Psikolojik, biyolojik ve davranışsal olarak kişinin gelişimini ele aldığı, incelediği bilim dalı olarak adlandırılan gelişim psikolojisi temelde bireyin belirli bir dönemde geçirdiği süreci mercek altına alır. Bireyin zaman içerisinde geçirdiği gelişim sürecini ele almakla birlikte bu işlevi birkaç farklı başlık altında inceler. Bu makalede sizler için gelişim psikolojisi hakkında bilmeniz gerekenleri derledik.
Gelişim psikolojisi ile ilgili Kavramlar
Birçok farklı bakış açısı ile bireyi merkeze alan gelişim psikolojisi temelde,
- Büyüme,
- Olgunlaşma,
- Hazır bulunuşluk,
- Fiziksel ve sosyal gelişim olarak süreci değerlendirir.
1. Gelişim Psikolojisinde Büyüme
Biyolojik anlamda büyümeyi ele alan gelişim psikolojisinde büyüme kavramı, vücudun tamamını ya da bir bölümünün belirli sebeplerle büyümesini ve bu büyümenin psikolojide bıraktığı etkiyi inceler
2. Gelişim Psikolojisinde Olgunlaşma
Genetik yapı ile birlikte çevresel etkilerle birlikte olgunlaşma evresi meydana gelir. Meydana gelen biyolojik değişiklikler sonucu vücudun olgunlaşması ile birlikte insan ruhsal ve davranışsal hareketleri, yetileri ve duyguları da olgunlaşır. Gelişim psikolojisi bu noktada bireyi incelemeye alır.
3. Gelişim Psikolojisinde Hazır Bulunuşluk
Yukarıdaki iki süreç sonucunda bireyin bir şeyleri öğrenmeye veya hayata geçirmeye hazır hale gelmesini kapsar. Bu süreçte birey bugüne kadar teorik olarak öğrendiği birçok bilgiyi pratik bir şekilde hayata uygulamaya çalışır. Gelişim psikolojisi bu süreçte kişiye yardımcı olur ve deyim yerinde ise kişi ve gerçek hayat arasında köprü görevi görür.
4. Fiziksel Gelişim
Fiziksel gelişim kişinin tüm hayat serüveninin ele alındığı gelişim dönemidir. Bu dönem ana rahminde döllenmeden ölümüne kadar olan en geniş süreci kapsar.
5. Sosyal Gelişim
Bilinenin aksine sosyal gelişim kişinin doğumu ile birlikte başlar. İlk andan itibaren diğer insanlarla iletişim ve etkileşim halinde olan insan bu süreçte sosyal bir varlık olmayı öğrenir. Gelişim psikolojisi bu süreçte de bireylerin sosyal gelişimlerini mercek altına alır.
Biyolojik, psikolojik ve davranışsal olmak üzere üç ana tema altında bireyin davranışlarını incelemeyi amaçlar.
Bireyin kronolojik yaşı ile davranışları arasındaki bağlantıyı inceleyen bilim dalıdır.
Sikoanalitik kuram, bilişsel kuram, sosyal öğrenme kuramı, bilgi işleme kuramı, sosyo kültürel kuram olmak üzere 5 adet kuramla gelişim psikolojisi ele alınır.