Şunu baştan söylemeliyim -ki kime sorsanız benzerini söyleyecektir-: Bir dili salt bireysel çaba ile öğrenmek çok zor, kısmen imkânsızdır. Kendi kendimize ne kadar çalışırsak çalışalım; telaffuz ve vurgu nüanslarını iyi öğrenemeyiz, aynı anlama gelen iki kelimeden hangisinin hangi durumlarda kullanılacağını tam olarak oturtamayabiliriz. Dolayısıyla, eğer sıfırdan başlıyorsanız, yani hiç Japonca kursu görmemiş ve Japonlarla aynı ortamda uzun süre bulunmamışsanız, burada paylaşacağım malzemelerden göreceğiniz fayda her halükârda sınırlı olacaktır. Fakat şu anda böyle bir imkânınız yoksa, Japonca öğrenmeye bir yerden başlamak için bulunduğunuz şehirde Japonca kursu açılmasını veya Japonlarla gündelik muhatap olacağınız bir fırsat bulmayı beklemeniz şart değil. Mevcut bilgi seviyenize uygun bir kaynak kullanarak çalışmaya başlarsınız, öyle bir fırsat buluncaya kadar kendi çabanızla ilerleyebildiğiniz kadar ilerlersiniz, fırsat önünüze çıktığında sıfırdan başlayan birine göre az ya da çok daha avantajlı olursunuz.
Japoncayı az çok biliyorsanız, bu koleksiyonda bilgi seviyenizi ilerletmenize yardımcı olacak kaynaklar bulacaksınız. Hiç bilmiyorsanız veya sadece anime izlemekten kulak dolgunluğunuz varsa, temel Japonca gramerini ve gündelik hayatta sık kullanılan kelime ve cümleleri öğreneceğiniz kaynaklar da burada var. Başka da birçok kaynak vardır, bir kısmını kullanmışlığım da var, fakat bazıları (örneğin The Rosetta Stone'un Japonca kiti) yöntemde çuvalladığından, bazıları da (örneğin Minna no Nihongo) kendi kendine çalışmaya yeterince elverişli olmadığından, kendi denemelerime dayanarak bir eleme yapıp en yarayışlı bulduklarımı bir araya topladım. Umarım faydalanmak isteyenler biraz olsun faydalanabilirler.
Başlarken
Japonca öğrenmeye başlarken bilmenizde fayda olduğunu düşündüğüm birkaç şeyi kısaca, maddeler hâlinde sıralayayım.
1.
Japon dili; gerek cümle ögelerinin sırası, gerekse kelimelerin ek alma ve tamlama kurma tarzı bakımından Türk diline çok benzer. Dolayısıyla İngilizceyi araya sokmadan direkt Japonca ile Türkçe arasında ilişki kurmak öğrenmeyi de anlamayı da tercüme etmeyi de kolaylaştırır.
2.
Ne var ki dünyada en çok bilinen dil İngilizce olduğundan, Japonca öğretim kaynakları da ağırlıklı olarak İngilizce yazılmıştır. Çok iyi İngilizce bilmenize gerek yok, ama genel tarifleri ve talimatları anlayacak kadar bilmeniz lazım. Bilmiyorsanız ve öğrenmek istiyorsanız sizi şöyle
alalım.
3.
Japonca metinlerde 4 farklı yazı kullanılır: kanji, hiragana, katakana ve nadiren Rômaji (Latin alfabesi). Şônen ve şôco mangalarda genellikle hiragana ile kılavuz yazılar (furigana) bulunsa da bunların haricindeki bir Japonca metni okumak için bütün alfabeleri ve kullanımlarını bilmeniz şarttır. "Katakana genelde yabancı dilden gelme kelimelerde kullanılıyor, bilmesem de olur" demeyin; katakana bilmezseniz Japonca okumaya 1-0 yenik başlarsınız.
4.
Gerek hiragana ve katakana harflerin, gerekse kanjilerin yazılış sıralarını bilmek, özellikle mangalarda ve tabela gibi şekilli yazılarda göreceğiniz tuhaf fontları kolay okumanızı sağlayacaktır. Şekli ezberlemek yeter diye düşünmeyin; hiç Japonca el yazısı yazmayacak olsanız bile öğreneceğiniz harflerin ve kanjilerin yazılış sırasını ve tarzını da benimsemeye çalışın, vaktiniz varsa yazarak çalışın. Yoshida Institute'ün hiragana
ve katakana
sayfaları temeli iyi atmanıza yardımcı olacaktır; istediğiniz harfin üzerine tıklayarak sağda yazılış animasyonunu izleyebilirsiniz. Aşağıda değineceğim Japanese for Busy People
'ın Kana Workbook
'u da alıştırma için birebir.
5.
Animelerde ve dramalarda karşılaştığınız Japonca, gerçek güncel Japonca ile tamamen aynı değildir; bu uyarıyı pek çok Japonca öğretmeni de yapar. Fakat şunu unutmayın ki bu animeleri ve dramaları gerçek güncel Japonlar izlesin diye yapıyorlar. Şiveleri ve Naruto'nun "-ttebayo"su gibi eksantrik karakter imzalarını bir kenara bırakırsak, telaffuz ve tonlama özellikle gündelik hayat temalı animelerde güncel gündelik Japonca ile aynıdır. Esas fark bunlarda değil, diyalog akışındadır: Dramatik eserlerde diyaloglar dramatik etki yaratacak şekilde kurgulanır, gerçek konuşmada ise lambır lumbur konuşuruz, bunları umursamayız. Dolayısıyla, "Anime izleyerek Japonca öğrenilmez! Yanlış öğreneceksin!" diye vaveyla koparanlara aldırış etmeyin. Animeyi ders zannetmemek ve varyasyon payını aklınızda tutmak kaydıyla, anime izlemek de Japoncanızı geliştirmenize faydalı olacaktır.
Gelelim kitaplara ve sair kaynaklara.
Sıfırdan başlamak için: Pimsleur
.
Gündelik İngilizceyi biliyorsanız; Japoncanın temelini, gündelik Japoncayı ve Japonya'ya bir iki haftalığına gitmeniz hâlinde bilmeye ve kullanmaya ihtiyaç duyacağınız temel ifadeleri bu setten rahatlıkla öğrenebilirsiniz. Ben de başlarken kullandım ve çok faydasını gördüm. Üstelik çalışması da çok kolay: Sadece dinleyeceksiniz. Dinleyecek ve size tekrar etmeniz söylendiğinde içinizden (veya bulunduğunuz ortam müsaitse dışınızdan) tekrar edeceksiniz. Her bir konuda öğrendiğiniz şeyler ilerleyen konularda tekrar tekrar karşınıza çıktığından, eşlik etmeseniz bile ister istemez öğrenirsiniz. Her bir ders yarım saat sürüyor. Okula veya işe gidip gelirken yolda birer ikişer dinleyerek neredeyse hiç çaba harcamadan Japoncanızın temelini atabilirsiniz.
Bu seti "galaksinin en esnek bittorrent sitesi"nde basit bir arama yaparak bulabilirsiniz. Torrent kullanma imkânınız yoksa, idareten yüklediğim mega klasörü
nden de indirebilirsiniz; zahmetsiz olsun diye şifresiz zipleyip koyuverdim, silinirse ileride şifreli rar yapıp yüklerim.
Diğer kaynaklar ise en altta linkini verdiğim mediafire klasöründe. Peki, nedir o diğer kaynaklar?
Öncelikle temel çalışma kitabı: Genki
(I ve II).
Japoncayı okuma yazma dâhil olmak üzere öğrenmek istiyorsanız bu klasmandan bir şeyle başlamaya mecbur sayılırsınız. Genki de klasmanındaki en iyi kitaplardan. Üstelik benzer şekilde ders kitabı olarak kullanılan Minna no Nihongo'nun aksine, bireysel çalışmaya da hayli uygun.
Sonra kanji çalışma kitabı: Basic Kanji Book
(1-2)
Japonca okuyacaksanız eninde sonunda kanji bilmeniz gerekecek. Japoncanızı test edecekseniz de güvenebileceğiniz tek sınav JLPT ve en düşük seviyesi olan N5 için bile BKB 1'in ilk 10 konusundaki kanjileri bilmeniz lazım, N4 için ilk kitaptakilerin hepsini (22 konu, 251 kanji). N3 ve sonrası için artık kitaptan değil manga okuyarak çalışsanız daha iyi olur, ama ikinci kitap da pdf'nin içinde.
"Ben meşgul adamım, kanji manji uğraşamam ya!" diyenlerden misiniz? Buyurun, meşgul insanlar için Japonca: Japanese for Busy People
.
Sıfır kanji, sıfır kasış. Alfabeleri (hiragana ve katakana) öğretiyor sadece, ondan sonra paso gramer, kullanışlı tabirler vs. Üstelik -nanto bikkuri!-
yanında her kelimenin okunuşunu vurgusunu rahatça öğrenesiniz diye bütün Japonca kelime ve cümlelerin seslendirme mp3'leri! Bitmedi! Bunu bitirip "Yok yahu, bu bana yetmeyecek, benim okuma yazmayı da öğrenmem lazım" diyen için yanında hiragana ve katakana harfleri nasıl doğru yazacağınızı güzelce öğreten ve alıştırma için de malzeme sunan Kana Workbook
! Yime de yanında yat
mp3'leri istemeyene ana kitap ve Kana Workbook ayrı birer pdf olarak ana klasörde, mp3'leri de isteyene hepsi bir arada .zip paketinde. Seç beğen al vatandaş!
"Ben anime manga diyorum sen kitap diyosun yeaaa!" diyenlere ise (böyle konuşmalarını kınadıktan sonra
) mangalı Japonca
verelim: Japanese in Mangaland
(1-3)
Minna no Nihongo ve Genki'nin yaptığı gibi çocuk kitaplarından fırlama resimlerle değil, manga kareleriyle Japonca öğreten bir kitap dizisi. Her bir kitabın sonunda o kitapta öğrenilen kanjilerin açıklamalı listesi, kelimeler listesi gibi kullanışlı şeyler de koymuşlar. Üstüne ilk kitapta dev bir yansıma kelimeler listesi var. Hani şu ses efektleri var ya mangalarda, hah işte onlar! Bir de çalışma kitapları var, onlarda kare değil sayfa sayfa manga; ama çalışma kitaplarının sadece ilki var bende. Düzeni şöyle: 4 sayfa manga okuyorsunuz, orada kitabın ilgili 5 konusunda gördüğünüz şeyleri görüyorsunuz, sonra bunları çeşitli alıştırmalarla tekrar ederek iyice yerleştiriyorsunuz. Çok hoş. 2 ve 3'ü bulan kapımı çalsın.
"Yahu, çalışıyorum çalışıyorum, bir sürü kanji öğreniyorum, iki gün tekrar etmeyince uçup gidiyor! Nasıl hatırlayacağım ben bunları?" diyenlerden misiniz? (Biz de sizdeniz, üzülmeyin.) Kanjileri kolay hatırlayabilmek için
iki kitap var bende: Kanji Mnemonics
ve Remembering the Kanji
. İkisi de süper şeyler değil ama biraz yardımcı oluyor, hiç olmazsa tekrar oluyor.
Son olarak, Japoncayı en azından biraz bilen ama takıldığı yerde belli bir gramer unsurunun bütün işlevleri ve cümleye etkilerinin açıklamasını eliyle koymuş gibi bulmaya ihtiyaç duyanlar için bir gramer unsurları başvuru kitabı: A Handbook of Japanese Grammar
.
Japoncanın gramerini öğrenebileceğiniz bir kitap değil. Çeşitli gramatik formların bütün kullanımlarını ve anlamlarını listeleyen bir kitap. Japonca bilmiyorsanız pek bir işinize yaramaz. Biraz da olsa Japonca biliyorsanız bu kitaba tereddüde düştüğünüz durumlarda başvurabilirsiniz. Kitabın dizilişi alfabetik olduğundan, müracaat kitabı olarak kullanmaya birebir, ders kitabı olarak kullanmaya ise hiç uygun değil.
Hepsini, ek olarak benim hazırladığım Japonca fiil çekimleri tablosunu şu adreste bulabilirsiniz: https://www.mediafire.com/folder/7iq...a_materyalleri
EK
Kuru kuru öğrenmek olmaz, öğrenilse de unutulur. Unutmamak için okumak lazım. Genki I'i bitirdiyseniz artık rahatlıkla şônen ve şôco manga okuyabilirsiniz, arada sözlüğe
bakarak tabii. Genki II'yi bitirdiyseniz ufaktan sênen veya cosê mangalara geçme vakti gelmiştir. Bunları da sözlükle okuyabilir hâle geldiyseniz artık hafif romanlara geçip normal kitap okuma tecrübesine de ısınmanız iyi olur. Sizi temin ederim, hafif roman okumak kadar faydalı kanji çalışma yöntemi zor bulunur
Peki, bunları ner'de bulacaksınız? Or'da
, bur'da
, şur'da