MERAKLA BEKLENEN ANKETİ YAKINDA AÇIKLIYORUZ… COMAR araştırma şirketi, yaklaşık bir aydır belirli aralıklarla KKTC genelinde 1.588 kişiyle rastgele seçim, yüz yüze görüşme yöntemiyle Cumhurbaşkanlığı seçimi, halkın beklentileri, Kıbrıs sorununa bakış açısı, Türkiye’yle ilişkiler ve daha birçok konuda kamuoyu araştırmaları yapıyor. COMAR’ın tüm ilçelerde gerçekleştirmeye devam ettiği ve merakla beklenen seçime yönelik anket sonuçlarını, adayların resmen ilanından sonra kamuoyuyla paylaşacağız. “Seçimin birinci turunda adayların oy oranları ne kadar?”, “İkinci turda yarışması beklenen adaylar kimler ve oy oranları ne?”, “Birinci turda seçimi kaybedenlerin, ikinci turdaki tavrı ne olacak?”, “Hangi adayın oyları, kime gidecek?” gibi daha birçok soruya yanıt bulacağınız anket çalışması, 11 Ekim seçimlerine bir nevi ayna tutacak.
TÜRKİYE’NİN GARANTÖRLÜĞÜ KONUSUNDA HALK ISRARLI… COMAR’ın kamuoyu araştırmasının birinci bölümünde, Kıbrıs sorununun çözüm şekliyle ilgili halkın “federasyondan” uzaklaştığı, “iki ayrı bağımsız devlete dayalı konfederasyona” yaklaştığı görülüyor. Ancak halkın çözüm şekli konusunda en fazla desteklediği görüş “KKTC’nin tanınması” olarak öne çıkıyor. Anket katılımcılarının yüzde 86.3’ünün Türkiye’nin KKTC’deki mevcut etkin ve fiili garantörlüğünün devam etmesinden yana olduğunu ortaya koyan çalışmada, bu görüşe destek vermeyenlerin oranı yüzde 8.2’de kaldı. COMAR’ın yaklaşık 6 ay önce yaptığı ankette de Türkiye’nin garantörlüğünün devamına yönelik desteğin yüksek olduğu dikkate alındığında halkın bu konudaki isteğinin ne kadar güçlü olduğunu görmek mümkün.
AKINCI, BİRÇOK KONUDA BAŞARISIZ BULUNUYOR… Ankete katılanlardan “Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın göreve gelen önceki cumhurbaşkanlarına göre çeşitli konularda kıyaslanması” da istendi. Akıncı’nın görevi süresince başarısının değerlendirildiği ankette, halkın çoğunluğunun Cumhurbaşkanı Akıncı’yı birçok konuda geçmiş cumhurbaşkanlarına göre başarısız bulduğu sonucu çıktı. Anket sonuçlarına göre, Akıncı’nın en başarısız bulunduğu konu “KKTC’ye uygulanan ambargoların kaldırılması yönünde yapılan girişimler”… Bu konuda Akıncı’yı “başarısız” bulanların oranı yüzde 59.7. Çözüm girişimleri konusunda Akıncı’yı “başarısız” bulanların oranı yüzde 52.3 olurken, “Türkiye’yle her alanda işbirliği yapılması” konusunda “başarısız” bulanların oranı yüzde 50.8 oldu.
BAŞKANLIK SİSTEMİNE BAKIŞ AÇISI… Anket katılımcılarının yüzde 31.4’ü Cumhurbaşkanı seçilecek kişiden “Türkiye’yle her alanda işbirliği yapmasını” bekliyor. İkinci en büyük beklenti ise yüzde 24.1’lik kesimi temsil eden “Kıbrıs sorununun çözümü” konusu. Parlamenter sistemden çıkıp, başkanlık sistemine geçiş konusunda ise, görüşler birbirine yakın. Anket sonucuna göre, başkanlık sistemine geçilmesi gerektiğini düşünenlerin oranı yüzde 44.6, geçilmemesini düşünenlerin oranı ise yüzde 43.3. Ekonomik sorunların aşılması konusunda ise “üretim şart” vurgusu yapan katılımcıların oranı yüzde 88.9 oldu.
KIBRIS Medya Grubu’nun araştırma şirketi COMAR, 11 Ekim’de yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçimine yönelik kamuoyu araştırmalarını sürdürüyor.
Yaklaşık bir aydır belirli aralıklarla yapılan kamuoyu araştırmaları, halkın görüşlerini yansıtıyor.
KKTC genelinde 1.588 kişiyle rastgele seçim, yüz yüze görüşme yöntemiyle yapılan araştırmalar, KKTC seçmen nüfus dağılımı baz alınarak mahalle bazında kota uygulanarak gerçekleştiriliyor.
Cumhurbaşkanlığı seçimlerine yönelik halkın bakış açısının irdelendiği çalışmalarda ayrıca Kıbrıs sorunu, KKTC-Türkiye ilişkisi, başkanlık sistemi hakkındaki görüşlerin ne olduğu, ekonomik sorunların aşılmasında nasıl bir yol izlenmesi gerektiği konuları da araştırılıyor.
COMAR’ın anket sonuçlarının birinci bölümünde en dikkat çekici veriler arasında, halkın yüzde 86.3’ünün Türkiye’nin KKTC’deki mevcut etkin ve fiili garantörlüğünün devam etmesi gerektiği görüşünü desteklemesi var.
Hatırlanacağı üzere COMAR, 26 Nisan’da yapılması planlanan ancak daha sonra 11 Ekim’e ertelenen Cumhurbaşkanlığı seçimlerine yönelik, o dönemde de bir dizi anket yaptı.
Söz konusu önceki araştırmada da Türkiye’nin garantörlüğünün devamına katılımcıların büyük çoğunluğu destek belirtmişti. O dönemdeki destek oranı da yüzde 87.8’di. Bu iki sonuç bizlere, halkın Türkiye’nin garantörlüğü konusunda ısrarlı ve kararlı olduğunu gösterdi.
Öte yandan Kıbrıs sorununun çözüm şekliyle ilgili ise, “federasyondan” uzaklaşıldığı, “iki ayrı bağımsız devlete dayalı konfederasyona” yönelik de yakınlaşma olduğu görülüyor. Ancak halkın çözüm şekli konusunda en fazla desteklediği görüş “KKTC’nin tanınması” olarak öne çıkıyor.
Yıllardır “federasyon” temelli bir çözüm için verilen mücadelenin artık olmayacağı görüşüne hakim olan anket katılımcıları, aylar önce yapılan ankette de aynı görüşünü ortaya koydu ve bu konuda da ısrarlı olduğunu yeni anket sonuçlarıyla kesinleştirdi.
Halk, Türkiye’nin garantörlüğünün devamında ısrarlı
COMAR araştırma şirketi, yeni çalışmasında anket katılımcılarına, “Türkiye’nin Kıbrıs’la ilgili mevcut etkin ve fiili garantörlüğü yani Kıbrıs’ta asker bulundurması ve tek yanlı müdahale hakkının devam etmesi gerektiği konusundaki görüşü destekler misiniz?” diye sordu.
Anket katılımcılarının yüzde 86.3’ü Türkiye’nin garantörlüğünün devamı konusunda destek belirtirken, yüzde 8.2’lik kesim bu görüşü desteklemediğini ifade etti.
Aynı soruya, yüzde 3.8’lik kesim “ne desteklerim ne desteklemem” derken, yüzde 1.6’lık kesim fikri olmadığını kaydetti.
Türkiye’nin garantörlüğünün devamı konusunda halkın hiçbir zaman değişiklik göstermeyen görüşü, bu konuda ısrarlı ve kararlı olduğunu ortaya koyuyor.
26 Nisan’da yapılması planlanan ancak ertelenen söz konusu seçim döneminde de COMAR, kamuoyu araştırmaları yaptı. Yaklaşık altı ay önce yapılan anket çalışmasında da katılımcılara aynı soru yöneltildi ve benzer yüksek oranla Türkiye’nin garantörlüğünün devamına destek verildi.
O dönemde yapılan ankette, Türkiye’nin etkin ve fiili garantörlüğünün devamına verilen destek oranı yüzde 87.8’di. Yüzde 7.4’lük kesim desteklemediğini, yüzde 3.3’lük kesim “ne desteklerim, ne desteklemem”; yüzde 1.2’lik kesim “fikrim yok” demiş, yüzde 0.3’lük kesim de soruyu yanıtsız bırakmıştı.
“Federasyon çatısı altında çözüme” inanç kalmadı
COMAR’ın 6 ay içerisinde gerçekleştirdiği iki büyük anketin sonuçları, bir gerçeği daha gözler önüne seriyor.
Sonuçlar, yıllardır “federasyon çatısı altında çözüm” vaatlerine artık inancın yitirildiğini, halkın “iki ayrı bağımsız devlete dayalı konfederasyon” birinci sırada olmak üzere, başka çözüm şekillerini benimsemeye başladığını gösteriyor.
Son yapılan ankette katılımcılara, Kıbrıs sorununun çözüm şeklinin ne olması gerektiği konusunda bir soru yöneltildi. Sonuçlar arasındaki en yüksek oran “KKTC’nin tanınması” şeklinde oluşacak çözüm modeline ait.
Ankete katılanların yüzde 24.6’sı Kıbrıs sorununun çözüm şeklinin “KKTC’nin tanınması” yla olması gerektiğini düşünüyor.
Katılımcıların yüzde 20.1’i “iki ayrı bağımsız devlete dayalı konfederasyonu” desteklerken, yüzde 19.7’lik kesim “iki toplumlu iki bölgeli federasyon”dan yana.
Yüzde 9.8’lik kesim “AB çatısı altında iki ayrı devlet”, yüzde 9.8’lik kesim “Türkiye’yle entegrasyon”, yüzde 7.7’lik kesim “Şimdiki mevcut durumun devamı”, yüzde 1.8’lik kesim “üniter Kıbrıs Cumhuriyeti” şeklinde çözümü desteklerken, yüzde 1’lik kesim “Kıbrıs sorunu diye bir sorun yok” yanıtını verdi. Fikri olmayanların oranı ise yüzde 5.5.
COMAR’ın 6 ay önce yaptığı anket sonuçlarını da hatırlatmakta fayda görüyoruz. 6 ay önce yapılan anket çalışmasında da katılımcılara “Sizin için Kıbrıs sorununun çözümü aşağıdakilerden hangisi ile gerçekleşmelidir?” sorusu yöneltildi.
Katılımcıların yüzde 29.3’ü “iki toplumlu iki bölgeli federasyon” yanıtını verirken.
“İki ayrı bağımsız devlete dayalı konfederasyonu” destekleyenlerin oranı yüzde 25.7; “KKTC’nin tanınmasını” destekleyenlerin oranı yüzde 16.9; “Türkiye’yle entegrasyonu” destekleyenlerin oranı yüzde 14.7; “Üniter Kıbrıs Cumhuriyeti’ni” destekleyenlerin oranı yüzde 1.2, “Şimdiki mevcut durumun devamını” destekleyenlerin oranı yüzde 4.2, “Kıbrıs sorunu diye bir sorun yok” diyenlerin oranı yüzde 1.4, “fikri yok” diyenlerin oranı yüzde 4.4 ve soruya yanıt vermeyenlerin oranı yüzde 2.1’di.
6 ay arayla yapılan iki anket çalışmasının sonuçları incelendiğinde, halkın hızlıca “federasyon” şeklinde bir çözümden uzaklaştığı dikkat çekiyor.
Akıncı, birçok konuda başarısız bulunuyor
Ankete katılanlardan “Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın göreve gelen önceki cumhurbaşkanlarına göre çeşitli konularda kıyaslanması” da istendi.
Akıncı’nın görevi süresince başarısının değerlendirildiği ankette, halkın çoğunluğunun Cumhurbaşkanı Akıncı’yı birçok konuda geçmiş cumhurbaşkanlarına göre başarısız bulduğu sonucu çıktı.
Anket sonuçlarına göre, Akıncı’nın en başarısız bulunduğu konu “KKTC’ye uygulanan ambargoların kaldırılmasına yönelik yapılan girişimler”… Bu konuda Akıncı’yı “başarısız” bulanların oranı yüzde 59.7’ken, “daha başarılı” bulanların oranı yüzde 16.6, “Ne daha başarılı ne başarısız” diyenlerin oranı yüzde 13.5, “fikrim yok” diyenlerin oranı ise yüzde 10.3 oldu.
Akıncı’nın en başarısız bulunduğu ikinci konu, “Kıbrıs sorununun çözümü yönünde yapılan girişimler”...
Çözüm girişimleri konusunda Akıncı’yı “başarısız” bulanların oranı yüzde 52.3, “daha başarılı” bulanların oranı yüzde 26.1, “ne daha başarılı ne başarısız” diyenlerin oranı yüzde 15.9, fikri olmayanların oranı da yüzde 5.7 olarak karşımıza çıktı.
“Toplumsal birliğin sağlanması ve ileriye götürülmesi” konusunda da Akıncı’yı daha önceki cumhurbaşkanlarına göre “başarısız” bulanların oranı yüzde 51.2 oldu, “daha başarılı” diyenler ise yüzde 27.3’te kaldı; yüzde 14.5’lik kesim “ne daha başarılı ne başarısız” derken, yüzde 6.9’luk kesim fikri olmadığını belirtti.
“Türkiye’yle her alanda işbirliği yapılması” konusunda Akıncı’yı “başarısız” bulanların oranı yüzde 50.8 oldu. “Daha başarılı” diyenlerin oranı yüzde 29.8, “ne daha başarılı ne başarısız” diyenlerin oranı yüzde 13.9 olurken, yüzde 5.6’lık kesim fikri olmadığını kaydetti.
Akıncı’nın “KKTC halkının haklarının savunulması” konusunda “başarısız” olduğunu düşünenlerin oranı yüzde 43.9; “daha başarılı” bulanların oranı yüzde 38.8; “ne daha başarılı ne başarısız” diyenlerin oranı ise yüzde 13.4. Fikri olmayanların oranı yüzde 4.
Katılımcılara ayrıca “Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de yürüttüğü doğalgaz arama faaliyetleri konusunda Cumhurbaşkanı Akıncı’nın Türkiye’ye verdiği desteğin yeterli olup, olmadığı” sorusu da yöneltildi.
Yüzde 53.5’lik kesim “yetersiz”, yüzde 25.9’luk kesim “yeterli”, yüzde 15.6’lık kesim “fikrim yok” ve yüzde 4.9’luk kesim ise “ne yeterli ne yetersiz” yanıtını verdi.
“Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın görev süresince yabancı ülkelerde yaşayan Kıbrıslı Türklerle ilişkilerin geliştirilmesine önemli katkılar sağladığı” görüşünü destekleyenlerin oranı yüzde 26.7’yken, bunu yapamadığını düşünenlerin oranı yüzde 46.5; “ne katılırım ne katılmam” diyenlerin oranı yüzde 8.2, fikri olmayanların oranı ise yüzde 18.6 oldu.
“Akıncı görevi süresince Kıbrıslı Türklerin uluslararası platformlarda temsil edilmesine önemli katkılar sağlamıştır” görüşüne katılmayanların oranı yüzde 46.7 olurken, destek verenlerin oranı 28.6; “ne katılırım ne katılmam” diyenlerin oranı yüzde 8.1 ve fikri olmayanların oranı yüzde 16.6 olarak belirlendi.
Halk, cumhurbaşkanından Türkiye’yle her alanda işbirliği yapmasını bekliyor
Katılımcılara, Cumhurbaşkanı seçilecek kişiden beklentilerinin neler olduğunun da sorulduğu ankette, yüzde 31.4’lük kesim “Türkiye’yle her alanda işbirliği yapması” yanıtını verdi.
Yüzde 24.1’lik kesim “Kıbrıs sorununun çözümü” beklentisini ortaya koyarken, yüzde 17.4’lük kesim “KKTC halkının haklarının savunulması”, yüzde 14’lük kesim “KKTC’ye uygulanan ambargoların kaldırılması,” yüzde 9.5’lik kesim de “Toplumsal birliğin sağlanması ve ileriye götürülmesi” beklentisi olduğunu belirtti. Fikri olmayanların oranı yüzde 3.5.
Başkanlık sistemi konusu tartışmaya açık
Ülkemizde belirli aralıklarla parlamenter sistemin tıkandığı ve başkanlık sistemine geçilmesi gerektiği konusunda tartışmalar oluyor.
COMAR araştırma şirketi, anket çalışmasında katılımcıların başkanlık sistemine bakış açısını da değerlendirdi.
Sonuca göre, başkanlık sistemine geçilmesi gerektiğini düşünenlerin oranı yüzde 44.6, geçilmemesi gerektiğini düşünenlerin oranı da yüzde 43.3 olarak kayıtlara geçti. Birbirine yakın olan oranlar, söz konusu sistemin henüz tartışmaya açık olduğunu gösterdi.
Başkanlık sistemine geçiş konusunda henüz net bir düşüncesi olmayanların oranı yüzde 4.1’ken, fikri olmayanların oranı yüzde 8 oldu.
Ekonomik sorunları aşmak için “üretim” vurgusu
Anket katılımcılarına ekonomik sorunların aşılması konusunda üretimin gerekli olup, olmadığı da soruldu.
Yüzde 88.9’la büyük çoğunluk “üretim şart” vurgusu yaparken, yüzde 6.6’lık kesim buna inanç belirtmedi; “ne katılırım ne katılmam” diyenlerin oranı yüzde 3.5 oldu, fikri olmayanların oranı ise yüzde 0.9.
Anket katılımcıları ekonomik sorunların aşılması konusunda ithalat ve ihracat kapımız olan Türkiye’yle iyi ilişkiler kurmanın da önemine işaret etti.
Ülke kalkınmasını sağlayacak ticari girişimler kapsamında ekonomik sorunların Türkiye’yle iyi ilişkiler kurmaktan geçtiğini belirtenlerin oranı yüzde 67.8 olurken, buna inanmayanların oranı yüzde 24.1, “ne katılırım ne katılmam” diyenlerin oranı yüzde 6.4 ve “fikrim yok” diyenlerin oranı da yüzde 1.7 oldu.