Budizm
-
Budizmin en başat en dikkat çeken özelliği çok tanrılı olması fakat bir en büyük baş tanrının bulunmayışı. Şimdi çok tanrılı bir sürü din var ama hepsinde bir en büyük en kudretli baş tanrı var.
Nasıl olur hayvan sürüsünün bile lideri var, hiç olur mu denebilir. Fakat insanlar nasıl devlet başkanı seçerlerse öyle bir başkan tanrı olması ebedi baş tanrı anlayışı gibi değildir. Tanrılar bir yönetici seçmiş olabilirler aralarında. Bu Budizmin özgünlüğüne zarar vermez.
Budizm tanrıları insanlar gibidir. İnsandan tek farkları ruhani olmalarıdır. Ruhani şeyler ölmez. Bedensel varlıklar ölür sadece. Hayvanların ruhları da ölümsüzdür Budizme göre. Ruhani olan hiç bir şey ölümlü değildir.
Öbür dünya yoktur. Her iş bu dünyada görülür. Dünyalar ölümlüdür sonludur ama sürekli yeni dünyalar yaratıldığı için varlık sonsuzdur.
İyi bir hayat yaşamış olan bir ruh, diğer hayatında yükseltilir. İyi yaşamamışsa düşürülür. Cezalandırılacaksa çok düşürülür, böcek filan olarak yeniden dünyaya getirilir.
Çok yükselen ruhlar tanrılara katılır. Artık bir daha maddi bedene girmezler. Tanrılar da insanlar gibi olduklarına göre tanrılar da cezalandırılıp (tanrılar meclisi kararıyla) insan bedenine geri yollanabilir.
Bu döngü sonsuzdur.
Budizm ahlak felsefesini karma adı ile oluşturmuştur. Karma felsefesine göre bütün iyilik ve kötülükler yayılır ve yansır. Bu yüzden daha iyi dünyalar kurulması için iyilik artmalıdır. Bu dünya iyi ruhlar üretirse bir sonraki dünya daha iyi bir temelde kurulacaktır.
Kurgu mükemmel. Zeka ürünü olduğu son derece açık. Bunu gerçekten Buddha yaşadıysa ve o tasarladıysa çok zeki bir adammış. Din kurgulanacaksa işte böyle kurgulanır.
Ortadoğu efsaneleri mantık yoksunu dinleri bu kurgunun yanından bile geçemez.
-
Çoğu kez Budizm Hinduizm ile karıştırılıyor. Alakası yoktur.
Hinduizm son derece vahşi bir dindir. Bence dünyadaki en korkunç dindir. Biri kötünün en iyisi, biri en kötüsü. Karıştırılmaması lazım.
Hinduizm'de çok tanrı olmakla birlikte yaratma yetkisi Brahma'ya aittir. Yani en güçlü baş tanrı figürü onda da var diğer dinler gibi.
Budizm kadar özgün bir din kesinlikle yok. Budizm apayrı özel ve özgün bir yerde duruyor. Hatta Budizm için tanrısız din diyen de var. Çünkü baş tanrı yok, tanrılar dersen Ortadoğu cinleri kadar anca güçleri var. Bu durumda tanrısız din denmesi sakıncalı da değil hani.
Hatta bana ateist olacağına Budist ol, aynısı denmişti. Zaten onun üzerine araştırmıştım. Teoride tamam zekice kurgulanmış bir din ama pratikte bütün dinler gibi bağnazlığa yol açıyor.
Şimdi temel bir tercih vardır felsefede. Ya ideist ya materyalist olursun. Özellikle idealist demedim, çünkü bu en yanlış anlaşılan sözcük. İdeal sözcüğü en yanlış anlaşılan sözcüktür. Felsefi anlamı ile hiç alakası olmayan gündelik anlamları vardır.
Felsefi anlamda ide, madde ötesi ruhsal varlıktır. Şİmdi Budist oldun mu ideist olacağın için, temel tercihime aykırı böyle bir seçim asla yapmam. Din diye bir şey söz konusu olamaz benim için.
İdeal demek ruhsal demek. Bunun anlamı aşırı kaymış durumda. Ayırt etmek için felsefe dilinde ide ve ideist, ideizm dememiz şart haline gelmiş durumda. Ben böyle diyorum.
-
Hatta ben İslam yaratılırken Hindu etkisini de gözardı etmiyorum. Tabii ki Yahudiler yolu ile gelen Mısır firavunu Akhenaton'un ilk kez icat ettiği tek tanrı fikri başlangıcı oluşturuyor ama Hindu etkisi de gözardı edilecek gibi değil.
Brahma ile İbrahim arasında fonetikten öte bir bağ var gibi duruyor.
Ben İran'ın müslümanlarca fethedildiğine de inanmıyorum. Bence İslam Suriye - İran ortak yapımı. Hint etkisi de İran üzerinden geliyor.
Evet tek tanrı fikrini bilindiği kadarıyla ilk icat eden Mısır firavunu Akhenaton'dur. Firavun olduğunda adı Amenhotep idi. Tüm tanrıları kaldırdığını ve tek tanrının Aton olduğunu ilan edip kendisine de Aton'un hizmetkarı sıfatını verdi.
Fikri ölümüyle rafa kaldırıldı. Oğlu olmadığı için yerine damadı geçti ve damat ilk icraat Aton'u yok edin tanrıları geri getirin oldu.
Fakat Yahudiler tek tanrı fikrini unutmadılar. Bir İsrail devleti kurabilmek için bu fikre ihtiyaçları olduğunu gördüler.
Aynen Emevi hanedanı da bir imparatorluk kurmak için İslam diye yeni bir dine, Allah diye yeni bir tanrıya ve Kuran diye yeni bir kitapla tabii bir de bunun ineceği bir Muhammed'e, bir de yeni kıble Kabe'ye ihtiyaç olduğunu farketti.
Allah sorun değildi, Arap mitolojisinde zaten Al ilah vardı. Kuran da sorun değil, Hrist apokriflerden derlenir. Muhammed hiç sorun değil, zaten hangi peygamber yaşadı da? Hepsi geçmişe yönelik masal kahramanı olarak yaratıldı. Kabe için de eski bir kilise dönüştürüldü, oldu da bitti maşallah.
-
@DemoKratos tek tanrilik kismini bize ogretilen yada dikte edilen diyeyim bir cok eski turk kavminde oldugu da goruluyor buradan bir bag kurmamiz mantiksiz mi sence?
Ayrica budizmde ki nirvanacilik uzerinde durmak istiyorum, sence bu Brahma'nin nirvana kavrami insanlarin olgunluk duzeyini doyum duzeyini mi gostermekte?
-
@phi evet Nirvana kavramı Budizm ve Hinduizmde ortak. Böyle bir benzerlik var yok değil. Tenasuh da var benzer olarak. Uzak Doğu dinlerinde ortak temalar bunlar.
Eski Türk dini nedir unuttuk, tam bilmiyoruz. Bir Kök Tengri yani Gök Tanrı var. Bir Şaman davulu motifleri var bir şeyler çıkarabileceğimiz. Davul önemli bir yer tutuyor toplanmaya davul ile çağrılıyor insanlar. Tütsü yakılıyor tören olarak ama elimizde fazla bilgi yok.
İsla m eski Şaman dinini unutturmuş durumda. En yakın Moğollara bakarsak atalar dini ve çok tanrılı bir din anlayışı görüyoruz. Ataların ruhlarının kutsanması üzerine bir din olsa gerek. Unutulduğu için bilemiyoruz tam olarak.
-
@DemoKratos yok tek tanrili inanc amenhotep ileydi dedin ya daha oncesi var miydi diye sorguladim ben.
Gocebe hayati yasayan topluluklarin nasil bir din tasavvuru olabilir ki ordan oraya gocup durmuslar. Sabit bir kultur urunudur bence din.
-
Bu günkü Alevi inancı eski Türk dini hakkında ipuçları sunuyor. Davul çalınarak toplantıya çağrıldığında olasılıkla kopuz çalınarak danslar ediliyordu. Törenlerde kadın adam ayrımı yoktu, birlikte tören yapılıyordu. Müzik eşliğinde ilahiler söyleniyordur olasılıkla.
Sema da eski Şaman dininden gelmiş olabilir. Yani ipuçlarını değerlendirerek uzman tarihçiler çok gerçeğe ulaşabilirler. Şamanizm bilinen en eski din. Şu an yaşayan kökleri sadece Moğolistan'da var.
Ben ataların ruhları kutsal ve onlarla bağlantı kurma seansları şeklinde olduğunu biliyorum Şaman inancının ama eski Türklerde nasıldı belki uzman tarihçiler biliyorlardır.
Şaman toplantılarında önemli bir unsurun da menkıbe anlatımları olduğunu biliyorum. Yani özetle şu: Davul çalınarak toplanılıyor, kopuz çalınarak dans ediliyor, sema ediliyor ve menkıbe anlatılıyor. Bu bence.
-
@DemoKratos bir nevi eglence diyebiliriz aslinda. Yoksa rituel olarak bir ruhani aksiyon mevcut degil. İste adaktir, aci cekmektir, dusunmek, tuhaf sesler cikarmak vb.
-
@phi bir Ötüken ormanı efsanesi var yalnız. Bu efsaneye göre Türkler başından beri göçebe değildi. Ötüken ormanı yanında mutlu müreffeh yaşıyorlardı. Bu orman yozlaştı ve Türkler göçebeliğe başlamak zorunda kaldı.
Bu Ötüken ormanı efsanesi Ergenekon efsanesi kadar önemlidir. Bu ikisi Türk efsanelerinin ana unsurları. Ne derece doğrular bilmiyoruz.
Ötüken ormanının yozlaşmasını iklimin değişmesine ve Türklerin ormanın kıymetini bilmemesine bağlayan anlatımlar var. Sanırsam Göktürk yazıtlarında bilemedin ey Türkoğlu Ötüken'in değerini gibi söylemler var yanlış hatırlamıyorsam.
-
@phi evet iyi hatırlattın, eski Türk dininde adaklar çok önemliydi. Bunu da önemli unsurlar arasına eklemek gerek.
-
İşin açığı ve özeti, Tük tarihi unutuldu. Bu bir gerçek.
Türkler Ortadoğu efsanelerine yenik düştüler. Olay bu. Göktürk yazıtları Türk tarihi konusunda çok aydınlatıcıdır. Bu yazıtlar Türk tarihini özetlemiştir.
Moğollar bu anıtı özenle koruyorlar. Çin'de olsaydı ulaşılamazdı. Ne yazdığını da bilemezdik. Moğollar Türkleri kardeş görüyorlar. Türkler ise onları görmüyor. Moğol istilaları ile çok uğraştıkları için. Esasen Moğolları kimse sevmez. Ne Türkler ne Araplar ne Avrupa.
Hatta yakın zamana kadar Down sendromu Moğolları aşağılamak için Mongolizm olarak adlandırılıyordu. Sonra Dünya Sağlık Örgütü bunu ırkçılık kabul etti ve Down sendromu olarak anılmasına karar verdi.
-
@DemoKratos benim adim Cagatay mogollari iyi bilirim.