Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) militanlarının Irak’taki baş döndürücü kazanımları bölgede deprem etkisi yarattı.
Bir çok gözlemci Ortadoğu haritasının yeniden şekilleneceğine işaret ederken Türkiye’nin bu denklemin neresinde durduğunu soruyorlar. Aynı zamanda IŞİD bu denli palazlanmasındaki rolünü sorguluyorlar. Zira IŞİD’e katılmak üzere dışardan gelen militanların Türkiye üzerinden Suriye’ye geçtiği iddia ediliyor. Hatta Türkiye’nin Suriye’de rejime karşı savaşan muhalif grupların yanı sıra IŞİD’i de desteklediği iddiaları var. Geçtiğimiz günlerde Türkiye’nin dışişleri bakanı Ahmet Davutoğlu bu iddiaları sert bir dille yalanlarken iddia sahiplerini kanıt sunmaya davet etti. Biz de Davutoğlu’nun bu sözleri üzerine Türkiye’yi IŞİD konusunda sıkça hedef alan Suriyeli Kürtlerin en etkin partisi olan Demokratik Birlik Partisi (PYD) eş-başkanı Salih Müslim’i aradık. Türkiye’nin IŞİD’i desteklediğine dair beyanlarına açıklık getirmesini rica ettik. Türkiye’nin IŞİD’i desteklediğine dair ne gibi veriler vardı kendisinde? Benzer iddiaları geçtiğimiz günlerde
Halk Savunma Birlikleri (YPG) adı altında IŞİD’e karşı mücadele eden Suriyeli Kürt militanlarından da duymuştuk.
Ancak İŞİD’in Başkonsolos dahil Musul’daki Türk Konsolosluğu personelinin tümünü rehin alması Türkiye’nin İŞİD’e destek verdiği iddialarıyla bariz biçimde çelişiyor. Üstelik Türkiye IŞİD’i Eylül 2013’te “terör listesine” ekledi. Müslim Al Monitor’un bu konudaki sorularını Skype aracılığıyla yanıtladı:
Al-Monitor: Türkiye geçmişte Suriyeli Kürtlere karşı IŞID’i destekledi mi?
Müslim: “Geçmişte” ne demek. IŞİD Türkiye’den destek aldığını kendi diyor. Türkiye üzerinden kendilerine yardım geldiğini, adamlarının Türkiye üzerinden geçerek saflarına katıldığını hepsini kendi medyasında açık açık anlatıyor.
Al-Monitor: Ama siz son mülakatlarınızda iktidar olmasa da “derin devletin” IŞİD’i desteklediğini savundunuz. Arada fark var.
Müslim: Doğrudur. Türkiye Cumhuriyeti Devleti diyor ki “ben yardım etmedim. Ne oluyorsa bizim bilgimizin dışında oluyor”. Ama IŞİD’in kendisi aksini söylüyor. Mesela geçen hafta [Gaziantep’in] “Karkamış kapısından iki kişi bize katıldı” diyor. Bunların bu konuda yalan söyleyeceklerini tahmin etmiyorum. Neden yalan söylesinler ki?
Al-Monitor: Farz edelim ki Türkiye IŞİD’in faaliyetlerine bir şekilde göz yumuyor o halde IŞİD neden Musul’daki Türk Konsolosluğun tüm personelini rehin aldı? Bu bir çelişki değil mi?
Müslim: Neden aldı bilmiyorum. Belki de güvenceye alındılar. Belki de habersiz alındılar.
Al-Monitor: Kimden habersiz?
Müslim: IŞİD’in içindeki bazı gruplar diğerlerinden habersiz şekilde almış olabilir. Güvenlikleri için. Ve yahut bir şantaj malzemesi olarak alındılar. Türkiye onlara yönelik ılımlı politikasını değiştirmemesi için. Bu bir danışıklı dövüş de olabilir. Böyle ihtimaller de var.
Al-Monitor: Komplo teorilerini bir kenara itersek, tekrar soruyorum: Türkiye Cumhuriyeti devleti geçmişte veya bugün IŞİD’e askeri veya lojistik destekte bulundu mu?
Müslim: Geçen yaz [Ceylanpınar’ın karşısında] Serekaniye’de çatışmalarında bu desteği açık açık gördük. Türkiye açık açık yardım ediyordu. Görgü tanıkları var. Türkmenler, El Nusra, Hür Suriye Ordusu birlikleri ve Ahrar-aş Şam da bunlarla birlikte bize karşı savaştılar. Ama IŞİD bunların hepsine bölgeden kovdular. Bu militanların Türkiye üzerinden geçtiğine dair bir örnek istediniz. Mayıs sonu IŞİD’in kontrolündeki Al Rawiya köyüne bizim güçlerin düzenledikleri baskın sırasında öldürdüğü IŞİD’lilerin üzerinde Türkçe belgeler vardı.
Al-Monitor: Ne gibi belgeler?
Müslim: Türkiye’de bulunduklarını tescilleyen çeşitli belgeler. Bizim Kürt bölgelerimize niye saldırıyorlar? Maksat eğer Suriye’yi rejimden kurtarmaksa bizim bölgelerimiz zaten kurtarıldı. Niye saldırıyorlar eğer Türkiye bunu istemiyorsa? Diğerleri varken, rejim varken, neden biz hedef alınıyoruz?
Al-Monitor: Ama Türkiye “bizim bilgimizin dışımızda oluyor” diyor. “IŞİD’i veya herhangi başka silahlı grubu desteklemiyoruz” diyor. Siz buna inanmiyormusunuz?
Müslim: Hayır efendim inanmıyorum.
Al-Monitor: Neden?
Müslim: Diyelim ki devletin kendisi değil de “derin devlet” veya farklı unsurlar bunlara yardım ediyorlar. Peki o halde Türk yetkilileri neden beraber bizimle oturup kendilerine sunduğumuz deliller belgeler, bilgiler üzerinde bir araştırma yapmıyorlar? Neden bizimle beraber IŞİD’e karşı bir dayanışma içerisine girmiyorlar?
IŞİD’e yardım eden Türkiye’de faaliyet gösteren kurumlar var. Sözde insani yardım kurumları. Eğer Türkiye IŞİD’e karşı mücadelede gerçekten ciddiyse bunları yapması gerekiyor.
Bize şunu söylüyorlar “bize milyonlarca turist geliyor biz bunları teker teker kontrol edemeyiz”. Ama biz de diyoruz ki “elimizde bir sürü bilgi belge var. Şu kuruluş bunları havaalanından alıyor sınıra kadar götürüyor. Sınırdan içeri sokuyor.” Bunların hepsini anlattık kendilerine. Ama yanaşmıyorlar işte.
Al-Monitor: Özetle şunu mu diyorsunuz: “Türkiye an itibariyle IŞİD’e bir fiil yardım etmese de IŞİD’in Türkiye üzerinden faaliyetlerinin ve Türkiye’deki destekçilerine göz yumuyor?
Müslim: Evet biz bunu diyoruz.
Al-Monitor: Musul’daki son gelişmeler Suriye’deki Kürt bölgesini, yani Rojava’daki dengeleri nasıl etkiledi?
Müslim: [Mesut Barzani’ye bağlı KDP] Peşmergeler orayı ele geçirdikten sonra sınıra yakın bölgede peşmerge güçleri ve IŞİD arasında 10’a yakın ayrı çatışma oldu. YPG güçleri gidip peşmerge güçlerine destek verdi. KDP her ne kadar resmi bir işbirliği talepleri olmadığını söylese de sahada böyle bir işbirliği yaşandı. Biz diyoruz ki Kerkük’ün köylerine olsun Şengal bölgesine olsun IŞİD’in Kürt bölgelerine yaptığı saldırılar Kürtler arasında güç birliğini gerektiriyor. Biz bunun için çağırıda bulunduk ve pratikte ne gerektiriyorsa da bunu yapmaya hazırız diyoruz.
Al-Monitor: Ama...
Müslim: Bekliyoruz. Kerkük civarında büyük çatışmalar var mesela Jawlala’da peşmergeler ve IŞİD arasında çatışmalar var. Şimdilik sadece Tıl Koçer civarında bir dayanışma oldu. Bunun haricinde şu ana kadar YPG güçleri Rojava’nın dışına çıkmadılar. Bu arada tabi Suriye içerisinde IŞİD’in büyük bir yığınağı var. Mosul’dan getirdikleri malzemeleri Haseke’deki Şedadiye karargahına yığdılar. Haseke’nin güneyinde bir yer. Her an bize saldırabilirler ama hazırlıklıyız.
Al-Monitor: Suriye’de IŞİD’e karşı en başarılı mücadeleyi YPG veriyor. Musul’un düşüşünden sonra Batılı hükümetler bu gerçeği fark etti mi? Sizinle temasa geçen her hangi bir Batılı hükümet oldu mu?
Müslim: Hayır efendim. Hala sanki şok içerisinde gibiler. Bizimle temasa geçen olmadı. Pratikte somut herhangi bir şey yok.
Al-Monitor: Peki Türkiye’nin görüşme talebi oldu mu? Çünkü neticede Türkiye direk olarak IŞİD’in tehdidi altında.
Müslim: Hayır olmadı.
Al-Monitor: Ama Milli İstihbarat Teşkilatı yetkililerinin sizinle zaman zaman buluştuğu dillendiriliyor. Ve şu anda sizden bir heyet Türkiye’de bulunuyor.
Müslim: MİT’le yok öyle bir temas şimdilik. Ama bizden gizli bir şeyler yapılıyorsa bilmiyoruz. Bizim haberimiz yok.
Al-Monitor: Bu durumda Esad rejimine savaş ilan etmeniz stratejik çılgınlık olur herhalde. Oysa Türkiye’nin size dayattığı bu. Hatta görüştüğümüz Türk hükümet yetkilileri bu konuda kendilerine vaatlerde bulunmanıza rağmen tam tersi Esat rejimiyle ilişkilerinizi daha da geliştirdiğinizi savundular…
Müslim: Size bunu kim söylediyse yalan söylüyor. Biz [Istanbul merkezli Suriye Muhalif ve Devrimci Ulusal] Koalisyon güçleriyle Istanbul’da bir araya geldik. En son bir ay önce temsilcilerimiz Paris’te koalisyon başkanı Ahmed Carba ve yardımıcısı ile bir araya geldiler. Ama Paris’teki görüşmede hala Kürtlerin varlığını inkar ettiler. Kürtleri ve Rojava’da kurduğumuz yönetimi tanımak istemiyorlar. Bizim en temel talebimiz ise yeni yazılacak anayasada Kürtlerin haklarının tanınmasıdır. Ama buna hiç bir şekilde yanaşmıyorlar.
Al-Monitor: Şu anda bir heyetiniz Istanbul’da Ulusal Koalisyonla görüşmeleri sürdürüyor ama.
Müslim: Evet ama bu görüşmeleri konusunda karamsarım.
Al Monitor: Diyelim ki koalisyon taleplerinizi kabul etti. Siz Esad’a karşı savaşa katılır mıydınız?
Müslim: Biz zaten Esad’a karşı savaştık gerektiğinde. Bizim bölgelerimizden kovduk. Gidip Şam’da mı çatışalım? Bizden ne istiyorlar? Gençlerimizi oraya yollamıyoruz. Yollamayacağız işte. Başka yerlerde kendimizi savunuyoruz. O kadar!
Al-Monitor: Ama Kamışlı da rejim unsurları var. Gittim gördüm
Müslim: Sadece havaalanında var. Biz de oradaki Arap aşiretleriyle gidip çatışmak istemiyoruz. Bizim içimizde de Araplar var bizim bölgemizdeki kantonlarda. Şimdi gidip sadece Arap oldukları için mi savaşacağız? Arap Kürt savaşı istemiyoruz.
Al Monitor: Rejim sadece havaalanında değil. İstihbarat merkezi var, posta hane var, rejime bağlı belediyeler var. Epey bir rejim varlığı göze çarpıyor orada.
Müslim: Evet bir mahalle var, o mahalledekiler rejimden yanadırlar. 25 bin kişi var. O mahalleye yakın rejim unsurları bulunuyor. Onlara el sürsek o halde tüm o aşiretle çatışmak zorunda kalacağız. Kürt Arap savaşına dönüşür.
Al-Monitor: ABD, Türkiye tıpkı 91 yılında Kuzey Irak’ta olduğu gibi Rojava’yı da kapsayan uçuşa yasak bölge kursalar, sizi korusalar bu sizi rahatlatır mı?
Müslim: Tabi ki rahatlatır. Zaten amacımız nedir? Halkımız korumaktır. Birileri bizi korumakta yardımcı olursa biz de seviniriz tabi! Ama buna yanaşan yok.
Al-Monitor: Rojava’da ekonomik durum nasıl?
Müslim: Kötü. Halk çok zorluk çekiyor. Gıda maddeleri olsun, yakıt olsun, Halka ulaşmıyor. Bütün sınır kapıları kapalı. Türkiye bir ara Kobani’ye Suruç üzerinden insanların ve yardım malzemelerin geçişlere izin veriyordu. 20 gündür kapıyı kapalı tutuyor. Kimse geçemiyor. Oysa hastalarımız var. Ve Kobani’de [IŞİD militanları ile] çatışmalar iki günden beri sürüyor.
Al-Monitor: Irak’ta ne olacak.
Müslim: Irak parçalanmaya doğru gidiyor. Üç ayrı devlet mi olacak, üç ayrı federatif yapı mı olacak bilmiyorum. Ancak IŞİD Kürtleri öldürmekte ısrar ederse bu savaş daha da yayılacak.
Al-Monitor: Peki bu savaş Türkiye’yi de içine çekebilir mi?
Müslim: Pekala da çekebilir. Türkiye hiç uzak değil bunlara. IŞİD’in sağı solu belli olmaz. Suriye’deki Müslümanları beğenmiyorlarsa hepsini kesiyorlarsa Türkiye’dekilere ne yaparlar?