Bu yazımda onlar var olmadan olmazdı,bu evren onlar bu evren’in var olduğu günden beri hem canlarıyla hem,de,emekleriyle dünyayı yoğurup güzelleştiren kadınları yazalım.
Batınım sen oldun zahirim sensin
Evvelim sen oldun ahirim sensin”diyen Nejat Ertaş “ kadının ne kadar önemli bir birey olduğunu bu sözlerle dile getiriyor.
Kutsal kitaplara göre dünyanın başlangıcı ile ilgili inanışa göre ilk insan olan Adem ile Havva’dan itibaren, Hz. Adem’in kaburga kemiğinden yaratıldığı inancı nedeniyle, dünyadaki yarışa 1-0 mağlup olarak başlar kadın.
“Üstelik “Rab Tanrı, Adam’dan aldığı kaburga kemiğinden bir kadın yaptı. Ve onu Adam’a getirdi.
Ve Adam dedi: şimdi bu benim kemiklerimden kemik ve etimden ettir.”
“Âdem vardı ve varlığını anlamlandıracak bir kanıta gereksinim duydu. Havva’yı yarattı.
Havva’nın varlığıysa, koparılıp var edildiği, kaburga kemiğinin işleviyle ölçülebilecek kadar anlamlıydı.
“Çünkü insanlığın geldiği eşikte, kadının binlerce yıllık iktidarının, tanrıçalığının, doğurganlığının ve sonsuz üretkenliğinin takası yapılıyordu. Kadın, binlerce yıllık rolünden feragat etmişti. Doğurganlığın,dan ruhsal olarak vazgeçmişti. Artık yalnızca fiziksel olarak doğuracaktı. Ve erkeğin kendisini doğurmasına izin verdi.
“İlk ideolog Âdem’di. İdeolojiye ilk maruz kalansa ise Havva,yani kadın.
Tarihte’ki ilk Anayasayı Âdem yazdı.
Ve ilk maddesi şöyle başlar,kadınla ilgili.
Eksiksin,unutma sakın.Sonrakilerse şöyle devam eder.
Ben seni yarattım. Kaburga kemiğimden. Fazla uzağa gidemezsin.
Soluksuz kalırsan bana döneceksin.
“Çünkü “ben olmadan sen yaşayamasın.
“Bu, insanlığa bir yaradılış efsanesi olarak sunulsa da aslında kadının kendini binlerce yıllık üretim,yaratım,doğurganlık bandının dışına çıkarmasıydı. Kadının ilk yenilgisi yani.
Bir daha asla elde edemeyecekleri bir uygarlık seviyesinin lağvı oldu.
Kadınların Sevr Antlaşması,ile binlerce yıl sonra her gün duymak zorunda kalacakları “eksik etek” cümlesinin ilk kabul edilişi,idi.
Kendi yaratmadıkları ama cinsiyetlerinin kutsallığına atfedilen sahte anayasaya atılan ilk imza. İlk ideolojileriyle tanışmaları,bu tarihte başlar,kadınların.
“Sonra yasak meyveyi yemesine neden olduğu için ilk ve tek kocası ile Cennetten kovulup cezasını görür.
Ancak bir bununla bitmez tabi cezası. Tarih boyunca kadının yaşadığı her zaman diliminde ne kadar acı hüzün varsa hepsini tadar, her daim hep bir adım geriden yavaş ve usulca geriye çekmeyi, çektiği acıyı ve yazgıyı da evlatlarına miras olarak bırakmayı sürdürür.
Bugüne kadar sadece “Ata erkliğin egemen olduğu denilen bu dönem bozulmadan bu düzen böyle sürer gider.
“İlk çağlarda yani Evren’in ilk var oluşunda erkeğin döllenmedeki fonksiyonu bilinmediğinden dolayı kadınların kendi kendilerine gebe kaldıklarına inanılırdı.
Ana tanrıça tapınmasının
oluşmasındaki en önemli nedenlerden biri de, kadınların insan soyunu tek başına sürdürdükleri inancıydı.
“Çünkü kadın üreme yapan bir canlı varlık kadın olmadan insan üreyip çoğalmazdı.”
“İlkel çağlarda toplumlarda sihir ve büyü düşüncesi hâkimdi.
İnsanoğlu kadının çocuk doğurmasına bir türlü akıl erdiremiyordu.
Bunu gizli bir hazine ve güç olarak yorumluyordu.
Bu nedenle kadından hem korkuluyor, hem de ona büyük saygı duyuluyordu.
Öte yandan ilk çağda birçok alanda üretimi kadınlar başlatmıştı: İp, sepet dokuma, ağla balık avlama, toprak kap,çömlek, ateş yakıp topladıkları bitkilerle yemek yapmayı,yemeği pişirme, tarak, kaşık, madeni eşyalar, boncuk, ilk hekimlik ve şifalı otlar gibi buluşlar kadının birer eseriydi.
Kadının el üstünde tutulduğu “anaerkil” dönemi binlerce yıl sürdü. Ne zaman ki insanoğlu doğal olayları kavramaya başladı, ozaman”büyü” artık bozuldu. Artık kadının nasıl çocuk sahibi olduğu anlaşılmıştı!
Artık erkekler, üretim biçimini ve savaş aletlerini geliştirdi; din devleti, tapınak-saray-ordu biçimindeki erkek egemen örgütlenmesine yöneldi; kadının “saltanatına” artık bu tarihte son verdi.
“Anaerkillik, ataerkil toplumdan önce olduğuna inanılan bir düzendir. Kadınlar o dönemde “doğuran ve doyuran” özelliklerinden dolayı kutsal birer varlıklar olarak bilinirlerdi.
Erkekler soy çizgisine sahip değillerdi. Soy çizgisi “anne “tarafından belirlenirdi.
Kadının erkek kardeşi çocuklar üzerinde mutlak hâkimiyete sahipti ve kocanın üremedeki rolü bilinmediği için her zaman pasif bir durumdaydı.
İnsan soyunun yaşaması içim ihtiyacı olan besinleri alması gerekirdi.Bunun için avcılık toplayıcı yaşam şeklini yaşayan toplumlarda erkeğin kimi zor işleri yürütmesi beraberinde de tehlikeleri de getirmekteydi. “Örneğin “erkeğin ava gitmesi, uzun zaman dönememesi ya da avda başına bir şey gelip ölmesi nedeniyle ev işleri ve çocukların bakımı anne tarafından yapılmaktaydı.
Bu nedenle tarihte çok uzun bir dönem anaerkil yaşanmıştır.”
“İnsanlığın dini tarihinde “Terra Mater “olarak kabul edilen Toprak Ana, kendi üretkenliğini kendisi sağlamaktadır,ve bunun tarihte birçok örneği vardır.
Kadının kutsallıkla, kutsallığın kadınla özdeşleşmesinden meydana gelen Ana Tanrıça kültünde,ilk bitkilerin kadınlar tarafından keşfedilmesi ve ilk hayvanların evcilleştirilmesinde kadınların büyük bir rolü olduğunuda unutmamak gerekli.Kadınlar bu konuda ciddi bir zemin oluşturmaktadır.
“Çünkü beslenmeye yönelik bitkileri ilk önce kadın yetiştirmiştir.
Böylece kadın, toprağın ve ürünün gerçek sahibi haline gelmiş ve ürünün bolluğundan sorumlu tutulmuştur. Çünkü kadınların yaratılışın sırrını bildiklerine, dini anlam yüklü sırrı, hayatın, beslenmenin ve ölümün kaynağını teşkil ettiğine inanılıyordu. Sürülü toprak kadınla aynı düşünülmüş ve sabanın keşfi ile zirai çalışma seksüel ilişkiyle aynı kabul edilmiştir.”Çünkü”toprakta kadın gibi üretendi.
Bunun sonucu olarak da, kadının büyüsel, dinsel saygınlığı artmış, toplumsal üstünlüğü,hep kozmik bir modele sahip olmuştur.
“Engels’in “Ailenin mülkiyetin ve devletin kökeni’’ isimli kitabında bahsedildiği gibi; büyük inanç sistemlerine kaynaklık eden mitolojik bölgelere yerleşen insan toplulukları yerleşik bir hayata geçiş, tarımla uğraşma ve hayvanları evcilleştirmeye başlamakla beraber uzun süredir devam ettirdikleri göçebe kültürünün inanç sisteminde de köklü değişimler yapmışlardır. Bilimsel araştırmalar tarıma geçişin Anaerkil kültürün bir buluşu olduğunu söylemektedir.
Evelyn REED te Kadının Evrimi adlı kitabında bu konuyu şöyle bir yorum yapmaktadır.
“Dünyada yalnızca altı bin yıldır ataerkil düzen görülmektedir.
Daha önce tam bir milyon yıl toplulukları kadınlar yönetmiş, hayvandan insana geçişte en önemli rolü kadınlar üstlenmişlerdir. Dünyamızdaki ilk çiftçiler, ilk doktor ve bilim adamları kadındır.
Toplumsal güdülerin gelişmesine cinsel ilişkiler değil, anasal işlevler yol açmıştır.
Dişi cins erkekleri hayvanlıktan çıkarıp insanlığa yükseltmiş, ırkımızı uygarlığın eşiğine getirmiştir. “Dünyanın haline bakılırsa eşiği geçemeden geri dönmüş hatta aşağı düşmüş olmalılar.
Erkekler sürekli olarak avlanmakta ve savaşmaktaydılar sanki bugün bu durum değişmiş gibi.
Bu nedenle insanlığı hayvansı yaşantısından kurtarıp insan özellikleriyle donatma işi kadınlara kalmıştı,kadınların bu işi tam bitiremedikleri de ortadadır,diyor.
Alevilik düşüncesin’de insanın var oluş serüvenini”Yunus Emre,ve “Melüli Baba”şu sözlerle dile getiriyor.
Adem peygamber ile Havva yaratılmadan Uçmaktan sürübilen o müflis olan ben idi -Yunus Emre-
Hiç yokken Adem nesli,Adem’i doğuran ben idim-Melulî Baba-
Tüm bu örnekleri fazlasıyla çoğaltılabilir. Alevilik düşüncesi semavi dinlerin tam tersi ne,Adem’den öncesi bir varoluşun olduğunu ozanlar söylediği sözlerle dile getiriyor.
“Sonuç ihtiyatiyle 21.yüz yılın dünyasında gerek ülkemizde gerekse bölgemizde kadınlar.Gerek iş hayatı olsun,gerekse,sosyal,siyasal her alanda toplumdan uzaklaştırıldığı ev hapsine mahkum edildiği,kadını sadece cinsel bir obje olarak görüp Ata Erkin cinsel ihtiyacını giderdiği tek görevi çocuk doğurup büyütüp kocasına iti hat ettiği bir dönemden geçtiğimizi ,de belirtmek gerekli.
İnsanın var olduğu günden bu güne kadın hem üreten,hemde üreyen bir canlı olması sebebiyle her dönem saygı duyulmuştur.
Batini toplum düşüncesiyle beslenmiş toplumların her zaman kadını erkekle eşik ve bir gördüğünü de unutmamak gerekli
Alevi düşüncesi,her çağda ve her koşulda kadını toplumsal ve dinsel her alanda eşit görmüştür.
Bu günde kadını “eksin değilde eşit gören Alevi toplumudur.”
Alevilikte kadın üreten ve doğuran bir birey olduğu için her daim saygı duyulur.Alevilikte kadınında erkeğinde adı candır.Can cinsiyetsiz bir kavramdır.
Bu dönemde bazı noksanlıklar olsada toplumsal olguda kadın Alevilikte olmazsa olmazıdır.
Son sözümüzü,”Naciye Ana,bayıyla” bitirelim.
Ey erenler, erler nasıl ersiniz?
Söyleyin sizinle davamız vardır
Bacıları niçin “nakıs” dersiniz
Bizim de Hazreti Havva’mız vardır
Aşk’ı Muhabbetle kalın!
Kaynakça
-Dertli Divani,Serçeşme (Dergisi)
Sayı 27
-Yusuf YAVUZ İdeoloji ve Kadın. -Hasan Torlak,Ana Tanrıça İnancının Kaynakları Yolculuk Dergisi.(2002)
-Dr. Mehmet AYDIN Anadolu’da Kaybele Kültünün Düşündürdükleri -Makale”-Erdal GEÇER, Sol Duyu, İz Edebiyat Mart
-Engels Ailenin Mülkiyetinin ve Devlet Kökeni Kitabı