Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Türkmenistan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Raşid Meredov ve Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov'un Türkiye-Azerbaycan-Türkmenistan Üçlü Dışişleri Bakanları 5. Toplantısı'nın ardından imzaladığı ortak bildiride, kapsayıcı bir barış, istikrar ve ortak refah alanı yaratma ülküsü vurgulandı ve çok taraflı iş birliği olanaklarını geliştirmek için Türkmenistan-Türkiye-Azerbaycan üçlü düzeneğini kullanmanın önemi işaret edildi.
Taraflar, 26 Mayıs 2014'te Bakü'de, 29 Ocak 2015'te Aşkabat'ta, 28 Ağustos 2015'te Antalya'da ve 19 Temmuz 2017'de Bakü'deki Dışişleri Bakanları Üçlü Toplantılarında kabul edilen ortak bildirilere bağlılıklarını teyit etti.
Ayrıca, taraf devletlerin uluslararası kabul görmüş sınırları içinde egemenlik ve toprak bütünlüğüne karşılıklı saygıları ve sağlam destekleri yeniden teyit edildi.
Taraflar, kapsayıcı bir barış, istikrar ve ortak refah alanı yaratma ülküsünü vurgularken çok taraflı iş birliği olanaklarını da geliştirmek için Türkmenistan-Türkiye-Azerbaycan üçlü düzeneğini kullanmanın önemini işaret etti.
Bildiride Türkiye, Azerbaycan ve Türkmenistan arasındaki Birleşmiş Milletler (BM) İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT), Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı (UNESCO), Türk Konseyi, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı, Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) ve diğer ilgili bölgesel ve uluslararası kuruluşlar ile Asya'nın Kalbi-İstanbul Süreci gibi devam eden iş birliği forumlarının önemine dikkat çekildi.
Taraflar, terörizm, bölücülük, aşırılık ve ayrımcılığın her türlü ve tezahürü ile sınır aşan organize suçlar ve uyuşturucu madde ve bunların öncül maddeleri, silah ve insan kaçakçılığı, kültürel ve tarihsel aleyhte suçlar, miras, siber suçlar ve düzensiz göçle mücadelede iş birliğinin daha da güçlendirilmesinin öneminin altını çizdi.
Bu bağlamda, İİT'nin 15 Mart’ı "İslamofobiye Karşı Uluslararası Dayanışma Günü" olarak belirlemesinin önemi işaret edildi ve bu konudaki tüm uluslararası çabaları destekleme konusunda mutabık kalındı.
Öte yandan bildiride, Türkmenistan'da yapılacak Devlet Başkanları Üçlü Zirvesi'nin son derece önemli olduğu da vurgulandı.
EKONOMİK İŞ BİRLİĞİ
Bildiride, taraf devletler arasında ekonomik ortaklığın yasal dayanağının yanı sıra üçlü ekonomik iş birliğinin güçlendirilmesinin önemi de kaydedildi.
Taraflar, ticarî-ekonomik iş birliğinin güçlendirilmesi, yatırım ve ticaretin teşvik edilmesi için mevcut potansiyelin kullanılması ve ayrıca gümrük, enerji, ulaşım, telekomünikasyon, sanayi, tarım, bilim, eğitim, kültür, turizm ve çevre alanlarında ortak projeler ve programlar yürütme yoluyla iş birliğinin daha da geliştirilmesini destekleme konusunda anlaştı.
Her üç ülkenin de küçük ve orta ölçekli işletmeleri arasındaki mevcut iş birliğinin sürdürülmesinin önemine dikkat çekilen bildiride, Çin virüsü aşısının tedarik edilmesi de dâhil olmak üzere salgınla mücadeledeki dayanışmanın, imkânlar ve yeteneklere bağlı olarak karşılıklı tıbbî yardım yoluyla sürdürülmesine ve arttırılmasına karar verildi.
Taraflar özellikle uluslararası seyahat, ticaret ve ulaşım üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla Çin virüsü salgınını kontrol altına alma ve sosyal ve ekonomik faaliyetler üzerindeki etkilerini yönetmede iş birliği ve eş güdüme olan bağlılıklarını teyit etti.
Bildiride, ulaşım altyapısının geliştirilmesi ve gümrüksüz geçişin artırılmasına yönelik yeni projelerin gerçekleştirilmesi için iş birliğini daha da güçlendirmek gerektiği vurgulandı.
ULAŞIM VE ALTYAPI
"Doğu-Batı" Trans Hazar Ulaşım Koridoru dâhil olmak üzere ülkelerinin transit potansiyelini güçlendirmek için Türkmenbaşı (Türkmenistan) ve Alat (Azerbaycan) limanları arasında deniz taşımacılığının etkin bir şekilde işletilmesinin önemini vurguladı.
Ayrıca taraflar, Modern İpek Yolu'nun bir parçası olarak Bakü-Tiflis-Kars (BTK) Demiryolu projesinin Asya ile Avrupa arasında rekabetçi ulaşımı kolaylaştırmada kilit rol oynadığını vurguladı ve BTK Demiryolu ile yolcu taşımacılığı hazırlıklarını memnuniyetle karşıladı.
Öte yandan, taraflar ulaşım ve transit trafiği basitleştirerek ticari ilişkilerin geliştirilmesini amaçlayan ve bölgesel bağlantı için yeni bir boyut oluşturan Lapis Lazuli Transit ve Taşımacılık İşbirliği Anlaşması'nın yürürlüğe girmesini de memnuniyetle karşıladı.
Altyapı projelerinin Hazar Bölgesi'nin refah ve istikrarına katkısına binaen ulaşım ve enerjide bölgesel bağlanabilirliği sağlamak için iş birliğinin geliştirilmesinin önemi vurgulandı.
ENERJİDE ORTAKLIK
Taraflar, Azerbaycan'dan daha fazla hacimde doğal gazın ve Türkmenistan'ın enerji kaynaklarının Türkiye'ye ve Avrupa'nın geri kalanına ulaştırılmasını amaçlayan enerji projelerine desteğini bir kez daha teyit etti.
Ayrıca, Hazar Denizi'nde "Dostluk" olarak adlandırılan hidrokarbon sahasının ortak araştırılması ve geliştirilmesi için Azerbaycan ile Türkmenistan arasında bir muhtıra imzalanması memnuniyetle karşılandı.
Bu bağlamda, taraflar Türkiye'nin ve Avrupa'nın geri kalanının enerji güvenliğini artırmanın yanı sıra Azerbaycan ve Türkmenistan'ın ekonomik kalkınmasına ve refahına katkıda bulunmak için hidrokarbon kaynaklarının geliştirilmesi ve teslimi için ortak projeleri sonuçlandırmaya hazır olduklarını ifade etti.
Taraflar, üç ülkenin ortak mirasına dayalı eğitim, bilim, kültür ve diğer insani yardım alanlarında daha fazla iş birliği geliştirmenin gerekliliğini vurguladı.
Bildiride, siyasî diyalog, bölgesel ve küresel konularda iş birliği ve eş güdümün sürdürülmesi amacıyla düzenli üçlü toplantılar düzenlemenin önemi vurgulandı ve bir sonraki toplantının Türkmenistan'da yapılmasına karar verildi.