İnsanlar, diğer insanların bedensel hareketlerine karşı oldukça hassastır. Beden dilini anlama yeteneğimiz, sosyal gelişimimiz için çok önemlidir, ince ipuçları aracılığıyla duygu ve davranışsal tahminler hakkında bilgi sağlar.
İnsan hareketini tanıma ve onu diğer hareket biçimlerinden ayırt etme yeteneğini ne zaman ve nasıl geliştiririz? Sadece 2 günlük yenidoğanlar, rastgele hareket kalıplarını ve koordineli hayvan benzeri hareketi ayırt edebilir. Ancak insanların ve diğer hayvanların vücut hareketlerini ayırt etme yeteneğinin doğumdan sadece yaklaşık beş ay sonra ortaya çıktığı bildirilmektedir. Bu nedenle birçok araştırmacı, bebeklerin bu ilk aylarda tekrarlanan görsel maruz kalma yoluyla insan hareketini tanımayı öğrendiğine inanmaktadır.
MIT araştırmacıları tarafından yapılan yeni bir çalışma, yeniden düşünmenin uygun olabileceğini gösteriyor. Çalışma, MIT’nin Beyin ve Bilişsel Bilimler Bölümü’nde (BCS) profesör olan Pawan Sinha tarafından kurulan, çocuklarda ve genç yetişkinlerde erken başlangıçlı körlüğü tedavi etmeye adanmış bir program olan Project Prakash’ın bir parçasıdır. Hindistan’ın Yeni Delhi kentindeki Dr. Shroff’s Charity Göz Hastanesinde yapılan ameliyatlar, hastaların daha geç görmeye başlamasını sağlıyor. Projenin insani amacının yanı sıra, doğumundan itibaren önemli ölçüde katarakt sorunu yaşayan hastalar görmenin gelişimi ile ilgili çalışmalara da katılıyor. Görmeyi geç yaşta kazanan hastalar arasında yapılan bu tür araştırmalar, görsel işlemenin gelişimini incelemek için yeni yöntemlerin kilidini açar.
yılında yayınlanan bir makalede nöropsikolojiMIT, Project Prakash ve York Üniversitesi’nden araştırmacılar, insan hareketini tanımlama yeteneğinin kapsamlı görsel maruz kalmaya dayanıp dayanmadığını belirlemeye çalıştı. Çalışma, 7 ve 20 yaşlarında, her ikisi de doğumdan itibaren neredeyse tamamen kör olan ve yalnızca yoğun kataraktlarından geçebilecek kadar güçlü ışığı algılayabilen iki katılımcıyı içeriyordu. Çalışmanın bir parçası olarak katılımcılar, yürüyen insanların, güvercinlerin ve kedilerin koordineli hareketlerini temsil eden ışık kalıplarının yanı sıra bu hayvanların vücut yapısından yoksun benzer hareket kalıplarını gösteren videolar izlediler. Daha sonra gördüklerini anlatmaları istendi.
Hastalar videoları kataraktın alınmasından önce ve sonra birkaç kez izlediler. Kaldırılmadan önce, kör denekler ışıkları yalnızca yakından baktıklarında, monitörden santimetre uzaktayken görebiliyorlardı. Yine de, onlara hiçbir tutarlı deseni veya genel yapısı olmayan rastgele ışık hareketleri gibi görünen bu desenlere herhangi bir anlam yükleyemediler.
Ameliyattan hemen sonra hastaların görme netliği arttıkça görsel detayları daha iyi fark edebildiler. İki hasta, engelsiz görüşe maruz kaldıkları ilk dakikalarda, insan hareketini temsil eden ışık modellerini belirlediler. İkisi de sekiz seferden altısını yaptı. Ayrıca, baş aşağı çevrildiklerinde bile insan hareket kalıplarını başarıyla tanımladılar. Bununla birlikte, bu erken aşamada, yalnızca insan vücudu yapısının konfigürasyonu ile insan hareketini tanıdılar. Dahası, hayvan hareket kalıplarını hiç tanımadılar.
“Kataraktın alınmasından önce insan vücut hareketlerine çok sınırlı maruz kalan hastalar, görmeleri ayrıntıları görebilecek kadar iyi olduğunda, kataraktın alınmasından hemen sonra ilk kez bunu tanıyabilir. Proje Prakash araştırmacısı ve şu anda Tel Aviv Üniversitesi’nde eski bir MIT doktora sonrası çalışmaya öncülük eden Shlomit Ben-Ami, insan hareketini tanımlama yeteneği” diyor. “Katılımcıların insan hareketini baş aşağı fark edebilmeleri, görsel deneyimin bu görsel kapasiteyi edinmede merkezi olmayabileceği fikrini güçlendiriyor.”
Araştırmacılar, katılımcıların neden diğer hayvanların hareketlerini değil de insan hareketini tanımlayabildiklerinin olası açıklamalarını araştırıyorlar. Düşündükleri bir hipotez, diğer insanların vücut hareketlerini yorumlamayı öğrenmenin, kısmen kendi vücut hareketlerine ve yapısına aşina olmasına dayanabileceğidir. Bu hipotez, ameliyattan sonra, katılımcıların neden hayvan hareketini değil, yalnızca insan hareketini – ve yalnızca bir insan vücudu konfigürasyonuna sahip olduğu sürece – tanıdığını açıklayabilir.
Ben-Ami, “Burada altta yatan mekanizma hakkında sonuçlara varmaktan çekinmeliyiz” diyor. “Sonuçlar düşündürücü olsa da, daha büyük bir katılımcı havuzu ile doğrulanmaları gerekiyor. Bu çalışma, insan hareketini tanımlamayı öğrendiğimiz süreci hangi mekanizmanın açıkladığını yanıtlamak için tasarlanmamıştır. Ayrıca hastaların, hayatlarının çoğunda kör olan, normal görme gelişiminden geçmemiş olan insanlar, vücut hareketlerinin bilgisini bir kaynak olarak diğer insanlardan daha verimli bir şekilde kullanabilirler.”
“Bu çalışma, vizyonda çok ilginç bir soruyu ele alıyor: Gelişimsel ilerlememizdeki başlangıç düzenlemeleri nelerdir ve bunlar nasıl somutlaştırılır?” Araştırmanın kıdemli yazarı Sinha diyor. “Prakash Projesi’nin bize bu ve beynin görme yapmayı nasıl öğrendiğine dair diğer birçok soruyla boğuşma fırsatı vermiş olması sevindirici. Şimdiye kadarki ilgi çekici bulguları test etmeye yardımcı olabilecek daha fazla çalışmayı sabırsızlıkla bekliyorum.”
Kaynak ve İleri Okuma: https://medicalxpress.com/news/2022-10-lifetime-newly-sighted-immediately-human.html