YAZARIN DİĞER YAZILARI
Ayasofya tarihi boyunca birçok değişikliğe uğradı. Sultan Abdülmecid döneminde Fossati kardeşler yapının içinde ve dışında kapsamlı değişiklikler yaptı. Figürlü mozaikleri gün ışığına çıkarıp bunları litografi albümü olarak belgelemeleri, sonraki restorasyonlar için yol gösterici oldu.
Bulgaristan’daki Türk partisinin kurucusu Ahmet Doğan’ın, hükümetin üst düzey yetkililerinden izin alarak Burgas’da yaptırdığı ‘kaçak saray’ ve dalgakıran, hükümet karşıtı protestolara neden oldu. 23 gündür devam eden protestoları, Sosyalist Parti'li Cumhurbaşkanı Rumen Radev destekliyor. Radev, “Ülkemizi mafyadan temizlemeliyiz” diyerek hükümetin istifasını talep ediyor.
Bomonti’de eski bira fabrikasının, yıkılan kısımları birinci derece tarihi eser olarak tescilli değil. Eskiden TEKEL’e ait olan bu beton yapıların, 15 Mart 2019’da 2 No’lu Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararıyla Diyanet’e verilmesi onaylandı. 1 No’lu Koruma Kurulu bira fabrikasının tarihi yapılarını korumak için 1998’de karar almıştı ve bu kısımlar sağlam şekilde duruyor. Ancak İTÜ’nün raporuna göre diğer parseldeki betonarme yapılar statik olarak korunamayacak durumda. Ancak sorgulanması gereken, bu beton yapıların yıkılması değil, 1998’de 'turizm alanı' olarak belirlenmiş Bomonti’nin neden Diyanet’e verildiği.
Ayasofya’nın mahzenlerinde duran ve sergilenemeyen objeler için ayrı bir müze açılması, uzmanlar tarafından çok uzun zamandır dile getirilen bir ihtiyaçtı. Ancak bu müzenin bir 'Bizans müzesi' olarak algılanıp dindar/muhafazakar kesimlerin tepkisini çekebileceği düşünülüyordu ve düşünülen gerçek oldu...
Bugün yeniden camiye çevrilen Ayasofya, aslında Osmanlı İmparatorluğu döneminde bir 'protokol' yapısıydı. Fatih Sultan Mehmet dahil olmak üzere her sultan, Ayasofya ile yetinmeyip kendisi adına bir selatin cami yaptırarak İstanbul’a kendi varlığını kanıtlayan bir eser bıraktı. Osmanlı döneminde Ayasofya sürekli kullanılmıyordu, hatta ismini değiştirmeye bile gerek duyulmamıştı.
Fatih Sultan Mehmet’in yanında genç bir soyluyla betimlendiği ve İBB’ye Christie’s tarafından satılan resimle ilgili, 2015’te Sotheby’s kataloğunda yer alan bilgilere detaylı bakalım ve Bellini Atölyesi’nin ne demek olduğunu anlamaya çalışalım: Ressamın Fatih'in karşısında resmettiği bu genç kim?
Ahmet Hamdi Bülbül’ün korona günlerinde yayımlanan yeni kitabı “Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sanatın Propaganda Aracı Olarak Kullanılması”, Türkiye’nin kültürel üretimini analiz etmek açısından önemli bir boşluğu dolduruyor. İlk kez yayınlanan bazı görselleri bir araya getirmesi ve olaylarla bağlantı kurması açısından propaganda kavramının tartışmaya açılmasında öncülük eden, akademik bir çalışma.
Her gün yüzlerce can alıp bütün dünyayı içinden çıkamadığımız bir getto’ya çeviren korona virüsünün de kanıtladığı gibi, hepimiz sadece insanız, biyolojimiz aynı, bu yüzden eşitiz. Sadece eşit olduğumuzu ‘kabul’ etmemiz yeterli. O zaman barışın geldiğini göreceğiz ve ancak o zaman her şey çok güzel olacak.
Belçika, Fransa, İtalya, İsviçre ve Hollanda’daki müzelerde somut olmayan kültürel mirasın nasıl sergilendiği ve nasıl bir metodolojiyle ilerlenmesi gerektiğine dair öneriler üretmek üzere üç yıl boyunca devam eden bir AB projesi, Brüksel’deki kapanış sempozyumu ve proje kitabının yayınlanmasıyla son buldu. Sempozyumda, AB müzelerine yönelik eleştiriler gündeme getirildi.
VIII.Henry’nin saray ressamı Hans Holbein, Venedik ekolünün büyük ustası Tiziano, 19.yüzyıl sembolizminin en ünlü ismi Gustav Klimt, Avrupa’daki salgın hastalıklardan ölen büyük ustaların bazıları. 20.yüzyılın bitmeyen salgını AIDS ise sanat dünyasına damgasını vuran salgınlardan bir başkası.
Mimar Sinan zamanından kalma temiz su kanallarına kanalizasyon bağlanınca 1970’te Sağmalcılar semtinde kolera salgını yaşandı. Mecburen semtteki herkese kolera aşısı yapıldı. İstanbulluların kolerayı unutması içinse Sağmalcılar’ın ismi Bayrampaşa olarak değiştirildi. Oysa kolera korkusu toplumsal hafızaya öylesine işlemişti seneler sonra bile anne babalar, “O taraftan giden minibüse binme” çocuklarını uyarmaya devam etmişlerdi.
Sanat tarihçisi Ahmet Hamdi Bülbül: Boğaziçi’nin önemli bir sorunu yetki karmaşası. Bir yolun iki tarafı, iki ayrı belediyenin yetkisinde, hatta bir parselin yarısı ön görünümde, yarısı ise geri görünümde de kalabiliyor. Buna bir de Boğaziçi’nin her iki yakasına farklı koruma bölge kurulları ve tabiat komisyonlarının bakmasının da eklenmesi farklı bakış açıları ve yorumlarını da beraberinde getirmesi kaçınılmaz oluyor.
Eski Türklerde kurt adamların varlığına inanıldığını biliyor muydunuz? Peki, kainatı ‘ebren’ adlı ejderhaların döndürdüğünü ve ‘evren’ kelimesinin buradan geldiğini hiç duymuş muydunuz? Mitolojiyi, masalları ve fantastik edebiyatı seviyorsanız, Ahmet Burak Turan’ın yeni çıkan ‘Türk Canavarları Sözlüğü’ tam size göre...
Savaşları ve soykırımları engellemek dururken, her şey olup bittikten sonra bunların anısına heykel dikmenin kimseye bir faydası olmadığı ortadadır. Savaştan kaçıp başka ülkeye gitmek isteyen insanlara ‘düzensiz göçmen’ demek yerine bu insanların ‘mülteci’ olduğunu resmi olarak kabul etmemiz ve onları insani şartlarda gitmek istedikleri yere göndermemiz, barış yolunda önemli bir adım olur. Aksi halde dünyanın en güzel heykelini de diksek, yaşanan bu mülteci dramını ülke olarak vicdanımızdan temizlememiz mümkün olmaz.
Mimarlık tarihimizin 'efsane' ailesi Balyanlarla ilgili halen teyit edilmemiş ya da yanlış pek çok bilgi var. Örneğin Pamukciyan, 'Kayserili' bir aile olduğunu söylediği için, bugüne kadar pek çok mimarlık tarihi kitabında bu bilgi yer aldı. Ancak Saro Dadyan, bunun doğru olmadığını belirtiyor. Belgeler üzerinden ilerleyerek Balyan yapılarının hangileri olduğu konusunda bir konsensüse varılması, ortak kültür mirasımızı korumak için olumlu bir adım olacak gibi görünüyor.
Sakıp Sabancı Müzesi, 31 Ocak’ta açılan ve 26 Nisan 2020’ye kadar devam eden Marina Abramović sergisi ile performans sanatının Türkiye’de anlaşılmasını sağlamayı hedefliyor. 74 yaşına gelen Marina Abramović, halen performans üretmeye devam edebilen nadir isimlerden biri.
San Marco Meydanı’ndan vaporetto’ya bindiğinizde kapısında indiğiniz bir saray binası. Aslında Peggy Guggenheim’ın Venedik’e gittiği zamanlarda kaldığı ve modern sanat koleksiyonunu sergilediği bir adres burası. 1979’a kadar Peggy’nin evi olan bu küçük saray onun ölümünden sonra müze haline getirildi. Haydarpaşa Garı da böyle vapurla ulaşılabilen bir müzeye dönüştürülse turizme katkısı olmaz mıydı?
Demokrat Parti döneminde Bakanlar Kurulu kararıyla alınan yasak kararları incelendiğinde, karşımıza komik bir manzara çıkıyor: Çoban resimli kartpostalda Hıristiyanlık propagandası bulmak, 1958’de Paris’te Fransızca olarak basılan Kemal Tahir eserinin Fransızcasını bile yasaklamak… Bugün ‘erişim engeli’ ile uğraşan basının ve edebiyat dünyasının durumu geçmişte de hiç parlak değildi.
2009’da açılan Zagreb Çağdaş Müzesi, aslında çok eski bir kurum. Kökeni 1954’e kadar geriye giden bu müzenin, Novi Zagreb’deki yeni binasından isterseniz kayarak dışarı çıkabilirsiniz! Carsten Höller’in müze binasıyla birlikte inşa edilen çifte kaydırağı, müze ziyaretçilerine benzersiz bir deneyim sunuyor.
Davut Paşa Hamamı, 1948’de sanat galerisine dönüştürülmüş bir Osmanlı hamamı. Bütün ulus devletlerde olduğu gibi, Makedonya’nın bir ‘ulusal galeri’ açması ihtiyacı ortaya çıktığında, uzun zamandır kullanılmayan hamam binası, yeni kurulan sosyalist cumhuriyetin ilk ulusal müzesi oldu. Böylece hem hamam binası korunarak günümüze ulaşabildi hem de Makedon sanatçılar bir müzeye kavuştu.