"İstanbul Denizcilikte Aktif Merkez Olacak"
Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, Türk denizcilik sektörünün çok büyük bir kesiminin konuşlandığı İstanbul'u, aktif bir denizcilik merkezi haline getirmeye çalıştıklarını bildirdi.
Yıldırım, yabancı iki yayın organı tarafından Çırağan sarayında düzenlenen zirvede yaptığı konuşmada, bu zirvenin, Türk denizciliğinde bundan sonra atılması gereken adımlar konusunda önemli bir yönlendirici etki yapacağına inandığını söyledi.
Birleşmiş Milletler'de ülkelerin 3 ana kategoriye ayrıldığını, bunların ''geleneksel denizci milletler'', ''geleneksel tüccar milletler'' ve ''diğerleri'' olarak sıralandığını anlatan Yıldırım, son yıllara kadar ''diğerleri'' arasında gösterilen Türkiye'nin, artık bir ''denizci millet'' olma kategorisine geçtiğini vurguladı.
Dünyanın yeni bir çağa doğru ilerlediğini, makro ekonomik ve jeopolitik trendlerin gelecek nesillerin yaşam tarzını değiştirdiğini dile getiren Yıldırım, küreselleşme diye adlandırılan bu dönemde birçok ülkenin bu değişimden ve hareketlilikten önemli dersler çıkararak faydalanma imkanına sahip olduğuna işaret etti.
Yıldırım, bu değişim sürecinde denizcilik sektörünün öne çıktığını ve bu değişime daha çok ayak uydurabildiğini vurgulayarak, en ekonomik ve en yaygın kullanılan taşıma modeli olarak denizciliğe talebin, dünya ticaretindeki artışa paralel olarak artmakta olduğunu kaydetti.
Gemi arzı ile talep arasında arz lehine gelişen dengesizliğin navlun piyasalarına, ikinci el ve yeni inşa gemi fiyatlarına açık bir biçimde yansıdığını ifade eden Yıldırım, hurda çeliğin tonunun 500 dolarlar civarında bulunmasının bunun önemli bir göstergesi olduğunu vurguladı.
Bugün artık 12 bin TEU'nun üzerinde kapasiteye sahip 350 metreden uzun gemilerin inşa edilmekte olduğunu hatırlatan Yıldırım, ayrıca son derece modern, lüks, konforlu yolcu gemileri ile özel olarak inşa edilen sofistike gemilerin de dünya denizlerinde dolaşmakta olduğunu belirtti.
Yıldırım, IMO gibi birçok uluslararası kuruluşun şemsiyesi altında dünya denizciliğinin oldukça üniter bir yapı sergilemekte olduğunu kaydetti.
Gemi işletmeciliği ve gemi inşa sektörlerinin her ülke için askeri, ticari ve sosyal açıdan değişik, fakat özel bir öneme sahip olduğuna dikkati çeken Yıldırım, bu çerçevede Türkiye'nin sürdürülebilir kalkınma hedefleri kapsamında özel önem verilen ilk 3 sektörden birisinin denizcilik ve gemi inşa sanayi sektörleri olduğunu söyledi.
Yıldırım, bu önemin sektörün stratejik konumunun yanı sıra, emek-sermaye yoğun yapısından ve yüksek katma değer kabiliyetinden kaynaklanmakta olduğunu dile getirdi.
Gemi işletme yatırımlarının dünyada özellikle 2000'li yılların başından beri finansal yatırımlara göre daha karlı ve emniyetli yatırımlar olduğuna dikkati çeken Yıldırım, bu vasfıyla da devamlı bir büyüme içinde olduğunu kaydetti.
Türkiye'de devletin deniz ticaretinden hemen hemen tamamen çekildiğini belirten Yıldırım, birkaç kar amacı gütmeyen kamu hizmeti niteliğindeki hizmet dışında devletin denizcilik ve ticaret faaliyetinin yok denecek kadar azaltıldığını söyledi. Kamunun elindeki önemli limanlardan 3'ünün özelleştirildiğini, diğer limanların da süratle özelleştirileceğini dile getiren Yıldırım, yeni liman veya deniz alt yapı yatırımlarında devlet yatırımından ziyade kamu-özel sektör işbirliği çerçevesinde değişik yatırım metodlarını tercih etmekte olduklarını vurguladı.
Türkiye'deki ekonomik büyümeden kaynaklanan yatırım ihtiyaçlarının yap-işlet-devret gibi alternatif finans yollarını kullanarak karşıladıklarını ifade eden Yıldırım, yeni alt yapı projelerinin finansmanında da benzer model ve tekliflere her zaman açık olduklarını belirtti. Ulaştırma alt yapı projelerinin son derece pahalı, sermaye yoğun yatırımlar olduğunu vurgulayan Yıldırım, bunları tek başına devletin sağlamasını beklemenin haksızlık olacağını söyledi.
Denizciliğin gelişmesi için akaryakıtta ÖTV'nin kaldırıldığını, gerek bayrak devleti gerekse liman devleti olarak uluslararası standartlara uygun denetim sistemlerini geliştirip yeterli sayıda uzman eleman yetiştirdiklerini söyleyen Yıldırım, bu denetimlerin sonucu olarak da kara listeye alınan Türk gemilerinin kara listeden gri listeye girmelerinin sağlandığını, bundan sonraki adımın da beyaz liste olduğunu bildirdi.
Yıldırım, 2002 yılı verilerine göre alıkonulan Türk gemisi sayısının 160 olduğunu hatırlatarak, geçen yıl bu rakamın 42'ye düştüğünü anımsattı.
Türk boğazlarında seyir güvenliğini sağlamaya yardımcı VTS sistemlerinin kurulduğunu belirten Yıldırım, AIS gibi otomatik tanımlama sistemlerinin de tüm sahilleri kapsayacak şekilde kurularak uygulamaya geçildiğini anlattı.
Yıldırım, uydu destekli arama-kurtarma sisteminin de kurulduğunu ifade ederek, uluslararası gemi ve liman güvenliği ile ilgili çalışmaların tamamlandığını ve bu kapsamda 170 liman tesisinin uluslararası platformda güvenli limanlar olarak kabulünün sağlandığını dile getirdi.
Gemi ve yat inşa ve yan sanayisinin bütünsel bir plan içinde geliştirilmesi amacına yönelik olarak ''Türkiye Tersaneler Master Planı''nın hazırlandığını ifade eden Yıldırım, bunların son 5 yılda yapılan bir reform niteliğindeki düzenlemelerden olduğunu vurguladı. Yıldırım, ''Dünya gemi inşa sanayi son 3 yılda yüzde 89 büyürken ülkemizin gemi inşa sektörü aynı dönemde yüzde 360 büyümüştür'' dedi.
Denizcilik sektöründeki Ar-Ge çalışmalarına ayrılan kaynakların genel bütçe içindeki payının 2013 yılına kadar yüzde 2'ye çıkarılmasının hedeflendiğine dikkati çeken Yıldırım, Ar-Ge faaliyetlerinde ''yüzde 70 kamu, yüzde 30 özel sektör'' oranının tersine çevrilmesini sağlamak istediklerini kaydetti.
Yıldırım, denizcilik üzerinde Ar-Ge faaliyetlerinin hızlandırılması için sektör paydaşları ile yakın işbirliği içinde olacaklarını belirterek, konuşmasına şöyle devam etti: ''Türk denizcilik sektörünün çok büyük bir kesiminin konuşlandığı bu eşsiz tarihi şehir İstanbulumuzun, aktif bir denizcilik merkezi haline getirilmesi için çalışıyoruz. Avrupa'yı diğer merkezlere bağlayan 2 kıta üzerinde kurulu dünya kenti İstanbul, dünya denizcilik başkenti olmayı çoktan hak etti. Bu toplantılar bunun açık göstergesidir.''
Gemi inşasındaki başarının sürdürebilir olması için yan sanayinin de gelişmesi gerektiğini belirten Yıldırım, Tuzla çevresindeki yan sanayide yaşanan gelişmelerin, yeni tersane alanlarında da aynı oranda geliştirilmesini sağlamanın öncelikli hedefleri arasında bulunduğunu anlattı. Yıldırım, ''Türkiye, giderek aldığı kararlar ve uyguladığı politikalarla bir denizci ülke olma yönünde kararlı adımlarla ilerlemektedir. Ayrıca ülkemiz denizcilik alanında AB'ye en uyumlu sektör konumuna yükselmiştir'' diye konuştu. Diğer bazı ülkeler gibi Türkiye'nin de uluslararası gemi sicili ve ulusal gemi sicili olmak üzere 2 sicilinin mevcut olduğuna işaret eden Yıldırım, taşımacılığın 7 denizde başarıyla sürdürülmesinin en önemli hedeflerden olması gerektiğini söyledi.
Ulaştırma Bakanı Yıldırım, bu toplantıdan Türk denizciliğinin daha da geliştirilmesi anlamında çok önemli sonuçlar çıkacağını ifade ederek, bu sonuçların politikacılar tarafından da mutlaka değerlendirileceğini bildirdi.
Toplantının düzenlenmesinde emeği geçenlere teşekkür eden Yıldırım, ''Bu birlikteliğin son günlerde bütün insanlığın baş belası olan teröre karşı en güzel mesaj olduğunu ifade etmek istiyorum'' dedi.
Kaynak: Ulaştırma Bakanlığı Web Sitesi www.ubak.gov.tr