Vajina bir kadında bulunan her yönü ile eşsiz bir organdır. Gerek anatomik yapısı, gerek de fonksiyonu açısından pek çok mükemmelliklere sahiptir.
Bu bölümde kadınlarda sık olarak görülen vajinal kuruluk problemi hakkında güncel bilgiler vardır.
Vajinal kuruluk; vajinanın cinsel ilişki sırasında yeterince ıslanamaması, kayganlaşmasının normalden az olması halidir. Sık olarak rastlanılan ve kişilerin hayatlarını olumsuz etkileyen bir problemdir. Vajinal kuruluk ile ilgili bilgilere geçmeden önce vajina anatomisiyle ilgili bazı bilgileri aktaralım.
Vajina bir kadında bulunan her yönü ile eşsiz bir organdır. Gerek anatomik yapısı, gerek de fonksiyonu açısından pek çok mükemmelliklere sahiptir. ‘Vagen’, ‘vajen’ veya ‘vagina’ gibi isimlerle de anılır. Cinsel ilişkinin gerçekleştiği, aynı zamanda adet kanının dışarıya atıldığı ve doğum eyleminin gerçekleştiği transfer organdır.
Vajina, 8-10 santimetre uzunluğunda bir bağ ve kas grubundan oluşmaktadır. Alt ve üst duvarları normalde birbirine bitişik halde duran bu organ; doğum sırasında veya penisin girişi ile birlikte adeta bir "akordeon" gibi hem enlemesine hem de boylamasına açılmakta, esnemekte ve genişlemektedir. Bu sayede doğum sırasında içinden; başı yaklaşık 9-10 cm, gövdesi 50-52 cm, ağırlığı da ortalama 3500- 4000 gram olan bir bebek çıkabilmektedir. Yine bu şekilde cinsel ilişki sırasında da genişleyerek 16-18 cm'lik penisi içeriye tamamen alabilmektedir.
Vajinal duvarlarının tırtık tırtık şekilde olması nedeni ile penisin her giriş çıkışında cinsel haz artmaktadır. Vajina eğer düz bir kanal şeklinde olsaydı, hem kadının hem de erkeğin cinsel penetrasyon sırasında bu kadar zevk alması mümkün olmayacaktı.
Vajinanın bir diğer özelliği de giriş kısmında bulunan ve salgı yapıcı bezlerdir. Bu bezler arasında en sık olarak bilinenler hemen giriş kısmında altta sağlı sollu olarak yerleşim gösteren “bartolin” bezleri ile üstte idrar deliğinin çevresinde yayılım gösteren “skene” bezleridir.
Her iki grup bezlerin özelliği özellikle cinsel ilişki sırasında vajinal bölgenin kayganlığını sağlamaktır. Çünkü vajinal kuruluk bir kişinin cinsel ilişkide ağrı, yanma ve kanama gibi sıkıntıları da ortaya çıkarmaktadır.
Vajinanın doğal ıslaklığı cinsel ilişki haricinde, bir kadının yürümesi sırasında bile iç dudakların birbirine sürtünerek tahrişini engellemektedir.
Kadınlarda skene bezleri vajina üst duvarında, 2-3 cm içeride yer almakta, bu bezlerin ürettiği salgılar idrar çıkış deliğinin hemen çevresinde vajinal girişin ıslanmasını sağlamaktadır.
Skene bezlerinin yoğunlaştığı bu bölgenin vajinanın diğer yerlerinden daha hassas olduğu ve orgazm fonksiyonunda rol oynadığı bilinmektedir. Bu bölge "G noktası" (G spot) olarak bilinmektedir. Günümüzde G spot, genital PRP veya Hyaluronik asid enjeksiyonları ile daha hassas hale getirilebilir. Bu şekilde cinsel haz ve orgazm oldukça kolaylaşmaktadır.
“Vajinal kayganlaşma” (ıslanma, sulanma) “vajinal lubrikasyon” olarak bilinir. Vajinal kanal içinde yağ ve ter bezleri yer almadığından lubrikasyon farklı şekillerde sağlanmaktadır. Vajinal lubrikasyon;
Vajinal kayganlığı veren bu salgılarda AİDS veya Hepatit B ve C gibi bir takım virüsler de olabilir. Bu nedenle cinsel ilişki sırasında dikkatli olmanın ve hastalık kapmamak için kondom kullanımının önemi büyüktür.
Bazı kadınlarda cinsel ilişki sırasında vajinal sulanmanın normalden fazla olması ile birlikte hissedilen duyarlılık ve hazda azalma olabilir. Hatta içeriden gelen ve hoşa gitmeyen seslerin duyulmasına da neden olabilir. Bu sesler konsantrasyonlarının bozulmasına bağlı olarak cinsel hazzı olumsuz etkileyebilir.
Lubrikasyon cinsel ilişki sırasında bazen normalden az olabilir. Bu genelde cinsel ilişkideki haz almanın azlığı veya cinsel isteksizlik ile ilişkili bir durumdur. Cinsel tatminin iyi olmaması da vajinal ıslanmayı azaltmaktadır. Ancak bu kesin bir kural değildir; nitekim bazı kadınlar zevk almalarına rağmen ilişki sırasında az ıslanabilirler, bazen de ıslanma çok olmasına rağmen zevk alma az olabilir.
Vajinal kuruluğun fizyolojik ve patolojik nedenleri vardır.
Vajinal kuruluk ve vajinadaki ıslanmanın az olmasında:
Cinsellikle ilgili olan vajinada kuruluk nedenleri:
Vajinal ıslanma azlığı hormonal bir problem olarak sıklıkla menopoz döneminde estrojen hormonunun azalmasıyla karşımıza çıkmaktadır. Bu dönemde verilen lokal (bölgesel) etkili vaginal fitil veya kremler vaginadaki kuruluğu ve kuruluğun neden olduğu ilişki problemlerine de çözüm olacaktır.
Yine, doğumdan sonraki lohusalık ve emzirme dönemlerinde artan “prolaktin (süt hormonu)” kadındaki estrojen hormonunu baskılayarak vajinadaki kuruluğa sebep olabilmektedir. Bazen de bu dönemler haricinde "hipofiz bezinde adenomlar" (iyi huylu hipofiz tümörleri) da memelerden süt gelmesi (galaktore) ve vajinal sulanmanın azalmasına neden olabilmektedir.
Vajinal enfeksiyonlar, kullanılan bir takım ilaçlar, hiperprolaktinemi (prolaktin hormonu yüksekliği) durumları, vajinal duş alımı (vajina içini yıkama),stres, vajinal fitil ve ilaçlar yine vajinada kuruluk şikâyeti yapabilirler.
Disparoni denen “cinsel birliktelik sırasında ağrı” durumunda da vajinal kuruluk vardır. Bunun da altında kişinin ilişki sırasında ağrı çekmesi nedeni ile uyarılamaması ve buna bağlı olarak bezlerin salgı üretmemesi yatmaktadır.
Vajinismus hastalarında zamanla gelişen cinsel isteksizlik, cinsel uyarı azlığı ve orgazm problemleri de vajinal kuruluk sebebidir. Diğer taraftan vajinismus hastalarında ön sevişmede olan sıvı artışı, ilişkinin birleşme anında yaşanılan ani korku neticesinde hızla azalmaktadır.
Vajinal kuruluğun tedavisi de nedene yöneliktir.
Cinsel ilişki sırasında vajinayı kayganlaştıran ve bu şekilde penetrasyonun (birleşmenin) kolay olmasını sağlayan tıbbi ürünlere "vajinal lubrikan (lubrikant)" adı verilir. Vajinal kuruluğa neden olabilecek hiç bir neden bulunamaması durumlarında lubricant (lubrikan) adı verilen kayganlaştırıcılar kullanılabilir.
Bu kayganlaştırıcılar (vajinal lubrikanlar) eczanelerde fitil, krem, jel, sprey veya aplikatör içinde kremler şeklinde pazarlanmaktadır. Biz Hera Klinik olarak alerjik veya irritan olmayan, vajina PH'ına uygun (asit PH'lı) ve su bazlı lubrikanları öneririz.
Vajinal kuruluk sorunu yaşayanlar zaman içerisinde cinsel ilişkide ağrı, acı (disparoni sorunu) ile cinsellikten iyice uzaklaşabilmektedirler. Bu da çift ilişkisinde sorunlar yaşanmasına, evlilik problemlerine ve özgüven kaybına yol açabilir. Bu nedenle vajina kuruluğu yaşayan kadınlarda uygun tedavi yöntemleri ile vajinal kuruluk sorunu mutlaka tedavi edilmelidir!