Fabl nedir - İlk örnekleri hangi uygarlıkta görülmüştür?
Fabl tanımı; bir tür küçük öyküdür.Anlatımı olaylara dayalıdır. Hayattan alınan küçücük kesitler, hayvanlar vaya bitkiler arasında geçmiş gibi anlatılır. Daha çok çocuk edebiyatında yer alan fablların, toplumu eğitici; örneklendirme ile kötü davranışlardan caydırıcı özelliği ile eskiden büyükleri eğitmede de kullanıldığı sanılmaktadır.
Fablin konusu insan başına gelebilecek her hangi bir olaydır. Olay,kahramanın eyleme dönüşmüş beğenme, istek, özlem, öfke, korku gibi tutkuya dönüşmüş duygularından doğar. Fablin gövdesini bir olay oluşturur, asıl önemli olan fablin anlatılış nedenidir. Buna "ders" denir.
Fabl plânı dört bölümdür: Serim, düğüm, çözüm, öğüt.
Fabl büyük olasılıkla Yunanistan'da doğdu; ilk fabl derlemesi Ezop'a atfedilmiştir. (İ.Ö. VI. yy.) Hint fabllarının ünlü bir derlemesi İ.S. 300 yılında, büyük olasılıkla Sanskritçe yazılmış Bidpai'dir. Bu türde dünyanın en büyük ustası olarak tanınan La Fontaine, öykülerinin çoğunu Ezop'tan ve Phaedrus'tan alıp kendi şiir diline çevirmiştir.
Fabl'ların ilk kez Hindistan'dan çıktığı ve ilk fabl masallarının da "Pançatandra Masalları" olduğu söylenir. Bu kitabın önsözüne bakıldığında, kitabın yazarının, "Mehapur" hükümdarının, üç tembel çocuğunu eğitmek için tuttuğu "Vişnu- Sarma" adlı bir öğretmen olduğu belirtilir.
Ayrıca Hindistan'da Beydaba, Batı'da Ezop ve Lafonten ünlü fabl ustalarıdır. Bu masalların hepsi genellikle yetişkinler için yazılmış, daha sonra da çocukların dünyasında kendilerine geniş bir yer edinmişlerdir. Şiir ve düzyazı biçiminde yazılmış olmaları ve çocukların kolayca ezberlemeleri de onları hep diri tutmuştur.
Kaynak: turkceciler.com