Toplulukları, milletleri birbirine yakınlaştırıp, bağlayan hususlardan biri de onların içinden yetişen büyük ilim, sanat ve kültür adamlarıdır. 19. Asır ve yirminci yüzyılın başlarında Tataristan, Kazan ve genel olarak İdil-Ural topraklarında önemli din, kültür ve ilim adamları yetişmiştir. Bunların fikirleri, eserleri Osmanlı Türkleri tarafından takip edilmiş ve takdir toplamıştır. İstanbul ve Kazan genel olarak İslam dünyasında, özel olarak da Türk coğrafyasının 2 parlak yıldızı kültür şehri olmuştur. Şehabeddin-i Mercani ve Musa Carullahın dini yorumları ve fetvaları İslam uleması tarafından geniş bir kabul görmüş ve benimsenmiştir.
Sovyet ihtilal inin doğurduğu şartlar karşısında Tataristan dışına çıkan değerli ilim adamları ve yazarlar rahmetli Mustafa Kemal Atatürk’ün daveti üzerine Türkiye’ye gelmiş kıymetli çalışmalar yapmış ve topraklarımızda ebedi istirahatlarındadırlar. Ord. Prof. Dr. Sadri Maksudi Arsal ve fikir adamı, yazar merhum Ayaz İshaki’yi zikredebiliriz. Sadri Maksudi Hoca Paris Sorbon Üniversitesinde ders okuturken Milli Eğitim Bakanı büyük hatip ve diplomat Hamdullah Suphi Tanrıöver tarafından, Türkiye’ye yerleşerek 500 yıllık İstanbul Üniversitesine ders vermesi için davet edilmiştir. Bu büyük Tatar âlim daveti kabul ederek İstanbul’a gelmiş uzun seneler kürsüsünde öğrencilerine ders okutmuştur. Emekli olduktan sonrada Türkiye Büyük Millet Meclisinde İstanbul Milletvekili olarak etkili çalışmalar yapmıştır.
Sovyetler Birliği Anayasası değişip Rusya’da demokratik rejim tesis edilirken Tataristan Cumhuriyeti Sayın Cumhurbaşkanı Mintimer Shaymiev Türkiye’ye davet edilmiş Kıymetli Cumhurbaşkanımız bu daveti kabul ederek ülkemize gelmiş, İstanbul ve Antalya’da halkımız tarafından sevinç ve hürmetle karşılanmıştır. Daha yeni bir tarihte, 2013 yılında, Tataristan’ın değerli Cumhurbaşkanı Sayın Rüstem Minnikhanov İstanbul’a gelerek Büyükşehir Belediye Başkanımız Mimar Dr. Kadir Topbaş’la beraber Abdullah Tukay parkı ve heykelini açmışlardır.
Sanatkârlarımız, edip, şair ve fikir adamlarımız, yöneticilerimiz eser ve çalışmaları ile milletlerimiz arasındaki en sağlam bağları kurmuşlardır. Genç Abdullah Tukay ve Türk Milli Marşının yazarı Mehmet Akif Ersoy, iki büyük ve unutulmaz şairimiz halklarımızın kardeşliğini daha da güçlendirdiler. Tukay şu mısraları söyledi:
“İy tugan til, iy matur til
Etken, enkemniñ tili
Dönyada küp nerse bildim
Sin tugan til arkılı”
Mehmet Akif Ersoy ise Milli Mücadele Harbinde şöyle haykırıyor:
Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak;
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;
O benimdir, o benim milletimindir ancak.