

|Toplantı No||:||2008/003|
|Gündem No||:||45|
|Karar Tarihi||:||14.01.2008|
|Karar No||:||2008/UY.Z-160|
|Şikayetçi:|
|Efe Endüstri ve Ticaret A.Ş. Ankara Asfaltı 20. Km. Kemalpaşa/ İZMİR|
|İhaleyi yapan idare:|
|Aksaray İli Mahalli İdareler Hizmet Birliği Zincirli Mah. Bankalar Cad. AKSARAY|
|Başvuru tarih ve sayısı:|
|03.12.2007 / 35636|
|Başvuruya konu ihale:|
|2007/167160 İhale Kayıt Numaralı “Yükleme Rampası (Konveyör Bantlı Çöp Aktarma İstasyonu) Yapımı” İhalesi|
|Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:|
Aksaray İli Mahalli İdareler Hizmet Birliği’nce 23.11.2007 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yükleme Rampası (Konveyör Bantlı Çöp Aktarma İstasyonu) Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Efe Endüstri ve Ticaret A.Ş.’nin 22.11.2007 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 23.11.2007 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 03.12.2007 tarih ve 35636 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.12.2007 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
|Karar:|
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
1) İhale konusu işin, 4 adet yarı sıkıştırmalı römork ile 1 adet çekici alımı ile 2 adet yükleme rampası inşasından oluştuğu, ancak maliyet kalemleri incelendiğinde inşaat kalemlerinin oranının çok az olduğu, ihalenin esas itibarıyla römork ve çekici alımı olduğu, buna rağmen ihale dokümanının yapım işleri esas alınarak hazırlandığı, benzer iş olarak yapım işine ilişkin iş bitirme istendiği,
2) İşin teslim süresinin 30 gün olarak belirlendiği, ancak römorkların sipariş üzerine özel olarak imal edilen araçlar olduğu, 1 römorkun imalat süresinin en az 30 gün olduğu, dolayısıyla işin süresinin en az 120 gün olmasının uygun olacağı,
3) İdari şartname ve ilanda anahtar teknik personele ilişkin düzenlemenin birbiri ile çelişkili olduğu, ilanda anahtar teknik personel olarak inşaat ve makine mühendisi istenmesine rağmen idari şartnamede sadece inşaat mühendisi istendiği, idari şartnamenin işin kapsamı maddesinde çekici alımı olduğunun belirtildiği, ancak ilanda çekicinin belirtilmediği,
4) Teknik şartnamenin 6.20 nci maddesinde tarif edilen çekici araç özelliklerinin, belli marka bir araca yönelik olduğu,
İdareye yapmış oldukları şikayet başvurularının idare tarafından uygun bulunmadığı ve ivedilik ve kamu yararı bulunduğu ileri sürülerek ihale sürecine devam edilmesine karar verildiği, idarenin ivedilik gerekçelerinin yerinde olmadığı, idarenin 1991 yılında yayımlanan mevzuat gereği yapılması gereken depolama alanlarını bugüne kadar yapmadığı, bu durumun bugüne kadar sürdürüldüğü halde, işin ihale aşamasında yaptıkları şikayet başvurusundan sonra aciliyet kazanmasının anlaşılır bir durum olmadığı, belirtilen bu nedenlerle, idarece alınan ivedilik ve kamu yararı nedeniyle ihale sürecine devam edilmesi ve sözleşmenin imzalanması doğrultusundaki kararın iptal edilmesi gerektiği,
iddia edilmektedir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1- İdari şartnamenin “İhale Konusu İşe İlişkin Bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı, “Yükleme Rampası (Konveyör Bantlı Çöp Aktarma İstasyonu) Yapımı ve Transfer Aracı (Çekici Dahil) Alımı İşi” olarak, ihale ilanında ise, “Yükleme Rampası (Konveyör Bantlı Çöp Aktarma İstasyonu) Yapımı” yapım işi olarak belirtilmiştir.
İhale onay belgesinde iş, “Yükleme Rampası (Konveyör Bantlı Çöp Aktarma İstasyonu Sıkıştırmalı Yarı Römork) Temini” olarak tanımlanmıştır. İhale konusu işe ilişkin yaklaşık maliyet cetveli, “1 Kalem Yükleme Rampası ve Sıkıştırmalı Yarı Römork Alımı İşine Ait Yaklaşık Maliyet Cetveli” başlığı altında düzenlenmiştir.
Söz konusu işe ilişkin idari şartname “Yükleme Rampası (Konveyör Bantlı Çöp Aktarma İstasyonu) Yapımı ve Ekipmanları Alımı İşine Ait İdari Şartname” başlığı altında Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Tip İdari Şartnameye göre düzenlenmiştir.
İdari şartnamenin 7.4 üncü maddesinde; ihaleye katılacak isteklilerden, “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ”de yer alan A-VI grubu işlerden 3 üncü maddedeki işlere ilişkin benzer iş deneyimine sahip olmaları istenmektedir.
İhale dokümanında yer alan söz konusu düzenlemelerden, idare tarafından çöp aktarma istasyonu yapım işi ile birlikte çöp transfer araçlarının (römork ve çekici) alımı olmak üzere, mal ve yapım işlerinin bir arada ihale edildiği ve ihale dokümanının Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine göre düzenlendiği anlaşılmıştır.
İhale konusu işin yaklaşık maliyet hesaplamalarının incelenmesi neticesinde; ihalenin konusunun çöp transfer istasyonu yapım işi ile transfer araçlarının alımı olduğu, idare tarafından yaklaşık maliyetin araştırılmasına ilişkin olarak, çöp transfer araçlarını imal eden üretici şirketlerden fiyat teklifi istendiği, verilen tekliflerde araç bedelleri ile çöp aktarma istasyonu mekanik teçhizat kalemlerinin ve bunların yanında inşaat maliyetlerinin belirtildiği, tekliflerin incelenmesinden yaklaşık maliyetin büyük oranda araç ve teçhizat alımından oluştuğu belirlenmiştir.
4734 sayılı Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde; “Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez.” hükmü bulunmaktadır.
4734 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Mal”; “Satın alınan her türlü ihtiyaç maddeleri ile taşınır ve taşınmaz mal ve haklar” şeklinde, “Yapım” ise, “Bina, karayolu, demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, alt yapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, büyük onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri yapım işleri” şeklinde tanımlanmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin Birinci Bölümünün ‘Tanımlar’ başlıklı V. Kısmının (A) maddesinde;
“4734 sayılı Kanun, hizmet alımı ve yapım işlerini tanımlarken işleri sayma yöntemiyle belirlemiş ve sayılan işlere benzer işleri de söz konusu iş kapsamında kabul etmiştir. Yapım işleri arasında sayılmayan bir işin yapım işi sayılabilmesi için, bu işin yapılma tekniğinin ismen sayılan işlere benzerliği yanında, uygulama projesini ya da kesin projeyi de kapsayan teknik şartname gerektirmesi, yapım müteahhidinin uzmanlık alanına giren işlerden olması, vasıfsız işgücünden ziyade malzeme, makine ve ekipman girdisinin ağırlıklı olduğu işlerden olması ve istisnalar dışında, fen ve sanat kurallarına uygun olarak bir eserin meydana getirilmesi gereğinin bulunması gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Şikayete konu ihalenin yapım işi ile mal alımı niteliğinde olduğu, bahse konu ihtiyaçların temin edilmesinde yapım işine ilişkin yeterlik kriterlerinin istenmiş olmasının ihalede rekabeti kısıtlayacağı, nitekim ihaleye tek isteklinin teklif verdiği, üretici konumunda olan mal tedarikçilerinin yapım işine ilişkin iş deneyim belgesi istenen ihaleye teklif vermelerinin söz konusu olamayacağı, kaldı ki ihaleye katılan ve ihale üzerinde bırakılan tek isteklinin ihale dokümanında yapım işine ilişkin iş deneyimi istendiği halde mal alımına ilişkin iş deneyimini gösterir belgeleri sunduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, şikayete konu mal alımı ve yapım işinin bir arada ihale edilmesinin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.
2- İdari şartnamenin 49.2 nci maddesinde; “İşin süresi, yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren 30 (otuz) takvim günüdür. Mücbir veya sair sebeplerle ihale sürecinin, Sayıştay tesciline tabi işlerde tescil süresinin uzaması nedeniyle öngörülen tarihte işe başlanılamaması halinde, İdare tarafından yeni tarihler yükleniciye bildirilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Başvuru sahibi tarafından alım konusu römorkların, piyasada hazır halde alınıp satılmayan ve özel imalat süreci gerektiren mal olduğu, dolayısıyla işin otuz gün içinde teslim edilmesinin mümkün olmadığı iddia edilmektedir.
Her ne kadar, işin teslim süresini belirlemek konusunda idarenin takdir yetkisi bulunmakta ise de, ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda idare tarafından yaklaşık maliyet tespit edilirken üç firmadan fiyat teklifi istenildiği, işin teslim süresinin iki firma tarafından 120 gün, bir firma tarafından 180 gün olarak belirtildiği ve ihaleye yalnızca bir istekli tarafından teklif verildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmuştur.
3- İdari şartnamenin “İsteklinin organizasyon yapısı ve personel durumu ile kaliteye ilişkin belgeler” başlıklı 7.3.2 maddesinde yer alan teknik personel listesinde, isteklilerden 1 adet makine mühendisini bünyesinde çalıştırıyor olması istenmekte olup “İstekliler yukarıda belirtilen listedeki personeli çalıştıracaklarına ilişkin teknik personel taahhütnamesini vereceklerdir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
İhale ilanının “İsteklinin organizasyon yapısı ve personel durumu ile kaliteye ilişkin belgeler” başlıklı 4.3.2 maddesinin teknik personel ile ilgili bölümünde;
“Teknik müdür pozisyonunda 1 (bir) adet makine mühendisi,
Bir adet inşaat mühendisi.
Teknik personeller için Teknik Personel Taahhütnamesi verilmesi yeterlidir. Anahtar teknik personelin en az 5 yıl deneyimli olması yeterlidir.” düzenlemesi bulunmaktadır.
İdari şartnamenin “İhale Konusu İşe İlişkin Bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde ihale konusu işin miktarı ve türü; “İki Adet Yükleme Rampası (Konveyör Bantlı Çöp Aktarma İstasyonu) Yapımı, Üç Asıl Bir Yedek Toplam Dört Adet Sıkıştırmalı Yarı Römork (1 Adet Çekici Aracıyla Beraber) Alım İşi” olarak belirtilmiştir.
İhale ilanının 2 nci maddesinde, ihale konusu yapım işinin niteliği, türü ve miktarı,
“- 2 Adet Yükleme Rampası Yapımı
- 4 Adet Sıkıştırmalı Yarı Römork Temini” olarak belirtilmiştir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İhale ve ön yeterlik ilanlarının düzenlenmesi” başlıklı 28 inci maddesinde; “İhale ilanları, ihale dokümanında yer alan bilgiler esas alınmak suretiyle, ihale usulüne göre oluşturulan standart ihale ve ön yeterlik ilan formlarına uygun olarak hazırlanır .
İhale ve ön yeterlik ilanlarında yer alan bilgiler ile ihale veya ön yeterlik dokümanını oluşturan belgelerde idarece yapılan düzenlemelerin birbirine uygun olması gerekir.
İhale ve ön yeterlik dokümanında belirtilmeyen hususlara ilanlarda yer verilemez.” hükmü bulunmaktadır.
Mevzuatın yukarıda aktarılan hükmü gereğince ihale ilanı ile idari şartnamede yer alan düzenlemelerin birbiriyle uyumlu olması gerekmektedir. Söz konusu ihalede işin niteliği ile anahtar teknik personel çalıştırılması ile ilgili düzenlemelerde idari şartname ve ihale ilanı arasında uyumsuzluk bulunduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmuştur.
4-Teknik şartnamenin “Çekici Araç Motor” başlıklı 6.20 nci maddesinde; “Motor Euro 3 normunda, V 6 silindirli, dizel, turboşarjlı, direkt püskürtmeli ve su soğutmalı olacaktır. Motor DIN standartlarına göre en az 1800 dev/dakika en az 408 HP olacaktır. Motor hacmi en az 11967 cm3 olacaktır. Tork en az 1080 dev/ dakikada 2000Nm olacaktır. Soğutma sisteminde termostat bulunacaktır. Isıtmalı basınçlı hava kurutucusu (tek odalı sistem) bulunacaktır. Radyatör altı koruyucusu ve radyatör önünde sineklik bulunacaktır.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Başvuru sahibi tarafından teknik şartnamedeki düzenlemenin tek bir markaya yönelik yapıldığı iddia edilmektedir. Söz konusu iddianın yerinde olup olmadığı konusunda teknik görüş alınmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak şikayete konu işin mal alımı ve yapım işi olarak bir arada ihale edilmesinin mevzuata uygun olmadığı göz önüne alındığında, teknik şartnamede belli bir marka, model belirtildiğine ilişkin iddia hakkında teknik görüş alınmasına gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesinin (g) bendi uyarınca, dokümana süresinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş ise ilgili dokümanın Kanun ve ilgili mevzuatına uygun olup olmadığı yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
İdari şartnamenin “Benzer iş olarak kabul edilecek işler” başlıklı 7.4 üncü maddesinde; “29.12.2005 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan (A) Altyapı İşleri VI. Grup 3. Maddedeki İşler” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde; “Söz konusu belirleme yapılırken ihale konusu işin içinde bulunduğu gruba atıf yapılabileceği gibi işin niteliğine göre birden fazla gruba da atıf yapılabilecektir. Örneğin: “ Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan A/II Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde belirleme yapılabileceği gibi, “ Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan A/VII ve A/XIV Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.”şeklinde belirleme de yapılabilecektir. Bununla birlikte, ayrıştırma yapılmak suretiyle herhangi bir grupta sayılan işlerden bazılarının seçilerek benzer iş olarak belirlenmesi mümkün bulunmamaktadır. Örneğin: “ Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan B/IV Grubundaki 4,5,6 ve 7 nolu işler benzer iş sayılacaktır.” şeklinde bir belirleme yapılamayacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Yukarıda aktarılan düzenleme gereği, benzer iş olarak, bir grupta sayılan işlerden bazılarının seçilerek benzer iş olarak belirlenmesi mümkün bulunmamakla birlikte; Kararın (A) bölümünde yapılan tespitler çerçevesinde; incelenen ihalede, yapım işine ilişkin yeterlik kriterlerinin istenmiş olması mevzuata uygun görülmediğinden, idari şartnamenin 7.4 üncü maddesinde benzer işle ilgili olarak yapılan düzenleme mevzuata aykırıdır.
Esasta
|Karşı Oy:|
EK GEREKÇE
4734 sayılı Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında " İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur” hükmü yer almaktadır.
İncelemeye konu ihalede; iki adet ihale dokümanının satın alındığı, sadece bir teklifin sunulduğu dikkate alındığında rekabetin sağlanamadığı dolayısıyla söz konusu ihalenin bu nedenle de iptal edilmesi gerektiği,
ile ilişkili yeni içerik eklendiğinde e-mail gönderilsini istiyorsanız, üye olmanız gerekmetedir.