Kidokit’le haftalık buluşmamıza hoş geldiniz.
Bu dönemlerde öğrenilecek yeni şey öyle çoktu ki bizim haftalıklarımız da oldukça uzun metinler ya da ekli pek çok yazıdan oluşuyordu. Artık temel bilgilere sahipsiniz ve daha ziyade ipuçlarına ihtiyacınız var diye düşünüyoruz. O yüzden haftalıklarımız biraz daha kısa ve özet olacak. Ayrıca bir kısmınız işe de başladığı için muhtemelen hepsini okumaya vaktiniz de olmuyor. Merak etmeyin sizi de düşündük. Haftalıklarımızın sesli audio versiyonlarını da kaydediyoruz Bu şekilde isterseniz arabanızda işe giderken de bizi dinleyebilecek ve bilinçli ebeveynler olarak bu güzel yıllarında bebeğinize destek olmaya devam edebileceksiniz. Unutmayın artık yalnız değilsiniz. Detaylı bilgi ihtiyacı duyduğunuz konularda ise www.kidokit.com her zaman uzman görüşleriyle sorularınızı yanıtlamaya hazır.
İlgi ve merak seviyem zirvede…
Bu ay itibarıyla bebeğinizin çevresine olan ilgisi ve merakı en yüksek seviyesindedir. Onu sık sık dışarı çıkartıp dışarda birlikte gezebilir; gördüklerinizi ona anlatabilirsiniz. Aynı şekilde evinizin içerisinde küçük gezintiler yaparak neyin ne olduğunu ona basit isimlendirmeler ve vücut hareketleri ile anlatabilirsiniz.
Eğer bebeğiniz tam dönüşü (sırtüstünden yüzüstüne ya da tam tersi) henüz yapamadıysa bu ay artık yapmasını bekleyebiliriz. Genelde bebeklerin çoğu artık sekizinci ay itibarıyla emeklemede ustalaşırlar. Hatta bir kısmı elinde bir şey taşıyarak emekleyebilmektedir. Ancak bazı bebeklerin hiç emeklemeden yürümeye geçtiği de gözlenmektedir. Bacaklarını, ayaklarını, parmaklarını daha fazla kontrol etmeye başlar. Bebeğiniz hâlâ emeklemiyorsa endişelenmeyin ancak onu hemen yürütme aşamasına geçirmek için de bir çabanız olmasın. Her zaman tekrarladığımız gibi tüm bu süreçler bebeğinize farklı bir aşamayı öğrenme, farklı kaslarını güçlendirme, farklı bağlantılar kurma olanağı vermektedir. (“Emeklemenin önemi” ile ilgili yazımızı www.kidokit.com web sitemizden okuyabilirsiniz.) O yüzden bizim amacımız süreci hızlandırmaya çalışmak değil; sürecin hakkını verebilmek ve bebeğinizi bu süreçte istekli kılmak için ona doğru olanakları, çevreyi ve uyaranları sunmaktır. Yapabileceğiniz farklı egzersiz ve aktiviteleri Kidokit uygulamamızda bulacaksınız.
Bir ordayım bir burada…
Gerek merak ettiği ve keşif ihtiyacı arttığından gerekse sürünme becerisi geliştirdiğinden bebeğinizi artık yerinde tutmanız oldukça zordur. Hatırlarsanız önceki aylarda bebeğiniz objelere uzanarak tutabiliyor ancak henüz bırakamıyordu. Sekizinci ay itibarıyla genelde uzanma-tutma-bırakma sisteminin tamamlanmasını bekleyebiliriz.
Dikkat! Güvenlik önlemleri çok önemli!
Bebeğiniz sadece her yere ulaşmaya çalışmakla kalmayacak; gördüğü her objeyi de tutmaya, yere atmaya, ısırmaya, vurmaya, sıkmaya, döndürmeye çalışacaktır. Yani çevresinde nelerin olduğu çok önemlidir.
Kaslarım daha da güçlendi…
Bebeğiniz her ne kadar artık desteksiz oturabilse de genelde oturma pozisyonuna geçmek için yardımınıza ihtiyaç duyabilir. Artık kasları güçlenmektedir. Kasları güçlendikçe kendini daha yükseğe kaldırmaya çalışır ve ayakta durmaya hazırlık çalışmaları yapar. İşte bu aşamada çevresinde tutunabileceği bar, hareket etmeyen mobilya vb. olması yürüme çalışmalarına destek olacaktır. Hareketlerini incelediğinizde bebeğinizin ayaklarına ağırlık vererek denge çalışmaları yaptığını görebilirsiniz. Bunlar adım atma çalışmalarının bir parçasıdır. Her ne kadar objeleri bırakabilmeye başlamış olsa da tutunup ayağa kalktıktan sonra yere tekrar dönmek için yardımınıza ihtiyacı vardır.
İnce motor kasları için önemli bir adım: Kerpeten / Kıskaç tutuşu
Bebeğinizin ince motor kaslarında da önemli gelişmeler vardır. En önemli tutuşlardan olan kerpeten ya da kıskaç tutuşu bu aylar itibarıyla olgunlaşmaya başlar. (Objeleri başparmağı ile işaret parmağı arasında tutabildiği tutuş.) Parmak kasları güçlendikçe daha küçük objeleri tutmaya başlayabilecektir. Bebeğinize parmak kaslarını çalıştırmak için farklı objeler verebilirsiniz. Örneğin açılıp kapanan kutular vererek (zor olmamalı) parmaklarını çalıştırmasını sağlayabilirsiniz. Bir kabın içine nesneleri koyup çıkarabilir. Farklı objeleri, o obje şeklindeki deliklerden soktuğunuz oyuncaklar vardır. Bunlarda obje-delik eşleştirmesini henüz yapamaz ancak bulduğu en geniş ve makul delikten elindeki objeyi sokmaya çalışabilir. Kidokit ortaklarından ergoterapist Nimet Altıok özellikle küp şeklindeki malzemeleri önermektedir.
Ne tür kitapları seçmeliyiz?
Bebeğinizle ara sıra kitap okumayı unutmayın. Hatta artık ona kitapları incelemesi için verebilirsiniz de. Henüz kitap sayfalarının birkaçını bir arada çevirebilir; ancak zamanla çevirmekte ustalaşacaktır. Şimdilik kolay yırtılmayı önlemek ve sayfa çevrilmesini kolaylaştırmak için kalın sayfalı kitapları tercih etmeniz uygun olabilir. Kitabı okurken sayfadaki her detayı okumanıza gerek yok. Bebek kitaplarında zaten az kelimeli cümleler olduğunu fark edeceksiniz. Şayet kitap bebekler için hazırlanmamışsa da tümünü okumak yerine sadece resimdeki olayı tanımlayacak ve isim ve fiillerden ya da bunlara ek olarak renk, boyut vb. tanımlamaları içeren sıfatlardan vb. oluşan kısa ve öz cümlelerden oluşan hikayeler anlatabilirsiniz. Örneğin kitaptaki çocuğu gösterip, bak “çocuk aşağı indi”; “sarı paltoyu giydi” gibi net, anlaşılır cümleler kurabilirsiniz. Siz okuduktan sonra kitabı bebeğinize de uzatarak bak bakalım başka neler var diyerek onun incelemesine de fırsat verebilirsiniz.
Dil gelişimine destek olmak için…
Özellikle ayna karşısında ya da bebeğinize dokunarak yüzünüzün ve vücudunuzun bölümlerinizi isimlendirmeyi unutmayın. Bu işlemi bebeğinizi yıkarken, ona masaj yaparken ya da onu giydirirken de tekrarlayın. Önümüzdeki ay itibarıyla (hatta bir kısmı sekizinci ay itibarıyla) bana burnunu ya da ağzını göster dediğinde göstermeye başlayabilirler. Ancak unutmayın size burnunu gösterebilmesi için öncelikle sizin burnuna dokunup, hatta parmağı ile burnuna dokunmasını sağlayıp; “bu-run” diye adlandırmanız gerekir ki burun isminin neye ait olduğunu net bir şekilde anlayabilsin. Bazı veliler bu dönemlerde bebeklerine ağzını ya da burnunu göstermesini isteyip hiçbir tepki alamayınca bozulabiliyorlar ancak bebeğinizin kendisine direkt olarak öğretilmeyen bir şeyin neye ait olduğunu anlaması zaman alacaktır. Siz her şeyi birebir isimlendirmeseniz de o bir süre sonra neyin neye ait olduğunu çözümleyebilecektir ama bunun için daha fazla çaba göstermesi gerekir ve süreç daha uzun sürer. Ancak siz bu isimlendirmeleri, betimlemeleri ya da ufak konuşmaları yaptığınızda hem dil gelişimini hem de hızlı gelişen dil gelişimi sayesinde dünyadaki pek çok kavramı algılayabilmesini ve diğer gelişim özelliklerinin desteklenmesini kolaylaştırmış olursunuz.
İletişimin bol olduğu keyifli bir hafta geçirmenizi dileriz.