

Şeker-İş Sendikası Burdur Şubesi başkanı Mustafa Onay Burdur Radyo ve Televizyon Anonim Şirketi bünyesinde faaliyet gösteren Burdur radyosu ve TVB interaktif televizyon kanalına canlı yayın konuğu oldu.
Başkan Onay Şeker Fabrikasının özelleştirilmesi hakkında çarpıcı açıklamalarda bulundu.Başkan Onay Burdur Şeker Fabrikasının özelleştirilme sürecini ve alıcı firma tarafından devralınmasının ardından yaşanabilecek sıkıntılarla ilgili endişelerini paylaştı.
1955’ten bu yana bacası tüten Burdur Şeker Fabrikasının özeleştirme sürecinin ardından yaşanan gelişmeleri anlatan Şeker-İş Burdur Şube Başkanı Mustafa Onay, “Öncelikle Radyo Burdur’a çok teşekkür ediyorum. Burdur’da 3 beyazdan birisi olan şekeri gündeme taşıdığınız için hele ki bugünlerde eli nasırlı insanlarımızın tarlalarına girerek pancarını söküp, fabrikaya getirerek, o pancarın şeker yolculuğuna başlamasına şahit olan biz emekçilere bu tür imkanlar tanıdığınız için teşekkür ediyorum. İnşallah verdiğimiz bilgiler vatandaşlarımıza katkı sağlar, şeker fabrikası nedir, ne değildir, çiftçilerimizin özelleştirme arifesinde nasıl zarar görecekler bunları sizinle beraber değerlendirecekler. Burdur Şeker Fabrikamız 1954 yılında Rahmetli Adnan menderes tarafından temeli atılmış, 1955 yılında duru beyaz şeker üretimine başlamış ta ki 2018-2019 üretim sezonu da 3-4 Ocak 2019 tarihlerinde sona erecek. Burdur Şeker fabrikamız 6 ili ilgilendiriyor, bu 6 il içinde 26 ilçe ve 151 köyde pancar tarımı yapılıyor. Bunları kıyaslayarak da açıklayacağım, geçen dönem 182 köyde pancar ekimi yapılırken, bu dönem 151 köye düşmüş, bunların nedenlerini tartışacağız. Geçen yıl 5 bin 38 çiftçiyle sözleşme imzalamışız, bu yıl 4 bin 123’e düşmüş, şu an itibariyle 4 bin 123 çiftçi kardeşimize pancar ekim sözleşmesi imzalamışız, bu çiftçilerimizde pancarlarını şu anda bitirmek üzeredir. Burdur Şeker Fabrikamız bu yıl fireli dediğimiz yani çiftçiden 460 bin ton pancar alacak, 430 bin ton firesi çıktıktan sonra pancar gelecek, fabrika net 420 bin ton pancar işleme kapasitesi olacak. Bunun karşılığında takriben 56 bin ton civarında da şeker üretimi yapacak. Geçen yıl 595 bin 500 ton, 600 bin ton hesaplarsanız 180 bin tona yakın pancar işleme kapasitemiz düşmüş durumdadır. Özelleştirmenin etkisi elbette var bunun içinde ama mevsimsel nedenler bence çoğunlukta, artık yağışlar düştü, özelleştirmenin de etkisi var. Özelleştirme İdaresi Burdur Şeker Fabrikası için 600 bin ton pancar işleyecek ve bunun karşılığında da 74 bin ton şeker alacak diye ihaleye çıkmıştı biliyorsunuz ama bunun karşılığında bugün geldiğimiz rakamlar 420 bin ton pancar alacaksınız çiftçiden ve buna karşılık takriben yani üreteceğimiz şeker 56 bin ton civarındadır. Ciddi bir şeker kaybı var. İleriki günlerde bu özelleştirmelerin sonucunda acaba şeker kıtlığı yaşar mıyız, benim endişelerim var” diye konuştu.
ENDİŞELERİNİ DİLE GETİRDİ
Alıcı firmanın Burdur Şeker Fabrikasını devraldıktan sonra uygulayacağı politikalarla ilgili endişelerini sıralayan Başkan Onay, “Biliyorsunuz 2018 Şubat ayında Türkiye Şeker Fabrikalarının 25 şeker fabrikası içinde Burdur şeker fabrikası da var, bu şeker fabrikalarının 14 tanesi Özelleştirme İdaresi tarafından satışı söz konusu yapıldı. Mayıs ayı içinde bu fabrikaların Kastamonu hariç satışı gerçekleştirildi. Bunun içinde Burdur’un da Mayıs ayı içinde ihalesi yapıldı. İhale şartnamesinde alıcı firma belli bir süre sonra fabrikayı almak zorundadır ama ne hikmetse alıcı firma teknik şartnamede mevcut olan bir defalık uzatmayı kullandıktan sonra ikinci ve üçüncü uzatmayı da aldı. Üçüncüsü 25 Aralık 2018 tarihi itibariyle Özelleştirme Dairesinin üçüncü uzatma hakkı da bitiyor. Bu tarihte ne olacağını önceden kestirmek mümkün değildir. Siz 25 Aralık 018 tarihinde bu fabrikayı devrederseniz eğer bir sonraki gün burada çalışan işçilerimize işe gelme diyeceksiniz ama biz pancar kampanyamız 25 Aralık’ta bitmeyecek, yani ben şuna dikkat etmelerini, şunu iyi dinlemelerini istiyorum. Eğer 25 Aralık’ta bu fabrika devredilirse, 26 Aralık’ta da işçilere tamam biz bu fabrikayı devrettik, gelmeyin dedikleri zaman bu fabrikada üretim yapılmaz, bu fabrikada 24 saat üretim yapılmadığı zaman artık bu fabrikada bir sonraki dönemlerde şeker üretme şansınız yoktur çünkü orada şurup kaynatıyorsunuz, onların donmaları, arıza yapmaları durumunda o vakum kazanlarının bir sonraki dönemlerde ciddi revizyona ihtiyacı olur, ben bu konularda uyarılarda bulunmak istiyorum” dedi.
“BURDUR ŞEKER FABRİKASI ÇOK CİDDİ BİR KATKIDA BULUNUYOR”
Burdur Şeker Fabrikasında şu an itibariyle 239 sendikalı işçi, 47 memur, 540 taşeron ve 69 görevli işçiyle kampanyayı bitirmek için çalıştığını belirten Başkan Onay, “Alıcı firma devralmadığı için bu yıl şeker fabrikasının devlet kanalıyla iş yapıyoruz. Devletimiz bütün program ve planlamaları şu anda Türk Şeker, hani 1955 yılından beri nasıl çalıştırılmışsa Türk Şeker çalıştırıyor, şu an itibariyle 239 işçimiz var. Sendikalı örgütlü işçimiz 239, 47 memurumuz var, 540 taşeronumuz var, 69 da görevli işçilerimiz var. Bu görevli işçilerimiz ne anlama geliyor onu da söyleyeyim, çalışmayan fabrikalar var mesela Samsun Çarşamba Şeker Fabrikası hiç kampanya yapmıyor, buradan ve kampanyası bitmiş olan, şeker üretimi bitmiş olan fabrikalardan bizim bölgemize 69 görevli işçi gelmiştir, şu anda fabrikamızın üretimine yardımcı oluyorlar. Düşünün 69 görevli işçi dışarıdan geliyor, Burdur ekonomisine katkıda bulunuyor. 540 tane taşeron işçi alınıyor, tabi bunlar aldıkları maaş ve girdileri nerede harcıyorlar, Burdur ekonomisinde harcıyorlar, yani bence Burdur Şeker Fabrikası çok ciddi bir katkıda bulunuyor” ifadelerini kullandı.
ALICI FİRMA, İYİ HESAP YAPMALI
Alıcı firmanın, Burdur Şeker Fabrikasının işletirken iyi hesaplar yapması gerektiğini vurgulayan Başkan Onay, “Bu yıl ki şeker üretim kampanyamızı Türk Şeker yaptığı için şu ana kadar çiftçilerimizde herhangi bir sorun olmadı ama baktığımız zaman şu anda 10 tane şeker fabrikası devredildi. Bunların içinde genelince özellikle çiftçi bazlı sorunlar meydana geldi. Burdur şeker fabrikasında 6 ile, 26 ilçeye, 182 köye hitap eden pancar tarımını özelleştiği zaman derse ki alıcı firma , biz artık şeker fabrikalarının pancarını merkezde toplamak istiyoruz dediği anda çiftçi sorunları başlayacak. Bakınız biz, 23 tane alım merkezimiz var. Burada Yeşilova Akçaköy, Acıpayam, Kağılcık, Karamanlı, Gölhisar, İbecik, Çavdır, Söğüt, Senirkent, Dinar’da Alparslan, Tatarlı, Gümüşsu, Yeşilhöyük, Dazkırı, Beylerli var, Denizli’ye kadar uzanan bir intellant var şimdi alıcı firma derse ki, pancarlarınızı direk getireceksiniz artık ben orada yığılma beklemiyorum dediği andan itibaren çiftçi sorunları başlamış olacak. Türk şeker, şu anda ne yapar, belli bir kapasitesini merkezde alım yapar, kapasite fazlasını da bölgelerdeki bu 23 alım merkezimizde toparlayarak, fabrikanın merkezinde azalan pancarın takviyesini diğer bölgelerden yaparak, bunu tamamlar. Alıcı firmalar bunu düşünür mü, yakınımızda Afyon Şeker Fabrikasının çiftçileriyle bir sohbet yaptığımda bunun böyle gerçekleşmediğini görüyoruz. Sandıklı çiftçisine direk merkeze getireceksin, ama her çiftçinin merkeze getireme gibi ekonomik durumu yok ki, siz Elmalı’da çiftçiye 180 kilometre ilerde traktörle Burdur merkeze pancar getir diyebilir misiniz, diyemezsiniz yani bizim tereddütlerimiz özel firmalarda bu tür sıkıntıların olacağını tahmin ediyorum. Ayrıca özel firmalarda şöyle sıkıntılarda olur, şimdi şeker fabrikasının çalışmanın, öğrenmenin bir okulu yok, şeker üretimini şeker fabrikasında çalışarak öğrenirsiniz, siz eğer bu işte uzman işçiler, memurlar, taşeronlar çalıştırmazsanız, ekonomiye çok büyük darbe vurursunuz, maliyetler artar, alıcı firmaların bunları çok iyi hesap etmeleri gerektiğini düşünüyoruz” açıklamalarında bulundu.
“BENCE ŞEKER FABRİKALARI ZARAR ETMİYOR, ZARAR ETTİRİLİYOR”
Şeker Fabrikalarının zarar ettiğine yönelik çıkan söylemleri eleştiren Başkan Onay, “Bence şeker fabrikaları zarar etmiyor, zarar ettiriliyor. Özellikle işçiler üzerinde böyle bir algı yapılıyor ama siz teknolojinizi ne kadar güçlü ve verimli hale getirirseniz, işçiliği o kadar çok azaltırsınız, maliyetleri düşürürsünüz. Siz, Türk Şeker’e herhangi bir teknolojisini yenilemesi için herhangi bir katkıda bulunmayacaksınız, bu işçiler hafta tatillerini bile kullanmadan çalışacak ondan sonra şeker fabrikaları zarar ediyor diyeceksiniz, ben kesinlikle bu konuda işçilik maliyetlerinin şeker fabrikalarında çok yüksek olmadığını düşünüyorum. Burdur Şeker Fabrikası doğalgazla enerjisini üretip, onunla şeker çıkaran bir fabrikadır. Bunda da Allah razı olsun, bugünümüze getiren ağabeylerimize, hiç Burdur halkı doğalgazın fiyatını hiç düşündüler mi, acaba Burdur Şeker Fabrikasında doğalgaz tüketimi, şeker üretim maliyetinin neresindedir. İşçilik maliyeti değil de özellikle bu doğalgaz maliyeti ve enerji maliyetlerinin nerede olduğunu bir hesap ederlerse, bu algı kesinlikle yanlıştır” dedi. Burdur Şeker Fabrikasının satış fiyatını işaret eden Başkan Onay, “Şimdi Burdurlular bilir, Burdur Şeker Fabrikasının kurulu olan alanının ne kadar değerli bir arsa üzerinde kurulduğunu herkes bilir. Bir defa Burdur’da şeker fabrikası bir kültürdür. Çocukluğumuzda hep şunları söylerlerdi, ilk sinema şeker fabrikasına gelmiştir, o kullanılmayan sinema gösterim makinesi hala şeke4r fabrikasında mevcuttur. Bir okuldur orası, kültür okuludur, kurulu olan alanı da Burdur’un en değerli arazilerinden bir tanesidir. Özelleştirme arifesinde ihaleye çıkarılacak fabrikaların sadece işletme kurulu alanlarının ihaleye çıkarılacağı söylenmişti, şartnameye baktığımızda Burdur’da böyle bir modelin söz konusu olmadığını gördük, niye, şimdi Burdur’da şeker fabrikasının tel örgü olarak ibare ettiğim alan 587 bin 124 metrekaredir. Bir de şeker plajına giderken su atıklarını tabi bunları biz atıklarımızı kampanya süresinin belli bir bölümünde arıtım yaparak gönderiyoruz. Oradaki alanımızda 68 bin 831 metrekaredir. Ne hikmetse diğer fabrikalarda bazı alanlar satış sunulmuyor, Burdur Şeker Fabrikasının alanının tamamı satışa sunuluyor ama daha sonra tabi ki biz özelleştirme arifesinde bu konuları hem medya, hem görsel, hem yazılı medyada dile getirdik ve son zamanlarda ihaleye çıkılacağı günlerde gül yağı fabrikasının bulunduğu alandan 35 bin 583 metrekaresi hemen ihalenin dışında bırakıldı, sadece orası ve şu anda 620 bin 372 metrekarelik alan tamamen alıcı firmaya aittir. Bu ihale sürecinde şöyle bir araştırma yaptık Şeker-İş Sendikası olarak, Burdur’da müteahhitlik yapan 4 firmayla arsa bedelli konusunda konuşup, onlardan fikir aldık. Bizim kurulu olan alanımızın 1 metrekaresini bin TL olacağını söylediler, rant sürecini değerlendirmek için söylüyorum bunu, alan 587 bin 124 metrekareyi binle çarptığınızda 587 milyon TL ediyor, 68 bin 831 metrekaresinin de değerinin bir metrekaresi 60 TL dediler, bunun değerinin de 4 milyon TL olduğu söylendi, 590 milyon TL, Burdur Şeker Fabrikası kaça satıldı, 487 milyon TL’ye satıldı. Bunu hani ben bir arsa rantiyeciliği var demiyim, söylediğim rakamlarla dinleyiciler değerlendirsinler. Ben yine diyorum bu rakamları ben söylenmedim, benim sendikadaki arkadaşlarımla beraber Burdur’da çok ciddi müteahhitlik yapan arkadaşlarımızdan aldığımız rakamlardır, bir de şunu diyeyim, 2017 yılı emlak vergisi 3360 milyon TL, Burdur Şeker Fabrikasının demek ki çok değerli bir arazisi var” şeklinde konuştu.
“ÖZELLEŞTİRMEYE DEĞİL, MODELİNE KARŞIYIZ”
Şeker Fabrikalarının özelleştirilmesine karşı olmadıklarını, özelleştirme modeline karşı olduklarını ifade eden Başkan Onay, “Biz Şubat ayında başladığımız mücadelemize hala devam ediyoruz. Tabi bu arada Burdur’a gelen bazı parti liderleri ile beraber meydanlara indik, mitingler, söyleşiler yaptık, imza kampanyaları ile bu konuyu dile getirdi. Nişasta Bazlı Şekerlerle ilgili neden böyle bir şeker özelleştirilmesi isteniyor bunu altında nelerin olacağını gündeme taşıdık ama ne hikmetse, çiftçilerimiz maalesef Burdur Şeker Fabrikasının kalmasında çok mücadeleci tarafta olmadılar bana göre, hani bunun sebepleri araştırdığınız zaman şeker maliyetinde işçiliğin yüksek olduğunu, bunların kendi menfaatleri gereği çalışmak istediklerine dair bir algı operasyonu mu yapılıyor onu da bilemiyorum ama şunu haseten rica ediyorum tüm çiftçilerimizden bakın 5 bin aileyi ilgilendiren bir durum söz konusudur, Burdur Şeker Fabrikası özelleştirilmesin ama şunun altını da büyük büyük kalın kalın çizgilerle çiziyorum. Bakın Şeker İş Sendikası başkanı olarak, özelleştirme stratejilerine karşı falan değilim. Şu andaki özelleştirme modeline karşıyım” açıklamalarında bulundu.