Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten Mustafa Asan, pandeminin Trabzon turizmine etkilerini, sektör içindeki sorunları, yerel yönetimlerin turizm çalışmalarının yeterliliğini ve turizm projelerini gazetemize değerlendirdi. Göreve geldiği 4,5 aylık süreci “sıkıntılı süreç” olarak değerlendiren Asan, en yoğun dönemin yaşandığını bunu da başarılı olarak atlattıklarını dile getirdi. Asan, bir an önce İl Müdürlüğüne asaleten atama yapılması gerektiğini açıklayarak algılara son verilmesini de istedi.
Pandemi Trabzon turizmini nasıl etkiledi?
Mustafa Asan: Olumsuz etkilendik. Sadece turizm değil, her sektör pandemiden nasibini aldı. Tüm dünya olumsuzluğu yaşadı. Ancak biz tüm olumsuzluklara rağmen şehrimizin kültür ve turizmini yönetmeye çalıştık. Eğer Trabzon turizmini yüzdesel olarak ifade etmek gerekirse genel olarak ziyaretlerde yüzde 64 oranında bir düşüş yaşadık. Konaklamada ise yüzde 75,3 oranında kaybımız var. 2020 yılının Ocak-Şubat aylarında 2019 yılına oranla yüzde 37 artış yaşadık. Konaklamada yine yüzde 42 oranında artış yaşadığımızı gözlemliyoruz. Bu artış Mart-Nisan-Mayıs aylarında düşmeye başladı. Düşüş diğer aylarda da devam etti.
HER HAFTA SONU SEKTÖR TEMSİLCİLERİYLE TURİSTİK ALANDA BİR ARAYA GELİNECEK
Tüm olumsuzluklara karşı ne gibi çalışmalar yürütüyorsunuz?
Mustafa Asan: Çıkış yolları arıyoruz. Dünyamız değişiyor. Bugünümüzün dünden, yarınımızın da bugünden farklı olması kaçınılmazdır. İnsan hayatı, iş dünyası, çevremizde olan biten her şey nihayetinde değişim, dönüşüm içerisinde. Bu değişime ayak uydurmak sektörü ayakta tutmak için uğraşmak zorundayız. Biz de bu anlamda bir adım atmak istedik. Sektör temsilcileriyle beraber her hafta bir araya gelerek bir aks oluşturacağız. Kentimizin destinasyonlarını gezip tanıtımını yapacağız. Geçtiğimiz cumartesi günü Akçaabat, Düzköy, Çal Mağarası, Ortamahalle, Sera Gölü ve dönüşte Ayasofya’yı ziyaret ettik. Sektör olarak üzerimize düşen ne var, ne yapabilirizi değerlendirdik. Bu şekilde her hafta sonu bir destinasyonda etkinliğimizi devam ettirmeyi düşünüyoruz.
Valiliğimizle beraber yine toplantılar yapıyoruz. Turizmi tek elden nasıl yönetebiliriz paydaşlarıyla beraber, yerel protokollerle, sektör temsilcileriyle turizme katkı sağlamak için çalışmalar yapıyoruz. Ve sonuç almaya başladık. Bu konseptimizde Valiliğimizin koordinatöründe bir icra kurulu gibi görev yapan ajans kurma aşamasındayız.
Trabzon Havalimanı’na en çok hangi ülkeden uçuş gerçekleşti?
Mustafa Asan: Trabzon Havalimanı uluslararası bir havalimanıdır. 34 farklı noktadan şehrimize 269 sefer düzenlendi. İlk sırada Almanya, 7 farklı noktadan 118 sefer düzenledi. Bahreyn, 1 noktadan 25 sefer düzenledi. Rusya 4 farklı noktadan 14 sefer düzenledi. Suudi Arabistan, İngiltere, Katar gibi birçok ülkeden seferler mevcut. Yeterli mi, değil elbette.
DOKAP’A SUNULAN PROJELER MEVCUT
Trabzon turizmine dair projeleriniz var mı?
Mustafa Asan: DOKAP ile birlikte hazırladığımız projelerimiz mevcut. Vazelon Manastırı, Kuştul Manastırı restorasyon projelerimiz var. Yanbolu Vadisi’yle destinasyon oluşturmaya çalışıyoruz. Bakanımıza sunduk. Çok beğendi. Farklı bir projeyle DOKAP’a da sunacağız. Yanbolu’dan denizi içeri sokup Aquapark etkinlikleri yapmayı planlıyoruz. Santa istikametinde olan bütün tarihi ortaya çıkarıp Taş Köprü’ye kadar ring oluşturmayı düşünüyoruz. Tarihi Anabasis Yolu’nun ortaya çıkması projemiz var. Önem verdiğim Agro Turizm projemiz var. Agro Turizm, tarım turizmidir. Yani kırsalda yaşayan insanların yapmış olduğu turizm faaliyetidir. Bu anlamda Tonya İskenderli’yi belirledik. Potansiyeli barındırıyor. 300’e yakın taş ev var. Şimdilik 2 evi tespit ettik. İnsanları eğitimden geçirip yerelde ürettikleri ürünlerin satışını yapmaları için teşvik edeceğiz. Amaç turistleri de bu üretim sürecine katmak. Atlı safari etkinliği yapılabilecek. Farklı destinasyonları oluşturmak zorundayız. Tarihi Kundupoğlu Konağı’nı restore ediyoruz. L şeklinde. Yıkılan yerlerini yaptık, ahşap oymacılığı, taş işçiliği, kalem işçiliği yaptık. Kültür sanat projesi olarak planladık.
HER KURUMUN PROJE OFİSİ OLMALI
Turizm projelerinde önceliğiniz nedir?
Mustafa Asan: Kış turizmine ağırlık vermemiz lazım. Kayak merkezi oluşturmamız lazım. Zigana var ancak Gümüşhane’ye ait. Kışın yine mobil turizm projesini düşünüyoruz. Pahalı etkinlik ama karavan araçlarıyla yapılmış 4x4 araçlarla yaylalarda safari yapılıp kalınacak şekilde tasarlamayı planlıyoruz. Bunların yanında Yanbolu ve Agro turizm önceliklerimizin arasında. Aslında her kurumun proje ofisi oluşturması lazım. Yeni fikirlerin ortaya çıkması açısından çok önemli.
SÜMELA’YA ZABITA VERİLECEKTİ ORAYA VERİLMEDİ
Yerel yönetimlerin turizm adına yaptıkları çalışmalar yeterli mi?
Mustafa Asan: Yeterli değil. Hazıra konulmaya çalışılıyor. Sümela’yı ortak yönetim planı olarak ortaya koyduk. Otopark yapıldı ancak temizliğiyle hiç ilgilenilmiyor. Milli Parklar yetişemiyor. Zabıta olması gerekirken yok. Yönetim planında zabıta verilecekti oraya verilmedi. Bizimle alakalı olmayan şikâyetler bize geliyor maalesef.
BÜYÜKŞEHİR VE İLÇE YÖNETİMLERİN ÇALIŞMALARI YETERLİ DEĞİL
Büyükşehir Belediye Başkanı Murat Zorluoğlu’nu sektör olarak ziyaret ettik. Pandeminin yoğun döneminde kendisinin çıkıp ‘Trabzon turizme hazır, gelin…’ mesajını vermesini istedik. Verdi de… Sertifikasyon programı yaptık. Eğitimler verdik. Trabzon sertifikasyon alan ilk iller arasında. Bizim bütçemiz çok kısıtlı. Bizim belediyeler gibi bir bütçemiz yok. Bizim yapamadığımız tanıtıcı yayınları belediyenin yapmasını istedik. Ayrıca yeni destinasyonlar bekliyoruz. Yatırımcı kuruluş olmadığımız için biz yapamıyoruz. Daha profesyonel çalışmalara ihtiyacımız var.
Trabzon’un turizmdeki yeri ve önemi…
Mustafa Asan: Trabzon bölgenin merkezidir. Trabzon, Roma İmparatorluğuna Bizans’a Osmanlı’ya başkentlik yapmış şehirdir. İpekyolu’nun denize açılan tek kapısıdır. Uluslararası havalimanına sahip Karadeniz’in tek şehridir. Trabzon’un gelirinin yüzde 50’si turizmden ama öte yandan yüzde 25 çaydan, yüzde 10 fındıktan geliri var. 3 üniversitemiz var. Yüzde 10 eğitimden gelirimiz var. Yüzde 5 balıkçılık ve seracılık gelirini oluşturuyor.
“BİR ESERİ YAŞATMAK ONU YAPMAK KADAR ZORDUR”
Sümela gibi tarihi yapıların restorasyon ve açılışları neden uzun sürüyor?
Mustafa Asan: Sümela’nın hava koşulları çok zor. Ayin sırasında bile birçok görevli arkadaşımız soğuktan hasta oldu. Yamaçlarda endüstriyel dağcılar bile zor şartlarda çalıştılar. Bin 100 ton kaya temizlendi. 2 ay gibi çalışma süresi var. Kullanılan kimyasallar donmuyor. Donmadığı için de çalışamıyorsun. Anlatamıyoruz... Bir eseri yaşatmak onu yapmak kadar zordur. Biz de bunu başarmaya çalışıyoruz.
Kızlar manastırı ne zaman açılacak?
Mustafa Asan: Kızlar Manastırı’nda biz restore çalışmalarını yapıp Trabzon Büyükşehir Belediyesine devrettik. Belki çevre düzenlemesi yapılacak olması dolayısıyla açılışı yapılmadı.
“SÜMELA’DAKİ AYİNE 5 GÜNDE HAZIRLIK YAPTIK”
Görev sürecinizi değerlendirmenizi istesek neler söylersiniz?
Mustafa Asan: 4,5 aydır vekâleten İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü görevindeyim. En yoğun ve sıkıntılı döneme rast geldim. İlk 3 ay çok yoğun çalıştım. Sümela Manastırı, Ayasofya açılışları, Sümela’da ayin, Müdürlüğün yeni binasına taşınması… Pandemi döneminin yarattığı sıkıntılar, sektörümüzle yoğun toplantılarımız… Tüm bunlar kısa sürede bir araya geldi. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın Sümela Manastırı’nda 5 yıl aradan sonra ayin yapılacağı bilgisini verdikten sonra biz ayine 5 gün gibi kısıtlı bir sürede hazırlandık. Akdeniz’de suların ısınması hasebiyle ayinde herhangi bir sıkıntı yaşanmaması için seferber olduk, çok sıkı önlemler aldık. Çok sayıda sivil polis ve istihbaratçı görevlendirildi. İçeri pankart alımı yasaklandı. Daha önce ayin törenleri düzenlendiği için bu tecrübemizden faydalandık.
“BİR AN ÖNCE ASALETEN ATAMA YAPILSIN”
İl müdürlüğüne asaleten atama ne zaman yapılacak? Sizin olacağınız konuşuluyor?
Mustafa Asan: Bakanlığımızın takdiri. Cumhurbaşkanımız tarafından atama yapılacak. Bizim referansımız Mevla’mız. Görev verilirse biz hazırız. Bir an önce atama yapılırsa da daha iyi olur. Göreve seçilecek hangi arkadaşımız olursa olsun görevi yerine getirebilecek potansiyele sahip.
Röportaj: Rabia MOLLAOĞLU