ŞİŞMAN KİME DENİR?
– Şişmanlık; vücut yağ oranının belirli bir sınır değerin üzerine çıkmasıdır.
– Eğer vücuda harcanandan fazla enerji girerse; bu fazlalık zamanla yağa dönüşür ve şişmanlık meydana gelir.
TABLOLAR SİZİ YANILTABİLİR!
– Yakın zamana kadar, değişik çevrelerce, yaş-boy-kilo tablolarına bakılarak, kiloların belirlenmesi yoluna gidilmiştir.
– Oysa ki bu tablolar; normal ve sedanter popülasyonlar için sınırlı ölçüde doğru sonuç verirler, çünkü vücut yapısındaki diğer özellikleri dikkate alamazlar.
– Örneğin bu tablolar; aynı kiloya sahip iki kişiden kas kitlesi fazla olanı fazla kilolu veya boyu daha uzun olanı düşük kilolu gösterebilir.
– Aynı boy ve kiloda olan iki kişinin; farklı vücut bileşimlerine sahip olmaları ve vücutlarındaki yağ-kas kitlesinin farklı olması mümkündür.
– Vücut kompozisyonunun belirlenmesinde; vücut yoğunluğu, yağ yüzdesi, yağ harici kitle yüzdesi, yağ kitle miktarı, yağ harici kitle miktarı ve çevre ölçümleri dikkate alınmalıdır.
– Genellikle şişmanlık; bayanlarda gynoid, erkeklerde android tipte görülür.
– Popüler adlandırmada; android tip yağlanması olanlara “elmalar”, gynoid tip yağlanması olanlara ise “armutlar” adı verilmiştir.
ARMUT TİPİ ŞİŞMANLIK (GYNOID ŞİŞMANLIK):
– Armut tipi şişmanlıkta fazla kilolar vücudun alt kısımlarında yani kalça ve uyluklarda yoğunlaşır.
– Bu tip şişmanlık bacaklarda; eklem iltihaplanmaları ve varislere yol açar.
ELMA TİPİ ŞİŞMANLIK (ANDROID ŞİŞMANLIK):
– Elma tipi şişmanlıkta fazla kilolar vücudun üst kısımlarında yani göğüs ve karın bölgesinde yoğunlaşır.
– Karaciğer karında yoğunlaşan yağları daha kolay kanda dolaşan yağlara çevirir, bu da damarların tıkanma riskinin yükselmesine neden olur.
– Kadınlar erkeklerden 30 kg. daha fazla yağ taşıyabildikleri halde kardiyovasküler risk yönünden anlamlı bir artış göstermezler, çünkü kadınlarda yağlanma çoğunlukla vücut alt kısmındadır (kalça ve uyluk).
– Eğer bir kadında android (elma) tipte şişmanlık varsa, meme kanserine daha kolay yakalanır.
– Buna karşın gynoid (armut) tip şişmanlarda meme kanseri riski azalıyor.
– Karın bölgesinden yağlanan kadınlarda bu koruyucu faktörün kaybolabileceği belirtilmektedir.
SONUÇ
– Siz siz olun her iki tip şişmanlıktan da uzak durun.
– Şişmanlık sizi sadece estetik açıdan değil sağlık açısından da mutsuz yapar.
– Türk insanı şişmanlık konusunda OECD bünyesindeki 30 ülkeden ne yazık ki 12. sırada yerini aldı. İşte şişman ülkeler sıralaması;
- ABD
- Meksika
- İngiltere
- Kanada
- Yeni Zelanda
12.Türkiye
Doç. Dr. Haluk SAÇAKLI
KALİTELİ YAŞAM UZMANI