Mahkemelerde bekleyen dava dosyalarinin sayisi her geçen gün artarken, is dünyasi ticari uyusmazliklari hizli ve etkin bir sekilde sonuca baglayan farkli bir uygulamaya yöneldi: Tahkim. Günümüzde davalarin genellikle adil yargilanma hakkina uygun biçimde makul bir süre içinde sonuçlanamadigini söyleyen Istanbul Ticaret Odasi Tahkim Merkezi (ITOTAM) Tahkim Divani Baskan Yardimcisi Prof. Dr. Ilhan Helvaci, ‘’Adil yargilanma hakki uyusmazliklarin makul süre içinde bitirilmesini de gerektirmekte. Bir taraftan her yil açilan davalarin çogalmasi, diger taraftan hâkim sayisinin yeterli olmamasi bu gecikmenin en önemli sebepleri arasinda. Buna karsilik ticari uyusmazliklarin hizli ve etkin bir sekilde çözüme baglanmasi gerekir. Iste bu noktada tahkim devreye giriyor. Tahkimin en önemli yararlarindan biri, yargilamayi yapan hakemlerin konularinda uzman kisiler olmalari. Bu da göreceli olarak daha süratli bir yargilama yapilabilmesine imkân sagliyor. Ayrica, ticari uyusmazliklarda taraflar çogu kez aralarindaki uyusmazligin ve bu uyusmazlik sonunda verilen kararin aleni olmasini istemezler. Tahkimde aleniyet söz konusu olmadigi için, uyusmazligin çözüm süreci ve verilen kararin gizli kalmasi mümkündür. Gizlilik de tahkimin olumlu yönlerinden birisi’’ diye konustu.
SISTEM NASIL ISLIYOR?
Peki, ticari uyusmazliklarin çözümünde is dünyasinin önünde önemli bir alternatif olarak duran tahkim nasil isliyor? Prof. Helvaci süreci söyle anlatti: ‘’ Tahkim davalari bir ya da üç hakemle görülebiliyor. Bu sayi taraflarin tahkim sartinda belirtilen hakem sayisina göre belirlenir. Tek hakemli uyusmazliklar için taraflar hakemi belirleyemiyorlarsa, hakemi ITOTAM Tahkim Divani belirler. Üç hakemli uyusmazliklarda, davaci ve davali taraflardan her biri birer hakem atar ve bu iki hakemin üçüncü yani bashakemi belirlemesi istenir; bu iki hakemin bashakemi belirleyememesi halinde bashakem ITOTAM Tahkim Divani tarafindan belirlenir. Hakem kararlari ilam hükmündedir, baska bir deyisle hakem kararlari mahkeme karari gibi icra edilebilme kabiliyetini haizdir.’’ Tahkime giden uyusmazliklar arasinda bayilik, birlesme, devralma, hisse alim-satim ile insaat sektörüne iliskin sözlesmelerden dogan anlasmazliklar ilk siralari aliyor.