Ancak, bazı durumlarda deri hücreleri normalde çok daha hızlı bir şekilde dökülmektedir. Bunun bir sonucu olarak da, kafa derisi üzerindeki aşırı yağ üretimi nedeniyle hücreler toplanmakta ve beyaz renkte pul pul olarak dökülmektedir.
Kepek neden olur? Kepeğe neden olabilecek pek çok faktör bulunmaktadır ve bu faktörler şu şekilde sıralanabilmektedir:
Kafa Derisinin Kuru Olması
Kafa derisinin pul pul olup dökülmesinin en birinci nedeni, kafa derisinin kuruması ve az yağlı olmasıdır. Sadece kuruluk nedeniyle oluşan kepek probleminde, kızarıklık ve iltihaplanma ortaya çıkmamaktadır.
Hormonal Dengesizlikler
Hormonlar vücuttaki yağ üretiminde oldukça önemli bir rol oynamaktadır. Örnek vermek gerekirse, kadınlardaki östrojen hormonu seviyesi düştüğü ve progesteron hormonu seviyesi arttığı zaman, yağ üretiminde de bir artış meydana gelmektedir.
Yağ, kafa derisinin nem oranını dengede tutmak için gereklidir. Bununla birlikte, artan yağ mantarların (Malassezia) büyümesine neden olmakta ve kepeğin ortaya çıkmasına yol açmaktadır.
Alkol
Alkolün diüretik (idrar söktürücü) olma gibi bir özelliği bulunmaktadır. Bu nedenle de, alkol tüketimi sık sık idrara çıkmaya yol açabilmekte ve sıvı kaybına neden olabilmektedir. Sıvı kaybı, kafa derisindeki nem oranını etkileyerek kepeğin ortaya çıkmasına sebebiyet vermektedir.
Tahriş Edici Saç Bakım Ürünleri
Saç bakım ürünleri, özellikle sert, sentetik kimyasallar ve toksik bileşenler içerenler, kafa derisinin doğal pH dengesini bozabilmektedir. Sonuç olarak da, kafa derisini soyup neme kilitlenen bariyeri yok edebilmektedir. Bu durum kafa derisinde tahrişe neden olmakta ve kafa derisini bakterilere karşı açık bir hale getirmektedir. Tahriş olan kafa derisi ise kepek şeklinde dökülmektedir.
Aşındırıcı Hava Koşulları
Aşındırıcı hava koşulları aşırı sebum üretilmesine neden olabilmektedir. Aynı zamanda, kafa derisinin sağlığını koruyan doğal yağların aşınmasına da neden olabilen bu hava koşulları cildin nemini kaybederek çatlamasına ve tahriş olmasına yol açmaktadır. Tahriş olan kafa derisi kepeklenmeye başlamaktadır.
Besin Değerlerinin Eksikliği
Kepek, aynı zamanda vücuttaki vitamin ve mineral eksiklerinin bir belirtisi olarak da ortaya çıkabilmektedir. Örneğin, B12 vitamini, E vitamini, çinko ve esansiyel yağ asitleri bakımından zengin gıdaları nadiren tüketen kişinin kepek problemi gelişebilmektedir. B12 vitamini, E vitamini, çinko ve yağ asitleri kafa derisindeki kan akışını uyarmakta ve serbest radikallere karşı mücadele etmektedir.
Stres
Yapılan pek çok araştırmaya göre, stres de bir kepek nedeni olabilmektedir. Aşırı stres, kafa derisi üzerindeki aşırı sebum üretimine yol açan bazı hormonları tetikleyebilmektedir. Bu durum, aynı zamanda kafa derisini mantar enfeksiyonlarına karşı açık bir hale getirebilmektedir.
Seboreik Dermatit
Seboreik dermatit, kaşlar, burnunuz, burun kenarları ve kulakların arkası, göğüs kemiği (sternum), kasık bölgesi ve bazen koltuk altlarını etkilediği gibi yağ bezleri açısından zengin diğer olan kafa derisini de etkileyebilmektedir. Bu da, kafa derisinin pul pul olarak dökülmesine yol açmaktadır.
Kepeğe Neden Olan Risk Faktörleri
Hemen hemen herkesin kepek problemi yaşama riski bulunmaktadır. Bununla birlikte, bazı faktörler bu riski artırabilmektedir.
Yaş: Kepek problemi çoğu zaman genç erişkinlikte başlamaktadır. Orta yaşa kadarda devam edebilmektedir. Diğer yandan, daha yaşlı olan erişkinlerin de kepek problemi yaşama riski bulunmaktadır. Bazı insanlarda kepek ömür boyu süren bir problem olabilmektedir.
Cinsiyet: Erkeklerin kepek geliştirme ihtimali kadınlara oranla daha fazladır. Bu durum genellikle hormonal faktörlere dayandırılmaktadır.
Malassezia: Malassezia kafa derisinde bulunan yağların üretimini artırmaktadır. Aşırı yağlı olan kafa derisi ise kepek geliştirmeye daha müsait bir ortam hazırlamaktadır.
Diğer tıbbi koşullar: Nedeni tam olarak anlaşılamasada, Parkinson hastalığı gibi nörolojik hastalıkları olan yetişkinlerin seboreik dermatit ve kepek problemi daha sık görülmektedir.
Diğer yandan, HIV enfeksiyonu ya da bağışıklık sistemini zayıflatan diğer hastalıklar da kepeğe yol açabilmektedir.
Kepek Nedir?
Kepek, kafa derisi üzerinde pullanma ile kendini belli eden ve oldukça yaygın olan kronik bir saç problemidir. Bulaşıcı ya da tıbbi açısından ciddi olmayan kepek, kişi için oldukça utanç verici olabilmektedir. Diğer yandan, bazı vakalarda, tedavisi de zor bir hal alabilmektedir.
Çoğu zaman kontrol altına alınabilen bir problem olan kepek, hafif vakalarda kepek karşıtı özel şampuanların günlük kullanımı ile hafifletilebilmektedir. Daha inatçı olan vakalar ise genellikle ilaçlı şampuanlara cevap vermektedir.
Kepek Tedavisi
Kepek nasıl geçer? Kepeği tedavi etmenin en basit ve ilk yöntemi kepek önleyici şampuandır. Süpermarketler ve eczanelerden satın alınabilen birçok türde kepek önleyici şampuan bulunmaktadır. Aşağıda sıralanan bileşimleri içeren şampuanlar kepeği azaltmaya yardımcı olabilmektedir:
· Çinko piritiyon
· Salisilik asit
· Selenyum sülfit (ya da selenyum sülfit)
· Ketokonazol
· Kömür katranı
Şampuanın size uygun olup olmadığını öğrenmek için kullanmadan önce şampuan üzerindeki talimatları iyice okuduğunuzdan emin olun. Eğer gerek varsa, bir eczacıdan tavsiye almak daha doğru olacaktır.
Kepek İçin Hangi Doktora Gidilir?
Kepek tanısı ve tedavisi için dermatoloji bölümüne başvurulmaktadır.