- Slides: 9
MUKAVEMET DERSİ (Eğilme Etkisi) Doç. Dr. Havva Eylem POLAT
Ders Planı HAFTA KONU 1 Giriş, Mukavemetin tanımı ve genel ilkeleri 2 Mukavemetin temel kavramları 3 -4 Normal kuvvet 5 -6 Gerilme analizi 7 Şekil değiştirme analizi 8 Arasınavı 9 -10 11 Kesme etkisi Kirişlerde kesit tesirleri 12 -13 Eğilme etkisi 14 -15 Burkulma etkisi
Yararlanılan Kaynaklar Girgin, İ. , Beyribey, M. , 1990. Mukavemet. A. Ü. Ziraat Fakültesi Yayınları: 1191, Ders Kitabı: 341, Ankara. Omurtag, M. , 2012. , Mukavemet I. Birsen yayınevi, İstanbul, 472 s.
Kirişlerin analizi Kirişlerde sarkı: Mühendislikte kiriş hesaplamaları yapılırken dış yüklerin oluşturduğu gerilmeler kadar yine bu dış yüklerden doğan şekil değiştirmeler de önemlidir. Kiriş yüklendiği zaman eğilir veya şeklini değiştirir. Kirişin üzerine gelen yükün etkisi altında eğilmesi esnasında tarafsız yüzey üzerindeki bir noktanın, düşey doğrultuda kat ettiği mesafe sarkı olarak tanımlanır. Bu durumda tarafsız düzlemin, düşey düzlem üzerindeki izdüşümüne de elastik eğri denir. Herhangi bir kiriş üzerine gelen yükü, eğilme ve kesme yönünden emniyetle taşıyabilecek kadar dayanıklı olabilir.
Kirişlerin analizi Uygulamada ise bu yükleme koşulunda ortaya çıkan sarkının genellikle kiriş açıklığının 1/200– 1/360 ‘ından fazla olmaması istenir. Bu nedenle kiriş analiz ve projelemelerinde ortaya çıkan sarkının hesaplanması zorunludur. Kirişlerde sarkı hesaplamasında kullanılan eşitlikler eğilme gerilmesinin kirişi oluşturan malzemenin elastik limitinin altında bulunduğu durumlarda geçerlidir. Düşey yüklü kirişlerde sarkının bulunmasında üç yöntem vardır. - Analitik çözüm - Moment- alan metodu - Süperpozisyon metodu
Kirişlerin analizi Analitik çözüm, elastik eğri denkleminin sınır şartlarına göre çözümlenmesiyle sarkıyı veren integrasyon metodudur. Moment-alan metodu sakının incelenmesinde en çok kullanılan yöntemdir. Süperpozisyon metodunda esas sistem kolaylıkla hesaplanabilecek alt sistemlere ayrılır. Esas sistemin herhangi bir noktasındaki sarkı, alt sistemlerde bu noktaya karşılık gelen sarkı değerlerinin cebirsel toplamı ile elde edilir.
Kirişlerin analizi Maksimum sarkı kirişin mesnet tipine ve yük özelliklerine göre değişir. Örneğin; Orta noktasında konsantre yüklenmiş basit kirişte; 1 P L 3 48 E I Dikdörtgen şeklinde düzgün yayılı yüklenmiş basit kirişte; eşitlikleri ile bulunur. 5 q L 4 384 E I
Kirişlerin analizi Açıklığı, yükleme şartı, malzemesi ve kesiti verilen bir kirişin üzerine gelen yükü bu koşullar altında taşıyıp taşıyamayacağının veya bu kirişin emniyetle taşıyabileceği yükün araştırılmasına kiriş analizi denir. Analiz işlemi eğilme momenti, kesme ve sarkı yönünden yapılır.
Kirişlerin analizi Açıklığı, yükleme şartı ve malzemesi verilen bir kirişin kesit boyutlarının bulunması, söz konusu kirişin projelenmesi olarak tanımlanır. Projelemede ilk aşama, kiriş üzerine gelmesi olası yüklerin yeterli doğrulukta hesaplanmasıdır. Bundan sonra kiriş kesitinin boyutları eğilme gerilmesi, söz konusu malzemenin eğilme emniyet gerilmesini aşmayacak şekilde tayin edilir. Hesaplanan kesit, yatay kesme gerilmesi ve sarkı yönünden de kontrol edilir.