Tayyip Erdoğan’ın Sisi karşıtlığı, Türkiye-Mısır arasındaki ulaştırma anlaşmasına da yansıdı. Yenilenmesi düşünülmeyen anlaşma nedeniyle Türkiye, hem ithalat hem de ihracat anlamında ciddi zarar görecek
CUMHURBAŞKANI Tayyip Erdoğan’ın Müslüman Kardeşler (İhvan) sevdası yüzünden ilişkilerin kopma noktasına geldiği Mısır, Türkiye açısından kritik önemdeki ulaştırma anlaşmasını yenilememe kararı aldı.
Erdoğan’ın, İhvancı Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’ye karşı patlak veren halk hareketini destekleyerek iktidara gelen Mısır lideri Abdülfettah Sisi’ye olan “alerjisi” Türkiye’yi özellikle petrol taşımacılığı ve Uzakdoğudan yaptığı ithalatta milyarlarca dolarlık faturayla burun buruna getirdi. Türkiye ile Mısır arasındaki ulaştırma anlaşmasının süresi, 22 Nisan’da dolacak. Anlaşmanın yenilenmemesi durumunda yıllık ortalama 500 milyon dolarlık ihracat gerçekleşemeyeceği gibi, Türkiye ithalatında da ulaştırma için fazladan para ödemek zorunda kalacak.
ÇİFT YÖNLÜ SIKINTI
Türkiye’nin önündeki bu ciddi faturaya karşın, AKP Hükümeti, anlaşmanın yenilenmesi ve Mısır ile ilişkilerin normalleşmesi için adım atmadı. Aydınlık’ın ulaştığı bilgilere göre, AKP geçen yıl iki ülke ilişkilerinin yeniden normalleştirilmesi için zemin yokladı. Yapılan temaslar sonucu, Kahire yönetimi özellikle Erdoğan’ın Sisi aleyhtarı söylemi bırakması, Mısır’ın yeni yönetimini “darbeci” olarak suçlamaktan vazgeçmesi ve ülke içindeki istikrarsızlığın nedeni olan İhvan-ı Müslimin’e verilen desteğin çekilmesi koşullarını ortaya koydu. AKP, koşulların kabul edilebilirliği üzerinde formül üretmeye çalışırken, Erdoğan’dan gelen, “Bu konuda geri adım atılmayacak” talimatı üzerine, yapılan çalışmalar da askıya alındı. Hatta Erdoğan, BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada doğrudan Sisi’yi hedef alınca, ipler yeniden kopma noktasına geldi. Mısır’ın anlaşmayı yenilememesi durumunda, Türkiye’nin hem ithalatı hem de ihracatı bundan ciddi anlamda zarar görecek. Türkiye’den Mısır üzerinden Suudi Arabistan’a, Körfez ülkelerine ve Orta Afrika’ya yapılan taşımalarda alternatif bir güzergah bulunmuyor.
MALİYET 3 KAT ARTACAK
Türkiye’nin tek alternatifi halen faaliyette olan Ro-Ro hattının devam etmesi olarak görülüyor. Suriye’de yaşanan sıkıntı nedeniyle 2012 yılında Türk TIR’larına bu ülkeden geçiş kapatılmış, bunun üzerine Ro-Ro gemileriyle Türkiye’den Mısır’a taşımacılık hattı devreye sokulmuştu. Mersin ve İskenderun limanlarından kalkan Ro-Ro gemileri, Mısır üzerinden karayoluyla Kızıldeniz’e, buradan Ro-Ro ile Suudi Arabistan’ın Duba Limanı’na geçiyordu. Ro-Ro gemilerinin, Süveyş Kanalı üzerinden geçmesi durumunda ise maliyet bir gemi için yaklaşık 3 kat artıp 300 bin dolara yükselecek.
GÜNLÜK 200 BİN DOLAR HARÇ
Sadece ihracat değil, ithalat da sıkıntıya girecek. Anlaşmanın yenilenmemesi durumunda, Türkiye’nin, Suudi Arabistan, İran ve Irak’tan yaptığı ham petrol ve Çin’den yaptığı, ara mal, yatırım ve tüketim malı ithalatının faturası önemli ölçüde kabaracak. Türkiye, sadece petrol ithalatında günlük 200 bin dolara yakın Mısır’a ek vergi ve harç ödemek zorunda kalacak.
xxxxx
Zirvede Türkiye’ye veto
Sinan Güzaltan / Kahire
Mısır Kalkınma Ekonomik Zirvesi’ne, 112 ülkeden 2 bine yakın temsilci, 30’a yakın devlet başkanı ve dünyanın dört bir yanından yatırımcılar davet edilirken, Türkiye ve Türk yatırımcılara davet gitmedi. Zirveye, ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, İngiltere Dışişleri Bakanı Philip Hammond da dâhil olmak üzere üst düzey yetkililer katıldı.
Mısır Yatırım Bakanı Eşref Salman, Reuters’e yaptığı açıklamada, “15-20 milyar dolara yakın” bir yatırım beklediklerini ifade etti. Salman, “tarım, inşaat ve enerji sektörlerine yönelik yatırımlar beklediklerini” belirtti.
Mısır Bayındırlık Bakanı Hüsam Moghazi’nin de Nil Nehri’nin çevresindeki tarımın geliştirilmesi konusunda AB yetkilileriyle görüştüğü öğrenildi.
Dünyanın dört bir yanından yatırımcıların davet edildiği Mısır Kalkınma Zirvesi’ne Katar davet edilirken, Türkiye, İran ve İsrail’e davet gitmediği bilgisi paylaşıldı. Mısır Ekonomi Bakanlığından yapılan açıklamada, “Mısır’a yatırım yapmak için uygun kıstaslara sahip olmayan devletler davet edilmedi” denildi.
İlgili Galeriler