This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
https://tr.scribd.com/doc/43382951/%C4%B1s%C4%B1l-i%C5%9Flem
04/27/2015
text
original
Metal metal bir parçanın özelliklerinde belirgin bir değişiklik sağlamak amacıyla metal veya alaşımların katı halde ısıtılıp soğutulması işlemlerine “ısıl işlem” denir. 2. Isıl işlem istenen değişikliklerin yanı sıra istenmeyen değişiklikler de yaratabilir.Özel olarak yapılabileceği gibi başka bir işlemin sonucu olarakta ortaya çıkabilir. B) ÇELİĞE NEDEN ISIL İŞLEM YAPILIR? 1. Aşınma dayanımını arttırmak için. 2. Mekanik özelliklerini iyileştirmek için(tokluk,çekme ve akma dayanımı). 3. Sünekliğini geliştirmek ve yumuşatmak için. 4. Kaba tane yapısını inceltmek için. C) ISIL İŞLEM NE ZAMAN YAPILIR? 1. Çeliğe yapılan ilk işlem olabilir. Örneğin,işlenebilirliği geliştirmek için. 2. Bir parçanın imalat sırasında ısıl işlem görmesi gerekebilir. Örneğin soğuk şekillendirme sırasında parçanın tekrar şekil verilebilmesi için yumuşatılması gerekebilir. 3. Aşınma dayanımı elde etmek için en son işlem olarak yapılabilir. Örneğin saban demiri(pulluk kulağı). Ç) ÇELİK ISIL İŞLEMİ NASIL YAPILIR? 1. Değişik mikro yapılar elde etmek amacı ile allotropik dönüşümlerden yararlanılarak. 2. Bu mikro yapıların oluşumu öncelikle soğuma hızına, ya da daha teknik bir ifade ile, zaman-sıcaklık ilişkisine bağlıdır.
2. Isıl işlem sırasında oluşacak iç gerilimler sonucu. Soğuk işlem görmüş düşük karbonlu bir çeliğin yapısını yeniden kristalleştirme işlemi. Örneğin büyük kesit değişiklikleri yani kalın kesitlerden ince kesitlere ani geçerler. 1. Burada çeliğin analizi kadar. ısıl işlem sırasında mutlaka sorun kaynağı olacaklardır. üretilecek parçanın daha tasarım aşamasındayken. amacımıza uygun bir çeliği seçerken. hatasız parçalar üretmek için dikkat edilmesi gereken bir çok nokta vardır. TASARIM Burada sözkonusu olan. çapak. hatta daha da önemli olan malzemenin yapısal özellikleridir. Şekil 1’de verilmiştir. Bu konuda çeşitli örnekler. gözenek. Çeliğin yapısında bulunabilecek kalıntı. yetersiz mukavemet değerleri veya çatlak vb.MALZEME SEÇİMİ Her uygulama için en uygun olan çeliğin seçilmesine dikkat edilmelidir. allotropik dönüşüme bağımlı değildir D) MALZEME – TASARIM – ISIL İŞLEM İLİŞKİLERİ Isıl işlem pratiğinde sık sık karşılaşılabilen yetersiz sertlik. sorunlar. taşlama ilk akla gelen önemli faktörlerdir. tasarımı. malzeme seçimi. bu aşamalarda dikkat elden bırakılmamalıdır. kılcal çatlak gibi oluşumlar. yapıya kadar bir çok konuda dikkatli olmak gereklidir. . ısıl işlem açısından gözden geçirilmelidir.3. Hataları peşinen önlemek daima daha ucuza geleceğinden. veya keskin köşelerden mümkün olduğunca kaçınılmalıdır. ısıl işlem sırasında malzemenin tamamen çıkmasına bile sebep olabilirler. üretim birimleri arsında çözümü zor tartışmalara neden olur ve hata. amaçlar doğrultusunda. Örneğin. ya ısıl işlem sırasında ya da kullanım sırasında parçalarda bu yüzden kırılmalar meydana gelebilir. analizden. genellikle ısıl işlem bölümüne yüklenir. Bunun için. Çelik üretimi sırasında ingot dökümünden dövmeye veya haddelemeye kadar yapılabilecek çeşitli hatalar. Aslında. Gene örneğin dengesiz bir karbür dağılımı veya karbonsuzlaşmaya uğramış bir yüzey istenen sonuca ulaşılmasını engeller.
rasyonel bir değerlendirmeden geçirilmemelidir. Taşlama sırasındaki aşırı ısınma sonucu doğacak gerilimler. Aşırı ısınma ve soğuma. Bu gibi zayıflık yaratıcı özelliklerden mümkün olduğunca uzak durulmalıdır. bu işlem mümkün olduğu kadar su verme sonrası yapılmamalı. Düşük alaşımlı çelikler. yüzeyde çatlaklar her zaman oluşabilirler. TAŞLAMA Taşlama su verme sonrası ve meneviş öncesi yapılıyorsa. onun hemen altında ise aşırı menevişlenmiş bir tabaka yaratır. yüksek çalışma sıcaklığı. . dikkatsiz çalışma. hızlı ve aşırı yükle taşlamadan kaçınılmalı ve yeterli soğutma sağlanmalıdır. taş seçimine dikkat edilmeli. yüzeylerde çatlamaya sebep olacağından. yüzeyde bir tabaka kalıntı östenit. KULLANIM Kullanım sırasında da aşırı yükleme. ısıl işlemi doğru da yapılmış olsa. 4. gerilim artışı. parçalar ömrünü kısaltan faktörlerdir. ısı şoklarından pek etkilenmezler. hızlı ısınıp soğuma gibi durumlar. özellikle alaşım miktarı yükseldikçe fiyatı da yükselen çeliklerde fazla malzeme kaybının önüne geçmek için bütün bu faktörler.3. Ama her yerde düşük alaşımlı çelik kullanılamayacağından.
.
Peritektik reaksiyon .I.Ötektik reaksiyon . ÇELİĞİN TEMEL DÖNÜŞÜMLERİ A. Şekil 2: Saf Demirin Faz Dönüşümleri B. KATI DÖNÜŞÜM PRENSİPLERİ Ergimiş durumdaki saf demirin oda sıcaklığına soğutulma durumundaki davranışı aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. DEMİR-KARBON DENGE DİYAGRAMI Bu diyagramda izotermal reaksiyonları gösteren üç yatay çizgi vardır: .Ötektoid reaksiyon .
Şekil 3: Demir-Karbon Diyagramının Çelik Bölüm .
aluminyumsanayi.com/doc/35103383/CEL%C4%B0KLERE-UYGULANAN-ISIL-%C4%B0%C5%9ELEMLER http://www.scribd.htm .http://www.com/6063sek5.
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?