Yüzyıllık Yalnızlık, Kolombiyalı yazar Gabriel Garcia Marquez’in en bilinen romanlarından birisidir. Marquez, Domuzlar Körfezi’ndeki çarpışmadan sonra (hem de Devrim’e rağmen), radikal komünistlerle anlaşmazlığa düşünce ailesiyle birlikte Meksika’ya taşınmıştır. Meksika’da yaşarken, bir gün ailesiyle birlikte Acabulco’ya seyahat etmiştir ve bu seyahat sırasında aklına romanının ilk cümlesi gelmiştir, böylelikle de Yüzyıllık Yalnızlık’ı yazmaya başlamıştır.
Aslında, daha önceden üzerinde çalıştığı (ilk aşkını, çocukluğunu geçirdiği Aracataca’yı, dedesinin eski evini anlattığı) “Ev” adlı metnine geri dönmüştür; ancak, daha önce hiç aklına gelmeyen, harika bir şeye dönmüştür metin. 1966 yılının ortalarında da Yüzyıllık yalnızlık tamamlanmıştır ve “Boom*” akımının en önemli eserlerinden birisi olmuştur. Kitapta İncil’in, Binbir Gece Masalları’nın; Cervantes’in, Daniel Defoe’nun, Virginia Woolf’un, William Faulkner’in, Ernest Hemingway’in ve daha bir çok yazarın tesiri görülmektedir. Kitap, dünyanın başlangıcına ve Latin Amerika’nın keşfine yönelik üstü kapalı göndermelerle başlar ve Marquez’in çocukluk anılarıya, Kolombiya tarihiyle, kapitalizm ve emperyalizm eleştirileriyle ilerler. Tüm bunlarla birlikte kitabı -bence- müthiş bir sona bağlarken de, çok güzel bir dil kullanmıştır. Büyülü gerçekçi bir anlatımla gerçek ile gerçek dışını, efsane ile tarihi harmanlayarak okura sunan Marquez; bu akımın en önemli eserlerinden birine de imza atmıştır.
Yüzyıllık Yalnızlık’ın, gönül rahatlığıyla şu güne kadar okuduğum en iyi kitaplardan birisi olduğunu söyleyebilirim. Kitabı bitirişimin üzerinden yıllar geçmesine rağmen, sanki az evvel bitirmişim gibi, Marquez’in gerçek olamayacak şeyleri gerçekmişçesine anlattığı harika cümleleriyle, müthiş kurgusuyla ve yaptığı göndermeleriyle hâlâ oldukça canlı aklımda. Nitekim, kitabı okumadıysanız, mutlaka okumanızı öneririm.
*Boom akımı: 1959 Küba Devrimi ve akabinde Amerika’nın Domuzlar Körfezi Çıkarması ile başlayan ve o dönemlere tekabül eden, Latin Amerika Edebiyatı’nın daha önce gözlemlenmemiş bir şekilde üne kavuşmasına verilen addır.
Kaan GÜRGAN