Dün akşam saatlerinde KIBRIS TV’de programım vardı.
Konu, KKTC’nin ilanı.
Sırasıyla Hakkı Atun, Alpay Durduran ve İsmail Bozkurt’la telefon bağlantısı yaptık
Esat Varoğlu, son telefon konuğumuzdu. Zamanımız yetmediği için Esat Varoğlu’nu yarın program başında dinledikten sonra program akışımıza geçeceğiz.
***
Hakkı Atun, KKTC’nın ilan sürecini UBP Milletvekili olarak yaşadı. Özellikle muhalefet milletvekillerinin Rauf Denktaş tarafından 14 Kasım 1983 akşamı, evet demeleri için tehdit edildiklerini iddiasına katılmadığını yumuşak bir üslupla söyledi.
Kıbrıs Türk siyasal yaşamında çok uzun yıllar yer alıp, Meclis Başkanlığı, Başbakanlık yapmış biri olarak, içinden geçmekte olduğumuz günlerin demokrasi kalitesinden rahatsız olduğunu açık bir dille söyledi.
***
Alpay Durduran, KKTC’nin ilanı sürecinde en çok çalkantı yaşayan TKP’nin Genel Başkanlığını yapmıştı. KKTC’nin ilanına kısa süre kala, kurultayda Mustafa Akıncı’ya karşı ciddi oy farkıyla seçilme başarısı kazanan İsmail Bozkurt, Genel Başkan seçilmişti.
Durduran, KKTC’nin ilanına giden yolda, TKP’de yaşananları, parti içinde masum gelişmeler olarak görmüyor.
***
İsmail Bozkurt, çok ilginç yaşanmışlıklar aktardı.
13 Kasım 1983’te İsmet Kotak ve Ahmet Yusuf Atamsoy, Rauf Denktaş’ın göndermesiyle İsmail Bozkurt’un Yeni Boğaziçi’ndeki evine gidip, KKTC’nin ilanı için destek istediler. İsmail Bozkurt, parti yetkili organlarıyla konuşmadan yanıt veremeyeceğini söyledi.
14 Kasım 1983 günü İsmet Kotak, İsmail Bozkurt’un dönemim Büyükelçisi İnal Batu’yla görüşmesini önderdi. O görüşmede Elçi net konuşmasa da, bilgisi olduğunu belli etti. Hatta ihtiyaç duyarlarsa gecenin herhangi saatinde kendisine yeniden gelebileceklerini söyledi.
İsmail Bozkurt’un ifadesiyle TKP, bağımsızlık ilanına karşı değildi. Duyarlılıkları Anayasa konusuydu. 14 Kasım 1983 akşamı Rauf Denktaş, milletvekillerine verdiği yemekte, gece yarısına doğru, Türkiye’den beklenen kripto geldikten sonra, kararı duyurdu. Karar öğrenen İsmail Bozkurt, milletvekili Ali Volkan’la İnal Batu’ya gitti. Batu, ilan edilecek KKTC’ye Türkiye’nin hızlı bir şekilde tanıyacağını söyledi. Anayasa konusunda, endişe dile getirilince de Batu, Türkiye adına KTFD anayasasının özü korunarak, sadece değişiklik yapılacağının sözünü verdi.
***
15 Kasım 1983’te KKTC’nin bağımsızlık bildirisi imzaya açıldı. Bozkurt, “ Okudum ve gönül huzuru ile imzaladım” dedi.
Öteki TKP vekilleri de itirazsız imzaladı.
Oylamada da ayakta onay verdiler.
Bozkurt’u şok eden Rauf Denktaş’ın milletvekillerine teşekkür konuşmasının sonunda, “ Sizleri yeni kurucu meclisin üyeleri olarak selamlıyorum” sözleri oldu.
Bozkurt, “ O an anlamıştım ki, bizim duyarlılık gösterdiğimiz anayasa konusu ortadan kalkmıştı” dedi.
Böylece Denktaş’ın konuşmasının sonunda golünü atmıştı.
***
Dünkü konuşmaları düşündüğüm zaman, anlıyorum ki, KKTC’nin ilanı çalışmasını Rauf Denktaş, UBP’nin parti olarak etkin bir şekilde içinde yer aldığı bir ekiple değil, İsmet Kotak’ın da yer aldığı daha küçük bir ekip ve Ankara’yla yaptı.
O günleri yaşayanları her dinlediğimde yeni bir şeyler öğreniyorum.