Her yıl olduğu gibi yine bu yılda asgari ücret ile geçinenler, maaşlarına yapılacak zam oranlarını merak ediyor. Hayat pahalılığı karşısında açlık sınırının altında geçinmeye zorlanan asgari ücretliler, 2020 yılı için verilen zam oranlarının ne kadar olacağını, verilen zam oranları ile birlikte ne kadar maaş alacaklarını, bugün yapılacak olan toplantı sonrası açıklamalara göre tahmin etmeye çalışacak.
ASGARİ ÜCRET ENFLASYONA GÖRE Mİ BELİRLENECEK?
Yapılacak ikinci toplantı Türk-İş’in ev sahipliğinde gerçekleşecek. Toplantıya Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığının temsilcileri de katılacak. Bakanlık temsilcileri yıl içi ekonomi, sosyal gelişmeler hakkında sunum yapacak ve 2020 yılı hedeflerini açıklayacak. 2020 yılı asgari ücret zam oranı belirleme tespit komisyonu toplantısında bakanlık temsilcilerinin yapacağı sunum içerisinde 2020 yılı enflasyon hedefleri verilerinin de anlatılacağı tahmin ediliyor. Çünkü Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, asgari ücretin, emekli ve memur maaşlarının mevcut enflasyon üzerinden değil, hedeflenen enflasyon değerleri üzerinden zam oranları belirlenecek demişti. Bu toplantıda da bakanlık temsilcileri 2020 yılı için enflasyon hedefleri rakamları dile getirilecek ve asgari ücretin belirlenmesinde birinci derece rol oynanması için vurgu yapılacağı düşünülüyor.
Türk-İş işçi tarafı olarak açlık sınırı rakamı olan 2 bin 578 TL’yi kendisine baz alarak, bu rakamın altında ki pazarlıklara oturmayız demişti. Lakin Türk-İş Başkanı Atalay’ın baz aldığı rakama göre 2020 yılı asgari ücret zam oranı yüzde 27’nin üzerinde. Berat Albayrak’ın 2020 yılı için enflasyon hedefi ise yüzde 8,5’lerde kalıyor.
ENFLASYONA GÖRE ASGARİ ÜCRET NE KADAR OLUR?
Asgari ücrette belirlenen enflasyon hedeflerine göre zam oranının belirlenmesi planlanıyor. Yani eğer belirtilen enflasyon değerlerinde bir zam verilirse, 2020 yılında asgari ücret yaklaşık 2 bin 200 TL’yi geçemeyecek. Ama bir değişiklik olurda açlık sınırı verileri dikkate alınarak asgari ücret 2 bin 578 TL olur mu derseniz bu bilinmez ama gerek Çalışma Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk’un gerekse işveren tarafı TİSK’in açıklamalarına bakıldığında bu pekte mümkün görünmüyor. Çünkü Aile ve Çalışma Bakanı ve TİSK öyle bir açıklamalarda bulundu ki, fazla ücret zammı talebi karşısında asgari ücretlileri istihdam ile tehdit etmişti.
TÜRKİYE’YE YUNANİSTAN VE ROMANYA ÖRNEĞİ
"Asgari ücret, özünde bir sosyal koruma ücreti olmasına rağmen; ihbar ve kıdem tazminatı, prim, vergi ve idari para cezaları, işsizlik ödeneği, evde bakım ücreti, asgari geçim indirimini de bire bir etkiliyor. Diğer taraftan, genel ücret seviyesini, istihdamı, üretim-tüketim dengesini, yatırımları, rekabeti yani bir bütün olarak ülke ekonomisini de etkilemekte. Güncel verilere bakacak olursak, işsizlik rakamları ağustos ayı itibarıyla yüzde 14 seviyesinde. 2019 sonu beklentimiz ise yüzde 12,9 düzeyinde. 2020'de ise bu oranın yüzde 11,8 seviyesine gerileyeceğini ve azalan seyrini sürdüreceğini öngörüyoruz. Uygulayacağımız istihdamı destekleyici politikalar ile işsizlik rakamlarının tek haneye geldiğini ve sürdürülebilir bir seviyeye indiğini görüyor olacağız. Başta da ifade ettiğim gibi buradaki temel meselemiz işin kendisini yani istihdamı korumak. Tabii bu hedeflere ulaşılması ancak sosyal tarafların güçlü iş birliği ile mümkün. Komisyonda tıpkı geçtiğimiz yıl olduğu gibi asgari ücretin tüm tarafların uzlaşısı ile tespit edilmesini canı gönülden diliyorum." Dedi.
Diğer taraftan TİSK temsilcisi ise ‘’işverene getirilen yük çalışana da yansır’’ dedi. Yani fazla asgari ücret talep edilirse ve işveren bu rakamları ödemek zorunda kalırsa işverenlerin ödeme zorluğu çekeceği ve birçok insanın işsiz kalacağını söyledi üstü kapalı olarak.
VERGİ İNDİRİMİ OLUR MU?
Yani her ne kadar toplantılar yapılsa da yapılan toplantılarda açlık sınırı, hayat koşullarının zorlukları anlatılıp, bunlar karşısında asgari ücretin en az 2 bin 578 TL olması gerektiği vurgulansa da Bakanın ve İşveren tarafının açıklamalarına bakılarak, istenilen maaş zammının verilmeyeceği düşünülebilir. Ama şu da var ki, devlet hayat koşullarını, işveren üzerinde ki ağır yükü göz önünde bulundurarak asgari ücretten alınan vergi oranlarında indirim yapabilir ve bu şekli ile 2020 yılı asgari ücretin açlık sınırı altında kalmamasını sağlayabilir. Ama milli gelirin yüzde 25’i asgari ücretlilerin sırtından sağlanırken ve hükümet boşalan kasayı doldurmak için bunca kanunlar çıkartırken, asgari ücrete vergi indirimi yapar mı? Diye sorduğumuzda, buda zayıf bir ihtimal gibi görünüyor.
PEKİ 2020 YILI ASGARİ ÜCRET NE KADAR OLABİLİR?
Tüm yapılan açıklamalara, hükümetin büyüme hedeflerine, yıllık bazda ödenen faiz miktarlarına, hazine garantisi adı altında şirketlere ödenen paralara, ihracat ve ithalat verilerine, cari açığa, istihdam rakamlarına, işsizlik oranlarına, dış borca ve diğer ekonomi verilere baktığımız zaman, hükümetin asgari ücretten vergi indirimine gidemeyeceği ön görülürken, işverenlerinde en fazla 2 bin 350 TL’den fazla asgari ücret ödeyemeyeceğini öngörebiliriz.
Diğer bir yapılan öngörüye göre, asgari ücretli vatandaşlar için işverenler tarafından ödenen sigorta prim oranlarının %30,7'den %25'e düşürülmesi ve bu aradaki farkın işveren tarafından çalışana verilmesi konusu gündemde var.