Hiç Gitmeyenler İçin Yıldız Müzesi
Osmanlı Devleti 34. Padişahı Sultan II.Abdulhamid tarafından genişletilerek devletin merkezi olarak kullanılan Yıldız Saray-ı Humayun'u zamanın en gizemli yapısı olarak işlev gördü. Türk Osmanlı saray mimarisinin son örneği olan Yıldız Sarayı, Beşiktaş semtinin Yıldız tepesinde bulunuyor. Saray'ın bulunduğu arazi Kanuni (1520-1566) döneminden itibaren avlanma yeri olarak kullanılıyordu. Daha sonra ilk yapı Sultan I.Ahmed tarafından yapıldı ve sonraki padişahlar döneminde de eklemeler yapılarak genişletildi. En radikal değişimi ise II. Abdülhamid zamanı görerek devletin yönetim merkezi halini aldı. Bu dönemde saray, padişahın özel yaşamına ait mekanlarla birlikte, resmi görevlilere tahsis edilen binaları, tamirhane, marangozhane gibi atölyeleri ve tiyatro, müze, kitaplık gibi kültür ve sanat yapılarını da kapsıyordu. Sultan Vahideddin’den sonra bir süre boş kalan saray binaları, 1924 yılında Erkan-ı Harbiye Mektebi’ne tahsis edildi. 1946 yılında Harp Akademileri’ne bırakılan saray, 1978 yılında Kültür Bakanlığına devredildi, “Yıldız Sarayı Müzesi Müdürlüğü” adıyla 1993 yılından itibaren müzeleştirilmeye başlanarak 8 Nisan 1994 yılında müze olarak açıldı. Açıldı açılmasına ama ziyaretçi sayısında gözle görülür bir yokluk bulunuyor. Beyaz Tarih okuyucuları için hazırlayacağımız "kısa Yıldız Müzesi turu" için gittiğimizde 2 Suriyeli Arap aile dışında kimse bulunmuyordu. Daha önceki gidişimizde ise hiç kimseyi görmemiştik. Kültür ve Turizm Bakanlığının açıkladığı "2014 Yılında En Çok Ziyaret Edilen 10 Müze" arasında ise bir döneme damga vurmuş bu Saray'ın bulunmadığını gördük. Ülkemizde tarihe olan ilgiyi arttırmak ve bir nebze olsun katkı yapmak için faaliyet gösteren Beyaz Tarih, Yıldız Saray'ına okuyucuları için giderek bir derlemede bulundu. İşte Sultan II. Abdülhamid'in özellikle saltanata geçtikten sonra hayatının büyük bölümünü geçirdiği Yıldız'daki müze ve bazı özel eşyalar;
1. Sultan II. Abdülhamid'e özel olarak yaptırılan araba
Sultan II. Abdülhamid'in genellikle Cuma selamlığına çıktığında kullandığı bu "Landon" tipi araba Müze'ye girildiği zaman karşınıza çıkan büyük hol'de bulunuyor. Bir çok özel eşyanın sergilendiği bu alanda bulunan araba, Paris'te 2 adet yaptırılarak saraya getirilmiştir.
2. II. Abdulhamid'in elbisesi.
Araba ile aynı alanda sergilenen Sultan'ın giydiği bir çok elbiseden birisi.
3. II.Abdülhamid'e ait at binme eyeri.
Özellikle şehzadeliğinde kendi kullandığı atlar ile dolaşan II. Abdulhamid'in iyi bir at binicisi olduğu biliniyor. Şehzadelik döneminde kullandığı at binme eyeri.
4. Valide Sultan koltuğu
Osmanlı Valide Sultanları'na ait 19 yüzyıl koltuğu.
5. II. Abdulhamid'in marangoz aletleri
Müzeye girdikten sonra "araba" ve "elbise" gibi özel eşyaların sergilendiği alandan bir sonraki oda ise iyi bir Marangoz olan Sultan'ın iş aletlerinin bulunduğu yer. Sultan'ın marangoz ustalığını yerinde görmek isteyenler Süleymaniye'deki Eski İstanbul Müftülüğü, şimdiki Şeriyye Sicilleri Arşivi kütüphanesinin dolaplarına bakarak 19 ve 20. yüzyılın en iyi mobilya ustasının eserlerini görebilirler.
6. Küçük Mabeyn Hamamı
Marangoz aletlerinin bulunduğu odadan çıktıktan sonra koridorun solunda yer alan hamam, yanan Kaskat Köşkü’nün yerine yaptırılmıştır. Hamamda "sıcaklık" ve "ılıklık" bölümleri ve bir de şömineli dinlenme odası bulunuyor.
7. Küçük Mabeyn Hamamı
Hamamın dinleme amaçlı yapılan bölümü.
8. Küçük Mabeyn Köşkü
Hamamın bulunduğu koridordan devam ettiğimiz vakit Küçük Mabeyn Köşkü karşımıza çıkıyor. Sultan II. Abdülhamid tarafından 1901 yılında çalışma ve dinlenme köşkü olarak inşa ettirildi. Sultan, bazı resmi görüşmelerini de burada gerçekleştirmiş, mekan sonraki padişahlar tarafından da bu amaçla kullanılmıştır.
Sultan II. Abdülhamid’e tahttan indirildiği haberi bu köşkte verildi. Sultan Vahidettin de Dolmabahçe Sarayı’ndaki ikametinden sonra Yıldız Sarayı’na yerleşerek mütareke döneminde görüşmelerini burada gerçekleştirdi.
9. Sultan Vahdeddin ile Mustafa Kemal'in görüştüğü oda
Mustafa Kemal Atatürk 15 Mayıs 1919 tarihinde 3. Ordu Müfettişi sıfatıyla Samsun’a gitmeden önce Sultan Vahidettin ile son kez bu odada görüştü.
Kaynakça
-Yıldız Müzesi
-Ayşe Osmanoğlu, Babam Sultan Abdulhamid, Timaş yay: İstanbul 2013
-İlber Ortaylı, Türkiye Teşkilat ve İdare Tarihi, Cedit Neşriyat, Ankara 2008
DİĞERLERİ
5 Maddede Sütçü İmam Olayı
Sıradan bir sütçü ve gönüllü imam olarak Maraş’ta hayatını sürdüren, ancak Fransızların ve Ermenilerin Türk halkına kabul edilemez tavırlarına karşı sıktığı kurşunla ulusal kurtuluşun sembol isimlerinden biri haline gelen Sütçü İmam, öncül olarak Maraş’ın kurtuluşu adına meşaleyi yakan ve safların diri kalmasını sağlayan biridir. Tarihe Sütçü İmam Olayı olarak geçen vakanın ana karakteri olan Sütçü İmam’ın giriştiği bu olay, Türk tarihinde ve Maraş özelinde ayrı bir öneme sahiptir.
Rus Tarihçiliğinin Saptırdığı Hadise: Basmacı Hareketi
Güce hakim olanın ürettiği taraflı ve politik tarih anlayışın uluslararası alandaki en belirgin örneklerinden biri de “Basmacı Harekatı” olarak anılan ve Türkistan’da cereyan eden istiklal hareketidir. Türkmenistan, Başkırdistan ve Kırım’da gerilla tarzı faaliyet gösteren ve kendilerini “Vatan Müdafacıları”, “İslam Müdafaacıları” ve “Türkistan Azaldığının Askerleri” adlarıyla tanımlayan “Korbaşılar” Ruslar’dan bağımsız bir yönetim kurma hedefindeydi. Tarih yazıcılığının azizliğine uğrayan bu önemli harekatı ve tarih literatüründe oluşturulan kasıtlı yanlış algıyı sizler için yazdık.
Rumeli Fatihi: Gazi Süleyman Paşa
Osmanlı kuruluş dönemi üzerine yapılan anlatılar ve konular hükümdar-sultan ve uç bölgelerde akınlar yaparak nam salmış gaziler üzerine yoğunlaşmaktadır. Özellikle kuruluş döneminde Şehzade profilinin Hükümdar kadar öne çıkmadığı görülse de bazıları bundan istisnadır. Şehzade Süleyman Paşa'nın Osmanlıların Avrupa topraklarına kalıcı olarak ilk defa geçmesini ve tutunmasını sağlaması ve yerleştiği Gelibolu bölgesini yurt edinmek için iskan politikasına girmesi, ayrıca Bizans ile gelişen bazı olaylar neticesinde Gelibolu'dan çıkmamak için direnmesi nedeniyle onun Avrupa'ya yapılacak akınlarda bölgeyi üs olarak kullanılmayı daha baştan arzu ettiğini düşündürterek kendisini istisna şehzadeler arasına yazdırmıştır. Ayrıca cesur bir savaşçı olması yanında siyasi yönünü de bu iskan politikalarıyla vurgulayan Süleyman Paşa'nın başarısını Halil İnalcık İstanbul'un fethi kadar değerli olay addederek böyle olmasaydı Osmanlı'nın Anadolu'da sıkışmış bir beylikten farkı olmayacağını ve Viyana önlerine kadar gidilemeyeceğini ifade eder. Gazi Süleyman Paşa gerek kuruluş anlatılarının hükümdar özelinde yoğunlaşması gerekse dönemi aydınlatan kaynakların azlığı sebebiyle geri planda kalmış ve araştırmacıların yeni çalışmaları ile 6 asır hüküm sürmüş hanedanı Avrupa'ya çıkaran ilk yönetici olarak üzerindeki önemin anlaşıldığı görülmektedir. Bu çalışma bu kaynak azlığı içerisinde Süleyman Paşa'nın Rumeli'ye çıkış ve yerleşme serüvenini ele almaya çalışacaktır.
Türk Havacılığına Vecihi Hürkuş'un Getirdiği İlkler
Şüphesiz ki başarının en büyüğü, bütün imkânsızlıklara göğüs gererek, yokluktan değer üreterek ve bir canlının oksijene ihtiyaç duyduğu gibi ideallerine bağlanan insanların gerçekleştirdikleridir. Türk havacılığının en ünlü ismi olan ve hayatı filmlere konu olan Vecihi Hürkuş, yokluktan değer üretenler arasında belki de en iyi örnektir. Birinci Dünya Savaşı’nın getirdiği büyük yıkım ve Cumhuriyet sonrası oluşan ekonomik zorluklara rağmen savaş ganimeti olarak elde ettiği teknik parçalardan uçak yapan, göklere olan sevdasını gerçekleştirmek için bürokrasiyle boğuşan ve havacılık sevdasının tohumlarını gençler ekmeye çalışan Vecihi Hürkuş, tüm bu zorluklara rağmen istikbali göklerde aramaktan vazgeçmedi.
Sinop Şehir Tarihinden Anekdotlar
Demirci köy, Koca göz ve Maltepe höyüklerinde yapılan arkeolojik çalışmalar sonucunda elde edilen bulgulara gore şehrin tarihi Tunç Çağı’na kadar uzanmaktadır. Anadolu’nun en kuzey noktası olarak kabul edilen bu şehirde 44 tane höyük tespit edilmiştir. Hititlerin en önemli kıyı şehirlerinden biri olan Sinope’nin önemini arttıran bir diğer durum ise Antik Çağ’ın önemli düşünürlerinden olan Diojen’in bu şehirde doğmuş olmasıdır. Karadeniz’in en kuzeyinde yer alan bu şehrin adı peki nereden gelmektedir? Sinope kelimesindeki ‘’sin’’ Asur-Anadolu ile ilişkilendirilir. Bu Asurluların Ay Tanrısı Sin’dir.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun