Özel Güvenlik Yerine Gözetim Elemanı Çalıştırmak Yasal Mı?
Bilindiği gibi özel güvenlik sektörünü bilgilendirmek ve katkı sunmak amacıyla yola çıkan www.ozelguvenlik.net web sitemizin her kuruluşun olduğu gibi sosyal medya hesapları bulunmaktadır.
Web sitemizde yayımladığımız haber, makale vb. konuları özel güvenlik sektörünü bilgilendirmek adına daha fazla insana ulaştırabilmek için sosyal medya hesaplarımızda da yayımlamaktayız, ayrıca yine sektöre hizmet amacıyla kurduğumuz facebook “OZEL GÜVENLİK İLAN&HABER GRUBU“na eklenen özel güvenlik İş Arayan ilanlarını aynı zamanda da web sitemizde ücretsiz olarak yayımlamaktayız.
Facebook’ta yayınlanan İşveren ilanlarının yasallığı ile ilgili araştırmamız sürmektedir, zira ülkemizde iş veren ilanı yayınlayabilmek için yasal mevzuat gereği Türkiye İş Kurumundan yetki belgesi alınması gereklidir. Bu konu ile ilgili çalışmamız bittiğinde konu ile ilgili bir yazı yayımlama arzusu içindeyiz. Bu durum ilanı takip eden iş arayanlar ile ilgili değildir şöyle ki iş arayanlar yetki belgesi olan kuruluşların ilanlarına da zaten ücretsiz ulaşma hakkına sahiptir.
Gözetim Elemanı konusuna dönersek, facebook Özel Güvenlik İlan ve Haber Grubumuza son zamanlarda yoğun olarak gözetim elemanı adı altında personel aranmaktadır ilanı gönderilmektedir, ancak biz yayın ilkemiz gereği yasal mevzuata uygun olmadığı için yayınlanması talep edilen gözetim elemanı ile ilgili ilanları ne grubumuzda ne de web sitemizde yayına almamaktayız.
5188 sayılı kanun kimler özel güvenlik olarak çalışabilir açıkca belirtmiş, özel güvenlik olabilmenin şartlarını ortaya koymuştur. Özel Güvenlik Görevlisinin yapması gereken hiçbir iş kanuni olarak başkasına yaptırılamaz. Kanun açıktır ve bunun cezai müeyyideleri vardır.
Facebook’ta paylaşım yapılan bazı gözetim elemanı ilanları:
Bunlara benzer örneklere sosyal medya da çokça rastlayabilirsiniz. Örneklerde şahıs ve şirketler ifşa edilmemiştir.
Özel Güvenlik Görevlisi Şartlarına uyan, özel güvenlik temel eğitimini almış, özel güvenlik temel eğitim sınavında başarılı olarak özel güvenlik sertifikası/kimliği almaya hak kazananlar dışında özel güvenlik çalıştırılması 5188 sayılı özel güvenlik hizmetlerine dair kanun ile yasaklanmış ve yasada öngörülen cezalar belirlenmiştir.
Bu cezalara bir göz atalım 5188 sayılı kanun;
MADDE 19. Bu Kanunda öngörülen adli suçlar ve cezalar şunlardır:
a) Bu Kanunun 3 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik iznini almadan özel güvenlik görevlisi istihdam eden kişilere veya kuruluşların yöneticilerine altı aya kadar hapis ve altı milyar lira para cezası verilir.
c) Bu Kanunun 11 inci maddesine göre çalışma izni verilmeyen kişileri özel güvenlik görevlisi olarak istihdam eden kişi, kurum, kuruluş veya şirketlere, çalıştırdıkları her kişi için üç milyar lira ağır para cezası verilir. Bu kişiler silahlı olarak çalıştırılmış ise ceza bir kat arttırılır ve altı aya kadar hapis ve çalıştırılan her kişi için altı milyar lira ağır para cezası verilir.
d) Bu Kanunun 21 inci maddesinde belirtilen özel güvenlik mali sorumluluk sigortasını yaptırmadan özel güvenlik görevlisi istihdam eden kişi, kurum, kuruluş veya şirketlerin yöneticilerine istihdam ettikleri her kişi için üç milyar lira ağır para cezası verilir.
e) Bu Kanunda belirtilen faaliyet iznini almadan özel güvenlik hizmeti veya özel güvenlik eğitimi verdiğini ilan eden veya reklam yapan kişi, kurum, kuruluş veya şirketlerin yöneticilerine altı aya kadar hapis ve on milyar lira ağır para cezası verilir.
İDARİ SUÇLAR ve CEZALAR
MADDE 20.- Bu Kanunda öngörülen idari suç ve para cezaları şunlardır:
e) Özel güvenlik görevlisini koruma ve güvenlik hizmetleri dışında başka bir işte çalıştıran kişi, kurum ve kuruluşlara her eylemleri için bir milyar lira idari para cezası verilir.
Bu Maddede öngörülen idari para cezaları o yerin en büyük mülki amiri tarafından verilir. Verilen para cezalarına dair kararlar ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz.
İtiraz, zaruret görülmeyen hallerde, evrak üzerinden inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. İtiraz üzerine verilen kararlara karşı bölge idare mahkemesine başvurulabilir. Bölge idare mahkemesinin verdiği kararlar kesindir.
Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları- ilgili valilik veya kaymakamlığın bildirimi üzerine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre Maliye Bakanlığınca tahsil olunur.
Görüldüğü üzere madde-19-c) gayet açık çalışma izni verilmeyen yani özel güvenlik kimlik kartı bulunmayan kişileri istihdam eden kuruluş ve şirketlere 6 ay hapis ve kişi başına üç milyar (3 Bin TL.) bu kişiler silahlı olarak çalıştırıldı ise ceza iki kart artarak kişi başı 6 milyar (6 Bin TL.) olmaktadır. Bu ceza rakamları günün şartlarına göre güncellenmektedir.
Ayrıca özel güvenlik adayının dikkat etmesi gereken başka bir hususta 19. maddenin a) fıkrasında belirtilen husustur, özel güvenlik şirketi/eğitim kurumunun faaliyet izin belgesinin bulunup bulunmadığının bilinmesi önem arz etmektedir.
Özel güvenlik şirketleri için önemli bir risk oluşturmasına rağmen, sosyal medyada şirketler gözetim elemanı ilanlarına devam etmektedirler, hem iş hem eğitim, iş başı eğitim gibi sloganlarla kurumlarına eleman temin etmeye çalışmaktadırlar. Ekonomik olarak çıkar sağlamak adına yaptıkları bu illegal uygulama neticesinde Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Güvenlik Daire Başkanlığı müfettişlerinin denetimi ve İl Emniyet Müdürlüklerinin Özel Güvenlik Şubelerinin denetimleri sonucu ağır cezai müeyyideye maruz kalabilirler.
Ayrıca önemli bir nokta da göz ardı edilmektedir, whatsapp’ta gönderilen mesajlar bile artık mahkemelerce belge olarak nitelendirilmekte ve delil olarak kullanılmaktadır, facebook gibi sosyal mecralarda ki ilanlar da ilgili birimlerin kontrolüne tabi tutulursa bu tür özel güvenlik şirketlerinin cezai müeyyideler ile karşı karşıya kalmaları kaçınılmaz olacaktır.
Gözetim görevlisi olarak çalışmayı kabul eden kişi içinde durum çok parlak olmamaktadır, zira özel güvenlik mesleğinin çerçevesi ve sınırları kanunlarla belirlenmiştir, eğer güvenlik gibi çağımızın en zor mesleklerinden birini yapıyorsanız, görev yaptığınız alanda bir takım kanuni yetkilere sahip olmak zorundasınız.
Kaldı ki şu an yürürlükte olan mevzuat bile özel güvenlik görevlisi arkadaşlarımızı tatmin etmemektedir.
Eksiklikleri vardır, ancak yine de yasal yollarla özel güvenlik görevlisi oldu iseniz mevzuatın koruması altına girersiniz. kimlik sorma, zor kullanma, etkisiz hale getirme vs. gibi durumlar bir özel güvenlik görevlisi için yetki olurken gözetim elemanı bu tür yetkileri kullanamazlar. Olayı basit bir örnekle daha net anlayalım;
Bir sitede gözetim elemanısınız,
Site girişine site de oturmayan bir misafir geldi, misafir geldiği daire sahibini söyledi ancak ilgili daire sahibi şahsı tanımadığını ve içeri almamanızı istedi, siz bunu karşı tarafa kibar bir dille söylediniz ama karşı taraf klasik olarak çoğu arkadaşımız yaşadığı için söylüyorum, sen benim kim olduğumu biliyor musun, sen kimsin ki beni almıyorsun dedi.
Ardından site içerisine zorla girmeye çalıştı sizi itti ve aranızda arbede çıktı, siz de fiziki güç kullanarak şahsı etkisiz hale getirdiniz, şahısta yara bere içinde kalktı sana ben yapacağımı biliyorum diyerek ayrıldı.
Bir müddet sonra polis ekipleri geldi ve size hakkınızda darp suçundan şikayet var, şahsı hastanelik etmişsin o da hayati tehlikesi yok ama 5 gün iş göremez raporu alarak merkeze geldi ve senden şikayetçi oldu, savcı senin ifadenin alınmasını istedi, bizimle geleceksin dediler.
Kusura bakma savcının talimatını almış bir kolluk kuvveti senin site de görevinin bitmesini beklemez sen de şirkete telefon açtın yerine adam istedin ve merkeze gittin, ifadeni vermeye başladın daha ilk başta kimlik bilgilerini verirken sitenin güvenlik görevlisi olduğunu söyledin öyle ya hangi yetkiyle adamı içeri almadın, o zaman senden özel güvenlik kimlik kartını isterler,sende şu an özel güvenlik kursundayım yakında alacağım kem küm bıdı bıdı…
Hoppala, madem özel güvenlik kimlik kartın yok niye karışıyorsun kardeşim el alemin işine demezler mi sana, bu durumda büyük ihtimal iki vatandaş arasında ki sıradan bir darp olayı şeklinde adli tahkikat yapılır ve sen en iyi durumda darp nedeniyle daha önce sicilin temiz ise 5 yıl HAGB alırsın, sicilin temiz değilse cezan daha ağırda olabilir şirketinde bu konuda sana herhangi bir desteği olmaz, zaten olamaz çünkü seni illegal çalıştırıyor.
Oysa o sitenin ögg kimlik kartlı bir görevlisi olsaydın böyle bir durumda görevli olduğun yerde kanuni yetkin dahilinde zor kullanmıştın, herhangi bir ceza almazsın, bırak ceza almayı görevi başında ki personele (sana) mukavemetten karşı taraf alacağı normal cezanın iki kat fazlasını alır, çünkü özel güvenlik görevlisi görevi başında iken haksız mukavemete maruz kalırsa devlet memuruna yapılmış bir mukavemetmiş gibi uygulama yapılır, arada böyle hayati öneme sahip fark vardır.
Ülkemizde ehliyet masrafı B sınıfı ehliyet için yaklaşık 3000 TL civarındadır, özel güvenlik olabilmek için yapılacak masrafları öğrenmek için “özel güvenlik olabilmek için yapılacak masraflar” yazımıza bakabilirsiniz. Söz konusu özel güvenlik masrafları ile ilgili yazımızda da gördüğünüz gibi özel güvenlik kimliği alabilmek neredeyse ehliyet almaktan daha uygun rakamlara mal olmaktadır.
Özel güvenlik sertifikasını almadan gözetim elemanı olarak çalışma riskine girilmesi, güvenlik şirketlerinin de bu uygulamayı yürütmeleri, hem doğru değil hem de yasalara aykırıdır, ayrıca bu kursa giderek emek ve masraf yapan özel güvenlik kimlik kartı sahiplerine de büyük haksızlıktır.
Saygılarımla,
OzelGuvenlik.Net Editör
[poll id=”27″]