12 Eylül 1980 Faşist askeri cunta tarafından yapılan darbenin bugün 34.yıldönümü…
Dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren tarafından gerçekleştirilen darbe, silahlı kuvvetlerin yönetime üçüncü müdahalesi olarak tarihte yerini aldı. Bundan önceki müdahaleler, 27 Mayıs 1960 darbesi ve 12 Mart 1971 muhtırasıydı.
Kendi kendini kontrol edemeyen demokrasiyi sağlam temeller üzerine oturtmak ve kaybolan devlet otoritesini yeniden tesis etme gerekçesiyle yönetime el koyan Kenan Evren, 12 Eylül günü darbeyi ilan etti. Darbenin gece 03. 00’ da ilanından sonra, Genel Kurmay Başkanı Kenan Evren tarafından Süleyman Demirel, Bülent Ecevit ve Necmettin Erbakan’ a birer tebliğ gönderilir. Tebliğde yer alan “ TSK yönetime el koymuştur. Hükümetiniz feshedilmiş, parlamento üyeliğiniz düşmüştür. Talimatı getiren subayın ikazına uyunuz” ibaresinden sonra Demirel, Ecevit ve Erbakan tebliğde belirtilen adreslere götürüldüler ve burada bir ay boyunca kaldılar. Evinde bulunamayan Alparslan Türkeş ise teslim olmaması halinde suçlu durumuna düşeceği bildirisini aldıktan sonra Ankara Merkez Komutanlığı’ na teslim oldu. Darbe ardından geçen üç yıl içerisinde önemli kanunların tamamına yakını değiştirildi.
Meclis lağvedilip siyasiler sürgün edilmekle kalınmayıp, çeşitli gerekçelerle suçlananlar için bir idam süreci başladı. İlk olarak sol görüşlü Necdet Adalı sonra da ülkücü Mustafa Pehlivanoğlu idam edildi. Darbe sürecinde açılan 210 bin davada 230 bin kişi yargılandı, 7 binden fazla kişi için de idam cezası istendi. Bunlardan 517 kişiye idam kararı verildi ve kararların yüzde 50’ si uygulamaya geçti.
Türk siyasetinin yeniden tasarlandığı, yaklaşık dokuz yıl süren askeri düzende 14 bin kişi yurttaşlıktan çıkarıldı. 30 bin kişi sakıncalı olduğu gerekçesiyle işten atıldı. Gazeteler 300 gün yayın yapamadı. Bu dönemde işkenceye maruz kalanlardan 171’ inin gördükleri işkence yüzünden öldüğü belgelendi