Biliyorsunuz ki dünyamızın yüzde 70 ‘i sularla kaplı. Ama bu demek değildir ki su kullanımı açısından zengin bir gezegende yaşıyoruz. Dünyanın yaşayan sakinleri olarak bizlerin kullandığı temiz su kaynakları bu oranın sadece yüzde 3’üne denk geliyor. Ve Dünyamızın temiz su kaynakları giderek tükeniyor. Bu da her geçen gün su ihtiyacımızın ciddi bir sorun olması anlamına geliyor.
Peki, nedir bu sıfır günü? Sıfır günü, temiz su kaynaklarının tükenmesi anlamına geliyor. Yani bir şehrin içme suyunun bitmesi, evde akan suyun olmaması, yalnızca karne ile suyun alınabilmesi demek.
Aslında dünyada tek bir su var. Yani dünya var olduğundan beri ne bir damla eksildi ne de bir damla arttı. Aynı suyu içiyor, aynı suda yüzüyoruz. Yaklaşık 1,4 milyar kilometreküp suyumuz hep vardı hep de olacak; biz olsak da olmasak da. Buharlaşabilir, donabilir ama gezegenimizi terk etmez. Müthiş bir döngü asırlardır devam ediyor. Madem su eksilmiyorsa asırlardır aynı suyu kullanıyorsak nasıl oluyor da su krizi yaşıyoruz? Ormanlar neden bu kadar önemli? Suyu korurken aslında neyi koruyoruz? Doğada su azalmıyorsa neden göller kuruyor, kuraklık yaşanıyor?
Göllerden ve denizlerden buharlaşan su yağmur olarak yeryüzüne düşüyor; ancak betonlaşma artığı için su bir türlü toprakla buluşamıyor. Denize veya göle düşen yağmur suyu da sellerin ve baskınların oluşmasına neden oluyor. En anlaşılır haliyle, içebileceğimiz su hızla azalırken içemeyeceğimiz su artıyor.
Su yaşam için olmazsa olmaz. Bu yüzden çok kutsaldır da. Varolduğumuzdan beri kullandığımız suyun bir gün tüketebileceği ihtimali çok uzak gelir bize ;çünkü hala evlerimizde çeşmelerimizden akmaktadır.
Ancak şu an durum pek de öyle iç açıcı değil. 2010 yılında Birleşmiş Milletler 60 metreküp suyu insani hak olarak belirledi. İstanbul’da yaz aylarında kişi başı kullanım 200 metreküpü geçmekte. Bu gidişatı gören kimi yatırımcılar “ sıvı altın” olarak niteledikleri suya yatırım yapmakta. Kimi kozmetik firmaları, geri dönüşümden yararlanarak atık sularını tekrar kullanmakta.
Yakın zamanda Güney Afrika’nın Cape Town şehri sıfır gününü yaşamaya çok yaklaştı. Cape Town, aldığı hızlı önlemlerle bu olaydan kıl payı kurtuldu ve şu anda su tüketimi konusunda dünyaya örnek olacak şekilde davranıyor Örneğin; arabalarını artık çok nadir yıkıyorlar, duşta sadece 5 dakika kalıyorlar ve banyo sularını klozette kullanıyorlar. Diş fırçalarken suyu kapatıyor ve bulaşıklarını makinede yıkıyorlar. Giysileri gerçekten kirlenmeden yıkamıyorlar ve çamaşır makinesi dolmadan çalıştırmıyorlar. Bunun gibi pek çok yöntem artık onların yaşamlarının bir parçası.
“ Cesur Mavi Dünya ” belgeselini izlemenizi tavsiye ediyorum. Kenya’daki çocukların günün yarısını evlerine su götürebilmek için harcadıklarını ve eğitimden sırf bu sebeple nasıl koptuklarını izleyince durumun ne kadar ciddi olduğunu anladım. Suyun olmadığı yerde nasıl sağlık sorunlarının olabileceği de cabası. Belgeselde insan atığından kömür üreten girişimcilere, atık sudaki fosfordan gübre, yosundan temiz su ve enerji üreten bilim insanlarını görebilirsiniz.
Medeniyetin olması için suyun ve yolların ne kadar önemli olduğunu hepimiz biliriz. Öyle değil midir ki hâlâ siyasetçiler yol yapmaktan ve su götürmekten dem vururlar. Tarihteki buyuk medeniyetler su kenarlarına yerleşmiş ve şehirler kurmuştur. Su krizinde hızlı karar verip projeler üreten ülkelerin ayakta kalacağına, alamayanların ise yok olup gideceğine inanılmakta.
Ülke olarak bu konuyu dikkate almamızın zamanı geldiğini düşünüyorum, siz ne dersiniz?
Sevgiyle kalın!