Dünya'nın gölgesinin Ay'ın üzerine düşeceği bugün ender rastlanan bir tutulma olacak. Süper Mavi Kanlı Ay Tutulması denilen bu gökyüzü olayı en son 1866 yılında gerçekleşmişti.
En son 31 Mart 1966’da gerçekleşen bu nadir tam ay tutulması, daha önce ayrı ayrı şahit olduğumuz Süper Ay, Mavi Ay ve Kanlı Ay olaylarının bir arada olması ile meydana geliyor. İnsanın ömründe belki de bir kere gözlemleyeceği Süper Mavi Kanlı Ay tutulması ülkemizden de seyredilebilecek. Fakat ülkemizde Dünya’nın gölgesi Ay’ın neredeyse yarısını kaplayacak. Tam ay tutulması en iyi şekilde ABD’nin batı yakasından ve Güneydoğu Asya ülkerinde gözlemlenebilecek. Bu özel olayı NASA da canlı olarak yayınlayacak.
AY TUTULMASI NEDİR?
Ay tutulması, dolunay zamanında ve Ay’ın düğüm noktalarına yakın olması durumunda meydana gelir. Ay’ın, Dünya’nın gölgesine girmesi ile Güneş’ten aldığı parlaklığı kaybetmesi neticesinde görülür. Güneş, karşı düğüm noktasında veya ona yakın olmalıdır. Bu şartlar altında Dünya’nın gölgesi Ay’a düşer. Bu 42.000.000.000 km uzanan gölge konisi Ay’ın uzaklığından yaklaşık 8800 km geniştir. Ay, saatte 3456 km hareket ettiği için ortalama Ay tutulmasının zamanı yaklaşık 40 dakika ile bir saat arasında değişir.
Ay tutulması, yeryüzünün Ay’ın ufuk çizgisinin üzerinde olduğu herhangi bir bölgesinden gözlenebilir. Ay’a karşı olan Dünya yüzeyine çarpan Güneş ışınları Dünya’nın atmosferi tarafından kırıldığı için, Ay tutulmasında Ay, tamamen kaybolmaz. Dünya etrafında kırılan ışıklarda mavi renk yutulduğu ve kırmızı renk yansıtıldığı için, Dünya’nın gölgesi kırmızı renkte görülür. Bu güçsüz ışık kalıntıları görünürlüğü mahallî atmosferik şartlara bağlı olarak Ay’ı tuhaf bir bakır renginde ortaya çıkarır. Bunun sonucunda Ay tutulması olur.
BU YIL KAÇ TUTULMA YAŞAYACAĞIZ?
Bu yıl 3 güneş ve 2 ay tutulması olmak üzere toplam 5 tutulma yaşayacağız. Bu tutulmalardan sadece 27 Temmuz'daki tam Ay tutulması Türkiye'den görülebilecek, diğer tutulmalar ise genellikle kuzey ülkelerinden izlenebilecek.
MAVİ AY NEDİR?
Mavi Ay ise takvimdeki bir ayda ikinci kez dolunay gerçekleşmesine deniliyor. Mavi Ay 2.5 yılda bir vuku buluyor, ama ayın rengi tam olarak mavi olmuyor. Bir sonraki Mavi Ay 152 yıl sonra gözlenecek.
RENGİNDEN ÖTÜRÜ KANLI AY
Tam Ay Tutulması, Asya'nın doğusundan Pasifik'e ve Kuzey Amerika'ya dek geniş bir bölgede gözlemlenecek. Dolunay bu tutulma sırasında Güneş’ten yansıyan ışınlar yüzünden koyu kızıl bir renk alacak ki buna Kanlı Ay deniliyor.
DÜNYAYA EN YAKIN NOKTA: SÜPER AY
Dolunay yörüngesinde dünyaya en yakın noktaya geldiğinde ise Süper Ay gerçekleşecek. Yani ay ekstra yakın ve ekstra parlak görünecek. Dünyaya en uzak noktadaki dolunaydan yüzde 14 daha büyük ve yüzde 30 daha parlak bir görünüm sergileyecek.
TAM AY TUTULMASI TÜRKİYE’DEN NE ZAMAN İZLENECEK?
Ay'ın Dünya'ya en yakın konumda olacağı ‘Süper Kanlı Mavi Ay' tutulması Türkiye'den kısmen izlenebilecek. 2018 yılında gökyüzü meraklıları üç Güneş Tutulması ile iki Ay Tutulması'na şahit olacak. Bu tutulmalardan sadece 27 Temmuz'daki Tam Ay Tutulması Türkiye'den net izlenebilecek, diğer tutulmalar ise genellikle kuzey ülkelerinden izlenebilecek.
Süper Kanlı Mavi Ay tutulması ülkemizden gün ışığı ve belirli hava şartlarından dolayı net olarak izlenemeyecek. Türkiye’den bakıldığında Dünya’nın gölgesi Ay’ın neredeyse yarısının üzerine düşmüş şekilde görülecek.
Kaçırmak istemeyenler aşağıdaki linkten canlı yayın ile Süper Mavi Kanlı Ay tutulmasını izleyebilirsiniz. Slooh adlı firmanın sunacağı olay saat 13.45 itibari ile canlı olarak izlenebilecek. Aşağıdaki ekrandan tutulma başladığı andan itibaren canlı olarak izleyebilirsiniz…
Bu yılki ilk tutulma 31 Ocak Çarşamba günü Tam Ay Tutulması olarak gerçekleşecek. Ay'ın Dünya'ya en yakın konumda ve Dolunay şeklinde görüleceği bu tutulma, ‘Süper Kanlı Mavi Ay Tutulması' olarak adlandırılıyor.
Türkiye saatiyle 13.51'de başlayacak ve 19.08'e kadar gözlenebilecek Süper Ay tutulması, Kuzey Amerika, Büyük Okyanus, Rusya, Asya ve İskandinavya'nın kuzeyinden gözlenebilecek. Genel zamana göre ise bu tutulma 10.49-16.10 saatleri arasında gerçekleşecek.
Kaynak: Milliyet