Anne babalar için bebeklerinin anlamlı kelimelerinin çıkması oldukça heyecan veren bir durumdur. Konuşma öncesi pek çok bebek karmaşık anlamsız kelimler söyler. Anne babalar da gerçekten bebekler ne zaman anne baba der? konusunda meraklanır.
Bebeklerin pek çoğu baba kelimesinin söylenmesi daha kolay olduğu için ilk olarak baba kelimesini söylese de, genel olarak pek çok bebek 12-15 ay arasında baba ve anne kelimelerini söyleyecektir.
Bebeğiniz henüz anne baba demediyse bile diğer kelimeleri söylüyorsa endişelenmeyin bir süre sonra kesinlikle anne baba diyecektir.
Her bebek için konuşma yaşı birbirinden farklılık gösterir. Hatta aynı aile içinde kardeşlerin bile konuşmaya başlaması birbirinden farklı olabilir. Bebekler sıklıkla 7 aydan sonra benzer heceleri söylemeye başlar. Ba baba, de dede veya ma mama gibi.
Ama esas olarak anmalı ve anlaşılır ve bilerek söyledikleri kelimelerin çıkması genellikle en erken 9 ay ve sonrasında gerçekleşir.
Bebeklerin dil gelişimi doğumdan hemen sonra başlar ve yaşam boyu devam eder. Dil gelişimi için esas olan bebeklerin sesli uyaranlara maruz kalması ve tabiî ki bebeğin bunları işitmesidir. Çünkü işitme engeli ile doğan çocukların dil becerilerinin gelişmediği hatta konuşamadıkları yapılan pek çok çalışmada gösterilmiştir.
Gerçekten bebekler doğumdan sonra birçok farklı frekanstan ses ile karşılaşır. İlerleyen günler içerisinde sesleri ayırt etmeye başlar. Özellikle bütün sesler içinde insan sesini ve annesinin sesini ayırt edebilir. Dil gelişiminin en yoğun olduğu dönem ilk 3 yaştır ve dil gelişim iki basamakta gerçekleşir.
1-Alıcı Dil (Anlama Dili): Bebeğin çevresindeki kişilerin söylediği kelimeleri ve söylediklerini anlamasıdır. Yani çocuk çevresinde konuşan kişileri anlar. Onların dediklerini anlayarak uygun davranışları yapar.
2-İfade Edici Dil (Anlatım Dili): İfade edici dil çocuğun kendini anlatabilme becerisidir. Yani isteklerini anlatabilmesidir. Tabi bunun için öncesinde alıcı dilin gelişmiş olması gerekir.
1-Yenidoğan Dönemi (0-6 hafta): İlk 3 haftada anlamsız sesler ve ağlamalar vardır. 3 haftadan sonra artık ağlamaları farklılaşır. Açlık yorgunluk gibi ağlamalar fark edilir.
2-Gıgıldama Döenemi (6 hafta- 3 ay): Ağız kasları gelişmeye başlar. Basit sesler çıkarmaya başlar. A, u, o gibi sesler çıkarır. Mutlu olur. Ses oyunları yapar. Daha sonra seslerin sonuna h ekleyerek ah, oh, uh gibi sesler üretir. Takiben s, k, g gibi gırtlaktan gelen sesleri de çıkarır. Artık konuşulanlara yanıt olarak sadece yüz ifadesini değil sesli yanıt vermeye başlar. Bu dönemde sosyal gülme başlar.
3-Mırıldanma Dönemi (3-6 ay): Artık dilini uzatma ve yuvarlamaya başlamıştır. Artık daha konuşma seslerine benzer sesler çıkarır. Kendini ifade edici sesler çıkarır. Konuşmaları taklit eden sesler çıkarır. B, m, p gibi dudak sesleri çıkarmaya başlar. Çığlıklar atar, kendi kendine konuşma sesleri çıkarır.
4-Çağıldama Dönemi (6-12 ay): Bu dönemde ünlü ünsüz seslerin birleştirmesi başlar. Ma mama, ba baba, de dede gibi hecelemeler başlar. 9 aydan sonra mırıldanarak anlamsız konuşma benzeri sesler çıkarır. Özellikle bu aydan sonra isteklerini anlatmaya başlar. İşaret eder, mimik yapar, taklit eder. İletişimi başlatmak ve dikkat çekmek için bağırır. İstemediği bir sey olduğunda bağırarak ve ağlayarak tepki verir. Yine bu aylarda artık söylenen basit cümleleri anlamaya başlar.
5-Tek Sözcük Dönemi (12-18 ay): Çocukların ilk anlamlı kelimelerinin çıktığı dönemdir. Mama ve baba gibi kelimeleri anlamlı olarak söylemeye başlarlar. Tek kelimeler ile isteklerini anlatmaya çalışır. Uzun heceli kelimelerin başını ve sonunu söyler. Kelimeleri benzetmeye çalışır. Bazen söylediğinizi hemen tekrar eder ve belki sonra tekrar söylemeyebilir. Yankı gibi.
6-Telegrafik Konuşma (18-24 ay): Artık sözcükleri yan yana getirmeye başlar. İkinci yılın sonuna doğru farklı kelimeleri yan yana getirerek anlam ifade etmeye başlar. Anne gel, baba kalk vb gibi.
7-Gramer Konuşma Dönemi (24-60 ay): Dilin gramer yapısını öğrenmeye başlar. 3-4 kelime içeren cümleler kurar. Özne nesne yüklem doğru kullanır. Zaman eklerini kullanmayı öğrenir. Hayali konuşmalar yapar. Kısaca ana dilini kullanmayı öğrenir.
İlk Kelime: Pek çok bebek ilk anlamalı kelimeleri 10-14 ay arasında başlar.
Mimikler: İlk aylarda bebekler isteklerini mimikleri ile anlatmaya çalışır. Zamanla kelimeleri arttıkça mimikleri azalacaktır.
Vücut Parçalarını Bilmek: Yaklaşık 15 aylık olduğunda vücut parçalarından birkaçını gösterir.
Benzer Nesneleri Adlandırma: 12-18 ayasında benzer objeleri adlandırır.
Dinleme: Belli şarkı ve tekerlemeleri dinlemekten hoşlanır.
Kelime Haznesi: 18 ay da pek çok bebeğin 6-10 anlamlı kelimesi vardır. Özellikle 18 aydan sonra kelime dağarcığı yavaş yavaş artmaya başlar.
İsmini Söyleme: 24 ayda ismini söyleyebilir.
Cümle Kurma: İki yaşına kadar iki kelimelik cümleler başlayacaktır.
Her çocuğun dil gelişimi aynı şekilde olmaz. Ayrıca kelimeleri düzgün telafuz etmeyebilir.
Aslında dil gelişimi her çocukta farklı seyreder. Bebeklerin bazıları daha erken konuşabilir bazıları daha geç konuşmaya başlayabilir. Ama bebeğiniz büyürken önemli olan gelişim göstermesidir. Gerek sizi anlaması ve gerekse konuşması zaman içerisinde ilerleme göstermelidir.
İki yaşına gelen çocukların yaklaşık %10-20 sinde konuşmada gecikme olabilir. Bu durum erkek çocuklarda 3 kat daha fazladır. Aslında 2 yaşında konuşması gecikmesi olan çocukların pek çoğu 3 yaşına kadar konuşmalarını ilerletir. Ama bazı durumlar çocuklarda konuşma gecikmesine olabilir Bunlar;
Eğer rutin çocuk sağlığı muayenenizde çocuk doktorunuz çocuğunuzda konuşma gecikmesi düşünürse dil gelişimini desteklemek için bazı önerilerde bulunacaktır. Gerekirse bu gecikme ile ilgili diğer bölümlerden (işitme testi, konuşma terapisti, gelişimsel pediatri nöroloji) görüş alacaktır.
Bütün çocuklar bir dili konuşabilme yeteneğiyle dünyaya gelir. Ama dil gelişimini etkileyen pek çok faktör vardır. Bu faktörler dil gelişimini olumlu ya da olumsuz etkileyebilir. Bunlar;
1-Çocuğun Sağlık Sorunları: Kronik hastalıklar bebeklerin dile olan ilgisini azaltır. Anne babaları kendileri ile konuşmak istediklerinde iletişime geçmek istemezler. Ayrıca işitme problemi görme sorunları olan çocuklarda da dil gelişimi.
2-Sosyoekonomik Durum: Sosyoekonomik durumu iyi olan aileler çocuklarına daha fazla uyaran veren imkanlar sunmaktadır. Bu da çocukların dil gelişimi önemli yönde etkilemektedir. Yapılan araştırmalar 3 yaş çocuklarda konuştukları kelime sayısı ve cümle uzunluklarının, ilkokul dönemindeki sözel ve akademik becerilerinin anne baba eğitim düzeyi, meslek sahibi olması ve gelir düzeyi ilişkili olduğu gösterilmiştir.
3-Çevre ve Aile İlişkileri: Çevre ve ailesi tarafından çocuğa sunulan ortam dil gelişimini etkiler. Anne babaların özellikle çocukla oyun oynaması, sürekli onunla konuşması, kitap okuması ve konuşmasını cesaretlendirmesi dil gelişimi için oldukça önemlidir. Ayrıca çok erken dönemde bebekle kurulan sözel iletişim bebeklerin dil gelişimin temelini oluşturur. Bunun dışında anne baba arasındaki iletişim de bebeğin dil gelişimini etkiler. Özellikle sevgiye dayalı bir aile ortamı bebeğin dil gelişimine pozitif etki ederken dilin anne baba arasında sürekli bir tartışma aracı olarak kullanılması bebeğin dil gelişimini negatif etkiler. Yine anne babanın aşırı ilgisiz veya aşırı korumacı olması da dil gelişimini olumsuz etkileyebilir.
4-Çocuğun Bireysel Özellikleri: Çocukların mizaçları dil gelişimini etkileyebilir. Daha girişken daha aktif iletişime açık çocuklarda dil gelişimi daha hızlı olur. Ama içine kapanık çekingen çocuklarda dil gelişimi biraz daha yavaş gidebilir.
5-Cinsiyet: Çocukların konuşmayı öğrenmesinde erkek çocukları kız çocuklarına göre biraz daha geç öğrenir ve konuşur. Ayrıca genellikle erkek çocukların cümleleri daha kısa gramer yapısı ve telafuzları daha bozuk olur.
6-Kardeşler: Çocukların doğum sırası ve aile içi konumları dil gelişimlerini etkiler. Tek çocuklar ev içinde yetişkinler ile daha fazla iletişim kurar. Bu da dil gelişimi için daha çok fırsat sağlar. Ayrıca çevresinde kendinden büyük bir çocuğun olması da dil gelişimini destekler.
6-Zeka: İki yaşına kadar çocukların çıkardığı sesler ile zekanın ilişkisi olmamasına rağmen 2 yaşından sonraki dil gelişimi ile zeka arasında ilişki olduğu düşünülmektedir. Genel olarak erken konuşan çocukların zeka düzeylerinin normal ya da normalin üstünde olduğu kabul edilmektedir.
Aşağıdaki kurum veya özel sigortalarla anlaşması bulunmaktadır. Tamamlayıcı sağlık sigortası anlaşmamız yoktur.