IATA tarafından her sene düzenlenen yıllık genel toplantılar (AGM) sektörden en yüksek katılımcıları da organizasyona çekiyor. Birçok havayollarının yönetim kurulu başkanları ve genel müdürleri bu sene 20-21 haziran tarihlerinde Doha’da gerçekleşen AGM & World Air Transport Summit’e katıldılar. Tabiri caizse havacılığın gözü ve kulağı bu toplantıdaydı! Ben de bu etkinliği internet üzerinden takip etmeye çalıştım. Bu tür zirveler havacılığın genel durumunu küresel ölçekte çok daha iyi anlaşılabilir olmasını sağlıyor. Bu neden bu toplantıları heyecanla takip ediyorum.
Geçen haftada belirttiğim üzere AGM 2022 bizim için güzel haberlerle başladı. Mehmet Nane 78. AGM toplantısında başkanlık görevini JetBlue CEO’su Robin Hayes’den devraldı. Bir sene boyunca IATA’nın yönetim koltuğunda oturacak olan Nane görevini 4-6 Haziran 2023 yılında İstanbul’da düzenlenecek olan 79. IATA AGM’de Rwand Air CEO’su Yvonne Manzi Makolo’ya devredecek. Bir aksilik olmazsa Makolo bu göreve gelecek ilk kadın başkan olacak.
Bu arada önemli toplantıları ve konferansları izlemek isterseniz bu linke tıklayabilirsiniz. Burada Mehmet Nane’nin de katıldığı açılış konuşmasını kesinlikle izlemenizi tavsiye ederim. Geçen haftalarda değindiğim genel sorunların ve olası çözümleri ilk ağızdan dinleyebilirsiniz. Örnek vermek gerekirse Asya pazarının açılması, özellikle büyük bir merkez olan Hong Kong’un durumu, Avrupa havalimanlarında devam eden grevler ve çalışan sıkıntıları, Amerika ve Avrupa’da personel eksikliği ve bunun stratejik hataların bir sonucu mu olduğu gibi birçok soru en yüksek pencereden cevaplandı.
Panelde bu sene de küresel havacılığın zarar edeceği bildirildi. Sağlanan verilerden yola çıkarak sektörün 2022 yılında 9.7 milyar dolar zarar edeceği ön görülüyor. Ancak sektörün 2023 yılında tekrardan karlı tarafa geçeceği ve küresel ölçekte kar elde edilebileceğini bu sene ayrıca vurgulandı.
Yakıt fiyatları arttıkça doğal olarak sürdürülebilir havacılık ve yakıt (SAF) kavramları da ön plana çıkıyor. Bu sene de bu konu birçok kere gündeme getirildi. Bu duruma Qatar Airways yönetim kurulu başkanı Al Baker çok güzel bir cevap verdi. Kendisi havacılığın toplam karbon emisyonunda çok az paya sahip olduğu, sektör olarak ellerinden geldiklerini yaptıklarını ancak küresel olarak karbon emisyonun sıfıra indirilmesinde mühendislik ve tasarım şirketlerinin de rolünün önemini vurguladı. Kendisi aynı zamanda 2050 yılında hedefe ulaşmanın umulduğu kadar kolay olmayacağını vurguladı.
2 günlük zirve sırasında çok güzel iki panel de gerçekleştirildi. Bunlardan ilki tahmin edebileceğiniz üzere Ukrayna-Rusya savaşını konu alırken diğer bir panel ise CEO’ların katılımı ile gerçekleştirildi. Her iki oturumun da moderatörlüğünü CNN’den Richard Quest gerçekleştirdi. Eğer vaktiniz varsa bu panelleri mutlaka izlemenizi tavsiye ediyorum.
Dijital havacılık, biletleme ve kargo operasyonlarında öne çıkan bir başka güncel konu olarak sempozyumlarda yerini aldı. Şirketler bu sayede karlılığını ciddi ölçüde arttırmaya çalışıyorlar. Önümüzdeki yıllardan itibaren havayollarının dijitalleşmede çağ atlayacaklarından şüphem yok. Artan yakıt fiyatları ve personel giderleri karşısında şirketlerin maliyet azaltıcı önlemleri bu yöntemlerle sağlayacaklarını düşünüyorum.
Bu sene AGM’de sektörün toparlanma içinde olduğunun mesajı verildi. Havacılıkta zararın etkilerinin minimuma indirilmesi için bütün şirketler canla başla çalışıyor. Ancak özellikle Avrupa’da enflasyon ile birlikte çalışanların hakları ve maaşlarında düzenlenmeye gidilmemesi özellikle birçok meydanda operasyonları yaz ortasında durdurma noktasına getirdi. Şirketlerin bu noktada analizlerini doğru yapması gerekiyor. Havacılık takım işidir. Takımdan bir parça ayrıldığında operasyon durma noktasına gelecektir. Şu anda havalimanı operatörlerinin eksikliğini nasıl hissediyorsak, ileride mühendisleri ve pilotları bu noktada görebiliriz.
Sizler havacılığın geleceği hakkında ne düşünüyorsunuz? Sizce havacılık 2023 yılında nasıl olacak? Küresel ölçekte havacılık 2023 yılında kar edebilecek mi? Havacılığın gözü ve kulağı olan bu etkinlik 2023 yılında İstanbul’da Pegasus Havayollarının ev sahipliğinde düzenlenecek. Sizce bu toplantıda ne türlü özel kararlar alınır? Görüşlerinizi benimle paylaşırsanız sevinirim. Geçen haftaki yazıma buradan erişebilirsiniz. Benimle sosyal medya hesaplarımdan veya iletişim bölümünden irtibata geçebilirsiniz. Yazılarımı ayrıca Medium ortamı üzerinden de yayınlıyorum. Beni oradan da takip ederseniz sevinirim. Haftaya görüşmek üzere…
Dr. Caner ACARBAY