Ceren ÖZBİL
Erken seçim nedeniyle 2018 bütçesinin geçmemesi, ödemelerde ciddi sıkıntılara yol açtı ve deyim yerindeyse sistem “kilitlendi”.
Seçimin ardından yeni hükümetin henüz kurulamaması yüzünden 2018 Mali Yılı Bütçe Yasa Tasarısı da hala onaylanmadı. Maliye Bakanlığı, ülke ekonomisini, yasa gereği, geçmiş mali yılın yani 2017’nin bütçesinin gider cetvellerinde öngörülen ödeneklerin aylık 12'de birini uygulayarak ayakta tutmaya çalışılıyor.
Bu gibi durumlarda Bütçenin Hazırlanması ve Uygulanmasına İlişkin Kurallar Yasası, yeni mali yıl bütçe yasası yürürlüğe girinceye kadar, geçmiş mali yıl bütçe yasasına bağlı gider cetvellerinde öngörülen ödeneklerin 12'de birinin, aylık olarak uygulanmasını öngörüyor.
KIBRIS Gazetesi'ne konuşan Maliye Bakanlığı Müsteşarı Ahmet Havutçu, maaş ödemelerinde ve hayat pahalılığının maaşlara yansıtılmasında sorun olmadığını açıkladı.
Ancak bir ülkenin maliyesinin tek görevinin maaş ödemek olmadığına dikkat çeken Havutçu, bütçenin geçmemesi nedeniyle ihtiyaç duyulan alanlarda ihaleye çıkamadıklarını, kurum ve kuruluşlara katkı yapamadıklarını ve Türkiye ile kredi ve hibe anlaşması yapamadıklarını belirterek, çok ciddi sıkıntılar yaşadıklarını kaydetti.
2017 yılı bütçesi ile 2018'de öngörülen bütçe arasında yüzde 15'lik fark olduğunu ifade eden Havutçu, bir yıl içerisinde enflasyonun arttığını ve bir önceki yılın bütçesiyle idare etmeye çalışmanın büyük sıkıntılar yaratacağını anlattı.
Maaş ödemelerinde bir sorun yaşanmayacak
Ahmet Havutçu, 2018 yılı bütçesinin bugüne kadar geçmediğini söyledi ve ocak ayında geçmesinin de pek mümkün görünmediğini ifade etti.
Maaş ödemelerinde bir sıkıntı yaşanmayacağını belirten Havutçu, hayat pahalılığının da maaşlara yüzde 7 oranında yansıtılacağını belirtti.
Havutçu, ancak ülkenin maliyesinin tek görevinin maaş ödemek olmadığını söyledi ve bütçenin geçmemesinin çok ciddi sıkıntılara neden olacağını anlattı.
“Kurum ve kuruluşlar direkt olarak etkilenecek”
Bütçenin geçmemesinden, kurum, kuruluş ve belediyelerin direkt olarak etkileneceğini belirten Havutçu, 2017 bütçesinin 5 milyar 700 bin TL olduğunu, 2018 bütçesinin de 5 milyar 732 milyon TL olarak öngörüldüğünü hatırlattı.
Havutçu, bu rakamlar göz önünde bulundurulduğunda maliye tarafından desteklenen, yani katkı alan kurum ve kuruluşların olumsuz etkileneceğinin direkt olarak görüldüğünü kaydetti.
Ahmet Havutçu ayrıca bu kurum ve kuruluşların maaşları da yüzde 7 artışlı bir şekilde ödemek zorunda olacağını ifade etti ve “Bu kurumlar, bütçenin geçmemesi nedeniyle maliyeden alacakları katkının 12'de birini geçmiş yılın bütçesine göre alabilecek” dedi.
“Belediyeler ciddi sıkıntılar yaşayacak”
Maliye Bakanlığı Müsteşarı Ahmet Havutçu, geçen yıl, bütçeye, belediyelere katkı payı olarak 261 milyon TL konurken, bu yıl bu katkının 322 milyon TL olarak öngörüldüğünü ifade etti.
Ancak bütçenin geçmemesi nedeniyle belediyelerin aradaki yaklaşık 60 milyon TL'lik farkı alamayacağını kaydeden Havutçu, 2018 yılı itibariyle de belediyelerin katkı payından, sosyal sigorta, ihtiyat sandığı ve vergi borçlarının kesileceği hesaplandığında, ortaya çıkan tablonun çok iyi olmadığını belirtti.
“150 milyon TL'lik mahalli yardım da uygulanamıyor”
Bütçenin geçmesi durumunda Maliye Bakanlığı'nın mahalli yatırımlarda üç aylık serbest bırakma hakkı olduğunu ifade eden Havutçu, ancak bütçenin geçmemesi nedeniyle bu hakkın da kullanılamadığını belirtti.
Havutçu, 2018 bütçesinde 150 milyon TL'lik mahalli yardım öngörüldüğünü söyleyerek, yine bütçenin geçmemesi nedeniyle bunu finanse edecek pozisyonda olmadıklarını anlattı.
“İlaç bile alınamıyor”
Bütçenin geçmemesi nedeniyle devlet ihalelerinde de sıkıntılar yaşandığından söz eden Havutçu, şu anda 6 aylık veya bir yıllık ilaç alımına bile gidilemediğini vurguladı.
Havutçu, 12'de bir bütçe ile bu açığı kapatmaya çalıştıklarını ancak bunun da yeterli olmadığını ifade etti.
“Türkiye'den hibe ve krediler alınamıyor”
Bütçenin geçmemesi nedeniyle Türkiye'den hibe ve kredilerin de alınamadığını söyleyen Havutçu, “Türkiye ile anlaşma imzalayamıyoruz. Bu da Türkiye'den gelecek hibe ve kredilerin önünü tıkıyor” dedi.
Havutçu, bir an önce bütçenin geçmesi ve bu sıkıntıların ortadan kaldırılması gerektiğini söyledi.
“Sistem kilitlenmiş durumda”
Bir ülkenin maliyesinin tek görevinin maaş ödemek olmadığını yineleyen Havutçu, maliyenin yatırım yapabilmesi, ihtiyaç duyulan kurumlara öngörülen kaynakları aktarabilmesi gerektiğini kaydetti.
Ancak 12'de bir uygulamasıyla bunu yapmasının mümkün olmadığını ifade eden Ahmet Havutçu, şu anda ihalelerin de, yatırımların da, kaynak aktarmalarının da önünün tıkanmış durumda olduğunu söyledi.
“Esneklik ortadan kalktı”
12'de bir uygulamasının esnekliği ortadan kaldıran bir uygulama olduğunu kaydeden Havutçu, bu uygulamada ocak ayındayken şubatın gelirinden alınıp, ocak ayında kullanılamayacağını, ancak ocak ayında artan gelirin şubat ayında kullanılabileceğini kaydetti.
Havutçu, böyle bir uygulamayla da ihalelerin önünün tıkandığından söz etti ve ihtiyaç duyulan alanlarda bu nedenlerden dolayı da 6 aylık yıllık alımlara gidilemediği belirtti.
“2017 ile 2018 bütçesi arasında yüzde 15 fark var”
Dövizin değer kazandığı, enflasyonun arttığı bir dönemde bir yıl önceki bütçe ile ekonomiyi idare etmeye çalışmanın sürdürülebilir bir yapı olmadığını ifade eden Havutçu, 2017 ile 2018 bütçesi arasında yüzde 15 fark olduğuna vurgu yaptı.
Ahmet Havutçu, 2018 bütçesinin çok hızlı bir şekilde geçirilmesi gerektiğini söyledi ve bütçenin geçmesi geciktikçe, ülkede yaşanan sıkıntıların da aynı oranda artacağını kaydetti.
Bütçe bir ay içerisinde geçirilirse, açığın da süratli bir şekilde kapatılabileceğini kaydeden Ahmet Havutçu, bütçesiz bir yapının sürdürülebilir olmadığını ifade etti.Güncelleme Tarihi: 20 Ocak 2018, 10:58