Bu nedenle Atina, zirveye kadar pazarlığını sürdürecek, Türkiye'ye ‘‘Avrupa, Kıbrıs ve Ege'ye müdahale etmez’’ şeklinde açık bir güvence verilmesi halinde buna karşı çıkacak.
Türkiye'nin ABD ve İngiltere ile yapılan görüşmeler sonucu ‘‘Avrupa, Türk-Yunan savaşına karışmaz’’ güvencesi alıp Avrupa Ordusu'na yeşil ışık yakması Atina'yı alarma geçirdi. Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgo Papandreu, AGİT konferansı için Bükreş'e yapacağı bir günlük ziyareti son dakikada iptal etti ve Türkiye'nin kabul ettiği formül kapalı kapılar ardında tartışıldı.
Atina'nın tavrını dün, Yunan Hükümet sözcüsü Hristos Protopapas açıkladı. Protopapas, İngiltere'nin Ege ve Kıbrıs için Türkiye'ye verdiği güvencenin önem taşımadığını, önemli olanın AB'nın ortak kararı olduğunu söyledi. Sözcü, Ege ve Kıbrıs'ın AB savunması dışında bırakılamayacağını, bunun söz konusu da olmadığını savundu. İki gün önce Atina'ya gelen Belçika Başbakanı Guy Verhofstadt'ın da Başbakan Simitis'le aynı görüşte olduğunu bildirdi. Hristopapas şöyle konuştu:
‘‘İngiliz ve Amerikalıların formülü üzerinde nasıl bir anlaşmaya varıldığını bilmiyoruz ama, herşeyi yakından izliyoruz. Önemli olan AB üyelerinden biriyle Türkiye'nin hangi konuda anlaştığı değil, AB'nin bütün olarak verdiği kararlardır. Biz Nice kararlarına sadık kalınmasını istiyoruz. AB Dönem Başkanı belçika başbakanının beyanları da bu yöndedir.’’
Sözcünün bu açıklaması, Yunanistan'ın 14-15 Aralık'ta Belçika'nın Laeken kentinde yapılacak zirveye kadar pazarlığı sürdüreceğini ve Türkiye'ye Kıbrıs ile Ege konusunda açık bir güvence verilmesine karşı çıkacağını ortaya koydu.
Atina bu senaryoları konuşuyor
Karar mekanizmasına sevindiler
Atina, Türkiye'nin Avrupa Ordusu'nun karar mekanizması dışında kalmasından memnun. Sadece Türkiye'yi ilgilendiren askeri operasyonlarda, Avrupa Ordusu NATO tesislerinden yararlanmak isterse, yoğunlaştırılmış konsültasyon formülü çerçevesinde sorun NATO'da görüşülecek ve Türkiye de söz sahibi olacak. Örneğin Irak ya da Kafkaslara yapılacak bir operasyon için Türkiye'nin NATO'da oy hakkı olması Atina'yı rahatsız etmiyor. Atina'yı Ege ve Kıbrıs ilgilendiriyor.
Türkiye'ye karşı güvence beklemiyor
Ege'de bir çatışma halinde NATO'nun ya da AB'nin karışmayacağını biliyorlar. NATO'nun 5. maddesini 1974'de Barış Harekatı sırasında işletemediler. 1981'de Andreas Papandreu NATO'dan güvence almaya çalıştı ama koparttığı büyük gürültüye rağmen başaramadı. 1995'de de Batı Avrupa birliği kurulurken aynı tartışma yaşandı, yine sonuç alamadılar. Bu yüzden Avrupa Ordusu'nun Türkiye'ye karşı Yunanistan'a güvence vermesini beklemiyorlar. Bunu da sorun yapmıyorlar.
Sadece açık güvenceye hayır
Laeken'de yapılacak AB zirvesi sonunda yayınlanacak ortak bildiride Türkiye'ye Kıbrıs ve Ege konusunda açık güvence verilmezse Atina, Avrupa Ordusu ile ilgili mevcut formülü kabul edecek. Atina şöyle bir hesap yapıyor: Kıbrıs siyasi çözüm olmadan AB üyesi olunca, Avrupa savunması altına girecek. O zaman BM misyonunu yitireceği için BM barış gücü yerine Avrupa barış gücü isteyebiliriz. Kıbrıs'ın AB üyeliği halinde herşeyin otomatik olarak istedikleri yola gireceğini hesaplıyorlar.