Merve Ağdağlı İlhan
Böbrekler, boşaltım sisteminin en önemli organlarıdır. Metabolizma sonucu atıkların vücuttan uzaklaştırılması gibi pek çok göreve sahiptir. Böbreklerde oluşan sorun tüm vücudun çalışmasını etkiler. Böbrek hastalıklarından en sık
karşılaşılan böbrek taşı ülkemizde yaygın olarak görülür. Tedavi edilmezse
böbrek kaybına neden olabilir.
Böbrek Taşı Nedir, Böbrek Taşı Neden Olur?
Böbrek kanalları içerisinde bazı minerallerin birleşerek oluşturduğu sert yapılara
böbrek taşı denir. Böbrek taşı oluşumu metabolik ve çevresel faktörler gibi; beslenme, cinsiyet, yaş, diyet, kalıtım, iklim şartları, coğrafya ve coğrafya koşulları neden olur. Aşırı tuz tüketimi, obezite ve yetersiz sıvı alımı da böbrek taşı oluşumuna neden olan etkenlerdendir.
Böbrek taşı, erkeklerde kadınlara oranla daha fazla görülür. Bir kez oluşan böbrek taşı tedavi edilse dahi sonrasında tekrarlayabilir. Her yaş grubunda görülebilir ve
tedavi edilmesi önemlidir. Çünkü böbrek taşı tedavi edilmezse böbrek kanalları
tıkanabilir; böbrek içerisinde basınç artışına neden olarak şiddetli ağrı ve organların fonksiyonlarında bozulma görülür. Ağrı olmasa bile tedavi yapılmalıdır.
Böbrekler kanı temizlemekle görevlidir, mineral ve tuzlar böbrekte birikir. Böbrek
taşları mineral ve tuzların idrarla atılamaması halinde birikerek o bölgeye yapışması ile oluşur. Böbrek taşının büyüklüğü ve çeşitleri tuz ve minerallerin içeriği ve oluşma sebebine göre değişiklik gösterir. Te ya da çift taraflı
görülebilir. Böbrek taşı tedavisi için üroloji bölümüne başvurulmalıdır.
Böbrek Taşı Belirtileri Nelerdir?
Böbrek taşları, böbreğin içinde hareket edene ya da üretere (idrar kanalı) girene
kadar herhangi bir şikâyete neden olmayabilir. Aniden sırt ağrısı ve karın bölgesinde ağrı böbrek taşı belirtilerinden bir tanesidir.
Böbrek taşı kanala girerse veya böbrekte şişmeye neden olursa yaşanabilecek belirtiler şu şekildedir:
· Mide bulantısı, kusma
· İdrarda yanma ve acı hissi
· İdrarda kan görülmesi
· İdrarın yapısı, rengi ve yoğunluğunda değişiklik (bulanık, kötü kokulu idrar)
· Az miktarlarda idrar yapma veya sık idrara çıkma ya da idrar yapma zorluğu
· Kaburgaların altı, yanı veya arkasında şiddetli ağrı
· Alt karın ve kasıklara yayılan ağrı
· Dalgalar halinde gelen ve yoğunluğu artan ağrı
· Enfeksiyon olduğunda ateş, üşüme ve titreme de bu belirtilere eşlik edebilir.
Böbrek Taşı Nedenleri Nelerdir?
İdrarda oluşan atıklar idrarla birlikte dışarı atılmazsa risk faktörleri oluşturabilir.
Metabolik rahatsızlıklar, yetersiz sıvı alımı, sıvı kaybı, bazı ilaçlar, beslenme biçimleri gibi nedenler böbrek taşı oluşumuna neden olabilir. Bu nedenler dışında;
· Aile sağlık geçmişi
· Yüksek protein diyetlerinin uzun süre uygulanması
· Yetersiz sıvı alımı
· Obezite
· Diğer böbrek hastalıkları ya da böbrek anomalileri
· Bağırsak ameliyatları
· Zayıflama amaçlı mide ameliyatları
· Yüksek tuz ve şeker tüketimi
· Laksatiflerin yoğun kullanımı
· Bazı migren ve depresyon ilaçları
· Metabolik sendromlar
· D vitamini ve kalsiyum gibi takviyeleri uzun süre kullanmak
· Gut hastalığı, polikistik böbrek ya da başka bir kistik böbrek hastalığı
· Yetersiz fiziksel aktivite
· Tek böbrekli olmak
· Çok sık idrar yolu enfeksiyonu geçirmek
· Crohn hastalığı, renal tübüler asidoz, hiperparatiroidizm, medüller sünger böbrek ve Dent hastalığı gibi rahatsızlıklar
· İdrar yolu enfeksiyonları gibi faktörler de yer alır.
Böbrek Taşları Nasıl Tedavi edilir?
Böbreklerde oluşan taşlar 4 mm’den küçükse %90 oranında kendiliğinden düşer. 4-7 mm arasındaki taşların yarısı ve 8 mm’den büyük taşlar ise nadiren kendiliğinden düşer. Böbrek taşı idrar yolundaysa müdahale edilmeden kişilerin bol su tüketmesi ve hareket etmesiyle düşebilir. Çocuklarda ve yetişkinlerde benzer tedavi yöntemleri uygulanır. Hastanın sağlık durumu, yaşı, taşın büyüklüğü ve teri yapılması gereken işlemi belirler.
Böbrek taşlarını tedavi eden birçok yöntem bulunmaktadır, bunlar:
İlaç tedavisi, hastanın ağrısını azaltmak için tercih edilir. Hekim böbrek taşının düşmesine yardımcı olacak ilaçlar da verebilir. Üreterdeki kasların gevşemesi için verilen ilaçlar, taşın vücuttan atılmasına yardımcı olur. Ayrıca, hastanın vücudunda ürik asit fazlalığı varsa idrarın asiditesini düşünmek için de ilaç tedavisi yapılabilir.
Operasyon gerektirmeyen müdahaleler, operasyon gerektirmeyen yöntemlerin
başında ESWL (Extracorporeal Shockwave Lithotripsyde) gelir. Vücut dışından verilen şok dalgalarıyla böbrek taşlarını kıran bir teknolojidir, kırılan taşlar idrarla atılır. 2 cm’den küçük taşlarda uygulanır.
Cerrahi müdahaleler, peruktan nefrolitotomi (PNL) böbrek taşı ameliyatıdır, kapalı böbrek taşı ameliyatı olarak da adlandırılır. 2 cm’den büyük taşlar için tercih edilir. Sırtta açılan 1 cm’lik küçük bir kesiden içeri girilerek taş kırılır ve vücut dışına çıkarılır. Genel anestezi ile yapılır.
Böbrek taşlarını vücuttan atmak için kullanılan başka bir yöntem de üreteroskopidir.
Ucunda kamera bulunan ışıklı bir tüp aracılığıyla üreta ya da böbreğe ulaşılır. Genel anestezi uygulanarak taş bulunduğu yerden alınabilir ya da taş kırılarak idrarla vücuttan atılması beklenir.
Skolyoz yani omurga eğriliği, arkadan bakıldığında düz bir hatta yerleşmesi gereken omurganın sağa ya da sola doğru 10° veya daha fazla eğimi anlamına gelir. Skolyozda omurga ''S'' veya ''C'' şeklinde gözükür. Omurganın yapısında yan tarafa...
Astım, her yaştan bireyi etkileyebilen, doğru tedavi ile kontrol altına alınabilen, kontrol altına alınamadığında ise günlük aktiviteleri ciddi olarak kısıtlayan bir hastalıktır. Astım, havayollarının daralması ile kendini gösteren ve ataklar halinde gelen bir hastalıktır. Ataklar...
Folik asit, B vitamininin sentetik yapıdaki formudur. Vücutta pek çok önemli işlevi yerine getirir, hücrelerin her birinin oluşumunda rolü vardır. Bu nedenle, folik asit vücudun genel işlevini sağlıklı olarak yerine getirebilmesi ve sürdürebilmesi için oldukça...
Çocukların sağlıkla gelişimini tamamlayabilmesi için bağışıklık sistemi önemlidir. Zayıf bağışıklık sistemi çeşitli hastalıklara sebep olabilir. Özellikle okul dönemindeki çocuklar sınıf ortamında zaman geçirdiği için enfeksiyona yakalanabiliyor. Güçlü bağışıklık sistemi için sağlıklı, düzenli ve dengeli beslenmek...
KOAH yani Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı, akciğerlerde bulunan ve bronş adı verilen hava keseciklerinin tıkanması sonucunda; nefes darlığı, öksürük, solunum güçlüğü, balgam çıkarma, hırıltılı solunum gibi belirtilerle ilerleyen kronik bir akciğer hastalığıdır. KOAH hastalığı ile birlikte...
Uyku, fiziksel ve zihinsel sağlığımız için ihtiyaç duyduğumuz fizyolojik bir gereksinimdir. Uyku, hayatımızın üçte birini kapsar ve uyku bozuklukları birçok ruhsal hastalıklara neden olabilir. Zihinsel yaşamın önemli bir parçası olan uyku hormonal düzenlemede büyük rol...
Tiroid, insan vücudunda hayati fonksiyonları yöneten pek çok hormonun üretilmesinden sorumludur. Tiroid kanseri, boynun alt kısmında bulunan ve kelebek şeklinde olan tiroid bezinde oluşur. Erken teşhis edildiğinde tedavisi başarılı olan kanser türleri arasındadır. Tiroid kanseri...
Yaz ya da kış aylarında fark etmeksizin görülebilen ishal farklı sebeplerle ortaya çıkabilir. Kirli su tüketilmesi, gıdaların kirli su ile temizlenmeye çalışılması, bozulan besinlerin tüketilmesi, deniz ya da havuz suyunun yutulması ishalin başlıca nedenleri arasındadır....