Dolar/TL aşağı yönlü seyrine devam ediyor
Dolar/TL'de kur korumalı TL mevduat ürününün açıklanmasının ardından bu yana görülen dalgalanma yeni işlem gününde de kendini hissettiriyor. Dolar yüzde 10'u aşan düşüşle 10,25 seviyesine kadar düştü. Dolar/TL, bugün de aşağı yönlü seyrine devam ederek 10,2520 ile 16 Kasım'dan bu yana en düşük seviyeyi görürken, böylece zirvesinden bugüne kadarki değer kaybı yüzde 44,2'yi buldu.
Dolar/TL çarşamba gününe 12,60 civarında başladıktan sonra gerileyerek günü 12,04 seviyesinde kapatmıştı. Perşembe günü de gerilemeye devam eden dolar kuru 12,3'e kadar yükseldikten sonra yüzde 10'u aşan düşüşle 10,25 seviyesini gördü.
Dolar/TL , pazartesi günü kabine toplantısı öncesinde 18 seviyesini aşarak rekor kırdıktan sonra TL’yi özendirici önlemlerin açıklanmasıyla gerileyerek 12,27 seviyesine kadar düşmüştü.
Dolar kuru salı günü sabah saatlerinde yüzde 14'ten fazla düşüşle 11,09 seviyesini test ettikten sonra yeniden yükselişe geçerek 14 seviyesinin üzerine çıkmış, 14,37 ile salı günü gün içi zirvesini görmüştü.
Türkiye’nin CDS’i 563 baz puan seviyesinde bulunurken 10 yıl vadeli tahvil faizi yüzde 22,97 civarında seyrediyor.
Türk lirasının 1 aylık ima edilen oynaklığı salı günü 62,62’ye ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesini görmüştü. Gösterge en son 13 Ağustos 2018’de 61,47 seviyesine kadar tırmanmıştı.
Küresel tarafta dolarda yaşanan zayıflama da dolar/TL'deki düşüşte etkili oldu. Doların en çok işlem gördüğü para birimlerine karşı performansını ölçen Bloomberg Dolar Spot Endeksi çarşamba günü yüzde 0,5 civarında düşüş kaydederek 1.186 seviyesinden 1.179’a geriledi.
Kur korumalı TL mevduat hesap
Hazine'nin TL mevduat hesaplara ilişkin açıklamasının ardından TCMB de Dövizden TL mevduata geçişi destekleyen bir dizi önlem açıklamıştı.
Hazine'nin açıkladığı ürün, gerçek kişilerce TL vadeli hesaplar üzerinde işleyecek faiz ile hesap açılış ve vade tarihlerindeki kur değişim oranı kıyaslanacak ve yüksek olan oran üzerinden hesap nemalandırılacak. Ayrıca bu mevduat ürününe stopaj da uygulanmayacak.
TCMB'nin açıkladığı ise dolar, euro ve sterlin cinsi yabancı hesapların TL vadeli hesaba dönüşmesi halinde fon sahiplerine destek sağlayacağını, TL'ye dönüşümde dövizin TCMB tarafından satın alınacağını açıkladı. Böylece TCMB ilgili adımın kullanılmasıyla oldukça düşük tutarda olan kendine ait rezervlerini artırma imkanı elde edebilecek.
TCMB sisteminde sadece dövizden TL'ye dönüşte destek sağlandı, katılım bankacılığı da gözetildi.
Merkez Bankası ayrıca ihracatçı ve ithalatçı firmalara kur riskini yönetebilmeleri amacıyla, ihale yoluyla ve BİSTVİOP'ta TL uzlaşmalı vadeli döviz satışı gerçekleştirileceğini de açıkladı.
TCMB 1 Aralık'ta yapılan ilk döviz müdahalesinde 844 milyon dolar sattığını açıkladı. Yapılan müdahaleler 15 işgünü sonra TCMB tarafından açıklanıyor. Bir sonraki müdahale 3 Aralık’ta olduğundan buna ilişkin veri de Cuma günü açıklanacak.
TCMB'nin döviz satışlarını değerlendiren ekonomist Haluk Bürümcekçi:
“Aralık ayı içinde gerçekleşen ve kamuoyuna açıklanan toplam beş döviz satış müdahalesinde yapılan toplam satışın en az 9 milyar dolar civarında olduğunu tahmin ettiğimi daha önce belirtmiştim. Bu arada, TCMB analitik bilançosundaki 20 ve 21 Aralık günleri görülen belirgin değişimler piyasanın dikkatlerini çekti.
Bankanın net döviz pozisyonunun (Dış Varlıklar - Toplam Döviz Yükümlülükleri) toplam 5,9 milyar TL açıldığını ve aynı günlerde swapların 1,1 milyar dolar arttığını gören bazı yorumcular bunun 7 milyar dolarlık döviz satışı yapıldığı anlamına geldiğini yazdılar.
Söz konusu günlerde kamuoyuna duyurulmuş bir doğrudan döviz satış müdahalesi olmamıştı. Ancak döviz pozisyonu üzerinden hesap yapılmasını doğru bulmadığımı, zira aynı dönemde dış yükümlülüklerin 1.6 milyar dolar artmış olmasının döviz pozisyonunu açan faktörler arasında olduğunu belirtmek isterim.
Dış yükümlülük artışını TCMB’nin piyasaya döviz satışları ile ilişkilendirmek doğru değil, bu artış dış borç ödemeleri ile ilgili bir hazırlık nedeniyle olması daha olası. Bu nedenle, analizi net uluslararası rezerv (NUR) üzerinden yaptığımda 4.4 milyar dolar düşüş görüyorum ve bunun 1.1 milyar dolarlık swap artışına rağmen gerçekleşmesi ise döviz satışının 7.0 değil 5.5 milyar dolar olduğunu gösteriyor. Ancak bu satış piyasaya yapılmadıysa kime yapıldığı konusunda bir açıklamanın yapılmasının da gerekli olduğunu düşünüyorum” dedi.
Alt fiyat limit oranları yükseltildi
Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) işlem gören dolar/TL, euro/TL, ruble/TL ve yuan/TL döviz vadeli işlem sözleşmeleri ile gram/TL altın vadeli işlem sözleşmelerinde uygulanan yüzde 10 oranındaki alt fiyat limiti oranlarının bugün için yüzde 20'ye çıkarıldığı açıklandı.
Dolar/TL'deki düşüşün vadeli piyasalarda yüzde 10'a ulaşması sonrasında Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) işlem gören dolar/TL, euro/TL, ruble/TL ve yuan/TL döviz vadeli işlem sözleşmeleri ile gram/TL altın vadeli işlem sözleşmelerinde uygulanan yüzde 10 oranındaki alt fiyat limiti oranlarının bugün için yüzde 20'ye çıkarıldığı açıklandı.
Merkez Bankası dolar rezervlerinde gerileme devam ediyor
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) döviz müdahalelerinin sürdüğü 17 Aralık haftasında rezervlerde hızlı bir gerileme yaşadı. Bankanın net rezervleri 21,2 milyar dolardan 12,2 milyar dolara geriledi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) rezervleri müdahalelerin sürdüğü haftada gerileme kaydetti.
TCMB verilerine göre 17 Aralık haftasında 116,5 milyar dolara geriledi. Bir önceki hafta bu rakam 123 milyar dolar olmuştu. Aynı dönemde net rezervler ise 21,2 milyar dolardan 12,2 milyar dolara geriledi.
Bankanın swap hariç net rezervi geçen hafta eksi 46,7 milyar olarak kaydedildi. Bu veriye ilişkin önceki hafta gerçekleşen rakam eksi 38,8 milyar dolar olmuştu.
17 Aralık haftasında yabancıların TL swap pozisyonlarında 1,8 milyar dolarlık artış izlendi. Aynı haftada yabancılar nette 69 milyon dolarlık hisse satarken, tahvilde ise 95 milyon dolarlık satış gerçekleştirdi.
Aynı haftada yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatları 6,14 milyar dolar artarak 237,8 milyar dolara yükseldi.
İşlem hacminin dengelenmesi ile fiyatlarda istikrar
- Uzmanlar, yeni uygulamanın TL'ye olan güveni artırdığına dikkat çekerek, dünyada emsali görülmemiş bu uygulama sonrası piyasalarda hareketliliğin süreceğini belirtti. Bir süre sonra döviz piyasasında işlem hacminin dengelenmesi ile fiyatlarda istikrar sağlanabileceğini vurgulayan uzmanlar, kredili işlemlerden uzak durulması gerektiğini ifade etti.