İzmir’de 30 Ekim 2020’de meydana gelen 6.6’lık sarsıntıda 30 kişinin hayatını kaybettiği ve 8 kişinin yaralandığı Bayraklı ilçesinde yıkılan Emrah Apartmanı ile ilgili sorumlular hakim karşısına çıktı. İzmir 4. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen duruşmaya tutuklu sanık binanın statik-betonarme proje müellifi ve fenni mesulü Turgay Akkoçlu, tutuksuz sanıklar müteahhit Hayati U. ile binanın sürveyanı H.B.S. ve taraf avukatları ile müştekiler katıldı. Duruşmada tabiri alınan tutuklu sanık Turgay Akkoçlu, binayı 1975 sarsıntı yönetmeliğine uygun olarak yaptığını ve İnşaat Mühendisleri Odası tarafından titizlikle incelenerek uygun bulunduğunu ve inşaat ruhsatı verildiğini söyledi.
Sanık Akkoçlu, “Proje müellifi olarak sorumluluğum yoktur. İnşaat üretimi müteahhit, şantiye şefi ve taşeronlara aittir. İmar Kanunu, fenni mesule inşaatın projeye uygun birşekilde yapılmasını sağlamak sorumluluğunu verir. Fenni mesuller müteahhidin elemanı değildir, kanun gereği atanırlar, muhtaçlık halinde gelip denetim ederler. Fenni mesuliyeti yapı ruhsatıyla başlayıp, yapı kullanma dokümanı ile sona eriyor. ‘Fenni mesul gereç alımı, satımı yapmaz, müteahhitlik, şantiye şefliği yapmaz’ der İmar Kanunu’nda.
“SORUMLU TUTULAMAM”
Almadığım materyalden ötürü sorumlu tutulamam. Alınan karot sayısını yetersiz görüyorum. Tam gün çalışmadığı için fenni mesuller o günlerden sorumlu tutulamaz. Söz tutanaklarına nazaran 2005’te binada çatlaklar oluşmuş. 2005’e kadar 4 ila 6 şiddetinde 55 adet zelzeleye maruz kalmış. Kimileri 5’in üzerindedir. Binalar sarsıntıya karşı koyarken çatlaklar oluşturur. Emrah Apartmanı da 2005 yılında çatlayarak gücünü göstermiştir. Bu çatlaklar bilimsel araştırma yapılmadan ihmal edilmiş ya da yanlış prosedürler uygulanmıştır. Binayı bütün haliyle ele almak gerekir. Uzmanlarca bütün haliyle ele alınmamıştır. Binalar çatladığında tedbir alınması gerekir. Beton ve etriyelerle ilgili suçlamalar vardır hakkımda. Binanın yıkılışını yalnızca beton ve etriyelere bağlamak gerçek değildir” dedi.
“MÜTEAHHİT DEĞİLİM” AÇIKLAMASI
Tutuksuz yargılanan sanık bina müteahhidi Hayati U. ise, binanın müteahhidi olmadığını savunarak, “Ben yalnızca kooperatif müdürüyüm. Daha evvelki sarsıntıda İzmir Bayındırlık Vilayet Müdürlüğü’nden heyet geldi ve binadaki sıkıntılarla ilgili olarak, ‘Sıva çatlağıdır, binada oturulabilir’ dediler. Bu türlü bir rapor verdiler. 25 sene oturdum o binada. Benim bir sorumluluğum yoktur.
Kalfaya kaba inşaat olarak verdik. Kalfanın işini yanlışsız yapıp yapmadığını fenni mesulü denetler. Kalfa ‘demir döşendi’ der, biz fenni mesulü çağırırız. Kooperatif ismine imza yetkisi olan tek kişi bendim” dedi.
Savunması alınan tutuksuz sanık H.B.S., rahatsızlıkları sebebiyle mahkemede zahmetle konuşabildi. H.B.S., “Ben binanın sürveyanı değilim, imzanın nasıl atıldığını hatırlamıyorum” dedi.
“BETON UFALANIYORDU”
Sanıkların savunmalarının alınmasının akabinde müştekilerin beyanları dinlendi. Müşteki Ö.N.B., sarsıntıda anne babasını kaybettiğini tabir ederek, bildiği tek tadilatın mantolama ve boyama olduğunu söyledi. Sanıklardan şikayetçi olduğunu belirten Bayır, “Depremden sonra gördüğüm tek şey bir kum zirvesiydi. Elimize aldığımızda beton ufalanıyordu” dedi.
Müşteki H.İ. ise zelzelede 10 yaşındaki kızını kaybettiğini belirterek, “Sanıklardan binayı yapan Hayati U.’ya her zelzelede binanın sağlamlığını sormuştum. ‘Sen hiç merak etme, bu binayı sağlam yaptık, ben de geçmişte zelzelede torunumu kaybettim’ dedi. 3,5 milyonluk kentte yalnızca 5 bina yıkılıyorsa önemli ihmal vardır. Bomba atsanız bina bu hale gelmez. Geçmişte yalnızca zelzele çatlaklarını kapatmak için epoksi yapıldığını biliyorum. Sanıklardan şikayetçiyim” dedi.
“Bana değil, Allah’a güvenin”
Sarsıntıda eşini kaybeden Recai Argüder ise şunları söyledi:
“Eşim sarsıntıdan çok korkuyordu, en korktuğu mevt haliydi. Bir seferinde Hayati U.’ya ‘Ağabey, bu bina sağlam değil mi, sana güveniyoruz’ demişti ve Hayati U. da, ‘Bana değil, Allah’a güvenin’ demişti. O vakit biz onun latife yaptığını zannetmiştik, lakin olmadığını maalesef sonradan anladık” formunda beyanda bulundu.
Savunma ve beyanların alınmasının akabinde duruşma savcısı Hayati U.’nun tutuklanmasını, Turgay Akkoçlu’nun ise tutukluluk halinin devamını talep etti. Mahkeme heyeti, Akkoçlu’nun tutukluluk halinin devamına, Hayati U.’ya konutu terk etmemek formunda isimli denetim uygulanmasına karar vererek duruşmayı yarına erteledi.
Cumhuriyet