Ben dikkat ettim de başbakan veya bakanlar yurtdışı gezilerine giderken yanlarına hiç eğitimci almıyorlar. Oysa bankacıları, tekstilcileri, gıdacıları, ayakkabıcıları hatta perakende marketçileri bile alıyorlar ama eğitimcileri almıyorlar. Acaba bunun nedeni eğitim alanında başka ülkelerle iş yapamamak mı yoksa başka bir şey mi bilemiyorum. Ama günümüzde eğitim alanında gelişmiş ülkeler ciddi yurtdışı gelirler elde etmekteler. Şimdi diyeceksiniz ki kendi sorunlarımızı çözdük dışarı mı kaldı? Ama unutmayın her ülkenin gelişmişlik düzeyine göre kendisinden daha az gelişmiş ülkelere satacağı bir şey vardır.
Burada aklınıza şu gelebilir. Bizim öğrencilere yetecek üniversite ve mezuniyet sonrası istihdam yokken yabancı öğrenci almak doğru mu? Evet doğru çünkü yabancı öğrenci sizden sadece eğitim talep ediyor. Üstelik okulu bitirip ülkesine döndüğünde sizin elçiniz oluyor.
Baştaki sorumu anladınız mı bilemiyorum ama soru basit eğitimin de turizmi olur mu? Dünyanın gelişmiş gelişmemiş bir sürü ülkesi var bu ülkelerde eğitim görmek isteyen milyonlarca çocuk ve ailesi var. Çinli öğrenciler ABD’de okuyor. Hindistanlı öğrenciler gerek ABD’de gerekse Japonya’da okuyor. Suudi Arabistan hükümeti her yıl 13 bin öğrenciye yurtdışı eğitim bursu veriyor. Hepsinin isteği iyi eğitim almak. ABD’de okuyan yabancı öğrenci sayısı sadece üniversitelerde 690 bin civarında düşünün 690 bin öğrenci ABD’de en az 4, 5 yıl okuyor. Bu öğrenciler ABD’ye her yıl gerek eğitim gerek barınma gerekse yemek parası olarak milyarlarca dolar kazandırıyor. Yani ABD eğitimde para kazanıyor. Hem öğrencilere iyi eğitim veriyor hem de bundan para alıyor. Kısacası alan memnun satan memnun, kısacası ABD eğitimin pazarlıyor ve para kazanıyor. Sadece ABD değil Avrupa hatta uzak doğu bile bu işi başarıyla yapıyor.
Bizde ise durum pek iç açıcı değil, bırakın yurtdışından öğrenci almayı biz yurtdışına ciddi öğrenci gönderiyoruz. Bizim üniversitelerimiz ne yapıyor? Örneğin Erzurum Atatürk Üniversitesi’nin kaç yabancı öğrencisi var ve bu işten ne kadar para kazanıyor. Kente yabancı öğrenciler para bırakıyor mu? Van 100.Yıl Üniversitesi İran’dan kaç öğrenci alıyor? Gaziantep Üniversitesi Suriye’den kaç öğrenci okutuyor ne kadar bütçe yapıyor? Son beş yılda YÖK yabancı öğrenci konusunda önemli adımlar attı ama ilginç olan yabancı öğrenciler devlet üniversitelerinde halen ücretsiz okuyor. Yurtdışından öğrenci gelmesi demek gelen öğrencinin eğitim ücreti, barınma, yemek gibi birçok alanda ülkemize döviz kazandırması demektir. Oldukça da maliyetsiz bir alan. Öğrenci geliyor okuyor ve okul bitince tekrar ülkesine dönüyor. Kısacası iş istemiyor aş istemiyor. Şunu da eklemeliyim ki eğitim ihracatı diğer sektörlere göre çok karlı. Çünkü bir araba ihraç ettiğinizde aslında onun %70 ini ithal ettiğiniz malzemelerle yaptığınız için karlılığınız çok düşük oysa eğitimde hammadde zararı yok. Son yıllarda bu konuda ciddi çalışmaları var bazı üniversitelerin ama benim anlamadığım devlet üniversiteleri yabancı öğrencileri neden parasız okutuyor. Yurtdışından gelen öğrenciden neden para almıyor. Vakıf üniversiteleri eğitim ücreti alırken ve ülkeye kaynak sağlarken devlet üniversiteleri neden bu ülkenin kaynağını yabancı öğrencilere ücretsiz sunuyor bunu anlamak mümkün değil? Oysa bir Türk öğrenci ABD’ye gittiğinde bırakın ücretsiz okumayı ciddi paralar ödemektedir.
Şimdi Milli Eğitim Bakanı’na sormak lazım neden diğer bakanlar işadamlarını alıp yurtdışına geziler düzenlerken, fuarlar açmaları için onları teşvik ederken, fuarlara katılırken siz oturuyorsunuz. Neden bu ülkede eğitime yatırım yapan kişileri yanınıza alıp dünyaya açılmıyorsunuz. Siz de bakanlık olarak bu ülkeye eğitimden kaynak sağlasanız ve bu kaynağı da ülkemizin eğitim sorunlarını çözmekte kullansanız fena mı olur. Yoksa alıştığınız gibi veliden para toplayarak eğitim sorunlarını çözmek daha mı kolay geliyor size?