Bugünkü konumuz ise kurumsal ilişkilerde yönetici ve personeli ile mesai arkadaşlarının birbirleriyle ilişkilerindeki fiziksel mesafe olacak. Çünkü iki kişi arasındaki fiziksel mesafe, taşıdığı anlam ve oluşturduğu duygu bakımından iletişimin seyrini belirlemektedir.
İş hayatında ve sosyal yaşamda mekân kullanımı önemlidir. Çünkü kişinin etrafında oluşan bir sanal daire vardır. İkili ilişkilerde 0-60 cm. arası "mahrem alan", 60-120 cm. arası "kişisel/samimi alan", 120-200 cm. arası "sosyal alan", iki metrenin üzerindeki mesafe de "genel ve topluma açık alan" olarak kabul edilir. Dolayısıyla sağlıklı bir iletişim için iki metreden daha uzak bir mesafede olan birisiyle iletişim kurmaya çalışmamalı; muhatabın kişisel iletişim alanı (2 metre) içine girmesi beklenmelidir.
Fiziksel mesafe ile ilk izlenim, dolayısıyla kişisel imaj arasında da bir ilişki söz konusudur. Genel alan içinde bulunan kişinin giyimi, duruşu, göz teması ve yüz ifadeleri, onun genel imajı hakkında mesajlar taşır. Sosyal alan içine girildiğinde giyimdeki ayrıntı, beden dili, gülümsemedeki içtenlik ve vücudun duruşuyla verilen mesajlar biraz daha da belirginleşir. Dolayısıyla kişinin imajı hakkında daha fazla bilgi sahibi olunabilir. Kişisel alana girildiği zaman ise tokalaşma, kişisel bakım ve mesafe kullanımı ile muhataba daha özel mesajlar gönderilir. Böylelikle kişinin genel imajı konusunda alınan ilk mesajlar ile ilk izlenimi test etme imkânı doğar.
Kurumsal ve sosyal ilişkilerde mesafe kadar seviye de önemlidir. Dolayısıyla, muhataba saygı ve sağlıklı bir iletişim için seviyeler eşitlenmelidir. Örneğin; merdivenin üst basamağında durarak alt basamakta duran kişiyle konuşmak, yüksek bir yerde durarak aşağıdakiyle konuşmak, araçtayken yaya olan biriyle konuşmak saygılı ve sağlıklı bir iletişim için uygun değildir. Mümkün olduğunca bakış seviyesi karşılıklı olarak eşitlenmelidir. Örneğin; makamında oturan bir yöneticinin, bakış seviyesini eşitlemek için personelini oturtarak görüşmesi daha doğru bir yöntemdir.
Kurumsal iletişimde makama giren astın duracağı yer ve üste mesafesi, hiyerarşik kademe ile orantılıdır. Ast ile yönetici arasında ne kadar hiyerarşik kademe varsa, makama giren ast da yöneticiye o mesafede durur. Örneğin; şube müdürü, daire başkanı, genel müdür yardımcısı ve genel müdür olarak hiyerarşik sıralamanın bulunduğu bir kurumda, genel müdürün makamına giren şube müdürü, makam masasına yaklaşık üç adım mesafede durarak iletişime geçmelidir.
Yine makamda/ofiste otururken dirseği ev sahibinin masasına yaslamak, makamda/ofiste ayakta konuşurken yöneticiye fazla yaklaşmak veya masaya yaslanmak, makam masasının yanına veya arkasına geçmek, ikram edilen çayı/kahveyi sehpa yerine ev sahibinin masasına koymak başlıca alan ihlalleridir.
İş hayatında, kurumsal ilişkilerde ve sosyal yaşamda iletişim mesafesiyle ilgili olarak birtakım rakamlar verilse de bunlar her ortam ve her ilişki için geçerli değildir. İletişim mesafesini belirlemede genel ölçü, sırnaşık ve yapışkan olmadan ve muhatabı rahatsız etmeden iletişim kurabileceğimiz; muhataba saygıyı, ilgiyi ve özeni gösterebileceğimiz bir mesafedir. Bu mesafe; makam odasının dizaynı, yöneticinin kişisel tutumları, yönetici-personel ilişkisi, psikolojik ortam (karşıdaki kişi hakkındaki mevcut duygu ve düşünce), fiziksel ortam olmak üzere birçok faktöre bağlı olarak değişen bir mesafedir.
Psikiyatrist Mustafa Ulusoy, "İnsan ilişkileri bir kuşu elinizde tutmaya benzer. Kuşu çok gevşek bırakırsanız elinizden kaçar. Çok sıkarsanız da boğulur ve ölür." diyor.
Yani önemsemek ama sıkmadan...
Yaklaşmak ama sınırı aşmadan...
16.06.2021