Hergün ortalama 2,5 lt su kaybederiz. Yas, cinsiyet, boy, kg ve isi ile ilgili olarak farklılık gösterir.
Kayiplar idrar ter ve solunum ile olur. Yerine konmayan sivi kaybi hareketliligi tehdit eder.
Sivi aliminda yaklasik 1 lt yi besin kaynakli aliriz. Geri kalan 1,5 lt ise sivi formda olmalidir.
Cevre sartlari, spor , aktif yasam sivi kaybini 3 lt ye kadar taşir(Alman halk sagligi birligi,DGE).
70 kg olan bir insanda ortalama 5-5,5 lt kan bulunur.Bu miktar kisinin agirligin % 7 – 8’ine denk gelir.Kanin yaklaşık %92 si sudan oluşur.
25 yasinda olan bir basketbolcunun vücut sivi orani ortalama % 62,5 , kosucunun ise % 70,5’dir. Görüldügü üzere sporcularin su oranlari spor yapmayanlardan daha yüksektir ve performans ile direk baglantilidir.
Sivi kaybinin sadece performansi degil tüm vücut fonksiyonlarini bozdugu ve performans azalmasinin temel nedenlerınden biri olduğu sbilinmektedir. Yasamsal organlarin çalisma becerisi, kalp ve diger hayati organlarin sivi oranlarinin sabit kalmasina baglidir.
Isınma ve Isı yükselmesi
70kg lik bir insanin 10 km kostugunu varsayalim.Enerji acisindan 1kcal 1 kg icin/ 1 km icin belirleyelim.70 kg insan 10 km kosuda ortalama 700 kcal harcar. Bu kalorinin %25 i kas kasilmasi %75 i ise isi düzenlemesi icin harcanir. Rakamlari yan yana görünce isinma ve sogumanın ne kadar enerji gerektirdigini daha rahat anlariz.
Ayrica vücut isi derecesini 1 derece yükseltmek icin kg basina harcanan kalori 0, 83 kcal dir.
Vücudun sogumak icin harcadigi enerji kas kasilmasindan cok daha yüksektir. Sabit isili bir canli olan insan icin en önemli durum isiyi sabit tutabilmektir.
Cocuk ve genclerde vücut sicakligi eriskinlere göre daha cabul yükselir.Bundan dolayi farkli bir reaksiyon verirler. Su kaybina daha duyarli olurlar.Ter hacmi bireysel aliskanliklara bagli oldugu gibi antrenman siddeti yogunlugu ve sikligi ile alakalidir. Form tutmus sporcunun kaybettigi siviyi yerine koyabilme gücüde farklidir.
Küresel isinma ve yapilan bilimsel calismalar ile bugun futbol maclarinda belirli dakikalarda su molalari veriliyor.Bu hem sporda ani ölümlere bir önlem olurken ayni zamanda performansta düşüşe engel olmak için uygulanabilir bir yöntem.
Tavsiyeler
- Ter sadece sudan olusmaz. Mineral ve su dan olusur. Su tek basina yeterli degildir.
- Güne su ile baslayin .70 kg ve üstü sporcular icin 0.5 lt fazla değildir.
- Mineral iceren susodym, potasyum, magnezyum ve kalsiyum içermelidir. Asiri tuzlu sodalar su kaybini arttiracagi gibi böbrekler icin de zararlidir.
- ”Spor yapacagim yerde vardir“ diyerek yaniniza su almayı ihmal etmeyin.
- Cantanizda mineralli su olsun. İçinde biraz ( 100 cl e 5cl) meyve suyu ve soda ile yapılmış schorle tarzi bir sporcu icecegi olabilir.
- Sporcu icecekleri ve enerji icecekleri raf ömrü kaygisi ile kimyasal birer bombadir uzak durun.
- Sporcular su icmeden yatmamali.