Geçtiğimiz hafta dünya genelinden 1700 aktivistin dahil olduğu ‘Zapatista Özgürlük Okulu’ mezunlarını verdi.
Türkiye dahil dünyanın dört bir yanından yapılmış, binlerce başvuru arasından seçilen 1700 kişi Chiapas’ın orman ve dağlarında bir Zapatista ailesinin yanında misafir olarak bir hafta geçirdi ve Zapatistalar’dan özerkliğin nasıl sağlandığına dair bilgi aldı.
Mezuniyetle ilgili konuşan Zapatista yönetimi üyesi “Ne yaptığımız o kadar mühim ve büyük değil, ancak sıkı çalışmak ve kendimizi en az hatayla nasıl yönetebileceğimizi öğrenmek zorundaydık. Hala da öğrenmeyi sürdürüyoruz” dedi.
Zapatista, bu okulun felsefesini “Zapatista okulu bittiğinde öğrencileri kendi topraklarına yolladık. Bunun amacı Chiapas’taki sistemi kopya etmeleri değil, istediklerini istedikleri şekilde gerçekleştirmeleridir. Çünkü yapacaklarını Zapatista değil ancak kendileri belirleyebilir” ifadelerini kullanarak açıkladı ve ekledi: “Herkes kendi yerelinde mücadeleye devam etmeli.”
Bu eğitimleri gözlemleyen bir basın mensubu ise Özgürlük Okulu’yla ilgili şunları kaydetti:
“Bütün bu aktivistlerin genci ve yaşlısıyla, tahakkümün ve sömürülmenin olmadığı daha iyi bir dünya hayali var. Ve Zapatista onlara bir hafta boyunca böyle bir dünyanın nasıl olabileceğini gösterdi. Daha iyi bir dünyanın Chiapas’taki evrim ve yaratımı Meksikalı ve dünyanın her yerinden aktivistlerce güvence altına alındı. Zapatista özerkliğin nasıl olacağına bir rehber olmadı, daha iyi bir dünyanın bir ihtimal olmadığını, burada var olduğunu kanıtlayan bir temsilci oldu.”
Peki nedir bu “Zapatista ” ?
Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu (Ejército Zapatista de Liberación Nacional, EZLN) Meksika’nın en yoksul eyaletlerinden Chiapas’ta yerleşik silahlı devrimci bir gruptur.
Adını Meksika Devrimi’nin (1910-1920) lideri olan Emiliano Zapata’dan alır. Kendilerini Zapata’nın ideolojik mirasçıları ve emperyalizme karşı beş yüz yıldır süren yerli direnişin vârisleri olarak görürler.
Yaşadıkları toprakları hükümetten bağımsız ve kendi özerk bölgeleri olarak görürler. “Topraklar halkındır” şiarındadırlar ve “Halk emreder hükümet uygular” derler. En önemli sloganları “Artık Yeter” manasındaki Ya Basta! ve “Adalet! Özgürlük! Demokrasi!” dir. Kendilerine destek bulabilmek için interneti, uydu teknolojilerini kullanmaktadırlar.
Zapatistalar, küreselleşmenin ve neoliberalizmin köylerde yaşayan yerli halkları kötü bir şekilde etkilediğini ve onları açlığa ittiğini düşündüğünden küreselleşme ve neoliberalizm karşıtıdır.1982 yılında içlerinde Subcomandante Marcos’un da bulunduğu bir grup Maoist gerilla tarafından temelleri atılmıştır. On seneyi aşkın bir hazırlık süreci ve örgütlenmeden sonra 1 Ocak 1994’te NAFTA’nın uygulanmaya başladığı gün silahlı ayaklanma başlatmışlar ve San Cristobal de Las Casas’ın birçok belediyesini işgal etmişlerdir.
Örgütün sosyal yapısı genelde yerlilerden oluşmakla birlikte diğer şehirlerde destekçileri ve uluslararası destek ağı vardır.
Zapatista hareketinin görünen yüzü Subcomandante Marcos’tur.