Hareketsiz yaşam, modern toplumlar için en önemli sorunların başında yer almakta ve yalnızca yetişkinler için değil, çocuk ve gençler için de ciddi bir sağlık riski oluşturmaktadır. Fiziksel hareketsizlik, dünya genelinde ölüme neden olan risk faktörleri sıralamasında obezitenin de önünde dördüncü sırada yer almaktadır. Meme ve kolon kanserlerinin yaklaşık yüzde 21-25’inin, diyabetin yüzde 27’sinin ve iskemik kalp hastalığının yüzde 30’unun ana nedeninin fiziksel hareketsizlik olduğu tahmin edilmektedir.
Bakanlığımızca gerçekleştirilen Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması ön sonuçlarına göre; sağlık için fiziksel aktivite önerilerini karşılamayanların sıklığı 19 yaş ve üzeri bireylerde yüzde 37,6’dır. Öte yandan, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ile birlikte yürütülen Türkiye Çocukluk Çağı Şişmanlık Araştırması sonuçlarına bakıldığında; çocukların yüzde 9,5’i hafta içi hiç oyun oynamamakta, yüzde 19,9’u günde bir saatten az ve yüzde 29,7’si günde bir saat oyun oynamaktadırlar. Çocuklarımızın yüzde 42,5’i günde bir saat, yüzde 23,5’i iki saat ve yüzde 12,7’si üç saat ve üzerinde televizyon seyretmekte veya bilgisayarda zaman geçirmektedir.
Günlük yaşamı mümkün olduğunca hareketli geçirmek ve düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı bir yaşamın ilk adımıdır. Sağlığın korunması ve geliştirilmesi için haftanın 5 günü 30’ar dakikalık orta şiddette bir egzersiz yetişkinler açısından yeterlidir. 1-4 yaş arası çocuklar, gün içinde orta-yüksek şiddette toplam 180 dakikalık fiziksel aktivite yapmalıdırlar. 5-18 yaş arasındaki çocuk ve ergenler için ise, günde 60 dakika, yine orta ve yüksek şiddette aktiviteler önerilmektedir. Hızlı yürümek, düşük tempolu koşular, merdiven çıkmak, ip atlamak, yüzmek, masa tenisi oynamak, yavaş tempoda bisiklet sürmek vb. orta şiddetli aktivite örnekleridir. Tempolu koşu, basketbol, futbol, voleybol, hentbol ve tenis oynamak, vb. ise yüksek şiddetli aktiviteler arasındadır.
Fiziksel aktivitenin arttırılması sadece bireysel değil toplum tabanlı, çok sektörlü ve kültürel bir yaklaşım gerektirmektedir. Hareketli yaşam; bireylerin fiziksel ve ruhsal sağlığının geliştirilmesine katkı sağlayacağı gibi, toplum refahını teşvik ederek gelecek nesillere yönelik önemli bir yatırım olacaktır.
10 Mayıs “Sağlık için Hareket Et Günü” kutlu olsun.
Dr. Fahrettin KOCA
T.C. Sağlık Bakanı