Anne sütü bebeklerin birinci aşısı olarak tabir ediliyor. Anne sütü ile beslenme ömür uzunluğu sağlıklı olma, optimal büyüme ve gelişim kapısının anahtarını oluşturuyor. 2 yaşına kadar emzirilen çocukların ileriki hayatlarında pek çok kronik hastalıktan korunduğu biliniyor. Emzirmek bebeğe olduğu kadar anneye da yarar sağlıyor. Anneler çeşitli kanser cinslerinden, kalp damar hastalıklarına kadar pek çok sıkıntıdan emzirme sayesinde korunabiliyor. Memorial Şişli Hastanesi’nden Uz. Dr. Serap Sapmaz, “1-7 Ekim Dünya Emzirme Haftası”nda emzirmenin yararları hakkında bilgi verdi.
Yetersiz beslenmenin yılda 2,7 milyon çocuk vefatı yahut tüm çocuk ölümlerinin yüzde 45’i ile bağlantılı olduğu kestirim edilmektedir. Bebek ve küçük çocukların beslenmesi; onların hayatta kalmasını sağlamak, sağlıklı büyüme ve gelişmelerini desteklemek için kıymetli bir bahistir. Bir çocuğun hayatının birinci 2 yılı bilhassa kıymetlidir, zira bu devirde optimal beslenme onu enfeksiyonlardan korur, kronik hastalık riskini azaltır ve genel olarak daha fazla gelişmesini takviyeler. Çocukların ileriki hayatları için doğumdan sonraki birinci 1 saat içinde emzirmeye başlanması ve birinci 6 ay boyunca yalnızca anne sütü ile beslenmesi değerlidir. 6.ayda uygun tamamlayıcı besinlere geçilir ve emzirme 2 yaş sonrasına dek sürdürülebilir. Anne sütü, bebeğin tüm muhtaçlığını karşılayan ve bebek için gerekli olan protein, yağ, demir, vitamin üzere her türlü besin bedellerini içeren ülkü besin kaynağıdır.
Anne emzirerek sıhhat kazanır
Emzirmenin hem bebekler hem de anneler için çok sayıda faydası vardır. Anne sütü bebeğe ülkü beslenme sağlar, büyüme ve gelişmeyi takviyeler. Emzirme ayrıyeten bebeğin ve annenin muhakkak hastalıklardan korunmasına yardımcı olur. Emzirmenin anne açısından yararları şöyle sıralanabilir:
- Meme ve yumurtalık kanserine karşı koruyucudur
- Kalp damar hastalıklarına ve kansızlığa karşı korur
- Şeker hastalığı riskini azaltabilir
- Kemik erimesi riskini azaltabilir
- Doğum sonrası eski kiloya daha süratli kavuşulur
- Hazırlık ve paklık gerektirmez
- Annenin ruh sıhhatini korur
- Rahim kanamaları daha az görülür
- Ekonomik ve çevrecidir
Bebekler için anne sütü güçlü bir müdafaa kalkanı
Anne sütünün bebeklere yararları ise şöyle sıralanabilir:
- Bebeğin birinci aşısı olarak nitelendirilen halk ortasında ağız sütü olarak bilinen koyu sarı renkli birinci üst ‘kolostrum’ çok kıymetlidir. Birinci beş günde üretilir. Damla damla gelir. Bebeğin dış ortamdaki hastalık yapan mikroplara karşı korunmasını sağlar. Güç ve protein içeriği yüksektir.
- Anne sütü içerisinde hastalıklardan hami hücreler ve proteinler bulunur. Anne sütü ile beslenen bebeklerde zatürre, orta kulak iltihabı, menenjit, ishal üzere bulaşıcı hastalıklara bağlı vefatlar daha az görülür, hastalıklar daha hafif geçirilir.
- Yenidoğana anne sütü dışında rastgele bir yiyecek ya da içecek verildiğinde anne sütünün kollayıcı tesiri düşmekte ve hastalıkların görülme riski artmaktadır. Bu nedenle gerekmedikçe bebeğe anne sütü dışında rastgele bir besin (su dahil) verilmemelidir.
- Anne sütünün sindirimi kolaydır. Bebekte sağlıklı bağırsak florası (mikrobiyata) gelişmesini sağlar, iç organların olgunlaşmasına yardımcı olur. Bebeklerin gaz sancıları daha az olur.
- Anne sütü ile beslenen bebeklerin ruhsal, bedensel ve beyin gelişimleri daha düzgün olmaktadır. Bebeklerin zekâ puanları yükselmekte, gelişimsel sıkıntılar daha az görülmektedir. Anne sütü ile beslenme otizm ve dikkat eksikliği gelişme riskini azaltır.
- Anne sütü alan bebeklerin bağışıklık sistemi daha güçlüdür, bebeğin aşılara karşılığı daha uygun olur. Ayrıyeten emerken hassasiyet azalmakta, aşı yapılırken emzirilen bebekler daha az ağlamaktadır.
- Anne sütünün tadı annenin yediklerine nazaran değişiklik gösterir. Bu durum tamamlayıcı besinlerin bebek tarafından kabulünü kolaylaştırır.
- Anne sütü ile beslenme erken doğan bebekler için de değerlidir. Bebeklerin bağırsak gelişimini kolaylaştırır. Anne – bebek bağlantısını güçlendirir.
- Çocukluk çağı lösemileri üzere kimi kanserlere, çölyak, diyabet, alerjik hastalıklar üzere pek çok kronik hastalığa karşı muhafaza sağlar. Göz sıhhati, çene ve diş gelişimini âlâ tarafta tesirler.
“Sütüm yetmiyor” söylemi yanlış bir inanışa dayanıyor
Bilimsel araştırma sonuçlarına nazaran birinci 6 ay tek başına anne sütü ile beslenme ve 6.aydan sonra uygun tamamlayıcı besinlere başlayarak emzirmenin en az 2 yaşa kadar sürdürülmesi bebek ve toplum sıhhati açısından kıymetlidir. Birinci aylarda anne sütü ile beslenme sıklığı ve müddeti bebeğin isteğine nazaran ayarlanmalıdır. Birinci emzirmelerde sütün çabucak gelmemesi telaşa yol açmamalı, bebeğe diğer bir besin verilmeden ve yakından izlem yapılarak emzirmeye devam edilmelidir. Ülkemizde anne sütü ile beslenme yaygındır lakin annelerin sütün yetersiz olduğu konusunda tasaları vardır. Anne sütü yetersizliği ender bir durumdur. Birinci günler süt damla damla gelir ve bebeklerin midesi kiraz kadardır. Üçüncü günden sonra süt iner ve anne göğüsleri dolgunlaşır. İkinci hafta itibariyle göğüsler yumuşar ve anneler bu fizyolojik durumu sütüm azaldı olarak yorumlarlar. Halbuki bu durum olağandır. Emzirme sonrasında göğüslerin yumuşaması, bebeğin 6.günden sonra günde 6 kere idrar yapması, bebeğin aylık denetiminde 500 gram tartı alması güzel büyüdüğünün göstergeleridir. Farklı konumlarda emzirmek, gece emzirmek, deri cilde temas ve günde 10-12 kere bebek istedikçe emzirmek sütü artırır. Bebek hakkında olumlu fikirler, eş ve etraf dayanağı, annenin dinlenmesi öteki değerli noktalardır. Her anne, bebeğinin hayata tutunabilmesi için en uygun sütü üretir ve tıpkı anda iki bebek büyütecek kadar süt üretme kapasitesine sahiptir. Annelerde etraflarından dayanak alamama, özgüven eksikliği, yorgunluk, ticari eser reklamlarının tesirinde kalma ve gerilim üzere nedenlerle sütünün yetmeyeceği kaygısı görülmektedir. Tasa duyan anneye dayanak olmak ve anneyi hakikat bilgilendirmek gerekir.
Bebek her istediğinde emzirilmelidir
Yenidoğan bebeğin mide kapasitesi doğduğunda kiraz, üç günlükken ceviz, yedi günlükken kayısı ve bir aylıkken yumurta kadardır. Bu bilgi aile ile paylaşıldığında annenin ‘Sütüm yetmeyecek!’ kaygısı yatışabilmektedir. Anne sütü üretimini artıran en değerli etmenler bebeğin sık olarak yanlışsız teknik ile emzirilmesi, annenin dinlenmesi ve moralinin uygun olmasıdır. Münasebetiyle bebek her istediğinde emzirilmeli, anne yalnız kalmamalı (aile dayanağı olmalı) ve göğüslerin sertleşmesine müsaade verilmemelidir. Saate bağlı olarak değil bebeğin açlık sinyalleri gözetilerek emzirilmelidir. Bebeğin aranması, başını çevirmesi, elini ağzına götürmesi durumlarında emzirilmelidir. Ağlayan bebek evvel sakinleştirilip sonra emzirilmelidir.
Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı