Hukuk, “belirli bir zamanda belirli bir toplumdaki ilişkileri düzenleyen ve uyulması devlet zoruna bağlanmış kurallar bütünüdür” olarak tanımlanmaktadır. Temelinde birey, en üstünde ise devlet vardır. Demokrasi ise halkın idaresi demektir. Bu bakımdan hukuk ve demokrasi kavramlarının birbirinden ayrılmaz bir bütün oluşturduğu açıktır. Hukukun ve demokrasinin bu topraklardaki resmi tarihine baktığımızda ise Sened-i İttifak’a yapılan atıfları görüyoruz. Anayasal gelişimin temeli olan Sened-i İttifak’tan sonra Islahat Fermanı, Tanzimat Fermanı, Birinci Meşrutiyet, İkinci Meşrutiyet gibi deneyimler bu topraklarda hukuk devleti arayışının birer merhalesidir.
Sancılı bir tecrübe
Cumhuriyetin ilanıyla birlikte devletin adı konmuş, hukukun üstünlüğü kabul edilmiştir. Ancak, demokrasinin özünü oluşturan çok partili hayata geçiş Terakkiperver Halk Fırkası ve Serbest Cumhuriyet Fırkası deneyimleri ile iki defa kesintiye uğramıştır. Bundan dolayı 1923-1946 yılları arasında Cumhuriyet Halk Partisi’nin tek partili iktidarından söz edilmektedir. 1946 yılında çok partili hayata geçişle birlikte 1950 yılında Demokrat Parti’nin iktidara gelmesi bu topraklarda demokrasinin dönüm noktalarından birisidir. Ancak, demokrasi tecrübemiz 1961, 1971, 1980 darbeleriyle kesintiye uğramıştır. Bütün bunlar da demokrasi tecrübemizin oldukça sancılı olduğunu göstermektedir.
Bir imkan olarak siyasal İslam
Anlayış Dergisi’ndeki “Ankara Havası” köşesiyle tanıdığımız Mücahit Küçükyılmaz, Türkiye’de Siyasal Katılım: Tek Partiden AK Parti’ye Siyasal İslam ve Demokrasi Tartışmaları adlı kitabında Türkiye’nin sancılı bir şekilde devam eden demokrasi tecrübesini siyasal aktörler açısından inceliyor. Tek partiden çok partili hayata geçişle birlikte meydana gelen dönüşümde Refah Partisi’nin siyasal arenada yükselişini demokrasi açısından farklı bir zemine oturtan yazar, 28 Şubat’ın muhalif geçmişi ile iktidar bugünü, toplumsal çevresi ile sistemin merkezi, sivil örgütlenme geleneği ile devletin katı bürokratik gerçekçiliği arasında sıkışan Refah Partisi’nin kendisine yaşam alanı açmak için demokrasi söylemine daha da yaklaştığını vurguluyor. Refah Partisi’nde siyasal katılmayı parti içi örgütlenme hiyerarşisi, yerel yönetimlerde görev alma ve son olarak merkezi iktidar mekanizmalarında yer alma olarak belirtiyor.
Söylemin Demokratikleşmesi
Özellikle 28 Şubat’la birlikte söylemlerde de demokratikleşmeye vurgu yapıldığının altına çizen Küçükyılmaz, Şevket Kazan’ın gerçek demokrasiye, Temel Karamollaoğlu’nun halk vurgusuna, Oğuzhan Asiltürk’ün herkese demokrasi talebine atıflarda bulunuyor. 28 Şubat’tan sonra Milli Görüşçüler’de demokrasi vurgusu bir süre sonra takiyyecilik tartışmalarına da neden oluyor. Ancak, Türkiye’de demokrat olduğunu ileri sürenlere karşı demokrasiyi savunmak Milli Görüşçüler’e kalıyor.
Ezber bozan bir kitap
Kitabın son bölümünü ise RP-FP-SP çizgisinden ayrılarak yeni bir oluşuma giden AK Parti’nin demokrasi tecrübesi oluşturuyor. Bilindiği üzere AK Parti “değişim” kavramıyla ön plana çıkarak yeni bir kimlik inşasına soyunmuştu. Küçükyılmaz’ın demokrasi ve siyasal katılmaya ilişkin temel tezi AK Parti üzerine kurulu. Zira yazar, Milli Görüş geleneğine odaklanan bu çalışmasında, siyasal İslam’ı ve en nihayetinde AK Parti örneğini Türkiye’nin demokratikleşmesi açısından bir siyasal imkan olarak ciddiye almayı öneriyor. Zira Mücahit Küçükyılmaz, AK Parti eliyle devletin şeffaflaştığını ileri sürüyor. Bu da bir bakıma, Türkiye’de yıllardır varolagelen siyasal İslam’ın demokrasi ile uzlaşamayacağı, ters düştüğü gibi iddiaları çürüterek ezberlerimizi bozuyor. Bilakis, demokrasi anlayışının siyasal İslam ile karşılıklı bir etkileşime girmesi ve birbirini besleyerek dönüştürmesinin toplumsal ve siyasal rüşt açısından Türkiye’ye büyük mesafe aldıracağını savunuyor.
Velhasılı alanında iyi bir kitap Türkiye'de Siyasal Katılım. Yazarından başka siyasal analiz eserleri beklediğimizi de belirtmek isteriz.
E.Fatih Bilge, ezberlerimizi yeniden gözden geçirmemiz için haber verdi.
efbilge[at]gmail.comGüncelleme Tarihi: 21 Nisan 2016, 15:54