Hilmi Ziya Ülken
Hilmi Ziya Ülken 1901 ila 1974 seneleri arasında yaşamış olan bir Türk düşünürüdür. İstanbul’da doğmuş ve İstanbul Sultanisi’nde lise öğrenimini tamamladıktan sonra Mülkiye Mektebi’nde okumuş; 1921 yılında okulu bitirmiştir. Öğrencilik yıllarında Reşat Kayı ile beraber Anadolu dergisini 12 sayı el yazması olarak çıkarmıştır. Burada Osmanlıcılığa ve Turancılığa karşı Türkiyeciliği savunmuş; Anadolu folkloru ve kültürü üzerine yazılar yazmıştır. Anadoluculuk görüşü bu dönemde şekillenmeye başlamıştır.
Ülken üniversite öğreniminin hemen akabinde Edebiyat Fakültesi Coğrafya bölümünde asistan olmuş; görevinin yanında çeşitli liselerde öğretmenlik yapmış; Atatürk tarafından 1933 yılında Berlin Kütüphanesine araştırmaya gönderilmiştir. Üniversite Reformunda ülkeye dönerek Edebiyat Fakültesi Felsefe doçentliğine tayin edilmiş; 1941 yılında profesör olmuş; 1944 yılında felsefe bölümünde kurulan Sosyoloji Kürsüsünün başına getirilmiştir. Bu dönemde sosyoloji çalışmalarına ağırlık vermiştir.
Ülken 1949 Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi kurucular kurulunda yer almıştır. 1956 yılında İlahiyat fakültesinde ek görev çerçevesi içinde Umumu Felsefe Profesörlüğüne tayin edilmiştir. 1957 yılında Ordinaryüs profesörlük unvanını almıştır. 1933’ten 1959’ye kadar İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde görev yapmıştır. Hilmi Ziya Ülken 1957 yılında Ordinaryüs Profesörlüğe yükselmiştir.
Hilmi Ziya Ülken 1959’da Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde dekan olmuş, aynı yıl içinde istifa etmiştir. 1961 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde profesör olarak görev almıştır. 1962’de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nden istifa ederek Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi kadrosuna geçmiştir. 1971 yılında 70 yaşında emekliye ayrılmıştır. 1971 yılında 70 yaşında emekliye ayrılmasına rağmen 1973 yılına kadar ders vermeye devam eden Ülken, 5 Haziran 1974 tarihinde İstanbul’da vefat etmiştir.
İLGİLİ KONULAR:
- Hilmi Ziya Ülken’in felsefe anlayışı
- Hilmi Ziya Ülken’in eserleri
- Hilmi Ziya Ülken’in varlık felsefesi anlayışı
- Hilmi Ziya Ülken’in sosyoloji anlayışı
- Hilmi Ziya Ülken’in toplum anlayışı
- Anadoluculuk nedir?
Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Ömer YILDIRIM’ın Kişisel Ders Notları. Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf “Felsefeye Giriş” ve 2., 3., 4. Sınıf “Felsefe Tarihi” Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM); Açık Öğretim Felsefe Ders Kitabı