Kastamonu ve ilçeleri ve köylerimizde kullanılan Tarım araç ve gereçlerinin hemen hepsi teknolojiye yenik düştü. Yeni kuşakların görmediği ve çoğunun adını bilmediği bu araç ve gereçleri konuya ilgi duyanların katkılarıyla tanıtmaya başlayalım. Ben ilk olarak harman zamanı kullanılan DÜVEN’i anlatmaya veya unutturmamaya çalışacağım. Düvene bazı yörelerde döven de deniyor.
İŞTE SİZE DÜVEN
Şimdi düven ile ilgi bazı bildiklerimiz veya unutmadıklarımızı aktaralım.
Düven genellikle iki geniş tahtadan yapılır. Alt yüzünde keskin çakmak taşları, dikine çakılı bulunan; kızak biçiminde, ön tarafı yukarı doğru meğili, harman zamanı hasatın tanelerini sapından ayıran araç. Şuan da Patoz dediğimiz zirai aletin yaptı işi eskiden düvenler yapıyordu.
Genellikle hayvanlar tarafından çekilen, üzerine ise ağırlık yapsın diye insanların oturduğu, özellikle çocuklar için güzel bir oyun aracı. Günümüzde patoz’u ve traktörü olduğu halde düven kullanan rençber sayısı hiçde az değil! Bir farkla artık düvenleri hayvanlar değil, traktörler çekiyor. Kullanım için düvenin seçilme nedenine gelince; nohut gibi bakliyatlar, patozda parçalanıyor, ama düvende bu olasılık patoza göre daha az. (Tabi ki eleği değiştirilmiş patozlar için nohut’u parçalamak olasılığı çok düşük) Düven işi bittikten sonra, bir duvara ya da bir ağaca dayanılır, yerde yatık şekilde beklerse taşları dökülür.
Çoçukluğumuzda düvene binmişliğimiz var. Düvene, Kömüş (Manda) ve Öküz koşulurdu. Düvenin üstünü harman sahibi biner ve birde çoçuk alırdı yanına… Neden mi? Bir düven daha iyi ezsin diye iki Öküz veya kömüşün arkasına mahsülün içine sıçmaması için çanak tuttururlardı. EEEE eskiden araba olmayınca düvene binmek için bizde o çanağı tutardık bir şekilde çoçuğuz işte ne yapsaydık ya..
Dövenle döne döne buğday veya arpa kıvama getirilir. saman olacak şekle gelince de yabalar alınır ve örüsgere yani rüzgara göre savrulurdu. Ki saman ve denesi ayrılsın diye hey gidi günler hey.. Ayrılan saman samanlığa denelerde yıkanmak için bir suyun önüne götürülürdü ama her suyun değil elbette, Ekin yıkanacak su farklıydı nedense? Diğer köylerden de o suya ekin yıkamaya gelirler ve sıra bile olurdu şartosun…
Köyde iken, birinin düven ile iş yaptığını görünce koşarak gider, düvene binerdik yediğimiz tozu bir görseniz, aklı başında kişiler yapmaz! ama işte çocuk aklı biz yapıyorduk