

Kore Savaşı (1950 - 1953)
Kore sabah ülkesi anlamına gelmektedir. Kore yarımadası, jeopolitik durumu nedeniyle asırlardan beri çatışma ve savaş alanı olmaktan kurtulamamıştır. Bu savaşların her birinde yabancı kuvvetler çarpışmış ve her defasında yenilen, ezilen Kore halkı olmuştur. Kore toprakları Çinin, Japonyanın ve Rusyanın tarih boyunca ilgi alanı olmuştur.
Kore Harbi, istilaya uğramış bir ülkenin özgürlüğü uğrunda Birleşmiş Milletlerin ilk müşterek silahlı karşı koymasıdır.
Savaş Öncesi Durum:
1945 yılında, ABD ile Sovyetler Birliği arasında yapılan bir anlaşmaya göre İkinci Dünya Savaşı sonrasında Kore, ABD, Sovyetler Birliği, İngiltere ve Çinin ortak vesayeti altına girecekti. Postdam Konferansında Sovyetler Birliği Uzak Doğudaki savaşa katılmaya karar verince, askeri harekat bakımından Kore toprakları 38 inci enlem çizgisi ile ikiye ayrıldı. Bu çizginin kuzeyi Sovyetler Birliğinin güneyi de ABDnin askeri harekat sahası olarak kabul edildi. Savaşın sonunda Kore, kuzeyi Sovyetler Birliği güneyi de ABDnin işgali altında olmak üzere fiilen ikiye bölünmüştü.
Birleşmiş Milletlerin çabaları bu iki Korenin birleşmesini sağlayamadı. 1948 yılında her iki Korede yapılan seçimler sonucu, Kore Cumhuriyeti ile Kore Halk Cumhuriyeti kurulmuştur.
Güney Koredeki ve Japonyadaki ABD varlığı Sovyetler Birliği ve K.Çini rahatsız ediyordu. Bu iki devletten destek alan K.Kore 25 Haziran 1950 tarihinde aniden saldırıya geçerek G.Koreyi işgale başladı. Bunun üzerine Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi K.Koreye karşı askeri müdahalede bulunma kararı aldı.
BMnin savaş çağrısına olumlu cevap veren Türkiye, Birleşmiş Milletler Kuvvetlerine bir tugay ile katıldı. Kurtuluş Savaşından beri savaş alanlarına girmemiş olan Türk askeri, Kore Savaşında destan denebilecek kahramanlık örnekleri vermiştir. Bu savaş Türkiyenin 1952 yılında NATOya alınmasında da çok önemli bir rol oynamıştır.
Kore Savaşına 16 ülke askeri birlik ile 6 ülke ise tıbbi yardım araçlarıyla katılmışlardır. İlk kafilesi 25 Eylül 1950 tarihinde İskenderun limanından hareket eden, Tuğgeneral Tahsin Yazıcının emir ve komutasındaki 5083 kişilik Türk Tugayı 18 Ekim 1950 tarihinde Korenin güneyindeki Pusan Limanına ulaşmıştır. Türk Tugayı iki gün sonra kuzeydeki Taegu şehrine intikal ederek BM Kuvvetlerine katılmıştır.
Korede savaşan her tümenin bir kapalı ismi vardı. Türk Tugayına da North-Star (Kuzey Yıldız-Kutup Yıldızı) ismi verilmişti.
Türk Tugayı'nın Koreye Ayak Basmasından Önce Savaşın Genel Durumu:
25 Haziran 1950de 38 inci paraleli aşarak G.Koreye saldıran K.Kore kuvvetleri, G.Korenin büyük bir kısmını ele geçirmiştir. G.Korenin elinde sadece Pusan-Taegu köprü başı kalmıştı. Bu saldırı karşısında; ABD Birlikleri ve diğer BM kuvvetleri savaşa müdahale ederek durumu tersine çevirmiş, K.Kore ordusu bozguna uğrayarak geri çekilmiştir.
BM Kuvvetleri kuzeye ilerleyerek Çin(Mançurya) sınırına kadar dayanmışlardır. Bu gelişmeler karşısında K.Çin, savaş için yığınak yapmaya başlamıştır.
27 Kasım 1950 tarihinde düşmanla ilk teması sağlayan Türk Tugayı savaşın sona erdiği 27 Temmuz 1953 tarihine kadar; savaş azim ve iradesini koruyarak, Kore Savaşı'nın her safhasında her türlü muharebe harekatına katılmış üzerine düşen tüm görevleri en iyi şekilde yerine getirmiştir. Türk Tugayının icra ettiği 13 muharebe görevinden; Kunuri, Kumyangjang-Ni, Seul Savunması ve Vegas muharebeleri savaşın kaderini değiştiren önemli muharebelerdir.
Türk Tugayı'nın Kore Savaşında Katıldığı Muharebeler:
1. Kunuri Muharebeleri : (26 - 30 Kasım 1950)
4 gün süren bu muharebeler 26 Kasım 1950de Kunuriden Tockchon istikametine başlayan intikale müteakiben icra edilen; 28 Kasım 1950de Wavon, 29 Kasım 1950de Sinim-ni, Kaechon ve Kunuri Boğazı Muharebeleri ile 30 Kasım 1950de Sunchon Boğazı muharebesi- Kunuri ile Tokchon arasında cereyan etmiştir.
Koreye geleli henüz bir ay olan Türk Tugayı bu muharebeler ile; 25 Kasım 1950de çok üstün sayıdaki K.Çin kuvvetlerinin baskın şeklinde başlayan saldırısından, geri çekilmeye başlayan Birleşmiş Milletler (BM) Kuvvetlerinin yan ve gerilerini korumuş, düşmanı oyalıyarak bu kuvvetlerin emniyetli bir şekilde geri çekilmeleri için yeterli zamanı (3 gün) kazandırmıştır. Bu suretle BM kuvvetleri emniyetli bir şekilde geri çekilmiş ve K.Çin Ordusu tarafından kuşatılarak imha olmaları önlenmiştir.
Bu arada Türk Tugayı da kendisini çepeçevre kuşatan düşman çemberini yararak, çok zayiat vermesine rağmen imhadan kurtulmayı başarmıştır. Bu muharebede Tugayımızın toplam zayiatı; 767 subay, astsubay ve erdir. (218 şehit, 455 yaralı ve 94 kayıp)
2. Kumyangjang-Ni Muharebesi : (25 - 27 Ocak 1951)
K.Çin ordusunun 25 Kasımda başlattığı büyük taarruzlar olanca şiddetiyle devam ediyordu. Düşmanı durdurma çabaları bir sonuç vermiyordu. İnisiyatifi ele geçiren K. Çin kuvvetleri BM kuvvetlerine arka arkaya darbeler indirerek ilerliyorlardı. Kar, kış kıyamette, üst üste kaybedilen muharebeler ve uğranılan kayıplar, BM askerlerinde moral diye bir şey bırakmamıştı. Ortalığı tam bir bozgun havası kaplamıştı. Çinliler, önünde durulamaz ve baş edilemez bir varlık haline gelmişlerdi. BM ordusunu yıkıcı, dağıtıcı ve çökertici bir panik havası sarmıştı.
BM kuvvetleri saldırıya geçen düşmanı durdurmak için İmjin Nehri güneyinde (B) savunma hattını işgal etti. Eğer düşman bu hatta durdurulamazsa, Han Nehri güneyinde (C) savunma hattında savunmaya geçilecekti. Düşman bu hatta da durdurulamazsa daha güneyde planlanan, (D) ve (E) savunma hatlarına çekilecekti. Devam eden K.Çin kuvvetlerinin taarruzları BM kuvvetlerinin (D) hattına kadar çekilmelerine neden olmuştur. Düşmanın durdurulamaması ve BM kuvvetlerinin K.Çin taarruzları karşısında, manen ve madden büyük kayıplara uğraması üzerine Korenin terki için planlar yapılmıştır.
Hali hazırda bulunulan, (D) savunma hattının karşısında bulunan düşman durumunun açıklığa kavuşturulması gerekiyordu. BM Ordusu; düşmanın kuvvetini keşfetmek, yığınağını bozmak ve zayiat verdirmek amacı ile taarruzi keşif yapılmasına karar vermiştir. Geri çekilmeler yüzünden bozulmuş olan moralin düzelmesi ise ancak zafer kazanmakla mümkün idi.
Bu kapsamda, Türk Tugayına yıpratıcı taarruz görevi verilmişti. Türk Tugayı 25 Ocak 1951 günü iki koldan düşmana doğru harekata başladı. Çinli askerlerin büyük bir inat ve dirençle, bütün varlıklarını koyarak savundukları mevziler Türk askerinin süngü hücumu ile bir bir ele geçirilmeye başlandı. Ertesi gün saat 06.00da düşman mevzileri tamamen ele geçirilmişti. Amerikalılar Türk Tugayının bu muharebesini Kore Savaşının en kanlı piyade muharebesi olarak tanımlamışlardır.
Türk askeri, kendisinden üç misli kuvvetli düşmana karşı kazandığı bu zaferle, düşmanın yenilebilir olduğunu göstermiş ve Çin ordusu karşısında sürekli geri çekilen BM Ordusunun moralini yükselterek düşmana karşı harekete geçmesini sağlamıştır. Bunun sonucu olarak, BM kuvvetleri 29 Ocak 1951de bütün cephede taarruza başlayarak düşmanı 38 inci paralelin kuzeyine sürmeye başarmıştır.
Bu muharebede; Türk Tugayından 12 asker şehit olmuş, 31i de yaralanmıştır. Düşman kaybı ise BM kaynaklarınca 1734 olarak tespit edilmiştir.
Ölü olarak ele geçirilen Çinli bir askerin üzerinde, Kunuride şehit düşen bir çavuşumuza ait bir not defteri bulunmuştu. Bu suretle şehidimizin intikamı da alınmış oldu. Kunuride bize fazla kayıp verdiren K.Çin 38 inci Ordunun 150 inci Tümeni bu muharebede de karşımıza çıkmıştı. Bu karşılaşma, Türk Tugayının bütün personelinde öç alma hınç ve azmini yaratmıştır. Bu zafer ile; Türk Tugayı Korede ikinci kez düşmanı mağlup ederek savaşın yönünü BM lehine değiştirmiştir. BM Kuvvetleri de Koreyi terk etme kararını değiştirerek savaşa devam kararı almıştır.
Bu zafer üzerine; Amerikan Kongresince, Türk Tugayına Mümtaz Birlik Madalyası ve Beratı verilmiştir. Madalya beratında, Türk Tugayının bütün zorluklara karşı, olağan üstü cesaret ve kahramanlık göstererek Birleşmiş Milletler Ordusunu kurtardığı ve parlak sonuçlar elde ettiği ifade edilmektedir. Bu madalya, ABD tarafından yabancı bir devletin ordusuna verilen ilk madalyadır. Tugayımız Kore Cumhurbaşkanlığınca da Cumhurbaşkanlığı Birlik Nişanı ile taltif edilmiştir. Ayrıca bu zaferin anısına Kore Hükümeti tarafından savaşın yapıldığı alanın en yüksek tepesine Türk Zafer Anıtı dikilmiştir.
Türk Tugayı, Kunuride düşmanı üç gün durdurmakla BM ordusunun kuşatılarak imha olmasını önlemesine rağmen, içindeki savaş azmini tamamıyla göstermeye fırsat bulamamıştı. Kumyangjang-ni muharebesi Tugayımıza bu fırsatı vermiş ve başarısının takdir edilmiş olması da kendine güvenini artırmıştır.