Dijital bir dünyada yaşıyoruz ve farkında olmadan dijital dünyanın tüm unsurları ile iç içe geçirildik. İlk başlarda haber alma ve haberleşme araçları olarak kullandığımız normal telefon, gazete , radyo ve televizyonlardan haber alma rutinlerimizin hayatımıza giren yeni versiyonu olarak gördüğümüz bu platformların (İnternet, Google, Facebook, instagram , Whatsapp, Telegram, vb.) birer kullanıcısı yapıldık. Bu platformların önce bilgisayarlar üzerinden daha sonra ellerimize tutuşturulan akıllı telefonlar üzerinden müptelası olduk. Haber alma ve haberleşme konusunda 20 yıl önce hayal dahi edemeyeceğimiz imkanlara kavuşurken, aslında üye olduğumuz ve kullandığımız her platforma iplerimizin ucundan tutma fırsatı verdik.
Galiba o kadar sarhoş olduk ki bunun bir bedeli olacağını unutuverdik.
Son ikiyüzyılda tüm dünyada Sanayi devrimi ile başlayan ve bu gün dijital devrimle birlikte Endüstri 4.0 sürecine evrilen değişimler insanoğlunun hızına yetişmekte ve geniş kitlelerin öngörüp ayak uydurmakta zorlanacağı bir yola girmesine sebep olmuştur.
Son günlerde ülkemizde kişiler ve kurumlar dahil milyonların kullandığı Whatsapp ‘ın tüm kullanıcılarından istediği güncelleme bu konuda Türkiye kamuoyunda biraz farkındalık ve uyanışın ortaya çıkmasına yol açmış ama sınırlı kalmıştır. Yağmurdan kaçarken doluya yakalanacağımızı da unutmayalım. Ama bu uyanış ve farkındalık unutulup her zamanki gibi güncelliğini yitirdiğinde eski halimize döneceğiz gibi görünüyor.
Sanayi devrimi sonrası ortaya çıkan üretim ve finans baronları dünya yönetiminde söz sahibi ve yönlendirici olmuşlardı. Kapitalizmi araç olarak kullanarak tüm dünyada bir sömürü düzeni kurmuşlar; ülkeleri , silahları, savaşları, üretimi, finansı, parayı her türlü piyasayı belirleyip, kontrol ediyor ve yönetiyor olmalarıydı.
İçinden geçtiğimiz Covid süreci yaşanırken dijital dünya baronlarınında hayatımıza yön vermeye başladığı gerçeğinin yeni yeni farkına varıyoruz diye düşünüyorum. Dijital dünyanın baronları ellerimize tutuşturdukları dijital vasıtalar (Akıllı telefon, Bilgisayar, tablet vb.) ve dijital platformlar (İnternet, Google, Facebook, instagram , Whatsapp, Telegram, sıgnal vb ) vasıtasıyla arka planda iplerimizi ellerine geçirip hayatlarımıza yön vermeye başladılar bile . Bu platformlar tüm dünyada ve ülkelerde Reklamlar, algılar, siyasi tercihler , ülke yönetimleri, üretim modelleri, finans, para ve devrimler gibi olguların baş aktörleri haline gelmiş gibi görünüyor. Ayrıca üç beş dijital medya baronunun dünyadaki tüm ülkelerin , finans, üretim pazarlama gibi faaliyetleri üzerinde söz sahibi olma ve siyasi tercihlerine müdahale edebilecek ve belirleyebilecek güce ve potansiyele ulaşıyor olmalarıdır.
Bilgi o kadar değerli hale geldi ki onu kontrol etmek, daha çok veriye sahip olmak, onu işlemek, sonuç çıkarmak stratejik güç haline geldi. Bu sayede milyonlarca insanın bazen en mahremine kadar her türlü bilgisine sahip olma imkanına kavuşan, yani en değerli verileri stratejik kazanım haline dönüştüren dijital dünyanın baronları bunun sonucunda dünyayı ekonomik, sosyal, siyasal ,üretim, tüketim yönünden kontrol edebilecek gücü ellerine geçiriyorlar ve biz bunu hala farkında değiliz. Hatta eski baronların papucunu dama attıkları gibi onları da bertaraf ettiler gibi görünüyor. Bunun en önemli göstergesi de koskoca Amerikan başkanı Donald Trump’un tüm dijital platformlarda sesini kesecek güce ulaşmış ve kesmiş olmalarıdır.
Burada kendimi size herhangi bir bilgilendirme, şunu kullanın, bunu kullanın diye tavsiyede bulunacak yeterlilikte görmüyorum.
Söyleyebileceğim şey: yaygın kabul gören tanımıyla, çeşitli türden (görsel, işitsel, basılı,dijital vb.) medya mesajlarına erişebilme, erişilen medyaları eleştirel bakış açısıyla çözümleyip değerlendirebilme ve kendi medya iletilerini üretebilme becerisi olarak değerlendirilen medya okur yazarı olmanızı tavsiye edebilirim. Kullandığınız dijital platformların yapısı ve içeriği, gizliliği konusunda farklı ve güvenilir otoritelerden bilgi almanızı size farkındalık elde etmenizi, alternatif olarak sunulan mecraların diğerlerinden farkı olmadığının farkına varmanızı tavsiye edebilirim. Sizi sizden başka kimsenin koruyamayacağı gerçeğini özümseyin. Ellerimize tutuşturulan ve İnternet, Google ve tüm dijital platformları içinde barındıran akıllı telefonlar bu platformların en önemli vasıtasıdır. Etkileşimde bulunduğunuz, kullandığınız, üye olduğunuz , telefonunuza indirdiğiniz her platformla onlara bir ipinizin daha ucunu kaptırdığınız gerçeğini unutmayın.
Sürekli söylediğim bir olgu var. Bilgiye ulaşmanın çok kolay olduğu dünyada aslolan bilgiye ulaşmak değil onu süzecek yeterliliğe ve entelektüel düzeye ihtiyaç olmasıdır. Bunu yapamadığınız ve akıllı telefonları kullandığınız sürece siz hep tehlikede olacaksınız.