Mühendis Kimdir?
Mühendis, insanların fen, sosyal, teknik vb. gibi hayatın tüm alanlarında, her türlü ihtiyacın karşılanması, problemlerin çözülmesi ve bulunan çözümlerin geliştirilmesi için bilimsel metotlardan yararlanan ve bunları kullanan kişidir.
Endüstri mühendisi ise insan, malzeme ve makineden oluşan üçlü bütünleşik sistemlerin tasarlanması, kurulması ve kurulan sistemin geliştirilmesinden sorumlu olan, bunları mühendisliğin ilke ve yöntemlerini kullanarak gerçekleştiren kişidir.
Endüstri Mühendisliğinin Tarihsel Gelişimi
Endüstri mühendisliğinin çıkış noktası sanayi (endüstri) devrimine dayanmaktadır. Sanayi devriminin başlangıcı, 1776 yılında James Watt tarafından, buhar enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren ilk buhar makinesinin icat edilmesine dayanmaktadır.
Daha sonraları endüstri mühendisliğinin gelişimine katkı sağlayan diğer isimlere bakıldığında;
İlk çalışmaları gerçekleştiren kişi olarak Adam Smith gösterilmektedir. “The Wealth of Nations (Ulusların Zenginliği)” isimli bir kitap yazarak ilk kez iş bölümü teorisinden bahsetmiştir. Her ne kadar günümüz için kolay ve sıradan olarak gözükse dahi, o yıllarda farklı niteliklere sahip olan işlerin, farklı kişiler tarafından yapılarak verimin arttırılacağının ifade edilmesi büyük bir ilerleme adımı olarak görülmektedir.
Gelişime katkısı bulunan diğer bir kişi ise Frederic Winslow Taylor olup, endüstri mühendisliği bağlamında metot etüdü, zaman etüdü ve planlama üzerine çalışmalar yapmış olup, sosyal anlamda bilimsel yönetimin kurucusu (Taylorizm) olarak bilinmektedir.
Charles W. Babbage yazdığı “Economy of Machinery and Manufacturer (Üreticilerin ve Makinelerin Ekonomisi)” isimli bir kitap yazarak, endüstri mühendisliğinde iş öncesinde eğitimin gerekliliği, iş analizi, iş bölümü, standardizasyon, ücret sistemleri ve işçi-işveren arasındaki ilişkilerden bahsetmiştir. Bilgisayar bilimleri içerisinde de Fark makinesini (Difference Engine) icat eden kişi olarak tanınmaktadır.
Henry L. Gantt, kendi ismi ile anılan ve üretim yapılırken çizelgeleme aşamasında kullanılan Gantt şemasını geliştirmiştir.
Endüstri mühendisliğinin gelişimde ve süreçlerin iyileştirilmesi kapsamında en büyük adımlardan birini atan ise Henry Ford olarak bilinmektedir. Ford markalı otomobil fabrikalarında, ilk montaj hattını oluşturarak, ürünün, adım adım parçaların eklenmesi ile ortaya çıkmasını sağlamıştır. Böylece seri üretime geçişin de kapıları açılmıştır.
Son olarak yönetimin 5 fonksiyonu olarak belirlenen planlama, organize etme, koordine etme, yürütme ve motive etme kapsamında Henry Fayol çalışmalar yapmıştır.
Endüstri mühendisliğinin tarihi incelendiği zaman, gelişime bağlı olarak ilk dönemlerde şirketler ve kişiler tarafından maliyet ön planda iken, daha sonraları kalite ön plana çıkmış olup, en son olarak günümüzde müşteri memnuniyeti ön planda bulunmaktadır.
Endüstri Mühendislerinin Sorumlulukları Nelerdir?
İnsan, malzeme ve makine bütünleşik sistemleri içerisinde, üretim ve hizmet sistemlerinde ana amaç olarak verimliliğin artması ve maliyetin azalmasını sağlamakla görevlidir. Bu bağlamda;
- Süreç iyileştirilmesi çalışmalarını yönetmesi,
- Karlılığın arttırılması,
- Yönetim ve üretim birimleri (Yönetim ve teknik işletme etkinlikleri) arasında bir köprü görevi görmesi ile ön plana çıkmaktadır.