

|Birim fiyat teklif cetvelinde engelli işçi için ayrı satır açılması zorunlumu?|
|Karar No : 2020/UH.II-820|
|İPTAL KARARLARI Haberi|


94 personel çalıştırılacağı öngörülen yemek hizmeti alımı işinde 3 oranında engelli personel çalıştırılmasının İş Kanunu gereğince zorunlu olduğu dolayısıyla birim fiyat teklif cetvelinde ”3 engelli personel” için ayrı bir satır açılması gerektiği,
Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır…” hükmü,
Aynı Kanun’un “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğuna aykırılık” başlıklı 101’inci maddesinde “Bu Kanunun 30 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak engelli ve eski hükümlü çalıştırmayan işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her engelli ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için binyediyüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Kamu kuruluşları da bu para cezasından hiçbir şekilde muaf tutulamaz.” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.28.İsteklilerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla iş yerinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü ihalelerde 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen asgari orana uyulmak kaydıyla idarece tespit edilen engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubu idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilecek ve bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacaktır. İdareler tarafından İş Kanununda belirtilen asgari oranının üzerinde engelli işçi çalıştırılmasını öngören düzenleme yapılması da mümkündür. İstekliler tarafından ihale dokümanında öngörülen engelli işçi sayısı ve bu işçiler için Hazinece karşılanacak prim teşvik tutarları dikkate alınarak teklif bedelleri oluşturulacaktır. İlgili mevzuatında engelli işçi çalıştırılmasını kısıtlayan hükümler saklıdır…” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İlgili mevzuatı gereğince ödenecek her türlü; vergi (KDV hariç), resim, harç, ulaşım,personel ve sigorta giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.*Afyonkarahisar Devlet Hastanesi; 94 personel çalıştırılacak, personelin yemeği Hastanece karşılanacak olup, yol ücreti 26 gün üzerinden 1 kişi için günlük brüt 6,29 TL. ödenecek ve bordroda belirtilecektir.
*Resmi Tatil Günlerinde Çalışacak Personel ( 60 kişidir.) gün süresi 930 gündür.
*Hastane Mutfağında kullanacağı Elektrik, Su ve/veya likit gaz yüklenici tarafından karşılanacaktır.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. 2” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik Şartname’nin “Tahmini Personel, Demirbaş ve Sarf Malzemeleri Tabelaları” başlıklı Kısım 6’da yer alan personel sayılarına ilişkin Tablo aşağıda yer almaktadır.
Söz konusu ihalenin birim fiyat teklif cetveli ise aşağıda yer almaktadır:
İhale kayıt numarası :2020/100802
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında ihaleye katılan isteklilerin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30’uncu maddesi uyarınca, aynı il sınırları içinde elli veya daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işverenlerinin, çalıştırdıkları toplam işçi sayısının yüzde üçü oranında engelli işçi çalıştırmaları gerektiği, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü ihalelerde, idarelerin 4857 sayılı Kanun uyarınca tespit ettikleri engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubunu idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtmesi ve bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açması gerektiği anlaşılmaktadır.
Başvuruya konu ihaleye ait ihale dokümanı incelendiğinde, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu, iş kapsamında 94 kişinin çalıştırılmasının öngörüldüğü ve ihale dokümanında engelli işçi çalıştırılıp çalıştırılmayacağına, engelli işçilerin ücretine ve sayısına yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmıştır.
İdari Şartname ve Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan ilgili maddeleri doğrultusunda ihale konusu işin ifasında çalıştırılması öngörülen personelin meslek gruplarına ve bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayılarına yer verildiği ancak gerek ihale dokümanında gerekse birim fiyat teklif cetvelinde engelli işçi sayısına dair herhangi bir belirleme yapılmadığı, ayrıca anılan cetvelde, İşçilik (94 kişi), Resmi Tatil Günlerinde Çalışacak Personel (60 kişi) ve Normal Yemek, Normal Kahvaltı, Diyet Kahvaltı, Diyet Yemek, Ara Öğün, Çocuk Menü (Günlük Paket), Bebek Menü (Günlük Paket) ile bunların miktarlarına yer verildiği görülmüştür.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile doküman düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, başvuruya konu ihalenin aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılması öngörülen ihale kapsamında yer aldığı, dolayısıyla söz konusu iş kapsamında asgari 3 oranında engelli işçinin çalıştırılmasının kanuni bir yükümlülük olduğu, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı ancak birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen iş kalemlerinin personel maliyetleri esas alınarak hazırlandığı bir başka deyişle öğün miktarlarının yanında işçi sayıları üzerinden teklif verilmesinin istendiği, dolayısıyla anılan düzenlemenin 4857 sayılı Kanun’da 3 olarak belirlenen asgari orana uyulmak kaydıyla çalıştırılacak engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubunun belirlenmesi ve bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması gerekliliğine aykırı nitelikte olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

