Bilim ve teknolojinin son surat ilerlediği çağımızda insanlığı bekleyen önemli sorunların başında kullanılabilir su kaynaklarının yetersizliği geliyor. İleride ortaya çıkması muhtemel enerji sorununu çözmek için fosil enerji kaynakları yerine yenilenebilir alternatif enerji kaynakları kullanılabilir, ancak suyun yerine kullanılabilecek alternatif bir madde yoktur. Bu nedenle İçme suyu kaynaklarının giderek tükendiği günümüz koşullarında, suyun ne kadar önemli olduğunun bilincindeyiz.
Vücudunun büyük bölümü su olan insan için su tüketiminin yeterli olması oldukça önem taşımaktadır. Bir insanın günde içmesi gereken su miktarı en az 2 litredir. Ancak içilen suyun miktarı kadar, suyun kaliteli, temiz ve sağlıklı olması da insan hayatı için önem taşımaktadır. O yüzden tüm gelişmiş toplumlarda her insanın kolaylıkla ulaşabileceği şehir şebeke suyunun temiz, güvenilir ve sağlıklı olması gerekir.
Şebeke suyu kalitesinin yetersiz kaldığı günümüz koşullarında bazı şebeke sularında bulunan klor, arsenik, demir, kurşun, bakır, mangan, kum gibi çeşitli kirleticiler ve mikroorganizmalar yaşam kaynağımız olan suyu sağlıksız hale getirmektedir. Bu nedenle içme suları belli periyotlarda “İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğe” uygunluk açısından analiz edilmektedir.
Temiz içme suyuna ulaşmanın ucuz yolu olarak ise pek çok kişinin başvurduğu çözüm su arıtma cihazlarıdır. İçme suyu arıtma sistemleri suyu tüm zararlı maddelerden arındırmaktadır. Elde edilen suda herhangi bir mikroorganizma bulunması riski de bulunmamaktadır. Ayrıca İçme suyunun görünüm, tat ve kokusunu olumsuz etkileyen tüm kirleticilerden arındıran içme suyu arıtma sistemleri çok aşamalı filtrasyon teknolojisi ile lezzetli, berrak, kokusuz ve taze içme suyunu size en yakın kaynaktan yani musluğunuzdan elde etme imkanı sağlar. Fakat temiz su elde etmek amacıyla kullanılan su arıtma cihazları sağlığımız için sakıncalı olabilir mi? Su masrafından tasarruf etmek isteyen, damacanaların sağlığa zararlı olduğunu düşünenler içme suyu arıtma cihazlarına başvuruyorlar. Ama arıtılmış su için “Gönül rahatlığıyla tüketin” denilebilir mi?
Arıtılmış su ile damacana doğal kaynak suyunu sağlık açısından kıyasladığımızda arıtılmış suyun ambalajlı doğal mineralli ve kaynak sudan daha sağlıklı, güvenli olduğunu iddia etmek mümkün değil. Su arıtma cihazlarındaki arıtma yöntem ve teknikleri sudaki zararlı kimyasal ve mikrobiyolojik bileşenleri arıtırken, sağlık için yararlı ve gerekli olan tüm mineral ve bileşenleri de sudan uzaklaştırıyor. Sonuçta elde edilen saf su niteliğinde neredeyse sıfır mineral içeren bir yapay su haline geliyor. Ayrıca ev tipi bireysel arıtma cihazlarında kullanılan ve su ile temas eden filtre, süzgeç, arıtım haznesi, pompa gibi aksamlar zamanında ve uygun şekilde bakıma alınmaz ve uygun zamanda değiştirilmezse arıtılan suyun kimyasal ve mikrobiyolojik kirlenmesine sebep olarak sağlık riski oluşturabiliyor.
Uzun süre arıtılmış su tüketenlerde karşılaşılan sağlık problemleri oluyor mu?
Arıtılarak kullanılan suların tüketilmesinin düşünüldüğü gibi sağlıklı olmadığıyla ilgili kanıtlar artıyor. Özellikle mineral eksikliğine bağlı bazı sağlık sorunları bu tür arıtılmış suları uzun süre tüketenlerde ortaya çıkıyor. Su arıtma cihazları sudaki zararlı kimyasal ve mikrobiyolojik içerikleri filtrelerken, sağlıklı vücut işlevleri için gerekli olan suda çözünmüş bulunan belli başlı mineralleri de sudan uzaklaştırıyor.
Vücudun birçok temel fizyolojik işlevi için gerekli olan kalsiyum, magnezyum, sodyum, klorür, bikarbonat ve sülfat gibi önemli bileşen ve minerallerin günlük beslenmede yeterli düzeylerde alınmasında gün boyu tüketilen doğal mineralli ve kaynak sularının yararlı olduğu artık bilimsel bir gerçek. Oysa yetersiz mineralli veya mineralsiz arıtılmış suların içilmesinin orta ve uzun vadede sağlık problemleri oluşturabildiğini gösteren bilimsel çalışmalar mevcut. Vücudun elektrolit, sıvı, mineral ve pH dengesinde oluşan bozulmalar ise fizyolojik süreçleri olumsuz etkiliyor. Bu konuda yapılan çalışmalar arıtılmış su tüketiminin kalp, damar ve kemik sağlığı problemleri, hipertansiyon, okul çağındaki çocuklarda büyüme geriliği, diş çürükleri ve yetişkin nüfusta bazı kanser türlerine neden olabileceğini ortaya koyuyor.
Suyun arıtılmasında farklı yöntemler kullanılıyor. Evlerde kullanılan su arıtma cihazlarında ise su çoğunlukla bir filtreden geçirilerek içinde bulunan yabancı maddelerden arındırılıyor. Aktif karbon bu amaçla yaygın olarak kullanılan maddelerden biri. Cihazların en fazla kullanılan modelleri ise tezgah altı, musluğun uç kısmına takılan aparat ve son dönemlerde popüler olan sürahi formunda olanları. Peki en iyi kalitede sağlıklı içme suyunu evinizde ve işyerlerinizde sağlayacak sistem için su arıtma cihazlarının sahip olması gereken özellikler neler olmalıdır?
- Arıtma cihazının tüm malzemeleri ve kullanımını ilgilendiren en önemli özelliği kalitesidir. Su arıtma cihazlarında mutlaka teknik belge olarak ISO kalite belgelerine sahip olmalıdır.
- Ambalajlı olan sularda analiz değerleri açıkça ifade edilirken su arıtma cihazlarının ürettiği suyun laboratuvar sonuçlarının gösteren analiz belgesinin olmasına dikkat edilmelidir.
- NSF ve FDA onaylı membran filtrelere sahip olmalıdır.
- Su arıtma cihazı alacak olanların dikkat etmeleri gereken bir başka kriter ise atık suyu miktarı olmalıdır. Eğer iyi bir basınca sahip şebeke suyunuz varsa ya da ozmoz pompasına sahipseniz 1:1 civarında arıtılmış su elde edersiniz ama sadece su tankı kullanılıyorsanız 1 litre temiz su için yaklaşık 4 litre atık su elde etmiş olursunuz. Su sıcaklığı, su basıncı, suda bulunan kirletici miktarı ve türü gibi parametreler performans üzerinde bir etkiye sahip olacaktır. Kışın yaz aylarında olduğundan daha fazla atık ve daha az üretim yapacaktır. Bu noktada hiç atık su çıkarmayan su arıtma sistemleri de piyasa da bulunmaktadır.