“Bilge Sisteminde Menşe Şahadetnamesi İstenilmediği Halde Ceza Uygulamaları Yapılıyor”
Yazıda, Gümrük Yönetmeliği’nin 205/c Maddesi kapsamında tekemmül ettirilen işlemler neticesinde üyelerden gelen vaki taleplerden anlaşıldığı üzere; GTİP itibariyle bazı ülke/ülkeler menşeli eşyalar için ticaret politikası önlemine tabi olan, ancak bahse konu ülke/ülkeler menşeli olmayan eşyalar için, Serbest dolaşıma giriş beyannamesinde beyan edilen menşein aksini ispatlayıcı hiçbir bilgi veya belge mevcut olmamasına rağmen mükelleflerin beyanının hilafına, eşyanın menşeini ticaret politikası önlemi uygulanan herhangi bir ülke menşeli olduğu varsayılarak, Gümrük Kanun’u 234’üncü Maddesi kapsamında, Bilge Sistemi tarafından menşe şahadetnamesi istenilmediği halde ceza uygulamalarının yapıldığı belirtildi.
Özellikle Gümrük idarelerinin denetimi ve gözetimi altında bulunan eşyaların dış ambalajları ve eşya üzerindeki menşe emareleri göz önüne alınmadan menşe araştırması yahut menşe belgesi istenilmeden, doğrudan yapılan söz konusu işlemlerin çok ciddi mağduriyetlere sebebiyet verdiği iletildi.
Yazıda devamla, Gümrükler Genel Müdürlüğünün 18.06.2021 tarihli yazısı kapsamında;
“Önceki maddelerde öngörülen ticaret politikası önlemlerine tabi tutulan ürünlerin ithaliyle ilgili işlemlerin tamamlanması sırasında ithalatçı Devlet’in mercileri ithalatçıdan gümrük beyannamesinde söz konusu ürünlerin menşeini göstermesini ister.
Ciddi ve sağlam gerekçelere dayanan kuşkular nedeniyle kesinlikle gerekli görülmesi halinde, söz konusu ürünün gerçek menşeini saptamak için destekleyici ek kanıtlar istenebilir” açıklamalarına yer verildiği ifade edildi.
Öte yandan Genel Müdürlüğün 07.05.2021 tarihli 63815412 sayılı yazısı kapsamında ise;
“1) Serbest dolaşıma giriş beyannamesinin ilgili muayene memurunca işlemleri tamamlanmadan önce;
a) Yükümlü tarafından temin edilen menşe şahadetnamesinin Gümrük Kanunu’nun 46 ncı ve 70 inci maddelerinde belirtilen süreler içerisinde ibraz edilmesi durumunda mezkur belgenin kabul edilmesi,
b) Söz konusu süreler içerisinde yükümlü tarafından menşe şahadetnamesi ibraz edilmemesi durumunda alınmayan veya eksik alınan vergiler ve mali yükümlülüklerin tahsil edilm esi veya yükümlü tarafından talep edilmesi halinde Gümrük Yönetmeliğinin 38 inci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde işlemlerin yapılması,
2) 1 (b)’de belirtildiği şekilde işlem yapılan durumlarda, yükümlü tarafından beyannamenin tescil tarihinden itibaren altı aylık süre içerisinde menşe şahadetnamesi ile gümrük idaresine başvurulması halinde Gümrük Yönetmeliğinin 38 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında alınan teminatın iade edilmesi veya mezkur 38 inci maddenin üçüncü fıkrası çerçevesinde tahsil edilen tutarın geri verilmesi” ifadelerine yer verildiği aktarıldı.
Gümrük Müdürlükleri tarafından ek kanıt istenilmeden veya beyanın aksine olarak eşyanın neden ticaret politikası önlemine tabi ülke menşeli kabul edildiğine dair hiçbir emare olmadan müeyyide uygulanması nedeniyle gerek mükellef gerekse müdürlük açısından iş yükünün artmasına gerekse mağduriyetlerin yaşandığı belirtildi.
Eşyanın menşei konusunda tereddüt hasıl olması halinde, gümrük müdürlüklerinde gerekli araştırmanın yapılması veya mükelleften her türlü bilgi ve belgeyi istemesi akabinde yine tereddüt devam ediyorsa mevzuat çerçevesinde gereğine tevessül edilmesinin daha hakkaniyetli ve adil bir yöntem olacağı ifade edilerek, konu Genel Müdürlüğün emir ve görüşlerine arz edildi.