Sağlık çalışanları, 14 Mart Tıp Bayramı’nı yine bir dizi sorunla karşılıyor. ‘Sağlıkta şiddet’, bu sorunların başında geliyor. Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası’nın (SES) araştırmasına göre, her 5 sağlık çalışanından 3’ü şiddete maruz bırakılıyor.
SES; Düzce, Kocaeli, Adana, Muğla, Denizli, Kırklareli ve Ankara’ya 247’si erkek 553’ü kadın toplam 800 sağlık çalışanı ile ‘Şiddet Anketi’ yaptı. Ankete katılanlara meslek farkı, istihdam biçimi ve sendika ayrımı yapmaksızın çalışma ortamlarında şiddetle karşılaşıp karşılaşmadıkları soruldu. 441’i sözel, 57’si fiziksel olmak üzere ankete katılanların 498’i şiddete uğradığını belirtti.
Buna göre sağlık çalışanlarının yüzde 62,3’ünün, bir diğer ifadeyle her 5 çalışandan 3’ünün şiddete uğradığı ortaya çıktı. Ankete yanıt veren çalışanlardan 156’sı, birden çok kez şiddete uğradığını ifade etti.
En çok hemşireler şiddete uğruyor
Anket sonuçlarına göre;
»En çok şiddete uğrayanlar yüzde 84,3 ile kadın hemşireler, ikinci sırada yüzde 78’le hekimler, üçüncü sırada da yüzde 72,5 ile güvenlik görevlileri geliyor.
»Sağlık çalışanlarına şiddet; yüzde 78 ile “Hasta ve hasta yakınları”, yüzde 10,4 ile “Yöneticiler”, yüzde 4,2 ile “Birim sorumluları”, yüzde 4,2 ile “Çalışma arkadaşı”ndan yöneliyor.
»Şiddet yüzde 30 ile en çok polikliniklerde, ardından acil servislerde ve yatan hasta servislerinde yaşanıyor.
Başvurular sonuçsuz kalıyor
Sağlık emekçileri “Şiddet karşısında ne yaptınız?” sorusuna da şu yanıtları verdi:
»114 kişi “Hiçbir şey yapmadım”, 147 kişi “Arkadaşım ile paylaştım” dedi.
»209 kişi “Sorumluya ve yönetime ilettim”, 114 kişi “Beyaz kod verdim”, 47 kişi “Savcılığa başvuruda bulundum”, 27 kişi “Sendika temsilcisine ilettim” yanıtını verdi.
Anket sonuçları yapılan başvuruların da sonuçsuz kaldığını gösterdi.
»192 sağlık çalışanı hiçbir sonuç alamadı.
»Şiddet uygulayan 81 kişiye dava açıldı, bunlardan 7’si savcılıkta uyuşma ile sonuçlandı, 45’i çeşitli cezalar aldı, 29 dava sürüyor.
»İdareye ve yönetime yapılan başvurulardan 32’si idareden gelen uzlaşma tavsiye ve nasihatı ile sonuçlandı, 11 idari soruşturmada takipsizlik verildi, sağlık çalışanlarının birbirleriyle yaşadığı şiddet olgularından 10’unda uyarı cezası verildi, 5 soruşturma sürüyor.
»33 sağlık çalışanı şiddeti takip için açılan beyaz kod birimine başvurmasına rağmen sonuç alamadı.
Şiddet uygulayanlar cezalandırılsın
Ankette yer alan “Ne yapmalı?” sorusuna yanıt olarak, 257 kişi “yasal düzenleme yapılmalı” derken, 153 kişi yönetimin konuyu önemsemesini ve güvenliğin artırılmasını istedi. 41 kişi kurum içi iletişimin artırılmasını, 271 kişi şiddet karşısında ne yapacağı konusunda ve şiddet konusunda eğitim verilmesini istedi.
76 kişi şiddet karşıtı kamu spotları hazırlanması ile şiddete karşı caydırıcı politikalar geliştirilmesini, 6 kişi hasta yatış işlemleri sırasında eğitim verilmesini, 28 kişi de siyasiler, medya kuruluşları ve reklamlar ile hasta beklentilerinin artırılmasından vazgeçilmesini önerdi.
Ayrıca verilen yanıtlar arasında, “iş yükü yoğunluğunun artırılmaması, çalışma sürelerinin düşürülmesi, hastalara yeterli zamanın ayrılabilmesi, şiddetin bir hasta hakkı olmadığının vurgulanması, şiddete uğrayan çalışanlara motivasyon izni verilmesi, şiddet uygulayanların ceza puanları olması, şiddet kredi puanları belirli bir düzeye erişenlerin hizmet alımının sınırlanması” talepleri de yer aldı.
SES yönetimi, sağlıkta şiddetin son bulmasını istedi.
Bu sistem şiddeti üretiyor
TTB Merkez Konseyi Başkanı Raşit Tükel: Sağlık ortamındaki şiddet sıklıkla hasta ve hasta yakınlarından sağlık çalışanlarına yönelse de, aslında burada hedefin sağlık sistemi olduğu söylenebilir. Uygulanan sağlık politikalarını ele almadan sağlıkta şiddetin çözümüne yönelik geçerli bir yaklaşım geliştirilmesi mümkün gözükmüyor.
Sağlıkta Dönüşüm Programı ile birlikte hastalar ve yakınları, müşteri memnuniyeti anlayışı ön plana çıkartılarak tıbbı bir gereklilik olup olmadığına bakılmaksızın talep ettikleri her şeyin istedikleri anda ve istedikleri şekilde karşılanması yönünde bir beklentiye sokuldu. Bir algı yönetimi ile halkın sağlık sisteminden beklentisi, karşılanması mümkün olmayan şekilde yükseltildi. Vadedilen ve karşılaşılan arasındaki fark açıldıkça fatura sağlık çalışanlarına çıkarılıyor. Sağlıkta şiddeti artıran unsurlardan birisi de şiddeti uygulayan kişilerin cezalandırılmayacakları ya da ciddi bir yaptırım ile karşılaşmayacakları düşüncesi.
Sağlıkta şiddet yasa tasarısı bir an önce yasalaşmalı. Sağlık çalışanları fiziksel ve psikososyal sorunlar ile karşı karşıya kalıyor, 2014 yılından bu yana fiili ücret süresi zammını istiyoruz. Yıpranma payımız verilsin istiyoruz. Hekimlerin güvenceli görev tanımına ve riyakata uygun insanca yaşama yetecek bir ücret elde etmeleri ve emekli hekimlerin ücretlerinin artırılması bir diğer talebimiz. Bunun yanında hukuki dayanağı bulunmayan güvenlik soruşturmaları kaldırılmalı ve bu nedenle bekletilen bütün hekimler görevlerine başlatılmalı.