde 37,2’si Çin Halk Cumhuriyeti’ne gerçekleştirildi ve bu sayede Çin’in ihracatımızdaki liderliği devam etti.
2012’de maden ihracatında yüzde 10 artış bekleniyor
İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Özer, 2012 yılında maden sektöründe ihracat artışının yüzde 10 seviyelerinde olmasını beklediklerini açıkladı. Özer, bu doğrultuda 2012 yılı maden sektörü ihracatının 4,2 milyar dolar, doğal taş ihracatının ise 1,85 milyar dolar düzeyinde olacağını tahmin ettiklerini söyledi. Ülkemizin büyümesi ve işsizliğin önlenmesi için üretim yapmamız gerektiğini hatırlatan Özer, “Üretim sanayinin gelişmesi, sanayinin gelişmesi ise hammaddenin temini ile mümkün. Önümüzdeki dönemde en önemli hedefimiz maden ürünlerinin üretiminin artırılmasına yönelik çalışmalar yapmak. Hammadde üretimimizdeki artış cari açığın azaltılması için de çok önemli olacak.” dedi.
Hindistan ve Rusya, 2012’nin gözde pazarları olma yolunda ilerliyor
Maden sektörünün en önemli pazarlarının Çin, AB ülkeleri ve ABD olduğunu belirten Özer, 2011 yılında; ihracatın yüzde 38’inin Çin’e, yüzde 25’inin AB ülkelerine, yüzde 8’inin ise ABD’ye yapıldığını söyledi. Çin’in şu an için sektörün en önemli pazarı konumunda olduğunu ve bu konumunu daha uzun süre devam ettirecek gibi göründüğünü ifade eden Özer, Hindistan ve Rusya gibi gelişen ve Çin’e alternatif olabilecek pazarların da mevcut olduğunu vurguladı. Özer, özellikle doğal taş sektöründe Hindistan pazarının, ülkenin doğal taşları kullanma kültürüne sahip olması, geniş nüfusu, gelişen ve büyüyen şehirleri ile Çin’e alternatif olarak Türkiye’nin yakından takip ettiği pazarların başında geldiğini anlattı. Özer, yakın bölgemizde yer alan komşumuz Irak ve yeniden inşa sürecine girecek olan Libya’nın da önemli pazarlar arasında yer aldığını belirtti.
Türkiye’de maden rezervleri zengin ama ihracat çok sınırlı…
Bugünün gelişmiş sanayi ülkelerinde madencilik sektörünün, ekonomik kalkınmayı başlatan öncü sektör olduğuna değinen Özer, ülkemizde çok zengin ve çeşitli maden rezervleri olduğunu, ancak madencilik sektörünün milli gelirimizdeki payının sadece yüzde 1,43 gibi son derece düşük bir düzeyde kaldığını vurguladı. Özer, Türkiye’nin önemli bir maden ihracatçısı olabilecek potansiyele sahipken, ihracatımızın çok sınırlı kaldığını, hatta bazı maden ürünlerinin ithal edildiğini ifade etti.
Enerji maliyetlerindeki vergi yükü azaltılmalı, teşvikler sağlanmalı
Üretimde kullanılan enerji ve akaryakıt üzerindeki vergi yükünün azaltılması gerektiğini ifade eden Özer, madencilik faaliyetleri için bölgesel değil sektörel teşvik uygulanması gerektiğini de belirtti. Her bölgede yapılan madencilik faaliyetlerinin 4. bölgeler için verilen teşviklerden faydalandırılması gerektiğini söyleyen Özer, aramalara kaynak yaratmak amacıyla, kârlı yıllarda kârın bir bölümünün rezerv tüketim payı olarak ayrılması ve ayrılan payın vergi matrahından indirilmesi ile şirketlerin daha fazla arama faaliyeti yapmasının sağlanması gerektiğini anlattı.
Madencilik sektörü 750 bin kişiye istihdam sağlıyor
Madencilik sektörünün doğrudan ve dolaylı olarak 750 bin kişiyi istihdam ettiğini belirten Özer, maden bulunduğu yerden çıkartıldığı için 750 bin kişilik istihdamın Türkiye’nin farklı bölgelerinde oluştuğunu ve böylece iç göçe karşı da önemli bir tedbir niteliği taşıdığını açıkladı. Özer, “Sorunlar çözümlendiği takdirde; sektöre yerli ve yabancı sermaye girişi artacak, ülkenin maden potansiyeli ortaya çıkarılacak, yeni maden işletmeleri açılacak, önemli istihdam artışı sağlanacak. Ayrıca hali hazırdaki maden cevheri ithalatımız azalacak, ülkemiz sanayinin hammadde ihtiyaçları yerli kaynaklardan karşılanacak, rekabet gücümüz artacak ve böylece ihracatımız her yıl ortalama yüzde 10 büyüyecek.” diyerek sözlerini tamamladı.