Hormon sözcüğü “uyarmak, harekete geçirmek” anlamına gelmektedir.
Hormonlar vücudumuzdaki büyüme, gelişme, üreme, bazı metabolik olayların sağlanması ve vücudun sağlıklı olarak görev yapmasını sağlayan kimyasal habercilerdir.
Hormonlar, vücuttaki iç salgı bezlerinden ve bazı hücrelerden salgılanarak, kan yoluyla hedef hücrelere varan, hücrelerdeki çeşitli metabolik olayları düzenleyerek vücutta çok önemli işler başaran kimyâsal maddelerdir.
Hormonlar, vücudumuzdaki tüm sistemleri ve organları yönetir. Vücudumuzun herhangi bir yerindeki aksaklık ve bozukluğun hormonlarla yakından ilgisi vardır. Hastalığın teşhisinde hormon tetkiklerine başvurulur.
Bir hormonun, kanda, gerekenden az veya fazla oluşu, çok ciddi hastalıklara sebep olabilir. Ayrıca, hormonların pek çoğunun, birbiri ile de çok yakından ilgisi vardır. Birbirini etkileyen hormonların gerektiğinde vücutta bir denge sağladığı da bilinmektedir.
En önemli iç salgı bezleri, hipofiz, tiroit, paratiroitler, pankreas, böbreküstü bezleri ile yumurtalıklar ve erbezleridir.
Mide, ince bağırsaklar ve böbrekler de hormon üretir. Ayrıca epifiz bezi ve timus bezinin de hormon salgıladığı düşünülür.
Mide mukozasındaki Gastrin, doku hormonu olup, midede tuz asidi salgılanmasını uyarır. İnce bağırsağın Sekretin’i ise, midede tuz asidi salgılamasını inhibe eder. Böbrek hücrelerinin Renin’i tansiyonu artırır.
Bazı belli sinir hücrelerinin Nörohormon’u ve beynin Nöromodulatör’leri vardır. Nörohormonlar timüs bezini ve böylece bağışıklık reaksiyonlarını etkiler.
Vücudumuzdaki iç salgı bezlerinden salgılanan hormonlar ise :
Hipofizden : Ön hipofizden, tiroidi uyarıcı hormon (TSH), büyüme hormonu (GH), böbreküstü kabuk kısmını uyarıcı hormon (ACTH), prolaktin ve lüteinizan hormon (LH) salgılanır.
Arka hipofizden ise vazopressin (ADH) ve oksitosin adlı hormonlar salgılanır.
Hipofiz bezi, büyümeyi kontrol eden, cinsiyet bezlerinin çalışmasını düzenleyen, vücuttaki ensülin oranını sabit tutan,böbrek üstü bezlerinin salgılarını ayarlayan, kontrol merkezidir.
Tiroit bezi : Tiroksin (T4) denilen tiroit hormonu salgılanır. Bu hormon gerektiğinde vücutta aktif etkili hormon olan T3 şekline döner. Trioitten ayrıca kalsitonin adlı kandaki kalsiyumun seviyesini düzenlemede gerekli olan bir hormon da salgılanır.
Troid bezi, metabolizmamızı dengede tutar.
Paratiroit bezi : Parathormon adlı kan kalsiyumunu ayarlayıcı hormonu sağlar. Paratroid bezleri kalsiyum dengemizi ayarlar.
Pankreas : İnsülin ve glukagon adlı, birincisi kan şekerini düşürücü, diğeri kan şekerini yükseltici hormonları salgılar. Pankreas bezi şeker dengemizi sağlar.
Böbreküstü bezi : Kabuk (korteks) kısmından aldosteron, kortizol ve bâzı steroit yapıdaki hormonlar; iç (Medulla) kısmından da adrenalin, noradrenalin salgılanır.
Böbreküstü bezleri, vücudun su, kortizon dengesini sağlar, bazı cinsiyet hormonları salgılar.
Erbezleri : Testosteron (erkeklik hormonu) salgılar.
Yumurtalıklar : Östrojen ve progesteron adlı kadınlık hormonlarını salgılarlar.
Ayrıca gebelik müddetince plesanta (bebeğin eşi) tarafından gebelik ve cenin için gerekli bâzı hormonlar salgılanır.
“Vücudumuzda Hormon Salgılayan Organlar ve Görevleri” bu konumuz için tıklayınız.
“Östrojen İçeren Yiyecek ve İçecekler” bu konumuz için tıklayınız.
(Visited 534 times, 1 visits today)