Çocukluğundan itibaren astronot olmak istiyordu, olamadı. İstediği bölümde okuyamadı, farklı işlerde çalıştı. Çocukluk hayalini terk etmedi, şimdi yaptığı teleskoplarla çocukları gökyüzüne yaklaştırıyor. Pek çok kişiye örnek oluyor.
Martı’nın Şubat sayısından itibaren Kariyer sohbetlerine başlıyoruz. Bu sohbetlerde farklı işler yapan ve dolayısıyla kariyer yolculukları da ilginç olan kişilerle söyleşiler yapacağız. İlk konuğumuz dergimizin kaldırım astronomu Nurcan Örtügen Gök.
Yaptığınız işi kısaca tanımlar mısınız?
Amatör olarak teleskop yapımı ve astronomi ile ilgileniyorum.
Şu an yaptığınız iş dâhilinde bir gün içerisinde neler yaparsınız? Sizin yaptığınız işi yapan birisinin günü nasıl geçer?
Zamanımın çoğu küçük atölyemde geçiyor. Teleskop aynası yapımı için ayna aşındırma, cilalama ve kundak için ise marangoz aletleri (şerit testere, sütun matkap, dekupaj testere, daire testere vb) kullanarak teleskop üretimi gerçekleştiriyorum. Ayna yapımı en uzun zamanımı alan kısım. Aynanın tamamlanmasının akabinde optik tüp ve kundak ekipmanlarını kesip, boyayıp, montajını tamamlayıp teleskopu gözleme hazır hale getiriyorum. Bu amaçla malzeme temini için zamanımın bir kısmıda sanayide ve hırdavatçılar çarşısında geçebiliyor. Yaptığım bu işi, ülkemizde henüz iş olarak (hobi olarak ilgileniliyor) yapan yok ki ben de henüz profesyonel anlamda bir iş hayatına dönüştürmedim. Tabii gündüzleri bu şekilde geçer iken ise sefalarını güneş batınca sürüyorum. Evrene uzun uzun yolculuklara çıkıyor, fotoğraf çekmeyi öğrenmeye çalışıyorum.
İş hayatınıza başlangıcınızı, geçtiğiniz süreçleri anlatır mısınız?
İş hayatına başlangıcım Cuma günü tezimin kabul edilip mezun olmam, pazartesi iş görüşmesine gidip, salı da iş başı yapmam ile başlamıştı. Bu sebeple çok da düşünemeden o zamanların moda mesleği bankacılık ile iş hayatıma adım atmıştım. Lakin bankacılığın bana göre olmadığını görüp 2 yıllık bir tecrübeden sonra bu sefer bilinçli olarak Bilgi Teknolojileri alanında iş aramaya başladım ve küçük bir yazılım evinde Sistem Analisti olarak çalışmaya başladım. Bankada çalışırken sitem değişikliği sebebi ile bizim şubeden “Key User” olarak benim görevlendirilmem ve o süreçte Bilgi Teknolojileri ile yakın çalışmalar sonucu bu mesleği yapmak istediğime karar vermiştim. 2010 Haziran ayına da dek de bu konuda çeşitli projelerde severek ve isteyerek görev yaptım. Özellikle sigortacılık ve internet teknolojileri, B2B & B2C, iş zekası gibi alanlarında sistem analizi, veritabanı tasarımı, veri analizi, spect dokümanı hazırlama ve detaylı uygulama işlevsellik ve performans testi, yazılım proje yöneticiliği konularında görev yaptım.
Örnek aldığınız birileri var mı?
Örnek aldığım ve/veya beğendiğim şu kişi(ler)dir diyemiyorum. Zira gerek özel gerekse iş hayatımda iletişim içinde olduğum bireylerin iyi/kötü ayrımı yapmaksızın kendime örnek aldığım davranışları olabiliyor. Onları yoğurmam neticesinde sanırım kendime özel bir Rol Model oluşturuyorum.
Karşılaştığınız zorluklara örnek verebilir misiniz?
Şu an en büyük zorluk vida ve çiviyi ayırt edemez iken o tuhaf aletleri kullanmak ve bir kadın olarak sanayide alışveriş yapmak olsa gerek. Zira plaza, takım elbiseli insanlar ve topuklu ayakkabıları terk edip yeni kurduğum düzene alışmak epeyce zor oldu. Esnaf ve usta başı abiler amcalar bana, ben onlara alıştıkça giderek keyifli bir hale gelmeye başladı diyebilirim. Özellikle ne yapacaksın abla bununla deyip, şerit testerede keserim ben onu dediğimdeki yüz ifadeleri ve takındıkları saygı değer tavır hoşuma gitmeye bile başladı.
Gelecek için nasıl planlarınız var? Hedefleriniz neler?
Planlar yerine hayallerim diyorum ben onlara. Ve aynen aşağıdaki hayalleri kuruyorum J Planlar zaten o hayaller doğrultusunda kendiliğinden şekil buluveriyor.
Engelli Bireylere ve ev kadınlarına yönelik Amatör Teleskop Yapım Çalıştayı düzenlemek.
Yüz binlerce teleskop üretmek, ürettirmek.
Kaldırım Astronomları bilinci için kaldırımlara, evet evet kaldırımlara teleskop dikmek.
40″ teleskop yapmak.
Radyoteleskop yapmak.
Mikroskop yapmak.
Rasathane sahibi olmak.
Amatör Teleskop Yapım atölyelerinin çoğalmasını sağlamak.
Gökbilim Müzesi açmak.
Bilim turizmi yapmak
Çektiğim gökyüzü fotoğrafımın APOD’da yayınlanması için iyi bir astrofotoğrafçı olmak.
Süpernova gözlemlemek.
Kuyrukluyıldız ve/veya yeni bir yıldız keşfetmek.
Gökbilime katkılarımdan ötürü Fahri Doktora unvanı almak.
Yörüngeye çıkmak ve Uzay yürüyüşü yapmak.
Çocukluğunuzda hayalinizdeki meslek neydi?
Astronot olmak istiyordum çocukken! :)
Nasıl bir öğrenciydiniz?
Evden okula, okuldan eve, derecelikleri olan kendi çapımda bir öğrenciydim.
En sevdiğiniz dersler hangileriydi?
Matematik
En sevdiğiniz öğretmenlerinizi hatırlar mısınız? Benzer özellikleri var mıydı?
İlkokul öğretmenim ve orta-lise matematik öğretmenlerimi hatırlıyorum. Benzer özellikleri yoktu. Matematik her zaman hoşuma gitmişti. Öğretmen ne kadar zorlu olursa olsun matematik bilgilerinden ötürü kendilerine hep hayranlık duymuş ve sevmişimdir.
Okul hayatınızda ne gibi şeylerle ilgileniyordunuz, ne tip etkinliklere katılıyordunuz?
Ders dışında bolca kitap okurum. Hatta anneme yeter yat uyu artık dedirtecek kadar. Okul çağımda her hangi bir etkinlikte bulunmadım hiç. Maddi imkanlarım sınırlı büyüdüm. Arkadaşlarımla sinemaya dahi gidememişimdir desem yeridir.
Üniversiteye nasıl hazırlandın?
Lise sonda iken üniversite sınavlarına imkânsızlıklar sebebi ile hazırlanamamış idim. Mezun olduktan sonra yaz tatilimi çalışarak değerlendirdim ve biriktirdiğim para ile dershaneye giderek hazırlandım.
Hangi bölümde okumak istiyordun? İstediğin bölümde okuyabildin mi?
Astronot olamayacağımı anladığım zaman Hava Harp okuluna gitmeyi çok istedim. ÖSS’den 2 puan eksik alınca ÖYS’den sınava girdim. Tıp ilk seçimim olmuş idi, lakin son tercihim İstatistik bölümünü kazandım ve severek okudum. Sayılarla ilgilenmek ve analiz etme yeteneğini üniversitede edindiğimi düşünüyorum.
Staj yaptınız mı? Nasıl bir süreçti?
Bir ay süre ile bir TV üretim fabrikasının Kalite Kontrol bölümünde staj yaptım sadece. Okuduğum üniversitede staj zorunlu değildi zira. Keyifli bir süreçti, özellikle seri üretim bandı. Hala daha keyifli gelir.
Kariyerinizde kaldıraç ve kırılma anları oldu mu?
Kariyerimdeki kırılma anı da kaldıraç anı da aynı zamana denk düşer. Profesyonel iş hayatımı, son çalıştığım iş yerindeki projelerin kapatılması ve toplu personel çıkartılması neticesinde sona erdirmekle ne mutlu bana ki kendimi tamamen halk için bilime adayabildim.
Şans ve rastlantılar var mı kariyerinizi/yaşamınızı etkileyen?
Şans/rastlantı bilmiyorum. Ama kesinlikle evrendeki olan biten her şey bir şey olsun diye. Şans/şanssızlık olarak değerlendirmek bizim elimizde.
Sizin geçtiğiniz yerlerden geçecek olan bu öğrencilere tavsiyeleriniz, motive edecek, daha başarılı olmaya yönlendirecek önerileriniz var mı?
Ah keşke amatör teleskop yapımcılığı diye bir meslek olsa da (var ama hobi olarak) öğrencilerimiz yetişse. Alın teri döküp, sabırla cama ellerinizle şekil verip, neticesinde evrene açılacak bir anahtar yapmak ve ilk ışığı almanın heyecanı en büyük motivasyon bana göre. Başarı mı? Bence hayal kurmak ve her gün onlara koşmak. Tabii en önemlisi bunun için gerekli maddi / manevi birikimi yapmak.
Mesleğiniz seçmek isteyen bir gence neler önerirsiniz?
Astronomi ve Uzay Bilimleri bölümlerinde okumak isteyen örenciler için kesinlikle minik de olsa bir gözlem aleti sahibi olmalarını ve sahaya çıkmalarını öneriyorum. Zira ne kadar çok bu meslek bilinir ve ihtiyaç duyulur hale gelir ise o kadar çok mesleklerini icra edebileceklerine inanıyorum.
Kendinizde beğendiğiniz güçlü özellikleriniz hangileri?
Hayal kurmaktan yılmamak, yorulmamak.
İşinizde daha iyi olmak için nelere dikkat edersiniz?
Hata yapmaya.
Kendinizi daha mutlu hissetmek için neler yaparsınız?
Mutluluğumu tanıdığım, tanımadığım insanlarla paylaşmaya gayret ederim.
Hobileriniz nelerdir, nelerle ilgilenirsiniz?
Hobimi yaşam stilim haline getirdim. Ve bu nasıl bir tutkuki ben de bilmiyorum sanırım başka bir şey şimdilik ilgimi çekmiyor.
Sizi yönlendiren, tavsiye edeceğiniz 1-2 film ve kitap ismi alalım.
Ekim Düşü (October Sky), Küçük Prens.
Nurcan Örtügen Gök’ün çalışmalarını http://fezamen.com‘dan takip edebilirsiniz.
Yasemin Sungur