Anayasa Mahkemesi 2011 yürürlüğe konulan KHK’ları kısmen iptal etmeye devam ediyor. Son iptal kararı; Kaymakam adaylarını, Emniyet Müdürlerini, Emniyet Genel Müdürlüğü memurlarını, Gümrük Muhafaza Memurlarını, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Denetmen Yardımcılarını da ilgilendiriyor.
Aynı yetki kanununa dayanılarak yürürlüğe konulmuş olan KHK’lardan 19’una ilişkin daha önce kısmi iptal kararları veren Anayasa Mahkemesi, 661 sayılı KHK’yı da kısmen iptal etti. İptal Kararları, hükmün Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girecek. İptal kararları geçmişe yürümeyecek ve etkisini yürürlük tarihinden itibaren gösterecek. İptal kararlarının yürürlüğe girmesiyle eski düzenlemeler geri gelmeyecek, iptal hükümlerinin bazılarından dolayı oluşacak hukuki boşluğu doldurmak için yeni yasal düzenlemeler beklenecek.
24.10.2011 günlü ve 661 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname ile çok sayıda kurumun teşkilat kanununda değişiklik yapılmıştı.
Anayasaya aykırı düzenlemeler olduğu iddiasıyla yapılan başvuruyu 17.01.2013 tarihli toplantısında değerlendiren Anayasa Mahkemesi, toplantı sonuçlarını açıkladı. İptal edilen hükümler arasında personel düzenlemelerine ilişkin hükümler de yer alıyor.
Kimler, nasıl etkilenecek?
-Gümrük ve Ticaret Bakanlığında; Denetmen Yardımcısı istihdam edilmesine, Denetmen Yardımcısı olarak göreve alınmış olanların yetiştirilmelerine ve Denetmen olarak atanmalarına ilişkin düzenleme yasal dayanağını yitirmiş oldu.
İptal kararı yürürlüğe girinceye kadar Gümrük ve Ticaret Bakanlığı açacağı sınavlarla Denetmen Yardımcısı alabilecek; görevde olanlar ve yeni başlayacak olanlar meslek içerisinde yetiştirilebilecek ve gerekli koşulları yerine getirenler Denetmen kadrolarına atanabilecek. İptal kararının yürürlüğe girmesinden sonra ise, yeni bir düzenleme yapılmadığı takdirde, yeni Denetmen Yardımcısı alınamayacak, görevde olan Denetmen Yardımcılarının meslekte yetiştirilmelerini sağlayacak faaliyetlerde bulunulamayacak, gerekli şartları taşısalar bile Denetmen kadrolarına atamaları yapılamayacak.
-30 yaşından gün almış olanların Gümrük Muhafaza Memuru olmalarını engelleyen hüküm iptal edildi.
İptal kararı yürürlüğe girinceye kadar, Gümrük Muhafaza Memurluğuna 30 yaşından gün almış olanlar alınamayabilecek. İptal kararının yürürlüğe girmesinden sonra ise yeni bir düzenleme yapılmadığı takdirde, Gümrük Muhafaza Memurluğuna alınmada herhangi bir yaş sınırı uygulanmayacak.
-Kaymakam adaylığı yazılı sınavına, daha önce mülakatta üç kez başarısız olanların katılmasını engelleyen hüküm iptal edildi.
İptal kararı yürürlüğe girinceye kadar yapılacak Kaymakam adaylığı yazılı sınavlarına, daha önce mülakatta üç kez başarısız olanlar katılamayacak. İptal kararının yürürlüğe girmesinden sonra ise yeni bir düzenleme yapılmadığı takdirde, daha önceki sınavlarda başarısız olma sayısı sınava katılmaya engel olmayacak.
-Kaymakam adaylığı sınavına girme yaşını 30’dan 35’e çıkaran düzenleme iptal edildi.
İptal kararları yürürlüğe girinceye kadar yapılacak Kaymakam adaylığı giriş sınavlarına alınmada 35 yaş uygulaması devam edecek. İptal kararının yürürlüğe girmesinden sonra ise 30 yaş düzenlemesi geri gelmeyecek, yeni bir düzenleme yapılmaması halinde sınava ilişkin yaş şartı söz konusu olmayacak.
-Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında kalan kadrolu personelin emniyet teşkilatına atanmasını, KPSS ve merkezi yerleştirme dışında bırakan düzenleme iptal edildi.
İptal kararı yürürlüğe girinceye kadar, Emniyet Genel Müdürlüğü merkezi sınav ve yerleştirme dışında özel sınavlar ile kadrolu personel istihdam edebilecek. İptal kararı yürürlüğe girdikten sonra ise, yeni bir düzenleme yapılmasa bile, (özel düzenleme ortadan kalkmış olacağından) genel düzenleme kapsamına (merkezi sınav ve yerleştirme) girilmiş olunacak. İptal edilen düzenlemeye göre memurluğa alınmış olanlar bakımından herhangi bir olumsuz durum söz konusu olmayacak.
-İkinci bölge hizmetini yapmamış İkinci Sınıf Emniyet Müdürlerinin Birinci Sınıf Emniyet Müdürü rütbesine terfi edebilmesi için ikinci bölgedeki en az hizmet süresi kadar fiilen zorunlu ikinci bölge hizmeti yapmış olması şartı getiren düzenleme iptal edildi.
İptal kararı yürürlüğe girinceye kadar, İkinci Sınıf Emniyet Müdürlerinin Birinci Sınıf Emniyet Müdürü rütbesine terfi edebilmeleri için haklarında, ikinci bölgedeki en az hizmet süresi kadar fiilen zorunlu ikinci bölge hizmeti yapmış olma şartı uygulanabilecek. İptal kararı yürürlüğe girdikten sonra, yeni bir düzenleme yapılmaması halinde, Birinci Sınıf Emniyet Müdürü rütbesine terfi edebilmek için fiilen zorunlu ikinci bölge hizmeti yapmış olma şartı aranamayacak.
661 sayılı KHK'nın kısmen iptal edilen bazı hükümleri:
-3.6.2011 günlü, 640 sayılı Gümrük Ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri
"Gümrük ve Ticaret Denetmenliği" başlıklı 37/A maddesinin, birinci fıkrası dışındaki hükümleri iptal edildi.
MADDE 37/A-
(2) Gümrük ve Ticaret Denetmenleri; en az dört yıllık lisans eğitimi veren ve yönetmelikle belirlenen fakülte veya yüksekokullar ile bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca onaylanan yabancı fakülte veya yüksekokullardan mezun olanlar arasından yapılan yarışma sınavı sonucuna göre mesleğe Gümrük ve Ticaret Denetmen Yardımcısı olarak atanırlar.
(3) Bunlar en az üç yıl çalışmak kaydıyla yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Yapılacak yeterlik sınavında başarılı olanlar, durumlarına uygun Gümrük ve Ticaret Denetmeni kadrolarına atanırlar.
(4) Gümrük ve Ticaret Denetmeni ile Gümrük ve Ticaret Denetmen Yardımcılarının mesleğe alınmaları, yarışma sınavları, yetiştirilmeleri, yeterlik sınavları, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.
-38 inci maddesinin;
*(1) (Birinci fıkranın ikinci cümlesini yürürlükten kaldıran fıkra)
*(2) Gümrük Muhafaza Memuru kadrosuna atanacakların başvuru tarihinde otuz yaşından gün almamış olmaları şarttır.
*(3) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.”
hükümleri iptal edildi.
-09.06.1930 günlü, 1700 sayılı Dahiliye Memurları Kanunu hükümleri
-2 nci maddesinin birinci fıkranın (B) bendine eklenen “Kaymakam adaylığı yazılı sınavına daha önce mülakatta üç kez başarısız olanlar katılamazlar.” cümlesi ile (C) bendinde yer alan “30” ibaresinin “35” şeklinde değiştirilmesine ilişkin hüküm iptal edildi.
-04.06.1937 günlü, 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu hükümleri
-Ek 29 uncu Maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…kadrolu veya…” ibaresi iptal edildi.
“EK MADDE 29- (1) Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında kalan kadrolu veya sözleşmeli personelin emniyet teşkilatına seçimi ve atanmaları; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre yapılan merkezi sınava ilave olarak sözlü sınav ve/veya uygulamalı sınav puanı ile diğer niteliklere göre yapılır. Personelin alımı ve ilk atamaya ilişkin sınav, sınav komisyonları ve aranacak nitelikler ile diğer hususlar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
-Geçici 22 nci Maddesinin ikinci fıkrası iptal edildi.
GEÇİCİ MADDE 22-
(2)Bu maddenin yayımı tarihi itibarıyla ikinci bölge hizmetini yapmamış İkinci Sınıf Emniyet Müdürlerinin Birinci Sınıf Emniyet Müdürü rütbesine terfi edebilmesi için ikinci bölgedeki en az hizmet süresi kadar fiilen zorunlu ikinci bölge hizmeti yapmış olması şarttır.