Thukydides
- Önem : Yunan tarihçi
- Doğum : MÖ 551
- Ölüm : MÖ 479
Thucydides bir Yunan tarihçisidir. Batı literatürünün günümüze ulaşan en eski kaynaklarından biri olan “Pelopones Savaşı Tarihi”nin yazarıdır. Antik Yunan’la ilgili pek çok bilginin kaynağı olan bu kitap, tarihi tanrıların kontrolündeki doğaüstü bir süreç olarak değil insan ilişkilerinin bir sonucu olarak açıklamaya çalışan ilk kişidir. Thucydides, Atina’da doğdu. Altın madenleri olan bir ailenin çocuğuydu. Ailesi büyük ihtimalle demokrasiyle birlikte konumları sarsılan eski Atina aristokrasisinin üyesiydi. MÖ 430 yılındaki veba salgınında hayatta kalmayı başaran Thucydides, şehrin baş düşmanı olan Sparta’ya karşı general olarak savaştı. Sürgündeki yılları boyunca Thucydides Yunanistan’ı gezdi. Savaşı dışarıdan gözlemledi. Savaş henüz devam ederken yazmaya başladığı kitabı, nispeten tarafsız bir bakış açısıyla kaleme alındı. Bu yönüyle daha önce yazılan tarihi metinlerden ayrılmaktadır. Thucydides kendi yapıtından bahsederken “Benim çalışmam sadece bugünün insanları için değil, onu sonsuza kadar kalması için hazırladım” demektedir.
Thucydides’in kaleme aldığı Peloponez Savaşı, MÖ 431 yılında başladı. Bundan öncesinde ise Atina ve Sparta arasında uzun yıllardır süregelen bir gerilim vardı. Savaş ilk zamanlar Atinalıların lehinde seyretse de sonrasında pek çok başarısızlık yaşadı. Bunlardan biri de Thucydides’in MÖ 423 yılında Amphipolis’te yaşadığı mağlubiyetti. “Thucydides’in ilk sayfası, bana göre gerçek tarihin başlangıcıdır.” diyen David Humme, Thucydides’in tarih yazıcılığının ne kadar kabul gördüğünü bu sözlerle belli etmektedir. Thucydides,’in anlatımı savaşın bitiminden önce, MÖ 411 yılında son bulur. Kimi araştırmacılar bu tarihte öldüğünü ya da Atina’ya dönmesine izin verildiğini öne sürerler.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2013
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
-
Ida B. Wells
Mücadeleci bir gazeteci ve sosyal reformcu olan Ida B. Wells, Yeniden Yapılanma Dönemi’nde ABD’nin güneyinde Afro-Amerikalılara yönelen vahşi şiddetin ortaya çıkmasını sağladı. Bir köle olarak Mississippi’de doğan Wells, İç Savaş’ın sonunda ailesi ile birlikte kölelikten kurtuldu. Ebeveynleri sarı humma salgınından öldüler. Wells okulu bırakmak zorunda kaldı. Sonunda bir siyahi kolejine gitti ve 1880’de Memphis’e taşındı. Başından gelen iki olayın Wells’in ırkçılıkla ilgili görüşleri üzerinde büyük etkisi oldu. Bunlardan ilki 1883 yılında sadece beyazlara ait olan bir vagondan zorla çıkarılması oldu. Bunun üzerine hakkını aramak için ayrımcılık yaptığı iddiasıyla demiryolu şirketine dava açmışsa da davayı kaybetti. On yıl sonra ise üç arkadaşı beyaz bir grup tarafından öldürüldü.
-
İç Oğlanı
Osmanlı sarayında iç oğlanı istihdamına Yıldırım Bayezid zamanında başlanmış, Fatih Sultan Mehmed döneminde bu uygulama bir nizama bağlanmıştır. Buna göre gruplar halinde devlet merkezine getirilen devşirmelerin en zeki, en gürbüz, endamı en düzgün ve iyi huylu olanları saray için ayrılırdı. Ayrılan çocuklara Edirne, Galata ve İbrahim Paşa saraylarında Türk-İslam terbiyesiyle birlikte gerekli dersler verilir, görgü kuralları anlatılır, bu arada silah talimi, binicilik ve yeteneklerine göre çeşitli sanatlar öğretilirdi. İhtiyaca göre üç veya yedi yılda bir yapılan çıkmalarda bu çocukların en kabiliyetlileri Topkapı Sarayı’na alınır, diğerleri ise genellikle kapıkulu süvariliğine verilirdi. Topkapı Sarayı iç oğlanları eğitimlerini Enderun’da sürdürürlerdi. Enderun’un Büyük Oda ve Küçük Oda iç oğlanlarına dolama giydikleri için “dolamalı”, daha yüksek dereceli doğancı, seferli, kiler, hazine ve Has Oda gılmanlarına da kaftan giymelerinden dolayı “kaftanlı” denirdi.
-
William Henry Bartlett
Manzara ressamı olarak yetişen ve Miss Pardoe’nin İstanbul hakkındaki eserini resimleyen İngiliz ressam Bartlett, ilk resimlerini Londra’da Kraliyet Akademisi’nde sergiledi. J. Britton’un Picturesque Antiquities of English Cities adlı kitabı için desen çizmesi üzerine sevilen ve eserleri aranılan bir kitap ressamı olarak tanındı. Bu sebeple kendisinden Doğu ülkeleriyle Amerika hakkında yazılan bazı kitapları resimlendirmesi istendiği için altısı Yakındoğu’da olmak üzere birçok seyahat yaptı. Gerek Yakındoğu’da gerekse Amerika’da çizdiği resimler çelik gravür halinde hakkedilerek bu ülkelere dair kitaplarda yayımlandı. Metnini J. Carne’ın yazdığı Syria, the Holy Land, Asia Minor adlı kitabın resimlerini de W. Purser ile birlikte hazırladı. Amerika ile ilgili resimleri H. A. Payne tarafından hakkedilerek N. B. Willis’in bu ülkeye dair kitabında yayımlandı. Bartlett başka ressamlarla birlikte G. N. Wright’in The Rhine, Italy and Greece adlı kitabını da resimledi.
-
Wahunsenacawh
Wahunsenacawh, 1607 yılında Jamestown’daki İngiliz yerleşimcileri ile karşılaşan yerli Amerikan kralıdır. Aynı zamanda koloni lideri John Smith’in hayatını kurtaran genç prenses Pocahontas’ın da babasıdır. Powhatan adıyla da bilinen Wahunsenacawh, Virginia sahilindeki Algonquin Kabile Federasyonu’nun en güçlü lideriydi. 1550 yılında doğduğu tahmin edilmektedir. Konfederasyonun başkenti olarak Werowocomoco’yu seçti. 14 Mayıs 1607’de bu yerli köyünün yakınlarına İngilizler yerleşti.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun