6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
Resmi Gazete Tarihi: 1953-07-28
Resmi Gazete Sayisi: 8469
Kabul Tarihi : 21/7/1953
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt : 34 Sayfa : 1658
Bu Kanunun yürürlükte olmayanhükümleri için bakınız
"Yürürlükteki Bazı KanunlarınMülga Hükümleri Külliyatı",
Cilt:1 Sayfa: 403
BİRİNCİKISIM
GenelEsaslar
BİRİNCİBÖLÜM
Kanununşümulü, terimler, vazifeliler ve salahiyetliler
Kanununşümulü:
Madde 1 Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere aitvergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergicezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer`i amme alacaklarıve aynı idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışındakalan ve amme hizmetleri tatbikatından mütevellit olan diğer alacakları ile;bunların takip masrafları hakkında bu kanun hükümleri tatbik olunur.
Türk Ceza Kanununun paracezalarının tahsil şekli ve hapse tahvili hakkındaki hükümleri mahfuzdur.
Tahsili,Tahsili Emval Kanununa atfedilen alacaklar:
Madde 2 Muhtelif kanunlarda Tahsili Emval Kanununa göre tahsiledileceği bildirilen her çeşit alacaklar hakkında da bu kanun hükümleri tatbikolunur.
Kanundakiterimler:
Madde 3 Bu kanundaki amme alacağı terimi:
1 inci ve 2 nci maddeler şümulünegiren alacakları,
Amme borçlusu veya borçlu terimi:
Amme alacağını ödemekmecburiyetinde olan hakiki ve hükmi şahısları ve bunların kanuni temsilci veyamirasçılarını ve vergi mükelleflerini, vergi sorumlusunu, kefili ve yabancışahıs ve kurumlar temsilcilerini,
2482
Alacaklı amme idaresi terimi:
Devleti, vilayet hususi idarelerinive belediyeleri,
Tahsil dairesi terimi:
Alacaklı amme idaresinin bu kanunutatbik etmekle vazifeli dairesini, servisini, memur veya memurlarını,
Yalnızca mal olarak geçen terim:
Menkul, gayrimenkul "gemilerdahil" mallarla, her çeşit hak ve alacakları,
Para cezaları terimi:
Adli ve idari paracezalarını, (1)
(Ek: 4/6/2008-5766/1 md.)Tahsiledilemeyen amme alacağı terimi:
Amme borçlusunun bu Kanunhükümlerine göre yapılan mal varlığı araştırması sonucunda haczi kabil herhangibir mal varlığının bulunmaması, haczedilen mal varlığının satılarak parayaçevrilmesine rağmen satış bedelinin amme alacağını karşılamaması gibinedenlerle tahsil edilemeyen amme alacaklarını,
(Ek: 4/6/2008-5766/1 md.) Tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağıterimi:
Amme borçlusunun haczedilen malvarlığına bu Kanun hükümlerine göre biçilen değerlerin amme alacağınıkarşılayamayacağının veya hakkında iflas kararı verilen amme borçlusundanaranılan amme alacağının iflas masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılmasıgibi nedenlerle tahsil dairelerince yürütülen takip muamelelerinin herhangi biraşamasında amme borçlusundan tahsil edilemeyeceği ortaya çıkan ammealacaklarını,
Takibat giderleri terimi:
Cebri icradan mütevellit muamelelersırasında yapılan zor kullanma, ilan, haciz, nakil ve muhafaza giderleri gibiher türlü giderleri, ifade eder.
Salahiyetlilerve mesuliyetleri:
Madde 4 Amme idarelerinin bu kanunu tatbika salahiyetlimemurlarının vazifelerini teşkilat ve vazife kanunları veya bu konu ile ilgilidiğer kanun veya nizamname ve talimatnameler, mesuliyetlerini de; mesuliyetitesis eden kanunlar tayin eder.
Takibatasalahiyetli tahsil dairesi:
Madde 5 Takibat, alacaklı amme idaresinin mahalli tahsildairesince yapılır.
Borçlu veya malları başkamahallerde bulunduğu takdirde, tahsil dairesi borçlunun veya mallarınınbulunduğu mahalde yapılacak takipleri o mahaldeki aynı neviden amme idaresinintahsil dairelerine niyabeten yaptırır.
Yardımmecburiyeti:
Madde 6 Tahsil dairelerince bu kanuna göre yapılan tebliğ veverilen emirleri derhal yapmaya ve neticesini geciktirmeksizin tahsil dairesinebildirmeye alakadarlar mecburdurlar.
Makbul bir özre dayanmadan bumecburiyeti ifa etmiyenler hakkında Cumhuriyet Savcılığınca umumi hükümleregöre doğrudan doğruya takibat yapılır.
Borçlununölümü:
Madde 7 Borçlunun ölümü halinde, mirası reddetmemiş mirasçılarhakkında da bu kanun hükümleri tatbik edilir. Borçlunun ölümünden evvelbaşlamış olan muamelelere devam olunur. Terekenin bir mahkeme veya iflasdairesi tarafından tasfiyesini gerektiren haller bu hükmün dışındadır.
Mirasın tutulan defter mucibincekabulü halinde, mirasçı, deftere kaydedilmemiş olsa dahi amme alacağındanmirastan kendisine düşen miktar ile mesuldür.
Defter tutma muamelesinin devamı müddetince satışyapılamaz.
Tebliğler ve müddetlerin hesaplanması:
Madde 8 Hilafına bir hüküm bulunmadıkça bu kanunda yazılı müddetlerinhesaplanmasında ve tebliğlerin yapılmasında Vergi Usul Kanunu hükümleri tatbikolunur.
(1) 4/6/2008 tarihli ve 5766 sayılıKanunun 1 inci maddesiyle; burada yer alan "Amme, tazminat, inzıbatimahiyette olsun olmasın bütün para cezalarını" ibaresi "Adli ve idaripara cezalarını" şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
2483
İKİNCİBÖLÜM
Ammealacaklarının korunması
I Teminat hükümleri
Teminatisteme:
Madde 9 (Değişik birinci fıkra: 26/11/1980 - 2347/1 md.) 213sayılı Vergi Usul Kanununun 344 üncü maddesi uyarınca vergi ziyaı cezasıkesilmesini gerektiren haller ile 359 uncu maddesinde sayılan hallere temaseden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olduğutakdirde vergi incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplara görebelirtilen miktar üzerinden tahsil dairelerince teminat istenir.(1)
Türkiye`de ikametgahı bulunmıyanamme borçlusunun durumu amme alacağının tahsilinin tehlikede olduğunugösteriyorsa, tahsil dairesi kendisinden teminat istiyebilir.
Teminatve değerlenmesi:
Madde 10 Teminat olarak şunlar kabul edilir:
1. Para,
2. (Değişik: 17/9/2004 5234/7 md.) Bankalar ve özel finanskurumları tarafından verilen süresiz teminat mektupları,
3. (Değişik: 17/9/2004 5234/7 md.) Hazine Müsteşarlığıncaihraç edilen Devlet iç borçlanma senetleri veya bu senetler yerine düzenlenenbelgeler (Nominal bedele faiz dahil edilerek ihraç edilmiş ise bu işlemlerdeanaparaya tekabül eden satış değerleri esas alınır.),
4. Hükümetçe belli edilecek Milliesham ve tahvilat "Bu esham ve tahvilat, teminatın kabul edilmesine enyakın borsa cetvelleri üzerinden % 15 noksaniyle değerlendirilir.",
5. (Değişik: 13/6/1963 - 251/1 md.) İlgililer veya ilgililer lehineüçüncü şahıslar tarafından gösterilen ve alacaklı amme idaresince hacizvarakasına müsteniden haczedilen menkul ve gayrimenkul mallar.
Teminat sonradan tamamen veyakısmen değerini kaybeder veya borç miktarı artarsa, teminatın tamamlanması veyayerine başka teminat gösterilmesi istenir.
Borçlu verdiği teminatı kısmen veyatamamen aynı değerde başkalariyle değiştirebilir.
Şahsikefalet:
Madde 11 10 uncu maddeye göre teminat sağlıyamıyanlar muteber birşahsı müteselsil kefil ve müşterek müteselsil borçlu gösterebilirler.
Şahsi kefalet tesbit edilecekşartlara uygun olarak noterden tasdikli mukavele ile tesis olunur.
Şahsi kefaleti ve gösterilen şahsıkabul edip etmemekte alacaklı tahsil dairesi muhtardır.
Amme alacağını ödiyen kefile bunadair bir belge verilir.
Teminathükmünde olan eşya:
Madde 12 Bar, otel, han, pansiyon, çalgılı yerler, sinemalar,oyun ve dans yerleri, birahane, meyhane, genel evler içerisinde bulunan eşya vemalzeme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 270, 271 inci maddeleri hükümlerimahfuz kalmak şartiyle bu müesseselerin işletilmesinden doğan amme borçlarınakarşı teminat hükmündedir.
Noterden tasdikli icarmukavelesinde gayrimenkul sahibinin demirbaşı olarak kayıtlı eşya ve malzemesiile otel, han ve pansiyonlardaki misafir ve kiracıların kendilerine ait eşyalarıbu hükümden hariçtir.
(1) Bu maddede yer alan "Vergi UsulKanununun 344 üncü maddesinde sayılan kaçakçılık halleriyle mükerrer 347 ncimaddesinin 1 numaralı bendinde belirtilen..." ibaresi 22/7/1998 tarih ve4369 sayılı Kanunun 81. maddesiyle "213 sayılı Vergi Usul Kanununun 344üncü maddesi uyarınca vergi ziyaı cezası kesilmesini gerektiren haller ile 359uncu maddesinde sayılan..." olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
2484
Üçüncü şahısların Medeni Kanunun688 ve Borçlar Kanununun 222 nci maddelerine müsteniden yapacakları istihkakiddiaları mahfuz kalmak şartiyle, bu yerlerdeki mallar üzerindeki istihkakiddiaları alacaklı amme idaresinin bu teminat hakkını ihlal etmez.
II İhtiyati haciz
İhtiyatihaciz:
Madde 13 İhtiyati haciz aşağıdaki hallerden herhangi birininmevcudiyeti takdirinde hiçbir müddetle mukayyet olmaksızın alacaklı ammeidaresinin mahalli en büyük memurunun karariyle, haczin ne suretle yapılacağınadair olan hükümlere göre, derhal tatbik olunur:
1. 9 uncu madde gereğince teminatistenmesini mucip haller mevcut ise,
2. Borçlunun belli ikametgahıyoksa,
3. Borçlu kaçmışsa veya kaçması,mallarını kaçırması ve hileli yollara sapması ihtimalleri varsa,
4. Borçludan teminat gösterilmesiistendiği halde belli müddette teminat veya kefil göstermemiş yahut şahsikefalet teklifi veya gösterdiği kefil kabul edilmemişse,
5. Mal bildirimine çağrılan borçlubelli müddet içinde mal bildiriminde bulunmamış veya noksan bildirimdebulunmuşsa,
6. Hüküm sadır olmuş bulunsun bulunmasınpara cezasını müstelzim fiil dolayısiyle amme davası açılmış ise,
7. İptali istenen muamele vetasarrufun mevzuunu teşkil eden mallar, bu mallar elden çıkarılmışsa eldençıkaranın diğer malları hakkında uygulanmak üzere, bu kanunun 27, 29, 30 uncumaddelerinin tatbikını icabettiren haller varsa.
İhtiyatihacizde borçlu tarafından gösterilecek teminat:
Madde 14 İhtiyaten haczolunan mallar istenildiği zaman para veyaayın olarak verilmek ve bu hususu temin için malların kıymetleri depo edilmekyahut tahsil dairesinin bulunduğumahalde ikametgah sahibi bir şahıs müteselsil kefil gösterilmek şartiyleborçluya ve mal üçüncü şahıs yedinde haczolunmuşsa bir taahhüt senedi alınarakkendisine bırakılabilir.
İhtiyatihacze itiraz:
Madde 15 Haklarında ihtiyati haciz tatbik olunanlar haczintatbikı, gıyapta yapılan hacizlerde haczin tebliği tarihinden itibaren 7 güniçinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi itirazkomisyonu nezdinde ihtiyati haciz sebebine itiraz edebilirler.
İtirazın şekli ve incelenmesihususunda Vergi Usul Kanunu hükümleri tatbik olunur. Bu ihtilaflar itirazkomisyonlarınca diğer işlere takdimen incelenir ve karara bağlanır. İtirazkomisyonlarının bu konuda verecekleri kararlar kesindir.
İhtiyatihaczin kaldırılması:
Madde 16 Borçlu, 10 uncu maddenin 5 inci bendinde yazılı menkulmallar hariç olmak üzere, mezkür maddeye göre teminat gösterdiği takdirdeihtiyati haciz, haczi koyan merci tarafından kaldırılır.
2485
III- İhtiyati tahakkuk
İhtiyatitahakkuk:
Madde 17 (Değişik birinci fıkra: 26/11/1980 - 2347/2 md.)Aşağıdaki hallerden birinin bulunması takdirinde vergi dairesi müdürünün (5345 sayılı Kanunuyarınca vergi dairesi yetkisini haiz olarak kurulan ve faaliyete geçen vergidairesi başkanlıklarında, ilgili grup müdürünün ve/veya müdürün) yazılı talebiüzerine defterdar ve/veya vergi dairesi başkanı, mükellefin henüz tahakkuk etmemiş vergi ve resimlerindenMaliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek olanlarla bunların zam vecezalarının derhal tahakkuk ettirilmesi hususunda yazılı emir verebilir.(1)
Vergi dairesi müdürü (5345 sayılı Kanunuyarınca vergi dairesi yetkisini haiz olarak kurulan ve faaliyete geçen vergidairesi başkanlıklarında, ilgili grup müdürü ve/veya müdür) bu emri derhal tatbik eder:(1)
1. 13 üncü maddenin 1, 2, 3 ve 5inci bentlerinde yazılı ihtiyati haciz sebeplerinden birisi mevcut ise,
2. Mükellef hakkında 110 uncu maddegereğince takibata girişilmişse,
3. Teşebbüsün muvazaalı olduğu vehakikatte başkasına aidiyeti hakkında deliller elde edilmişse.
İhtiyatitahakkukun neticeleri:
Madde 18 Hakkında 17 nci madde gereğince muamele yapılanmükellefin mezkür maddede yazılı vergi, resim ve cezalarından matrahı belliolanlar, itirazlı olsun olmasın, hesap edilen miktar üzerinden derhal tahakkukettirilir.
Geçmiş yıllara ve cereyan etmekteolan yılın geçen aylarına ait matrahı henüz belli olmıyan ve 17 nci maddedesayılan vergi, resim ve cezaları geçici olarak ve harici karinelere göre takdiryolu ile tesbit ettirilen matrahlar üzerinden hesaplanır. Bu suretle hesapolunan vergi, resim ve bunların zam ve cezaları derhal tahakkuk ettirilir.
Bu esasa göre tahakkuk eden vergive resimler ve bunların zam ve cezaları kanunlarına göre ödeme zamanlarıgelmeden tahsil olunmaz. Ancak bunlar için derhal ihtiyati haciz tatbik olunur.17 nci maddenin 3 üncü bendine giren hallerde ihtiyati haciz muvazaalıteşebbüsten vergi ve resim bakımından faydalananların malları hakkında tatbikolunur.
Bu maddedeki geçici takdirler,takdir komisyonları tarafından, talep tarihinden itibaren azami bir haftaiçinde yapılır.
İhtiyatitahakkukun düzeltilmesi:
Madde 19 Alacağın hususi kanununa göre tahakkukundan sonra,ihtiyati tahakkukla hususi kanununa müstenit tahakkuk arasındaki fark, hususikanununa müstenit tahakkuka göre düzeltilir.
Bu düzeltmenin yapılabilmesi içinbeyannameye müstenit tarhiyatta verilen beyannamenin tetkik edilerek kabuledilmiş olması, itirazlı tarhiyatta kesinleşmenin vukuu, Devlet Şûrasınamüracaat edilmiş olan hallerde Devlet Şûrasından nihai bir kararın çıkmışolması lazımdır.
İhtiyati tahakkuk mevzuu olan devrebeyannamesinin, verildiği tarihten itibaren en geç iki ay içinde tetkikımecburidir. Bu müddet içinde tetkik yapılmadığı takdirde, bu sebeple düzeltmegeciktirilmez.
İhtiyatitahakkuka itiraz:
Madde 20 Haklarında ihtiyati tahakkuk üzerine ihtiyati haciztatbik olunanlar ihtiyati tahakkuk sebeplerine ve miktarına 15 inci maddegereğince itirazda bulunabilirler.
_____________________
(1) 28/3/2007tarihli ve 5615 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle birinci fıkrada yer alan"vergi dairesi müdürünün yazılı isteği üzerine defterdar," ibaresi"vergi dairesi müdürünün (5345 sayılı Kanun uyarınca vergi dairesiyetkisini haiz olarak kurulan ve faaliyete geçen vergi dairesi başkanlıklarında,ilgili grup müdürünün ve/veya müdürün) yazılı talebi üzerine defterdar ve/veyavergi dairesi başkanı," şeklinde değiştirilmiş, ikinci fıkrada yer alan"müdürü" ibaresinden sonra gelmek üzere "(5345 sayılı Kanunuyarınca vergi dairesi yetkisini haiz olarak kurulan ve faaliyete geçen vergidairesi başkanlıklarında, ilgili grup müdürü ve/veya müdür)" ibaresieklenmiş ve metne işlenmiştir.
2486
IV- Diğer korunma hükümleri
Ammealacaklarında rüçhan hakkı:
Madde 21 Üçüncü şahıslar tarafından haczedilen mallar parayaçevrilmeden evvel o mal üzerine amme alacağı için de haciz konulursa bu alacakda hacze iştirak eder ve aralarında satış bedeli garameten taksim olunur. (Ek hüküm:30/3/2006 5479/4 md.) Genel bütçeye gelir kaydedilen vergi, resim, harçile vergi cezaları ve bunlara bağlı zam ve faizler için tatbik edilenhacizlerde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 268 inci maddesinin birincifıkrasının son cümlesi hükmü uygulanmaz.
Rehinli alacaklıların haklarımahfuzdur. Ancak, gümrük resmi, bina ve arazi vergisi gibi eşya vegayrimenkulün aynından doğan amme alacakları o eşya ve gayrimenkul bedelindentahsilinde rehinli alacaklardan evvel gelir.
(Değişik son fıkra: 30/3/2006 5479/4 md.) Borçlunun iflası, mirasın reddi ve terekenin resmi tasfiyeyetabi tutulması hallerinde amme alacakları imtiyazlı alacak olarak 2004 sayılıİcra ve İflas Kanununun 206 ncı maddesinin üçüncü sırasında, bu sıranınönceliğini alan alacaklar da dahil olmak üzere tüm imtiyazlı alacaklar ilebirlikte işleme tabi tutulur.
Amme alacaklarını kesip ödemekmecburiyetinde olanlar:
Madde 22 Amme alacağını borçlusundan kesip tahsil dairesineödemek mecburiyetinde olan hakiki ve hükmi şahıslar, bu vazifelerinikanunlarında veya bu kanunda belli edilen zamanlarda yerine getirmedikleritakdirde, ödenmiyen alacak bu hakiki ve hükmi şahıslardan bu kanun hükümlerinegöre tahsil olunur.
Amme alacağıödenmeden yapılmayacak işlemler ile işlem yapanların sorumlulukları:
Madde 22/A (Ek: 4/6/2008-5766/2 md.) (1)
10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılıKamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa tabi kamu idareleri ile bu idarelerebağlı döner sermaye işletmelerinin yapacağı her türlü ödemeler ile bunlarındışında kalan ve 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamınagiren kurumların bu Kanun kapsamında hak sahiplerine yapacakları ödemeler ilekanun, kararname ve diğer mevzuatla nakdi olarak sağlanan Devlet yardımları,teşvikler ve destekler nedeniyle yapılacak ödemelerde ve 2/7/1964 tarihli ve492 sayılı Harçlar Kanununa ekli tarifelerde yer alan ticaret sicilharçlarından kayıt ve tescil harçları, noter harçlarından senet, mukavelenameve kağıtlardan alınan harçlar, tapu ve kadastro harçlarından tapu işlemlerineilişkin alınan harçlar, gemi ve liman harçları ile diploma harçları hariç olmaküzere (8) sayılı tarifeye konu harçlar ve trafik harçlarına mevzu işlemler ile26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununda yer alan binainşaat harcı ve yapı kullanma izin harcına mevzu işlemlerde; Maliye Bakanlığınabağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belgearanılması zorunluluğu getirmeye, bu kapsama girecek amme alacaklarını tür,tutar ve işlemler itibarıyla topluca veya ayrı ayrı tespit etmeye, zorunlulukgetirilen işlemlerde hangi hallerde bu zorunluluğun aranılmayacağını vemaddenin uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığıyetkilidir. (1)
Takibata selahiyetli tahsildairesince, bu madde kapsamında getirilen zorunluluğa rağmen borcun olmadığınadair belgeyi aramaksızın işlem tesis eden kurum ve kuruluşlara ikibin Yeni TürkLirası idari para cezası verilir. İdari para cezası, ilgilisine tebliğtarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. İdari para cezasına karşı tebliğtarihini takip eden otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir.
(1) 15/7/2016 tarihli ve 6728 sayılıKanunun 8 inci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasına 4/1/2002 tarihliibaresinden önce gelmek üzere 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu MalîYönetimi ve Kontrol Kanununa tabi kamu idareleri ile bu idarelere bağlı dönersermaye işletmelerinin yapacağı her türlü ödemeler ile bunların dışında kalanve ibaresi eklenmiştir.
2486-1
Tahsiledilen amme alacaklarından yapılacak reddiyat sebebiyle mahsuplar:
Madde 23 Tahsil edilip de kanuni sebeplerle reddi icabeden ammealacakları, istihkak sahiplerinin reddiyatı yapacak olan amme idaresine olanmuaccel borçlarına mahsup edilmek suretiyle reddolunur.
Umumi bütçeden reddedilen paralararasında hususi idarelerle belediyelere ait olan kısımları ret ve mahsupolunduğu senede bu idareler nam ve hesabına ayrılacak hisselerden Hazinecetevkif ve mahsup olunur.
İptaldavası açılması:
Madde 24 Amme borçlusunun bu kanunun 27, 28, 29 ve 30 uncumaddelerinde yazılı tasarruf ve muamelelerinin iptali için umumi mahkemelerdedava açılır ve bu davalara diğer işlere takdimen umumi hükümlere göre bakılır.
İptaltalebinde muhatap:
Madde 25 İptal borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlutarafından kendilerine ödeme yapılan kimselerle, bunların mirasçılarına vesuiniyet sahibi diğer üçüncü şahıslara karşı istenir.
Hükümsüzsayılmada zamanaşımı:
Madde 26 27, 28, 29 ve 30 uncu maddelerde sözü geçentasarrufların vukuu tarihinden beş yıl geçtikten sonra mezkür maddelereistinaden dava açılamaz.
İvazsıztasarrufların hükümsüzlüğü:
Madde 27 Amme alacağını ödememiş borçlulardan, müddetinde veyahapsen tazyikına rağmen mal beyanında bulunmıyanlarla, malı bulunmadığınıbildiren veyahut beyan ettiği malların borcuna kifayetsizliği anlaşılanlarınödeme müddetinin başladığı tarihten geriye doğru iki yıl içinde veya ödememüddetinin başlamasından sonra yaptıkları bağışlamalar ve ivazsız tasarruflarhükümsüzdür.
Bağışlamasayılan tasarruflar:
Madde 28 Yirmi yedinci maddenin tatbikı bakımından aşağıdakitasarruflar bağışlama hükmündedir:
2487
1. Üçüncü dereceye kadar (bu derecedahil) kan hısımlariyle, eşler ve ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) sıhrihısımlar arasında yapılan ivazlı tasarruflar,
2. Kendi verdiği malın, aktin yapıldığısıradaki değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiğiakitler,
3. Borçlunun kendisine yahut üçüncübir şahıs menfaatine kaydı hayat şartiyle irat ve intifa hakkı tesis ettiğiakitler.
Hükümsüzsayılan diğer tasarruflar:
Madde 29 Amme alacağını ödemiyen borçlulardan müddetinde veyahapsen tazyikına rağmen mal beyanında bulunmıyanlarla, malı bulunmadığınıbildiren veyahut beyan ettiği malların borcuna kifayetsizliği anlaşılanlarınödeme müddetinin başladığı tarihten geriye doğru iki yıl içinde veya ödememüddetinin başlamasından sonra yaptıkları tasarruflardan aşağıda belirtilenlerhükümsüzdür:
1. Borçlunun teminat göstermeyievvelce taahhüt etmiş olduğu haller müstesna olmak üzere borçlu tarafındanmevcut bir borcu temin için yapılan rehinler,
2. Borca karşılık para veya mütatödeme vasıtalarından gayrı bir suretle yapılan ödemeler,
3. Vadesi gelmemiş bir borç içinyapılan ödemeler.
Ammealacağının tahsiline imkan bırakmamak maksadiyle yapılan tasarruflar:
Madde 30 Borçlunun malı bulunmadığı veya borca yetmediği takdirdeamme alacağının bir kısmının veya tamamının tahsiline imkan bırakmamakmaksadiyle borçlu tarafından yapılan bir taraflı muamelelerle borçlununmaksadını bilen veya bilmesi lazımgelen kimselerle yapılan bütün muamelelertarihleri ne olursa olsun hükümsüzdür.
Üçüncüşahısların hakları ve mecburiyetleri:
Madde 31 27, 28, 29 ve 30 uncu maddelerde sözü edilen tasarruf vemuamelelerden faydalananlar elde ettiklerini, elden çıkarmışlarsa takdiredilecek bedelini vermeye bu kanun hükümleri dairesinde vermeye mecburdurlar.Bunlar karşılık olarak verdikleri şeyden dolayı alacaklı amme idaresinden birtalepte bulunamazlar.
Tasfiyehalinde vazifeliler:
Madde 32 Hükmi şahısların tasfiyesinde bunların borçlubulundukları amme alacaklarını ödeme ve bu kanun hükümlerinin tatbikıyla ilgilivecibeleri tasfiye memurlarına, hükmi şahsiyeti olmıyan ortaklıklarla yabancıkurumların Türkiye`deki şube, ajans ve mümessilliklerinin tasfiyesinde bunlarınvecibeleri tasfiyeyi yürütenlere geçer.
Tasfiyehalinde mesuliyet:
Madde 33 Tasfiye memurları veya tasfiyeyi yürütenler, tasfiyeninbaşladığını üç gün içinde ilgili tahsil dairelerine bildirmek mecburiyetindedirler.
Tasfiye memurları veya tasfiyeyiyürütenler, amme idarelerinin her türlü alacaklarını ödemeden veya ödemek üzereayırmadan önce tasfiye sonucunda elde edileni dağıtamazlar veya bunlar üzerindeher hangi bir şekilde tasarrufta bulunamazlar. Aksi halde tahakkuk etmiş veedecek amme alacaklarından tasfiye memurları veya tasfiyeyi yürütenler şahsanve müteselsilen mesul olurlar. Bu mesuliyet yapılan tasarrufların ifade ettiğipara miktarını geçemez.
Bunların ödedikleri borçlar içinamme alacağı ödenmeden kendilerine dağıtım yapılmış olanlara rücu haklarımahfuzdur.
Ortaklığınfeshini isteme:
Madde 34 Borçluya ait mal bulunmadığı veya amme alacağınıkarşılamaya yetmediği yahut borçlu veya ortaklık tarafından bu kanuna göreteminat gösterilmediği takdirde, borçlunun sermayesi eshama münkasim olmıyanortaklıklardaki hisselerinden amme alacağının tahsili için genel hükümlerdairesinde ortaklığın feshi istenebilir.
Sermayesi eshama münkasim komanditşirketlerinin komandite şeriklerinin borçları için bu madde hükmü mezkürşirketler hakkında da tatbik olunur.
2488
Limitedşirketlerin amme borçları (1)(2)
Madde 35 (Değişik: 22/7/1998 4369/ 21md.)
Limitedşirket ortakları, şirkettentamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan ammealacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olurlar ve buKanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulurlar.
(Ek fıkra: 4/6/2008-5766/3 md.) Ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde,payı devreden ve devralan şahıslar devir öncesine ait amme alacaklarınınödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulur.
(Ek fıkra: 4/6/2008-5766/3 md.) Amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiğizamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahıslar, ammealacağının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlututulur.
Kanuni Temsilcilerin Sorumluluğu
Mükerrer Madde 35 (Ek: 25/5/1995 4108/11 md.)
Tüzelkişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliğiolmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyenveya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacakları, kanuni temsilcilerin vetüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından buKanun hükümlerine göre tahsil edilir.
Bumadde hükmü, yabancı şahıs veya kurumların Türkiyedeki mümessilleri hakkındada uygulanır.
Tüzelkişilerin tasfiye haline girmiş veya tasfiye edilmiş olmaları, kanunitemsilcilerin tasfiyeye giriş tarihinden önceki zamanlara ait sorumluluklarınıkaldırmaz.
Temsilciler,teşekkülü idare edenler veya mümessiller, bu madde gereğince ödedikleritutarlar için asıl amme borçlusuna rücu edebilirler.
(Ek fıkra: 4/6/2008-5766/4 md.; İptalfıkra: Anayasa Mahkemesinin 19/3/2015 tarihli ve E.: 2014/144, K.: 2015/29sayılı Kararı ile.)
(Ek fıkra: 4/6/2008-5766/4 md.; İptalfıkra: Anayasa Mahkemesinin 19/3/2015 tarihli ve E.: 2014/144, K.: 2015/29sayılı Kararı ile.)
Birleşme, devir, bölünme ve şekil değiştirme halleri: (3)
Madde 36 (Değişik : 20/6/2001 -4684/24 md.)
Bu Kanunun tatbiki bakımından;
a) İki veya daha ziyade hükmîşahsın birleşmesi halinde yeni kurulan hükmîşahıs,
b) Devir halinde devir alan hükmîşahıs,
c) Bölünme halinde bölünen hükmîşahsın varlıklarını devralan hükmî şahıslar,
d) Şekil değiştirme halinde yeni hükmîşahıs,
Birleşen, devir alınan, bölünenveya eski şekildeki hükmi şahıs ve şahısların yerine geçer.
(1) Bu madde başlığı,22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle değiştirilmiş vemetne işlenmiştir.
(2) 4/6/2008tarihli ve 5766 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle; bu maddede yer alan"şirketten tahsil imkanı bulunmayan" ibaresi "şirketten tamamenveya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan"şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(3) Bu madde başlığı; Birleşme, devir ve şekil değiştirmehalleri iken, 20/6/2001 tarihli ve 4684 sayılı Kanunla metne işlendiği şekildedeğiştirilmiştir.
2488-1
Yurt dışı çıkıştahdidi:
Madde 36 /A (Ek: 4/6/2008-5766/5md.; Mülga: 13/2/2011-6111/165 md.)
ÜÇÜNCÜBÖLÜM
Ödeme
Ödemezamanı ve önce ödeme:
Madde 37 Amme alacakları hususi kanunlarında belli edilenzamanlarda ödenir.
Hususi kanunlarında ödeme zamanıtesbit edilmemiş amme alacakları Maliye Vekaletince belirtilecek usule göreyapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir.
Bu ödeme müddetinin son günü ammealacağının vadesi günüdür.
Amme borçlusu isterse borcunu bellizamanlardan önce ödiyebilir.
Taksitlerinzamanında ödenmemesi:
Madde 38 (Mülga: 22/7/1998 4369/82 md.)
Ödemeyeri:
Madde 39 Hususi kanunlarında ödeme yeri gösterilmemiş ammealacakları, borçlunun ikametgahının bulunduğu yer tahsil dairesine ödenir.
Hususi kanunlarında ödeme yeri gösterilmiş olsun olmasın borçlunun alacaklı tahsil dairesindeki hesabı bildirmek şartiyle diğer tahsildairelerine de ödeme yapılabilir. Bu fıkra gereğince yapılacak ödemelertahsildarlara yapılamaz.(1)
Ödemeşekli, makbuz:
Madde 40 Ödeme,alacaklı tahsil dairesinin salahiyetli ve mesul memurları tarafından verilecekmakbuz karşılığı yapılır.
(Ek fıkra:25/12/2003-5035/3 md.) Maliye Bakanlığı, ödemenin özel ödeme şekillerikullanılmak suretiyle yapılması zorunluluğunu getirmeye yetkilidir. Bu yetki;tahsil daireleri, amme alacağının türü, ödeme zamanı ve bulunduğu safhalaritibarıyla topluca veya ayrı ayrı kullanılabilir.
Makbuz karşılığı yapılmıyan ödemelerle salahiyetli vemesul memurlardan başkalarına yapılan ödemeler amme alacağına mahsup edilemez.
Amme alacaklarının tahsilinde kullanılan makbuzlarınşeklini ilgili amme idareleri tayin eder.
Borçlular makbuzlarını amme alacağının tahsil zamanaşımımüddeti sonuna kadar saklamaya ve salahiyetli memurlarca istendiğindegöstermeye mecburdurlar.
Makbuzun borçluya posta ile gönderilmesi gerektiğihallerde posta masrafı alacaklı amme idaresine aittir.
Hususi kanunlarındaki makbuz verilmesinden başkaşekillerde yapılan tahsilata ait hükümler mahfuzdur.
___________________
(1) Bu fıkradayer alan "bu yerin belediye sınırları dışındaki" ibaresi 31/5/2012tarihli ve 6322 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle; "diğer" şeklindedeğiştirilmiştir.
2489
Hususi ödeme şekilleri:
Madde 41 MaliyeVekaletinin tayin edeceği yerlerde, nevileri mezkür Vekaletçe tesbit edilecekamme alacakları, bu Vekaletçe isimleri belirtilecek bankalar delaletiyle veyapostaneler vasıta kılınmak suretiyle ödenebilir.
Maliye Vekaleti bu madde gereğince ödeme yapılmasınıihtiyar ettiği takdirde, ödemenin:
1. Çizgili çek kullanılmak suretiyle,
2. Mükellef hesabından aynı bankadaki ilgili vergidairesi veya Merkez Bankası hesabına münakale suretiyle,
3. Vergi dairelerinin veya Merkez Bankasının hesabıbulunan bankalara bu daireler hesabına ödeme suretiyle,
4. Postaneler vasıta kılınmak suretiyle,
5. (Ek: 30/7/2003-4962/2md.) Banka kartı, kredi kartı ve benzeri kartlar kullanılmak suretiyle,
yapılmasını düzenlemeyesalahiyetlidir.
(Ek: 31/1/1984 -2975/1 md.; Değişik: 24/3/1988 - 3418/34 md.) Bankalarca tahsil edilen veyabanka kartı, kredi kartı ve benzeri kartlar kullanımı karşılığı olarak ödenmesigereken paraların T.C. Merkez Bankasına aktarılması süresi, tahsil edildikleritarihten itibaren azami 7, kredi kartı ile yapılan ödemelerde, işlem tarihinitakip eden günden itibaren azami 20, postaneler vasıta kılınmak suretiyleyapılan ödemelerde, yapılan ödemelerin ilgili vergi dairelerine intikalettirilme süresi, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren azami 10 gündür.(1)
(Ek: 31/1/1984 -2975/1 md.; Değişik: 30/7/2003-4962/2 md.) Maliye Bakanlığı bu süreyi aşmamaküzere alacak türleri ve/veya bankalar itibarıyla farklı süreler tayin etmeyeyetkilidir.
(Ek: 31/1/1984 -2975/1 md.; Değişik: 24/3/1988 - 3418/34 md.) Bankalarca tahsil edilen veyabanka kartı, kredi kartı ve benzeri kartlar kullanımı karşılığı olarak ödenmesigereken paralar süresinde T.C. Merkez Bankasına aktarılmadığı, postanelervasıtasıyla yapılan ödemeler süresinde vergi dairelerine intikal ettirilmediğitakdirde, sözkonusu amme alacağı, tahsilatı yapan bu kuruluşlardan gecikmezammı tatbik edilmek suretiyle tahsil edilir.(1)
(Ek: 31/1/1984 -2975/1 md.; değişik: 24/3/1988 - 3418/34 md.) Tahsilatı yapan veya bankakartı, kredi kartı ve benzeri kartlar kullanımından dolayı ödeme yapmasıgereken banka şube müdürleri, tahsil edilen paraların belirlenen sürelerde T.C.Merkez Bankasına aktarılmasından, postane veya posta çek merkezi müdürleri isepostane vasıta kılınarak yapılan ödemelerin belirlenen sürelerde ilgili vergidairelerine intikal ettirilmesinden sorumludurlar.(1) (2)
(Ek: 31/1/1984 -2975/1 md.; Değişik: 24/3/1988 - 3418/34 md.; İptal:Ana. Mah.nin 23/3/2004tarihli ve E. 2001/119 , K. 2004/37 sayılı Kararı ile.)
(1) 30/7/2003 tarihli ve 4962 sayılı Kanunun 2nci maddesiyle;
a) Üçüncü fıkraya, "veya banka kartı, kredi kartı vebenzeri kartlar kullanımı karşılığı olarak ödenmesi gereken" ibaresi ve"kredi kartı ile yapılan ödemelerde, işlem tarihini takip eden gündenitibaren azami 20,"; beşinci fıkrasına "veya banka kartı, kredi kartıve benzeri kartlar kullanımı karşılığı olarak ödenmesi gereken"; altıncıfıkrasına "veya banka kartı, kredi kartı ve benzeri kartlar kullanımındandolayı ödeme yapması gereken" ibareleri eklenmiş ve işlenmiştir.
b) Dördüncü fıkrası Maliye ve Gümrük Bakanlığı bu süreyiaşmamak üzere bankalar itibariyle farklı süreler tayin etmeye yetkilidir. ikenmetne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(2) Bu fıkrada yer alan postane ve posta çek merkezleri müdürleri ileilgili olarak 2/3/1950 tarihli ve 5584 sayılı Kanunun Mükerrer 66 ncı maddesinebakınız.
.
2490
(Ek: 30/7/2003-4962/2 md.) Bankalar amme alacaklarının kredi kartı,banka kartı ve benzeri kartlar ile ödenmesi sırasında amme borçlusundankomisyon alabilirler. Maliye Bakanlığı, kredi kartı, banka kartı ve benzerikartlar kullanılmak suretiyle yapılacak ödemelerde komisyon ödenmemesi içinamme alacağının vade tarihinden (bu tarih dahil) azami 20 gün öncesine kadarbelirlenecek bir sürede ödeme yapılması şartını getirmeye, ödemelerin;komisyonsuz veya komisyon karşılığı yapılma şekillerinden birini veya herikisini birlikte kullandırmaya yetkilidir. (1)
Çekleveya münakale emri ile ödemeye ait hususi hükümler:
Madde 42 Çizgili çekle yapılanödemeler Ticaret Kanunu hükümlerine tabidir, ancak:
1.Amme alacağının ödenmesi için düzenlenen çek ilgili vergi dairesi adına, emremuharrer olmadığı kaydı ile ve bir banka üzerine çekilir. Alacağın teşhisineyaramak ve Ticaret Kanununa aykırı olmamak üzere çek üzerine dercedilecekmalümatı tesbit etmeye Maliye Vekaleti salahiyetlidir.
2.Çek veya münakale emrinin veya banka kartı, kredi kartı ve benzeri kartlar ileyapılan ödemenin herhangi bir sebeple tediye edilmemesi halinde ammealacaklısının borçluya karşı rücu hakkı mahfuzdur.(2)
2numaralı fıkra gereğince muamele yapıldığı takdirde çek veya münakale emrininkabul edilmemesi keyfiyeti tevsik ve bu durum münakale istiyene, keşideciyeveya bunların temsilcilerine tebliğ edilerek kabul edilmiyen çek iade olunur.
Çeklerde tanzim tarihi:
Madde 43 (Değişik: 31/1/1984 - 2975/2md.)
Çeklertahsil dairesine, postaya veya bankaya verildiği tarihle veya en çok bir günevvelki tarihle tanzim edilmiş olmalıdır. Daha eski tarihli çekler kabuledilmez.
Hususi ödeme şekillerinde ödemetarihi:
Madde 44 (Değişik birinci fıkra: 25/5/1995 - 4108/12 md.) 41 inci maddeye göreyapılan ödemelerde çekin tahsil dairesine veya bankaya verildiği, paranınbankaya veya postaneye yatırıldığı, banka kartı, kredi kartı ve benzeri kartlarile yapılan ödemelerde işlemin kartla yapıldığı, münakale emri üzerine paranıntahsil dairesi hesabına geçtiği gün ödeme yapılmış sayılır.(2)
42nci maddenin 2 numaralı fıkrası hükmü mahfuzdur.
__________________
(1) 28/11/2017tarihli ve 7061 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle, bu fıkranın birincicümlesinde yer alan kredi kartı ile ödenmesi ibaresi kredi kartı, bankakartı ve benzeri kartlar ile ödenmesi şeklinde ve ikinci cümlesinde yer alankredi kartı kullanılmak ibaresi kredi kartı, banka kartı ve benzeri kartlarkullanılmak şeklinde değiştirilmiştir.
(2) 30/7/2003tarihli ve 4962 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle, 42 nci maddenin birincifıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan "Çek veya münakale emrinin"ibaresi, "Çek veya münakale emrinin veya banka kartı, kredi kartı vebenzeri kartlar ile yapılan ödemenin" şeklinde; 44 üncü maddesinin birincifıkrasında yer alan" paranın bankaya veya postaneye yatırıldığı,"ibaresi, "paranın bankaya veya postaneye yatırıldığı, banka kartı, kredikartı ve benzeri kartlar ile yapılan ödemelerde işlemin kartla yapıldığı,"şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
2490-1
Vergi cüzdanları:
Madde 45 (Değişik: 31/1/1984 - 2975/4md.)
Vergi,resim gibi belli bir amme alacağı ile devamlı surette mükellef tutulanlar adınatahakkuk ettirilen amme alacakları ile bunlardan yapılan tahsilatı göstermeküzere vergi cüzdanları düzenlenir.
Vergicüzdanlarının fiyatını, ihtiva edeceği bilgileri, cüzdan almaya dair şekil veesasları, hangi vergiler hakkında uygulanacağını, kimlere verileceğini veuygulama zamanını tespitte Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir. Diğer ammeidareleri, alacaklarının mahiyetine uygun olarak bu cüzdanların şeklinde vekullanılış tarzında değişiklik yapabilirler.
Vergicüzdanı mükelleflere bedeli karşılığında verilir.
Vergicüzdanlarındaki her türlü bilgiler tahsil daireleri tarafından, tahsile dairkayıtlar ise tahsil daireleri, postaneler veya bankalar tarafından yazılır,imzalanır ve mühürlenir.
Tahsildaireleri, bankalar ve postaneler tarafından vergi cüzdanlarına yapılankayıtlar damga vergisinden muaftır.
Ödemenin ispatı:
Madde 46 (Değişik birinci fıkra:31/1/1984 - 2975/5 md.) Amme alacağının ödendiği, selahiyetli ve mesulmemurlar tarafından verilen makbuzlar ile tahsil daireleri, bankalar veyapostaneler tarafından vergi cüzdanlarına yazılarak, imzalanıp mühürlenentahsile ait kayıtlarla ispat olunabilir.
42nci maddenin 2 numaralı fıkrası hükmü mahfuzdur.
Ödemenin mahsup edileceğialacaklar:
Madde 47 (Değişik: 22/7/1998 - 4369/22md.)
Amme alacağına karşılık rızaen yapılan ödemeler sırasıyla; ödeme süresi başlamış henüz vadesi geçmemiş, içinde bulunulan takvim yılı sonunda zaman aşımına uğrayacak, aynı tarihte zaman aşımına uğrayacakalacaklarda her birine orantılı olarak, vadesi önce gelen veteminatsız veya az teminatlı olana mahsup edilir. Ödemenin, alacak aslı ilefer`ilerinin tamamını karşılamaması halinde mahsup alacağın asıl ve fer`ilerineorantılı olarak yapılır.
2491
Amme alacağına karşılık cebrentahsil olunan paralar; önce parayı tahsil eden dairenin, artarsa aynı ammeidaresinin takibe iştirak etmiş olan diğer alacaklı tahsil dairelerinin takipkonusu alacak aslı ve fer`ilerine orantılı olarak mahsup edilir.
DÖRDÜNCÜBÖLÜM
Tecil,tehir, gecikme zammı
Tecil:
Madde 48 (Değişik birinci fıkra: 30/5/1985 - 3209/1 md.) Ammeborcunun vadesinde ödenmesi veya haczin tatbiki veyahut haczolunmuş mallarınparaya çevrilmesi amme borçlusunu çok zor duruma düşürecekse, borçlu tarafındanyazı ile istenmiş ve teminat gösterilmiş olmak şartıyla, alacaklı amme idaresinceveya yetkili kılacağı makamlarca; amme alacağı 36 ayı geçmemek üzere ve faiz alınarak tecilolunabilir. (1)
(Ek fıkra: 4/6/2008-5766/6 md.) Şu kadar ki, amme borçlusununalacaklı tahsil daireleri itibarıyla tecil edilen borçlarının toplamı ellibin YeniTürk Lirasını (bu tutar dahil) aşmadığı takdirde teminat şartı aranılmaz. Bututarın üzerindeki amme alacaklarının tecilinde, gösterilmesi zorunlu teminattutarı ellibin Yeni Türk Lirasını aşan kısmın yarısıdır. Bakanlar Kurulu; bututarı on katına kadar artırmaya, yarısına kadar indirmeye, yeniden kanunitutarına getirmeye ve alacaklı amme idareleri itibarıyla bu hadler arasındafarklı tutar belirlemeye yetkilidir.
(Ek fıkra: 31/1/1984 - 2975/6 md.) Borcunun tecilini talep eden ancak, talepleri uygun görülmeyerekreddedilen borçlular söz konusu borçlarını reddin tebliği tarihinden itibarenidarece 30 güne kadar verilebilecek ödeme süresi içinde ödedikleri takdirde buamme alacağı ödendiği tarihe kadar faiz alınmak suretiyle tecil olunur.
Tecil salahiyetini kullanacak ve bu salahiyetidevredecek olanlar, Devlete ait amme alacaklarında ilgili vekiller, vilayethususi idarelerine ait amme alacaklarında valiler, belediyelere ait ammealacaklarında belediye reisleridir.
(Değişik fıkra:4/6/2008-5766/6 md.) Haciz yapılmışsa mahcuz mal, değeri tutarınca teminatyerine geçer. Tecil edilen amme alacakları ile ilgili olarak daha önce tatbikedilen ve borcun tamamını karşılayacak değerde olan hacizler, yapılan ödemelernispetinde kaldırılır ve buna isabet eden teminat iade edilir. Ancak, mahcuzmalların değeri tecil edilen borç tutarından az, zorunlu teminat tutarındanfazla olması halinde, tatbik edilen hacizler, tecil şartlarına uygun olarakyapılan ödemeler neticesinde kalan tecilli borç tutarı mahcuz mal değerininaltına inmediği müddetçe kaldırılmaz. Tecilli borca karşılık alınan teminatise, tecil şartlarına uygun olarak yapılan ödemeler neticesinde kalan tecilliborç tutarının zorunlu teminat tutarının altına inmesi durumunda, yapılanödemeler nispetinde kaldırılır.
(1) 4/6/2008tarihli ve 5766 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle; bu fıkrada yer alan"vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı,vergi cezası, para cezası ve gecikme zammı alacakları iki yılı, bu alacaklardışında kalan amme alacakları ise beş yılı" ibaresi "amme alacağı 36ayı" şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
2492
(Değişik fıkra:4/6/2008-5766/6 md.) Tecil salahiyetini kullanacak ve bu salahiyetidevredecek olan makamlar; tecil edilecek amme alacaklarını tür ve tutar olarakbelirlemeye, amme borçlusunun faaliyetine devam edip etmediğini esas alaraktecil edilecek alacakları tespit etmeye, tecilde taksit zamanlarını ve diğerşartları tayin etmeye ayrıca 213 sayılı Kanuna göre Maliye Bakanlığınca ilanedilen mücbir sebep hali kapsamındaki amme borçlularının, mücbir sebep halininsona erdiği tarihe kadar ödemeleri gereken amme borçları ile mücbir sebepnedeniyle ödeme süreleri ertelenen amme borçlarını faiz alınmaksızın veyayürürlükteki faiz oranından daha düşük faiz oranıyla tecil etmeye yetkilidir. (1)(2)
Tecil şartlarına riayet edilmemesi, değerini kaybedenteminatın veya mahcuz malların tamamlanmaması veya yerlerine başkalarınıngösterilmemesi hallerinde amme alacağı muaccel olur. (Ek: 25/5/1995-4108/13 md.) Tecil edilen amme alacağının gecikmezammı tatbik edilmeyen alacaklardanolması halinde, ödenen tecil faizleri iade veya mahsup edilmez.
Vergiye uyumlu mükelleflerin borçlarınıntecili:
Madde 48/A- (Ek:18/5/2017-7020/7 md.)
Devlete ait olup Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince takipedilen ve 213 sayılı Kanun kapsamına giren vergi, resim, harç ve cezalar ile bualacaklara bağlı gecikme faizi ve gecikme zammının vadesinde ödenmesi veyahaczin tatbiki veyahut haczolunmuş malların paraya çevrilmesi amme borçlusunuçok zor duruma düşürecekse, borçlu tarafından yazı ile istenmiş olmak veaşağıdaki şartları taşımak koşuluyla vadesi bir yılı geçmemiş alacaklar, MaliyeBakanınca 36 ayı geçmemek üzere faiz ve teminat alınarak tecil olunabilir.
Madde hükmünden yararlanacak borçlunun;
1. Başvuru tarihi itibarıyla en az 3 yıl süreyle; ticari, zirai veyamesleki faaliyetleri nedeniyle yıllık gelir veya kurumlar vergisi mükellefiolması,
2. Başvuru tarihinden geriye doğru 3 yıla ait vergi beyannamelerinikanuni sürelerinde vermiş olması (Kanuni süresinde verilen bir beyannameyeilişkin olarak kanuni süresinden sonra düzeltme amacıyla veya pişmanlıklaverilen beyannameler bu şartın ihlali sayılmaz.),
3. Bu madde kapsamına giren ve başvuru tarihi itibarıyla vadesi 1 yılıgeçmemiş borcunun borç ödemede hüsnüniyet sahibi olmasına rağmen ödenememişolması,
şarttır. Şu kadar ki, bu madde ile 48 inci maddeye göre tecil edilenveya özel kanunlara göre ödeme planına bağlanan borcun bulunması maddehükmünden yararlanılmasına engel teşkil etmez.
Bu madde kapsamında tecil edilen alacaklara, 48 inci maddeye görebelirlenen oranda faiz tatbik edilir.
(1) 31/10/2012 tarihli ve 6358 sayılıKanunun 21 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan tayin etmeye ibaresindensonra gelmek üzere ayrıca 213 sayılı Kanuna göre doğal afetler nedeniyle ilanedilen mücbir sebep hali kapsamındaki amme borçlularının, mücbir sebep halininsona erdiği tarihe kadar ödemeleri gereken amme borçları ile mücbir sebepnedeniyle ödeme süreleri ertelenen amme borçlarını faiz alınmaksızın veyayürürlükteki faiz oranından daha düşük faiz oranıyla tecil etmeye ibaresieklenmiştir.
(2)18/5/2017tarihli ve 7020 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan doğalafetler nedeniyle ibaresi Maliye Bakanlığınca şeklinde değiştirilmiştir.
2492-1
Amme borçlusunun alacaklı tahsil daireleri itibarıyla tecil edilenborçlarının toplamı beşyüz bin Türk lirasını (bu tutar dâhil) aşmadığı takdirdeteminat şartı aranmaz. Bu tutarın üzerindeki amme alacaklarının tecilinde,gösterilmesi zorunlu teminat tutarı beşyüz bin Türk lirasını aşan kısmın%25idir.
Bakanlar Kurulu;
1. Teminatsız tecil tutarını; yarısına kadar indirmeye, yeniden kanunitutarına getirmeye, zorunlu teminat oranını %50ye kadar artırmaya, sıfırakadar indirmeye, yeniden kanuni orana getirmeye,
2. Borçlunun çok zor durum hâlinin tespitinde kullanılmak üzerevarlıklar, yükümlülükler ve nakit akımlarını esas alan mali göstergeler ilemali durumu tespite yarayan diğer ölçütlere dayalı kriterleri belirlemeye,belirlenen kriterler çerçevesinde çok zor durum hâlini derecelendirmeye ve budereceleri dikkate alarak;
a) Tecil süresini 60 aya kadar uzatmaya,
b) Farklı faiz oranları belirlemeye,
3. Tecil edilecek gecikme zammını, Türkiye İstatistik Kurumunun her ayiçin belirlediği Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksinin (Yİ-ÜFE) aylık değişimoranları esas alınarak hesaplatmaya,
4. Madde hükmünü, alacaklı diğer amme idarelerini, alacak türlerini veuyumlu borçlu kapsamına girebilecek borçlu kriterlerini belirleyerekuygulatmaya (Devlete ait olup Maliye Bakanlığına bağlı olanlar dışındaki tahsildairelerince takip edilen alacaklar dâhil),
yetkilidir. Bu fıkranın (4) numaralı bendindeki yetkinin kullanılmasıhâlinde bu madde ile Maliye Bakanına tanınan yetkiler 48 inci maddedetanımlanan alacaklı amme idarelerinin tecile yetkili makamları tarafındankullanılır.
Maliye Bakanı;
1. Tecil edilecek amme alacağını tür ve tutar olarak belirlemeye,
2. Tecilde taksit zamanlarını, ödemelerin başlayacağı ayı, tecil taleptarihini takip eden aydan başlamak üzere 12 ayı geçmeyecek şekilde belirlemeye,ödeme dönemlerini, azami altı ayda bir yapılacak şekilde düzenlemeye,
3. Tecilde diğer şartları belirlemeye,
yetkilidir.
Maliye Bakanı, tecil yetkisini, sınırlarını açıkça belirtmek ve yazılıolmak şartıyla oluşturulacak tecil komisyonlarına devredebilir. Komisyonlarınteşkili ile çalışma usul ve esasları Maliye Bakanınca belirlenir.
Tecil şartlarına riayet edilmemesi nedeniyle muaccel olan ammealacağının tecili, talep edilmesi hâlinde en fazla iki defa geçerlisayılabilir.
Haciz yapılmışsa mahcuz mal, değeri tutarınca teminat yerine geçer.Tecil edilen amme alacakları ile ilgili olarak daha önce tatbik edilen veborcun tamamını karşılayacak değerde olan hacizler, yapılan ödemeler nispetindekaldırılır ve buna isabet eden teminat iade edilir. Ancak, mahcuz mallarındeğeri tecil edilen borç tutarından az, zorunlu teminat tutarından fazla olmasıhâlinde, tatbik edilen hacizler, tecil şartlarına uygun olarak yapılan ödemelerneticesinde kalan tecilli borç tutarı mahcuz mal değerinin altına inmediğimüddetçe kaldırılmaz. Tecilli borca karşılık alınan teminat ise, tecilşartlarına uygun olarak yapılan ödemeler neticesinde kalan tecilli borçtutarının zorunlu teminat tutarının altına inmesi durumunda, yapılan ödemelernispetinde kaldırılır.
2492-2
Tecil edilen amme alacağının ikimilyon Türk lirasını (bu tutar dâhil)aşmaması, mahcuz malın 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (5) numaralıbendinde sayılan mal olması ve bu Kanuna göre belirlenmiş değerinin %50sindenaşağı olmamak üzere satış bedelinin %50sinin tahsil dairesine ödenmesişartıyla mahcuz malın satışına izin verilir. Bu takdirde, kalan tecilli borçtutarı için zorunlu teminat tutarını karşılayacak mahcuz mal ve/veya teminatbulunması şartıyla satılan mal üzerindeki haciz kaldırılır. Bu hüküm ikimilyonTürk lirasını aşan tecilli borçlarda, değeri ikimilyon Türk lirasına kadar olanmahcuz mallar için uygulanır.
Tecil şartlarına riayet edilmemesi hâlinde tecil talep tarihindenitibaren 5 yıl geçmedikçe bu madde hükümlerinden, sekizinci fıkra hükümlerisaklı kalmak kaydıyla, yararlanılamaz.
Bu madde kapsamında tecil edilen amme alacakları hakkında 48 incimaddenin yedinci fıkrası hükümleri uygulanır ve tecil edilen gecikme zammının(Yİ-ÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanmış olması hâlindegecikme zammı hesabı 51 inci maddeye göre düzeltilir.
Muhtelifkanunlarda vergi borcu bulunmadığına ilişkin şartları içeren hükümlerçerçevesinde 48 inci maddeye yapılan atıflar bu maddeye de yapılmış sayılır.
İcranınkaza mercilerince tehiri: (1)
Madde 49 İdarece tecil edilmiş bir amme alacağı hakkında kaza mercilerince icranıntehiri kararı verilmişse: Kaza mercilerinin tehir müddeti tecil müddetinden azolduğu takdirde; tecil olunan alacak icranın tehiri müddetinin sonundan tecilmüddeti sonuna kadar olan müddet içinde ve kaza mercilerinin tehiri dolayısiylezamanında ödenmemiş borç miktariyle birlikte yeniden taksite bağlanarak alınır.Kaza mercilerinin tehir müddeti tecil müddetinden çok ise; evvelce yapılantecil hükümsüzdür.
Takibatın kaza mercilerince tehiri kanuni tecilmüddetini aştığı takdirde tecil müddeti uzatılmaz.
Ölümhalinde takibin geri bırakılması:
Madde 50 Karısıyahut kocası, kan ve sıhriyet itibariyle usul veya furuundan birisi ölen borçluhakkındaki takip ölüm günü ile beraber üç gün için geri bırakılır.
Borçlunun ölümü halinde terekenin borçlarından dolayıölüm günü ile beraber üç gün için takip geri bırakılır. Üç günün bitimindeterekenin borçları için takibata devam olunur.
Mirasçılar, mirası kabul veya ret etmemişlerse buhususta Medeni Kanundaki muayyen müddetler geçinceye kadar takip geribırakılır.
Gecikme Zammı, Nispet ve Hesabı:
Madde 51-(Değişik: 25/12/2003-5035/4 md.)(2)
Ammealacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihindenitibaren her ay için ayrı ayrı % 4 oranında gecikme zammı tatbik olunur. Aykesirlerine isabet eden gecikme zammı günlük olarak hesap edilir.
(1) 4/6/2008 tarihli ve 5766 sayılıKanunun 7 nci maddesiyle; bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan "iki senelik" ibaresi "kanuni"şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 19/10/2010 tarihli ve 27734 sayılı ResmiGazetede yayımlanan 12/10/2010 tarihli ve 2010/965 sayılı Bakanlar KuruluKararının eki Kararın 1 inci maddesiyle, birinci fıkrada yer alan gecikme zammı oranı her ay için ayrı ayrı uygulanmaküzere %1,40 olarak belirlenmiştir.
2492-3
Gecikme zammı birmilyon liradan az olamaz.
Gecikme zammı; 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göreuygulanan vergi ziyaı cezalarında bu madde uyarınca belirlenen oranda,mahkemeler tarafından verilen ve ceza mahiyetinde olan amme alacaklarında isebu oranın yarısı ölçüsünde uygulanır. Bunların dışındaki ceza mahiyetinde olanamme alacaklarına gecikme zammı tatbik edilmez.
BakanlarKurulu, gecikme zammı oranlarını aylar itibarıyla topluca veya her ay için ayrıayrı, yüzde onuna kadar indirmeye, gecikme zammı oranı ile gecikme zammı asgaritutarını iki katına kadar artırmaya, ayrıca gecikme zammı oranını aylaritibarıyla farklı olarak belirlemeye ve gecikme zammını bileşik faiz usulüyleaylık, üç aylık, altı aylık veya yıllık olarak hesaplatmaya yetkilidir.
Gecikmezammında tatbik müddeti ve diğer hükümler:
Madde 52 (Değişik: 31/1/1984 - 2975/8 md.)
Gecikme zammının tatbik müddeti,amme alacağının tecilinde tecilin yapıldığı, iflas halinde iflasın açıldığı,aciz halinde bu durumun sabit olduğu güne kadar olan müddettir.
Gecikme zammının önceden borçluyabildirilmesi gerekmez.
Aslın ödenmiş olması gecikmezammının takip ve tahsiline mani değildir.
Köylerdegecikme zammı:
Madde 53 (Değişik birinci fıkra: 26/11/1980 - 2347/5 md.) MaliyeBakanlığınca tespit ve ilan edilecek vergiler hariç olmak üzere belediyesınırları dışındaki köylerde tahsildarlar tarafından tahsil olunan ammealacakları ödeme süresi içinde ödenmediği takdirde bunlar için yalnız % 10gecikme zammı uygulanır.
Ödeme müddeti geçmiş olmasınarağmen tahsildarların gidemediği köylerdeki borçlulara bu zam, tahsildarın ilkuğradığı zaman içinde borçlarını ödemedikleri takdirde tatbik olunur.
İKİNCiKISIM
Ammealacağının cebren tahsili
BİRİNCİBÖLÜM
Cebrentahsil ve takip esasları
Cebrentahsil ve şekilleri:
Madde 54 Ödeme müddeti içinde ödenmiyen amme alacağı tahsildairesince cebren tahsil olunur. Cebren tahsil aşağıdaki şekillerden herhangibirinin tatbikı suretiyle yapılır:
1. Amme borçlusu tahsil dairesineteminat göstermişse, teminatın paraya çevrilmesi yahut kefilin takibi,
2. Amme borçlusunun borcuna yetecekmiktardaki mallarının haczedilerek paraya çevrilmesi,
3. Gerekli şartlar bulunduğutakdirde borçlunun iflasının istenmesi.
2493
Ödemeemri:
Madde 55 Amme alacağını vadesinde ödemiyenlere, 7 gün içindeborçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir "ödemeemri" ile tebliğ olunur.
Ödeme emrinde borcun asıl veferilerinin mahiyet ve miktarları, nereye ödeneceği, müddetinde ödemediği veyamal bildiriminde bulunmadığı takdirde borcun cebren tahsil ve borçlunun malbildiriminde bulununcaya kadar üç ayı geçmemek üzere hapis ile tazyikolunacağı, gerçeğe aykırı bildirimde bulunduğu takdirde hapis ilecezalandırılacağı kayıtlı bulunur. Ayrıca, borçlunun 114 üncü maddedekivazifeleri ve bu vazifeleri yerine getirmediği takdirde hakkında tatbikedilecek olan ceza bu ödeme emrinde kendisine bildirilir.
Belediye hududu dışındaki köylerdebulunan borçlulara ödeme emirleri muhtarlıkça tebliğ olunur. Ödeme emirlerininmuhtarlığa tevdii tarihinden itibaren 15 gün içinde tebligat yapılmadığıtakdirde ödeme emirleri tebliğ edilmemiş olan borçluların isimleri ödeme emrihüküm ve mahiyetindeki bir "ödeme cetveline" alınarak borçlularborçlarını ödemeye ve mal bildiriminde bulunmaya çağırılırlar. Ödeme cetveliköy ihtiyar kurulu kapısına bir örneği de köyde herkesin görebileceği umumi birmahalle 10 gün müddetle asılmak suretiyle tebliğ olunur ve cetvelin asıldığıköy muhtarlığınca münadi vasıtasiyle ilan olunur. Cetvel asılırken veindirilirken keyfiyet muhtarlıkça zabıt varakasiyle tesbit edilir. Cebrentahsil ve takip ödeme emrinin tebliği veya ödeme cetvelinin indirilmesitarihinde başlamış olur.
Borcunu vadesinde ödemiyenlere aitmalları elinde bulunduran üçüncü şahıslardan bu malları 7 gün içindebildirmeleri istenir.
Teminatlıalacaklarda takip:
Madde 56 Karşılığında teminat gösterilmiş bulunan amme alacağıvadesinde ödenmediği takdirde, borcun 7 gün içinde ödenmesi, aksi haldeteminatın paraya çevrileceği veya diğer şekillerle cebren tahsile devamolunacağı borçluya bildirilir. 7 gün içinde borç ödenmediği takdirde teminat bukanun hükümlerine göre paraya çevrilerek amme alacağı tahsil edilir.
Kefilve yabancı şahıs veya kurumlar mümessillerini takip:
Madde 57 Kefil ve yabancı şahıs veya kurumların mümessilleri bukanun hükümlerine göre ve aynen asıl borçluların tabi tutuldukları usullerletakip olunur.
Ödemeemrine itiraz:
Madde 58 Kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahıs, böyle birborcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğtarihinden itibaren 7 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerinebakan vergi itiraz komisyonu nezdinde itirazda bulunabilir. İtirazın şekli,incelenmesi ve itiraz incelemelerinin iadesi hususlarında Vergi Usul Kanunuhükümleri tatbik olunur.
Borcun bir kısmına itiraz edenborçlunun o kısmın cihet ve miktarını açıkça göstermesi lazımdır, aksi haldeitiraz edilmemiş sayılır.
(Mülga üçüncü fıkra: 28/1/2010-5951/1 md.)
İtiraz komisyonu bu itirazları engeç 7 gün içinde karara bağlamak mecburiyetindedir.
İtirazında tamamen veya kısmenhaksız çıkan borçludan, hakkındaki itirazın reddolunduğu miktardaki ammealacağı % 10 zamla tahsil edilir.
İtiraz komisyonlarının bu konudakikararları kesindir.
2494
Borcun tamamına bu madde gereğince vakı itirazlarıntamamen veya kısmen reddi halinde, borçlu ret kararının kendisine tebliğitarihinden itibaren 7 gün içinde mal bildiriminde bulunmak mecburiyetindedir.
Borcun bir kısmına karşı bu maddegereğince vakı itirazlar mal bildiriminde bulunma müddetini uzatamaz.
Mal bildirimi:
Madde 59 Mal bildirimi, borçlunun gerek kendisinde, gerekseüçüncü şahıslar elinde bulunan mal, alacak ve haklarından borcuna yetecekmiktarın, nevini, mahiyetini, vasfını, değerini ve her türlü gelirlerini veyahaczi kabil mal veya geliri bulunmadığını ve yaşayış tarzına göre geçimkaynaklarını ve buna nazaran borcunu ne suretle ödiyebileceğini yazı ile veyasözle tahsil dairesine bildirmesidir.
(Değişik: 26/11/1980 - 2347/6 md.) Köylerde mal bildirimi, MaliyeBakanlığınca tespit ve ilan edilecek vergiler dışında kalan amme borçları içinköy muhtarlığına da yapılabilir.
Sözle bildirim halinde kayfiyet birzabıtla tesbit edilir. Her iki halde bildirimin yapıldığına dair ammeborçlusuna pulsuz makbuz verilir.
Mal bildiriminde bulunmıyanlar:
Madde 60 (Değişik: 13/6/1963 - 251/2 md.)
Kendisine ödeme emri tebliğ edilenborçlu, 7 günlük müddet içinde borcunu ödemediği ve mal bildiriminde debulunmadığı takdirde mal bildiriminde bulununcaya kadar bir defaya mahsus olmakve üç ayı geçmemek üzere hapisle tazyik olunur.
Hapisle tazyik kararı, ödemeemrinin tebliğini ve 7 günlük müddetin bitmesini mütaakıp tahsil dairesininyazılı talebi üzerine icra tetkik mercii hakimi tarafından verilir.
Bu kararlar Cumhuriyet Savcılığıncaderhal infaz olunur.
İcra tetkik mercii hakimitarafından verilen hapsen tazyik kararları her türlü harc ve resimden muaftır.
Mal edinme ve mal artmaları:
Madde 61 Mal bildiriminde, malı olmadığını gösteren veyahut borcayetecek kadar mal göstermemiş olan borçlu, sonradan edindiği malları vegelirindeki artmaları, edinme ve artma tarihinden başlıyarak 15 gün içindetahsil dairesine bildirmeye mecburdur.
Haciz:
Madde 62 Borçlunun, mal bildiriminde gösterilen veya tahsildairesince tesbit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul mallarıile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarıtahsil dairesince haczolunur.
(Ekfıkra: 16/7/2004-5228/12 md.) Maliye Bakanlığı amme alacaklarının takibindehaczolunacak malların tespiti amacıyla yapılacak mal varlığı araştırmasınınşekli, alanı ve kapsamı ile araştırma yapılacak amme alacaklarının türü vetutarını belirlemeye yetkilidir. Bu yetki alacaklı amme idaresi itibarıyla dakullanılabilir.
Borçlu tarafından başkasının olduğubeyan veya üçüncü şahıs tarafından ihtiyaten haciz veya istihkak iddia edilmişbulunan malların haczi en sonraya bırakılır.
Ancak haczolunan gayrimenkulartırmaya çıkarılmadan, borçlu, borcun itfasına yetecek menkul mal veya vadesigelmiş sağlam alacak gösterirse gayrimenkul üzerinde haciz baki kalmak üzeregösterilen menkul veya alacak da haczolunur.
Şu kadar ki, bu suretle mahcuzkalan gayrimenkulün idare ve işletmesine ve hasılat ve menfaatlerine tahsildairesi müdahale etmez.
Tahsil dairesi alacaklı ammeidaresi ile borçlunun menfaatlerini mümkün olduğu kadar telif etmeklemükelleftir.
2495
Diğer hakların paraya çevrilmesi:
Madde 63 Tahsil dairesi, borçlunun haklarını tasfiye bakımındanonun haiz olduğu bütün salahiyetleri kullanarak bir intifa hakkı veya taksimedilmemiş bir miras veya iştirak halinde tasarruf olunan bir mal hissesi gibimalların paraya çevrilebilir hale gelmesini genel hükümler dairesinde sağlar.Bu suretle paraya çevrilebilir hale gelen mallar hakkında da bu kanun hükümleritatbik olunur.
Hacizvarakası:
Madde 64 (Değişik birinci fıkra: 25/5/1995 - 4108/14 md.) Hacizmuameleleri, tahsil dairelerince düzenlenen ve alacaklı amme idaresinin,mahalli en büyük memuru veya tevkil edeceği memur tarafından tasdik edilenhaciz varakalarına dayanılarak yapılır.
Bu varakaların şekli ve ihtivaedeceği bilgiler Maliye Vekaletince belirtilir.
Köylerdehaciz:
Madde 65 Köylerde ve Köy Kanunu tatbik edilen bucaklarda menkulmal haczi haciz varakası üzerine köy ihtiyar kurullarınca yapılır.
(Değişik: 26/11/1980 - 2347/7 md.) Bu yerlerde gerek görülenhallerde Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek vergiler için muhtarınveya ihtiyar kurulu üyelerinden birinin huzuriyle tahsil dairesine menkul malhaczi yaptırmaya o mahallin en büyük mal memuru yetkilidir.
Borçluelinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları:
Madde 66 Borçlu, elinde bulunan bir malı üçüncü şahsın mülkü veyarehni olarak gösterdiği yahut üçüncü bir şahıs tarafından o mal üzerindemülkiyet veya rehin hakkı iddia edildiği takdirde, haczi yapan memur bunu hacizzaptına geçirir. Keyfiyet, iddia borçlu tarafından yapılmışsa üçüncü şahsa,üçüncü şahıs tarafından yapılmışsa borçluya bildirilir.
Tahsil dairesi, haciz zaptınıaldığı tarihten itibaren 7 gün içinde iddiayı reddetmediği takdirde istihkakiddiasını kabul etmiş sayılır. Üçüncü şahıs, tebliğ tarihinden itibaren 7 güniçinde itiraz etmediği takdirde istihkak iddiası dinlenmez.
İstihkak iddiası tahsil dairesincekabul edilmez veya borçlu tarafından istihkak iddiasına itiraz edilirse, 7 güniçinde mahkemeye müracaat etmesi lüzumu tahsil dairesince üçüncü şahsabildirilir. Müddetinde dava açılmadığı takdirde istihkak iddiasındanvazgeçilmiş sayılır.
Üçüncüşahıs elinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları:
Madde 67 Haczedilen mal borçlunun elinde olmayıp da; mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı iddiaeden üçüncü bir şahıs elinde ise keyfiyet, haczi yapan memur tarafından hacizzaptına geçirilir. Malın borçluya ait olduğu iddiasında bulunan tahsil dairesikeyfiyeti alacaklı amme idaresine bildirir. Alacaklı amme idaresi bildirmetarihinden itibaren 15 gün içinde dava açmadığı takdirde istihkak iddiası kabuledilmiş sayılır.
Borçlu ile birlikte ikamet etmekteolan şahıslar tarafından istihkak iddiasında bulunulduğu takdirde mal borçlununelinde sayılır.
İstihkakiddiaları ile ilgili diğer hükümler:
Madde 68 İstihkak davalarına bakmaya haczi yapan tahsildairesinin bulunduğu mahal mahkemesi salahiyetlidir. İstihkak davaları diğerişlere takdimen görülür.
2496
Davacı takibin tehirini istediğitakdirde kendisinde mevcut delillerin mahiyetine göre ve muhtemel zarara karşıkafi teminat alınmak suretiyle takibin tehirine mahkemece kararverilebilir.
İstihkak davası üzerine takibintehirine karar verilir ve neticede dava reddolunursa, dava mevzuunu teşkil edenmahcuz malın değerinin % 10 u tutarında tazminat hükmolunur.
Ammeidareleri arasında hacze iştirak:
Madde 69 Her amme idaresi, diğer bir amme idaresi tarafındanyapılan hacizlere, amme alacağı bu haciz tarihinden önce tahakkuk etmiş olmakşartiyle, haczedilen mallardan herhangi biri paraya çevrilinceye kadar iştirakedebilir.
Hacze iştirak halinde, hacizlimalın bedelinden ilk önce haczi yapan dairenin alacağı tahsil olunur. Artanıhacze iştirak tarihi sırası ile alacaklarına mahsup edilmek üzere, haczeiştirak eden dairelere ödenir.
Haczedilemiyecekmallar:
Madde 70 Aşağıda gösterilen mallar haczedilemez:
1. (Değişik: 4/5/1994 - 3986/16 md.) 233 sayılı Kamu İktisadiTeşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi iktisadi devletteşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları, bunların müesseseleri, bağlıortaklıkları, iştirakleri ve mahalli idarelerin malları hariç olmak üzereDevlet malları ile hususi kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar.
2. Borçlunun şahsı ve mesleği içingerekli elbise ve eşyası ile, borçlu ve ailesine gerekli olan yatak takımlarıve ibadete mahsus kitap ve eşyası,
3. Vazgeçilmesi kabil olmıyanmutfak takımı ve pek lüzumlu ev eşyası,
4. Borçlu çiftçi ise kendisinin veailesinin geçimleri için zaruri olan arazi ve çift hayvanları ve taşıtları vediğer teferruat ve tarım aletleri; çiftçi değilse sanat ve mesleği için gerekliolan alet ve edevatı ve kitapları; arabacı, kayıkçı, hamal gibi küçük taşıtsahiplerinin ancak geçimlerini sağlıyan taşıt vasıtaları,
5. Borçlu veya ailesinin geçimleriiçin gerekli ise, borçlunun tercih edeceği bir süt veren mandası veya ineğiveyahut üç keçi veya koyunu ve bunların üç aylık yem ve yataklıkları,
6. Borçlu ve ailesinin iki aylıkyiyecek ve yakacakları ile;
a) Borçlu çiftçi ise ayrıca gelecekmahsul için gerekli olan tohumluğu,
b) Borçlu bağ, bahçe veya meyva vesebze yetiştiricisi ise kendisinin ve ailesinin geçimleri için zaruri olan bağ,bahçe ve bu işler için gerekli bulunan alat ve edevatı, malzemesi ve fide vetohumluğu,
c) Geçimi hayvan yetiştirmeyemunhasır olan borçlunun kendisinin ve ailesinin geçimleri için zaruri olanmiktarda hayvan ile bu hayvanların üç aylık yem ve yataklıkları,
7. Memleketin ordu ve zabıtahizmetlerinde malül olanlara bağlanan emekli aylıkları ile, bu kabil kimselerindul ve yetimlerine bağlanan aylıklar ve ordunun hava ve denizaltı mensuplarınaverilen uçuş ve dalış ikramiyeleri,
8. Bir yardım sandığı veya derneğitarafından hastalık, zaruret ve ölüm gibi hallerde bağlanan aylıklar,
9. Vücut ve sağlık üzerine ikaedilen zararlar için tazminat olarak zarar görenin kendisi veya ailesine toptanveya irat şeklinde verilen veya verilmesi gereken paralar,
10. Askerlik malüllerine, şehityetimlerine verilen harb malüllüğü zammı ile, 1485 sayılı kanun gereğinceverilen tekel beyiyeleri,
11. Borçlunun haline münasip evi"ancak evin değeri fazla ise bedelinden haline münasip bir yeralınabilecek miktarı borçluya bırakılmak üzere haczedilerek satılabilir",
2497
12. (Değişik: 26/11/1980 - 2347/8 md.) Harcırah Kanununa göre yapılanödemeler,
13. (Ek: 26/11/1980-2347/8 md.) 2022 sayılı Kanun uyarınca bağlananaylıklar.
Kısmenhaczedilebilen gelirler:
Madde 71 (Değişik: 26/11/1980 - 2347/9 md.)
Aylıklar, ödenekler, her çeşitücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama bağlı olmayan nafakalar, emeklilikaylıkları, sigorta ve emeklilik sandıkları tarafından bağlanan gelirler kısmenhaczolunabilir. Ancak haczolunacak miktar bunların üçte birinden çok dörttebirinden az olamaz.
Asgari ücreti aşmayan aylıkgelirlerin onda birinden fazlası haczolunamaz.
Yetişmemişmahsullerin haczi:
Madde 72 Yetişmemiş her nevi toprak ve ağaç mahsulleri,yetişmeleri zamanından geriye doğru iki ay içinde haczolunabilir. Bu suretlehaczedilmiş olan mahsullerin borçlu tarafından başkasına devri, haczi yapantahsil dairesine karşı hükümsüz olup takibatın devamına engel olmaz.
Bu hüküm alacağı gayrimenkul rehniile sağlanmış olan alacaklının, mütemmim cüz`ü olarak gayrimenkulün yetişmemişmahsulleri üzerinde haiz olduğu hakkı kaldırmaz. Şu kadar ki, alacaklı rehninparaya çevrilmesi için mahsullerin yetişmesinden önce takip isteğinde bulunmuşolmalıdır.
Haczinneticeleri:
Madde 73 Borçlu, alacaklı amme idaresinin muvafakatini almaksızınhacizli mallarda tasarrufta bulunamaz. Haczi koyan tahsil dairesi buna aykırıhareketin cezayi mucip olduğunu borçluya ihtar eder.
Haczedilmiş olan mal üzerindeüçüncü şahsın zilyedlik hükümlerine istinaden hüsnüniyetle elde ettiği haklarmahfuzdur.
Hüsnüniyet kaidelerine aykırıolarak hacizli mal üzerinde üçüncü şahsın elde ettiği hakların, alacaklınınhaczi ile o mala taallük eden haklarını ihlal ettiği nispette butlanınamahkemece hükmolunur.
Parayaçevirme:
Madde 74 elde edilen her türlü mallar satılarak paraya çevrilir.
Satıştan elde edilen bedelden,takip masrafları ve takip edilen amme alacağı düşüldükten sonra geriye kalankısım borçlunun ödeme zamanı gelmiş veya muacceliyet kesbetmiş borçlarınamahsup edilir ve artanı, hacze iştirak etmiş başka daire yoksa borçluyaverilir, hacze iştirak etmiş başka daire varsa, artan kısımdan evvela budairelerin alacakları ayrıldıktan sonra, bakıyesi borçluya verilir.
Satıştan elde edilecek bedelin ammealacağından önce ödenmesi gereken borçlarla, takip giderlerini geçmiyeceğikesin olarak biliniyorsa, hacizli malın satışını tahsil dairesi tehir edebilir.Şu kadar ki, alacağı amme idaresi alacağından önce gelenlerin takip haklarımahfuzdur.
Acizhali:
Madde 75 Yapılan takip sonunda, borçlunun haczi caiz malıolmadığı veya bulunan malların satış bedeli borcunu karşılamadığı takdirdeborçlu aciz halinde sayılır.
Yapılan takip safhalariyle bakıyeborç miktarı bir aciz fişinde gösterilerek aciz hali tesbit olunur.
2498
Aczin neticeleri:
Madde 76 Aciz halindeki borçlu hakkında teminat ve faiz aranmadan48 inci madde hükmü tatbik olunabilir.
Alacaklı tahsil dairesi acizhalindeki borçlunun mali durumunu zamanaşımı süresi içinde devamlı olarak takipeder.
İKİNCİBÖLÜM
Menkulmalların haczi ve satışı
Menkulmalların haczi:
Madde 77 Her türlü menkul mallar cins ve nevileri, vasıfları,alametleri, sayı ve miktarları ve tahmin edilen değerleri haciz zaptında tesbitedilmek suretiyle haczolunur.
(Ek fıkra: 16/6/2009-5904/24 md.) Resmi sicile kayıtlı olan menkul malların haczi,sicillerine işlenmek üzere sicilin tutulduğu daireye tebliğ edilmek suretiyle de yapılır. Tahsil dairelerince düzenlenen haciz bildirileri, alacaklı tahsildairelerince ya da alacaklı amme idaresi vasıtasıyla, posta yerine elektronikortamda tebliğ edilebilir ve bu tebligata elektronik ortamda cevap verilebilir.Elektronik ortamda yapılacak tebliğe ve cevapların elektronik ortamdaverilebilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığıyetkilidir.
Hacizsırasında bulunacaklar ve haciz zaptı:
Madde 78 Haciz sırasında borçlu veya zilyed veya bunların;vekilleri, işçi, müstahdem veya aileleri efradından birisi kendilerini temsilenbulunur. Bunlar haciz yerinde bulunmaz veya o sırada bulundurulmalarısağlanamazsa gıyapta haciz yapılır. Gıyapta yapılan hacizlerde zabıta memuruveya muhtar veya ihtiyar kurulu üyelerinden biri veya borçlunun veya zilyedinkomşularından iki kişi hazır bulundurulur.
Tanzim edilen haciz zaptında, haczeesas olan haciz varakasının tarih ve numarası, haczin yapıldığı yer, gün vesaat, haczedilen malların neler olduğu, tahmin edilen değerleri, hacizsırasında bulunan kimseler, varsa üçüncü şahısların iddiaları vesair lüzumluhususlar belirtilir, hazır bulunanlarca imzalanarak haciz işi tamamlanır.
Gıyapta yapılan hacizlerde zaptınbir örneği borçlu veya zilyede derhal tebliğ olunur.
Güneş battıktan doğuncaya kadar vetatil günlerinde haciz yapılamaz. Tatil günlerinde veya geceleri çalışılanyerlerde yapılacak hasılat haczi ile borçlunun mal kaçırdığının anlaşıldığıhaller bu hükümden müstesnadır.
Üçüncüşahıslardaki menkul malların, alacak ve hakların haczi:
Madde 79 (Değişik:30/3/2006 5479/5 md.)
Hamiline yazılı olmayan veya cirosu kabil senededayanmayan alacaklar ile maaş, ücret, kira vesaire gibi her türlü hakların vefiilen tutanak düzenlemek suretiyle haczi kabil olmayan üçüncü şahıslardakimenkul malların haczi, borçlu veya zilyed olan veyahut alacak ve haklarıödemesi gereken gerçek ve tüzel kişilere, kurumlara haciz keyfiyetinin tebliğisuretiyle yapılır. Tahsil dairesi tarafından tebliğ edilecek haciz bildirisiile; bundan böyle borcunu ancak tahsil dairesine ödeyebileceği ve ammeborçlusuna yapılacak ödemenin geçerli olmayacağı veya elinde bulundurduğumenkul malı ancak tahsil dairesine teslim edebileceği ve malın amme borçlusunaverilmemesi gerektiği, aksi takdirde amme borçlusuna yapılan ödemeler ile malınbedelini tahsil dairesine ödemek zorunda kalacağı ve bu maddenin üç, dört vebeşinci fıkra hükümleri üçüncü şahsa bildirilir. Tahsil dairelerince düzenlenenhaciz bildirileri, alacaklı tahsil dairelerince ya da alacaklı amme idaresivasıtasıyla, posta yerine elektronik ortamda tebliğ edilebilir ve butebligatlara elektronik ortamda cevap verilebilir. Elektronik ortamda yapılacaktebliğe ve cevapların elektronik ortamda verilebilmesine ilişkin usûl veesasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
2498-1
Tahsil dairelerince düzenlenen haciz bildirileri; ammeborçlusunun hak ve alacaklarının bulunabileceği bankaların şubelerine doğrudanveya mahallindeki tahsil dairesi aracılığı ile tebliğ edileceği gibi MaliyeBakanlığınca belirlenecek tutarın üzerindeki alacaklar için doğrudan bankalarıngenel müdürlüklerine de tebliğ edilebilir. Haciz bildirisi bankanın genelmüdürlüğüne de tebliğ edilmiş ise tüm şubelerini kapsayacak şekilde beyandabulunma yükümlülüğü bankanın genel müdürlüğüne aittir.
Haciz bildirisi tebliğ edilen üçüncü şahıs; borcuolmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haczin tebliğinden önce borcun ödendiği veya malın tüketildiği yada kusuru olmaksızın telef olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmişolduğu gibi bir iddiada ise durumu,haciz bildirisinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde tahsildairesine yazılı olarak bildirmek zorundadır. Üçüncü şahsın süresinde itirazetmemesi halinde, mal elinde ve borç zimmetinde sayılır ve hakkında bu Kanun hükümleri tatbik olunur.
Herhangi bir nedenle itiraz süresinin geçirilmesihalinde üçüncü şahıs, haciz bildirisinin tebliğinden itibaren bir yıl içindegenel mahkemelerde menfi tespit davasıaçmak ve haciz bildirisinin tebliğ edildiği tarih itibarıyla amme borçlusunaborçlu olmadığını veya malın elinde bulunmadığını ispat etmek zorundadır. Menfitespit davası açılması halinde mahkemecebu Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan türden teminat karşılığında takipişlemlerinin durdurulmasına karar verilebilir. Teminat, alacaklı tahsildairesine verilir ve haciz varakasına dayanılarak haczedilir. Taraflar arasındateminata ilişkin olarak çıkan anlaşmazlıklar, takip işlemlerinin durdurulmasıhakkında kararı veren mahkeme tarafından çözümlenir. Davasında haksız çıkanüçüncü şahıs aleyhine, haksız çıktığı tutarın % 10`u tutarında ayrıca inkârtazminatına hükmedilir.
Bu Kanun uyarınca kendisine tebliğ edilen ödeme emrinekarşı dava açıp itirazında kısmen veya tamamen haksız çıkan üçüncü şahıs hakkında,menfi tespit davasının lehine sonuçlanması veya asıl amme borçlusunun takipkonusu amme alacağını tamamen ödemiş olması halinde, bu Kanunun 58 incimaddesinin beşinci fıkrası hükmü uygulanmaz.
Üçüncü şahıs, haciz bildirisi üzerine yedi gün içindealacaklı tahsil dairesine itiraz ettiği takdirde, alacaklı amme idaresi bir yıliçinde, üçüncü şahsın yaptığı itirazın aksini genel mahkemelerde açacağı davadaispat ederek, üçüncü şahsın İcra ve İflas Kanununun 338 inci maddesinin birincifıkrasına göre cezalandırılmasını ve borçlu bulunduğu tutarın ödenmesinehükmedilmesini isteyebilir.
Menkul malların aynen teslimi mümkün olmadığı takdirdedeğeri ödenir. Üçüncü şahısların genel hükümler gereğince asıl borçluya rücuhakları saklıdır.
Zorkullanma:
Madde 80 Haciz tatbikında istendiği takdirde, kilitli ve kapalımahallerin açılması ve her türlü eşyanın gösterilmesi mecburidir.
2499
Gerekirse bu yerler zorlaaçtırılır, kilit ve her türlü tertipler kırılabilir. Haczolunan malların zorlaalınmasında hal ve durumun gerektirdiği her türlü zora başvurulabilir.
Borçlunun üzerinde haczi kabilkıymetli mallar bulunduğu ve kendisi bunları rızasiyle teslim etmediği veyaüzerinde sakladığı takdirde şahsına karşı da zor kullanılır.
Hacizdedeğerleme:
Madde 81 Haczedilen mallara haczi yapan memur tarafından değerbiçilir, borçlunun müracaatı üzerine veya tahsil dairesince lüzum görüldüğütakdirde yeniden bilirkişiye değer biçtirilir.
Haczedilenmenkul malların korunması:
Madde 82 Haczedilen para, kıymetli maden, mücevher, ticari senet,hisse senedi ve tahvil gibi menkul mallar kaybolmalarını ve değiştirilmeleriniönliyecek tedbirler alınarak tahsil dairelerince muhafaza olunur.
Sair menkul mallar uygun bir yerdemuhafaza altına alınır veya güvenilir bir şahsa veyahut güvenilir bir şahsınkefaleti altında borçlunun veya zilyedin kendisinde bırakılır.
Menkulmalları koruyacak olanların mecburiyet ve mesuliyetleri:
Madde 83 Borçlular, zilyedler, güvenilir şahıslar 82 nci maddegereğince kendilerine bırakılan malları, alacaklı amme idarelerince yapılacakilk talep üzerine derhal ve kendilerine teslim edildiği zamanki durumları ilegeri vermek mecburiyetindedirler.
Bu mecburiyeti yerinegetirmiyenler, haklarında yapılacak ceza takibinden başka, bu malların kendilerineatfolunamıyacak bir sebepten dolayı telef veya zayi olduğunu ispat edemedikleritakdirde, geri verilmiyen malların değerleri tutarınca borçlu sayılıp bu kanunhükümleri gereğince takip olunurlar.
Menkulmalların satışı:
Madde 84 Menkul mallar tahsil dairelerince, köylerde ihtiyarkurullarınca haciz yapıldığı tarihin üçüncü gününden itibaren üç ay içindesatışa çıkarılır.
Bozulma, çürüme ve benzerisebeplerle muhafazasına imkan olmıyan veyahut beklediği takdirde mühim birdeğer düşüklüğüne uğraması muhtemel bulunan malların paraya çevrilmesine derhalbaşlanabilir.
Satışşekli, artırma ve ilan:
Madde 85 (Değişik birinci fıkra: 22/7/1998 4369/ 23 md.) Menkulmallar, tahsil dairelerinin satış mahallinde açık artırma ve peşin para ilesatılır. Tahsil dairesince uygun görülmesi halinde, artırma malın mahallinde deyapılabilir. Açık artırma ile satışa çıkarılan mal, artırma sonunda üç defayüksek sesle duyurulduktan sonra en çok artırana ihale edilir. Bozulma, çürümeve benzeri sebeplerle korunması mümkün olmayan ya da beklediği zaman önemli birdeğer düşüklüğüne uğrayacağı anlaşılan mallar en uygun yerde pazarlıkla, borsası bulunan mallar ilgiliborsada satılabilir. İlk artırmada satılamayan malların ikinci artırması birbaşka il veya ilçede yapılabilir.
Gerekli hallerde artırmanınyapılacağı yer, gün ve saat, satılacak malların nevi ve evsafı önceden ilanolunur.
İlanın şekli, artırmanın tarzı,yeri ve günü alacaklı amme idaresinin ve borçlunun menfaatine en uygun gelenşekil göz önünde tutularak alacaklı amme idaresince tesbit olunur.
Satılan mal, bedeli alınmadanteslim edilmez. Tahsil dairesi mal bedelinin ihale gününü takip eden gündenitibaren üç gün içinde ödenmesi için mühlet verebilir.
2500
Birkısım malların satışı ile amme alacağı karşılandığı takdirde geriye kalanmalların satışından vazgeçilir ve bunlar üzerindeki haciz kaldırılır.
Müşterininmalı almaktan vazgeçmesi:
Madde 86 Müşterimalı almaktan vazgeçer veya verilen mühlet içinde bedelin tamamını vermezse malikinci defa artırmaya çıkarılır ve en çok artırana ihale olunur. Mal birincidefa kendisine ihale olunan kimseden, iki ihale arasındaki fark ve diğerzararlar ve % 5 faiz, veya ikinci ihalede talip çıkmaması sebebiyle ihaleyapılamadığı takdirde birinci ihale bedeli ve diğer zararlar ve % 5 faiz,ayrıca bir hüküm alınmasına hacet kalmaksızın bu kanun hükümlerine göre tahsiledilir ve o mal için idarece yapılan her nevi masraflar alınmak suretiyle malkendisine terkolunur. Mal bedeli ihale yapılan şahıstan tahsil edilemediğimüddetçe asıl borçlunun borçlu sıfatı devam eder.
Satılamıyanmenkul mallar:
Madde 87 Haczedilenmenkul mallara verilen bedel 81 inci maddede tesbit olunan değerin % 75 indenaşağı olursa veya hiç alıcı çıkmazsa, ilk artırma tarihinden başlıyarak 15 güniçinde uygun görülen zamanlarda bu mallar tekrar satışa çıkarılır. Bu ikinciartırmada verilen bedel ne olursa olsun satış yapılır.
Menkul mallar yerinde veya başka yere götürüldüğü haldeyine satılmaz veya taşıma giderlerinin çokluğu yüzünden başka yere götürülmesiuygun görülmezse yukardaki 15 günlük sürenin bitmesinden itibaren 6 ay içindepazarlıkla satılır. Bu suretle de satılamadığı takdirde haczedilen mallarborçluya geri verilebilir.
ÜÇÜNCÜBÖLÜM
Gayrimenkulmalların haczi ve satışı
Gayrimenkulmalların, gemilerin haczi:
Madde 88 Hertürlü gayrimenkul malların, gemilerin haczi sicillerine işlenmek üzere hacizkeyfiyetinin tapuya veya gemi sicillerinin tutulduğu daireye tebliğ edilmesisuretiyle yapılır.(Ek cümleler:16/6/2009-5904/25 md.) Tahsil dairelerince düzenlenen haciz bildirileri,alacaklı tahsil dairelerince ya da alacaklı amme idaresi vasıtasıyla, postayerine elektronik ortamda tebliğ edilebilir ve bu tebligatlara elektronikortamda cevap verilebilir. Elektronik ortamda yapılacak tebliğe ve cevaplarınelektronik ortamda verilebilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemeye MaliyeBakanlığı yetkilidir.
Gayrimenkul haczi, bunların hasılat ve menfaatlerine deşamildir. Ancak borçlunun başkaca bir geliri yoksa kendisinin ve ailesiningeçimleri için kafi miktarda mahsulden veya satıldıkça bedelinden münasipmiktarı borçluya bırakılır.
Alacaklı tahsil dairesi, haczedilen gayrimenkul vegemilerin idaresi ve işletilmesi, menfaat ve hasılatın toplanması için gerekentedbirleri alır.
Haczinrehinli alacaklılara bildirilmesi:
Madde 89 Gayrimenkulhaczinde, gayrimenkul kendilerine rehnedilmiş olan alacaklılara tapu dairesincehacizden haber verilir.
Satışve satış komisyonları:
Madde 90 Gayrimenkuller,satış komisyonlarınca açık artırma ile satılır.Satış komisyonu, il ve ilçelerdeen büyük mal memurunun veya tevkil edeceği zatın reisliği altında belediyemeclisi tarafından kendi azası arasından seçilmiş bir zat ile alacaklı ammeidaresinin salahiyetli bir memurundan ve gayrimenkulün bulunduğu yer tapu sicilmuhafızı veya tevkil edeceği zattan teşekkül eder.(1)
Gayrimenkulleredeğer biçme:
Madde 91 Satışaçıkarılacak gayrimenkullere bilirkişinin mütalaası alınmak suretiyle satışkomisyonu tarafından rayiç değer biçilir.
____________________
(1) 28/3/2007tarihli ve 5615 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle bu maddede yer alan"gayrimenkulün bulunduğu yer tapu sicil muhafızından teşekkül eder."ibaresi "gayrimenkulün bulunduğu yer tapu sicil muhafızı veya tevkiledeceği zattan teşekkül eder." şeklinde değiştirilmiş ve metneişlenmiştir.
2501
Gayrimenkullerin satış şartnamesi:
Madde 92 Tahsil dairesi, satılacak gayrimenkul için aşağıdakikayıtları ihtiva eden bir şartname tanzim eder:
1. Gayrimenkul malikinin adı,soyadı ve adresi,
2. Gayrimenkulün bulunduğu mahalle,sokak ve kapı numarası, durumu ve hususi vasıfları,
3. Gayrimenkulün artırmaya esasolarak biçilen rayiç değeri,
4. % 7,5 nispetindeki teminattutarı,
5. Gayrimenkul üzerindeki henüzvadesi gelmemiş rehinler hakkında gerekli bilgilerle, satışın, gayrimenkulüzerindeki irtifak hakları, gayrimenkul mükellefiyetleri, ipotekler, ipotekliborç senetleri, irat senetleriyle birlikte yapılacağı,
6. Gayrimenkulün rehni suretiylesağlanmış muaccel borçlar varsa bunların müşteriye devredilmeyip satışbedelinden tercihan ödeneceği,
7. Ne gibi giderlerin alıcıya aitolacağı.
Gayrimenkulsatışında ilan:
Madde 93 Alacaklı tahsil dairesi gayrimenkul satışını, artırmatarihinden en az 15 gün önce başlamak şartiyle ilan eder. İlanların yer, müddetve şekillerine ait umumi esaslar Maliye Vekaletince tayin olunur.
İlanda, satışın yapılacağı yer,gün, saat ve satılacak gayrimenkulün durumu ile vasıfları gösterilir.
İlanın birer örneği, borçluya,vekil veya mümessiline ve gayrimenkulün tapu sicilinde hakkı kayıtlıbulunanlardan adresi belli olanlara tebliğ olunur.
Gayrimenkulmallarda artırma ve ihale:
Madde 94 Artırmaya iştirak edeceklerden gayrimenkule biçilmişrayiç değerin % 7,5 u nispetinde 10 uncu maddenin 1 ila 4 üncü bentlerindeyazılı teminat alınır.
Gayrimenkul artırma sonunda, üçdefa bağırıldıktan sonra en çok artırana ihale olunur. Şu kadar ki, artırmabedeli gayrimenkul için biçilmiş olan değerin % 75 ini bulmak lazımdır. Şayetamme alacağına ruçhanı olan diğer alacaklar bu gayrimenkul ile temin edilmişise, artırma bedelinin, bu suretle ruçhanı olan alacakların tutarından fazlayaçıkması ve yapılmış ve yapılacak masrafları da karşılaması şarttır.
Gayrimenkulün rehni suretiylesağlanmış muaccel borçlar alıcıya devredilmez, satış bedelinden ödenir.
Haczedilen gayrimenkullerinayrılması mümkün olup da bir kısmının bedeli amme alacağını karşılamaya yettiğitakdirde, borçlu yazı ile istemedikçe artan kısım satılmaz. Gerekirse tapudairesine satılacak kısım tefrik ettirilir.
İhale kararının bir örneği borçluyaveya vekil veya mümessiline ve gayrimenkulün tapu sicilinde hakkı kayıtlıbulunanlardan adresi belli olanlara tebliğ olunur.
Artırmanınuzatılması:
Madde 95 Artırmada yukardaki maddede yazılı miktar elde edilmemişise, en çok artıranın taahhüdü baki kalmak şartiyle artırma 7 gün dahauzatılır. 7 nci günü aynı saatte gayrimenkul en çok artırana ihale edilir.Evvelce yapılan ilanda bu hususlar belirtilir. Şu kadar ki, ruçhanlı alacaklıbulunduğu takdirde ihale bedelinin ruçhanlı alacakla birlikte masrafları daaşması şarttır, aşmazsa satış yapılmaz.
2502
İhalenin yapılamaması:
Madde 96 Artırmalarda istekliçıkmadığı veya teklif edilen bedel 95 inci maddede yazılı olduğu üzere ruçhanlıalacakla, masrafları aşmadığı takdirde amme idaresince teferruğ edilinceyekadar gayrimenkul üzerindeki haciz devam eder.
Bumüddette tahsil dairesine her hangi bir istekli müracaat ettiği takdirde, bumüracaat alacaklı amme idaresince uygun görülmek şartiyle, satış için 7 günlükbir ilan yapılarak gayrimenkul 95 inci madde hükümleri dairesinde en çokartırana ihale olunur. Gayrimenkul teferruğ edilinceye kadar bir istekliçıkmadığı takdirde tahsil dairesi mahcuz malı uygun gördüğü zamanlarda satışaçıkarabilir. Bu takdirde satış ve ilan hakkında yukardaki hükümler ve ihaleiçin de 95 inci madde hükümleri tatbik olunur.
Gayrimenkul satış bedelinintahsili:
Madde 97 Gayrimenkul kendisine ihaleolunan kimse derhal veya verilen mühlet içinde parayı vermezse ihale kararıfeshedilir ve gayrimenkul, satış komisyonunca hemen 7 gün müddetle artırmayaçıkarılır. Bu artırmayı alakadarlara tebliğe hacet olmayıp yalnız ilanla iktifaolunur ve çok artırana ihale edilir.
Birincidefa kendisine ihale yapılan kimse iki ihale arasındaki farktan ve diğerzararlardan mesuldür. İhale farkı ve geçen günlerin faizi ayrıca hükme hacetkalmaksızın teminattan mahsubu yapıldıktan sonra bakıyesi tahsil dairesincetahsil olunur. Faiz % 5 ten hesap olunur. Aradaki farkın amme alacağını aşanmiktarını bundan mesul olan şahıstan tahsil edebilmek üzere malı satılan ammeborçlusuna dairece bir vesika verilir.
Gayrimenkullerin teferruğu ve geriverilmesi:
Madde 98 İkinci artırma tarihindenbaşlıyarak bir yıl içinde gayrimenkul en az bir kere daha satışa çıkarıldığıhalde satılmasına imkan bulunmadığı takdirde gayrimenkul alacaklı ammeidaresinin talebi üzerine ve satış komisyonu karariyle amme idaresince teferruğedilebilir. Teferruğ bedeli, gayrimenkulün biçilen rayiç değerinin % 50 sidir.
Teferruğmuamelesinin ikmalini mütaakıp, takip ve teferruğ masrafları düşüldükten sonraartan bedel borca mahsup edilir. Teferruğ edilen gayrimenkul teferruğ kararıtarihinden itibaren bir yıl müddetle satışa çıkarılamaz.
Borçlusatış komisyonunun teferruğ kararı tarihinden başlıyarak bir yıl içinde ammealacağını, gecikme zamları ile birlikte ödediği takdirde gayrimenkul kendisinegeri verilir. Ferağ masrafı borçluya aittir.
Teferruğkararı verilmeden evvel biçilen rayiç bedelin % 75 i veya fazlasiyle hariçtentalip çıkarsa alacaklı amme idaresi teferruğdan vazgeçer.
İhalenin neticesi fesih ve tescil:
Madde 99 Satış komisyonu tarafındangayrimenkul kendisine ihale edilen alıcı o gayrimenkulün mülkiyetini iktisapetmiş olur. İhalenin feshi gayrimenkulün bulunduğu yerin icra tetkik merciindenşikayet yoliyle istenebilir. İhalenin ilgililere tebliği tarihi şikayet içinmuayyen olan 7 günlük müddete başlangıç sayılır. Tetkik merciinin vereceğikarar 10 gün içinde temyiz olunabilir. Temyiz talebini Temyiz İcra ve İflasDairesi tetkik eder. İhale edilen malın değeri 50.000 Yeni Türk Lirasını aştığıtakdirde murafaa istenebilir. İhalenin feshi veya kaydın tashihi hakkındabaşkaca mahkemeye veya idari kaza mercilerine müracaat olunamaz. Tescil içintapu dairesine yapılacak tebligat şikayet için muayyen müddetin geçmesinden veeğer şikayet edilmişse şikayetin intacından sonra yapılır.(1)
____________________
(1)30/12/2004 tarihli ve 5281 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle, bu maddede yeralan ihale edilen malın değeri iki bin lirayı aştığı takdirde ibaresi, ihaleedilen malın değeri 50.000 Yeni Türk Lirasını aştığı takdirde olarakdeğiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
2503
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İflasyoliyle takip ve konkordato
İflasyoliyle takip:
Madde 100 Amme alacaklarının tahsili için İcra ve İflas Kanunuhükümleri dairesinde amme borçlusunun iflası istenebilir.
İflas dairesi, amme alacaklarınıniflas masasına geçirilmesini temin için, hakkında iflas açılan kimseleri ve basitve adi tasfiye şekillerinden hangisinin tatbik edileceğini bulunduğu yerdekiamme idarelerine zamanında bildirmeye mecburdur.
Konkordato:
Madde101 Ammeidaresi tarafından iflas talebinde bulunulsa dahi tasdik edilen konkordato ammealacakları için mecburi değildir.
ÜÇÜNCÜKISIM
Zamanaşımı,terkin, yasaklar ve cezalar ve son hükümler
BİRİNCİBÖLÜM
Zamanaşımıve terkin
Tahsilzamanaşımı:
Madde 102 Amme alacağı, vadesinin rasladığı takvim yılını takipeden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımınauğrar. Para cezalarına ait hususi kanunlarındaki zamanaşımı hükümlerimahfuzdur.
Zamanaşımından sonra mükellefinrızaen yapacağı ödemeler kabul olunur.
Zamanaşımınınkesilmesi:
Madde 103 Aşağıdaki hallerde tahsil zamanaşımı kesilir:
1. Ödeme,
2. Haciz tatbikı,
3. Cebren tahsil ve takipmuameleleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat,
4. Ödeme emri tebliği,
5. Mal bildirimi, mal edinme ve malartmalarının bildirilmesi,
6. Yukardaki 5 sırada gösterilenmuamelelerden her hangi birinin kefile veya yabancı şahıs ve kurumlarmümessillerine tatbikı veya bunlar tarafından yapılması,
7. İhtilaflı amme alacaklarındakaza mercilerince bozma kararı verilmesi,
8. Amme alacağının teminatabağlanması,
9. Kaza mercilerince icranıntehirine karar verilmesi,
10. İki amme idaresi arasındamevcut bir borç için alacaklı amme idaresi tarafından borçlu amme idaresineborcun ödenmesi için yazı ile müracaat edilmesi.
11. (Ek: 25/12/2003-5035/5 md.) Amme alacağının özel kanunlara göreödenmek üzere müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması.
Kesilmenin rasladığı takvim yılınıtakip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımı yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımınınbir bozma karariyle kesilmesi halinde zamanaşımı başlangıcı yeni vade günününrasladığı; amme alacağının teminata bağlanması veya icranın kaza mercilerincedurdurulması hallerinde zamanaşımı başlangıcı teminatın kalktığı ve durmasüresinin sona erdiği tarihin rasladığı; takvim yılını takip eden takvim yılınınilk günüdür.
Zamanaşımınınişlememesi:
Madde 104 Borçlunun yabancı memlekette bulunması, hileli iflasetmesi veya terekesinin tasfiyesi dolayısiyle hakkında takibat yapılmasınaimkan yoksa bu hallerin devamı müddetince zamanaşımı işlemez.
2504
Zamanaşımı,işlememesi sebeplerinin kalktığı günün bitmesinden itibaren başlar veyadurmasından evvel başlamış olan cereyanına devam eder.
Tabiiafetler sebebiyle terkin:
Madde 105 Yangın,yer sarsıntısı, yer kayması, su basması, kuraklık, don, zararlı hayvan vehaşarat istilası ve bunlara benziyen afetler yüzünden zarara maruz kalanvarlıklarının ve mahsullerinin en az üçte birini kaybedenler adına tahakkukettirilmiş ve afetlerin zarar verdiği gelir kaynakları ile ilgili ammealacakları İcra Vekilleri Heyeti karariyle kısmen veya tamamen terkin olunur.
Bu madde hükmünden faydalanmak için afetin vukuutarihinden itibaren 6 ay içinde ilgili amme idaresine yazı ile müracaatedilmesi şarttır.
Bu madde şümulüne giren bir zararın mevcut olup olmadığımahalli il veya ilçe idare kurullarınca, zararın derecesi, Maliye Vekaletincegenel olarak belirtilecek esaslar dahilinde ilgili amme idarelerince tesbitolunur.
Vergi Usul Kanunu mevzuuna giren amme alacaklarıhakkında mezkür kanunun 105 inci maddesi hükümleri tatbik olunur.
Tahsilimkansızlığı sebebiyle terkin:
Madde 106 (Değişik: 26/11/1980 - 2347/10 md.)
(Değişik birincifıkra: 25/5/1995 - 4108/15 md.) Yapılacak takip sonunda tahsili imkansızveya tahsili için yapılacak giderlerin alacaktan fazla bulunduğu anlaşılan ve213 sayılı Kanun kapsamına giren amme alacaklarında 10 Türk Lirasına (10 TürkLirası dahil), diğer amme alacaklarında 20 Türk Lirasına (20 Türk Lirası dahil)kadar amme alacakları, amme idarelerinde terkin yetkisini haiz olanlar tarafındantahsil zamanaşımı süresi beklenilmeksizin terkin olunabilir. Bakanlar Kurulu,bu tutarları topluca veya ayrı ayrı on katına kadar artırmaya yetkilidir.(1)
(Ek: 3/12/1988 -3505/25 md.) Maliye ve Gümrük Bakanı, yukarıdaki fıkra hükmüne göre terkinedilecek amme alacağının miktarını belirlemeye yetkilidir.
Terkin selahiyetini haiz olanlar bu selahiyetlerintamamını veya bir kısmını mahalli makamlara bırakabilirler.
İKİNCİBÖLÜM
Yasaklarve cezalar
Sırrınifşası:
Madde 107 (Değişik birinci fıkra: 23/1/2008-5728/160 md.) Bukanunun tatbikinde vazifeli bulunan kimseler, bu vazifeleri dolayısıyla ammeborçlusunun ve onunla ilgili kimselerin şahıslarına, mesleklerine, işlerine,muamele ve hesap durumlarına ait öğrendikleri sırlarla, gizli kalması lazım gelendiğer hususları ifşa ettikleri takdirde Türk Ceza Kanununun 239 uncu maddesinegöre cezalandırılır.
(Mülga ikinci fıkra: 23/1/2008-5728/578 md.)
(Üç, dört vebeşinci fıkralar Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)
(Ek fıkra:30/7/2003-4962/3 md.) Bu Kanunun 41 inci maddesine göre amme alacağınıtahsil yetkisi verilen kuruluşlara, yapacakları tahsile yönelik bilgilerin ve22/A maddesine göre borcun olmadığına dair belgeyi arama zorunluluğu getirilenkurum ve kuruluşlara, ödeme ve işleme taraf olanlara ilişkin borç bilgilerininverilmesi sırrın ifşaı sayılmaz; bu kurum ve kuruluşlarda vazifeli bulunankimseler edindikleri bilgileri ifşa ettikleri takdirde birinci fıkra hükmünegöre cezalandırılırlar. Bu bilgilerin verilmesine ilişkin usul ve esaslarMaliye Bakanlığınca belirlenir. (2)
(1) Bufıkrada yer alan, "500.000 liraya kadar (500.000 lira dahil)"ibaresi, 25/12/2003 tarihli ve 5035 sayılı Kanunun 48 inci maddesiyle"5.000.000 liraya kadar (5.000.000 lira dahil)" olarak değiştirilmiş,daha sonra bu ibare 18/2/2009 tarihli ve 5838 sayılı Kanunun 32 nci maddesiyleanlaşılan ve 213 sayılı Kanun kapsamına giren amme alacaklarında 10 TürkLirasına (10 Türk Lirası dahil), diğer amme alacaklarında 20 Türk Lirasına (20Türk Lirası dahil) kadar şeklinde, yine aynı fıkrada yer alan BakanlarKurulu, bu miktarı on katına ibaresi de Bakanlar Kurulu, bu tutarları toplucaveya ayrı ayrı on katına olarakdeğiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) Bufıkrada yer alan tahsile yönelik bilgilerin verilmesi sırrın ifşaı sayılmaz.ibaresi, 18/2/2009 tarihli ve 5838 sayılı Kanunun 32 nci maddesiyle tahsileyönelik bilgilerin ve 22/A maddesine göre borcun olmadığına dair belgeyi aramazorunluluğu getirilen kurum ve kuruluşlara, ödeme ve işleme taraf olanlarailişkin borç bilgilerinin verilmesi sırrın ifşaı sayılmaz; bu kurum vekuruluşlarda vazifeli bulunan kimseler edindikleri bilgileri ifşa ettikleritakdirde birinci fıkra hükmüne göre cezalandırılırlar. olarak değiştirilmiş vemetne işlenmiştir.
2505
Artırmalara katılamıyacak veartırmalardan mal satınalamıyacak olanlar:
Madde 108 Bukanunun tatbikında vazifeli bulunan kimseler, bu kanun gereğince parayaçevrilecek malların artırmasına ne kendi adlarına, ne de diğer kimseler ad vehesabına iştirak edemiyecekleri ve bu artırmalardan mal satınalamıyacaklarıgibi, bu malları üçüncü şahıslar vasıtasiyle veya üçüncü şahıslara satınaldırıponlardan beş sene müddetle teferruğ suretiyle dahi satınalamazlar. Bumemnuiyet, bunların eşlerine ve üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan vesıhri hısımlarına da şamildir. Bu memnuiyet hilafına yapılan ihalelerin 99 uncumaddeye göre feshi istenebilir.
(Değişik ikincifıkra: 23/1/2008-5728/161 md.) Bu madde hükmüneaykırı hareket edenler üç aydan üç yıla kadar hapis cezası ilecezalandırılırlar.
Takdirmuamelelerine ve kararlara iştirak edemiyecek olanlar:
Madde 109 Bukanunun tatbikına satış komisyonu reis ve azasiyle, bilirkişiler ve yine bukanunun tatbikı münasebetiyle kendilerine intikal edecek hadiselerin karara bağlanmasındaitiraz komisyonları reis ve azası:
1. Kendilerine, nişanlılarına ve boşanmış olsalar bileeşlerine,
2. Kan veya sıhri usul ve furuuna, evlatlığına veyakendisini evlat edinene yahut kan hısımlığında üçüncü (bu derece dahil), sıhrihısımlıkta bu hısımlığı meydana getiren evlenme ortadan kalkmış olsa bileüçüncü (bu derece dahil) dereceye kadar olan civar hısımlarına,
3. Kanuni temsilcisi veya vekili bulundukları kimselere,
ait işlerin takdir muamelelerine ve bu işler hakkındaverilecek kararlara iştirak edemezler.
Ammealacağının tahsiline engel olanlar:
Madde 110 Ammealacağının tahsili için hakkında takip muamelelerine başlanan borçlu kısmenveya tamamen tahsile engel olmak veya tahsili zorlaştırmak maksadiylemallarından bir kısmını veya tamamını:
1. Mülkünden çıkararak, telef ederek yahut değerdendüşürerek gerçek surette,
2. (Değişik:23/1/2008-5728/162 md.) Gizleyerek, kaçırarakmuvazaa yolu ile başkasının uhdesine geçirerek veya aslı olmayan borçlar ikrarederek, yahut alındılar vererek gerçeğe aykırı surette, varlığını yokeder veya azaltır ve geri kalan mallar borcu karşılamaya yetmezse altı aydan üçyıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Gerçeğeaykırı bildirimde bulunanlar:
Madde 111 (Değişik: 23/1/2008-5728/163 md.)
BuKanuna göre istenen mal bildirimini gerçeğe aykırı surette yapanlarla, yaşayıştarzları mal bildirimine uymayanlar üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ilecezalandırılır.
Maledinme ve artmalarını bildirmiyenler:
Madde 112 (Değişik: 23/1/2008-5728/164 md.)
Usulüdairesinde mal bildiriminde bulunduktan sonra, edinilen mallarla, her türlümallarında, kazanç ve gelirlerinde olan artmaları 61 inci madde hükümlerigereğince zamanında bildirmemek suretiyle amme alacağının tahsilini engellemişveya zorlaştırmış olanlar bir seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
2506
Amme borçlusuna ait ellerindebulundurdukları malları bildirmiyenler:
Madde 113 (Değişik: 23/1/2008-5728/165 md.)
Ammeborçlusuna ait ellerinde bulundurdukları malları 55 inci maddenin son fıkrasıgereğince yapılan talebe rağmen bildirmeyenler altı aya kadar hapis cezası ilecezalandırılır.
İstenecekbilgileri vermiyenler:
Madde 114 Kendisine ödeme emri tebliğ olunan ve malı olmadığıyolunda bildirimde bulunan amme borçluları bu bildirim ile birlikte veyabildirim tarihinden itibaren 15 gün içinde:
1. En son kanuni ikametgah ve işadreslerini,
2. Varsa devamlı mükellefiyetleribulunan diğer tahsil dairelerini ve amme idarelerini ve bunlardaki hesap vekayıt numaralarını bildirmek, nüfus kayıt suretini vermek mecburiyetindedirler.
(Değişik ikinci fıkra: 23/1/2008-5728/166md.) Bu vazifeyi makbul bir özredayanmadan zamanında yerine getirmeyenler elli güne kadar adlî para cezası ilecezalandırılır.
Suçlarıntakibi:
Madde 115 110 ila 114 üncü maddelerde yazılı suçlar, alacaklıamme idaresinin o mahaldeki en büyük memurunun ihbarı üzerine CumhuriyetSavcılığı tarafından takip olunur.
Bu suçlar bir hükmi şahsın idare vemuamelelerini görme sırasında işlenmiş ise ceza, hükmi şahsın ortaklarından,mümessil ve vekillerinden, tasfiye memurlarından idare meclisi reis veazasından, murakıp ve müfettişlerinden veya müstahdemlerinden muameleyi yapmışolanlar hakkında hükmolunur.
ÜÇÜNCÜBÖLÜM
Sonhükümler
Kaldırılankanun ve hükümler:
Madde 116 Aşağıda yazılı kanun ve hükümler yürürlüktenkaldırılmıştır:
1. 5 Ağustos 1325 tarihli TahsiliEmval Kanunu,
2. 2 Şaban 1327 tarihli TahsiliEmval Kanununun 11 ve 17 nci maddelerine müzeyyel fıkarat hakkındaki 18Kanunusani 1331 tarihli kanun,
3. 26/6/1332 tarihli MaadinNizamnamesinin 57 nci maddesi,
4. 19 Teşrinisani 1336 tarihli ve48 sayılı kanun,
5. 1 Teşrinievvel 1337 tarih ve 156sayılı kanun ile 26/1/1939 tarih ve 3586 sayılı kanunun 2 nci maddesi,
6. 20/5/1933 tarih ve 2184 sayılıkanun,
7. 23/12/1934 tarih ve 2656 sayılıkanun,
8. 4/7/1934 tarih ve 2560 sayılıkanunun 2 nci maddesi,
9. 4/7/1934 tarih ve 2566 sayılıkanunun 12 nci maddesi,
10. 23/12/1935 tarih ve 2871 sayılıkanunun 6 ncı maddesinin son fıkrası,
11. 21/8/1940 tarih ve 3911 sayılıkanun ve bu kanunun 3 üncü maddesi ile ilga edilen suveri tahsiliyesi birkanunu mahsus ile muayyen olmıyan tekalif ve rüsum hakkındaki 12 Kanunusani1331 tarihli kanun,
12. 7.6.1949 tarih ve 5432 sayılıVergi Usul Kanununun 103 üncü maddesinin son fıkrasının (Mükellefin yapacağıvergi ödemeleri kabul olunmaz) hükmü ile 352 nci maddesi ve 377 nci maddesininteminat olarak alınacak mallara ait hükümleri,
2507
13. İcarat ve mukataatı vakfiyeninvergi ile birlikte tahsiline dair 27 Rebiulevvel 1331 tarihli kanunu muvakkatile bu kanunu muaddil 16 Ramazan 1332 ve 26 Temmuz 1330 tarihli kanun,
14. Kanunların, vergi, resim veharçların tahsil gecikme zammına ve tahsil zamanaşımına mütaallik hükümleri.
ErkenÖdemede İndirim
Ek Madde 1 (Ek: 29/8/1996 - 4179/1 md.)
Amme alacağının kanuni ödemesüresinden önce ödenmesinde, aşağıda belirtilen indirim ve esaslar uygulanır:
1. Erken ödemelerde indirim, ödemetarihinden kanuni ödeme süresinin son gününe kadar, her gün için aylık % 4oranında uygulanır.
2. Kanuni ödeme süresinin sonundaartakalan tutarlar, erken ödeme sayılır ve diğer amme alacaklarına mahsupedilinceye kadar (1) numaralı bende göre işlem yapılır. Nakden iadelerdeindirim uygulanmaz.
3. İndirim uygulanacak sürelerinhesabında bir ay 30 gün olarak kabul edilir ve ödemenin yapıldığı gün dikkatealınmaz.
4. Bakanlar Kurulu; (1) numaralıbentte yazılı oranı sıfıra kadar indirmeye, % 8`e kadar artırmaya, amme alacaklarınınnev`i ve vadeleri itibariyle farklı oranlar tespit etmeye yetkilidir. (1)
5. Bu madde hükümlerindenyararlanacak amme alacaklarını nev`ileri ve dönemleri itibariyle sınırlamaya,münhasıran tahakkuk eden amme alacakları için uygulatmaya, indirimin yapılmaşekli ve zamanı ile diğer usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığıyetkilidir.
6. (Ek: 30/7/2003-4962/4 md.) Bu Kanunun 41 inci maddesine göre kredikartı ve benzeri kartlar kullanılmak suretiyle komisyonsuz yapılan ödemelerde,bu madde hükmüne göre indirim uygulamasına esas alınacak ödeme tarihi, paranınalacaklı tahsil dairesi hesabına geçtiği gündür.
TahsiliEmval Kanununa göre başlamış takipler:
Geçici Madde 1 Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvelTahsili Emval Kanununa göre başlamış takiplere ait mütaakıp muameleler bukanunun hükümleri dairesinde cereyan eder.
Bukanunun neşri tarihinde gecikme zammına tabi olmıyan amme alacakları:
Geçici Madde 2 Bu kanunun 51 inci maddesindeki gecikme zamları,halen gecikme zammına tabi olmıyan muaccel amme alacaklarından bu kanunun neşritarihinde ödenmemiş olanların, neşir tarihinden itibaren altı ay içindeödenmiyenleri hakkında da tatbik olunur.
Bukanuna göre takip edilecek vakıf mukataa ve müecceleleri:
Geçici Madde 3 Vakıflar İdaresince tahakkuk ettirilipmükelleflerine şahsan veya bulunamadıkları takdirde ilanen, tebliğ olunup datebliğ tarihinden itibaren 10 gün içinde ödenmiyen vakıf mukataa vemüecceleleri hakkında da bu kanun hükümleri tatbik olunur.
Geçici Madde 4 (Ek: 6/3/1962 - 40/1 md.)
Gelir, Kurumlar, dahilde alınanistihsal, nakliyat ve banka ve sigorta muameleleri vergilerinden, 1/1/1962tarihinde vadesi geçmiş borcu bulunanlardan 48 inci maddeye göre yaptıklarıtecil talepleri bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce reddedilmiş olanlar ilehaklarında aynı madde uygulanmış bulunanların (İktisadi Devlet Teşebbüslerihariç) bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir ay içinde tahsil dairesineyazı ile müracaat etmeleri şartı ile; son durumları yeniden incelenir.
(1) Bu Madde de sözü edilen oranlar için;8/9/1997 tarih ve 97/9942 SayılıBakanlar Kurulu Kararına, R.G: 20/9/1997 -23116 daha önceki değişiklikler için bu Kanunun sonundaki "ÇEŞİTLİMEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ" ne bakınız.
2508
Buinceleme sonunda, zor durumda bulundukları anlaşılanların, bakıye borçları (BuKanunun şümulüne giren borçlardan 1/1/1962 tarihi ile Kanunun yürürlük tarihiarasında cebren veya rızaen tahsilat yapılmış ise taksitlendirilmek suretiyletecil edilecek miktar borç bakıyesidir.) Maliye Bakanlığınca, 48 inci maddedekiiki yıl kaydı ile bağlı olmaksızın; 1962 bütçe yılı sonunu tecavüz etmiyecekşekilde; taksitlendirilmek suretiyle münasip müddetle bir defaya mahsus olmaküzere tecil olunabilir.
Kanunun teminat istenmesi, faizaranması, haczedilmiş malların teminat yerine geçmesi, teminatın değiştirilmesive değerini kaybeden teminatın tamamlanması ile ilgili hükümleri mahfuzdur.
Maliye Bakanlığı bu madde iletanınan tecil yetkisini kısmen veya tamamen mahalli teşkilata devredebilir.
Tecil şartlarına riayet edilmemesi;tahsil dairesince yapılacak yazılı tebliğ üzerine 15 gün içinde değerinikaybeden teminatın veya mahcuz malların tamamlanmaması veya yerine başkalarınıngösterilmemesi hallerinde amme alacağı muaccel olur.
Geçici Madde 5 (Ek: 23/10/1962 - 85/1 md.)
Gelir, kurumlar ve dahilde alınanistihsal vergilerinden 1/1/1962 tarihinde vadesi geçmiş bulunan sınaiişletmeler borçlularından (İktisadi Devlet Teşebbüsleri hariç) 48 inci maddeyegöre yaptıkları tecil talepleri 40 sayılı kanunun yürürlüğünden öncereddedilmiş olanlarla, haklarında mezkür madde hükmü uygulanmış bulunanlar vegeçici 4 üncü maddeye göre yaptıkları tecil talepleri reddedilmiş olanlarla,haklarında mezkür madde hükmü uygulanmış bulunanlar bu kanunun yürürlüğütarihinden itibaren bir ay içinde Maliye vergi tahsil dairelerine yazı ilemüracaat etmeleri şartiyle son durumları yeniden incelenir.
Yapılan incelemede borçlunun,mevcut sınai tesisi satılmaksızın veya sınai tesisin faaliyetinin devamınaimkan bırakmıyacak veya ağır şekilde sekteye uğratacak tedbirlere başvurulmaksızın borcunu ödeyemiyeceği anlaşıldığı takdirde bir defaya mahsusolmak üzere bakiye borçları (500) bin liraya kadar (500 000 lira dahil)olanların borçları Maliye Bakanlığınca, (500) bin liradan yukarı olanlarınborçları Bakanlar Kurulunca (5) seneye kadar tecil olunabilir. Gerekirsetaksitlerin tahsiline en çok üçüncü yıl sonunda başlanır.
Evvelce faaliyette bulunduğu haldebu kanunun yürürlüğü tarihinde mali imkansızlıkları yüzünden faaliyetini tatiletmiş bulunan sınai müesseselerin bu hükümden istifadeleri, tecil muamelesininikmalinden itibaren en geç (6) ay içinde tekrar faaliyete geçmelerine bağlıdır.
Kanunun, teminat istenmesi, faizaranması, haczedilmiş malların teminat yerine geçmesi, teminatın değiştirilmesive değerini kaybeden teminatın tamamlanması ile ilgili hükümleri mahfuzdur.
Maliye Bakanlığı bu madde iletanınan tecil yetkisini kısmen veya tamamen mahalli teşkilatına devredebilir.
Tecil şartlarına riayet edilmemesi,vergi tahsil dairelerince yapılacak yazılı tebliğ üzerine (15) gün içindedeğerini kaybeden teminatın veya mahcuz malların tamamlanmaması veya yerinebaşkalarının gösterilmemesi hallerinde amme alacağı muaccel olur.
Geçici Madde 6 (Ek: 31/1/1984 - 2975/9 md.)
Bu Kanunun değişik 51 ve 52 ncimadde hükümleri, 1/3/1984 tarihinden önce vadesi geldiği halde ödenmemiş ammealacakları hakkında da 1/3/1984 tarihinden itibaren uygulanır.
2508-1
Geçici Madde 7 (Ek: 26/12/1993 - 3946/5md.)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, bu Kanunun3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile değişik 51 inci maddesinin üçüncüfıkrası uyarınca asıl addolunan alacakların tahsiline devam edilir ve bualacaklara asıl addolundukları tarihten ödendikleri tarihe kadar geçen süreiçin gecikme zammı tatbik edilir.
213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre uygulanankaçakçılık, ağır kusur ve kusur cezalarından vadesi bu maddenin yürürlüğegirdiği tarihten önce olanlara gecikme zammı tatbik edilmez.
Geçici Madde 8 (Ek: 17/9/2004 - 5234/7 md.) (1)(2)(3)
31/12/2023 tarihinekadar uygulanmak üzere, özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlar dahil 8.6.1984tarihli ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tâbi iktisadi devletteşekkülleri ve kamu iktisadi kuruluşları ile bunların müesseseleri, bağlıortaklıkları ve iştirakleri, 18.6.1999 tarihli ve 4389 sayılı Kanuna tâbifaaliyeti devam eden kamu bankaları, büyükşehir belediyeleri, belediyeler, ilözel idareleri ve bunlara ait tüzel kişilerin veya bunlara bağlı müstakilbütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşların, Devlete ait olan ve buKanun kapsamına giren borçlarına karşılık, mülkiyeti bu idarelere ait veüzerinde herhangi bir takyidat bulunmayan taşınmazlarından merkezi yönetimkapsamındaki kamu idarelerince ihtiyaç duyulanlar ile 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye AitTaşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda DeğişiklikYapılması Hakkında Kanun kapsamındadeğerlendirilecek olanlar, 4.1.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kanunun 6 ncımaddesine göre oluşturulacak komisyon tarafından takdir edilecek değeriüzerinden, borçlu kurumun da uygun görüşü alınarak bütçenin gelir ve giderhesaplarıyla ilişkilendirilmeksizin Maliye Bakanlığınca satın alınabilir.(2)
Bu idarelerin satınalınan taşınmazlarının tapu işlemlerine esas olan ve yukarıda belirtilenşekilde tespit edilen değerine eşit tutarda Devlete ait olan ve bu Kanunkapsamına giren borçları terkin edilir.
(1) 4/6/2008tarihli ve 5766 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle bu maddenin birinci fıkrasındayer alan "31.12.2007" ibaresi "31/12/2009" şeklinde, daha sonra 28/1/2010 tarihli ve 5951 sayılıKanunun 2 nci maddesiyle 31/12/2009 ibaresi 31/12/2014 şeklindedeğiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 31/5/2012tarihli ve 6322 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasındayer alan 31/12/2014 ibaresi 31/12/2023 şeklinde, genel bütçeye dahildaireler ve katma bütçeli idarelerce ibaresi merkezi yönetim kapsamındakikamu idarelerince şeklinde, 29.1.2004 tarihli ve 5084 sayılı Kanun ibaresi29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz MallarınDeğerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik YapılmasıHakkında Kanunun ek 3 üncü maddesi şeklinde değiştirilmiştir.
(3) 3/4/2013 tarihli ve6456 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan4706sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer VergisiKanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun ek 3 üncü maddesi ibaresi4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma DeğerVergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun şeklindedeğiştirilmiştir.
2508-2
Bu madde hükmü,yukarıda sayılan kuruluşlar dışında kalan, borcunu ödemede çok zor durumadüştüğü inceleme raporu ile tespit edilen ve vergi dairelerine bu Kanunkapsamına giren borcu bulunan diğer mükelleflerin (tüzel kişiliği bulunanlarınortaklarına ait olanlar dahil) taşınmazları için de uygulanabilir.
Bu maddenin uygulanmasınailişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca belirlenir.
Geçici Madde 9 (Ek: 30/3/2006 5479/6md.)
Bumaddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, bu Kanunun 79 uncu maddesine göretebliğ edilen haciz bildirisine süresinde itiraz etmemiş olan ancak hacizbildirisinin tebliğinden itibaren 79 uncu maddede düzenlenen bir yıllık davaaçma süresi geçmemiş bulunan üçüncüşahıslarca, kalan süre içinde menfi tespit davası açılabilir.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, bu Kanunuyarınca düzenlenen ödeme emrine itiraz etmiş ve kısmen veya tamamen itirazıreddolunan üçüncü şahıslardan; menfi tespit davası açma hakkı bulunmayanlar iletakip konusu amme alacağının asıl amme borçlusu tarafından ödenmiş olmasınedeniyle borçlu sıfatı sona ermiş olanlardan, bu Kanunun 58 inci maddesininbeşinci fıkrası uyarınca hesaplanmış ve tahsil edilmemiş olan haksız çıkmazammının tahsilinden vazgeçilir.
Yürürlük:
Madde 117 Bu kanun 1 Ocak 1954 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütmeyememur olanlar:
Madde 118 Bu kanun hükümlerini İcraVekilleri Heyeti yürütür.
2508-3
21/7/1953 TARİHLİ VE 6183 SAYILI ANAKANUNA
İŞLENEMEYEN GEÇİCİ MADDELER
113/6/1963 tarihli ve 251 sayılı Kanunun Geçici Maddesi:
Geçicimadde Bu kanunun yürürlüğegirmesinden önce mer`i 60 ıncı maddeye göre en büyük mülkiye memurunun veyatevkil edeceği zatın tasdiki ile tekemmül etmiş ve henüz infazına başlanmamışolan kararlar değişik 60 ıncı maddeye göre yeniden alınır. İnfazına başlanmışolanların infazı durdurulur.
2 3/12/1988 tarihli ve 3505 sayılıKanunun Geçici Maddesi:
Geçici Madde 1 Bu Kanunun yürürlüğegirdiği tarihe kadar (bu tarih dahil) her bir vergi türü, vergilendirme dönemive vergi dairesi itibariyle miktarı 500.000 lirayı aşmayan ve vadesi geldiğihalde ödenmemiş olan vergiler ile bu tarih itibariyle ihtilaflı hale getirilmişya da dava açma süresi henüz geçmemiş olan ve miktarı 500.000 lirayı aşmayanvergilerin % 30 fazlasıyla ve ihtilaf yaratmamak, yaratılmış ihtilaftan vazgeçmekkaydıyla 31.l2.1988 tarihi sonuna kadar ödenmesi halinde, ödenen bu vergilereisabet eden gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezalarının tahsilindenvazgeçilir.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce her bir vergitürü, vergilendirme dönemi ve vergi dairesi itibariyle asılları kısmen veyatamamen ödenmiş bulunan vergilere ait olan ve her vergi türü itibariyle miktarı500.000 lirayı aşmayan gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezalarının %30`unun 31.12.1988 tarihi sonuna kadar ödenmesi halinde, kalan % 70`inintahsilinden vazgeçilir.
Bu maddenin uygulanmasına ait usul ve esaslar Maliye veGümrük Bakanlığınca belirlenir.
3- 22/7/1998tarihli ve 4369 sayılı Kanunun Geçici Maddesi:
Geçici Madde 1 1/1/1999tarihinden önceki vergilendirme dönemleri için 6183 sayılı Amme AlacaklarınınTahsil Usulü Hakkında Kanunun 9 uncu maddesinin ibare değişikliğinden öncekihükmü geçerlidir.
213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre uygulanankaçakçılık, ağır ve kusur cezalarından; vadesi 1/1/1999 tarihinden önce olup,bu tarih itibariyle ödenmemiş olanlar ile 1/1/1999 tarihinden sonrakesinleştiği halde ödenmeyenlere, vade tarihinden ödendikleri tarihe kadargeçen süre için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51inci maddesine göre gecikme zammı uygulanır.
Geçici Madde 1 (İptal: AnayasaMahkemesinin 28/4/2011 tarihli ve E.: 2009/39, K.: 2011/68 sayılı Kararı ile.)
2508-4
Geçici Madde 2 30/6/2008 tarihine kadar (bu tarih dahil)yapılacak müracaatlara uygulanmak üzere; Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü,Türkiye Futbol Federasyonu ve özerk spor federasyonlarına tescil edilmiş olanve Türkiyede sportif alanda faaliyette bulunan spor kulüplerinin, MaliyeBakanlığına bağlı vergi dairelerine ödenmesi gereken ve 21/7/1953 tarihli ve6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre takip edilenborçları ile sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortasıprimi, idari para cezaları borçları ve bunlara ilişkin gecikme zammı ve gecikme cezasından oluşan borçlarıve 16/8/1997 tarihli ve 4306 sayılı Kanuna göre alınan eğitime katkı payı ve buna bağlı gecikmezamlarından; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla (ödeme süresibaşlamış vadesi geçmemiş olan alacaklar dahil) vadesi geldiği halde bu maddeninyürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ödenmemiş olanlar 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesinde aranılan şartlarçerçevesinde müracaat tarihinden itibaren 10 yılı aşmamak üzere ve azami tecilsüresine ilişkin uygulanmakta olan tecil faizi oranının 1/6sı dikkate alınmaksuretiyle teminat alınmaksızın tecil edilebilir.
Bu madde kapsamına girenalacakların bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 6183 sayılı Kanunun 48inci maddesine veya 16/7/2004 tarihli ve 5228 sayılı Kanunun geçici 6 ncımaddesi uyarınca tecil edilip de tecil şartlarına göre ödenmekte olanlarından,kalan taksit tutarları için borçluların birinci fıkra hükmünden yararlanmakistemeleri halinde, tecil şartlarına uygun olarak ödenen taksit tutarları içintecil geçerli sayılır. Kalan taksit tutarlarına verilecek sürenin hesabında ilktecil tarihi dikkate alınır.
Bu madde hükmünden yararlanmaküzere başvuran ve borçları bu madde kapsamında taksitlendirilen sporkulüplerinin, tecil ve taksitlendirme devam ettiği süre içerisinde, tecilmüracaat tarihinden itibaren tahakkuk edecek gelir (stopaj) vergisi, katmadeğer vergisi ve sigorta primlerini, vade tarihlerinde yapılacak müracaatlaraistinaden 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre tecil edilenler hariçolmak üzere, bir takvim yılı içerisinde üç defadan fazla vadesinde tam olaraködememeleri veya üç defadan fazla olmamakla birlikte takvim yılı içindesüresinde ödenmeyen bu vergi ve sigorta primlerinin gecikme cezası, gecikmezammı, gecikme faizi, bunlara ait vergi cezaları ve bunlara ilişkin idari paracezaları ile birlikte takvim yılı sonuna kadar ödememeleri halinde bu maddekapsamında yapılmış olan tecil ve taksitlendirme hükümsüz kalır.
Geçici Madde 3 T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi GenelMüdürlüğünün yol bakım ve onarım giderleri karşılığı olarak 31/12/2007 tarihiitibarıyla Ulaştırma Bakanlığından olan ve bu Bakanlıkça tespit edilenalacaklarına karşılık, bu Genel Müdürlüğün ve bağlı ortaklıklarının 31/12/2007tarihine (bu tarih dahil) kadar vadesi geldiği halde maddenin yürürlüğe girdiğitarih itibarıyla ödenmemiş ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerince takipve tahsil edilen her türlü vergi, fon ve paylar ile vergi cezaları, bunlarailişkin gecikme zammı ve gecikme faizlerinden oluşan borçlarının; merkeziyönetim bütçesinin gelir ve gider hesaplarıyla ilişkilendirilmeksizin mahsupsuretiyle terkin edilmesine, Ulaştırma Bakanının teklifi üzerine Maliye Bakanıyetkilidir. Madde kapsamında mahsuba konu olacak borçlara 31/12/2007 tarihindensonra gecikme zammı hesaplanmaz.
2508-5
Geçici Madde 4 Üniversite hastanelerinin (vakıf üniversitelerihariç), tedavi giderleri genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri tarafındankarşılanan kişiler ile 3816 sayılı Ödeme Gücü Olmayan Vatandaşların TedaviGiderlerinin Yeşil Kart Verilerek Devlet Tarafından Karşılanması HakkındaKanuna göre tedavi yardımı karşılanan kişilere sundukları tedavi hizmetlerikarşılığı olarak, 31/3/2008 tarihinden önce (31/3/2008 dahil) düzenlediklerifatura bedellerinden, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ayiçinde Maliye Bakanlığı ile varılacak mutabakat çerçevesinde tahsil edemedikleri tespit edilen alacaklarının, Maliye Bakanlığı tarafındanmutabakat tarihinden itibaren bir ay içerisinde % 85inin ödenmesi halinde gerikalan kısmı terkin edilir. Terkin edilen kısım için herhangi bir alacak ve haktalebinde bulunulamayacağı gibi genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, bu maddedeyer alan ve Maliye Bakanlığı tarafından doğrudan ödenmiş olan fatura bedelleriiçin üniversite hastanelerine ayrıca bir ödemede bulunmazlar. Bu fıkranınuygulanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir.
Üniversite hastanelerinin ve SağlıkBakanlığına bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarının tedavi giderleri belediyelerbütçelerinden karşılanan personele sundukları tedavi hizmetleri karşılığıolarak, 31/3/2008 tarihinden önce (31/3/2008 dahil) düzenledikleri faturabedellerinden, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içindeilgili belediyeler ile düzenlenecek protokollerle tahsil edemedikleri tespitedilen alacaklarından, protokoller ile belirlenecek tutarının borçlubelediyeler tarafından protokolün düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içindeödenmesi halinde geri kalan kısmı terkin edilir. Bu şekilde terkin edilecekalacak tutarı protokolde belirlenen toplam tahsil edilmemiş alacak tutarının %25ini geçemez. Terkin edilen kısım için üniversite hastanelerince ve SağlıkBakanlığına bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarınca herhangi bir alacak ve haktalebinde bulunulmaz.
Geçici Madde 5 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil UsulüHakkında Kanunun 79 uncu maddesi uyarınca elektronik ortamda haciz bildirisitebliği kapsamına alınmış olan üçüncü şahıslardan, 30/9/2007 tarihinden bumaddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar Maliye Bakanlığına bağlı vergidaireleri tarafından tebliğ edilen haciz bildirilerine, nezdlerinde ammeborçlusunun mal, hak ve alacağı bulunmadığı veya haciz bildirisinde belirtilentutar kadar olmadığı halde anılan maddede yer alan sürede itiraz etmemişolanların, haciz bildirisinin tebliğ edildiği tarihte amme borçlusununnezdlerinde olan mal, hak ve alacak durumunu bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihitakip eden ayın sonuna kadar ilgili vergi dairesine bildirmeleri halinde, bubildirimler anılan Kanunun 79 uncu maddesi uyarınca süresinde yapılmış bildirimkabul edilir.
Üçüncü şahısların bu maddekapsamındaki bildirimlerinin gerçeğe aykırı olduğunun idarece tespiti halinde,79 uncu maddenin altıncı fıkrasında öngörülen dava açılmaksızın, hacizbildirisi ile tebliğ edilen amme alacağı bu şahıslardan 6183 sayılı Kanunhükümlerine göre takip ve tahsil edilir. Bu madde hükmü, yeni bir bildirimegerek bulunmaksızın, 30/9/2007 ila bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadartebliğ edilmiş haciz bildirilerine süresinden sonra verilmiş cevapları dakapsar.
Bu madde kapsamındaki bildirimlerinhüküm ifade edebilmesi için madde kapsamına giren haciz bildirileri veya buhaciz bildirileri üzerine düzenlenen ödeme emirleri ile ilgili açılmışdavalardan feragat edilmesi şarttır. Bu maddenin uygulamasına ilişkin usul veesasları belirlemeye Maliye Bakanı yetkilidir.
2508-6
MADDE 27 Bu Kanunun;
a) 6 ncı maddesi, 8 inci maddesinin(a) bendi, 8 inci maddesinin (ç) bendiyle 193 sayılı Kanuna eklenen geçici 72nci madde hükmü ve 19 uncu maddesi yayımını izleyen ayın başında,
b) 7 nci maddesinin (b) bendi31/12/2007 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,
c) 8 inci maddesinin (ç) bendi ile193 sayılı Kanuna eklenen geçici 73 üncü ve geçici 74 üncü madde hükümleri, 10uncu maddesinin (g) bendiyle 488 sayılı Kanuna ekli 2 Sayılı Tablonun IV-Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar bölümüne eklenen (37) numaralı fıkrahükmü 1/1/2008 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,
ç) 20, 21 ve 22 nci maddeleri 2008yılı kazançlarına da uygulanmak üzere yayımı tarihinde,
d) 5 ve 16 ncı maddeleri 6/6/2008tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,
e) 12 nci maddesinin (b) bendiyayımını izleyen gün,
f) (Değişik: 30/7/2008-5795/1 md.)12 nci maddesinin (a) bendi ve 25 inci maddesi yayımını izleyen ikinci ayınbaşında, 18 inci maddesinin (a) bendi 1/1/2009 tarihinde,
g) 9 uncu maddesinin (ç) bendi 1/7/2008tarihinde,
h) Diğer hükümleri yayımıtarihinde,
yürürlüğe girer.
5- 31/5/2012tarihli ve 6322 sayılı Kanunun Geçici Maddesi
GEÇİCİMADDE 1 - T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğününyol bakım ve onarım giderleri karşılığı olarak 30/4/2012 tarihi itibarıylaUlaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından olan ve bu Bakanlıkça tespitedilen alacaklarına karşılık, bu Genel Müdürlüğün ve bağlı ortaklıklarının30/4/2012 tarihine (bu tarih dâhil) kadar vadesi geldiği hâlde bu Kanunun yayımlandığıtarih itibarıyla ödenmemiş ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerincetakip edilen her türlü vergi, fon ve paylar ile vergi cezaları, bunlara bağlıgecikme zammı ve gecikme faizlerinden oluşan borçlarının (28/3/2002 tarihli ve4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunkapsamında olup bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar tahsil dairesinetakip için intikal etmiş olan borçları dâhil); merkezi yönetim bütçesinin gelirve gider hesaplarıyla ilişkilendirilmeksizin mahsup suretiyle terkinedilmesine, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanının teklifi üzerineMaliye Bakanı yetkilidir. Bu kapsamda mahsuba konu olacak borçlara bu Kanununyayımlandığı tarihten sonra gecikme zammı hesaplanmaz. Bumaddenin uygulanmasınailişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
MEVZUAT BÖLÜMÜNÜN KURALLARI:
Burada yer alan içerik sadece siz ziyaretçilerimize Yerel Yönetimler ile ilgili tüm mevzuata toplu olarak erişim sağlamak amacıyla derlenmiştir. Mevzuat bölümü güncel tutulmaya çalışılmaktadır. Ancak hukuki sorunların önemini dikkate alarak lütfen ayrıntılı ve güncel tüze için mevzuat.basbakanlik.gov.tr, www.yargitay.gov.tr veya www.danistay.gov.tr adreslerini ziyaret ediniz.


BELEDİYELERİN SINIRLARI


TÜRKİYE`DE ULUSAL VE YEREL PLANLAMA İLİŞKİLERİ: MERSİN İLİ ÖRNEĞİ


YEREL YÖNETİMLER İÇİN MAL ALIMI İHALELERİ KILAVUZU