"Evet, hatt-ı harbde siperde oturup müdafaa eden bir nefer, etrafında bulunan boş siperlere gitmeyip, bulunduğu siper içinde diğer bir pencereyi açması elbette bir ihtiyaca binaendir." Diğer pencere açmak, tekrar anlamına mı geliyor?
Değerli Kardeşimiz;
"Kezâlik, Birinci Babda tevhidin beyanı için zikredilen delillerde vâki olan tekrarları faydasız zannetme. Hususî makamlarda, ihtiyaca binaen zikredilmişlerdir. Evet, hatt-ı harpte siperde oturup müdafaa eden bir nefer, etrafında bulunan boş siperlere gitmeyip, bulunduğu siper içinde diğer bir pencereyi açması, elbette bir ihtiyaca binaendir."(1)
Burada, boş ve farklı siperler, başka ve diğer deliller anlamındadır. Her bir siper bir delile teşbihtir. Bir siper içindeki pencere ya da pencereler ise, bir delilin köşe ve uzantıları anlamındadır. Yani aynı delilin başka vecheleri ve başka köşelerine işaret ediyor. Bazen olur ki bir delilde on pencere ve on farklı köşeler bulunabilir.
Üstad bize bir delili talim ederken, o delilin bütün köşe ve pencerelerini göstererek tarif ve talim ediyor. Bu da zahiren tekrar gibi duruyor, halbuki tekrardan ziyade aynı delilin köşe ve bucaklarında bir gezintidir.
(1) bk. Mesnevî-i Nuriye, Katre.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü