Dünya gündeminden satır başları...
Bu hafta dünya gündeminde dünyanın dört bir yanındaki hükümet karşıtı protestolar, Bolivya'daki ABD destekli sağcı darbenin ardından darbe karşıtlarına yönelik saldırılar ve Trump hakkında ABD'de açılan soruşturmada verilen ifadelerle soruşturmanın güçlenmesi öne çıktı.
24-11-2019 08:32
İleri Haber
Geride bıraktığımız haftada dünya gündeminde yer alan, farklı ülkelerdeki gelişmeleri okuyucularımız için derledik. İşte dünyadaki son gelişmelerden satır başları...
Uluslararası Af Örgütü: İran’da yapılan eylemlerde en az 115 kişi hayatını kaybetti
İran’da %300’lük akaryakıt zammına tepki olarak hafta boyunca pek çok şehirde eylemler düzenlendi. İran yönetimi eylemleri engellemek amacıyla ülke genelinde internet erişimini kısıtlarken, polisin gerçek mermi kullanması sonucunda da çatışmalar çıktığı gözlendi.
Uluslararası Af Örgütü Salı günü yaptığı açıklamada, eylemlerin başladığı Cuma gününden beri en az 115 kişinin öldüğünü belirtti. Hükümet ise örgütün kaynaklarının belirsizliğine dikkat çekerek sayısal verilerinin spekülatif olduğunu öne sürerken, ölü ya da yaralı sayısına dair herhangi bir resmi açıklama yapmadı. Ayrıca hükümetin cuma günü yaptığı açıklamalarında 100’e yakın insanın gözaltına alındığını belirtildi.
İsrail, Suriye’de geniş çaplı saldırılar düzenledi
İsrail Ordusu, çarşamba günü Suriye’deki İran Kudüs Gücü’ne yönelik geniş çaplı saldırılar düzenlediklerini açıkladı. Açıklamada saldırının bir İran birliği tarafından düzenlenen bir roket saldırısına misilleme amaçlı olduğu iddia edildi.
SANA’nın haberine göre saldırılarda en az üç sivil hayatını kaybederken pek çok kişi de yaralandı. Saldırıya bir hava savunma füzesiyle karşılık verildiği, buna karşılık İsrail’in Suriye hava savunma bataryalarına da saldırdığı belirtildi.
Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Bogdanov saldırıyı “yanlış bir hamle” olarak nitelendirirken, Rus yönetiminin saldırı sonrası müttefikleriyle iletişime geçtiğini dile getirdi.
Brezilya Devlet Başkanı Bolsonaro yeni bir parti kuracağını açıkladı
Brezilya’nın sağcı Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, hafta içi iktidara geldiği Sosyal Liberal Parti’den (PSL) ayrılıp Brezilya İttifakı (APB) adında yeni bir sağ parti kuracağını açıkladı.
TeleSUR’un yayınladığı haberde Bolsonaro’nun partiden kopuklaştığı, parti yetkilileriyle zıtlaştığı ve gelecek seçimlerde kendi siyasi müttefiklerini aday göstermeyi planladığı için APB’yi kuracağı öne sürüldü. Yeni partinin PSL’den daha sağda, neo-faşist bir programda konumlanacağı düşünülüyor.
Senkata Katliamı: Bolivya’da sağcı darbeciler 8 kişiyi öldürdü, 30 kişi yaralandı
Salı günü Bolivya’nın başkenti La Paz’a 25 kilometre uzaklıkta bulunan Senkata’da polis ve asker birliklerinin ortak müdahalesinde 8 kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 30 kişi ise ağır yaralandı.
Sağcı darbe karşıtı eylemcileri hedef alan saldırıya dair Meksika’dan açıklama yapan Evo Morales, Senkata Katliamı'yla beraber darbeden beri 30’a yakın insanın öldürüldüğünü açıklarken, katliamın yerli karşıtlığı ve soykırımla doğrudan ilişkili olduğuna dikkat çekti.
Uluslararası kuruluşlara Bolivya halkına destek çağrısı yapan Morales, ayrıca iktidarı demokratik bir şekilde geri alacaklarını dile getirdi. Morales’in açıklamasından sonra ise darbe hükümetinin İçişleri Bakanı Arturo Murillo’nun Morales’e karşı soruşturma başlattığı basına yansıdı.
Soruşturmanın sebebi olarak Morales’e ait olduğu iddia edilen bir telefon kaydı öne sürüldü. Eski Devlet Başkanı’nın telefon kaydında yerli halk liderlerinden darbe hükümeti başkanı Jeanine Áñez’in istifası için ülkenin çeşitli yerlerinde yakıt ve yiyecek dolaşımının engellenmesini istediği iddia edildi.
Kolombiya’da genel grev gösterileri
Kolombiya'da çeşitli sektörlerin genel grev kararı almasıyla, perşembe günü binlerce kişinin katıldığı gösteriler düzenlendi.
Cali Belediye Başkanı Maurice Armitge, yaklaşık 20 bin kişinin katıldığı Cali’de yerel saat ile 19.00 ila 06.00 saatlerinde sokağa çıkma yasağı ilan edildiğini açıkladı. Bazı kentlerde bankalara yönelik yağma olayının yaşandığı açıklandı.
Kolombiya savunma bakanı cuma günü yaptığı açıklamada, eylemlerde üç kişinin öldüğünü ve 272 kişinin yaralandığını belirtti.
Sızdırılan ses kaydı Kolombiya’nın Venezuela’ya müdahale isteğini kanıtladı
Kolombiyalı Büyükelçi Francisco Santos ve Dışişleri Bakanı Claudia Blum’un Washington’daki bir lokantada kaydedildiği iddia edilen konuşması ülkede büyük tepkilere yol açtı. Devlet görevlilerinin Venezuela’ya yönelik gizli müdahale isteklerini dile getirdikleri ses kaydında Trump hükümetini ve Kolombiya Devlet Başkanı Ivan Duque’nin kimi kararlarını da eleştirdikleri iddia ediliyor.
Ses kaydında Santos’a ait olduğu iddia edilen sesin “Trump Venezuela’ya gitmeyecek. Ama bu adam (Nicolás Maduro) ayrılmazsa Kolombiya’nın bir geleceği olamaz. Ayrılmazsa hayatlarımızı katlanılmaz kılar. Görebildiğim tek çözüm oraya gizli müdahaleler yapmak, gürültü çıkarıp muhalefete destek vermek” dediği belirtiliyor.
Şili’de hükümet karşıtı eylemler ilk ayını geride bıraktı
Şili’de süren hükümet karşıtı eylemlerin ilk ayını bitirdiği pazartesi günü binlerce insan Haysiyet Meydanı'nda buluştu.
Bir ay süren eylemler bir hafta önce hükümetin yeni bir anayasa hazırlanmasını kabul etmesini sağlamıştı, ancak neoliberal hükümete güvenmeyen Şili halkı anayasanın hazırlanması için önce yeni bir kurucu meclis kurulmasını talep ediyor.
Salı günü ise 11 muhalif milletvekili, Devlet Başkanı Sebastian Piñera’ya karşı, 14 Ekim’den beri güvenlik güçlerinde işlenen yüzlerce insan hakkı ihlalinden ötürü bir “anayasal suçlamada” bulundu. Komünist Parti milletvekili Daniel Nunez, “(Piñera) bu vahşice insan hakkı ihlallerinden sorumludur. Ordunun ve polisin eylemleri onun kararlarının sonucudur ve yaptıklarının hesabını vermelidir” dedi.
Şili Üniversitesi’nin yaptığı bir araştırmada ise polisin kullandığı havalı tüfek mermilerinin sadece %20 kauçuktan yapıldığını, %80 oranında ise kurşun gibi farklı maddelerin kullanıldığını ortaya koydu. Araştırmanın yayınlanmasından sonra Şili askeri polis müdürü Mario Rozas, bu silahların artık eylemlerde kullanılmayacağını, sadece ölüm riski taşıyan nefsi müdafaa durumlarında kullanılacağını açıkladı.
ABDi Avrupa Birliği Büyükelçis'inin ifadesi Trump soruşturmasını güçlendirdi
ABD Avrupa Birliği Büyükelçisi Gordon Sondland’in Trump’ın görevi kötüye kullanmasına dair soruşturmada verdiği ifade ABD’de infiale neden olurken, Demokratların suçlamalarını güçlendirdi.
Trump tarafından 2018’de göreve getirilen Cumhuriyetçi Partili Sondland, Beyaz Saray İstihbarat Komitesi’ne verdiği ifadede Ukrayna yetkilileriyle yapılan görüşmelere Trump’ın özel avukatının, Trump’ın talimatı ile ve sebebi belirtilmeden dahil edildiğini, avukat Rudy Guiliani’nin ABD’li yetkilileri bilgilendirmeden Ukrayna yetkilileriyle görüşmeler yaptığını belirtti.
Sondland ayrıca Beyaz Saray’ın Ukrayna’dan askeri yardım karşılığında eski Başkan Yardımcısı Joe Biden’ın oğlunun yönetiminde bulunduğu bir enerji şirketine ve 2016 seçimlerine Ukrayna’nın müdahale ettiğine dair bir teori üzerine soruşturma açılmasını talep ettiğini doğruladı.
Ukrayna’daki ABD Dışişleri yetkililerine bağlantılı hareket etmeyen Guiliani’nin kendi başına buyruk hareket etmediğini de dile getiren Sondland, Dışişleri Bakanı Pompeo ve Beyaz Saray Genel Sekreteri Mulvaney gibi üst düzey yetkililerin bu baskı kampanyasından haberdar olduğunu ekledi.
İLGİLİ HABERLER
Kadıköy Dayanışma Ağı'ndan Valiliğin 'açık alanda yemek dağıtımı' açıklamasına yanıt: Yan yana gelişlerimizden korktuklarını biliyoruz
İstanbul'da Valiliğin 'açık alanlarda yemek dağıtılmasını uygun görmediğine dair' açıklamasına, yoksullaşan yurttaşlarla dayanışmada bulunan Kadıköy Dayanışma Ağı (KDA) tepki gösterdi.
16-01-2021 22:08
İleri Haber
Türkiye'nin ekonomik olarak büyüdüğü iddialarının aksini gösteren sokaklarda, yoksullaşan yurttaşlarla dayanışmak için yapılan etkinliklere ilişkin İstanbul Valiliği tarafından sokakta yemek dağıtımının uygun olmadığı yönünde bir açıklama yapıldı. Konuyla ilgili KDA, "Sadece holdinglerin silinen vergi borçları ile milyonlarca yoksulun ihtiyacı karşılanabilirken bugün tercih ettikleri yoksulun içtiği bir kap sıcak çorbasını yasaklamaktır" ifadeleriyle tepki gösterek şu açıklamada bulundu:
İstanbul Valiliği dün açık alanlarda yemek dağıtımını uygun görmediğini açıkladı.
Bizler pandeminin ilk ayından itibaren kurulmuş, yerelde dayanışma şiarıyla bir araya gelmiş Kadıköy Dayanışma Ağı’yız. Mart ayından itibaren sokakta yaşayan dostlarımıza sıcak yemek çıkarıyoruz. Kepenklerin indiği, sokakların yasaklar sonrası kaderine terk edildiği, insanların soğuklarda çaresizce kaldığı bu soğuk günlerde bir sıcak çorbayı onlara ulaştırmaya çalışıyoruz.
Neredeyse bir seneye varacak olan pandemi koşullarında, işsizliğin dalga dalga arttığı, esnafların batma noktasına geldiği, emekçilerin aralıksız çalışmak zorunda bırakıldığı, sağlıkçıların her gün öldüğü, açlık intiharlarının durmadan devam ettiği, bir maskenin insanlara ulaştırılamadığı günlerden geçtik, geçiyoruz.
Bu koşullar altında bizler ilk günden itibaren yerelimizi aşan sınırlarda ücretsiz maske ve siperlikler dağıttık, sağlıklı fidelerle kent bostanları yaptık, çocuklar için kıyafet, kitap ve bilgisayarı olmadığı için derslerini takip edemeyen ögrencilerimize bilgisayar kampanyası düzenledik, gıda kolilerini evlerine ulaştırdık, sıcak yemek ve dahası için yan yana geldik. Hemen hemen her şeye hatta içtiğimiz suya dahi vergi ödediğimiz bir sistemde sokakta yaşayan dostlarımızın ihtiyacını devletin karşılaması gerekirken bugün bizlerin onlar için hazırladığı yemeklerin yasaklanıyor olması kabul edilebilir değildir. Sadece holdinglerin silinen vergi borçları ile milyonlarca yoksulun ihtiyacı karşılanabilirken bugün tercih ettikleri yoksulun içtiği bir kap sıcak çorbasını yasaklamaktır.
Gezi’den bu yana dayanışmalardan, yan yana gelişlerimizden korktuklarını iyi biliyoruz. Ancak onlar için üzücü bizim için ise yaşamın doğal bir parçası olan dayanışmamız, sıcak yemek çalışmamız her zaman olduğu gibi pandemi kurallarına uygun olarak ara vermeden devam edecektir. Sokaktaki dostlarımız ile buluşmaktan vazgeçmeyeceğiz.
Dayanışma ruhunu taşımaya ve bulaştırmaya devam edeceğiz
İSKİ’den don uyarısı
İstanbul Su Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) tarafından yapılan açıklamada, kentte etkili olan soğuk hava dalgası nedeniyle su sayaçları ve tesisatlarının donma tehlikesine karşı vatandaşları uyardı.
16-01-2021 20:45
İstanbul’da bugün etkili olmaya başlayan soğuk hava dalgası ve kar sebebiyle, İstanbul Su Kanalizasyon İdaresi (İSKİ), su sayaçları ve tesisatlarının donma tehlikesine karşı yazılı bir açıklama yaparak vatandaşları uyardı.
İSKİ yaptığı açıklamasında, ‘’İstanbul’da etkili olan soğuk hava dalgası sebebiyle su sayaç ve tesisatları donma tehlikesiyle karşı karşıya kalabilmektedir. Su tesisatı ve sayaçlarında donmadan kaynaklanabilecek arızaların önlenmesi için bazı tedbirlerin alınması gerekmektedir. Açıkta bulunan su boruları soğuk hava ile temas etmeyecek şekilde kapatılmalı ve yalıtım malzemesi ile izole edilmelidir. Sayaçlar açıkta ise kesinlikle muhafaza altına alınmalı ve etrafı soğuğu geçirmeyen izolasyon malzemeleri ile korunmalıdır’’ ifadelerini kullandı.
Usta besteci Muammer Sun yaşamını yitirdi
Besteci ve müzik eğitimcisi Muammer Sun bu sabah Ankara'da hayatını kaybetti. Uzun süredir çoklu organ yetmezliğiyle mücadele eden Sun, 88 yaşındaydı.
16-01-2021 18:03
Türkiye müzik tarihinin usta bestecisi 88 yaşındaki Muammer Sun bu sabah Ankara'da hayatını kaybetti. Kaldırıldığı hastanede çoklu organ yetmezliği nedeniyle yaşamını yitirdi.
Sanatçı ve siyasetçiler usta bestecinin ölüm haberinin ardından üzüntülerini dile getirdi.
MUAMMER SUN KİMDİR?
1932’de Ankara’da doğan Muammer Sun, 1946’da Askeri Muzıka Okulu’nda müziğe başladı. Bir yıl sonra 1953’te Ankara Devlet Konservatuarı Kompozisyon Bölümü’ne girip; Ahmed Adnan Saygun’un öğrencisi oldu.
Konservatuarda, Mithat Fenmen ile piyano, Hasan Ferit Alnar ile koro ve orkestra şefliği; Muzaffer Sarısözen ile Türk halk müziği, Ruşen Ferit Kam ile klasik Türk musikisi; ayrıca özel olarak Kemal İlerici ile Türk müziği makamlar sistemi ve armonisi konularında çalıştı.
1960’ta, Ankara Devlet Konservatuarı Kompozisyon Bölümü İleri Yüksek Dönemi’nden Saygun’un öğrencisi olarak “pekiyi” dereceyle mezun oldu. Aynı yıl Ankara Devlet Konservatuarı’na öğretmen olarak atandı.
1975’te İzmir Devlet Konservatuarı’na, 1980’de Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuarı’na, 1987’de Hacettepe Üniversitesi Devlet Konservatuarı’na atandı. 1988’de doçent, 1993’te profesör oldu.
1999’da Hacettepe Üniversitesi Devlet Konservatuarı’ndan emekli oldu. Devlet konservatuarlarında görevli olduğu süre içinde, koro, solfej, armoni, kontrpuan, füg, enstrümantasyon, orkestrasyon, modal müzik ve kompozisyon dersleri veren Sun’un pek çok eseri çeşitli yarışmalarda ödüller kazandı.
Mezuniyetinden sonra Ankara, İzmir, İstanbul Devlet Konservatuvarlarında, Gazi Eğitim Enstitüsü Müzik Bölümünde, Siyasal bilgiler Fakültesi Basın Yayın Yüksekokulu'nda, Ankara Radyosu'nda öğretmenlik yaptı.
1969 yılında, sanat kurumlarının temsilcisi olarak TRT Yönetim Kurulu üyeliğine seçildi. TRT Ankara Radyosu Çoksesli Korosu 'nu ve TRT Müzik Dairesini kurdu.1971'de Murat Katoğlu'yla birlikte TRT Kültür Sanat Ödülleri Sistemini hazırladı.
1968'de atandığı Milli Eğitim Bakanlığı Müşavirliği sırasında, Çocuk ve Gençlik Koroları Yönetmeliği'ni hazırladı. Bütün Türkiye'de 166 çocuk ve gençlik korosu kuruldu. Koro şeflerine 1968 -1969 yazlarında, Gazi Eğitim Müzik Bölümü öğretmenleriyle birlikte, iki kez yaz kursu düzenledi. Bu kurslara Gazi Müzik Bölümü'nde 40, Sinop kursunda 80 olmak üzere 120 müzik öğretmeni katıldı. 166 koro, ödenekleri kesildiği için 1970'te kapatıldı. Bu korolar ve kurslara katılan müzik öğretmenleri, bugünkü Türkiye'de yaygınlaşan çocuk ve gençlik korolarının temelini oluşturdu.
Sun, 1967 ve 69'da, biri TRT adına; diğeri de TRT ve ODTÜ adına iki büyük folklor derlemesi düzenledi; kendisi de bu derlemelere uzman derleyici olarak katıldı. Haccettepe Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Kompozisyon bölümü öğretim üyeliğinden Ekim 1999'da emekli oldu. Eylül 2004'te Sun Yayınevi'ni kurdu. Muammer Sun, TRT'nin yapımını üstlendiği Kurtuluş ve Cumhuriyet filmlerinin müzikleri yazdı ve geniş kitlelere ulaştı.
Başta SCAMV Onur Ödülü Altın Madalyası olmak üzere çok sayıda ödülün sahibiydi.
Zamlar, artan işsizlik, ekonomik kriz... Ödenemeyen elektrik faturaları çığ gibi büyüyor
CHP'li Güzelmansur faturasını ödeyemediği için elektriğe kesilen abonelere dair bilgileri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez'den istedi.
16-01-2021 14:30
İleri Haber
CHP Hatay Milletvekili Mehmet Güzelmansur, 2019’da 4 milyon faturanın ödenmediği için vatandaşın elektriğinin kesildiğini, 2020’de ekonomik kriz ve artan işsizlikle birlikte ödenmeyen faturaların çığ gibi büyüdüğünü söyledi. Konuyu Meclis gündemine taşıyan Güzelmansur, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez’in yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdi.
Cumhuriyet Halk Partisi (Hatay) Milletvekili Mehmet Güzelmansur, son 3 yılda vatandaşın elektrik faturasının yüzde 70 oranında arttığını söyledi. Vatandaşın 2020’de yapılan zamlarla elektriğe yüzde 40 daha fazla ödediğini belirten Güzelmansur, “2021’in ilk gününe de %6’lık elektrik zammıyla girdi. Pandeminin ekonomik yıkımlarının üstüne elektriğe zam yağmuru binince vatandaş faturasını ödeyemez oldu” dedi.
‘ÖDENMEYEN FATURALAR ÇIĞ GİBİ BÜYÜYOR’
2019 yılında 4 milyon elektrik faturası ödenemediği için, vatandaşın elektriği kesildiğini hatırlatan CHP’li vekil, 2020’de ekonomik kriz ve artan işsizlikle birlikte ödenemeyen faturaların çığ gibi büyüdüğüne dikkat çekti. Güzelmansur, konuyla ilgili Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez’in yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdi.
Güzelmansur’un Bakan’ın cevaplamasını istediği sorular şunlar:
1- 2020 yılı sonu itibarıyla Türkiye’deki elektrik aboneliği olan tüketici sayısı kaçtır?
2- 2020 yılı sonu itibarıyla, faturasını ödemediği için, kaç abonenin elektriği kesilmiştir?
3- 2020 yılında borç nedeniyle elektriği kesilen bu aboneliklerin konut, sanayi, ticaret ve tarımsal sulama olarak sayısal dağılımı nedir?
4- 2020 yılında elektriği kesilen abonelerin toplam borcu ne kadardır?
5- 2020’de, faturasını ödeyemediği için elektriği kesilen kaç abonenin borcunu ödedikten sonra elektriği bağlanmıştır?
6- 2020 yılı sonu itibarıyla Hatay’da kaç elektrik abonesi vardır?
7- Hatay’da 2020 yılında, faturasını ödemediği için, kaç abonenin elektriği kesilmiştir? Elektriği kesilen bu abonelerin sayısının konut, ticarethane, sanayi ve tarımsal sulama olarak dağılımı nedir?
8- Hatay’da 2020 yılında elektriği kesilen abonelerin toplam borcu ne kadardır?
9- 2020’de, Hatay’da, faturasını ödeyemediği için elektriği kesilen kaç abonenin, borcunu ödedikten sonra elektriği yeniden bağlanmıştır?
Cumartesi Anneleri’nden 825. hafta açıklaması: ‘Abdullah Canan için adalet istemekten vazgeçmeyeceğiz’
Cumartesi Anneleri, koronavirüs salgını nedeniyle sosyal medyadan yayınladıkları 825. hafta açıklamasında, 1996’da gözaltına alındıktan sonra cansız bedeni bulunan Abdullah Canan için adalet talebinde bulundu.
16-01-2021 12:58
İleri Haber
Cumartesi Anneleri, gözaltında kaybedilen yurttaşların akıbetini sormak amacıyla her cumartesi günü yaptıkları açıklamayı, 825. haftada yeni tip koronavirüs (Covid-19) salgını tedbirleri kapsamında internetten yayınladı. Cumartesi Anneleri, yaptığı 825. hafta açıklamasında 17 Ocak 1996’da Van karayolunda askerler tarafından otomobili durdurularak gözaltına alınan ve ağır işkence görmüş cansız bedeni yaklaşık bir ay sonra bulunan Abdullah Canan için adalet istedi.
‘’Abdullah Canan’ı gözaltına alanlar, işkence ile katledenler bellidir. Savcılık ifadelerinde, mahkeme tutanaklarında, TBMM Araştırma Komisyonu Raporu’nda, Yargıtay Başsavcısı’nın Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na yaptığı itiraz yazısında, AİHM kararında isimleri yazılıdır’’ ifadelerinin yer aldığı 825. hafta açıklaması şu şekilde:
‘ABDULLAH CANAN İÇİN ADALET İSTEMEKTEN VAZGEÇMEYECEĞİZ’
825 haftadır devletin denetimi altındayken yaşam hakları ellerinden alınan insanlarımız için adalet istiyoruz. Ancak Türkiye’de yaşam hakkı ihlallerinin bağımsız bir biçimde incelenmesi, etkin bir biçimde soruşturulup kovuşturulması, bu konuda kamu görevlilerinden hesap sorulması mümkün olmadığından ne biz adalete ulaşabiliyoruz ne yaşam hakkı ihlalleri durdurulabiliyor ne de Türkiye hukuk devletine dönüşebiliyor.
825. haftamızda gözaltına alındığı, gözaltında işkence ile öldürüldüğü halde, devletin hesap verme sorumluluğunu yerine getirmediği Abdullah Canan davası ile kamuoyunun karşısındayız.
43 yaşındaki Abdullah Canan Yüksekova’da yaşayan bir iş insanıydı. Bölgede yaygın bir biçimde işlenen ve ailesini de hedef alan ağır hak ihlalleri nedeniyle savcılığa başvurdu. Yedi akrabası ile birlikte yaptıkları başvuruda Yüksekova Dağ Komando Tabur Komutanı Binbaşı Mehmet Emin Yurdakul hakkında suç duyurusunda bulundu. Bunun üzerine Yurdakul, Canan ve şikâyetçilerden 2 kişiyi taburdaki makamına çağırdı. Onlardan kendisi hakkındaki şikâyetlerinden vazgeçmelerini istedi. Abdullah Canan şikâyetinden vazgeçmeyeceğini söyleyince, Binbaşı Yurdakul tarafından tanıklar önünde tehdit edildi.
Bu olaydan birkaç gün sonra, 17 Ocak 1996 sabahı Abdullah Canan, Hakkâri’ye gitmek üzere Yüksekova’daki evinden ayrıldı. Tanık beyanlarına göre Van karayolunda askerler tarafından otomobili durdurularak gözaltına alındı. Askeri bir araçla Yüksekova Dağ Komando Taburu'na götürüldü.
‘GÖZALTINA ALINDIĞI İNKÂR EDİLDİ’
Ailesi yerel ve ulusal tüm makamlara başvurarak Canan’ın bulunmasını istedi. Ancak onun gözaltına alındığı inkâr edildi.
21 Şubat 1996 günü Abdullah Canan’ın ağır işkence görmüş cansız bedeni köylüler tarafından bulundu. Canan, yakın mesafeden atılan 7 kurşunla öldürülmüş, elleri, ayakları ve ağzı bağlı olarak Yüksekova-Esendere Karayolundaki bir menfeze bırakılmıştı.
Canan Ailesi, Yüksekova Cumhuriyet Başsavcılığı'na başvurarak, Abdullah Canan’ın öldürülmesinden sorumlu olduğu gerekçesiyle Binbaşı Yurdakul aleyhine suç duyurusunda bulundu.
Yüksekova taburunda görev yapan itirafçı Kahraman Bilgiç savcıya verdiği ifadede; Abdullah Canan'ın taburda işkence ile sorgulandığını, Tabur Komutanı Binbaşı Mehmet Emin Yurdakul’un talimatı ile Bölük Komutanı Yüzbaşı Nihat Yiğiter tarafından silahla öldürüldüğünü detaylarıyla anlattı. Albay Kamber Oğur, Yüksekova Savcılığına başvurarak gözaltına alındığı inkâr edilen Abdullah Canan’ı Şubat 1996'da tabur karargâhındaki revirde, başı sarılı vaziyette gördüğünü söyledi.
Kahraman Bilgiç, Binbaşı Mehmet Emin Yurdakul, Yüzbaşı Nihat Yiğiter ve Üsteğmen Bülent Yetüt hakkında Diyarbakır DGM Savcılığı’nca soruşturma açıldı. Bu kişiler, Abdullah Canan’ı tasarlayarak öldürmekle suçlandı.
‘SANIKLAR BERAAT ETTİ’
Hakkâri Ağır Ceza Mahkemesinde görülen davada, ailenin ve tanıkların iddiaları yeterli ve inandırıcı bulunmadı. 12 Kasım 1999 tarihinde sanıklar hakkında beraat kararı verildi. 2 Nisan 2001 tarihinde de Yargıtay 1. Ceza Dairesi beraat kararını onadı.
Canan Ailesi 1 Aralık 1997 tarihinde davayı AİHM’e taşıdı. AİHM 3. Dairesi, "Aralarında askeri personelin de yer aldığı tanık beyanlarından da anlaşılacağı üzere Abdullah Canan'ın gözaltında öldürüldüğü mahkememizce saptanmıştır. Canan öldürülmeden önce ağır işkence görmüştür." tespitinde bulundu. Türkiye'nin iç hukuktaki yaklaşımını şaşkınlık verici olarak değerlendirip oy birliği ile mahkûmiyet kararı verdi.
Abdullah Canan’ı gözaltına alanlar, işkence ile katledenler bellidir. Savcılık ifadelerinde, mahkeme tutanaklarında, TBMM Araştırma Komisyonu Raporu’nda, Yargıtay Başsavcısı’nın Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na yaptığı itiraz yazısında, AİHM kararında isimleri yazılıdır.
‘ADALETİ SAĞLAMA GÖREVİNİZİ YERİNE GETİRİN’
Abdullah Canan’ın gözaltında kaybedilişinin 25. yılında yargı makamlarına sesleniyoruz: Yargı makamları, başta yaşam hakkı olmak üzere hak ihlallerinin cezasız kalmayacağını göstermek zorundadır. AİHM’de oybirliği ile yaşam hakkı ihlali kararı verilmiş olan Abdullah Canan davasındaki cezasızlığa son verecek, fail ve sorumluların yeniden yargılanmasını sağlayacak adımları atın. Adaleti sağlama görevinizi yerine getirin.
Kaç yıl geçerse geçsin Abdullah Canan için ve tüm kayıplarımız için adalet istemekten vazgeçmeyeceğiz. 126 haftadır bize yasaklanan kayıplarımızla buluşma mekânımız Galatasaray Meydanı’ndan vazgeçmeyeceğiz.
2020'de en az 3 bin 362 yurttaşın yaşam hakkı ihlal edildi!
CHP’li Sezgin Tanrıkulu’nun yayınladığı 2020 Hak İhlalleri Raporu’na göre bir yılda en az 300 kadın öldürüldü, en az 2 bin 427 iş cinayeti kayıtlara geçti.
16-01-2021 11:00
İzel Sezer - @izelsezer
CHP İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, 2020 Hak İhlalleri Raporu’nu yayınladı. Rapora göre, bir yılda en az 3 bin 362 yurttaşın yaşam hakkı ihlal edilirken 2 bin 427 iş cinayeti kayıtlara geçti. Bir yılda en az 300 kadın erkekler tarafından öldürüldü.
15’i çocuk, en az 1679 yurttaşın işkenceye maruz kaldığının aktarıldığı raporda, cezaevlerindeki işkence ve kötü muamelelerin sayısı ise en az 1855 olarak kayıtlara geçti. Böylelikle bir yılda toplam 3 bin 534 işkence vakası kaydedilmiş oldu.
27 GAZETECİ TUTUKLANDI
Raporda, 4 Aralık 2020 itibarıyla en az 87 gazetecinin ve basın emekçisinin tutuklu ya da hükümlü olarak cezaevinde bulunduğu aktarılırken; 2020 yılında 27 gazetecinin tutuklandığı, 21 gazetecinin saldırıya uğradığı, en az 53 gazeteci hakkında dava veya soruşturma başlatıldığı ve yüz binlerce toplatma veya erişime engelleme kararının alındığı bildirildi.
2020 yılında, düşünceyi ifade nedeniyle en az 719 kişi gözaltına alındı ve 32 kişi tutuklandı. 30 kişi ise düşünceyi ifade nedeniyle mahkûm edildi.
753 EYLEME POLİS SALDIRDI, 2 BİN 123 KİŞİ GÖZALTINA ALINDI
Rapora göre, bir yılda 226 belediye ve parti yöneticisi tutuklandı. 52 görevden alma veya kayyum atamasının yaşandığı 2020’de, 753 eylem ve etkinliğe polis müdahalesinin olduğu, 2’si çocuk en az 2 bin 123 kişinin bu eylemlerde gözaltına alındığı ve 44’ünün ise tutuklandığı aktarıldı. Toplantı ve gösteriler nedeniyle açılan davalarda 294 kişi ise mahkûm edildi.
Raporda, 2020’nin önemli olayları ise şu şekilde aktarıldı:
KORONAVİRÜS SALGINI
İlk resmi vaka mart ayında kaydedilse de, şubat ayında görüldüğü haberleri gelen yeni tip koronavirüs (Covid-19) salgını mart ayıyla birlikte Türkiye’nin gündemine yoğun bir biçimde girdi. TTB’nin verilerine göre, 2020 yılında salgın nedeniyle 133’ü hekim 327 sağlık çalışanı yaşamını yitirdi.
İNFAZ YASASI
Covid-19 salgınıyla birlikte tartışılmaya başlanan infaz düzenlemesi, 14 Nisan günü TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. Yasayla cezaevlerinden 90 bine yakın kişi tahliye edildi. Denetimli serbestlik bir kereye mahsus olmak üzere üç yıla çıkarıldı. Bazı suçlarda cezaların 4’te 3’nün değil yarı süresinin cezaevinde infaz edilmesi ve açık cezaevindekilere Mayıs Ayı sonuna kadar izin verilmesi de kabul edildi.
ART ARDA DEPREMLER
Elazığ’da 24 Ocak'ta meydana gelen 6,8 büyüklüğündeki depremde Elazığ’da 37, Malatya’da 4 olmak üzere en az 41 kişi yaşamını yitirdi, en az 1600 kişi de yaralandı.
Depremin ardından Kızılay Genel Müdürlüğünün (1999 yılından bu yana Deprem Vergisi toplanmasına karşın) halkı para yardımına çağırması ve HDP’li belediyelerin gönderdiği yardımların engellenmesi kamuoyunun gündemine geldi.
İran merkezli bir deprem sonucu 23 Şubat’ta Van’ın Başkale İlçesine bağlı Özpınar, Güvendik, Kaşkol ve Gelenler kırsal mahallelerinde 5’i çocuk 10 vatandaş yaşamını yitirirken, çok sayıda hayvan telef oldu ve 36 kişi ise yaralandı.
Depremden etkilenenlere yardım için HDP tarafından toplanan yardımları taşıyan konvoy, Elazığ depreminde olduğu gibi güvenlik güçleri tarafından engellendi.
Bingöl’ün Karlıova İlçesinde 14 Haziran’da meydana gelen 5,7 büyüklüğündeki depremde bir kişi yaşamını yitirdi,18 kişi ise yaralandı.
İzmir yakınlarında, Ege Denizi’nde 30 Ekim’de 6,9 şiddetinde deprem meydana geldi. İzmir ve çevresinde ağır hasara neden olan deprem sonucunda en az 116 kişi yaşamını yitirdi, 1034 kişi ise yaralandı.
Depremin ardından Bayraklı ilçesindeki 75. Yıl Parkında İzmir Halkevi tarafından açılan yardım çadırı 7 Kasım günü polisler tarafından söküldü. Müdahale sırasında 8 kişi gözaltına alındı. Polisler, yardım malzemelerini Kızılay’a ait bir kamyona yükleyerek götürdü. Aynı gün Dayanışma Ağı tarafından kurulan yardım çadırı da söküldü.
VAN’DA ÇIĞ FELAKETİ
Van - Bahçesaray Karayolu’na 4 Şubat’ta çığ düşmesi üzerine 5 kişi yaşamını yitirdi. Peşinden kurtarma çalışması için bölgeye gelen ekiplerin üzerine de çığ düştü. Bu olayda da üç kişi sonradan hastanede olmak üzere 36 kişi yaşamını yitirdi, 75 kişi ise yaralandı.
Olayın ardından bölgede iki çığ tüneli yapılmasının planlandığı ancak usulsüz biçimde yanlış bir yere bir tünel inşa edildiği ortaya çıktı.
MARDİN’DE TOPLU MEZAR
28 Mayıs Günü Mardin’in Dargeçit İlçesi Libka (Gulbiş) mezrası yakınlarındaki bir mağarada 40 kadar kişinin kemik ve kafatasları bulundu. Kemikleri bulan mahalle sakinlerinden İrfan Yakut, Dargeçit Cumhuriyet Başsavcılığına başvurdu. Olay yerinde yapılan incelemeye kayıp yakınlarının avukatlarının ve İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) avukatlarının katılmasına izin verilmedi. Cumhuriyet Savcılığı, toplu mezara ilişkin soruşturmada gizlilik kararı aldı.
UYGULANMAYAN AİHM KARARI
AİHM Büyük Daire, HDP Eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın başvurusuna ilişkin kararını 22 Aralık Günü açıkladı. Demirtaş’ın tutukluluğunun “hukuki değil siyasi olduğu” görüşünü kabul eden AIHM Büyük Dairesi, Türkiye’nin AIHS’in “ifade özgürlüğü”, “özgürlük, güvenlik ve makul sürede yargılanma hakkı”, “seçme ve seçilme hakkı”na ilişkin maddelerinin ihlal ettiğine; Demirtaş’ın “derhal serbest bırakılması” gerektiğine karar verdi. AİHM kararının ardından Demirtaş’ın avukatları tarafından yapılan tahliye başvurusunu değerlendiren Ankara 7. Sulh Ceza Hakimliği, “hukuki durumunda bir değişiklik bulunmadığı” iddiasıyla 26 Aralık günü talebi reddetti.