Hafızayı, davranışı, düşünmeyi ve toplumsal kabiliyetleri bozarak, kişinin günlük yaşam aktiviteleri ile toplumsal özerkliğine engel olacak düzeyde bir bilişsel gerilemeye niçin oluyor. Üstelik günümüzde yaygınlığı her geçen gün artıyor; dünyada her 3 saniyede bir yeni Alzheimer tanısı konuyor.
Vatanımızda net veriler olmasa da 600 binin üstünde Alzheimer hastası olduğu, bu sayının her geçen gün katlanarak arttığı ve tanı konulmamış fazlaca sayıda hasta olduğu belirtiliyor. Acıbadem Ataşehir Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sevinç Tuncer, Alzheimer hastalığında erken tanı ve tedavinin son aşama mühim olduğuna dikkat çekerek, “Günümüzde tam bir tedavisi olmasa da erken tanı ve tedavi yardımıyla Alzheimer’ın ilerleme hızı belirli bir süre durdurulabiliyor yada yavaşlatılabiliyor. Verilen eğitimler ile hastalıkla baş etme donanımı kazanmak için hasta ve ailesine vakit kazandırılmış olunuyor. Dolayısıyla erken tanı için bilhassa 65 yaş üstündeki kişilerde oluşan ‘unutkanlık’ problemi yaşlanmanın organik bir sonucu olarak düşünülmeyip, vakit kaybetmeden bir nöroloji hekimine başvurmak büyük ehemmiyet taşıyor.” diyor.
Alzheimer, beyinde anormal protein depolanması ve sinir hücre kaybı ile seyreden bir hastalık. Beyindeki değişimler hastalığın bulgularının ortaya çıkmasından 20-30 yıl ilkin başlıyor. Günümüzde Alzheimer tanısını kesinleştiren, objektif olarak ölçebilen, düzgüsel yada patolojik biyolojik süreçleri tanımlayan yada tedavi yanıtını değerlendirebilen biyoişaretleyiciler yaygın olarak kullanılıyor. Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sevinç Tuncer, “Vatanımızda beyin omurilik sıvısında, hatta kanda bakılan amiloid ve tau protein düzeyleri, genetik yatkınlık ve geçişlilik tespiti için kandan kontrol edilen ve Alzheimer’den görevli olan ApoE, APP, Presenilin, I ve II şeklinde genleri, MRI ile beynin yapısal görüntülemelerinde saptanan ve küçülme analizi meydana getiren volüm ölçüleri şeklinde yöntemler yardımıyla, hemen hemen bulguların görülmediği hastalık öncesi dönemdeki riskli kişiler ile bulguların yeni başladığı hastalar yüksek doğrulukla saptanabiliyor” diyor.
Alzheimer hastalığı iç görüyü erken dönemden itibaren bozabilen bir hastalık olduğundan hastalar bir çok vakit içinde bulundukları durumun bilincinde olamayabiliyor ve hekime gitmeyi reddedebiliyor. Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sevinç Tuncer, hasta yakınlarının Alzheimer’a yönelik emareleri fark ettikleri vakit gecikmeden hekime başvuruyu sağlamalarının son aşama mühim olduğuna dikkat çekiyor. Prof. Dr. Sevinç Tuncer, Alzheimer’ın erken emarelerini şu şekilde sıralıyor:
Kurnaz ilerleyen bir hastalık olan Alzheimer çoğunlukla yakın hafıza kusurlarıyla başlıyor. Hastalık yeni data öğrenmeye engel olup ilkin en yeni yaşanmışlıkların silinmesine niçin oluyor. Yakın geçmişteki kişisel ve güncel vakalar, bigün ilkin yaşanılanlar unutulurken, eskiye ilişkin yaşantılar ise hatırlanıyor. Hastalık ilerledikçe eski anılar da hafızadan siliniyor.
Eşyaları uygunsuz bölgelere koyma ve bulamama, aynı soruları yine yine sorma, kelime bulma güçlüğü ve konuşurken mevzuyu unutma sorunları da sık görülen erken dönem emarelerinden.
Alışılagelen rutin işleri ve hobileri yapmakta güçlük (yiyecek yapma, otomobil kullanma, tamirat, dikiş dikme), bir işi başlatamama, yargılama ve karar vermede güçlük çekme ile konsantre olamama da hastalarda sıkça görülüyor.
Nedensiz davranış ve duygu durum değişimleri de Alzheimer hastalığında çoğunlukla görülen emareleri oluşturuyor. İçe kapanma, depresyon ya da aşırı öfkelilik, ajitasyon nedensiz sinirlenme, bağırma, saldırganlık ya da şüphecilik (parasının çalındığını, öldürülmek için ilaç verildiğini, eşinin kendisini aldattığını düşünme) şeklinde davranış değişimleri ve psikiyatrik bulgular da sık oluşuyor.
Yer ve dönemin bilincinde olamama şeklinde problemler yaşanıyor. Bilhassa malum yollarda kaybolma, yön bulmakta güçlük yaşama da Alzheimer hastalığının tipik emarelerini oluşturuyor.
Kişisel görünüşe ve başkalarına karşı kayıtsızlık şeklinde problemler yaşanıyor. Alzheimer ilerledikçe çevreye karşı ilgi azlığı gelişiyor, mesela hasta hobilerini yapmada isteksiz olabiliyor, ev ile ilgili sorumluluklarından vazgeçiyor.
Alzheimer hastalığında erken tanı büyük ehemmiyet taşıyor. Günümüzde kullanılan ve hastalığın bulgularını yavaşlatmakta etkili olduğu kanıtlanmış semptomatik tedavilerden bilhassa asetil kolin esteraz inhibitörlerinin etkinliği, sinir hücresi kaybı fazlaca artmadan erken dönemde başlanırsa, daha uzun soluklu oluyor.
ANASAYFAYA DÖNMEK İÇİN TIKLAYINIZ
Kaynak: webhane.com