Asansör Bakımı, Neden Yaptırılmalı, Yaptırmanın Faydaları ve Garanti Şartları
6 Nisan 2019’da yayımlanıp yürürlüğe giren 30737 sayılı Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği’nde bakımı “Asansörün hizmete alınmasından sonra kullanım ömrü boyunca, kendisinin ve bileşenlerinin, fonksiyonlarının ve güvenlik gereklerinin, tasarlandığı veya ilgili mevzuata uygun olarak yenilendiği biçimde devamlılığını sağlamaya yönelik, asansör monte eden veya onun yetkili servisi tarafından periyodik olarak ayda en az bir defa yürütülen işlemler.” olarak tanımlanmaktadır.
Asansörün bakımı küçümsenmemesi gereken önemli bir husustur. Asansör kullanılan işyerlerinde ve binalarda işverenlerin veya sorumlu kişilerin konuya gerekli hassasiyeti göstermesi kanunlar çerçevesinde zaruri bir hal almıştır. Bu konuyla ilgilide yönetmelikte “Bina sorumlusu asansörün güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamak üzere bakımını yaptırmaktan ve bakım ücretinin ödenmesinden sorumludur” ibaresi yer almaktadır ve yöneticileri sorumlu tutmaktadır.
Asansör bakımı asansörün montajını gerçekleştirip ruhsatlandıran veya TS 12255 standardına uyum sağlayıp TSE’den hizmet yeterlilik belgelerine sahip yetkili servisler tarafından yapılmalıdır. Bakımı yapan personelin MYK’dan veya MYK dengi bir kurumdan belgesinin olması zorunludur. Bakımda dikkat edilmesi gereken işlemler TS EN 13015 standardında tablo halinde verilmiştir. Bakım yapıldıktan sonra bakım föyü imza karşılığında yöneticiye teslim edilmelidir ve asansörün durumu hakkında bilgi verilmelidir. Örnek bir bakım föyü aşağıdaki bilgileri içermelidir.
Asansörde kullanılan ürünlerin kullanım ömürleri vardır. Ayrıca unutulmamalıdır ki, her elektronik ve mekanik cihaz çeşitli nedenlerle arıza yapabilmektedir. Bakım, asansörün sorunsuz ve güvenilir çalışması için çok önemli bir faktördür. Aylık olarak yapılan bakımlarda, asansördeki can güvenliğini etkileyecek tüm ekipmanlar detaylı bir şekilde incelenir, gerekli tedbirlerin alınmasında zaman kazandırır. Bakımı yapılan asansörler, bakımı yapılmayan asansörlere oranla çok daha az arıza oluşmaktadır.
Asansör bakım ücretleri için hazırlanmış herhangi bir fiyat tarifesi yoktur. TASİAD (Tüm Asansör Sanayici ve İş İnsanları Derneği) önerilen aylık bakım fiyatları olarak fiyat tarifesi yayınlamıştır ve piyasanın çok çok üstünde bir fiyatlandırmadır. Asansör piyasasında serbest rekabet olduğu için bakım fiyatları asansörün durak sayısına ve durumuna göre değişmektedir. Ortalama 100-250 TL arasında bakım ücretleri talep edilmektedir. Yıllık fiyat artışı ise genelde o yıl içerisinde imzalanan bakım sözleşmesinde %’de kaç olacağı veya kaç TL yapılacağı belirtilmektedir.
Asansörü monte eden veya onun yetkili servisi, monte edilen asansör için garanti süresi boyunca ücret karşılığında aylık bakım ve servis hizmetlerini vermek zorundadır. Garanti süresi içinde bina sorumlusu ile asansörü monte eden veya onun yetkili servisi arasında aylık bakım ve servis hizmetleri sözleşmesi yapılması zorunludur. Asansör bakımlarının yapıldığına dair belgeler saklanmalıdır. Garanti süresi asansörü piyasaya arz edip ilgili belediyeden ruhsatlandıran montaj firmasının hazırladığı garanti belgesi üzerindeki tarihten başlar ve 3 yıl sürer. Mevcut binalarda ise değişen parçalar 2 yıl süre ile garanti kapsamındadır. Kurtarıcı aküleri (UPS), Acil durum aküleri ve sarf malzemeler (sürekli kullanım sonucu tüketilip yeniden alınan malzemeler) garanti kapsamına dâhil değildir.
Genel olarak yöneticiler bakım fiyatı ucuz olan firmaları tercih etmektedirler. Bakım sözleşmesi imzalamayı düşündüğü firmaların güvenilirliğini araştırıp ondan sonra karar vermelerinde fayda vardır. Bazı ucuz fiyat veren firmalar arıza ve parça değişimi gerektiği durumlarda fiyat farkını kapatmak için iş ahlakına uymayan yollara başvurabilir. Bu konuda dikkatli olmalarını tavsiye ederiz.