Günlük hayatımızın önemli parçalarından biri değerlendirme yapmaktır. Hangimiz yatağımıza yattığımızda günümüzün değerlendirmesini yapmayız ki... Değerlendirilmeyen hiçbir davranış ya da düşünce anlam kazanmaz ve bize katkı sunmaz. İş hayatımızda da benzer bir değerlendirme ile karşı karşıya oluruz. Bu değerlendirme performans değerlendirmedir.
Performans Değerlendirme Nedir?
Performans değerlendirme kariyer yönetimi, performansı geliştirme ve eğitim ihtiyaçlarını ortaya çıkarmak önemli bir bilgi toplama sistemidir. Doğru kriterlerle, doğru kişilerce, doğru zamanda ve doğru biçimde yapıldığı müddetçe iş hayatımızda bizi geliştirecek önemli bir etkinliktir.
Hangi Kriterlerle Değerlendirme Yapılmalı?
Kurumlar çalışanlarını işe alma sürecinde onlara çalışma yaşamları boyunca ne şekilde değerlendirmeye tabi tutulacaklarını açıklamalıdır. Çalışanlara performans kriter ölçeklerinin ayrıntılı olarak açıklanması objektiflik açısından çok önemlidir. Bir çalışan bu kriterleri bilerek işe başladığında çalışmalarını da ona göre şekillendirecek böylece hem işveren istediği verimi almış olacak hem de çalışan neyi, ne için yaptığını bilecektir.
Performans değerlendirme kriterlerinin profesyonel kişilerce düzenlenmesi iş ortamının da kurumsallaşmasına katkı sağlayacaktır. Kriterler belirlenirken dikkat edilmesi gereken iki yaklaşım vardır; birincisi iş veren ve kurum açısından ikincisi de çalışan açısından yaklaşımdır.
İşveren ve kurum odaklı bir bakış açısıyla bakıldığında ön planda olan işin daha az maliyet, daha yüksek performans ile yapılmasıdır. Çalışanın ise motivasyon sağlayacak kriterlere ihtiyacı vardır. Kriterler oluşturulurken bunlar göz önünde bulundurulmalı; tamamen işveren odaklı ya da çalışan odaklı kriterlerden uzak durulmalıdır. Kriterlerde iki bakış açısı da eşit düzeyde gözetilmelidir.
Performans değerlendirme üzerine eğitim var mı?
İstanbul İşletme Enstitüsü bu konuda ücretsiz online eğitimler veriyor. Performans Değerlendirme Eğitimi (360 Derece) ve Performans Yönetimi eğitimleri çalışanın gelecek için planlamasına çok yardımcı olacaktır.
Performans Değerlendirmesini Kimler Yapmalı?
Bu soruyu okuyanların çoğunun aklına ilk gelen "yetkin kişilerce" yanıtı olmuştur. Peki nedir bu yetkinlik, yetkinlik neye göre belirlenir? Kurumlarda değerlendirmeler genellikle insan kaynakları birimlerince yapılmaktadır. Ölçme ve değerlendirme konusunda eğitim almış uzman kişilerin kurumlarda çalıştırılması performans ölçümlerinin doğru uygulanıp değerlendirilmesini sağlar.
Böyle elemanlar çalıştıracak personel kapasitesine sahip olmayan kurumlar da dışarıdan şirketlerden yardım almalıdırlar. Çalışanlar performanslarının kişisel duygu ve düşünceden arınmış, profesyonellerce yapılacağını bildiklerinde sistemin işe yararlılığına daha çok güvenir ve böylece değerlendirmede istenen amaca ulaşmak kolaylaşır.
Değerlendirme Zamanı Nasıl Belirlenmeli?
Performans değerlendirmesi yapılırken belirli bir takvim takip edilmelidir. Bu takvimle ilgili çalışanlar önceden bilgilendirilmelidir. Çalışanların performans ölçümlerinin gereğinden sık ya da seyrek yapılması çalışan performansını olumsuz etkileyecektir. Gereğinden sık yapılan değerlendirmeler çalışanlarda strese ve bıkkınlığa yol açarken gereğinden seyrek yapılan değerlendirmeler de gevşemeye neden olacaktır. Zamanlamanın doğru yapılması da değerlendirmenin işe yararlığı açısından çok önemlidir.
Değerlendirme Nasıl Yapılmalı?
Performans değerlendirmenin nasıl yapılacağını belirlemedeki en önemli ölçüt işin özelliğidir. İş sırasında gözlem yoluyla değerlendirme yapılabileceği gibi yazılı ve sözlü sınavlar yoluyla da yapılabilir. Ancak yapılan çalışmalar gösteriyor ki gözlem yoluyla yapılan değerlendirme çalışan performansının daha doğru ölçülmesini sağlar.
Ayrıca farklı kişiler tarafından, farklı zamanlarda ancak aynı ölçütlerle yapılacak değerlendirme objektiflik ve gerçeklik açısından daha kesin sonuçlar verir. Yazılı ve sözlü değerlendirmelerin en büyük sorunu çalışanın gireceği stres sonucu gerçek performansını sahneleyememe ihtimalinin yüksek olmasıdır.
Tüm bu nedenlerle işin özellikleri uzman kişilerce doğru olarak tespit edilmeli ve nasıl bir değerlendirmenin iş için daha uygun olacağına karar verilmelidir. Zaman zaman değerlendirmelerin de ölçütleri gözden geçirilmeli ve gerekli revizyonlar yapılmalıdır. Sonuç olarak hayatımızın her aşamasında önemli bir yer tutan performans değerlendirme iş hayatımızın da vazgeçilmezidir. Hem çalışanların mutluluğu ve verimi hem de işveren açısından önemi unutulmamalı ve gerekli değer verilerek düzenlenmelidir.
Yazar: Başak Tekdurmaz
-
- performans değerlendirme ,
- performans değerlendirme eğitimi ,
- performans yönetimi ,
- kariyer yönetimi ,
- online eğitimler
İstanbul İşletme Enstitüsünde yazılarının yayınlanmasını isteyen konuk yazarlarımız için oluşturulan bilgi kartıdır. Birçok alanda ve disiplindeki yazıları bu hesap üzerinde bulabilirsiniz.Devamı