Sürrealizm Türkçede gerçeküstücülük anlamına gelen, ortaya çıkışı ve kelime kökeni Fransa’ya dayanan sanat akımıdır. Bu düşünce akımını benimseyenler “Sürrealist” yani “gerçeküstücü” olarak adlandırılır. Bu sanat akımı yani Sürrealizm, aklın, geleneklerin, alışkanlıkların kontrolünden uzaklaşmış, bilinçaltındaki gerçekleri ortaya koyan ve bu gerçekleri sanat üzerine aktarmak ile ilgilenen bir akımdır.
1924 yılında Fransa’da ortaya çıkmış olan, birinci ve ikinci dünya savaşları arasında gelişen sürrealizmde sürrealistler, Sigmund Freud’un psikanaliz yönteminden yola çıkmışlardır. Sürrealist bir sanatçı bilinçaltındaki düşüncelerini ortaya koyarak bir eser oluşturmaktadır.
Sürrealizmin önemli temsilcileri
- Andre Breton: Gerçeküstücülüğün babası olarak tanınmakta olan Andre Breton 18 Şubat 1896 yılında Fransa’da dünyaya gelmiş, yazar, şair ve teorisyendir. 28 Eylül 1966 yılında dünyaya veda etmiştir.
- Paul Eluard: Gerçek ismi İle Eugene Grindel 14 Aralık 1895 yılında dünyaya gelmiş Fransız bir şairdir ve 18 kasım 1952 yılında dünyadan ayrılmıştır.
- Louis Aragon: 3 Ekim 1897 yılında Fransa’da dünyaya gelen ve Sürrealizmin önemli temsilcilerinden olan yazar Louis Aragon aynı zamanda 1957 yılında Lenin Barış Ödülü’nün de sahibi olmuştur. 24 Aralık 1982 yılında Fransa’da dünyadan ayrılmıştır.
Resimde sürrealizm
Resimde sürrealizm akımına göre eserler oluşturmuş ressamlar yani sürrealist ressamlar gerçeklikten uzak unsurlar ve düşüncelerin olduğu, kendi hayal güçlerini kullanarak oluşturdukları düşünce ve unsurların bulunduğu eserler oluştururlar. Salvador Dali'nin “The Persistence of Memory” yani “belleğin azmi” eserinde, gerçeklikten uzak, hayal gücü ile oluşturulmuş birçok unsur bulunmaktadır.
Sürrealizme sanat eserleri açısından bakacak olursak Salvador Dalinin “The Persistence of Memory” yani “belleğin azmi” isimli eseri sürrealist bir çalışmadır. Salvador Dali'nin bu eseri, resimde sürrealizm örnekleri arasında verilebilir çünkü bu çalışma, içerisinde gerçeklikten uzak unsurlar barındırmaktadır.
Resimde sürrealizm üzerine verdiğimiz örneği ayrıntılı incelememiz gerekir ise de Salvador Dali'nin “The Persistence of Memory” yani “belleğin azmi” adlı eserine bakıldığı zaman gerçeklikten uzak, hayal gücü ile oluşturulabilecek unsurlar görülmektedir. Eserde, saatin ya da zamanın eridiği görülmektedir ve gerçeklikten uzak olan bu durum resimde sürrealizm için öenmli bir örnek olarak gösterilebilir.