Mehmet KAYA
Tüm Eczacı İşverenler Sendikası (TEİS) Başkanı Nurten Saydan, ilaç fiyatlarının belirlenmesinde güncel Euro kuru yerine, daha düşük bir kur açıklanarak hesap yapılmasının piyasada her ilacın yeterince bulunamamasındaki ana sorun olduğunu söyledi. EKONOMİ’ye değerlendirmelerde bulunan Nurten Saydan, bu farklı kur uygulamasının kaldırılmasını isteyerek, “Kazanç amacı ile kurulmuş ilaç firmaları için bunun aksi asla düşünülemez, ama ülkemizde üretilen ilaçlar bile yeterli seviyede iç pazara sürülmüyor. Benzer sorun İthal ilaçlarda da yaşanıyor, bu ilaç Euro kuru ile yurt dışından ilaç gelmesi, hele yeni molekül ilaç gelmesini beklemek artık hayal olacak” dedi.
İlaç depoları peşin ödeme istemeye başladı
Nurten Saydan, Genel Sağlık Sigortası kapsamındaki ilaç bedellerinin SGK’dan eczanelere 90 güne varan sürelerde ödendiğini buna karşılık ilaç depolarının peşin ödeme ya da en fazla 30 gün vadeyle satış yaptıklarını hatırlattı. Üretici ve ithalatçıların kur riski nedeniyle, ilaç depolarına peşin ödeme ya da en fazla 30 gün vade yapmaya başladıklarını söyleyen Saydan, depoların da eczanelere aynı baskıyı yapmaya başladığını, bunun da ilave risk olduğunu belirtti.
Saydan, eczanelerin hastaya teslim ettiği ilacın bedeli ödeninceye kadar yenisini almasının kur riski ve fiyatlar nedeniyle zor olacağını, bunun da ilaç yokluğunun daha da derinleşmesi anlamına geleceğini belirterek, “Küçük bir örnek verecek olursak; A ilacını hastam geldi ve hastamıza verdiğimiz zaman o ilacın parasını 90 gün sonra alacağım için raftaki yeri boş kalacak. Ertesi gün Bir sonraki hastaya verebilmek için 89 gün sonra yerine koyacak ilacı alabileceğimiz için hastamızın 89 gün beklemesi gerekecek. Bu olayı bütün Türkiye çapında düşünecek olursak felaket demektir. Bizler küçük işletmeleriz…” dedi.
Nurten Saydan, ilaç yokluğu yönündeki tartışmaların ana nedeninin üreticileri zorlayan fiyat politikası olduğunu belirterek, “Bulunamayan ilaçların sayıları giderek artıyor. Bunun en büyük sebebi ilaç Euro kuru ile reel kur arasındaki uçurumun giderek büyümesidir. 20 yıldır yaşanmayan ilaç sorunu özellikle son 3 yıldır yoğun bir şekilde yaşanmasının asıl sebebi, 2009 yılında yani 14 yıl önce ilaç Euro kurunun reel kurdan ayrılmasıyla başladı. 2009 yılında ilaç Euro kuru 1,9595 ve reel Euro kuru ise 2,2181 idi. Yani ilaç Euro kuru, değerinin yaklaşık olarak yüzde 7 altında belirlenmişti. Ancak, günümüzde ilaç Euro kuru 10,7676’ykten reel Euro kuru ise 21 Haziran tarihi itibariyle 25,9669 Tl olmuş durumdadır” dedi.
Gerçek kur ile ilaç fiyatları hesaplamasındaki Euro kurunun farkının 2,5 kata ulaştığına dikkat çeken Nurten Saydan, alınan önlemlerin güncel sorunları çözmeye yönelik olduğunu ve uzun vadede sorunun devam ettiğini vurguladı.
Oluşturulan fiyat politikasının çalışmadığını, yeni yöntemler geliştirilmesi gerektiğini vurgulayan Saydan, kritik önemdeki ilaca ilişkin erişim sorunlarının sağlık alanında güçlükler doğuracağını belirtti.
Eczacıların gelişmelerden endişeli olduğunu söyleyen TEİS Başkanı Saydan, “İlaçların bulunamıyor olması insan ve toplum sağlığı için ciddi bir sorun halini almış durumda. Dünyanın en büyük hastanelerini kurup, en iyi doktorları yetiştirseniz, en iyi tetkikleri yapsanız, en doğru teşhisleri koysanız bile tedavi için kullanacağınız ilaç yoksa bütün bu artı değerler sıfırlanır, hiçbir işe yaramaz. Bahaneler ve sonuçsuz girişimler yapılarak ‘ilaç yokluğuna’ çare bulunmaz. Gerçekçi yaklaşımlarla sorunun acilen çözülmesi ve vatandaşın ihtiyacı olan ilaçların eczanelerimize gelmesi sağlanmalıdır”