AVRUPA KOMİSYONU, İLK SCHENGEN DEĞERLENDİRME RAPORUNU YAYIMLADI
16 Mayıs 2012 tarihinde Avrupa Komisyonu, serbest dolaşım alanındaki güncel duruma ilişkin ilk raporunu açıkladı. Söz konusu rapor, Schengen Alanı’ndaki sorunlara dikkat çekiyor. Raporda, başta Yunanistan-Türkiye sınırındaki yasadışı geçişlerden kaynaklanan göç baskısı olmak üzere, Arap Baharı’nın ardından bölgede yaşanan değişimin tetiklediği göç akınının Fransa ve İtalya arasında yaşanan tartışmalarla iyice tırmandığı ve Birlik genelinde iç sınır kontrollerinin uygulanması konusunu gündeme getirdiği vurgulanıyor.
Avrupa Komisyonu raporu, 1 Kasım 2011 ile 30 Nisan 2012 arasındaki dönemi kapsıyor ve Schengen Alanı’ndaki hassas konulara odaklanıyor. Avrupa Komisyonu’nun İçişlerinden Sorumlu Üyesi Cecilia Malmström tarafından yapılan açıklamada, zorluklara rağmen Schengen Alanı’nın gayet iyi işlediği vurgulanırken, Yunanistan-Türkiye sınırının yanı sıra, halihazırda Suriye’deki durumun AB’ye yönelik yeni bir göç dalgasını tetikleyebileceği uyarısında bulunuluyor. 2011’in son çeyreğinde, AB’nin dış sınırlarında yaklaşık 30,000 yasadışı geçişin tespit edildiği, bunun yüzde 75’inin ise Yunanistan-Türkiye sınırında gerçekleştiğine dikkat çekiliyor.
Yunanistan’ın sınırlarını koruma ve göçmen kabul etme kapasitesini geliştirmesi hususunda AB tarafından önerilen yeni bir eylem planını uygulaması gerektiğine dikkat çekilirken, özellikle kara ve deniz sınırlarındaki kontrollerin güçlendirilmesinin öncelik taşıdığı vurgulanıyor. Ancak, mevcut durumda Yunanistan’ın hükümetsiz kalması ve seçimlerin 17 Haziran’da yapılacak olması çabaları sekteye uğratsa da, AB tarafından Yunanistan’a sağlanan yardımların daha etkili kullanılması yönünde ek destek sağlanılması gereğinin altı çiziliyor.
Schengen kurallarının uygulanması yönünde, Avrupa Komisyonu, söz konusu altı aylık dönemde iç sınır kontrollerinin sadece iki defa uygulandığına dikkat çekiyor. Bunlardan birincisi, 3-4 Kasım tarihlerinde G-20 Zirvesi sırasında Fransa’nın İtalya ile olan sınırında, diğeri ise 2-4 Mayıs tarihlerinde İspanya’nın Barselona ve Gerona havalimanlarında ve Fransa ile olan sınırında hayata geçirildi. Birçok Schengen ülkesinde ise sınırlar, vize, polis işbirliği ile veri güvenliği alanlarında kontroller uygulandığı, ancak Schengen kurallarında herhangi bir ihlal tespit edilmediği belirtildi.
Avrupa Komisyonu, raporda, Schengen Bilgi Sistemi ile Vize Bilgi Sistemi’nin yanı sıra vize muafiyeti ve geri kabul anlaşmalarına da atıfta bulunuyor. Geri kabul konusunda, Türkiye’nin halen Geri Kabul Anlaşması’nı imzalamadığı ve vize kolaylığının bu sebeple askıya alındığı belirtilirken, bunun Yunanistan’ın göç akışını yönetmede yaşadığı zorluklarla bir ilgisinin olmadığı belirtiliyor. Söz konusu rapor, Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi’nde tartışılacak. Zira AB kurumları arasında Schengen yönetişimine ilişkin görüş farklılıkları bulunuyor. Avrupa Komisyonu’nun önerilerinin aksine, AB Konseyi’nde üye ülkeler sınır kontrolleri konusunda yetkiyi muhafaza etmek isterlerken, özellikle Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonrasında Fransa’nın tutumu merakla bekleniyor.