Adalet Bakanlığınca, hukuk mahkemelerindeki duruşmalara bulunulan yerlerden çevrim içi bağlanılarak katılmayı sağlayan e-Duruşma uygulamasının …
Adalet Bakanlığınca, hukuk mahkemelerindeki duruşmalara bulunulan yerlerden çevrim içi bağlanılarak katılmayı sağlayan e-Duruşma uygulamasının yol ve temellerini belirleyen “Hukuk Muhakemelerinde Ses ve İmaj Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkında Yönetmelik”, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Buna göre, taraflardan birinin talebi üzerine, mahkeme, talep eden tarafın veya vekilinin, Yönetmelikte belirlenen yerden duruşmaya e-Duruşma Sistemi yoluyla katılmalarına ve sistem süreçleri yapabilmelerine karar verebilecek. Tıpkı halde taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme, şahidin, uzmanın veyahut uzmanın e-Duruşma aracılığıyla dinlenilmesine de hükmedebilecek.
Hakim, e-Duruşma talebi hakkında duruşma gününden en az bir iş günü önce kabul veyahut ret kararı verecek.
“Talebin süresinde yapılmaması”, “talebin hakkın berbata kullanılması veyahut yargılamayı sürüncemede bırakma maksadı taşıması”, “e-Duruşma yapılmasını zorlaştıran hukukî, fiili veyahut teknik manilerin bulunması” durumlarında e-Duruşma talebi reddedilecek.
Hastalığı, yaşlılığı veya engelliliği sebebiyle mahkemeye şahsen gelmesi durumunda zorluk yaşaması mümkün olan taraf, şahit, uzman, uzman ve öteki ilgililerin talepleri halinde e-Duruşma Sistemi yoluyla dinlenilmelerine karar verilecek.
e-Duruşma talebinin kabulü veyahut reddine ilişkin karar, UYAP üzerinden veyahut öbür yordamlarla talepte bulunana bildirilecek.
– Resen e-Duruşma yapılması
Ayrıyeten mahkemeler, şahidin, uzmanın veya uzmanın e-Duruşma aracılığıyla dinlenilmesine resen karar verebilecek. Mahkeme, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri dava ve işlerde ilgililerin, e-Duruşma sistemi yoluyla dinlenilmesine de resen hükmedebilecek.
İsticvap olunacak veya yemin edecek tarafın, mahkemenin bulunduğu vilayet dışında oturması ve mahkemeye gelememesinde ise öncelikle e-Duruşma Sistemi yoluyla beyan alınacak veyahut yemin ettirilecek.
Mahkemece, e-Duruşma sistemi yoluyla dinlenilmesine karar verilen şahsa gönderilecek meşruhatlı davetiyeye, e-Duruşma’ya ne halde katılacağı da yazılacak.
– e-Duruşma’ya iştirak yerleri
e-Duruşma talep eden taraf vekili, avukatlık ofisinden, baro tarafından bu maksat için belirlenen kısımdan, adliyede bu gayeye tahsis edilen yerden veya belirlenen kuralları taşıyan ayrıyeten uygun bir yerden duruşmaya katılabilecek. Ayrıyeten e-Duruşma talep eden veya e-Duruşma aracılığıyla isticvap olunacak ya da yemin edecek taraf ile mahkemece e-Duruşma yoluyla dinlenilmesine karar verilen şahit, eksper, uzman ve öteki ilgililer bulundukları yerdeki adliye veyahut ceza infaz kurumlarında bu gayeye tahsis edilen yerden duruşmaya katılabilecek.
Hastalığı, yaşlılığı veya engelliliği sebebiyle e-Duruşma aracılığıyla duruşmaya katılmasına ve adap süreçleri yapabilmesine karar verilen taraf ile dinlenilmesine karar verilen şahit, eksper, uzman veya öbür ilgililer bulundukları mesken ya da kurumdan duruşmaya katılabilecek.
e-Duruşma’ya iştirakin sağlanacağı yer, her türlü etki ve yönlendirmeden uzak, ilgilinin yüz kelamlarını, vücut hareketlerini, tavır ve davranışlarını gözlemlemeye, hislerini anlamaya ve söylediklerini net bir formda dinlemeye imkan sağlayacak nitelikte olacak.
e-Duruşma’ya katılan taraf vekilinin kimlik tespiti inançlı elektronik imza veyahut taşınabilir imza ile UYAP kayıtları ve gibisi formüller kullanılarak mahkemece yapılacak.
Mahkemece e-Duruşma’ya katılmasına karar verilen taraf, şahit, eksper, uzman ve öbür ilgililerin kimlik tespiti ise bulundukları yerdeki adliye veyahut ceza infaz kurumunda e-Duruşma için tahsis edilen yerde görevlendirilecek yazı işleri müdürü, zabıt katibi veyahut ceza infaz kurumu görevlisi tarafından yapılacak, bu konuda tutanak düzenlenecek.
Hastalığı, yaşlılığı veyahut engelliliği sebebiyle bulunduğu mesken veya kurumdan e-Duruşma’ya katılan taraf, şahit, uzman, uzman ve öteki ilgililerin kimlik tespiti, inançlı elektronik imza veyahut taşınabilir imza kullanılarak yapılacak.
– Mahkeme huzurunda yapılan duruşma ile tıpkı türel sonuçları doğuracak
e-Duruşma, mahkeme huzurunda yapılan duruşmayla birebir türel sonuçları doğuracak. Birden fazla vekil ile takip edilen evraklarda e-Duruşma’ya, lakin talepte bulunan ve talebi kabul edilen vekiller katılabilecek. e-Duruşma Sistemi yoluyla beyanda bulunan tarafın, vekilin ve öteki ilgililerin kelamlı açıklamaları, Kanunda belirtilen üslup ve temellere göre zabıt katibi aracılığıyla tutanağa yazdırılacak.
e-Duruşma yoluyla duruşmaya katılan taraf veya vekilince davaya son veren feragat, kabul ve sulhe ilişkin beyanda bulunulması halinde, mahkemece yeni bir duruşma günü tayin edilecek ve tayin edilen günde feragat, kabul ve sulhe ilişkin bu süreç mahkeme huzurunda yenilenerek, duruşma tutanağı beyanda bulunan tarafından imza edilirse geçerli hale gelecek.
e-Duruşma aracılığıyla beyanda bulunan tarafın, vekilin veyahut ilgililerin imzasının alınması gereken öbür durumlarda, mahkemece düzenlenen ve inançlı elektronik imza ile imzalanan duruşma tutanağı, e-Duruşma’nın yapıldığı adliyeye elektronik ortamda gönderilecek. e-Duruşma’ya tahsis edilen yerde görevlendirilen yazı işleri müdürü veya zabıt katibi elektronik ortamda gelen duruşma tutanağının ilgili kısmına beyanda bulunanın imzasını alacak ve evrakı tarayarak sistem üzerinden mahkemesine geri gönderecek. Ayrıyeten el yazısıyla imzalanmış tutanak aslı da evrakına, masrafı talep edenin yatırmış olduğu avanstan karşılanarak posta yoluyla gönderilecek.
e-Duruşma yoluyla beyanda bulunan tarafın, vekilin veya ilgililerin imzası, UYAP’a entegre olmuş inançlı elektronik imza ile alınabilecek.
e-Duruşma’ya katılan taraf veyahut vekili ile dinlenilen eksper, uzman ve öbür ilgililer, UYAP üzerinden doküman iletebilecek. e-Duruşma esnasında ses ve görünüm naklinin tıpkı anda sağlanamaması veya yaşanan kesintinin beyanların anlaşılmasını güçleştirmesi durumunda e-Duruşma tekrar açılacak. Kelam konusu aksaklığın devam etmesi halinde münasebeti belirtilerek e-Duruşma sonlandırılacak ve bu husus tutanağa geçirilecek.
– Duruşma tertibi
e-Duruşma sistemi, mahkeme huzurunda yapılan duruşma nizamıyla birebir yordam ve asıllara tabi olacak. e-Duruşma sırasında fotoğraf çekilemeyecek ve hiçbir biçimde ses ve imaj kaydı yapılamayacak. Kayıt ve yayın yasağına karşı davranan kişi hakkında Türk Ceza Kanunu’ndaki kararlar uygulanacak.
Mahkeme, yargılamanın mecburî kıldığı hallerde, münasebetini belirterek e-Duruşma’nın kayıt altına alınmasına karar verebilecek.
e-Duruşma Sistemi ile elde edilen kayıtlar, mahkemece e-Duruşma’nın yönetildiği bilgisayarda veyahut bilgi depolayabilen aygıta aktarılarak evrakında saklanmak üzere Merkezi Kayıt Sistemi’nde 2 hafta süreyle muhafaza edilecek. Mühlet sonunda Merkezi Kayıt Sistemi’ndeki bu bilgiler geri döndürülemeyecek biçimde silinecek. Bu formda alınan kayıtlar mahkeme ve ilgili şahısların açık müsaadesi olmadıkça hiçbir yerde yayımlanamayacak.