Yusuf Özkan
Dışişleri bakanları toplantısında, İran Devrim Muhafızları’nın AB terör örgütleri listesine alınması yönünde bir karar çıkmadı. Ancak Devrim Muhafızları’nın birçok üst düzey yöneticisi yaptırım kapsamına alındı.
İran’a yönelik yaptırım listesinde, “rejim karşıtı protestoculara yönelik acımasız baskılar ve ve diğer insan hakları ihlalleri” nedeniyle 30’dan fazla kişi ve kuruluşa yer verildi.
İran Spor ve Gençlik Bakanı Seyyid Hamid Seccadi, yeni yaptırımlar listesinin ilk sırasında yer aldı.
Seccadi, İranlı sporculara ülkedeki hükümet karşıtı protestolar hakkında konuşmamaları için baskı yapmakla suçlanıyor.
İran Devrim Muhafızları’nın bazı yöneticileri, güvenlik polisi ile ürünleri, hükümet karşıtı protestoları bastırmak için kullanılmış olan teknoloji şirketleri de AB’nin uyguladığı 4. yaptırım paketine dahil edildi.
Seccadi ve diğer kişi ve kurumların Avrupa’daki tüm varlıkları ve banka hesapları dondurulacak. Yaptırım uygulanan kişilerin Avrupa Birliği ülkelerine girişine izin verilmeyecek.
Toplantıda başta Hollanda olmak üzere bazı ülkelerin bakanları, İran Devrim Muhafızları’nın ve buna bağlı milislerin AB terör örgütleri listesine alınmasını istedi.
Ancak AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Joseph Borrell, toplantı öncesi yaptığı açıklamada, bunun ancak herhangi bir Avrupa ülkesi mahkemesinin Devrim Muhafızları’nı terörizmden suçlu bulması halinde mümkün olabileceğini vurguladı.
AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi’ne göre, İran Devrim Muhafızları’nın terör örgütü ilan edilmesi, mahkeme kararı olmadan alınabilecek bir karar değil.
Borrell, “Önce mahkeme kararı gerekli. ‘Siz teröristsiniz çünkü sizden hoşlanmıyorum’ diyemezsiniz” dedi.
Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock ise, AB’nin İran’a yönelik yaptırımlar listesine Devrim Muhafızları’nın da dahil edilmesi gerektiğini söyledi.
Baerbock, Tahran yönetiminin kendi halkına karşı acımasızca davrandığını belirterek, “İran rejimi, Devrim Muhafızları her gün kendi halkına terör estiriyor” diye konuştu.
Hollanda Dışişleri Bakanı Wopke Hoekstra, diğer üye ülkelerle birlikte, Devrim Muhafızları’nın terör listesine alınması için farklı bir çözüm bulmayı amaçladıklarını söyledi.
Hollandalı bakan, bu konuda yasal tavsiye talebinde bulunduklarını belirterek olabildiğince kısa sürede bunu karara bağlamak istediklerini dile getirdi.
Hoekstra, “Çünkü zaman İran halkının aleyhine işliyor” dedi.
Avrupa Parlamentosu, Brüksel’de yapılacak AB Dışişleri Bakanları toplantısı öncesinde, İran Devrim Muhafızları’nın AB terör örgütleri listesine alınması yönünde bir tavsiye kararını kabul etmişti.
İngiltere de İran ve İngiliz çifte vatandaşı olan Alireza Akbari’nin İran’da idamının ardından Pazartesi günü yedi İranlı yetkiliye yönelik yeni bir yaptırım paketi açıkladı.
Dışişleri Bakanı James Cleverly “Bugün yaptırım uygulama kararı alınan bu kişilerin arasında olan idam cezasını siyasi amaçlarla kullanan yargıdaki isimler de; sokaklarda protestocuları döven eşkiyalar da; rejimin İran halkına yönelik vahşi baskısının kalbinde yer alıyor” açıklaması yaptı.
İran Devrim Muhafızları, 22 yaşındaki Mahsa Amini adlı genç kadının öldürülmesinin ardından daha sık gündeme gelmeye başladı.
İran’da yaklaşık 4 aydır devam eden gösterilerde 500’den fazla kişi öldürüldü. İnfazların büyük bölümünün Devrim Muhafızları tarafından gerçekleştirildiği belirtiliyor.
Ayrıca aralarında futbolcular, film yıldızları, gazeteciler ve öğrencilerin de bulunduğu 20 binden fazla kişi gözaltına alındı.
Tahran yönetimi, Aralık ayından bu yana da uluslararası kamuoyu tarafından hukuksuz olarak adlandırılan hızlı yargılamalar sonucu 4 kişiyi idam etti.
Halen 100’den fazla kişi de ölüm cezasıyla karşı karşıya.
Çok sayıda İranlı rejim muhalifi, geçen hafta Avrupa Parlementosu’na çağrıda bulunarak, Devrim Muhafızları ve paramiliter Besiç milislerinin Avrupa Birliği terör listesine alınmasını istedi.
Parlamento genel kurulu, Çarşamba günü bu yönde bir tavsiye kararını kabul etti.
İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Joseph Borrell ile yaptığı telefon görüşmesinde, parlamentonun kararını “uygunsuz” ve “duygusal bir yaklaşım” olarak değerlendirdi.
İranlı bakan, üye devletlerin de parlamentonun tutumunu izlemesinin “olumsuz sonuçlar doğuracağını” savundu.
Kendine has mali kurumları ve ticari çıkarları olan Molla rejiminin elit askeri birliği olan Devrim Muhafızları, ABD’nin yanı sıra Suudi Arabistan ve Bahreyn’de de terör örgütleri listesinde.
İngiltere de, İranlı İngiliz Alireza Akbari’nin geçen hafta idam edilmesinin ardından Devrim Muhafızları’nı terör listesine almak istiyor.
Devrim Muhafızları, 1979’daki İslam Devrimi’nden sonra, ruhani lider Ayetullah Humeyni tarafından kuruldu.
Kolordu düzeyindeki 125 bin kişilik profesyonel birlik, gösterilerin bastırılmasında da önemli bir rol oynayan paramiliter bir gönüllüler grubu olan Besiç milislerini de bünyesinde barındırıyor.
Son yıllarda büyük siyasi ve ekonomik etkiye sahip güçlü bir örgüte dönüşen Devrim Muhafızları, kendi gizli servisini oluşturdu.
Kolordu, aynı zamanda İran’ın nükleer programını yönetiyor ve yurtdışında askeri operasyonlar da düzenliyor.
İran – Irak savaşının ardından, ülkenin yeniden yapılanmasında önemli rol üstlenene Devrim Muhafızları, inşaat, telekom ve enerji sektörlerindeki şirketlerin kontrolünü de elinde bulunduruyor.
Kaynak: BBC TR