Trump'ın Miting Konuşması ve Ardından Yaşananlar
ABD siyaseti, uzun zamandır Trump’ın söylemlerinin toplumu kutuplaştırıcı etkilerinden şikayetçi. Pek çok söyleminde safsata kalıpları ve gerçek dışı komplo teorileri ile kendi seçmen kitlesinin yankı duvarlarını ören Başkan Trump, 6 Ocak 2021 günü Amerikan tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir ayaklanmaya sebep olacak kadar ileri gideceğini düşünmemiş olabilir miydi?
Euro News’in hazırladığı videoda söylemler açıkça görülebiliyor.
2021’in ilk günlerinde bir çok disiplin içinde tez konusu yapılabilecek bir vaka ile karşı karşıya kaldık. ABD Başkanı Donald Trump, seçim sonuçlarının kongre tarafından onaylandığı saatlerde Beyaz Saray’a yakın bir lokasyonda “Save America March” (Amerika’yı Kurtar) mitingini gerçekleştirdi. Onbinlerce Cumhuriyetçinin katıldığı mitingte Trump, “Hileli seçim, oylarımızı çaldılar, medya sizi kandırıyor” gibi doğruluğu kanıtlanmayan keyword’ler ile seçmenlerine seslendi. Ayrıca anayasal hakkı bulunmamasına rağmen Başkan Yardımcısı Pence’e seçim sonuçlarını tanımaması çağrısı yaptı. “Bunu asla kabul etmeyeceğiz” ve “Birlikte kongreye yürüyeceğiz” gibi söylemlerle, zaten galeyana gelmiş bir topluluğa hedef göstermiş oldu. (Kaynak Wikipedia)
Olaylar sonucunda 1’i polis 5 kişi hayatını kaybetti. 30 Bin ulusal muhafız kongreyi ve Washington’u ablukaya aldı. Bir çok alanda sokağa çıkma yasağı ilan edildi.
Belki de Trump, olayların bu noktaya evrilebileceğini hiç hayal etmemişti. Ya da kaybedecek hiç bir şeyi olmayan biri gibi arkasından her şeyi ateşe vermek istemişti. Bunu, ilerleyen günlerde açılacak davalar sonucunda kendi ifadesinden başka bir yerde görmemiz pek olası değil.
BBC Türkçe ekibinin hazırladığı videoda Trump’ın kendi partisinden kişilerin bu yürüyüşü desteklemediğini de görebilirsiniz.
Yaşananların ardından Twitter, Facebook ve Youtube Trump'ın hesaplarını askıya aldı
Olaylar yaşanırken televizyon kanallarından açıklama yapan Trump, her ne kadar barış içinde evinize dönün çağrısı yapsa da, “Kalbinizin kırıldığını biliyorum, siz özelsiniz” gibi olayları kınamayan bir çizgide durduğu gözleniyor. Bu açıklama üzerine ilk olarak Twitter, 12 saatliğine Trump’ın hesabını askıya alıyor. Daha sonra ise süresiz askıya aldığını duyuruyor. Sonrasında Facebook ve Youtube’da da hesaplarının kapatıldığı gözleniyor.
Yaşanan olaylar her ne kadar bir miting sonrası toplumsal galeyan gibi gözüksede, ABD Başkanı Trump’ın yıllardır sosyal medya üzerinden kutuplaştırıcı ifadeler ile gerçekle bağlantısı olmayan komplo teorilerini yaydığı daha önce de bir çok kez konu olmuştu.
ABD seçimleri döneminde Twitter, Trump’ın seçim ile ilgili içeriklerine “Get the facts about mail in ballots” (Oy pusulalarında posta yoluyla ilgili gerçekleri öğrenin) şeklinde ibareler koyarak halkı posta yolu ile kullanılan oylar hakkında bilinçlendirmeye yönelttiği görülmüştü.
Sosyal Medya şirketleri doğruyu saptayacak kurumlar mı? Sosyal Medya şirketleri siyaset hakkında karar verebilirler mi?
Durumu bu yönden ele aldığımızda, sosyal medya şirketlerinin doğru söylemi analiz ederek kimin ne türde söylemler dile getirdiği konusunda baskı uyguladığı ya da yargıç gibi davrandığı düşünülebilir. Ancak bir sosyal medya ya da medya kuruluşunun bu konuda tavır takınması ne kanunlar nezninde ne de etik açıdan doğru bir durum değildir. Ancak doğası gereği (Algoritmaları gereği) yankı fanuslarını besleyen sosyal mecralar, aynı zamanda toplum önünde bazı sosyal sorumluluklara sahip olmalıdır.
Örneğin, geçtiğimiz yıllarda Amerikan seçimleri, Brexit ve veri skandalları ile gündeme gelen Facebook, bu konuda Teyit.org gibi bir çok uluslararası doğrulama kanalları ile iş birliği yaparak sahte içerikleri etiketleme yoluna gitmiş ve son yapılan Amerikan seçimlerinde ise siyasi reklamları engellemişti. Twitter ise, milyonları etkileyen hesaplardan atılan asılsız tweet’lere ve tweet’lerin içerik dillerine filtreleme getirdiğini duyurdu. (Twitter’ın Bird Watch projesi hakkında buradan bilgi alabilirsiniz)
Sıradan bir vatandaş da, bir internet ünlüsü de, siyasi bir isim de paylaştığı içeriklerde kullandığı dilden sorumludur
Yeni medya kanalları ve algoritmaların hayatımıza girmesi ile gerek sosyal medya mecralarına gerekse bireysel olarak bizlere bir dizi etik sorumluluklar düştüğü yadsınamaz bir gerçek. Bu sorumlulukların en başında ise bizlere Yeni Medya Okur Yazar‘ı olmak düşüyor. İçerik Algısı, manifesto’sunda da yayınladığı gibi toplumu daha iyi bir medya okur yazarı haline getirmeyi hedefler. Bu yönde ürettiği içeriklerde öğretici ve bilgilendirici rolde, özellikle toplumsal kutuplaşma ve nefret dilini ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır. Çıktığımız bu uzun yolda, analizlerimize ve bize desteğinizi esirgemediğiniz için teşekkürü borç biliriz.