Merhaba,
Bağışıklama çalışmalarında sekiz ayı geride bıraktığımız bu günlerde dünya Delta varyantının gerektirdiği sürü bağışıklığı oranlarının hala çok uzağında. Şekli incelersek en az bir doz aşısı olanların Amerika ve Avrupa kıtalarında ancak %54’e ulaşabildiğini, Asya’da %44’te kaldığını, Afrika’da henüz %5’lerde seyrettiğini ve dünya genelinde ancak %40’a ulaştığını görürüz. Delta’ya karşı tek doz aşının pek de bir işe yaramadığını düşünürsek, önem kazanan tam aşılılık oranlarının ise hiçbir kıtada %50’ye ulaşamadığı ortadadır. Dünya genelinin henüz %27’si tam aşılı durumda. Bunlar içinde de bilemediğimiz bir oranda sadece ilk iki doz olarak inaktif aşı almış ve korunma düzeyi oldukça aşağılara inmiş bir kitle var.
Bu oranlar ve aşılama hızlarıyla dünya için sürü bağışıklığını yakalamak ve hastalığın yayılımını durdurmak giderek bir hayal olmaya başladı. Bu durumda olay ya virüsün insafına kaldı ya da insanların kendilerini korumasına. Tam kapanma ve benzeri etkin önlemlerin tekrar gündeme gelebilmesi için çok dramatik vaka sayıları gerekiyor. Yoksa dünya genelinde kimse bu tür önlemlere yönelecek gibi görünmüyor.
Yüzde 60’ın üzerinde tam aşılı oranlarına ulaşan İsrail’de vakalar patladı. Aşısız olan 0-9 yaş çocuklarda hızla artıyor ve salgın bu yaş grubundan alevleniyor. Yine aşı oranları düşük olan 10-19 yaş grubunda hastalık oranları çok yüksek. Bu durumda ülkemizde olduğu gibi sadece yetişkin nüfusun %78’ini tek doz, %60’ını tam doz aşıladık gibi açıklamalarda bulunmak son derece anlamsız bir yaklaşım. Şayet hastalık her yaş grubunda görülüyor ve yayılıyorsa aşılama oranları tüm nüfusa göre verilir. Buna göre Türkiye’de tek doz aşılı oranı %57, tam doz aşılı oranı %44’tür. Yolun henüz ortasındayız ve bu gerçekle yüzleşip daha fazla çabalamalıyız. Yüksek oranlar vermenin aşı olmayanlarda azınlık hissi yaratıp, onları motive edici olumlu psikolojik etkileri olduğu kadar, hastalık riskinin azaldığı duygusuyla rahatlığa sevk edecek olumsuz etkileri de vardır. Ayrıca insanlar bu kadar yüksek aşı oranlarına rağmen neden hala bu kadar çok hastalık veya ölüm görülüyor diye de düşünüp aşıya inançlarını yitirebilirler.
Paradigma değişiyor. Üç beş ülke dışında sürü bağışıklığı düzeylerine ulaşma olasılığı çok az. Toplumsal katı önlemlerin geri gelmesi zor görünüyor. Bu durumda yeni paradigma bireysel korunma gibi. Delta’nın hâkim olduğu bir dünyada aşı dahi olsanız kendinizi korumuyorsanız, daha düşük olasılıkla da olsa, virüsü alabilirsiniz, yayabilirsiniz. Hastalığı belirtisiz, hafif ya da orta derecede geçirirsiniz. Şayet aşılı değil, bir de kendinizi korumuyorsanız hastalığı kapma riskiniz ve hastalığın istenmeyen bir şekilde sonlanma olasılığı hayli yüksek. Sağlıkla kalın.
Not: Bugün bir süreliğine Almanya’ya gidiyorum. Seyahat öncesinde Alman hükümetinin bir web sayfasına girip seyahat detaylarınızı, aşı durumunuzu, PCR test sonucunuzu, hastalık geçirip geçirmediğinizi, konaklama adresinizi bildirmek durumundasınız. Aşı ve PCR belgelerinizi de doküman olarak yüklemeniz gerekiyor. İşlemi telefonunuza gelen şifrelerle yürütüyorsunuz. Sonunda size bir belge üretiliyor ve bu belgede seyahatiniz sırasında sizden sorumlu olacak sağlık otoritesinin iletişim bilgileri yer alıyor. Bu işlemler yapılmadan ülkeye giriş mümkün değil. Etkilendim. Özellikle Delta’nın hâkim olduğu Rusya’dan akın akın gelen turistlerin, Türkiye’de Delta dalgasını nasıl büyüttüğünü düşününce…