BİREYLERİ YARGILAMADAN KOÇLUK YAPMAK:
Bir koç her zaman yargısız olmak zorundadır. Zaman zaman koçluk yaptığı kişiyi gerçekte sevmediğini, ondan hoşlanmadığını düşünebilir. İnsan olarak hepimizin başkalarını görünüşlerine, giyinişlerine, tavırlarına göre yargılama eğilimiz vardır. Eğer bir koç danışanını yargılarsa ne olur? Bunu sözle söylemese bile tavırları, beden dili, ses tonu ile bunu karşısındakine hissettirir.
Koç, danışanın söyledikleriyle ilgili içsel diyaloğa girebilir ve onun hakkında yorum yapmaya başlayabilir. Bu içsel diyalog dinlemenizi durdurur, aynı TV izlerken radyo çalmak gibi.
Kişileri yansız olarak değerlendirmedikçe onları anlayamayız. Bu uyumu bozar ve diğer kişiyi etkileme yeteneğimizi zayıflatır. Koçun rolü, danışanın başkaları ile ilişkilerini ve yaşama biçimini yargılamak, eleştirmek değildir. Koçun görevi, kişinin yarattığı davranışları ve onun sonuçları arasında açık ve net bir bağlantı kurup anlamaya çalışmaktır.
İyi bir koçluk sorusunun temel yapısı;
‘Ne’li sorular hedeflere ve değerlere odaklıdır.
‘Nasıl’lı sorular müşterinin hedeflerine ulaşma yollarına odaklıdır.
‘Ne zamanlı sorular ise zamanlamaya odaklıdır.
Güçlü sorulara Örnekler
‘Ne istiyorsunuz?’ Hedefleri keşfetmek için temel soru budur.
‘Başka hangi seçenekleriniz var?’ Bu soru, danışanın seçenekleri olduğunu varsayar.
‘Bu hedef size ne getirecek?’ Bu soru hedefin ardındaki değerlere ulaşır.
‘Bu konuda sizin için önemli olan nedir?’ Bu soru değerleri ortaya çıkarır.
‘Bunu elde etmek için nelerden vazgeçmek istersiniz?’
‘Neleri değiştirmeye istekli değilsin?’ Bu daha zorlu bir soru ve değişimin mümkün ve danışanın kontrolünde olduğunu varsaymaktadır.
‘Bunu yaptığında ne elde etmeye çalışıyordun?’
‘Bundan ne öğrenebilirsin?’ Bu, danışan bir hata yaptığında, başka bir ifadeyle, niyeti davranışıyla eşleşmediğinde ya da çabaları kötü çıktığında iyi bir sorudur. Hatayı irdelemek yerine, bu soru danışandan buna duygusallıktan kurtulmuş bir şekilde bakmasını ve ondan ders almasını istemektedir.
‘Bir dahaki sefer neyi farklı yapacaksın?’ Bu sonuncu sorunun takip sorusudur.
‘Mevcut durumun iyi tarafı nedir?’ Bu ekoloji ile ilgili iyi bir sorudur. Danışanın hayatında muhafaza etmeye değer birtakım iyi şeyler olduğunu varsaymaktadır.
Hedeflere çalışırken sorulacak önemli bir sorudur. Her durumun iyi bir yönü vardır.
‘Fark yaratacak ne yapabilirsin?’ Bu danışanın bir fark yaratabileceğini varsaymaktadır.
‘Eyleme geçmeni ne engelliyor olabilir?’ Yine bu soruda gelecek eyleme bir odaklanma var. Danışanın eyleme geçmesini engelleyebilecek bir şeyi görmezlikten gelmeyin.
Ekoloji kontrolü için sorulabilecek sorular ;
‘Bunu yaptığında olabilecek en kötü şey nedir?’ Bu soru geleceğe bakmakta ve danışandan olabilecek kötü sonuçları değerlendirmesini istemektedir.
Gelecek belirsizse, bu soru işe yarayabilir, çünkü cevap genel görünüşün düşünüldüğü kadar ümitsiz olmadığını gösterecektir.
Eğer danışan en kötü muhtemel durumla başa çıkmaya hazırlıklı olursa, daha fazla öz güvenle ileri doğru hareket edebilir.
En kötü durum senaryosu ile başa çıkabileceğini bilmek danışana daha fazla öz güven verecektir.
‘Bunu yapmaman halinde olabilecek en iyi şey nedir?’ Bu, danışan iyi bir duruma sokmak için ideal bir sorudur.
Tersine, bu soru ödülün sandığı kadar büyük olmadığını anlamasını sağlar.
Bu faydalı bir gerçekle yüzleşme olabilir.
‘Bunu yapmaman halinde olabilecek en iyi şey nedir?’ Bu da eylemsizliğin sonuçlarını araştıran benzer bir sorudur.
Koçlukta soru sormada genel sıralama ise şöyledir:
Ne (hedefler ve değerler)?
Nasıl (başarmanın araçları)?
Ne zaman (gereken zaman)?