ABD Kongre Kütüphanesi
Kitap ve raf sayısı bakımından dünyanın en büyük kütüphanesi olarak kabul edilmektedir. 164 milyon esere ev sahipliği yapmaktadır. Bunlar arasında 38 milyon kitap, 70 milyon el yazması, 3.6 milyon kayıt, 14 milyon fotoğraf, 5,5 milyon harita bu devasa kütüphaneyi dünyadaki en değerli kültür hazinelerinden biri haline getirmektedir.
İngiltere Mili Kütüphanesi
Dünyanın en büyük ikinci kütüphanesi olarak bilinen İngiltere Milli Kütüphanesi (The British Library), 150 milyondan fazla eseri barındıran bir koleksiyona sahip bulunuyor. 1753’te kurulan İngiliz Müzesi’nin bir parçası olan, 1972’de çıkarılan yasayla müzeden ayrılan kütüphanenin koleksiyonunda el yazmaları, haritalar, gazete ve dergi nüshaları, çizimler, müzik notaları, ses kayıtları ve patent belgeleri bulunuyor.
Rusya Devlet Kütüphanesi
Rusya’nın “devlet arşivi” statüsündeki Moskova’daki Rusya Devlet Kütüphanesi (National Library of Russia) de 43 milyon parça kitap ve arşiv malzemesine ev sahipliği yapıyor. Rusça dışında 247 farklı dilde belge içeren kütüphane, 1862 yılında kapılarını açtı. “Leninka” olarak anılan kütüphane özel harita, müzik, ses kaydı, nadir eser ve bilimsel tez koleksiyonlarını barındırıyor.
Japonya Ulusal Meclis Kütüphanesi
Japonya Ulusal Meclis Kütüphanesi (National Diet Library), 1890’da kurulan Japon İmparatorluk Meclisi’nin farklı kamaralarına ait 2 kütüphane ile 1872’de kurulan Japon İmparatorluk Kütüphanesi’nin mirasçısı olarak 1948’de kuruldu. Arşivinde 41 milyondan fazla eser olan kütüphanenin giriş duvarında Yunanca ve Japonca olarak “Hakikat özgürleştirir” ifadeleri dikkati çekiyor. Kütüphanenin misyonunu “kanun koyuculara kamu politikalarında doğru yol gösterecek kaynakları sağlamak” olarak ifade ediliyor.
Çin Milli Kütüphanesi
Çin Milli Kütüphanesi (The National Library of China), 115 farklı dilde 35 milyonu aşkın kitap, yazıt ve tarihi koleksiyondan oluşuyor. Çing Hanedanlığı (1644-1912) tarafından 1909-1912’de başkent Pekin’in kent merkezinde kurulan kütüphane, her yıl 5 milyonu aşkın ziyaretçiyi ağırlıyor. Kütüphanenin dijital ortama aktarılan verileri bin 323 terabayta ulaşıyor. Bu bilgilerden sonra İlber Ortaylı hocanın da kitaplarında belirtmiş olduğu iki önemli kütüphanemizden bahsetmek istiyorum.
İslam Araştırmaları Merkezi Kütüphanesi
Bu kıymetli kütüphane 1984 yılında İslâm Ansiklopedisi’nin hazırlanması sırasında ihtiyaç duyulacak yayınları toplamak ve bunları ilim âleminin istifadesine sunmak amacı ile kurulmuştur. İslam tarihi, kültürü ve medeniyeti ile ilgili 300 binden fazla kitap, yekunü 226 bin sayıyı bulan süreli yayın, 23 bin civarında Osmanlı kadı sicili ve daha pek çok kıymetli belgeler ülkemize ilmi ve kültürel anlamda hizmet etmektedir.
Beştepe Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi
Geçtiğimiz günlerde açılan ve ülkemizin en büyük kütüphanesi olma özelliğini taşıyan Millet Kütüphanesi, 201 km raf uzunluğuyla dikkat çekmektedir. Bünyesinde 2 milyon kitap ve 2 milyon süreli yayın barındıran devasa kütüphane mimarı yapısıyla da ziyaretçilerin ilgisini celp etmektedir. Kütüphanenin “dünyaya açılan kapısı” sayılan Cihannüma Salonunda ve Nadir Eserler Kütüphanesinin, kubbesinin altında yer alan kemerde Alak Suresi’nin 4. ve 5. ayetlerinin Türkçe meali olan, “O kalemle yazmayı öğretendir. İnsana bilmediğini öğretendir” yazıları okunmaktadır. Millet Kütüphanesi’nde, 5-10 yaş grubu çocuklar için Nasreddin Hoca Kütüphanesi, 10-15 yaş çocuklar için Gençlik Kütüphanesi, ses ve görüntü kütüphanesi, nadir eserler kütüphanesi, araştırma kütüphanesi, Cihannüma Salonu, süreli yayınlar salonu, okuma salonları, Selçuklu Müze ve Sergi Salonu, mücellithane, 500 kişilik konferans salonu, teknoloji sınıfları, mesleki eğitim sınıfları, özel grup çalışma odaları, film izleme alanları, mescit, restoran ve kafeterya yer alıyor. Kütüphaneye Ahmet Burak Erdoğan, merhum müzisyen ve bestekar Cinuçen Tanrıkorur, Prof. Dr. İlber Ortaylı, Mehmet Şevket Eygi’nin de arasında olduğu pek çok kişi şahsi kütüphanelerini ve arşivini bağışlamıştır.
| Samet Temir