Nanoteknoloji, çok küçük ölçekteki maddelerin işlenip kontrol edilmesi olarak ifade edilebilir. İlk kez 1970’li yılların yarısına gelindiğinde ortaya çıkan nanoteknoloji kullanım alanları bugün git gide yaygınlaşmaktadır.
Maddenin çok küçük boyutlarda ve atomik olarak incelendiği bir bilim dalı olması nedeniyle nanoteknolojiden matematikten malzeme bilimine; eczacılıktan fiziğe kadar pek çok farklı alanlarda yararlanılmaktadır.
Sanat, teknoloji ve tasarımın bir araya geldiği Circle Love platformu olarak bugünkü içeriğimizde sizler için günümüzde nanoteknoloji kullanım alanları nelerdir, ayrıntılı olarak ele alıyoruz.
5 Maddede Nanoteknoloji Kullanım Alanları
50 yılı aşkın süredir somut bir biçimde hayatımıza dahil olan nanoteknolojinin izlerini pek çok farklı alanda yakalamak mümkün. Her geçen gün gelişimini hızla devam ettiren bu teknolojinin, özellikle de endüstriyel ve askeri alanlarda kullanılması devletleri bu konuda önemli bütçeler ayırmaya teşvik etmektedir.
İşte her geçen gün gelişerek büyüyen nanoteknolojinin kullanım alanları!
1. Sağlık Sektörü
Günümüzde tıp ve sağlık alanında pek çok konuda nanoteknolojiden yararlanılmaktadır. Nanoteknolojinin maddeleri atomik düzeyde inceleyebilmesi, çok esnek işlemler yapabilmesine izin vermekte ve böylece elde edilen verilerin çok daha kuvvetli olmasına katkı sağlamaktadır.
Sağlık sektöründe nanoteknolojinin kullanımına dair örnekler aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- Nano ölçekte işlemler yapabilen tıbbi araçlar ile çok kısa bir süre içerisinde pek çok hastalığın kesin tanısı konulabilmektedir.
- Sözü edilen nano aygıtlar sayesinde geliştirilen bazı teknikler aracılığı ile direkt olarak hastalıklı hücreye etki edilerek hücre onarımı gerçekleştirilebilmektedir.
- Nanoteknolojisinde kullanılan nano ölçekli ürünlerin vücudun en küçük ve dar alanlarına entegrasyonu sağlanabilmektedir.
Örneğin dişe; beyin ve kalp damarlarına ya da vücudun daha başka bölümlerine yerleştirilen nano aygıtlar uzaktan kontrol edilerek hastalıklar tedavi edilebilmektedir.
- Özellikle beyin, kalp, karaciğer gibi hayati öneme sahip iç organların tedavisinde nanoteknolojinin rolü büyüktür.
Bu organların onarımında kullanılması gereken ilaçlar nanorobotlar aracılığıyla hastanın sadece hasarlı olduğu organına iletilebilmektedir. Böylece ilaçlar etkisini doğrudan ve çok daha hızlı bir biçimde göstermektedir.
Gördüğünüz gibi sağlık sektörü, nanoteknolojinin en önemli kullanım alanlarından biri olarak öne çıkmaktadır. Bu anlamda, her geçen gün gelişerek etkisini daha da arttırmayı başarabilen nanoteknolojinin, sağlık alanında geleceğin en önemli teknolojik atılımlarından biri olacağını öngörmek hiç de zor değil.
Nanoteknolojinin geleceğine dair yapılan yorumlar arasında en sık dile getirilen ise, yakın gelecekte nano biyolojik ürünlerin ortaya çıkacağı ve suni organların yapımında nano parçaların kullanılacağıdır.
Bu doğrultuda nanoteknolojinin insan sağlığını koruma ve ömrünü uzatma noktasında önemli görevler üstleneceği de gayet açık bir biçimde gözlenebilmektedir.
2. Tarım ve Gıda Sektörü
Tarım ve gıda sektörü de en önemli nanoteknoloji kullanım alanları arasında yer almaktadır. Dünyada artan nüfus artışı ile birlikte beslenme ihtiyaçları çoğalmış; bu da güvenli gıda talebine yepyeni bir boyut kazandırmıştır. Bu noktada nanoteknoloji, tarım sektöründe de faaliyet göstermeye başlamıştır.
- Özellikle beyin, kalp, karaciğer gibi hayati öneme sahip iç organların tedavisinde nanoteknolojinin rolü büyüktür.
- Tarım ve gıda endüstrisinde nanoteknoloji, bitki hastalıklarının hızlıca teşhis ve tedavi edilmesini sağlamaktadır.
- Bitkileri böcek ve diğer mikroorganizmalardan korumak adına nanokimyasallar üretilmektedir.
- Nano cihazların yapmış olduğu kontroller sayesinde hayvanların ve bitkilerin gen haritası kolaylıkla çıkarılabilmekte ve ihtiyaçları kolaylıkla belirlenebilmektedir.
- Tarım yapılan bölgeye yerleştirilen nanoteknolojik cihazlar sayesinde üretim sürecinde yaşanan gelişmelerin takibi anlık olarak yapılabilmektedir.
Satın alınabilen gıda ambalajlarına yerleştirilen nano boyuttaki akıllı biyosensörler sayesinde besinlerin tazeliği kontrol edilebilmektedir.
Tarım sektöründe üretkenliği arttırarak artan talebi karşılamaya yardımcı olan nanoteknolojinin bugün olduğu gibi gelecekte de en önemli tarım teknolojileri arasında yer alacağı ise su götürmez bir gerçektir.
3. Savunma ve Güvenlik Alanları
Nanoteknolojinin savunma ve güvenlik alanlarında kullanımına yönelik, günümüzde çok fazla örnek olmasa da gelecekte bu alanlarda da önemli bir konuma geleceği aşikardır.
Nanoteknolojinin askeri konularda kullanımına dair ilk çalışma ABD tarafından başlatılmış ve askerleri olası saldırılara karşı koruyabilecek, nanoteknolojiye sahip patlayıcı ve zırhlar üretilmiştir.
Savunma sektöründe bunun yanı sıra özellikle kimyasal saldırılara karşı askerleri koruyabilmek adına vücut ısılarını dengeleyen, açık yaraları iyileştiren ve hasar riskini minimuma indiren kıyafetlerin üretimine dair çalışmalar yapılmaktadır.
- Savunma ve güvenliğin gelecekte de en önemli nanoteknoloji kullanım alanları arasında yer alacağını söylemek yanlış olmaz.
İlerleyen yıllarda askeri operasyonlarda kullanılmak üzere nanomalzemeler ile çok daha hafif ve sağlam savunma araçları üretilebilir.
- Askeri kıyafetlerin tasarım ve üretim süreçlerinde de nanoteknolojinin etkileri arttırılarak askerin enerji ihtiyacını karşılayabileceği, tehditlere karşı onu koruyacağı ve hayatta kalmasını sağlayacağı düşünülmektedir.
- Son olarak istihbarat ağını genişletmek isteyen ülkelerin de nanoteknolojiye yer vermeleri ve bu alanda yapılan çalışmaları desteklemeleri önerilmektedir.
4. Uzay ve Havacılık Alanları
Havacılık ve uzay alanında da nanoteknolojinin etkilerini gözlemlemek mümkün. Uygulama alanı uzay ve havacılık olan ekipmanların mümkün olabildiğince hafif ve dayanıklı olmaları, yer aldıkları görevlerin başarıya ulaşması noktasında hayati önem taşımaktadır
Bu doğrultuda nano boyuttaki malzemelerle üretilen uzay ve havacılık araçları, çok daha az enerji ihtiyacına sahip ve radyasyona karşı dayanıklı olmaları ile dikkat çekmektedir.
Böylelikle bu alanda yatırım yapan ülkeler çok daha az enerji harcayarak istedikleri verimi elde edebilmektedirler.
5. Üretim Alanı
Nanoteknolojide kullanılan nano ölçekteki malzemeler üretim süreçlerini de etkilemektedir. Bu yüzden üretim de nanoteknoloji kullanım alanları arasında yer almaktadır.
Örnek vermek gerekirse, malzeme imalatında nanoteknolojinin kullanılması ile beraber üretim süreçleri çok daha pratik hale gelmiş, daha dayanıklı ve hafif malzemeler üretilebilir olmuştur.
Bunun yanı sıra malzemelerin hatasız biçimde üretilmesi sağlanarak üretim süreçlerinde ortaya çıkan atık miktarı önemli ölçüde azaltılabilmektedir.
Nanoteknoloji kullanım alanları elbette ki sözünü etmiş olduğumuz sektörler ile sınırlı değil. Hem şimdi hem de yakın gelecekte eğitim, bilgisayar teknolojileri, çevre ve daha pek çok alanda nanoteknolojinin etkilerinin görülebileceği gerçek.
Hemen her alanda karşımıza çıkan nanoteknolojinin olumlu ve olumsuz etkilerinin neler olabileceğini görmek için Türkiye’nin teknoloji odaklı ilk düşünce kuruluşu STM ThinkTech tarafından hazırlanan Nanoteknolojinin Hayatımıza Etkileri başlıklı raporu mutlaka incelemenizi tavsiye ederiz.
Türkiye’de Nanoteknoloji Kullanım Alanları
2025 yılına kadar dünyayı önemli ölçüde değiştirecek teknolojiler arasında yer alan nanoteknoloji, gelişmekte olan diğer ülkeler gibi Türkiye’nin de çeşitli projelerinde yer verdiği alanlardan biridir.
Türkiye’de nanoteknoloji kullanım alanlarını aşağıdaki gibi sıralamak mümkün:
- Son olarak istihbarat ağını genişletmek isteyen ülkelerin de nanoteknolojiye yer vermeleri ve bu alanda yapılan çalışmaları desteklemeleri önerilmektedir.
- Yalnızca gençlere yönelik atölye eğitimi veren bir Avrupa Birliği projesi olan Nanoteknoloji Atölyesi, Türkiye Bilim Merkezleri Vakfı tarafından kurulmuştur.
- Nanoteknoloji ile ilgili gelişmeleri yakından takip edebilmek adına Bilkent Üniversitesi bünyesinde Ulusal Nanoteknoloji Araştırma Merkezi açılmıştır.
- Bunların yanı sıra ülkemizde nanoteknoloji ile ilgili yapılan projeleri destekleyebilmek adına çeşitli organizasyonlar gerçekleştirilmektedir. Bunlardan bazıları, NanoTR konferansları, Nanoteknoloji Pazarı ve Ulusal Nano-Teknoloji Öğrenci Kongresidir.
Nanoteknolojiyi en kısa zamanda üretebilir ve pek çok alanda kullanılabilir hale gelmek adına Türkiye, bu konu hakkında yaptığı çalışma ve organizasyonları sürdürmektedir.