Bugün Tahir Elçi’nin ölüm yıl dönümü. Diyarbakır’ın Sur ilçesinde 28 Kasım 2015 tarihinde basın açıklaması sırasında silahlı saldırı sonucu başına isabet eden bir kurşunla hayatını kaybeden Elçi, Diyarbakır Baro Başkanıydı.
Diyarbakır’ın Sur ilçesinde Dört Ayaklı Minare önünde bir grup avukat ile barış çağrısı yapan Elçi’nin ölümünün üzerinden 5 yıl geçmesine rağmen hala olayın fail veya failleri bulunamadı. 2 polisin şehit olduğu terör saldırısında eski Diyarbakır Barosu Başkanı Tahir Elçi’nin öldürülmesine ilişkin 3’ü polis memuru 4 sanığın yargılandığı dava duruşması, 3 Mart 2021 tarihine ertelendi.
1966 yılında Şırnak’ın Cizre ilçesinde dünyaya gelen Elçi, ilk, orta ve lise öğrenimini Cizre’de tamamladı. 1991 yılında Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olan Elçi, 1992 yılından itibaren Diyarbakır’da serbest avukatlık yapmaya başladı. 1998-2006 arasında Diyarbakır Barosu’nda yönetici olarak görev yapan Elçi, bu süre zarfında Almanya’da bulunan Avrupa Hukuku Akademisi’nde uluslararası ceza hukuku ve ceza yargılaması eğitimi gördü, birçok ulusal ve uluslararası konferansa konuşmacı olarak katıldı.
Ayrıca 1998 yılından bu yana staj eğitimi ve meslek içi eğitimlerde ceza ve insan hakları hukuku alanında seminerler verdi. Kasım 2012’de Diyarbakır Barosu Başkanı seçilen Elçi, 2014 yılı olağan genel kurulunda yeniden baro başkanlığına seçildi. Aynı zamanda İnsan Hakları Derneği üyesi de olan Tahir Elçi, Türkiye Barolar Birliği (TBB) İnsan Hakları Merkezi Bilim Danışma Kurulu ile Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) Kurucular Kurulu üyeliği görevlerini de yürütüyordu.
14 Ekim 2015 tarihinde CNN Türk kanalında Ahmet Hakan’ın hazırlayıp sunduğu Tarafsız Bölge programında Elçi, “PKK, terör örgütü değildir. Silahlı, siyasal bir harekettir.” açıklamasını yaptı. Bu sebeple 20 Kasım günü Diyarbakır’da gözaltına alınarak İstanbul’a getirildi.
Savcılığın tutuklanması talebiyle mahkemeye sevk etmesine karşın Elçi, Bakırköy 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nce adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Ayrıca Elçi hakkında, “terör örgütü propagandası” iddiasıyla 7,5 yıla kadar hapis cezası istemiyle iddianame hazırlandı ve yurtdışına çıkış yasağı konuldu. Bu açıklamanın ardından CNN Türk kanalına da 700 bin lira para cezası kesildi.
Türkan Elçi ile evli olan Tahir Elçi, Nazenin ve Arin adlı iki çocuk babasıydı. Eski Bayındırlık Bakanlarından Şerafettin Elçi’nin de akrabasıydı.
Ödülleri
Sosyal Demokrasi Vakfı İnsan Hakları Demokrasi Barış ve Dayanışma Ödülü (2015)
Hrant Dink Vakfı Uluslararası Hrant Dink Ödülü (2016)
Diyarbakır Tabip Odası Barış, Dostluk ve Demokrasi Ödülü (2016)
Avrupa Barolar Konseyi (CCBE) İnsan Hakları Ödülü (2016)
İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi Ayşe Nur Zarakolu Düşünce Özgürlüğü Ödülü (2016)
“DAVA BAĞIMSIZ VE TARAFSIZ TÜRK MAHKEMELERİNDE GÖRÜLMELİDİR”
Türkiye İnsan Hakları Davalarına Destek Projesi, 43 uluslararası hak örgütünün imzası ile Tahir Elçi cinayeti davası için “Savcılığın ve bu davanın görüldüğü mahkemenin adil yargılanma hakkına saygı göstermemesinden dolayı endişeliyiz” açıklamasını yaptı.
Türkiye İnsan Hakları Davaları Destek Projesi, (Turkey Human Rights Litigation Support Project/TLSP) Diyarbakır Baro Başkanı Tahir Elçi cinayeti dava sürecindeki eksikliklerin ve kusurların detaylı bir değerlendirmesini içeren ve Türkiye’nin bu soruşturma ve dava sürecinde uyması gereken uluslararası insan hakları hukuku yükümlülüklerinin altını çizen yazılı bir açıklama yaptı.
Açıklamada, “Türk makamlarının, Türkiye’nin uluslararası hukuk yükümlülüklerinden olan, vatandaşlarından birinin ölümüne ilişkin hızlı, etkili, tarafsız ve bağımsız bir soruşturma yürütmek ve Tahir Elçi’yi öldürmekle suçlananların tarafsız ve bağımsız bir mahkeme tarafından etkili bir şekilde yargılanmasını sağlamak yükümlülüklerini ihlal etmeye devam etmesinden de rahatsızız” denildi.
Avrupa, Güney Afrika, Kanada ve ABD’den baro, insan hakları kuruluşu ve gözlemci kuruluşlardan oluşan 43 uluslararası hak örgütünün imzası bulunan Türk makamlarını acil adım atması istendi.
Tahir Elçi’nin cinayetinin yıldönümünde yapılan açıklamada, davaya ilişkin “üç polis memurlarının yargılandığı bu davada önümüzdeki duruşmalarda uygun adli güvenceler sunan bir yargı sürecinin izlenemeyeceğinden ve yargılama sırasında Sayın Elçi ve ailesinin haklarına saygı gösterilmeyeceğinden de endişe etmekteyiz. Bu endişe, ilk duruşma sırasında meydana gelen ciddi yargı süreci ihlallerine dayanmaktadır” değerlendirmesinde bulunuldu.
Tahir Elçi’nin ölüm yıldönümünde yapılan açıklamada, dava süreciyle ilgili şu talepler dile getirildi:
1. Dava, Sayın Elçi’nin öldürülmesine ilişkin gerçekleri ve doğruları tespit etme yeteneğine sahip bağımsız, tarafsız ve yetkili bir mahkeme tarafından görülmelidir;
2. Gelecekteki tüm duruşmalar, mağdurların haklarının güvence altına alındığı adil yargılanma hakkına ilişkin uluslararası standartlara uygun olmalıdır;
3. Mahkemenin Elçi ailesine ve avukatlarına yönelik hasmane tavrı ve mahkemenin hem iç hem de uluslararası hukukun usul ve ilkelerine uymayı ısrarla reddetmesi, gelecekteki duruşmalarda tekrarlanmamalıdır;
4. Elçi ailesinin avukatlarına, usule ve delillere ilişkin olarak dinlenmeleri ve başvurularını yapmaları için gerekli fırsatlar tanınmalıdır;
5. Taleplerin reddedildiği durumlarda, reddedilme nedenleri AİHM içtihadına uygun olarak gerekçelendirilmelidir;
6. Adil bir adli prosedürü takiben, Sayın Elçi’nin öldürülmesinden sorumlu olan failler hesap vermeli ve sorumlular işlenen suçun ağırlığına uygun cezalara çarptırılmalıdır;
7. Sayın Elçi’nin ailesine, Türkiye’nin uluslararası yükümlülükleri ve Minnesota Protokolü uyarınca, kendilerinin ve kaybettikleri yakınlarının maruz kaldığı ihlaller için uygun giderim yolları sağlanmalıdır.
TLSP’nin web sitesi (www.turkeylitigationsupport.com) üzerinden rapor duyurulurken, destek veren uluslararası 43 örgütün listesi de yayınlandı.