Yeni Başlayanlar İçin Feminizm
Hakkında “Sus feminist feminist konuşma.”, “Bak kızım bana feministlik taslama.” ya da “Kocam hasta olduğumda bulaşıklara su tutuyor; çünkü ben feministim.” gibi bilip bilmeden konuşulan feminizm nedir, ne değildir:
Net Soru Net Cevap: Feminizm Nedir?
Temelinde kadınların ve erkeklerin eşit haklara sahip olduğunu savunan, cinsiyet ayrımcılığına düşman bir dünya görüşüdür. Kadınlar ve erkekler dünyanın genelinde eşit haklara sahip olmadıkları için de kadın haklarının korunmasına yönelik çalışmaları kapsar. “E madem eşitlik neden hep kadınlardan bahsediliyor?” diyenlere verilecek en basit cevap budur.
Kadın özgürlüğü temelinde çeşitli alt dalları bulunur. Anarşist dünya görüşüne sahip anarko-feminizm, tüm cinsiyet rollerini ve ataerkilliği reddeden radikal feminizm, doğaya ve kadına hükmetmeyi aynı kefede tartan ekofeminizm gibi.
Feminizmin Doğuşu ve Gelişimi
İlk kez 18. yy’da kadınların yaşam şekillerinde bir devrim meydana gelmesi ve kadın haklarının yasallaşması için bir kadın didindi durdu, adı da Mary Wolstonecraft. 18. yy’da ettiği lafa bakın, hâlâ gerçekleşmedi bu: “Kadın ve erkek arasında, cinsel arzulama dışında hiçbir fark kalmayıncaya kadar mücadele!”
Feminizme dair tartışmaların ve hareketlenmenin yaşandığı dönem ise 20. yy. Amerika’daki ırkçılık karşıtı hareketlerin yükselmesi, tüm dünyada kadınların oy kullanmasına yönelik çalışmalar, doğum kontrolü, kürtaj özgürlüğü, eşit iş ve maaş hakkı gibi konularda yaşanan tartışmalarla feminizm hareketi hız kazandı.
2. Dalga ve 3. Dalga Feminizm
Yazar, filozof ve gazeteci Simone de Beauvoir’ın 40’lı ve 50’li yıllarda öncülük ettiği 2. Dalga Feminizm ise kadın bedeni üzerine kurulan erkek egemenliğine karşı yürüttüğü çalışmalarla toplumsal cinsiyet kavramını tartışma konusu yaptı ve sonuç: Doğum kontrolü yasallaştı.
3. Dalga Feminizm ise 90’lı yıllarda ortaya çıktı. Edindiği konular ise tek tip bir kadından bahsedilemeyeceği, farklı renk, ırk ve cinsel tercihlere sahip kadınların tercihlerine ve haklarına saygı gösterilmesi gerektiğidir.
Feminizm Ne(ler) Değildir?
Feminizm hakkındaki bilgi eksikliği ve önyargılar, görüşü çarpıtan ve içini boşaltan tanımlamaların doğmasına neden oldu. Çoğumuzun aşina olduğu bu yanlış anlamalardan bazıları:
- Feministler erkek düşmanıdır.
- Feministler lezbiyendir.
- Feministler dişiliğini yitirmiş ve erkekleşmiş kadınlardır.
- Koca bulamayan ya da çirkin olan kadınlar feminist olur.
- Feministler kadınların üstünlüğünü savunur.
- Feministlerin tek konusu kadın haklarıdır.
- Bütün feministler aynı.
- Feminist olduğunu iddia eden bir erkeğin tek amacı kadınları tavlamaktır.
Feminizm kadınların üstünlüğünü değil; erkeklerle eşit olduğunu savunur. Yani cinsiyet üzerinden yapılan ayrıma karşı çıkan bir insan hakları mücadelesidir. Bu yüzden bu dünya görüşünü kadın da erkek de savunabilir, savunmalıdır.
Feminist kadınların agresif olmasının sebebini ise çirkinlikte değil; yıllardır süren adaletsizliğin verdiği öfkede aramak gerekir. Bugün hâlâ feminist olduğunu söyleyen kadınlarla dalga geçiliyor ama kadına şiddetin çözülemediği, kadınların erkeklerden daha az maaş aldığı, gece sokakta yürümenin normal bir durum olamadığı, “Kadın dediğin hem çalışıp hem çocuk bakıp hem de evdeki işlerini halletmeli.” mantığının toplumun birçok kesiminde kabul edildiği bir dünyada yaşıyoruz. Ha, feministlere yönelik yanlış algıların yerleşmesinde kadınlığını yaşamaktan uzak, tek tipleşmiş, karşı çıktığı şeye dönüşen kadınlar yok mu? Maalesef var ama bu, görüşün yanlış ya da saçma olduğunu göstermez.