Günümüz çocukları internetle bir hayli haşır neşir. Okuduklarından, öğrendiklerinden keyif alıyor, edindikleri bilgileri büyükleri ve arkadaşları ile paylaşıyorlar. Ancak internette kimi zaman tuhaf şeylerle de karşılaşabiliyor ve ebeveynlerinin yanına gidip ne olduğunu soruyorlar. Bazense biraz aceleci davranıp ilgilerini çeken linklere dokunabiliyor ya da tıklayabiliyorlar. Renkli ve eğlenceli görünen mobil oyunları, ilk kez duymuş olsalar dahi indirmek isteyebiliyorlar. Oysa ki bazen bu tür aceleci davranışlarımız, aklımızdan bile geçmeyen zararlara neden olabiliyor, hatta bozuluveriyor.
Bu yüzden akıllı telefonumuz, tabletimiz ve bilgisayarımızda internette gezinirken ya da bir uygulama indirmeden önce bazı şeylere dikkat etmeliyiz. Haydi nelere dikkat etmemiz gerektiğine birlikte bakalım.
Güvenliğimiz için neler yapmalıyız?
İyi bir fikir:
İlk adım olarak mümkün olan her zaman ebeveynlerimizin yanında internete girmeliyiz.
İnternette gezinmek iyidir. Derslerimize katkısı bulunan birçok yazıyı okuruz, ilgi çekici fotoğraflar görürüz. Üstelik ülkemizde internet çok hızlı; bir sayfa hemen açılır, başka sayfaya dokununca hemen karşımıza gelir. İşte bu hız, bazen tehlikeleri de beraberinde getirebilir. Hemen açılacağı için ne olduğunu bilmediğimiz, emin olmadığımız linklere dokunmamalıyız.
İnternetteki bazı içerikler uygun olmayabilir. Eğer sizi endişelendiren bir fotoğraf, görüntü veya video görürseniz ebeveynlerinizle konuşabilirsiniz. Bazen insanlar internete korkunç, kaba şeyler yüklerler. Bazıları uydurma olur, bazılarıysa gerçek.
Bazı sitelerde küfürlü kelimeler olabilir. Bu tür siteler gezinmek için iyi bir tercih değildir. Sizi üzen veya rahatsız eden bir şey görürseniz anne-babanıza söylemelisiniz.
İnternete bağlıyken pop-up reklam denen tuhaf şeylerle karşılaşabiliriz. Bunlar, ansızın ekranda görünür. Bu gibi reklamlar hoş olmayan fotoğraflar içerebilir, o nedenle dokunmamalı veya tıklamamalıyız.
İnternet sayfalarında dikkatinizi çekmiştir. Dokunmanızı veya tıklamanızı çok isteyen bölümler vardır adeta. Yanıp söner, ilgi çekici fotoğrafları vardır. Unutmayın, bunlar tuzak olabilir ve sayfaya dokunup açtığınız zaman kullandığınız cihaza virüs yükleyebilir, bozabilir. Bu nedenle internette gezinirken lütfen aceleci olmayın ve anne-babanıza sık sık danışın.
İnternetteki her bilgi doğru olmayabilir. Bazı yazılar uydurmadır. Bu yüzden bulduğumuz her şeyi sorgulamalı, aklımızı karıştıranları anne-babamıza sormalıyız.
Oyunlara bayılıyoruz değil mi? Eğer iPhone veya iPad kullanıyorsak çok sayıda uygulamanın bulunduğu markette gezinip, ebeveynlerimizin izin verdiklerini indirip oynayabiliyoruz. Ama bazen yanımızda olmayabiliyorlar ve ilgimizi fazlasıyla çeken oyunlar görebiliyoruz ama ne yapmalıyız? Acele etmemeliyiz.
Uygulamanın daha önce kaç kişi tarafından indirildiğini, kaç yıldız aldığını incelemeliyiz. Biz küçük araştırmacılarız.
Eğer kötü yorumlar varsa onu yüklemeyelim ki telefonumuz bozulmasın. Unutmayın, aynı şeyler Android telefon ve tabletler için de geçerli.
Telefonumuza zaman zaman tanımadığımız kişilerden gönderilmiş mesajlar gelebiliyor. Bu gibi durumlarda hemen anne-babamıza haber veriyor ve asla cevap yazmıyoruz.
Yabancılarla iletişim kurma olasılığı internette oldukça fazla. Mesela YouTube’da canlı yayın videolarında sohbet odaları oluyor. Mobil ve bilgisayar oyunlarında da benzer örnekler çokça var. ‘Merhaba millet!’ ya da ‘selam’ şeklinde bir iletiyle sohbet alanlarına dahil olmaktan kaçınmamız, mesaj yazmamamız ve art niyetli kimselerin varlığından haberdar olmamız önem taşıyor. İnternette tanıdığımız kimseler, akrabalarımız ve yakın arkadaşlarımızla sohbet etmeliyiz.
Kişisel bilgilerimizi paylaşmamalıyız. İnternetteki bazı insanlar kötü niyetlidir. İnternette kimseye ismimizi, adresimizi, telefon numaranızı veya doğum günümüzü asla söylememeliyiz.
Oyun sitelerinde veya yarışmalarda kişisel bilgilerimizi vermemeliyiz. Herhangi bir çevrimiçi yarışma veya üyelik için form doldurmadan önce anne-babamızla görüşmeliyiz.
Uzmanlar internetin herkesi tutsak edecek şekilde tasarlandığını söylüyor. Yeni ve göz alıcı içeriklere kolayca kapılabiliyoruz. Bizi aralıksız ekrana bağlayan oyunların aslında gözümüze zarar vereceğini, derslerimizi aksatmamıza neden olabileceğini bilmeli ve çok fazla vakit harcamamalıyız.
Ve son sözler…
Kıymetli ebeveynler;
Günümüzde 8-14 yaş arası çocuklar video izlemeyi, oyun oynamayı ve yakınlarıyla bağlantı kurmak için çevrimiçi kalmayı seviyor. İnterneti ödevler için de kullanıyorlar. Genel itibarıyla bilgisayar, akıllı telefon, tablet, TV gibi cihazlarla yoğun temas halindeler. Bu noktada dijital dünyanın potansiyel riskleri ile karşılaşma ihtimalleri büyüklere göre çok daha yüksek.
Basit internet güvenliği önlemleri ile çocuklarınızı uygunsuz içerik ve etkinliklerden koruyabilir; onların dijital dünyanın öğrenme, yaratıcı olma ve bağlantı kurma olanaklarından mümkün olan en iyi şekilde yararlanmasına yardımcı olabilirsiniz.
Daha fazla güvenlik ipucu için buraya tıklayabilirsiniz.
Siber Güvenlik mi, Yoksa Siber Güvenlik Tiyatrosu mu?
Hangi yaklaşımlar, ne ölçüde koruma sağlıyor ve gerçekte ne kadarı sadece siber güvenlik tiyatrosundan ibaret…
Son Eklenenler
Fidye Yazılım Ekosisteminin Merkezinde Konumlanan Yeni Tehdit: Bumblebee
Yeni geliştirilen kötü amaçlı yazılım Bumblebee, kısa zamanda fidye yazılım saldırılarının temel bileşenlerinden biri haline geldi…
Videolar
Yardım Paketi – Gerçek hayatta bunları yapmazsınız, internette de yapmayın!
Gerçek yardımseverler kişisel bilgilerinizi istemezler! Kişisel bilgilerinizi gerçek hayatta olduğu gibi internette de kimseyle paylaşmayın, oltaya gelmeyin! Dolandırıcıların ekmeğine taş...
Haberler
ABD Federal Mahkeme Sisteminin 2020’de Ciddi Bir Siber Saldırıya Uğradığı Ortaya Çıktı
ABD federal mahkeme sisteminin 2020 yılında, ABD kongre üyesi Jerrold Nadler’ın "inanılmaz derecede önemli ve sofistike" şeklinde nitelendirdiği bir siber...
Güvenlik Önerileri
Yükselen Güvenlik Tehdidi: Deepfake Videoları
Bu videolar gerçek insanları taklit ediyor ve bunun yakında herkes için büyük bir soruna dönüşeceği düşünülüyor.