Şüpheli yangınların ardından ormanlarımız otel oldu. Binlerce yıllık göller kurutuldu, doğa harikası bölgeler yandaşlara peşkeş çekildi. Market poşetini ücretlendirerek korumaya çalıştığımız doğaya dair harap edilecek bir şey kalmayınca sıra havaya geldi… Meclis’te AKP-MHP ittifakıyla geçirilen torba yasaya göre, çeşitli şehirlerde bulunan 15 termik santrale 2,5 yıl daha havayı kirletme izni verildi.
AKP ve MHP’nin oylarıyla geçtiğimiz akşam Meclis’ten geçirilen torba yasaya göre Çanakkale, Şırnak, Kahramanmaraş, Karabük, Kütahya, Manisa, Sivas, Zonguldak, Ankara, Muğla ve Bursa’da bulunan 15 termik santrale baca filtresi kullanmadan çalışma izni verildi. Dünya Sağlık Örgütü tahminlerine göre, hava kirliliğinin 2016 yılında dünya genelinde 4,2 milyon erken ölüme neden olduğu belirtildi.
Hava kirliliği hastalıklara davetiye çıkarıyor
Millî Gazete’ye açıklamalarda bulunan Çevre Mühendisi Sedat Durel, hava kirliliğinin hastalıklara sebep olduğunu söyleyerek, “Bu hastalıklara, kansere, kardiyovasküler ve solunum yolu hastalıklarına neden olan 2,5 mikronluk veya daha küçük partikül maddelere maruz kalıyoruz. Tahminlere göre bu erken ölümlerin % 58’i kemik kalp hastalığından ve felçten; % 18’i kronik obstrüktif akciğer hastalığından ve akut alt sonumun yolu hastalığından ve % 6’sı akciğer kanserinden kaynaklanıyor” dedi.
“BACA FİLTRESİ OLMAZSA OLMAZ BİR SİSTEMDİR”
Durel, “Kirli havaya maruz kalan gebeliklerin prematüre doğum yapma oranları da yüksek. Ayrıca hava kirliliği çocukların sinirsel ve zihinsel gelişimini etkilemekte ve kanser ve astımı tetikliyor. Hava kirliliğine maruz kalan çocukların, hayatlarının geri kalanında kardiyovasküler hastalıklar gibi kronik hastalıklar ile yaşaması riski var. Bunlar yalnızca ilk elden sayıp ifade edebileceğimiz şeyler. Termik santralde baca filtresinin kullanılmaması da tüm bu saydığımız hastalıklara sebep olan kirleticilerin atmosfere yayılmasını engellemek için olmazsa olmaz bir sistemdir. Sıcak koru elle tutmak için nasıl ki maşa ya da eldivene ihtiyacımız varsa, termik santralin birinci dereceden ölümcül sonuçlar doğurmaması için de filtreye ihtiyacımız var” diyerek, baca filtresinin olmazsa olmaz olduğunun altını çizdi.
“FİLTRESİZ FAALİYETE İZİN VERMEK HASTALIĞA SERBESTLİK TANIMAKTIR”
Termik santrallerin zehir kustuğunu belirten Durel, “Termik santraller enerji elde ederken kanserden erken ölüme, ciğer hastalığından kalp hastalıklarına kadar pek çok zehri kusar. Filtreler bu zehirlerin ciddi kısmını tutar. Filtresiz şekilde termik santralin faaliyetine izin vermek demek az evvel saydığım hastalıklar ve daha pek çoğuna serbestlik tanımak demektir” ifadelerini kullandı. Doğayı korumak için çıkartılan ücretli poşet konusuna da değinen Durel, “Tek kullanımlık plastiklerin gezegenimize büyük zararlar verdiği aşikâr. Bugün Türkiye’de sofra tuzlarının tamamında mikroplastik mevcut. Ancak bu durum ile mücadelenin poşeti vergilendirme ile değil, gerekmesi halinde tek kullanımlık plastiklerin yasaklanmasına varacak sıkı bir planlama ile ilerletilmesi gerektiğini düşünüyorum. Zira poşet vergisinin gelirin bakanlığın ekoloji dostu çalışmalarına değil Hazine’ye kaldığını da görecek olursak niyetin doğa dostu bir çözüm olduğuna inanmak güç” açıklamasında bulundu.
ÇEVREYİ KİRLETME ÖZGÜRLÜĞÜ 2022’YE KADAR YENİLENDİ
Çevre Mühendisi Cevahir Efe Akçelik ise firmalara çevreyi kirletme özgürlüğü tanındığını söyleyerek, “Özelleştirmeler nedeniyle yapılan yasal düzenlemelerde kamu elindeki veya özelleştirilmiş santrallerde 31.12.2019 tarihine kadar çevre koruyucu önlemler alınmadan, hatta var olan çevre koruyucu tesisleri (ESF, BGKA vb.) bile çalıştırılmadan üretim yapılmasının önü açılmıştı. Bir diğer ifade ile santralleri devralan firmalara uzunca bir süre için çevreyi kirletme özgürlüğü tanınmıştı. Geçtiğimiz akşam Meclis’ten oyçokluğuyla geçen düzenlemeyle Çanakkale, Şırnak, Kahramanmaraş, Karabük, Kütahya, Manisa, Sivas, Zonguldak, Ankara, Muğla ve Bursa’da bulunan bu termik santrallere Haziran 2022’ye kadar aynen faaliyetine izin veren bir düzenleme geçti. Bu düzenlemeyle baca gazındaki toz salınımının azaltılması, kükürtoksit, azotoksit giderme vb. olumsuz etkileri giderecek önlemlerin alınması engelleniyor” dedi.
“HALK VE ÇEVRE SAĞLIĞI AÇISINDAN KABUL EDİLEBİLİR DEĞİL”
Akçelik, “Hava kirliliği, KOAH başta olmak üzere çeşitli akciğer hastalıkları, kanser, kalp damar hastalıkları, bebek ölümleri, erken doğum gibi pek çok sağlık sorununa yol açıyor. Afşin Elbistan kömürlü termik santrallerinin yer aldığı Kahramanmaraş’ın % 25 ile hava kirliliğine bağlı ölümlerin en fazla olduğu Türkiye’deki ikinci il olduğu saptandı. Toplam yedi santralin bulunduğu Zonguldak’ta ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın mobil istasyonuyla 2018’de yapılan ölçümler PM10 değerlerinin DSÖ’nün sınır değerlerinin üç katı olduğunu ortaya koydu. Öte yandan bildiğiniz gibi Türkiye’de çevre kirliliğinin engellenmesi adına plastik poşet kullanımı ücrete tabi tutuldu. Ancak 15 termik santralin Haziran 2022’ye kadar çevreyi kirletme izni veriliyor. Bu, anlaşılması güç bir düzenleme. Gelmiş geçmiş en çevreci (!) iktidar olmakla övünen AKP’nin, şirketlerin daha fazla kâr elde etmesi için tanıdığı bu imtiyaz halk ve çevre sağlığı açısından kabul edilebilir bir durum değil” ifadelerini kullandı.