Deride 1 cm’den büyük deri altı kanamaları görmeye bilindiği gibi ekimoz yani morluk denir. Morarma, travmatik veya çok küçük olsun, bu bozukluğun bir belirtisi olabilir. Deride kendiliğinden oluşan morluklar göz ardı edilmemeli ve ileride olası ciddi hastalıkları önlemek için bir uzmana danışılması önemlidir. Bu makalemizde “Vücutta morarmalar neye işaret eder?” sorusuna yanıt vereceğiz.
Ciltte Morarma Nedir?
Morarma ya da bere olarak bilinen tıp dilinde ekimoz olarak adlandırılan cilt yüzeyinin mor renk alması, cilt altındaki kılcal yapıların darbe ve darbelerden dolayı hasar görmesi olarak tanımlanabilir.
Deri yüzeyinden çıplak gözle görülebilen morluklar, deri altındaki hasarlı kılcal damarlardan kan sızması ve doku üzerinde birikmeleri nedeniyle farklı renk ve şekillerde ortaya çıkabilir. Bir darbe veya travma nedeniyle kılcal damarlardan vücut dokularına sızan kanın oksijenlenmesi giderek azalır, bu nedenle başlangıçta mor olan morluk zamanla kahverengiye ve sonunda yeşile döner. 18 güne kadar iyileşen morluklar ilk dönemde ağrıya neden olabilir. Ağrı ve karıncalanma hissi, özellikle dokunulduğunda zamanla fark edilmez hale gelir.
Çarpma ve darbelerden kaynaklanan morluklar çok normal bir durum olsa da bazı durumlarda bu faktörlerin dışında morluklar oluşabilmektedir. Birçok farklı sağlık sorununa bağlı travmatik olmayan morluklar fark edilirse kişinin sağlık kontrolünden geçmesi gerekir. Böylece vücutta açıklanamayan morluklara neden olan hastalığın nedeni araştırılabilir ve uygun tedavi ile altta yatan hastalık tedavi edilebilir.
Darbe Dışında Oluşan Morarmalar Neye İşarettir?
Aşırı Alkol Tüketimi
Aşırı alkol tüketiminin birçok zararının yanı sıra kemik iliği üzerinde toksik etkileri de bulunmaktadır. Kemik iliğinde trombosit adı verilen kan pıhtılaşma hücrelerinin üretimini bozarak morarmaya neden olabilir. Aşırı alkol, kanın pıhtılaşmasını sağlayan proteinlerin üretim merkezi olan karaciğere zarar verebilir. Siroz gibi ileri evre karaciğer hasarında pıhtılaşma proteinlerinin üretimi bozularak morarma ve kanamaya neden olabilir.
Kan Hastalıkları
Ciltte morarmaların en önemli nedenlerinden biri kan hastalıklarıdır. Kan pıhtılaşma bozukluğu nedeniyle morarma oluşabilir. Pıhtılaşma bozuklukları, trombosit adı verilen kan pıhtılaşma hücrelerinin azalması veya işlev bozukluğunun yanı sıra vücutta kanın pıhtılaşmasını sağlayan bazı proteinlerin eksikliğinden kaynaklanabilir. Bunu tespit etmek için bazı testler gerekebilir. Buna ek olarak bazı lösemiler, lenf nodu tümörleri veya kemik iliği kanserleri de morarmaya neden olabilir. Bu durumlarda ciltte kolay morarma, diş eti kanaması, burun kanaması veya başka herhangi bir bölgede kanama meydana gelebilir. Nedensiz burun kanamanız, fırçalama sonrası aşırı diş eti kanamanız veya küçük kesik veya sıyrıklardan kaynaklanan çok şiddetli ve uzun süreli kanamanız varsa mutlaka doktorunuza görünmelisiniz.
Fazla Egzersiz Yapma
Egzersiz sırasında aşırı kas eforu, kan damarlarının sızmasına ve cilt altında kanamaya neden olabilir. Hafif egzersiz veya 30 dakikalık yürüyüş sırasında bu durum görülmezken, ağırlık kaldırarak veya maraton koşarak egzersiz yapan kişilerde ortaya çıkabilir. Aşırı egzersiz sonrası morarma; istirahat, buz veya morluk bölgesine baskı yapmak, morarmış kol ve bacağı oturma pozisyonunun üzerinde tutmak çözüm olabilir.
Yaşlılık
Morluklar genç yaşta görülmez ve yaşlandıkça daha fazla ortaya çıkabilir. Yaşla birlikte cilt incelmeye başlar. İncelmiş cilt koruyucu etkisini kaybeder ve şoka karşı tampon görevi görür. Bununla birlikte, yaşlanma kan damarlarının daha kırılgan hale gelmesine neden olarak daha kolay morarmalara neden olabilir.
Fazla Güneşlenme
Fazla güneşlenme cildi ve altındaki küçük kan damarlarını zayıflattığı için morarmaya neden olabilir. Güneşten kaynaklanan morluklar diğer morluklardan biraz farklıdır. Tramvalara veya darbelere bağlı olmayan güneş kaynaklı morarmalar, dokunmada hassasiyet ve ağrıya neden olabilir. Güneş morarmalarının iyileşmesi uzun zaman alır ve genellikle el, kol ve sırt bölgesinde görülür.
Kullanılan İlaçlar
Aspirin veya herhangi bir kan sulandırıcı kullanan kişilerde morarma olabilir. Birçok ilaç, özellikle kan sulandırıcılar, kolay morarmalara neden olabilir. Depresyon tedavisinde kullanılan antidepresanlar ve steroidler (genellikle kortizon olarak adlandırılır) morarmaya neden olabilir. Balık yağı ve çinko gibi bazı gıda takviyeleri de trombosit adı verilen kan pıhtılaşma hücrelerinin işlevini azaltarak veya bozarak ciltte morarmalara neden olabilir. İlaç kullanan kişilerin cildinde morluklar görüldüğünde, ilacı bırakmaktansa doktora başvurmaları daha sağlıklıdır.
C Vitamini Eksikliği
Dengeli beslenen kişilerde vitamin eksiklikleri görülmese de ileri yaşlarda ve aşırı sigara içenlerde vitamin eksikliği görülebilir. C vitamini, cilt, bağ ve kemik oluşumu için gerekli olan ve vücuttaki “kollajen” adı verilen bir proteinin seviyelerinin korunmasından sorumludur. Düşük C vitamini durumlarında kolay morarma ve diş eti kanamaları görülebilir.