Türk Ocakları Eğitim ve Kültür Vakfı, Türk Ocakları “Ülküsü”nü hayata geçirmek amacıyla kurumlaşmanın önemi dikkate alınarak 1989 yılında Ankara’da 25 üyenin iştiraki ile kuruldu.
Vakfın gayesi, Vakıf Senedinin 3. Maddesinde şöyle ifade edilmiştir:
“Türk milliyetçiliği mefkûresinin ilelebet yaşatılması, yüceltilmesi ve gelecek nesillerin en büyük istinatgâhı kılınması, millî kültür, millî ahlâk ve manevî değerlerin korunması ve inkişafı ile millî birlik ve içtimaî ahengin sağlamlaştırılması ve Türklüğün yüceltilmesi için; Müslüman, milliyetçi, vatansever, öz değerlerine bağlı, medeniyetçi, çalışkan, vasıflı ve fedakâr nesillerin yetiştirilmesi, eğitilmesi, korunması ve desteklenmesi; bu ölçülerle yetişmiş gençlerin ilim, fikir, sanat ve iş hayatlarında, milletimiz için faydalı birer mümtaz şahsiyet hâline gelmelerinin teşviki ve onlar için iş ve faaliyet imkân ve sahalarının yaratılması, maddî ve mânevî her türlü destekle mücehhez kılınmaları; gelecek Türk nesillerinin vücut ve kafaca sıhhatli olmalarını temin edecek tedbirlerin alınması; devlet, millet ve vazife uğruna şehit vermiş muhtaç ailelerle, aynı sebeplerle yaralanmış, sakat kalmış, işinden ve mesleğinden olmuş veya benzeri imkânsızlıklara düçâr olmuş şahıslara maddi ve manevi yardımlarda bulunulması ve özellikle eğitim sahasında desteklenmeleri; millî düşünce, kültür, dil ve sanatın idâmesi, tekâmülü, korunması, yaygınlaştırılması ve her türlü vâsıta ile neşri; Türkiye dışında yaşayan Türk toplulukları da dâhil bütün Türk dünyasının kültür varlıklarının araştırılıp geliştirilmesi ve tanıtılması; yukarıdan beri sayılan bütün bu sahalarda gerekli teşebbüslerde bulunulması, müesseseler kurulması, kurulmuş bulunanlara iştirak edilmesi ve desteklenmesi” vakfın gâyesidir.
Kültürel alanda ki çalışmalar Vakfın kuruluşuyla birlikte başlamıştır. Her birine farklı konuşmacıların katıldığı yemekli toplantılar, kongreler ve konferanslar bu çerçevede sayılacak faaliyetlerdir. Ancak kalıcı olan ve Vakfın kuruluş amacının tahakkukunu sağlayacak faaliyetlerin bunlardan ibaret olmadığı gerçeğinden hareketle Türk Dünyasına dönük çalışmalar ve eğitim alanına girmek için okul açılması çalışmaları başlatılmıştır.
1993 yılından itibaren Türk Cumhuriyetleri ile Balkanlar ve Rusya Federasyonu içinde bulunan Türk Topluluklarından eğitim için getirilen öğrencilerden başarılı olanlara yılsonunda ödül verilmesi, bu öğrencilerden ihtiyacı olanlara ayrıca burs verilmesi kararlaştırılmıştır. Burs verilmesine öğrenci yelpazesi genişletilerek devam edilmektedir. Eğitim çalışmaları Türk Yurdu Okullarının açılmasıyla hayata geçirilmiştir. Kültürel faaliyetler de çeşitli eserlerle devam etmektedir. Bunlar ayrıntılarıyla bu yazımızda anlatılmaktadır.
l- EĞİTİM ÇALIŞMALARI
(Özel Türk Yurdu Okulları)
Vakıf senedinde yer alan maksadın tahakkuku için öncelikle eğitim alanında maksada matuf çalışmalar yapılması gereğinden hareketle Okul kurulmasına teşebbüs edilmiştir. Bu alanındaki çalışmalar 1997 yılında netice verdi. İspir Eğitim Vakfı tarafından kurulmuş olan “İsem-İspir Eğitim Merkezi ve Ticaret Limited Şirketi" hisselerinin %99.7 si Türk Ocakları Eğitim ve Kültür Vakfı tarafından devralınarak Özel Türk Yurdu Okulları kuruldu.
Böylece 1995 yılında açılmış olan Özel Doruk Dershanesi ve 1996 yılında açılan Özel İsem İlkokulu ve Özel İsem Anadolu Lisesi, 1997 yılında Türk Ocakları Eğitim ve Kültür Vakfına intikal etmiş oldu.
Okulun adı, 10 Ekim 1997 tarih ve 201 sayılı karar ile; Özel Türk Yurdu İlköğretim Okulu, Özel Türk Yurdu Lisesi ve Anadolu Lisesi olarak değiştirilmiştir.
1. Özel Türk Yurdu İlköğretim Okulu
1998 – 1999 Öğretim yılında faaliyete geçen İlköğretim Okulundan aynı yıl 12 öğrenci mezun olmuş, bunlardan 10’u Anadolu Lisesi sınavlarını kazanarak Anadolu Lisesine girmiştir. Bu güne kadar 247 mezun veren İlköğretim Okulu mezunlarından Anadolu Liselerine girenlerin sayısı 179 dur. 12 yılın başarı ortalaması %72 ye tekabül etmektedir
2- Özel Türk Yurdu Lisesi,
2000 – 2001 öğretim yılında faaliyete geçen Liseden 8 yılda 275 öğrenci mezun olmuştur. Mezun olanların Üniversiteye girme oranları %57 ile %84 arasında değişmektedir. 8 yılda mezun olan 275 öğrenciden 184 ü Üniversiteye girmiştir. Bu da %67 ye tekabül etmektedir.
3- Özel Türk Yurdu Anadolu Lisesi (Özel Türk Yurdu Koleji)
Türk Yurdu Koleji 2008 – 2009 Öğretim yılında faaliyete geçmiştir. Birinci yıl, 19 öğrenciden 15 i, (%78), ikinci yılda 16 öğrenciden 14 ü (%83) Üniversiteye girmeye hak kazanmıştır. 2010 – 2011 öğretim yılında kaydolan öğrenci sayısı 79 dur.
Okul binası yedi katlı olup; Kurucu temsilci odası, okul idareci odaları, büro ve muhasebe odasının yer aldığı İdari bölümler dışında, Okulumuzun tamamında 25 derslik, fen, fizik, biyoloji - kimya laboratuvarları, kütüphane, dil eğitim laboratuvarları, müzik - resim odaları, rehberlik servisi odası, çok amaçlı salon ve yemekhane mevcuttur. Binamızın alt katında 2 spor salonu, soyunma giyinme odaları, duş bölümü ve kantin yeri bulunmaktadır.
Okulumuz, Ankara / Keçiören İncirli Yunus Emre Caddesi 48 Numarada eğitim-Öğretim çalışmalarına devam etmektedir. Telefon Numaraları: (312) 325 61 01 - 325 55 91 Faks : 325 61 02 dir.
Daha büyük ve gelişmiş imkânlara sahip bir Okul yapımı için Çay yolu mevkiinde arsa temin edilmiştir. Çalışmalar Proje safhasındadır. Üyelerimizin ve eğitim gönüllülerinin desteği ile Okul yapımına başlanacaktır.
ll- KÜLTÜREL FAALİYETLER
1990 yılında Sovyetler Birliğinde meydana gelen büyük değişimden sonra o coğrafyada yaşayan Türk topluluklarıyla ilk ilişkiler Kültürel alanda ve Kültür Bakanlığının öncülüğünde başlamıştır. Davetler ve karşılıklı ziyaretlerle başlayan ilişkiler, sanatçı değişimleri ve turnelerle hızla gelişirken, bir taraftan “TÜŞKUR” Türk Şiveleri Kursu açılmış, diğer taraftan Türk Lehçeleri Sözlüğü hazırlanmış ve yayımlamıştır. Gündeme alınan projeler içinde “Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları” örneklerinin Türkçeye aktarılması ve “Türkiye Türk Edebiyatı” örneklerinin çağdaş Türk lehçelerine aktarılması projeleri de bulunmaktadır. Bunlardan ilki, Kültür Bakanlığı tarafından 1992 yılında proje sahibi Sn. Nevzat Kösoğlu’na sipariş edilmiş, 1993 yılından başlanarak hayat geçmesi sağlanmıştır.
Türkiye Türk Edebiyatı projesi 1999 yılında yeniden gündeme gelmiş, onu gerçekleştirmek de yine Vakıf Mütevelli Heyeti Başkanı Sn. Nevzat Kösoğlu’nun yönetiminde Vakfımıza nasip olmuştur.
Eserler, Türk Tanıtma Fonu (T.C. Başbakanlık Tanıtma Fonu Kurulu) ve Kültür Bakanlığının desteği “Türkiye Türk Edebiyatı” başlığı altında hazırlanmış ve Azerbaycan, Kırgız, Kazak, Özbek ve Türkmen lehçelerinde yayımlanmıştır. İlk cildi 1999 yılında yayınlanan eser, 2003 yılında tamamlamıştır.
Başlangıcından bugüne kadar Türkiye Türk Edebiyatından örnekleri yer aldığı 700 sahifelik eserin ilk 150 sayfası, Türk dünyasının ortak eserleri olan Destanlar, Hikâyeler, Masallar, Atasözleri v.b… gibi ortak ürünlerin Türkiye Türkçesindeki örneklerini ihtiva etmektedir.
Sonraki bölümde 13.yy. dan Ahmedî ve Yunus Emre ile başlamak üzere, her asır için Şiir, Nesir, Tekke Şiiri ve Saz Şairlerinden örnekler yer almaktadır. 20. asırdan eserlerin yer aldığı son 400 sayfada ise çağdaş 120’nin üzerinde şair ve yazarın şiir ve nesirlerinden örnekler verilmektedir.
Vakıf Mütevelli Heyeti Başkanı Sn. Nevzat Kösoğlu’nun proje yöneticiliği ve redaktörlüğünü yaptığı bu çalışma, Türk Edebiyatının her dalından seçilmiş örneklerin; Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan lehçelerinde aktarılması şeklinde hazırlanmıştır. Kitapların bu ülkelerdeki Kütüphane ve Akademik kuruluşlara dağıtımı da O ülkelerdeki Büyükelçilikler ve Başbakanlığa bağlı TİKA aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.
Çalışmalarımızdan bir başkası da Kültür Bakanlığı’na hazırladığımız Arif Nihat Asya Kitabıdır. 2006 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca ihdas edilen “KÜLTÜR ANMA VE ARMAĞAN ESERLER” dizisi kapsamında yayımlanmak üzere Arif Nihat Asya anısına bir eser hazırlanması Kültür Bakanlığına teklif edilmiştir. Teklif Bakanlık tarafından kabul edilerek Vakfımıza sipariş verilmiştir. Eser, 380 sahife büyük boy kitap olarak hazırlanıp bastırılmış ve Bakanlığa 2006 sonunda teslim edilmiştir.
Arif Nihat Asya kitabı Bakanlık DÖSİM yayınevlerinde satışa sunulmuş bulunmaktadır.
lll- EĞİTİM YARDIMLARI – BURSLAR
Vakfımız tarafından1993 yılında Türk Cumhuriyet ve topluluklarından gelen öğrencilerden başlanarak verilen burslar, daha sonra yerli öğrencilere de teşmil edilmiştir. Burs miktarı ve verilen öğrenci sayısı kaynaklarımıza bağlı olarak yıllara göre azalıp çoğalmıştır. Burslar, Lisans ve Yüksek lisans öğrencilerine verilmektedir.
2009 – 2010 öğretim yılında 70 e ulaşan burslu öğrenci sayısı, 2010 – 2011 öğretim yılında 50’ye düşmüştür. Mevcut burslularımıza öğrencilikleri devam ettiği sürece şartları yerine getirdiklerinde bursları ödenmeye devam edilecektir.