7.500 yıllık tarihi birikimi süresince pek çok medeniyete ev sahipliği yapan Amasya; bilim, kültür, siyaset ve sanat alanında onlarca şahsiyetin doğduğu, büyüdüğü bir yer. Yeşilırmak kıyısında yalıboyu evleri, elması, tarih ve doğa güzellikleri ile dikkat çeken Amasya, Türkiye Cumhuriyeti’nin doğum belgesi Amasya Tamiminin imzalandığı; gençlerin son derece güven içerisinde eğitim görebildikleri şirin bir Orta Karadeniz kenti. Amasya Üniversitesi, günümüz bilgi çağının gerektirdiği teknolojiyi kullanma yeteneğine sahip, araştırmacı, insan hak ve özgürlüklerine duyarlı, proje geliştirme ve eleştirel düşünme becerisi kazanmış bireyler yetiştirmeyi temel değer olarak benimsemenin yanı sıra; öğrencilerin ilgi duydukları kültürel, sportif ve sanatsal alanlarda kendilerini geliştirmelerini de son derece önemsemektedir.
"Sıcak İçimizi Yaksın, Oruç
Da Günahlarımızı…"
İslam'ın beş şartından birisi olan
oruç tutmak, Ramazan ayının en önemli parçasıdır. Ramazan kelimesi,
bir yaklaşıma göre Arapça'da "güneşin kumları yakması veya kızgın
yerde yalınayak yürümekle ayakların yanması" anlamına gelir.
Buradan hareketle oruçlunun belirli ölçüde zorluk çekmesi doğaldır.
Varsın içi yansın ama yeter ki bu yangın, günahlarını yaksın.
Kur'an'la şereflenen bu aya, Kur'an
ayı da denilmektedir. Hz. Peygamber, bu ay için "mübarek bir ay"
ifadesini kullanmış, İslam dünyasında ise bu aya "sabır, ibadet,
rahmet, mağfiret ve bereket ayı" gibi özel isimler verilmiştir.
Çünkü oruç, çok yönlü bir sabır pratiğidir. Her türlü
alışkanlıklara ve nefsin arzularına direnme eğitimidir. Bunun için
oruçlu kişi, bir tezekkür halinde, hep oruçlu olduğunu hissedecek,
asla gaflete düşmeyecektir. Münakaşa ve kavga ortamına çekilmeye
çalışıldığı durumlarda dahi "ben oruçluyum" deme kararlılığını
gösterecektir.
Dini kaynaklarımızda
geçen şekliyle Ramazan'ın başlıca özellikleri
şunlardır:
1- Kur'an'da, aylardan sadece
Ramazan zikredildiği gibi bir de bizim bildiğimiz önemli gecelerden
sadece Kadir Gecesi zikredilmektedir. Kadir Gecesi, Kur'an'da bin
aydan daha hayırlı diye nitelenir. Hesaplanırsa bin ay, ortalama 83
yıl kadardır. Öyle ise bu geceyi tam manasıyla ve samimi bir
şekilde ihya eden Mümin, en uzun bir ömür kadar sevap alacak
demektir.
2- Oruç kavramının Kur'an'daki
karşılığı "savm" kelimesidir. Savm, sözlükte "tutmak ve korumak"
anlamına gelir. Kelime anlamı üzerinden hareket ettiğimizde sadece
ağzı değil, tüm organlarımızı istenmeyen eylemlerden alıkonulması
istendiği anlaşılmalıdır. Aksi halde Allah'ın elçisi Hz.
Muhammed'in (as) "Nice oruçlu vardır ki onlar sadece aç kalırlar"
uyarısıyla karşı karşıya kalmak mümkündür.
3- Ramazan gecelerinde teravih
namazı önemli bir özellik taşır. Çünkü inanarak ve sevabını
Allah'tan bekleyerek bu namazı kılan kişinin geçmiş günahlarının
bağışlanacağı, bizzat Hz. Peygamber tarafından müjdelenmiştir.
4- Fıtır sadakası bu ayda verilir.
Bu bağış, bir nevi doğum günü hediyesi veya yaradılış vergisi
demektir. Fıtır, fıtratla bağlantılı olarak insanca
yaratılmanın ihsanı ve bağışı anlamına gelir. Bayram günlerinden
önce verilmelidir ki alan kişiler, bayram sevinci yaşayabilsinler.
Ayrıca bu ayda sevapların katlanacağı inancı, zekâtların da
verilmesini artıracaktır.
5- Bu ayın son günlerinde itikâfa
girmek gibi çok ulvi bir imkân doğar. Peygamberimiz Hz. Muhammed
(as), Medine'de Ramazan'ın son on gününde sürekli itikâfa girmiş,
mescidin bir köşesinde günlerini zikir ve tefekkürle geçirmiştir.
Onun bu hassasiyeti, ümmetine örnek olma ve Kadir Gecesi'ni isabet
ettirme çabasını yansıtmaktadır.
Kur'an ayı olarak Müslümanlar, bu
ayda daha çok Kur'an ile buluşmalıdırlar. Belki bu anlamda toplu
veya ferdi bir şekilde uygulanan mukabele ve hatim indirme
gayretleri sayesinde, bir yıllık hayatlarıyla yüzleşme durumuna
gelirler.
Ramazan orucunu tamamlayan bir
mümin, üç sevinci böylece gerçekleştirmiş olur: a) Her günün akşamı
iftar sevinci, b) Ayın sonunda bayram sevinci, c) Hak edilen af ve
bağışlanma sevinci. Zira Ramazan ayının evveli rahmet, ortası
mağfiret, sonu da cehennem azabından kurtuluştur. Böyle bir fırsatı
on bir ay bekleyip değerlendiren Mümin kardeşlerimize ne mutlu!
Yrd. Doç. Dr. Ali Rıza Ayar
Amasya Üniversitesi
İlahiyat Fakültesi