Keten Tohumu Faydaları Nelerdir ? Nasıl Kullanılır ?
İnglizce adı Flax,Linen ve Flexseed ,Linseed,bilimsel adı ise Linum usitatissimum olan Keten Tohumu Seğlek,Sevelek,Siyelek olarak da bilinmektedir.
Keten soğuk iklimlerde üretilen bir lif bitkisidir.2011 Dünya keten tohumu üretimi 1,6 milyon ton olarak açıklanmıştır.Kanada,Rusya ve Ukrayna en büyük üreticilerdir.
Avrupa ve Kuzey Amerika 19,yüzyılda pamuk keteninin yerine geçene kadar bitki kaynaklı giyimde ketene dayalı idi.Kanada’da keten,yağı için üretilmektedir.Arkeolojik bulgular M.Ö 30,000 yıllarında kullanıldığını göstermektedir.İnsan hayatında çok önemli bir yer tutmuş olan bu bitkinin Latince ismi ‘’Faydalı’’ anlamındadır.
Keten tohumunun kahverengi veya sarı türleri bulunmaktadır.Solin olarak adlandırılan ve ticari ismi Linola olan sarı bir tür keten tohumu haricinde türlerin besin değerleri ve kısa zincirli omega 3 yağ asitleri benzerlik göstermektedir.
Keten Tohumu Faydaları Nelerdir ?
Keten tohumu veya yağı,küre hücreleri tarafından oksijen radikali oluşumunu önler,interlökin [IL-]1 beta,IL-2,IL-4,IL-6,CRP,tümör nekroz faktörü,interferon gama,serum amiloid A gibi birçok yangı belirtici üzerinde farklı etkileri bulunmaktadır.
Kan kolesterolü yüksek olanlarda,kolesterolü düşürücü etkisi ile ilgili çalışmalar farklı sonuçlar bulmaktadır.İnsanlarda laksatif olarak ve hiperlipidemide,dikkat eksikliği,hiperaktivite,ateroskleroz,koroner kalp hastalığı,meme kanseri,döngüsel meme ağrısı,menopoz semptomları,diyabet,hipertansiyon,HIV,prostat kanseri ve lupus gibi hastalıklarda kullanılmaktadır.Yapılan araştırmalarbu hastalıklarda fayda vaat etse de,henüz önerilmesi için yeterli kanıt bulunmamaktadır.
Keten Tohumu Zararları Nelerdir ?
Günde 50 grama kadar tüketiminin bir yan tesiri olmadığı bildirilmiştir.Bol miktarda su ile tüketilmezse kabızlık sorunu arttırır,hatta bağırsak tıkanıklığına dahi sebep olabilir.Yüksek miktarlarda keten tohumu tüketmek,ağız yoluyla alınan bazı ilaçların etkilerini azaltmaktadır.İlaçlarla aynı zamanda tüketilmemelidir.
Keten Tohumu Nasıl Kullanılır ?
Keten tohumu çiğnenerek de yenilebilir.Yalnız çekirdeği çok sert olduğu için sindirilmeden vücuttan dişarı atılır.Toz haline getirilmiş keten tohumu bol su yardımıyla alınabilir.Sindirim kolaylığı bakımından böyle alınması daha elverişlidir.Öğütülmüş keten tohumu bal,yoğurt,salata ve fırında yapılan hamur işleriyle beraber tüketilebilir.
Keten Tohumu Besin Değeri Ve İçerdiği Bileşikler Nelerdir ?
100 gram keten tohumu 534 kcal,28,9 gram karbonhidrat (1,6 gram şeker,27,3 gram diyet lifi),42.2 gram yağ,(3,7 doymuş,7,5 g tekil doymamış,28,7 g çoklu doymamış yağ asidi),18,3 gram protein,1,6 mg B1,0.16 mg B2,0,5 mg B6,3.1 mg niyasin,1.0 mg pantotenik asit,87 mg folat,78.7 mg kolin,0.6 mg C vitamini,0.3 mg E vitamini(Gama tokoferol),4.3 mg K vitamini,255 mg kalsiyum,5,7 mg demir,392 mg magnezyum,642 ög fosfor,813 mg potasyum,30 mg sodyum,4.3 mg çinko,25.4mg selenyum içerir.
PUFA omega-3 ailesi,çözünür lif ve lignanlar keten tohumunun biyolojik etki ve fonksiyonundan sorumlu olan üç ana bileşen grubunu oluşturur.
Kimyasal kompozisyonu,farklı kaynaklardan elde edilmesine bağlı olarakfarklılıklar göstermektedir.Keten tohumunun %35-45 olan yağ içeriğinin %9-10’ doymuş,%20’si başlıca oleik asit olmak üzere tekli doymamış,%70’ialfa linolenik yağ asididir.
Keten tohumu yağının yanma noktası 207 derecedir.Tohumun %28’ini oluşturan diyet lifinin çünür,çözünmeyen oranı20:80 den 40:80 kadar değişebilmektedir.B vitamini ve E vitaminii içerir.