1 Ate i Tutan Eller - ATE KAHRAMANLARI (2010) Prof. Dr. Abdurrahman K l . LK YANGINDAN KORUNMA Y NETMEL . Millete efendilik yoktur, hizmet vard r. Bu millete hizmet eden onun efendisi olur.. K. Atat rk 1992 y l nda y r rl e giren stanbul B y k ehir Belediyesi Yang n- dan KORUNMA Y netmeli i ne kadar, yang n nlemlerini geni apta ele alan bir y netmelik yoktu. Oysa bir ehir itfaiyesinin ba ar s , do rudan do ruya yang n g venlik nlemlerine ba l d r. Yang n g venlik nlemleri ne denli iyi ise, yang n say s ve zarar o nispette az, itfaiye o denli ba ar l olur. Yang ndan KORUNMA i in al nacak her nlem yang na kar bir siper, bir savunma hatt d r. Yang ndan KORUNMA Y netmeli i'nin 1992 y l nda yay nlamas na kadar bu siperin ger ek anlamda olu turuldu unu s ylemek m mk n de ildir. tfaiyeye birka modern itfaiye arac al nmas reform de ildir. nemli olan, yang n n s nd r lmesinden nce, yang n karan sebeplerin azalt lmas , yay lmas n n nlenmesi ve itfaiye- nin i inin kolayla t r lmas d r.
2 Daha nce, tehlikeli maddelerin retilmesi, depolanmas ve ta nmas . ile ilgili birka t z k ve y netmelik mevcut olmas na ra men, bunlar n da ye- terli oldu unu s ylemek m mk n de ildi. T rkiye'de de il otomatik ya mur- lama sistemi, lke genelinde yang n merdiveni zorunlulu u bile yoktu. Bir ok be y ld zl otelde dahi yang n merdiveni bulunmamaktayd . Bunun sebebi, yang n g venlik nlemlerinin al nma- s na ili kin zorlay c y netmeliklerin olmamas yd . Sadece, devlet taraf n- dan kullan lan binalarda al nacak yan- g n g venlik nlemlerine ait y netme- lik vard , ama burada da kazma, k rek ve alt kovadan ba ka nemli bir husus yoktu. G kdelen yapsan z bile ba ka Y netmelikler yay lmadan nce yang n nlemi nlem istenmiyordu. Daha ac s , sanki olarak alt kova, kazma ve k rek vard . 93. Ate i Tutan Eller - ATE KAHRAMANLARI (2010) Prof. Dr. Abdurrahman K l . devlet taraf ndan kullan lmayan binalarda yang n kmazm gibi, devletin kulla- n m d ndaki binalar i in herhangi bir nlem istenmemekteydi.
3 Rne in sinema, tiyatro, zel okul, otel, i han gibi topluma a k yap lar i in lke genelinde bir esas getirilmemi ti. Yang n g venlik nlemlerinin daha III. Murat zaman nda, bundan 400. sene evvel ba lad n s yleyebiliriz. Sultan Murat' n ferman stanbul Kad s na h k m ki diye ba lamakta ve stanbul ahalisinin evinde dam na yeti ecek bir merdiven, bir b y k f su bulundurulmas ve bunlar bulundurmayanlar n, su- ba ya teslim edilecekleri ve cezaya arpt r lacaklar belirtilmektedir. O g nden bu g ne yang n s nd rme teknolojisinde ve geli mi lkelerde yang n g venlik nlemlerinde pek ok geli me olmas na ra men, ne yaz k ki lkemizde yang n nlemleri konusunda fazla bir geli me oldu unu s ylemek zor. lkemizin nemli yerle im merkezlerinde y zy llar boyunca meydana gelen yang nlar b y k zarar- lar vermesine ra men yang n g venlik nlemlerine gereken nem verilmemi tir. Yang n tehlikesini m mk n oldu unca indirgemek ve m dahaleyi h z- land rmak i in, binalar n tasar m a amas ndan itibaren nlemler al nmal d r.
4 Yurt d ndaki itfaiye te kilatlar ndaki Yang ndan KORUNMA B l mleri'nin, Yeni n a- atlar ve Ruhsat, Eski Binalar, Yerleri gibi alt k s mlar bulunmaktad r. Farkl . kullan m yerleri i in kontrol listeleri haz rlanm t r. Yap lar gerekli g r ld za- manlarda ve ikayet zerine kontrol edilmekte, yang n riski b y k olan yerlerin bir anahtar da itfaiye te kilat nda bulunmaktad r. zel konutlarda ya da kamuya a k yerlerde (konser salonu, otel, okul, hastane, lokanta gibi) yang n nlemi ola- rak uyulmas gerekli d zenlemelere yabanc mevzuatta a k ekilde yer verildi i g r lmektedir. Yap sal nlemler a s ndan denetim, itfaiye te kilat taraf ndan daha proje a amas nda ba lat lmakta ve zellikle kamuya a k yerlerde periyodik denetimlerle s reklilik kazanmaktad r. lkemizde ise, yang nla ilgili y r rl kteki mevzuat n genel de erlendir- mesinde, konu ile ilgili yasal d zenlemelerden ziyade, t z k ve y netmeliklerde d zenlemeler yap lmaktayd.
5 De i ik mevzuatlarda birbirleriyle eli en h k m- ler yer almakla beraber, bir da n kl k g ze arpmaktayd . Yang na kar yap sal g venlikle ilgili olarak lkemizde, geli mi bat lkelerinde oldu u gibi, yang n- dan KORUNMA , yang na dayan kl l k ve yang n durumunda mukavemet hesaplar - n n bulunmamas , yap malzemelerinin yan c l k s n fland rmas n n yap lmam . ve bu konuda standartlar n hen z belirlenmemi olmas da, yang na kar nlem- leri ve bu konudaki denetimleri zorla t rmaktayd . Yang n Y netmeli i i te bu eksiklikleri gidermek i in haz rlanm t r. 94. Ate i Tutan Eller - ATE KAHRAMANLARI (2010) Prof. Dr. Abdurrahman K l . 1. Y netmeli in Haz rlanmas al malar . lk Yang ndan KORUNMA Y netmeli i, stanbul B y k ehir Belediyesi Yang ndan KORUNMA Y netmeli i dir. lk taslak, stanbul Teknik niversitesi ( T ) taraf ndan haz rlanm , stanbul tfaiye M d rl taraf ndan k salt lm.
6 Ve daha sonra n aat, Makina, Elektrik ve Kimya M hendisleri Odalar ile Mi- marlar Odas 'n n ve il e belediye ba kanl klar ve ayr ca ilgili dairelerin g r leri al nm t r. Belirtilen g r ler do rultusunda yeniden d zenleme yap lm , y net- meli in tart lmas i in bir panel d zenlenmi ve panelde kararla t r lan hususlar y netmeli e dahil edilmi tir. Yang ndan KORUNMA Y netmeli i'nin amac , binalarda yang ndan t r . ortaya kacak can ve mal kayb n en aza indirici nlemlerin do ru ve yeterli bir ekilde al nmas d r. Yang n tehlikesini m mk n oldu unca aza indirmek ve yang na abuk m dahale etmek i in, daha binalar n tasar m a amas nda bir dizi nlem d nmek, in aat a amas nda uygulamak ve i letme s ras nda i lerli ini sa lamak i in bu y netmelik haz rlanm t r. Yang ndan nce, itfaiye haricinde yeterli g venlik nlemlerinin al nmas ve kontrol edilmesiyle; yang n kma ola- s l azalacak, yang n ksa bile uyarma ve ilk m dahale sistemlerinin iyi al - mas ile en az ndan yang n n geni lemesi ve di er yap lara s ramas nlenecek, s nd rme ekiplerinin yang n kontrol alt na almalar abukla acak, tahliye ve kurtarma kolayla acakt r.
7 2. lk Tasla n T 'de Haz rlanmas . Y netmeli in ilk tasla , stanbul Teknik niversitesi ile stanbul B - y k ehir Belediyesi aras nda y r t len tfaiyenin Reorganizasyonu projesi kapsam nda, 1988 y l nda stanbul B y k ehir Belediye Ba kan olan Say n Bed- rettin Dalan' n iste i zerine haz rland . Haz rl k al malar i in, stanbul Tek- nik niversitesi Makina Fak ltesi, Mimarl k Fak ltesi, Kimya Fak ltesi, n aat Fak ltesi, Deniz Bilimleri Fak ltesi ve letme Fak ltesi retim yelerinden olu an bir komisyon kuruldu. Komisyonun koordinat rl n ben yap yordum. Komisyon i erisinde mimar, m hendis ve hukuk u retim elamanlar vard . Ko- misyon yeleri aras nda cel nal (Mimarl k), Sava Ta kent (Hukuk), O uz M ft o lu (Kimya), Tevfik Seno Arda ( n aat), Osman Fevzi Genceli (Makina), ner Eyrenci (Hukuk), Prof. Ferruh Kocata k n (Malzeme), E ref Adal (Elektrik) bulunmaktayd.
8 Komisyon nce, yurt i i ve yurt d yang n g venli i ile ilgili mevzu- at derleyerek, yang n do rudan veya dolayl ele alan T rkiye'de yay nlanm . 95. Ate i Tutan Eller - ATE KAHRAMANLARI (2010) Prof. Dr. Abdurrahman K l . 11 kanun, 7 t z k ve 10 y netmeli i inceledi. Her hafta toplan larak ve mevcut mevzuat de erlendirilerek yakla k bir y l boyunca al ld ve ilk taslak haz r- land . Y netmelik tasla haz rland ktan ve di er raporlar n da tamamlanmas n n ard ndan, Nisan 1989'da stanbul B y k ehir Belediyesi'ne teslim edildi. 3. stanbul B y k ehir Belediyesindeki al malar Y netmelik tasla n n haz rlanmas ve belediyeye sunulmas nemli de- ildi; nemli olan, belediye taraf ndan kabul edilmesi ve yay nlanmas yd . stan- bul tfaiye M d r olduktan sonra nem verdi im konulardan biri, y netmeli in yay nlat lmas oldu. stanbul Teknik niversitesi taraf ndan haz rlanan y netme- lik zerindeki al malara itfaiyede devam ettik; zellikle yard mc olarak al an Seydi R za G ney'in bu konuda yo un al malar oldu.
9 A) M hendis ve Mimar Odalar G r lerinin Al nmas . tfaiye M d rl nce bir kez daha elden ge irilen taslak, o alt larak 20 ubat 1990 tarihinde 21 il e belediye ba kanl na, Makina, Kimya, n aat, Mimar ve Elektrik M hendisleri Odalar n n stanbul ubelerine, ilgili daire ba - kanl klar na g nderilerek, Yang ndan KORUNMA Y netmeli i hakk nda g r . ve d nceleri istendi. Nisan 1990 tarihine kadar gelen g r ler, tfaiye M d r- l taraf ndan tek tek de erlendirilerek taslak zerinde d zeltmeler ve ilaveler yap ld . b) Yang n Y netmeli i Paneli Daha sonra, 13 May s 1990 tarihinde, M hendis ve Mimar Odalar ile il e belediye ba kanl klar , daire ba kanl klar , yang nla ilgili malzemelerin re- timini ve temsilcili ini yapan ki i, kurum ve kurulu lar, bas n ve stanbul Tek- nik niversitesi retim g revlileri davet edilerek, stanbul B y k ehir Belediye Ba kanl Meclis Salonu'nda Yang ndan KORUNMA Y netmeli i paneli d zen- lendi.
10 Panelin a konu mas n , stanbul B y k ehir Belediye Ba kan Say n Nurettin S zen yaparak, Yang n Y netmeli i'nin ne denli nemli oldu unu vur- gulad . Daha sonra, panel ba kan , tfaiye M d r , n aat, Makina, Kimya, Elekt- rik ve Mimarlar Odalar n n temsilcileri ile stanbul Teknik niversitesi Makina, n aat, Mimarl k, Kimya ve Elektrik Fak lteleri retim yeleri konu ma yapt . Panel sonunda, stanbul mar Y netmeli i ve Yap Y netmeli i nin, haz rlanan Yang ndan KORUNMA Y netmeli i'nde ng r len hususlara g re yeniden d zen- lenmesi gerekti i sonucuna var ld . Panel i eri i bir kitapta toplanarak ilgililere 96. Ate i Tutan Eller - ATE KAHRAMANLARI (2010) Prof. Dr. Abdurrahman K l . Y netmelik Paneli, stanbul B y k ehir Belediyesi Meclis Salonu, da t ld ve panel sonras de erlendirmeler yap larak ilave g r ve de i iklikler y netmeli e i lendi. c) M hendis ve Mimar Odalar ndan kinci Kez G r Al nmas.