Mustafa Kemal | Konu
1881’de Selanik’te doğdu. 6 yaşında babasını kaybetti. Annesi ve iki kız kardeşiyle yaşadı. Mustafa Kemal, 16 yaşındayken en küçük kardeşi Naciye’yi kaybetti.
Fransızcası mükemmeldi, Almancası Fransızcasından da iyiydi. Hayatının her döneminde eğitim onun için çok önemliydi. Nazi zulmünden kaçan Alman profesörler, Atatürk Cumhuriyeti’ne sığındı. Ve Mustafa Kemal öncülüğünde ülkede önemli işlere imza attılar. Gelecek vaat eden 150’si kız 750 genci yurt dışına eğitime gönderdi.
1921’de henüz Sakarya Savaşı bile yapılmamışken Maarif Kongresini topladı. Bu kritik dönemde bir günlüğüne cepheden ayrılarak bu kongreye katılması aslında nasıl bir Türkiye kurmak istediğinin en büyük göstergesiydi.
Çok güzel bilardo oynardı. Sanata olan tutkusunu tablolara olan düşkünlüğünden anlamak mümkündü. Ayrıca kılıç koleksiyonu vardı.
29 Ocak 1923’te Latife Hanım ile evlendi. Hayal ettiği Türk kadını profiliydi Latife Hanım ancak bu evlilik çok uzun sürmedi maalesef. İki baskın karakterin karşılaşmasına dönüştü evlilikleri bir süre sonra.
Mustafa Kemal’in en önem verdiği konulardan biri de kadındı.
Medeni kanunun kabulü, kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi, resmi nikah, miras hukukunda cinsiyet ayrımına son vermesi gibi konular bu konuyu ne kadar önemsediğinin birkaç örneği sadece.
Sekiz manevi çocuğu oldu. Sabiha Gökçen dünyanın ilk kadın savaş pilotu olurken, Afet İnan profesör oldu. Bunlar o tarihlerde bir kadın için yapılması oldukça zor şeylerdi. Ama Mustafa Kemal’in kadınlara sağladığı eşitlik sayesinde bunu başardılar.
1927’de 19 Mayıs 1919’la 20 Ekim 1927 arasını kapsayan Nutuk’u yazdı. Tamamlaması üç ay sürdü ve toplam 36 saat 31 dakikada TBMM kürsüsünde bizzat okudu.
Kişisel bakımına her zaman dikkat eden biriydi Mustafa Kemal. Her gün mutlaka tıraşını olur ve istinasız herkesin karşısına şık bir şekilde çıkardı. Favori sporu güreşti. Futbolu harp oyununda kullandı. Dünyada beden eğitimini zorunlu hale getiren ilk devlet adamıydı.
Büyük bir doğa aşığıydı. 1922’de TBMM açılış konuşmasındaki “Memleketin varlığı ve sağlığı konusunda önemi kesin olan ormanlarımızı modern yöntemlerle iyi duruma getirmek, genişletmek en önemli kurallarımızdan biridir” sözü bunun en önemli göstergelerindendi. Ziraata büyük önem verirdi, her zaman üretimi ve üreticiyi desteklerdi.
Hayvan severdi. Köpeği Fox vazgeçilmeziydi, onun adeta dokunulmazlığı vardı. Doldurulmuş halde Anıtkabir’de sergilenmektedir.
Müziğe düşkündü her türlü müziği severdi ama Rumeli türkülerinin yeri hep başkaydı. Şahane dans ederdi. Çok güzel zeybek oynardı ve zeybeğin milli dans olmasını arzu ederdi.
Çayı pek aramazdı ama kahve düşkünlüğü vardı. Günde otuz civarında türk kahvesi ve iki paket sigara içerdi. Ömrü boyunca sıtma (11 defa), kalp spazmı, böbrek spazmları gibi bir çok sağlık sorunuyla boğuştu.
10 Kasım 1938’de henüz 57 yaşındayken aramızdan ayrıldı.
Mustafa Kemal | Yorum
Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK’ün 1881- 1938 yılları arasında geçirdiği çetin ömrünün anlatılışı.
Çocukluğu, babasının ölümü ve annesinin ikinci evliliği. Askeri okul yılları ve milli mücadele dönemleri. Devrimleri, aşkları, hastalığı ve ölümü. Aslında hepimizin bildiğini sandığımız Atatürk’ün farklı bir yönden kaleme alınışı.
Bu kitabı okurken bir kez daha hayran oldum atamıza. Hayatıyla ilgili bilmediğim ne çok yön varmış meğer. Sadece liderliği değil özel hayatı da kaleme alınan Mustafa Kemal’i okudum ben bu kitapta. Sevdiği şeyler, zevkleri, hobileri, alışkanlıkları onu farklı yerden gösterdi bana.
Bir kadın olarak bizlere kazandırdığı haklar zaten tartışılamaz, askeri zekası da ona keza. Tüm bu zorlukların içinde eğitime ve sanata verdiği önem onun ne kadar ileri görüşlü bir insan olduğunu da gösteriyor bir kez daha.
Bildiğimizin yanında çok farklı bir Mustafa Kemal portresi çizmiş yazar. Çocukluğundaki zorluklar, aile hayatının hiç bilmediğimiz yönlerini görüyoruz. Mesela Zübeyde Hanım’ın oğlu için verilen idam kararının gerçekleştiğini zannettiğinde felç olduğunu ve sürekli ağlamaktan gözlerini kaybettiğini bu kitaptan öğrendim.
Matematiğe olan düşkünlüğünü ve bir geometri kitabı yazdığını bilirdim ama boyut, yüzey, çap, dikey, konum, ikizkenar, yamuk oran, orantı gibi bir çok terimi Mustafa Kemal’in türettiğini bilmezdim. “Herkes matematik bilgisinin çok gerekli olduğuna inanmalıdır, matematik olmadan dünya kesinlikle anlaşılamaz, matematiksiz anca karanlık bir labirentte dolanılır” sözüyle matematiğe olan düşkünlüğünü de anlatıyor zaten.
Yukarıda yazdıklarım kitaptan çok küçük parçalar.
Savaş döneminden ve çevresindekilerin hatıralarıyla desteklenmiş yazılardan hiç bahsetmedim. Kitabın anılarla desteklenmesi de akıcılığını oldukça arttırmış.
Yazarın 10 yılda tamamladım dediği bu kitap mutlaka okunmalı bence. Yazımın yayınlandığı tarih 19 Mayıs’a denk gelmese de bu tarihe yakın olduğu için Mustafa Kemal kitabını yorumlamak istedim. Tabi ki Mustafa Kemal’i anlatmak öyle kolay değil ben elimden geldiğince Atamız Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e bu yazı aracılığıyla şükranlarımı sunmak istedim.
Yazımı bitirirken “Benim doğum günüm 19 Mayıs’tır” diyen atamızın doğum gününü kutluyor ve açtığı yolda gösterdiği hedefe durmadan yürüyen gençler olarak minnetle anıyoruz.
Yazar Hakkında
02/01/1965 İzmir doğumlu yazar Girit göçmeni bir anne ile Aksaraylı bir babanın oğludur. Ege Üniversitesi Basın Yayın Yüksek Okulu Gazetecilik bölümünden mezun olmuştur. 1982 yılından beri çeşitli gazetelerde mesleğini sürdürmektedir. Evli ve bir çocuk babasıdır.
Eserleri:
• 2011 – İsim, Şehir, Hayvan
• 2012 – İsim, Şehir, Bitki
• 2014 – İsim, Şehir Artist
• 2015 – Kadın
• 2016 – Adam
• 2017 – Sen Kimsin?
• 2018 – Mustafa Kemal
Keyifli okumalar,
Kübra Mısırlı Keskin