Matta, Septugainta’dan mı alıntı yapmaktadır?
Hristiyan müdafiler Matta’nın İbranice עַלְמָ֗ה kelimesini “bakire” olarak tercüme etmesini Yeşeya’nın Septugainta çevirisine atıf yaparak savunmaktadırlar. Onlara göre, Yahudi din adamları 2200 yıl önce, Septugainta adı verilen İbranice Kutsal Metinler’in Yunanca tercümesini yaparken, Yeşeya 7:14’te bakire kelimesinin karşılığı olan παρθένος (“parthenos”) kelimesini kullanmışlardır. Bu nedenle, orijinal metin “bakire” olarak anlaşılmalıdır. Matta, İsa’nın bakireden doğumu hakkında Yunanca yazdığı için, orijinal İbranice metinden değil, Septugainta’dan alıntı yapıyordu.
Bu, ilk başta, biraz araştırana kadar akla yatkın gelen açıklamalardan biridir. Oysa, hatalı ve yanıltıcı bir iddiadır. Orijinal Septugainta, yalnızca Tora’nın (Musa’nın İlk Beş Kitabı) Yunanca çevirisidir. Dolayısıyla, misyonerlerin rutin olarak iddia ettiği gibi, Yeşeya Kitabı, binlerce yıl önce eğitimli Yahudiler tarafından tercüme edilmiş Septugainta’nın bir parçası değildi. Aksine, Tanah’ın bu kitabı, Yahudi Kutsal Metinleri’nin ikinci kısmı olan Peygamberler’in bir parçası olup, yüzyıllar sonra Kilise tarafından biçim verilecektir.
Bugün, hem Hristiyan hem de Yahudi bilim adamları tarafından kabul edilmektedir ki, orijinal Septugainta veya “Ön- Septugainta”, sadece Musa’nın Beş Kitabı’nın çevirisiydi. Septugainta’ya yapılmış olan ilk atıf, M.Ö. 2. Yüzyıl’daki Aristeas’ın Mektubu’nda olup, Septugainta’nın yalnızca Yaratılış, Mısır’dan Çıkış, Levililer, Çölde Sayım ve Yasa’nın Tekrarı kitaplarının çevirisi olduğunu onaylamaktadır. Birinci yüzyıl tarihçisi Josephus Flavius, Ptolemy Philadelphus hükümdarlığında, yalnızca Yasa’nın tercüme edildiğini belirtmektedir. Aynısı Talmud’da da belirtilmektedir.
Hatta, Vulgata’nın başlıca çevirmeni, Kilise babası, Jerome, Tarihler Kitabı’na yazdığı önsözde, yaşadığı dönemde Kutsal Kitap’ın en az üç farklı Yunanca tercümesi olduğunu belirtmektedir:
- Üçüncü yüzyıl teologu Origen çevirisi
- Hesychius’un Mısır Tashihi
- Lucian’ın Suriye Tashihi
Dolayısıyla, Yahudi Kutsal Metinleri’nin birçok Yunanca çevirisi vardı ve her biri Yahudi olmayan kişiler tarafından düzenlenmişti. Bugün elimizde bulunan tüm Septugaintalar, Hesychius ve Hristiyan teologlar Origen ve Lucian tarafından yapılan düzeltilerden türetilmiştir. Bugün, yayınlanmakta olan Septugainta, Kilise tarafından Hristiyan öğretileri ile uyumlu bir “Eski Antlaşma” üretmek için ısmarlama yapılmıştır. Sonuç olarak, Yahudiler ibadetlerinde veya dini çalışmalarında Septugainta’yı asla kullanmazlar, çünkü; tamamen bozulmuş bir metin olarak bilinir.
Elimizdeki Septugainta’nın Kilise’nin bir ürünü olmasına karşın, Hristiyan müdafilere temel bir soruyu yöneltmeliyiz: Tanrı, niçin Kutsal Kitap’ın Yunanca çevirisinden alıntı yapsın? Hiçbir köktenci Hristiyan, Matta Kitabı’nın insan üretimi olduğuna inanmaz. Misyonerler, ilk İncil kitabının ilahi ilham ile , göksel soluk ile yazıldığını iddia ederler. Bir defasında bir pastör bana “Matta, yüceltilmiş bir yazmandan daha fazlası değildi” diyerek taş atmıştı. Kilise, Kutsal Ruh’un Matta’ya her kelimeyi tek tek dikte ettiğini söyler. Bu iddia, devasa bir soruyu getirir: Kutsal Ruh, neden Septugainta’ya ihtiyaç duydu? Üçlü Birlik’in üçüncü kişisi, İbranice metinleri anlayabilmek için Yahudi Kutsal Metinleri’nin Yunanca tercümesine mi ihtiyaç duydu? Bir yandan Matta Kitabı’nın ilahi esinle yazılmış olduğunu iddia edip, bir yandan da Kutsal Ruh’un, Kutsal Kitap’ın çevirisine bakmak zorunda oluşu mantık dışıdır.
Kutsal Ruh, İbranice Kutsal Metinler’in nasıl okunacağını unuttu mu?
Son olarak, Yunanca παρθένος (“parthenos”) kelimesinin, “bakire” anlamına gelmesi zorunlu değildir. Aslında, Septugainta, aynı kelimeyi Yaratılış 34:2-4 ayetlerinde tecavüze uğradıktan sonra Dinah için kullanmaktadır. O halde, Dinah nasıl bakire olarak tanımlanabilir?
Çeviri: Gökhan Duran