Aile konut şerhinin tapuda işlenmesi, aile konut şerhi tapuda nasıl işlenir ?
Medeni kanunumuzun 194. Maddesi uyarınca;
Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.
Rızayı sağlayamayan veya haklı bir sebep olmadan kendisine rıza verilmeyen eş, hakimin müdahalesini isteyebilir.
Aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini (Ek ibare: 6518 S.K. m.44 – yürürlük: 19.2.2014) “tapu müdürlüğünden” isteyebilir.
Aile konutu eşlerden biri tarafından kira ile sağlanmışsa, sözleşmenin tarafı olmayan eş, kiralayana yapacağı bildirimle sözleşmenin tarafı haline gelir ve bildirimde bulunan eş diğeri ile müteselsilen sorumlu olur.
Kanun lafzı ve içtihatlar uyarınca; mahkemeler aile konutunun seçiminde anlaşmaya varamayan tarafların uyarılması yönünde karar verebileceği gibi, eşlerin arasında bir şekilde anlaşmazlık çıkması, eşlerden birinin diğer eşin haberi olmaksızın evi tahliye etmesi, eşlerden birinin diğer eşi evden kovması ya da eşlerden birinin diğer eşin menfaatine aykırı olarak evi devretmeye çalışması halinde aile birliğinin ve ekonomisinin zarar göreceği aşikardır. Bu tür durumlarda zararın oluşmasını engellemek adına ilgili taşınmazın kaydına “aile konutudur” şeklinde aile konut şerhinin tapuda işlenmesi mümkündür.
Aile konutu şerhinin tapuda işlenmesi için gerekli evraklar şunlardır;
- Aile konutunun bulunduğu ilçe nüfus müdürlüğünden alınmış yerleşim yeri (ikametgah) belgesi,
- Aile konutu şerhi işlenmesi talebinde bulunan eşin, tapu kaydında malikin kendi eşi olduğunun ispatlar evlilik cüzdanı,
- Aile konutu şerhi işlenmesi talebinde bulunan eşe ait nüfus cüzdanı aslı veya pasaport aslı ve bir adet tapuda geçerli kabul edilecek şekilde çekilmiş vesikalık fotoğrafı
Aile konutu şerhi işlenmesi talep edilen taşınmazın kat mülkiyetli olmayıp, arsa payı olarak tapu kaydı bulunması halinde, mahkeme yoluyla taşınmaz arsa payı olsa dahi davalı eşe ait olduğu tespit edilebiliyorsa aile konutu şerhi koyulabilmelidir.
Aile konutu şerhi talebinin mal rejimi, taşınmazın edinilme şekli, taşınmazın devir tarihi vs. gibi durumlarla herhangi bir ilgisi bulunmamaktadır. Ancak boşanan veya bir şekilde evliliği sona ermiş olan eş aile konutu şerhinin talep edememektedir.
Hacizli taşınmaz üzerine aile konutu şerhi konulması mümkün müdür ?
Aile konut şerhinin tapuda işlenmesine dair en sık rastlanan sorulardan bir diğeri de üzerinde haciz olan konuta aile konutu şerhinin koyulup koyulamayacağıdır. Yargıtay 2. Hukuk dairesi üzerinde haciz kaydı bulunan taşınmaz üzerine aile konutu şerhi konulmasının mümkün olduğu şeklinde karar vermiştir.
T.C.
YARGITAY
2.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO. 2013/21992
KARAR NO. 2014/5225
KARAR TARİHİ. 10.3.2014
>HACİZLİ TAŞINMAZA AİLE KONUTU ŞERHİ KONULMASI ENGEL TEŞKİL ETMEZ.
4721/m. 194/3
ÖZET : Dava taşınmaz kaydına aile konutu şerhi konulması davasıdır.
Taraflar arasındaki evlilik birliğinin devam ettiği ve davaya konu bağımsız bölümün aile konutu olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır. Tarafların geçici süreli ayrılık yaşamaları taşınmazın aile konutu niteliğini değiştirmediği gibi taşınmaz üzerinde haciz bulunması da aile konutu şerhi konulmasına engel teşkil etmez. Davacının davasının kabulüne karar verilmesi gerekir.
DAVA : Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
KARAR : Davacı, davalı eşi adına kayıtlı olan taşınmazın aile konutu olarak kullanıldığını belirterek taşınmaz kaydına aile konutu şerhi konulmasını talep ve dava etmiş, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir. Aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eş tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini isteyebilir ( TMK md 194/3 ). Taraflar arasındaki evlilik birliğinin devam ettiği ve dosya arasındaki icra müdürlüğünün takip dosyası kapsamında alınan kıymet takdirine ilişkin bilirkişi raporunda belirtildiği üzere tapu kaydında arsa niteliğindeki taşınmaz üzerinde bulunan binanın davaya konu 2. kat 8 nolu bağımsız bölümün aile konutu olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır. Tarafların geçici süreli ayrılık yaşamaları taşınmazın aile konutu niteliğini değiştirmediği gibi taşınmaz üzerinde haciz bulunması da aile konutu şerhi konulmasına engel teşkil etmez. Tüm bu hususlar nazara alınarak davacının davasının kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde isabetsiz gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle, 10.03.2014 tarihinde karar verildi.