CHP İl Genel Meclisi Grup Başkanvekili Mehmet Yılmaz, İl Genel Meclisi Haziran Ayı Toplantısında yaptığı konuşmada, “Fındık için ikinci uyarımız, 21 yıllık AKP iktidarının Tarım ve Orman Bakanlarından Bekir Pakdemirli’nin INC Dünya Kuru ve Kabuklu Meyveler Konseyi Kongresinde ilan ettiği , 1 milyon hektar fındık üretim alanı, 1 milyon ton fındık üretimi gibi arz-talep dengesini kökten bozup, özellikle engebeli arazide yüksek maliyetle fındık üretimi yapan 1. standart bölge dediğimiz Ordu-Giresun-Trabzon illerindeki üreticilerimize emeğinin karşılığını aldırmayacak, ülkemizin döviz gelirini azaltacak ama sadece dış alıcıya para kazandıracak tehlikeli projelerden mutlaka uzak durulmalıdır. Özellikle Batı Bölgesinde Zonguldak merkezli orman köylerine 200 bin fidan dikimini geçtiğimiz yıllarda yine bu kürsüden duyurmuştuk Giresun halkına.
Bu iktidar döneminde fındık dikim alanları hızla batıda, hatta Tokat, Gümüşhane ve Maraş illerinde bile yaygınlaştırılmaktadır. Fındığın dikim alanları arttırılarak sorunlarını çözemezsiniz. Eğer Avrupalı alıcının ucuz fındık alması için geçmişte, Çarşamba, Terme, Adapazarı ve şimdi de Bafra Ovasını fındığa açarsanız, hayvanınıza yedirmek için Arpa, mısır, yonca, fiğ hatta samanı, insanınıza yedirmek içinse pirinç, bulgur, mercimek, buğday gibi her türlü bakliyatı ithal etmeye devam edersiniz.
Türkiye tarımının en temel sorununun, bir topografyasının, bir planlamasının olmamasıdır. Yani neyi, nereye, ne kadar ekip dikeceğimizin belirlenmemesidir. Özetle, tarımda asla demokrasi olamayacağını mutlaka bilmeliyiz” ifadelerini kullandı.
TMO ELEŞTİRİSİ
Yılmaz, şöyle devam etti;
“Fındık emekçisi halkımızın dikkatini çekmek istediğimiz üçüncü konu da fındık piyasasında kısa adı TMO olan Toprak Mahsulleri Ofisi’nin rolüdür. Geçmişte arz fazlası fındığın hazine eliyle piyasadan alınması görevi FKB eliyle yapılır ve fındık piyasası bu şekilde regüle edilirdi. Maalesef AKP iktidarı bu görevi FKB’den alarak TMO’ya vermiştir. Ancak yeterli, tecrübeli ekibi, ekipmanı, özellikle uzun süre sağlıklı fındık stoklamaya uygun depoları olmayan TMO bu görevini el yordamı ile yapmaya çalışmakta, özellikle sezon öncesi yaptığı düşük fiyatlı satışlarla fındık fiyatlarının düşmesine neden olmaktadır. Yani AKP iktidarı ve TMO, diğer bir deyişle, üreticimizin ayağına kurşun sıkmaktadırlar.
Aslında fındık fiyatlarının üreticinin lehinde oluşması ve ülkemize daha fazla döviz girmesi için görev yapması gereken TMO’nun tam tersi, tekel dış alıcının istediği gibi bir fiyat oluşmasına katkı verdiğini apaçık görüyoruz. Serbest piyasada fındık fiyatları 3 Doları aştığında TMO hemen 3 Doların altında satış ile devreye giriyor. Böylelikle, aslında sezon başında iktidarın TMO üzerinden açıkladığı taban fiyatının, bir taban fiyat değil, tavan fiyat yani dış alıcının istediği dolar bazında bir fiyat garantisi olduğu ortaya çıkıyor.
TMO’nun dış alıcılara fiyat garantisi dışında sağladığı diğer faydalar ise, söz konusu firmalar sezon başı itibarı ile fiyatlar düşükken talebinin tamamını stoklaması gerekirken, bu stok maliyetini de TMO üstlenmiş oluyor. Çünkü istediği fiyattan ne zaman istese TMO’dan fındığını alabilmektedir. Depo kirası, elektrik, işçi gideri, stoklayacağı fındığın alımı için kullanacağı dövizin kredi faizinden de kurtulmaktadır dış alıcılar. Geçmişte alivre sözleşmeleri ile tedarikçi Türk firmalarının sırtına yıkılan tüm ticari riskler bugün artık yok. Tek alıcılı monopol bir fındık piyasası ve alıcının iki dudağına teslim. İktidarın TMO eliyle dış alıcılarla zımmi bir anlaşma yaptıkları aşikar. 3 Dolar altında garantili fındık fiyatıyla işte size AKP’nin İtalyan seven yerli ve milli fındık piyasası ve politikaları.
Değerli arkadaşlar, son 6 yıla şöyle bir göz attığımızda en yüksek kabuklu fındık hesabıyla 3,36 Dolar/Kg olarak, 2019-2020 sezonu satılan fındık kabuklu hesabıyla 689 bin ton, elde edilen gelir 2 milyar 312 milyon dolardır. 2022-2023 sezonunun 9 ayındaki ihracatın kabuklu hesabı ortalama fiyatı ise maalesef ortalama 2,8 Dolar/Kg’dır.
Eğer yeni sezon öncesi TMO’ya 3 doların altında fındık sattırılırsa vay geldi başımıza. Ağustos ayında başlayacak yeni sezondaki fındık, 2 Dolar civarında piyasaya başlar. Bu fiyatlar yani 4 Dolar’ın altında oluşacak fiyatlar fındık üretimini, özellikle Giresun kalite için sürdürülebilir olmaktan çıkaracaktır. Üreticimizi de çok büyük bir zararla karşı karşıya getirecektir. Uyarması bizden.”Bülten