Spinoza kimdir
? 1632 yılında dünyaya gelen Baruch Spinoza
, Amsterdam’da doğdu. Portekiz-Yahudi topluluğuna mensup olan bir ailenin oğullarıydı. Çocukken gitmiş olduğu Talmud Torah okulunun parlayan yıldızlarından bir tanesiydi. Entelektüel bir kişiliğe sahip olan Spinoza
, yetenekleriyle de mensup olduğu cemaatin dikkatini çekmeyi başarıyordu. Çalışmalarında kat ettiği ilerleme, onu hahamlık için uygun bir aday haline getiriyordu.
Aydınlanma döneminin erken dönem düşünürlerinden olarak görülüyordu. Evren ve kişiler hakkında modern görüşlerini öne sürmekten çekinmiyordu ve bu onun için bir takım olumsuzlukları da beraberinde getirecekti.
Ahit’e yönelik yapmış olduğu eleştiriler, onun ailesi ve Yahudi cemaati tarafından aforoz edilmesine neden olmuştur. Spinoza, yaşadığı yüzyılın felsefesinde rasyonalistlerin bayrağını elinde tutanlardandı. Özellikle Dekart’ın fikirlerinin Spinoza üzerinde etkili olduğunu söylemek, yanlış olmayacaktır.
1656 yılında fikirleri yüzünden “korkunç eylemler” ve “iğrenç sapkınlıklar” ile suçlanıyordu. Tek yaptığı ise felsefeyle ilişkili düşüncelerini ortaya koymaktı. Spinoza’ya göre ruh ölümsüz değildir. Tanrı fikrini reddetmesiyle de bilinmektedir. Dinle ilişkisi de rasyonalist ve dini reddeden düşünceleriyle birlikte kesildi. Hatta bu dönemde Katolik Kilisesi tarafından kitapları yasaklılar listesine alınmıştı. Aynı çağda yaşayan birçok kişi tarafından ise ateist olarak itham edilmiştir. İlginç olan ise eserlerinin hiçbirinde Tanrının varlığını reddetmeyişidir. Pek çok filozof gibi belki de o da bir yanlış anlaşılmanın kurbanı olmuştur. Ateist ve din düşmanı olarak görülmesine karşın eserlerinin temel kaynağı olarak Tanrı sevgisi öne sürülmüştür. Her şeyden öte, Spinoza bilgeliğiyle öne çıkmaktaydı. Ethica ise en büyük eserlerindendir.