Değerli Dostlar, Yargı Reformu Strateji Belgesi’nin ilk paketinin yasa değişikliği gerektiren kısımları TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Bu değişiklileri sizlerle paylamak isterim.
HUKUK FAKÜLTELERİNE GİRİŞTE BAŞARI EŞİĞİ YÜKSELDİ
YÖK Genel Kurulu, hukuk fakültelerine girişte aranan 190 bin olan başarı sırasını 125 bine düşürdü.
Hukuk fakültelerine kabul edilen öğrencilerin başarı sıralarına bakıldığında, devlet üniversitelerinde en düşük başarı sırası 59 bin iken, vakıf üniversitelerindeki en düşük başarı sırası 190 bindir.
Türkiye’de hukuk fakültesi bulunan Vakıf Üniversitelerinin sayısı 33 olup, bunlardan yalnızca 14’ünün 2018 YKS başarısı 125 binin üzerindedir.
Bu değişiklik, hukuk fakültelerini daha çalışkan ve donanımlı öğrencilerin kazanabilecekleri anlamına gelmektedir. Aynı zamanda devlet üniversitelerindeki hukuk fakülteleriyle, vakıf üniversitesi hukuk fakülteleri arasındaki, eğitimin niteliğini doğrudan etkileyen makas daralmış olacak, bu da öğrenim kalitesindeki yetersizlik nedeniyle tercih edilmeyen üniversitelerin, çalışkan ve bilgili öğrenciler tarafından tercih edebildiği hukuk fakültelerine dönüşmelerine fırsat yaratacaktır.
HUKUK MESLEKLERİNE GİRİŞ SINAVI GETİRİLDİ
Hukuk mesleklerine giriş sınavında 100 puan üzerinden en az 70 puan alanlar hakimlik, savcılık, avukatlık ve noterlik mesleklerine girebilecek.
Türkiye Barolar Birliği ve baroların, sınavın mevcut öğrencilere uygulanması yönündeki talebi, TBMM Adalet Komisyonundaki çoğunluk üye tarafından benimsenmiş olsa da siyasi partilerin ortak önerge verme konusunda anlaşamamaları sebebiyle, Hukuk mesleklerine giriş sınavı şartı, 2020-2021 senesinde kayıt yaptıran öğrencilerden başlayarak uygulanacaktır.
AVUKATIN ZORUNLU KATILIMI İLE SERİ MUHAKEME USULÜ GELDİ
Bu değişiklikle, asliye cezalık işlerin önemli bir kısmını teşkil eden suçlarda, avukatla temsil edilen şüphelinin, Cumhuriyet savcısıyla anlaşma yapması usulü getirildi. Buna göre savcı, şüpheliye seri muhakeme usulü uygulanmasını teklif edecek. Eğer şüpheli avukat huzurunda bunu kabul ederse bu usul uygulanacak. Bunun üzerine Cumhuriyet Savcısı suçun alt ve üst sınırı arasında belirleyeceği temel cezadan yanı oranında indirim yapmak suretiyle yaptırımı belirleyecek, gerekirse cezayı erteleme kapsamına alabilecek.
Bu değişiklik bir yandan dava sayılarını azaltırken, Ceza avukatlığında kaliteyi yükseltecek olan bu sistemle meslek içi eğitimlerde ceza avukatlığına ağırlık verilmesi zorunluluğu doğmuştur.
BASİT YARGILAMA USULÜ GETİRİLDİ
Bu değişiklikle, asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı 2 yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilecek.
Basit yargılama yönteminde asliye ceza mahkemesinin duruşma açmadan verdiği hükme itiraz edilmesi halinde mahkemenin itiraz edilen hükmü iptal ederek duruşmalı yargılama yapması zorunludur.
Ceza muhakemesinde bu yargılama usulü dosya üzerinden yapılacağı için sanıklar kendilerini bir müdafi yardımından yararlanma konusunda zorunlu göreceklerdir.
TEMYİZ EDİLEBİLECEK KARARLARIN KAPSAMI GENİŞLETİLDİ
Buna göre, hakaret, cumhurbaşkanına hakaret, halk arasında korku ve panik yaratmak amacıyla tehdit, suç işlemeye tahrik, suçu ve suçluyu övme, halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama, kanunlara uymamaya tahrik, devletin egemenlik alametlerini aşağılama, Türk Milleti’ni, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni, devletin kurum ve organlarını aşağılama, silahlı örgüt, halkı askerlikten soğutma, Terörle Mücadele Kanunu’nun 6’ncı maddesinin ikinci ve dördüncü fıkrası ile 7’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan suçlar, Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’nun 28 inci maddesinin birinci fıkrası, 31’inci maddesi ve 32’nci maddesinde yer alan suçlarda verilen hükümler bölge adliye mahkemeleri ceza dairelerinde kesinleşmeyecek. Bu suçlara ilişkin verilen kararlara karşı Yargıtay’a temyiz başvurusu yapılabilecek.
Bu düzenlemenin en önemli sonucu, temyiz mahkemesi Yargıtay’ ın katalogdaki suç türlerinde içtihat yaratması ve böylece düşünce özgürlüğünü güvence altına alma imkanının yeniden doğmuş olmasıdır.
BELLİ KIDEMİN ÜZERİNDEKİ AVUKATLARA YEŞİL PASAPORT HAKKI TANINDI
15 yıl kıdemi bulunan avukatlara, Türk Ceza Kanunu’nda belirtilen suçlar ile Terörle Mücadele Yasası kapsamına giren suçlardan soruşturma ve kovuşturma açılmamış olması koşuluyla eş ve çocukları da dahil olmak üzere vize kolaylığı sağlayan hususi damgalı pasaport (yeşil pasaport) verilebilecektir.
BAZI AVUKATLIK HİZMETLERİNDE KDV ORANI DÜŞÜRÜLDÜ
Toplam dava ve icra takibi sayısının çok önemli bir kısmını oluşturan; aile mahkemeleri, tüketici mahkemeleri ve çocuk mahkemelerinin görev alanına giren davalar ve işler, vesayet davaları ve işleri ile bu davalara bağlı kanun yolları, iş uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk ve bunlara bağlı ilamlı icra takipleri kapsamında verilecek avukatlık hizmetlerinde KDV yüzde 18’den yüzde 8'e indirildi.
Değişiklikle vatandaşların avukatlık hizmetinden daha rahat yararlanabilmesinin ve adalete erişim haklarının önündeki engeller azaltıldı.
HUKUK FAKÜLTESİ MEZUNU OLMAYANLARA İDARİ HAKİM ADAYLIĞINDA SINIRLAMA GELDİ
İdari yargı hâkim adaylığına hukuk fakültesi mezunu olmayanlar arasından atananların sayısı, her dönemde atanacak toplam aday sayısının yüzde 20’sini geçemeyecektir. İdari Yargı Hakimliği Sınavı’na başvuruda bulunmak isteyen adaylar için İdari Yargı Ön Sınavı uygulaması getirildi. İdari Yargı Ön Sınavı’nın konu başlıkları ağırlıklı olarak hukuk fakültelerinin müfredatı esas alınarak belirlendi.
BÖLGE İDARE MAHKEMESİ DAİRELERİ KARARLARI ARASINDAKİ UYUŞMAZLIKLAR 3 AY İÇİNDE KARARA BAĞLANACAK
Aynı veya farklı bölge idare mahkemesi dairelerince benzer olaylarda verilen kesin nitelikteki kararlar arasındaki aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin gerekçeli istemler, uyuşmazlığın konusuna göre Danıştay İdari veya Vergi Dava Daireleri kurullarınca 3 ay içinde karara bağlanacak.
Değişiklikle özellikle cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarına ilişkin davalarda mağdur hakları güçlendirildi. Buna göre Cumhuriyet savcısı veya hâkim tarafından sanık ile yüz yüze gelmesinde sakınca bulunduğu değerlendirilen çocuk veya mağdurların ifade ve beyanları özel ortamda, uzmanlar aracılığıyla alınacak. Bu çerçevede mağdurlar, adli görüşme odalarında, baskıya maruz kalmadan ifade verebilecek.
İNTERNET SİTELERİNE DEĞİL,İÇERİĞE ENGELLEME
İnternet sitelerine yönelik verilen erişime engelleme kararlarında, içeriğe erişimi engelleme yöntemi uygulanacak. Site değil, ilgili içerik engellenecek.
SORUŞTURMA AŞAMASINDA TUTUKLULUK SÜRELERİ DÜŞÜRÜLDÜ Soruşturma aşamasında, ağır ceza mahkemesi alanına girmeyen suçlarda tutukluluk süresi 6 ayı geçemeyecek. Ağır ceza mahkemesi alanına giren suçlarda ise bu süre en fazla 1 yıl olacak. Devlete karşı işlenen suçlarla, Terörle Mücadele Yasası kapsamındaki suçlarda tutukluluk süresi en fazla 1 yıl 6 ay olacak ve 6 aylığına bir kez uzatılabilecek. 15 yaşından küçüklerin işlediği suçlarda bu süreler yarı oranında, 18 yaşından küçüklerin işlediği suçlarda ise dörtte üç oranında uygulanacak.
HABER VERME SINIRLARINI AŞMAYAN AÇIKLAMALAR SUÇ OLMAYACAK
Terörle Mücadele Yasası’nda yapılan değişiklikle, haber verme sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaların suç oluşturmayacağı hükme bağlandı.
ÜÇ YIL VE ALTI HAPİS CEZASI GEREKTİREN SUÇLARDA ERTELEME İMKANI
Uzlaştırma ve ön ödeme kapsamındaki suçlar hariç, cumhuriyet savcısı, üst sınırı 3 yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı, yeterli şüphenin varlığına rağmen kamu davasının açılmasının 5 yıl süreyle ertelenmesine karar verebilecek. Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar, kamu görevlisi tarafından veya kamu görevlisine karşı işlenen suçlar ile cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar ise kapsam dışında tutulacak.
Değişikliklerin hayırlı olmasını temenni ediyorum.
Saygılarımla…
Av. Hakan Yalçın