Çocuk, çocuk demekle devamlı kontrol altında devamlı kurallar ve kaidelerin çemberinde ve de devamlı başlarından bir şeyler öğrenecek, öğrenme zorunluluğu ve mecburiyeti var demek de değildir.
Eğer yapabiliyorsak ve gerçekten de lâzım olanı yapmamız her şeyden önce gelmelidir. Çocuğa çocukluğunu yaşarken, çocukça bir yaklaşımla; çocukluğun masumiyeti ve saflığı içerisinde ve onun kabul edebileceği şartlar, ortam ve durumlar hazırlayarak bir şeyler öğretmeye, eğitmeye ve terbiye etmeye çalışılmalıdır.
Anne baba kendilerindeki eksiklik veya fazlalıkları; eğitimciler ve öğretmenler ideallerini; akrabalar ve yakın çevre beklediklerini, vatan ve millet özlediklerini çocuğa verebilmek için gayret ve çalışma gösterirken bunu kesinlikle bir yarışma, rekabet ve öncelikli bir koşuşturma haline sokmamalıdırlar.
Geçmişte yaşanan çocukluk tecrübelerinin; eksiklik, noksanlık ve fazlalıkların; hatıraların, hayallerin ve herkese her çocuğa göre muhakkak farklı olan ve değişebilen hedeflerin, gayelerin ve zirve noktaların esaret dairesinde ve kıskacındaki bir çocuğa ne kadar terbiye edilebileceğini varın siz düşünün artık.
Fıtratı, yaratılış kabiliyetleri ve arzularıyla tesbit edilmiş bir çocuk, iyi yoğrulacak ve iyi ekmek yapılabilecek kıvamdaki bir hamur gibi mülâhaza edilmeli ve öylede muamele edilip, muhatap kabul edilebilmelidir.
Çocuğun elinden tutmak, sadece gezmeye götürmek gibi algılanmamalıdır. Çocuğu her konuda muhatap kabul ederek onun istediği, arzu ettiği her şeyi, meraklarını, cesaretini, korkularını, hedeflerini, gayelerini, istemediklerini, hayallerini ve çekincelerini; muhakkak bir surette, hem anne-baba, hem eğitimciler ve yakın çevresi bir ölçme değerlendirme hassasiyetiyle takip edip, not almalı ve gerekli görülen her yerde ve eğitimde kullanabilmelidir…
Çocuk eğitiminin yazı-turası, tesadüfü ve ya tutar, ya tutmazı olmaz ve bu şekilde bir anlayışla başıboş, sahipsiz ve hedefsiz, gayesiz bırakılamaz.
Her zaman yazdığımız, söylediğimiz ve okuduğumuz gibi çocuk eğitimi/terbiyesi muhakkak bir surette ve hangi şartta olursa olsun bir plan, program ve hedefler tesbit edilerek ve bu plan, program da düzenli olarak takip edilerek gerçekleştirilebilmelidir.
Çocuk için kendiliğinden bir yol ve hayatın zor şartları içerisinden kendisinin bir başarı beklentisi çocuk eğitiminde cinayet gibi bir yanlışlık olacaktır.
Demek ki evvelâ eğitimciler, terbiyegerdeler, öğretmenler, anne-babalar ve yakın çevre kendilerini bir terbiye, eğitim ve öğretime tabi tutmalıdırlar ve daha sonra; dünyanın en mühim işini yapmak için sahaya inerek, çocuk eğitim ve öğretimine sahip çıkabilmelidirler.
İyi çocuk bir bakıma iyilerin ve ilgililerin elinden, eğitim ve öğretiminden çıkacak bir eser ve meyve olarak mütalâa edinilmeli ve düşünülmelidir.