CHP İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu meclise verdiği Cem Evleri ilgili önerge üzerine bir konuşma yaptı. Alevilerin sorunlarını dile getiren Tanrıkulu, konuşması sırasında Genel Kurulu terk eden AKP'li milletvekillerine sert tepki gösterdi.
Tanrıkulu, Meclis'te yaptığı konuşmasında "Sizin Alevi yurttaşlarımıza sözünüz var. 14 yıldır iktidardasınız ve bu sözünüzü yerine getirmiyorsunuz. Bu ayıp AKP milletvekillerine aitttir. Mesele Alevi yurtttaşlar olunca tüm milletvekilleri dışarı çıktılar. Bu tutum parlementoya yakışmamıştır" diyerek isyan etti.
Tanrıkulu'nun konuşması ve yaşanan tartışma Meclis tutanaklarına böyle yansıdı:
MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; aslında, Adalet ve Kalkınma Partili milletvekili arkadaşların dinlemesini isterdim. Konu cemevleriyle ilgili ve bugün Aşure Günü. Dolayısıyla, dinleyip bir tercihte bulunmanızı beklerim doğrusunu isterseniz.
Öncelikle, Kerbelâ mateminin yıl dönümü vesilesiyle bu acıyı hâlen yaşayan bütün Alevi yurttaşlarımın acısına katılıyorum ve paylaşıyorum.
İMRAN KILIÇ (Kahramanmaraş) - Alevi ve Sünni; hep beraber.
MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (Devamla) - Bütün yurttaşlarımızın acısına katılıyorum değerli arkadaşlar.
Tabii, bugün, aşure, muharrem ayının 10'uncu günü ama Alevi yurttaşlarımız bugünü statüsü olmayan cemevlerinde kutluyorlar. Bu ayıp bu Parlamentonun ayıbıdır, bu ayıp başta on dört yıldır hükûmet eden Adalet ve Kalkınma Partisinin ayıbıdır. Dolayısıyla, bu ayıbı…
LEVENT GÖK (Ankara) - Sayın Başkan… Sayın Başkan…
İDRİS BALUKEN (Diyarbakır) - Bu ortamda Genel Kurul olmaz ya, ayıp ya! Yani, bu Meclisin bir saygınlığı vardı, el birliğiyle ortadan kaldırdınız.
BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, istirham ediyorum, lütfen yerlerimizi alalım. Sayın Bakan… Sayın milletvekilleri…
LEVENT GÖK (Ankara) - Sayın Başkan, bu uygun bir tablo değil yani böyle bir tablo olabilir mi?
MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (Devamla) - Sayın Bakan…
BAŞKAN - Sayın milletvekilleri… Sayın Bakan…
İDRİS BALUKEN (Diyarbakır) - Ama, biz de o zaman kalkalım.
BAŞKAN - Bakın, hatip kürsüde… Lütfen, daha sonra…
LEVENT GÖK (Ankara) - Sayın Bakan…
BAŞKAN - Sayın Bakan… Sayın milletvekili, lütfen, istirham ediyorum.
LEVENT GÖK (Ankara) - Sayın Bakan…
BAŞKAN - Sayın Bakanım, siz oradan ayrılabilirsiniz, İç Tüzük 37'ye geçtik, tezkere bitti.
MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (Devamla) - Hayır, Sayın Bakana da hitap edeceğim de… Dinlese iyi olur.
BAŞKAN - Ama, sayın milletvekilleri, lütfen… Sizin vekiliniz bırakmıyor.
MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (Devamla) - Efendim, bugün, aşure, muharrem ayının 10'uncu günü ve Alevi inancına sahip yurttaşlarımız bugün statüsü olmayan bir yerde, cemevlerinde oruçlarını açıyorlar ve matemlerini tutuyorlar. Cemevlerinin ibadethane olmaması bu Parlamentonun ayıbıdır, başta da Adalet ve Kalkınma Partililerin ayıbıdır.
Dolayısıyla, bu ayıbı bugün burada kaldırabiliriz.
İMRAN KILIÇ (Kahramanmaraş) - Yasımatemi tüm yurt sathında ve camilerde hep beraber tutuyoruz.
MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (Devamla) - Değerli arkadaşlar, bakın, 64'üncü Hükûmet Programı. 64'üncü Hükûmet Programı'nda şu var: "Geleneksel irfan merkezleri ve cemevlerine hukuki statü tanıyacağız." Bu var. Bu da 65'inci Hükûmet Programı, cemevleri buradan uçmuş yani şu andaki Hükûmet programında cemevleri yok. Eğer matbaaya giderken düşmemişse bu çok önemli bir siyasi tercih ve bu tercih de Alevi yurttaşlarımızın aleyhine olan bir tercih.
Değerli arkadaşlar, kayıtlara geçmesi için söylüyorum, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 26 Nisan 2016 tarihli İzzettin Doğan ve diğerleri Türkiye kararı: Alevi yurttaşlarımız başvuru yapmışlar cemevleri nedeniyle, orada verilen karar var değerli arkadaşlar. Bakın, biz burada karar vermediğimiz için, biz burada Alevi yurttaşlarımızın eşitliği için karar vermediğimiz için, eşit yurttaşlık için karar vermediğimiz için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi seksen üç sayfalık bu kararıyla Türkiye'yi çok ağır mahkûm etmiş, bu Parlamentoyu mahkûm etmiş aslında. Şöyle diyor: "Mahkemeye göre, kamu otoritelerinin Alevi toplumuna yaklaşımı devletin nötrlüğü ve tarafsızlığıyla bağdaşmamaktadır. Düşünce, din ve vicdan özgürlüğüne bir müdahale söz konusudur." Diğer yandan, yine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi aynen şunu söylüyor: "İbadethane yapma imkânı belirsiz olup merkezî veya yerel makamların iyi niyetine kalmıştır. Bu topluluklar üyelerinden veya devlet fonlarından bağış almamaktadırlar."
Şimdi, burada, bakın, Adalet ve Kalkınma Partisinin çoğunluğunu ilgilendiriyor bu. Sizin Alevi yurttaşlarımıza sözleriniz var ve on dört yıldır iktidardasınız, bu sözünüzü yerine getirmiyorsunuz ve Alevi yurttaşlarımız statüsü olmayan, kendi imkânlarıyla yaptıkları ve büyük engellemelerle karşı karşıya kaldıkları cemevlerinde ibadetlerini yerine getirmeye çalışıyorlar. Dolayısıyla, bu ayıp Adalet ve Kalkınma Partisi milletvekillerine de aittir. Eğer burada Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı doğrultusunda bir tutum almıyorsanız, bu, aynı zamanda Hükûmetin de ayıbıdır, bu Parlamentonun ayıbıdır.
Değerli arkadaşlar, bugün bu ayıbı buradan kaldıralım. Eğer kulisten teşrif ederlerse arkadaşlarımız, eşit yurttaşlık konusuna bugün burada bir adım atabiliriz ama durum malum. Buradan bütün Alevi yurttaşlarımızın ve bütün yurttaşlarımızın Adalet ve Kalkınma Partisinin bu sıralarını görmelerini istiyorum. Mesele Alevi yurttaşlar olunca tüm milletvekilleri dışarı çıktılar. Dolayısıyla bu tutum da Parlamentoya yakışmamıştadır çünkü gündemde…
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (Devamla) - …neyin görüşüleceği vardır değerli arkadaşlar, hangi konunun görüşüleceği vardır.
Teşekkür ediyorum, saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)
İMRAN KILIÇ (Kahramanmaraş) - Sadece cemevleri değil camiler de halkın kapılarıdır.
MUSTAFA SEZGİN TANRIKULU (İstanbul) - Birçok laf atılmış olabilir, cevap verirsiniz.
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.