01.08.2022 – 04:20 | Son Güncellenme: 01.08.2022 – 04:22
ABD Büyükelçisi Jeff Hovenier, bu gece Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani ve Başbakan Albin Kurti ile gerçekleştirdiği görüşme sonrasında, Sırbistan’a karşı kimlik belgesi kararının uygulanmasının 30 gün ertelenmesi teklifinde bulunduğunu açıklamıştı. Bunun üzerine hükümet tarafından yapılan yazılı açıklamada, Sırbistan’a karşı kimlik belgesi mütekabiliyet kararının uygulanmasının 1 Eylül 2022 tarihine kadar ertelendiği duyuruldu. Açıklamada, barikatların kaldırılması ve tekrardan hareket özgürlüğünün sağlanmasıyla birlikte kararın uygulanmasının 30 gün erteleneceği ifade edildi.
KRİZE NEDEN OLDU
Kosova Hükümeti’nin Sırbistan vatandaşlarına karşı kimlik belgesini tanımama kararının bu gece itibarıyla yürürlüğe girecek olması, Sırpların çoğunlukla olduğu Kosova’nın kuzeyinde tansiyonun tırmanmasına neden oldu. Sırpların şehiir merkezinde toplanması için çalan sirenler, ardından sınır kapılarının kapatılması, Sırpların kuzeydeki yollara barikat kurması, Kosova polis güçlerinin kuzeye hareket etmesi, kuzeyde gergin saatlerin yaşanmasına neden oldu.
Sırpların çoğunlukta olduğu Kosova’nın kuzeyinde yaşanan gerginliklerin ardından, NATO’nun ülkedeki barış Gücü KFOR, istikrarın tehdit edilmesi halinde Kosova’nın kuzeyine müdahale etmeye hazır olduğunu duyurmuştu. NATO liderliğindeki KFOR misyonu, durumu yakından izlediğini belirterek, 1999 tarihli 1244 sayılı BM Kararı’ndan kaynaklanan görevine uygun olarak istikrarın tehdit edilmesi durumunda müdahale etmeye hazır olduğunu bildirmişti. Kosova’nın tüm halkı için güvenli ve emniyetli bir çevre ve hareket özgürlüğü sağlamak için BM yetkisinin günlük uygulamasını gerçekleştirdiğini hatırlatan KFOR, BM yetkisine uygun olarak Kosova’da her zaman güvenli ve emniyetli bir ortamı sürdürmek için gerekli tüm önlemleri alacağına vurgu yapmıştı.
NE OLMUŞTU?
Kosova’da yarın yürürlüğe girecek olan ülkeye girmek isteyen Sırbistan plakalı araçlara yönelik geçici plaka ve geçiş belgesi uygulamasına saatler kala tansiyon yükselmişti. Ülkenin kuzeyinde yer alan ve Sırpların yoğunlukta yaşadığı Mitroviça’da siren sesleri yükseldi. Siren seslerinin yürürlüğe girecek olan geçici plaka ve geçiş belgesi uygulamasını protesto etmek amacıyla kentteki Sırpları toplanmaya ve protestoya davet etmek için çalındığı ifade edilmişti.
Sırplar ayrıca, geçici plaka ve geçiş belgesi uygulamasını protesto etmek amacıyla çok sayıda yolu trafiğe kapatmış ve bu durum, kısa sürede büyük bir krize neden olmuştu. Kosova polisi tarafından yapılan açıklamada, Sırbistan sınırında bulunan Yarinye ve Bırnyak sınır kapılarının yollardaki ablukalar nedeniyle kapatıldığı belirtilerek, vatandaşlardan alternatif sınır kapılarını kullanmaları çağrısı yapmıştı.
Kosova-Sırbistan arasındaki plaka gerginliği
Kosova ve Sırbistan arasında 2016’da imzalanan serbest trafik dolaşımı anlaşmasının süresinin 15 Eylül’de dolmasının ardından Kosova hükümeti ülkede sadece Kosova plakalı araçların dolaşımının mümkün olacağını açıklayarak ülkeye girmek isteyen Sırbistan plakalı araçlara yönelik geçici plaka şartı getirmişti. Kosova’nın araç plakası konusunda karşılıklılık ilkesi esasınca aldığı kararın ardından ülkenin kuzeyindeki Sırpların yoğun olarak yaşadığı bölgede tansiyon yükselmişti. Hükümetin söz konusu kararı uygulamak için Kosova ile Sırbistan arasındaki sınır kapılarına silahlı özel polis birimleri göndermesini protesto eden Sırplar gösteri düzenlemiş, sınır kapılarına giden yolları kamyonlarla kapatmıştı.
Kosova, Sırbistan yönetiminin Kosova plakalı araçların Sırbistan’dan geçmesine yıllardır izin vermemesine karşı aldığı karar kapsamında Sırbistan plakalı araçların Kosova’ya girmesine izin vermezken, Sırbistan’dan Kosova’ya girmek isteyen araçlara geçerliliği 60 gün olan geçici plaka veriyor.
“Sırplar daha fazla vahşet görmeyecek”
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic ise saatler önce yaptığı açıklamada, “Atmosfer ısındı ve Sırplar daha fazla vahşet görmeyecek” ifadelerini kullanarak, “Herkese ricam, ne pahasına olursa olsun barışı korumaya çalışmaktır. Arnavutların aklını başına almalarını, Sırpların provokasyonlara kapılmamasını, Kosova’nın sözde bağımsızlığını tanıyan güçlü ve büyük ülkelerin temsilcilerinden de uluslararası meselelere biraz dikkat etmelerini rica ediyorum” dedi.
Vucic ayrıca, “Çatışma ve savaş istemiyoruz” ifadelerini kullanarak, “Barış için dua edeceğiz ve barış arayacağız ama hemen söyleyeyim. Teslim olmayacağız. Sırplara zulmetmeye, taciz etmeye ve öldürmeye cesaret ederlerse Sırbistan kazanacak” dedi.
BAKAN ÇAVUŞOĞLU MEVKİDAŞLARIYLA GÖRÜŞTÜ
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Sırp ve Kosovalı mevkidaşlarıyla görüştüğünü ve gerilimi azaltmak için üzerine düşenleri yapmaya hazır olduklarını bildirdi. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, sosyal medya hesabından Sırbistan-Kosova sınırındaki gerilime ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yaptı. Çavuşoğlu, “Sırbistan-Kosova sınırındaki gerilim nedeniyle Sırp ve Kosovalı mevkidaşlarımla görüştüm. Türkiye, Balkanların barış ve istikrarına her zaman önem vermektedir. Yeni gerilimlerin kimseye faydası olmaz. Gerilimi azaltmak için üzerimize düşeni yapmaya hazırız” ifadelerini kullandı.
ABDULLAH AĞAR DEĞERLENDİRDİ
Terör ve Güvenlik Uzmanı Abdullah Ağar, CNN TÜRK’te önemli açıklamalarda bulundu. Terör ve Güvenlik Uzmanı Abdullah Ağar’ın açıklamaları:
Balkanlardaki bir çatışma diğer yerlerdeki hiçbir çatışmaya benzemez. Mesele nereden çıktı? Sırbistan, Ukrayna savaşı sonrası aldığı pozisyonda Rus askerlerini Sırbistan’da görmek istiyoruz dediler. Sırbistan’da şöyle bir söz yazar ‘Kosova, Sırbistan’ındır’ diye. Kosova yeni almış olduğu kararla bundan sonra özellikle Kosova’daki Sırpların Sırbistan kimliğini kullanamayacağını ve araç plakalarını kullanamayacağı bir düzenleme çıkarmak istedi. Bütün mesele de bu işten rahatsız olan Kosova’daki Sırplardan çıktı. Sahadan gelen sıcak bilgiler bir şekilde Kosova askerleri yaralandı ve hastanelere götürülüyor. Büyük bir gerginlik var. Sırbistan, Rusya’nın Balkanlardaki asıl müttefiki. Ukrayna savaşının yan etkilerini nerede göreceğiz diye sorarken hep Balkanları düşündük. Balkanlardaki bir ısınma Avrupa’nın istikrarsızlaşmasına neden olur. Kontrol edilebilir mi? Bunu göreceğiz. Birleşmiş Milletler’e yapılan çağrılar var.
KOSOVA BAŞBAKANI KURTİ, GERGİNLİK İÇİN SIRBİSTAN CUMHURBAŞKANI VUÇİÇ’İ SUÇLADI
Kosova’da tansiyonun yükselmesinin ardından Kosova Başbakanı Albin Kurti açıklama yaptı. Kosova’nın kuzeyinde yaşanan gerginlikten Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç ve Sırbistan’ın Kosova Sorumlusu Petar Petkoviç’i sorumlu tutan Kurti, Kosova kamuoyunun Sırbistan medyasının tuzağına düşmemesini istedi. Kurti ayrıca, “Önümüzdeki günler ve haftalar zorlu ve sorunlu olabilir” dedi.
RUSYA’DAN AÇIKLAMA
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Kosova-Sırbistan arasındaki gerilime değinerek, “Priştine ile ABD ve arkasındaki AB‘yi provokasyonları durdurmaya ve Kosova’daki Sırpların haklarına saygı duymaya çağırıyoruz” dedi.
Sırbistan ile Kosova sınırındaki gerilime ilişkin Rusya Dışişleri Bakanlığı açıklama yaparak, ABD ve AB’ye çağrıda bulundu. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova yaptığı açıklamada, “Priştine’deki yetkililerin 1 Ağustos’tan itibaren yerel Sırp sakinlerinin kişisel bilgilerinin ve kayıt numaralarının zorla değiştirilmesine yönelik makul olmayan kararı Sırp nüfusunun Kosova’dan sürülmesi için atılan yeni bir adımdır” dedi. Kosova Başbakanı Albin Kurti’nin, Sırbistan’a karşı askeri senaryoları da gözardı etmediğini savunan Zaharova, “Kosovalıların liderleri, Sırpların, özgürlüklerine doğrudan bir saldırı söz konusu olduğunda buna kayıtsız kalmayacaklarını ve askeri bir senaryo için gerilimi kasıtlı olarak tırmanacaklarını biliyorlar” ifadelerini kullandı. Balkanlardaki gerilimden ABD ve Avrupa Birliği’ni (AB) sorumlu tutan Zaharova, “Priştine ile ABD ve arkasındaki AB’yi provokasyonları durdurmaya ve Kosova’daki Sırpların haklarına saygı duymaya çağırıyoruz” dedi.
KOSOVA POLİSİNDEN ÇAĞRI
Kosova polisi, Sırbistan ile Kosova sınırındaki gerilime ilişkin sahte haber uyarısı yaptı. Kosova polisi tarafından yapılan yazılı açıklamada, Sırpların, Sırbistan ile Kosova arasındaki Yarinye ve Brnyak’taki sınır kapılarına barikatlar kurmasının ardından gerginlik kazanan durumu yakından takip edildiği belirtildi.
Açıklamada, ülkenin kuzeyindeki silah sesleri doğrulanarak, “Bazı bölgelerde polislerimize ateş açıldı. Olaylarda ölü ve yaralı bulunmuyor. Sırplar, Arnavut vatandaşların canlarına ve mallarına kast etmeye çalıştı” ifadelerine yer verildi Mitroviça şehrinin kuzeyinde, trafiğe kapatılan iki sınır kapısına götüren yolların trafiğe kapatıldığı belirtilen açıklamada, “Şimdiye kadar vatandaşlarda veya herhangi bir polis memurunda herhangi bir yaralanma olduğuna dair resmi bir bilgi yok. Bu nedenle tüm medyayı ve vatandaşları, durumu istikrarsızlaştırmaya ve panik oluşturmaya meyilli sahte haberlere kapılmamaya davet ediyor ve çağırıyoruz” denildi.
Açıklamada ayrıca Kosova polisinin, düzeni ve kamu güvenliğinin korunması adına ayrım gözetmeksizin tüm vatandaşların güvenliğini sağlamak için gayret gösterdiği vurgulandı.
Türkiye'den ve Dünya’dan son dakika haberler, köşe yazıları, magazinden siyasete, spordan seyahate bütün konuların tek adresi milliyet.com.tr; Milliyet.com.tr haber içerikleri izin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez, kanuna aykırı ve izinsiz olarak kopyalanamaz, başka yerde yayınlanamaz.