"İman, insanı insan eder. Belki insanı sultan eder." Bu iki cümleyi açabilir misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
"İman, insanı insan eder. Belki insanı sultan eder. Öyle ise, insanın vazife-i asliyesi, iman ve duadır. Küfür, insanı gayet âciz bir canavar hayvan eder."(1)
Bir kelam mutlak zikredilince kemal manası taşır. Bu kaideye göre bu cümlede geçen “insan” kelimesi “kâmil insan” demektir.
Cenâb-ı Hak, ahsen-i takvimde yarattığı insana bütün varlıklardan çok üstün bir istidat vermiş ve onu yeryüzüne halife yapmıştır. Güneşten, havaya, denizlere, karalara kadar birçok mahlûkunu onun hizmetine vermekle, onu diğer varlıklar üstünde bir sultan gibi kılmıştır. İşte bu üstün yaratılışının farkında olarak Rabbine iman eden kimse, bu sultanlığın hakkını vermiş olur.
Mü’minin sultanlığı, başka insanlara hükmetme, onları emrinde çalıştırma gibi dünyevî bir makam değildir.
“Kâinat ağacının en son ve en cemiyetli meyvesi” olan insana, bütün bir kâinatın hizmet etmesi, bir ağacın bütünüyle meyveye hizmet etmesi gibidir. Bu cihetle o meyveye, mecazî olarak, ağacın sultanı denilebilir. Kökü, gövdesi, dalları, yaprakları ve çiçekleri hep o meyve için hazırlanmışlar ve onun hizmetine verilmişlerdir.
Allah, insanı kulluk ve ibadet etmek için dünyaya gönderdiğinden, onun mahiyetini de ona göre donatmıştır. İnsan iman ve ibadeti terk edip, hayvan gibi, sadece âdi ve süflî zevklerin ve lezzetlerin peşine takılırsa; mahlûkatın en alçağı, en rezili olur. İman edip salih amel işler ve istikamet üzere yaşarsa, o zaman mahlûkatın sultanı olur.
(1) bk. Sözler, Yirmi Üçüncü Söz
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü