Köpeklerde Ayrılık Anksiyetesi(Endişesi,Hezeyanı)
Köpek sahiplerinin davranışçılara ve eğitmenlere sıklıkla danıştıkları davranış problemlerini başında onları evde yanlız bıraktıklarında; aşırı havlama,ağlama,uluma,eşyaları kemirme ve kapı tırmalama gibi şikayetlerden oluşan köpeğin yanlız kalmaya olan tahamülsüzlüğü gelmektedir.Bazı vakalarda komşuların rahatsız olması ve hatta tahliye davalarının şekillenmesine kadar uzayan can sıkıcı, çoğunluklada hayvan sahibinin aleyhine sonuçlanan ve sahip ile dostunun yollarının ayrılmasına neden olan yargı süreçleri oluşmaktadır.
Peki köpeklerde bu davranış bozukluğu nasıl şekillenir ve engel olmak için neler yapmamız gerekli olduğuna bi bakalım…
Köpekler sahipleriyle yaşadıkları hayatlarında onları merkez noktaya oturturlar…küçük ve bizlere göre malesef kısa olan yaşamlarında biz olmayınca hezeyana kapılmaları çokda anormal değildir.kurallarını bilmedikler insana ait olan sosyal yaşantı içinde sahip demek; beslenme,gezinti,arkadaş,oyun,tuvalet ihtiyacının sağlanması yani kısaca herşey demektir….işte herşey olan sahip evden gidince endişe başlayabilmektedir.
Bu davranış bozukluğu oluştuğu ya da giderilemediği durumlarda köpeğin başka birine sahiplendirilmesi(ki bu ayrılık endişesini dahada arttıracaktır) veya barınak,sokak gibi ortamlara terkedilmesi ile sonuçlanacak ve dostumuzun korktuğu başına gelmiş olacaktır..
Yoğun ve karmaşık yaşantısında dostunu terketmiş olan insan kendine yeni dostlar edinmekte ve terkettiği arkadaşını unutmakta hiç güçlük çekmez…ama unutmak köpek için geçerli olmayacak ve hayatı boyunca bu tavmanın mutsuzluğuyla yaşayacaktır….
İşte sevimli dostlarımızın Ayrılık Endişesi Problemine yakalanmadan ve ömür boyu bizimle yaşamalarını sağlayacak altın kurallar…
– Yavru yada yetişkin olsun evimize yeni gelen dostumuza ilk günden yanlız kalmaya alışacağı bir oda veya alan ayarlamalıyız
– Zaman zaman evden ayrılarak onu yanlız kalmaya alıştıralım
– Özellikle anne ve kardeşlerden ayrılmış yavru köpeklerdeki çağrı ağlaması ve uluma seslenişlerine birkaç gün göğüs gerelim ve komşularımızdan toleranslı olmalarını rica edelim..
– Yavru köpeğin çağrı ağlamalarını uyarmak dahi olsa yanına giderek pekiştirmeyelim…
– Yavru köpeğin ilk gecesinde yatağının üstüne havluya sarılmış sıcak termos ve tik tak eden bir saatle peluş bi oyuncak konulması annenin sıcaklığı ve kalp ritimlerini taklit açısından onun kendini daha iyi hissetmesini ve huzurlu olmasını sağlayacaktır.
– Dostumuzun bir köpek olduğunu ve statü algısının hayatındaki denge unsurlarının başında geldiğini unutmamalı ve onunla kendi yatağınızı ve sofranızı paylaşmamalısınız…aksi taktirde statü algısı karışan köpek yanlızlığa daha tahamülsüz davranacaktır.
– Egzerzis eksikliği dostunuzun size olan takıntısını arttırır ve strese sokar.günde birkaç defa tekrarlanması gereken park ve sokak egzersizlerini ihmal etmeyin…köpeğinizin küçük ırk olması köpek olduğu ve egzersiz ihtiyacı olduğu geçeğini değiştirmez.
– Yanlız bırakırken dostumuzun önünde uzun süreli kemirebileceği bir kemik bırakmak onun yanlızlığı esnasında endişesini yatıştıracaktır.Çiğneme davranışı köpeklerde stresi engelleyen hormonların salıverilmesini sağlamaktadır.
– Evden ayrılmadan en az 15 dakika önce köpeğinizle göz kontağı dahil ilgiyi kesin ve dışarı çıkmadan önce telkin etmek amaçlı diyologlardan kaçının.evden çıkış esnasında onunla konuşmak yada ilgilenmek endişesini arttırmaktan öteye gitmeyecektir.
KÖPEKLERDE AGRESYON ÜZERİNE
Son zamanlarda basın ve yayın organlarında sık olarak yer alan, köpek saldırıları sonucu yaralanan ya da ölen yetişkin ve çocuk haberleri insanları ve köpek sahiplerini ciddi anlamda rahatsız etmiştir. Zaten köpek besleme ve yetiştirme kültürü emekleme seviyesinde olan ülkemizde sansasyonel ve ajite bir şekilde bu tip haberlerin gündeme gelmesi sadık dostumuz köpeklerin ve bazı köpek ırklarının yanlış tanıtılmasına ve anlaşılmasına sebep olmanın ötesinde, insanlarda ciddi anlamda tedirginlik oluşturmuştur.
Gelişen olaylarda insanlar suçu köpeğe atma yani net bir sorumlu bulma spekülasyonları içerisindeyken, köpeklerde agresyon ve sebepleri üzerinde durmak doğru olacaktır.
Köpeklerde saldırgan davranışlar yani agresyon, birçok şekilde ortaya çıkabilmektedir. Tehlikeli sonuçlar doğurabilecek olan bu davranış bozukluğunun çeşitleri, sebepleri ve eliminasyonu konusunda bilgilenmek doğru olacaktır.
Köpeklerde agresyon çeşitlerinin en sık görülenlerini şöyle sıralayabiliriz.
-Maternal (annelik) agresyonu: Anne köpeğin yavrularını koruma hedefli olarak çevreye gösterdiği agresyon çeşididir. Tamamen içgüdüsel olan bu davranıştan zarar görmemek adına, yavrularıyla bir arada olan anne köpeğin sahasına, iletişiminiz yoksa girmeyerek ve sokak hayvanlarını kısırlaştırarak olabilecek olumsuz sonuçlardan korunabiliriz.
-Korku agresyonu: Özellikle travma şoku gibi durumlarda köpeğin gösterdiği agresyondur. Örneğin trafik kazası geçirmiş ya da bir insan tarafından kötü şekilde hırpalanmış köpeğin müdahale sırasında güvendiği insanlara hatta sahibine bile travma şokunun etkisiyle saldırgan davranış göstermesi olasıdır. Bu tip durumlarda şoka giren köpeğin üstüne bir battaniye atılarak ya da korunaklı bir elbise veya eldivenle müdahale edilerek olası ısırıklardan korunmak mümkün olacaktır.
-Predator (avcılık) agresyonu: Avcılık içgüdüsü ya da dürtülenmesi yüksek olan ya da yanlış dürtülenmiş köpeklerin sergilediği bir saldırganlık şeklidir. Koşan insan, kaçan canlı, bisiklet, motosiklet ve araba kovalama ve yakalama çabası buna örnek gösterilebilir. Bu tür köpeklerle karşılaşıldığında paniklememek, koşmamak, araç üstündeysek yavaşlayıp, durup tekrar hareket etmek köpeklerin tetiklenmesini engelleyecektir.
-Tür içi (köpek) agresyon: Köpeğin türdeşi olan diğer köpeklere gösterdiği saldırganlık çeşididir. Doğru sosyalize edilmemiş ve seksüel baskınlığı yüksek olan köpeklerde gözlemlenir. Erken yaşlarda doğru sosyalizasyon uygulanması ve daha çok erkek köpeklerde rastlanan baskınlık davranışının genç yaşlarda kısırlaştırılarak engellenmesi mümkündür.
-İnsanlara yönelik agresyon: Diğer türlere yönelik agresyon insan açısından en tehlikeli olanıdır. Erken yaşlarda başlanması gereken doğru insan sosyalizasyonu, iyi bir eğitim ve yönlendirmeyle engellenebilir.
Dostumuz köpeklerin yanlış tanıtılmasına sebep olan agresyon ve saldırgan davranışların, aslında onları iyi tanımamak, içgüdülerini bilmemek, yaşam alışkanlıklarını anlamamaktan kaynaklandığı ve istenmeyen bu davranışların çoğunlukla insan eliyle tetiklenmiş olduğu su götürmez bir gerçektir.
Onları yargılamadan önce tanıyalım.