Motor Yatak Sesi
Motor Yatak Sesi Nasıl Kesilir? Araç kullanıcılarının sıklıkla karşılaştığı bir başka sorundur. Bu yazımızda Motor Yatak Sesi hakkında detaylı bilgi vermekle birlikte, Motorda Yatak Sesi Nedir? Motor Yatak Sesi Nasıl Kesilir? Masrafı? Motor Yatak Sesi Nasıl Anlaşılır? Nasıl Giderilir? Motor Yatak Sesini Kesen Yağ! Motor Yatağından Ses Gelmesi durumunda yapılacaklara dair bilgileri de, daha kapsamlı sizlere aktarmaya çalışacağız.
Pistonlardan gelen kuvvetin, krank miline aktarılmasında kullanılan parçalardan sonuncusu kol yataklarıdır. (Daha fazlası için kol burcu sayfasına göz atabilirsiniz.) Bu nedenle, yüksek kuvvete maruz kalan piston kol yatakları, aşınma gibi fiziksel ve mekanik yıpranmaların yaşandığı ilk yer olacaktır.
Aşınan motor yatakları; ölçünün değişerek bolalmasına, motor yatak sesinin artmasına ve insanı rahatsız edecek düzeylere ulaşmasına neden olacaktır. Peki, asıl soruya gelelim!
Motor Yatak Sesi Nedir?
İstenilen düzeyde yağlamanın yapılamadığı ya da komple yağsız kalan motorlarda yatak sarması denilen mekanik arızalar oluşur. Bu arızalar nedeni ile motor normalden farklı bir ses çıkarmaya başlar.
Normalüstü bu sesler motor yatak sesi olarak tanımlanabilir. Sesi dinlemek isteyen arkadaşlar YouTube adresinden yararlanabilirler.
Motor Yatak Sesi Nasıl Anlaşılır?
Motorda yatak sesi çok önem arz eden bir husustur. Motordan yatak sesi gelmesi durumu, ihmal edilirse pistonun kol çıkartması kaçınılmazdır.
Bir motor yağsız kalıp yatak sarmışsa, motor yatak sesi değişir ve kulağı rahatsız edici düzeyde “tak tak” şeklinde metalin taşa vurulması şeklinde sesler duyulur. Gaz pedalına bastıkça sesin şiddeti daha da artar. Ayrıca motorun ısınması ile birlikte motor yatak sesi yine aynı şekilde daha da artacaktır.
Yüksek kilometre yapmış motorlarda “inceden lıkırtı sesi” duyulabilir. Bu şekilde duyulan motor yatak sesi motor yataklarının kullanım süresinin tamamlanmak üzere olduğunu gösterir.
Yatak saran motorda yapılabilecek tek şey; motorun rektefiye edilerek, motor yataklarının ve ilgili parçaların yenilenmesidir.
Motor Yatağından Ses Gelmesi
Motor yatağından ses gelmesi birkaç nedene bağlı olup, bunlar aşağıdaki gibi sıralanabilir:
#1 Aracınızı tanımadan rastgele alınan motor yağları, motor yatak sesi olarak size geri dönecektir. Aracının eski nesil mi, yoksa yeni nesil mi olduğuna bakmadan; yaşadığınız yerin iklim koşulları, araç yaşı ve kilometresine bakmadan gelişigüzel motor yağı değişimi yaptırmak size ve araç motorunuza zarar verecektir.
#2 Yağ pompasında oluşan arızalanma, yağ basıncını düşürerek motor yataklarına gelen yağın ya az olmasına ya da tamamıyla yatakların yağsız kalmasına neden olur. Yağlamanın ve soğutmanın tam manasıyla yapılamadığı yataklar ise çok hızlı bir şekilde deforme olup (sürtünme-ısınma-aşınma), motor yatak sarması şeklinde bir sorun olarak karşımıza çıkar.
Motor Yatak Sesi “tak tak”
Maliyeti düşürmek için tercih edilen 20W/50 gibi kalın yağlar soğukta daha hızlı donar ve buda istenmeyen sonuçların başlangıcı olabilir!
Araçta ilk marşa basmayla birlikte motor yataklarına yağ ulaşmaz ve yataklar yağsız kalır, daha sonra zorlamaya devam edilmesiyle motor yatakları sarabilir! Karşınıza çıkacak şeyse: motor yatak sesi olan “tak tak” olacaktır.
Motor Yatak Sesi Nasıl Kesilir?
Kullanılan motor yağı kalitesi ve yağlama donanımları kontrol edilmelidir. Kontrol sonrası ihtiyaç varsa gerekli yenilemeler yapılmalıdır. Yenilemeyle birlikte motor yatak sesi kaybolmuşsa sorun yok demektir.
Yok, halen motor yatak sesi geliyorsa; duyulan sesler motor yağı ve yağ pompasından kaynaklanan aşınmayla birlikte oluşan motor yatak sarmasına bağlı motor yatak sesleri olabilir.
Bu durumda motor blok açılarak motor yatakları incelenir, yatakların sarıp sarmadığına dair karar verilir. Yataklar sardıysa rektefiye işlemlerine başlanır. Rektefiye ile birlikte motor yatak sesine son verilip, kesin çözüm üretilmiş olur.
Peki, yataklar sarmadıysa eğer, motor yataklarından gelen seslerin nedeni ne olabilir?
Şimdi buraya DİKKAT! Motor yatak sesi başka bir konu, motordan gelen vuruntu sesi başka bir konu olup, iki konu arasındaki farklılığın net anlaşılması adına “motor yatak vurma belirtileri” başlıklı yazımızı da okumanızı önemle tavsiye ederim. Böylelikle taşlar yerine oturacaktır.
Motor Yatak Sesini Kesen Yağ
Motor yatak sesini kesen yağ var mıdır? sorusuna verilecek;
Birinci Cevap: YOKTUR! Aslında motor yatak sesini kesen yağ diye bir bilgi olsa da, bu bilginin yanlış olduğunu söyleyebiliriz.
Çünkü bilinen bu bilgi motor yatak sesini kesmek için değil, kalın yağ kullanılarak, sadece motor yatak vuruntusunun çok ince olduğu motorlarda vuruntu sesi için denenmektedir. Bu uygulama ise bir ihtimal fayda sağlayabilir. Bu ihtimalin %5’in altında olduğu da unutulmamalıdır.
İkinci Cevap: VARDIR! Aracınızı üreten otomobil markasının, aracınız için kullanılmasını önerdiği motor yağının dışında farklı bir motor yağı kullanıyorsanız eğer, hemen bundan vaz geçmelisiniz.
Araç kataloglarında bahsi geçen motor yağını kullanmaya başlayarak motor yatak sesini kesen hamleyi yapmış olabilirsiniz.
Tavsiye edilen motor yağı kullanımıyla birlikte aracınızın çekiş performansı da değişecektir. Kulaktan dolma bilgilerle rastgele motor yağı kullanımından kaçının.
Sizin aracınız için kullanılacak en iyi yağ şudur demek mümkün değil. Söylenebilecek birkaç ince ayrıntı size ışık tutacaktır:
- Aracınızda kullanacağınız en iyi yağ; araç motorunuza en uygun viskozitedeki (dirençteki) yağdır. (Her otomobil üreticisi, ürettiği araç için kullanılması gereken motor yağı hakkında kataloglarında bilgilendirme yapmıştır.)
- İnce yağ daha iyidir, gibi bir genelleme kabul edilemez ve yanlıştır.
- Arabanızın yaşı, kilometresi (km) ve yaşadığınız bölgenin iklim değerleri (soğuk ya da sıcak olması) motor yağı tercihinizi belirlemelidir.
Şimdide motor yağı hakkında bilinmeyenler hakkında biraz açıklamada bulunalım. Zira o kadar motor yağının önemi ve fonksiyonuna vurgu yapıyoruz. O yüzden motor yağı nedir? Ne değildir! biraz daha bilgi sahibi olmakta yarar var.
Motorlarda yağlamanın hızlı olması istenir. Araç motorları genellikle eski nesil ve yeni nesil diye kategorize edilir. Yeni nesil araçlarda ince yağ denilen 5W/30, 5W/40, 10W/40 gibi numaralı yağlar önerilir genelde. Eski nesil araçlarda ise kalın yağ denilen 20W/50 gibi yağ kullanımı yaygındır.
Yeni nesil araçlarda 10W/40 numaralı yağdan yukarısının kullanımı önerilmez pek. Ancak bu durumun istisnası oluşmaya başladı. Şöyle ki; yeni nesil yüksek performanslı pek çok araçta 10W/60 gibi kalın yağ kullanımı her geçen gün yaygınlaşmakta.
Peki, motor yağlarının üzerinde yazan rakam ve harfler ne anlama geliyor?
Motor yağları üç başlıkta tanımlanabilir:
1. Yazlık yağlar: SAE (Societyof Automotive Engineers) 10, SAE 20 vs.
2. Kışlık yağlar: SAE 5W, SAE 10W vs. W harfi motor yağının kışlık yağ olduğunu simgeler. W harfi İngilizce kış (winter) kelimesinin baş harfidir.
3. Dört mevsim yağlar: SAE 20W/50 vs. Bulunduğu mevsim özelliğini gösterse de tam olarak ne kışlık ne de yazlık yağ özelliğini taşırlar.
Örnekle detaylandıralım hemen:
SAE 5W/30 dört mevsim motor yağı. Motor yağı; artan sıcaklıkla incelen, azalan sıcaklıkla da kalınlaşan akışkan madendir. Motor yağı hakkında ayrıntılı bilgi için Vikipedi adresine göz atabilirsiniz.
Aşağıdaki tabloda -35°C ile +50°C aralığında ortam sıcaklık değerleri grafik halinde sunulmuştur.
Verilen rakamlar 365 gün boyunca kaydedilen gece/gündüz ortam sıcaklıkları değerleridir.
Tablodan SAE 5W/30 motor yağına ait verileri incelediğimizde -30°C ile +35°C sıcaklıkta inceliğini koruduğunu görüyoruz.
Yani anlatmak istediğim; ortam sıcaklığı -30°C bile olsa, motor ilk marşa basmayla birlikte çalışarak tek seferde motor yağının ilgili motor parçalarına ulaşmasını sağlar.
Ayrıca bizi ilgilendiren kısmıyla fiziksel aşınmalarla birlikte yağsız kalan motor yataklarının, yatak sarması ihtimalinin ortadan kalkmasını sağlamış olur.
Motordan gelen vuruntu sesi konusu çok daha detaya inilerek sizler için kaleme alınmıştır. Motor yatak vurma belirtileri başlıklı yazımızı okumanızı önemle ve ısrarla öneririm.