Döviz, yabancı ülkelerin kullandığı paraları ve bu ülkelerde para yerine kullanılan her türlü ödeme araçları olarak ifade edilebilir. Gelişen teknoloji ile birlikte ülkeler arasındaki iletişim hızlanmış ve globalleşmenin etkisiyle birlikte ülkeler arasında para alış verişi kolaylaşmıştır. Döviz piyasası olarak adlandıracağımız bu sistemde, bir devletin ulusal parası ile başka ülke parasının değiştirildiği daha teknik ifade ile ulusal para ile yabancı para arasında yapılan alış verişten söz edilmektedir. Ulusal para birimini kullanarak yabancı para satın alınabileceği gibi yabancı para birimi satılarak ulusal para birimi alınabilir. Başka şekilde ifade etmek gerekirse döviz piyasası, döviz arzını ve talebini barındıran bir piyasayı ifade etmektedir.
Yabancı para birimi ile nakit olarak işlem yapılabileceği gibi bundan farklı olarak farkli şekillerde de işlem yapılabilir. Bunlar; banka havaleleri, seyahat çekleri, ödeme emirleri ve döviz poliçeleri sıralanabilir ve örnekler çoğaltılabilir. Döviz piyasasında yapılan alışveriş sırasında ödemenin yapılma şekline göre nakit para ile ödemeye efektif ödeme ve nakde çevrilebilen araçlarla yapılan ödemelere ise döviz denilmektedir.
Döviz kuru ise ulusal para biriminin yabancı para birimleri karşısında olan değerini göstermektedir. Yani döviz yabancı ülke para birimine verilen adı ifade etmektedir. Dövizin fiyatının belirlenmesi yani ulusal para biriminin bu parayı satın alabilme gücü iki şekilde belirlenmektedir. Serbest şekilde ve dövizin bulunduğu ülke merkez bankasının yapmış olduğu müdahaleler sonucunda belirlenecektir. Serberst şekilde belirlenmesinde ise, o dövize karşı arz ve talebin seviyesi ile serbestçe belirlenecektir.
Döviz Piyasasının İşlevleri
Döviz piyasasında işlem yapmak kredi kolaylıkları sağlar. İhtiyaç duyulan krediye kolay şekilde ulaşmayı sağlayan bir aracı özelliği görmektedir. Ayrıca işlem yaparken yatırım yaptığınızda zarar ile karşılaşmas riski azalır.
Döviz piyasasının önemli iki tane ayağı bulunmaktadır. Bunlar; interbank piyasası ve toptan piyasası olarak ayrılmaktadır. Döviz interbank piyasası, bankların döviz ile olan durumlarını düzenlemek için kendi aralarında yapmış oldukları işlemlerden oluşan bankalar arası bir piyasayı ifade eder. Bankaların döviz pozisyonlarının durumunu göre iki farklı sonuç ortaya çıkar. Bankanın yaptığı işlemler sonucu satın aldığı döviz miktarı satmış olduğu döviz miktarından fazla ise bu durumda döviz stoklarında bir artış olacaktır. Bu artış bankanın yabancı para birimi üzerinde uzun pozisyon alması olarak adlandırılır. Bankanın satmış olduğu döviz miktarı satın aldığı döviz miktarından fazla olması durumunda bankanın döviz stoklarında bir azalma olur ve bu durum eksik pozisyon ile adlandırılır.