İskambil kağıtlarının keşfini merak etmişizdir. Üzerindeki desenlerin anlamı ne? Kim bulmuş? Bulunuş amacı oyundan çok mu farklıydı? Bu soruların cevabı tarihte gizli. İskambil kartları, ortaya çıktıkları günden bu yana, popüler sanatın ve geleneğin yansıması oldular. Haklarında da birçok ilginç teori var. Özellikle kullanılan figürler ve grafikler bazı tarihi kişi, olay ve fikirler ile ilişkilendiriliyor. Merakınızı gidermek için okumaya devam…
ÇİN’DEN AVRUPA’YA YAYILDI
İskambil kağıdının ilk olarak Çin’de ortaya çıktığı bilinir. Kağıt gibi dayanıksız bir malzemeden üretildiği için, o günlerden günümüze ulaşan örnekler yok. Kesin olarak Avrupa’ya 14.yy.’da geldiğini biliyoruz; Çin’den, Hindistan ve Pers topraklarına, oradan da Mısır’a geçtiği yönünde. Mısır’dan da İtalya’ya oradan da bütün Avrupa’ya yayıldı.
ÜRETİLDİKLERİ KÜLTÜRÜN İZLERİNİ TAŞIDILAR
İlk zamanlarda el yapımı olduğu için sadece zengin kesimde yaygınlaşmış, ardından tahta kalıpların kullanılmaya başlamasıyla, geniş kitlelere ulaşmıştı. Yüzyıllar boyunca çok farklı şekil ve boyutlarda üretilen İskambil kağıtları, üretildikleri kültürün izlerini, etnik ve ulusal motiflerini yansıtan ögeleri taşıyordu. Oyun yanı sıra kumar, eğitim, büyücülük, fal bakma, politik mesaj iletme vb. amaçlar için de kullanılıyordu.
İSKAMBİL KARTLARININ TEMSİL ETTİĞİ SOSYAL SINIFLAR
İskambil kağıtları, geçmiş ve bugün arasında nelerin değiştiğini görmemizi sağlaması bakımından oldukça ilginç. İskambil kağıtlarının temsil ettiği sosyal sınıflar ve krallar:
Kupa, kalkanı andıran şekliyle asilleri ve kiliseyi,
Maça, mızrağın ucunu andıran şekliyle askerliği ve orduyu,
Karo, kiremiti andıran şekliyle orta sınıfı,
Sinek ise yoncayı andıran şekliyle köylü sınıfını temsil ediyor.
4 PAPAZ 4 KRALI TEMSİL EDİYOR
Destede yer alan 4 papazın, tarihte öne çıkmış kralları temsil ettiği yönünde iddia çok yaygın olmasına rağmen geçerli kanıtı bulunmayan bir iddia var. Buna göre, Kupa Papaz Kral Şarlken’i, Sinek Papaz Büyük İskender’i, Karo Papaz Julius Cesar’ı temsil etmekte.
ASKERLER ARACILIĞIYLA YAYILDI
İskambil kağıdı, Güney Avrupa’ya gelir gelmez çok hızlı bir şekilde bütün Avrupa’ya yayıldı. Ebatlarının küçük olması da yayılmasını kolaylaştırmıştı. İngiltere’ye, Fransız askerlerin ceplerinde geldi. Amerika, iskambil kağıdıyla, yeni dünyanın keşfiyle, yine askerler aracılığıyla tanışmıştı.
Erken dönem destelerinde, “Kız” kartı yoktu. Hatta hala İtalya’da, İspanya’da ve Almanya’da “Kız” olmayan 3 erkek karakterli iskambil desteleri bulunuyor. Fransız iskambil destelerinde ise ülkemizde olduğu gibi “Kız” kartı olmayan destelere rastlanmaz.
DÜNYANIN DOĞAL DÜZENİNİ ANLATAN KARTLAR
İskambil kağıtlarında, birtakım işaretler gizlendiği konusunda iddialar da var. Popüler teorilerden birinde, dünyanın doğal düzeni ile ilişkilendirme yapıldı. Destede, 4 farklı grup olması 4 mevsimi, 52 kart olması yılın haftalarını ve her grubun 13 karttan oluşması ayın döngüsünü sembolize ediyor.
BAZI TEORİLER MASONLARIN GİZLİ MESAJ VERDİĞİNİ SÖYLÜYOR
Bazı teorisyenler de iskambil kağıtlarının, özgür masonların gizli mesajlarını barındırdığını iddia eder. Örneğin; Kupa Vale’nin elinde tuttuğu akasya filizinin, Masonik ritüellerin bir parçası olmasına işaret edilir. Kız’ın elinde tuttuğu gül de özgür mason sembollerinden biridir. Avrupa’ya Mısırlılar tarafından getirilmesi ve Mısır’da çok geniş bir mason locasının olması, bu teoriyi güçlendirir.