Maşrık Küçük Asya Bölgesi’nde eski yıllara göre yağışların azalması yağışsızlık riskini artıyor.
Hava Bilgisi Umumi Müdürlüğünce hazırlanan 2022 kasım, çatlak ve 2023 karı aylarını havi 3 aylık kuraklık haritasında Şarki Anadolu Bölgesi “alışılmadık kurak” ve “haddinden fazla dağ yağışsız” namına tanımlandı.
Balkı İbrahim Çeçen Üniversitesi Bilim Literatür Fakültesi Coğrafya Bölümü Akademisyen Prof. Dr. Faruk Kayaç, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, acun genelinde global ısınmanın etkileri sonucu sıcaklıklarda artım, yağışlarda üstelik eksilme olduğunu söyledi.
Türkiye’nin Akdeniz abuhava kuşağı içerisinde bulunduğunu ve toptan ısınmayla bu arada yağışsızlık tehlikesi olduğunu tabir fail Kayaç, şunları kaydetti:
“Etkilerini adım adım hissetmeye başlıyoruz. Lüzumlu devlet genelinde lüzumlu Gün Doğusu Anadolu Bölgesi genelinde serencam dönemlerde yağışların azalmasına koşut yerine barajlarda su seviyesinin tedricen azaldığını görüyoruz. Su seviyesinin azalması dokunaklı tıpkı nâr olarak karşımızda durmaktadır. Barajlarda su seviyesinin azalması içme ve istimal suyu ve ekincilik açısından çetin tehlikeler öngörmektedir.”
Kaya, “Şarki Rum Bölgesi, Türkiye geneli ve ilimizde üstelik yağışların ağır tıpkısı şekilde azaldığını görüyoruz. 1960-2012 yılı verilerine bakarak averaj almanak yağmur miktarı Dert’de 521,5 milim, 2018-2022 verilerine göre 465,8 milimetre. Yıllık yağış ortalamasında 55 milimetre azalmanın olduğu görülüyor.” diye niteleyerek konuştu.
Balkı’üstelik kar yağışlı gün sayısı azaldı
Maşrık Rum Bölgesi’nde karasal iklimin etken olduğunu ve bunun bildirme aşkın Ağrı’da kendini gösterdiğini tamlayan Kayaç, yağışların çıktı kışın kar şeklinde düştüğüne meni etti.
Kaya, Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine bakarak Dert’da 1960-2012 yılları arasında kar yağışlı periyot sayısının sayı farkı 49,6 olduğuna dikkati çekerek, “Fakat serencam 5 yıllık 2018-2022 ortalama verilerine baktığımız antlaşma burada bunun 29 güne düştüğünü görüyoruz. Bu banal çok ağır tıpkısı gözdağı. Yağışın yeryüzü önemlisi kar yağışlarıdır. Baran şeklinde yağan yağışlar alelumum lalettayin akışa müstehap ve zemini gücük ayrımsız müddet neme doygun arkaç getirir fakat kar yağışları adeta benzeri tay üzere yüzeyi kaplar ve henüz sonradan yavaş yavaş eriyerek hem temel taşı toprağını hem üstelik vadi altı sularını beslemede çokça önemlidir.” diyerek konuştu.
Şark Anadolu Bölgesi’nde 52 yıllık averaj ocak ayı kar yağışı bölüm sayısının 10 dönem civarında olduğunu belirten Kaya, bu sene sülale ayında aşkın kar yağmadığını söyledi. Bölgede bu yıl sülale ayına bakarak şubatta az buçuk çok kar yağdığını dile getiren Kayaç, “Dert’üstelik kar var amma Iğdır’da ve Erzurum’a akilane anbean bir nice tarafta düşünce çabucak kalktığını görüyoruz. Bu yıl mart ayının ortalarındayız daha bir kar yağışı olmadığı kabil baran şeklindeki yağışların meydan yer başladığını görebiliyoruz. Yağışsızlık tehlikesi, barajların akarsu seviyesinin azalma tehlikesi, içmece ve kullanma suyunun azalma tehlikesi, bölgemiz için üstelik kamu Türkiye’birlikte olduğu kadar eke tıpkısı sorundur.” değerlendirmesinde bulundu.
“Suyun kıymetini bilmemiz geçişsiz”
Faruk Kaya, sıcaklığın artması, yağışların üstelik azalmasının kontra sonuçlarını anımsatarak, şunları kaydetti:
“Önümüzdeki süreçte yağmur miktarının artması Türkiye’deki bu kuraklık tehlikesinin yeryüzü aza indirgenmesini sağlar. Serencam 5 sene itibarıyla lüzumlu büyüklük genelinde gerekse bölgemiz genelinde yağış miktarının azaldığı, sıcaklıkların arttığı ve bunun sonucunda bile susuzluk riskinin dönem geçtikçe kendini elan çok hissettirdiğini söyleyebiliriz. Bunun neticesinde birlikte arz çok etkilenecek alanlardan aynı tanesi tarımdır. Veriler, kuraklığın yavaş bir ülkü adına karşımızda durduğunu göstermektedir. Hazırlık kendisine suyu haddinden fazla dikkatli kullanmamız geçişsiz, sulamayı haddinden fazla dikkatli yapmamız geçişsiz. Kerem ve topluluk kendisine halk ele verip suyun kıymetini bilmemiz geçişsiz ve ona göre kullanmamız gerekir.”