Sağlıklı bir yaşlılık için 5 önemli yatırım
İleri yaşlarda yaşanabilecek ağız ve diş problemlerine değinen Prof. Dr. Mehmet Akif Karan, sağlıklı bir yaşlılığa giden yolda atılması gereken adımları da sıraladı.
Akademik Geriatri Derneği tarafından gerçekleştirilen ‘Yaşlılarda Beslenme, Geriatri Hastalarını Bilinçlendirme ve Farkındalık Kampanyası’ kapsamında, yaşlılıkta beslenmenin önemine dair etkinlikler yapılıyor. Kasım ve Aralık ayları boyunca sürecek olan kampanyada ‘Yeterli Beslen, Sağlıklı Yaşlan’ mesajının veriliyor. İstanbul, Ankara ve İzmir’deki yaşlı bakım evlerinde düzenlenecek etkinliklerin ilki ise, geçtiğimiz hafta Etiler Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi'nde yapıldı.
Etkinlikte konuşma yapan Akademik Geriatri Derneği Yönetim Kurulu Üyesi ve İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Geriatri Bilim Dalı Öğretim üyesi Prof. Dr. Mehmet Akif Karan, sozcu.com.tr‘ye özel bilgiler verdi ve sağlıklı bir yaşlılığa adım atmanın adımlarını anlattı.
Sağlıklı beslenmenin bir ayağını da ağız sağlığı oluşturuyor. İleri yaşlarda ağız bakımı ile ilgili nelere dikkat etmek gerekiyor?
‘Hıfzısıhha ağzıdan başlar’ şeklinde bir atasözümüz var. Gerçekten ağız ve diş sağlığı çok önemli. Hatta ağız ve diş sağlığı toplumun genel sağlık kalitesinin de bir göstergesi. Ancak bizim toplumumuzda pek öncelik verilmiyor. Bir insan mutlaka diş sağlığını, dişlerinin sayısını ve kalitesini takip etmeli. Aksi takdirde beslenmenin öneminden ne kadar bahsetsek de, gıdaların doğru bir şekilde öğütülmemesi sağlıklı beslenme sağlanamamış olur.
“YUTMA ZORLUĞU, ÖNEMLİ BİR SORUN”
Genel olarak diş eti hastalıkları dışındaki diğer ağız içi hastalıklar da önemli. Yaşlılıkta, yutma güçlüğü sorunu çokça ön plana çıkıyor. Bu yutma güçlüğü, birçok hastalıkla, beyin ve kas hastalıklarıyla ilişkili. Bu sorun bir taraftan yeterli beslenememeye, bir taraftan da besin maddelerinin sağlıklı yutulamaması nedeniyle akciğere kaçma riskine ve bu nedenle de ciddi akciğer iltihaplarına yol açabilir. Bu durumlarda özel olarak kıvamı artırılmış gıdalardan yararlanabiliriz.
Hastalar sürekli kendi takiplerini yaptırmalı. Yaşlılık hekimliği dediğimiz geriatrinin önemi bu konuda ortaya çıkıyor. Hastaların, sorunları ve olası sorunları takip edilmeli. Bu konuda aile hekimlerine de gidebilirler. Biz de zaman zaman onlarla bazı toplantılar yaparak, ellerindeki verileri değerlendiriyoruz.
“YAŞLANINCA KABUĞUNUZA ÇEKİLMEYİN”
Sizce Türkiye’deki yaşlılar mutlu mu?
Türkiye’de yaşam kalitesi ve depresyon analizleri yapılıyor. Bu konu, yaşam kalitesini etkileyen faktörlerle değerlendiriliyor. Dünyada da Türkiyede’de yaşlılarda depresyon oranları az değil. Ülkemizde bu oran yüzde 17-20 civarında. Bir de insanlarımız yaşlandıkça daha çok kabuğuna çekiliyor. Bunu olumlu bir davranış olarak görmüyoruz. Onların toplum içinde aktif yaşamlarına devam etmesi gerekiyor. Şunu unutmasınlar ki, yaşlılık bir hastalık değildir.
Sağlıklı bir yaşlılık için ne zaman ve nasıl hazırlık yapmalıyız?
1-35-40’lı yaşlarda iyi bir egzersiz programı en temel önerimdir. Bunun için de haftada en az 3 gün, 150 dakika zaman ayırmak yeterli.
2-İkincisi dengeli ve sağlıklı beslenmek önemli. Bugün yaşlılarımızda obezite önemli bir sağlık sorunu. Yetişkinlikteki obezitede de yaşlılık sorunlarına zemin hazırlıyor.
3-Üçüncü yatırım ise, sigara ve alkolden uzak durmak. Ne yazık ki toplum sağlığı açısından en çok problem yaşadığımız unsur, sigara kullanım oranınındaki fazlalık. Bugün neredeyse nüfusun yüzde 30’u sigara kullanıyor.
“DAMARLARINIZ HANGİ YAŞTAYSA SİZ DE O YAŞTASINIZ”
4-Dördüncü olarak da, kronik hastalıklarla mücadeleyi sayabilirim. Bunun en faydalı adımı da düzenli sağlık kontrolleri yaptırmaktır. Ama yüzde 14’lük diyabet oranıyla, dünyada birinciliği taşıyoruz. Metabolik sendrom, obezite ve diyabet üçlüsü bizim en büyük düşmanımız. Kolesterole de dikkat etmeli ki bugün kolesterolün iyi bir şey olduğu söyleniyor. Tabi kolesterol hücre yapısının temel taşıdır. Ama yüksek kolesterolün, kalp ve beyin damarlarında ortaya çıkan hastalıklar için önemli bir neden olduğu kanıtlandı. Unutmayın siz, damarlarınız hangi yaştaysa o yaştasınızdır. Yine yüksek tansiyon da çok yaygın görülen ve kontrol altına alınması gereken bir sorun.
5-Son olarak da yalnız kalmamayı öneriyorum. Eşinizle, dostunuzla, ailenizle birlikte olun. Sevdiklerinizle birlikte yaşamak, bunamayı önlemenin en önemli ve en basit adımlardan biridir.