Trak ve Türk Sözleri Arasında Benzerlik
Eski Yunanlıların klasik devirlerinde ve ondan önce dönüp dolaşan kanağatlara göre Trak’lar Grek’lerden çok daha eskidir. Şiir, müzik gibi güzel arları, dini ve mitolojiyi, tantürelerini , maden işlerini, tarımcılığı ve yapıcılığı Trak’lar her tarafa yaymış ve bunlar Trakya’da her yerden önce meydana çıkmış; sonra her yana yayılmış tır. Her ne kadar bu rivayetler hayli zaman bir efsane mahiyetinde kalmışsa da son tarihsel araştırmalar bunların hakikate yakınlığını ortaya koymuştur. Çünkü Yunanlılardan gelen bilgiler erçağlar Trak’larının Anadolu halkı ile akraba olduğunu, gerek Trakya, gerek Küçük Asya ve Etrürya halkının Ataları Pelâsk’lar idiğini kabul ediyorlardı
O halde Yunanlılara göre Trak’lar, Etrüsk’ler ve bütün Erçağlar Anadolu halkı bir ağıldan, bir kökten gelmiştir ki bunlar da Ataları Pelâsgos olan Pelâsk’lardır. Yunan efsanelerinin şiirleştirdiği ve hayallere boğduğu, adlarını diğer birçok sözler gibi değiştirdiği Pelâsk’ların bütün Anadolu ve Trakya halkına verdikleri büyük göç devirlerine ait müşterek bir nam olması çok mümkündür, insanlığın ilk kahramanlık devrinlerine ve en ileri çağlarına kadar uzayan bu Pelâsk’lar son zamanlarda Etiler ve diğer Anadolu Türkleriyle bir soydan, bir asıldan olan Etrüsk’lerin de müşterek dedeleri olduğuna göre gerek Trak’ların, onlardan evvel olan Pelâsk’ların büyük Türk dünyasından bir parça olduğu akla en mülâyim gelen cihettir. Esas iğtibariyle preshelenistque devirler Trak’larının Türk oldukları tarihçe iyice anlaşılmıştır. Yalnız bunlar Erçağların bu devirlerinde orta Asya’dan gelmiş ayrıca bir ulus gibi gösterilmek istenilmiştir. Halbuki son senelerde Etrüsk yazısının ve dilinin Sümer dilinden bir dal olduğu ve sıkı benzerliği açıkça anlaşıldı, bu en ileri Erçağlar Trak’larının da Türk olduklarına şüphe bırakmasa gerektir.
Türk Tarih kurumu tarafından hazırlanmış olan tarihin birinci cildinde M. E. (2) bin yılın ortalarında Küçük Asya’dan büyük bir göç başlamış olduğu ve bunun da Balkanlar, İtalya,İspanya istikametlerini takip ettiği ortaya konulmuştur ki Yunan efsanelerine göre Anadolu halkı ile hısım olan Trak’lar da burada göç edenlere karışan uluslardan biridir.
Trak sözü ise çok değişiklikler geçiren Türk sözüne çok yakındır. Bunun İçin de Heredot’un anlattığı bir efsaneyi hatırlamak faydalı olur :
Küçük Asya’da Lidya kralı Atys’ın oğlu Tyrsen’ler yahut Tyrrhen’lerin kralı Tyrsenos’un oğlu Tarchon Ata Etrürya kralının da adıdır. Mısırlıların bahsettiği Turş’larla bu Tirsenlerle birdir; buradan ise Etrüsk kralı Tarkinüs adı çıkıyor ki Eti İlâhlarından Tarku ile benzerliği
açıktır. Bu İlâh kralın adı Etrüsk’lerde Tarki, ve Elam’larda Turku olarak geçer.
Bunlara benzer efsaneler ve Etrürya’da Tarkini gibi Toponimik adlar Etrüsk’lerin Türklüğünü açığa vurmaktadır ki Etrüski, Türski adları yukarıda geçen sözler gibi Türk sözünün değişmişidir. Yunan’lıların sözleri kendi dillerine uydurmak için değiştirdikleri, yeni bir kelime gibi ortaya attıkları çok defalar olmuştur. İran’lıların büyük generallarından Keykâvus’un adı Grek diline geçince Megabizos olmuştur. Kelimelerin böyle değiştirilmesi bizi şaşırtmaz olmalıdır.
- E. 2 bin yıldan beri dönüp dolaşan masallarda ve dünyanın dört bucağında Türk adına rastlıyoruz; Bu ulu ad Avrupa’da Tarkon, Tarkini, Türkaru, Türku, Türki,Etrüski,.. gibi söylenişler arasında Turka,Türkon gibi Trak ismini de almıştır. Nitekim Afrika’da yaşayan Türk’lere de Tuarek denilmiştir. Bütün bu irdelemelerden şu fikir sağlamlaşıyor: Klasik Yunan devirlerinde İskit’lerle birlikte bütün Türk uluslarına birden Trak adı verilmiştir, ve bu ad Türk adının ve Türük sözünün değiştirilmesinden doğmuştur. Bunun içindir ki dünyanın Yunan’lılardan çok önce medeniğleşen dördüncü parçasına da Trakya ismi verilmiştir. Asıl Türk adının çıkağı aranılırsa bu değişme keyfiyeti daha iyi anlaşılmış olur.
Bazı tarihçiler Türk adının Tukyu adından çıktığını benimsemişlerdir. Çünkü eski bir Çin tarihi “Tukyuların, eteklerinde oturdukları – Altay – dağı Tulga şeklindedir, bunlar Tulga’ya Tukyu dedikleri için bu adı almışlardır,,diyor.” Halbuki sayın bilge Bay Fuat Koprülü’nün Türkiye
tarihi adlı küçük eserinde verilen iğzahata göre bu mütalâayı Frank ve Monkaçı gibi tarihçiler de yanlış buluyorlar. Ünlü Türkoloğlardan Vamheri’nin dediği gibi, Türk sözünün çok defalar Türük olarak kullanıldığı ve türemekten doğduğu fikri akla yatan bir hakikat gibi görünüyor. Bu fikri benimseyenler çok kuvvetli deliller ileri sürüyorlar. Dünyayı ve tarihi dolduran bu yüce Türk adı yayıldıkça değişmiş ve değiştikçe yayılmıştır. Bu kadar tarigsel delil ve misaller Trak sözünün de bu gibi bir değişme eseri olarak tarihe mal olduğu daha sonraları Trak’lara Romalıların Türkarum ve Bizans’lıların Türkopol, Türko demelerile de aydınlanıyor.
E.Ruhi GÜNALP
NOT:
1— Bu yazı için baş vurulan eserler aşağıda gösterilmiştir.
I.— Tarih Cilt-1 T. T. K. İl
II.— Türkiye tarihi I. M. F.Köprülü
III.— Büyük Ansiklopedi
IV.— Osmanlı tarihi -Hamer-
2— Trak sözünün Türkçe etimolojik şekli ne olsa da sözün öz Türkçe’liği meydandadır.
Diğer kuvvetli tarihi bir delil de Trak’ların bu adı müşterek ataları Trak olmasına borçlu oldukları rivayetidir. Birtakım kamusların bu sözü Latinceden gelmiş gibi göstermeleri son derece yanlıştır. Çünkü bütün Yunan efsaneleri ve tarihsel eserler Trak’ları dünyanın en eski ulusu olmak, tarihten önce orta Asya’dan gelmiş olmak üzere gösteriyorlar. Kelimenin morfoloji ve etimoloji iğtibariyle de Latince ile ilişiği olmadığını ispata kâfidir. Bu çok boş bir iddiadır ve bugün bütün bütün kıymetten düşmüştür. Güneş – Dil teorisine
göre analizi: At+ağ+ar+ak : Atağarak ve bu Tağarak sözü Türkçenin fonetik kurallarına göre aşınarak Trak olması da kabil ise de bizce bu söz
en erçağlardan beri bize kadar değişerek gelen Türk, Türkü, Tarku gibi ulu budunumuzun öz adlarından biridir; Trak’lar ise ilkönce Avrupa’ya Hazer yoluyla ve Karadeniz üstünden gelip yerleşen ve sonra boğazları
aşıp Turova medeniyetini kuran atalarımızdır.
E.R. G.
Kaynak; Altıok Dergisi Sayı..25.Şubat 1936 Yıl.3
Trakya Üniversitesi Kütüphanesi – Edirne