Orta Asya Türk Tarihi, günümüz coğrafyasını oluşturan kişilerin yaşamış olduğu, ticaret yaptığı tarih anlayışıdır. Günümüz Türkiye’sine zemin hazırlayan bu tarihi öğrenmeden, Türk Tarihini öğrenemezsiniz.
Türk Adının Anlamı
- Heredot a göre (M.Ö V. Asır) Targitalar
- Tomaschek e göre İskit topraklarında oturdukları söylenen Tyrkae
- Hammer e göre Tevratta adı geçen Yafesin Torunu Togharma
- F.Erdman a göre Thrakların Türk olduğunu söylemiştir.
Türk Adının Menşei
- Tu-ku-e(Türk): miğfer(Çin kaynaklarında)
- Trk(Türk): Terk edilmiş(Fakih Gerdizi)
- Türk: Olgunluk Çağı(Kaşgarlı Mahmut)
- Takye: Deniz kıyısında oturan adam(Nemeth)
Türk Soyu
- Türk soyu daha çok Moğol tipinde (Sarı renkli ve dolikisefal) olarak tasvir edilmiştir.
- Türklerin tarih boyunca en sıkı teması Moğollarla olmuştur.
- Tevrat ta ise eski geleneklerde Türk soyu beyaz ırktan gösterilmiş.
- İran edebiyatında ise Türk sözü bazen Güzel insan manasına gelmektedir.
- Türklerin Yafesin soyundan türediği iddia edilmektedir.
Türklerin Anayurdu
Orta Asya Türk Tarihi incelenirken diğer bir incelenmesi gereken konu Türklerin Anayurdu meselesidir. Türklerin Anayurdu bazı kaynaklara göre:
- Çin kaynaklarına göre Türklerin anayurdu Altay Dağı olarak kabul edilir.
- Sanat tarihçileri ise Kuzey-Batı Asyası olduğunu söylerler.
- Koppes, Türklerin Anayurdunu Baykal gölünün batısı olarak kabul eder.
- Taş devri ilk çağlarından beri Altaylar-Sayan dağlarını
- Kültür tarihçileri, İrtiş-Ural arasını anayurt kabul ederler.
- Kiselev ve Çernikov un yaptığı son araştırmalardan sonraTürklerin Altay-Sayan dağlarının güney-batı bölgesinde yaşadığı kesinleşmiştir.
Türklerin Yayılmaları
Eski ve Orta çağlar dünya tarihinde bilhassa Türk toplulukları için karakteristik olan büyük göç hareketlerinin başlangıç devri incelemeler ışığında aydınlık kazanmıştır.
M.Ö 4. Asırda Gobi’nin güneyi, Kansu, Huangho da görülen Türklerin (dil, askeri, ekonomik özelliklerinden) dışarıdan geldiklerini belirtmişlerdir.
M.Ö 1100 lerden itibaren kalabalık kütleler halinde Çin’in kuzey batısında Kan-su Ordos bozkırlarına doğru kaymaya devam etmiştir. Göçeden Türkler, y ve s sesleri değişmiştir.
Milad dan sonra ki asırlarda vukua gelen Türk göçlerinekatılan boylar ve göç zamanları hakkında oldukça kesin bilgiler vardır.
Türk Göçleri
- Hunlar, Orhun bölgesinden Güney Kazakistan bozkırlarına 1.asrın sonunda
- Avrupa ya 375 de
- Uarhunlar, Afganistan ve Kuzey Hindistan a
- Ogurlar, Güney-Batı Sibirya’dan Güney Rusya’ya 461 e
- Oğuzlar, Orhun bölgesinden Seyhun nehri kenarları 10.asır
- Maveraünnehir, üzerinden İran a ve Anadolu ya 11.asır
- Avarlar, Batı Türkistan’dan Orta Avrupa ya 6. Asrın sonunda göç etmişlerdir.