Türkçede işyerinizde ya da hiç tanımadığımız kişilere hitap ederken daha saygılı olmak ve konuşmamıza resmi bir hava kazandırmak amacıyla birinci ve ikinci çoğul şahıs ile konuşuruz. İngilizcede ise bu ayrım bizim dilimizde olduğu gibi şahıs kullanımları ya da şahıs ekleri üzerinden keskin bir şekilde yapılamaz. Farklı yolları vardır. İngilizcede resmi ya da günlük konuşma dili, belirli kelimelerin ve dil bilgisi kurallarının seçimi ile ilintilidir.
İngilizcedeki cümleler çoğunlukla nötral bir yapıdadır ama bazı cümle kalıpları daha resmi iken bazı cümle kalıpları ise günlük hayatın akışı içerisinde kullanılabilecek niteliktedir. Çalıştığımız işe, sektöre, kimle konuştuğumuza ya da ne hakkında konuştuğumuza yönelik olarak formal ya da informal bir kullanım belirlemeyi öğrenmek zaman alabilir. Fakat zamanla bunu öğrenmek o kadar da zor değildir.
Bu yazımızda resmi ya da günlük konuşma dili arasındaki kullanımlara dair bazı ipuçlarına değineceğiz.
Hangi Senaryolarda Hangisi Tercih Edilmeli
Öncelikle hangi senaryolarda hangi formu kullanmamız gerektiğini iyi oturtmamız gerekir. Bu durumları kısaca maddeler halinde şöyle özetleyebiliriz.
- İyi tanımadığımız insanlarla konuşurken ya da ciddi bir meseleyi ele alırken resmi bir dil kullanmamız gerekir. İyi tanıdığımız insanlarla ya da daha rahat ortamlarda ise günlük konuşma dili tercih edilebilir.
- Ciddi yazışmaların her birinde resmi (formal) bir dil kullanmamız gerekirken ciddi olmayanlarda ise informal dil kullanabiliriz. Örneğin işle ilgili e-postalarda formal bir dil kullanırken kişisel e-postalarda informal dil kullanabiliriz.
- Akademik her türlü yazı ya da makale formal dil kullanımını gerektirir.
- Raporlar, sunumlar, ciddi akademik/iş toplantılarındaki sunumlarda ya da derslerde formal dil kullanılır.
- Reklamlar, çeşitli mesaj uygulamalarındaki yazışmalar ya da sosyal medyada informal dil kullanılır.
- Kurumsal işyerlerindeki tüm dokümanların ya da hukuki dokümanların her biri formal dil ile yazılmalıdır.
- İşyerinde üstlerinizle konuşurken formal bir dil, mevkidaşlarınızla ise informal dil kullanabilirsiniz.
- Herhangi bir iş görüşmesinde formal dil kullanmaya özen göstermeniz gerekirken, işyerindeki ekip toplantılarında informal bir dil kullanabilirsiniz.
Örnekleri çoğaltmak mümkün olsa da kısaca hedef kitlenize ve bağlama göre durumu ele alıp günlük ya da resmi bir dil seçimi yapmak gerektiği söylenebilir.
Grammar Seçimi
Resmi dilde grammar seçimi daha karmaşıktır ve cümleler daha uzundur. Günlük konuşma dili seçerken ise buna çok fazla dikkat edilmeyebilir ve daha kısa cümleler kurulabilir. Örneğin aşağıdaki iki cümle de aşağı yukarı aynı şeyi söylemektedir fakat biri daha resmi bir kullanımken diğeri günlük hayatta daha çok kullanılan versiyondur.
- We regret to inform you that the delivery will be delayed due to adverse weather conditions (formal)
- Sorry, but the delivery will be late because of the weather (informal)
Bazen bağıl cümlelerde (relative clauses) bağıl zamirin (relative pronoun) kullanılması ile ilgili cümle daha resmi bir hale getirir. Aşağıdaki aynı anlama gelen iki cümle buna örnek olarak verilebilir. İlk cümlede whom zamiri kullanılarak bağıl cümle yapısı elde edilmiştir ve böylece formal dil kullanılmıştır. İkinci cümlede whom zamiri kullanılmadan cümle kurulmuştur bu yüzden informal yapıdadır.
- The boy whom I met in Paris was interested in working in Australia. (formal)
- The boy I met in Paris was interested in working in Australia. (informal)
Eksiltilmiş Cümle Yapıları (Ellipsis)
Bazen İngilizcede eksiltilmiş cümle yapıları da kullanılır. Formal dilde bunlar hoş karşılanmazken informal dilde sıklıkla kullanılır. Genellikle kısa mesaj ve anlık mesajlaşma uygulamalarında ya da yakın arkadaşlar arasındaki diyaloglarda kullanılıır. Örneğin:
- We went to Antalya for the weekend. We have a lot of things to tell you. (formal)
- Went to Antalya for the weekend. Lots to tell you. (informal)
“Abbreviations”, “Contractions” ve “Acronyms”
Kısaltmalar (abbreviations) genellikle formal dilde kullanılmaz. Bunun bazı nadir istisnaları vardır. Örneğin Dr., Mr., Mrs., ya da Ms. gibi isim önlerine gelen unvanlar formal yazışma dilinde kısaltılarak kullanılabilir ama ingilizcede yardımcı fiilleri daraltarak yazmak (contractions) formal dilde söz konusu değildir. İngilizcede daraltmalar daha akışkan ve hızlı bir biçimde konuşmak için kullanılır. Sözlü ifadelerde daha belirgindirler ama önemli yazışmalarda bu daraltmalar kullanılmaz. Bir örnekle bunları açıklayalım:
- Dr. Pike is moving to Green Street. (formal)
- Dr. Pike’s moving to Green St., (informal)
Benzer şekilde baş harflerle oluşturulan kısaltmalar (acronyms) da formal dilde kullanılmaz. Örneğin:
- ‘As soon as possible’ (formal) / ‘asap’ (informal)
- ‘By The Way’ (formal) / ‘btw’ (informal)
Modal Verb (Modal Fiil) Kullanımı
İngilizcede bir şeyi daha nazik bir şekilde ifade etmek ve daha resmi bir hale getirmek için bazı modal fiiller kullanılır. Örneğin:
- Can I suggest you try this new model? (nötral)
- May I suggest you try this new model? (daha formal)
- Might I suggest you try this new model? (oldukça formal)
“Would You Like To” ve “Want” Kullanımı
İngilizcede istek bildirmek ya da herhangi bir isteği sorgulamak için informal dilde “want” kullanılırken formal dilde “would you like to” kalıbı kullanılır. Böylelikle cümle daha nazik ve adab-ı muaşerete uygun bir hale gelir.
- Would you like to go to the cinema? [formal]
- Do you want to go to the cinema? (informal)
Kelime Seçimleri
Bazı kelime seçimleri de kullanılan dilin formal ya da informal olmasına etki eder. Örneğin:
- Require (formal) / need (informal)
- Purchase (formal) / buy (informal)
- Acceptable (formal) / okay (informal)
- Assistance (formal) vs help (informal)
Emojiler
Resmi dilde (formal) hiçbir şekilde emoji kullanılmaz. Arkadaşlar arasındaki anlık yazışmalar ya da kartpostalllarda kullanılan bu emojiler yazıyı informal hale getirir.
Sonuç Olarak
Siz de formal ya da informal dil kullanımı arasındaki farklara daha iyi hakim olmak ve bu ipuçlarını yakından öğrenmek isterseniz Eurocentres Dil Okulları’nın sağlamış olduğu kişiye özel, performans odaklı ders paketlerinden birini seçebilirsiniz.