Büyüme rakamlarında altın vuruş
Türkiye ekonomisinin karnesi olan büyüme ve cari açık rakamları açıklandı. Kişisel görüşüm tedirgin edici seviyedeler. Tehlikeli olan tamamen bütünleşik bir yapı söz konusu…
Büyüme düşüyor, cari açık düşüyor. Ancak büyüme, cari açıktan daha hızlı düşüyor. Bunun anlamı gün gelecek büyümeyeceğiz ama cari açık halen yukarılarda olacak.
Sonuçlara bakalım; üçüncü çeyrekte yüzde 1.6, dokuz ayda ise yüzde 2.6 büyümüşüz. Hedef neydi? Önce yüzde 5, sonra yüzde 4, şimdi yüzde 3'e kadar geriledi.
Yüzde 2.6 oranında büyüdük diyoruz ama incelediğimizde büyümenin kaynağının, iç tasarruflar ve üretim artışı değil borçlanma ve portföy yatırımları ile ülkeye giren sıcak para olduğunu fark ediyoruz.
Cebe akrep mi girdi?
Bir de siz bunun içerisinden altın ihracatı sayesinde yapılan yüzde 1'lik hülleyi düşün, kaldı mı bize yüzde 1.6 büyüme!
İç talebin 3'üncü çeyrekte büyümeye katkısı “eksi 1.7 puan”… Bu demektir ki vatandaşta harcayacak para kalmadı. Herkes bir şeylerden kısıyor. Net ihracatın katkısı ise “artı 3.4 puan” olarak açıklandı. Dedim ya net altın ihracatını hüllesi var diye, işte bu o!
Tüketim harcamalarına bakıldığında ise ekim ayında tüketim malları ithalatı geriliyor, dayanıklı ve dayanıksız tüketim malları üretimi geriliyor. Bunun nedeni çok önemli… Faizler bu kadar hızlı düşmüşken insanlar neden harcamıyor?
Belli ki bizim büyüme modelimiz tamamen yanlış… İthalat varsa bizde büyüme de var… Cari açık dizginlenirse büyüme düşüyor…
Plan neydi?
Düşük faiz ile tasarruftan tüketime yönelen pay yükselir, satışlar ve dolayısıyla üretim artar, bu sayede ise hızlı büyüme rakamları yakalanabilir.
Düşük faiz, tasarrufu ve dolayısıyla TL'ye olan talebi azaltarak, ufak ufak TL'nin değer kaybetmesine de yol açar… Sıcak parayı nispeten uzak tutar. Bu sayede ihracatın çekici, ithalatın caydırıcı hale gelmesi sağlanabilir. Dolayısıyla cari açık geriler.
Kişisel kanım ise olası bir yangına bir şişe Şaşal ile gittiğimiz yönünde… Tablo büyüme, cari açık ilişkisinin, cari açık yönüne doğru döneceğini gösteriyor.
Sistemi böyle kurdular. Doğru muydu? Değildi! Ancak önce bunu çözmek gerekir.