Ceza hukuku kapsamında davanın düşmemesi durumu; TCK’da öngörülmüş düşme sebeplerinin varlığından veya soruşturma ya da kovuşturma şartının yerine getirilemeyeceğinin anlaşması durumunda, ceza mahkemesi tarafından verilen bir hüküm çeşidi olarak tanımlanmaktadır. İzmir ceza avukatı genellikle bu kapsam doğrultusunda hizmet sunmaktadır. Ceza Mahkemesi’nde davanın düşmesi 5721 numaralı ceza mahkemesi kanunun, 223/8 numaralı maddesinde “Duruşmanın tamamen sona ermesi ve hüküm” başlığı kapsamında düzenlenmiştir.
Davanın düşmesinde genel olarak iki farklı neden verilmesi mümkündür;
Bu sebepler doğrultusunda, dava düşmesi durumu ile karşı karşıyaysanız, İzmir ceza avukatı ile görüşme ayarlayarak; detayları net bir şekilde konuşabilir, destek alabilirsiniz.
Kovuşturma ve soruşturma şartı 5237 numaralı TCK’dan kaynaklanabilecek olduğu, gibi özel kanunlar nedeniyle de kaynaklanabilir. Örnek verecek olursak 4483 numaralı kanun özel bir kanundur. Bu kanuna göre memur vatandaşlar görevi doğrultusundaki bir suç nedeni ile soruşturmaya alınabilmesi için; kişiler hakkında soruşturma izninin alınması gerekmektedir. Soruşturma izni verilmediği anlaşıldığı zaman; bu iznin verilmeme nedeni bir düşmeye sebebiyet vermektedir. Ceza davasının problemsiz bir şekilde yürütülmesi, kovuşturma ya da soruşturma şartının gerçekleşme durumuna bağlıysa; kovuşturma ya da soruşturma şartının gerçekleşmeyecek olmasının anlaşılması durumunda, gerçekleşen davanın düşmesine karar verilmektedir. Talep, izin, yasama dokunulmazlığı, şikayet, ön ödeme, suç işlendikten sonra ortaya çıkmış akıl hastalığı, uzlaşma ve benzeri haller kovuşturma ve soruşturma şartı olarak nitelendirilebilmektedir.
Ceza davası kapsamında 5237 numaralı TCK’da yer alan düşme nedenleri şu şekildedir;
Sanığın Ölümü: TCK’ya göre sanığın ölmesi bir düşme nedenidir. TCK m.64 kapsamında sanığın ölmesi durumunda, kamu davaların düşürülmesine karar verilmektedir. Lakin niteliği itibari ile maddi menfaatler ve müsadereye tabi olan eşya hakkında, dava devam devamında bulunarak; bunların müsaderesinde bir hükmolunabilmektedir.
Genel Af: Kamu davasını düşürülmelerinde genel af bir nedendir. Özel bir af durumunda; kamu davasında düşme kararı verilmemektedir. TCK m.65 kapsamında, genel af durumunda kamu davası düşmektedir. Hükmü olan cezaların tümünde neticeleri ile beraber ortadan kalkmaktadır.
Dava Zamanaşımı: Dava kapsamında zamanaşımı gerçekleşmesi durumunda kamu davalarının düşürülmesine karar verilmektedir. Dava zamanaşımı, suçun işlenmiş olduğu tarihten itibaren belirli bir süre geçtiği halde herhangi bir şekilde dava açılmamış ya da dava açılmış olmasına rağmen kanuni süre içerisinde sonuçlandırılmamış ise devletin bu davada cezalandırma hakkından tamamen vazgeçmesi ve ceza davasının düşürülmesi sonucunu doğuran ceza hukuku kurumu olarak tanımlanmaktadır.
Şikayetten Vazgeçme: Kamu davalarının düşmesi nedenlerinde sıklıkla karşılaşan bir durumdur. TCK m.73/4 kapsamında kovuşturmanın yapılabilmesi; şikayete bağlı suçlar doğrultusunda, kanunda herhangi aksi bir yazılı olmadığı müddetçe, suçtan zarar görmüş kişinin vazgeçmesi durumu davayı düşürmektedir. Hüküm kesinleştikten sonraki süreçte vazgeçme; cezanın uygulanmasına engel olmamaktadır.
Ön ödeme: Ön ödeme kurumun uygulanması sonucunda kamu davasının düşürülmesi kararı verilmektedir. Ön ödeme uzlaşmaya tabi tutulmuş suçların haricinde olmak üzere, yalnızca adli para cezası kararını içeren suçlar da ya da yasa maddesi kapsamında belirlenen hapis cezası üst sınırı 6 ayı geçmeyen suçlarda; failin belirli bir miktar para ödemesi ile kovuşturmanın ya da soruşturmanın sonuçlarından kurtulmasına olanak sağlayan bir kurumdur.
Uzlaşma: Ceza davaları kapsamında uzlaşma gerçekleştirildiği zaman, kamu davasının düşürülmesi kararı verilmektedir. Uzlaştırma; kamu davasında tarafsız bir kişinin arabuluculuğu ile ceza soruşturma kapsamında uyuşmazlığın çözülmesi amacıyla suç kapsamında, failin ve mağdurun iletişim kurduğu bir süreçtir. Ceza davası sekteye uğramadan devam ederken, suçun vasfı değişebilmektir. Değişen suç vasfı, uzlaşmanın kapsamına girebilmektedir. Bu gibi durumlara bir uzlaşmaya varılması ceza davasının düşmesi sebeplerinden birisidir.