Asarkaya: KOBİ kredileri yüzde 68 büyüdü
BDDK İkinci Lideri Yakur Asarkaya, Hazine ve Maliye Bakanlığı, bağlı ve ilgili kuruluşların 2021 Yılı Kesin Hesap Kanun Teklifi, 2023 Yılı Bütçe Kanun Teklifi ve Sayıştay raporlarının görüşüldüğü Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Kurulunda bir sunum yaptı. Asarkaya sunumunda, genel iktisadın istikrarı için vatandaşların birikimlerini itimat içerisinde değerlendirebileceği bir finansal sistemin varlığının ulusal tasarruf seviyesinin artırılması ve ekonomik gelişime katkı sağlanması bakımından kritik değere sahip olduğunu söyleyerek, “Bu kapsamda düzenleyici ve denetleyici bir kuruluş olan kurumumuz, kredi piyasasının faal bir formda çalışması, tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerinin korunması ve finansal sistemin istikrarının sağlanması bakımından kritik bir kıymete sahiptir” dedi.
Asarkaya, ekim ayı prestijiyle BDDK’nin direkt düzenleme ve denetleme alanında 32’si mevduat, 16’sı kalkınma ve yatırım, 6’sı iştirak ve 3’ü Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) bünyesindeki banka olmak üzere toplam 57 tane bankanın, 21 tane finansal kiralama şirketinin, 49 tane faktöring şirketi, 20 tane finansman şirketi, 23 tane varlık idare şirketi, 6 tane tasarruf finansman şirketi, 41 yabancı bankaların Türkiye temsilciliği, 32 bağımsız kontrol şirketi, 150 bankalara değerleme hizmeti vermeye yetkili kuruluş, 1 yetkili derecelendirme kuruluşu ve 4 Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu kapsamında faaliyet müsaadesi verilen 404 kuruluşun bağlı bulunduğu bilgisini verdi. Türk bankacılık bölümünün global belirsizliklere karşın son bir yılda yüzde 87 oranında büyüme kaydederek finansal sisteme ve iktisada katkısını sürdürdüğünü söyleyen Asarkaya, “Ağustos prestijiyle dalda faaliyet gösteren 57 banka bünyesinde toplam 204 bin 519 işçi ve 11 bin 102 şube bulunmakta olup, bölümün toplam faal büyüklüğü 12,7 trilyon lira düzeyine yükselmiştir” diye konuştu.
Asarkaya, kredi hacminin artışı ve gerçek dal fonlamasının ön plana çıkması ile aracılık işlevini daha aktif olarak yerine getiren kesimde 2002 yılında 49 milyar lira olan kredilerin eylül prestijiyle 6,8 trilyon lira düzeyine yükseldiğini kaydederek, “Aynı periyotta 138 milyar lira olan mevduat 8 trilyon lira, 26 milyar lira olan özkaynak 1,2 trilyon lira, 213 milyar lira olan faal büyüklüğü ise 13,1 trilyon lira düzeyine yükselmiştir. Artan kredi hacmi ülke iktisadının sağlıklı bir biçimde finanse edilebilmesi ve ekonomik büyümenin desteklenmesi açısından büyük ehemmiyet taşımaktadır” sözlerini kullandı.
“BİR YILLIK DEVİRDE KOBİ KREDİLERİNİN YÜZDE 68 ORANINDA BÜYÜDÜĞÜ GÖZLENMEKTEDİR”
kredi hacminde artışın yanı sıra bahsettiği kredilerin kalitesinin de dalın sıhhatine işaret eden değerli göstergelerden biri olduğunu aktaran Asarkaya, “Gelinen noktada büyüyen kredi hacminin yanı sıra kredi kalitesi de olumlu tarafta gelişmiştir. Hakikaten 2001 krizinin akabinde Aralık 2002 ‘de bankacılık dalında takibe dönüşüm oranı üzere hayli yüksek bir düzeyden Ağustos 2022 prestijiyle gerilemiş bulunmaktadır. 21 Ekim prestijiyle ticari ve oranları büyüme yıllık kredilerindeki değerlendirildiğinde, kur ve parite tesirinde arındırılmış ticari kredi büyümesinin yüzde 40 düzeyinde olduğu, tıpkı periyotta KOBİ kredilerinin ise yüzde 68 oranında büyüdüğü gözlenmektedir” dedi.
Uluslararası bankacılık ve risk idaresi standartları açısından kaliteli ögelerden oluşan özkaynakların güçlü bir sermaye yapısına işaret ettiğine dikkati çeken Asarkaya, şunları kaydetti:
“Sektörün Ağustos 2022 prestijiyle sermaye yeterliliği oranı yüzde 18,7, çekirdek sermaye yeterliliği oranı yüzde 14,4 ile epey yüksek düzeylerde gerçekleşmiştir. Birebir vakitte likidite göstergeleri, yabancı para konumu ve kaldıraç oranı da milletlerarası standartların öngördüğü taban seviyelere nazaran epey yüksek düzeylerde bulunmaktadır. 2022 yılında Kurumumuz tarafından selektif kredi siyasetiyle uyumlu olarak yurt içi kaynaklarımızın ihracatı, yatırımı, üretimi ve istihdamı teşvik eden alanlara yönlendirilmesine ve böylelikle kredi sisteminin aktif bir halde çalışmasına yönelik olarak ilgili paydaşlarla koordineli bir dizi makro ihtiyati önlem alınmıştır. Bu önlemler sayesinde bankaların elinde bulundurduğu lira ve yabancı para kaynakların, finansman muhtaçlığı bulunan kesitlerin finansman muhtaçlığını karşılaması sağlanmış ve sonuncu olarak finansal istikrarın güçlendirilmesine katkıda bulunulmuştur.”
BDDK olarak dijital finansal hizmetler konusunda değerli düzenlemelerin hayata geçirildiğini söyleyen Asarkaya, bu düzenlemelere ait şu bilgileri verdi:
“Bu kapsamda Bankalarca Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Prosedürlerine ve Elektronik Onamda Kontrat Alakasının Kurulmasına Ait Yönetmelik ile bankaların büsbütün dijital ortamda müşteri edinmeleri imkanı getirilmiştir. Kelam konusu yönetmelikle birinci etapta gerçek bireylerin uzaktan müşteri olabilmesi, akabinde yurt dışında yaşayan vatandaşların kur muhafazalı mevduat hesabı açabilmesi sağlanmıştır. Türkiye Bankalar Birliği ile Türkiye İştirak Bankaları Birliği dataları prestijiyle yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten 2022 yılı Temmuz ayına kadar bankalar yaklaşık 2,8 milyon gerçek kişiyi uzaktan müşteri edinmiştir. Anılan Yönetmelikte yapılacak değişiklikle hukuksal şahısların de 2023 yılında uzaktan müşteri olabilmesi öngörülmektedir. Buna ek olarak, Dijital Bankaların Faaliyet Asılları ile Servis Modeli Bankacılığı Yönetmeliği ile bankaların dijital olarak faaliyet gösterebilmesi imkanı doğmuş ve şu ana kadar 4 müracaat sahibine dijital banka olarak faaliyet göstermeleri için kuruluş müsaadesi verilmiştir. Yeniden birebir yönetmelikle arayüz sağlayıcı olarak bir servis bankasına takviye hizmeti verilebilmesi imkanı sağlanmıştır. Finansal istikrarın kıymetli bir modülü da finansal tüketicilerin haklarının korunması ve bilinçlendirilmesidir. Bu kapsamda Kurumumuz, finansal kuruluşlar ile ferdi müşteriler ve firmalar ortasındaki uyuşmazlıkların ilgili mevzuat kapsamında kıymetlendirilmesi misyonunu yürütmektedir. Firmalar ve ferdi müşteriler tarafından 2022 yılının birinci 9 ayı prestijiyle sırf yüzde 10’u kurumumuzun misyon ve sorumluluk alanında olmak üzere Kurumumuza 154 bin 4 adet müracaat yapılmış ve bu müracaatların yüzde 94’ü hakkında gerekli inceleme ve değerIendirmeler tamamlanmış olup geri kalan müracaatlara ait olarak ise değerIendirmeler sürmektedir. Ayrıyeten Kurumumuz bünyesinde bankaların ferdi iş kollarına ait iş modelleri ile bu husustaki gelişmeler ve âlâ uygulamalar yerinde kontrol faaliyetleri ile izlenmekte; kesimde müşteri tecrübesinin anırılmasına yönelik uygulama ve mevzuat altyapısının geliştirilmesi kapsamında çalışmalar yapılmaktadır. Finansal kuruluşlar tarafından kişisel müşterilere yönelik hizmet sunumuna gerekli ihtimamın gösterilmesi de kurumumuzun öncelikleri ortasında bulunmaktadır.”