YORUM | HASAN CÜCÜK
Papaz Thorkild Grosböll’ü sadece Danimarka’nın değil tüm dünyanın gündemine getiren olay 2003 yılında gerçekleşti. Yıllarca kilisede Allah’ın varlığını ve ahireti anlatan Thorkild Grosböll, ‘Ayakkabının içindeki taş’ adını verdiği kitabında ateist olduğunu açıklayınca ortalık karışmıştı. Başta kilise çevreleri ve bakanlık olmak üzere tepkilerin odağı olan Grosböll görevden el çektirildi. Sonrasında gelişen olaylar ise ibretlikti.
Kopenhag’ın kuzeyinde bulunan Taarbaek kasabasında papazlık yapan Thorkild Grosböll, önce yazdığı kitapta sonra ise haftalık yayın yapan Weekendavisen gazetesine verdiği röportajda, bir yaratıcıya ve ahirete inanmadığını söylediğinde ülke karışıyordu. Çıktığı televizyon ekranında bu kez “Rahip olmak için Tanrı’nın varlığına inanmaya gerek yok. Bir araştırma yapılsa Danimarka’daki rahiplerin yarısından fazlasının Tanrı’ya inanmadığı ortaya çıkar” demesi bardağı taşıran son damla oldu.
Bir anda ülkenin gündemine oturan papaz Grosböll’den kilise yönetimi istifa etmesini istedi. Ancak bu isteği kabul etmeyince görevden el çektirildi. İşte olaylarda tam bu gelişme üzerine patlak verdi. Papazın görev yaptığı Taarbaek Kilise cemaati ayaklandı. Protesto gösterileri düzenledi. Papazlarının derhal görevine iade edilmesini talep ettiler. ‘Tanrı’ya ve ahirete inanmıyor olabilir ama çok iyi anlatıyordu’ diyen göstericiler, papaz Thorkild Grosböll’ün görevine iade edilmemesi durumunda kiliseye gitmeyecekleri tehdidinde bulundu.
Durum giderek daha karmaşık hal alıyordu. Bakanlık ve Kiliseler Birliği, ‘ateist’ papazın görevden alınmasını, halk ise görevde kalmasını istiyordu. Bulunan ara çözüm devreye sokuldu. Papaz Grosböll’ün bağlı bulunduğu bölgenin piskoposu Lise-Lotte Rebel, ’ateist’ papazla yaptığı ’irşad’ görüşmesinde mutlu son çıkıyordu. ’Artık Tanrı’nın varlığına ve ahirete inanıyorum’ diyen papaz Thorkild Grosböll yeniden görevine iade edildi. Bu duruma en çok sevinen kilise cemaati oldu. Ancak göreve başladı ama Roskilde şehrinin piskoposu Jan Lindhart’a, tövbekar papazın vaazlarını yakından izleme görevi verildi. Bir yıl boyunca mercek altına alınan papaz Thorkild Grosböll, inanç durumuyla ilgili herhangi bir söz etmedi.
2008 yılında 60 yaşına gelince emekli olan Grosböll, giderken golünü atmayı da ihmal etmedi: ’Ben hala ateistim.’ Kendini açıkça ’ateist Hristiyan’ olarak tanımlayan Thorkild Grosböll’ü yeniden Danimarka gündemine getiren dün (11 Mayıs) hayatını kaybetmesi oldu. 72 yaşındaki papaz Grosböll’ün kısa süreli bir hastalık sonrası öldüğü açıklandı.
Papaz Grosböll’ün ateist olduğunu açıklaması kilise çevrelerinde yeni bir tartışma başlatmıştı. Ülkenin büyük gazetelerinden Jyllands Posten’in yaptığı ankete katılan papazlardan 4’ü yaratıcının varlığına, 6’sı ise Hz. İsa’nın çarmıha gerilme esnasında göğe çekildiğine inanmadığını söylüyordu. Papazlar arasında ortaya çıkan ’inançsızlık’ yine bir tartışmanın fitilini ateşlemişti ama Thorkild Grosböll olayı kadar gündem olmadı.
”Papazımıza kilisede yer yoksa, bizlere de yok demektir” protestoları papaz Grosböll’ü görevine iade etmişti. Grosböll olayı tam bir ikiyüzlü davranıştı. Cemaat, inanmıyor ama iyi anlatıyor diyerek ’ateist’ papazın görevden alınmasına karşı çıkmıştı. Grosböll ise, istifa etmeyip görevden el çektirilince, geri dönmek için ’inanıyorum’ demişti. 2008’de emekli olup giderken ’Hala inanmıyorum’ diyerek 5 yıl boyunca maaş uğruna inanmadığı değerleri anlatmıştı.
Papaz Thorkild Grosböll’ün münferit bir örnek olduğunu sanmıyorum. Savunduğu değerler veya görüşe inanmadığı halde inanıyor gözüken, canla-başla savunan o kadar çok insan var ki! Özellikle yaşadığı hayat gereği AKP ile aynı cümle içinde bile bir araya gelmeyecek insanların ’dava’ etrafında buluşmaları bana hep papaz Grosböll’ü hatırlattı. Grosböll emekli olurken ’hala ateistim’ demişti. Benim merak ettiğim, AKP’nin aynı safta canciğer gözükenler ne zaman ’Ben hiç AKPli olmadım’ diyecek!