Fransızca aslından çeviren: İlkay TÜRKEŞ
Suriye’deki çatışmalarda Paris, Londra ve Washington’un yürüttüğü askeri operasyonlar, 17 saatte parlamenterler tarafından oy vermeksizin tartışıldı.
Başbakan Edouard Philippe, 15 Nisan Pazar sabahı gerçekleşen birleşimde meclis ve senato yetkilileriyle (sorumluları), cuma gecesinden çarşambaya kadar Şam rejiminin kimyasal saldırısına karşı yürütülen Batılı operasyonlardan sonra görüştü.
Ulusal Meclis Başkanı François de Rugy’nin Twitter’dan yazdığı açıklamada: “Başbakan ile yapılan bilgilendirme birleşim toplantısı sonrası, benim de dilediğim şekilde, 17 saatlik zaman diliminde Ulusal Meclis’te tartışma organize edilecektir.” ifadelerinde bulundu.
“Bu, hükümetin tüm milletvekilleri ve parlamento grupları önünde pozisyonunu açıklamasına izin verecek. Başbakan operasyonları tanıtma yanısıra eşit şekilde Fransa’nın diplomatik girişimlerini sunabilecek.”
Anayasa’nın 35. maddesi hükümetin “parlamentonun silahlı kuvvetleri müdahalenin başlamasından en geç üç gün sonra yurtdışına alma kararını Meclise bildireceğini” öngörüyor. Madde “izlenen hedefleri belirler, bu bilgi herhangibir oyla takip edilmeyen bir tartışmaya yol açabilir.” diye devam ediyor. Müdahalenin süresi 4 ayı geçtiğinde, hükümet bu sürenin uzatılmasını parlamentonun onayına sunar.
ÇOK ELEŞTİRİLEN BİR ASKERİ MÜDAHALE
Fransız müdahalesi kutsal bir birliği provoke etmedi, birçok ses bu eylemin BM mandası dışında yürütülmesini eleştiriyor. Jean-Luc Mélenchon (Boyun Eğmeyen Fransa), Marine Le Pen (Ulusal Cephe) veya Laurent Wauquiez (Cumhuriyetçiler) bunu ihbar ettiler. Öte yandan Sosyalist Parti, Alain Juppé et Xavier Bertrand benzeri kişilikler ya da UDI bu operasyonu destekledi.
La France milletvekillerinin lideri Jean-Luc Mélenchon, toplantı çıkışında açıklamasında Başbakan’a “bu operasyon ile tam bir anlaşmazlık” olduğunu söyleyerek “yılan yuvasına benzer genel bir felakete ilişkin devasa risk”in altını çizdi. Mélenchon, “Fransa’nın izole edilmiş bir devlet” ve “monarşik kibrinden” kırmızı çizgileri tek başına çizen Emmanuel Macron’u kınadı. “Şimdi gezegenin lideri mi olduk?” şeklinde kendisine soru yöneltti.
Sosyalist senatör Patrick Kanner grevlerin gerekliliğini söylerken çekinceleri de konu etti: Patrick kendisine “Hangi uluslararası manda onlara liderlik edecek?” ve “Toz üreten bir bölgede herhangi bir tırmanış biçimini engellemek ne anlama geliyor?” şeklinde sorular sordu. Bunun yanında meclisteki PS grubunun yeni başkanı Valérie Rabault, Avrupa savunması için bir üssün gerekliliğinin altını çizdi.
BM YETKİSİ YOK
Cumhuriyetçi milletvekillerinin lideri Christian Jacob kendi bölümünde iki soru yöneltti: “operasyonun objektifliği ve amacı” ile “BM’nin müdahil olmadığı bir çerçevede Fransa’nın müdahale etmemesi” konularını sordu. “BM Konseyi’nin bir başka üyesi kararlarından ayrılırsa ne olacak?” diye ekledi. Bu “askeri koordineli, hedefli, zamanla sınırlı” harekatı destekleyen François de Rugy, basına verdiği demeçte, “Böyle bir konu üzerinde mutlak bir oybirliği bulunmadığını anlamak” gerektiğini söyledi. Pazartesi yapılacak görüşme Fransızların Fransa’daki parlamenterler arasında Suriye’nin Beşar Esad’a ve aynı zamanda Rusya’ya karşı büyük bir azim gösterdiklerini ve bu gibi durumlarda “sorumlu oldukları takdirde ne yapacaklarını” görmelerini sağlayacak, yorumunu Ulusal Meclis Başkanı ekledi.
Çevirmen Hakkında
İlkay Türkeş
İstanbul Üniversitesi / TESA Siyaset Masası Araştırmacı Yazarı / İngilizce – Fransızca Çevirmeni
Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler