Yavaş işleyen yargı hepimizin şikayet konusu olur bazen. En basit davaların bile ilk mahkemesi çok ileri tarihlere atılır. Burdan yola çıkarak adalet sistemini hızlandırmayı amaçlayan basit davaları yargıya gitmeden çözümlenmesi planlanan sistemin adı arabuluculuk sistemi. Bunla ilgili haberi okumak için yazının haberi yazının devamında…
Adalet Bakanı Sadullah Ergin, arabuluculuk sisteminin amacının, uyuşmazlıkların tarafların gözetiminde daha kısa sürede, daha az masrafla çözümlenmesi olduğunu belirterek, “Normal yargılamada bir kazanan bir de kaybeden vardır. Oysa alternatif uyuşmazlık çözüm yolunda herkes kazanmaktadır” dedi.
TBMM Adalet Komisyonunda, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabulucuk Kanunu Tasarısı ele alındı. Komisyonu Başkanı Ahmet İyimaya, toplantının başında yaptığı kısa açıklamada, arabuluculuk sistemiyle yeni bir alan yaratıldığını belirterek, “Bu sistem bizim kültürümüzde var” diye konuştu.
İyimaya, arabulucunun kim olacağının çok iyi tartışılması gerektiğini ifade ederek, “arabulucu” tabirinin çok kapalı olduğunu ve daha da açılması gerektiğini söyledi.
Adalet Bakanı Ergin de tasarı hakkında bilgi verirken, yargıya intikal eden uyuşmazlık sayısının her geçen gün arttığını ve bunun da yargının yavaşlamasına neden olduğunu ifade ederek, bu durumun bazı ihtilafların yargıya gitmeden çözümlenmesi konusunu gündeme getirdiğini bildirdi. Tasarı hazırlanmadan önce 119 kurum ve kuruluşun görüşüne sunulduğunu dile getiren Ergin, geçen dönem görüşülmediği için kadük sayılan bu tasarıyı yeniden sevk ettiklerini söyledi.
Ergin, bu düzenlemenin, özel hukuk alanında tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri uyuşmazlıklar için öngörüldüğünü anlattı. Kamu düzenini ilgilendirmeyen, alacak veya tazminat davası gibi konuların arabulucuya götürülebileceğini ifade eden Ergin, “Boşanma davası arabuluculuk yoluyla çözülemeyecek davalardandır. Ancak, anlaşmalı boşanma davalarında, çocuğun velayetinin kime bırakılacağı konusunda bir anlaşma yapılamayacağından arabuluculuk konusu olamamasına rağmen, taraflar ortak mallar ve benzer hususlarda ortak bir protokol hazırlamak amacıyla arabulucuya gidebileceklerdir” dedi.
Arabuluculuğun kapsamına hangi uyuşmazlıkların gireceği konusunda bazı ülkelerden örnekler veren Ergin, Brezilya’da tüketici uyuşmazlıkları, tahliye davaları, kat mülkiyetleri, trafik kazaları, nafaka ve çocuğun velayeti konusundaki uyuşmazlıkların arabuluculuk ile çözümlendiğini söyledi.
Bakan Ergin, Kanada’da 10 bin dolara kadar olan alacakların; Avustralya ve Fransa’da özel ve aile hukuku uyuşmazlıklarının, Almanya’da ise aile hukuku alanında arabuluculuğa başvurulduğunu bildirdi.
“İcra hakimi tarafından onaylanması zorunlu”
ABD’den de örnekler veren Ergin, arabulucuya, dava açılmadan önce gidilebileceği gibi dava açıldıktan sonra da gidilebileceğini belirtti. Arabulucu ve tarafların, arabuluculuk faaliyeti çerçevesinde elde ettikleri bilgi ve belgeleri gizli tutmakla yükümlü olacaklarını belirten Ergin, tarafların üzerinde anlaştığı ve arabulucu huzurunda düzenlenen belgenin ancak mahkemelerin bunu onaylaması sonucunda ilam niteliğinde belge haline geleceğini açıkladı. Ergin, “Anlaşmanın ilan niteliğinde belge vasfını kazanabilmesi için ise metnin icra mahkemesi hakimi tarafından onaylanması zorunludur” bilgisini verdi.
Sadullah Ergin, arabulucu olmak için; Türk vatandaşı olmak, 4 yıllık lisans eğitimi almak, sabıkası bulunmamak, eğitimi tamamlamak, yazılı ve uygulamalı sınavda başarılı olmak şartlarının arandığını ifade etti. Kimlerin arabulucu olabileceği konusunda dünyadan örnekler veren Ergin, İtalya, Japonya, Portekiz ve Avustralya’da meslek sınırlanması olmadan herkesin arabulucu olabildiğini anlattı.
Ergin, “Düzenlemenin amacı; uyuşmazlıkların tarafların gözetiminde daha kısa sürede, daha az masrafla çözümlenmesidir. Arabuluculuk ile çözümlenen uyuşmazlıklarda iki taraf da kazanmakta, tarafların sosyal ve ekonomik ilişkileri devam ettirilebilmektedir. Normal yargılamada bir kazanan bir de kaybeden vardır. Oysa alternatif uyuşmazlık çözüm yolunda herkes kazanmaktadır” dedi.