NASA'dan Türkiye ile ilgili korkutan harita paylaşımı
NASA Ulusal Kuraklık Azaltma Merkezi, Yerçekimi Kurtarma ve İklim Deneyi İzleme (GRACE-FO) uydu ölçümleriyle, Türkiye'nin kuraklık haritalarını paylaştı. Yağışların mevsim ortalamalarının altında olduğu konusuna dikkat çekilen haritalarla, Türkiye'nin birçok bölgesinin şiddetli kuraklık yaşadığına değinildi.
NASA Ulusal Kuraklık Azaltma Merkezi, 11 Ocak 2021 günü GRACE-FO merkez tarafından kaydedilen görüntülerde Türkiye'nin yer altı suyu ve toprak nemi ölçümlerine ilişkin iki harita paylaşıldı. Daha önce Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nce yayımlanan meteorolojik haritalarda Türkiye'nin yüzde 80'inden fazla alanında "olağanüstü şiddetli kurak ve şiddetli kurak" verilerinde olduğu gibi NASA'nın yayımladığı benzer iki haritada bu tehlike ile karşı karşıya olduğu bilgisi paylaşıldı.
"KURAKLIK CİDDİ SEVİYELERDE"
Çevre ve Şehircilik Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Emin Birpınar, NASA'nın Türkiye'deki şiddetli kuraklığı gösteren haritalarını "Ülkemizdeki kuraklık şimdi de NASA'nın radarında" sözleri ile sosyal medya hesabından paylaşarak. Gelecek olan tehlikeye karşı dikkat çekti. Haritaları paylaşan diğer bir isim İstanbul Teknik Üniversitesi Meteoroloji Mühendisliği'nden Doç. Dr. Barış Önol ise,"Bu haritalar NASA tarafından uydu gözlemlerinden alınmış 11 Ocak itibariyle yer altı suyu ve toprak nemindeki durumu gösteriyor. Haritaya bakıldığında normallere göre kuraklık, ciddi seviyelerde gösteriyor. Son yağışlar durumu biraz düzeltse de ama durum yine de hala ciddiyetini koruyor" dedi.
"MAHSULLER TEHDİT ALTINDA"
NASA yaptığı açıklamalarda 2021 yılının başlangıcından itibaren Türkiye'nin birçok bölgesinde şiddetli kuraklık ile karşı karşı kaldığının altını çizdi. Ülkenin en kalabalık şehirleri arasında yer alan İstanbul çevresindeki çok sayıda rezervuarın, 15 yılın en düşük su depolama seviyelerine ulaştığını ve koşulların böyle devam ettiği taktirde mahsul üretiminin tehdit altında kalabileceği uyarısında bulunuldu.
2019 yılının yaz ve sonbahar aylarının çoğunun yağış almadığı ve rezervuarlardaki su seviyelerinin azaldığının yer aldığı açıklamada, 2020 yılının ikinci yarısında oldukça az yağışla son beş yılın en kurak aylarının yaşandığı bilgisi yer aldı. Temmuz 2020' den beri Türkiye'de neredeyse hemen hemen bütün illerin yağış ortalamasının altında kaldığından bahsedilerek, ekimden aralık ayına kadar, ülke genelinde yağışların, 1981-2010 ortalamasından yüzde 48 daha düşük olduğu söylendi.
İlk harita, GRACE-FO uyduları tarafından ölçülen 11 Ocak 2021 itibariyle sığ yer altı suyu depolamasını gösteriyor. Renkler, yağış yüzdesini veya yer altı suyu miktarının uzun vadeli kayıtlarla (1948-2010) nasıl karşılaştırıldığını gösteriyor. Mavi alanlarda normalden daha fazla su bulunduğu, turuncu ve kırmızı alanlarda daha az su bulunduğu gösteriliyor. Açıklamada, akiferlerdeki (Ekonomik olarak önemli miktarda suyu depolayabilen ve yeterince hızlı taşıyabilen geçirimli jeolojik birimler) yer altı sularının, birçok ülkede mahsul sulama ve içme suyu için önemli bir kaynak, ayrıca kurak dönemlerde akarsuları besleyebileceği söyleniyor. Yer altı sularının kuraklıktan geri dönüşünün ise aylar alacağı bilgisi paylaşıldı.
İkinci harita ise topraktaki bitki kök bölgeleri için önemli olan yüzeydeki nem oranları bilgisine yer veriliyor. 11 Ocak 2021 tarihi itibariyle yapılan ölçümlere göre tarımsal üretim açısından büyük önem arz eden bu oranlarda da kuraklık korkutucu boyutta ciddi gözüküyor fakat gerçekleşecek yağışlarla bu oranların olumlu yönde çok hızlı değişim yaşayabileceği bilgisine de yer veriliyor.