1. HAZIRLAYAN CENGZ MURAT TEKNBR SAKARYA N. MEKATRONK MH. TEKNOLOJ FAK. 100918039 Aralk 2012 TRKYEDE VE DNYADA RZGAR ENERJS
2. RZGAR ENERJSNN TARHSEL GELM Yel deirmenleri uzun sre tarm rnlerinin tlmesinde kullanlmtr. Avrupa'nn Ortaa karanlndan syrlp, ekonomik kalknma sreci iine girmesinde nemli bir katk olduu dnlen, Romallarn terk ettikleri madenlerin yeniden iletilmeye alabilmesi, yel deirmenleri vastasyla, rzgr gcnn kullanlarak bu maden galerilerinin diplerinde biriken sularn boaltlmas ile mmkn olmutur. 19. yyn sonlarnda ve 20. yy 'da yel deirmenleri ile kuyudan su ekmek, elektrik elde etmek gibi uygulamalar ortaya kmtr.
3. RZGAR TRBN NEDR ? Rzgr gcn dntrerek, elektrik enerjisi reten tesis ve donanmlara "Rzgr Trbini" denmektedir. Rzgr trbinlerinin alma prensipleri,rzgr deirmenlerine benzemekte, fakat ok daha teknik detaylar iermektedir .
4. RZGAR FTLKLER NERELERDE KURULABLR Rzgr trbinleri veya birok trbini bulunan rzgr santralleri, uygun artlar sunmas kaydyla, kara ileri, deniz kylar ve deniz zerinde (aklarnda) kurulmaktadrlar.
5. RZGAR TRBNNN YAPISI Rzgar santralnn ana yap eleman, aerojeneratr de denilen rzgar trbinidir. Bir rzgar trbini, evredeki engellerin rzgar kesemeyecei ykseklikte bir kule, bunun zerine yerletirilmi bir gvde ve rotordan oluur. Rotorlarnn konumlarna (aft eksenlerine) gre trbinler, yatay eksenli veya dey eksenli olurlar. Elektrik retim amal modern rzgar trbinlerinin ounluu yatay eksenlidir. Yatay eksenli trbinler, rzgarn kuleyi yalamadan rotora arpmas durumunda ileri ya da st rzgarl (up- wind), nce kuleye dokunup sonra arka gelmesi koulunda geri ya da alt rzgarl (downwind) trbin adn alrlar. Aklanan makinede rzgar enerjisi, Betz teoremi uyarnca maksimum %59.3 teorik verimle mekanik enerjiye evrilebilir.
6. RZGAR TRBNNN TEMEL YAPISI
7. TRBN ETLER Trbin tasarmnda genelde iki farkl dizayn kullanlr. Bunlar; Yatay eksenli trbin Dey eksenli trbin
8. YATAY EKSENL RZGAR TRBNNN GENEL YAPISI
9. DEY EKSENL RZGAR TRBN GENEL YAPISI
10. Yatay eksenli rzgr trbinleri hem rzgr ynnde hem de rzgra kar ynde alabilmektedir. Dey eksenli trbinler ise rzgr her ynde kabul ederler. Rotor haricindeki tm bileenler her iki rzgr trbini dizaynnda da ayndr.
11. DEY EKSENL RZGAR TRBN Dikey eksenli makinann ekli bir yumurta rpcsn andrr. zel yapsal avantajlarndan dolay gemite kullanlmakta idi. Gnmzde modern trbinlerin ou yatay eksen dizaynndadr.
12. YATAY EKSENL RZGAR TRBNNN AYRINTILI YAPISI Rotor haricindeki tm bileenler her iki rzgr trbini dizaynnda da ayndr. Bir sonraki sayfada yatay eksenli rzgr trbinin ayrntl yaps verilmitir.
13. AYRINTILI YAPISI
14. BR RZGAR ENERJ SANTRALNN TEMEL BLEENLER - Kule - 2 veya 3 kanatl rzgr trbini - Rzgr ynne gre kanatlarn/trbinin ynn ayarlayan mekanizma - Mekanik dili nitesi - Elektrik jeneratr - Hz sensrleri ve hz kontrol nitesi - G-elektronik nitesi ve kontrol - Enerji depolama sistemleri(zellikle ebekeden bamsz alma iin) - Yerel elektrik ebekesine balant iin transformatr, iletim hatt ve kesici
15. RZGAR ENERJSNN OLUMLU VE OLUMSUZ YANLARI Rzgar enerjisi yerli, Da baml olmayan, Doal ve tkenmeyen, gelecekte de ayn oranda temin edilebilecek, Asit yamurlarna ve atmosferik snmaya yol amayan, CO2 emisyonu olmayan, Doal bitki rts ve insan salna olumsuz etkisi bulunmayan, Fosil yakt tasarrufu salayan, Radyoaktif etkisi olmayan, Teknolojik geliimi hzl, Dviz kazandrc bir kaynaktr. Ayrca ksa srede devreye alnabilmekte ve ksa srede sklebilmektedir. Bunun yansra istihdam olanana sahiptir ve fiyat artma riski yoktur. Grlt, Grsel ve estetik kirlilii, Ku lmleri, 2-3 km lik alan iinde radyo ve TV alclarnda parazitlere neden olmaktadr. Fakat rzgar trbini teknolojisinde gelinen bugnk nokta, tm bu olumsuz etkileri son derece azaltm veya ortadan kaldrmtr.
19. lkeler Baznda Elektrik Talebinin Rzgar Enerjisi ile Karlanma Oran
20. KITALARDAK RZGAR GC BYME ORANLARI (%)
21. TRKYEDEK RZGAR ENERJS KULLANIMI
22. TRKYEDE RZGAR POTANSYEL Rzgr Enerjisi Potansiyeli Atlasna gre Trkiyedeki teorik rzgr enerjisi potansiyeli 48.000 MW civarndadr. Mevcut elektrik ebeke alt yaps dikkate alndnda ise elektrik ebekesine balanabilir rzgar enerjisi potansiyeli 10.000 MW dzeyinde hesaplanmtr. Ayrca elektrik ebekesinde yaplabilecek olas revizyon almalar sonucu orta vadede elektrik ebekesine balanabilir rzgar enerjisi potansiyelinin 20.000 MW seviyesine ykselmesi olas gzkmektedir ki 2020 ylna kadar Trkiyede rzgr kurulu gcnde 20.000 MW seviyelerine ulalmas ngrlmektedir.
23. Rzgar Enerjisi Potansiyeli Atlas
24. Yllara Gre Trkiyedeki Rzgar Kurulu Gcnn Geliimi (1999-2010)
25. RZGAR ENERJS HAKKINDA BAZI HKMET POLTKALARI T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlnn 2010-2014 Stratejik Planna gre2009 yl itibariyle 802,8 MW olan rzgar enerjisi kurulu gcnn, 2015 ylna kadar 10.000 MW a karlmas salanacaktr. 2020de Trkiyede rzgr enerjisi kurulu gcnn 20.000 MW seviyesine ulalmas beklenmektedir
26. Trkiyenin uygulanabilir rzgr enerjisi potansiyeli olan 20.000 MW deerine ulamas halinde; Ulusal enerji talebinin yaklak %20-25 arasndaki bir blm karlanabilecek, 26 milyon ton CO2. emisyonu da nlenebilecek, Ayrca rzgr enerjisi sektrnn ulusal istihdama katks yaklak 170.000 kii civarnda olacaktr.