RUHSAL SORUNLAR HASTALIK DEĞİLSE İNSANLAR BOŞ YERE ACI MI ÇEKMELİDİR
HAYIR!
Psikiyatrideki sorunların hastalık olmadığını anlatan dizi yazılarım kısmi bir yanlış anlamaya da neden olmuş gibi gözüküyor. Kimi okuyucular, Hocam hastalık yoksa bizi rahatsız eden bu durumlar normal mi, biz bunları çekelim mi yani türünden sorular soruyorlar.
Hemen belirtmek gerekir ki kişiye rahatsızlık veren bir ruhsal durum sağlık veya hastalık olmak zorunda değildir. Yani, Ya sağlık ya hastalık! Biri değilse mutlaka diğeri gibi bir ikilem içinde olmamız gerekmiyor.
Ben psikoz (akıl ve düşünce hastalığı) dışındaki tüm ruhsal hallerin (özellikle duygu durum hallerinin) hastalık olmadığını, sadece (ve en... »»»
Psikoloji alanına ait pek çok kavram gibi travma kavramı da çeşitli durumlar için uygun ya da uygun olmayan şekilde kullanılabilmekte. Açıkçası insanların yaşadığı pek çok üzüntü ve sıkıntı veren olay vardır fakat hepsi travma üretmez. Diğer yandan araştırmalar her iki kişiden birinin travma yaratabilecek olayları ömürlerinde en az bir kez deneyimlediklerini göstermekte. Bu noktada travmaya maruz kalanların verdikleri tepkileri kişisel özellikleri, çevresel kaynakları ve diğer değişkenler etkilemekte.
Ruhsal travma; korkutucu, dehşet hissi yaratan, çaresiz bırakan çoğunlukla olağandışı ve ani olayların sebep olduğu etkilerdir. Doğal felaketler, savaşlar, işkenceler, tecavüzler, kazalar, b... »»»
Travma tıp dilinde yaralanma demektir. Psikolojide kullanılan anlamı ise ruhun yaralanması, örselenmesidir. Travma kişinin ruhsal ve bedensel varlığını değişik biçimlerde sarsan ve inciten her türlü olaylar bütünüdür.(Damka;2009)
Travmatik yaşantı kişinin psikolojik iyilik halini, sosyal güvenliğini tehdit ederek kişinin kendini engellenmiş hissetmesine, yetersizlik ve çaresizlik duyguları yaşamasına sebep olur.(Damka;2009)
Travmatik olaylar aynı zamanda kişilerin önceki şemalarının ve dünyanın güvenilir bir yer olduğuna ilişkin temel varsayımlarının yıkılmasına neden olabilir. Travmatik olaylarla birlikte insanda stres hormonu aşırı şekilde çalışmaya b... »»»
Narsisistlerin iç ruhsal yapısı:
Narsistik kendilik bozukluğu; libidinal birim ile agresyon birimi olmak üzere iki ana birimden oluşmaktadır. Libidinal birimde nesne ile kaynaşmış, nesneden ayrışmamış grandiyöz kendilikle, büyüklenmeci kendilikle idealize edilmiş ebeveyn imagosunu karşılayan büyük ve güçlü ve muhteşem öteki ile ilintilidir. Masterson kendilik tarafındaki nesne parça birimine büyüklenmeci kendilik derken kaynaşmış olan diğer birime tümgüçlü nesne olarak isimlendirmektedir. Bunu savunmacı kaynaşmış parça birim olarak adlandırmaktadır. Bu birim libidinal enerji ile yüklenmiştir. Diğer tarafta agresyon enerjisi ile yüklü olan birim vardır ki burada da aynı şekilde kendilik ve ... »»»
Gençlik delilikten bir şubedir. Çılgınlık ile delilik arasındaki ince çizgi önemlidir. Devletlerin, toplumların, ailelerin kırmızı çizgileri olduğu gibi bireyin de kırmızı çizgileri vardır. İşte, ergenlik tam da bu kırmızı çizgilerin belirlendiği ve oluştuğu dönemdir. Tabii kırmızı çizgilerle beraber beyaz ve siyah çizgilerde kesinlik kazanmaya başlar.
Ergenlikte ruhsal değişim adlı konuyu en iyi nasıl anlatabilirim diye düşündüm. Konu hakkında genel bir bilgi, ergenle ebeveyn diyalogları, , bu dönem içerisindeki ergenlerin ruhsal durumlarını anlatan mektuplar ve günlüklerden oluşan bir makale hazırladım.
Ergenin özellikle bu dönemde sandığımızdan daha çok ilgiye, özene, yol göstericiy... »»»
RUHSAL TRAVMALAR VE TRAVMAYA YATKINLIK
Kişinin doğrudan ya da tanık olarak yaşadığı; korku, dehşet, çaresizlik yaşamasına neden olan ve yaşamsal bütünlüğüne yönelik bir tehdit olarak algıladığı olay ya da yaşantılara ruhsal travma denir.
Her travmatik olay ruhsal travmatik olay değildir; kişinin korku, dehşet ve çaresizlik hissetmesi o olayı ruhsal travmatik olay haline getirir.
Ruhsal travmatik olayları 3 kategoride ele alabiliriz;
1-kazalar: motorlu araç kazaları, trafik kazaları, uçak kazaları vs..
2-doğal olaylar: deprem, sel, tsunami, fırtına, kayıp (ölüm)
3-insan eliyle (kasıtlı) olan olaylar: savaş, taciz, tecavüz, işkence, darp, cinayet vs..
Bu 3 kategorideki travmalardan i... »»»
Ruhsal Körlük
Biz insanlar kimi zaman sorunlarımızın üstesinden gelemeyiz. Ruhsal dünyamızda bazı durumlar bizi zorlar. Yaşananların acısını hazmetmek, sindirmek bazen zayıf olmayı beraberinde getirir. Yaşamı kontrol etmemiz gerekirken yaşam şartları bizi kontrol etmeye başlar. Bu durumda kendimize yabancılaşırız. Özüne ihanet eden içindeki duygularını öteleyen görmezden gelmek isteyen insanlar oluveririz. Yaşanan durumların üzerimizde yarattığı baskıyı yok sayarız. Adeta ruhumuzu köreltir, ruhsal körlük yaşarız.
Ruhsal körlük, kişinin kendini inkarıdır. Kendi özünün inkarıdır. Kişinin kendi ruhsal intiharı, kendine yabancılaşmasıdır. Kendine yabancılaşan insanın ruhsal probleml... »»»
1.1.1. Kendine Zarar Verme Ve Dissosiyasyon
Çocukluk ve ergenlikteki dissosiyatif bozuklukların tarihi, bu hastalığın erişkindeki tarihine paraleldir. On dokuzuncu yüzyılda çocuk ve ergen vakalar detaylı bir şekilde tanımlanmışlar fakat daha sonraki yüzyılda unutulmuşlardır. İlk kez Fine Despine 1840 yılında Fransada yayımladığı, hem klinik özellikler hem de tedaviye cevap açısından klasik bir vaka olan 11 yaşındaki bir DB olgusu Estellein önemine dikkat çekmiştir. Bowman 1829 yılında Dewar tarafından yayımlanmış olan bir başka ergen dissosiyatif kimlik bozukluğu hastasını tarihsel çalışmaları sırasında ortaya çıkarmıştır. 1970 yılı sonlarına kadar dissosiyasyonla dolaylı bir ilişki... »»»
Şimdiye kadar aldığım psikoloji dersleri ve eğitimler, araştırdığım psikoloji kuramları ve teknikleri, seanslarımda yakından inceleme fırsatı bulduğum danışanlarımdaki gözlemler ve en önemlisi bir insan olarak kendi üzerimde yaptığım incelemeler çerçevesinde, insanın ruhsal yapısını çeşitli bileşenleriyle açıklamaya çalışacağım.
Son derece soyut olan bu konuyu daha anlaşılır kılmak için bir metafora -benzetmeye- başvurmayı uygun gördüm. Öncelikle, metaforu ve onu oluşturan parçaları açıklamakla başlamak istiyorum. Birçok kişi tarafından bilineceğini, bilinmese bile nasıl bir mekân olduğunun tahmin edileceğini düşünerek metaforumun ismini Kapalıçarşı olarak belirledim.
İstanbuldaki K... »»»
Hiç, hayatınızdaki bir insanın sürekli uçları yaşadığı için onun duygu ve düşüncelerinden emin olamadığınız zamanlarınız oldu mu?
Ya da, bu kişilerin bazen çok mutlu olup, aynı şekilde size de çok iyi davrandığı; bir süre sonra ortada somut bir sebep yokken inanılmaz öfkeli ya da üzgün bir ruh haline geçerek anlam veremediğiniz davranışlar içerisine girdikleri... ?
Benzer bir şekilde, kendinizi birine karşı çok yoğun bir sevgi hissediyorken onun size karşı yaptığı bir yanlış sonrasında, ona karşı hissettiğiniz sevginizin tam tersi bir şekilde yoğun bir öfkeye dönüştüğü zamanlarınız oluyor mu?
İşte bu tarz zıt kutuplu ve şiddetli duygu ve davranış modelleri kişilerde genelde Bö... »»»
RUHSAL HASTALIKLARA YATKINLIK YARATAN ETMENLER
İnsanlar doğduğu andan başlayarak olumlu ve olumsuz olaylar yaşar ve bunların izleri varlığının bir parçası olarak kalır. Kalıtsal, biyokimyasal etmenler ya da bedensel sakatlıklar gibi durumların dışında kişinin ruhsal sorunları, çevresi ile etkileşimi sonucu oluşur. Kişinin yaşı ile çevrenin bıraktığı izlerin derinliği ters orantılı olduğundan, çocuğun ilk dönemlerindeki sarsıntılar kalıcı bir nitelik taşır ve etkileri yaşam boyu sürer. Bu nedenle, çocukta kusurlu gelişim ve nedenleri yatkınlık yaratan nedenler olarak kabul edebiliriz.
Biyolojik Etmenler
Biyolojik etmenlerin başında kalıtım gelir. Kalıtımı tanım... »»»
Çeşitli nedenlerle ortaya çıkan mutsuzluk, yalnızlık, öfke, engellenme, özgüven kaybı ve sinirlilik olumsuzluk duygular alışveriş hastalığına sebep oluyor. Ve bu durum aile içi huzursuzluğunu da beraberinde getiriyor. Mutsuzluğun ana nedeni yalnızlık veya kendini yalnız hissetmek sevememek veya sevilmemekten kaynaklanıyor.
Artık bağımlılık kavramını alkol, sigara, uyuşturucu bağımlılığı gibi maddelerin yanı sıra bazı davranışlar içinde kullanıyoruz. İş, spor ve alışveriş bağımlılığı gibi.
Ruhumuzdaki tatminsizliği, mutsuzluğu gereksiz alışveriş tutkuyla kısa vadeli bastırmak yerine sevgi dostluk ilişkileri ve barış adına yatırım yaparak kendimiz ve ailemizi mutlu edecek çözüm yolları... »»»
RUHSAL OLARAK SAĞLIKLI İNSAN NASIL OLUR?
Duygularımız, düşüncelerimiz ve davranışlarımız ruhsal yapımızı oluşturur ve beynimiz tarafından yönetilirler. Beynimizin sağlıklı çalışması için öncellikle genetik altyapısının sağlıklı olması gerekir. Buna ek olarak özellikle bebeklikle ve ergenlikte yaşadığımız olaylar da kişinin ruh sağlığını etkiler. Araştırmalar beyin gelişimi için bebeklerin yeterli ve yerinde sevgi ve ilgiye ihtiyaç duyduğunu göstermiştir. Ne mutlu ki ruh sağlığı, aynı beden sağlığı gibi zaman içerisinde daha sağlıklı hale getirilebilir.
Beyin fonksiyonlarında problem olan bazı kişilerin hayalle gerçeği ayırabilme kabiliyeti yoktur.Bebekler yaklaşık üç yaşına kadar h... »»»
KANSER
Günümüzde kanser hastalığı, çok sık görülmekle birlikte, hastalığa bağlı ölüm oranlarının da azımsanamayacak kadar fazla olması sebebiyle önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Ancak tıpta ve teknolojide yaşanan gelişmelerle, yapılan sürekli araştırmalarla birlikte, kanserin tedavisinde ciddi aşamalar kat edildiği ve erken evrelerde teşhis edilebildiğinde tedavi edilebildiği ve yaşam süresinin uzadığı görülmektedir.
Çapar, 2010 yılında yapmış olduğu çalışmasında kanseri, fiziksel ve ruhsal hastalığın bir arada olduğu, sağlığın kaybolduğu, fiziksel bütünlüğün bozulduğu, maddi ve manevi kayıpların yaşandığı bir hastalık olarak nitelemektedir.
Türk Dil Kurumu (TDK), kanseri... »»»
Bir odaya girdiğiniz anda herkesin size baktığını mı düşünüyorsunuz?
Yanlış bir cümle kurmaktan mı korkuyorsunuz?
Başkalarının sizin davranışlarınıza gülmesinden veya alay etmesinden mi endişeleniyorsunuz?
Toplum içine girmek sizi 'terletiyor mu'?
Bu ve buna benzer belirtiler yaşadığınızı düşünüyorsanız sosyal fobiniz olabilir.
Peki 'Sosyal Fobi' nedir, sosyal fobisi olan bireyler nasıl davranırlar ve 'Sosyal Fobi' kimlerde görülür?
Günümüzde fobiler en sık görülen psikiyatrik bozukluklardır.
Sosyal fobi genellikle ergenlik döneminde başlar ve erkeklere oranla kadınlarda daha çok karşımıza çıkar.
Sosyal fobisi olan kişiler; gülünç duruma düşme, rezil olma, başkaları tarafı... »»»
RUHUMUN DOĞUŞU VE BENLİĞİM
Genel kanının aksine bir insanın doğumu; anne rahmine düştüğünde ya da dünyaya geldiğinden çok daha önce, ebeveynlerinin zihninde bebek yapma düşüncesinin oluşmasıyla başlar. Fiziksel doğumdan çok daha öncesine dayanan bu doğum ruhsal doğumun başlangıcıdır. Ruhsal doğum ve fiziksel doğum arasında geçen sürede önemli olan zamanın uzunluğu ya da kısalığı değil, nasıl geliştiğidir. Fiziksel doğum için nasıl ki bedenin gelişmesi ve yaşamın devamı için sağlığı önemli ise insanın ruhsal doğumu için de ebeveynlerin zihnindeki bebeğin gelişmesi önemlidir.
Toplumumuzda bebek bakmanın püf noktası; bebeğin sağlıklı ve düzenli beslenmesinin sağlanması, güvenliğinin sağla... »»»
Sağlık, bireyin bedensel, sosyal ve ruhsal iyilik hali olarak tanımlanır. Bedensel sağlık, daha somut bir anlam taşırken ruh sağlığı kavramı biraz daha soyut bir anlam içermektedir. Örneğin bedenimizi oluşturan organlarımızın sağlık durumlarından bahsederken kastettiğimiz şey tam olarak o organın kendisidir. Kalp sağlığı, göz sağlığı, diş sağlığı, cinsel sağlık gibi
Bu açıdan bakıldığında ruh sağlığı denildiğinde kastedilen şey acaba ruh denilen varlığın sağlıklı olması mıdır? Bunu izah etmek için öncelikle ruh kelimesinin anlamına bakmak gerekir. Tarih boyunca çeşitli dinler, mitolojiler ve felsefi öğretiler ruhu; insanın içerisinde bulunan, Tanrı dan geldiğine inanılan, bedeni y... »»»
Çocukluk çağında yaşanan bir takım örseleyici yaşam deneyimlerinin izleri, kişilerde uzun sürebilen bir takım duygu, düşünce ve davranışlara yol açabilmektedir. Kişiler, kendilerine zarar vereceğini düşündükleri olay, durum ve kişilere yönelik önlem alma, kendini koruma gibi tutumlar geliştirirler. Çocukluk ve ilk gençlik döneminde yaşanan ihmal, istismar, kötüye kullanım, taciz gibi yaşantıların ileriye dönük yıkıcı etkileri olduğu bilinmektedir. Pek çok psikiyatrik bozukluğun altında, geçirilmiş travmatik deneyimlerin kalıntıları bulunmaktadır. Kaygı bozuklukları, depresyonlar, panik atak, OKB vb diye bilinen bozuklukların ortaya çıkmasına zemin hazırladığı gibi, alkol, madde bağımlılığı g... »»»
Annenin sıcak, huzurlu ve güvenli dünyasından karmaşanın, belirsizliklerin ve kaosun olduğu gerçek dünyaya geliriz. Gerçek dünya da yaşayabilmek o kadar da kolay değildir. Bir taraftan kendimizi tanımaya ne olduğumuzu anlamaya çalışırken bir taraftan da çevrenin tehlikelerinden kendimizi korumaya çalışız. Çevreyle kurduğumuz iletişim bizim dünyayı tanımamızı sağlarken temas anında yaşadığımız duygular da kendimize ilişkin düşünceler oluşturmamıza sebep olur. Yani iletişim kurduğumuz kişileri yada nesneleri kendimizi iyi hissettiriyorsa olumlu yaşantı, kötü hissettiriyorsa olumsuz yaşantı olarak kodlarız zihnimize. Kendimizi ve çevremizdeki kişileri temas anında olayın bizde yaşattığı duyguya... »»»
KENDİNİ YENİLEME
Yenilemek, bireyin kendini koruması ve geliştirmesidir. İnsan doğasının fiziksel, ruhsal, zihinsel ve toplumsal/duygusal olmak üzere dört boyutu vardır. Yenilenmek, bu dört boyutun da gözden geçirilmesi ve yeniden düzenlenmesidir. Bu dört boyutla felsefe bilimi de ilgilenmiştir. Felsefecilere göre sağlıklı yaşam şu değerlerden oluşur:
1. Bedensel olarak nitelikli, sağlıklı yaşamak, yani fiziksel alan
2. Olayları algılama, yorumlama ve ona göre davranış belirleme, yani ruhsal alan
3. Sahip olunan beceri ve yeteneklerle özerk olma, yani zihinsel alan
4. Etrafta olup biten olaylara ve etraftaki insanlara karşı ilgili olma, yani bakış açısı.
1. Fiziksel... »»»
Ergenlik dönemi insan hayatının dönüm noktalarından biridir. 12-13 yaşlarında başlayıp 19-20 yaşlarına kadar devam eden fiziksel ve ruhsal olarak çok büyük değişimlerin yaşandığı bir dönemdir. Fiziksel değişime nispeten daha kolay uyum sağlayan ergenler, ruhsal gelişimlerinde bocalamaktadırlar. Ergenlerden bazıları bu dönemi rahat atlatırken, birçoğu derinden etkilenmekte, yoğun bir bunalım ve karmaşa yaşamaktadırlar. Freud´a göre ergenlik yılları, içgüdüsel enerjinin yeniden genital bölgede harekete geçtiği bir dönemdir. Freud, çocukluk süresince kurulmuş olan id, ego ve süperego arasındaki dengenin, yeniden bozulduğunu söyler. Cinsel dürtüler gencin, çocukluk döneminde yaşadığı fallik döne... »»»
Fobi, korkunun, kişinin günlük yaşamını olumsuz yönde etkileyen, bu anlamda kontrolden çıkmış halidir. Fobi kelimesinin, Yunanca Phobos kelimesinden geldiği düşünülürse, fobinin anlamı daha bir netlik kazanır. Phobos, Yunan mitolojisinde dehşet tanrısıdır.
Gerçekte korku yaratmayacak bir objeye, aktiviteye veya duruma karşı aşırı korku duyma ve kaçınma davranışında bulunmaya fobi denir. Fobik kişiler belli bir durum, nesne veya aktivite ile karşılaştığında aşırı anksiyete duyar.
Kişiler korkularının saçma olduğunun farkındadır, ancak korkularını mantıksal düşünerek engelleyemezler. Bu korkular fobik kişilerin günlük işlevlerinde bozulmaya neden olur.
Fobiler toplumda sık görülür. Ar... »»»
.