Faruk Balıkçı
Gazeteistasyon- Türkiye’nin ilk ağır sanayi fabrikalarından olan 1936 yılında inşaatına başlanan 1939 yılında ise Etibank Bakır işletmesi fabrikasının işletmeye açılmasıyla Maden ilçesi nüfusu hızla artış sağlarken, çevredeki komşu kent ve ilçelere de iş istihdamı sağladı. Bakır kenti Maden ilçesinin bir zamanlar tenis kortu, 5 hamamı, 3 sineması ve 30 bin nüfusuyla binlerce işçi ve ailesine ekmek kapısı olan bakır fabrikası, 1990’lı yıllarda fabrikanın özelleşmesi ve ardından ünitelerinin kapanmasıyla birlikte hayalet kasabaya dönüştü.
Fabrika, 1996 yılında eski Başbakanlardan Tansu Çiller’in eşi Özer Çiller’in de ortağı olduğu Beroner firmasına satıldı. Bu özelleştirmeden sonra ilçede kötü gidişin başlangıcı oldu. 90’lı yıllarda Maden Bakır işletmesinin özelleştirilmesi ve iki ünitesinin kapatılmasıyla bakırla hayat bulan ilçede işçi sayısı ise 100’e düştü. Fabrika borusu sustu. İlçede büyük bir göç yaşanırken yaklaşık 30 bin olan nüfus 5 binlere düştü. Bir zamanlar çocukların sokakta koşturduğu, Maden artık, emeklilerin ve ekonomik nedenlerden dolayı göç edemeyenlerin yaşadığı, kapalı kepenkleriyle boşaltılan ve viraneye dönen evleriyle adeta hayalet bir kasabaya dönüştü. İlçenin tek meslek Yüksek Okulu ise İmam Hatip Lisesine dönüştürüldü. Hastanesinde ise tek uzman doktoru bulunuyor.
“Heyelan riski de yaşıyorlar”
Diyarbakır-Elazığ karayolu üzerinde Maden ilçesinde, fabrika atıklarının neden olacağı ‘doğal olmayan heyelan’ nedeniyle ilçenin en büyük mahallerinden Camikebir mahallesinde 510 konut ve işyeri heyelan riski nedeniyle boşaltıldı. Bir zamanlar sadece ilçenin değil bölgenin de ekonomik istihdam kaynağı olan Maden ilçesinin hayalet bir kente dönüşmesi üzerine bu kez taşınacağı gündeme geldi. İlçenin Hazar gölü kıyısındaki Gezin Beldesine taşınacağı tartışmaları sürerken, belirsizlik ise halen sürüyor. Maden de yaşayanlar ise ilçenin kötü gidişatına tepki göstererek, kimsenin sahiplenmediğinden şikayet ediyorlar.