Bilimsel ismi Lipotes vexillifer olan Çin nehir yunusu Lipotidae yunus familyasına ait tek yunus türüdür. Bu yunus türünün neslinin kısmen ya da tamamen tükendiği düşünülmektedir. Çin’de Yangtze’nin Tanrıçası ismi ile tanınan bu yunus türünün korunabilmesi için çeşitli çalışmalar yapılmasına karşın bu çalışmalardan sonuç alınamamıştır ve 2006 senesinin sonunda aynı isimli nehirde yapılan araştırma neticesinde ne yazık ki tek bir tane dahi yunus ile karşılaşılmaması beraberinde Çin nehir yunusunun neslinin kısmen tükenmiş sayılmasını getirmiştir.
Çin nehir yunusunun elde edilen fosil kalıntılarına bakılarak türün bundan 20 milyon yıl kadar önce Büyük Okyanus’tan Yangze nehrine göç ettiklerine inanılmaktadır. Çin nehir yunusu tatlı suda yaşayan dört yunus türü arasında yer alır. Diğer nehir yunuslarıysa Amazon nehir yunusu, Ganj Nehir yunusu, İndus nehir yunusu türleridir. Çin nehir yunusunun nesli tükense de bu diğer üç türün hala nesli devam etmektedir.
Çin’de bir söylenceye göre istemediği bir erkekle evlendirilmeyi reddettiği için nehirde boğularak öldürülen prenses Çin nehir yunusu şeklinde tekrar dünyaya gelmiştir. Bu nedenle bu yunusa “Yangtze’nin Tanrıçası” da denilir.
Çin nehir yunusu fiziksel özellikleri
Çin nehir yunuslarının gebelik süresi 10-11 ay kadardır ve her doğum arasında iki yıl kadar ara vardır. Yavru yunuslar dünyaya 80-90 cm boyunda gelirler. Yetişkin Çin nehir yunuslarının boyu dişilerde 2,5 metre, erkeklerde 2,5 metredir. Bugüne dek görülen en uzun boylu Çin nehir yunusu 2,7 metre boya sahiptir. Ağırlıkları 135-230 kilo arasında değişir ve yaşam sürelerininse ortalama olarak 24 sene olduğu düşünülmektedir. Dişi yunuslar cinsel olgunluğa 6 yaşında erişirken bu süre erkek yunuslarda 4 yaştır.
Çin nehir yunusları özellikle de kaçarken son derece hızlı yüzebilirler ve hızları saatte 60 kilometreye ulaşabilir. Normal zamanlarda ise saatte 10-15 kilometrelik bir hızla yüzerler. Bu yunus türünün hem işitme hem de görme duyuları oldukça zayıftır ve yön bulmada sonar yönteminden faydalanırlar.
Popülasyon
Yazımızın başında da belirttiğimiz gibi Çin nehir yunusu türünün neslinin tükendiği kabul edilmektedir. Son Çin nehir yunusu balığının 2004 senesinde görüldüğü kayıtlara geçmiştir ve o günden bugüne ne yazık ki bu yunus türünü gören olmamıştır. Dolayısıyla türün popülasyonundan söz etmek mümkün değildir.
Türün neslinin tükenmesinin sebepleri olarak büyük atılım esnasında yoğun şekilde avlanması, balıkçıların ağlarına takılmaları, nehirde yol alan gemilerle ve teknelerle çarpışarak ölme ve tüm yasaklamalara karşın elektrikle avlanma gösterilmektedir.