Aynştaynyum elementinin özellikleri, atom numarası, bileşikleri, periyodik cetveldeki yeri, kullanım alanları, Aynştaynyum elementi ile ilgili bilgi.
Aynştaynyum, periyodik cetvelde aktanitler dizisinde yer alan bir kimyasal elementtir. Adını ünlü fizikçi Albert Einstein’dan alan ve doğada bulunmayıp yapay elde edilen bir metaldir. Uranyumun sürekli ışımasıyla yada termonükleer sırasında oluşur. 1952’de Eiwetok Adası’nda yapılan ilk hidrojen bombası denemesinden sonra, mantar biçimindeki bulutun içinden geçen insansız bir uçağın aldığı bulut örneklerinin çözümlenmesinde, iki yeni elementin varlığı saptandı. Bu gizli buluş 1954’de açıklandı. Birincisi 99 atom numaralı aynştaynyum ve ikincisi 100 atom numaralı fermiyumdur. Şimdilik en verimli üretimi yeraltı hidrojen bombası denemeleridir. Yüksek akı reaktörlerinde plutonyumun uzun süre ışınlanması sonucu çok basamaklı dönüşüm tepkimeleriyle çok zayıf bir üretim yapılabilmektedir.
Sembolü: Es
Atom Numarası: 99
Atom Ağırlığı: 252
Elemet serisi: Aktinit
Maddenin Hali: Katı
Görünümü: Bilinmiyor muhtemelen gri
PERİYODİK TABLO
Günümüzde kitle numarası 243-256 arasında olan 13 izotopu bilinir. Yarılanma süresi en uzun izotopu Es-254’ün 279 gündür. İlk bulunan Es-253’ün yarılanma süresi 20,47 gündür. Her iki izotop alfa ışını vererek bozunur. Kütle numarası düşük izotopları, berkelyum yada kaliforniyumun helyum çekirdekleriyle ya da döterolarla, siklotronda bombardımanı sonucu elde edilir. 1954’de uranyum azot çekirdeğiyle bombardıman edilerek bulundu. 1961’de çekirdek reaktöründe şiddetli bir nötron akısı altında, plutonyumun nötronlarla üç yıl süreli ışınlanması sonucu tartılabilir miktarda (0,01 mikrogram) aynştaynyum elde edildi. Özel bir magnetik teraziyle tartıldı. Üretilen bu Es-253 izotopu, mendelyumun element-101 üretiminde kullanıldı.
Aynştaynyumun kimyasal özellikleri submikrogram element miktarları kullanılarak incelenmiştir. Amonyum rodanür ya da klorürlerle kompleks anyonlar oluşturur ve anyonik iyon değiştirici reçinelerde tutulurlar. Bu özellikten elementin, öteki elementlerden ayrılmasında yararlanılır.