ANKARA (İHA) – Ankara‘da yaşayan 79 yaşındaki İsmail Yanık, 59 yıldır ahşap tezgahının başında Beypazarı‘na mahsus ipek bürgü dokumacılığı yapıyor. 20 yaşında meslek öğrenmek için geldiği ilçede bürgü dokumacılığı kültürünü yaşatmaya çalışan İsmail amca, tükenmeye yüz tutan mesleğin son halkası olduğu için tasa duyuyor.
Ankara’nın Beypazarı ilçesinde yaşayan 79 yaşındaki İsmail Yanık, 59 yıldır dokuma tezgahının başında yöreye has bürgü dokuma geleneğini sürdürüyor. 20 yaşında meslek öğrenmek için Çamlıdere‘den Beypazarı ilçesine gelen Yanık, yaklaşık 100 kilometrelik yolu yürüyerek geldi. Meslek öğrenmek için ustasının atölyesinde yaşayan Yanık, kendine Beypazarı’nda bir hayat kurdu.
Sabahın birinci ışıklarıyla atölyesinin yolunu tutan Yanık, klâsik sistemlerle öğrendiği mesleğini yarım asırdan fazla müddettir birebir usulle sürdürüyor. 79 yaşında olmasına karşın gençlere taş çıkaran bir titizlikle işini yapan Yanık, ilçede geçmişte bayanların örtünmek için kullandığı bürgülerin bugün dekoratif gayeli talep gördüğünü kaydetti. İpek ve pamuk iplerden ahşap tezgahlarda ördüğü bürgüleri adeta ilmek ilmek işleyen İsmail amca, ilerleyen yaşına karşın mesleğine olan sevgisini hiç kaybetmedi. Bürgü dokumacılığı mesleğini yaşatmak için yıllardır ter döken İsmail Yanık’ın en büyük telaşı mesleğin kendisinden sonra yok olacağı.
Ahşap tezgahının başında pedallara basarak oluşturduğu ritmik sesler ortasında şiirler yazan İsmail Yanık, yıllar içinde yazdığı şiirlerini de bir kitapta topladı.
“O vakitler 7’den 70’e şalvar giyerlerdi onun tamamlayıcısı olarak da bürgü örterlerdi”
Bürgü dokumacılığı öyküsünü paylaşan Yanık, “1962 yılında Çamlıdere’den geldim. Bir sanat öğreneyim diye. Karşıma bu çıktı. O vakit marangozluk vardı benim aklımda. Ustam bana burada çalış, burada yat dedi. O denli deyince marangoza gitmeme gerek kalmadı. Zira marangoz akşam dükkanını kapatacak meskenine gidecek, ben nereye gideceğim? Onun için burayı tercih ettim. Böylelikle 1962 yılında Beypazarı’nda işe başlamış oldum. Beypazarı’nda da bayanlar kıyafet konusunda çok emek verilmiş, hoş bir tasarım bulmuşlar. O vakitler 7’den 70’e şalvar giyerlerdi onun tamamlayıcısı olarak da bürgü örterlerdi. Biz de o bürgüyü dokuyorduk” dedi
“10 tezgah yetiştiremezdik hepimiz çalışırdık satılırdı lakin sonradan satılmaz oldu”
Kıyafetler değiştikçe vakitle klâsik kıyafetlerin azaldığını belirten Yanık, “Şimdi yok üzere bir şey. O vakit 10 kadar tezgah vardı Beypazarı’nda. Biz yalnızca bürgü yapardık. Buna gelin bürgüsü deniliyordu. Kızlar çeyizlerine koyarlardı, gelin olunca da kullanırlardı. 10 tezgah yetiştiremezdik hepimiz çalışırdık satılırdı ancak sonradan satılmaz oldu. Kıyafet değiştikçe müşteri azaldı sonra kopacak hale gelmişti. O vakte kadar Beypazarı’nda bir turizm başladı. Bu turizmde biz ne yapabiliriz diye düşündük. Konutta kullanılacak masa örtüsü, sehpa örtüsü yaparak çalışalım dedik ve o halde çalışmaya başladık. O sayede tekrar canlanmış oldu. Artık turizmin sayesinde biz üş beş kuruş kazanıyoruz. Fakat Beypazarı’ndaki bayan kıyafetinin tamamlayıcı hem de kıymetli bir kesimini yapmaktan ben çok mutluyum” tabirlerini kullandı.
Bu kültürün tüm dünyaya tanıtılması gerektiğini belirten Yanık, “Şimdilerde bu işi yapıyoruz fakat buraya Avrupa’dan ya da en azında İstanbul’dan turistlerin gelmesi lazım. Turizmin birinci başladığı vakitlerde heveslilerdi, meraklılardı İstanbul’dan geliyorlardı. Turizme istekli olan şahısların yetkililer tarafından eğitilmesi gerekiyor. Bence Beypazarı’nda hala bir eğitim verilebilir. Bir salon toplantısında turizm nedir, turist bizden ne bekler, turiste nasıl davranmamız lazım. Bunlar öğretilmiyor, bu konuda üzgünüm” dedi.
“Mesleğin son halkası olmak istemiyorum, yaşım 79 lakin hala umudum var”
Beypazarı’nın tek yöresel dokumacısı olan Yanık, “Ben bu meslek bitecek diye çok üzülüyorum. Mesleğin son halkası olmak istemiyorum. Yaşım 79 lakin hala umudum var. Beşerler ölümlü, ölmemek üzere bir talihim da yok beklentim de yok lakin meslek ölmesin” dedi.
Mesleği öğrenmek için kimsenin istekli olmadığını söyleyen Yanık, “Yanıma bu mesleği öğrenmek için gelen kimse olmadı. Aslında evvelden çıraklık devrinde usta çırağa öğretirdi lakin çırağın bir fiyat beklentisi olmazdı. Yalnızca meslek öğrenmek için gelirdi. Ben de o denli geldim esasen. Çamlıdere’den kalkıp, yürüye yürüye geldim ben buraya. Şu dağları aşa aşa geldim, âlâ ki de gelmişim. Ben hiçbir yerde olmayan bir bornoz yapıyorum burada. Pamuktan ve elle yapıyorum. Şu an elle yapan hiçbir yer yok. Yurtdışına tırlarla bornoz gidiyor fakat makine imali. Materyali seçme değil, sıradan bir gereç. Ben her malzemeyi kullanmam. Evvelce pamuk ipliğini Bursa‘dan alırdım. 30 sene falan oldu Bursa’dan bulamıyorum o ipliği. Artık sentetik ipliklere döndüler, ben katiyetle dükkanıma o iplikleri sokmam. Daha evvel hiç kullanmadım zira ben yöresel dokuma yapıyorum. Memnunum seviyorum işimi. Beni şenlikte çarşı merkezine indirmişlerdi. O kalabalıkta beni çalışırken izliyorlardı. Birisi soru sordu, ‘hep çalışıyorsun hiç yorulmuyor musun’ diye, o an aklıma orjinal bir yanıt geldi, ‘yavrum ben yorulmayı unuttum’ dedim. Buraya yazdım, ‘yüz güldürmeyen mal satmıyoruz’ diye. Dükkanı açar açmaz bu yazıyı yazdım ben. Bu insanlığa mahsus bir kelamdır. Bu iman kelamı üzere bir şey. Ben hala mutluyum” diye konuştu.
Tıpkı vakitte şiir de yazan Yanık, “Şiir yazıyordum, kelam yazıyordum en sonunda bir kitap çıkarttım. Çok vaktim olmuyor lakin boş otururken aklıma gelenleri yazmışım vaktinde. Lakin kitapla ilgilenecek vaktim yoktu. Bilgisayardan da anlamıyorum. Çocuklara yazdırıyordum güç oluyordu” sözlerini kullandı. – ANKARA
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde Kişisel verileriniz, Çerez Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylı bilgi almak için Çerez Veri Politikamızı / Aydınlatma Metnimizi inceleyebilirsiniz. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.