Kültür havzamızın Türkiye sınırları dışına yayılması üzerinde etkili olan faktörleri açıklayınız?
Türk kültürünün merkezi Orta Asya’dır. Kavimler göçüyle başlayan Orta Asya’dan göç, Avrupa ve Anadolu’ya, Kafkaslardan Orta doğuya kadar geniş alana yayılmış ve Türk kültürü de göçlerin etkisiyle bu alanlarda yayılmıştır.
Geçmişte bu bölgelerde kurulan Türk devletleri bölgede hala etkisi devam eden izler bırakmıştır. Ayrıca Türklerle akraba olan bazı milletler de hala bu bölgelerde varlıklarını sürdürmektedir. Bu durum bu bölgelerde Türk kültürünün varlığını sürdürmesine neden olmaktadır. Bosna Hersek, Kosova, Makedonya, Arnavutluk, Macaristan, Bulgaristan, Yunanistan balkan coğrafyasında Türk izlerini ve milletlerini barındıran bölgeler arasında yer alır.
Türklerin Talas savaşından sonra İslamiyet’i kabul etmesi daha geniş coğrafyalarda etkili olabilmesine neden olmuştur. Özellikle halifeliğin Türklere geçmesiyle tüm İslam dünyasının yüzyıllar boyu liderliğini yapması da Türk kültürünün Müslüman ülkelerde yayılmasını kolaylaştırmıştır. Bu yüzden Orta doğudan Kuzey Afrika’ya kadar yayılan coğrafya hala Türk kültürünün izlerini ve eserlerini taşımaktadır.
Ayrıca üç kıtaya yayılan Osmanlı imparatorluğunun uzun yüzyıllar süren hâkimiyeti, Orta Asya’dan Afrika’ya, Kafkaslardan Balkanlara ve Orta doğuya kadar çok geniş alanda güçlü bir Müslüman-Türk kültürü havzasının oluşmasını sağlamıştır.
Bu alanlar bugün itibariyle Türkiye sınırları dışındadır. Ancak yüzyıllar boyu Osmanlı imparatorluğunun hâkimiyeti ile oluşan Türk kültürünün izleri günümüzde de varlığını korumaktadır. Ayrıca bu bölgelerde hem Türk hem de Müslüman olan kavimler hala bulunmaktadır ve geçmişten gelen Türk kültürünün mirasını hala devam ettirmektedirler.