ÇEVRE mühendisliği okumaya başladığı günden itibaren atık sularla ilgili çalışmalar yapar. Lisans ve yüksek lisans tezlerini de bu alanda tamamlar. Orhan Küçükgül, kariyerine önce İstanbul ardından da İzmir’de belediyede katı atık konusunda devam eder. 2004’te ise Lefkoşa’da ortaklı bir yapıyla düzenli depolama sahası ve geri dönüşüm tesisi kurar. 2008’de ise Kuşadası’nda Avrupa Birliği’nin finanse ettiği bir tesisin proje müdürlüğünü üstlenir. 2011’de geri dönüşüm tesisi üzerine kendi şirketini kuran Orhan Küçükgül’ün aklında ise kompost gübre üretimi vardır. Uzun uğraşlar sonunda endüstriyel gıda atıklarından 2016’da kopmost organik gübre üretmeyi başaran Orhan Küçükgül’ün hedefinde bu ürünü daha fazla çiftçiye ulaştırmak var.
Çöpten girişim çıktı
ORHAN Küçükgül...Zor olanın peşinden giderek çöpe giden endüstriyel gıda atıklarından katma değerli bir ürün üreten sıra dışı bir girişimci. Ecorec Çevre ve Enerji Teknolojileri A.Ş.’nin kurucusu Dr. Orhan Küçükgül ile hem kariyer yolculuğunu hem kompost organik gübreyi hem de girişimcilik serüvenini konuştuk. 1963 Kars doğumlu olan Orhan Küçükgül, ziraat mühendisi babasının memuriyeti nedeniyle ilkokul eğitimini Manisa’da aldığını, daha sonra Erzurum’a gittiğini söyledi. Orhan Küçükgül, şöyle devam etti:
ÜNİVERSİTE İÇİN İZMİR’E
“Ortaokul ve liseyi de Erzurum’da okudum. Ama lise son sınıfta babam, benim eğitimimi de düşünerek batıya tayin istedi ve Eskişehir’e yerleştik. Daha sonra üniversite macerası başladı ve İzmir’e geldim. Dokuz Eylül Üniversitesi Çevre Mühendisliği’nden mezun oldum. Ve aynı okulda yüksek lisans yapmaya başladım. Aynı zamanda da araştırma görevlisi olarak kariyerime yön verdim.”
BULAŞIKÇILIK DA YAPTI
Yüksek lisansın ardından Orhan Küçükgül, doktora için bu kez İstanbul’un yolunu tutar. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Bölümü’nde doktora yapmaya başlayan Orhan Küçükgül, “O dönem evlendim ve dil eğitimi için eşimle İngiltere’ye gitme kararı aldık. Bir yandan dil eğitimi alırken öte taraftan ayakta kalmak adına çalıştık. Eşim kasiyerlik, benin bulaşıkçılık ve kebapçılık gibi çeşitli deneyimlerim oldu. 1,5 yıllık İngiltere macerasının ardından da Türkiye’ye döndük. 1991’de İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Atıksu Arıtma Daire Başkanlığı’nda çalışmaya başladım. Teknik şefliğe kadar yükseldim. Ve 1995’te İzmir’e geldim. Bu kez İzmir Büyükşehir Belediyesi Harmandalı Depolama Tesisi’nde işe başladım. Atık sular üzerine uzmanlaşmışken bir anda katı atıklar macerası başladı. Ahmet Piriştina’nın belediye başkanlığı döneminde İzmir Büyükşehir Belediyesi Katı Atık İşletmeler Müdürü oldum. Piriştina’nın vefatıyla da belediyeden ayırıldım” diyerek, profesyonel iş hayatında geldiği noktayı paylaştı.
Profesyonel iş hayatı boyunca masa başı memuru olmadığını ve hep çöpün içinde olduğunu ifade eden Orhan Küçükgül, yılarca hem atık sular hem de katı atıklar üzerine uzmanlaştığını ve hedefleri arasında ‘bunu nasıl girişime dönüştürebilirim’in olduğunu ifade etti. Küçükgül, şöyle devam etti:
EV VE ARABAYA İPOTEK
“Belediyede çalıştığım süreçte Almanya, Fransa, Japonya ve İtalya gibi birçok ülkeye ziyaretim oldu. Atık konusunda çok farklı tesis gürdüm. Bu noktada da hayalini kurduğum hedef için ilk adımı yavru vatan Kıbrıs’ta attım. Orada ortaklı bir şirket kurdum. 2004’te Lefkoşe’de düzenli depolama sahası ve geri dönüşüm tesisi kurduk. İlk etapta işler iyi gitti ama sonra çöpten elde ettiğimiz geri dönüşüm malzemelerini satma konusunda sıkıntı yaşadık ve 2008’de bu işi devredip, Türkiye’ye döndüm. Kuş-Atak Belediyeler Birliği’nce ihale edilen ve Avrupa Birliği tarafından finanse edilen entegre tesisin yapımını üstlenen firmada proje müdürü olarak yaklaşık 3 yıl çalıştım. 2011’de bu tesise iş yapmak üzere Kuşadası’nda Ecorec’i kurdum. Tıbbi atık sterilizasyonu, ambalaj atıkları geri dönüşüm gibi çalışmalarımız oldu. Daha sonra İzmir Selçuk Belediyesi’nden bir teklif geldi. Ve burada ambalaj atıkları toplama ayırma paketleme tesisi kurduk. Şirketimizi de Kuşadası’ndan Selçuk’a taşıdık. Ama benim aklımda hep kompost gübre tesisi vardı. Ne kadar ayrıştırırsanız ayrıştırın evsel organik atıklarda cam gibi yabancı madde çok olabildiği için ben odağımı endüstriyel gıda atıklarına çevirdim. Sermaye noktasında da sıkıntımız vardı ama o dönem bir hibe çıktı. Ondan yararlandık, ev ve araçlarımızı ipotek ettirip kredi çektim. Ve mevcut yerimizin yanına kompost organik gübre üretim tesisini de kurmuş olduk. 2016’da üretim başladı ve Ecorec Kompost Organik Gübre markasıyla çiftçilerle buluştuk. “
TÜTÜN TOZUNDAN
YUMURTA KABUĞUNA
KOMPOST organik gübrenin hammeddesinin endüstriyel gıda atıklarından oluştuğunu belirten Orhan Küçükgül, işleyişi şöyle aktardı: “Hem bitkisel hem de hayvansal atıkları kullanarak organik gübre üretiyoruz. Tütün tozundan yumurta kabuğuna, tarihi geçmiş peynirden deniz ürünleri gibi endüstriyle gıda atıklarını fermantasyon yöntemiyle organik gübre üretiyoruz. İzmir’de organik endüstriyel atıklardan organik gübre üretebilen tek firmayız. Tesisimiz Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan alınan kompost lisansına, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’ndan gübre üretim lisansına ve satış izin belgesine, ayrıca ürettiğimiz gübre organik tarımda kullanıma uygunluk sertifikasına sahip.”
DİRENCİ KIRMAK
KOLAY OLMADI
GÜNLÜK 100 tonluk endüstriyel gıda atığından 30 ton kompost organik gübre ürettiklerini ifade eden Orhan Küçükgül, “Türkiye’de organik gübre konusunda bir direnç var. Biz 3 yıllık mücadelenin ardından çiftçinin bu konudaki inadını bir miktar kırdık. Ağırlıklı olarak İzmir çevresine ürün veriyoruz. Bu pazarı büyütmek istiyoruz. Bizim bir yıl içinde ürettiğimiz organik gübre, 60-70 bin dönümlük bir arazinin ihtiyacını karşılayacak boyutta. Yani butik bir üretimiz var. İhracat bağlantıları için de girişimlerimiz sürüyor. Ama ana hedefimiz iç piyasada daha çok çiftçimize bu ürünü ulaştırmak. Toprağın su tutma kapasitesini de artıran kompost organik gübremiz, içinde yüzde 40-50 oranında organik madde barındırıyor. Şu an Türkiye’deki topraklarında organik madde varlığı yüzde 20’nin altında. Bu nedenle de önemli bir katkı yapıyoruz. Selçuk Belediyesi ile yaptığımız bir protokolle budama sonucu ortaya çıkan atıkları gübreye dönüştürüp onlara veriyoruz” diyor.
KISA KISA
* Orhan Küçükgül, son dönemde yaşanan orman yangınları ve kuraklığa da dikkat çekerek, “Kompost organik gübre bu anlamda da katkı sunuyor. Yanan orman alanların kendisine hızlıca gelmesini sağlıyor. Su tutma özelliği de kuraklık için önemli. Önümüzdeki dönem yanan orman alanlarına ilişkin hibelerimiz olacak” diyor.