3-6 Yaş Çocuklarda Argo Kelime Kullanımıdogafen
Çocuklarda argo kelime kullanımı ya da küfür etme hem ailelerin hem de öğretmenlerin sıklıkla yaşadığı sorunlar arasında yer alıyor. Bu durum çocukların iletişim becerilerini olumsuz etkilemekle birlikte ileride de sorun yaşamasına neden olabilir. Hatta sorunlar silsilesinden bile söz edebiliriz. Elbette böyle bir sorun yaşanması durumunda en önemli unsur, ailelerin tepkisi oluyor. Aileler çocukları argo kelime kullanmaya başladığında ne yapmalı, konuya nasıl yaklaşmalı gibi konularda ise akılların bir hayli karışık olması gayet olağandır.
Ebeveynlerin konuyu nasıl irdelemesi gerektiğine değineceğiz ancak öncesinde çocukların neden argo kelime kullandıkları ya da küfür etmeye başladıkları konusunu ele alalım. Uzmanlara göre bu durumun en yaygın nedenleri şöyle;
Dikkat Çekme
Çocuklar özellikle 3 ila 6 yaş arasında kimi zaman ailelerin dikkatini üzerine çekmek isteyebilirler. Dikkat çekme isteği çocukların pek çok farklı davranış sergilemesine neden olabiliyor ve bunlar arasında argo kelime kullanımı ya da küfür etme de bulunuyor. Eğer çocuğunuzun argo kelime kullandığı zamanlar sizin başka bir şeyle ilgilendiğiniz dönemlere sıklıkla rastlıyorsa, dikkat çekme için bu davranışı sergiliyor olma ihtimali bir hayli yüksektir. Aynı zamanda olumlu davranışları yeterince ilgi görmeyen çocuklar bu şekilde ilgi çekmek isteyebiliyor.
Şaşırtma
Anne babaların da çok iyi bildiği gibi çocuklar şaşırtmayı da severler. Bir diğer deyişle anne babalarının şaşırması, çocuklara eğlenceli gelebiliyor ya da bu bir oyun gibi algılanabiliyor. Şaşırtmak için kimi zaman garip sesler çıkarma, kimi zaman da garip davranışlar sergileme eğilimine girebilen çocuklar, argo kelimeleri de bu amaçla kullanıyor olabilir. Özellikle yetişkinlerin abartılı tepkiler vermeleri, bu durumu pekiştiriyor ve çocuklar için tablo çok daha eğlenceli bir hal alıyor da olabilir.
Bağımsızlığını Ortaya Koyma
Elbette 3 ila 6 yaş arası için bağımsızlığını ortaya koyma isteğinin fazla olduğunu düşünebilirsiniz ancak bu istek yetişkinlerde olduğundan çok daha farklı! Çocuklar sadece istediklerini yapabilme, istediklerini söyleyebilme gibi davranışları bağımsızlık olarak değerlendiriyor ve bu nedenle argo kelime de kullanabiliyorlar.
Kızgınlık
Anne ya da babasına kızan çocuklar da kızgınlığını kimi zaman argo kelime kullanarak ortaya koyabiliyor. Özellikle daha önce ailesinden argo kelime kullandığı için uyarı alan çocuklarda bu durum daha yoğun gözlemlenebiliyor. Çocuklar fiziksel bir gerginlik durumunda bir tepki olarak da argo kelime kullanabiliyor. Aynı zamanda aşırı engellenme durumunda da çocuklar da bu tür davranışların ortaya çıkabildiğini söyleyebiliriz.
Olgunlaşmanın Sembolü
Her ne kadar aile içerisinde asla argo kelime ya da küfür kullanılmıyor olsa da çocuklar bir şekilde toplumda bu tür kelimeleri duyuyor ve öğreniyor. Bir şarkı sözünde, filmde, Tv programında duyabilirler. Hatta yanından geçen biri o anda bile argo kelime kullanabilir ve çocuğunuz bu kelimeleri duyabilir. Kimi zaman olgunlaşmanın, büyümenin bir sembolü olarak çocuklarda argo kelime kullanımı ortaya çıkabiliyor. Bildiğiniz gibi çocuklar büyümek için acele ederler ve bir an önce yetişkin olmak isterler. İşte argo kelimeler de onların kendilerini bir yetişkin gibi hissetmelerine neden olabiliyor.
Onaylanma İhtiyacı
Özellikle akranları argo kelime kullanan ya da küfür eden çocuklar, akranları tarafından onaylanma ihtiyacı nedeniyle bu davranışı sergileyebiliyor. Kimi zaman arkadaşları tarafından onaylanma isteği, onların yaptığı her şeyin taklit edilmesi ve tamamen onlar gibi davranılması boyutuna da varabiliyor.
Ailelerinden Öğrenme
Maalesef çocuklar argo kelime kullanımını ailelerinden de öğrenebiliyor. Bir kızgınlık anında ağızdan çıkan bir kelime çocukların dikkatini çekebiliyor ve aileler unutsa da çocuklar bu kelimeyi unutmuyor. Her ne kadar anlamını bilmiyor olsalar bile hiç beklenmedik bir zamanda bu kelimeyi kullanarak ailelerini bir hayli şaşırtabiliyorlar. İşte bu nedenle çocukların yanında kelimelerin dikkatli bir şekilde seçilmesi gerekiyor. Çocukların birer ayna olduğunu unutmamak gerekiyor.
Aileler Böyle Durumlarda Ne Yapmalı?
Anne ve babalar bu gibi durumlarda paniğe kapılmamalı! Doğru şekilde davranılması da çok büyük bir önem taşıyor. Çocuklarda küfür etmenin, argo söz söylemenin bir alışkanlığa dönüşmemesi, ailelerin konuya doğru şekilde yaklaşabilmeleri ile çok yakından ilgilidir. Uzmanların ailelere önerilerine hemen göz atabilirsiniz.
- Aileler çocuklarına iletişim konusunda iyi örnek olmalı! Şayet anne babalar iyi bir iletişim örneği sergilerse, çocuklar da iletişim becerisini güçlendirecek ve doğru kelimeler ile kendini ifade etmeyi zamanla öğrenecektir. Aile içerisinde öfke patlamaları durumunda bile argo kelimelerin kullanılmaması çok büyük önem taşıyor.
- Çocuklar kızgınlıklarını ya da kırgınlıklarını ailelerine rahatlıkla iletebilmelidir. Onların kendilerini rahatça ifade etmelerine izin vermeli ve uygun ortamı da yaratmalısınız. Duygu ve düşüncelerini, kırgınlık ve kızgınlıklarını rahatlıkla ifade edebilen çocuklar argo kelimelere çok daha az yöneliyor ya da bu tür kelimeler kullanma gereği duymuyor.
- Argo kelimelerin anlamlarını çocuklarınıza açıklayın. Çocukların çok büyük bir bölümü bu tür kelimelerin anlamını bilmeden kullanıyor. Onlara argo kelimelerin ya da küfürlerin anlamları açıklandığında çocuğunun bu tür kelimeleri kullanmayı bıraktıkları da gözlemleniyor. Elbette bu kelimeleri çocuklarınızın anlayacağı dilde açıklamanız gerekiyor.
- Çocuklar argo kelime kullandığında abartılı bir şaşkınlık ya da abartılı bir kızgınlık tepkileri vermemelisiniz. Çünkü bu tür tepkiler çocukların bu durumu adeta bir oyuna çevirmesine neden olabiliyor. Dikkatinizi çekmek istediği her an ya da sizi şaşırtmak istediği zamanlarda birden argo kelime kullanmaya başlayabilir. Bunun yerine dikkati başka bir tarafa çekmeli yani çocuğunuzun dikkatini dağıtmalısınız.
- Ailelerin asla yapmaması gerekenler de var. Bunların başında gelen gülmek, çocuğa övgüler yağdırmak ya da eğlendiğinizi hissettirmektir. Maalesef sosyal medyada bu tür videolar sıklıkla karşımıza çıkıyor. Ancak ailelerin çocuklar argo kelime kullandığında bu tür tepkiler vermeleri doğru olmaz. Bu tür tepkiler çocuklarda bu davranışın pekişmesine neden olabilir ve küfür etmek ya da argo kullanmak bir alışkanlığa dönüşebilir.
- Ailelerin yapmaması gerekenlerden biri de, argo kelime kullanan çocukları cezalandırmak, çocuklara bağırmak, kızmak ya da tehdit etmektir. Bu tür davranışlar çocukların iletişim becerilerine ciddi zararlar verebileceği gibi argo kelime kullanma şeklindeki davranışları pekiştirebilir. Amaç bu kelimeleri kullanmayı bıraktırmak olsa da ailelerin bu tutumunun tam ters bir tablonun ortaya çıkmasına neden olabileceğini unutmamalısınız.
- Çocuklar argo kelime kullandığında ‘ne demek istediğini anlamıyorum’ ya da ‘bu kelimenin anlamı nedir’ gibi sorular sorabilir ve sonrasında da sessiz kalabilirsiniz. Bu da işe yarayan yöntemlerden biridir.
- Çocuklarınıza argo kelimeler yerine kullanabilecekleri uygun kelimeleri öğretebilirsiniz. Sonrasında ise uygun kelimeleri kullandığında takdir edebilir ve böylelikle çocukların bu tür kelimeler kullanması için onları teşvik edebilirsiniz.
- Çocuklarınızın argo kelime kullanmasının altına yatan unsuru anlamaya çalışın. Dikkat çekmeye mi çalışıyor yoksa kızgınlığını bu şekilde mi açığa çıkarıyor? Akranları tarafından kabul görmek mi istiyor yoksa amacı sizi şaşırtmak, kızdırmak mı? Nedenini anlamanız, doğru şekilde davranmanızı da sağlayacaktır.