Halk ortasında kireçlenme olarak sözün tıbbi karşılığı diz aralığında bulunan kıkırdağın bozulması ve eklem kenarlarında kemik büyümesidir. Ayrıyeten kıkırdağın kütle kaybı kıkırdak altında bulunan kemikte de dejenerasyona neden olmaktadır. 50 yaş üzerindeki bireylerde en sık görülen eklem hastalığıdır. Orta ve ileri yaşın hastalığı olup 40 yaşından evvel görülmesi azdır. Osteoartrit bedendeki rastgele bir eklemi etkileyebilir. En sık etkilediği eklemler eller, kalça, diz ve omurgadır. Kıkırdak bozulması, hafifçe ağır kayıplara kadar olabilmektedir. Ne kadar erken tedbir alınır ise o kadar kolay tedavi bahtına sahibiz.
Belirtileri
Eklem kireçlenmesi ağrı, tutukluk, kilitlenme, şişlik, yürüme zorluğuna neden olabilmektedir. Ağrı; en sık şikayettir. Başlangıçta hareket sırasında ya da günün ilerleyen saatlerinde oluşur ve dinleme ile rahatlama olur. Eklem kıkırdağındaki bozukluklar ilerledikçe yük taşırken, merdiven çıkarken, yokuş çıkarken hatta istirahat sırasında dahi ağrı hissedilebilir. Tutukluk, sabah yahut uzun süren hareketsizlikten sonra ortaya çıkabilir ve kısa sürer. Eklem hareketlerinde kısıtlanma, kemik çıkıntılara bağlı olarak eklem şiş üzere görülür. Yakınmalar vakit zaman azalıp geçer üzere hissedilse de yıllar sonraproblemler artarak tekrar ortaya çıkabilir.
Eklem de kıkırdak dejenerasyonunu tetikleyen en önde gelen neden obezitedir. Denetimsiz spor hareketleri de kireçlenme geliştiren nedenlerin başlarında sayılabilir. Osteoartrit orta ve ileri yaşın hastalığıdır. 40 yaşından evvel görülmesi enderdir. Yaşlanma ile eklem kıkırdağında değişiklikler oluşur buna bağlı olarak dayanıklılığı azalır. Bu nedenle yaş ilerledikçe osteoartrit görülme sıklığı artar. Bayanlarda osteoartrit gelişme ihtimali daha yüksektir. Osteoartritde genetik faktörlerin rol oynadığı artık bilinmektedir. Ayrıyeten Gut, Romatoid artrit, diabetik nöropati, paget hastalığı, septik artrit ve doğuştan kalça çıkığı üzere hastalıklar kireçlenme gelişme riskini artırmaktadır.
Asıl olan her ne kadar muayene olsa da direkt grafi – Röntgen ; yakınmaların hangi şiddette olduğunu gereğince göstermemesi eksik tarafıdır. BT, MRI ,USG ayrıntı açısından kullanılabilecek yollardır. Şunu da belirtmek gerekir ki tetkiklerde tıpkı sonuca sahip olan hastalar ortasında değişiklik görülebilmektedir. Kimileri önemli ağrı yaşarken tıpkı sonuca sahip öbür bir hasta hiç ağrı hissetmeyebilmektedir.
Tedavi
Tedavi, hastalığın evresi ve şiddetine uygun olarak planlanmalıdır. Tedavide birinci basamak hastanın eğitimiolmalıdır. Yani hastanın biliş ve farkındalığını arttırmalıyız ki hasta kendini koruyabilsin. Kireçlenme gelişen eklemin çok kullanılmaktan sakınması öğretilmelidir. Kilo verilmesi en kıymetli tedavidir. Tertipli antrenman kesinlikle gereklidir. Ağrı kesici ilaçları önermediğimizi tekrar belirtmek isteriz. Fizik Tedavi uygulamaları ortasında klasik fizik tedavi ile yetinilmemeli ek kombinasyonlar kesinlikle yapılmalıdır.Klasik ağrı kesicileri önermiyoruz. Fakat kıkırdak üretimini destekleyen ilaçların kullanımı hastaya nazaran önerilmelidir.Eklem içi enjeksiyonlar ortasında kortizon enjeksiyonu eklem şişliğinin olduğu devirlerde yahut ileri yaş hastalarda diğer süreç yapılamıyorsa hastanın rahatlaması hedefiyle en son düşünülmelidir. Ayrıyeten eklem içine eklem kayganlığını artıran ilaçlar enjekte edilebilir.
Çok sık kullanılan PRP, ozon, proloterapi, nöral terapi, kuru iğneleme,akupunktur,kinezyobantlama, Manuel terapi kireçlenme tedavisinde tek başına yetersiz kalmaktadır. Hacamat, sülük, masaj ile kireçlenmenin tedavi edilemeyeceğini belirtmek isteriz. Günümüzde karın yağından elde edilen Kök Hücre uygulamaları daha önde gelen ve tahlil üretme bahtı en fazla olan tedavi olarak kullanıma girmiştir. Lakin yalnızca bir formülün yetersizliğini görüyor olmamız nedeniyle yeniden kombinasyonların yapılması oldukça ehemmiyet arz etmektedir. Tıbbi tedavi yollarından fayda görmeyen hastalar ise cerrahi tedaviye mecbur kalmaktadır. Bunlar ise artroskopiktemizleme, kemik düzeltici ameliyatlar, eklem protezleriolarak sayılabilir. Burada protezlerin ömür uzunluğu sağlam olmadığını da belirtmek gerekir.
Obezite kireçlenme açısından en önde gelen hastalıktır. Şişmanlık direkt olarak eklem kıkırdağına bozucu tesir yapmaktadır.
Portakal, mandalina, greyfurt, küçük taneli meyveler, dolmalık biber, domates, soğan C vitamini kaynakları olup kıkırdak yapısının olmazsa olmazı olan kollajen üretiminde kullanılır. Somon, ton balığı, sardalye, karides, istiridye omega-3 açısından güçlü olup faydalı olabilir. D vitamini mutlaka kâfi seviyede tutulması gereken bir tedavi aracıdır. E vitamini içeriğiyle yemiş tipleri ve yer fıstığı tavsiye edilmektedir. Bozucu tesirlerinden ötürü şeker ve nişasta içeren besinlerden kaçınılmalıdır. Glukozamin, kondroitin ve glukojen destek olarak alınabilir.