Bitcoin ve Ethereum Madenciliği
Madencilik ve Madenciler
Faaliyetler farklılıklarını anlamlandırmadan evvela faaliyetleri ve kavramları anlamak önemli olacaktır. Madencilik kısaca kripto paraların üretilmesidir. Henüz arzı tamamlanmamış kriptoların yenilerini keşfetme odaklı bir takım teknik çabaları içerisinde barındıran madencilik faaliyeti, blok zincirinde legal işlemlerin doğrulanmasını sağlar. Kripto ağına istikrarlı bir yerleşim mekanizmasının sağlanmasında kilit rol oynayan madenciler, bu keşif süreçlerinin yürütüldüğü bilgisayarların sahipleridir.
Bitcoin Madenciliği Faaliyeti
Bildiğimiz üzere Bitcoin, anonim yaratıcısı veya yaratıcıları Satoshi Nakamoto tarafından da açıklandığı üzere, merkezi olmayan, eşler arası bir nakit akış sistemidir. Sistem, blokchain olarak bilinen bir işlem zincirine bloklar ekleyen matematiksel bir denklem kullanarak çalışır.
Bloklar, cevabı dört sıfırla başlaması gereken bir matematiksel denklemi (SHA-256) bulmak için birbirleriyle rekabet eden madenciler aracılığıyla on dakikada bir blok zincirine eklenir. Bu faaliyet, bilgi işlem gücü bakımından eşit olan kapsamlı bir bilgisayar işlem gücü gerektirir. Denkleme uygun bir çözüm bulan ilk madenci mevcut Bitcoin sisteminde 12 BTC ile ödüllendirilir.
Blok zincirindeki her madenci (node / düğüm), en uzun işlem zincirinin geçerli zincir olmasını sağlamak için birlikte çalışır. Düğümlerin yüzde elli biri dürüst olması blok zincirinin düzgün olduğu anlamına gelir. Zinciri doğrulama eylemine ise konsensüs denir. İş kanıtı dediğimiz bu sistem (proof of work), Bitcoin protokolünün merkezini teşkil eder.
Bitcoin UTXO Blok Zinciri
Transferler sonucu meydana gelen çıktıların, sonraki işlemlerin girdisi olarak kullanılmasını ifade eden UTXO (Harcanmamış İşlem Çıktısı) modeli, ağdaki olası çift harcamaların önüne geçmeye ve zincir üzerindeki işlemlerin başlama ve bitiş noktasını tespit etmeye yarar. Bitcoin’in de kullandığı bu modelde kullanıcılar, eşler arası varlık transferlerinde birbirlerine önceki bloğun dijital olarak imzalanmış hash’ini ve yeni sahibin açık anahtarını gönderirler. Bir başka deyişle cüzdan adresindeki girdi ve çıktılar, sonraki işlemlerin kaynağını teşkil ederek UTXO haline dönüşür. Esasında, Bitcoin sahipleri Bitcoin'lerini kendi başlarına tutmazlar. Bitcoin UTXO blok zinciri protokolünde, kullanıcılar, Bitcoin üzerindeki kontrolü aktarmak için yeni bir sahiple imzalanabilecek belirli sayıda token çıktısını tutar. Meseleyi daha iyi anlamak adına bu protokolün üç temel kuralını incelersek:
- Her işlemin girdilerinin toplamı, çıktılarının toplamından büyük olmalıdır.
- Başvurulan tüm girdiler geçerli olmalı ve harcanmış olarak gösterilmemelidir.
- Her girdi, girdinin sahibiyle eşleşen bir imza içermelidir.
Bu kurallar aynı zamanda, her Bitcoin işleminin tamamlanması için hem girdilere hem de çıktılara sahip olması gerektiği anlamına gelir. Bununla ilgili istisnai tek durum, madencilik işlemi sırasında yeni bir Bitcoin oluşturulmasıdır.
Bitcoin Madenciliği Zorlukları
Bitcoin madencilik faaliyetlerindeki zorluk, ağdaki karma gücün eklenerek çoğalması sonucu özellikle son iki yılda ciddi artış göstermiştir. Bitcoin ağındaki bu zorluk, blok sürelerinin yaklaşık on dakikada sabit kalması amacıyla artan hash gücünün telafi edilmesi çabasından kaynaklanmaktadır.
Bu zorluğun artışındaki önemli gelişmelere indiğimizde ise geçmişte 2015 yılında, öncelikle Bitmain'in Antminer hattını piyasaya sürmesi nedeniyle Bitcoin madencilerinin ağ hash gücünde önemli bir artışla karşı karşıya kalmasını görüyoruz. Antminer’ın bu başarısının altında, Bitcoin'in iş kanıtı sistemini kullandığı SHA-256 algoritmasını tamamlamada diğerlerinden binlerce kat daha iyi olarak geliştirilmiş, uygulamaya özel entegre çipler (ASIC) kullanılması yatıyordu.
Bu gibi donanım geliştirmeleri, Bitcoin madenciliği gerekliliklerindeki zorlukların ve başlangıç maliyetlerinin artmasına sebep olmuştur. Söz gelimi günümüz madencilik koşullarında rekabet edebilmek, ayrıca bir ASIC madenciliğini de gerektirmektedir. Bununla sınırlı kalmayarak, çok sayıda bilgi işlem gücünün birleştirilerek faaliyetlerden yararlanıldığı ve her madencinin katkı düzeyince ödüllendirildiği bir madencilik havuzunda yer alma ihtiyacı da oluşacaktır.
Bitcoin’ne Kıyasla Ethereum Madenciliği: Benzerlikler ve Farklar
Her iki kripto para biriminin çeşitli kripto cüzdanlarında saklanabilen dijital para olma kimliği taşımaları gibi benzerliklerinin yanında merkezi bir ofisi, tanınmış bir kurucusu ve merkezi bir yazılımı olması; hem özel anahtar, hem kontrollü hem de sözleşme kodu hesaplarının bulunduğu ikili bir hesap yapısını desteklemesiyle Ethereum’un, hem temeli itibariyle hem de fonksiyonel imkanları bakımdan Bitcoin’den pek çok farklılıklar taşıdığını biliyoruz.
Temel işlevsel yapılarındakilerine ek olarak pek çok benzerlik ve farklılık, madencilik faaliyetlerinde de bulunmaktadır.
Öncelikle Ehtereum’un madencilik süreci altında yatan temel işlevler Bitcoin’inki ile aynıdır. Tıpkı Bitcoin’deki gibi burada da düğümler temel bir matematiksel denklemi tamamlamak üzere birbirleriyle rekabet halindedir. Bitcoin’inkilerden çeşitli nicelik farklılıklarıyla birlikte, blok zincirine yeni blok ekleyen madenciler ödüllendirilir ve her belirli sürede blok zincirine yeni bloklar eklenir.
Çift harcama sorununu ise daha basit ve tanıdık bir yaklaşımla ele alan Eteherum’da işlem takibi banka hesaplarına benzer şekilde işler. Bitcoin’den farklı olarak Ethereum kullanıcılarının imza girdilerinin yanında token’larını da göndermesiyle her Ethereum hesabının her işlemle bilgi ve doğrudan değer transferi sağlanmakta.
Ethereum Madenciliği Zorlukları
Ethereum madencileri 2016 yılında bir hash oranı artışıyla karşı karşıya kaldı ancak bu durum Bitcoin’in rakamlarının yakınına dahi yaklaşamadı. Grafik işleme birimi (GPU) madencilerinin kullandığı cihazlar, ASIC madencilerinin yapabilirlikleri karşısında oldukça etkisiz kalmaktadır.
Sonuç: Bitcoin vs. Ethereum
İçerisinde pek çok faktörü barındırması durumundan karlılık karşılaştırmasını yapmanın epeyce zor oluşunu bir kenara bıraktığımızda söyleyebiliriz ki; her iki kripto para birimi de madencilik operasyonu başlatmak için oldukça önemli yatırımlar gerektirecektir.
Ayrıca Bitcoin'in Ethereum'dan çok daha kıt olduğu gerçeğini hesaba katmamız gerekecektir. Bununla birlikte, Ethereum kripto alanında benzersiz bir amaca hizmet etmekte ve hem ERC-20 hem de ERC-712 protokolleri, piyasadaki tokenlerin çoğunun bel kemiğidir. Bu bağımlılık, Ethereum'un önümüzdeki yıllarda toplam piyasa değeri açısından Bitcoin'i geçeceği bir senaryoya yol açabilecektir.
Madencilik faaliyetleri ile ilgili önümüzdeki süreçte Ethereum ve Bitcoin’i nelerin karşılayacağını birlikte göreceğiz.