Siyasi söylemlerde “uçuyoruz” sözü çok kullanılıyor. En çok kullanıldığı dönem de Cumhurbaşkanlığı seçimleri dönemiydi. Neymiş efendim, tüm yetkileri elinde olan bir Cumhurbaşkanı gelince Türkiye uçacakmış. Sonunda o da 2018 yılının mayıs ayında oldu. Bugüne geldiğimizde gerçekten uçan o kadar çok şey var ki meğer haklıymışlar.
Örneğin geçen hafta maliye bakanının açıklamalarına göre borç stoku Mayıs 2018’de (Cumhurbaşkanı seçildiği tarih) 1.009.802 milyon TL iken, Temmuz 2021’de 2.032.297 milyon TL olmuş. Yani üç yıl içinde ülkenin borç stoku 1.022.495 milyon TL artmış. Yani Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş tarihinden 2018 yılına kadar olan borç stoku, üç yılda aşılmış. Nasıl uçmak ama! Düşünebiliyor musunuz? 95 yıldaki toplam borç 1.009.802, sadece son üç yıldaki borç 1.022.495 milyon TL. El insaf yahu.
Naci Ağbal faizi %19’a çıkarınca, şimdiki Merkez Bankası başkanı, neredeyse Naci Ağbal’ı vatan hainliği ile suçlayacaktı. Ama bakıyoruz geldiği günden beri faizler aynı, yani %19. 5 aydır değiştirmiyor. Daha doğrusu değiştiremiyor. Çünkü gerçek enflasyon %35’lerde, aslında normal ekonomik kurallara göre faizin arttırılması gerekirken önümüzdeki aylarda talimata dayalı olarak düşürmesi bile beklenebiliyor. TÜİK destekli uydurma enflasyon rakamları ile bunları da göreceğiz.
Ama bizim üzerinde durmak istediğimiz husus başka, geçen hafta yine büyük oyun oynandı. Bir gece saat 00:05 – 00:15 arasında birileri dolar 8,52’den işlem görürken birdenbire 8,25’ten dolar sattı. Bu operasyon 10 dakika sürdü. Sonra dolar yine 8,52’ye çıktı.
Şimdi 8,25’lerden kim dolar sattı ve bu satılan dolarları kim aldı? Böylece kaç milyar dolarlık bir işlem oldu? Bu bir manipülasyon değil mi?
EYY Merkez Bankası senin bu manipülasyonu bilmemen mümkün mü? Bunun hesabını sordun mu? Sormadıysan neden sormuyorsun?
Bu ülkenin böyle oyunlarla 128 milyar doları hiç edildi. Bu oyunlara niçin fırsat veriliyor? Siz böyle tavırlar içinde olursanız size kim güvenir ki?
Örneğin mayıs ayında yaptığımız açıklamada özel sektörün kısa vadeli borç stokunu 189 milyar dolar açıkladınız. Ağustos ayında ise 165 milyar dolar açıkladınız. Hangisi doğru? Böyle hesaplarla oynayarak neyi amaçlıyorsunuz?
Yine kredi garanti fonu geliyor. Piyasaya yine borç pompalanacak. Daha önce uygulanan kredi garanti fonu kaynaklı kredilerin çoğu geri dönmedi. Bazı verilere göre bankaların 600 milyar TL ödenmeyen kredi alacakları var.
Ekonomi yönetimi suni teneffüs ile durumu idare etmeye çalışıyor. Hepsi bu.
Üretime yönelik bir ekonomi yerine 18 yıldır borç ve tüketime dayalı ekonomik model uyguluyorsan böyle durumlara düşmemiz de normal.
FİKRET GÖKMEN