Nst (nonstres test)
NST (NONSTRES TEST)
Bebein kalp at1_lar1n1n seyrini ve kalp at1_lar1n1n bebek hareketleriyle ve varsa kas1lmalarla olan ili_kisini gözlemlememize yarayan testtir. Bu gözleme göre fetusun normal veya s1k1nt1 (distres) halinde olduu anlancakya çal1_1l1r. NST fetusun iyilik halinin saptanma1 için yap1lan testlerden birisidir. Fetusun iyilik halini saptancakk için yap1lan dier testler ultrason, amnion s1v1s1n1n ölçümü, doppler ölçümleri, biyofizik profil, OCT gibi testlerdir. Bu teslerden en yayg1n kullan1lan1 NST’dir.
Prop olarak adland1r1lan ve gebenin karn1 üzerine sabitlenen iki ucu vard1r. Proplardan biri rahmin kas1lmalar1n1 dieri ise bebein kalp seslerini alg1lar. Alg1lanan kas1lmalar ve kalp sesleri cihaz taraf1ndan bir grafik ka1t üzerine aktar1l1r. Test s1ras1nda annenin sol yana yatar pozisyonda olmas1 rahime kan ak1m1n1 artt1raca1 için gereklidir.
Yakla_1k 2 dakika süren bu i_lem s1ras1nda gebelerden bebeklerin her hareketlerini hissettiklerinde ellerine verilen küçük bir butona basmalar1 istenir. Böylelikle bebein kalp at1m h1z1 ve reaktivitesi (at1m h1z1ndaki dei_kenlikleri), rahimdeki kas1lmalar ve bebein kalbinin bu kas1lmalara verdii cevaplar hekim taraf1ndan deerlendirilerek bebein sal11 hakk1nda dolayl1 bir bilgi elde edilmi_ olur.
Riski olmayan gebeliklerde NST uygulancaks1n1n 36. gebelik haftas1ndan sonra haftada bir, 4. gebelik haftas1ndan sonra ise 2-3 günde bir tekrarlanmas1 önerilir. NST i_lemi öncesi annenin karbonhidrattan zengin diyetle karn1n1 doyurarak tok olmas1 önerilir. 28 haftadan küçük fetuslarda NST yap1lmaz çünkü fetus henüz bu tür tepkiler verecek kadar geli_memi_tir. Fetusun uykuda olmas1 da testi yanl1_ nagatif gösterebilir.
Fetusun iyilik halinin NST veya dier yöntemlerle deerlendirilmesi gereken durumlar:
– Fetal hareketlerin az hisedilmesi
– Erken membran rüptürü (Sular1n erken gelmesi)
– Amnion s1v1s1n1n az veya fazla olmas1
– IUGR (Fetusta gerli_me gerilii)
– Güna_1m1
– 0zoimmnunizasyon (Kan uyu_mazl11)
– Fetal anomaliler
– Çoul gebelikler
– Anormal veya irregüler fetal kalp at1mlar1
– Hipertansiyon
– Diyabet
– Böbrek hastal1klar1
– Kollojen doku hastal1klar1
– Kalp hastal1klar1
– Tirotoksikoz (Guatr testlerinde bozukluk)
– Hemoglobinopatiler
– Anemi
Bütün testlerde olduu gibi NST’nin de hata paylar1 vard1r. NST’nin reaktif (iyi sonuçlu) olmas1 nonreaktif (kötü sonuçlu) olmas1ndan daha güvenilir bir bulgudur. NST’de reaktif yani iyi sonuç al1nd11nda güvenilirlik %95’ir yani fetus %95 olas1l1kla gerçekten iyi durumdad1r. Fakat NST non-reaktif yani kötü sonuç verdiinde fetusun gerçekten kötü (s1k1nt1, fetal distres) durumund olma oran1 %4’d1r.
REAKT0F NST
NST’de 2 dakika süresinde fetusun kalp at1mlar1nda en az 2 kere 15 at1ml1k ve 15 saniye süren h1zlanmalar oluyorsa bu test reaktif yani iyi olarak deerlendirilir. 2 dakika süresince fetusun kalp at1m1nda bu _ekilde 2 defa h1zlanma olmazsa test 4 dakikaya uzat1l1r. Bu ikinci 2 dakikada da fetus kalp at1mlar1nda 2 defa h1zlanma olmazsa test non-reaktif yani kötü olarak deerlendirilir. NST sonucunun reaktif yani iyi olarak deerlendirilmesi fetusun 1 hafta süreyle yüksek olas1l1kla iyi durumda olaca1n1 gösterir.
NON-REAKT0F NST
Yukar1da anlat1ld11 _ekilde non-reaktif yani kötü sonuçlu olduuna karar verilen test sonucunda fetusun kesin olarak kötü yani s1k1nt1l1 durumda olduu söylenemez. Non-reaktif NST’nin güvenilirlii dü_üktür. Bu yüzden daha ileri testler ile fetus tekrar deerlendirilir. Bunun için kontraksiyon stres testi (CST, OCT), biyofizik profil, doppler, ultrason gibi testler kullan1l1r.
DESELERAT0F NST
NST çizelgesinde fetusun kalp at1mlar1nda saptanan yava_lancaklard1r. Fetusun s1k1nt1 (fetal distres) halinde olabileceini dü_ündürür. Erken deselerasyon, geç deselerasyon ve dei_ken deselerasyon olmak üzere 3 çe_it deselerasyon var1d1r. Erken deselerasyonlar NST’de izlenen kontraksiyonlardan (rah
ise kontraksiyonlardan bağımsız olarak meydana gelirler ve kordon sıkışması sonucu oluşurlar bu yüzden önemli deselerasyonlardır. Geç deselerasyonlar kontraksiyonlardan hemen sonra meydana gelirler ve plasentanın yetmezliğinden kaynaklanırlar, fetusun sıkıntı halinde olduğuna (fetal distres) işaret eder. Deselerasyonların çok şiddetli olduğu durumlarda acil sezaryen gerekebilir.
Deselerasyon nedenleri:
– Plasental yetmezlik
– Kordon basısı
– Baş basısı
– Uterin hiperaktivite
– Annede hipotansiyon
– Epidural, spinal anestezi
– Dekolman plasenta
– Eklampsi nöbeti
FETAL TAŞİKARDİ
NST çizelgesinde fetusun kalp atımının 16 /dk ‘nın üzerinde seyretmesidir. 16-18 arası hafif taşikardi, 18-2 arası orta, 2’ün üstü şiddetli taşikardi olarak adlandırılır. Sebepleri:
– Annede yüksek ateş en sık sebeptir.
– Koryoamniyonit (G