Türk Medeni Kanunu’nun 605.maddesinin 2.fıkrasında düzenlenmiştir. Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır. Buna mirasın hükmen reddi denilmektedir.
Mirasbırakanın borca batıklığı her türlü delille ispat edilebilir. Mirasbırakanın vergi borcu varsa bunun da ölüm tarihi itibariyle miktarı dikkate alınır.
Mirasbırakanın terekesinin borca batık olduğunu Davacının ispat etmesi gerekmektedir. Mirasbırakanın terekesinin borca batıklığının tespiti için ölüm tarihi itibariyle terekesinin aktif ve pasifinin belirlenmek gerekmektedir.
Mirasçı hakkında mirasın hükmen reddi kararı verilebilmesi için mirasçının ret hakkının düşmemiş olması gerekir. Mirasçının açık veya örtülü bir şekilde mirası kabul etmiş olması halinde hükmen ret talebi reddedilecektir.
Mirasın hükmen reddi davaları asliye hukuk mahkemesinin görevindedir. Mirasın hükmen reddi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılır.
Mirasın hükmen reddi davasını yasal ve atanmış mirasçılar açabilirler.Küçükler için yine temsil kayyımı atanması gerekmektedir. Vesayet altındakilerin dava açabilmesi için hem vesayet makamı (sulh hukuk mahkemesi) hem de denetim makamından (asliye hukuk mahkemesi) izin alınmalıdır.
Mirasın gerçek reddi taleplerinden farklı olarak mirasın hükmen reddi davası alacaklılara karşı açılır.
Mirasın hükmen reddi davaları maktu harç ile açılmaktadır. Dava sonucunda tayin olunacak vekâlet ücreti de yine maktu olacaktır. Yargılama giderleri ise haksız çıkan tarafça ödenir.
Mirasın hükmen reddi davası her zaman açılabilir. Hatırlayacaksınız mirasın gerçek reddi üç aylık hak düşürücü süreye tabi idi.Gerek mirasın gerçek reddi gerekse de hükmen reddi davalarında dikkat edilmesi gereken talep sahiplerinin mirası kabul sayılabilecek davranışlarda bulunmamış olmalarıdır. Mirasın açık veya örtülü kabulü sayılabilecek davranışlar söz gelimi miras mallarının idaresine katılma veya miras mallarını gizleme gibi davranışların tespiti halinde mirasın reddi hakkı düşer.
Türk Medeni Kanunu’nda kabul edildiği gibi mirasın gerçek ve hükmen reddi konuları ile alakalı ortak hükümleri de diğer bir makalemizde değerlendireceğiz. Şöyle ki mirasın reddi hakkının düşmesi, mirasın reddinin iptali gibi konular her iki tür ret için de ortak konular olarak değerlendirilebilir. Ayrı bir makale ile anlatmanın daha doğru olacağı kanaatindeyiz.
Bayar Hukuk Bürosu avukatlarından Av. Hüseyin BAYAR tarafından, miras hukukunun sıklıkla gündeme gelen konularından mirasın hükmen reddine ilişkin olarak kanun metni ve Yargıtay kararları çerçevesinde kaleme alınmıştır.