Simd Dansı
Osetlerin en eski danslarından biri olan “Simd” hiçbir zaman güncellliğini yitirmemiş ve Oset dans koreografileri içinde en önemli yere sahip olmuştur
Osetlerin en eski danslarından biri olan “Simd” hiçbir zaman güncellliğini yitirmemiş ve Oset dans koreografileri içinde en önemli yere sahip olmuştur. Oset destanlarında Nart kahramanlarının gözde dansı olarak belirtilen Simd, Nart kahramanlarının boş vakitlerinin vazgeçilmez dansıdır. Tanrılar, insanüstü güçlere sahip Nartların dansını korkuyla karışık bir hayranlıkla izlemiştir.
Simd dansı, Osetlerin geleneksel yaşamında farklı versiyonlarla yer almıştır. 19. yüzyıl sonlarında en yaygın olanı ise sadece erkekler tarafından gerçekleştirilen, güç ve hünerlerin sergilendiği Simd’dir. Bu dans “Nart Simdi”nin bir versiyonudur. Şenlik ateşinin aydınlattığı yeni yıl kutlamalarında yaşları 30 ile 45 arasında değişen ve farklı yeteneklere sahip erkeklerin katıldığı bir danstı. Dansa katılanların sayısı 200’e kadar ulaşabilirdi.
“Nart Simdi”nde bir elleriyle kemerlerini tutan erkekler diğer elleriyle birbirlerinin elini tutarak bir çember oluşturur. Sağ dizlerinin üzerine eğilerek diğerlerinin omuzlarına çıkmasına yardımcı olurlar. Üstteki erkekler yerlerini alınca tüm grup şarkı söyleyerek önce sağa sonra sola doğru adım atarak dansa başlarlar. Üst sıradaki erkekler şarkılarını bitirirken “Bakuvut” (Bizim için dua edin) der, alt sıradaki erkekler ise “Siz de yere düşün” diye cevaplar. Sonrasında alt sıradakilerle üst sıradakiler yer değiştirir ve dans yeniden başlar. Dışarıdan bakıldığında insanlardan oluşan bir duvar izlenimi oluşmaktadır.
Oset grup danslarının temel ve yaygın kompozisyon biçimi dairedir. Bu daire, Nart Simdi’nin ana temasında yer alan güneş ve sonsuzluğu sembolize eder. Eski zamanlarda erkekler tarafından icra edilen Simd’de söylenen şarkının sözlerinin sadece bir kısmı bilinmektedir. Araştırmacıların belirttiğine göre, şarkı sözleri seremoninin türüne bağlı olarak karmaşık bir çeşitlilik barındırıyordu. Ama şarkıların hepsinin amacına ulaşması gerekiyordu çünkü sanatsal açıdan zayıf bir şarkının sihirli gücü olamazdı.
Simd şarkılarının özellikle en eski versiyonlarında defalarca şuna vurgu yapılır: Simd dansı yapan, tanrının merhametine nail olur. Oset kültürüne göre, Simd dansında geleneksel normlardan uzaklaşmak cennettekileri cezalandırmak demektir.
Simd’in diğer versiyonları ise “Naguay”, “Tımbıl” ve “Sanderah”tır. Kadın ve erkekler birlikte dans eder. Farkları belirleyen, dans adımlarının değişik özellikleridir. Adıgelerin Wuig dansı da yapısal ve anlamsal olarak Simd dansına yakındır. (vk.com, osetia.info)
Çeviri ve Derleme: Serap Canbek