"Latife", "his", "kuvve", "kabiliyet", "istidat" gibi kavramları aynı şeyler olarak anlasam da, Risale-i Nur'da farklı şeyler olarak geçiyor. Örneklerle farklarını açıklar mısınız?
Değerli Kardeşimiz;
Latife: İnsanın manevi ve latif duygularının genel adıdır. Bir nevi cihaz tabirinin zıddı gibidir. İnsanın, mahiyetini bildiği, bilmediği ne kadar manevi duyguları varsa, bunların ortak ve genel adıdır diyebiliriz. Kalp, ruh, vicdan, sırlar bunlara örnek olarak verilebilir.
His: İnsanın maddi ve zahiri duygularını ifade eden genel bir tabirdir. Görmek, işitmek, koklamak ve dokunmak gibi.
İstidat (Kabiliyet): Bir şeyin kabulüne ve kazanılmasına olan fıtrî meyil ve potansiyel kabiliyet demektir. Allah Teâlâ Hazretlerinin (C.C.) insanlara ve sâir mahluklara tevdi buyurduğu kabiliyet kuvvelerinin genel bir ismidir. Kabiliyetler insan fıtratında nüve, yani tohum şeklinde bulunurlar. Şart ve mecrasını buldular mı fiili aleme intikal ederler ve gelişirler.
Mesela resim çizmeye kabil bir çocuk, resim eğitimi aldığı zaman, o kabiliyet gelişip büyür ve en sonunda o nüve, ağaç şekline dönüşür. Bütün tohumlar ve nüvelerin içindeki ince plan ve programlara istidat denilebilir. Mesela, kayısı çekirdeğinin içindeki kayısı ağacının ince programına bir cihetle kayısı istidadı denilebilir.
Kuvve: Bir şeyin potansiyel olma haline denir. Çekirdeğin içinde program şeklinde duran yazının, fiili alana intikal etmemiş şekline potansiyel veya kuvve denir. Mesela, kayısı çekirdeği potansiyel olarak kayısı ağacıdır, lakin ağaç gibi inbisat etmediği için, ona kayısı ağacı değil, kayısı çekirdeği deniliyor. İşte kayısının bu açılmamış şekline kuvve veya potansiyel denir.
İstidat, kuvveden daha geniş bir tabirdir. İstidat, bir şeye olan yetenek iken, kuvve bu yeteneğin işlenmemiş potansiyel halidir.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü