ABD Başkanı Donald Trump, Paris İklim Anlaşması konusunda beklenen kararı açıkladı ve anlaşmadan çekildi. Trump böylece siyasi ve ekonomik açıdan uzun vadeli sonuçlar doğurabilecek tartışmalı bir karar imza atmış oldu. Trump’ın Paris İklim Anlaşması’ndan çekilmesine ilişkin kararı hem ABD içerisinde hem de dünyada yoğun tepkiyle karşılanırken Trump taraftarları ise sevinçli.
Trump, seçim kampanyasının en önemli maddelerinden biri olan Paris İklim Anlaşması’ndan çekilme vaadini sonunda gerçekleştirdi. ABD kamuoyundan, Cumhuriyetçi Parti’ye, diğer dünya liderlerinden kendi kızı İvanka Trump’a kadar birçok kişi ve grubun Trump’ı uyarmasına rağmen Trump fikrini değiştirmedi ve 195 ülkenin imzaladığı Paris İklim Anlaşması’ndan çekilme kararı aldı. Trump’ın kararı ile birlikte ABD, Birleşmiş Milletler İklim Değişikşliği Çerçeve Konvansiyonu’na üye olmasına rağmen Paris İklim Anlaşması’nı imzalamayan 3 ülkeden biri oldu. Diğer iki ülkeyse Nikaragua ve Suriye.
Yaptığı açıklamada anlaşmanın iklim değişikliğiyle mücadeleyi değil, diğer ülkelere ABD’ye karşı ekonomik avantaj kazandırmayı amaçladığını” kaydeden Trump, “ABD, ülkemi ve Amerikan vatandaşlarını korumaya yönelik ulvi görevimimi yerine getirebilmem için Paris İklim Anlaşması’ndan çekilecek. Onun yerine Amerikalı şirketlere, çalışanlara ve vergi mükelleflerine daha adil şartlar sunan bir Paris Anlaşmasının ya da tamamen yeni bir sözleşmenin müzakerelerine başlayacağız” dedi.
Seçmenlerine anlaşmadan çekilme sözü veren Trump’ın, kamuoyunda konuyla tartışmaları aylarca dinlediği, ancak sonuçta yine kendi tabanını memnun etmeye yönelik “siyasi hesaplı” bir karar aldığı da ABD basınının altını çizdiği konular arasında.
ABD’den ve Avrupa’dan Trump’ın kararına çok sert tepki gösterdi
Trump’ın kararına ilk tepki ABD eski Başkanı Barack Obama’dan geldi. Trump’ın Beyaz Saray’daki basın toplantısı devam ederken, selefi Barack Obama kararı eleştiren bir yazılı açıklama yayınladı.
Obama, açıklamasında “Paris Anlaşması’nda kalan uluslar, yaratılan istihdam ve endüstrilerden faydalanacak uluslar olacaktır. ABD yönetimi geleceği reddeden bir avuç ülke arasına dahil olsa da, devletlerimiz, şehirlerimiz, iş dünyası, gelecek nesiller için elimizdeki tek gezegenin korunması için yardımcı olup, yol göstermek için elinden geleni yapacaktır” dedi.
Kararın hemen arkasından Beyaz Saray’ın danışmanlar kurulunda yeralan SpaceX ve Tesla yönetim kurulu başkanı Elon Musk ve Disney yönetim kurulu başkanı Bob İger, bu görevlerinden istifa ettiklerini açıkladılar.
Musk, Twitter’dan yaptığı açıklamada, “iklim değişikliği gerçektir. Paris’ten ayrılmak ne dünya, ne de Amerika’nın yararınadır” dedi. İger ise “gezegenimizi korumak ve ekonomik büyümeyi ilerletmek, geleceğimiz için kritik önemdedir. Birinin olması, diğerinin olmayacağı anlamına gelmez. Başkanın kararıyla kesinlikle hemfikir değilim ve danışmanlar kurulundan ayrılıyorum” dedi.
Macron: “Nerede yaşarsak yaşayalım, kim olursak olalım aynı sorumluluğu paylaşıyoruz”
Avrupalı liderler de hem ortak hem de bireysel açıklamalar yayınlayarak, Trump’ın kararına tepki gösterdi. İngiltere Başbakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Başbakan Theresa May’in Trump ile telefonda görüştüğü ve duyulan hayal kırıklığını ilettiği belirtildi.
Almanya Başbakanı Angela Merkel, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve İtalya Başbakanı Paolo Gentilo da ortak bir açıklama yayınladı. Açıklamada “Paris Anlaşması’nın kesinlikle yeniden müzakere edilmeyeceğine inanıyoruz, zira bu anlaşma gezegenimiz, toplumlarımız ve ekonomimiz için hayati öneme sahip bir araç” dendi.
Öte yandan Fransa Cumhurbaşkanı Macron daha sonra resmi Twitter hesabından Trump’ın seçim sloganı olan “Amerika’yı Yeniden Harika Yapın” sözüne atıfta bulunarak, “Gezegenimizi Yeniden Harika Yapın” mesajını paylaştı. Macron aynı zamanda internet üzerinden paylaştığı bir videoda konuyla ilgili olarak İngilizce seslendi. Macron, “Nerede yaşarsak yaşayalım, kim olursak olalım aynı sorumluluğu paylaşıyoruz. Tekrar altını çiziyorum; Paris Anlaşması geri döndürülemez ve sadece Fransa tarafından değil tüm uluslar tarafından uygulanacaktır” dedi.
Ayrıca, Kanada, İsviçre, Finlandiya, Danimarka, Norveç ve İzlanda liderleri de Trump’ın kararını kınayan açıklamalarda bulundular.
Trump’ı destekleyenler için Paris Anlaşması’ndan ayrılma kararı ise Trump’ın ne kadar güçlü bir başkan olduğunu ortaya koyması anlamına geliyor. BBC’den Rajini Vaidyanathan’ın haberine göre; Trump’ın bir seçim konuşmasını andıran açıklamasının ardından Trump taraftarları kararı sevinçle karşıladı. Vaidyanathan’ın konuştuğu seçmenler karardan dolayı mutlu olduklarını ve “Trump’ın ABD’lilerin işlerini koruduğunu” ifade ettiler.