Volkan MARTTİN
Öz
Bu makale birbiriyle ilişkili üç boyutta ele alınmıştır. Tek başına incelenmesi ve çözümlenmesi mümkün görülmeyen söylemin doğası, çalışmanın birinci boyutunu oluşturmaktadır. İdeoloji, dil, söylem, propaganda, algı ve anlam kavramlarının şekillendirdiği tasavvur edilen işlevsel döngünün Bolşevik Devrimi’nin gelişim evreleriyle uyumu dikkat çekmektedir.
Tarihsel süreçte ele alınan ideolojik altyapı ve söylem ilişkisi, çalışmanın ikinci boyutunu oluşmaktadır. Devrim sırasında, Bolşevikler temel isteklerini “Barış, Ekmek, Toprak!” şeklinde sloganlaştırmışlardır. Bu tür sloganlar, dini ve milli motiflerle zenginleştirilen söylemler vasıtasıyla başta asker, işçi ve köylüler olmak üzere geniş halk kitlelerine sunulmuş, kızıl bayraklar ve orak-çekiç sembolleşmiştir.
Bolşevik söylemlerinin cepheye yansımaları çalışmanın üçüncü boyutunda ele alınmıştır. Savaşın neden, kim için yapıldığına dair tartışmalar ekseninde Rus askerlerindeki savaşma isteğinin zayıflaması üzerinde durulmuştur. Rus askerlerindeki disiplinsizlik ve itaatsizlik olayları T.C. Genelkurmay ATASE Arşivi ve Başbakanlık Osmanlı Arşivi’ndeki belgelere, konuya ilişkin diğer eserlere ve eldeki hatıralara dayanılarak ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Birinci Dünya Savaşı, Bolşevik Devrimi, Söylem