Eğitim Kurumsal web sitesinin kurum içi eğitimler bölümü, kurum çalışanları için birçok farklı olanak sunuyor. Online eğitim, koçluk hizmetleri,yüz yüze ya da sınıf ortamında gerçekleşebilen eğitimler, isteğe bağlı ya da çalışılan projenin niteliğine göre zorunlu olabiliyor.
Özellikle online eğitimin en önemli özelliği, çalışanların bu dersleri istedikleri zamanda ve bilgilgisayarları başında tamamlayabilmeleri. Genelde bu tip eğitimlerin her başlığı altında, yaklaşık 10-15 dakikada tamamlanabilen alt başlıklar bulunuyor. Çalışanlar, Kişisel Gelişimim bağlantısına tıkladıklarında, o güne kadar aldıkları tüm eğitimlerin listesini ve bu eğitimlerdeki başarı düzeylerini görebiliyor. Ayrıca çalışacakları projenin niteliğine göre alabilecekleri eğitimleri belirleyen online bir rehberlik hizmeti de var. Online eğitimler ücretsiz olduğu için, çalışanlar istedikleri kadar eğitim alabilir.
Online eğitim sisteminin en iyi özelliklerinden biri de, kamera kursu alabilmek için kameraman, ya da prodüksiyon kursu alabilmek için prodüktör olmak gerekmemesi. Herkes istediği eğitimi alıp, kendisini teorik olarak farklı bir yönde de yetiştirebiliyor. Daha ileri düzeydeki kurslar ise genelde yüz yüze ya da sınıf ortamında gerçekleşiyor. Hangi eğitimin online ya da sınıfta verildiği gibi bilgiler de yine başlıklar yanında belirtiliyor.
Yüz yüze ya da sınıf ortamında gerçekleşen eğitimler ya da koçluk hizmetleri için, online başvuru yapılabiliyor. Genelde yıl boyu devam eden bu eğitimler, istenilen tarihte alınıyor. Bu eğitimlerin bazıları ücretli olduğu ve kurum dışında verildiği için, bu tip eğitimler kurum onayıyla alınabiliyor. Örneğin raporun “Çekim Öncesi” bölümünde de sözü edilen “Düşman Çevre Kursu” oldukça pahalı bir eğitim olduğundan, ancak siyasi olarak tehlikeli bir bölgeye gidecek olan kişiler bu eğitime katılabiliyor.
Kurum içi web sitesinde, birçok kategoriye ayrılan kursların ana başlıklarından bazıları şunlar:
Yayın Teknolojisi
Televizyon_._Sağlık_ve_Güvenlik'>Sağlık ve Güvenlik
Gazetecilik
Yöneticilik
Yeni Medya
Televizyon
Radyo
Kendi içlerinde birçok alt başlığa ayrılan bu eğitim programları arasında NHU çalışmalarında en fazla kullanılanlar, Sağlık ve Güvenlik ve Televizyon.
Sağlık ve Güvenlik başlığı altında, online ya da yüz yüze alınabilen onlarca kurstan bazıları şöyle:
Araba Sürme ve Araç Güvenliği
İlkyardım
Genel Güvenlik Dersleri
Zararlı Çevre Güvenliği
Düşman Çevre Güvenliği
Organizasyon Güvenliği
Kişisel Güvenlik
Prodüksiyon Güvenliği
Yüksekte Güvenli Çalışma
Kamera ve Işıklarla Güvenli Çalışma
İş Yerinde Gürültü
Tek Başına Çalışma Güvenliği
Örneğin bunlar arasında Prodüksiyon Güvenliği seçildiğinde, şu alt başlıklar görülebiliyor:
Televizyon ana başlığı altında da onlarca yüz yüze ve online kurs bulunuyor. Bunlar arasında online olarak gerçekleştirilen bazı kurslar, alt başlıkları ve süreleri şöyle:
Prodüksiyon
Kamera Kullanımı 12 dakika
Ses Kaydı 12 dakika
Işık Teknikleri 12 dakika
Çoklu-Kamera 12 dakika
Geniş Ekran 12 dakika
Film Görüntüsü 7 dakika
Dijital Sıkıştırma 7 dakika
Dijital Sinematografi 10 dakika
DV Malzemesi
DV Kameralar 12 dakika
Bant Formatları 10 dakika
Objektifler 10 dakika
Filtreler 7 dakika
Işık 10 dakika
Ses 10 dakika
Kamera Mount’ları 10 dakika
Sony VX1000 DV Kamera 10 dakika
Post-Prodüksiyon (5 -10 dakika arası alt başlıklar)
Genel
Logging (TC Notları)
Offline
Renk Düzeltme
ARC (Ekran formatı değiştirme)
Online
Yayın
Zor İnsanlarla Başa Çıkma 20 dakika (video)
Araştırma Yapmaya Giriş 54 dakika
Çekim Rehberleri: Temel İlkeler 5 dakika – 2,5 saat
Yine Televizyon başlığı altındaki çok sayıda yüz yüze eğitim arasında ise şunlar var:
Televizyon için Yazma Çalıştayı 1 gün
Web İçin Yazma Çalıştayı 1 gün
Metin Yazımı 1 gün
Dış Çekim Set Kurma 1 gün
Post-Prodüksiyon Kağıt İşleri 1 gün
Arşiv Araştırması 1 gün
Log (TimeCode Notları) Temelleri 1 gün
Z1 ile Program Yapımı 2 gün
Format Çalıştayı 2 gün
TV Prodüktörlüğü Temelleri 2 gün
Interaktif TV için Prodüksiyon ve Tasarım 2 gün
Metin Editörlüğü – Giriş 2 gün
Metin Editörlüğü – İleri 2 gün
Program Ekibi Yönetme 2 gün
HD’yi Keşfetme 2 gün
AVID Xpress için Masaüstü Kurgu 2 gün
Final Cut Pro için Masaüstü Kurgu 2 gün
DV Işık ve Güvenlik Çalıştayı 2 gün
DV Çekimleri 2 gün
Yardımcı Prodüktörlük Temelleri 3 gün
Sony Z1 Kullanımı ve Çekimi 4 gün
DV Yönetmenliği ve Tek Kişi Kullanımı 5 gün
Prodüksiyon Koordinatörlüğü 5 gün
Yalnızca özet olarak verilen bu eğitim başlıkları bile, BBC’nin çalışanlarının kişisel eğitimine ve güvenliğine verdiği önemi göstermeye yetiyor. Özellikle kursların büyük bölümünün online olarak ve yıl boyu verilmesi, Kurumumuzda da uygulandığı takdirde son derece yararlı olacaktır.
Colledia Dijital Arşiv Sistemi
BBC NHU’nun 8 – 10 yıl içinde tümüyle uygulamaya koymayı planladığı Colledia dijital görüntü arşivi sistemi, şu an deneme aşamasında. Sistemin amacı, NHU projelerine ait tüm ham görüntüleri, kurum içindeki masaüstü bilgisayarlardan ulaşılabilecek şekilde dijital ortama aktarmak.
Ham görüntüler, dijital ortama aktarma sırasında, otomatik ya da manuel olarak kısa klipler haline getiriliyor. Veri dosyaları (klasörleri) şeklinde ulaşılan projeler, kendi içinde yine veri dosyaları olarak kategorilere ayrılıyor. Bu dosyalar içinde yer alan video klipler, özellikle ham görüntüler arasından arşiv taraması yapmak, kurgu öncesi ham görüntüleri izlemek ve görüntüleri istenen kategorilerde toplamak için son derece pratik bir yöntem sunuyor.
Yeryüzü - Planet Earth belgeseli için yapılan deneme uygulamasını inceleme şansı buldum. Bilgisayarda Colledia Media Desktop programını başlatarak açılan uygulama, önce “PlanetEarth”adıyla tek bir veri dosyası gösteriyor. Dosya açıldığında, Yeryüzü’nün tüm bölümlerinin listesi, yine veri dosyaları şeklinde görülüyor. Örneğin “Dağlar” dosyası açıldığında, “Kar Leoparı”, “Kış”, “Hava Görüntüleri” gibi birçok alt dosya çıkıyor. Bu alt dosyalardan “Kar Leoparı” seçildiğinde, video kliplerden oluşan yeni bir liste çıkıyor. Listedeki klipler, içeriklerine göre adlandırılmış şekilde, örneğin “Av”, “Yavru”, “KarYağarken” gibi isimlerle ya da yalnızca numaralarla listeleniyor. Herhangi bir klibe tıklandığında, genelde 25 – 30 saniye, bazen daha uzun süren klip, time code’uyla birlikte, kalitesi bir miktar düşürülmüş olarak görüntüye geliyor.
Kliplerin içinde son derece ayrıntılı bilgi kutucukları da var. Klip penceresi içindeki alt menüde yer alan başlıklar ve başlıklar tıklandığında ulaşılan bilgilerden bazıları şunlar:
Ana Menü - Klip Adı, Süre, Görüntü Açıklaması, Plan Boyutu, Yorumlar
Katalog - Konu, Yaban Hayvanı Türü, Mekan, Habitat, Hava Durumu, Saat, Çekim Planı
Kaynak Detayları - Çekim Formatı, Orjinal Bant Numarası, Kaynak, Tür
Arşiv - Dizi / Kuşak Adı, Program Adı, Bölüm Adı, Program Numarası, İlk Yayın Tarihi
Müzik - Parça Adı, Yorumlayan, Besteci, Aranjör, Müzik Yayıncısı, Kaynak
Telif - Kısıtlama Türü 1, Kısıtlama Türü 2
Katkıda Bulunanlar – Danışman, Programa Katılanlar, Sunucu, Seslendiren
Yapım Ekibi – Araştırmacı, Yapım Sorumlusu, Prodüktör, Prodüksiyon Koordinatörü, Prodüksiyon Ekibi Asistanı, Metin Danışmanı, Grafik Tasarım, Görsel Efektler
Teknik Ekip – Kurgucu, Seslendirme Kaydı, Arazi Asistanı
Video – Görüntü Aralığı, Standart Çizgi Sayısı, Ekran Formatı, Kare Oranı (Frame Rate)
Her klip altında, yukarıda yer alan özet listenin çok daha ayrıntılı şekli yer alıyor. Böylece her kliple ilgili ayrıntılı bilgi edinilebildiği gibi, arama yaparken de daha fazla verinin getirdiği kolaylıktan yararlanılıyor.
Ham görüntülerin bulunduğu dosyalara ek olarak, kişisel dosyalar da oluşturulabiliyor. Örneğin görüntüleri izleyen prodüktör Vanessa Berlowitz ve araştırmacı Jeff Wilson, “Vanessa” ve “Jeff” dosyaları oluşturmuşlar. Programda kullanmayı düşündükleri ya da beğendikleri klipleri, “kopyala – yapıştır” yöntemiyle kendi adlarına açtıkları ek bir dosyaya kopyalamışlar. Sistem bu şekilde kurgu öncesi istenirse bilgisayarda kaba kurgu yapma olanağı bile tanıyor. Oluşturulabilecek dosyaların sınırı yok. Örneğin sadece kar leoparı görüntüleri arasından iyi olanların toplanabileceği bir dosya da oluşturulabilir.
Colledia sisteminin kullanım kolaylığı ve bilgisayar başında yaratacağı görüntü seçme / ayrıştırma özelliği, program yapımcılığına çok yeni ve pratik bir boyut getiriyor.
Arşiv Deposu BBC NHU’nun birim bünyesinde özel bir arşiv deposu bulunuyor. Bilgisayardaki kurum içi arama programıyla arşivden istenen programlar bulunduğunda, arşiv deposuna iniliyor ve programın VHS kopyası alınabiliyor. NHU arşivlerinde 1950’lerden bu yana yapılmış tüm programların VHS kopyaları bulunuyor. İzleme yapmak için asla orjinal bantlar ya da orjinal formattaki kopyalar verilmiyor. Tüm çalışanlar arşivden VHS kopyaları alıp kendi odalarındaki VHS oynatıcılarda ya da evlerinde bu programları izleyebiliyor. İşi biten VHS bantlar, yeniden arşive teslim ediliyor. Tüm programların DVD kopyalarını oluşturma çalışmaları da devam ediyor.
Arşivde bulunan VHS kopyalardan ben de yararlandım. Gelecek projelerimizden özellikle “Ayı ve İnsan” belgeseli için yararlı olabilecek 8 adet belgesel izledim. Ofis odalarından birinde bulunan VHS oynatıcıda izlediğim belgeseller arasında, 1970 yapımı, Türkiye’yle ilgili bir belgesel de vardı. Şu an emekli olan, Türkiye doğasını korumak için neredeyse 50 yılını vermiş Tansu Gürpınar’ın, o yıllarda Manyas Kuş Cenneti’ndeki çalışmaları, sokakta ayı oynatan çingeneler gibi çok önemli arşiv değeri olan görüntüler, renkli olarak çekilmiş. İki Dünyanın Birleştiği Yer: Türkiye – Where Two Worlds Meet: Turkey adındaki belgesel, ilgili TRT projelerinde BBC’den görüntü satın alınarak kullanılabilir.
Arşiv deposunda, NHU yapımlarından oluşan 17,000 adet program, kesintisiz çalışan klima sayesinde sabit 15 derecede saklanıyor. Orjinal formatta kopyaların yanı sıra, izleme amaçlı saklanan VHS kopyaların tümü yalnızca iki küçük oda içinde. Raf sistemleri, araba direksiyonuna benzer bir yöntemle hareket ettirilebiliyor ve direksiyon çevrilerek, ulaşılmak istenen rafın ön yüzü açılıyor. Sistem, bu kadar geniş bir arşiv için küçük bir alanın bile yeterli olmasını sağlıyor.
BBC NHU arşiv depoları ve hareketli raf sistemleri
Araştırma Merkezi BBC NHU bünyesindeki Araştırma Merkezi, ağırlıklı olarak yaban hayatıyla ilgili kitaplar ve süreli dergilerin bulunduğu bir kütüphane. Kurum içi bilgisayar programıyla arama yapılan merkezden ödünç kitap alınabiliyor ya da fotokopi çekilebiliyor. Bölgeler ve yaban hayvanı türlerine göre ayrılan kategoriler, dünyanın her köşesinden zengin bir yaban hayatı kitap ve dergi kaynağı sunuyor.
Kütüphanede Türkiye’yle ilgili bulunabilecek kaynaklar, Oryx Dergisi’nin Temmuz 1977, Temmuz 1992 ve Ocak 2005 sayılarında yayımlanan, sırasıyla Anadolu parsını, deniz kaplumbağalarını ve Çukurova Deltası florasını konu alan üç adet makale.
Bölüm Toplantıları BBC NHU’da kurum çalışanlarının birim ile ilgili gelişmeler konusunda bilgilenme şansı bulduğu bir diğer etkinlik de bölüm toplantıları. Ayda bir kez yapılan bölüm toplantılarından biri, benim NHU’da bulunduğum süre içinde gerçekleşti. Bölüm müdürü Neil Nightingale’in MSN Messenger ve e-posta yoluyla birim çalışanlarına hatırlattığı toplantı, yaklaşık 100 kişilik bir katılımla gerçekleşti.
Toplantıya, bölümün “Project Earth” adlı web sitesi projesi için bütçe bulunduğunu müjdeleyerek başlayan Nightingale, birimdeki gelişmeler ve projelerle ilgili bilgi verdi. Ayrıca toplantının yaklaşık 1 hafta öncesinde Yeryüzü – Planet Earth dizisinin 4 adet Emmy ödülü alması, Amsterdam’da düzenlenen yayıncılık konferansında BBC NHU’ya ödül verilmesi, birimin yaptığı çocuk programları gibi konulara değindi.
Daha sonra Ekim’de yayınlanacak bir programın prodüktörü, İngiltere’nin Doğası – The Nature of Britain adlı bu programdan bölümler göstererek kısa bir sunum yaptı.
Sunumdan sonra söz alan Fikir Geliştirme Bölümü Müdürü Mary Summerill ise, genel yayın politikası ve bütçelerde meydana gelebilecek değişikliklerden nasıl etkilenebilecekleri, gelecek dönemler için düşünülen ve halen devam eden programlar, üzerinde düşünülmesi gereken program türleri gibi konularda bir Power Point sunumu yaptı.
Toplantı, ertesi hafta yayına girecek 3 bölümlük bir su samuru programının kısa tanıtım klibi ve prodüktörünün bilgilendirmesiyle sona erdi.
BAĞLANTI KURULAN KİŞİLER TRT’deki gelecek yaban hayatı projelerimizde yararlı olabilecek bilgiler edinmek için, BBC NHU’da uzun yıllardır çalışan birçok kişiyle görüşme olanağım oldu. Bunlardan bazıları ve içerikleri özet olarak şöyle sıralanabilir:
Fergus Beeley – Genelde Natural World serisi için belgeseller yapan prodüktör Beeley, son olarak Güney Amerika’da And Ayısı, diğer adıyla Gözlüklü Ayı (Tremarctos ornatus) ile yöre insanları arasındaki ilişkiyi konu alan bir belgesel çekmiş. Bu film, bizim Türkiye’de yapmayı planladığımız “Ayı ve İnsan” belgeseliyle içerik olarak büyük benzerlik göstermesi bakımından ilginçti.
Beeley, ayrıca Kanada’nın Ellesmere Adası’nda, yavrulu bir beyaz kurt ile yavrulu bir şahinin yaşamını izleyen ikinci bir belgeselin de çekimlerini bitirmiş. Bu belgeselin Panasonic Varicam ile, tümü saniyede 60 kare olarak çekilmiş görüntüleri, son derece etkileyiciydi. Beeley, benim BBC’de bulunduğum tarihler arasında, aynı anda her iki belgeselin de kurgusunu yapıyordu.
TRT ile ortak yapım olarak, Türkiye ile ilgili bir yaban hayatı belgeseli yapma fikrine oldukça sıcak bakan Beeley, Natural World dizisi sorumlusu Tim Martin ile konuyu görüşerek seçenekleri araştıracak. Martin de konuyla ilgilendiği takdirde, araştırma ve konu belirleme çalışmalarına kısa süre içinde başlanabilir. Bu tip bir çalışma gerçekleşirse, Kurumumuz adına yaban hayatı belgeselciliği konusunda önemli ve farklı bir deneyim kazanma olanağı sağlanmış olacak.
Mike Salisbury – BBC NHU’nun en deneyimli belgeselcilerinden biri olan Salisbury, birimin geçmişteki en önemli yapımlarından birçoğuna imza atmış biri. Yıllar öncesinden imrenerek izlediğim birçok kurt belgeselini yapan Salisbury ile son derece yararlı bir görüşme yaptık. Salisbury, yalnızca Kuzey Amerika’daki değil, Avrupa’daki boz ayıları da çeken az sayıdaki belgeselciden biri. 2001 yılında yaptığı, Romanya’daki kurtlar ve ayıları konu alan belgeselinin çekimleriyle ilgili sorduğum soruları cevaplayan Salisbury, aynı zamanda Romanya’da konuyla ilgilenen araştırmacıların da iletişim bilgilerini verdi. Görüşme, “Ayı ve İnsan” belgeseli projemiz için oldukça yararlı oldu.
Mike Salisbury (Fotoğraf internetten)
Colin Jackson – Springwatch programının prodüktörlerinden Jackson, birçok yaban hayvanını gece ve gündüz alternatif kamera teknikleriyle izledikleri için bana bu tür kameralarla ilgili bilgi verdi. Raporun “Çekim Malzemesi” bölümünde yer alan bazı bilgiler, Jackson ile yaptığımız görüşmeye dayanıyor.
Adam Chapman – Ülkemizde de ilgiliyle izlenen Büyük Kedilerin Günlüğü - Big Cat Diary programı, benzer programların da doğmasına neden olmuş. Chapman’ın prodüktörlüğünü yaptığı Büyük Ayıların Günlüğü - Big Bear Diary de bunlardan biri. Ülkemizde henüz yayınlanmayan bu dizide, boz ayılar, siyah ayılar ve kutup ayıları izleniyor. Ayı çekimi konusunda deneyimli olan Chapman ile yaptığımız görüşme bazı temel bilgiler konusunda yararlı olsa da, “Ayı ve İnsan” projemiz için büyük açılımlar sağlamadı. Kuzey Amerika’da ayıları çekerken gizlenmek gerekmediği için, Türkiye koşullarında farklı yöntemler izlenmesi gerekliliğini görüştük.
Andy Chas ve James Brickell – David Attenbrough’nın son belgeseli Soğukkanlı Yaşam - Life in Cold Blood dizisinde “Timsah ve Kaplumbağa” bölümünün kamera arkasını kurgulayan Chas ve prodüktör Brickell’ın kurgu çalışmasını izleme şansım oldu. BBC dışındaki “Films at 59” şirketinde devam eden kurguda, projeyle ve NHU’da kurgu ile ilgili birçok bilgi aldım. Ayrıca çalışma biçimlerini görmek de yararlı oldu.
Andy Netley ve Kathryn Jeffs - NHU’nun Çin’deki olimpiyatlarla eş zamanlı yayınlamayı planladığı Vahşi Çin – Wild China dizisinde “Güneybatı” bölümünün kurgucusu Netley ile prodüktörü Jeffs’in de kurgu çalışmasını izledim. Proje ve kurguyla ilgili ek bilgi alma ve BBC’deki kurgu setlerini görme olanağı oldu.
SONUÇ 09 – 23 Eylül 2007 tarihleri arasında BBC Doğa Belgeseli Birimi’ne (NHU) yaptığım ziyaret, birimin genel işleyişi, fikir aşamasından çekime, kurguya, yayına kadar geçen süreç ve kurumsal bilgi sistemleri ile ilgili bilgi almak ve TRT’deki yaban hayatı projelerimiz için yararlı bilgiler veren birçok kişiyle tanışma fırsatı bulmak bakımından son derece verimli geçti.
NHU’daki gözlemlerim, temelde iki maddeye ayrılabilir: 1. Program yapım süreciyle ilgili genel işleyiş; 2. Yaban hayatı belgeselciliği
İlk maddeyle ilgili olarak, aşağıdaki sonuçlar sıralanabilir:
1 - Kurumumuzda hâlâ çözülemeyen, ama aslında çözümü büyük masraflar gerektirmeyen bazı sorunlar, BBC NHU’da çoktan çözülmüş. Örneğin ham görüntülerin izlenme şekli, izleme ve deşifre için ham bantların kullanılması, ham görüntülerin çok kısıtlı bir bölümünün kurgu setlerinde dijital ortama aktarılması gibi çözümü aslında basit olan işlemler, artık Kurumumuzda da bir tartışma konusu olmaktan çıkmalı ve NHU’dakine benzer rutin ve çağdaş bir uygulamaya geçilmeli.
2 - Kurumumuzda, program ekipleri içinde özellikle kameraman, prodüktör (ya da yapımcı ve yönetmen olarak ayrı kişiler) ve kurgucu ilişkisinde, belki de devlet memuru olmanın getirdiği bazı etkenler nedeniyle zaman zaman sorunlar yaşanabiliyor. Değişime çok açık olmayan ya da hızlı ayak uyduramayan kişilerin yanı sıra, çaba harcamaktan ve bürokratik engellerden usanmış, sürekli uyum sağlayamadığı kişilerle çalışmaktan yorulmuş birçok bıkkın kameraman, kurgucu ve prodüktör var. Birimler arasındaki iletişimde genelde “olabilir” yerine “olmaz”, “evet” yerine “hayır” yanıtı ağır basarken, profesyonel ilişki zaman zaman unutularak “evet” yanıtı kişiye yapılan “iyilik”, tersi de “kötülük” olarak algılanıyor.
BBC’deki serbest çalışma ve kurum elemanı olmama uygulaması, bu konuda yaşanan sorunları büyük ölçüde çözmüş görünüyor. Birlikte çalışmak için seçmek, seçilmek ve bunun maddi karşılığını almak, çalışanların mesleki olarak kendilerini daha fazla geliştirmesini, yenilikleri takip etmesini ve süreci daha profesyonel olarak değerlendirmesini sağlıyor.
Bu konunun TRT içindeki çözümü, kurumdan eleman çıkarmak olamayacağına göre, kurum içinde uygulanabilecek benzer yöntemler konusunda fikir alışverişinde bulunulabilir. Her üç meslek grubundan da deneyimli kurum elemanları tarafından geliştirilebilecek ve yöneticiler tarafından da benimsenecek bu tip bir uygulama, mesleki gelişimi ve uyumlu çalışmayı teşvik edecektir.
3 - Kurum elemanları dışında, kurum elemanı olmayan ama hizmetlerinden yararlanılan kişiler konusunda da BBC’nin örnek alınabilecek bir çalışma şekli var. Kurum elemanı olmayanların çekimlerde BBC sigortasına dahil edilmesi ve onların da en az kurum elemanları kadar iyi ücret alması, kontrat usulü çalışmayı teşvik ederek kurum elemanı olmanın cazibesini ve gerekliliğini azaltıyor. Kurumumuzda da kurum elemanı olmayan, ancak proje bazında en az kurum elemanları kadar emek harcayan çalışanların, benzer koşullara sahip olması için BBC modeli uygulanabilir.
4 - BBC’de gözlemlediğim olumlu çalışma havası konusunda yanılıyor olabileceğimi düşünerek sorular sorduğum kişilerin hemen hepsinden, BBC’de kurum elemanı ya da serbest olarak çalışma koşullarından memnun oldukları yanıtını aldım. Kurumumuzda ise zaman zaman, birbirleriyle çalışmaktan ve koşullardan pek de mutlu olmayan kişilerin şikayetlerini duyuyoruz.
5 - Gözlemlerin Kurumumuz bakımından olumlu bir sonucu ise, BBC ve TRT arasında aslında çok büyük bir fark bulunmaması. Orada olan ama bizde olmayan çekim malzemeleri, çalışma ortamı ya da bazı uygulamalar, aslında TRT’nin alım gücü ve yaptırımı dışında değil. Çok büyük yatırımlar gerektiren uygulamalar dışında, BBC’nin takdir ettiğimiz işleyişini TRT’de de uygulamak kesinlikle olanaksız değil.
BBC gözlemlerinin ikinci maddesi olan yaban hayatı belgeselciliği konusunda ise özetle şunlar söylenebilir:
Yaban hayatı belgeselciliğinde Kurumumuzun yalnızca 4 – 5 yıllık deneyimi varken, NHU bu yıl Belgesel Birimi değil, Doğa Belgeseli Birimi olarak, 240 çalışanıyla birlikte 50. yılını kutluyor. Bu kurumsal deneyim açığını kapatmamız elbette çok mümkün değil. Ancak onların deneyimleriyle kendi çalışma isteğimizi bir ölçüde birleştirmeyi başarırsak, TRT olarak Türkiye’de çok güzel yaban hayatı filmleri yapacağımıza inanıyorum.
Bu konuda en önemli eksiklerimiz, yol göstericimizin olmaması, yetişmiş ve yetişmek isteyen eleman eksikliği, alternatif çekim teknolojileri, yaban hayatının getirdiği belirsiz koşullara uyum sağlayacak esnek kurum içi bürokrasi, yaban hayatı belgeselciliğinin yüksek maliyetini karşılayacak bütçeler, son olarak da belgesel biçemi bakımından, ekranlara yeni taşıdığımız yaban hayvanı türlerimizi geleneksel olarak anlatma yöntemi ile artık değişen yaban hayatı belgeseli tarzı arasında kabul edilebilir bir denge yakalamak.
EK Raporda belirtilen web siteleri ve yararlı olabilecek bazı sitelerin listesi:
www.trailmaster.com