Rotary'de Yazılı Olmayan Kurallar
ROTARY’DE YAZILI OLMAYAN KURALLAR
“ROTARY, İnsanlığa hizmet vermek, her meslekten yüksek ahlaki standartları yüceltmek, dünyada barış ve iyi niyeti yaymak amacıyla, iş ve meslek sahibi bireylerin oluşturduğu bir kuruluştur”.
Rotary’de “Yöntem El Kitabı”, ”Rotary Tüzüğü” ve “Rotary İç Tüzüğü” gibi temel yazılı kuralların yanı sıra, yazılı olmayan ancak rotaryen olarak aslında yapmakla yükümlü olduğumuz ve iyi bir kulübün oluşmasına temel olabilecek bazı kurallar, örf ve adetlerimiz vardır.
Bunlara örnek olarak:
- Rotaryen, mutlaka Rotary rozetini takmalıdır.
Bu kendisinin Rotary dışındaki kişilere ve özellikle Rotaryenlere, ”Rotaryen” olduğunu işaret ederek, belki de dost olmalarına yol açacaktır. Düşünün ki havaalanındasınız, saatlerce rötar var ve rozetinden Rotaryen olduğunu anladığınız birisine rastlıyorsunuz. Bu sizin sohbet etmenize bir vesile olacaktır. Bunun gibi, birçok kişi sadece Rotary rozetini taşıdığından dolayı, birçok insanla tanışmış ve hatta birçok kolaylıklardan da faydalanmışlar, hatta projelerin yapılmasına da vesile olmuşlardır. Eski uygulamalarda ve halen bazı kulüplerde devam ettirilen uygulamalarda, rozetsiz gelenlere rozet verilmekte ve ayrıca sembolik bir para (10 TL gibi) kulübe bağış olarak alınmaktadır.
2.Rotaryen, Yüzde Yüz Devam Etmelidir.
Her ne kadar Rotary Kulüplerinin tüzüklerinde bir üyenin hangi oranda devam etmesi gerektiği kurallara bağlanmış ise de, aslında güçlü ve aktif bir Rotary Kulübü olabilmek için Rotary toplantılarına kesintisiz olarak devam etmek şarttır, çünkü her üye kendi mesleğinin veya işinin temsilcisi durumundadır. Bu nedenle, herhangi bir üyenin yokluğu kulübü üye çeşitliliği ve her bir üyenin kişisel dostluğu gibi değerlerden yoksun bırakır. Hizmette devamlılık ancak Rotary’e devam etmekle sağlanır.
3.Rotaryenlerin, birbirlerine ilk isim veya takma adlarla hitap etmesi gerekir.
Her ne kadar bu kural ülkelerin örf ve adetlerine göre değişikliklere uğramışsa da aslında Rotary’nin ilk günlerinden beri Rotaryenlerin birbirlerini ilk isimleri ile çağırmaları tavsiye edilir.
Kişisel tanışıklık ve dostluk Rotary olgusunun esas amacı olduğundan, birçok kulübün üyeler arasındaki sohbette resmi hitapları (bay-bayan-bey-hanım gibi) bir kenara bırakma alışkanlığını benimsemesi doğaldır. Normal olarak Doktor, Profesör, Sayın gibi sıfatlarla hitap edilecek kişilere diğer Rotaryenler Joe, Mary, Ahmet, Ayşe gibi sadece ilk veya takma isimleriyle hitap ederler. Rotary Kulübü yaka kartlarında (isimliklerinde) bu hitap şekli teşvik edilir. Takma adlarla kişilere hitap etme usulü genelde yakın arkadaş ve dostlar arasında kullanılan ve hoşluk yaratan bir çağrı şeklidir. Ama bir Rotaryen ilk adıyla da, takma adıyla da anılsa, esas olan kişisel bir dostluk kıvılcımını yakabilmek ve yeni hizmet kapılarını aralayabilmek için sağlam adımlar atmaktır.
4.Yaka kartları veya rozetleri takmak:
Rotaryenlerin, özellikle kalabalık kulüplerde üyelerin, birbirlerini ismen ve meslek sınıfı açısından tanımaları; dışarıdan gelen Rotaryen veya misafirlerin de üyeleri aynı sebeplerle tanıyabilmeleri için yaka kartları veya rozetlerini takmaları yazılı olmayan bir kural ve gelenektir.
5.Rotaryenlerin, The Rotarian dergisine abone olmaları gerekmektedir:
“The Rotarian “ Dergisi 1911 yılından beri yayın hayatında olan ve Rotary amaçlarını yüceltmeye ve programlarını geliştirmeye yönelik yayın yapan, Rotaryenler arasında haberleşmeyi sağlayan bir yayındır. Derginin başlıca diğer amaçları arasında, UR Başkanı’nın görüş ve düşüncelerini yaymak, toplantılar ve olayları bildirmek ve Rotary takviminde belirtilen, bazı özel Rotary faaliyetlerinin yoğunlaştırıldığı ayları üyelere duyurmak yer alır.
“The Rotarian” dergisinde hem Rotaryenleri ilgilendirecek, hem de, genel ilgiyi çekecek konular işlenir. Rotary Kulüp toplantılarında ve bölge toplantılarında ele alınacak birçok faaliyet ve program önerilerini bu dergide bulmak mümkün olur. Yazılar genelde, karşılıklı iyi ilişkilerin güçlendirilmesi fikrini, uluslararası kardeşlik ve anlayış konularını içerir. Bu dergiyi devamlı okuyan kişiler Rotary’nin tüm çalışmaları hakkında bir fikir sahibi olurlar ve tüm dünyada hizmet dallarında nasıl çalışıp başarılı olabileceklerini görme imkânını kazanırlar.
6.Bir Rotaryenin uluslararası sorumlulukları da vardır:
Uluslar arası bir kuruluş olan Rotary her üyesine eşsiz imkânlar ve sorumluluklar verir. Her ne kadar her Rotaryen’in kendi ülkesinin vatandaşlık sorumluluklarını önde tutma görevi var ise de, Uluslararası Rotary’ye üye bir Rotaryen, uluslar arası olaylara bir başka açıdan bakar. Küresel bakış açısına sahip bir Rotaryen; uluslararası anlayış, iyi niyet ve barışın yücelmesi için sorumluluklar paylaşır, diğer ülkelerin insanları ile anlaşabilmek için ortak düşünceler arar ve geliştirir. Bireylerin düşünce, konuşma ve toplantı yapma haklarını savunur. Korku, açlık, şiddet ve zulümden korur, tüm insanların yaşam standartlarını geliştirmek için yapılan çalışmaları destekler ve bir bölgedeki açlığın tüm dünyayı tehdit edeceğine inanır, insanlık için adalet prensiplerini her şeyin üstünde tutar. Ülkeler arasında barışı geliştirmek için çalışır ve bu ideal için kişisel özverilerde bulunmaya hazırdır. Uluslararası iyi niyet için atılacak bir adım olarak kişilerin inancına anlayış gösterme ruhuyla hareket eder, daha zengin ve dolu bir yaşam için bazı temel ahlaki ve ruhani standartları anlayışla karşılar. Her Rotaryenin, bir iyi niyet ve barış elçisi olarak görev alması şarttır.
7. Her Rotaryenin üye teklif etmesi bir sorumluluktur:
Rotary’nin yazılı kurallarında, Rotary kulüp üyeliğine teklif edilecek adayların teklifinin, ne şekilde yapılacağı ayrıntılı biçimde yazılmıştır. Rotary’nin büyümesi ve ilerlemesinde yeni aday öneren kişi çok önemlidir. Öneriyi getiren ve ona kefil olan kişi yoksa hiç kimse Rotary üyesi olamaz. Bireyler Rotary’e katılmak için davet edilmelidirler, sonuçta adayların bulunması ve davet edilmesi, her bir üyenin sorumluluğudur. Üyelik için aday önerisinde bulunan Rotaryen’in görevi, kulüp sekreteri veya üyelik komitesine isim önerisinde bulunmakla sona ermez. Aslında, Rotary’de yeni üyelik için öneride bulunan kişinin sorumlulukları yazılı olarak belirlenmiş değildir. Ancak aşağıda yazılı yöntemler kulüplerin birçoğu tarafından uygulanmaktadır. Yeni üye öneren kişinin görevleri arasında şunlar bulunmaktadır: Önermek istediği kişiyi önceden birkaç Rotary toplantısına davet etmek, yeni üye olacak kişiyle bir veya birkaç bilgilendirme/yönlendirme toplantısına katılmak, yeni üyeyi birinci ay içerisinde her hafta diğer kulüp üyelerine tanıştırmak, yeni üyeyi sürmekte olan tüm kulüp hizmet projelerinde yer almaya teşvik etmek, yeni üyenin kulüp tarafından hamiliği yapılan Rotaract ve Interact kulüp toplantılarına katılımını teşvik etmek, yeni üyenin, Grup İnceleme Değişim veya Gençlik Değişim gibi uluslar arası programlarda yer alabilmesine imkân sağlamak, yeni üyenin diğer kulüpleri ziyaret etmesini teşvik etmek ve Rotary usullerini, dostluk ilişkilerini öğrenmesine yardımcı olmak, yeni üye ve eşinin kulübün sosyal faaliyetlerine katılmalarını, yemeklere ve özel toplantılara gelmelerini sağlamak, yeni üye ile eşinin Bölge Asamble ve Konferansı’na katılmalarını sağlamak. Yeni üye öneren kişi, yukarıda yazılı olanları yerine getirdiğinde, yeni üye olan veya olacak kişinin de varlığıyla, Rotary daha da güçlenecektir.
8.Toplantılarda, Kulüp bayraklarının karşılıklı ve ayakta değişimi:
Rotary Kulüplerinin güzel adetlerinden birisi de, karşılıklı olarak ve üyelerin tamamı ayaktayken kulüp bayraklarının alınıp verilmesidir. Bayrak, flama veya kulüp simgesi olan posterlerin değiş tokuşundan ibaret olan bu kulüp sembolünün değişimi Rotaryenlerce çok sık yapılır. Uzak bir yere giden bir Rotaryen gittiği yerlerdeki Rotary kulübü`nün haftalık toplantısına katıldığında bir dostluk göstergesi olarak kendi kulübünün bayrağını götürür ve o kulübe verir. Kulüplerinin toplantılarında ve bölgesel etkinliklerde dünyanın çeşitli yerlerinden kulüplerin misafir olarak gelmiş bulunan Rotaryenlerin vermiş oldukları bu kulüp bayraklarını sergilemek, o kulüp için gerçekten gurur kaynağıdır. Gerçekten, kulüpler arası bayrak ve flama değişimi çok hoş sahnelere yol açan bir adettir. Özellikle belirli bir yöre halkının örf ve âdetinin veya o bölgenin gururu olan bir şeyin sembolleştirilip, bunun bayrak üzerinde anlatılması veya öyküleştirilmesi ilginç bir hatıra olarak kalır. Bu adet bir Rotary geleneğidir ve bizlerin uluslar arası dostluk anlayışımızı simgeleyen bir davranıştır.
9.Her Rotaryen farklılıklara hoşgörü ile yaklaşır:
Genelde, kendi ülkemizdeki anlayışımıza, alışkanlıklarımıza ve geleneklerimize aykırı olan yasaları, örf ve adetleri genellikle hoş karşılamaz ve bunları eleştiririz. Bazı durumlarda ise bir ülkede yasal olmayan bazı uygulamalar veya âdetler, bir diğer ülkede yasal ve normal davranışlar olarak kabul edilirler. Dünya anlayışı ve barışını amaçlayan bir uluslar arası kuruluşun üyeleri olan bizlere düşen görev, diğer ülke vatandaşları veya Rotaryen dostlarımızın davranışları bize ters geldiği zaman bunu olumsuz olarak yargılamaktan kaçınmamızdır. Yaklaşık yarım yüzyıldan beri uluslararasındaki bu ikilemin çözümü için bir Rotary prensibi oluşmuştur. Uluslararası anlayış ve barışla ilgili bu kural, 1933 yılında benimsenmiştir. Bazı ülkelerde yasal ve usulden olan bazı davranış ve faaliyetlerin diğer bir ülkede yasal olmaması nedeniyle, Rotaryenler şu hususu dikkate almalı ve bu konularda hoşgörü sahibi olmalıdır. Tüm ülkelerdeki Rotaryenler bu gerçekleri bilmeli, hiçbir Rotaryen bir diğer ülkenin yasa ve adetlerini eleştirmemeli ve yargılamaktan dikkatle kaçınmalıdırlar. ”Yine, aynı uyarı” her türlü durumda Rotaryenler’in bir başka ülke yasalarına veya âdetlerine uyum göstermeleri konusunda yapılmıştır. Bizler insanlar arasındaki anlayış, iyi niyet ve dostluk bağlarını güçlendirmeye çalışan kişiler olarak, Rotaryenler’e yapılan bu tavsiyelere dikkat etmeli ve bunların gösterdiği yolda gitmeye çalışarak, diğer ülkelerin yasalarına ve kurallarına karşı saygılı ve hoşgörülü olmalıyız.
10.Kulüp toplantılarında Saygı Duruşu:
Birçok Rotary Kulübü, âdet olarak, haftalık Rotary toplantılarını bir dua veya saygı duruşu veya milli marşları ile açmaktadır. Genellikle bu tip dua veya saygı duruşu, hiçbir din veya inanca referans gösterilmeden yapılır. Rotary’nin bu konuda yerleşmiş politikası ve usulü, dünya üzerindeki sayısız derecede çok olan din, mezhep, tarikat veya ruhani inançları hiçbir ayırım yapmadan kucaklamak; her üyenin inancı ne olursa olsun, ona saygı göstermektir.
Rotary’de bireylerin kişisel inançlarına ve dinlerine hiçbir şekilde karışmak veya engellemek gibi bir tavır olamaz.
11.Rotary’de dostluk imkânları yaratmak:
Rotaryenlerin çoğu, başarılı iş adamları ve meslek sahibi kişilerdirler ve iş fırsatlarını değerlendirip bunlardan yararlanmayı bilirler. Rotaryenler’in her hafta yaptıkları haftalık toplantılar, Rotary ile kurulabilecek dostluklar için eşi bulunmaz bir fırsattır. Haftalık kulüp toplantıları, Rotary üyeleri için özel ve çok önemli bir ayrıcalıktır. Bu toplantılarda üyeler, diğer üye dostlarıyla buluşup konuşabilme, misafirler ve yeni üyelerle tanışabilme ve kendi kişisel dostluk duygularını diğer üyelerle paylaşabilme imkânını bulurlar. ”Dostluk Kulübü” olarak ün yapmış olan Rotary kulüpleri, genelde çok basit sayılabilecek bir yol takip ederler. Üyelerin her hafta değişik masalarda ve eski dostlarının yanına değil, daha az tanıdıkları üyelerin yanına oturmaları ve yeni gelen üyeleri veya ziyaretçileri, kendi masalarına dostça ve içtenlikle davet etmeleri, ilgi gösterip sohbet etmeleri teşvik edilir. Rotaryenler yemeklerini sessizlikle ve suskunlukla yemeyip veya sadece yanlarındaki kişiyle özel konuşmalar yapmayıp; aksine, tüm masaya hitaben dostça bir sohbet oluştururlar. Rotaryenler, kulüp içinde dostluğu ilerletmeye çalışarak, tüm üyeleri yakından tanımaya özel gayret sarf ederler. İşte Rotaryenler, bu saydığımız yolları takip ederek kolayca yeni dostluklar kurma imkânları ve fırsatını yakalarlar. Bu sistem içinde, Rotary Kulüpleri’nin o sıcak havasına kapılmamak ve kişisel dostluk kurmanın ne denli önemli olduğunu anlamamak mümkün değildir.
12. UR veya Bölge toplantılarına katılma:
Rotary’i öğrenmek yeni dostlar tanımak için Bölgesel Toplantılara (Asamble-Konferans-Enstitüler gibi), uluslararası alanda dostlar edinmek ve Rotary’nin büyüklüğüne şahit olmak için her yıl yapılan ve 30-40 bin Rotaryenin katıldığı UR konvansiyonuna katılmak yazılı olmayan bir kuraldır. Asamblelere kimler katılması gerektiği yazılı kurallar arasında ise de Rotary’i öğrenmek, bilgilenmek için görev alınmasa da Asamblelere katılmak her Rotaryenin gelişimi için gereklidir. Bölge Asamblesi, Rotary bilgisi ve yeni fikirler sağlayarak, kulüp görevlilerine, yönetim kurulu üyelerine, komite başkanlarına ve yeni üyelere yön verir.
Bazı çok deneyimli bölge liderleri, Rotary yönetimi ve hizmet projelerinin her kademesi hakkında bilgi ve görüşlerini anlatırlar. Asamble’de tüm katılanlar değerli yeni fikirler edinerek kulüplerini daha etkin ve ilginç duruma getirme donanımına sahip olurlar. Genellikle, her kulüpten, 8 veya 10 kadar görevli gelerek bu eğitim toplantılarına katılırlar. Bölge Asamblesinin diğer bir önemli yönü de, program içeriğinin Gelecek Dönem Bölge Guvernörü tarafından gözden geçirilmesi ve yeni Uluslararası Rotary Başkanı’nın düşüncelerinin görüşülmesidir. Bölgesel amaç ve hedefler bu toplantılarda tanımlanır, planlar görüşülür ve gerçekleştirmek için yeni gelişimler konuşulur. Bir Rotary Kulübü’nün başarısı, yıllık bölge asamblesinde kulübün temsili ile mümkün olur.
13. Her Rotaryenin gençlere örnek olması gerekir:
“Her Rotaryen Gençliğe Örnek Olmalıdır” sloganı, 1949 yılında Uluslararası Rotary Yönetim Kurulu’nun almış olduğu bir karar doğrultusunda, Rotary Kulüplerinin bulunduğu her toplumda gençlere ve çocuklara yönelik sorumlulukların üstlenilmesinin bir ifadesi olarak söylenmiştir. Gençlere hizmet etme felsefesi çok uzun süreden beri Rotary Programlarının ayrılmaz bir parçası olagelmiştir. Gençliğe hizmet programları, dünyanın değişik yerlerinde çok değişik biçimlerde ele alınıp uygulanmıştır. Değişik ülkelerde, çeşitli yollarla gençliğe hizmet verilmektedir. Her durum ve şartlar altında, dünya gençliğinin sayısız sorunları karşısında şaşırmış durumdaki gençlere toplumda öncü olmak, onlara yol göstermek gereğini duyduklarından, bu fırsat ve imkânı Rotaryenler kaçınılmaz olarak üstlenmişler ve her Rotaryen’in gençlere örnek olması gibi bir sorumluluk almışlardır. İnsanlar hizmet etmeyi başkalarını izleyerek öğrenirler. Gençlerimiz, yarının olgun birer lideri olacaklarsa, başkalarına hizmet sevgisi ve ruhu onlara bugünden aşılanmalıdır ki, onlar da aynı hizmet aşkını bundan sonra gelecek nesillere aktarabilsinler.
14. Toplantı Sorumlusu:
Kulüp toplantılarının düzeni, gelen Rotaryen, misafir veya konuşmacıların karşılanması, gelen misafirlerin mesleklerine göre aynı meslekten olan Rotaryenlerin yanına oturması gibi toplantının daha işlevsel ve daha düzenli olması ve daha kolay tanışıklıkların sağlanması ve hatta üyelerin de her hafta gruplaşmaya yer vermeyecek şekilde ayrı ayrı oturtulmalarına ve aralarında boş sandalye bırakılmamasına dahi dikkat ederek, üyelerin birbirlerini daha iyi tanımalarına vesile olmak gibi görevler, Toplantı Sorumlusu tarafından yerine getirilir. Tavsiye edilen; en son Geçmiş Dönem Başkanı’nın, Toplantı Sorumlusu olmasıdır. Zira son Başkan kulübü ve üyelerini, adları ve meslekleriyle en iyi tanıması gereken ve en taze bilgilere sahip, deneyimi olan bir Rotaryendir. Birçok Kulüpte, Toplantı Sorumlusu olan Geçmiş Dönem Başkanı, “kolluk” takarak görevini yürütülür. Bu da; Başkanlık yapmış olmasına rağmen, toplantının başında kapıda bekleyerek, adeta alt bir görevi yaparak, diğer Rotaryenlere “hizmet açısından, hizmetler arasında bir fark olmadığı” mesajını verirken, gösterilen tevazu ile de, diğer rotaryenlere örnek olur.
15. Kürsüdekileri dinlemek:
Başkan veya konuşan herhangi bir konuşmacı, misafir veya Rotaryeni; ses çıkartmadan, hatta kaşık-çatal gürültüsüne mahal vermeden, hatta yemek yemeden dinlemek, genel bir nezaket kuralıdır. Bunun yanı sıra, konuşmacının konuşmasını yaptığı sırada toplantıdan ayrılmamaya dikkat etmek de bir nezaket kuralıdır. İşinden zaman ayırarak kulüp toplantısına katılarak fedakârlık yapan bir konuşmacıya, bizim de gereken ihtimamı, nezaketi göstermemiz ve kendisine zaman ayırmamız gerekmektedir.
16.Yurtdışından gelen misafirlerle ilgili kurallar:
Bir Rotary hizmeti veya programı sebebi ile Kulübü ziyaret eden gençlik değişim öğrencilerinin, Rotaryenlerin, Rotary gruplarının havaalanından veya varış yerlerinden saat kaç olursa olsun Rotary Bayrakları ile karşılanarak, kalacakları yerlere götürülmeleri ve gidişlerinde de yolcu edilmeleri bir Rotary geleneğidir. Buna özellikle dikkat etmek gerekmektedir.
17.Kulübe uygun kıyafetle gelmek:
Rotaryenlerin, mesleki bir kuruluş olan Rotary’e gelirken kılık kıyafetlerine dikkat etmeleri ve Rotary’nin ağırlık ve saygınlığına uygun kıyafetlerle gelmeleri yazılı olmayan bir kuraldır. Kendi meslek grubunu temsil eden üyenin, kendi mesleğine ve diğer mesleklere ve gelecek misafirlere verdiği değer, öncelikle ilk görünüm olan uygun kıyafetle anlaşılır.
18. Rotary toplantılarının yapıldığı yerler :
Toplantıların, Rotary’nin saygınlığına yakışır bir yerde ve salonda yapılması alışılagelmiş bir kuraldır. Toplantı yerinin, kolay ulaşılabilir ve merkezi bir yerde olması ve toplantı salonunun da toplantıya uygun olması gerekmektedir.