Otomotivde fırsatçı krizi devam ediyor. Değişik hilelerle sıfır araçları ikinci el kategorisine sokup liste fiyatının kat kat üstünde satan bayi ve galericilerin yanı sıra, yabancı sermayeli şirketler de krizde büyük rol oynuyor. İkinci el piyasasında tekelleşme tehlikesine neden olan görünürde Hollanda, Meksika ve ABD merkezli İsrail güdümlü firmalar, Türkiye’nin dört bir yanında pazarlık bile etmeden vatandaşlardan araç satın alıyor. TIR’larla İstanbul’a taşınıp stoklanan araçlar, fahiş fiyatlarla piyasaya sürülüyor. Araçların pazarlandığı internet sitelerinde, düşük km’li ikinci el araçların, sıfır araçlardan bile pahalıya satıldığı görülüyor. Bu fiyatlandırma ikinci elde tüm piyasayı etkiliyor.
PAZARLIK BİLE ETMİYORLAR
Eleştirilerin odağındaki bayiler sektördeki yabancı firmalara işaret ediyor. Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MASFED) Başkanı Aydın Erkoç, yurtdışından gelen büyük sermaye gruplarının 8 aydır Türkiye’de araç topladığını iddia etti. Erkoç, “Hollanda, ABD, Meksika menşeili ve başka birkaç firma burada otomobil işine girdiler. Hala piyasadan ikinci el otomobil topluyor, stok yapıyorlar. Önceki gün Diyarbakır temsilcimiz aradı. ‘Başkanım burada galerilerden TIR’larca araba alıyorlar. Normal müşteri pazarlık yapıyor. Bunlar pazarlık bile yapmıyor’ dedi. Yabancı sermaye gruplarının bu iş için ayırdığı bütçe milyarlarca dolar” şeklinde konuştu.
KİŞİLER ÜZERİNDEN ALIYOR
Döviz kurunun yükselişe geçmesiyle araç toplamanın hızlandığını anlatan Erkoç, “Bugün araç bulunamamasının sebeplerinden birisi de meslekle alakası olmayan kişilerin bayilerden sıfır araç alıp internet sitelerinde yüksek fiyata pazarlaması. Bu bahsettiğimiz yabancı menşeili gruplar, kişiler üzerinden bayilerden araç toplatabiliyor. Firmalar adına da alım var” dedi. Araç alım-satımı için Kapalıçarşı’da bile birtakım fonlar olduğunu söyleyen Erkoç şunları kaydetti: “Binlerce aracı yıl bazında alıp satanlar var. Liste fiyatının üzerinde satanlar da var. Burada suç tamamen motorlu araç satıcılarındaymış gibi gösteriliyor. Yıllık kişi bazında araç alım satımı kısıtlandı. Fakat bu yönetmelik uygulanmıyor. Uygulamada sorunlar var.”
5 milyon otomobil al-satçıların elinde
Geçen yıl ikinci el ve sıfır araç piyasasında 9 milyona yakın araç satıldığının altını çizen Aydın Erkoç, “Bunun 1 milyonu yetkili bayiler üzerinden yapıldı. 1 milyon 600 binini motorlu araç satıcıları, bayiler ve galericiler alıp sattı. 1 milyonu da gerçek tüketiciler, kendi araçlarını sattı. Ama geri kalan 5,5 milyon aracı al-satçı dediğimiz, meslekle alakası olmayan, ofis katlarında, bürolarda sermayesi olan gruplar alıp satmış” diye konuştu. Kayıtdışı araç alım-satımının bir an önce durdurulması gerektiğini söyleyen Erkoç, “Şu an Ankara’da pirinç toptancısı, bayiden 11 tane sıfır araba almış satıyor. Çayyolu’nda mesela halıcılık yapıyor adam. Şu anda halı sattığı yerde 15 tane araç var. Herkes sektöre girip stokçuluk yapıyor. Benzin istasyonlarında araç alınıp satılıyor. Büyük sermayelerle mücadele edemiyor ki galerici” iddiasında bulundu.
El-Aziz - Yeni Şafak - O.G.