Havayolu seyahati sayesinde dünya gittikçe küçülüyor. Dünyanın bir ucundan bir ucuna bir gün içerisinde gidebilmenizi sağlayan uçakların kullanımı gün geçtikçe artıyor. Bazı uçak yolculukları 18 saati geçiyor. Kişilerin uçakta fazla vakit geçirmesi ve 18 saat ve üzeri gibi uzun seyahat süreleri bazı olumsuz etkileri beraberinde getiriyor. Bu olumsuz etkilerin en çok bilinen ve yaşananı ise jet lag. Peki, jet lag ne demek? Uçak yolculuğu sırasında kısa süre içerisinde birden fazla saat dilimi değiştirilebiliyor. Bu durum kişilerin stabil olan ritimlerinin dengesizleşmesine ve çeşitli rahatsızlıkların hissedilmesine neden oluyor. Türkçe hızlı uçak gecikmesi olarak çevrilen jet lag, değişen saat dilimi sebebiyle yaşanan geçici problemleri ifade etmek için kullanılıyor. Uzun seyahatlerin korkulu rüyası olarak görülen jet lag, günlük hayatta yapılacak basit değişimler ile etkisizleştirilebilir. Yazımızda, jet lag nedenleri ve jet lagdan kurtulmak için neler yapılması gerektiğini detaylı şekilde inceledik. Öncelikle jet lag nedir?
İçindekiler
Jet Lag Nedir?
Jet lag özellikle sık sık uçak yolculuğu yapan kişilerin karşılaştığı bir kavram. Peki tam olarak jet lag nedir? Jet lag farklı saat dilimleri arasında seyahat yapıldığında kişilerin karşılaştıkları bir sorundur. Bu sorun, vücudun biyolojik saatinin gidilen ülkenin saatiyle uyuşmamasından kaynaklanır. Ülke saati ve kişilerin biyolojik saatleri uyuşmadığında ise, sirkadiyen ritimde geçici bozulmalar meydana gelir. Jet lag kavramı, ilk kez 1966’da Los Angeles Times’da yer alan bir makalede kullanılmıştır. Zaman içerisinde kişilerin hissettiği jet lag belirtileri artış gösterebilir. Aynı zamanda semptomların hissedildiği süre de artabilir. Çocukların ise jet-lagden çok fazla etkilenmedikleri yapılan araştırmalar ile kanıtlanmıştır. Bunun yanı sıra jet lag belirtisi gösteren çocuklar, yetişkinlere göre daha çabuk iyileşir. Jet lag belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Örneğin bir kişi, uyku-uyanıklık dengesinde bozulma hissederken bir diğeri halsizlik, şiddetli baş ağrısı, huzursuzluk, konsantrasyon bozukluğu, iştah kaybı, gibi sorunlar ile karşı karşıya kalabilir.
Jet lag sebebiyle ortaya çıkan reaksiyonlara yeme alışkanlıklarında bozulma, boşaltım sisteminde oluşan sıkıntılar da örnek gösterilebilir. Bazı durumlarda jet lag sebebiyle kişilerin hafıza kaybı yaşadığı bile görülmüştür. Jet lag sebebiyle ortaya çıkan belirtilerin şiddeti ve süresi seyahat süresine, kalkış ve varış noktası arasındaki saat farkının miktarına göre değişir. Aynı zamanda uçak ile yapılacak seyahatin yönü de belirtilerin farklılık göstermesinde etkilidir. Seyahat edilen yer jet lag üzerinde büyük rol oynar. Örneğin, kuzey-güney doğrultusunda yapılan uçak seyahatleri saat dilimi değişmeyeceğinden jet lag ile sonuçlanmaz. Jet lag olması için üç ve daha fazla saat dilimi boyunca seyahat etmek gerekir. Bu nedenle Türkiye’den Avrupa’ya uçak seyahati yaparken jet lag için korkmanıza gerek yok.
Jet Lag Nasıl Geçer?
Jet lag fiziksel semptomların görülmesine neden olan bir durumdur. Bu nedenle kişilerin günlük hayatını etkiler ve zamanlarını verimli geçirmelerinin önüne geçer. Jet lag konusundan muzdarip olan kişiler, jet lag nasıl geçer sorusunun yanıtını arıyor. Farklı saat dilimindeki ülkelere yapılan uçak seyahati sonrasında ortaya çıkan jet lag, kişinin fiziksel belirtiler yanında psikolojik belirtiler göstermesine de neden oluyor. Bahsi geçen bu belirtilerden kurtulmak için uygulanabilecek farklı yöntemler mevcut. Fakat en etkili olacak yöntemler, kendi bünyenize ve alışkanlıklarınıza göre uygulayacağınız yöntemler olacaktır. Jet lag kısa sürede geçebildiği gibi uzun süre boyunca da devam edebilir. Jet lagı tedavi etmek için kesin çözümler yoktur. Fakat jet lag olmamak için alınabilecek pek çok önlem ve uygulanabilecek yöntem vardır.
Jet Lag Atlatmak İçin 5 Öneri
Jet lag olmak kişilerin günlerinin seyrini etkiler. Baş dönmesi, mide bulantısı, halsizlik gibi belirtiler gösterilmesine neden olan jet lag çoğu kişinin korkulu rüyasıdır. Fakat jet lag etkilerini minimuma indirmek veya etkisiz hale getirmek mümkün. Bu anlayış ile sizler için jet lag atlatma yöntemlerini inceledik.
-
Uçuş Kiti Oluşturun
Uçak seyahati sırasında, vücudunuzu sıcak tutmalı ve rahat bir şekilde uyumalısınız. Bu sayede varış noktasının saat dilimine karşı vücudunuzu hazırlayabilirsiniz. Böylelikle jet lag’in önüne geçebilirsiniz. Seyahat süresince, ses ve gürültü kaynaklı uykuya dalmakta zorlanıyor olabilirsiniz. Bu noktada kendi alışkanlıklarınıza göre bir seyahat kiti hazırlamak avantaj sağlayacaktır. Uçuş kitinin içerisine, kulak tıkacı, kulaklık, battaniye gibi ekipmanlar koyarak, kendi konfor alanınızı yaratabilirsiniz.
-
Rahat Giyinin
Uçuk seyahati sırasında rahat giyinmek oldukça önemli. Çünkü seyahat sırasında rahat olmayan kıyafetler, hareketlerinizi kısıtlayabilir veya rahat bir şekilde uyumanıza engel olabilir. Rahat kıyafet ve ayakkabı gerçekten kurtarıcınız olabilir. Aynı zamanda check-in, aktarma gibi gereklilikler havaalanında geçireceğiniz süreyi uzatabilir. Bu süre zarfında hem kendiniz hareket halinde olacaksınız hem de varsa eşyalarınızı taşıyor olacaksınız. Rahat giyim hem seyahat sırasında hem de öncesi süreçte önemli rol oynuyor.
-
Yediklerinize ve İçtiklerinize Dikkat Edin
Uçak seyahati öncesinde, alkol tüketimi önerilmiyor. Bunun yanı sıra, kafein gibi uyku kaçırıcı içecek ve yiyeceklerden de uzak durmalısınız. Aynı zamanda uçağa binmeden önce tüketilen ağır yiyecekler de yolculuğunuzun kalitesini düşürecektir. Uçak yolculuğuna çıkmadan önce daha hafif besinler tüketebilirsiniz. Bu sayede olumsuz etkileri dışarıda bırakabilir ve rahat bir yolculuk geçirebilirsiniz.
-
Koltuk Seçiminizi Yapın
Yalnızca birkaç ufak hamle ile uçak yolculuğunuzu çok daha konforlu hale dönüştürebilirsiniz. Uzun saatler süren yolculuklar kişilerin konforunu azaltıcı rol oynayabilir. Fakat bu konforu doğru koltuk seçimi ile sağlayabilirsiniz. Uçaklarda rahat olarak görülen bazı yerler vardır. Bunlar uçağın acil çıkış noktaları ve bölüm başları olarak örneklendirilebilir. Bu alanlarda ekstra boşluklar yer alır. Boşluklar ise kişilerin ayaklarını rahat şekilde uzatmasına ve daha rahat konumlanmasına olanak sağlar.
-
Teknolojiden Uzak Durun
Teknolojik aletler günümüzde uçak modunda da kullanılabiliyor. Bu sayede kişiler yolculuk sırasında kendini sakinleştirmek için film izleyebiliyor veya müzik dinleyebiliyor. Fakat bu yöntem aynı zamanda ekran ışığına maruz kalmanıza neden oluyor. Aynı zamanda ilgi dağıtıcı bir unsur olduğu için, bu tip etkinlikler uykunuzun kaçma sebebi de olabilir. Jet lag olmamak için yolculuk sırasında uyumalı ve vücudunuzu değişen saat dilimine adapte etmelisiniz.
Seyahat etmek, insana daha önce tanımadığı yerler için bile olsa çok tanıdık bir özgürlük hissi verir. İş için, eğitim için bazı sorumluluklar için ya da sadece keşfetmek için çıkacağınız yolculuklarda keyfinizi kaçıracak etkenleri minimize edin. Jet Lag olmamak için önlemlerinizi alın. Ayrıca araç kiralama ile gideceğiniz şehirde özgürce keşif yapın. Bu amaçla yolcu360.com rehberliğine güvenebilirsiniz. Sadece Türkiye’de değil dünyanın 110 ülkesinde yolcu360.com ile kolay araç kiralamanın keyfini sürebilirsiniz.