Haşiyede ikinci gaye olarak mahlukatın mütalaa edilmesinde “melekler, cinler, hayvanlar ve insanlar” sıralanıyor. Burada hayvanların mütalaasını nasıl anlamalıyız?
Cts, 4-Tem-2009 - 00:00 tarihinde gönderildi
Değerli Kardeşimiz;
Hayvanlarda akıl olmadığı için, onların mütalaası insanlara ve meleklere göre çok noksandır. Ancak, hayvanlarda şuur vardır. Her hayvan rızkını tanır, düşmanını sezer, tedbirini alır, yuvasını hazırlar. Bunları şuurla yapan bu canlıların kendi çaplarında bir tespihleri olduğu gibi, tefekkürleri ve şükürleri de vardır. Bu tefekkür, insanların yaptığı manada, “aklı kullanmak, istidlal etmek, sebep sonuç münasebeti kurmak ve bir sonuca varmak” şeklinde değil, sadece o işe şuurlarının taalluk etmesi şeklindedir.
Meselâ, her hayvanın rızkını tanıması bir şuur eseri olduğu gibi rızkını iştiha ile yemesi de bir şükürdür. Bu konuda Nur Küllîyatında şu tespite yer verilir:
“… Rızka iştiha ve iştiyak, bir nevi şükr-ü fıtrîdir. Ve telezzüz ve zevk dahi gayr-ı şuurî bir şükürdür ki, bütün hayvanatta bu şükür vardır.” (Mektubat, Yirmi sekizinci Mektup)
Hayvanın tefekkürü de şükrü gibi nakıstır.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör