İslâm dünyası kültürü ve medeniyetinde, Materyalist düşüncelerin uzun bir geçmişi vardır. Allah'ı ve ahireti inkâr düşüncesinin cahiliyet devrinde, Arap yarımadası halkının arasında olduğunu Kur'an ayetlerinden anlayabiliriz. Hicretin 2. yüzyılda çeşitli kavimlerin birbirleriyle ilişki kurmaya başladıklarında inanç ve düşünce sürtüşmesi daha da yükseldi. Maddeciler, inançlarını ve düşüncelerini, ilmi toplantılarda ve açık meclislerde serbestçe ileri sürerek başkalarını kendi görüşlerini izlemeye çağırıyorlardı. Mescid-ül Haram ve Mescid-ün Nebi'de bile halka oluşturarak kendi düşünceleri hakkında tartışma yapıyorlardı. Dünyada hiçbir dini muhitte maddeciler için böyle bir özgürlüğün olduğu duyulmamıştır. Bununla birlikte gerçi materyalist düşünceler her zaman ilmi ve gayri ilmi toplantılarda ortaya atılmış, fakat bu düşüncelere gerçek Bilim adamlarından taraftar olan çıkmamıştır. Maddi açıdan düşünen bulunmaktaydı, fakat hiçbir zaman ilimde görüş sahibi büyük bir şahsiyetin gerçekten maddi ekolün temsilcisi olduğu bilinmemektedir. İbn-i Mukaffâ, Muhammed Zekeriya veya Hayyam'a nisbet edilen düşünceler doğru değildir. Galiba bunların düşmanları şahsi bir kine dayanarak böyle bir iftirada bulunmuşlardır.
Bütün dönemlerde kendi inançlarını şiir, nesir ve hitabeyle tebliğ eden zındıkların ve maddecilerin bulunmasıyla birlikte, biz, düşünce tarihi bakımından maddeciler tarafından değerli bir fikrin öne sürüldüğünü görememekteyiz. Maddeciler yararına olan incelemeye değer düşünceler, İlahi felsefeye eleştiri olarak "İlahiyyun (Tanrı inancına sahip filozoflar)" tarafından öne sürülmüştür. Bu yüzden İslâm dünyasında maddeciler tarih ve geçmişe sahiptirler. Fakat, düşünce bakımından tarihten ve geçmişten yoksundurlar.
Son elli yılda Batı maddi felsefe kitaplarının tercüme edilmesiyle, İran'da ve diğer İslâm ülkelerinde Maddi Felsefe yeniden canlanarak kendisi için bağlılar buldu. Fakat ilk hamlede onun temelsizliği ortaya çıkarak çöktü ve maddi düşüncenin görünüşteki süsüyle birlikte muhtevasının olmadığı anlaşıldı. İran materyalistlerinin, İlahiyyun karşısında cevaplarının olmadığı ve devamlı tekrar ettikleri bazı sözlerden başka hiç bir iş yapmadıkları tam olarak âşikardır. Onlar bu meseleleri tartışmaktan kaçınarak bildiğimiz "sadece propaganda" yolunu devam ettirmek istiyorlar.
Son zamanlarda İran materyalistleri gülünç teşebbüslere girişmişlerdir. Bu teşebbüsler daha çok bu felsefenin zayıflığını ve fakirliğini göstermektedir.
Giriştikleri bu teşebbüslerden biri "Şahsiyetlerin tahrifi" dir. Bunlar saygı gösterilen şahsiyetlerin tahrifiyle, fikirleri kendi ideolojilerine ve felsefelerine çekmeye çalışıyorlar...
İran'da materyalistler son zamanlarda "değerli şahsiyetleri tahriften" daha tehlikeli olan "Kur'an-ı Kerim ayetlerini tahrif etme" ve ayetlerin kelimelerinin zahiri anlamlarını koruyarak, onların muhtevasını maddi bir şekilde tefsir etme hilesine girişmişlerdir; Bu hile iki seneden az bir geçmişe sahip, yeni bir hiledir.
Bu hilenin temeli yeni atılmamıştır. Bu,100 sene önce inançlı halkın zihninden dini silmek için Karl Marx tarafından ortaya atılan bir hiledir. İnançlı halk arasında din ile mücadele için Marx'ın ortaya koyduğu plân, dini, din aleyhine kullanmaktı. Yani dini mefhumların orijinal muhtevasını boşaltıp maddi içerikle doldurarak, dini, halka, maddi bir ekol olarak göstermek. Böyle olursa dinin zahiri kabuğunu da kolayca dışarı atmak mümkündür.
"Marx ve Marksizm" adlı kitap, Lenin'in "Din karşısında işçilerin durumu" başlıklı yazısından şöyle naklediyor:
"Marx ve ideolojisinin ekolü, maddecilik ekolüdür. Bu yüzden "Ansiklopedist" yada "Feuer Bach" maddecileri kadar dine karşı inat etmektedir...'
Fakat materyalist diyalektik, tarih ve sosyoloji alanında felsefeyi kullanmak bakımından Ansiklopedistlerden ya da Feuır Bach'dan daha da derinlere dalmaktadır. "Dini kaldırmalıyız." sözü her türlü maddeciliğin alfabesi olduğundan, Marxizmin de alfabesidir. Ama... Marx'ın ekolü daha da ileri giderek şöyle izahlarda bulunuyor: "Dinle nasıl mücadele edeceğimizi bilmeliyiz. Bunun yolu da halkın din ve iman kaynağını materyalist mefhumlarla izah etmektir."
Marx'ın bu açıklaması başka bir mefhumu da içerebilir. Şöyle ki: Genellikle tarihi, halka maddi bir şekilde yorumlamak ve dinin sınıfsal kökünün nereden kaynaklandığını ve nereden kendilerine yüklendiğini anlamaları için dini eğilimlerin kaynağını halka anlatmak. Halk, tüm toplumsal olguların sınıfsal maddi kökünün olduğunu bildiğinde kendi kendine dinden uzaklaşacaktır.
Materyalizmin yeni şekli son elli sene içinde İran'da kendisi için bir yer bulmuştur. Materyalistler başlangıçta, ne ilahiyyun mantığını sonradan karşılaştıkları gibi biliyorlardı ne de dinin tüm halkın içinde böyle bir köke sahip olduğunu. Bunlar kolayca rakiplerini hem mantık ve istidlâl meydanından hem de toplumsal sahneden dışarı edebileceklerini sanıyorlardı. Fakat bu hesaplarında yanılgıya düştüler
Sonunda, ne mantık ve istidlâl yoluyla ne de sözde sınıfsal bilinçliliği halkın düşüncesine aktarmakla hiç bir sonuç elde edemediklerinde ve gerçekten tüm sınıflar, özellikle mahrum bırakılmış ve zulme uğramış sınıflar arasında en kuvvetli ve nüfuzlu gücün din olduğunu anladıklarında dini dine karşı kullanmaya karar aldılar.
Son iki yıl içinde tefsir adıyla yayınladıkları yazıları mütalaa edersek, büyük bir fitnenin uygulanmasına çalışıldığını görürüz. Benim böyle bir fitnenin, dine karşı olanlar tarafından dini ezmek için uygulandığına hiç şüphem yoktur. Fakat beni kuşkuya sokan şey şudur: Acaba bu yazıları yazanlar aldatılarak ve yaptıklarını bilmeyerek perde arkasındaki güçlere alet mi oluyorlar?.. Ya da bunlar bir milyara yakın müslümanın mukaddes kitabına karşı materyalistçe tefsirlere girişirken, ne yaptıklarını bilerek bilinçli bir şekilde mi davranıyorlar?..
Biz bu yazılarda ve eserlerde çiğlik ve cahillik alametlerini görmekteyiz. Örnek olarak bunların birkaçına işaret edeceğiz. Şimdilik, Kur'an ayetlerini tefsir etme yoluyla gizlice propagandası yapılan materyalizmi, "aldatıcı materyalizm" olarak adlandırmayı uygun görüyoruz. Bu uyarılardan sonra yine sapık yollarına devam ederlerse, bu yönteme nifak materyalizmi" demeye mecbur kalacağız.
Ben burada bütün serverlerimden ve bu ülkenin bilim adamlarından, benim şimdi söylediklerime dikkatlice ve tarafsız olarak bakıp, hata yaptığımı gördüklerinde, beni uyararak yanlışımı ispat etmelerini hüsn-i niyetle istiyorum. Allah (c.c) şahidim olsun ki, ispat edildiği takdirde hatamı itiraf etmeye hazırım.
Ben, Kur'an-ı Kerim üzerinde düşünmenin, her müslümanın hakkı olduğu ve hiçbir ferdin ya da grubun tekelinde olmadığı kanaatindeyim. Ayrıca ne kadar kasıtsız olursa olsun, anlayışların aynı olmadığına inanmaktayım
Herkesin özel bir görüşünün olması mümkündür. Herkes "kelimelerin mefhumunu arıladığında, Arap dilinin ve Kuran’ın özel üslubunu göz önüne aldığında, ayetlerin nüzul sebeplerine ve İslâm'ın Asr-ı Saadet tarihine dikkat ettiğinde, ayetlerin tefsiri hakkında "İmamlar" tarafından belirtilenleri göz önünde bulundurduğunda ve ilimlerin gelişimine dikkat ettiğinde "Allah'ı göz önünde bulundurarak Kur'an-ı Kerim ayetlerinden çıkardığı manaları tefsir veya başka isimler altında başkalarının istifadesine sunmak hakkına sahiptir. Tarih boyunca gerek Batıniler tarafından, gerekse bâtıni olmayan Arap gruplar tarafından yapılmış ve tefsir veya diğer isimler altında ortaya çıkarılmış olan eserleri, tefsir olarak kabul edemeyiz. Zira onlar tahrif edilmiş, özleri değiştirilmiş metinlerdir. Tefsir kabul edilmeleri mümkün değildir.
Azizler! Siz kendi tefsirlerinizin mukaddimesinde, geçmiş tefsirler ve müfessirler için bazı şeyler yazmışsınız. Bunlar, ancak kendinden kaynak ve delil sorulmasının mümkün olmadığı, umumi konuşma ve vaazlarda kullanılabilir. Ayrıca, sizin kitaplarınızda "bahsi geçen tefsir veya müfessirlerin durumları ne zaman böyledir?" gösteremiyorsunuz!..
Acaba tarih, gerçeklere göz yumarak veya hitabet tarzı konuşmalarla mı yazılır? Acaba tarihte gelip geçmiş şöhret bulmuş veya bulmamış binlerce müfessirin eserlerini de sizin yanınıza getirsek, onları da kendi sınıf mantığınıza göre açıklayabilir misiniz? Ben daha fazla bu incelemeler hakkında sizinle konuşmak istemiyorum.
Siz, tefsirlerinizde yazarların istek ve düşüncelerini tanımakla onların kitaplarının tefsir olunabileceği kanaatindesiniz. Bu yüzden siz "biz Allah'ın isteğini ve düşüncesini (ilk kez olarak!) anlamışız" iddiasında bulunarak şöyle diyorsunuz:
"Allah'ın iradesi "inkılabi" dir. Ve Allah'ın "düşünce tarzı" tarihin zayıf, mahrum bırakılmış halkını güçlülere, zorbalara ve para babalarına karşı zafere ulaştırma temeline dayanmaktadır. Bu iradenin gerçekleşmesi için Allah "Hizip (Parti)" oluşturmuştur. öyle bir hizip ki, dünyanın tüm olgun güçlerini öncü ve inkılapçı kesimle birlikte içermektedir. Karşı tarafta Allah'ın iradesinin gerçekleşmesini önleyen güçlüler, tağutlar ve şeytanlar bulunmaktadır. Yalnız İnkılabi bir bakışla, ideolojiye ve Allah'ın düşünce tarzına dayanarak Kur'an'ı inceleyip onun gerçeklerini anlayabiliriz..."
Sizin açınızdan Kur'an, mahrumları güçlülere karşı egemen kılmaktan başka bir hedefi olmayan "Allah hizbinin müdevven felsefesi" dir. Kuran’ın bütün meseleleri inkılap ve inkılap felsefesi etrafında dolaşmaktadır. Allah, Hizbullah" isminde bir hizip oluşturarak, hangi inanç ve dinden olursa olsun dünyanın bütün olgun güçlerini bir araya getirip kendi hizbi için inkılabi bir felsefe ortaya koymuştur. Bu inkılabi felsefeyi anlamak için inkılabi olmaktan başka bir şart gerekmemektedir. İnkılabi olunamadığı takdirde hiç bir şartın yararı olamaz... Bu nedenle "Felsefe Usulü ve Realizm Yolu" adlı kitabı yazdığı ve materyalist diyalektiği eleştirmeden başka bir suçu olmayan çağımızın en büyük müfessirine ihanet etmek için şöyle söylemektesiniz:
"Sömürü sistemlerinde Kur'an müfessirlerinin felsefe, mantık, hikmet kelâm, fıkıh, usul, sarf ve nahiv gibi birçok bilimleri bilmesi gerekir. Neticede bu bilimlerin ağırlığı onlara baskı yaparak onları toplumdan ayırıp yalnızlığa itiyor. Çünkü ayet-i kerimenin mefhumuna göre, insan ne kadar ağır olursa o kadar..."
Kuşkusuz tağutlarla mücadele etmek Kuran’ın programı içerisinde yer alır. Muhakkak İslâm inkılabi bir dindir. Fakat Kur'an'da öne sürülen bütün meseleler bu yönde ve bu hedef için midir?.. Kuran’ın, bunun dışında bir programı yok mudur? Acaba levh, arş, melek, kıyamet, oruç ve namaz hakkındaki Kuran’ın bütün ayetleri bu merkezde midir? Kur’an’ın ve Hizbullahın inkılabı, "işkembe" inkılabı olarak ekonomik ve sınıfsal bir temele mi sahiptir, yahut da "beyin" inkılabı olarak insanın fıtratından mı kaynaklanıyor?!...
Acaba siz "Allah'ın iradesi inkılabidir, Allah'ın düşünce tarzı şöyledir, Allah kendi isteğini gerçekleştirmek için hizip oluşturmuştur ve Kur'an inkılabı bir hizbi müdevven felsefesinden başka bir şey değildir" gibi izahların gerçekten doğru olmadığını bilmiyor musunuz?..
Siz hatta Asr-ı Saadet tarihini ve ayetlerin nüzul sebeplerini bilmenin dahi lüzumunu görmeyerek ve İslâm tarihinin kısaca incelenmesinin zahmetini kendinize yüklemeyerek Kuran’ın tefsirini yapmaya ve İslâm ideolojisini yazmaya kalkışmışsınız.
Siz, "Onlar gaybe inanırlar, namaz kılarlar ve rızıklandırdığımız şeylerin bir kısmını, Allah yolunda yoksullara harcarlar." ayet-i kerimesindeki “gaybe inanarak” hakkında şöyle diyorsunuz. Müfessirler, kaybın, Allah ve Melekler gibi görülmeyen şeylerdir, diye zikretmişlerdir. Halbu ki, Allah ve Meleklerin gayb sayılması doğru olmayacağı gibi, hu ayet, takvalılardan bahsettiği için Allah'a iman etmeleri açıklanmaksızın bellidir.
Sonra gayb ve gaybe inanmayı şöyle tefsir ediyorsunuz: "Söz konusu gaybdan maksat, Tevhidi inkılabın gelişim merhalelerinin başlangıç dönemleridir, yani nicel değişimlerdir."
Velhasıl sizler, Kur'an'da yer alan gaybe inanmanın müminlerin inkılabındaki gizli ve yeraltı faaliyetleri döneminin olduğuna ve o dönemde mücadelenin gizli yapılması gerektiğine inanmalarının gerektiği manasında olduğunu söylüyorsunuz. Bu gizli mücadele dönemi, sizin açıklayışınıza göre, yıkılması istenen düzenin hakimiyette olduğu ve inkılabın tedrici olarak geliştiği bir dönemdir. Bu tedrici ve nicel değişimler, birden ortaya çıkacak olan nitel değişimi ortaya çıkarır (diyalektiğin 4. ilkesi) ve böylece yeni düzen kurulur. İnkılap da gayb merhalesinden şahadet merhalesine ulaşır.
Ben, inkılabın gizli ve açık dönemlerinin olmadığını söylemek istemiyorum; olduğu. kesindir. İslami bir inkılap, sizin anlayışınızın tersine, bir mide inkılabı değil bir beyin inkılabı olduğu için sınıfsal içerikli değil, fıtri ve insani içeriğe sahiptir. Bu yüzden gizli ve açık dönemleri de vardır. Asr-ı Saadet döneminde bu dönemlerin gizli olanı Mekke'de diğeri ise Medine'de gerçekleşti. Benim söylemek istediğim, acaba siz, gerçekten, kendi vicdanınızda, Söz konusu ayetten maksadın bu olduğuna ihtimal veriyor musunuz? Acaba Resulullah dönemindeki Selman, Ebuzer, Mikdad gibi inkılapçı kişiler, ayette geçen gaybe inanmaktan bunu mu anlıyorlardı? Acaba onlar Medine döneminde gaybe inanmak meselesinin artık zamanı geçmiş bir şey olduğunu mu kabul ediyorlardı?
Sizler, “Ve Ahirete onlar yakin ederler” ayetinin tefsirinde şöyle diyorsunuz: Bunlar (takvalılar) inkılabın şahadet döneminde yüce bir düzene inanırlar. Bilirler ki onların bu inkılabı, tavır ve davranışları, sonunda nihai maksatları olan yüce bir düzene ulaştıracaktır...
Siz Kur’an’ın neresinde “dünya” kelimesiyle karşılaşmışsanız, onu “aşağılık yaşantı” olarak tercüme etmişsiniz. Sözlük anlamı olarak bu tercüme doğrudur, ancak aşağılık yaşantıdan maksadın sadece kapitalist bir düzende yaşamak olduğunu söylüyorsunuz. Ahiret'i de, yüce düzen yani adaletli sosyalizm düzeni olarak tercüme ediyorsunuz?! ...
Acaba siz kendiniz, Kur'an'da, Ahiretten kastedilenin bu dünyadaki iyi ve olgun bir düzende yaşamak olduğuna inanıyor musunuz? Yani Kur’an’ın maksadı, dünya hayatından kapitalist ve mülkiyet düzeninde, Ahiretten de gelişmiş sosyalizm düzeninde yaşamak mıdır? Böyle bir açıklama, Kur'an'ı oyuncak haline getirme çalışmasından başka nedir ki...
Yine siz, ayet-i kerimedeki, "namaz kılarlar" cümlesini şöyle tefsir etmişsiniz: Onlar, imanlarımı gerçekleştirmek için dinlerde namaz denen bağımlılığı korurlar. Ve şöyle devam ediyorsunuz. Böyle kapsamlı bir manası olan kelimeleri, müfessirlerin ve mütercimlerin, asıl manasından sınırlandırmaları, dar görüşlülüklerini göstermektedir. Zira "salât"ın lügat manası, namaz değildir. Namaz, inkılapçılar arasındaki birlik ve bağlılığın dış görünümüdür. Kur'an bu kelimeyi seçmekle ister Tevhidi olsun ister olmasın bütün inkılaplarda varolan bir genel ilkeyi anlatmak istemiştir. Ne var ki Tevhidi inkılaplarda bu ilke kendini daha iyi gösterir. İnkılabın gayb döneminde, inkılapçılar arasında ister fikri olsun, ister ideolojik veya ameli, ya da inkılapçı taktikleri uygulama yönünden olsun, birlik ve bağlılık gereklidir.
Acaba hangi lügat veya tarih kitabında namaz, bir parti üyelerinin bağlılığı anlamına veya genelde bağlılık anlamına gelmiştir? Bir de şu var: Meğer Kur'an, iman ehlinin birlik ve beraberliğine davet etmemiş midir? Kur'an'da, "Hep birlikte Allah'ın ipine sarılın ve bölünmeyin" buyuruluyor Böyle açık ayetler varken bir de Kur'an'da her nerede salât'(namaz) kelimesi görülürse inkılapçıların arasındaki beraberlik olarak mı tercüme edelim? Kılınmakta olan namaz da evrenin bütünüyle olan bu birlik ve beraberliğin dış görünüşüdür mü diyelim?
Öte yandan siz diyorsunuz ki: inkılap gerçekleştikten sonra 'namaz kılın' emrinin bir yeri yoktur!.. Bunun benzeri bir sözü de " rızıklandırdıklarımızdan yoksullara infakederler" cümlesi hakkında söylemişsiniz. Acaba Asr-ı Saadet müslümanları, inkılap gerçekleştikten, İslami devlete geçildikten sonra Medine döneminde namaz kılmıyorlar mıydı? infak etmiyorlar mıydı?
Sizlere soruyorum, acaba Kur'an nazarında müminler arasındaki bağlılık mı Allah'a bağlılıktan doğuyordu? yoksa insanın Allah'a bağlılığı mı, müminlere bağlılıktan?..
Siz Kur'an'ın beyan ettiği ebediliği, materyalist filozoflar gibi tefsir etmişsiniz. Yaptığınız tefsirin özeti şöyle: İnsan, toplumun olgunlaşması yolunda fâni olursa ebediliğe erişebilir. Zira ferdin fâni olmasına rağmen yol ve olgunlaşma ebedidir...
Diğer yandan da siz "Fâtiha" suresini şöyle tefsir ediyorsunuz:
Allah'ı isteme meselesi Kur'an'ın temel meselelerindendir. Allah'ın mukaddes varlığı karşısında varlıklar şaşkın, mütehayyir ve divânedirler. O'na varmak için devamlı yorulmaz bir telaş içindedirler... Acaba isim, müsemmâdan (isimlendirilenden) yansıyarak ortaya çıkmıyor mu? Öyleyse Allah'ın ismi vasıtasıyla Allah'ın müsemmâsı nasıl anlaşılabilir? Acaba Allah bütün kainatı ihata etmekte değil mi? Allah, yaratıkların tüm cüzlerine nüfuz ederek onlara hakim değil mi? Allah'ın ismiyle, O'nun zatını nasıl anlayabiliriz? Acaba bu ismi kullanarak, mü'min insanın Kur'an'a bakış açısı, evren büyüklüğü kadar genişlemiyor mu? Acaba onun (mü'minin) maddi ve manevi varlığı, tüm yaratıklardan bile geniş olmuyor mu? Acaba burada şu güzel ilahi sözün yani, "Allah'ın yeri yalnız mü'minin kalbidir' mefhumunu anlamak kolay değil mi?.. Mü'min kimseler Allah'ın ismini dile getirerek kendilerini O'nun büyüklüğünün, azametinin ve kudretinin karşısında hayran olarak görüp ve O'na varmaya, O'na kalplerinde yer vermeye çalışıp, yaratılış ve O'nun mevcutları hakkında düşünmeye başlıyor ki, (varlıkların) hepsi Allah'ı aramakta, yalnız O'na gönül bağlamakta ve O'na doğru gitmektedir."
Bunların hepsi doğru olarak kabul edilebilir.
Fakat başka bir yandan "Bakara" suresini tefsir ederken,
"Bunlar, Allah'ı ve inananları aldatmaya çalışırlar, oysa sadece kendilerini aldatırlar farkında değildirler."
Ayetindeki "Allah" kelimesini öyle bir şekilde tefsir etmişsiniz ki, hemen yukarıdaki cümleler ve şu "mukaddes varlık, bütün mevcutlar O'nun azametinin ve kuvvetinin karşısında hayrandırlar. O'nu arıyorlar ve yalnız O'na yürek bağlamışlar... gibi izahlar karşısında insanın düşüncesi değişiyor. Sanki bunlar, Kur'an'ın, her türlü noksanlıktan münezzeh ve zamandan ve mekandan mücerret dediği Allah'ın mukaddes varlığı hakkında değil de, hepimizin bildiği başka bir gerçek hakkındadır. Hangi gerçek?
- Tekâmül.
O ayetin tefsirinin devamında şöyle okuyoruz:
"Doğrusu Allah'dan ne anlıyoruz? Mutlak tekâmülden başka? Yaratılışın bütün boyutlarından başka? Bilâhare dünya kendi tekamülü hareketiyle büyük bir sonsuza doğru?! "
Acaba Allah (c.c) Kur'an açısından mutlak tekâmül mü? Tekâmül, ileri hareket etmektir. Allah ise mutlak kemaldir. "Kemal" ile "tekâmül" arasında fark vardır. Materyalistler, mutlak tekâmülü kabul edip, mutlak kemali reddediyorlar. Maddecilerle İlahiyyun arasındaki ihtilaf, mutlak tekâmülle, fâniliği, noksanlığı ve hareketi olmayan mutlak kemal arasındadır.
Acaba Allah (c.c), yaratılışın tüm boyutlarından mı ibarettir? Ya da Allah (c.c), bütün yaratılışın tüm boyutlarıyla birlikte yaratıcısı mıdır? Acaba Allah (c.c), dünyanın sonsuza doğru giden tekamülü hareketinden ibaret midir? Yoksa Allah, evrenin kendisine doğru hareket ettiği yüce bir sonsuzluk mudur?
Allah; "mutlak tekâmül, yaratılışın tüm boyutları ve dünya tekamülü hareketiyle sonsuza doğru gidiyor" anlamında olursa böyle bir ilah, bütün Allah'a inanmayanlar tarafından kabul edilir. Siz, Feuer Back, Marx, Engels, Lenin ve Stalin'den de sorsanız, böyle bir ilahı kabul ederler.
Özet olarak bu tefsirde Allah, tevhid, nübüvvet, vahy, melek, ahiret, cennet, cehennem, ruh ve inkılap... gibi isimlerin dini kelimeler olduğundan öncelikle insanın dikkatini çekiyor. Fakat yaptıkları tefsirin derinliklerine indiğimizde, hepsi zihinden silinerek yerine başka manalar ve mefhumlar oturuyor.
Daha da hayrette bırakan şudur ki, bunlar İslâm Kültürünü inkılabi bir kültür yapacakları iddiasındalar. Acaba inkılabi olma, sizin görüşünüzle İslâm kültürünü inkılabi yapma, onun manevi muhtevasını değiştirip, yerine maddi muhtevayı koymaya mı bağlıdır? Acaba inkılap, işkembe inkılabıyla ve mahrumiyetten ve sınıfsal mevziden doğan inkılapla mı sınırlanıyor? Acaba İslâm Peygamberi beyin, ruh ve kalp inkılabı temelini oluşturmadı mı? Acaba inkılabı böyle yorumlamak, yalnız tarihi ve toplumu maddi bir şekilde izah ederek ve materyalist düşünceye dayanarak tarihsel materyalizmle inkılabi bir kültürün açıklanabileceğine inanan materyalizm lehine propaganda olmuyor mu?
Dostça ve hayırseverce halen aldatılmış olduklarına inandığım azizlere, anlatmak istediklerimin bir kısmını anlattım. Bunların yararlı olacağı ümidindeyim. Yine de bilginlerden ve düşünürlerden benim dediğime dikkatlice bakmalarını, benim yanlış yolda olduğumu görürlerse beni uyarmalarını saygılarımla rica ediyorum.