Sistem sonrası rapor: İstanbul-Göztepe’de 4 Ekim Cuma günü ölçülen maksimum 11.8 derecelik sıcaklık, bu günü Ekim ayının ilk 6 günündeki gelmiş geçmiş en soğuk gün yaptı. Ayrıca bu gün Göztepe’nin maksimum sıcaklığının 12 derece barajının altında kaldığı tarihteki en erken sonbahar günü oldu. Bundan önce, 1-15 Ekim tarihleri arasında Göztepe’de maksimum sıcaklığın 12 derecenin altında kaldığı sadece üç gün vardı. Bu, dördüncü oldu. Daha önceki üç günü takip eden kışların hepsi Türkiye genelinde aşırı soğuk geçmişti.
——————————
Sevan Nişanyan’ın etimolojik sözlüğüne göre, kuzey, epey eski bir Türkçe sözcük. “Güneş almayan, gölgeli yer” demek olan kuz sözcüğünden türemiş. Bizim bulunduğumuz yarımkürede güneş gökyüzünün güney tarafını takip eder, bu yüzden de yeryüzü şekillerinin güneye bakan tarafları daha fazla güneş alırken, kuzey taraflar (yani haritanın yukarıda kalan kısmı) gölgede kalmaya meyleder.
21 Haziran’dan beri Kuzey Avrupa’nın hem gölgede hem de karanlıkta kaldığı süre giderek artıyor. Oraların artık iyice soğumaya başlayan havası, Batı Avrupa’ya yerleşen bir yüksek basıncın oluşturduğu koridoru kullanarak bugün bize kadar indi.
Son 15 yılın geneliyle kıyaslarsak gayet rahat diyebileceğimiz, ama daha eski yazlara nazaran ülkenin bazı yerlerinde yine sıcak geçen bir yazı geride bırakmaya hazırlanıyoruz. Durağan hava şartları sonbaharın yaklaşmasıyla birlikte artık yerini daha hareketli zamanlara, kimi zaman sıcak kimi zaman serin hava ataklarına bırakmak üzere.
Perşembe günü yine her yer yanıyor. Cuma, Marmara başta olmak üzere kuzey ve batıda hava serinleyecek. Hava sıcaklığındaki düşüş hafta sonu yavaşça iç bölgelere de yayılacak… Serinlemeye, yerel karakterli ve tahmin etmesi güç, tipik Eylül yağışları da eşlik edecek.
Raporun iskeletini hazırlayan editörümüz Onur Kapucu, Michigan State Üniversitesi’nde Makine Mühendisliği yüksek lisans öğrencisidir. Yazıya ben de eklemeler yaptım – Havadelisi.
———————————–
Uzun süren ayrılıktan sonra Temmuz’da İstanbul Atatürk Havalimanı’na indiğimde beklediğimden çok daha az bunaltıcı bir havayla karşılaşınca oldukça sevinmiştim. Geçen sene aynı tarihlerde İstanbul dahil ülkece kavruluyorduk.
Nispeten serin geçen Temmuz sonrası Ağustos, sıcağıyla birlikte gelmesine benzer şekilde, sıcağıyla kapanacak gibi duruyor.
Pazar günü Basra Alçak Basıncı’nın Güneydoğu Anadolu üzerinden üzerimize taşıyacağı sıcak hava, ilerleyişini sürdürerek hafta içi Marmara’da bile etkili olacak.
GFS’nin aşağıya aldığım İstanbul falından görülebileceği üzere Hans, Çarşamba’dan itibaren Cumartesi’ye kadar İstanbulluların zor günler geçireceğini söylüyor. (Diyagramı nasıl okuyacağınızı buradan öğrenebilirsiniz, gayet basittir.)
Bir Mehmet Can Tanyeri yazısıdır (Ozan Mert Göktürk ve Erdem Erdoğan‘ın katkılarıyla)…
———————–
Hap bilgi: Önümüzdeki en az bir haftalık süreçte Türkiye’nin önce kuzeybatısında, sonra kuzey ve iç kesimlerinde mevsime göre serin günler görülecek; kuzey, iç ve doğuda bu serinliğe zaman zaman yağmur da eşlik edecek.
————————
Tam bunalmaya başladık derken, Azor Yükseği‘nin Doğu Avrupa’ya doğru genişlemesi ile İskandinavya’dan aşağı uzanan bir soğuk koridor açılıyor.
Bunun bize yansıması, -bütün özellikleri tutmasa da- bir karayelli şeklinde olacak. Belli coğrafyalarda sık gözlenen hava olaylarına isim koyulması gerektiğinden blogda daha evvelden bahsetmiştik. Kuzey Avrupa üzerinden Türkiye’ye kuzey ve kuzeybatı rüzgârları ile sokulan, sokulurken Karadeniz’den nem kazanan ve özellikle de Batı Karadeniz sahil şeridi boyunca bol miktarda yağış yapabilen basınç örüntüsünü (paternini) Karayelli olarak adlandırmıştık.
Bir Mehmet Can Tanyeri raporudur.
————————————————–
Yağışsız ve sıcak geçen günlerden sonra Türkiye nihayet serin ve yağışlı hava kütlesinin etkisi altına girmiş durumda, sıcaklıklar da mevsim normallerine iniyor.
500 mb seviyesine bir göz atarsak:
Alçağın tam kuzeyinde de zayıf da olsa yüksek basınç alanının olması Anadolu üzerinde üst seviyede rüzgârın doğulu bileşenlerini arttırıyor, bu yapının doğuya doğru hareketi de sistemin çevresine göre yalıtılmış olması sebebiyle ağır işliyor.
Yorum ve resim eklemede üyelik sistemine geçtik, nasıl üye olacağınızı buradan öğrenebilirsiniz (yapması çok kolay, adım adım anlattım).
———————–
Şu saatlerde Doğu Avrupa ve Balkanlar’ı işgal etmekte olan soğuk hava, hafta sonu Kapıkule’den usulca Türkiye’ye girecek. Animasyonda mavinin tonları koyulaştıkça soğuma artıyor, kalın beyaz çizgi içinde kalan yerlerde sıcaklıklar sıfır derecenin altında…
Cumartesi günü Yunan-Bulgar sınırına yakın yerlerde, Cumartesi akşamından itibaren tüm Trakya’da ve Çanakkale civarında yoğun kar var. O tarafa seyahat edeceklerin tedbirli olmaları icap eder.
Kuzey ve Batı Avrupa’ya yerleşen soğuk hava, Atlantik’ten Avrupa’ya giriş yapan alçak basınçların, dolayısıyla ılık ve yağışlı havaların rotasının bizim üzerimizden geçmesine neden oluyor.
Yağış dalgalarının bir diğeri bugünden (Cuma) itibaren geliyor. Bu akşam ve gece kıyı Ege’de, yarın Antalya civarında şiddetli yağmur var! Pazar günü bu dalga doğuya çekilmiş olacak ve lodos tekrar başlayacak. Hakiki kış bir süre daha (en azından gelecek hafta ortasına kadar) yok.