Bu yazımda Ankara Antlaşması ile İngiltere’ye geldikten sonra neler yapmanız gerektiğini, nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatmaya çalışacağım.
İngiltere’de olduğum için yazılarımda sürekli İngiltere ibaresi göreceksiniz, siz Birleşik Krallık olarak değerlendirebilirsiniz. Çünkü İskoçya, Galler, Kuzey İrlanda gibi Birleşik Krallık’a dahil diğer ülkelerde de bu işlemleri yapabilirsiniz.
Bu makale salt olarak Ankara Antlaşması vizesi ile gelenleri değil, diğer vize türü ile çalışmak için gelenlerin de ne yapacaklarını içeriyor.
Biraz uzun bir yazı olduğu için bu konuyu iki parçaya böldüm. ikinci bölüm yazısında da ev tutma ve diğer işlemler yer alacak. Yazı hazır olduğunda linkini burada paylaşacağım.
İngiltere’ye geldikten sonra buraya gelenlerden bir kısmı ilk etaptaki zorunlu işlemlerini tamamlayıp Türkiye’ye dönüyor, diğer bir kısmı ise kalıcı olarak burada devam ediyor. Tabi burada herkesin kendine göre bir durumu olduğu için bu konuya çok fazla girip tavsiye vermek istemiyorum, ancak tabi bazı önemli ayrıntılar var onlara aşağıdaki detaylarda değineceğim.
Ankara Antlaşması vizesine başvuru sürecimi anlattığım yazımı okumak için tıklayın
Ankara Antlaşması ile İngiltere’ye Giriş Tarihim Ne olmalı?
Ankara Antlaşması Vizesi çıktı, Home Office tarafından bir mektup ve geçici olarak bir vize verildi ancak çoğu kişi ülkeye ne zaman girmesi gerektiği konusunda tereddüt yaşıyor. Burada önemli olan nokta şu; pasaportunuza basılan tarih içerisinde ülkeye girmeniz şart. Burada bir aksaklık olasılığını göz önüne alarak ona göre bir tarih belirlemenizde fayda var.
Örneğin; size 01 Şubat 2020 – 31 Ocak 2021 arasında 1 yıllık ilk vizeniz verildi ve ülkeye giriş yapıp polis kaydı yaptırmanız için de pasaportunuza 01 Şubat – 01 Mart 2020 arası geçici vizeniz basıldı. Burada en çok karıştırılan nokta bu 1 ayın sizin 12 aylık süreniz harici olduğunun düşünülmesi oluyor. Aksine bu 1 ay sizin 12 aylık süreniz içinde ve siz bu sürenin sonunda gelirseniz geriye 11 aylık bir süreniz kalıyor. Tabi siz bu hakkı sonuna kadar kullanabilirsiniz orası ayrı. Yani ülkeye geçici vizenizin son günü dahi girebilirsiniz ancak bunu pek tavsiye etmem. Hem sınır polislerinin ters sorularına maruz kalabilirsiniz, hem de herhangi bir gecikme durumunda işlerinizi riske atarsınız.
Diyelim ki bu 1 aylık geçici vize sürenizi geçirdiniz, hakkınız bu durumda dahi yanmıyor, durumu açıklayan bir başvuru ile geçici bir vize daha çıkarabilirsiniz ancak bunun için pound cinsinden bir ücret ödemeniz gerekiyor. Tabi, yeni vizenin çıkış süresi uzarsa bu durumda 1 yıllık sürenizi iyice daraltmış oluyorsunuz.
Polis Kaydı ve BRP işlemleri Nasıl İlerliyor?
Eğer vizeniz çıktığında hala işlerinizi toparlayamadıysanız ve ülkeye giriş için basılan vize tarihi çok yakınsa o zaman 2 ayrı seçeneğiniz var; ya işlerinizi toparlamak için 1 aylık süreyi kullanacaksınız ya da ülkeye girip BRP belgenizi (Biometric residence permits) alıp polis kaydını yapıp Türkiye’ye geri dönüp kalan işlerinizi halledeceksiniz.
Fakat şunu unutmayın, dönemine göre OVRO oldukça yoğun olabiliyor ve ileri tarihli randevu verebiliyor. Ya da online randevu almanız gereken bir bölgeye yerleşmek istediğinizde (Westmidlands gibi) sadece online randevu ile gidebileceğiniz bir durum söz konusu olabiliyor.
Police Registration Form’u doldururken adres kısımlarından sadece UK Residential Address’i yazmanız yeterli. Buraya kaldığınız otel adresini yazabilirsiniz. Sonrasında her adres değiştirdiğinizde size ilk kayıttan sonra verilen police registration certificate belgesi ile size en yakın polis merkezine giderek yeni adresinizi kaydetmeniz gerekecektir. Sonraki bu kayıtlarda bölgeye göre adres kanıtı da istenebilir.
* İlk kayıt ücreti kişi başı £34, muhakkak yanınızda bulundurun.
Londra’ya gelecekler direkt OVRO’ya gidip eğer yoğunluk yoksa işlemlerini 15 dakikada halledebiliyor. Tabi randevu verildiği söylenen dönemlerde bile sabah erkenden gidip kuyruğa girerseniz yine içeri girme şansınız oluyor.
Ayrıca Post Office’lerde sorun çıkabiliyor. BRP’ler Home Office’in size verdiği mektuptaki tarihte gelmeyebiliyor ya da soyadı karışıklıkları nedeniyle bulunamayabiliyor. Özellikle soyadı sorunları iki soyadı kullanan kişilerde ortaya çıkıyor. Böyle bir durumunuz varsa ve gelmesi gereken tarihte BRP kartınız gelmediyse bunu muhakkak belirtin.
Polis kaydı için BRP kartınızın yanınızda olması gerekiyor. Gerekiyor derken, tercih ediliyor da diyebiliriz. Çünkü elinizdeki Home Office belgesinde “eğer BRP’yi henüz alamadıysanız panik yapmayın bu belge yeterli” gibi bir ibare göreceksiniz. Eğer BRP kartınızı henüz almadıysanız bunu memura nazikçe açıklamanız gerekir. Ancak bu açıklama “gelmesi gereken tarihte gelmedi, 7 günlük polis kayıt sürem de dolmak üzereydi bu nedenle BRP kartım yok” gibi ise sorununuz yok ancak siz “çıkmıştır ama henüz almaya gitmedim”, “aldım ama yanımda getirmeyi unuttum” gibi şeyler söylerseniz memurun inisiyatifine kalırsınız, hatta terslenebilirsiniz bile 🙂
Özetle size tanınan ülkeye giriş süresini son güne bırakmamakta fayda var, tavsiyem 3-4 gün öncesinde İngiltere’de (Birleşik Krallık’ta) olmanız olacaktır.
* Biz vize tarihimizin başlangıcından 10 gün sonra giriş yaptık.
Bir Mobil Telefon Hattı Alın
Bunu geldiğiniz gün ya da takip eden gün hemen yapabilirsiniz. EE, o2, Vodafone, Three gibi operatörlerden birinden hattınızı alabilirsiniz (detay için). Büyük bir ihtimalle gelir gelmez hemen faturalı bir hat alamayacaksınız, bu durumda Pay as You Go diye tabir edilen faturasız bir sim sahibi olabilirsiniz. Bu Sim kartlarını ister ilgili operatörlerin mağazalarından isterseniz de herhangi bir süpermarketin standından temin edebilirsiniz (genelde kasa civarında olur). Hatta internetten sipariş vererek adresinize ertesi gün teslimatlı isteyebilirsiniz.
Faturalı hat ya da cihaz + sim kart alabilmeniz için öncelikli olarak bir adres kanıtına ihtiyacınız olacak, adres kanıtı sunabilirseniz finansal kontrol yapılacak. Eğer adres kanıtı sunar ve finansal kontrolden de geçerseniz aylık faturalı bir hat veya cihaz alabilirsiniz. Ülkede henüz finansal geçmişiniz olmadığı için kuvvetle muhtemel reddedileceksiniz, bu durumda finansal geçmiş oluşturup 1-2 ay sonra tekrar denediğinizde dilediğiniz cihaza aylık faturalı bir plan ile sahip olabilirsiniz (ya da sadece aylık faturalı bir Sim karta).
Finansal geçmiş oluşturmayı aşağıdaki başlıklarda anlatacağım.
Finansal Geçmiş ve Adres Kanıtı için Belge Oluşturun (Proof of Address)
BRP’nizi aldınız, Polis kaydınızı da yaptınız (ya da randevunuzu aldınız) bir de UK hattınızı aldınız sonrasında hemen ülkeye dönmeyi düşünüyorsanız biraz daha düşünün, çünkü bir kaç işiniz daha olacak. Siz daha İngiltere’de (Birleşik Krallık’ta) çok yenisiniz ve finansal bir geçmişiniz yok. Bu durumda ister Ankara Antlaşması ile gelin ister diğer vize türleri ile bir banka hesabına ve bir adrese ihtiyacınız olacak.
Burada fiziksel şubesi olan bir banka hesabı açmak isterseniz sizden adres kanıtı isteyecekler, adres kanıtı oluşturmak için de bir ev tutmanız gerekecek. Ev tutmak için de bir finansal geçmişe ihtiyacınız var. Bunun için banka hesabı açmanız gerekecek. Bu döngü böyle gider 🙂
Tabi her sorun gibi bunları da aşmanın yolları var. Bazı bankalar sadece online hizmet veriyor ve sizden adresinizi beyan ile alıyorlar, yani adresinizin kanıtı olabilecek herhangi bir belge istemiyorlar. Kartınızı ve belgelerinizi bu adrese gönderiyorlar, bunlardan en popülerleri; Monzo, Monese ve Starling Bank.
Bu online bankalardan uygulamaları üzerinden anında hesap açıp kullanmaya başlayabiliyorsunuz. Kartınız belirttiğiniz adrese 2-3 iş günü içinde geliyor. Hesabınız aktif olduğunda hemen para yatırıp harcamalarınızı oradan yapmaya başlayınca finsansal geçmiş oluşturmaya başlıyorsunuz. Ayrıca PDF olarak alacağınız Bank Statement belgeniz ile de adres kanıtı işinizi çözebiliyorsunuz. Ancak şunu belirtmekte fayda var, bazı bankalar ve mobil operatörlerin mağazaları bu bankaların bank statement’larını adres kanıtı olarak kabul etmiyor. Tabi bu şubeden şubeye / kişiden kişiye değişebiliyor. O an konuştuğunuz kişi bu konuda bilgisiz olabiliyor, üstlerine danışmalarını isteyebilirsiniz bu durumda.
Ek olarak garantili adres kanıtı belgesi olarak provisional driving licence’a (geçici ehliyet’e) başvurabilirsiniz. Geçici ehliyete internet üzerinden buradaki adresten ya da post office’lerdeki D1 formunu doldurarak posta yolu ile başvurabilirsiniz. Online ücreti £34, posta ile £43. Tabi buradaki fark posta ile 1 hafta 10 gün içinde gelmesi, online başvurunun ise 2-3 hafta gibi bir süre alması. Online başvuruda size posta ile belgeler geliyor, siz onu geri yolluyorsunuz bu nedenle biraz daha uzun sürüyor.
D1 formu ile birlikte BRP belgenizi gönderdiğiniz için göndereceğiniz form içinde Royal Mail Special Delivery poşeti ve hızlı gelmesi için de 1st Class pul eklemeniz gerekiyor. Birleşik Krallık’ta postada belgelerinizin kaybolması pek mümkün olmasa da olmaz olmaz diyerek işinizi garantiye alın, BRP kartınızın kaybolması demek yenisin çıkarılması için 3-4 ay ülkede mahsur kalmanız demek.
Ek bilgi, BRP kartınızı yurt dışında kaybederseniz £154’luk vize yenileme ücreti ödemeniz gerekiyor.
Aman dikkat; Provisional driving licence için BRP kartınızı polis kaydından önce yollamayın, önce polis kaydınızı yapın sonra belgenizi yollayın.
Bir Muhasebeci ile Anlaşın ve Şirketinizi Kurun
Ankara Antlaşması ile geliyorsanız şirket kurmak zorundasınız. Aslında şirket kurmak için bir muhasebeciye ihtiyacınız yok, hatta işleyişi ve prosedürü biliyorsanız şirketiniz yıl sonu hesapları için bile bir muhasebeci tutmanıza gerek yok, tüm işleri kendiniz yapabilirsiniz. Ancak çok büyük bir kısmın, ki buna bookkeeping alanından vize alıp gelenler de dahil, UK muhasabe mevzuatı bilmediğini göz önüne alırsak muhakkak bir muhasebeci ile anlaşmanız gerekecektir.
Burada önemli olan nokta, eğer buraya geldiğiniz vize türünü bilen bir muhasebeci ile anlaşmanız. Çok farklı fiyat veren muhasebeciler var bunlara dikkat edin. Mümkünse bir kaç muhasebeci ile yüz yüze görüşün öyle karar verin.
Muhasebeciler Türkiye’deki örneklerine benzer olarak şahıs şirketleri için farklı, limited şirketler için farklı tarife uyguluyorlar. Farklı olarak da ücretlerini yıllık alıyorlar. Bazıları yıllık ücret üzerinden aylık fatura kesiyor, bazıları da yıl içinde kazandıkça öde diyebiliyor.
Şirket kurulumunuz birkaç saatlik bir iş olduğu için gelir gelmez kurabilirsiniz. Hatta şirket kurulumunu gelmeden kendiniz bile yapabilirsiniz.
Aralarındaki fark başka bir makalenin konusu ancak şu kadarını söyleyeyim eğer büyük şirketlerle iş yapmayı düşünmüyorsanız ya da en azından ilk sene düşünmüyorsanız Sole Trader açın. Çünkü Limited Company’de ilk olarak muhasebeci ücretiniz çok daha fazla olacaktır, ayrıca alacağınız maaş’a göre belirli bir aydan itibaren PAYE ödemesinin çıkması, kar payı (dividend) için ektra vergi ödemeniz gibi durumlar oluşacaktır.
Limited Company açmak NIno için avantaj dense de NIno her türlü alırsınız, hatta yeni uygulama ile AA kapsamında gelenler artık görüşmeye bile gitmiyor, mektup ile gelen formları doldurup eklerini de ekleyip yolluyorlar.
Tabi ki eğer ben 1 yıl sonunda vergimi verdiğimi göstermek istiyorum, işimi biraz daha garantiye alayım diyorsanız Limited kurabilir, sonrasında 3 yıllığı alınca Sole Trader’a çevirebilirsiniz. Çevirme işlemi oldukça kolay olacaktır ama muhasebeciniz bununla ilgili sizden ek bir ücret isteyebilir, bunu muhakkak konuşun.
National Insurance Number (NIno) için Başvurunuzu Yapın
Ankara Antlaşması ile ülkeye gelenler normalde randevuya çağrılmıyor, yani çağrılmaması gerekiyor ancak benim başvurduğum döneme kadar mülakata çağrılıyordu.
İlk yapmanız gereken hafta içi 08 – 18 arası 0800 141 2075 veya 0800 141 2438 numaralı telefonları arayıp randevu almanız olacaktır. Ardından randevu tarihinde belgelerinizle gidip başvurunuzu tamamlamanız gerekiyor.
National Insurance Number (NI) için detaylı yazıma buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.
NIno randevusu ile ilgili detaylar için buradaki linkten detaylı bilgi alabilirsiniz.