Harici veriyolları işlemcinin bilgisayardaki diğer aygıtlar ile iletişim kurmak için kullandığı veriyollarıdır.Harici veriyolları 2 bölümden oluşur.
1)Front Side Bus(FSB) 2)Back Side Bus(BSB); Front Side Bus ve Back Side Bus işlemci ve RAM’ler arasındaki karşılıklı veriyollarıdır.
FSB:(Front Side Bus)FSB anakartta yerleşiktir ve işlemci ve Ram arsındadır.FSB hızları anakartın teknolojik seviyesine göre değişir.Günümüzde 1066 Mhz hızı destekleyen işlemci ve anakartlar vardır.
2)BSB:(Back Side Bus)BSB işlemci içinde gömülüdür.Back side bus işlemci ve L2 cache önbelleği arasındaki veriyoluna BSB adı verilir.
İşlemci hesaplama yapmak için RAM içindeki verileri verileri alır ,işlemlere tabii tutar ve sonuçları tekrar belleğe yazdırır.Gerek işlemcinin RAM’den aldığı veriler gerekse işlemcinin işlediği sonuçlara ilişkin veriler RAM üzerinde 8 bitlik bloklar halinde yazdırılır.Bu 8 bitlik blogların herbiri RAM üzerinde adreslendirilir.Diğer bir deyişle bu 8 bitlik veri bloklarının herbirinin RAM üzerinde yerleri,benzetme yaparsak ,tıpkı bir ilçe içerisinde mahalle,sokak,apartman,daire numarası gibi adreslendirilmiştir.İşlemci yada başka bir aygıt RAM’deki verilere ulaşmak için bu adresleri izleyerek bulur. İşlemcinin bellekleri(RAM) adreslemekte kullandığı işlemci kısımlarına ‘bacak’ , ‘bit’ yada ‘adresleme veriyolu’ adı verilir.
Bilgisayara meraklı olanlar sürekli duymuştur.’Nedir bu 32 bit işlemci,64 Bit işlemci sorularını..’ İşte işlemcideki bu RAM içine veri adresleyen bacaklar ne kadar çok ise işlemci o kadar fazla veriyi RAM içine adresler ve bu sayıya göre işlemciler 20 bitlik,24 bitlik,32 bitlik,64 bitlik isimler almışlardır.İşlemcideki ‘pin=bit=bacak’ sayısı faktörü işlemci hızını hesaplamada birincil faktördür.
İşlemci, bilgisayar anakartı üzerindeki diğer donanım aygıtları iletişim kurmak için veriyollarını kullanır.Veriyolları diğer donanım bileşenleri gibi elektronik devrelerden oluşur.İki çeşit veriyolu vardır.
1)Address Bus(Adresleme veriyolu)2)Data Bus(Harici Veriyolları)
Arithmetic Logic Unit(ALU):İşlemve mantıksal birim işlemci içimdeki aritmetik ve mantıksal işlemlerin yapıldığı bölümdür.
İşlemci L1 cache’de aradığı veriyi bulamazsa L2 cache’e bakar.L1 cache’den daha büyük kapasiteye sahiptir.İlk nesil celeron işlemcilerde L2 cache yoktur.L2 cache bulunmayan işlemcilerde işlemci aradığı komutu yada veriyi L1 Cache’de bulamdığında RAM’lere bakar,RAM’lerin depolama kapasitesi dolmuş iseharddisik üzerindeki sanal hafızaya bakacaktır.Fakat bu süreç işlemci hızını düşürür.Bu sebeble alacağınız Pc’lerin mümkün olduğunca yeni ve eğer bütçeniz uygunsa L1 ve L2 Cache’lerin yüksek kapasiteli işlemciler seçmeniz ve RAM’lerinizi (4-8-16Gb gib) yüksek tutmanız tavsiye edilir.
İşlemci içerisinde gömülü belleklerdir.Çalışan herhangi bir programa ait verilerin işlemcide depolandığı ilk yerdir.İşlemci program ile ilgili bir hesaplama yaparken ilk başvurduğu bellek L1 Cache’dir.L1 cache büyükse ve hızlıysa işlem hızıda o ölçüde artar.
İşlemcide uzun hesaplamalarda kullanılan sayıların ve hesaplamaların kayıt altına alındığı kitaplıklardır.
İntel serisi işlemciler ondalık sayılar içeren işlemcileri hesaplamak için işlemci içindeki FPU birimini kullanırlar.80-486DX serisi işlemcilerden önceki işlemcilerde sadece FPU birimi bulunmakta idi.
Buna karşın yüksek matematiksel işlemciler için gerekli olan ALU birimi işlemci içinde mevcut değildi. Yüksek matematik işlemler ile çalışma ihtiyacı duyan kullanıcıların için intel kullanıcıların bu ihtiyaçlarını karşılamak için yardımcı mikroişlemciler(ALU) üretti. Yardımcı işlemcilere 80287 ve 80387 işlemcilerini örenek verebiliriz.Bu yardımcı mikroişlemciler anakarttaki mevcut işlemciye ek olarak mevcut bir sokete takılıyordu
Control Unit(CU): Kontrol ünitesi işlemciye giren ve işlemciden çıkan verileri organize eder.
İşlemci bilgisayarda tüm aritmetik ve mantıksal işlemleri gerçekleştiren ünitedir. .Bilgisayarların hızı yada işlem gücü işlemcinin teknolojik seviyesine ve hızı ile doğru orantılıdır.İşlemcilerin hızı Hertz(Hz) ile ölçülür.İşlemci hızını anlamak için ‘Clock Multiplier’ ve ‘Front Side Bus’ değerlerinin bilinmesi gerekir.İşlemci hızı şu şekilde formüle edilmiştir.
İşlemci Hızı=Clock Multiplier * Front Side Bus
İşlemci 6 Üniteden oluşmuştur.
1)Control Unit(CU) Logic Unit(ALU) 3)Floating Point Unit(FPU) 4)Register 5) L1 Cache 6) L2 Cache