Bir yıldan uzun süredir Atatürk Havalimanı'nda "Sorunlu Yolcular Odası"nda keyfi bir şekilde gözaltında tutulan Suriyeli mülteci Fadi Mansur (daha önce F.M. olarak hitap edildi), 19 Mart'ta transfer edildi. Serbest bırakılma talebiyle ilgili karar verilene kadar idari gözaltında tutulacak. Mansur Suriye'ye geri gönderilme tehlikesi altında bulunuyor.
Türkiye yetkililerini Fadi Mansur'u gözaltından derhal salıvermeye ve ona Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 91. Maddesi çerçevesinde Geçici Koruma Statüsü vermeye, Fadi Mansur'un Suriye'ye geri gönderilmemesini - veya "gönüllü" geri dönmeye zorlanmamasını sağlamaya ve Fadi Mansur'un Türkiye'den ayrılma yönündeki başvurularını değerlendiren yabancı ülke temsilcilikleriyle işbirliği yaparak onlara kendisiyle görüşme imkanı sağlamaya çağırıyoruz.
15 Mart 2015’den bu yana Atatürk Havalimanı'nda "Sorunlu Yolcular Odası"nda gözaltında tutulan Mansur 19 Mart'ta pasaportuna Türkiye'ye giriş damgasının vurulmasının ardından havalimanından yakındaki bir karakola götürüldü. Avukatına göre, Mansur’un transferi Göç İdaresi Genel Müdürlüğü'nün hakkında Adana Geri Gönderme Merkezi'ne idari gözaltında tutulmak üzere transfer kararı vermesinin ardından gerçekleşti.
Mansur 21 Mart'ta karakoldan İstanbul Kumkapı Geri Gönderme Merkezi'ne transfer edildi. Avukatı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü'ne başvurarak Mansur’un Adana Geri Gönderme Merkezi'ne gönderilmemesini ve 2013 tarihli Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu çerçevesinde kendisine Geçici Koruma Statüsü verilmesini talep etti.
Mansur, serbest bırakılana ve geçici koruma statüsü verilene kadar ciddi insan hakları ihlalleriyle karşılaşabileceği Suriye'ye geri gönderilme tehlikesi altında bulunuyor.
İmza kampanyamıza katılabilir ya da taleplerimizin yer aldığı mektupları 2 Mayıs 2016'ya kadar aşağıdaki adreslere gönderebilirsiniz:
Sayın Efkan Ala
İçişleri Bakanlığı Bakanlıklar Ankara
Faks: +90 312 425 85 09
Sayın Atilla Toros
Genel Müdür
Lalegül Çamlıca Mahallesi 122. Sokak No:2/3 06370 Yenimahalle Ankara
Faks: +90 (0312) 422 09 00 / 09 99
E-posta: [email protected]
Kopyalarını:
Dr. Hikmet Tülen
Yüksel Caddesi No. 23, Kat 3, Yenişehir 06650 Ankara
Faks: +90 312 422 29 96
E-posta: [email protected]
EK BİLGİ
Suriye vatandaşı Fadi Mansur Ağustos 2012'de askerlik yapmamak için Suriye'den ayrıldı ve Lübnan'a gitti. Mansur, Lübnan'da yerel bir çete tarafından fidye için kaçırılıp rehin alınışının ardından 2014'te Lübnan'dan ayrılarak Türkiye'ye geldiğini belirtti. Türkiye'de bir ay kaldıktan sonra Malezya'ya gitti. Malezya'ya girişi sahte kimlik bilgileri kullandığı iddiasıyla reddedildi. Malezya yetkilileri Mart 2015'te Mansur'u Türkiye'ye geri gönderdi. Mansur Türkiye'de Atatürk Havalimanı'nın "Sorunlu Yolcular Odası"nda yaklaşık sekiz ay gözaltında tutuldu. Gözaltında tutulan başka bir kişinin saldırısına uğrayıp yaralanmasının ardından Lübnan'a gönderilmeyi talep etti. 20 Kasım'da Lübnan'a hareket etti ancak ülkeye girişi reddedildi ve 21 Kasım'da tekrar İstanbul'a gönderildi. İstanbul'a varmasının hemen ardından bir kez daha gözaltına alındı.
İşkence ve diğer zalimane, insanlık dışı veya küçültücü muamele veya ceza yasağı
İşkence ve diğer zalimane, insanlık dışı veya küçültücü muamele veya ceza, İşkence ve Diğer Zalimane, İnsanlık dışı veya Küçültücü Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşme de dahil olmak üzere uluslararası insan hakları hukukunun çeşitli hükümleri tarafından yasaklanmıştır. Ayrıca Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türkiye Anayasası tarafından da yasaklanmıştır.
Keyfi Gözaltı Yasağı
Keyfi gözaltı uluslararası hukuk uyarınca yasaklanmıştır. Bu yasak, Türkiye'nin onayladığı Medeni ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi (MSHUS)'nin 9. Maddesi'nde yazılı olarak kabul edilmiştir. "Keyfilik" kavramı dar bir şekilde anlaşılmamalıdır. Uygunsuzluk, adaletsizlik, öngörülebilirliğin veya hukuk kurallarına uygunluğun olmaması ile birlikte makullük, gereklilik ve orantılılık unsurları göz önünde tutularak geniş bir şekilde yorumlanmalıdır. Ayrıca, örneğin MSHUS'nin 9(4). Maddesi'nde de düzenlenen tarihi habeas corpus ilkesi, özgürlüğünden mahrum bırakılan herkesin, mahkemenin gözaltının yasallığına gecikmesizin karar vermesi ve yasal değilse salıverme kararını vermesi için, bir mahkeme önünde yasal yollara başvurma hakkını vermektedir.
Fadi Mansur'un gözaltında tutulmasının hukuki bir temeli görülmemektedir. Türkiye'deki Suriyeliler Ekim 2014 tarihli Geçici Koruma Yönetmeliğine tabidir ve bu yönetmeliğin 5. Maddesi Suriyelilerin Türkiye'ye düzensiz girişler ya da Türkiye'de düzensiz kalışlar için cezalandırılmamaları gerektiğini doğrular. Nisan 2013 tarihli Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun diğer hükümleri idari gözaltının ya Uluslararası Koruma başvurularının işleme sürecinde (Madde 68) ya da nakil amaçlı (Madde 57) uygulanabileceğini belirtir. Ancak bu durumların hiçbiri Türkiye hukuku uyarınca Suriyeli mülteciler için geçerli değildir çünkü Suriyeliler "Uluslararası Koruma" başvurucuları değildir ve ciddi insan hakları ihlalleriyle karşı karşıya kalacaklarından asla menşe ülkelerine geri gönderilemez (Geçici Koruma Yönetmeliği, Madde 6).
Geri Gönderme Yasağı
Uluslararası koruma sisteminin temelinde geri göndermeme ilkesi bulunmaktadır. Bu ilke, Suriye'den gelen mültecilerin durumunda olduğu gibi, herhangi bir kişinin ciddi insan hakları ihlalleriyle karşılaşma riskinin bulunduğu bir yere geri gönderilmesini yasaklar. Uluslararası teamül hukukunun bir parçası olan geri göndermeme ilkesi, Türkiye için bağlayıcılığı olan BM Mülteci Hakları Sözleşmesi ve diğer uluslararası insan hakları hukuku belgeleriyle yazılı olarak da kabul edilmiştir. Bu ilkenin ihlali, doğrudan menşe ülkeye zorla geri göndermenin ya da geri gönderilme tehlikesi alında olacağı bir yere sevk etmenin dahil olduğu çeşitli şekillerde olabilir. Ayrıca, mültecilere dolaylı olarak yaşamları ya da özgürlüklerinin tehlike altında olacağı bir ülkeye dönmeleri için baskı yapılması yoluyla da ihlal edilir. Bu durum zımni geri gönderme olarak bilinir ve Türkiye için bağlayıcılığı olan uluslararası hukuk uyarınca yasaklanmıştır.
Türkiye'deki havalimanlarında sığınmacılar keyfi bir şekilde gözaltında tutulması
2 Mart 2016'ta yayınlanan bir Acil Eylem'de Uluslararası Af Örgütü Kasım 2015'ten bu yana Sabiha Gökçen Havalimanı'nda insanlık dışı şartlarda gözaltında tutulan bir başka Suriyeli mülteci M.K.'nın durumunu gündeme getirmiştir.
UA: 282/15 Endeks: EUR 44/2924/2015 Çıkış Tarihi: 7 Aralık 2015