Doğum öncesi, sırası ya da doğum sonrasında çıkabilecek, bireyin beyin dokusundaki hasara bağlı olarak hareketlerini kısıtlayan spastik bozukluk, dört farklı türe ayrılmaktadır. Spastik türleri nedir gelin inceleyelim.
Makalede Neler Var?
Spastik engelin türleri nelerdir?
Spastik bozukluğun türleri arasından ilki, “Spastik Tip” olarak adlandırılmaktadır. Spastik türler arasında en geniş grup, bu tür olarak gösterilmektedir. Spastik çocukların %75’i “spastik tip” içerisinde gösterilmektedir. Bireyin kaslarında görülen kasılmalara bağlı olarak görülen bu tür, bireyin hareketlerinde normalden çok daha fazla sert olma durumunu göstermektedir. Ortaya çıkma nedeni, bireyin beyin kabuğunda hareketi kontrol eden hücrelerin bozulmasıdır.
Burada ortaya çıkan bozukluğa bağlı olarak bireyin tek bir kolunda ya da bacağında bir aksama meydana gelirse bu, “monopleji” olarak adlandırılmaktadır. Eğer sadece bedenin bir bölümünde aksama görülürse buna “hemipleji” denir. Bu durum sadece sağ bacak ve kolda görülebileceği gibi sadece sol kol ve bacakta görülebilir. Hasardan sadece bacaklar etkilenirse tıp literatüründe bu “parapleji”; tüm vücut etkilenirse “quadripleji” olarak tanımlanır.
Spastik engele dâhil olabilecek farklı problemler de vardır. Bunlar epilepsi, konuşma bozukluğu gibi sıkıntılarda. Eğer bunlar spastik engelli bireyde görülürse durumun ciddiyeti daha da artabilir. Ayrıca, bireyin engeli, soğukta ve yorgun olduğu durumlarda artış gösterebilir.
Spastik engelin türlerinin özellikleri nelerdir?
“Atetoid tip”, spastik bireylerin hareketlerini istemsiz bir şekilde yapması olarak tanımlanmaktadır. Bireylerin yürüme ve yüz ifadelerini kontrol eden “bazal ganglia” bölümünde meydana gelen hasar, bireyin bu alandaki hareketlerini kontrol edememesine sebep olmaktadır. Azalması durumu sadece uyku ve dinlenme zamanlarında görülür.
Bu tipi taşıyan spastik bireylerde heyecanlanma, sevinç, öfke gibi normalden daha aşırı bir duygusal durum yaşanırsa istemsiz hareketlerde artış görülebilir. Bu durum bireyde, yüzünde ve dilinde bükülme, yüzünü buruşturma, salyalarını akıtması ve peltek konuşması şeklinde görülür. Bu tipi taşıyan bireylerin %40’ında dil ve duyma gelişimi bozukluğu görülmektedir. Spastik engellilerin %1’u, bu tip bir bozukluğu taşımaktadır.
“Ataktik tip”, beyinde ortaya çıkan hasar sonucu vücudu kontrol edememe durumu olarak tanımlanmaktadır. Yürüme dengesizliğine sebep olan bu tip, el ve göz koordinasyonu sağlamada bireye güçlük yaşatmaktadır. Tipin temel problemi denge olduğu için, çocuk yürümeye başlamadan teşhis konulması güçleşir. Spastik engellilerin %2’si bu tipi taşımaktadır.
Son tip olan “Mix tip” ise, el ve kollarda görülen bozukluktur. Değişik kas durumları olarak tanımlanan bu tipi, spastik engelliler içinde %10 oluşturmaktadır.
SPASTİK BOZUKLUK ile ilgili yazımıza ulaşmak için linke tıklayın.