Önce terminolojiye bakalım. Halk arasında hastalık hastası olarak ifade edilen bu durumdaki kişiler, Hipokondriyak olarak tanımlanıyor. Bu tanım günümüzde kişiye dair olumsuz bir ifade olarak söyleniyor. Doktorlar bu nedenle hastalık kaygısı bozukluğu (İng. illness anxiety disorder, IAD) terimini kullanmaya yöneliyor.
IAD, ciddi bir sağlık sorunu olduğuna dair asılsız bir düşünceyle birlikte, sağlık konusunda aşırı endişe ile karakterize bir ruh sağlığı durumu olarak tanımlanabilir. Sık sık doktora gitmekle ilişkili olabileceği gibi, gerçek ve büyük olasılıkla ölümcül bir durumun teşhis edilebileceği gerekçesiyle doktor ziyaretlerinden tamamen kaçınmaya da neden olabiliyor.
IAD kişileri fazlasıyla etkileyebilir. Bu rahatsızlığa sahip bir kişi endişelenmek, klinik ve hastaneleri ziyaret etmek için çok zaman harcayabilir. Kullanılan zaman ve teşhis kaynakları nedeniyle sağlık sistemleri için maliyetli ve damgalayıcıdır.
Halihazırda oldukça yoğun çalışan sağlıkçılar gerçek rahatsızlıkları olan insanları tedavi etmek için zaman harcamayı tercih eder ve bu kişilere karşı küçümseyici olabilir. Aynı küçümseyici tavrı toplum da sergileyebilir.
Yeni yapılan araştırma ne gösteriyor?
İsveçli araştırmacılar yirmi yıl boyunca yaklaşık 42.000 kişiyi (1.000'inde IAD vardı) takip etti. Bu süre zarfında, bozukluğu olan kişilerin ölüm riskinin yüksek olduğu görüldü. Ortalamada, sağlığı için endişelenenler, daha az endişelenenlere göre beş yıl daha genç öldü.
Dahası, ölüm riskinin hem doğal hem de doğal olmayan nedenlerle arttığı belirlendi. Araştırmacılar, . IAD'si olan insanların başka bir sorunu olabileceğini düşünüyor.
Doğal nedenlerle ölen IAD'li kişilerde kalp damar hastalığı, solunum hastalıkları ve bilinmeyen nedenlere bağlı ölüm oranının da arttığı görüldü. İlginç bir şekilde, kansere bağlı ölüm oranlarında bir artış görülmedi. IAD’li kişilerde kanser endişesinin yaygın olması sebebiyle, bu da ilginç bir bulgu.
IAD grubunda doğal olmayan ölümlerin başlıca nedeninin intihar olduğu belirlendi. Bu gruptaki oranın, IAD olmayanlara göre en az dört kat fazla olduğu görüldü.
Peki bunun sebebi ne?
IAD'nin psikiyatrik bozukluklarla güçlü bir ilişkisi olduğu biliniyor. İntihar riski psikiyatrik hastalıklar nedeniyle arttığından, bu bulgu akla yatkın görülüyor. IAD'li kişilerin kendilerini damgalanmış ve dışlanmış hissedebilecekleri gerçeği de hesaba katıldığında, bunun anksiyete ve depresyona katkıda bulunabileceği ve sonuçta bazı vakalarda intihara yol açabileceği sonucuna varılması mümkün.
Doğal nedenlerle ölüm riskinin artmasını açıklamak ise daha zor. Buradaki açıklama yaşam tarzı faktörleri ile yapılabilir. Kaygılı kişilerde ve psikiyatrik bozukluğu olanlarda alkol, sigara ve uyuşturucu kullanımı daha yaygındır. Bu tür kötü alışkanlıkların kişinin yaşam süresini sınırlayabileceği biliniyor. Neticede, söz konusu unsurlar IAD'den kaynaklanan ölüm oranının artmasına katkıda bulunuyor olabilir.
Bu makalenin orijinali, Creative Commons lisansı altında The Conversation’da yayınlandı. Orijinal makaleyi okumak için buraya tıklayabilirsiniz.