18.05.2010 - 01:00 | Son Güncelleme: 18.05.2010 - 01:00
Nükleer barışa TARİHİ İMZA
Türkiyenin öncülüğünde Tahranda imzalanan anlaşma gereği 1200 kilo uranyum İstanbula getirilecek. İran ise, yakıt amaçlı uranyum kullanacak
> TAHRAN İHA Anlaşmanın ardından Başbakan Recep Tayyip Erdoğan; Ahmedinecad, Da Silva ve 3 ülkenin dışişleri bakanının fotoğrafını çekti. (Foto: AA) Uranyum takası konusunda üzerinde uzlaşılan mutabakat metni; İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad, Brezilya Cumhurbaşkanı Lula Da Silva ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğanın katıldığı törenle imzalandı. Ahmet Davutoğlu, İranlı meslektaşı Menuçehr Muttaki ve Brezilya Dışişleri Bakanı Celso Amorim, Tahranda düzenlenen törende mutabakat metnine imzaları attı. İran ile Viyana Grubu olarak bilinen ABD, Rusya, Fransa ve Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) arasında uranyum takasını öngören anlaşmanın maddeleri şöyle: - Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşmasını (NPT) teyit ediyoruz. Barışçıl amaçlı araştırma, ilerleme ve yakıt konularında nükleer enerji elde etme hakkı olduğunu vurguluyoruz. BU BİR BAŞLANGIÇ - Nükleer konularda yapıcı ve olumlu bir havada iş birliği süreci başlaması gerektiğini savunuyoruz ve anlaşmanın bir başlangıç olması gerektiğine inanıyoruz. - Bu hareket, olumlu iş birliği ve barışçıl nükleer enerji elde etme hakkıyla sonuçlanmalı. İranın hak ve hukukuna zarar verecek açıklama ve tehdit dahil her çeşit çatışmacı davranıştan kaçınılmalı, bunun yerini nükleer alanda iş birliği almalı. - Yukarıdaki maddelerin uygulanması çerçevesinde İran, düşük oranda zenginleştirilmiş 1200 kilogram uranyumu Türkiyeye emanet bırakmayı kabul ediyor. - İran, yukarıdaki maddeleri kabul ettiğini 7 gün içinde UAEKye bildirecek. Viyana Grubunun olumlu cevabına paralel olarak takasla ilgili detaylara kesin anlaşmada yer verilecek. İADE ŞARTLARI - İran, düşük oranda zenginleştirilmiş 1200 kilogram uranyumu bir ayda göndermeyi kabul ederken, Viyana Grubu da bir yılda 120 kilogram yakıtı İrana teslim etmekle mükelleftir. Bu anlaşmanın bütün maddelerine riayet edilmemesi halinde İran, verdiği uranyumu geri isteme hakkına sahiptir, Türkiye de bu istek doğrultusunda iadeyi gerçekleştirir. DİPLOMASİ KAZANDI Tahranda Türk tezleri kabul edildi İranın nükleer programı konusunda imzalanan mutabakat anlaşması; Türkiyenin, problemlerin diplomasi yoluyla çözülmesi tezini de haklı çıkardı. Başbakan Erdoğanın, kritik müdahalelerde bulunduğu Tahrandaki toplantının ardından, uranyum takasının Türkiyede gerçekleşecek olması; Ankaraya duyulan güven ve saygının göstergesi olarak kabul ediliyor. İranın attığı adımı bir fırsat olarak değerlendiren Erdoğan, Kalıcı bir uzlaşma, bu anlaşmayla mümkün olacak. Türkiyenin emanet alacağı uranyum, emin ellerde olacak. Anlaşmanın, dünya barışı için hayırlı olmasını temenni ediyorum dedi. YER BELİRLENDİ Uranyum Çekmecede saklanacak Haber Merkezi ANKARA İranın elindeki zenginleştirilmiş uranyumun takası, İstanbuldaki Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezinde gerçekleştirilecek. Türkiye Atom Enerjisi Kurumuna bağlı bir araştırma yeri olan bu merkez, uranyum zenginleştirmek için değil, Türkiyedeki yerli uranyum kaynaklarının yakıt olarak kullanılması amacıyla kullanıyor. Buradan çıkan nükleer atık da santralin bulunduğu sahada depolanıyor. Dolayısıyla tesisin, bu takasa uygun olduğu belirtiliyor. Burada yakıt olarak da tabii uranyum kullanılıyor. DÜNYADAN ÖVGÜ Anlaşmada ANKARA başrolde! Nükleer mutabakatın imzalanması, dünyada büyük yankı buldu. Medvedev, uranyum takas anlaşmasını memnuniyetle karşıladıklarını söylerken, Beyaz Saray bunun olumlu bir adım olduğunu, ancak hala endişe taşıdıklarını açıkladı. AB, anlaşmayı olumlu bir adım olarak değerlendirdi. Anlaşmaya dünya medyası geniş yer verdi. BBC: Türkiyenin başrol oynadığı müzakareler sonuç verdi. CNN: Şimdiye kadar direnen İranı Türkiye ikna etti. Euronews: Bu stratejik anlaşma bütün dünyayı heyacanlandırdı.