Bilindiği gibi, restoranlar, kafeler ve lokantalar koronavirüs salgını kısıtlamalarından etkilenmiş ve yalnızca paket servis ile ‘gel al’ hizmeti zorunluluğuna tabi tutulmuştu.
Sabret gönül bu hasret biter
Özellikle 20 Kasım’dan bu yana kapalı olan restoran, kafe, bar vb. işletmeler ve çalışanları çok zor durumda. Sadece paket servise mahkum edilen sektör zor bir dönemden geçiyor.
Son dönemde alınan önlemler etkisini gösterdi ve kısa bir süre içinde günlük vaka sayısı 30 binlerden 6 bin seviyelerine kadar geriledi. Aşılama sürecinin de devreye girmesi ile birlikte bunların çok daha aşağı inmesi bekleniyor. Önümüzdeki ayın başlarına kadar 10-15 milyon kişinin aşılanması ile önemli bir rahatlama sağlanacağı belirtiliyor.
Böyle olunca, restoranların, lokantaların ve kafelerin açılacağı tarih de merak konusu oldu. Peki, lokantalar, kafeler ve restoranlar ne zaman açılacak, sektör ne zaman normale dönecek?
Bizler de Bursa’da sektör temsilcilerinden, önemli Bursa markalarından pandemi süreçlerini değerlendirmelerini istedik. İşte verdikleri cavaplar:
RESTORANLARIMIZ OTOBÜS VE METROLARDAN DAHA GÜVENLİ
İskender İskenderoğlu: Kebapçı İskender Turizm Gıda A.Ş. Yönetim Kurulu Üyesi
Devletimizin hizmet sektörünü desteklemek adına yapılan kira stopajı, kira KDV oranının ve satıştan alınan KDV oranının indirimi, kısa çalışma ödeneği ve nakdi ücret desteği bitiş tarihinin uzatılması sektör için bir moral desteği oldu.
Fakat mart sonu, nisan, mayıs ve haziran 2020’ye kadar kapalı kalan işletmeler, 6 ay ödemesiz KGF (Kredi Garanti Fonu) ödemeleri, ertelenmiş SGK ve vergilerinin ilk taksitlerinin geri ödemelerinin başladığı 2020 Kasım ayında ; sadece paket ve gel-al sistemiyle para kazanıp bu ödemelerini gerçekleştiremedi.
Bir çok işletme kapanmak zorunda kald. Şu an kapatmamızın üzerinden 60 gün geçti ve hizmet sektörü olarak uçurumun kıyısına geldik.
Diğer sektörleri izlediğimizde kapalı olan başka sektör göremiyoruz. Tüm fabrikalar, fabrikaların yemekhaneleri, toplu yemek üretim firmaları, tüm esnaf, çarşı pazar, personel taşıyan servisler, metrolar, şehirler arası otobüsler ve hatta şehirler arası kara yollarında bulunan dinlenme tesisleri açık, masaya servis veriyor!
Bizler, 2 milyona yakın insanı evinde oturmaya mahkum etmiş ve büyümeye katkısını sıfırlamış bu yasakların HES kodu kontrolü izni verilerek kaldırılmasını ve tüm hizmet sektörünün açılmasını talep ediyoruz. Kamu kurumlarına, yurt içi uçak seferlerine, AVM’lere HES kodu kontrolü ile girilebiliyor. Sektörümüzün tüm birimleri zaten ilk pandemi önlemlerinde gerekli tedbirleri almış ve ateş ölçümüne başlamıştı. Hepimiz HES kodu kontrolü ile müşteri almaya hazırız. Hiçbir işletmeci mekanına HES kodu uygun olmayan bir kişiyi kabul etmez. Bu kurala uymayanlara da ağır cezalar getirilmesini istiyoruz.
Ayrıca bizi rahatlatan ‘Kredi Garanti Fonu’ ödemelerimizin faiz işletilmeden pandemi kısıtlamaları kalkıp iş yerlerimiz açıldıktan sonraki ilk 6 aya ötelenmesini istiyoruz. İş yerlerimiz açıldığında birikmiş elektrik, su, doğal gaz ve kira ödemeleri gibi nakit ihtiyacı belirecek kredilerin ötelenmesi bizlere tekrar nefes alma şansı verecektir. Bizim sesimiz olan Hürriyet Bursa gazetesine teşekkürlerimizi sunuyoruz.
İŞLETMELER HES KODU İLE AÇILSIN
Yusuf Akkaş: Köfteci Yusuf Yönetim Kurulu Başkanı
Pandemi nedeniyle sağlık sorumları yaşayan tüm halkımıza, çalışanlarımıza ve yakınlarına acil şifa diliyoruz. Pandemi nedeniyle yaşanan sorunları hep birlikte aşacağımıza inanıyoruz.
200’e yakın şubemizle tüm Türkiye’de hizmet veren Köfteci Yusuf, pandemi nedeniyle uygulanan kısıtlamalar kapsamında tüm şubelerinde paket servis ve ‘gel al’ ile hizmet vermeye devam ediyoruz. Müşterilerimiz mobil uygulamamız üzerinden veya telefon ile arayarak sipariş verilebiliyorlar. Salgın döneminde işletmelerimizin hijyen standartlarını çok yükselttik.
Tüm dünyada olduğu gibi ülkemiz retoranları, gastronomi sektörü de pandemiden çok olumsuz etkilendi. Paket servis sayımız arttı, ancak herkes belli saatlerde sipariş verdiği için belli bir hacmin ötesine geçemiyoruz. Sektördeki paket servis oranı yüzde 20 ile maksimum yüzde 40 arasında. Aynı anda 1000 kişiye hizmet verecek restoranlarımız mevcut. Ancak aynı anda 1000 kişiye paket göndermek kolay bir şey değil. Biz müşterilerimize elimizden gelen tüm gayretimizle ulaşmaya çalışıyoruz.
Pandemi nedeniyle bir yandan da iş yapış şeklimizi de değiştirdik. Daha küçük lokasyonlarda her yerde olmaya çalışıyoruz. Ekmek Arası konsepti ile iş merkezlerinde, yoğun noktalarda, İDO istasyonlarında şubeler açmaya başladık.
Devletimizden işletmelere olan desteğini devam ettirmesini, HES kodu ile giriş izninin bize de verilmesini ve belirli hacimlerde, belirli saatlerde işletmelerimizi müşterilerimizin hizmetine açmak istiyoruz.
Umarız en kısa sürede ülkemizde ve dünyada pandemi riski ortadan kalkar ve tüm çalışma arkadaşlarımızla birlikte, misafirlerimizi özlemini çektiğimiz masa servisi hizmeti vererek sıcak aile ortamını hissettirdiğimiz restoranlarımızda yeniden ağırlayabiliriz.
NİTELİKLİ İSTİHDAM KAYBOLABİLİR
Turgay Güler: BTSO Hizmet ve Ticaret Konsey Başkanı
Hükümetin tüm sektörleri korumak amacıyla devreye aldığı mücbir sebep, kısa çalışma ödeneği, KGF destekli krediler, vergi ve SGK prim ödemelerinin ötelenmesi gibi önlemlerin yanı sıra tasarruf ve birikimlerimizi de kullanarak pandeminin etkili olduğu ilk 3 aylık dönemi minimum hasarla atlattık.
Kasım ayından itibaren uygulanan ek tedbirler yeni bir toparlanma içerisinde olan firmalarımızın faaliyetlerini sürdürmelerine engel oldu.
Sağlık alanında ülke genelinde alınan tedbirler sonucu vaka sayılarında azalma yaşanması ve aşı çalışmalarının hız kazanması ile normale dönüş sürecinde önemli bir yol kat edildi. Bu dönemde birinci önceliğimiz uzun süredir kapalı oldukları için maddi ve manevi olarak yıpranan işletmelerimizin gerekli tedbirler alınarak yeniden açılması olmalıdır.
Pandemi yasakları nedeniyle firmalarımızda oluşan tahribatın engellenmesi amacıyla sektörümüzün diğer sektörlerden ayrıştırılmalı ve mücbir sebep kapsamına dâhil edilmelidir. Bu sayede kira, vergi, SGK ve enerji gibi ödemeler, işletmelerimizi tehdit eder durumdan çıkarılabilir.
Nitelikli istihdamın en önemli ihtiyaçlarımızdan birisi olduğu günümüzde tecrübeli çalışanlarımızın sektör değiştirme riski ile karşı karşıyayız. Bu durum işletmelerimizin itibar kaydına da neden olmaktadır.
Yasakların kaldırılmasının ardından faaliyetlerine başlayan iş yerlerimiz tecrübeli personel temini, ham madde tedariki ve enerji maliyetleri gibi yüklerle tekrar faaliyetlerini sürdürmeleri mümkün gözükmüyor. Şu an işletmelerimizin yeniden açılması ile ilgili önümüzde belirsiz bir süreç bulunuyor. Borç yükümüz artmaya devam ediyor. Yeniden hizmet verebilmemiz için sermayeye ihtiyacımız olacak. Tüm bu sebeplerden dolayı sektörümüzün acilen hibe desteğine ihtiyacı olduğunu düşünüyorum. Devletimizin pandeminin ilk başladığı dönemde sunmuş olduğu gibi yeni destek mekanizmalarını hayata geçirmesi büyük önem arz ediyor.