Eyvah Annem Babam Boşanıyor
Eyvah! Annem Babam BoşanıyorAnnem Babam Boşanıyor! Boşanmanın Çocukları Etkileme Sebepleri Nelerdir? Boşanma Sonrası Çocukların İç Dünyalarında Neler Yaşanır?
Çocuklar için anne babalarının boşanması onlara büyük bir acı verir. Hatta en anlamlı tabirle şok geçirirler. Ne yapacaklarını bilemez ama ne yapmaları gerektiği hakkında da en ufak bir fikirleri yoktur. Onlar boşanmanın sadece seyircisi değil, bir parçasıdır. Boşanma , çocuklarda üzüntü, kızgınlık, gücenme, kaygı, korku ve suçluluk gibi yoğun birçok duygunun aynı anda, iç içe yaşanmasına neden olur. Ayrılık, çocuğun gelişmekte olan güven duygusunu zedeleyebilir; yetişkinlik hayatında karşı cinsle ilişkilerinde sorun yaşama ve hatta boşanma riskini arttırabilir. Ancak şu da çok önemlidir ki; sağlıksız, sevgisiz, gergin ve mutsuz bir aile ve ev ortamı, çoğu zaman boşanılmış bir ev ortamından çok daha yıkıcı olabilir.
Önemli olan ;
-Çocuğa boşanmanın ne anlama geldiğini doğru anlatabilmek
-Boşanma sonrası hayatında olacak değişikliklere onu iyi hazırlamak
-Anne-baba olarak daima yanında olacağınızı ona hissettirmektir.
Boşanmanın Çocukları Etkileme Sebepleri Nelerdir?
Çocukların hayata gözlerini açtıkları ilk andan itibaren onlarla ilgilenen, her zaman bir arada görmeye alışık oldukları anne-babaları vardır. Çocuklar, sevgi, güven, onur, sadakat gibi duyguları ebeveynleri ile ilişkilerinden öğrenirler. Anne-babanın beraber yarattığı ortam onların en güvenli alanlarıdır, bu ortamın sonsuza dek bozulmayacağına inanırlar. Anne kavramı “Baba” olmadan, baba kavramı da “Anne” olmadan düşünülemez. Onlar iki ayrı parça değil bir bütündür. Boşanma ile anne-babadan biri evden gidince, bir anda bu güvenli alan yıkılır. Çocuklar ayrılıktan sonra bir daha anne-baba birlikteliğinin olamayacağını anlar, bilinmeyen yalnız bir gelecekten korkarlar.
Boşanma Sonrası Çocukların İç Dünyalarında Neler Yaşanır?
-Bu haber öncelikle çocuğun hayatına bir bomba gibi düşer. Birçok yoğun duyguyu iç içe yaşatır ve kafasını karıştırır. ’’Eyvah, annemle babam boşanıyor !’’, ’’Bu ne demek ?’’, ’’Şimdi ne olacak?’’ bitip bitmeyen sorularla bir başına kalmış gibidir.
Çocuk, hissettiği üzüntü ve kızgınlıkla hayata isyan eder. ’’Neden ?’’ diye sorar. Bu soru aslında ’’Bu neden benim başıma geliyor ?’’ anlamındadır.
Belirsizlik çocuğun kafasında soru işaretleri yaratır;
’’Ben ne olacağım ?’’ ,’’Arkadaşlarımı görebilecek miyim ?’’, hatta ’’Dondurma yiyebilecek miyim ?’’ Buna paralel olarak da çocuğun kaybetme korkuları tetiklenir:’ ’Babam evden gidecekmiş, ya bir gün annem de giderse ?’’, ’’Ya yalnız kalırsam ?”
Belirsizlikler ortadan kalkıp düzenli bir rutin oluştukça çocuğun kaygı ve korkuları dinmeye başlar. Sorularını cevaplamak, ona duygusal ve sosyal destek sağlamak çocuğun yeni düzene uyumunu kolaylaştırır, durumu kabullenmesine yardımcı olur. İşin en zor kısmı ise; anne babaların çocuğun içsel yaşantısında baş etmek zorunda kaldığı bu soru işaretlerinden çoğu zaman bihaber olmalıdır. Çünkü yıkıcı süreci yaşayan anne baba da bazı duygusal gelgitler yaşadığından çocuklarının sessiz çığlıklarını duyamayabilirler. Bu süreçte yapılabilecek en akılcı hareket, boşanma kararı alındıktan sonra aile bireylerinin psikolojik destek alarak birbirlerinin farkında olmalarını sağlamaktır.
BOŞANIYORUZ! PEKİ KARARI KİM AÇIKLAYACAK?
Tercihen anne ve baba birlikte açıklamalıdır ki çocuk kararı ve durumu daha rahat kabul edebilsin. Birden fazla çocuk varsa, tüm çocuklara aynı anda açıklama yapılmalıdır (gerekirse büyük çocuklarla sonra daha detaylı olarak konuşulabilir).Kardeşlerin varlığı şoku ve üzüntüyü hafifletebilir, güven, destek ve ailenin devamlılığı hissini verir.
NE ZAMAN SÖYLEMELİYİZ?
Boşanma kararı kesin olduğunda ve boşanma sonrası koşullar netleştiğinde açıklanmalıdır. Kararı evleri tamamen ayırmadan bir-iki hafta önce konuşmak; çocuklara alışmak ve anne babalarına sorularını sormak için yeterli ölçüde zaman tanır. Ayrıca kararı çocuğun tanıdığı, kendini güvende hissettiği bir yerde ve sınırlı zaman ayırmadan söylemek çocuğun kaygısını azaltır.
NASIL SÖYLEMELİ? NE SÖYLEMELİ?
- Boşanma kararı kısa ve somuta indirgeyerek, samimi bir üslupla ve çocuğun yaşına uygun şekilde aktarılmalıdır.
- Çocuklarla göz kontağı kurarak, arada ten teması kurarak ve sorularına izin vererek konuşmak önemlidir.
- Mutlaka anne-babanın boşanmadan sonra birbirinin artık eşi olmayacakları, ancak hala çocukların anne-babaları olarak kalacakları ve hep yanlarında olacakları vurgulanmalıdır.
- Bu karara çocuğun neden olmadığı vurgulanmalıdır ki çocuk kendisinin yaptığı bir şey yüzünden olduğunu düşünüp kendini suçlamasın.
- Boşanma ile birlikte, çocukların hayatında nelerin değişeceği ve nelerin aynı kalacağı açıklanmalıdır: Çocuğun kiminle yaşayacağı, diğer ebeveyni ne sıklıkla, ne zaman ve nerede göreceği, vb.
Boşanma Sürecinde Nelere Dikkat Edilmeli?
- Çocuğun kiminle kalacağı, diğer ebeveynle ne kadar sık ve ne zaman görüşeceği, hangi okula gideceği vb tüm kararlar anne ve baba tarafından verilmelidir. Başka türlü çocuğa yaşından büyük sorumluluk verme veya onu arada bırakma riskleri oluşur.
- Çocuklar; mahkeme, velayet ve nafaka gibi konuların tamamen dışında tutulmalıdır.
- Çocuğun hayatı için mutlaka bildiği bir rutin, net bir düzen oluşturmalıdır. Ebeveynle görüşme düzeni (ebeveyn zaman isterse değil, önceden belirlenen zamanda), ne zaman parka gidileceği, gibi benzer düzenler oluşturulmalıdır ki çocuk için hayatı bir miktar sınırları belli, öngörülebilir ve kontrol edilebilir olsun, bu da çocuğun huzurlu ve güvenli kalmasını sağlar.
-Çocuk için anne ve babanın ikisinin de evlerinde ayrı ayrı bir odasının olması, onu bırakmadıklarına ve ona hayatlarında yer verdiklerine inanmasını sağlayacaktır.
- İlk aylarda görüşme günlerinde anne, baba ve çocuk bir arada olmamalıdır. Boşanmadan sonra anne ve babanın aynı evde kalmaması da önemlidir. Bir arada olunması zaten anne babasının bir gün bir araya geleceğini hayal eden çocuk için kafa karıştırıcı olabilir.
- Çocukların yanında anne veya babaları hakkında olumsuz şeyler söylememek gerekir. Bunun yapılması önce çocuğun diğer ebeveyne öfkelenmesine, sonra da sevdiği kişiye öfkelendiği için suçlu hissetmesine, veya mağdur durumda gördüğü ebeveyni korumak için aşırı çaba göstermesine sebep olabilir; bu da çocuklara bırakılmaması gereken bir yüktür.
Sonuç olarak çocukların Boşanma sürecini “EN AZ” hasarla atlatmaları , anne- babanın elindedir. Unutulmamalıdır kisaygı ve sevginin her koşulda varlığını koruduğu bir ilişki , “ayrılık ile sonuçlansa dahi” anne babası boşanmış çocukların gelecekte yaşayacağı ikili ilişkilerin sağlıklı yürütülmesi açısından çok önemlidir.
Güner Ö. Sarıiz
1984 yılında Adana'da doğan Güner Özdoğru Sarıiz, Çukurova Üniversitesi Okul Öncesi Öğretmenliği programını tamamladıktan sonra 2006 yılında MEB’e öğretmen olarak atanmıştır. Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı gençlik kamplarında Kamp Liderliği ve Program Sorumlusu olarak gönüllü çalışmalar yapmaktadır. Çağdaş Drama Derneğinde Yaratıcı/Eğitici Drama Liderliği programını bitiren Sarıiz, yaratıcılık, oyun, ritim, dans ve hareket konulu ulusal ve uluslararası pek çok atölye ve eğitim programına katılmaya devam etmektedir. 4-12 yaş aralığındaki çocuklarla akıl oyunları, hafıza teknikleri, satranç, çocuk yogası, zeka oyunları çalışmaları yapmaktadır. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji bölümünde ikinci lisans eğitimini sürdürmektedir. Hayata Renk Ver Derneği gönüllü üyesi olarak hastanelerde uzun süreli tedavi gören çocuklara destek çalışmalarına devam etmektedir.
Eyvah Annem Babam Boşanıyor