"Bahreyn'de Türk olmak bir avantaj"
DHL Express Ortadoğu ve Kuzey Afrika Satış Başkanı Turgay Sarıkaya, Turkishtime için yazdı
Bahreyn; Arapça iki deniz anlamına geliyor. Gerçekten de küçük bir ada ülkesi. İki ayrı küçük adacığın arasında kalan iki denizden geliyor adı. 80'ler ve 90'larda uzun mesafe uçaklar henüz kullanımda değilken Bahreyn çok önemli bir yakıt ikmal merkezi ve havacılık üssü idi. Ayrıca global kapitalizmin hızla yayılması ile birlikte off-shore bankacılık adına büyük bir merkezdi. Günümüzde bu özelliğini maalesef çeşitli politik ve ekonomik nedenlerle Dubai'ye kaptırmış durumda. Gelişen havacılık teknolojisi de eklenince artık popülerliği azalıyor desek yalan olmaz.
Ben iki yıldır Bahreyn'de yaşıyorum. 11 yıldır Ortadoğu'dayım. Daha önce Dubai, Ürdün ve Umman'da çalıştım. Bahreyn'in ekonomi trendlerine günümüz gerçeklerinin ışığında bakarsak, S. Arabistan'a çok bağımlı bir ada krallığı. Bankacılık halen zirve sektör ve bu konuda son derece gelişmiş sistemlere sahipler. DHL Express, Bahreyn'deki bankacılığı saymazsak en büyük yabancı yatırımcı. Bahreyn DHL için dünya çapında önemli bir aktarma merkezi. Amerika, Almanya, Hong Kong ve Hindistan'dan gelen direkt bağlantı uçakları Bahreyn'de transferlerle bütün Ortadoğu ve Kuzey Afrika'yı kapsıyor. DHL'in direkt en indirekt olarak Bahreyn ekonomisine katkısı büyük. Ayrıca Causeway adı verilen köprü ile de S. Arabistan'a karayolu taşımacılığı oldukça önemli bir trend.
Bahreyn'de Türk olmak bir avantaj
Bahreyn son derece business friendly bir ticari yapıya sahip. GCC ülkeleri birliğinde olduğu için de son derece rahat ve basit gümrük uygulamaları ile ticarete açık. Birçok yabancı şirket, S. Arabistan orijinli işlerini sosyal nedenlerle Bahreyn'den yönetiyor. En yakın Suudi şehri Al Khobar 20 dk. mesafede ve birçok beyaz yakalı sabah gidip akşam evlerine Bahreyn'e dönüyorlar. Son derece kaliteli işgücüne sahip Bahreynliler dünyaya tam anlamıyla entegre olmuş durumdalar. Arapça resmi dil olsa da günlük hayat tamamen İngilizce üzerine kurulu. Devlet, bürokrasi ve vize vs. işlemler son derece basit ve hızlı. Nüfus 1.3 milyon ve yüzde 46'sı Bahreynli Arap yüzde 54 expat konumundaki Hintli, Pakistanlı, Filipinli, diğer Araplar ve Avrupalılardan oluşuyor. Dinler ve kültürler son derece barışçıl bir ortamda beraberler.
Ancak inanılmaz bir trendle büyüyen Dubai'nin pazar paylarına bölge hiçbir devletin ulaşmasına imkan yok. Havacılık sektöründe de Emirates, Katar Hava Yolları ve Etihad pazarı domine ediyorlar. Son yılların yükselen trendi ise kesinlikle Türkiye. Turizm dışında Türk dizileri ve Türk ürünleri her yerde ve günlük hayatta Türk olarak Bahreyn'de çalışmak büyük bir avantaj. Buradaki Türkler daha çok banka, restaurant isletme yönlerinde ekonomi içindeler. Aile yaşantısı, sosyal hayat, güvenlik ve trafik açısından mükemmel bir yaşam alanı. Kompakt bir havaalanına sahip olduğundan, inişten 15 dakika sonra arabanıza ulaşabilirsiniz. Türkler vizeyi girişte çok kolay alabiliyorlar.
Bankacılıkta inovasyon çok ileri
İnovasyon merkezi olarak yeni atılımlar var ancak çok yeni. Ancak bankacılık, kredi kartları teknolojisi ve bağlı ürünlerde çok gelişmiş durumdalar. Formula 1 yarışı düzenli olarak her sene yapılıyor ve ilgi halen yoğun durumda. Türk savunma sanayinin Bahreyn ile yakın ilişkileri var iki yılda bir yapılan Bahreyn Air Show'un en çok ilgi gören katılımcıları konumundalar. Pazarın hacmi ve Dubai'ye yakınlığı nedeniyle Türk işadamları için kısa vadede büyük bir pazar değil ama orta vadede yenilenecek havaalanı, S.Arabistan ile yapılacak ikinci köprü ve entegre olunacak GCC Tren hattı ile gelecekte fırsatlar büyük.
Öte yandan turizm ise şu an var olan fırsatların en büyüğü. Bahreyn'i sadece Bahreyn olarak görmemek lazım. S.Arabistan'a olan yakınlığı nedeniyle hafta sonları (Cuma, Cumartesi) S.Arabistan'ın doğu şehirlerinde büyük sayıda hafta sonu turizm amaçlı ziyaretçi akını var ki, bu Bahreyn perakende pazarının can damarı. Burada planlı olarak yapılacak Türkiye turizm tanıtımı kesinlikle geri dönüş sağlayacaktır. Kültürel yakınlığımız ve günümüzün trendleri Türkiye'yi kesinlikle turizmde alternatifsiz kılıyor. Hava koşulları nedeni ile hayatin yüzde 70'i AVM'lerde geçtiği için burada yapılacak tanıtım ve pazarlama aktiviteleri kesinlikle yararlı olacaktır.
Bir diğer önemli konu ise sağlık turizmi. Ülke kapasite ve deneyim nedeniyle sağlık sektöründe maalesef çok başarılı değil. Dubai gene bunu gördü ve uzun vadeli Medical City projeleri ile yatırımlara başladı. Türk sağlık sektörü için mutlaka sağlık turizmi kökenli iş imkanı var. Ben şahsen her sene en az 20'ye yakın arkadaşıma ve müşterimize Türkiye'den doktor ve hastane tavsiye ediyorum. Gidenler çok mutlu ve sonuçlar başarılı. Burada Sağlık Bakanlığı ve yerel medikal birimlerle bu konu geliştirilebilir. Gene tanıtım çok önemli. Bu arada kendiliğinden büyüyen saç ektirme sektörü ise büyük potansiyel. Bu konuda Bahreyn ve Suudi Arabistan ortak olarak hedeflenirse çok basit ama etkin yollarla Türkiye büyük kazançlar sağlayabilir.
Savunma sanayi ve güvenlikte fırsatlar var
Ortadoğu şu anki konumu ve trendler savunma sanayi, güvenlik endüstrisi için büyük fırsat. Bu konuda yapılacak girişimlerin mutlaka pozitif sonuçlanacağını düşünüyorum. Artan toplumsal olaylar ve güvenlik kaygıları Arap Baharı sonrasında değişik fırsatlara yol açmış konumda. Bir zamanların deniz incisi ve inci ticareti ile de anılan Bahreyn artık globallesen dünyada üyesi olduğu GCC grubu ülkeler ile hareket ederek ticaretini geliştirmek için çaba gösteriyor. Gelirinin yüzde 27'si petrolden ve yüzde 12'lik kısım alüminyumdan geliyor. Düşüş trendindeki petrol fiyatları Bahreyn'i de etkiledi ve etkilemeye devam edecek.
Bahreyn basitleştirilmiş ticari uygulamalar, son derece rahat gümrük sistemleri, S.Arabistan'a sürüş mesafesi yakınlığı ile çok önemli bir merkez. İnternet, telekomünikasyon ve ulaşım altyapısı oldukça başarılı. Küçük ama etkisi büyük olacak bir ülke. Buradaki elçiliğimiz son derece faal ve günlük ekonominin nabzını tutan bir şekilde hizmet veriyorlar.
Çalıştığım alan insanları, ticareti ve ekonomiyi her gün birbirine bağlayan bir sektör. Ocak 2016 da DHL Express de 25 yılıma ulaşmış olacağım, işimden çok keyif alıyorum. Herkes uyurken dünyayı ağ gibi ören uçuşları birbirine bağlamak ve müşterilerimizi başarıların katkıda yapmak son derece zevkli. DHL dünyanın en global şirketi, dünya üzerinde yaygınlıkta açık ara birinciyiz, bu çalışırken son derece keyif verdiği bir gerçek. Yolunuz Bahreyn'e düşerse DHL Havalanı'nın yanında sarı logosuyla en kolay bulunacak tesis, beklerim...