2009 yılında Güneş’ten 25 kat daha büyük dev bir yıldız ortadan kayboldu.
Aslında bu o kadar basit değildi. Sanki bir süpernovaya dönüşmeye hazırmış gibi, parlaklığı bir milyon güneşe yükselen bir parlaklık döneminden geçti.
Ama sonra patlamak yerine söndü. Gökbilimciler Büyük Binoküler Teleskop (LBT), Hubble ve Spitzer Uzay Teleskobu’nu kullanarak yıldızı görüntülemeye çalıştıklarında hiçbir şey göremediler.
N6946-BH1 olarak bilinen yıldızın artık başarısız bir süpernova olduğu düşünülüyor. BH1 adı, gökbilimcilerin yıldızın bir süpernovayı kıvılcımlamak yerine kara deliğe çöktüğüne inanmalarından kaynaklanıyor. Ama bu bir tahmindi.
Kesin olarak bildiğimiz tek şey, bir süreliğine parladığı ve ardından teleskoplarımızın tespit edemeyeceği kadar sönük hale geldiğidir. Ancak James Webb Uzay Teleskobu (JWST) sayesinde bu durum değişti.
yeni çalışma, arXiv’de yayınlandı, JWST’nin NIRCam ve MIRI cihazları tarafından toplanan verileri analiz eder. Orijinal yıldızın yerini çevreleyen toz kabuğunun kalıntıları gibi görünen parlak bir kızılötesi kaynağı gösteriyor. Bu, yıldız hızla parlarken yıldızdan fırlatılan materyalle tutarlı olacaktır.
Daha az olası görünse de, bunun kara deliğe düşen malzemeden kaynaklanan kızılötesi bir parıltı olması da mümkündür.
Şaşırtıcı bir şekilde ekip ayrıca bir değil üç nesnenin kalıntılarını buldu.
Bu, başarısız süpernova modelinin olasılığını azaltır. N6946-BH1’in önceki gözlemleri bu üç kaynağın birleşimiydi çünkü çözünürlük onları ayırt edecek kadar yüksek değildi.
Dolayısıyla en olası model, 2009’da meydana gelen parlamanın yıldızların birleşmesinden kaynaklandığıdır. Parlak, devasa bir yıldıza benzeyen şey, iki yıldız birleştiğinde parlaklaşan ve sonra sönen bir yıldız sistemiydi.
Veriler birleşme modeline yönelse de başarısız olan süpernova modelini göz ardı edemez. Bu, süpernova ve yıldız kütleli kara deliklere ilişkin anlayışımızı daha karmaşık hale getiriyor.
LIGO ve diğer yerçekimsel dalga gözlemevleri tarafından gözlemlenen kara delik birleşmelerinden, yıldız kütleli kara deliklerin var olduğunu ve bunların nispeten yaygın olduğunu biliyoruz. Yani bazı büyük yıldızlar karadeliğe dönüşür.
Ancak başlangıçta süpernova olup olmayacakları hala tartışmalıdır. Sıradan süpernovalar kara delik olmaya yetecek kadar kütleye sahip olabilir, ancak en büyük yıldızsal kara deliklerin süpernovadan sonra nasıl oluşabileceğini hayal etmek zordur.
N6946-BH1, 22 milyon ışıkyılı uzaklıktaki bir galakside bulunuyor, dolayısıyla James Webb Uzay Teleskobu’nun birden fazla kaynağı ayırt edebilmesi etkileyici. Bu aynı zamanda gökbilimcilere benzer yıldızları zamanında gözlemleme umudu da veriyor.
Daha fazla veriyle, yıldız birleşmeleri ile gerçek başarısız süpernovalar arasında ayrım yapabilmeliyiz; bu, yıldızların yıldız kütleli kara deliklere doğru ilerledikçe son aşamalarını anlamamıza yardımcı olacaktır.
“Analist. Tutkulu zombi gurusu. Twitter uygulayıcısı. İnternet fanatiği. Dost pastırma hayranı.”