Bir süredir bu kullandığım kolleksiyonu bir araya getirmeye çalışıyordum. Gemilerin takibi için marinetraffic.com websitesini biliyorsunuzdur. Ben kullanmasam da uçak konuşmaları ve lokasyonlarını veren sitelerde var. Peki daha ileri adım olarak petrol depolarının barajların durumunu, emisyon ve sıcaklıkların takibi için hangi siteler var. Örneğin bir petrol depolama noktasında gölgelere bakarak ne kadar doluluk oranı olduğunu tankertrackers.com sitesi takip ediyor
Uydu üzerinden enerji verilerini IEA ve diğer kurumlar da kullanıyor. Burada tankertrackers ve Genscape göze batan isimler. Daha niceleri var. Amatörce bu işi yapmak isteyenler için bazı adresleri önereceğim. Önce amatörce benim nasıl kullandığımı göstereyim.
Atatürk barajı su seviyesi
Belki Fırat ve Dicle’yi besleyen kar ve dağlarda kalan kar miktarını takip etmek daha anlamlı ama bunları meteoroloji servislerinden takip edebilirsiniz. Ben bu resmi eos.com/landviewer dan ürettim. Barajda küçük bir kara parçasının ne kadar su altında kaldığına baktım. Soldaki resim geçen hafta(4 Eylül 2020), sağdaki de 1 ay öncesinden
NOx emisyonları
Bir diğer ilginç veri de AB’nin sentinel uydularının yer aldığı EOBrowser (aşağıda linki) oldukça kullanışlı. Bayramdaki trafik akışında İstanbuldan 1.5 milyon aracın başka şehirlere gittiği düşünülürse bunu görsellemek için de ideal. Gerçi ben çok güçlü bir resim bulamadım. Çünkü verilerin bir kısmı hesaplama sonucu. Fakat karasal sıcaklıkları da görebiliyorsunuz (landsat 8 uydusu- sentinel hub ‘da) var.
Tavsiye edeceğim linkler
Planet.com : Günlük uydu fotoğrafları…Burada bir hesap açarak 14 gün boyunca bir çok bölgenin günlük uydu fotoğraflarını bulmanız mümkün. Bölgeyi seçiyorsunuz sonra aşağıda tarihsel bir ok var, değişik uyduların fotoğraflarını belirlediğiniz tarihlere göre görebiliyorsunuz.
Sentinel-Hub : Birçok uydudan termal, bitki örtüsü, emisyon verileri. Türkiye için genelde hafta 1-2 resim bulursanız iyidir, tabii bulut yok ise. Bazı seçeneklerde ise hergün veri var.
Worldview – NASA: NASA’da da bir çok resim var hem de bayağı eskiye gidiyor. Tarih ay/yıl vs bence uzun perspektifte çok başarılı
Google Earth: Seveni çok…. internette de bir çok açıklama var
Tüm bu uydu işlerinde katma değer günlük resimlerde. bunun için de bir çok uydudan resimleri alabilen servisler en mantıklısı. Asıl oyun değiştirici planet.com oldu. Fakat yakın dönemde 0.3 m çözünürlüklü resimler ile desteklenen sistemler devreye girerse çok daha ilginç olacak.
Uydu ile hesaplama ve aktivite takibinde sentinel-hub.com/contest deki kodlara mutlaka bakın. Kamyon/uçak hareketliliğine kadar bir çok iyi veri var.
2003-2014 arasında Çin’in talebi 5.4 mv/g (milyon varil/gün) arttı. Diğer tüm emtia ithalatçılarının hiçbirinin talebi Çin kadar hızlı artmadı
Hane halklarının borçlanmasında kısa dönemli büyüme uzun dönemli büyümeyi tehlikeye atıyor. Hanehalklarının borcunun GSYİH’a oranının %1 artması uzun dönemli büyümeyi %0.1 düşürüyor. Ve Çin hanehalklarında hızla artan bir borçlanma var.
Japonya’dan örnek vererek giden raporda:Yaşlı nüfustaki hızlı artış ekonomide büyümeyi zorlaştırıyor.Japon Merkez Bankasının 2008-2013 yılları arasında Başkanlığınıı yapan Maasaki Shirakawa’nın sözlerini okuyunuz.
Çin aslında petrol talebini sürüklemişti. Nüfusa göre petrol yoğunluğu çok fazla hız kesti.
Rapordaki önemli noktalar şu:
Marjinal üretim gibi, marjinal talep çok önemli ve Çin marjinal (yani fiyat belirleyici) talepti.
Demografik denge ve hane halkı borcu Çin büyümesi için kötü bir haber
Çin büyümezse petrol talebi artmazsa, petrol talebi güneydoğu Asya’da artabilir.
Fakat üretici ülkeler için (ABD şeyl üreticileri dahil) kalıcı bir düşük fiyat dönemi bekliyor olabilir.
Elsevier akademik dergilerinden Enerji konulu dergilerde en çok atıf alan makaleler listelerini ara ara takip ediyorum. Bir araya getirmek bir çok insan için faydalı olabilir. Altı çizili dergi isimlerine basınca o dergide en çok atıf alan makale listesi açılacaktır.
Enerjide sosyal bilimlerde politik güç, enerji demokrasi ve araştırma konusunda yenilikleri içeren makaleler, rüzgarda sosyal kabul ilginç konular
Energy : Energy dergisinde en çok atıf alan makaleler akıllı sistemler, bölgesel ısıtma ve termal enerji sistemleri.
Energy and AI : Enerji ve yapay zeka dergisi yeni açıldığından atıftan çok en çok indirilen makaleler var, hemen hemen tüm makaleler açık erişimde. Enerji ve yapay zeka, lityum pillerde kapasite düşüşü, yakıt hücreleri, veri analitiği gibi makaleler var.
Applied Energy : Bu dergide en çok atıfta bulunan makalelerin az kısmı açık erişimde. Mesela otonom araçlarda enerji tüketimi iyileştirilmesi, binalarda karbon emisyonları
Energy Economics: En önemli dergilerden enerji ekonomisinde en çok atıf alan makalelerin hiçbiri açık erişimde değil.
Energy Policy: Bir diğer baba dergi enerji politikasında da çok önemli makaleler var ama burada da açık makale hemen hemen yok gibi.
IEEE’nin de açık erişimli çok başarılı dergileri var. Mesela
IEEE Power & Energy dergisi: 2 ayda bir yayınlanıyor. Burada bedava indirip okuma imkanı var. Linki değiştirerek başka sayıları da okuyabilirsiniz… Mesela sondaki 050620 (5.ay ve 6. ay 2020 demek, 091020 diyerek son sayıya da erişebilirsiniz) https://www.nxtbook.com/nxtbooks/pes/powerenergy_050620/
Enerji hukukunda ise Energy Law Journal kesinlikle ücretsiz ve okunabilecek dergilerdendir. Her ne kadar Avrupalılar da katkıda bulunsa da, daha ABD merkezli bir bakışı var.
IAEE – Uluslararası Enerji Ekonomistleri Birliğinin çok iyi dergileri ve yazıları var. Ben dersimde de okuttum
Energy Forum : Tamamen ücretsiz açık ve güncel konular üzerine, bir çok değerli uzmanın yazıları var.
Microsoft LinkedIn’i aldığı gibi popüler sitede giderek artan arka kodlar vs sebebiyle bir yavaş çalışma gözüme batıyordu. Bir süredir de LinkedIn’e girince Mac bilgisayarlarda da beliren uyarılar konusunda haberdardım. Bu sebeple LinkedIn’in enerji tüketimini kendim ölçmeye karar verdim.
Peki bu ölçümü nasıl yaptım?
Önce Linux’de bir sanal makine üzerinde anlık gerilim ve akım değerlerini aşağıdaki komutla aldım.
cat /sys/class/power_supply/BAT1/voltage_now
Bu bize anlık gerilim yani voltajı veriyor. Gerilim düşüşü aynı zamanda pilin kalan kapasitesi hakkında da fikir verir.
Anlık voltaj ve akımı çarparak da gücü bulabiliriz. Bunun için basit bir komut yazdım.
echo $(cat /sys/class/power_supply/BAT1/voltage_now)* $(cat /sys/class/power_supply/BAT1/current_now)/1000000000 | bc
Bu komutu daha sonra energy_cons isimli bir kod olarak saklandı ve çalışabilir yapıldı. Komudu her çalıştırdığımda anlık enerji tüketimini miliWatt olarak çıktı yapıyordu.
Komut istemcisinde her saniye bu komudu çağırarak çıktısını linkedin.energy dosyasına saklayacak bir komut çalıştırdım
Ardından bilgisayara hiç dokunmadan 1 dakikaya yakın bekledikten sonra zaten açık olan internet tarayıcıda yeni bir sekme açarak LinkedIn’e girerek biraz zaman geçirdim. Sonra da sekme kapatılarak (tarayıcı açıkken) tekrar 1 dakika boşta beklendi.
Sonuç
Linkedin sanırım sosyal medya programlarından en çok enerji tüketenlerden biri. Tahmini olarak, LinkedIn kullanınca pil ömrü yarı yarıya azalmış oluyor. Belki de bu tip siteler kolay söylemler yerine, kullanıcılarına daha enerji verimli bir yazılım arayüzü verebilirler.
FT haberine göre yaşanan bir patlama sebebiyle polisilikon fiyatları bir anda %50 civarında artmış. Bu Suudi Arabistan’daki petrol tesislerine yapılan saldırıyı aklıma getirdi. Ama o saldırıda bile bu kadar büyük bir artış olmamıştı.
EnergyTrend’in grafiğinden fiyatlardaki hızlı artış rahatlıkla görülebiliyor.
FT haberine göre Çinli GCL-Poly Energy’nin fabrikasında meydana gelen patlama sebebiyle polisilikon üretimi 48000 ton azaldı. Bu da dünya polisilikon arzını %10’u. Yani polisilikon arzında %10’luk düşüş polisilikon fiyatlarında %50’ye yakın artışa sebebiyet verdi.
Fiyat Temmuz 15’teki 6.83$/kg fiyatından geçen çarşamba itibari ile 10.86$/kg fiyatına yükseldi.
Tongwei Solar, dünyanın en büyük güneş hücre üreticisi de fiyatlarını %11 arttırdı. Çin geçtiğimiz sene dünyadaki polisilikonun %67’sini üretti
Not: Blog yazımın üzerine Ateş Uğurel sel felaketi konusunda da bazı uyarılarda bulundu. Tongwei grubun Çin’deki 80000 ton kapasitesinin 4’te 1’i yani yaklaşık 20000ton’u bu salı (18 Ağustos 2020’de) tedbir amaçlı kapatılmış.
Çin Silikon Sanayi Grubu (China Silicon Industry Assoc.) kısıtlar sebebi ile Eylül’e kadar fiyatlarda artış bekliyor.
FT haberi: https://www.ft.com/content/b3e3f134-2295-46a6-98df-3ef5994539e1
Avrupa da yüksek doğalgaz depo seviyeleri ve düşük talep sebebi ile negatif doğalgaz fiyatları görülebilir. AB gaz piyasasındaki son alıcı olarak bilinyordu. 5 yıllık ortalamada %45 olan depo doluluğu şu sıralar %73’te. 2006’da UK NBP negatife dönmüş. Şimdi yine İngiltere’de güniçi veya günöncesinde kısa bir süre negatif fiyat bekleniyor.
Daha önce Türkiye içinde yapılan atık ve ekonomi ilişkisinde, FT’ye göre krizde ofis kağıt tüketimi azaldı. Teneke-konserve gıda tüketimi yüzünden %70 teneke, ayrıca evler daha çok içecek tükettiğinden cam miktarı da artmış. Evlerin atık miktarı %20 artarken, ticari atıklar %50 düşmüş.
5 yıl önce 726 milyar $ olan Suudi rezervleri 444 milyar $’a düştü. Mart’da 24, Nisan’da 21 milyar $ daha alınmıştı. Bu paralarla Suudi PIF ABD ve Avrupa’da şirket hisseleri alıyor. Riyal normalde dolara eşlenmiş durumda, bu durumun devamı için 300 milyar $ üstünde rezerv olması gerekir.
Bloomberg’in grafikleri güzel. ABD’de havayolcusu sayısı Mart’taki 1.9 milyondan 1 Nisan’da 0.1 milyona, benzin talebi de 9 mv/g’den 5 mv/g’e kadar düştü. Belki burada sosyal bir saptama olarak en yüksek gelirlilerin daha fazla uzaktan çalışabildiği de görülüyor.
Alman Ekonomi Bakanı 5.6 milyar $ araba satışları ile ilgili teşvik açıkladı. 77,350 euro altı araçlar için araç başına 2500 euro, enerji veriml ise 500 daha ve elektrikler için 1500 euro, hibritler için 750 euro daha ekleniyor.
29 Mayıs 2020 itibari ile yıl başından bu yana emtiaları performansı – WSJ’den
OPEC+ bugün, Perşembe günü (4 Haziran)da sanal bir görüşme yapıp yapmamayı karar bağlayacak. Normalde bu toplantı 9-10 Hazirandaydı. OPEC+ toplantıları öncesi artık Suudi-Rus telefon görüşmesi bekleyelim. Temmuzda 9.7 mv/g kesintiler 7.7 mv/g’e düşecek, 9.7’den bir iki ay daha devam edilmesi gündemde.
Çin bölgelere göre yenilenebilir hedeflerini güncellemiş. Hidro harici yenilenebilir kaynaklarda 2019’daki %10.1, 2020’de %10.8 e çıkıyormuş. Elektrik talep artışı düz veya negatif olabilirmiş.
Çin devlet yetkilileri büyük devlet şirketelerine(Cofco ve Sinograin) ABD’den soya dahil çiftlik ürünleri alımını durdurmasını söyledi. 2020de Çin ABD’den 36.5 milyar $ tarım ürünü alacaktı.
Petrol fiyatlarından etkilenen ülkelerden biri de Gana, Africa-Confidential’ın güzel grafikleri var.
ABD Merkez Bankasının sınırsız alım duyurması ve eyalet, fedral hükümet ile şirketlere kredi akışı sonrası petrol destek buldu. ABD enerji bakanı Brouilette de fiyatların kararlılığı için ABD-Suudi ortaklığı ihtimalinin düşünüldüğünü söyledi.
Covid19 krizi ABnin enerji ve iklim politikalarını nasıl etkileyecek? Yazıda 5 alt nokta : karbon fiyatlarındaki hızlı düşüş,2030 iklim planları, devlet yardımları kapsamı, dağılımsal etkiler ve düzenleyici kurumlara daha büyük roller olarak incelenmiş.
Benzin ve jet yakıt talebindeki crack marjlar gittikçe düşüyor. Jet de negatifler görülmüş, yani petrol üzerine para verelim jet yakıt üretin gibi. Nijerya petrolü satılsın diye, Brent üzerinden de indirim uygulamış.
Bu da önemli grafiklerden. Dikkat edilmesi gereken ise üretim ve ihracat ayrı şeyler. 3 büyük üretici, Suudi,ABD,Rusyanın üretim grafikleri
Kömür devri bitiyor dense de, fiyatlar onu söylemiyor. Bloomberg e göre, kömür en pahalı yakıta dönmüş durumda. Doğalgazın iki misli petrolünde %30 üstünde emisyonu var. Newcastle kömürü elektrik üretimi için ve Asyada gaza geçişlerle düşmesi beklenirdi.