Ceyda ERENOĞLU / HT MAGAZİN
İdrar kaçırma, vücutta farklı nedenlere bağlı olarak gerçekleşen bir sorun. İnsanın yaşam kalitesini düşürüp depresyona kadar götüren bu sorunun birkaç farklı alt tipi bulunuyor. Bu tiplerin tedavi planlarının birbirinden ayrı olması halinde tanının doğru konulmasına ihtiyaç duyuluyor. Tedavinin etkin şekilde yapılabilmesi için hastadan idrar kaçırmayla ilgili bilgilerin ayrıntılı şekilde alınması gerekiyor. Hastaların idrar kaçırma şikâyetleri için doktora gitmekten kaçındıkları ve bu sorun nedeniyle sosyal hayatlarında ciddi sıkıntılar yaşadıklarını söyleyen Ürolojik Cerrahi Derneği Başkanı Prof. Dr. Bülent Alıcı ve Kontinans Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Oktay Demirkesen, "İdrar kaçırmanın nedeni doğru olarak belirlenirse, medikal veya cerrahi tedavinin başarılı olma olasılığı çok yükselir" diye konuşuyor.
TİPİ, YAŞA GÖRE DEĞİŞİYOR
İdrar kaçırma tek başına bir sorun olarak görülse de değişik yaş gruplarında farklı tipte idrar kaçırmalara rastlanıyor. 30-50 yaş aralığındaki kadınlarda, efor sırasında gelişen stres tipi idrar kaçırma ön plandayken; daha ileri yaşlarda aniden sıkışmayla gelişen idrar kaçırmalar daha sık görülüyor. 'Mesane çıkım yetersizliği' bulunan hastalarda stres tipi idrar kaçırma görülürken; aniden sıkışarak tuvalete yetişememe şeklinde tanımlanan idrar kaçırma tipinin genelde mesane kaynaklı olduğu belirtiliyor. Uzmanlar, her 2 tipin bir arada olduğu karışık tip idrar kaçırma vakalarıyla da sık karşılaştıklarını söylüyor.
İdrar kaçırmanın, kadınlarda genellikle 35-65 yaş arasında görüldüğü, 75 yaş sonrasındaysa oranın arttığı belirtiliyor. Genç yaşlarda mesane çıkım yetersizliği sonucu gelişen ve eforla ortaya çıkan stres tipi idrar kaçırmaya, 75 yaştan sonraysa sıkışma tipi idrar kaçırmaya daha fazla rastlanıyor. Erkeklerde, 55 yaşına kadar kadınlardan çok daha az olan idrar kaçırma şikâyeti, 55 yaşından sonra giderek artıyor ve ileri yaşlarda benzer oranlara ulaşıyor.
SOSYALLİĞİ ETKİLİYOR
İdrar kaçırma sorunu yaşayan hastalar, hastalıklarına ek olarak özellikle çalışma hayatında ciddi sorunlar yaşıyor. Yapılan araştırmalar bu kişilerin neredeyse tüm aktivitelerini idrar kaçırmaya göre planladıklarını gösteriyor. Farklı bazı çalışmalarsa bu sorunun hastaların çalışma hayatından çekilme veya erken emekliliği düşünme gibi sonuçları olduğuna işaret ediyor. İdrar kaçırmanın etkileri sadece iş yaşamında değil özel hayatta da gözleniyor. Hastalar bu sorun nedeniyle aile ilişkilerinde ve cinsel hayatta zorlanıyor. Ayrıca sosyal aktivitelerinin kısıtlanması nedeniyle de depresyona giriyorlar.
Prostat ameliyatı sonrasında dikkat!
Erkeklerde idrar kaçırma sorunu, ya 'ileri yaşlarda sıkışma tipi idrar kaçırma' veya 'geçirilmiş prostat operasyonları sonrası eforla idrar kaçırma' olarak 2 şekilde görülüyor. Yapılan araştırmalar, erkeklerde, yüzde 25'e varan oranda idrar kaçırma sorunu olduğunu gösteriyor. Mesane kaynaklı olup daha çok yaşlılarda ortaya çıkan sıkışma tip idrar kaçırmanın tedavisi medikal olarak yapılabiliyor. Prostat operasyonlarından sonra görülen idrar kaçırma tedavisininse bazı faktörlere bakılarak değerlendirilmesi öneriliyor. İdrar kaçırma şiddetinin ve sıklığının belirlenmesi operasyondan sonra tedavinin planlanmasına yardımcı oluyor.
PSİKOLOJİK SORUNLARI ARTIRIYOR
İdrar kaçırma nedeniyle hastaların hekime başvurma oranlarının düşük olması çok önemli bir sorun olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, idrar kaçırmanın altta yatan nedeni doğru belirlendiğinde tedavi olasılığının oldukça yüksek olduğunu dile getiriyor. Hastanın tedavi edilmemesi halinde; aile ilşkileri, sosyal hayatı ve iş yaşamı bundan olumsuz etkileniyor. Bu durum yaşam kalitesinde ciddi bir düşüşe neden olduğu için bu hastaların psikolojik sorun yaşama olasılığının arttığı görülüyor.
Kaçırmanın tipine göre tedavi
İdrar kaçırma sorununun temelinde mesane çıkım yetersizliği varsa, bu alanı güçlendirici tedaviler gerçekleştiriliyor. Kadınlara bu amaçla gerilimsiz 'üretra altı teypler' uygulanıyor. Prostat operasyonları sonrası 'sfinkter' yetmezliği olan ve nispeten daha az idrar kaçıran erkeklerde de 'üretra altı teypler' kullanılıyor. Daha şiddetli idrar kaçırma şikâyeti bulunan hastalaraysa etkinliği fazla olan ve mesane boynu veya üretra çevresine yerleştirilen 'yapay sfinkterler' öneriliyor. Operasyon öncesinde hastanın kendi kontrolüyle çalışan bu sistem hakkında bilgilendirilmesi, kişinin uygulama sonrasında herhangi bir sorun yaşamamasını sağlıyor.
Değerli Haberturk.com okurları.