Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı’nın uzay yolculuğuna başlamasına saatler kaldı. 17 Ocak’ı 18 Ocak’a bağlayan gece 01.11’de (TSİ) ilk kez bir Türk astronot uzaya fırlatılacak. Fırlatma töreni nedeniyle nefeslerin tutulacağı o anlar, Taksim ve Kızılay gibi meydanlara kurulan planetaryumlardan izlenebilecek.
“750 kişi ciddi bir şekilde Alper Gezeravcı’nın rakibiydi”
Alper Gezeravcı’nın seçilmesinin çok uzun bir süreç içerisinde olduğunu belirten Tübitak Uzay İş Gelişme Grup Lideri Sadık Murat Yüksel, “Web sitesinin ilk açtığımız anda binlerce başvuru geldi. Toplamda 36 bin başvuru geldi ve fakat 36 bin başvurunun tamamı başvurusunun temellendirecek süreci tamamlayamadılar ama 750 kişi ciddi bir şekilde Alper Gezeravcı’nın rakibiydi ve biz bu 750 kişinin içerisinde çok ağır testlerle astronotumuz seçtik. Şimdi astronot görevleri zorlu görevler yani şu an yaklaşık 450 ton yakıtın önünde bir kapsülde. Küçücük bir hacimde, orada sıkışık bir şekilde roketin bütün titreşimlerine maruz kalacak, G kuvvetlerine maruz kalacak, dar bir hacminde görev yapıyor olacak. Bütün bunlar insanın fizyolojisi, anatomisi, psikolojisi bakımından çok dayanıklı olmasını gerektiriyor. İşte bütün bu dayanıklılık testlerinden daha sonra astronot olarak görev yaptığı süre boyunca ortaya koyucu becerilerin uygun olup olmadığına dair testlerle falan çok geniş kapsamlı bir testten geçti ve içlerinde son 2 adayı Alper Gezeravcı ve onun yedeği olarak Tuva Cihangir Atasever Bey seçildiler” ifadelerine yer verdi.
“Bir buçuk gün boyunca dünyanın etrafında tahminen yirmiye yakın tur atacaklar”
Fırlatma ve kenetlenme aşamalarından bahseden Yüksel, “Bu fırlatma işlerinde bilirsiniz, geri sayım vardır. Böyle saniyeler çok önemlidir. Bize iletilen bilgi bu gece; gece yarısını geçtikten sonra 01.11’de fırlatma gerçekleşecek. Yaklaşık 15 dakikalık bir uçuş sürecek. Bu uçuşun daha doğrusu yörüngeye ulaşmak için geçen süreden bahsediyorum. Ardından bir buçuk gün boyunca dünyanın etrafında tahminen yirmiye yakın tur atacaklar. Bu kapsülle beraber ve akabinde bu kapsül uluslararası uzaysa erişecek ve yarın saat 13.15 civarında kenetlenme gerçekleşecek. Bir joystick’le kontrol ederek, otonom desteği de var. 2 uzay aracını uzayda bir araya getirecekler. Sonra kapak açılacak, oradan asansörle içeri geçecekler” şeklinde konuştu.
“Küçük de olsa ertelenmesi ihtimali var ama gerçekleşmeyeceğimi umuyoruz”
Yüksel konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Diğer yandan uydu fırlatma işleri oldukça zorlu işler; bir roketin ateşlenmesi tümüyle teknik bir hadise değil. O tekniğin aynı zamanda uygun çevresel şartlarda gerçekleşmesi gerekiyor. Örneğin daha önce İmece fırlatması sırasında hava şartları nedeniyle 2 defa erteleme gerçekleşmesi gerekti. Birinde atmosferin üst tabakalarındaki yan rüzgarların çok şiddetli olması nedeniyle roketin ve dolayısıyla üzerindeki uydunun zarar görmesi ihtimali vardı. İnsan uçuşlarda bu hassasiyet biraz daha fazla. Çünkü oraya çok iyi eğitilmiş yıllarını bu işe vermiş 4 astronotu koyuyoruz ve uzaya gönderiyoruz. Küçük de olsa ertelenmesi ihtimali var ama gerçekleşmeyeceğimi umuyoruz.”
“Bir astronotun uzay istasyonunda geçirdiği tek bir saniye bile boşa geçmez”
Astronotların uzayda günlerinin çok yoğun geçtiğine dikkati çeken Yüksel, “Alper Gezeravcı’nın uzayda günleri çok yoğun geçecek. Açıkçası yaptığım iş dolayısıyla birkaç astronotla tanışma ihtimali şansı buldum. Hepsinin söylediği şu; dışarıdan baktığınızda aslında astronotlar o belirlenen süre boyunca somut bir görevleri olmadan sanki böyle sakin bir hayat sürüyorlarmış gibi gözükür. Çünkü hep canlı yayında o sakin ortamı görürsünüz. Oysa onun arka planında çok yoğun bir çalışma vardır. Bir astronotun uzay istasyonunda geçirdiği tek bir saniye bile boşa geçmez demişlerdi. Alper Bey’in de görevinde 13 önemli deney var. Öncelikle o deneylerin yerlerine yerleştirilmesi, düzeneklerin kurulması, bazı deneylerde Uluslararası Uzay İstasyonu’nun ölçüm ve yayın cihazlarını kullanıyor olacağız. Onların hazırlanması işleri var. Bütün bunları kendisine verilen eğitimle beraber Alper Gezeravcı uzayda kendisi gerçekleştiriyor olacak. Bunun dışında zorunlu uyku ve yemek araları dışında bir boşlu olacağını zannetmiyorum. Çok yoğun geçeceğini tahmin ediyorum” diye konuştu.
Türkiye uzayda yeni kural koyucular arasına girecek
Tübitak Uzay’da Yüksek Mühendis olan Burak Karagözoğlu ise Gezeravcı’nın uzayda yapacağı deneylere ilişkin konuştu. Karagözoğlu, Gezeravcı’nın uzayda 13 adet bilimsel deney yapacağını hatırlatarak, “Bunlardan bir tanesi Tübitak Uzay’ın ‘miyoka’ deneyi olacak. Miyoka deneyinin tasarımcılarından biriyim. Benimle birlikte 2 arkadaş daha var. Biz uzayda, yer çekimsiz ortamda, kurşunsuz lehim üzerine bir deney yapmayı düşünüyoruz. Çünkü dünya ve yeni uzay, derin uzay dediğimiz konular artık başka boyuta evrildi. Bugüne kadar biz NASA’nın ve ESA’nın kurallarına uyguluyorduk. Artık biz yeni kuralları araştırmayı deniyoruz. Bu konuda da öncü olmayı düşünüyoruz. Bu deney başarılı olursa yeni uzayda kurşunsuz üretimin sağlanması başarılı olacak. Daha sonra ticari uydularda üretim tekniklerinde, peşimizden bu konuların geleceğini düşünüyoruz. Bu deney daha sonra raporlanacak bilim dünyasına sunulacak” açıklamasında bulundu.
“Göklerde olmaktan gurur duyuyoruz”
Kent meydanlarına kurulan planetaryumlara gençlerin de ilgisi oldukça yüksek. Gezeravcı’nın “Yeni nesillere ilham olmak için bu işi yapıyoruz” dediği uzay misyonuna gençleri merakı dikkati çekiyor. Konuya ilişkin konuşan Beytullah Kurt, “İlk olarak bu haberi internette görmüştük. Gerçekten gururlandık, böyle bir şeyin olabileceğini daha önce tahmin etmezdi belki de, ülkenin bu kadar gelişebileceğini. Atamızın yıllar önce dediği gibi ‘İstikbal göklerdedir’ ve göklerde olmaktan gurur duyuyoruz. İnşallah bundan sonra da devamı gelecektir. Kendisi önümüzü açan bir öncü gibi oldu şu anda. İnşallah daha iyi zamanlarda daha iyi yerlerde görürüz kendisini” diye konuştu.
“Hala gidemeyen ülkeler var”
Ömer Aydın ise “Kızılay meydanında gördüm. Tanıtım amaçlı yapılan bu çadırlarda gördüm. Güzel gururlu bir şey tabi ki. Sonuçta insan gidecek ve Türk olacak bu insan. Gururlu bir şey; biraz geç kalınsa da yine de gurur verici bir şey. Hala gidemeyen ülkeler var; başarılar diliyorum, umarım sorunsuz bir şekilde gerçekleştirir bu uçuşunu. Nice uçuşları olur umarım” şeklinde konuştu.