Üç binden pozitif ulus idaresi ile mahalli kuruluşu inceleyen Sayıştay, kamunun öz kaynaklarının “sebebi meçhul bir nedenden” dolayı bir yılda 207 milyon TL azaldığını tespit etti
Hüseyin Yıldırım
Özel ve genel bütçeli tüm ulus kurumlarıyla lokal kuruluşları inceleyen Sayıştay, devletin öz kaynak miktarının sebepsiz eridiğini, borca girme ihtiyacının da her geçen sene arttığını ifade etti.
Sayıştay 2019 Yılı Parasal İstatistikleri Değerleme Raporu’na kadar, üç bini aşkın özel ve genel bütçeli ulus idarelerinin sahip olduğu toplam öz kaynak miktarı, 2019 yılı başında 3 trilyon 539 milyar 364 milyon TL olarak belirlendi. Ama sene sonuna gelindiğinde olağandışı bir sonuçla karşılaşıldı ve öz kaynak miktarı bu kere 3 trilyon 539 milyar 157 milyon TL oldu. Öz kaynaklarda bir yılda 207 milyon TL’lik “azalma” meydana geldi.
Sayıştay raporunda bu konunun nedenleri sorgulanarak şu ifadeler kullanıldı:
“Dönem sonu öz kaynak tutarının finansal koşul tablosu ile eşdeğer olması gerekmekte. Oysa yıl içi işlemlerden yola çıkılarak hesaplanan yıl sonu öz kaynak toplamı parasal koşul tablosu ile istikrarlı olmadığından arada fark oluşmaktadır. Aradaki ayrım olan 207,21 milyon TL ile laf konusu farkın sebebi ise tablo dipnotlarında açıklanmamaktadır.”
Sayıştay ayrıca hazırlanma ve yayımlanma bakımından, çoğu kuruluşun mali istatistik tablolarının mevzuata uygun olmadığını belirledi.
BORCA GIRME ARZI 125 KATRİLYON
Sayıştay, kuruluşların geçen yılki gelirlerinin ülkenin gereksinimlerine yetmediğini de saptama etti. Buna tarafından, gelirlerin ihtiyaçları karşılamaması nedeniyle devletin 2019 yılında 125 katrilyonluk borçlanma gereksinimi duyduğu bildirildi. Rapora kadar, 2018 yılına oranla yüzde 32’lik “net borçlanma gereği”ndeki artışın ana nedenleri, kurumların faaliyet dengesindeki değişimler.
KARARLAR BOŞ YERE ALINIYOR
Sayıştay’ın Genel Intibak Bildirimi Raporu’na tarafından ise hesap yargılaması yapan kurumun aldığı kararların sonucu yerine getirilmiyor, para cezaları tahsil edilemiyor.
Buna kadar, Sayıştay 2002 yılından bugüne değin genel ve özel bütçeli halk idarelerine hatalı hesaplar, yanlış uygulamalar, orantısız işlemler gibi nedenlerden toplamda 57 milyon 921 bin TL para cezasına hükmetti. Bu cezaların 14.9 milyonu genel bütçeli, kalan 43 milyon TL’si ise özel bütçeli idarelere verildi. Bugüne değin genel bütçeli idarelere verilen para cezasının 2.8 milyon TL’si, özel bütçeli idarelere bahşedilen cezanın da 14. 2 milyon TL’si ödendi. 57.9 milyon TL’lik toplam cezanın 40.9 milyon TL’si sorumlu kurumlar tarafından devlete ödenmedi.