SİZİ İLK PSİKOLOG RANDEVUNUZDA NELER BEKLİYOR?
İlk kez psikolojik destek alacak kişilerin akıllarında, ”Acaba bana yardımcı olabilecek mi?” , ”Koltukta karşılıklı oturmamız bana ne hissettirecek?” ya da “psikolog randevu ile mi çalışır?” gibi sorular olabilmektedir. Daha önce psikolojik destek almayan kişiler için ilk seans merak konusudur. Bu yazımda, psikolog randevusu almadan önce size yardımcı olabilecek bilgileri bulabilirsiniz.
Hayatta deneyimlediğimiz her yeni durumda olduğu gibi, psikoterapiden önce de endişelenmek, sürecin nasıl geçeceğini merak etmek oldukça normal ve beklenen bir durumdur. Yaşanılan sorunun psikolojik yardım almayı gerektiren bir durum olup olmadığına karar verememek de oldukça yaygındır ve psikolojik yardım almayı maalesef geciktirebilmektedir.
İlk seansın gündeminde neler olacağı hakkında fikir sahibi olmak, çoğu danışan adayı için rahatlatıcıdır. İlk seansta ele alınacak olan konulardan bazıları aşağıdaki gibidir:
GÜNCEL SORUNLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
Danışanın güncel sorunlarının neler olduğu değerlendirilir. Danışan kendini zorlayan duygu ya da durumlar hakkında terapiste bilgi verir. Ancak konuşmak istemediği konular hakkında kesinlikle konuşmak zorunda değildir. Danışanın konuşmak istemediği konular ya da cevap vermekten kaçındığı sorular, danışan kendisini hazır hissedene kadar konuşulmaz.
Terapiye problemin ne olduğunu bilerek başlamak şart değildir. Bazı danışanların tek fark ettikleri problem, kendilerini sıkışmış veya bunalmış hissetmeleridir ama neden böyle hissettiklerini açıklayamazlar. Kötü hissetmenize sebep olan şeylerin neler olduklarını bilerek terapiye başlamanız bir gereklilik değildir. Terapi süresinde, psikoloğunuz ile beraber sorunlarınızın neler olduğuna yönelik farkındalık kazanacak ve bu sorunlar üzerinde çalışmaya başlayacaksınız.
TERAPİ EKOLÜ HAKKINDA BİLGİ VERİLMESİ
Psikologlar farklı psikoterapi yöntemleri ile danışanlarına yardımcı olurlar. Terapiye başlamadan önce psikoterapi yöntemleri hakkında bilgi edinmek, danışanı terapi sürecine hazırlar. Sürecin nasıl ilerleyeceğini ve karşılıklı sorumlulukların neler olduğunu bilmek, psikoterapi seanslarını bir gizem olmaktan çıkarır.
TERAPİ HEDEFLERİNİN BELİRLENMESİ
Psikoterapinin amacı, danışanın kendini güçlü ve zayıf yönleriyle kabul etmesi, olmak istediği kişiyle ve değerleriyle uyumlu davranışlarda bulunması ve zorlu duygu ve durumlarla daha kolay başa çıkabilmesidir.
Her danışan farklı hedeflerle terapiye başlar. Başlangıçta hedeflerin belirli olması, hem danışan hem de terapist içn br yol haritası çizer. Yarın uyandığınızda hayatınızda nelerin değiştiğini görseniz terapinin işe yaradığını düşünürsünüz? Terapinin faydalı olduğunu düşünmenizi sağlayan değişiklikler neler olurdu? İşte bu soruların cevapları sizin terapi hedeflerinizdir. Hedef listesi ilk görüşmede oluşmaya başlar ve süreç ilerledikçe değişebilir ya da yeni hedefler listeye eklenebilir.
TERAPİ SÜRECİ İLE İLGİLİ SORULAR
Seansların ne sıklıkla olacağı, ne kadar süre terapiye devam edilmesi gerektiği gibi merak ettiğiniz tüm soruları terapistinize sorabilirsiniz. Karşınızda sizi yargılamadan ve belirli bir kalıba sokmaya çalışmadan sizi dinleyen biri olduğunu unutmayın. Psikoloğunuza karşı açık olmanız, hem kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlar hem de sağlıklı bir ilişkinin temellerinin atılmasına yardımcı olur.
Yakınlık kurabilmek için kendini dürüstçe ifade etme riskini almak gerekir.
TANIŞMA
İlk seans, danışan ve terapistin birbirlerini tanımaları için bir fırsattır. Terapist, danışanın geçmiş yaşantısı, güçlü yanları, gelişime açık yönleri, kişilerarası ilişkileri ve terapi hedefleri gibi konular hakkında sorular sorar. Ancak cevap vermek istemediğiniz bir soru karşısında sessiz kalma hakkınızın her zaman olduğunu unutmayın.
Kendisiyle ilgili özel bilgileri yabancı birine anlatma fikri, ilk başta çoğu kişiye tuhaf gelebilir. Şüphelerinizin olması oldukça normaldir ve terapiye başlayan herkes çoğunlukla bu şüpheleri taşır. Terapistiniz sizi tanımaya çalışırken, siz de onun sizde uyandırdığı duyguları fark etmeye çalışabilirsiniz. Bu duyguları terapistiniz ile paylaşmak, terapi sürecine katkı sağlayacaktır. Çünkü terapi günlük yaşamın küçük bir örneğidir.
GİZLİLİK
Terapide konuşulanların gizliliği, endişe sebebi olabilmektedir. Psikoloğunuz ile aranızdaki ilişki tamamen profesyonel bir ilişkidir ve siz istemediğiniz sürece konuşulanlar bir başkasıya asla paylaşılmaz. Fakat gizliliğin bozulmasını gerektiren bazı durumlar vardır. Danışanın kendisine ya da bir başkasına zarar verme ihtimalinin olması ya da intihar riski durumunda, psikolog gizlilik anlaşmasını bozma hakkına sahiptir. Amerikan psikoloji derneği (APA) etik kodları bu konuda detaylı bilgi vermektedir.
ÜCRETSİZ TELEFON GÖRÜŞMESİ
Ön görüşme yaptığınız psikolog, randevu ile ilgili detaylar konusunda size yardımcı olacaktır. İlk randevuyu planlamadan önce görüşmeyi talep edebilirsiniz. Bu görüşme merak ettiğiniz soruları sormanız içindir.
Telefon görüşmesinde sorabileceğiniz bazı sorular:
- Akademik geçmişiniz nedir? Psikoterapist olmak için hangi aşamalardan geçtiniz?
- Çalıştığınız spesifik konular var mı?
- Daha önce benim sorunuma benzer sorunları olan kişilerle çalıştınız mı?
- Hangi psikoterapi yöntemleri ile çalışıyorsunuz? Bu terapi yöntemleri ile ilgili eğitim aldınız mı?
- Seans ücretiniz ne kadar? Ödemeleri nasıl yapabilirim?
- Psikolog randevu sistemi hakkında bilgi alabilir miyim?