Selamünaleyküm hocam; sorum şu: Gece yoldan geldiniz, imsak vakti de geçmiş, sabah ezanı okunmadan sabah namazını kılıp yatmak istediniz, ezan okumak cabeder mi? Ezan okumadan namazı kılsanız mahzuru var mı? Cevaplarsanız öğrenmiş oluruz. Dua ederiz, Selamlar Yaşar Şahin
Ve aleyküm selâm abi;
Bildiğiniz gibi ezan ve kamet vaktin değil, namazın sünnetidir, namaza bağlıdır. Mezhep imamımız İmam-ı Azam Ebû Hanîfe ile İmam Şâfiî’ye (rahımehumallah) göre, cemaat için de tek başına kılan için de ezan ve kamet müekked (kuvvetli, vâcibe yakın) sünnettir. Tabii sünnet olduğu için de, bunlarsız kılınan namaz sahihtir/geçerlidir. Ancak sünnet terk edildiğinden dolayı mekruh olur, şefaattan mahrumiyet söz konusudur. İmam Malik (rh.) ise kametin müekked sünnet olduğunu, fakat ezanın, tek başına kılanlara ne farz ne de sünnet olduğunu söylemiştir. Ona göre ezan, cemaatle namaz için çok kuvvetli bir sünnnettir.
Bir müslümanın yaşadığı yerleşim bölgesinde/kesiminde ezan okunuyorsa, bu ezanın fiilen duyulduğu alanda namaz kılmak için, ezanı duyanın ve duymayanın, yeniden ezan okumaları gerekmez.
Lakin sizin meselenizde olduğu gibi, vakit girmiş henüz ezan okunmamış ve de namazınızı kılmak istiyorsanız, bu durumda faziletli olan, hem ezan hem de kamet getirmenizdir. Ama sadece kametle de yetinilebilir. Yine bunun gibi ezan okunmayan bir yerde veya kırda kılınacak farz namazlar için de hem ezan okumak, hem kamet getirmek daha faziletlidir. Bununla birlikte yalnız kametle de yetinilebilir. Fakat sadece ezanla yetinip kamet getirmemek mekruhtur.
***
Ezan ve kametle ilgili diğer bazı meseleler…
Her farz namaz için bir ezan ve bir kamet kâfidir... Bunun için bir camide ezan ve kametle vakit namazı usule göre kılındıktan sonra, tekrar cemaatle veya yalnız başına namaz kılacak olanların, o vakit namazı için ezan ve kamet getirmelerine gerek yoktur.
***
Bir namaz için daha vakti girmeden ezan okumak caiz değildir. Böyle okunan bir ezanı iade etmek/tekrar okumak gerekir. Çünkü bununla namaz vaktinin girmiş olduğu haber verilmiş olmuyor. Ancak İmam Ebû Yusuf ile diğer üç imama (rahımehumullah) göre yalnız sabah namazı için vaktinden önce ezan okumak caizdir.
***
Ezan ile kamet arasını biraz ayırmak uygundur. Mesela akşam ezanından sonra üç kısa ayet okunacak kadar bir ara verilmeli, sonra kamet yapılmalıdır.
***
Ezan ve kamet, vakit namazları için sünnet olduğu gibi, kaza namazları için de sünnettir. Çünkü yukarda da belirttiğimiz üzere, ezan ile kamet, vakitlerin değil, namazların sünnetidirler.
Bir kısım kaza namazları başka başka yerlerde kılınacakları zaman, her biri için ezan ve kamet gerekir. Ama bir yerde kaza edileceklerinde, her bir namaz için ezan ve kamet daha faziletli ise de, ilk kaza edilecek namaz için ezan ve kamet getirdikten sonra, diğer namazlar için yalnız kamet yeterlidir.
***
Kamet ile namaz arasında yemek-içmek veya yıkanmak gibi bir şey yapılsa, kameti tekrarlamak gerekir. Fakat kamet getiren kimse, kametten sonra sünnet kılsa, kamet iade edilmez.
Bilmukabele tekrar selâm ve dualarımla…