Trump yönetimi, uluslararası insan hakları gözlemcileriyle ilişki kurmayı reddettiği için ABD’deki olası ihlalleri denetlemekten, polis vahşetinden ve idamlardan sınırdaki göçmen çocukların kötüye kullanılmasına kadar ateş altında.
ABD’nin geçen yıl Birleşmiş Milletler insan hakları konseyinden çekilmesinin ardından, hükümetleri insan haklarını korumak için tasarlanan yerleşik sistemlerin sanal boykotuna itiraz eden örgütlerden protestolar yağdı. Washington, resmi şikayetleri monitörlerden kaldırmak, insan hakları organlarına zarar vermek ve yetkilileri ABD topraklarına ayak basmaları halinde kovuşturma yapmakla suçlamakla suçlanıyor.
En son kınama, Cenevre’deki İnsan Hakları Konseyi’ne (İHM) itiraz değerlendirmesi yapan Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği’nden (ACLU) geldi. ACLU, geçtiğimiz yıl boyunca Trump yönetiminin, insan hakları ihlallerini izlemek ve raporlamak için atanan bağımsız uzmanlarla ilişkilerin açık bir şekilde kopması dahil olmak üzere insan hakları organlarına karşı düşmanlığını artırdığını belirtti.
İnsan hakları direktörü Jamil Dakwar tarafından sunulan ACLU açıklaması, Trump’a göre ABD’nin BM uzmanlarına ülkeyi rutin gözetimin bir parçası olarak ziyaret etme davetini vermediğini belirtti. BM göçmenlerin insan hakları konusunda uzmanının, belgesiz göçmenlerin muamele edilmesinin ciddi biçimde kötüleşmesi durumunda boşa gitmemesi halinde ABD-Meksika sınırını ziyaret etmesine sürekli olarak izin verildiğini belirtti.
Ocak ayında, Guardian, ABD hükümetinin, dünya sahnesinde iyi uygulamaların bir işareti olarak duran ulusları tehdit eden bir hareketle, denenmiş ve test edilmiş uluslararası prosedürlerle işbirliği yapmaktan vazgeçtiğini açıkladı. Bu noktada, dışişleri bakanlığı, BM’nin Amerika’nın uluslararası hukuka adanmışlığı ile ilgili temel soruları gündeme getirmesini izleyen 13 şikayete yanıt vermedi.
Birleşmiş Milletler’den özel raportör denilen cevapsız taleplerin sayısı 22’ye yükseldi. Herhangi bir Trump görevlisinden cevap alan son talep geçen yıl Mayıs’ta gerçekleşti.
ABD’nin insan hakları topluluğu ile olan ilişkilerinde ürperti, Amerikan değerlerine ihanet ettiği için yaygın olarak kınandı. Ayrıca, Suudi Arabistan ve Kuzey Kore gibi rejimlerin uluslararası normları aşma konusunda cesaret verici bir potansiyel olduğu da görülüyor.
Dışişleri Bakanlığı Guardian’a ABD’nin dünyanın dört bir yanındaki insan haklarının desteklenmesi ve savunulması konusunda kararlı olduğunu iddia etti, ancak ABD’nin kendisini sorumlu tutma girişimlerine düşman olduğu iddiasıyla ilgili yorum yapmaktan kaçındı. Guardian’a yapılan açıklamada, bir basın sözcüsü yalnızca diğer ülkelerin standartlarına atıfta bulundu.
ABD’nin BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği’nin çalışmalarına devam ettiğini ve yaptığı açıklamada, İran ve DPRK Kuzey Kore’de de dahil olmak üzere en ağır insan hakları ortamlarının aydınlatılmasında etkili olduğu kanıtlanmış olan bu özel prosedür ve görevleri güçlü bir şekilde desteklediğini belirtti.
Dünyanın en saygın insan hakları uzmanlarından bazılarına verilen soğuk omuz, ABD için olağanüstü bir dönüşe işaret ediyor. ABD, 1945’te New York’ta bulunan BM’nin yaratılışının merkezinde bulunuyordu.
Dışişleri bakanlığına en son cevaplanmayan şikayetlerden biri, 7 Mart’ta BM göçmenlerin insan haklarını izleyen Felipe Gonzlez Morales tarafından yapıldı. Resmi bir mektupta, sığınma başvurularının işleme alınmasını beklemek için göçmenleri Meksika’ya geri göndermesi nedeniyle Ocak ayından bu yana Trump yönetimleri politikasına güçlü bir dilde itiraz etti.
Gonzlez, yaklaşımın toplu ihraca yol açtığı konusunda uyardı. Korunmasız kişilerin menşe ülkelerine tehlikeyle karşı karşıya kalmalarına yol açarken hem ABD hem de uluslararası hukuka aykırı olabilir.
Bu göçmenlerin korunma sorumluluğunu Meksika makamlarına, getirilmekten korunmalarına ilişkin olarak hiçbir garanti vermeden, uluslararası yükümlülüklerin hem ruhuna hem de mektubuna meydan okuduğunu belirtti.
ACLU, değerlendirmesinde, Trump yönetiminin artık kilit uluslararası kuruluşlarla işbirliği yapmadığı birçok sorunlu yolu belirtiyor:
BM, ırksal ayrımcılığın ortadan kaldırılması komitesi (Kasım 2017’den sonraki rapor) ve BM işkenceye karşı komitesi (Kasım 2018’den bu yana rapor) olmak üzere iki önemli antlaşma organına rutin raporlar sunmakta başarısız oldu.
ABD, Amerika Birleşik Devletleri’nin üyesi olduğu Amerika’da önde gelen bir ışık olan Amerika İnsan Hakları Komisyonu’nun finansmanını kısıtlıyor.
Trumps ulusal güvenlik danışmanı John Bolton, Afganistan ve diğer ihtilaflardan kaynaklanan ABD vatandaşlarına karşı dava açtıkları takdirde Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICC) yetkililerini kovuşturma ile tehdit etti. Cuma günü, devlet sekreteri Mike Pompeo, Boltons tehdidini takip ederek ABD kuvvetlerini soruşturmaya katılan ICC personelinin vizelerinin iptal edileceğini veya reddedileceğini açıkladı.
ACLU, bu meselelerin ABD’nin insan haklarına bağlılığı ve uluslararası hukukun üstünlüğü konusundaki ciddi kaygıları artırdığını belirtti.
ACLU’lar ABD’nin yeniden katılım çağrısında bulunmak için önde gelen insan hakları kurumlarından gelen bir koroya katkıda bulunuyor. Ocak ayında Uluslararası Af Örgütü ABD ve Uluslararası İnsan Hakları da dahil olmak üzere bir STK ittifakı, BM uzmanlarından gelen resmi sorulara cevap verilmemesi üzerine Pompeo’ya yazdı.
Bu politika, ABD’nin yurtdışındaki etkisini önemli ölçüde sınırlandıracak, uluslararası insan hakları araştırmalarını reddetmek için elverişli bir bahane ile baskıcı rejimler sağlayacak ve nihayetinde dünyayı daha kanunsuz ve tehlikeli bir yer haline getirmeye yardımcı olacaklarını yazdı.
24. 000’den fazla avukattan oluşan bağımsız bir kuruluş olan New York Barosu, Pompeo’ya radyo sessizliği ile ilgili endişelerini dile getirerek yazdı.
Bu, en güçlü uluslararası incelemeyi gerektiren baskıcı rejimlerin, ABD’deki uluslararası gözlemcileri uzak tutmak için bir mazeret olarak gösterilebileceğini belirtti.