Kasım ayının gelmesiyle birlikte birçok e-ticaret sitesi, yılda bir defa gelen ‘Kara Cuma’ indirimlerine hazırlanmaya başladı. Ülkemizde “Efsane Cuma İndirimleri”, “Inanılmaz Cuma İndirimleri“, “Süper Cuma İndirimleri” vb. isimlerle başlatılan kampanyalar dahilinde birçok mahsul yelpazesinde farklı alanlara yönlendirilmiş oranlarda indirimler yapılıyor.
Ticaret Bakanlığı, son yıllarda indirimden fazla tüketicileri alışverişe desteklemek için düzenlenen bu cins kampanyalarla ilgili inceleme başlatıldığını açıkladı. Bu kapsamda Bakanlık, yazılmış açıklamada belirtilmiş laf konusu hususlara ilişkin aykırılıkların tespiti halinde sorumlulara gerekli yönetimle ilgili yaptırımların uygulanacağını belirtti.
‘Çeşitli mağduriyetlere yol açıyor’
Yapılan yazılı açıklamada yılın açıklanmış dönemlerinde özellikle de kasım ayında “Efsane Cuma İndirimleri”, “Harika Cuma İndirimleri”, “Süper Cuma İndirimleri” vb. isimlerle birçok ürün yelpazesinde değişik oranlarda indirimler yapıldığını hatırlatan Bakanlık, açıklamanın devamında şu ifadelere yer verdi:
“İçinde bulunulan COVİD-19 salgınının da etkisiyle tüketicilerin basit olması, vakit ve mekân sınırlaması bulunmaksızın fazla çeşitli sayı ile türde ve daha düşük fiyattan ürüne ulaşabilme imkânı sunması sebebiyle ‘online mesafeli alışverişleri’ tercih ettiği gözlemlenmektedir.
Ama online alışverişlerin özellikle belirtilen özel günlerde aldatıcı indirimler, aşırılık nedeniyle lojistik süreçlerde terslik, fena niyetli satıcılarca ayıplı mülk gönderimi veya bedelin tahsil edilip hiç mal göndermeme, sözünden dönme hakkını kullandırmama vb. çoğu mağduriyete de yol açabildiği görülmektedir.”
Bakanlık, tüketicilerin dikkat etmesi gereken noktaları sıraladı:
Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin mağdur olmamak, satıcı ya da sağlayıcıların da idari yaptırımlarla aleyhinde karşıya kalmamak için taraf olacakları mesafeli sözleşmelere ilişkin uyarı etmeleri gereken hususları şu şekilde sıraladı: Alışveriş öncesi tüketiciler, ihtiyaçlarını karşılayacak mülk ya da hizmeti bütün ve içten olarak belirlemeli ve bütçeleri ile harcamaları arasındaki dengeyi gözetmeli. Satıcı veya sağlayıcı hakkında iletişim bilgisi, ücret kimlik numarası, MERSİS ve ETBİS kaydı ve icabında şikâyet platformları ile satıcı/sağlayıcı alıcı hizmetleri vb. yerlerden gerekli sorgulama yapılmalı. Satışa sunulan ürün fiyatı özellikle standart nitelikteki ürünler için öteki satıcı ya da sağlayıcılardaki fiyatlar ile karşılaştırılmalı. Satıcının internet sitesinin güvenliği ile alışverişe ilişkin tehlikesiz ödeme yöntemleri olan SSL sertifikası, 3D Security ya da sanal kartla ödeme gibi seçeneklerin olup olmadığının yoklama edilmeli. sosyal ağ kanalları yoluyla yönlendirilen internet sitelerin satıcı veya sağlayıcının internet sitesine ait olduğu adres çubuğundan denetim edilmeli. Ödeme işlemi öncesi mevzuatta yer alan ve satıcı/sağlayıcı unvanı, açık adresi, detaylı diğer iletişim bilgileri, mal ya da hizmetin ödenecek toplam tutarı, sözünden dönme hakkına ilişkin ayrıntılar ve yargı arama yollarını içeren ön bilgilerin verilip verilmediğinin teftiş edilmeli. Özel günlerde çok yüksek oranlarda yapıldığı iddia edilen indirimlerin doğruluğuna ilişkin olarak diğer satıcı ya da sağlayıcılarda benzer ürünün fiyatına ilişkin araştırma yapılmalı.
Satıcı ve sağlayıcılar açısından;
Tüketiciler ile mesafeli sözleşme akdedilmeden önce Tüketici mevzuatında bulunan yasal yükümlülüklerin karşılanması için ön bilgilendirmenin yazılmış ya da kalıcı data saklayıcısı aracılığı ile tüketiciye iletilmesi, mevzuatta belli olan teslim veya ifa, vazgeçme hakkının kullanımı ve layık iadesine ilişkin hukuki sürelere uyulması. Vazgeçme hakkının kullanımı durumunda 14 gün içerisinde herhangi bir harcama veya mecburiyet getirmeksizin tüketiciye değer iadesinin tek seferde yapılması, Mesafeli satışa konu edilen mülk ya da hizmetlere ilişkin olarak ödemesi alınan siparişlerin stokta yokluk, miktar edilememe gibi gerekçelerle iptal edilerek tüketici mağduriyetine neden olunmaması için stok ve ürün tedariki aşamalarına uyarı edilmesi önem taşımaktadır.
Söz konusu hususlara ilişkin aykırılıklar saptama edilirse yönetimsel yaptırım uygulanacak:
Bakanlık, tüketiciyi aldatıcı nitelikte olan ve laf konusu hususlara ilişkin aykırılıklar tespit edilmesi halinde satıcı ve sağlayıcılara yönetimle ilgili yaptırımlar uygulanacağını bildirdi. Yapılan açıklamada konuya dair şu ifadelere yer verildi:
“Bakanlığımız bünyesinde faaliyet bildiren Reklam Kurulu göre hem özel indirim günlerine ilişkin olarak re’sen çalışmalar başlatılmıştır. Mesafeli sözleşmelere ilişkin olarak yargı kaybına uğrayan tüketicilerimizin uyuşmazlıklarının çözümü için finansal sınırları da dikkate alınarak Alıcı Hakem Heyetleri ya da Tüketici Mahkemelerine başvurmaları gerekmektedir.”