Saka kuşları pek çok besin kaynağından beslenirler. Onlar için tohum yemek en büyük keyiftir. Canlı böcekleri, kurtları ve karınca yumurtalarını yiyerek protein ihtiyaçlarını karşılarlar. Bitkiler ile de beslenen saka kuşları bitkilerin ve meyvelerin yenmesi için gereken en doğru zamanı bilirler ve ona göre tüketirler.
Saka Kuşu
Saka kuşları dünyanın dört bir yanında yaşayabilirler. İsveç ve Norveç’in güneyinde, Akdeniz’de ve tüm Avrupa’da görülebilirler. Aynı zamanda Tunus, Cezayir hatta güney Sibirya’da dahi yaşamlarını sürdürebilen saka kuşları yaşam alanlarına hızlı alışırlar. Saka kuşlarının gaga diplerinden gözlerinin arka ucuna yayılan kırmızılık sadece gaga ile göz arasında bulunan koyu esmer bir bant ile bölünür.
Gözlerinin arkasındaki yanları beyaz, tepe ve boyun bölgeleri ise siyahtır. Kanatların ortası boyunca sarı renkli geniş bir bant bulunuyor. Kanatlarının öbür bölümleri siyah, sırtları kahverengi, kuyruk dipleri ise beyazdır. Siyah renkteki kuyruk tüylerinin uç kısımlarında ise beyaz lekeler bulunur. Ülkemizde bulunan sakaların boyu 12–13 santimdir.
Saka Kuşu Doğada Nasıl Beslenir?
Saka kuşları ormanlarda, meyve bahçelerinde, köy kenarlarında yaşarlar. Bu nedenle doğada kendi besinlerini kendileri bulurlar. Tüketici hayvanlar arasında yer alırlar. Kendilerine doğa içerisinde yiyecek pek çok besin bulabilirler. Çınar ağacının tohumlarını, yaprakları, yaprak kurtlarını, tırtılları, böcekleri, çam ağacının polenlerini yerler ve daha pek çok doğada bulunan besin kaynaklarından beslenirler.
Saka Kuşları Evde Ne Yer?
Saka kuşları doğada yedikleri besinleri evde de yemek isterler. Doğaları gereği Bu yüzden saka kuşları için hazırlanan besinler ile beslenmelidir.
- Saka kuşu yemi
- Anason
- Marul ve marul tohumu
- Deve dikeni tohumu
- Nijer
- Akdarı ve kırmızı darı
- Yulaf
- Isırgan otu tohumu
- Haş haş tohumu
- Turp tohumu
- Repiska
- Ay Çekirdeği
- Karalahana ve kara lahana tohumu
- Aspur
- Un kurdu
- Karınca larvası
- Keten tohumu
Saka kuşlarının aç bırakılmaması, sularının düzenli ve taze şekilde verilmesi önemlidir. İhmal edildiği takdirde saka kuşları açlıktan ölebilir ve bayılabilir. Saka kuşunun sağlını tehlikeye atmayacak ölçüde beslemek de saka kuşunun uzun ömürlü olmasını sağlar.
Saka Kuşuna Verilen Besinlerin Faydaları
Saka kuşları farklı besin çeşitleri ile de beslendiği zaman mutlu olurlar.
- Yeşillik ve türleri: Kuşların bağırsaklarının çalışmasına yardımcı olur. Saka kuşlarına mevsiminde olması şartı ile her türlü yeşillik verilir. Örnek: marul, ıspanak, brokoli, salatalık.
- Çam Fıstığı: Saka kuşlarının vücudunun toplanmasına ve enerjisinin devamlılığına destek olan besindir.
- Badem: Badem fosfor ve kızgınlığı arttırıcı maddeler ile dolu olduğundan saka kuşlarının kızgınlıkta kalmasını sağlar.
- Yumurta: Saka kuşlarına uzun aralıklı periyotlar halinde yumurta vermek seslerinin tazelenmesini, yükselmesini sağlar. Aynı zamanda yumurta kuşlarda metabolizmayı güçlendirir, onları hastalıklardan korur.
Onlara nadiren de olsa taze meyve ve sebze vermek sağlıkları açısından faydalıdır.
Saka Kuşu İçin En Uygun Beslenme Şekli Nasıldır?
Saka kuşlarının ne yediğini merak edenler saka kuşu ne yer konusu hakkında araştırmalar yaptığı zaman fikir sahibi olabilir. Saka kuşları genel olarak tohumla beslenen kuşlardır. Sindirim sistemleri ve gagaları farklı türlerdeki tohumları yemeye uygumdur. Bu nedenle saka kuşunu beslerken en uygun beslenme şekli yediği tohumları çeşitlendirmektir.
Diğer kuşlara nazaran saka kuşları çeşitlendirilerek beslenmeye alışkındırlar. Saka kuşu besleyen kişiler besleme işlemlerini yaparken, kuşun çeşidini, çevre koşullarını ve mevsimleri göz önünde bulundurmalıdır. Saka kuşları, fındık, haşhaş, kenevir tohumu gibi yiyeceklerle birlikte; muz, portakal, elma, çilek gibi meyveleri de yiyebilirler.
Domates, marul ya da brokoli yedikleri de görülmüştür. Ancak saka kuşlarını beslemeden önce, yiyeceğin tamamen yıkandığından emin olmalısınız. Sonrasında istediğiniz gibi besleyebilirsiniz.
Saka Kuşları Evde Bakılabilir Mi?
Saka kuşları kafes içerisinde yaşayabilen hayvanlardır. Ayrıca sosyal bir karaktere sahip oluşları onları insanlarla beraber yaşamak için uygun kılıyor. Saka kuşları genellikle çift olarak evlerde besleniyor. Evde beslenen saka kuşlarının yaşam ömürleri 12 yıla kadar çıkabilir. Oysa ki doğal yaşamdaki ömürleri 5-8 yıl arasındadır. Saka kuşlarının kafesinin oldukça büyük olması gerekir çünkü saka kuşları uçmayı severler.
Uçmak için alana sahip olmadıkları zaman kendilerini tehlikede hissederler. Kafesin konulduğu yere dikkat etmek önemlidir. Saka kuşunu doğrudan güneş ışığının altına koymak doğru değildir. Saka kuşunun kafesi için en ideal yer mutfaktır. Saka kuşunun kafesi haftada en az 2 kere temizlenmelidir. Ayrıca veteriner kontrolünde belirli vitaminler kullanması da gerekebilir.
Saka Kuşunun Bakımında Nelere Dikkat Edilmelidir?
Saka kuşunu besleyen kişiler, bu kuşu beslerken bazı durumlara dikkat etmelidir.
Bunlar;
- Saka kuşları ilgiyi severler fakat mıncıklanmaktan hoşlanmazlar.
- Saka kuşunu yeni alan bir kişi, ilk aldığı anda eve salmamalıdır. Çünkü kuş aniden korkarak ve heyecanlanarak sağa sola çarpabilir. Bu da kuşa zarar verir.
- Yıkanmayı çok seven saka kuşları, ele alınarak yıkanmamalıdır. Kafesine bir banyoluk asarsanız, saka kuşu ihtiyaç duyduğunda burada kendi kendine yıkanabilir.
- Saka kuşlarının yanında ani ani hareketler yapmamalısınız. Çünkü ani hareketler strese ve korkuya düşmesine sebep olabilir.
- Saka kuşunuzun size alışmasını istiyorsanız onu salonunuzda yüksek bir yere asmalı ve onun kendini güvende hissetmesini sağlamalısınız. Bir iki hafta sonra size alıştığını görebilirsiniz.
- Saka kuşları için kum çok önemlidir. Temiz kum ve toprak karıştırılarak kuşa verilmelidir. Saka kuşunun bakımını bu şekilde yaparsanız, kısa sürede alışmasını ve yıllarca sizle olmasını sağlayabilirsiniz.
Saka Kuşlarının Kafesi Nasıl Olmalıdır?
Saka kuşları çok narin yapıda bir kuş türüdür. Kafese girdikten sonra küstükleri bile olabilir. Kafeslerine alışana kadar çok rahatsız edilmemesi gerekmektedir. Saka kuşları bakımsızlığı sevmez ve kafeslerinin bakımına da çok dikkat edilmelidir. Kafeslerine kolay alışabilmesi için içerisine ağaç dalları ya da çimle konulabilir. Kafes boyutları 100*50*80 cm olması daha sağlıklı bir ortam oluşmasını sağlar. Her kuş türünde olduğu gibi saka kuşu kafesi kuşunuzu boğacak, daraltacak derecede küçük olmamalıdır. Rahatça hareket edip sağlıklı bir yaşam sürmesi için uygun olan kafesi seçmelisiniz.
Saka Kuşu Hijyen Alışkanlıkları Nelerdir?
Saka kuşu ile alakalı hijyen alışkanlıklarını bilmeniz, sağlıklı bir saka kuşu yetiştirebilmenizi sağlar.
Saka kuşlarının hijyen alışkanlıkları şu şekilde sıralanabilir;
- Saka kuşlarının dışkıları günlük olarak kafesten temizlenmelidir.
- Saka kuşlarının kafesindeki suyu sık sık değiştirin ya da suyun temiz kalmasını sağlayacak bir cihaz monte edin.
- Kuşların yiyeceklerinin kafes tabanı ile temasını engelleyin. Yiyeceğin düştüğü yerde dışkısı olabileceği ihtimalini göz önünde bulundurun.
- Saka kuşunuzun kafesini ve tünekliğini düzenli olarak haftada bir temizlemeye dikkat edin.
- Gıda kaplarının üzerini üfleyerek temizleyin. Böylece tohum kalıntılarını yemesini engelleyebilirsiniz. Saka kuşlarının hijyen alışkanlıklarına dikkat ettiğiniz takdirde onların uzun süre yaşamasını sağlayabilirsiniz.
Saka Kuşunun Türleri Nelerdir?
İspinoz familyasından olan saka kuşlarının pek çok çeşidi vardır. İnsana en yakın olan cinsi Anadolu Sakasıdır. Akdeniz’in ılıman ikliminde yetişen türü ise Akdeniz Sakası olarak bilinir. Bu tür melez için en uygun olan türdür. En iri ve en güzel görünüşlü olan türü ise Sibirya Sakasıdır. Sibirya sakaları, Rusya stepleri civarında ürer ve çoğalırlar.
Yabani bir cinstir ve kafese alınabilmesi çok zordur. Gaga altından boyun altına kadar beyaz şeridi olan saka türü ise, Akgerdan sakası olarak bilinir. Bu tür saka en çok Marmara Bölgesi’nde görülebilir. Himalayan Sakası ise renk ve ötüşü farklı olan bir saka türüdür. Himalaya Dağları’nda bulunurlar. Son olarak Efsane Beyaz saka ise mama ile beyazlatıldığı düşünülen bir türdür. Diğer saka kuşlarından farkı, göz renkleri kırmızıdır.
Ülkemizde Bulunan Saka Kuşu Türleri
Saka kuşu ülkemizin her bölgesinde yaz kış yaşayabiliyor. Bu nedenle sık sık saka kuşu görmek bizim için şaşırtıcı değildir.
Ülkemizde yaşayabilen 4 farkı saka türü vardır.
- Kömürcü Saka türü
- Ak gerdan Saka türü
- Kasım Saka türü
- Mart Saka türü
Saka kuşları görsel olarak hoş görünmesi ve ötüşlerinin melodik olması nedeniyle pek çok yazarımıza ve ressamımıza tarih boyunca esin kayağı olmuşlardır. Türk şairlerinin şiirlerinde sıkça saka kuşu benzetmelerine rastlayabiliyoruz.
Saka Kuşu Türleri Özellikleri
Saka kuşu farklı renklerde ve desenlerde pek çok tür çeşidine ayrılmaktadır.
Saka kuşu türlerine örnek vermek gerekirse:
- Mart Sakası: Mart sakaları adlarını Mart ayında göç etmelerinden alıyorlar. Mart sakası tok bir sese sahiptir.
- Kömürcü Sakası: En küçük saka türüdür. Bunun aksine doğada en çok görülen saka türüdür. Evcilleştirilmeye çok yatkınlardır.
- Ak Gerdan Saka: Boğazındaki beyaz nokta nedeniyle Ak gerdan ismini alan sakaların tüylerinin iki yanında da beyaz lekeleri vardır.
- Kasım Sakası: Saka kuş türleri içinde en dikkat çekici ve ilgi gören tür olan Kasım sakası hem ötüşü ile hem de fiziksel görünümü ile kendine hayran bırakıyor. En vahşi saka türü olarak da kabul ediliyor. Evcilleştirmek zahmetli ve tehlikelidir.
Saka türlerinin her çeşidi göz alıcıdır. Saka türlerini tanımak keyifli bir hobidir. Dünya üzerinde daha pek çok saka türü bulunuyor.
Saka Kuşları Ötüşü
Saka kuşları ötüşlerinin melodik olması ile tanınırlar. Her saka kuşu melodik ve kulağa hoş gelen bir ton ile ötecek diye kural bulunmamaktır. Makbul gören bazı saka kuşu ötüş biçimleri vardır. Çipetpet, velis velis, veste veste, çel çel, veç veç, piçüvi piçüvi, cibili cibili, pli pli şeklinde saka kuşu sesleri insanlar tarafında beğenilerek dinlenen ötüş şekilleridir. Evde beslenen saka kuşları evde yaşayanları rahatsız etmeyecek şekilde belirli aralıklarla öterler. Sakaların ev içerisinde beslenmesinin en büyük sebeplerinden biri de işte bu hoş ötüş şeklidir.