Çankaya'ya adaylığını koyan Erdoğan Başbakanlık'tan istifa etmeli mi
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı adayı olduğu bugün açıklandı. Açıklanır açıklanmaz da gündeme “Başbakanlık görevini sürdürüp sürdürmeyeceği” sorusu geldi.
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu da, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın adaylığının kabul edilmesinin ardından Başbakanlıktan istifa etmesi gerektiğini söyledi.
CHP İstanbul Milletvekili Umut Oran da, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın AKP’nin cumhurbaşkanı adayı olmasının ardından, cumhurbaşkanı geçici adaylarının listesinin Resmi Gazete’de yayınlanacağı 8 Temmuz 2014'ten itibaren görevden çekilmesi ve istifa etmesi çağrısında bulundu.
Peki Başbakan Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı seçimine kadar Başbakanlık koltuğunda oturacak mı, oturabilir mi? Bunun Anayasa veya yasalardaki konumu nedir, yasalar ne diyor?
Konuyla ilgili olarak bazı hukukçulardan, Anayasa uzmanlarından ve milletvekillerinden görüşlerini aldık.
“YA SÜHEYL BUNU SONRA KONUŞURUZ”
Süheyl Batum: Maalesef böyle olabileceğine YSK karar verdi. İlke olarak bakarsak Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı. Cumhurbaşkanlığı Seçim Kanunu açık değil bu konuda. Önce işin hukukunu söylemeye çalışayım: Cumhurbaşkanlığı Seçim Kanununda açıklık getirilmedi. Daha önce bu konuda sıkıntı yoktu, halk seçmiyordu. Hakimler, savcılar, öğretim elemanları, yargıçlar, askerler, belediye meclis üyeleri, il başkanları, ilçe başkanları, kısaca işçi olmayan tüm kamu görevlileri belirtiliyor yasada, bir tek Başbakan ayrı tutuluyor. Bunun anayasaya aykırı olduğunu komisyonda da, TBMM Genel Kurulu’nda da dile getirdim. Meclis Genel Kurul’unda Burhan Kuzu dedi ki, “Ya Süheyl bunu sonra konuşuruz genel kurulda.” Genel Kurul’dan geçti. Anayasa Mahkemesi de bunu anayasaya aykırı bulmadı. Biz, kanun koyucu abesle iştigal etmez diye biliriz. Şimdi bu kanunun yorumlanması gerek. YSK, “Başbakan istifa etmemeli” dedi, ama bunun evrensel hukukla, cumhurbaşkanlığı seçimiyle, diğer yasalarla amaca yönelik yorum yaptığımızda mutlaka istifa etmesinin bir zorunluluk olduğu ortaya çıkar. Artık siyasal bir nitelik kazanmıştır bu seçim, devletin cumhurbaşkanını seçiyorsunuz madem, devlet hizmetinde görev yapanların ayrılması gerektiğini söylüyorsunuz, işçi niteliği taşımayan tüm kamu görevlileri görevlerinden ayrılmış sayılır, deniyor. Bu durumda bir yorum yapmak bana göre yanlış. Sadece sayılmış olanlarla yasak sınırlıdır diyemezsiniz, çünkü burada Cumhurbaşkanı seçiyorsunuz. Siyasal nitelik taşıyan kişilerin görevlerinden ayrılması gerek, çünkü hala “tarafsızdır” hükmü var cumhurbaşkanı için.
KATİP BİLE İSTİFA EDİYOR…
Bülent Serim: Yasal olarak gerekmiyor, ama ahlaken geçerli olmalı. Cumhurbaşkanlığı Seçimi Hakkında Özel Kanun’da bütün unvanlar yazıldı ama Başbakan yok. Devletin bütün imkanlarını kullanacak. Bilinçli olarak yazdırmadı. Katip bile istifa ederken, Başbakan’ın istifa etmemesi mümkün değil. Cumhurbaşkanlığı seçimi hakkında 2012’de çıkan özel kanunda yer alıyor. Nasıl harcanır, nasıl yapılır hepsi açıkça belli, ama Başbakan yok. Aday olanların kamu görevinden istifası gerekiyor.
BAŞBAKAN DA KAMU GÖREVLİSİ
Emine Ülker Tarhan: Cumhurbaşkanlığı kanununda tek tek saymış, kamu kurumu, subay astsubay, il ilçe yönetim kurulu, belediye, siyasi partilere dokunmuş. Aday olanlar görevlerinden ayrılmış sayılıyor. AKP’li hukukçular “Başbakan yazılmadığı için görevden ayrılması gerekmiyor” diyorlar. Bu sonuca varılabilir. Ama Başbakan’ın yazılmamış olması görevden ayrılmamasını gerekli kılmaz; zira yasanın 11. Madde, 2. fıkrasında cumhurbaşkanı adayı gösterilmesi halinde “tüm kamu görevlileri görevinden ayrılmış kabul edilir” diyor. Başbakan da kamu görevlisi. Siyasi partilerin il ve ilçe başkanları görevlerinden ayrılmış sayılacak, ama Başbakan ayrılmayacak, bu iş olacak gibi değil. Cumhurbaşkanı Seçim Kanunu 11. Maddede belediye meclis üyeleri bile adaylıklarının kesinleşmesinden itibaren “görevlerinden ayrılmış kabul edilirler” diye belirtiliyor. Çok alt düzey kamu görevlileri bile ayrılırken, Başbakan’ın ayrılmaması etik değildir, eşitlik ilkesine aykırıdır, demokratik değildir.
EŞİTLİK İLKESİNE AYKIRI
Ali Rıza Aydın: Anayasa boyutuyla veya yasa boyutuyla istifa zorunluluğu arasında Başbakanlar sayılmıyor. Bunun üzerine konuşulur, tartışılır, ama aksine karar yoksa Başbakan’ın istifası üzerine yazmak, konuşmak gerek. Zira seçimlerin eşitliği ve adalet ilkesine göre istifa etmesi gerek. Başbakanlık yetkileriyle seçime girmek etik olmaz. Anayasa bunu genel seçim hükümlerine bağlıyor, buradan hareket ettiğimizde yasada saymış olsun olmasın, yasa saymamış da olabilirdi; Başbakanlık en üst ve güçlü kamu görevidir ve görevinden ayrılmaması eşitlik ilkesine aykırıdır. Kaldı ki, söz konusu kişi, halkına saldıran bir hükümetin ve adı yolsuzluklara karışan bakanların bulunduğu hükümetin başıdır ve çok yönlü olarak hesap vermesi gereken bir kişidir. Bu yönüyle bakıldığında, bırakın görevi bırakmasını, hesap vermesi gereken kişidir. Önce hesap vermeli sonra gerekirse aday olacaksa olmalıdır. Meşruluğu tartışılan bir hükümetin liderinin cumhurbaşkanlığı adaylığı zaten kabul edilemez. Anayasa’nın 67. Maddesi çok açıktır, eşitlik ilkesine aykırıdır Başbakan olarak cumhurbaşkanı adayı olarak katılması.
Odatv.com