Toplu Ulaşımın Sürdürülebilirliği Açısından Konfor ve Çevreye Duyarlılık Faktörleri
Daha önceki bu konuya ilişkin yazımızda, kentiçi toplu ulaşımın sürdürülebilirliği için beş temel kategoriyi ortaya koymuş ve bunlardan ekonomikliği, hızı, güvenliği veya güvenilirliği ele almıştık. Konfor ve Çevreye duyarlılık faktörlerini de sonraki yazıya bırakmıştık.
4. Konfor Faktörleri:
Konfor faktörleriyle toplu ulaşım sisteminin, toplu ulaşım araçlarının ve genel altyapısının, toplu ulaşım sistemi müştemilatının bütün olarak konfora ilişkin yapısını kasdetmekteyiz. Bir otobüsün veya bir metronun içsel konfor özellikleri kadar otobüs duraklarının yapısı metro giriş ve istasyon düzenlemeleri de önemlidir. Ancak genellikle birbiriyle karıştırılan konfor ve rahatlık kavramlarını öncelikle terminolojik açıdan ele almak gerekir.
Rahatlık:
Vücudun bedensel ve ruhsal açıdan herhangi bir acı veya ızdırap çekmediği kişinin kendini güvende hissettiği ortam, durum ve pozisyonlardır.
Konfor:
Vücudun bedensel ve ruhsal açıdan herhangi bir yerinde acıma ve rahatsızlık olmaması durumua ilave olarak, bedensel açıdan keyif ve zevk duyduğu, ruhsal açıdan çokça mutlu olduğu ortam, durum ve pozisyonlardır.
Biryein ruhu ve bedeni için söz konusu durumları lineer olarak ele aldığımızda şöyle bir skala ortaya çıkacaktır.
RAHATSIZLIK => RAHATLIK => KONFOR
Ruhsal Açıdan => Üzüntü Kırgınlık Hali => Normal Hal => Zevk hali
Bedensel Açıdan => Acı duyma hali => Normal Hal => Keyif hali
Yalnız gerek bireyin konforu açısından gerekse toplu ulaşım sisteminin konforu açısından güvenlik faktörü temel etmendir. Güvenlik faktörü sağlanmadıkça hiç bir zaman uzun dönemli veya sürdürülebilir bir konfora ulaşılamaz.
Bu kapsamda, bir toplu ulaşım aracını kullanan şoför, kaptan veya makinist, şerit çizgisini, hattını veya rotasını sırat köprüsü gibi gördüğü sürece ve ağzındaki kaşığın içindeki yumurtayı düşürmediği sürece yolcular için güvenli ve dolayısıyla konforlu bir ulaşım ortamı oluşturur. Bu durum özellikle lastik tekerlekli kara toplu ulaşım araçları için önemli bir faktördür.
Çevresel Faktörler:
Çevresel faktörler bireylerin kısa ve orta dönemlik planları ve davranış kalıpları açısından önemli değildir. Özel sektör açısından çevresel faktörler çoğunlukla ulaştırma ekonomisinde maliyet artırıcı faktörlerin başında gelmektedir. Bu nedenle, çevresel faktörler, özellikle ve öncelikle ya devlet ya da sivil toplum kuruluşları açısından önemlidir.
SONUÇ:
Kentsel mekanlarda özellikle de yarıçapı 10 km yi geçen 100.000 nüfusu aşmış kentlerden başlamak üzere ulaşım ve/veya trafik sorunu birincil kentsel sorunlardan birincisidir. Üstelik bu sorun her geçen yıl aritmetik olarak artan otomobil veya motorlu taşıt artışıyla birlikte daha da dramatik önlemler alınması gereken bir sorundur.
Bir taraftan motorlu taşıt sayısındaki artış, bir taraftan kaldırım genişletmeleri ile yürütülen “yayalaştırma” politikaları nedeniyle kent merkezlerinde ve kent öz merkezinde (kent kozasında) toplu ulaşımın önemini ve bu sistemin sürdürülebilirliğinin ciddiyetini göstermektedir.
Toplu ulaşım sistemleri arasındaki entegrasyon ve ücretlendirme teknolojileri ise, ulaşım sistemini yöneten otoritenin tekliği ve tümlüğüyle daha kolay sağlanabilecektir. Bu nedenle toplu ulaşım ve trafik hizmetlerinin sunumunda il / ilçe trafik komisyonları güçlü birer meclis olarak algılanması gerekirken, bu meclislerin bir nevi ikamesi olan büyük şehirlerde ana kent belediyelerine bağlı bağımsız genel müdürlüklerin encümen (yönetim kurulları) daha özerk olmalıdır.
Not:
Bu yazı, http://www.bilgiagi.net, http://www.bilgievreni.com, http://www.gazetecanik.com, http://www.balikesirbirlik.com http://www.kamudanhaber.com, http://www.siyasalforum.net, http://www.gunesgazetesi.net, http://www.gercekgazete.web.tr, http://www.ahmetfidan.com ile, Gerçek Gazete, Balıkesir Demokrat, Halkın Sesi Gazete Canik vb. kağıt bası gazetelerinde yayınlanmaktadır. Yazarın izni olmaksızın başka hiçbir yayın organında kaynak veya dipnot göstermeksizin kısmen veya tamamen alınamaz, çoğaltılamaz.