Üçüncü dalga deneyi , 1967 yılında California Cubberley Lisesi’nde dünya tarihini konu alan bir derste 4 günde gerçekleştirilmiş ve sonlandırılmak zorunda kalınmış sosyal psikoloji deneyidir. Nazi Almanyası’nı öğrencilere daha iyi anlatmak isteyen öğretmen Ron Jones demokratik toplumların bile otokrasiye meyilli olduklarını kanıtlamıştır.
Deneyin ilk günü öğretmen kendi otokratik düzenini kurmak için bazı kurallar koymuştur. Öğrenciler ders zilinden sonra 30 saniye içinde hazır olmalıdırlar ve derste söz almadan önce izin istemeleri gerekmekte konuşurken ayağa kalkmak zorundadırlar ve cümlelerini Bay Jones diye bitirmeleri gerekmektedir. ( Bu kurallar bizim için normal gelse de 1960’larda ne Amerikada ne de Avrupada böyle bir kural bulunmamaktaydı )
Deneyin 2. gününde öğretmen sınıfa onların diğer sınıflardan özel olduklarını söylemiştir. Öğrencilerde ayrı bir grup bilinci oluşması için onlara “Üçüncü Dalga” adını vermiştir. Öğrencilere birbirlerine ve kendine karşı özel bir hareketle selamlamalarını istemiş ve onlara Nazi selamını öğretmiştir. Bu kural sadece sınıfta değil dışarıda dahi birbirlerini bu şekilde selamlamalarını emretmiştir. Tüm öğrenciler bu kurala büyük bir özen göstermişler ve severek hepsi bu selamı vermişlerdir.
Deneyin 3. gününde ise deney tüm okula yayılmış derse giderek ilgi artmış ve öğrenciler ilk defa bir dersten bir şey öğrendiklerin, belirtmişler. 30 öğrenciyle başlayan deney 3. günün sonunda yaklaşık 200 kişiye ulaşmıştır. Öğrenciler kendilerine bir üye kartı ve birde logo tasarlamışlardır. Grup üyesi olmayan öğrenciler hor görülmüş ve aralarına almamışlardır.
Deneyin 4. gününde öğretmen deneyin çok ileri gittiğini fark edip deneyi sonlandırmıştır.
O dönemde bu deneyi anlatan bir öğrenci gazetesi dışında başka bir yazılı ve görsel kaynak yoktur. Daha sonra bu deneye katılan öğrencilerin anılarına başvurulmuştur ve bunun sonucunda Lesson Plan: The Story of the Third Wave adlı belgesel film ortaya çıkmıştır belgeselin anlatıcıları Stanford Hapishane Deneyi’ni gerçekleştiren psikolog Philip Zimbardo ve deneyi yapan öğretmen Ron Jones’tur. Deneye katılan birçok öğrencide belgeselde yer almaktadır.
Deneyi konu alan 1981 yılında yazılmış olan The Wave adlı bir kitap vardır ve bu kitabı konu alan 2008 yapımı Die Welle isimli Alman filmi mevcuttur. Bu film her ne kadar deneyden biraz uzaklaşmış olsada ve deneyin gerçek sonlanış şekliyle filmdeki aynı olmamasına rağmen bu film bu konuyu anlayabilmeniz için çok değerli bir kaynaktır. Die Welle isimli filmi eğer mümkünse Almanca izlemenizi tavsiye ederiz film başladıktan yarım saat sonra “ links rechts” diye sınıfla birlikte tempo tutarsanız kendinize şaşırmayın.
Latest posts by İsmail KIYICI (see all)
- Kuantum Elektroniği İle Üretilmiş Dünyanın En Küçük Metal Transistörü - 14 Ocak 2019
- Laboratuvarda Yetiştirilen “Mini Beyinler” - 20 Aralık 2018
- 2018 Nobel Fizik Ödülünü Kazananlar Belli Oldu - 2 Ekim 2018
- Android Akıllı Telefon Programsız Hızlandırma - 6 Ağustos 2018
- Facebook Messenger Kullanmadan Mesajlaşma - 23 Temmuz 2018