Besin alerjisi veya besin reaksiyonu direkt besinlerin yol açtığı veya besinlerin tetiklediği etkenlerden dolayı ortaya çıkan, bağışıklık sistemini etkileyen mekanizmalarla birleşerek oluşturduğu anormal etkilerdir. Dünya genelinde yetişkinlerde %2, çocuklarda ise %5 oranında besin alerjisi rahatsızlıkları görülür.
Besin alerjilerinin birçok belirtisi vardır. Bunlar deri üzerinde, kulak burun boğaz sisteminde, gözlerde, solunum yolunda, sindirim sisteminde ve sinir sisteminde görülür. Deri üzerindeki problemlerde genelde kaşınma, kızarıklık, terleme, sivilcelenme ve lekelenme gibi sorunlar ortaya çıkar. Kulak, burun ve boğaz sisteminde ise burun tıkanıklığı, hapşurma, öksürme, burunda akıntı, baş dönmesi rahatsızlıkları görülür. Gözlerde ise bulanıklık, sulanma, kızarma, şişme ve kaşıntı rahatsızlıkarı meydana gelir. Sindirim sistemini de etkileyen alerjik reaksiyonlar bulantı, kusma, ishal, yutmada zorlanma, hazımsızlık, midede yanma gibi sorunlara yol açar.
İnsanlar yaşamları süresince sağlıklı bir şekilde beslenmek için çeşitli ürünleri tüketir. Protein, karbonhidrat, su, vitamin ve mineraller besin öğeleri olarak değerlendirilir. Hazır gıdalarda ve bazı besinlerde bu temel besin öğelerinin yanında farklı katkı maddeleri de bulunur. Alerjiye neden olan maddeler genelde bu besin öğelerinin yapısında bulunur. Özellikle protein yapısında alerjiye neden olan maddeler daha fazla vardır.
İnsanlarda besin alerjisinin görülmesine neden olan besinler genelde inek sütü, yumurta, deniz ürünleri, fındık, fıstık, ceviz, et, sebze, meyve, baharatlar, kuru baklagiller, aroma ve çeşni içeren besinler, çikolata, bal ve gazlı ve kafeinli içeceklerdir. Özellikle süt ve yumurta gibi protein ağırlıklı besinler diğer besinlere göre daha fazla alerjiye neden olurlar. Kabuklu kuruyemişler içerisinde de yer fıstığı ciddi alerjik reaksiyonlara neden olabilir.
Bu besinlerin bazıları çocukluk döneminde alerji oluşturur. Genelde 12 ve 24 aylık dönemlerdeki çocuklarda inek sütü besin alerjisine neden olabilir. Fıstık alerjisi gibi besin alerjileri ise yaşam boyunca devam edebilir.
Son dönemlerde katkı maddesi içeren hazır besinlerin tercih edilmesi de besin alerjisine yol açan etkenlerden birisidir. Özellikle alkollü içecekler, turşu, patates kızartması ve cipsi gibi ürünler besin alerjilerine neden olur.
Alerji durumunda hemen bir uzmana görünmek gerekir. Tedavi esnasında alerji testi yapılır ve besin alerjisinin neden kaynaklandığı ortaya çıkar. Besin alerjisinin ortaya çıkması durumunda vücut direncini ve bağışıklık sistemini kuvvetlendirmek gerekir. Bunun için bol miktarda C vitamini alınmalıdır. İlaç tedavisi ile birlikte kesin tanıdan sonra alerjiye neden olan besinden uzak durulmalıdır. Limon, portakal, greyfurt gibi C vitamini bakımından zengin besinlerin yanında E vitamini ve beta karoten içeren besinlerin tüketilmesi ve ajerjik reaksiyonların hızlı bir şekilde ortadan kalkmasını sağlar.