Çöl gezisi | Sudan gezi rehberi
Bayuda Çölü
Stanley Stewart, çıplak güzellikteki ürkütücü bir ay manzarası olan uçsuz bucaksız Bayuda Çölü’nü geçmek için göçebe bir maceraya atılıyor. Alistair Taylor-Young’un fotoğrafları
Bayuda Çölü’nün derinliklerinde bir yerde Hassan’la karşılaştık. Yaşlı bir adamdı ama bir ceylan kadar çevikti. Arabalarımızı görünce bir anda devesinden indi. Devesi omzunun üzerinden bana sırıtırken bize selam verdi, ellerimizi pompaladı, sırtımızı çırptı ve ailelerimiz için dualar okudu.
Çöldeki karşılaşmalar genellikle bir kutlama niteliğindedir. Tüm o boşlukta birbirinizle karşılaşmış olmanız, olasılıklara karşı bir zafer gibi görünüyor. Hassan bundan en iyi şekilde yararlanmaya hevesliydi. Dedikodu istiyordu. Kimi gördük? Onlar ne yapıyordu?
Bütün sabah okyanusu kalabalık ve oldukça küçük gösterecek bir manzarada araba kullanmıştık. Sert, doğal ve güzel Bayuda, akıl almaz mesafelere uzanıyordu.
İnsanlar vardı, ufukta birkaç uzak figür, kimi develerin üzerinde, kimi eşeklerin üzerinde. Hassan’a göre onlar eski dostlar, komşular, akrabalardı ve bir göçebe işi için ortaya çıkıyorlardı. Bize göre, İncil’deki bir çölde başıboş dolaşan, hiç şüphesiz vizyonlara ve kehanetlere mahkum olan kayıp ruhlar gibi görünüyorlardı.
Sınırlı Arapçamı kullanarak sohbet etmek için, belki de bana bakmayı kesmesi umuduyla devesi hakkında yorum yaptım. ‘,’ dedim, (“tatlı”) kelimesinin bir hayvan için yersiz gelmediğini umarak. Hassan, neden bahsettiği hakkında hiçbir fikri olmayan bir adamı hemen sezdi.
“O senin” diye bağırdı. ‘Onu almak. Sadece 20.000 Sudan poundu.’ Dizginleri çoktan elime vermişti. “Devesi olmayan adam yarım adamdır” dedi. ‘Bu güzelliği al. Sana yakışıyor. Onu İngiltere’ye götür. Arkadaşların kıskançlıktan ölecek, böyle bir deve için 20.000 küçük bir bedel. Bak – senden hoşlanıyor.’
Deve bana, üzerine bastığı tatsız bir şeymişim gibi bakıyordu. Hasan omuz silkti. Deve pazarında ciddi bir oyuncu olmadığımı görmeye başlıyordu ve Wadi Abu Tuleih’deki kuzenlerinden hiçbir haber alamamıştım. Bir çöl karşılaşması olarak, biraz hayal kırıklığı yaşadım.
Elimizi sıktı ve bizi uğurladı. Bir an sonra deveye geri döndü ve omzunun üzerinden el sallayarak yola koyuldu. Arabaya geri döndüğümde, ilerlemesini işaretlemek için döndüm.
Bayuda Çölü’nü Geçmek
İlk başta onu göremedim. Ve sonra, geniş bir arazide zaten küçük ve önemsiz olan onu, orta mesafedeki bir serabın içinden koşarak geçerken gördüm. Ama asıl ilginç olan, Hasan ve hayvani devesinin bir yansıma yapmasıydı. Onların ayna görüntüsü, var olmayan bir gölün gümüş yüzeyinde parıldıyordu. O garip anda, çölün hayalleri ve gerçekleri birleşti.
Kuzey Sudan’ın neredeyse tamamı çöl. Afrika’nın kalbindeki uzak yağmur illerinden gelen Nil, bu çorak bölgelere hayat hediye ediyor. Nehrin dördüncü ve altıncı şelaleler arasındaki büyük kıvrımında, Sahra’nın doğu uzantısı olan Bayuda bulunur. Birkaç rehber, birkaç fotoğrafçı, şoför ve bir aşçı ile seyahat ederken, nehrin iki kolu arasından yaklaşık 200 mil boyunca deve ve araba ile karşıya geçmeyi umuyordum. Kahramanca bir manzara olan Bayuda, çöl yolculuğunun romantizmiyle baştan çıkarılacak yerdi: develer, sarıklı rehberler, muhteşem ağartılmış ışık, heyecan verici boşluk, yıldızlardan oluşan bir kubbenin altındaki çadır çemberi, sarmalanmış antik kalıntılar kum tepelerinde, çok az şeyin göründüğü gibi olduğu hissi.
Mero piramitleri
Kalıntılar ile başlayalım. Çadırlar, yiyecek malzemeleri, birkaç varil güneş losyonu, yüz kilo tuvalet kağıdı ve Yeovil’deki bir mağazadan aldığım arızalı meşale. Yol boyunca, manzara çözülüyor gibiydi. Öğeleri – yol kenarındaki yemekhaneler, köyler, tarlalar, el sallayan çocuklar – birer birer dökülüyordu. Düz tepeli akasya ağaçları, çakıllı geniş alanlara dağılmıştı. Keçiler alt dalları kemirmek için arka ayakları üzerinde duruyorlardı. Ve sonra bunlar da gitti, geriye yalnızca döşeli asfalt şeridi kaldı, kenarlarında sıcakta patlamış kamyon lastiği hurdaları ve her iki tarafta da boş çöl vardı.
Bir süre sonra asfalt yoldan ayrıldık ve kıvrımlı yolları izleyerek kumların üzerinden geçtik. Kara bazalt tepeler arasında toz şeytanları dans ediyordu. Araba geçici olarak batağa saplandığında, indim ve son yarım mil kadar yürüdüm, romantik geleneğe göre Meroe piramitlerine yürüyerek yalnız bir kaşif olarak ulaştım.
Bir süre sonra asfalt yoldan ayrıldık ve kıvrımlı yolları izleyerek kumların üzerinden geçtik. Kara bazalt tepeler arasında toz şeytanları dans ediyordu. Araba geçici olarak batağa saplandığında, indim ve son yarım mil kadar yürüdüm, romantik geleneğe göre Meroe piramitlerine yürüyerek yalnız bir kaşif olarak ulaştım.
Kuma yarı gömülü olan piramitler, Mısır’daki benzerlerinden çok daha küçük ve daha diktir. Gizemli Kush Krallığı’nın yöneticilerini içeren bir sırtta bir araya toplanmışlar. Bazılarının yan tarafları, bir dizi kırık taştan biraz daha fazlasıdır. Ancak sivri uçlarının 19. yüzyılda bir İtalyan hazine avcısı tarafından uçurulması dışında, çoğu dikkat çekici şekilde sağlam durumda.
Mısır’daki muadillerinden binlerce mil yukarıda, bu uzak yerde piramitler bulmak, Finlandiya’da bir gölde bir Tudor sarayı keşfetmek gibidir. Yersiz görünüyorlarsa, aynı zamanda ilginç bir şekilde güncel değiller. MÖ sekizinci yüzyılda bu yapılardan ilkinin temellerini atmaya başladıklarında, Mısır’da hiç kimse bin yılı aşkın bir süredir piramit inşa etmemişti.
Ama Mısır’dan bahsetmemenin daha iyi olduğunu öğreniyordum. Rehberimize göre bunlar Sudan binalarıydı ve Sudan’ın her zaman sıkıntılı bir geçmişe sahip olduğu ülkeyle kıyaslama konusunda huysuzdu. Küçük bitişik şapellerde, hiyeroglifler arasında, Mısır tanrıları Horus ve Ra’nın kabartmaları, firavunlara ait ve dini gereçlerin tasvirleri, gururla kadınların popolarını işaret ediyordu. Krallar Vadisi’ndeki mezarlarda ya da Karnak surlarında Mısırlı kadınların kalçaları inceydi. Ama bu dipler, diye ısrar etti rehber, ellerini uzatarak rölyefleri çerçeveleyerek, cömert, etkileyici, bir avuçtan fazla. Bilgili bir şekilde başını salladı, bunlar Sudan popolarıydı.
Sudan Nil
Ertesi gün, beş deve ve eski bir Bedford kamyonuyla küçük bir feribotla Nil’i geçtik. Kayıkçı, işi babasından ve büyükbabasından miras aldığı için 12 yaşından beri nehirdeydi. Karmaşık akıntılarda gezinirken ayaklarıyla büyük metal çarkı döndürürken, kıçta kambur bir şekilde sigara içmesine, bir haftalık gazete okumasına, arkadaşlarıyla sohbet etmesine izin veren şüphesiz üç kuşaklık deneyimdi.
Batı yakasında bir köy fırınında ekmek almak için durduk. Yaklaşık bir saat boyunca Nil’den kurtulmak zor göründü. Kızlarını ikinci el araba fiyatına evlendirmeye hazırlanan neşeli bir kadının tezgâhında çay içtik. ABD’de nasıl yasadışı göçmen olunacağı konusunda tavsiyeye ihtiyacı olan bir adamla sohbet etmek için ara verdik ve Suudi Arabistan’a gitmek isteyen başka bir adam tarafından yolumuza ayrıldık.
Sonunda, erkeklerin tırpanlarla ekinleri biçtikleri köyün ötesindeki sorgum tarlalarından geçtik. Bir hurma korusunun derin gölgesinde, üç kadın başörtüleriyle gülümsemelerini boğdu. Ürkütücü bir anilikle çöle geldik, tıpkı bir ev gibi tek adımda çöle girdik.
Develerimiz, alaycı Budalar gibi kumların üzerine diz çökmüş, bekliyorlardı. Dikkatli bir şekilde kulplara asılarak gemiye tırmandık. Sonra birkaç ani sarsıntıyla, bizi önce ileri, sonra geri fırlatan koca canavarlar ayağa kalktı.
Atlı, Bayuda’nın geniş kucağına doğru yola çıktık. Bir süre, çölün tuhaf akustiği içinde, nehir kıyılarının sesleri peşimizden geldi: eşeklerin anırması, çocukların sürüklenme sesleri, su pompalarının uzaktan gelen gümbürtüsü. Sonra gittiler, geriye yalnızca develerin yumuşak, geniş ayaklarının sesi kaldı, çöl zemininde zar zor bir fısıltı. Sessizliğe doğru ilerliyorduk.
Bayuda uzaktan bakıldığında tarih öncesi bir yaratığın pullu, kurumuş derisine benziyor. Daha yakından bakıldığında, klasik çöl tepeleri olan şehvetli kum dalgaları ile yalnızca ara sıra değişen, rüzgarın aşındırdığı kaya, çakıl ve ince çakıllı bir çorak arazidir. Bazı yerlerde ufku kaplayan birkaç iskelet dağ dışında hiçbir özellik yoktur. Başka yerlerde dayanıklı bitkiler gelişir: akasya, dikenli çalılar, küçük otlar, Sodom’un zehirli elmaları. Çoğu, su aramak için kumlara nüfuz eden ayrıntılı kök sistemleriyle uyum sağlar. Birçoğu tamamen kuruyabilme ve en ufak bir su ipucunda kendi dirilişlerini sahneleyebilme yeteneğine sahiptir.
Bitkiler gibi, çöl hayvanlarının da hepsi uzmandır. Hayatı boyunca su içmeden gidebilen Dorcas ceylanı var, ihtiyacı olan nemin tamamını bitkilerden alıyor. Böbrekleri su kaybını kısıtlamak için özel olarak uyarlanmış yarasa kulaklı tilki vardır. Ve olağanüstü monitör kertenkelesi var. Monitörler son derece zekidir ve San Diego Hayvanat Bahçesi’ndeki deneylerde altıya kadar saydıkları bilinmektedir. Muhtemelen burada, Bayuda’da, onların daha anlayışlı vahşi kuzenleri cebirsel denklemler yapıyor.
Bayuda Çölü’nü Keşfetmek
Bütün öğleden sonra, etrafa serpiştirilmiş dikenli çalılıkların ve çimenlerin arasından at sürdük. Geç ışıkta, kendi uzun gölgelerimiz kumların üzerinde peşimizden geliyordu. Sallanan bir devenin sırtından çöl kısa sürede hipnotik hale geldi: gözlerimizin önünde yüzen sıcaklık, gölgelerimizin yavaş dalgalanması, uçsuz bucaksız, parıldayan gökyüzü. Dünyanın başlangıcı böyle görünüyordu.
Seyrek, ağartılmış otlardan oluşan kuru bir vadide kamp kurduk; burada küçük kuş büyüklüğündeki çekirgeler develerin ayaklarının altında bir buddan diğerine vızıldardı. Çadırlar kurulu ve aşçı iki dikenli çalının arasına dizilmiş bir rüzgar siperinin rüzgarlığında iş başındayken, deve çobanlarının burada şeker, zencefil ve kakule aromalı bir tür kahve yaptıkları ateşe çekildik. Gece aniden geldi; sadece ateşin ışığıyla aydınlatılan çobanların yüzleri karanlıkta süzülüyor gibiydi. Tepemizde, uçsuz bucaksız yıldız kalabalıkları sonsuzlukta uzay için itişip kakışıyorlardı.
Ertesi gün arabalara bindik ve iki gün boyunca bir sürprizler çölünde yol aldık. 1885’te Gordon Relief Expedition’ın bir parçası olan Abu Klea Muharebesi’ne ait İngiliz anıtını Mahdist güçler İngiliz meydanını bozduğunda keşfettik. Kemikli tepelere dağılmış ölülerin işaretsiz mezarları vardı. Sönmüş bir volkanı ziyaret ettik – yüzlerce fit derinliğinde dramatik bir kaldera, tuzun tabanındaki tuzlu gölden eşek yüküyle çıkarıldığı yer. Kuyularda, yerin derinliklerinden parıldayan su dolu keçi derilerini çekip keçileri ve develeri için teknelere döken göçebelere rastladık.
Geceleri kuru nehir yataklarının sahte sığınaklarında kamplar kurduk. Çadırlarımız, ateşimiz ve kamp sandalyelerimizle, bu vahşi yere geçici bir evcillik dayatmanın güven verici bir yanı vardı. Ama biz gittikten sonra, bir iki gün boyunca sürekli olarak çöl yüzeyini yeniden düzenleyen rüzgarın ardından, kampımızın tüm izleri yok olacaktı. Sanki varlığımızın bir seraptan başka bir anlamı yokmuş gibi, burada durduğumuza dair hiçbir işaret olmayacaktı.
Bir gece, büyük bir rüzgar uğuldamaya başladı: Bütün köyleri gömdüğü bilinen ünlü. Bütün gece esti, çadırı demirleme yerinden kaldırmakla tehdit etti. Gecenin bir yarısı mandalları kontrol etmek için sürünerek dışarı çıktığımda, rüzgar neredeyse ayaklarımı yerden kesiyordu. Çöl hareket ediyor gibiydi, yüzeyinde kum yılanları dalgalanıyordu. Denizde bir fırtına gibiydi, rüzgar kükredi ve kum, çadırın kanatçıklarında yağmur gibi gümbürdüyordu.
Şafaktan hemen önce rüzgar dindi ve gün, bir çöl sabahının aldatıcı yumuşaklığıyla geldi. Kumlar bir gölet kadar sakindi. Akasya çalılıklarında güvercinler ötüyordu ve batıdaki tepelerde narin gölgeler birikiyordu. Sadece çoğu çadırların içinde birikmiş, rüzgarın şekillendirdiği güzel kum birikintileri önceki geceki şiddetin kanıtıydı.
Bayuda Çölü’ndeki insanlar
Çölün sürprizlerinden biri de orada yaşayan insanlardı. Aniden derme çatma kulübelerden oluşan, anlaşılmaz bir küme, bir kara keçi sürüsü, bir çift yaslı eşek olurdu. Bir köpek havladı ve esmer çocuklar belirdi, ardından yamalı beyazlar içindeki adamlar geldi. Göçebe konukseverlik gelenekleri, bizi çaya davet etmeden geçmemize izin vermeyecekleri anlamına geliyordu.
Böyle bir davet bizi 20 yaşında bir erkeğin refakat ettiği kadınlardan oluşan bir aileye götürdü. Sarkık metal bir karyolada yerlerimizi aldığımızda, her biri birbirinden güzel üç kız kardeş geldi. Sonra genç adamın annesi ortaya çıktı. Sonunda, elinde sopayla minicik bir kadın olan büyükannesi içeri girdi. Eski, yıpranmış ve zayıf, o boş, süslenmemiş manzarayı yansıtıyor gibiydi. Yüzü karmaşık bir çizgi haritasıydı.
Küçük kulübe biraz geçici göründüyse, çünkü öyleydi. Bu göçebeler çadır yerine mevsimlik evler inşa ediyor – ahşap destekler, hasır ve sazdan oluşan cılız yapılar. Hareket halindeki insanlar olduklarından, sürekli olarak paketleyip paketlerini açtıklarından, her şey bir parça ev karmaşasıydı. Deve eyerleri, halatlar, kilimler, kilimler, tencereler ve keçi derileri her karış alanı kaplıyordu.
Bir tepsi çay geldi ve sohbetler bittikten sonra neden burada yaşadıklarını sormaya çalıştım. Yemyeşil ve baştan çıkarıcı kıyılarıyla Nil’e sadece birkaç gün kalmıştı.
Yaşlı kadın, nehirden bahsedildiğinde yüzünü buruşturdu ve o karmaşık çizgi ağını kaşlarını çattı. Hayat burada hayvanlarımızla daha güzel” dedi. “Köleler gibi toprağı kazmıyoruz.” Her yerdeki göçebeler arasında yaygın olan, sürüleriyle birlikte bir çobanın özgür bir adam olduğu, ancak tarlada diz çökmüş bir çiftçinin olmadığı şeklindeki asırlık fikri yansıtıyordu. “Nehir kötü bir yer olabilir,” diye devam etti. “Çok fazla insan, çok fazla sorun.”
Ama gerçek şu ki, Bayuda’nın hayatı değişiyor. İklim değişikliği değişimin bir parçasıdır. Bu çöllerde yağmur yağar -kısa süreli, mevsimsel sağanak yağışlar- ve göçebe hayvanlarının otladığı bitkiler bu suya bağımlıdır. Ancak son on yıllardaki yağmurların başarısızlığı, güvenlerini sarsmış, yüzyıllardır süren bir yaşam tarzını tehdit etmişti. Birkaç aile korkunç nehir kıyılarına taşınmıştı. Bu ailenin gençleri arasında, asil göçebe gelenekleriyle eski hayatın artık bir anlamı olmadığı hissi vardı.
Çölün sadeliklerinden sonra, Nil’in yeşil kıyılarına dönüş, neredeyse dayanılmaz bir tatlılık anıydı. Eski Dongola’nın ötesindeki bir Nubya köyünde, palmiye ağaçlarının kafesli gölgeleri arasından sulama kanallarını takip ettik. Çorak topraklardan kuş cıvıltılarının ve çiçek kokularının bereketli dünyasına gelmiştik. Nil kıyılarının hissini çağrıştıran Sudanca bir kelime vardır, . Islak toprağın aromasına atıfta bulunur, ancak yumuşak, kadınsı, samimi bir şeyi ima eder.
Nubia köyleri
Geceyi bir köy evinde geçirdik. Boş kerpiç duvarları ve merkezi avluları ile geniş ve heykelsi Nubia evleri, minimalizmin bir zaferidir. Tek mobilya bir avuç sandalye ve metal karyolaydı, tek depo duvardaki bir dizi kancaydı.
Evimizin reisi, altın dişleri ve 50 yıl önce Nubia köylerinde daha yaygın olan kabile yüz yaraları olan devasa bir kadındı. Çöldeki yaşlı kadın gibi, o da çevresini yansıtıyor gibiydi – bu durumda, bol ve bereketli.
Akşam bir avluda yanıma oturmak için bir sandalye getirdi. Tavrı sevecendi, neredeyse çapkındı. Altın dişlerini parlattı ve yoldan geçen bir kızına çay ısmarladı. Bir sorusu vardı.
“Neden seyahat ediyorsun?” diye sordu.
Bir an şaşırdım. Soru, kolay bir cevap istemek için hem çok karmaşık hem de çok basitti.
“Çölü görmek istedim,” dedim.
Bir surat yaptı. Nil kıyısında yaşayanlar için çöl, kötü ruhların, ölülerin meskeniydi.
Onu eğlendirmeyi umarak tekrar denedim. “Nil’i görmek istedim.” Başını salladı. Bu daha iyiydi, ama insanlar gerçekten de sadece bir nehri görmek için mi evden ayrılıyor, diye merak etti.
Sonra nihayet, sahip oldum.
‘Seninle tanışmaya geldim. Tıpkı senin gibi insanlarla tanışmaya geldim.’
Aradığı cevap buydu. Tekrar dişlerini gösterdi ve zencefilli bisküvi istedi.
Daha sonra, cevabın o kadar da küstah olmadığını fark ettim. Bir çöl aramaya gelmiştim. Ama bulduğum şey insanlardı.
Sudan seyahat bilgileri
ORAYA ULAŞIM Journeys by Design (www.journeysbydesign.com), Bayuda Çölü’nde iki gecelik deve gezintisi, Meroe piramitlerine ve Nubia köylerine ziyaretler, rehberler ve kişi başına 4.950 £’dan başlayan transferler dahil olmak üzere iki haftalık bir gezi, tam pansiyon konaklama sunar. kişi. Uluslararası uçuşlar hariçtir. Qatar Airways (www.qatarairways.com) Heathrow’dan Hartum’a uçar.
Shillim Western Ghats, Hindistan’daki Galápagos Adaları, Dharana’yı ziyaret etmek için bir uzman rehberi – spa incelemesi, Çöl gezisi | Sudan gezi rehberi