Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), dün (çarşamba) 2023 Orta Vadeli Petrol Raporu'nu yayınladı ve burada her zamanki gibi petrol talebinin pembe olmayacağı şeklindeki aynı olağan konuşmaya geri döndü.
IEA, bu kez 2030'a yakın olmasını beklediğinden petrol talebinin zirveye ulaşma tahminini daha yakın bir tarih olarak belirledi.
IEA'nın tahminlerine inanılacak olursa, bu yıl günde 204 milyon varile ulaşacak olan petrol talebindeki artış, beş yıl sonra günde sadece 400 bin varil büyüyecek.
Bu da demek oluyor ki bugün firmaların ve ülkelerin üretimi artırmak için duyurduğu tüm bu yatırımlar beş yıl sonra alıcı bulamayacak ve bu yeni üretim fazla verecek.
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) bu tahminden hoşlanmadığı için petrolün geleceği konusunda daha iyimser bir görüşe sahip.
Burada şunu sormak için durmalıyız: İki taraftan (IEA-OPEC) hangisi haklı?
Beklentiler ve dilekler vardır. Bu ikisi karıştırılmamalıdır. Her iki tarafın da istekleri var ama gerçeklik kendini dayatıyor.
Elektrikli otomobil piyasasının büyümesi kaçınılmaz. Ancak raporda ulaşım sektöründen gelen petrol talebinin 2026 yılından sonra yavaşlamaya başlayacağını söyleyen IEA tarafından abartıldığı gibi değil.
Dürüst olmak gerekirse, ilk defa IEA’nın söylediklerinde pek bir değer bulmuyorum. Çünkü geçen yıl enerji piyasalarında tanık olduğumuz gerçek, tüm beklentileri boşa çıkardı. Avrupa ülkeleri halen daha fazla petrol ve gaza ihtiyaç duyuyor.
Peki, yeni olan ne ve bu konudan bahsederken neden her seferinde kendimizi tekrar ediyoruz?!
İnanabileceğimiz tek bir şey var. O da önümüzdeki beş yıl boyunca yüksek olması muhtemel bir petrol fiyatı döngüsünün eşiğinde olduğumuz. Bu bir temenni değil. Aksine ABD, Kanada, Brezilya ve Rusya gibi birçok ülkedeki üretim koşullarının dayattığı bir gerçeklik.
Petrol sahaları her yerde yaşlanıyor ve üretimlerini artırmak için yalnızca artan yatırımlar onları kurtarabilir. Kaya petrolü önümüzdeki yıllarda ABD'yi kurtaramayacak.
Dünya OPEC'i ve petrol ihtiyacını dinlemek zorunda kalacak.
Çok iyi biliyorum ki birçok Batılı ülke vatandaşı petrolün yok olmasını ve yerine temiz enerjinin hâkim olmasını diliyor. Ancak işler bu kadar basit değil. Aslında petrol gezegenin düşmanı değil, önemli olan onun nasıl tüketildiği.
Yakın vadeli çözümler, daha az petrol kullanılmasında değil, daha iyi karbon yakalama ve depolama teknolojilerinde.
Çok uzun vadede ne olacağını bilmek için bu gezegende olmayabiliriz. Bizim umursadığımız şey, her zaman bu gezegenin ve üzerinde yaşayanların uygarlığının büyümesini destekleyen ucuz enerjinin olduğundan emin olmaktır.