Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) belirlemelerine göre, Ramazan ayının yarısı geride kalırken hem market hem de üreticide fiyatı en fazla artan ürün limon, fiyatı en fazla düşen ürün ise üreticide domates, marketlerde kuru soğan oldu. Ramazan ortasında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla, kuru kayısı, kuru incir, nohut, süt, yeşil mercimek ve kabakta yaşandı.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ramazan ayının ilk yarısındaki fiyat değişikliklerini yazılı bir açıklama ile duyurdu.
Üretici ve markette fiyatı en çok artan ürün limon oldu
Ramazan öncesine göre markette 37 üründen 3’ünde fiyat değişmezken, 19’unda fiyat artışı, 15’inde fiyat azalışı, üreticilerde ise 29 üründen 10’unda fiyat değişmezken 8’inde fiyat artışı, 11’inde ise fiyat azalışı gözlendi.
Fiyatı en fazla artan ürün üretici ve marketlerde limon, fiyatı en fazla düşen ürün ise üreticide domates, markette kuru soğan olarak belirlendi.
Market ve üretici fiyatlarındaki değişim
Halkı daha çok ilgilendiren market fiyatlarına bakıldığında, kuru incir, zeytinyağı ve kuru fasulye fiyatında değişim görülmezken, fiyat düşüşü yüzde 53,25 ile en fazla kuru soğanda meydana geldi. Markette en fazla fiyat artışı ise yüzde 21,62 ile limonda görüldü.
Ramazan öncesine göre üretici fiyatlarında, maydanoz, elma, kuru fasulye, nohut, kırmızı mercimek, yeşil mercimek, pirinç, kuru incir, fındık ve zeytinyağında değişim olmazken, domates yüzde 55,56 azalmayla fiyatı en fazla düşen ürün oldu.
Marketler gibi üreticide de en fazla fiyat artışı yüzde 33,33 ile limonda görüldü.
Seçilmiş ürünlerde 15 Mayıs 2019 tarihi itibarıyla ortalama üretici, hal, pazar ve market fiyatları ve fiyat farkları:
Üretici market fiyat farkı
Ramazan ortasında üretici ve market arasındaki fiyat farkının en fazla, kuru kayısı, kuru incir, nohut, süt, yeşil mercimek ve kabakta yaşandığını belirten Şemsi Bayraktar, şu bilgileri verdi:
“Üretici ve market arasındaki fiyat farkı kuru kayısıda yüzde 351,35’i, kuru incirde yüzde 299,78’i, nohutta yüzde 267,62’yi, sütte yüzde 259,78’i, yeşil mercimekte yüzde 257,64 ve kabakta yüzde 251,49’u buldu.
Kuru kayısı 4,5 kat, kuru incir 4 kat, nohut 3,7 kat, süt ve yeşil mercimek 3,6 kat, kabak 3,5 kat fazlaya tüketiciye satılmaktadır. Bugün üreticide 8 lira 50 kuruş olan kuru kayısı markette 38 lira 36 kuruşa,15 lira olan kuru incir 59 lira 97 kuruşa, 3 lira 16 kuruş olan nohut 11 lira 62 kuruşa, 1 lira 79 kuruş olan süt 6 lira 44 kuruşa, 2 lira 40 kuruş olan yeşil mercimek 8 lira 58 kuruşa, 97 kuruş olan kabak 3 lira 40 kuruşa satılmaktadır.”
Fiyat değişimlerinin nedenleri
Ramazan öncesine göre üretici fiyatlarında en fazla fiyat artışının limonda görüldüğünü, limonun yanı sıra süt, patlıcan, ıspanak, Antep fıstığı, kuru üzüm, dana eti ve kuzu etinde fiyat artışları yaşandığını vurgulayan Bayraktar, artışın nedenlerine ilişkin de şunları söyledi:
“Fiyatı artan ürünlere baktığımızda, arzın depolardan sağlandığı limonda ürün miktarındaki azalmaya bağlı olarak fiyat artışı yaşandı.
Sütte yaşanan fiyat artışında, Ulusal Süt Konseyi’nin Mayıs-Aralık tarihlerini kapsayan yeni tavsiye fiyatını litrede 1 lira 70 kuruştan 2 liraya çıkarması etkili oldu. Haziran ayı içinde Mayıs ayının gerçekleşme rakamları tam olarak belli olacaktır. Patlıcanda hasat edilen ürün miktarının azalması fiyat artışına yol açmıştır. Ispanakta da hasadın sonuna gelinmesi etkili oldu.
Dana eti ve kuzu etinde maliyetlerde yaşanan artış fiyata yansırken, kuru üzümde ise arzdaki daralma fiyatları artırdı.
Üreticide fiyatı düşen ürünlere baktığımızda domates, kabak, sivri biber, salatalık, marul, yeşil soğanda artan hava sıcaklıkları ile birlikte hasat edilen ürün miktarındaki artışa bağlı olarak fiyatlar düştü. Kuru soğan ve patateste yazlık ürünlerin hasadının başlaması ile birlikte fiyatlar gerilemiştir. Yeni sezonda rekoltenin iyi olacağına dair izlenimler kuru kayısıda fiyat düşüşüne yol açarken, havuçta yaşanan kalite kaybı fiyatlara yansımıştır.”