Türkiye, Rusya, Fransa ve Almanya’nın liderleri, savaş yıllarında harap olmuş bir ülkede bir barış için zemin hazırlamayı umuduyla, Cumartesi günü İstanbul’da yapılacak bir zirvede Suriye hakkında görüşmelerde bulundular.
Zirveden sonra düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, zirvenin Suriye’deki kan dökülmesini durdurmak için tam bir ateşkes sağlama amacında olduğunu söyledi.
Erdoğan, Rusya Başbakanı Angela Merkel ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ortaklaşa düzenlenen ortak basın toplantısında yaptığı konuşmada, “Suriye ihtilafı sadece askeri yollarla çözülemez. Suriye’den gelen terör tehdidine karşı işbirliğini geliştireceğiz.” Dedi. Suriye için anayasal bir komitenin mümkün olan en kısa zamanda oluşturulmasının gerekliliği.
“Mültecilerin Suriye’ye dönüşünü tartıştık ve bunun gönüllü olması konusunda anlaştık” diye ekledi.
Erdoğan, Suriye ihtilafı için Astana barış sürecinin uluslararası topluma örnek oluşturduğunun altını çizerek, Türkiye’nin hem Astana sürecinde hem de bugünkü toplantı gibi diğer platformlarda da çabalarını sürdürmeye kararlı olduğunu söyledi.
Suudi gazeteci Jamal Khashoggi’nin öldürülmesi hakkında sorulduğunda Erdoğan, ikili toplantılarda Khashoggi davası hakkında görüştüklerini söyledi.
“Suudi yetkililerin 18 şüpheliyi İstanbul’a gönderen kişiye cevap vermesi gerekiyor” dedi.
Dört liderin nihai ifadesi “Suriye’nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ve aynı zamanda komşu ülkelerin ulusal güvenliğini baltalamayı amaçlayan ayrılıkçı gündemleri” reddediyor.
Liderler, mültecilerin ve ülke içinde yerlerinden edilmiş kişilerin Suriye’deki asıl yerleşim yerlerine güvenli ve gönüllü olarak geri dönmeleri için ülke çapında şartlar yaratma ihtiyacının altını çizdi ve geri dönenlerin silahlı çatışma, siyasi zulüm veya keyfi tutuklamalardan güvenliğe ihtiyacı olduğunu belirtti.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, “Suriye’nin radikal gruplardan tamamen temizlenmesi gerekiyor. Suriye toplumunu güçlendirmek için anayasa reformuna ihtiyaç var.” Dedi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, yardım kuruluşlarının Suriye’de engellenmesinin kabul edilemeyeceğini ve insani yardım koridorlarının kurulması gerektiğini söyledi.
“Suriye’deki ateşkesin uzun ömürlü olacağına dikkat etmeliyiz” dedi. Macron, İdlib’e yönelik bir askeri saldırının ciddi siyasi ve askeri sonuçlara yol açacağını da söyledi.
Almanya Başbakanı Angela Merkel, bu siyasi sürecin sonunda özgür seçimlerin olması gerektiğini ve Suriye’nin Suriye halkı için güvenli bir yer olması gerektiğini ve böylece ülkelerine dönebileceklerini söyledi.
“Askeri çözümlerin yanı sıra siyasi bir çözüm gereklidir. Suriye’de kimyasal silah kullanımını tolere etmeyeceğiz” diye ekledi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kentin Üsküdar semtindeki Vahdettin Pavilion’da düzenlediği zirve, Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin, Almanya Başbakanı Angela Merkel ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’u içeriyordu. BM özel Suriye elçisi Staffan de Mistura da zirvede bulunuyor.
Daha önce, dört lider müzakerelerin yapıldığı pavyonun bahçelerinde yürüdü. 19. yüzyılda, son Osmanlı Sultanı Mehmet Vahdettin’in tahttan önce oturması için inşa edilen yenilenmiş yapı, İstanbul’un Boğaz boğazının manzarasını görmektedir.