<script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js?client=ca-pub-2967709272430144" crossorigin="anonymous"></script>
Ergende Öfke Yönetimi
Hayatımızın en önemli ve özel varlıkları olan çocuklarımızın yetişkinliğe adım attıkları bir dönem olan ergenlik döneminde onları doğru anlama ve sağlıklı değerlendirmek için öncelikli olarak yeteri kadar dinleyerek, Empati kurarak değerlendirmek en doğru ve sağlıklı yöntemdir. Einstein; Eğer basitçe izah edemiyorsanız yeteri kadar anlamamışsınız demektir der. Bana göre de çok doğru bir tespittir. Kiminle neyi nasıl konuşacağımızı çözemesek muhatabımızı suçlamak anlamsızdır. Ergenlik dönemi gelişmekte olan çocuk için yaşanılması zor bir evredir. Oldukça uzun ve dengeli bir davranış döneminden sonra çocuk, ansızın dengesiz, düzensiz ve fırtınalı olarak adlandırılan bir evre olan ergenlik dönemine geçer. Bu dönemde en önemli duygulardan birisi de öfke yönetimidir. Ergenlerin öfkelenme nedenleri başlıca iki başlık altında toplanabilmektedir
Bu dönemde ergenin gereksinimleri de oldukça farklılaşır ve gereksinmeleri olumlu olarak karşılandığında ergen mutlu olur, yoksa endişelenir ve farklı duygusal tepkiler göstererek kendini ifade etmeye çalışır. Bu önemli duygusal ifadelerden biri öfke ve öfkenin ifade edilme biçimidir. Eğer öfke uygun yollarla açığa çıkarılmazsa ya da ifade edilemezse ergende fiziksel, psikolojik ve sosyal sorunlara neden olabilir.
Öfke zannedildiği gibi yıkıcı sonuçları olan ve bireylere zararlı duygusal bir davranış değildir. Öfke doğuştan getirilir, doğal, evrensel, saldırganlık ve şiddet içermeyen, hayatı zenginleştiren yaşamın devamı için gerekli bir duygusal tepkidir. Önemli olan öfkenin ifade ediliş biçimidir. Bireye sorun yaratan kısım burada başlar.
Üç Tür İfade Şekli Vardır
Öfke dışa vurumu; stresli bir durumla karşılaştığımızda uyum sağlamak için öfke duygusunun sözel olarak veya davranışa dökülerek dışarıya aktarılmasıdır.
Öfke içe vurumu; stresli bir durumda kişinin duygularını gizleyerek ya da öfkesini içinde tutarak alternatif bir yolla uyum sağlamaya çalışmasıdır.
Öfke kontrolü; kişinin başkalarıyla ilişkilerinde öfkesini ne ölçüde kontrol ettiği veya ne ölçüde sakinleşme eğiliminde olduğunu belirten durumdur.
Öfkenin dışa vurumu birden patlamak, kavga etmek, şiddete başvurmak şeklinde gerçekleştiğinde bu o an kişide duygu boşalımı sağladığı için rahatlama yaratsa da bu durum geçtiğinde bir değişiklik olmadığı gözlemlenir. Bu uygunsuz ifade ediş biçimi öfkelenen kişiden uzaklaşılmasına neden olur. Bunun sonucunda ise kişide olumsuz benlik kavramı, düşük benlik saygısı, kişiler arası ve aile ilişkilerinde bozukluğa, çatışmaya ve suçluluk duygusuna neden olur.
Ergenlikte öfke çok öne çıkan bir duygusal tepkidir ve nasıl başa çıkıldığının anlaşılması güç olabilir ve bazen ergenin öfkesi gözden kaçabilir. Öfkenin uygun şekilde ifade edilmediğini nereden anlarız?
1. Ergende öfkenin davranışsal belirtileri; çekingenlik, sessizlik, ağlama, mutsuzluk, anoreksiya (özellikle genç kızlarda görülebilen, yemek yememek, çok az uyumak, buna rağmen çok aktif olmakla beliren psikolojik bozukluk.), bulimia, obezite vb.
2. Ergende öfkenin fizyolojik belirtileri; terleme, baş ağrısı, nefes almakta zorlanma vb.
3. Okul başarısında düşme,
4. Arkadaş ilişkilerinde bozulmalar,
5. Alkol ve madde kullanımı,
6. Bedensel ağrılar.
Bu gibi belirtiler fark ettiğinizde ergenin öfkesini uygun şekilde kontrol etmekte sorunlar yaşadığı aklınıza gelmelidir.
Öfkenin oluşmasında aile yapısının da çok büyük bir rolü vardır. Aile içi kararlarda söz sahibi olmayan ergenlerin öfke içe vurum davranışları artar. Öfke düzeyi yüksek olan ergenlerin ailelerinin, otoriter ve baskıcı, çocuklarını yetiştirirken katı kurallar koyduğunu, onların kendilerini ifade etmelerine izin vermediğini; ayrıca çocuklarını yetiştirirken onların arkadaş gruplarıyla ilişkilerini sınırlayabildiğini ve bunlarla ilgili sıkı ve kabul edilemez bir takım katı kurallar koyduğu yapılan araştırmalarda öne çıkan bulgular arasındadır.
Okul ve akran ilişkileri de oldukça belirleyicidir. Akranları tarafından onaylanmanın ergen açısından önemi olduğundan ergenin, sırf arkadaş grubundan dışlanmamak için öfkesini dışa vurmuyor olabileceğini ve ergenlerin saldırgan davranış gösterip göstermemelerinde, arkadaş ilişkilerinin önemli bir etken olduğu bilinmektedir.
Bu nedenle öfkenin iyi tanınması, anlaşılması önemlidir ve bu belirlemeler doğrultusunda ergenlerin uygun başa çıkma becerileri geliştirmesinde, aile, arkadaş, okul ve ruh sağlığı çalışanlarının birlikte hareket etmesi ruhsal ve bedensel sorunların erken belirlenmesinde anahtar rol oynayabilir.
Aslında karşılanmamış gereksinimlerin işaretçisi olan öfke, sonuçta ortaya çıkışı nasıl olursa olsun, diğer birçok duygu gibi anlaşılabilen, kontrol edilebilen, özenle üzerinde durulup çözümlenmesi gereken bir duygudur.
Sonuç olarak ergenlik dönemi bir çok fiziksel durum ve psikolojik değişimin aynı anda ve yoğun olarak kişinin fiziksel yapısını ve psikolojik durumunu değişime tabi tuttuğu ve Ergenin hem bunlarla mücadele ederken hem de ailesinin ve çevresindeki insanların kendilerini doğru anlama konusundaki sıkıntılarıyla boğuştuğu bir sancılı dönemin adıdır.
Yrd.Doç.Dr.Ömer DOĞRU
Aile Danışmanı & İletişim Uzmanı
3523 kez okundu
Yorumlar
04/07/2015 09:44
Çok begendim, emeğinize ,Bilginize sağlık. .
gül krk
Çocuklarımız 03/07/2015 14:47
Hocam çok sıkıntılar yaşıyorum 13 yaşında kızım var yazınız hızır gibi yetişti.hele Eğer basitçe izah edemiyorsanız yeteri kadar anlamamışsınız demektir cümlesi çok güzel geldi yüreğinize sağlık
Selma Uluer
İlaç Gibi Geldi 03/07/2015 12:29
Hocam Allah razı olsun inan ilaç gibi geldi hızır gibi yetiştiniz.Eşime de okuttum çıktı aldık çok güzel bir yazı sağolun
Omur Alpaslan
03/07/2015 11:06
Benimde ergenliğim sancılı geçmişti. Tam olarak baş ağrısı, yemekten kesilme, terleme, okul başarısında düşme ve bununla beraber uykusuzluk problemlerini çok yaşadım.. ailelerin bilinçli bir şekilde destek olması gerektiğine inanıyorum çocuklarına ve çok zor bir dönem olduğunu kabul ediyorum.. Nasıl bir metod uygulanmasını ve ne yapılması gerektiğini bilmeyen ailelerin okuyup bilgileneceği bir yazı olmuş hocam.. Sade, akıcı, doyurucu bilgiler içermekte.. Müsadenizle yazınızı paylaşıyorum.. Sevgilerimle..
Nilay Akduman
03/07/2015 11:01
Çok Teşekkürler. Tam zamanında okudum. Ama sabredilmesi zor bir dönem
Misafir -
İlaç 03/07/2015 09:14
Hocam çok sağolun sabah sabah ilaç gibi geldi yüreğinize kaleminize sağlık
Misafir -
|Aktif Ziyaretçi||1|
|Bugün Toplam||81|
|Toplam Ziyaret||188558|
|Alış||Satış|
|Dolar||28.8313||28.9469|
|Euro||31.3296||31.4551|
<script data-ad-client="ca-pub-2967709272430144" async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>