Gıda zehirlenmeleri; bazı sıvılarda ve gıdalarda bulunan bakteri, virüs, parazit ve toksinlerin neden olduğu bir durumdur. En çok nedeni bakterilerdir. Gıdaların alımından 2 ile 4 saat içerisinde ortaya çıkabilmektedir.
Gıda Zehirlenmesi Belirtileri
- Mide bulantısı
- Mide krampları
- Kusma ve ishal
- Kanlı dışkı
- İştah kaybı
- Yüksek ateş
- Halsizlik
- Kaslarda ağrı
- Üşüme ve titreme
- Çift görme
- Konuşma güçlüğü
- Kanlı kusmuk
Bu belirtilerin ortaya çıkması aciliyet gerektiren bir müdahale yapılmasının sağlanması durumunu ortaya çıkarmaktadır. Ciddi bir su kaybına neden olması açısından tehlikeli bir durum yaratmaktadır.
Gıda Zehirlenmelerine Neden Olacak Etmenler
- Pastörize olmayan süt ve süt ürünleri ile meyve suları,
- Bozulmuş yumurtalar
- Yemeklerin uzun süre beklemesi ile oluşan bozulmalar
- Bakteri üreten tavuk etlerinin uzun süre bekletilmesi ya da bozuk tarihi geçen ürünler
- Et ürünlerinin tam olarak pişirilmemesi
- Kusma ve ishal olan biriyle temas etme
- Dondurulan gıdaların uzun süre bekletilmesi sonunda tüketilmesi
- Çiğ deniz ürünleri
- Kaynağı belli olmayan sular
Uygun olmayan saklama koşulları ve buna bağlı olarak bakterilerin çoğalması ve bulaşması halinde ortaya çıkan gıda zehirlenmeleri önemli bir aciliyet teşkil eder. Çok miktarda bulunan bakteriler bu şekilde sirayet ederek zehirlenmeye yol açar.
En Çok Zehirlenme Nedeni Olan Bakteriler
Clostridium Botulinum Bakterisi: Konserve gıdaların uygun şartlarda üretilmemesi, isli ve tuzlu balıklar, uzun zaman sıcakta kalan gıdalar ve alüminyum da pişirilen patates ile bulaşır. 12 ile 72 saat arasında belirti ortaya çıkar.
Campylobacter Bakterisi: Kümes hayvanları, et gibi gıdaların işlenmesi ile oluşur ayrıca su ve pastörize olmayan sütler ile ortaya çıkar. 2 ile 5 gün içinde belirti verir.
Escherichia Coli Bakterisi: Kesilen hayvanların dışkısından bulaşan bir bakteridir. Pastörize edilmemiş süt, sağlıksız sular ve bazı sebzelerden sirayet eder. 1 ile 8 gün içinde belirtisi ortaya çıkar.
Listeria Bakterisi: Pastörize olmayan süt ürünleri, yıkanmamış sebzeler ve meyveler, et yemekleri, sosis gibi gıdalar ile bulaşır. 9 ile 48 saat sonra belirtisi oluşur.
Giardia Lamblia Paraziti: İnsandan bulaşan bir parazittir. Hazır etlerde ve suda bulunur.1 ile 2 haftada ortaya çıkar.
Clostridium Perfringens Bakterisi: iyi pişmeyen gıdalar ve soğumaya bırakılan gıdalardan bulaşır. 8 ile 16 saat sonra belirti gösterir.
Noroviruses Virüsü: Kabuklu deniz ürünleri ile insandan insana bulaşma oluşur.12 ile 48 saat arası belirti verir.
Bu virüs, parazit ve bakterilerin daha fazlası da mevcuttur. 13 adet olduğu kanıtlanmıştır.
Gıda Zehirlenmesi Tedavisi
Gıda zehirlenmelerinde belirtilerin 24 ile 48 saat arasında; belirtilerinde azalma görülmektedir. Ancak ağır belirtiler olması (kanlı ishal veya kusmuk ile yüksek ateş gibi) halinde aciliyet gerektirir ve hekime gitmekte fayda vardır. Hekim bu belirtiler ile kontrol altına alacaktır. Bol su tüketmek önem taşımaktadır.