Zamana Yolculuk Nepal Seyahati Ardından
Bu güne dek yaptığım ülke gezileri arasında,en keyif aldığım gezi oldu Nepal seyahati.Bu gezide gördüklerim ve tanık olduklarım sayesinde kendi geçmişime de bir yolculuk yapma imkanım oldu.
TANRILAR DİYARINA SEYAHAT:
NEPAL
Bizim hikayemiz gittiği yerlere ruhunu da götürenlere, gittiği yerde değişenlere, yolda olmayı özleyenlere, “yolda değilse darda olanlara” hitabendir…
Bu güne dek yaptığım ülke gezileri arasında,en keyif aldığım gezi oldu Nepal seyahati. Bu gezide gördüklerim ve tanık olduklarım sayesinde kendi geçmişime de bir yolculuk yapma imkanım oldu.
Nepal’in dağları çok yüksek ve bir o kadar da ihtişamlı, sokakları dar ve tozlu ama iliklerine kadar yaşam dolu, insanları yorgun, fakir ama çok mutlu ve huzurlu, çocukları bakımsız,sümüklü ama çok sevimli ve tatlı, yemekleri baharatlı ve acı ama çok lezzetli. Nepal’de gökdelenler, plazalar, süslü püslü iş ve alışveriş merkezleri pek yok ama muhteşem tapınakları, saray meydanları ve stupaları var, insana huzur veren…
Nepal’de zaman sanki durmuş gibi. İnsanlar yüzlerce yıl öncesinin içsel saflığını yaşamaktalar. Eşsiz birer açık hava müzesini andıran Saray meydanlarında, geçmişle bütünleşiyorsunuz. Himalayalar’a karşı güneş rınlıkla seyrediyosunuz, ülkeyi çevreleyen dağların doruklarının görkemiyle karşılaşıyorsunuz ve sokaklarında güleryüzlü insanlar tarafından selamlanıyorsunuz… Bu güzel ülkenin,güzel insanlarına buradan tekrar Nameste ve Danyavard diyorum…
Tanrılarla ölümlülerin birlikte yaşadığı kentte Kathmandu’da başlıyor Nepal maceramız. İnsanlardan bile önce var olan tapınaklar, iç içe geçmiş Hindu ve Budist yaşamları, sonun başlangıç kabul edildiği ölü yakma törenleri, saray meydanın hüküm süren kaotik hayat, bir anda bir köşe başında karışımıza çıkan ayinler, Kathmandu sokaklarını saran baş döndürücü tütsü kokuları bizi yaşadığımız hayattan koparıp bambaşka bir dünyaya taşıyacak.
Güzel sanatlar şehri Patan – nam-ı diğer Lalitpur -, ahşap işçilikleriyle, tanrılarıyla, kendine özgü hayatlarıyla Patan köyleri, Annapurlar’ın nefes kesen manzarasını önüme seren Nagarkot, yürüyerek geçeceğim yeşil pirinç tarlaları arasında kaybolmuş köyler, çömlek atölyeleriyle, metal işçilikleriyle, el yapımı kağıtlarıyla, sanki dün yapılmışçasına el değmemiş ama geçmişi binlerce yıl öncesine dayanan eski saray meydanıyla Bhaktapur seyahatimin su gibi geçmesine neden olan yerler.
Nepal’e, Nepal’in şehirlerinde binlerce yıldır bozulmadan süregelen yaşamlara tanıklık etmeye, onları fotograflamaya, anılarımda ve karelerimde ölümsüzleştirmeye gidiyorum…
Nepal’deki ilk durağım Swayambhunath Tapınağı. Swayambhunath, “kendiliğinden yaratılmış” anlamına geliyor. İnsanlardan bile önce kutsal olduğuna inanılan Katmandu Vadisi’ni gören bir tepede, 2000 seneden fazla bir süredir kurulu bu tapınak. Stupa diye bilinen ana yapı tuğla ve kilden inşa edilmiş büyük beyaz bir yarımküre. İbadetler yapının içine girilerek değil, yapın etrafında saat yönünde dönülerek yapılmakta. Yarımkürenin hemen üstünde gümüş yaldızlarla kaplanmış bir bölüm ve küçülerek yükselen çemberlerden oluşan sivri bir kule inşa edilmiş. Bu kulenin dört tarafına resmedilmiş Buda’nın her şeyi ve her yeri gören gözleri Kathmandu vadisinde yaşayan Budistleri her türlü kötülükten ve kötülük yapmaktan koruyup kollamakta.
Kısa bir araç yolculuğunun ardından kutsal Bagmati Nehrinin kıyısında kurulu olan, aynı zamanda Hindu ölü yakma törenlerinin de düzenlendiği Şiva-Pashupatinath Hindu tapınağına varıyorum.
Pashupati’nin kelime anlamı “hayvanların efendisi”dir. Efsanelere göre Lord Şiva tanrılardan kaçmak için antilop şeklin girerek burada yaşamıştır. İki katlı altın çatısı ve gümüş kapısı olan tapınak Newari mimarisinin en güzel yapılarından biri. Tapınağın içine sadece Hindular girebilmekte. Ziyaretçiler Bagmati Nehri’nin doğusundaki yamaçtan tapınağı seyrederler. Ziyaretimiz sırasında kutsal Bagmati Nehri kıyısında düzenlenen ölü yakma törenlerine de tanıklık etme fırsatı buluyorum.
Tapınak bölgesinin hemen yanında yer alan yaşlılar evi de ziyaret ettiğim noktalar arasında. Kimsesiz ya da ekonomik durumu yeterli olmayan yaşlı insanların barındığı, bu hayatlarında artık son durakları olan bu ev oldukça kasvetli ve mistik bir havaya sahip. Ziyaretim sırasında oldukça etkilendiğim yerlerden biri burası.
Ziyaretim sonrasında yolumu öğle yemeği molası da vereceğim Küçük Tibet’e çeviriyorum.
İlk durağım Bouddhanth. Bu devasa ve çok eski Stupa, dünyadaki en büyük Budist Tapınak olarak bilinir. Dünyanın dör bir yanından Budistler (Bhutan, Tibet, Hindistan ve daha bir çok ülkeden) bu Stupa’yı ziyaret için gelirler. Bu yapının etrafında kurulu olan yerleşim yeri, Çin istilası sırasında Tibet’ten kaçıp buraya sığınmış yoğun bir Tibet’li nüfusuna sahip. Bu yüzden Boudd hanath Küçük Tibet olarakta anılmakta. Stupa, 100 metre çapındadır ve sekizgen temel üzerine bina edilmiştir. İçinde beşinci yüzyılda Lichichivi Kralı Mana Deva tarafından yaptırılan dua çarkları bulunan stupa, 36 metre yüksekliğinde. Bu kulenin üstünde “Buda’nın gören gözleri” ve aydınlanma sürecininin, sadakatin, şefkatin, bilmenin ve nirvananın sembolü olan kule yükselir. Stupayı daire şeklinde çevreleyen binalar içinde Manastırlar da yer almakta.
Bouddahanth’tan sonra rota “Güzel Sanatlar Şehri” , Patan. Ancak öncesinde pek turistler tarafından bilinmeyen bir rotaya, bu vadinin önemli iki köyüne uğruyorum.
Bu köylerden ilki neredeyse 16. yy’da ilk kurulduğu halini koruyan, Newari halkının yaşadığı ve kendi dillerini konuştuğu, ismini bereket tanrısından alan Bungamati köyü. Tanrının adıyla anılan Rato Machhendranath Tapınağı, köyün görülmesi gereken yerlerinden biri. Köy aynı zamanda ahşap işçiliği ve ahşap ürünleriyle de çok ünlü.
Khokana ise Budist nüfusun ağırlıklı olduğu bir köy. Köy’de tavuk ve domuz inaçları gereği beslenmemekte. Köy otantik yapısını olduğu gibi korumakta ve kültür mirası kapsamında koruma altında. İnsanların günlük hayatı köy sokaklarında ve tapınaklarda geçmekte. Tipik bir Newari köyünde günlük hayatın koşturmacasına tanıklık etme fırsatı bulacağımız bir yer
burası. Hardal bitkisinden yağ elde etmeleriyle ünlenmiş bir köy aynı zamanda.
Kısa bir yolculuk sonrasına güzel sanatlar şehri Lalitpur’a ulaşıyorum.
Patan, Lalitpur olarak da bilinir, kelime anlamı güzel sanatların şehridir. Şehir hala ortaçağ havasını muhafaza eder. Şehrin sınırları Hintli İmparator Ashoko tarafından İsadan Önce 250 yılında inşa edilen 4 adet stupayla belirlenmiş. Bu kentte yaşayanların neredeyse yarısı çeşitli el sanatlarıyla uğraşıyor. Patan Budistler için Asya’daki en önemli şehirlerden biri. 7inci yüzyıldan beri Hindistan, Tibet ve Çin’den hacılar, bilginler ve keşişler şehri ziyaret ederler. Rivayete göre bir zamanlar şehir sadece keşişler ve zanaatkarlardan oluşmaktaydı. Patan; Hindu tapınaklar, Budist anıtlar, bronz figürler, koruyucu tanrılar, harika metal ve tahta oymalarla bezenmiş yapılarla doludur. Eski çağlardan beri geleneksel üretimin devam ettiği Patan’da bugün de çalışan ustaların ataları Pekin’den Tibet’ten şehri manastırlarla, pagodalarla bezemek, tanrıların figürlerini yaratmak için çağrılmışlardır.
Yeni rota, Nepal’in UNESCO korumasındaki en bozulmamış kenti, Bhadgaon olarak da bilinen Bhaktapur. Denizden 1401 metre yükseklikteki şehir, ortaçağ sanat ve mimarisine ev sahipliği yapan kent aynı zamanda Bertoluchi’nin Küçük Buda’sının yaşadığı yerdir. Şehir, midye kabuğu şek lindedir. Adanmışlar Kenti anlamına gelen Bhaktapur’da çömlekçilik ve hasırcılık geleneksel üretim alanlarıdır. Tipik bir Newari şehrinin bütün özelliklerini taşıyan Bhaktur Nepal’in en büyük hazinelerinden biridir.
Kahvaltının ardından, Himalayaları, Annapurnalar silsilesini göreceğim 2.200 metrelik rakımıyla Nagarkot’a doğru yola çıkıyorum. Şehrin gürültüsünden sıyrılıp doğayla baş başa geçireceğimiz keyifli bir yolculuğa çıkıyorum.
Kathmandu’nun 32 km kuzeyinde yer alan Nagarkot, Himalayalar üzerindeki gündoğumu ve günbatımı manzarası ile ünlü olan eski bir yerleşim.
Kathmandu Vadisi’nin izlenebildiği Nagarkot, Himalaya yolcuları için önemli bir durak. Nagarkot’tan keyifli bir yürüyüş rotası ile bölgenin önemli tapınaklarından Changu Narayan’a ulaşıyorum.
Birçok yıkımlara ve yangınlara tanıklık eden tapınağın geçmişi 4. yy’a kadar dayanmakta. Unesco dünya kültür mirası kapsamında koruma altında olan bir tapınak burası. Tapınak tanrı Visnu için inşa edilmiş bir yapı. İnce işçilikleriyle, çeşitli tanrı figürleriyle oldukça büyüleyici bir havaya sahip bir tapınak burası. Tapınak ve tapınağın yer aldığı köy gezimin sonrasında Kathmandu’ya dönüyorum.
Nepal’i geride bırakırken içimi garip bir hüzün kaplıyor. Cana yakın insanları, mistik havası, zengin tarihi ve kültürüyle Nepal bende derin izler bırakıyor.