Bir işyerinde güvenli çalışma ortamının sağlanması en önemli önceliklerden biridir ve iş güvenliği koşullarının iyileştirilmesi, işyerindeki tehlikelerin görünür kılınması ile sağlanacaktır. İşyerlerinde aydınlatma, bu amaca hizmet eden ve dikkate alınması gereken faktörlerdendir.
Aydınlatmanın görsel etkisinin yanında çalışanın kendini iyi hissetmesi, moralinin yüksek olması ve yorgunluk hissinin azaltılması gibi biyolojik ve psikolojik etkileri de bulunmaktadır. İşyerlerinde aydınlatma iş verimini de çok büyük ölçüde etkilemektedir.
Aydınlatma öncelikle, yapılan iş ve işlemlerde tüm detayların görülebilmesi için gereklidir. İş sağlığı ve güvenliği açısından ise, aydınlatmanın işin uygulanan kalite standartlarının gerektiği şekilde yapılmasını ve hata oranlarının azaltılmasını sağlamasının yanında, iş kazalarının önlenmesinde de büyük etkisi bulunmaktadır. Aydınlatma açısından uygun çalışma ortamı sağlanırken mümkün olduğu ölçüde gün ışığından faydalanılmalıdır. Bunun mümkün olmadığı durumlarda, aydınlatma kriterlerine uygun bir yapay aydınlatma sistemi kurulmalıdır. Gün ışığı ve yapay aydınlatma sistemlerinin birlikte ve dengeli olarak kullanılması uygulanabilirlik açısından en uygun çözümdür.
Bir işyerinde uygunsuz ve yetersiz aydınlatma söz konusu olduğunda çalışanlar ve işyeri açısından;
Yeterli ve uygun bir aydınlatma;
Aydınlatma, tekdüze olmalıdır. Tekdüzeliği sağlamak için, yaygın ışık veren kaynaklar kullanılmalı ve bunlar birbirlerine yakın yerleştirilmelidir.
Aydınlatma, göz kamaşmasına neden olmamalıdır. Görme alanı içine giren ışık kaynakları maskelenerek göz kamaşmalarının önüne geçilebilir.
Çalışılan yüzeye gölge düşmemelidir. Işık kaynaklarının uygun yerlere yerleştirilmesi ve ışığı uygun şekilde dağıtmak üzere bir konumlandırma sağlanmalıdır.
Ayrıca, aydınlatma ekipmanlarının çalışma alanına olan mesafeleri kısaltılarak daha olumlu sonuçlar almak mümkündür.
Aydınlatma, Luxmetre ile ölçülür ve aydınlatma birimi Lux'tür.
Buna göre, işyerlerinde mevcut ortamlar ve sağlanması gereken aydınlatma şiddetleri şöyledir:
|ÇALIŞMA ORTAMI||AYDINLATMA ŞİDDETİ (LUX)|
|Bekleme Salonları||200|
|Dosyalama, Kopyalama Salonları||300|
|Toplantı Odaları||500|
|Resepsiyonlar||300|
|Koridorlar (Gün boyunca)||200|
İşyerlerinde aydınlatma ölçümleri, genel olarak rasgele seçilmiş 4 noktadan alınan sonuçların ortalaması alınarak değerlendirilir.
Aydınlatmanın yetersiz olduğu bölümlerde çeşitli iyileştirmeler yapılabilir.
İşyerlerinde aydınlatma, FİZİKSEL RİSK ETMENLERİ başlıklı yazımızda da anlatıldığı gibi, fiziksel bir risk etmenidir ve sağlıklı bir çalışma ortamı oluşturmak hedefine göre, düzenli olarak bağımsız ve yetkilendirilmiş kurumlar tarafından ölçülerek raporlanmalıdır.
İşyerlerinde Aydınlatma Ölçümleri konusunda destek almak için LÜTFEN BİZE ULAŞIN
ERKAN GÜN
A SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI
MADEN MÜHENDİSİ