Bademde ABD’ye rakip
Göğüs hastalığından şikâyetiniz varsa badem yiyiniz. Üzerine bal şerbeti içiniz, diyen İbni Sina, Adıyaman’ın bademde önemli bir marka olma yolunda hızla ilerlediğini, hatta Amerika’nın tahtına göz diktiğini bilemezdi. Bademde dünyanın tekeli Amerika’da ama 2023’de bu tekel Adıyaman’ın girişimleri, yatırımcıların çabaları ve çiftçilerin gayretiyle Adıyaman’a geçecek gibi.
Bademde dünya tekeli olan ABD’ye karşı yerli üretimi arttırmak isteyen Adıyamanlı üreticiler, 3 bin 500 dekar olan üretim alanını bu yıl 60 bin dekara çıkardı. 2023 hedefinin 100 bin dekar badem üretim alanı olduğu bölgede, çiftçinin hedeflerinden biri, ürünün sadece içinin değil, dış kabuğunun da çeşitli alanlarda değerlendirilmesi.
Tarım sektörü ülkemiz ekonomisinin en önemli lokomotiflerinden biri. Ağustos’un ikinci yarısından itibaren Türkiye’nin badem üretiminde en önemli merkezi Adıyaman’da hasat başlıyor. Bu yıl da yüksek verim beklenen badem bahçelerinde, geçen yıl 10 bin tonluk hasat yapılmıştı. Ürün üretiminin bölgede öncü hale getirilmesi için devlet tarafından ekim ve sanayi alanında hibe verildi. Hem üretici, hem yatırımcı bölgeye çekildi. Bademde dünya tekeli olan ve bu liderliğini devam ettirebilmek için büyük destekler sunan ABD’ye karşı yerli üretimi arttırmak isteyen Adıyamanlı üreticiler, 3 bin 500 dekar olan üretim alanını ise 60 bin dekara çıkardı.
2023 Hedefi 100 Bin Dekar
2023 hedefinin 100 bin dekar badem üretim alanı olduğu bölgede, Türkiye’nin ithalata yatırdığı oranın giderek iç üretimle daha hızlı kapatılması öngörülüyor. Üreticileri, yerli üretim bademin, ABD menşeili bademle ‘kıyaslanamayacak kadar iyi’ olduğunu belirtirken, ABD’nin dünya piyasalarını elinde bulundurmak adına bu bademi ‘pazarlama mucizesi’ ile dünyaya yaydığını ifade ediyor.
Ürünün %80’i İthal
Türkiye, badem tüketiminin yüzde 80’ini ithalat ile karşılıyor. Bu nedenle üretimin içeride artırılması, kendi kendine yetebilmesi adına büyük önem taşıyor. Yerli üretimin yetmemesi nedeniyle badem Amerika’dan ithal ediyor. Rakamlara göre ithal badem yıllık 250 milyon dolara yakın bir büyüklüğe sahip. Adıyaman Tarım ve Orman İl Müdürü Adil Alan, Adıyaman’ı badem diyarı haline getirmeye çalıştıklarını belirtirken, bu üretimin, Türkiye’nin ithalatını yüksek oranda düşürme hedefinde olduğunu söyledi. Alan, “Biz artık ‘Adıyaman bademi Kaliforniya bademine karşı’ diyoruz. Bu amaçla da adımlarımızı daha sağlam atıyoruz. Hedefimiz 2018’de bademde alan ve üretim bakımından Türkiye birincisi olmaktı. Bademde artık hem alan, hem üretim bakımından Türkiye’de birinci sıradayız” dedi.
10 Milyon Liralık Yatırım Getirdi
Kahta Organize Sanayi Bölgesi’nde 10 milyon lira yatırımla badem işleme/paketleme tesisi kurulduğunu hatırlatan Alan, bu tesisin bölgenin ‘pazarlama’ eksiğini gidermek açısından büyük bir adım olduğunu, ardından 8 işleme/paketleme tesisi daha kurulduğunu dile getirdi. Alan, Sert Kabuklu Meyveler Araştırma Enstitüsü’nün de şehirde hayata geçirildiğini bildirdi.
Türk Fındığının Yerini Tutmadı
ABD’nin yüksek üretimi bir dönem Türk fındığına karşı ‘tehdit’ olarak da değerlendirildi. ABD, çikolata/şekerleme alanında badem bazlı üretim için propaganda yapsa da, ürettiği bademin Karadeniz fındığının yerini tutması mümkün olmadı. Tarım Yazarı Ali Ekber Yıldırım, daha önce fındık konusunda yaptığı açıklamada, “Başka ülkelerin ürettiği fındık bile henüz Türk fındığını yakalayamamışken, ABD üretimi bademin bu yeri alması beklenemez” ifadesini kullanmıştı.
Kabuğundan MDF, İçinden Baklava
Bölge üreticilerinin önemli hedeflerinden biri de bademin sadece içini değil, dış kabuğunu da çeşitli alanlarda değerlendirilebilir hale getirmek. Bu amaçla yakın zamanda bademli baklava hayata geçirildi. Yine bu kapsamda badem ezmesinin de bölgede yapılması için tarifler araştırılacak. Ayrıca badem kabuğundan sunta ve MDF yapımı konusunda Ar-Ge çalışmaları devam ediyor.
Adıyaman’da 55, Markette 120 Liraya
Badem içi kilo fiyatı Adıyaman’da 55 lira iken, market raflarına 120 lirayı bulan fiyatlarla geliyor. Bölgede badem atağı, eski bakan Veysel Eroğlu döneminde çıplak araziler ve bozuk orman alanlarında toprak işlemesi yapılması amacıyla başlatıldı. Bu alanlarda özellikle zeytin, ceviz, badem gibi türlere ait fidanlar dikilerek, genellikle hibe yöntemiyle, bölge halkına gelir kapısı oluşturulması amaçlandı.
Kemik erimesini önlüyor, yorgunluğu gideriyor!
Beyin sağlığı ve gelişimi açısından gerekli olan birçok vitamin ve minerali içerisinde bulunduran şifacı besin badem sayısız faydası ile şaşırtıyor.
Özellikle kuru yemiş denilince akla ilk gelen besinlerden olan badem kavrulmuş ve çiğ olarak tüketiliyor. Düzenli olarak her gün bir avuç çiğ badem tüketmek beyin sağlığı için çok faydalı diyen uzmanlar bademi süper besin olarak niteliyor. Bademin fayda sağladığı organ beyin ile de kalmıyor. Neredeyse vücuda tepeden tırnağa faydalı olan badem kemik erimesini de önlüyor.
İşte bademin faydaları ve mutlaka çiğ badem tüketmeniz için sebepler…
Kemik erimesini önlüyor, yorgunluğu gideriyor! Beyin sağlığı için çiğ bademin faydaları: Düzenli olarak her gün bir avuç çiğ badem tüketmek beyin sağlığı için çok faydalıdır.
Çiğ bademin düzenli tüketilmesi Alzheimer’ı önlemeye yardımcı olabilir. Aynı zamanda badem vücuda enerji verdiği için yorgunluğa iyi gelir.
Kolesterol üzerinde çiğ bademin faydaları: Çiğ badem tüketmek kolesterol dengenize büyük yarar sağlar.
Vücudunuzun kolesterol seviyesini dengede tutmaya yarar. Kötü kolesterol seviyesini belirgin şekilde düşürür.
Kolesterolü dengelediğinden kalp krizini önlemeye yardımcı olur.
Kemik sağlığı için çiğ bademin faydaları: İçerdiği fosfor sayesinde osteoporoz, yaşa bağlı kemik erimesi sorunun önlenmesinde yarar sağlar.
Kalp sağlığına faydaları: Çiğ badem kalp sağlığı için de çok yararlıdır.
İçerdiği yüksek doymamış yağ miktarı kalp ve damar hastalıklarına iyi gelir.
Bağışıklık sistemine faydaları: Çiğ badem alkali maddeler açısından çok zengindir ve düzenli badem tüketimi bağışıklık sisteminin sağlıklı şekilde çalışmasına yardımcı olur.
Cilt için faydaları: Birçok sabun ve cilt ürününün badem yağı içerdiği dikkatinizi çekmiş olabilir.
Badem yağı çok güçlü bir nemlendirme özelliğine sahiptir.
İbni Sina’nın Tavsiyesi
Sağlıklı yaşam için İbni Sina’nın tavsiyeleri arasında da badem var. İbni Sina “Tansiyon yüksekliğine karşı kabak suyu içiniz. Kalbinizi güçlendirmek için elma yiyiniz. Felce yakalanmış kişilerin çam fıstığı yemesi gerekir. Göğüs hastalığından şikâyetiniz varsa badem yiyiniz. Üzerine bal şerbeti içiniz.” diyor.