IKBY’nin tek taraflı bağımsızlık referandumuna dünyadan tepki yağıyor. ABD’den “Hayal kırıklığına uğradık” açıklaması gelirken, Avrupa Birliği, üzüntü duyduklarını belirtti. Rusya, “Irak’ın toprak bütünlüğünden yanayız” dedi. Tek tebrik İspanya’dan ayrılmak için halk oylamasına hazırlanan Katalonya’dan geldi. IKBY lideri Barzani ise ‘zafer’ ilan etti, Bağdat ve komşu ülkelere diyalog çağrısı yaptı.
BAŞTA bölge ülkeleri olmak üzere uluslararası toplumun karşı çıkmasına karşın Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) önceki gün gerçekleştirdiği bağımsızlık referandumunun yankıları sürüyor. İsrail dışında hiçbir hükümet, IKBY’nin tek taraflı bağımsızlık referandumuna olumlu sinyal göndermemişti. Dün de referanduma karşı uluslararası tepkiler devam etti. Referanduma karşı olduğunu daha önce açıklamış olan ABD hem Dışişleri hem de Savunma Bakanlığı (Pentagon) nezdinde eleştirilerini sürdürdü.
ABD: DÜŞ KIRIKLIĞINA UĞRADIK
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Heather Nauert, “ABD, dışarıdaki bölgeleri de dahil etmek suretiyle IKBY’nin tek taraflı bağımsızlık için referandum düzenleme kararı almasından dolayı derin düş kırıklığına uğramıştır” ifadesine yer verdi. ‘Bağlayıcılığı olmayan bu referandumdan dolayı’ ABD’nin IKBY’deki halkla tarihi ilişkilerinin etkilenmeyeceği fakat bu atılan bu adımın IKBY bölgesi ve halkı adına istikrarsızlık ve zorluğu artıracağı ifade edilen açıklamada, IKYB’nin Irak yönetimi ve komşularıyla ilişkilerinin bu referandumdan etkileneceğine işaret edildi. Pentagon Sözcüsü Robert Manning önceki günkü basın toplantısında Kuzey Irak’ta yapılan bağımsızlık referandumu konusunda, “Umarız DEAŞ’la mücadelede dikkat dağıtmaz” demekle yetindi. Manning, ABD’nin Peşmerge’ye desteğinin kesilmesi anlamına gelecek herhangi bir yaptırım ya da tedbir uygulayıp uygulamayacağına ilişkin sorulara “Bildiğim kadarıyla böyle bir şey yok” yanıtını verdi.
AB: ÜZÜNTÜ DUYDUK
Avrupa Birliği, tek taraflı eylem olarak gördüğü referandumun, aksi yöndeki tüm çağrılara rağmen, düzenlenmiş olmasından üzüntü duyduğunu belirterek tarafları soğukkanlı davranmaya ve itidal göstermeye çağırdı. Açıklamada, “Irak’ın birliği, DEAŞ tehdidini göğüslemede, özgürleştirilen alanlardaki yeniden inşa çalışmalarında, tüm Irak halkının çıkarına olacak şekilde istikrarlı, kapsayıcı ve müreffeh bir Irak’ın kurulmasında birinci derecede önemli” denildi.
RUSYA: IRAK’TAN YANAYIZ
Rusya Devlet Başkanı Sözcüsü Dimitriy Peskov, “Rusya, bölgenin istikrarı ve güvenliği için Irak’ın toprak ve siyasi bütünlüğünü destekliyor” dedi.
BM: İSTİKRAR BOZUCU
BM, IKBY’nin özellikle Kerkük’ü de dahil ederek tartışmalı bölgelerde düzenlediği referandumun “istikrar bozucu” olduğu uyarısında bulundu.
Arap Birliği Genel Sekreteri Gayt, “IKBY’nin referandumda ısrar etmesi, birlik tarafından esefle karşılanmıştır” dedi.
İran’ın dini lideri Hamaney’in dış politika danışmanı Ali Ekber Velayati: “Bu hamlenin sonucu bölgede siyasi kaostur.”
MISIR'DAN İTİDAL KATALONYA'DAN TEBRİK
Mısır Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, “Mısır, bütün taraflardan durumu daha da zorlaştıracak hiçbir tek taraflı adımı atmamasını istiyor” denildi. Erbil ve Bağdat arasındaki ihtilaf noktalarının kapsamlı çözüme ulaşmak için yapıcı diyalog çağrısı da yapıldı.
Almanya Dışişleri Bakanı Sigmar Gabriel, “Bağımsızlık referandumuna gidilmesi üzücü. Bu kararı Birleşmiş Milletler’in uyarılarına rağmen uyguladılar. Referandumun bağlayıcı bir sonucu olmayacaktır” dedi.
İspanya’dan ayrılık için 1 Ekim’de referandum düzenlemeyi hedefleyen Katalonya Özerk Yönetimi Başkanı Carles Puigdemont Twitter’dan yaptığı açıklamada, “Bu sabah Başkan Mesut Barzani’yi telefonla arayarak, Kürdistan referandumu üzerine tebrik ettim. Birbirimize büyük başarı diledik” dedi.
MUALLİM: KÜRTLERE ÖZERKLİĞİ TARTIŞABİLİRİZ
SURİYE Dışişleri Bakanı Velid el-Muallim, Suriyeli Kürtlerin özerklik talebini tartışabilecekleri mesajı verdi. Rusya’nın devlet destekli televizyon kanalı Russia Today’e konuşan Muallim, “Suriyeli Kürtler, Suriye devletinin sınırları içinde bir çeşit öz yönetim istiyor. Bu konu müzakereye ve tartışmaya açık. DEAŞ’la işimiz bittiğinde, Kürt evlatlarımızla oturup gelecek için bir formül üzerinde anlaşabiliriz” dedi. Muallim, Irak’ta IKBY’nin yaptığı bağımsızlık referandumunu ise reddettiklerini ve Irak’ın bütünlüğünden yana olduklarını söyledi. Öte yandan önceki gün Mardin’in Nusaybin ilçesinin karşısındaki Suriyeli Kürtlerin denetimindeki Kamışlı’da da referandum kutlamaları yapıldı.