‘Tarafsızlık’ ilkesi kapsamında uluslararası haçlı işgal örgütü NATO’ya üye olmayı reddeden ancak yıllardır birçok operasyonda NATO’yla ortak çalışan İsveç ve Finlandiya, ülke güvenliğine tehdit oluşturacak durumlarda NATO’ya üye ülkelerden yardım almayı kabul etti.
Finlandiya hükümetinden yapılan açıklamada, söz konusu acil durumlar 'afetler, kargaşa ve güvenliğe karşı tehditler' olarak sıralandı. Anlaşmayla NATO ile ortak eğitim tatbikatları ve askerî işbirliği de mümkün hale gelecek. Anlaşma sayesinde NATO güçlerinin ulaşımı için iki ülkenin de kara, hava ve deniz sahaları kullanılabilecek.
Ancak Finlandiya ve İsveç hükümetleri kabul etmezse, hiçbir NATO askeri bu ülkelerde görevlendirilmeyecek.
Finlandiya Dışişleri Bakanı Erkki Tuomioja, anlaşmanın NATO ittifakına katılacakları anlamına gelmediğinin altını çizdi.
Finlandiya’da fikir ayrılıkları
Finlandiya’nın yaz başında istifa eden eski Başbakanı Jyrki Katainen, Nisan ayında yaptığı açıklamada 'zamanı geldiğinde' İsveç ile birlikte NATO'ya katılma konusunu değerlendireceklerinin sinyalini vermişti.
Rusya'nın Kırım’ı ilhak etmesi doğu ve kuzey Avrupa ülkelerini endişelendirirken, Katainen, Ukrayna'daki krizin Finlandiya açısından güvenlik riski oluşturmadığını söylemişti.
Dışişleri Bakanı Tuomioja, ise Finlandiya'nın NATO üyeliğine ihtiyaç duymadığını, zaten Avrupa Birliği üyesi ve NATO ortağı olduğunu ifade etmişti. Tuomioja, 'NATO Finlandiya'nın güvenliğine ek bir katkıda bulunmayacaktır. Bu bir çözüm değil, kendi başına daha fazla sorun olur' diye konuşmuştu.
İsveç’in yüzde 30’u NATO’ya ‘evet’ dedi
Eylül ayında genel seçimlere gidecek olan İsveç’te, Göteborg Üniversitesi tarafından yürütülen bir ankete göre her üç kişiden biri NATO’ya tam üyeliği destekliyor. Yüzde 50’lik bir kesim ise örgüte üyeliği hâlen istemiyor.
Seçimlerin favorisi Sosyal Demokratlar uzun süredir NATO üyeliğine karşı bir politika izliyor. Uzmanlar, NATO ortaklığı hakkında verilen son kararın seçime bir etkisi olmayacağını söylüyor.
Tam 200 yıldır hiçbir savaşa girmeyen ve 170 yılı aşkındır dış işlerinde “tarafsızlık” ilkesini benimseyen İsveç, özellikle 1990’lı yıllardan bu yana NATO ile ortak askeri operasyonlar yürütüyor.
Bosna’ya ve Liberya’ya gönderilen barış kuvvetleri, 1994 sonrası yürütülen Arnavutluk ve Sırbistan’daki mayın temizleme operasyonları, 2007’de Mezar-ı Şerif kentinin yapılandırılması için Afganistan’a asker desteği ve Kosova’da güvenlikten sorumlu NATO gücünde KFOR’a asker desteği verilmesi İsveç ve NATO’nun ortak operasyonları arasında.
Kaynak: Al Jazeera