Kıyıya Yakın Yelkovan hareketliliği
10 Nisan 2018 sabahında kıyıdan bir kaç metre açıkta beslenen ilk yelkovan sürüleri kuş gözlemcileri tarafından Üsküdar'da Kız Kulesi önünden rapor edildi. Aynı günün akşamı aynı bölgede kuşlar tekrar gözlemlendi. Üsküdar'daki bu durum 19 Nisan 2018'e kadar rapor edildi. 19 Nisan 2018'de Beşiktaş Arnavutköy Akıntıburnu mevkiinde birkaç yüz yelkovan kıyıdan birkaç metre açıkta suda dinlenirken ve beslenirken gözlendi. 20 Nisan 2018'de ise aynı yerde yelkovan kuşlarının beslenirken balıkçı oltalarına takıldığı ve su üzerinde ölü bir kuş olduğu rapor edildi.
Benim (EÇ) sorularım:
- Ölen ve yaralanan kuş sayısı hakkında bir bilgimiz var mı? En azından bu kadar diyebiliyor muyuz? Tercihen tarihli.
- Yelkovan gurubundaki ilgili mailleri de buraya taşıyabiliriz; tabii haber verip. Hatta yazarlık gönderebiliriz.
Akıntı Burnu'nda en yoğun günler (bildiğimiz kadarıyla):
20, 21, 22 ve 23 Nisan 2018: Kuş gözlemcileri, yaban hayat veterinerleri ve ornitologlar Akıntı Burnu'nda bizzat bulunarak oltaya takılan kuşları kurtardı ve balıkçılara bilgi verdi. Basına yaygınlaştırılması ve gerekli yasakların çıkarılması için çabalar başladı. Orman ve Su İşleri Bakanlığı 1.b Bölge Müdürlüğü, Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü İl Şubesi ile görüşüldü. İBB zabıta ekiplerine kuş gözlemcileri vasıtasıyla ulaşıldı. İstanbul Veteriner Hekimler Odası'nın yazdığı dilekçe İstanbul Valiliğine iletildi. Yasada boşluk olduğu gerekçesi ile iki bakanlıktan da bir sonuca ulaşılamadı. Zabıtaların yaptığı kontrolde olta ekipmanı satan kişiler alandan uzaklaştırıldı.
Doğa Derneği bir dilekçe örneği hazırladı: [1]
Contents
Oltacılığı belli bir süre durdurulması için atılan adımlar
- Yapılan görüşmeler
- Neden süreli ve kısıtlı bir alanda yasaklama yapılamadı
Yoğunluğun azaldığı günler:
Gözlem Günlüğü
26 Nisan 2018: Arnavutköy Akıntı Burnu'nda 5 yelkovan oltalardan kurtarıldı. Saat 12:00-19:00 arası ölen bireye rastlanmadı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) zabıtaları Akıntı Burnu'na gelerek uyarı afişini astı (foto aşağıda). Afişte şu yazıyor: "Nesli tükenmekte olan yelkovan kuşları 25-30 Nisan tarihleri arasında karaya yaklaşması sebebiyle oltaya takılıp yaralanmaktadır. Balık tutanların daha dikkatli olmasını rica ederiz."
Balıkçıların yorumu ise şu şekilde: "Çaça balığı haftasonu burada çoktu, artık azaldı o yüzden yelkovanlar da azaldı". Balıkçıların diğer bir yorumuna göre gönüllüler 20 Nisan'da bu alana ulaşmadan da çok sayıda yelkovan kuşu oltadan balıkçıların gayretiyle kurtarılmış. Ancak özellikle haftasonu çok sayıda tercübesiz olta balıkçısı olduğu için ölen kuşların da çok sayıda olduğunu söylediler. Beşiktaş Belediyesi Veteriner İşleri, belediyenin veteriner teknisyenini alana yollarak destek oldu.
27 Nisan 2018: Arnavutköy Akıntı Burnu'nda 4 yelkovan oltalardan kurtarıldı, biri oltayı yutmuştu, oltanın iğnesi çıkarılamadı. Ölen yelkovana 12:00-19:00 arası rastlanmadı. İstanbul Üniversitesi Vahşi Yaşamı Araştırma ve Koruma Kulübü (Vaşak) de kuş gözlemcileri ile birlikte nöbetteydi. Beşiktaş Belediyesi veteriner teknisyeyi yine nöbete ve yelkovanları oltadan kurtarmaya destek verdi.
28 Nisan 2018: Kuş gözlemcileri ve bilim insanları tekne turu ile denizden kıyılardaki yelkovan aktivitesini tespit amaçlı gezi düzenledi. Akıntı Burnu'nda balıkçılardan bugün için alınan habere göre (13:40 civarında) 3 yelkovan olatalara takılmış ve canlı olarak salınmış. Bir yelkovan ise ölmüş, ölü kuş bulunamadı.
29 Nisan 2018: Salacak sahilinde beslenen 30-40 birey görüldü, balıkçı çevrede yok.
30 Nisan 2018: Valiliğin hazırladığı afişler Akıntı Burnu'na asıldı. Tür fotoğrafı önceden uyarılmasına rağmen doğru seçilmemiş. Afişte "Yelkovan kuşlarının neslinin devamı için amatör balık avcılığına 15 Mayıs'a kadar ara verelim" yazıyor.
4 Mayıs 2018: Bir ölü yelkovan haberi balıkçılar vasıtasıyla ulaştı ve ölen kuş gönüllüler sayesinde biliminsanlarına iletildi.
8 Mayıs 2018: Yelkovanlar ilk kez çok sayıda Haliç'e girerken (Karaköy ve Sirkeci'de) gözlendi. Sirkeci'de vapurların seviyesine kadar yükseldikleri görüldü. Karaköy'deki olta balıkçıları yelkovanların oltacılara yaklaşmadıklarını söyledi. Yelkovan aktivitesi Sarayburnu-Cankurtaran arasında da devam etmekteydi. Haliç'teki yelkovanların yükseldiği uzaktan fotoğraf.
Yelkovan kuşları ve diğer deniz kuşlarının oltaya takıldıklarında kurtarılmasına dair rehber afiş:
Yelkovanların Hedef Dışı Avlanması ile İlgili Haberler
- Anadolu Ajansı 23/04/2018 [2]
- Hürriyet 23/04/2018 [3]
- TRT Haber 23/04/2018 [4]
- CNN Türk Haber Bülteni 22/04/2018 [5]