Bir aile? İçinde pek çok farklılık ve zenginliği barındıran bir aile. Gelenekler, modernite, düşünce, sanat ve tasavvufi yaşam tarzı, her şey bir arada. Hikâyeleri 17. yy?da başlıyor ve oradan günümüze denk uzanıyor.
Şeyh Yahya Şerafeddin el Morevî el Cerrahi?den başlayan ve hâlâ devam eden bir soyağacı, ilginç ve bir o kadar da tarihte önemli yere sahip.
Kitaptan önce Chronicle dergisinin eski sayılarından birinde yazarın kaleme aldığı makaleyi okumalı diye düşünüyorum. ?Hu sesleri geliyor eski konaktan? isimli makale kitabın kısa bir özeti niteliğinde.
Cumhuriyet döneminde tekkelerin kapatılması ile yeni bir süreç başlamış oldu kuşkusuz. Lakin dervişler ve şeyhler yazarın da altını çizdiği gibi bu ülkede yaşamaya devam etti. Yollarından ise asla vazgeçmediler. Dergâhlarını da evlere taşıdılar. O evlerden biri de Suphi Paşa Konağı idi. Yani Morevî ailesi konağı.
Kitabın önsözünü kaleme alan Mahmut Erol Kılıç, Osmanlı?nın tasfiyesi ile bu gibi ailelere verilen önemin de dağılıp avamileşme ile günümüzde asalet değerini yitirdiğini söyler. Uzun nesiller devam eden ailelerin mutlaka hikâyelerinin kayıt altına alınmasına dikkat çeker. Bu ailelerden de çok önemli bir yere sahip olan Morevîler mutlaka incelenmeliydi.
Temelde bir aile silsilesini inceleyen kitap bir yandan dönemin detaylarını irdeleyip bir yandan birçok fikri gelişim sürecini okuyucuya aktarıyor.
Uzun yıllar sürmüş dev bir araştırma Morevîler. Kişi veya kişilerin hayatlarından etkilenilmemesi mümkün değil ve dahi böylesi titizlenilmiş çalışmadan.
Yazarın okuyucu ile sohbet eder tarzı da kitabın keyfini arttıran bir etken. Dilindeki inceliği ise etkileyici.
Tarihe, sanat tarihine, tasavvuf tarihine ilgi duyan tüm okurların zevkle okuyacağı bir kitap, bir envanter.
Morevîler: Doğu?Batı Sentezinde Bir Paşa?Şeyh?Maarif Ailesi
Murat Özer
Kaknüs Yayınları