Heckscher Ohlin Modeli Nedir?
- 17 January 2021
- 64 Görüntülenme
- 0 Yorum
Bu yazı, Eli Heckscher ve Bertil Ohlin tarafından geliştirilen Heckscher Ohlin Modelini açıklamaktadır. Okuduktan sonra bu strateji teorisinin özünü anlıyorsunuz.
Heckscher Ohlin Modeli nedir?
1930’larda İsveçli iktisatçılar Eli Heckscher ve Bertil Ohlin, uluslararası ticaret için matematiksel bir model geliştirdiler. Bu Heckscher Ohlin Modeli, HO modeli veya 2x2x2 modeli olarak da adlandırılır. Ülkelerin fazla olan üretim malzemelerini ihraç etmelerinin en iyisi olduğunu gösteren ve açıklayan genel bir matematiksel modeldir. Heckscher Ohlin Modeli, iki ülke arasındaki ticaret dengesini bulmayı mümkün kılar. Her ülkenin kendi doğal kaynakları ve üretim alanında uzmanlıkları vardır. Doğada, emekte ve sermayede bildiğimiz temel üretim malzemelerini düşünün; örneğin sanayiye yatırım için doğal kaynaklar ve yardımcı kaynaklar, işgücü ve para. Modele göre ülkeler fazlalık sahip oldukları üretim faktörlerini ve eksikliklerinin olduğu ithalat üretim faktörlerini ihraç etmelidir. Bu orantılı olarak gerçekleştiğinde, uluslararası ticaretin temelinin bulunduğu yerdir.
Karşılaştırmalı Avantaj Teorisi
İlk başta, teorisini 1933’te tezinde yayınlayan Bertil Ohlin’di. Bunu kendi başına yaptı ama daha sonra Eli Heckscher’i Heckscher Ohlin Modeli’nin ortak geliştiricisi olarak ekledi. Heckscher Ohlin Modeli, uluslararası ticaretin avantajlarını vurgular ve 19. yüzyılda İngiliz ekonomist David Ricardo tarafından yaratılan Karşılaştırmalı Avantaj Teoremi üzerine inşa edilir. Ricardo’ya göre, uluslararası ticaret hatları, bir ülkede bulunan üretim faktörlerine dayalı olarak tahmin edilebilir. O zamanlar, modeli ülkeler arasında serbest ticareti teşvik ediyordu; ticaret her iki taraf için de avantajlıdır. Örneğin, bir ülkenin demir açısından zengin olduğunu da belirtti. ve diğeri değil, iki ülke arasında iyi bir işbirliğine yol açabilir. Heckscher Ohlin Modeli, her iki ülkede mevcut olan tüm istihdam fırsatlarıyla bunu genişletiyor.
Üretim malzemeleri
Bir ülke fazla miktarda ucuz üretim malzemesine sahip olduğunda, bu üretim malzemelerini ihraç edecektir. Ayrıca ülkede kıt olan üretim malzemelerini de ithal edecek. Karşılaştırmalı üstünlüğü belirleyen, bir ülkeden diğerine yapılan bu değişimdir. Üretim mallarının karlılığı girdi maliyetleri ile belirlenir. Doğal kaynakların yanı sıra sermaye fazlası olan ama emeğin kıt olduğu bir ülke, durumun tersine döndüğü bir ülkeyle ticaret yapmakta avantaja sahip olacaktır. Prensip olarak, sermaye ve kaynak fazlası düşük fiyatlar sağlar ve bu da onu çekici bir ihracat ürünü yapar. Üretim emek yoğun olduğunda, bunu başka ülkelerden satın almak ve ithal etmek akıllıca olacaktır.
Heckscher Ohlin Modeline göre, göreceli maliyet farkları daha önce bahsedilen üretim malzemeleriyle, ama aynı zamanda belirli bir ekonominin yoğunluğu ile ilgilidir. Örneğin, bir ülkenin işe alınan işgücüne diğerine göre daha fazla ihtiyacı vardır, çünkü yerel üretimi bunu gerektirir.
2x2x2 modeli
HO modeli, göreceli emek ve sermaye sayılarının ülkeler arasındaki farkı yarattığını varsayar. Heckscher Ohlin Modeli aynı zamanda 2x2x2 modeli olarak da adlandırılır, iki ülkenin ticaret için gerekli olduğunu, iki malla ve iki homojen üretim faktörüyle ticarete girdiğini ima eder. Mal sayısı, üretim faktörlerine eşittir ve bu da bu model içerisinde genişlemeyi zorlaştırmaktadır. Model ayrıca ülkeler arasındaki ‘ilişkiler’ faktörünün değişken olduğunu varsayar. Örneğin, son derece gelişmiş Batı ülkeleri sermaye ile emek arasında üçüncü dünya ülkelerinden farklı ve daha yüksek bir ilişkiye sahiptir. Bu yüzden çok gelişmiş ülkeler daha çok ticaret yapabilirler. Bu durum oldukça gelişmiş ülkenin teknolojide bir iş sektörüne ve gelişmekte olan ülkenin emek yoğun bir iş sektörüne sahip olacağı karşılaştırmalı bir avantaj sağlar. HO modeli ayrıca ticaret yapan ülkelerin aynı üretim teknolojilerini kullandığını varsayar.
Heckscher Ohlin Modeli örneği
Bugün bile, Heckscher Ohlin Modeli hala geçerlidir ve uluslararası ticaretin yanı sıra dünya çapında avantajların da altını çizmektedir. Heckscher Ohlin Modeli, ticarete konu olan mallarla sınırlı değildir, aynı zamanda emek gibi soyut üretim faktörlerine de odaklanır. Bir ülke fazla miktarda doğalgaza sahip olduğunda, yerel kullanım için bir arz oluşturmanın yanı sıra, bunu diğer ülkelere ihraç etmeye karar verebilir. işgücü maliyetleri bir ülkeden diğerine farklılık gösterebilir. Bu yüzden bir ülke üretim ve temizlik faaliyetleri için daha ucuz göçmen işçileri almaya karar verebilir. Altmışlarda, bu iki özellik de Hollanda’da gelişti. Bir yandan Almanya ve diğer ülkelere doğalgaz ihraç edilirken, aynı zamanda İspanya, Portekiz, Türkiye ve Fas’tan ucuz göçmen işçiler ithal edildi. Bu şekilde Hollanda artık yalnızca iç pazara güvenmek zorunda kalmadı, dünya çapındaki esnek talepten kar elde edebilirdi.
Ne düşünüyorsunuz?
Heckscher Ohlin Modelinin kullanımı işinize fayda sağlayabilir mi? Pratik açıklamayı tanıyor musunuz veya eklemeleriniz var mı? Uluslararası ticaretle ilgili paylaşmak istediğiniz ipuçlarınız veya püf noktalarınız var mı?
Düşüncelerinizi ve bilginizi aşağıdaki yorum kutusunda paylaşabilirsiniz.
Bu makaleyi beğendiyseniz, modeller ve yöntemler hakkındaki en son gönderiler için bültenimize kaydolabilirsiniz.