Ekonomik büyüme ve enerji talebi arasındaki güçlü ilişki nedeniyle 2020 yılı, Covid-19’un sebep olduğu daralma ile beraber enerji talebinin de düştüğü bir yıl oldu. Enerji talebinin düşmesi ile oluşan arz fazlası enerji fiyatlarında düşüşe ve ithalatçı bir çok ülke gibi Türkiye’nin de bu düşük enerji fiyatlarından yararlanmasına neden oldu.
2020 yılında yalnız enerji fiyatlarında değil bir çok alanda önemli gelişmeler meydana geldi.
TÜRKAKIM PROJESİ AÇILDI
Türkiye coğrafi konumun sağladığı avantajı sayesinde hem enerji kaynaklarına sahip olan ülkeler ile enerji talebi olan ülkeleri bir araya getirmek hem de kendi enerji arz güvenliğini sağlamak için doğal gaz projelerini hayat geçiriyor.
Bu kapsamda, Rusya doğal gazının Türkiye’ye ve sonrasında AB ülkelerine taşıyacak olan TürkAkım Doğal Gaz Boru Hattı’nın Türkiye kısmı açıldı.
İki hattan oluşan TürkAkım ile birinci hattan Türkiye’ye gaz akışı sağlarken, ikinci hat üzerinden de Avrupa’ya gaz gönderilecek. TürkAkım her biri 15,75 milyar metreküp olmak üzere toplam 31,5 milyar metreküp gaz kapasitesine sahip olacak.
KARADENİZ’DE DOĞAL GAZ KEŞFEDİLDİ
2020 yılında enerji keşfi açısından çok hareketli bir yıl oldu. Türkiye, Karadeniz’de başlattığı sondaj çalışmalarında Sakarya gaz sahası Tuna-1 kuyusunda 400 milyar metreküp büyüklüğünde doğal gaz keşfetti.
Keşfedilen bu doğal gaz miktarı şu ana kadar keşfedilen en yüksek miktardaki doğal gaz miktarı oldu.
DOĞU AKDENİZ’DE DOĞAL GAZ ARAMALARI AB-TÜRKİYE İLİŞKİLERİNE YANSIDI
2020 yılı Türkiye’nin, Doğu Akdeniz’de sismik ve sondaj çalışmalarına da hız verdiği bir yıl oldu. Türkiye bir yandan Doğu Akdeniz’de de sismik ve sondaj çalışmalarını gerçekleştirirken diğer yandan Yunanistan ve dolayısıyla AB ile gerginlik yaşadığı bir yıl oldu..
AB ülkeleri, Doğu Akdeniz’i hem kendi enerji arz güvenlikleri için önemli bir bölge olarak görüyor diğer yandan başta da Rusya’ya olan bağımlılıklarını düşürmek için bu bölgeye müdahil olmak istiyor.
2020 yılı Aralık ayında gerçekleşen AB liderler zirvesinin de, Türkiye-AB ilişkilerin geleceği bu zirvenin en önemli konularından birisi haline gelmişti. Hatta, AB’nin Türkiye’ye yaptırım uygulayacağı bile gündeme gelmişti.
Bu nedenle 2021 yılında, Doğu Akdeniz’deki enerji meselesi AB-Türkiye ilişkilerinde temel belirleyici husus olacağı beklenmektedir.
LİBYA İLE DENİZ SINIR ANLAŞMASI İMZALANDI
Türkiye, Libya ile deniz sınır yetki anlaşması imzaladı. Bu anlaşma, Doğu Akdeniz’de dengeleri önemli ölçüde değiştirdi.
Libya, sahip olduğu petrol ve doğal gaz rezervlerinin yanında keşfedilmemiş potansiyel kaynaklar da göz önünde bulundurulduğunda hem Doğu Akdeniz de hem de küresel enerji denkleminde yer alabilecek önemli aktörlerden birisi konumunda.
Bu nedenle Türkiye, hem Libya ile sınırının ne olduğunu hem de diğer bölge ülkeleriyle deniz sınırının nasıl olması gerektiğini tüm dünyaya deklare edilmiş oldu.
En önemlisi d bu anlaşmayla somut hale gelen “Mavi Vatan” ile Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de Türkiye yüzölçümünün dörtte birisi kadar miktarda deniz sınırına sahip oldu.
2021 YILINDAN BEKLENTİLER
2021 yılında da Doğu Akdeniz, enerji gündeminde olmaya devam edeceği öngörülmektedir. Türkiye- AB ilişkilerinin ne yöne evirileceğini de belirleyen temel husus Doğu Akdeniz olacağı beklenmektedir.
Yenilenebilir enerji kaynaklarının toplam enerji tüketimi içindeki payı fosil yakıtlara göre daha çok hızlı artacağı öngörülmektedir.
Ekonomilerdeki normalleşme beklentisi enerji talebini artıracağı dolayısıyla enerji fiyatları üzerinde artış yönünde baskı yapacağını söyleyebiliriz.