Daha Etkili Ebeveynlik İçin 9 Adım Nedir?
Çocuk yetiştirmek, dünyadaki en zor ve en mutlu eden işlerinden birisi olsa da aynı zamanda kendimizi en az hazır hissettiğiniz iştir. Ebeveyn olarak kendinizi daha bilinçli hissetmenize yardımcı olabilecek uzman görüşleri almak ve tüm bunları mümkün olduğunca uygulamaya geçirmek mümkün. Daha etkili ebeveynlik için 9 adım nedir gelin birlikte inceleyelim.
Daha Etkili Ebeveynlik İçin 9 Adım : 1 -Çocuğunuzun benlik saygısını artırmalısınız
Çocuklar kendilerini ebeveynlerinin gözünden gördüklerinde bebek olarak benlik hislerini geliştirmeye başlarlar. Ses tonunuz, vücut diliniz ve her ifadeniz çocuklarınız tarafından hemen kavranır. Bir ebeveyn olarak sözleriniz ve eylemleriniz, onların gelişen öz saygılarını her şeyden daha fazla etkiler.
Başarıları ne kadar küçük olursa olsun övmek onları gururlandıracaktır. Çocukların işleri bağımsız olarak yapmalarına izin vermek, kendilerini yetenekli ve güçlü hissetmelerini sağlayacaktır. Aksine, yorumları küçümsemek veya bir çocuğu başka biriyle olumsuz bir şekilde karşılaştırmak çocukları değersiz hissettirecektir.
Ağır ifadeler kullanmaktan veya kelimeleri silah olarak kullanmaktan kaçınmalısınız. “Çok aptalca davranıyorsun” gibi yorumlar ya da “Küçük kardeşinden daha çok bebek gibi davranıyorsun!” fiziksel darbelerde olduğu kadar hasara neden olabilir.
Sözlerinizi dikkatli seçmeli ve onların çocuk olduğunu unutmayarak merhametli olmalısınız. Çocuklarınızın, davranışlarını sevmeseniz bile herkesin hata yapabildiğini ve onları hala sevdiğinizi bilmesini sağlayabilirsiniz.
Daha Etkili Ebeveynlik İçin 9 Adım : 2 – Çocuklarınızın iyi davranışlarına odaklanmalısınız
Belirli bir günde çocuklarınıza kaç kez olumsuz tepki verdiğinizi hiç düşündünüz mü? Kendinizi iltifat etmekten çok daha sık eleştirirken bulabilirsiniz. İyi niyetli olsa bile, size bu kadar olumsuz rehberlik eden bir patron hakkında ne hissederdiniz?
Daha etkili yaklaşım, çocukları doğru bir şey yaparken yakalamaktır: “Yatağını sorulmadan yaptın. Bu müthiş!” ya da “Kardeşinle oynarken seni izliyordum ve çok sabırlıydın.” Bu ifadeler, uzun vadede iyi davranışı teşvik etmek için tekrarlanan azarlamalardan daha fazlasını yapacaktır.
Her gün övülecek bir şeyler bulmaya özen göstermelisiniz. Ödüller konusunda cömert olmalısınız; sevginiz, kucaklamalarınız ve iltifatlarınız harikalar yaratabilir ve genellikle en iyi ödüllendirme yöntemidir. Kısa süre içinde, görmek istediğiniz davranışı daha fazla “büyüttüğünüzü” göreceksiniz.
Daha Etkili Ebeveynlik İçin 9 Adım : 3 – Sınırlar belirlemeli ve disiplininizle tutarlı olmalısınız
Her evde disiplin gereklidir. Disiplinin amacı, çocukların kabul edilebilir davranışları seçmelerine ve özdenetim öğrenmelerine yardımcı olmaktır. Onlar için belirlediğiniz sınırları, ancak sorumlu yetişkinler haline gelmek için bu sınırlara ihtiyaçları vardır.
Ev kuralları oluşturmak, çocukların beklentilerinizi anlamasına ve özdenetim geliştirmesine yardımcı olur. Örneğin uyku saati, oyun saati, TV izleme sıklığı, tablet kullanma gibi rutinlerde sınırlamalar koymak ve bunu tutarlı bir şekilde uygulamak çok önemlidir.
Konulan sınırlarda tutarlı olmak, günden güne zaman aşımını görmezden gelmek ya da birtakım esneklikler sağlamak düzen kurmanıza engel olur. Tutarlı olmak çocuğa sadece sizin değil hayatı boyunca gireceği tüm sosyal ortamlarda da kendisinden ne beklendiğini öğretir.
Daha Etkili Ebeveynlik İçin 9 Adım : 4 – Çocuklarınız için zaman ayırmalısınız
Ebeveynler ve çocuklar için, birlikte kaliteli zaman geçirmek bir yana, aile yemeği için bir araya gelmek çoğu zaman zordur. Ama muhtemelen çocukların bundan daha çok isteyeceği bir şey yoktur. Sabah 10 dakika erken kalkın, böylece çocuğunuzla kahvaltı edebilir veya bulaşıkları lavaboya bırakıp akşam yemeğinden sonra yürüyüşe çıkabilirsiniz. Ebeveynlerinden bekledikleri ilgiyi görmeyen çocuklar, genellikle bu şekilde fark edileceklerinden emin oldukları için hareket eder veya yanlış davranırlar.
Birçok ebeveyn, çocuklarıyla birlikte zaman geçirmeyi ödüllendirici buluyor. Her hafta birlikte olmak için “özel bir gece” oluşturabilir ve çocuklarınızın zamanı nasıl geçireceklerine karar vermelerine izin vermelisiniz.
Ergenler, küçük çocuklara göre ebeveynlerinden daha az sürekli ilgiye ihtiyaç duyabilir. Ebeveynlerin ve gençlerin bir araya gelmeleri için daha az fırsat olduğundan, ebeveynler, ergenleri konuşma veya aile faaliyetlerine katılmaları için ellerinden geleni yapmalıdır. Çocuğunuzla konserlere, oyunlara ve diğer etkinliklere katılmak, iyi bir iletişim kurmanızı sağlar. Çocuğunuz ve arkadaşları hakkında daha fazla bilgi edinmenizi sağlar.
Çalışan bir ebeveynseniz kendinizi suçlu hissetmeyin. Yaptığınız pek çok küçük şey, mısır patlamak, kağıt oynamak, alışveriş yapmak çocukların ileride keyifle hatırlayacağı şeyler arasına girebilir.
Daha Etkili Ebeveynlik İçin 9 Adım : 5 – İyi bir rol modeli olmalısınız
Küçük çocuklar ebeveynlerini izleyerek nasıl davranacakları hakkında çok şey öğrenirler. Ne kadar genç olurlarsa, sizden o kadar çok ipucu alırlar. Çocuğunuzun önünde sinirlenmeden veya sesinizi yükseltmeden önce şunu düşünün: Çocuğunuz kızdığında böyle davranmasını istiyor musunuz? Çocuklarınız tarafından sürekli izlendiğinizi unutmayın. Araştırmalar, şiddet uygulayan çocukların genellikle evde saldırganlığı öğrendiği bir rol modeli olduğunu göstermiştir.
Çocuklarınızda görmek istediğiniz özellikleri modellemelisiniz; saygı, samimiyet, dürüstlük, nezaket, hoşgörü. Bencil olmayan davranışlar sergilemelisiniz. Karşılık beklemeden başkaları için bir şeyler yapmalısınız. Teşekkür ve takdir sunmalısınız. Hepsinden önemlisi, çocuklarınıza başkalarının size davranmasını beklediğiniz gibi davranmalısınız.
Daha Etkili Ebeveynlik İçin 9 Adım : 6 – İletişimi öncelikli hale getirmelisiniz
Çocuklardan sadece “ben öyle istiyorum” diyerek bir şeyler yapmalarını bekleyemezsiniz. Açıklamalara yetişkinlerden daha fazla hakları var. Açıklamak için zaman ayırmazsak, çocuklar değerlerimizi, güdülerimizi ve bunların herhangi bir temeli olup olmadığını merak etmeye başlar. Çocuklarıyla akıl yürüten ebeveynler onların yargılayıcı olmayan bir şekilde anlamalarına ve öğrenmelerine izin verir.
Beklentilerinizi netleştirmelisiniz. Bir sorun varsa, onu tanımlamalı, duygularınızı ifade etmeli ve çocuğunuzu sizinle birlikte bir çözüm üretmesine destek vermelisiniz. Önerilerde bulunmalı ve seçenekler sunmalısınız. Çocuğunuzun önerilerine de açık olmalısınız. Pazarlık yapmalısınız. Kararlara katılan çocuklar, kararları yerine getirmek için daha fazla motive olurlar.
Daha Etkili Ebeveynlik İçin 9 Adım : 7 – Esnek olmalı ve ebeveynlik tarzınızı ayarlamaya istekli olmalısınız
Çocuğunuzun davranışıyla sık sık “hayal kırıklığına uğruyorsanız”, belki de gerçekçi olmayan beklentileriniz vardır. “Gerekenler” şeklinde düşünen ebeveynler örneğin, “Çocuğum şimdiye kadar tuvalet eğitimi almış olmalı”, konu hakkında bilgi edinmeli veya diğer ebeveynler veya çocuk gelişimi uzmanlarından destek almalıdırlar.
Çocukların ortamlarının davranışları üzerinde bir etkisi vardır, bu nedenle ortamı değiştirerek bu davranışı değiştirebilirsiniz. Kendinizi 2 yaşındaki çocuğunuza sürekli olarak “hayır” derken bulursanız, daha az şeyin yasak olması için çevrenizi değiştirmenin yollarını aramalısınız. Bu ikiniz için daha az hayal kırıklığına neden olacaktır.
Çocuğunuz değiştikçe, ebeveynlik tarzınızı da yavaş yavaş değiştirmeniz gerekecektir. Muhtemelen, çocuğunuz için işe yarayanlar bir veya iki yıl içinde artık işe yaramayacaktır.
Gençler rol modelleri için ebeveynlerine daha az, akranlarına daha çok bakma eğilimindedir. Ancak çocuğunuzun daha fazla bağımsızlık kazanmasına izin verirken rehberlik, teşvik ve uygun disiplin sağlamaya devam etmelisiniz. Ve iletişim kurmak için mevcut her anı yakalamalısınız!
Daha Etkili Ebeveynlik İçin 9 Adım : 8 – Sevginizin koşulsuz olduğunu göstermelisiniz
Bir ebeveyn olarak çocuklarınızı düzeltmek ve yönlendirmekle sorumlusunuz. Ancak koruyucu rehberliğinizi nasıl ifade ettiğiniz, bir çocuğun onu nasıl aldığına dair büyük bir fark yaratır.
Çocuğunuzla yüzleşmeniz gerektiğinde, benlik saygısını baltalayan ve kızgınlığa yol açabilecek suçlamaktan, eleştirmekten veya hata bulmaktan kaçınmalısınız. Bunun yerine, çocuklarınızı disipline ederken bile beslemeye ve cesaretlendirmeye çalışmalısınız. Bir dahaki sefere daha iyisini istemenize ve beklemenize rağmen, ne olursa olsun en değerli varlıklarının yanlarında olduğunu bildiklerinden emin olun.
Daha Etkili Ebeveynlik İçin 9 Adım : 9 – Bir ebeveyn olarak kendi ihtiyaçlarınızı ve sınırlarınızı bilmelisiniz
Daha etkili ebeveynlik için 9 adımdan sonuncusu ise ihtiyaç ve sınırlarınızı belirlemeniz. Bununla yüzleşmelisiniz, kimse mükemmel bir ebeveyn değildir. Bir aile lideri olarak güçlü ve zayıf yönleriniz var. Yeteneklerinizi tanımalı “Onu çok seviyorum ve elimden gelenin en iyisini yapıyorum” demelisiniz. Zayıf yönleriniz üzerinde çalışma sözü vermelisiniz, örneğin “Disipline karşı daha tutarlı olmam gerekiyor.” Kendiniz, eşiniz ve çocuklarınız için gerçekçi beklentiler edinmeye çalışmalısınız. Her şeyi çözme gücüne sahip değilsiniz, kendinizi affetmeyi öğrenmelisiniz.
Ve ebeveynliği yönetilebilir bir iş haline getirmeye çalışın. Her şeyi aynı anda ele almaya çalışmak yerine en çok dikkat gerektiren alanlara odaklanmalısınız. Tükendiğinde itiraf etmelisiniz. Bir kişi (veya bir çift olarak) olarak sizi mutlu edecek şeyler yapmak için kendinize zaman ayırmalısınız.
İhtiyaçlarınıza odaklanmak sizi bencil yapmaz. Bu sadece kendi iyiliğinize önem verdiğiniz anlamına gelir, bu da çocuklarınız için model oluşturmanın bir başka önemli değeridir.