Enflasyon Nedir?
Enflasyon, bir ülkedeki değişimde kullanılan paranın ihtiyaçtan daha fazla oranda piyasaya sürülmesi sonucunda paranın satın alma oranının sürekli olarak düşmesidir. Enflasyonda mal fiyatları sürekli ve hızlı bir şekilde yükseliş göstermektedir. Enflasyonun bir ülkede meydana gelmesinin bir den fazla sebebi vardır.
Enflasyonun Nedenleri
- Ülkeye karşılığı olmadan sürekli olarak döviz ve altın girmesi
- Üretim yöntemlerindeki malzemelerin fiyatlarındaki artışların yüksek olması
- Tedavülde bulunan para arzındaki artış
- Teknolojik yeniliklerdeki yapısal bozukluklar veya yetersizliklerin fazla olması
- Ülke genelinde yapılan genel harcamanın toplam gelirden daha yüksek olması
- Üretim miktarının farklı sebeplerden dolayı azalması sayılabilir.
Enflasyon Türleri
Enflasyon türlerinde kabul edilen bazı hipotezler bulunmaktadır.
- Para Enflasyonu: Bir malda veya hizmette talepten daha yüksek bir arz söz konusuysa söz konusu şeyin değeri düşecektir.
- Maliyet Enflasyonu: üretilmekte olan mal ve hizmetlerinin maliyetinde sürekli bir artış olmasıyla meydana gelmektedir.
- Talep Enflasyonu: Paranın çok olmasından dolayı fazla mal ve hizmet talep edilmektedir ancak bu durumda fiyatların artmasına sebep olmaktadır.
Enflasyonun Olumlu Yönleri
Enflasyon çoğunlukla ciddi derecede zararlar veriyor olsa da bazı olumlu etkileri de bulunmaktadır.
- Enflasyon bir ülkenin ekonomisinde hareketlenmelere yol açmaktadır.
- Piyasada para dolanmasını sağlayarak daha fazla talebin oluşmasına yol açacak ve üretimin teşvik edilmesiyle işçi alımı artarak ekonominin genelinde daha çok para eklenmesi meydana gelmiş olmaktadır.
- Enflasyon sayesinde tasarruf paradoksu diye bilinmekte olan ekonomik tehlikeye karşı korunmalar meydana gelmiş olacaktır.
Devalüasyon Nedir?
Devalüasyon, bir devletin resmi olan para biriminin diğer devlet dövizleri karşısında değer kaybettirilmesine denilmektedir. Bu yöntem başka devletler tarafından ülke ekonomisine dışarıdan yapılabilen müdahaledir.
Devalüasyonun Sebepleri
Kendi para biriminde değer kaybı yaşandıkça diğer ülkelerin para birimlerinde değer artışını hiçbir ülke istememektedir. Ancak bazı durumlarda ekonominin toparlanması ve iyileştirilmesi adına zorunlu devalüasyonlar yapılabilmektedir.
- Ülke ekonomisinin dış ticaret dengesinde açık veriyor olmasından dolayı devalüasyon uygulanabilmektedir. İthalatın toplamı bir ekonomide, toplam ihracatın üzerine çıkıyorsa o ekonomide dış ticaret açığı vardır. Böyle bir durumda devalüasyon uygulanarak iç ticaretin azaltılarak dış ticaretin arttırılması amaçlanır.
- Ülkenin para biriminin değerinin diğer dövizler karşısında azalması ile satın alma gücünün zayıflaması ve ithal malların fiyatı alım yapması istenilen ülke için artmış olmaktadır. Bu sayede ülkenin dış ülkelere ihraç etmesi gereken ürünlerde fiyat düşmüş olacaktır. Bu sayede ihracat gelirlerindeki yükseliş olurken ithalat giderlerinde ise düşüş meydana gelcek ve bütçede denge sağlanmaya çalışılacaktır.
Tarihte Devalüasyon
Eski Roma ve Yunan’larda devalüasyon uygulaması paranın temsil etmiş olduğu maden miktarındaki azaltma yoluyla gerçekleştirilmekte idi. Belirli miktarlarda basılan sikkelerde altın ve gümüş miktarının düşürülmesiyle uygulanmaktaydı. 19. yy. da kağıt paranın artması ile meydana gelen enflasyonda iç fiyatlarda gerçekleşen artışta ve banknotlardaki tahvil kabiliyetinin yok edilmesiyle para değerinde düşüşe sebep olmuştur. Bu yolla milli para birimin karşılığı olarak kabul edilmekte olan altın miktarında düşüş yapılmış ve kambiyo kurları bu sisteme göre ayarlanmıştır.