Her 11 şahıstan biri diyabet hastası
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Safiye Arık, Milletlerarası Diyabet Federasyonu’nun açıkladığı datalara nazaran dünyada …
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Safiye Arık, Milletlerarası Diyabet Federasyonu‘nun açıkladığı datalara nazaran dünyada her 11 yetişkinde biri diyabet hastalığına sahip olduğunu, Türkiye’de ise bölgelere nazaran değişmekle birlikte ortalama yüzde 7 oranında diyabetli bulunduğunu söyledi.
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzm. Dr. Safiye Arık, “Diyabet, insülin eksikliği ya da insülin tesirindeki kusurlar nedeniyle organizmanın karbonhidrat, yağ ve proteinlerden gereğince yararlanamadığı, daima tıbbi bakım gerektiren, kronik, geniş spektrumlu bir metabolizma bozukluğudur. Tüm karbonhidratlı yiyecekler kandaki glikoza bölünür. İnsülin, glikozun hücrelere girmesine yardımcı olur. İnsülin üretememek yahut tesirli biçimde kullanmamak, kanda yükselmiş glikoz düzeylerine (hiperglisemi olarak bilinir) yol açar. Uzun vadede yüksek glikoz düzeyleri bedende hasara ve çeşitli organ ve dokularda yetersizliklere neden olur” dedi.
DİYABET CİNSLERİ VE BELİRTİLERİ
Diyabet cinslerinin dört klinik tipte sınıflandırıldığını belirten Medicana Çamlıca Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı, Uzm. Dr. Safiye Arık, en sık görülen çeşitlerinin Tip1, Tip2 ve Gestasyonel (Gebelik Diyabeti) olduğunu söyledi. Dördüncü çeşidinin öteki sebeplere bağlı (ilaç kullanımına, hormonal bozukluklara vb.) bağlı olarak görülebileceğini kaydetti.
Tip1 diyabette mutlak insülin eksikliği olduğunu ve her yaşta gelişebileceğini fakat çoklukla çocuklarda ve ergenlerde görüldüğünü söz eden Uzm. Dr. Safiye Arık, Tip1 Diyabette bedenin çok az insülin ürettiğini ya da hiç üretmediğini belirtti. Hastalarda beta hücre yıkımı kelam konusu olduğunu da anlatan Uzm. Dr. Arık, “Beta-hücre rezervi yüzde 80-90 oranında azaldığı vakit klinik diyabet semptomları ortaya çıkar. Hiperglisemiye ait ağız kuruluğu, çok su içme, açlık hissi, çok idrar çıkma, kilo kaybı ve yorgunluk üzere semptom ve bulgular apansız ortaya çıkar. Hastalar sıklıkla zayıf ya da olağan kilodadır. Çoklukla 30 yaşından evvel başlar. Kesinlikle kan şekeri düzeyini denetim altında tutmak için insülin enjeksiyonuna gereksinim duyulur” diye konuştu.
Yetişkinlerde daha yaygın olarak görülen Tip2 Diyabetin ise tüm diyabet hadiselerinin yaklaşık yüzde 90’ını oluşturduğunu tabir eden Uzm. Dr. Arık, “Toplumda daha sık görülen diyabet formu tip 2 diyabettir ve insülinin gereğince tesir gösterememesi (insülin direnci ve insülin sekresyonunda azalma) sonucu ortaya çıkar. Beden ürettiği insülini âlâ kullanamaz. Ekseriyetle insülin direnci tip 2 diyabetin öncesinden başlayarak uzun yıllar tabloya hakim olmakta, insülin sekresyonunda önemli azalma ise diyabetin ileri periyotlarında yahut ortaya giren hastalıklar sırasında ön plana geçmektedir. Çoğunlukla 30 yaş sonrası ortaya çıkar, fakat obezite artışının sonucu olarak bilhassa son 10-15 yılda çocukluk yahut adolesan çağlarında ortaya çıkan Tip2 Diyabet olayları artmaya başlamıştır. Hastalık ekseriyetle sinsi başlangıçlıdır. Pek çok hastada başlangıçta hiçbir semptom yoktur. Birtakım hastalar ise bulanık görme, el ve ayaklarda uyuşma ve karıncalanma, ayak ağrıları, tekrarlayan mantar infeksiyonları yahut yara güzelleşmesinde gecikme nedeniyle başvurabilir. Tedavisindeki en kıymetli nokta ise tertipli beslenme ve spor yani sağlıklı hayattır. Tıpkı vakitte hastalarda kan şekeri düzeyini denetim altında tutmak için ilaç ve/veya insülin kullanması gerekebilir” dedi.
Gestasyonel DM gebelik sırasında ortaya çıkan ve ekseriyetle doğumla birlikte düzelen diyabet formu olduğunu belirten Uzm. Dr. Safiye Arık, gebeliğe bağlı insülin direnci ve genetik yatkınlık nedeniyle oluştuğunu söyledi.
TEŞHİS VE TEDAVİ FORMÜLLERİ
Uzm. Dr. Arık, “Diyabet tanısı dört metottan rastgele birisi ile konulabilir. Çok ağır diyabet semptomlarının bulunmadığı durumlar dışında, teşhisin daha sonraki bir gün, tercihen tıpkı (veya farklı bir) teknikle doğrulanması gerekir. 8 saatlik açlık sonrası bakılan plazma glikoz bedelinin 126 mg/dl ve üstünde olması, 75 gr ile yapılan oral glikoz tolerans testinde 2 saat plazma glikoz bedelinin 200 mg/dl ve üstünde olması, diyabet semptomları olan bireylerde rastgele bakılan plazma glikoz pahasının 200 mg/dl ve üstünde olması, standartize metodlar ile bakılan HBA1C pahasının yüzde 6,5 ve üstünde olması durumunda diyabet teşhisini konulur” dedi.
Diyabet hastalarında kan şekerinin olabildiğince olağana yakın düzeylerde tutulması göz, hudut ve böbrek hasarları, kalp krizi ve inme üzere sıkıntılarla müsabaka riskini azaltacağını değerle vurgulayan Uzm. Dr. Safiye Arık, “Sağlıklı beslenme ve uygun idman programının uygulanması, diyabetin vazgeçilmez tedavi ögeleridir. Ömür üslubu değişikliği ile kan şekeri denetim altına alınamayan yahut başlangıçta kan şeker kıymeti çok yüksek olan Tip2 Diyabetli hastalara ağızdan alınan ilaçlar ve/veya insülin tedavisi başlamak gerekebilir. Her hastanın tedavisi kişiseldir. Hastalar sıhhat meselelerinin ehemmiyetine nazaran tek bir ilaç kullanabildikleri üzere; iki, üç yahut daha fazla çeşit ilaç kullanabilirler. Tip1 Diyabet hastalığı ömür uzunluğu insülin kullanılmasını gerektirir. Gestasyonel diyabette ise diyet ve antrenman programı ile glisemik denetimin sağlanamadığı olaylarda insülin tedavisi başlanmalıdır” diyerek kelamlarını noktaladı.
?Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun ilk toplantısının 1 Aralık'ta yapılacağını bildirdi.
Sizce, asgari ücret ne kadar olacak❓
— Haberler (@Haberler) November 25, 2021
Kadına şiddettin en büyük nedeni sizce nedir?#KadınaŞiddeteHayır
— Haberler (@Haberler) November 25, 2021
Demirören Haber Ajansı – Son Dakika Haberleri
Haberler Times