Frengi Belirtileri
Frengi cinsel yolla ya da anneden doğum ile çocuğa geçmesi ile oluşabilen bir hastalıktır. Boğaz ağrısı ile başlayarak devam eden bu hastalık genital bölgede, rektum ve ağızda ilerlemeye devam eder. Frengi bakterileri cilt üzerinde yaraların açılmasına neden olur. Oluşan bu yaralar genellikle açık yara şeklindedir ve kişiden kişiye bulaşmasına neden olur. Frengi belirtileri, dört periyot şeklinde meydana gelir. Birincil periyot, ikincil periyot, latent periyot ve üçüncül periyot şeklinde gelişir. Frengi hastalarında belirtiler değişkenlik gösterebilir. Bazen yıllarca frengi anlaşılmayabilir. Gizli şekilde vücutta ilerler ve yan etkileri vücuda yansımaz.
Frengi Nedir?
Frengi, sifiliz olarak da adlandırılır. Frengi, sifiliz bakterisinin vücuda girmesi ve sonrasında aktifleşerek çoğalır. Cinsel yolla bulaşan kronik enfeksiyon çeşididir. Sifiliz hastalığı 16. Yüzyılda Asya ve Avrupa da yaygın olarak görülmüş bir hastalıktır. Frengi ismi de oradan gelmektedir. Hastalığın ilk aşamasında vücutta çıban çıkar. Genellikle avuç içi ve ayak tabanında deri dökülmesi rastlanır. Daha ileri seviyelerde nörolojik ve kardiyolojik hasarlar meydana gelmeye başlamaktadır. Hastalığın tespiti kan testleri ile olduğu kadar mikroskop ile de tespit edilebilir. Genellikle hastalığın tedavisinde antibiyotik takviyesi uygulanır. İlk aşama hastalar için uygun olan antibiyotikler ileri seviyelerde yetersiz gelmektedir. Daha ileri seviye frengilerde uzmanlar daha çeşitli tedavi yöntemine başvurur. 1999 yılında dünyada 12 milyon kadar insanın bu hastalığa yakalandığı düşünülüyor. 1940’lı yıllarda bulunan penisilin bu tedavi yönteminde kullanılmıştır. Penisilin tedavisi uygulanan hastalarda iyileşme gözlenmiştir. Frenginin en yaygın yayılma şekli cinsel yolladır. Fakat farklı şekillerle de bulaşıcılık gösterir. Kan yolu ile ten teması ile öpüşme ve doğum ile bu hastalık başkalarına aktarılabilmektedir. Deride oluşan çıbanlar ve açık yaralar temas sonucunda diğer canlılara bulaşma olasılığını artırır.
Frengi Belirtileri
Frengi 10 ila 90 gün arasında belirtilerini göstermeye başlar. 4 evre şeklinde hastalığın gelişmesi gözlemlenir.
Birincil Periyotta Frengi: 21. Günden itibaren rahatsızlıklarını göstermeye başlar. Genital organ etrafında şankr denilen zemin üzerinde bir lezyon mevcuttur. Erkeklerde penis üzerinde kadınlarda ise dış genital bölgede ya da vajina içerisinde bir lezyon oluşur. Hastaların ilk aşamalarında hastalık yeni oluşum sürecindedir ve bakteriler bölgeler üzerinde etki yaratmaya başlar.
İkincil Periyotta Frengi: Bakterilerin bölgede enfeksiyon oluşturmaya başlamasından itibaren 6 ila 8 hafta sonrasında yeni dönem başlar. Bu dönem de hastalığın bulaşıcılığı en üst seviyededir. Frenginin ikincil evresinde cilt üzerinde dökülmeler ve çeşitli yaralar oluşmaya başlar. Hastaların vücutlarında oluşan dökülmeler ve kaşıntılar yayılır. Vücut rengi kırmızılaşmaya başlar. Hastaların vücutlarında siğiller ve çıbanlar oluşur ve bu oluşumlar açık yaralar oluşturur. Hasta ateş, boğaz yanması, kilo verme ve halsizlik şikayetlerini de bu dönemde yaşar.
Latent Periyotta Frengi: Latent dönem erken ve geç latent dönem olarak ayrılır. Erken latent ve ya geç latent dönem hastalığın tedavisinde etkilidir. Erken latent dönem içerisinde penisilin tedavisi uygulanır. Tek doz penisilin tedavisidir bu. Bu süreçte tek doz ile tedavi sağlanabilir. Geç fark edilen latent ise daha büyük tahribat oluşturmuştur. Fazla sayıda enjeksiyon uygulanır. Latent evresinde hastaların tedavisi sağlanır. %25 oranında da kendiliğinden iyileşir.
Üçüncül periyotta Frengi: Yan belirtilerinin göz ardı edilmesi ya da erken tanı konulamamış hastaların son evresidir. Hastalık 1 ila 25 yıl sonra üçüncül dönem başlamış bulunur. Kılcal damarlarda hassaslık meydana gelir. Bu oluşuma “Gom” denmekte. Gomlar, reaksiyonel oluşan şişliklerdir. Hastalık üzerinde kesin şekilde görülen belirtiler;
- Şankr
- El ve ayak üzerinde dökülmeler ve renksizleşen deri oluşumu
- Ağız ve boğaz ağrıları
Frengi Hastalığı için Hangi Doktora Gidilmeli
Frengi hastalığından şüphelenen hastalar üroloji ve ya Kadın hastalıkları bölümünden randevu alabilir. Hastalık tedavisi için yapılan kan testleri ile teşhis konulur. Hastalığın kaçıncı evrede olduğuna bakılır ve bu doğrultuda tedavi uygulanır. Bu hastalar şikayetler doğrultusunda genel cerrahiye başvurup kan testi yaptırabilirler. Genel cerrahi uzmanları frengi hastalığı taşıyan kişileri gerekli birimlere sevk edebilir.
Frengi Testi Hakkında Bilgi
Frengi cinsel yolla bulaşan ve bulaşıcılık taşıyan bir hastalıktır. Günümüzde çok sıklıkla rastlanan bir hastalıktır. Bu hastalığın çeşitli belirtileri yaşanır. Bazen gizli ilerleyen bir hastalıktır ve kişi bu hastalığın belirtilerini geç yaşar. Bazen ise hastalık ilk evreden itibaren belirtilerini yaşar. Hastalığın tespiti ise kan testleri ile anlaşılır. Kan içinde bulunan mikropların çeşidine, oranına vb. durumlara göre uzmanlar analiz eder. Testler sonucunda hem hastalık belirlenir hem de hastalığın evresi tespit edilir.
Frengi tanısında yapılan laboratuar testleri;
- Pallidum
- VDRL
- RPR
- Neson
- FTA-ABS
- FTA
- TPHA yapılan testlerdendir.
Frengi Tedavisi
Frengi tedavilerinde genel olarak antibiyotik ve penisilin takviyesi yapılır. Frengi hastalığının 4 ayrı evresi vardır. Bu evreler sonucunda antibiyotik ve penisilin dozu artmaktadır. Frengi hastalığının tedavisi vardır ve oldukça basittir aslına bakacak olursak. 20. Yüzyılın ortalarında bulunan penisilin frengi üzerinde yapılan ilk denemelerde oldukça etkili olmuştur. Tek doz ile tedaviden sonuç alınabilmektedir. Fakat bazı hastaların penisiline karşı alerjileri vardır ve bu durumda uzman doktor hastaya farklı bir tedavi yolu seçer. İlk evrede verilen antibiyotik tedavisi ile 3. Evrede verilen antibiyotik tedavisi dozu farklıdır. Hastalığın ilerlemişliğine göre antibiyotik dozu artırılır.
Frengi Tedavisi Ne Kadar Sürer?
Frengi tedavisinde bakteriyel oluşumların durumuna göre tedavi şekli belirlenir. Tedavi ilk evrede tek doz penisilin tedavisi ile bitirilebilirken üçüncül evrede haftalarca ya da aylarca süren tedaviler uygulanabilir. Aslında hastalığın tedavisi oldukça kolaydır. Ölüm ile sonuçlanmadan çaresi de vardır. Tamamen tedavinin süresi hastalığın vücutta oluşturdu tahribat ile alakalıdır.