Kristal nedir sorusuna cevap verebilmek için öncelikle doğal kristalin nerede ve nasıl oluştuğu ile ilgili bilgiye sahip olunması gerekmektedir. Doğadaki kimyasal tepkimeler sonucunda meydana gelen kristal; iyonların, atomların ve moleküllerin düzenli bir şekilde bir araya gelmesiyle oluşmaktadır.
Doğadaki kayaçların arasındaki sular, akarken kayaçların üzerinde bulunan bazı mineralleri çözündürür ve buradaki çözelti miktarı artıkça su artık bu çözeltileri taşıyamaz. Bunun sonucunda kayaçlar üzerinde bulunan mineraller kristalleşmeye başlamaktadır. Kristalleşen mineral çözeltileri kayaçların arasındaki boşluklara yerleşir ve sonunda kalsit, kuvars ve demir piritleri gibi kristaller meydana gelmektedir. Kristal haline gelen mineraller zaman içerisinde çeşitli işlemlere tabi tutularak işlenmektedir.
Farklı sektörlerde çeşitli amaçlar ile kullanılan kristal taşın birçok türü bulunmaktadır. Aslında maddelerin çoğu; örneğin tuz ve zümrüt gibi maddeler herhangi bir işleme uğramadan önce yani katı haldeyken kristal şeklindedir. Çeşitli değerli mücevherlerle ya da tek başına kullanılabilen kristallerin zümrüt ve elmas gibi türleri ise farklı elementlerden üretilmektedir.
Kristalin Özellikleri Nelerdir?
Genellikle dekoratif aksesuar üretiminde ve mücevher yapımında kullanılan kristal taşların özellikleri şu şekildedir;
– Kristallerin erime ve donma noktaları vardır.
– Kristalleri oluşturan iyon, atom ve moleküller belirli bir düzende bir araya gelmektedir. Bu nedenle kristaller belirli bir şekle sahiptir.
– Kristallerin yüzeyleri düz olsa da aslında geometrik şekillerin birleşmesiyle oluşmaktadırlar.
– Elmas, çinko, altın ve sodyum klorür gibi maddeler kristal ile yapıdadır.
– Kristaller sert ve parlak bir yapıya sahiptir.
– Kristaller, içerisinde yer alan kurşun oksit sayesinde kolay bir şekilde kesilmektedir.
Kristalin Kullanım Alanları Nelerdir?
Değerli taşlar arasında en geniş kullanım alanına sahip kristaller özellikle kristal biblo gibi dekoratif eşyaların ve mücevherlerin yapımında kullanılmaktadır. Ayrıca yine dekoratif amaçlı olarak ya da günlük hayatta çeşitli içeçekleri tüketmek için kullanılan bardak yapımında da tercih edilen kristaller çok farklı şekillerde değerlendirilmektedir. Kristaller şu alanlarda kullanılabilir;
– Çeşitli dekoratif aksesuarlar
– Manevi amaçlı kullanılan aksesuarlar
Kristal Nasıl Oluşur?
Pek çok madde işlenmeden önce kristal yapıdadır. Yani aslında hemen hemen tüm maddeler katıksız haldeyken kristalden oluşur. Peki kristal nedir ve nasıl oluşur? Kristaller şu şekilde oluşur;
– Doğal kristaller doğadaki kimyasal tepkimeler sonucunda oluşur.
– Doğada kristal oluşumuna en çok katkı sağlayan madde ise sudur.
– Kayaçlar arasında akan su orada bulunan mineralleri çözünmesine neden olur.
– Çözünen mineral sayısı artıkça su kayaçlar arasındaki çözeltiyi taşıyamaz ve zamanla kristalleşme başlar.
– Kristalleşen çözelti kayaçlar arasındaki boşluklara yerleşir ve burada farklı kristaller oluşur.
– Katı halde bulunan su da aynı zamanda bir kristaldir.
Kristalin Tarihi Nedir?
17. yüzyılda Avrupa’da sanatsal amaçla işlenmeye başlayan kristal taş uzun yıllar önce keşfedilmiş ve dekoratif eşya yapımında kullanılmıştır. Özellikle doğal alanlarda oluşan kristal, Orta Çağ döneminde çeşitli amaçlarla farklı alanlarda kullanılmıştır. Kristalin keşfi, kullanımı ve cam işçiliği konusunda öncü olan ülkeler ise Venedik ve o dönemde Avusturya-Macaristan sınırlarında yer alan Bohemya’dır.
19. yüzyılın ikinci yarısından sonra cam ve kristal işçiliği konusunda dünyada ilk sıralarda yer alan Bohemya ( Çek Cumhuriyeti) kendi adıyla anılan Bohemya kristallerini evrensel kültür mirası listesine sokmuştur. Bohemya’ nın bu konuda öncü olmasının en önemli nedeni kristal kuvars taşın işlenmesi sırasında ihtiyaç duyulan potasyum, manganez ve kurşun gibi katkı maddelerini fırınlamak için gerekli yakıtı karşılayacak potansiyelinin olmasıdır. Ayrıca Bohemya’daki IV. Şarl ve II. Rudolf dönemlerinde kristal ve cam işçiliğinin gelenek haline getirilmesi de bu ülkenin kristal kullanımı sonucunda dünyada birinci sırada yer almasını sağlamıştır.
Kristal üretimi konusunda Bohemya’ dan sonra gelen Venedik’in ilk sırayı Bohemya’ ya kaptırmasının en önemli sebebi Bohemya’ nın kırma ve ışığı yansıtma özelliğini daha iyi kullanmasıdır. 19. yüzyılın ilk yarısındaki saydam cam boyalarının, opal beyaz camın ve pürüzsüz beyaz kristalin ortaya çıkışı kristal işçiliği ile ilgili en önemli gelişmeler arasında sayılmaktadır.
18. yüzyıldan sonra Portekiz, İspanya, Rusya, Polonya, Kuzey Amerika ve diğer Avrupa ülkelerine kristal ihraç eden Bohemya ’nın, kristal alanındaki nüfuzu Napolyon savaşlarının etkisi ile sarsılsa da Bohemya 1830’larda kristali işleyerek tasarladığı portreleri İran ve Osmanlı İmparatorluğu’na ihraç etmiştir.
Kristal taş üretimi alanındaki yeni gelişmeler 1820’li yıllardan sonra Fransa, Almanya ve İngiltere gibi ülkelerdeki cam ustaları tarafından da kullanılmaya başlanmıştır. Ardından kristal işçiliği alanındaki gelişmelerin hız kazanmasıyla Kamenicky Senov, Bor ve Prag Tatbiki Güzel Sanatlar Okulları’nda cam işleme sanatının daha çok ilerleyebilmesi için birçok bölüm açılmıştır.
Kristal Çeşitleri Nelerdir?
Kristal taş çeşitleri arasında şunlar sayılabilir;
– Ametist
– Turkuaz/Firuze
– Rose kuvars
– Morganit
– Sarı Safir
– Akik
– Necef Taşı
– Amber
– Yıldız Taşı
– Damarlı Akik
Kristal Ürünler Nelerdir?
Kristal pek çok ürün ve eşyanın yapımında ana ya da yan malzeme olarak kullanılmaktadır. Kristalden yapılan ürünler şunlardır;
– Biblo
– Vazo
– Heykel
– Bardak
– Kristal cam dekoratif aksesuarlar
– Küllük
– Kase
– Sürahi
– Su bardağı
– Kolye
– Küpe
– Yüzük
Biblo
Genellikle dekoratif amaçlı kullanılan kristal biblo modellerinin boyutları ve büyüklükleri çeşitlere göre değişiklik göstermektedir. Birçok yapım aşamasından geçerek sizlerle buluşan kristal bibloların üretimi sürecinden önce yapılacak modellerin çizimi yapılmaktadır.
Modelleme ve çizimin ardından 3D yazıcı yardımıyla kristal bibloların kalıbı çıkartılmaktadır. Çıkarılan kalıplara uygun şekilde tasarlanan kristal biblo modelleri bu işlemin ardından dekor aşamasına geçmektedir. El işçiliğinden yararlanılarak işlenen kristal bibloları son dokunuşların ardından paketlenmektedir.
Çoğunlukla küçük boyutlarda dizayn edilen kristal bibloların boyutları talebe göre farklılaşmaktadır. Biblo modellerinin fiyatları boyuta, modele ve tasarıma göre belirlenmektedir. Ortalama biblo fiyatları 75 ile 700 TL aralığındadır.
Kristal Bardak
Su bardağı, kahve yanı bardağı, çay bardağı ve şarap bardağı gibi farklı bardak çeşitlerinin bazı modelleri kristal yapıya sahip olmamasına rağmen kristal olarak sayılan bir cam türünden yapılmaktadır. Kristal cam olarak adlandırılan bu cam çeşidinin diğer cam türlerinden ayrılmasının nedeni kristal camın içerisinde kurşun bulunmasıdır.
Normal cam içerisine kurşun oksit eklenerek elde edilen kristal cam normal cam türlerine göre daha parlak bir görünüme sahiptir ayrıca kristal cam diğer camlara oranlara daha kolay kesilmektedir. Kristal camın yüzeyine atılan kesikler sayesinde bu cam türü tıpkı gerçek bir kristal gibi görünebilmektedir.
Kristal ışıltılarına sahip olmasından dolayı bu materyalden farklı kristal bardak modelleri üretilmektedir. Kristal cam özellikle dekoratif amaçlı tercih edilen bardak çeşitlerinin üretiminde kullanılsa da aynı zamanda günlük hayatta çay ve meşrubat gibi içecekler için yapılan bardakların üretiminde de kullanılmaktadır.
Normal camdan yapılan ürünlere göre daha dayanıklı ve daha uzun ömürlü olan kristal bardakların üretimi normal cama oranla daha meşakkatlidir. Kesme ve parlatma gibi uzun ve detaylı aşamalardan el işçiliği ile süslenen kristal bardakların fiyatları modele, boyuta ve tasarıma göre değişiklik göstermektedir. Ancak yapım aşamasının zorluğundan dolayı kristal bardak fiyatları normal camdan yapılan bardaklara göre daha pahalıdır.
Kristal Vazo
Evlere şıklık katmak için en çok tercih edilen dekoratif aksesuarlardan biri olan kristal vazo modellerinin üretim süreci birçok farklı aşamadan oluşmaktadır. Yapılacak vazonun modeli ve boyutunun belirlenmesinin ardından modele uygun şekilde kesilen ve şekillendirilen kristallere çeşitli desenler çizilmektedir.
Kristal vazo üretiminde kullanılan popüler kristal seçenekleri arasında kristal heykel yapımında da tercih edilen kuvars, ametist ve gül kuvars bulunmaktadır. Genellikle kristal bardak çeşitlerinin yapımında kullanılan kristal cam bazı kristal vazo modellerinin üretimine de dahil edilmektedir.
İnce işçilikle yapılan kristal vazo çeşitleri kuvars kristal heykel modelleri gibi detaylı ve zorlu bir üretim sürecinden geçerek raflarda yerini almaktadır. Bu nedenle kristal vazo fiyatları diğer vazo modellerine göre daha yüksektir. Fiyatlar boyuta, modele ve tasarıma göre değişiklik gösterebilmektedir. Bu yüzden kristal vazo fiyatları hakkında net bir şey söylemek yanlış olacaktır.
Kristal Hediyelik Eşyalar Nereden Alınır?
Kristal hediyelik eşyaları çeşitli hediyelik eşya dükkanlarından alabileceğiniz gibi sektörün öncüsü Myros’tan da temin edebilirsiniz. İnce kristal işçiliği ile özgün tasarımları birleştiren Myros; farklı kristal biblo, cam kristal biblo ve vazo modelleri ile kristal hediyelik konusunda geniş bir ürün yelpazesine sahiptir. Sevdiklerinize hediye olarak alabileceğiniz kristal dekoratif aksesuarları aynı zamanda kendi eviniz ya da işyeriniz için de satın alabilirsiniz.
Myros’tan tekli hediyelik ürün alabileceğiniz gibi toptan alım da yapabilirsiniz. Myros’ dan toptan kristal hediyelik alışverişi yapmak için toptan bayi kayıt ekranından kayıt yaptırabilirsiniz. Toptan alınan hediyelik ürünlerin fiyatları alınan ürün adedine ve ürüne göre değişiklik göstermektedir. Ancak toptan alımlarda fiyat tekli alımlara göre daha uygun olmaktadır.