LHCb deneyi CERN’de yer alan 4 büyük deneyden biridir. LHCb Büyük Hadron Hızlandırıcısı içerisinde 8. Noktada yer alır. Eski LEP (Lineer Electron Positron) deneyinin bulunduğu yere konumlandırılmıştır. LHCb dedektörünün uzunluğu 21 m iken 5600 ton civarında bir ağırlığa sahip 75 milyon $’lık bir mekanizmadır.
LHCb deneyinin kurulma amacı CP bozunumu dışına çıkan yeni olayları ve b ve c kuarkların bozunumu araştırmaktır. CP bozunumu anti madde ile madde simetrisini anlatan yük-parite simetrisidir. Gözlemleyebildiğimiz evrende CP asimetrisi hüküm sürmektedir. CP asimetrisinin oluşumu B mezonların bozunumları incelenerek LHCb deneyi içerisinde araştırılmaktadır.
LHCb deney düzeneğinin teknik yapısına bakacak olursak; tek kollu bir spektrometreye benzetilen yapı bükülme dahilinde 10-350 mrad açısal menzille çalışmaktadır. Tek kollu spektrometreye benzetilmesinin sebebi olarak protonların demet hattı geometrisine paralel bir yol izlediklerinin bilinmesi sonucu maddi unsurlarında göz önüne alınarak sadece tek bir yönde deneyin yürütülmesine karar verilmesidir.
LHCb deneyinde yer alan en önemli alt dedektörlerden biri Vertex Locator (VELO) Dedektörüdür. VELO dedektörü çarpışan parçacıklardan oluşan izleri takip edip parçacıkların kimliklerini tespit etmekte kullanılır. VELO dedektörü silikon sensörlerden oluşur. 2015 yılında tekrar çalışmaya başlayan VELO alt dedektörü 26 istasyon içeren 2 yarımdan oluşmaktadır.
RICH1 alt dedektörü 1-60 GeV enerji aralığına sahip, RICH2 alt dedektörü ise 1-15 GeV enerji aralığına sahip parçacıkları durdurarak kimliklerini tespit etmekte kullanılan çok büyük diz ve küresel aynalardan oluşmuş sistemdir. Yüzeyinde yer alan fotodedektörlerden geçen Cerenkov ışımasının emisyonu tekniği ile çalışmaktadır.
4 Tm büyüklüğünde manyetik alan sağlayan dipol magnet ise parçacıkları sapmaya uğratarak parçacığın yönünü belirlemektedir. Bu şekilde momentumu hesaplanan parçacıkların kimlikleri tespit edilebilmektedir.
İzleyiciler, geçen yüklü parçacıkların geçtikleri madde ortamıyla etkileşir ve oluşan etkileşme izler izleyicilerle birleştirilerek parçacıkların dedekte edilmesinde kullanılır. İzleyiciler B mezon bozunumlarının yeniden oluşturulması konusunda oldukça önemlidir.
ECAL (elektromagnetic calorimeter) ve HCAL (hadronic calorimeter) kalorimetrelerinden oluşan kalorimetre sistemi sırasıyla elektron ve foton gibi hafif parçacıkları ve kuark içeren parçacıkları durdurarak enerjilerini ölçer.
LHCb dedektörünün son kısmı ise müon sistemleridir. Şimdiye kadar saydığımız hiçbir alt dedektörde durdurulamayan muonların varlığını tespit etmekte kullanılan 5 istasyondan ve tel elektrotlardan oluşan sistemdir.