Çine Sosyal Tesis ve Spor Alanları Kompleksi Kafeteryasında gerçekleştirilen ikinci toplantıda Salma Hayvancılık Projesi'nden söz eden Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Hayvan Yetiştirme Anabilim Dalı Prof. Dr. Orhan Karaca, projenin Türkiye’ye örnek model olmasını gerektiğini belirtti.
Eti ve Kalitesi Yüksek
Toplantıda Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Hayvan Yetiştirme Anabilim Dalı Prof. Dr. Orhan Karaca, yerli sığırın etinin ve kalitesinin yüksek olduğun söyledi. Karaca, “Bu hayvanlar doğal ortamda gezip otladıkları için ayrı birer değeri ve önemi var. Bu hayvanların doğada yetişmesi maliyeti düşürüyor, ırklarının da çoğu yerli. Fakat şu ana kadar bunlarla ilgili hiç bir şey yapılmamış. Türkiye’nin 21. yüzyıla ekolojiyi yakın, koruyan, gıda güvenlikli üretim süreçleri çok özel, biz ette endüstriyel üretime çok yüklendik. Biz bunları ekonomiye kazandırabiliriz, insanlarımızın refahını yükseltebiliriz, bu işi tanıtabiliriz. Türkiye’de de Bakanlığımız kırmızı et konusunda ve merayı öne çıkarma konusunda çalışmalar yapılıyor. Salma sığır, çok önemli bir potansiyel bunu öne çıkartırsak Türkiye’ye birçok yörede örnek bir model olur. Salma sığırcılık başka yörelerde de var. Ama bizim bölgede projelerle yükselmesi Aydın için önemli olacaktır. Öncelikli bilimsel bilgiye ihtiyaç var ve bilimsel bir çalışma yapılması gerekiyor. İstatistiklere göre bilgi ve gözlem yapılması gerekiyor ve buna göre pilot bölgeler belirlenmesi yapılacak. Şuan bu hayvanların nasıl yetiştirilip nasıl bakıldığını kabaca biliyoruz. Hayvanların tipi, eti nasıldır bunları bilmek lazım. Biz bu merak içerisindeyken entegre olup güç birliği içerisinde bir şeyler yapalım istedik. Hayvanların en yaygın oldukları yer, Koçarlı, Çine, Karpuzlu olmak üzere bu coğrafyada devam ediyor. Buradaki odalarımız ve belediyelerimiz ile ortak fikre varırsak ön hazırlık yapıp bakanlıktan bu konuyla ilgili ne isteyeceğimizi de biliriz, bir şeyler yapılabilirse Aydın için çok iyi olacak diye düşünüyorum” dedi.
“Çine Çaparı, Çine’nin Milli Irkı”
Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Biyometri ve Genetik Anabilim Dalı Prof. Dr. İbrahim Cemal Çine Çaparı ile ilgili konuyu sunumla anlattı. Prof. Dr. Cemal, “1994 yılından beri ırkın korunması için elimizden geleni yapmaya çalışıyoruz. Çine Çapar’ından Dünya üzerinde sadece 240 baş var. Çine Çaparı koruma projesinde öncelikle bu ırkın yetiştirici elinde korunmasını önemseyerek amaçladık. 2008 tarihinde Çine Çaparını Tarım bakanlığı tarafından tescil ettirdik. Çine’nin Milli olarak bir ırkıdır. Çine’nin bütün dağlarında eskiden vardı. Saf sürü olarak Tatarmemiş’lerde ve Koçarlı’da mevcut. Bu ırk Çine ismiyle anılıyor. Ben şöyle bir şey hayal ederdim Çine’nin girişine bir Çine Çaparı heykeli olsaydı çok güzel olurdu. Başka ülkelerinde elinde olsaydı buna çok ciddi bir kaynak aktarırlardı. Bizim ülkemizde maalesef. Verimleri düşük ama bunlar bizim kültürümüz. Gelecekte bu hayvanlara ihtiyacımız olabilir. Dünya literatürü 500 altına düşmüşse hayvan sayısı acilen bunun korunmaya ihtiyacı ve koruma altına almak durumundasınız var diyor. Yetiştiricinin imkanları iyileşsin ama bu hayvanlarda burada korunsun. Hayvancılıkta Aydın için bir gurur tablosu, Aydın için bir marka bu çok önemlidir” şeklinde konuştu.
“Bölgenin Markalı Bir Eti Olacak”
Çine Belediye Başkanı Enver Salih Dinçer ise, “Hayvancılıkla ilgili en az bilgiye sahibim.15 gün önce bu iş için ilk oturduğumuzda dağda dolaşan sığırlarımızın etinin daha da kırmızı, az verim verdiğini bilmiyordum yavaş yavaş öğreniyorum. Ben şunu anlatmaya çalışayım, biz bu projeyi zeytinyağında yaptık. Üreticiden 12 liraya zeytinyağı aldık, paketledik, Ankara’da fuara gönderdik. 4 günlük fuarda yarım günde 20 liradan bütün ürünlerimiz bitti. Birçok yerde bazı etlerin porsiyonu 50 liradan 75 liradan tüketiliyor. Biz buralarda et alırken hangi kasap 50 kuruş daha ucuz verirse gidip ondan alıyoruz. Ama büyük illerde bu işi aşmış durumdalar. Bu etin bir hikayesi var, hayvan kendi kendine ürüyor, besleniyor, suyunu içiyor, yanlarına bile yaklaşamıyoruz. Bu hikaye İstanbul’daki, Ankara’daki insanlar için çok önemli. Biz bunu anlatabilirsek almak için onlar sıraya girerler. Pazarlama ile ilgili bir sıkıntımız olmayacak. Bizim bunu bir yerden başlamamız gerekiyor. Ege Et’in Çine’de olması çok önemli. Tarıma dayalı belediyelerin ön plana çıkması lazım. Belediyeler kendi arazilerinde de bu projeden yararlanacaklar. Ödün vermeden bunun önüne geçilirse vatandaşlarda bundan örnek alacaklardır. Hem ırkı korunacak hem et kalitesi piyasaya sürülmüş olacak, bu bölgeden çıkan bir et markası Türkiye geneline yayılmış olacak” ifadelerini kullandı.
“Tespit Çalışması Yapılmalı”
Çine Ziraat Odası Başkanı Özkan Atıgan, “Bölgemizde bu hayvanlar var. Ama ben şunu öneriyorum uygun görülürse; bölgemizde bu hayvanların kimler tarafından nasıl yapıldığını birebir bilen biriyim. Hocalarımıza, Ziraat Odası olarak her yönden yardımcı olalım, bu bölgedeki hayvanları resimleyelim, elimizde ne var onu görelim. Bu proje hayvanların sahipleriyle beraber yürütelim, ne gibi sıkıntıların olduğunu, ne yapmamız gerektiğini tekrar değerlendirelim. Çünkü bu hayvanlar ele ovunca sığacak hayvanlar değil, bu hayvanların nerede, ne kadar olduklarını tespit çalışmaları yaparsak daha başarılı olacağımız kanaatındayım” dedi.
Toplantıya, Çine Belediye Başkanı Enver Salih Dinçer, Koçarlı Belediye Başkanı Mutlu Öztürk, ADÜ Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Hayvan Yetiştirme Anabilim Dalı Prof. Dr. Orhan Karaca, ADÜ Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Biyometri ve Genetik Anabilim Dalı Prof. Dr. İbrahim Cemal ve Dr. Onur Yılmaz, Çine Ziraat Odası Başkanı Özkan Atıgan, Çine Ziraat Odası Tarım Mühendisi Mutlu Çıvgın, Akçaova Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatif Başkanı Nail Uzun, Karpuzlu Ziraat Odası Başkanı Hasan Aydoğdu, veteriner, ziraat mühendisleri ve üreticiler katıldı.