2010-2011 12.Sınıf 2.Dönem 1.Dil ve Anlatım Yazılı Soruları
Beyazıt havuzunun kenarındaki kanepelerden birine oturmuş, sizi bekliyorum. Yaşını almış bir adamın yirmi yaşındaki çocuk kederlerini, sevinçlerini yaşaması ne demektir, diye düşünüyorum. Belki bir, geç olma hadisesi. Belki de bir çeşit hazları, kederleri, çocuklukları uzatma temayülü. Ama bu uzayan yaz, kışın gelmeyeceğine alâmet değil. Kış müthiş olacak, kar yolları kapayacak, bembeyaz ovada ölülük uzayıp gidecek... Sizi bekliyorum. Sizi göreceğim; içimde bir şey koşacak. Siz görmeden geçeceksiniz. Ben kederle sevinci duyup dalacağım istediğim âleme. Dünyayı yeniden kederlerle kuracağım. Sonra çarşılardan çarşılara, insan sesleri arasında, her şeyi sizinle kurulmuş bir şehirde dolaşacağım. Herkesler geçti, siz geçmediniz. Yüzünüzü göremedim. Bayramım, çocukluk bayramım salıncaksız geçmiş gibi gözüme yaş doldu. Soğuktan mı titriyordum, yoksa heyecandan, üzüntüden mi bilmem. Havuzun suyu bulanık, kapının saatleri 12´yi geçmiş. Kanepelerde kimseler yok. Tramvay ne fenagıcırdadı! Tramvaydaki adam bir tanıdık mıydı, acaba? Ne diye öyle dönüp dönüp baktı? Yoksa kimseciklerin oturmadığı kanepelerde bu saatlerde yalnız pek başıboşlar mı oturur? Kimseler âşık değil mi bu şehirde? Kimseler, bir meydanın kanepesinde kimseyi beklemeyecek mi, yüzünü bir dakika görmek için kimsenin?
Önce yanımdaki kanepeye oturdular. Biri kadın, öteki erkekti. Erkek bana gülümsedi. Halim yok gülmeye; yoksa tatlı tatlı gülümsemesine karşılık verilmeyecek adam değildi. Bu selam yerine geçen gülümsemeye neden cevap vermedim? Sizi bekliyordum. Hâlâ sizi bekliyordum. Belki de, bugün, bu saatte buradan çıkmayacaktınız... Yoksa hasta mıydınız? ………
Dört beş saniye bir gecikmeden sonra ben de güldüm. Bunun üzerine adam yerinden kalktı, yanıma geldi:
- Bu caminin ismi ne?
Bir türlü bulamadım caminin ismini, dersem, inanır mısınız? Hâlâ sizinle beraberdim. Hayır, hasta filân değildiniz, çok şükür! Beni görmemek için arka yollardan gidişinizi görür gibi oldum. İçimi mütevekkil bir sıkıntı sardı. Kızamıyorum size... Dünyaya kızıyorum. En iyi arkadaşıma kızıyorum. Yok a... Bu, mayıstan başka her şeye benzeyen soğuk bin dokuz yüz kırk altı mayısına kızıyorum. Size kızamıyorum. Arka sokaklardan beni görmemek için kaçtı ise, beni düşünerek gitmiştir, diyorum. Hatırladım caminin ismini:
-Beyazıt camii, canım!
Kadın da yerinden kalktı. Adamın mühim bir sual sorduğunu, cevabının bütün karışık meseleleri halledeceğini bağıran pek mütecessis bir yüzle yanımıza geldi. Yanına oturdu adamın. Bu sefer o sordu:
- Ali Sofya hangisi? …….
1) Hikâye çeşitlerini yazarak yukarıdaki metinin hangi hikâye türünün özelliklerini taşıdığını kısaca açıklayınız.(10p)
2) Yukarıdaki metin hangi anlatıcının bakış açısıyla yazılmıştır. Bir cümleyle açıklayınız. (3p)
3) Metinde geçen altı çizili sözcüklerin türlerini yazınız. (10p)
4) Tablodaki romanlarla ilgili istenen bilgileri kutucuklara yazınız. (20p)
ROMANIN ADI
YAZARI
ÖNEMİ
Araba Sevdası
İntibah
Cezmi
Zehra
Eylül
Mai ve Siyah
Telemak
Karabibik
Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat
Muhadarat
5) Aşağıdaki cümlelerde bulunan anlatım bozukluklarının sebebini ve cümlelerin doğru şeklini yazınız.(10 p.)
Cümleler
Mahkeme, uzun süredir kamuoyunun merakla beklediği duruşmaya yarın kaldığı yerden devam edilecek.
Doğru şekli:
Türkçedeki ilk antoloji ise Ömer bin Mezid’in yaklaşık elli şiiri kapsayan Mecmu’atü’n-Nezâir adlı eserdir.
Doğru şekli:
Bir paranın sahte mi değil mi olduğunu nasıl anlarsınız?
Doğru şekli:
Sınava başlamadan önce ve sonra salon görevlisinin söylediklerini dikkatlice dinlemenizi tavsiye ederim.
Doğru şekli:
En küçük kardeşimin doktorluğu seçmesinde ne annemin ne de babamın bir yönlendirmesi olmadı.
Doğru şekli:
Nedeni
6) Aşağıya konu ve temalarına göre roman türlerini, yazarlarını ve eserlerin adlarını yazınız. (12p)
7) Aşağıdaki tabloya romanları akımları, yazarları ve eser adları olmak üzere yazınız. (12p)
Akımlarına göre romanlar
Yazar Adı
Eser Adı
8) Seslerimiz hep o minicik kutunun içinde sanırdım. O, evimizin içini hoş nağmelerle doldururdu.
I II III
Yukarıdaki cümlelerde numaralanmış sözcüklerin türleri, aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir? (5p)
ı ıı ııı
A) İşaret sıfatı Niteleme sıfat İşaret zamiri
B) İşaret sıfatı Belgisiz sıfat Kişi zamiri
C) İşaret zamiri Niteleme sıfatı Kişi zamiri
D) Kişi zamiri Belgisiz sıfat İşaret zamiri
E) İşaret sıfatı Sayı sıfatı Kişi zamiri
9) Aşağıdaki hangisinde isim -fiille kurulmuş bir yan cümlecik, temel cümleciğin nesnesi görevindedir? (6p)
A) Öğretmenimizin şiir okuyuşunu çok beğeniyorum.
B) Onun şiir okuyuşundan sen de hoşlanırsın.
C) Güzel şiir okumak bir yetenek işidir.
D) Şiir okumaktan hoşlanmayanlar da olabilir.
E) Şiir okumanın da bazı kuralları vardır.
10) Aşağıdaki cümlelerde geçen fiillerden hangisi zaman anlamı taşımaz? (5p)
A) Bilmezdim şarkıların bu kadar güzel olduğunu
B) Öyle bir aşka düştüm ki tarifi imkânsız
C) Bir kez bile olsa onu rüyamda görmeliyim
D) Biliyorum ki o benden çok uzak
E) Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden
11) Roman ile hikâye türünün benzerliklerini yazınız. (7p)