Dış Ticarette Girişimcilik Yolları: 4. Marka Oluşturmak
Marka sahibi sayısız büyük ve küçük ölçekli çoğu firmanın kendilerine ait bir üretim yeri yoktur. Bu firmalar ürünlerini dünyanın çeşitli yerlerindeki üreticilere kendi markalarıyla ürettirirler.
Burada 2 temel ayrımdan bahsetmek lazım.
Birincisi private label üretim yaptırmaktır. Yani, bir üreticinin hâlihazırda ürettiği ve sattığı bir ürünü o üreticinin markasıyla değil de, kendi markanızla almak durumudur. Bu durumda üreticinin kendi ürününe hiçbir veya temelde pek bir değişiklik yaptırmadan kendi markanızı bastırırsınız. Bazı üreticiler bu şekilde çalışmayı kabul eder, bazıları etmez. Mesela üretici sizin hedef pazarınızda zaten aktif ise size private label üretim yapmak istemeyebilir veya belki böyle bir politikası yoktur.
Private label üretim yaptırmanın uygulanabilirliği kimi ürün gruplarına göre de değişebilir. Mesela çok sıklıkla tasarımların değiştiği tekstil sektöründe bu private label üretim modeli gayet iyi işler. Ama örneğin makine söz konusu olduğunda durum biraz farklılaşır. İşin içerisine garanti, servis ve yedek parça konuları da girer. Bu konularda ilgili üreticiden destek alınacağını düşünürsek, ürünleri kendi markanızla da alsanız, sonuçta ortaya çıkan bir distribütörlük ilişkisi olur.
Ayrımdaki ikinci öğe ise fason üretim yaptırmaktır. Private label üretimden farklı olarak, fason üretimde kendinize ait bir tasarımın, bir modelin, bir formülün varlığı söz konusudur. Bunu üretmesi için üreticiye belli şartlar çerçevesinde verirsiniz. Çıkan ürün ise tamamen size ait bir üründür. Üretici, eğer izin vermemişseniz, bu ürünü sizin dışınızda kendisi dâhil kimse için üretemez. Genellikle üretici ile anlaşmaya dayalı uzun soluklu bir ilişki kurulur.
Fason üretim yaptıran firmaların ürün geliştirme ve tasarıma odaklanmış olmaları beklenir. Bazen firmaların fason üretimle başlayıp üretimi kendi bünyelerine taşıdıkları da görülür. Sonuçta, fason üretimin her iki taraf için de artıları ve eksileri olur.
İyi bir marka oluşturmak çok yönlü ve uzun bir süreçtir; bununla birlikte bir girişimci için tutulabilecek yolların da en güzelidir. Size oyun sahası açar. Benim favorimdir.
Burada bir girişimcilik yolu olarak marka oluşturmaya sadece kısmen değinmiş oldum. Hikâyenin esas kısmını oluşturan markalaşmadan da bahsetmek vardı ama nasılsa bu hikâyeye başka yazılarda tekrar döneceğim.