Ayın başında, ABD’nin internet devlerine (GAFA = Google, Apple, Facebook, Amazon) vergi getirmeye çalışan ülkeleri soruşturmaya başladığını yazmıştık [1]. Şimdi bunun nedeni daha iyi anlaşılıyor. Bu ve benzeri şirketlerin fiziksel olarak bulunmadıkları ülkelerde mal ve hizmet sattığı zaman nasıl vergilendirileceğine dair olarak Avrupa ülkeleriyle Trump yönetimi arasında sürmekte olan uluslararası vergi müzakereleri askıya alındı. Müzakerelerin çöküşünün Başkan Trump’ın Amerikan teknoloji şirketlerine vergi uygulayan ülkelere misilleme yapmasını sağlayabileceği söyleniyor.
Müzakerelerin askıya alınması, geçen hafta Amerikan Hazine Bakanı Steven Mnuchin’den Avrupa maliye bakanlarına bir mektupla bildirildi. Müzakerelerin çöküşü, tam da korona virüs nedeniyle dünya çapında tedarik zincirlerinin durduğu bir dönemde geldi. Bu durumun, ticaret savaşlarını daha da arttıracağını düşünüyor.
Avrupalı yetkililer ise Trump yönetiminin geri çekilmesine tepki verdiler. Fransız maliye bakanı Bruno Le Maire “anlaşmaya bir kaç inç kalmıştı” diyerek bu hareketi “provokasyon” olarak kınadı ve ABD’nin neden müttefiklerini sistematik olarak “yaptırım” ile tehdit ettiğini sordu.
Gerçekten de ABD, Avrupalı ülkeleri misilleme tarifeleriyle tehdit etti ve Fransız şarabı, el çantaları ve tencerelere vergi uygulamak için planlar geliştirdi. Başkan Trump ayrıca vergilere cevaben Avrupa ithalatına gümrük vergileri uygulama tehdidinde bulundu .
Brüksel’deki bir diğer üst düzey bir ekonomi politikacısı, ABD ile anlaşmaya varılmaması durumunda, Avrupa’nın Amerikan dijital devlerine vergi uygulayacağı konusunda uyardı.
Steven Mnuchin ABD’de konuya ilişkin gelişmeleri sonra gazetecilere, müzakereler için “çıkmazda” nitelendirmesi yaparken, Avrupalı ülkelerin Covid-19’dan kaynaklanan halk sağlığı ve ekonomik krizlere odaklanması gereken bir dönemde, bu tartışmaların askıya alınması gerektiğini söyledi.
Fransa’nın önderliğindeki bazı Avrupa ülkeleri, kendi ülkelerinde faaliyet gösteren ABD’li internet devlerine karşı giderek artan sayıda vergiler koyuyor ya da hazırlanıyor. Türkiye’de internet gelirlerine nisan ayında % 7,5 vergi koymuştu. Bu vergiler internet devlerinin gelirlerini büyük oranda düşürecek. İtalya, İspanya, Avusturya ve İngiltere, şirketin fiziksel bir varlığı olup olmadığına bakılmaksızın, bu ülkelerde gerçekleşen çevrimiçi faaliyetlere vergi getiren dijital hizmet vergilerini tahsil etme planlarını açıkladı.
Müzakereciler, çevrimiçi etkinliğin nasıl ve nerede vergilendirilebileceğine ilişkin uluslararası standartlar belirleyecek bir anlaşmaya varmak için 2020 sonunu bir son tarih belirlediler. Mnuchin, geçen yıl ki görüşmeler sırasında OECD’ye ABD’nin Amerikan şirketlerinin bazı vergileri ödemek istemediklerini iletmişti. Bu da müzakereleri uzatmış ve bu yıla sarkıtmıştı.