Harita dil, dilin yüzeyi ve yanında görülen haritayı andıran lekelere verilen isimdir. Dil; yüzeyinde tat tomurcukları (papilla) adı verilen pembemsi dokuların yanı sıra, ince ve kısa tüylerin de bulunduğu, kaslardan oluşan bir organdır. Harita dile sahip olan kişilerde ise dil yüzeyinde bulunan tat tomurcuklarının hafif kabarması sonucu dil üstü veya kenarlarında harita şeklinde bir görünüm ortaya çıkabilir. Harita dil adı verilen bu durum, görüntü olarak kişiyi rahatsız edebilir; ancak, bu durumun kanser ya da başka ciddi hastalıklara yol açma ihtimali yoktur. Tıp dilinde “benign migratory glossitis” olarak da bilinen harita dil rahatsızlığında, ortaya çıkan lezyonlar bir süre sonra iyileşerek dilin farklı bir bölgesinde yeniden ortaya çıkabilir.
Harita Dil Risk Faktörleri Nelerdir?
Harita dil rahatsızlığı açısından risk faktörü taşıyan gruplar şu şekilde sıralanabilir:
- Sedef veya diyabet hastalığına sahip olan kişiler
- Vitamin eksikliği görülen kişiler
- Glossodini (acı ağız sendromu) hastalığına sahip olan kişiler
- Aile öyküsünde harita dil rahatsızlığı bulunan kişiler
- Fissürlü dil olarak da bilinen çatlak dil hastalığına sahip kişiler
Harita Dil Bulaşıcı Mıdır?
Dilin üstü ve yanında ortaya çıkan iyi huylu bir enflamasyon olarak tanımlanabilecek harita dil rahatsızlığı bulaşıcı değildir. Dolayısıyla, harita dil rahatsızlığında görülen hafif kabarık lezyonlar kişiden kişiye bulaşmaz.
Harita Dil Belirtileri Nelerdir?
Harita dil rahatsızlığında en belirgin olan semptom, dil yüzeyi ve yanında oluşan leke görünümlü lezyonlardır. Dönem dönem görülen bu lezyonlar, daha sonrasında kendiliğinden kaybolabilir. Lekeler, genellikle beyaz veya griye yakın bir renkte ve yama şeklinde ortaya çıkar.
Harita dil rahatsızlığında görülen diğer bir belirti ise yemek yerken hissedilen batma veya yanma hissidir. Baharatlı yiyecekler, sıcak veya asitli içecekler ya da diş macunu gibi ürünlere karşı dilde aşırı hassasiyet oluşabilir. Bazı vakalarda ise rahatsızlık, hiçbir belirtiye neden olmadan ortaya çıkabilir.
Harita Dil Tanısı Nasıl Konur?
Harita dil tanısı, ağız ve diş sağlığı hekimleri tarafından yapılacak muayene sonucunda konur. Rahatsızlık; bazı hastalarda acı, batma, yanma veya hassasiyet gibi belirtilerle ortaya çıkabilir. Hiçbir belirtinin görülmediği hastalarda ise yapılan muayene sonucunda hastalığın varlığı anlaşılabilir. Bu muayenede; dil, diş ve diş etleri, lenfler ve boğaz kontrol edilir. Doktorun gerekli gördüğü durumlarda ise kan testi veya farklı testler yaptırılabilir.
Harita Dil Nasıl Tedavi Edilir?
Harita dil, tedavisi olmayan bir rahatsızlıktır. Kendi kendine ortaya çıkan bu rahatsızlık, bir süre sonra yine kendiliğinden kaybolabilir. Harita dil rahatsızlığında ortaya çıkan lezyonlar iyi huylu olduğu için herhangi bir tedavi veya ilaç kullanımına ihtiyaç duyulmaz. Ancak, lezyonlarla birlikte bazı kişilerde görülen yanma, acı, batma hissi ve aşırı hassasiyet gibi durumlara karşı doktorun yazacağı ağrı kesiciler, ağız gargaraları ya da antiseptik ürünler kullanılabilir.
Harita dil rahatsızlığında ortaya çıkan yanma ve batma gibi belirtilere bağlı olarak dilin tahriş olmaması için gün içerisinde tüketilen besinlere dikkat edilmesi oldukça önemlidir. Bu nedenle, çok sıcak veya çok soğuk içeceklerle birlikte asitli içecekler ve tuzlu veya baharatlı yiyeceklerden uzak durulması önerilir.
Harita dil rahatsızlığı olan kişilere aynı zamanda B vitamini veya çinko bakımından zengin gıdalar veya vitamin takviyeleri tüketmeleri tavsiye edilir. Son olarak, alkol, tütün ve benzeri ürünlerden uzak durulmalıdır.