Dünyada bilinen en tehlikeli virüslerden biri olmasına rağmen, yaklaşık 5 milyon Türk vatandaşı, vücudunda Hepatit B virüsü taşıyarak yaşıyor. Oysa ki uzmanlar aşıyla bu virüsten korunmanın mümkün olduğunu belirtiyorlar.
Bir damla kanla bile bulaşabilen Hepatit B virüsü, vücutta 'sessizce' yaşayarak 10-15 yıl sonra siroz ya da karaciğer kanseri olarak ortaya çıkan öldürücü bir hastalığa dönüşebiliyor. Sigaradan sonra dünyada bilinen en yaygın kanserojen olan Hepatit B virüsünün yol açtığı hastalıklara karşı etkili ilaçlar geliştirilse bile, hala en etkili ve en ucuz koruma yolu aşılanmaktan geçiyor.
Karaciğer hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Yılmaz Çakaloğlu'nun verdiği bilgiye göre, Türkiye'de her 100 kişiden 5-10'nu Hepatit B virüsü taşıyor. Virüsü alanların yüzde 25'i sarılık oluyor. Yüzde 75'i ise enfeksiyonu herhangi bir virütik hastalıkta görünen belirtilerle, yani 'sessizce' geçiriyor. Çoğu kez kişi Hepatit B enfeksiyonu geçirdiğinin farkına bile varmıyor. Klasik sarılık tablosunu yaşayanlar tedavi görüyorlar. Virüs temizleniyor. Sadece yüzde 1'inde karaciğer büyük hasar görüyor. Hepatit B enfeksiyonunu 'sessiz' geçirenlerin yüzde 5'inde kronikleşme, yüzde 95'inde ise iyileşme meydana geliyor. Prof. Dr. Çakaloğlu, enfeksiyonu 'sessizce' geçirmenin ileride yarattığı büyük sağlık riskine dikkat çekerek, ‘‘Türkiye'de karaciğer sirozu vakalarının yüzde 50'si, karaciğer kanseri vakalarının da yüzde 40'ından Hepatit B virüsü sorumlu. Enfeksiyonun kronikleştiği hastaların bir kısmında karaciğerde iltihap ve hasar meydana gelir. Bu hastaların yaklaşık yarısında siroz ve karaciğer kanseri gibi ciddi komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Bu da virüsün alınmasından itibaren 10-15 yılı alan uzun bir süreçte meydana gelir’’ dedi.
Çözüm aşıda
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) protokolüne göre, Hepatit B virüsü taşıyıcılık oranı yüzde 2'den fazla olan ülkelerde (Türkiye'de yüzde 5-10), tüm yeni doğan bebeklerin, çocukların ve risk gruplarında yer alan erişkinlerin mutlaka aşılanmasını gerekiyor. Hepatit B aşısının güvenli ve etkili olduğunu belirten Prof. Dr. Çakaloğlu, ‘‘Dünyanın 100'den fazla ülkesinde Hepatit B'ye karşı toplumun tümünü kapsayan aşılama programı uygulanıyor.
Türkiye bu ülkelerin içinde yer almıyor. Aşı tüketimindeki rakamlar, henüz daha toplumun büyük kısmının aşılanmadığını ve sorunun yeterince kavranmadığını gösteriyor’’ dedi.
Prof. Dr. Çakaloğlu, aşının yeterli koruyuculuk düzeyine ulaşabilmesi için dozlarının eksiksiz yapılması gerektiğini, kronik Hepatit B ve siroz hastalıklarının tedavisinin pahalı, zahmetli ve yeterince etkili olmadığını belirtti.
Milyonlarca kişi taşıyor
Prof. Dr. Çakaloğlu'nun verdiği bilgiye göre, sayılarının 4 ya da 5 milyonu bulduğu tahmin edilen Türk vatandaşı, Hepatit B virüsü ile yaşıyor. Her 3 kişiden biri de bu virüsle temas ediyor. Virüsle temas edenlerin büyük bölümünde vücudun koruyucu antikor oluşturması sonucunda enfeksiyon oluşmuyor. Az da olsa virüsle karşılaşanların hepsi bu kadar şanslı olamıyor ve virüs nedeniyle vücutta gelişen enfeksiyon kronikleşiyor. Hepatit B virüsü, sağlıklı kişiye virüs taşıyan kan ve kan ürünlerinin verilmesi, cinsel birleşme ya da Hepatit B'li anneden doğum yoluyla geçebiliyor.
Hepatit B virüsünün neden olduğu enfeksiyon hastalığı bebeklerde ve ilk çocukluk yıllarında seyrek görülürken, ilkokul ve ortaokul çağında görülme sıklığında belirgin artış oluyor. Özellikle, doğu ve güneydoğu bölgelerinde hijyen koşullarının iyi olmaması ve çok çocuklu ailelerle çocuklararası yakın temas virüsün bulaşmasını kolaylaştırıyor. Yatılı okul ve kışla gibi grup halinde yaşanan ortamlarda traş bıçağı, diş fırçası, tırnak makası, dikiş iğnesi gibi kan bulaştırma riski bulunan araçların ortak kullanılması da Hepatit B'nin kolayca bulaşmasına yol açıyor.
Aids’den daha öldürücü
Hepatit B sigaradan sonra bilinen en yaygın kanserojen. Tek kaynağı da insan. Bulaşması için bir damla kan bile yeterli. Her yıl dünyada iki milyondan fazla insanın yaşamına son veren bu virüs yüzünden bir günde ölenlerin sayısı AIDS'den bir yılda ölenlerden daha fazladır.
Risk grubu
Hepatit B'li anneden doğan bebekler, evde Hepatit B hastası veya taşıyıcısı olanlar, birden fazla kişiyle cinsel ilişki kuranlar, kan ve kan ürünlerini kullananlar, hemodiyaliz uygulanan kişiler, damariçi ilaç bağımlıları, sağlık personeli, toplu halde bulunulan yerlerde yaşayanlar.