Lirik konuşmacı bir şiir ya da roman sözlerini söylemekten sorumlu olan ses ya da kişidir. Bu kişi, metnin yazarı olan yazar ile karıştırılmamalıdır. Bu nedenle, lirik konuşmacı, yazarın metninde hayat vermek istediği karakterdir. Bazen yazar kendine atıfta bulunabilse de, bunu doğrudan bir konuşmacı biçiminde yapar ve doğrudan değil (LiteraryDevices, 2016).
Lirik konuşmacı, bir metnin anlatım sesidir, yani okuyucunun metnin anlatıcısı olarak hayal etmesi gerektiğidir. Bu şekilde, eğer bir yazı aşktan söz ederse, okuyucu, bu durumda lirik konuşmacının mutlaka yazılı kelimelerin yazarı olmayan bir sevgili olduğunu kabul etmelidir (Brooklyn College, 2009).
Şairler, yaratıklarında daha fazla özgürlüğe sahip olmak için lirik konuşmacının şeklini kullanır, çünkü bu anlatıcı, şairle ille de ilişkili olmayan duyguları ve deneyimleri uyandırabilir. Başka bir deyişle, lirik konuşmacı şiirin içinde tanımlanan duyguları ve olayları kişileştiren bir şairin icadıdır.
Bu anlatıcı, yazarın ne iletmek istediğine bağlı olarak farklı sesler ve tutumlar alabilir. Bu şekilde lirik bir konuşmacının sesi birinci veya üçüncü bir kişi olabilir, yazardan veya anlatıcıdan gelebilir, melankolik, aşka, karar verilmiş veya hüzünlü bir tutuma sahip olabilir.
Bir şiir bir veya daha fazla lirik konuşmacıya sahip olabilir. Anlatıcı, hem yazar hem de konuşmacı hakkında konuşan konuşmacı, şair ya da gözlemci olabilir. Her iki durumda da, anlatıcı her zaman kurgusal bir karakter olarak görülmelidir.
İlk sözde lirik konuşmacı tarafından yapılan anlatım, dramatik bir monolog olarak bilinir. Bu şekilde, şair, onunla bir monolog olarak bir konuşma yapmaktan sorumlu olan kurgusal bir karakter yaratır.
Lirik konuşmacı kim?
Lirik konuşmacı geleneksel bir edebiyat figürüdür. Tarihsel olarak yazarla ilişkilendirilir, ancak mutlaka şiirde kendisi için konuşan yazar değildir. Konuşmacı şiirin ya da romanın arkasındaki ses; Hayal ettiğimiz kişi, metinde açıklanan tutum ve duyguları kime bağlıyoruz.
Metnin biyografik olması, konuşmacının mutlaka yazar olmaması gerektiği açıktır, çünkü yazar kendi hakkında ne söylerse dış kişiyi anlatıyormuş gibi seçiyordur. Konuşmacının, yazarın duygularını ve durumlarını tanımlayan sahnelerin arkasındaki aktör olduğu söylenebilir.
Lirik konuşmacı, yazar tarafından ırk, cinsiyet ve hatta maddi nesneler gibi ilgisiz konularda farklı bakış açılarından özgürce konuşmak için yaratılan kurgusal karakterdir. Bu karakter, okuyucu tarafından tanımlanan ve konuşabilen "ben" dir.
Lirik konuşmacının kim olduğunun bir örneği Edgar Allan Poe'nun "El Cuervo" şiirinde görülebilir. Bu yazıda lirik konuşmacısı Edgar Allan Poe'u değil, kayıp aşkını (Leonor) özleyen yalnız bir adam.
Şiir ilk kişide yazılmış olmasına rağmen, okuyucu konuşmacının yazar olmadığını söyleyebilir. Bu, yazarın hayatındaki olaylardan veya şiir yazmayı bildiği birinden ilham almadığı anlamına gelmez.
Lirik konuşmacı ve alter ego arasındaki fark
Lirik konuşmacının tanımı genellikle alter ego tanımı ile karıştırılmaktadır. Ancak, bu kavramlar çok farklı. Değişen bir ego, takma ad veya sanatsal ad, yazarın kimliğini gizlemek veya daha unutulmaz ve hatırlanması kolay bir dokunuş vermek için benimsemiş olduğu addır (Pfitzmann ve Hansen, 2005).
Aynı egoda yaşayan “ikinci benlik” olarak kabul edilse de, değişim ego lirik bir konuşmacı olarak kabul edilmez, çünkü hiçbir zaman alternatif ego metnin yazarı olmaktan çıkar.
Başka bir deyişle, ego değiştiricisi yazarı maddi olarak temsil etmeye devam ederken, konuşmacı yazarın farklı kurgusal karakterlerin duyguları ve duyguları ile araştırmak istediklerini temsil eder.
Lirik hoparlör işlevi
Lirik konuşmacının işlevi, yazarın fikirlerini daha aktif bir şekilde aktarmasına izin vermektir. Bu şekilde lirik konuşmacısı, yazarın izleyicisiyle paylaşmak istediği yazılı mesajın vericisinin işlevini yerine getirir.
Konuşmacının, deneyimlerin ve bu deneyimlerin kendisine ilham verdiği duyguların açığa vurucu bir aracı olduğu doğrulanabilir (Hazelton, 2014).
Konuşmacı ayrıca, kendisini başka bir kişi olarak yansıtabilen ve kendisine mutlaka aşina olmayan konular hakkında konuşmak için farklı bir kişilik geliştirebilen, yazara daha fazla yaratıcı özgürlük verme işlevini de yerine getirir.
Yazar tam bir şiir geliştirmek ve anlatmak için bu kişiliği kullandığında, şiire dramatik monolog adı verilir. Bu monolog, konuşmacının kendisi ile yaptığı bir konuşma olması ile karakterize edilir (Arşiv, 2017).
Ses ve tutum
Lirik konuşmacının benimseyebileceği farklı ses türleri vardır. En yaygın olanları arasında yazarın sesi ve karakterin sesidir.
- Yazarın sesi: Bu tür bir ses için, yazar hayatının bir parçasını ve kendi tarzını kullanır.
- Karakterin sesi: Bu, metni kendi perspektifinden anlatan karakterin sesidir. Yazar genellikle yazısını okumak için kullanmak istediği türden bir anlatıcı seçer. Genelde birinci veya üçüncü kişiyi konuşuyor.
Lirik konuşmacı ayrıca şiir veya romanı anlatırken de bir tavır alır. Bu, diğerleri arasında üzgün, kızgın, umutlu, depresif, endişeli, kötü niyetli veya aşık olabilir. Konuşmacının sahip olacağı ses türü tanımlandıktan sonra, alacağı tutum tipini seçmek önemlidir.
Tutum, sesin konuştuğu konu ile bağlantılıdır. Ses savaştan bahsediyorsa, konuşmacının tutumunun üzgün veya dinamik olması mümkündür.
Eğer yazarın savaşla ilgili kişisel hatıraları varsa, tutumun değişmesi ve kişisel deneyimlerine yönelik olması mümkündür. Yazar tarafından verilen metnin ne kadar kurgu olduğunu ya da aslında deneyimlerinden materyal içerdiğini belirlemek genellikle zordur.
Konuşmacının sesi ve tutumu aynı zamanda yazarın okuyucuda uyandırmak istediği duygusuna da bağlıdır. Yazarın belirli bir konuyla ilgili belirgin bir duruşu varsa, bu pozisyonu okuyucuya iletmek istemesi mümkündür.
Bazı yazarlar konuşmacının tavrını varsaydığı ton olarak adlandırır. Tonu tanımlarken okuyucular için ortaya çıkan en yaygın sorunlardan biri, onu en iyi tanımlayan kelimeyi bulmaktır. Bu amaçla, nitelikli sıfatlar genellikle "mutlu" veya "üzgün" olarak kullanılır (Gibson, 1969).
Lirik hoparlörü belirleme adımları
Lirik konuşmacının şiirinde kim olduğunu belirlemek için okuyucuların kullanabileceği bir dizi adım vardır:
Durmadan tüm şiiri oku
Bu ilk okuma bittiğinde, konuşmacının sahip olduğu derhal izlenimin ne olduğunu yazmalısınız. Benzer şekilde, hayal edilen konuşmacı türü de belirtilmelidir. Konuşmacı tarafından oluşturulan ilk tam izlenime dikkat edilmelidir.
Tüm şiiri tekrar okuyun ve "şiirin ne hakkında olduğunu" sormak için durun.
Her zaman şiirin durumu ve anlamı hakkında bir ipucu verdiği için şiirin başlığına dikkat edilmelidir. Bu soruyu cevaplamak için bir başka önemli unsur, yazarın tekrarlar üzerinden vurguladığı noktaları belirlemektir.
Bazen yazar, şiirin temasını vurgulayarak konuşmacının duygularını ve tonunu ortaya çıkarır.
Şiirin içeriğini belirleme
Şiir başladığında neler oluyor? Konuşmacı tarafından ele alınan konu nedir? Bu senaryo, metnin gerçekleştiği yeri belirlemeye izin veren resimlerde açıklanmalıdır. Bir şehir mi, genel mi yoksa belirli bir yer mi?
Konuşmacı tarafından kullanılan dilin türünü inceleyin
Bu şekilde, bu karakterin konuşma biçiminde mi yoksa resmi olarak mı konuşup konuşmadığını ve hangi öğelerin onlara daha fazla önem verdiğini bileceksiniz. Dil, konuşmacının tutumunu büyük ölçüde belirler.
Şiirin taşıdığı ana duyguyu belirleme
Hoparlör yansıtıcı veya dışa dönük bir tonda mı? Karamsar ve iyimser bir tutum okuyor musunuz? Akışkan veya kaotik bir ritmin var mı? Konuşmacı tarafından kullanılan kelimeleri analiz ederek, farklı ruh halleri, renkler, sesler ve görüntüler çıkarılabilir. Bu bilgi konuşmacının kim olduğunu daha kesin olarak belirlemeye yardımcı olur.
Konuşmacının kısa bir tanımını yazın
Fiziksel görünümünüzü, yaşınızı, cinsiyetinizi, sosyal sınıfınızı ve okuyucunun konuşmacıya hayat vermesini sağlayan tüm detayları içermelidir. Eğer şiir konuşmacı hakkında detaylara sahip değilse, görünüşünün ne olabileceğini tahmin etmek için şiir bağlamına girebilir (Merkez, 2016).