Federal Reserve Lideri Jerome Powell’in, Cuma günü Wyoming’deki Jackson Hole’da yapacağı konuşmada, ABD merkez bankasının enflasyonu denetim altına alma kampanyasının son adımlarını çizeceği ve işi tamamlama taahhüdünü pekiştireceği bekleniyor.
Yakın vakte kadar yol açıktı: En süratli artan enflasyonla çaba etmek için faiz oranlarını yükseltmeye devam etmek. Lakin enflasyon soğumaya devam ettiğinde, siyaset yapıcılar ortasında ne kadar daha çalışma yapılması gerektiği konusunda uyuşmazlıklar ortaya çıkıyor. Powell muhtemelen bu hafta sahip olduğu platformu kullanarak, Fed’in faiz oranlarının daha da yükselip yükselmemesi gerektiğini nasıl değerlendireceğini ve ne vakit indirmeye başlama vaktinin geldiğini belirleyeceğini açıklayacak.
Eski Fed Lider Yardımcısı Donald Kohn “çok erken gevşemenin önlemesi gerektiğini vurgulayacak. Bence bu burada bir tema olacak. Aslında, bilgiye dayalı olmakla ne demek istediğini açıklaması, her bilgi modülüne piyasanın çok güçlü reaksiyonunu sınırlayıcı olacaktır,” diyor.
Powell, Cuma sabahı Washington saatiyle 10:05’te, Kansas City Fed’in yıllık iktisat siyaseti sempozyumu kapsamında görünüme dair bir konuşma yapacak. Avrupa Merkez Bankası Lideri Christine Lagarde da günün ilerleyen saatlerinde konuşma yapacak.
Bu toplantı, dünya çapındaki para siyaseti yapıcılarının hala amacın üzerinde enflasyon oranları ve yüksek ekonomik daralma olasılıklarıyla karşı karşıya olduğu bir periyoda rastlıyor. Önümüzdeki yıl karşılaşacakları zorluk, fiyat baskılarını denetim altına almaya çalışırken resesyonlardan kaçınma eforları ortasında giderek iki taraflı riskleri dengelemek olacak.
Geçtiğimiz Ağustos ayında Powell’ın ünlü konuşmasında enflasyonu bastırmak için merkez bankasının kararlılığını vurgulamasından bu yana Fed yetkilileri, gösterge faiz oranını 5,25% ile 5,5% ortasına 22 yılın en yükseğine çıkardılar.
Bugüne kadar enflasyon ölçüleri bir yıl öncesine nazaran epeyce düşmüş durumda ve iktisadın daha sıkı para şartlarından ziyan gördüğüne dair pek işaret görülmedi. Lakin enflasyon riski geriledikçe ve öteki ekonomik riskler arttıkça, Fed yetkilileri iki farklı kümeye ayrılmış durumda.
Bir küme, daha yüksek faiz oranlarının şimdi tam olarak iktisada yansımadığını ve kredi şartlarının devam eden bir biçimde sıkılaşmasının beklentilerden daha büyük bir tesire sahip olabileceğini düşünüyor. Pandemi periyoduna ilişkin birikmiş tasarrufların harcanması ve bu sonbaharda öğrenci kredi ödemelerinin tekrar başlaması, ekonomik zorluklara ekstra tesir yapabilir.
Diğerleri ise para siyasetinin ekonomik faaliyete iletilmesinin artık o kadar uzun sürmediğini ve daha yüksek faiz oranlarının tesirinin büyük ölçüde hissedildiğini sav ediyor. Ayrıyeten enflasyonun 2% maksadına geri dönmesinin kesin delillerini görmek istiyorlar.
Bloomberg Economics “Bu husustaki Fed içinde geniş yelpazede görüşler olduğu göz önüne alındığında, Powell’ın tercih ettiği risk idaresi stratejisini – yavaş hareket etme stratejisi – teşvik edeceğini düşünüyoruz. Nötr oranın rastgele bir varsayımını daha güzel değerlendirebilmek için FOMC’nin müşahede yapması gerekecek – muhtemelen birkaç toplantı boyunca” diyor.
Yatırımcılar ve piyasalar, Fed’in gelecek adımlarından ne bekleyeceklerine dair giderek daha az emin hale gelmiş durumda. Son haftalarda volatilite arttı ve piyasa bahtı, her yeni ekonomik bilgi modülüne bağlı üzere görünüyor.
Şu an piyasalar, vadeli kontratlar aracılığıyla bu yıl öbür bir faiz artırımı beklemiyorlar, lakin Fed’in 31 Ekim-1 Kasım toplantısında ve 19-20 Eylül toplantısında faiz artırma mümkünlüğünü daha yüksek görüyorlar.
Jackson Hole, Powell’a Fed’in daha yalnızca enflasyon raporlarına değil, daha geniş ekonomik datalara odaklanma stratejisi üzere ana ögelere daha fazla odaklanma fırsatı verecek.
Morgan Stanley ekonomistleri tarafından yazılan son notta, “Powell’ın Fed’in datalara dayalı olacağını ve dataların ‘toplamına’ odaklanılacağını vurgulamaya devam edeceğini ve Eylül’ü canlı bir toplantı olarak tutmaya devam edeceğini bekliyoruz” dediler.
Nötr Oran
Hızlı faiz artırımlarına karşın dirençli bir iktisat, siyasetin ekonomiyi ne teşvik ettiği ne de yavaşlattığı bir oran olarak tanımlanan nötr faiz oranının pandemi öncesine nazaran daha yüksek olabileceği spekülasyonlarını artırdı. 10 yıl vadeli Hazine tahvillerinin getirisi bu hafta 2007’den bu yana birinci kere %4,35’e yükseldi, bu da faiz oranlarının daha yüksek kalabileceği beklentilerini yansıtıyor.
Yatırımcılar, Powell’ın bu mevzuda ne düşündüğünü bilmek istiyorlar. Lakin Fed yetkilileri ekseriyetle bu hususta agnostik bir görüşe sahipler – Haziran’da yayınlanan son varsayımları, pandemi öncesine nazaran 2,5% olarak değişmediğini gösterdi – ve Powell’ın bu yaklaşımdan sapması mümkün değil. Powell Mart ayında yasama organına söz verirken “Dürüst olmak gerekirse, nötr oranın nerede olduğunu bilmiyoruz” demişti.
Fed Lideri Powell’ın, 2018’de Fed lideri olarak birinci Jackson Hole konuşmasında, uzun vadeli değişkenlerin iddiasındaki içsel meçhullüğü ve birebir vakitte finansal kriz yahut sabitlenmemiş enflasyon beklentileri üzere önemli gelişmeler durumunda Fed’in “gereken her şeyi yapmak zorunda olduğunu” vurgulamıştı.
Geçen yıl enflasyonun 40 yılın tepesine ulaştığı bir devirdeki konuşmasında, Powell daha kesin bir yaklaşım benimsemişti. Fakat bu yılın şartları, daha evvelki yaklaşımına dönmesi gerekebilecek bir durumu işaret ediyor.
Peterson Milletlerarası İktisat Enstitüsü Lideri Adam Posen, ekonomik görünümün artan belirsizlik nedeniyle Powell’ın bu seferki konuşmasının o kadar sıkı ve net olamayacağını tabir etti. Posen, siyaset yanlış ve maksada ulaşmak için uzun bir yol olduğunda merkez bankası kararlarının birtakım açılardan daha kolay olduğunu belirtti. Lakin siyaset yanlışsız yoldaysa ve hakikat yerde olduğundan emin olunamıyorsa, merkez bankası karar vermenin daha güç olduğunu vurguladı. Bu da Fed’in şu anda karşı karşıya olduğu durumu özetledi.
Powell, Jackson Hole’daki konuşmasında, değişen ekonomik etraf, uygun siyaset yolunda belirsizlikler ve gelişen şartlar çerçevesinde Fed’in yaklaşımını iletmek için gereken dengeyi sağlama misyonunu üstlenecek.
Bloomberg