İran’da örtünme kurallarına uymadığı gerekçesiyle gözaltına alınan ve gözaltında hayatını kaybeden 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin ölümünün ardından başlayan protestolar üçüncü ayına girdi. Polis, başkent Tahran’daki bir metro istasyonunda halka ateş açtı ve başörtüsü kurallarına uymayan kadınlara şiddet uyguladı.
Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde polisin kalabalığın üzerine doğru ateş açtığı, yolcuların çıkışlara doğru koştuğu ve çok sayıda kişinin yere düştüğü görülüyor. Öte yandan polis, vagonların arasında geziyor ve başörtüsü takmayan kadınları da dövüyor.
İran’da 2019 yılında yaşanan “Kanlı Kasım”ın anması için üç günlük eylem çağrısı yapıldı. 2019’da petrol zamlarına karşı başlayan eylemlerde yüzlerce kişi hayatını kaybetmişti. Salı günü “Savaşacağız! Öleceğiz! İran’ı geri alacağız” sloganıyla toplanan protestocular, ilahiler söyledi ve başörtülerini yaktı. AFP’nin aktardığına göre dün (16 Kasım) İran’da yaşanan çatışmalarda altı kişi hayatını kaybetti.
Norveç merkezli İran İnsan Hakları adlı sivil toplum kuruluşuna göre, protestolarda bugüne kadar en az 300 kişi öldürüldü, 15 bin kişi tutuklandı. Şimdiye kadar beş protestocuya idam cezası verildi. İdam cezası verilenlere yöneltilen suçlamalar şöyle: Hükümet binasını ateşe vermek, kamu düzenini bozmak ve ulusal güvenliği tehlikeye atmak.
Kasım ayı başında İran’da 272 milletvekili, İran yargı erkine bir mektup yazmış ve protestolara katılanlara en ağır cezaların verilmesini talep etmişti.
Yönetimin bütün baskısına rağmen İranlı ünlüler ve sporcular, rejim karşıtı protestolara destek vermeyi sürdürüyor. İranlı yönetmen Asghar Farhadi’nin çektiği “The Salesman (Satıcı)” filmindeki rolüyle tanınan aktris Taraneh Alidoosti, Instagram hesabından paylaştığı bir fotoğrafla protestoculara destek verdi. Başörtüsüz fotoğrafında, Kürtçe “Jin, Jiyad, Azadi (Kadın, Yaşam, Özgürlük)” yazılı döviz tutan Alidoosti’nin de paylaştığı bu söz, protestoların sloganı haline gelmişti.
Kaynak: Guardian