|Doğru Sayısı||%%SCORE%%|
|Yanlış Sayısı||%%WRONG_ANSWERS%%|
Soru 1
Bilimsel yöntemi oluşturan işlemler ________ ve düşünsel olarak ikiye ayrılır. Düşünsel işleme örnek olarak ________ işlemi gösterilebilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru şekilde tamamlar?
psikolojik - hipotez kurma
ontolojik - gözlem
fiziksel - hipotez kurma
fiziksel - deney
ontolojik - deney
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi yalın bir olgudur?
Tüm nesnelerin yeterince ısıtılırsa genleşmesi
Bir elektronun elektrik yükünün negatif olmaması
Bir bakır telin yeterince ısıtılırsa genleşmesi
Tüm nesnelerin yeterince ısıtılırsa genleşmemesi
Bir elektronun elektrik yükünün pozitif olması
Soru 3
I. Deney, koşulları deneycinin müdahalesi sonucunda belirlenmiş olan bir gözlemdir.
II. Deney, gözlem gibi doğaya sorulan bir soruyu yanıtlamak amacıyla yapılan bir işlem sayılabilir.
III. Deneyi yapan bilim insanı veya bilim insanı ekibine deneyci denir.
IV. Deneye yol açan soru koşulludur.
Deney ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Yalnız I
I ve III
I ve IV
I, II ve III
I, II, III ve IV
Soru 4
Pragmatik Açıklama denilen bilimsel açıklama modelini ortaya koyan ve geliştiren kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Bas van Fraassen
Karl R. Popper
Carl Gustav Hempel
Wesley Salmon
Philip Stuart Kitcher
Soru 5
I. Bilgisel olasılık
II. istatistiksel olasılık
III. Varlıksal olasılık
Yukarıdakilerden hangileri bilim felsefesindeki olasılık çeşitlerindendir?
Yalnızlı
I ve II
I ve III
II ve III
I,II ve III
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi matematiksel bir model örneğidir?
Maddenin hallerini gösteren noktasal tanecikler
Atomun yapısını gösteren plastik yuvarlak ve yay parçalar
Akustik rezonansı anlatan U şeklindeki çelik araç
Kovalent bağ oluşumunu gösteren plastik nesneler
Metal parçalardan yapılmış DNA molekülü modeli
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi belirli bir kısmen yorumlanmış teorinin öğelerinden biri değildir?
Teorinin felsefesi
Teorinin dili
Teorik postulatlar
Teorinin açıklamaları ve öndeyileri
Teorinin bağlantı postulatları
Soru 8
Yasa-görünümlü önermeler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Hiçbir yasa-görünümlü önermenin kapsamı yalnız bir veya yalnız belli sonlu sayıda nesne dizgesine, zaman anına veya uzay yerine sınırlı değildir.
Herhangi bir yasa-görünümlü önerme doğru ise bir yasayı gösterir.
Analitik (yüklemi öznesinde içerilen) yargılardır.
Bir yasa-görünümlü önerme yanlış olsa bile tümel-koşullu önerme biçimindedir.
Her yasa-görünümlü önerme, eğer doğru ise, yasacı açıklamalarda öncül olarak kullanılabilir.
Soru 9
Bir teorinin bağlantı postulatları için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Bağlantı postulatları, içinde yalnız teorik terimler geçen postulatlar olup teorik terimleri kısmen anlamlı kılarlar.
Bağlantı postulatları, içinde hem teorik terimler hem de gözlem terimleri geçen önermeler olup teorik terimleri tam anlamlı kılarlar.
Bağlantı postulatları, içinde yalnız teorik terimler geçen postulatlardır.
Bağlantı postulatları, içinde hem teorik terimler hem de gözlem terimleri geçen önermeler olup teorik terimleri kısmen anlamlı kılarlar.
Bağlantı postulatları, içinde yalnız gözlem terimleri geçen postulatlardır.
Soru 10
Bilimsel Teorilerin Sözdizimsel Yaklaşımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Matematiksel modeller bu yaklaşımda kilit rol oynar.
XX. Yüzyılın ilk yarısında mantıkçı empirist bilim felsefecileri tarafından geliştirilmiştir.
Bilimin konusu olan nesne dizgeleri ile onlara ilişkin özellikleri, olguları, olayları, gözlemlenebilir ve gözlemlenemez olmak üzere iki kategoriye ayırır.
Bu yaklaşımın savunucuları genellikle gerçekçilik karşıtlığı görüşünü benimser.
Bu yaklaşımın savunucuları yalnızca gözlemlenebilir kategorisine ait olan şeylerin varolduğunu ileri sürerler.
Soru 11
I. Tümevarımsal genelleme önermesi başka gözlem ve/veya deneylerle pekiştirilebilir.
II. Gözlem ve/veya deney yoluyla ilgili bilim dalının konusuna giren yalın olguların bilgisi türetilir.
III. Sonlu sayıda gözlem önermesinden tümevarımsal çıkarımla bir tümel-koşullu önerme türetilir.
Yukarıda verilen “salt tümevarımcı görüş”ün bilimsel yöntem aşamaları, aşağıdakilerin hangisinde doğru sıralanmıştır?
I – II – III
I – III – II
II – I – III
II – III – I
III – I – II
Soru 12
Kari Popper’ın öncülüğünü yaptığı görüşte bilimsel bir hipotezde neye odaklanılmıştır?
Hipotezin doğrulanabilirliğine
Hipotezin yaniışlanabilirliğine
Hipotezin kanıtlanmasına
Hipotezin pekiştirilmesine
Hipotezin paradigmasına
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Nicod ile Hempel yöntemlerinin karşılaştığı güçlüklerden biridir?
“Bütün kuğular beyazdır” genellemesinin sadece hipotezin olgusal yoldan sınanmaması gerektiği sorunu
Duhem-Quine sorunu
Eski kanıt sorunu
Kuzgun paradoksu
Alternatif hipotezler sorunu
Soru 14
I. Yeni teori yerine geçtiği eski teori ile bağdaşabilir.
II. Yeni teori yerine geçtiği eski teoriyi kapsayamaz.
III. Yeni teori eski teorinin bir genleşmesidir.
Devrimsel gelişim görüşüyle ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Yalnız I
Yalnız II
Yalnız III
I ve III
II ve III
Soru 15
Bayesçi Pekiştirme Yöntemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Bu yöntemde bir hipotezin çürütülmesi sınama-sonrası olasılık derecesinin sınama-öncesi olasılık değerinden küçük olması demektir.
Tümdengelimci-yanlışlamacı görüşe dayanır.
Olasılığa dayanan bir yöntemdir.
Bu yöntemde hipotezler, kanıt önermeleri de denilebilen eldeki doğrulanmış gözlem önermeleri ve arkadüzlem bilgisini dile getiren önermelere göre koşullu olasılıklarına dayanılarak sınanırlar.
Bu yöntemde bir hipotezin pekiştirilmesi sınama-sonrası olasılık derecesinin sınama-öncesi olasılık değerinden büyük olması demektir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Hipotez-Buluşu görüşü için söylenebilir?
Hipotezler, bilim insanlarının önceden pekiştirdikleri başka hipotezlerin tümdengelimsel sonuçlarıdır.
Bu görüşe göre, bilim insanları yaratıcı hayal güçleriyle diledikleri düzenlilik ifade edebilen tümel-koşullu önermeleri sınamak amacıyla hipotez sıfatıyla geçici olarak kabul ederler.
Hipotezler, bilim insanlarının önceden doğruladıkları ancak henüz açıklanmamış şaşırtıcı olguları dile getiren gözlem önermelerine dayanarak tümdengelimsel olmayan bir çıkarımla türetilir.
Hipotezler tümevarımsal genellemeler olup, bilim insanlarının önceden doğruladıkları gözlem önermelerine dayanarak tümevarımsal çıkarımla türetilir; dolayısıyla bu hipotezlerde gözlem önermelerinde geçmeyen yeni terimler bulunmaz.
Hipotezler, bilim insanlarının önceden doğruladıkları ancak henüz açıklanmamış şaşırtıcı olguları dile getiren gözlem önermelerine dayanarak tümdengelimsel bir çıkarımla türetilir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Kuhn’un bilimsel devrim ile ilgili görüşlerine aykırıdır?
Bilimsel devrimlerde bilimsel betimleme ve genellemelerde sınıflama kategorileri değişir.
Bilimsel devrimler, bilimsel terimlerde anlam değişimine yol açar.
Bilimsel devrim azar azar gerçekleştirilebilir.
Bir bilimsel devrimde tutarsızlığa düşmemek için birbirleriyle bağlantılı olan birçok değişiklik eşzamanlı yapılmalıdır.
Bilimsel devrim bütünseldir.
Soru 18
Lakatos’un görüşünde teorinin koruyucu kuşağı ne demektir?
Bir teori dizisine ait temel hipotezler kümesine o teoriye özgü koruyucu kuşak denir.
Bir teori dizisinin içindeki postulatlar kümesine o teoriye özgü koruyucu kuşak denir.
Bir teori dizisine ait her teorinin postulatlar kümesi, temel hipotezler kümesi ile yardımcı hipotezler kümesinin birleşimine o teoriye özgü koruyucu kuşak denir.
Bir teori dizisine ait her teorinin postulatlar kümesi, temel hipotezler kümesi ile yardımcı hipotezler kümesinin birleşimidir. Dizideki tüm teorilere ortak olan temel hipotezler kümesine, teoriye özgü koruyucu kuşak denir.
Bir teori dizisindeki her teorinin yardımcı hipotezler kümesine o teoriye özgü koruyucu kuşak denir.
Soru 19
Olağan bilim döneminde, bilimsel paradigmanın içerdiği teorilerde anomali ortaya çıkması halinde, kabul edilmiş paradigmanın gelişim sürecinin sonlandığı varsayılırsa aşağıdakilerden hangisi mümkün değildir?
Bilimsel paradigmada hiçbir değişikliğe gidilmemesi
Bilimsel paradigmanın reddedilmesi
Anomalinin, mevcut paradigmanın yerine bilimsel devrimle geçen bilimsel paradigmada giderilmesi
Bu anomalinin göz ardı edilmesi
Bilimsel paradigmanın kısmen değiştirilip anomalinin giderilmesi
Soru 20
Kuhn’a göre tümel-koşullu önermeler ya da denklemler biçiminde sembolleştirilmiş veya böyle sembolleştirilebilen yasa görünümlü önermelere ne ad verilir?
Metafizik ilkeler
Sembolik genellemeler
Metafizik semboller
Sembolik yasalar
Metafizik modeller