Okullarda güvenliğin sağlanması
Bir okul için veliler tarafından aranan özellikler; eğitim felsefesi, vizyon ve misyonu, akademik başarıları, deneyimli öğretmen ve alanlarında profesyonel olan öğretim kadrosu, öğretmen başına düşen öğrenci sayısı, kazandıracağı yabancı dil yeteneği, vereceği özgüven, üst okul sınavlarına ve hayata hazırlamadaki başarıdır. Okullarının fiziki yapısı planlanırken, sağlamlık ve depreme dayanıklılık, dış ve iç güvenlik, çevreye ve meteorolojik koşullara uyum, eğitim amaçlarına hizmet, modern ve estetik bir görüntü, geniş, büyük ve aydınlık alanlar amaçlanır. Bir sistemin, hele bu eğitim ise, yer aldığı mekânın özellikleri ile sistemin araç, süreç ve hedeflerinin uyuşum içinde olması gerekir. Herhangi bir uyumsuzluk durumunda, güvenlik ve huzurun olmadığı bir ortamda eğitim sisteminde aksaklıkların oluşabileceği söylenebilir.
(William E. Hathaway, Department of Pediatrics, University of Colorado, School of Medicine, Denver, CO 80262) “Eğitsel Binalar” adlı makalesinin girişinde şöyle diyor: “Bizler ilk önce binaları şekillendiririz sonra onlar bizleri şekillendirir. Okullar için bu çok önemlidir, çünkü gerek öğrenmeye ve insan becerisine yardımda ya da her ikisini de dengelemek için eğitsel binaların birçok özelliğinin gizil güçleri vardır”.
Özellikle veli çocuğunu okula bırakırken ve sonrasında duyacağı güven, öğrencinin okuldaki huzuru ve emniyeti eğitim hayatındaki başarısında oldukça önemlidir. Zira bir yılın en az 180 gününü okulda geçirecek bir öğrenci ve onun velisi için eğitimden de önce gelen ilk unsur, çocuğunun güvenli bir ortama gelip gelmediği ve günlük ders sonunda güvenli bir şekilde evine dönüp dönmediğidir.
Bir okul için güvenlik açısından en kritik zaman sabahları eğitim başlamadan önceki 1 saat ile öğleden sonra ders bitimini takip eden 1 saattir. Bu süreler içinde giriş ve çıkış sayıları pik noktalara ulaşır ve hata yapma riski de çok yükselir. Bu konuyu iyi bilen okul yöneticileri; toplam 2 saatlik bu dönemi azami personel ve dikkat ile kontrol etmeli, okul idari personeli de bu süre içerisinde güvenlik personeline yardımcı olacak tarzda ve sistematik bir şekilde organize edilmelidir. Gerektiğinde güvenlik görevlilerinin değişim saatleri bu dönemlerin sonuna denk getirilerek ve görevlilere 2 saat fazla mesai verilerek bu dönemdeki güvenlikçi sayısının arttırılması pratik bir çözüm olabilir.
Ben burada devlet okullarından ziyade güvenlik personeli bulundurmak zorunda olan özel okullar itibarıyla konuya yaklaşmaya çalıştım. Zira biliyorum ki devlet okullarının bu tarz bir güvenlik kadrosu idameleri mümkün değildir. Devlet okullarında bu görevleri okul müdürü koordinesinde tüm çalışanlar üstlenmektedir. Ancak ne kadar iyi niyetli ve çalışkan olsalar da sistematik bir düzen kurmak mümkün olamaz.
Toplumların, okul güvenliği konusundaki duyarlığı son yıllarda giderek artmaktadır. Bu sorun sadece ülkemizin değil, tüm gelişmiş ülkelerin en önemli eğitim sorunlarından biri hâline gelmiştir.
Okul güvenliği; öğrencilerin, öğretmenlerin ve diğer personelin kendilerini fiziksel, psikolojik ve duygusal bakımdan özgür hissetmeleridir.
Eğitimde verimlilik üzerine yapılan araştırmalarda okul ortamının güvenliği ve huzurunun öğrencilerin başarıları üzerinde etkili olduğu ve aynı zamanda istenen davranışlara ulaşma konusunda bir gösterge olarak kabul edilebileceği, eğitimde istenen verimin alınabilmesi için sınıf ve okul binalarının güvenliğinin önemi üzerinde durulmaktadır. Özetlemek gerekirse, mekân olarak okul veya fiziksel ortam düzeni ve güvenliği insanların; sağlıklarını, duygusal dünyalarını ve performanslarını olumlu veya olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu durum, okul mekânlarında özellikle öğrencileri ve öğretmenleri çok fazla ilgilendirmektedir. Eğitim ve öğretim faaliyetlerinin yapıldığı okullarda bu konu üzerinde önemle durulması ve gerekli düzenlemelerin yapılması eğitimin kalitesini arttırmada oldukça etkili olacaktır.
Bu yüzden eğitim kurumlarında; velilerin en kıymetli hazinesi olan çocuklarının güvenlik içinde olması “olmazsa olmaz” bir faktördür. İster aday veli olsun ister okul velisi, okula gelişinde ilk karşılaşacağı kişi güvenlik görevlisidir. Onun nezaketi, güleryüzü, kıyafeti, tavırları ve profesyonelliği veli için en etkileyici faktördür. Zamanımızda ve özellikle yurt dışındaki bazı okullarda meydana gelen “silahla hedef gözetmeksizin toplu tarama” gibi olaylar güvenliği daha da önemli hale getirmiştir. Güvenlik hizmetini bazı okullar kendi kadrolarına aldıkları personel ile sağlamaya çalışmışlarsa da sektör giderek artan oranda Güvenlik hizmetinin taşeron profesyonel firmalardan alınması şekline dönüşmüştür. Her iki sisteminde fayda ve mahzurları olsa da profesyonel bir firmadan hizmet alınması, özellikle mazeretleri nedeniyle göreve gelemeyen personelin yerini çok çabuk doldurabilmek ve güvenlik eğitimleri anlamında önemlidir. Okulların kendi güvenlik personelini istihdam etmesinin en büyük faydası ise süreklilik ve tanıma kolaylığıdır. Ancak artık modern elektronik ve otomatik okuyuculu kart sistemleri, görerek yapılacak bir tanıma ve güvenlikten daha da süratli ve güvenilir hale gelmiştir. Güvenlik şirketi; personeli daha sistematik bir şekilde ve konunun uzmanlarınca eğitebileceği gibi, personel eksilmesi durumunda çok kısa sürede de reaksiyon gösterebilir, memnun olunmayan bir güvenlik personelin değiştirilmesinde zaman kazandıracak bir inisiyatif avantajı sağlar. Ancak şurası mutlaka akılda tutulmalıdır. Hizmet hangi firmadan alınırsa alınsın okul içerisinden yetkili ve konuları vakıf bir kişi şirketle sürekli irtibat halinde olduğu gibi, özellikle okulda hizmet yapan birimin proje şefini/kıdemlisini bilgilendirmeli ve istenenler/yapılacaklar konusunu koordine etmelidir.
Okullara güvenlik hizmeti verecek personelin “güvenlik sorumluluk alanı”;
- Okulun dışarıdan gelebilecek tehlike ve tehditlere karşı korunması,
- Okul ana girişlerindeki giriş-çıkışların kontrol altında tutulması ve
- Varsa otopark düzeninin sağlanması ile sınırlı olmalıdır.
Güvenlik görevlilerinin okul binaları içinde okul idaresi tarafından talep edilmediği sürece güvenlik sorumlulukları olmaması en uygun hal tarzıdır. Bir okul için güvenlik dediğimizde akla şu hususlar gelmelidir;
- Fiziki emniyet ve dışarıdan kaçak girilebilir ligin önlenmesi,
-Çevre duvarları, tel çitler ve jilet teller,
-Tüm çevre duvarları ve/veya tel çitleri görüp kayıt altına alabilen kamera ve kayıt sistemleri,
-Tüm çevreyi sürekli ya da harekete duyarlı olarak aydınlatabilecek gece ışıklandırma sistemi,
-Tur saati sistemi ve tur istasyonları.
- Okul dış kapı güvenliği ve giriş/çıkış kontrol sistemleri,
-Giriş kapı bariyerleri,
-Giriş turnike sistemleri,
-Giriş/çıkış insan tanıma sistemleri
-Okul çalışanları,
-Öğrenciler,
-Veliler,
-Ziyaretçiler.
-Giriş/çıkış araç tanıma sistemleri.
- Güvenlik timi (güvenlik görevlilerinin görev öncelikleri)
-Öğrencilerin güvenliğinin sağlanması,
-Okul personelinin güvenliğinin sağlanması,
-Bina içi ve dışı malzemelerin hırsızlığa karşı korunması
-Yangın güvenliğinin sağlanması.
Okul içerisindeki kayıp ve hırsızlık gibi olayların önlenmesinde direkt veya doğrudan sorumlu tutulmaları da doğru ve uygulanabilir olmaz. Bu konuda yardım ve destek talep edilmesi halinde yardımcı olmaları en uygun tarz ve edinilmiş tecrübedir. Okul çevresinin tel çit ve üzeri korumalı özel tel ile çevrilmesi, devamlı ya da harekete duyarlı sistemlerle aydınlatılması ve 24 saat kamera ile izlenerek kayıt altına alınması çok önemlidir. Bu aynı zamanda ciddi bir personel tasarrufu da sağlar. Herhangi bir okul için ana giriş kapısının tek ya da en çok iki kapı olarak düzenlenip kullanılmasıhalinde daha etkin giriş ve çıkış denetimi sağlanır. Dışarıdan girilip çıkılan kapı sayısının artması, güvenlik koordinasyonunu zorlaştıracağı gibi güvenlik ve tanıma/tanıtma kontrollerini de sıkıntıya sokar. Gece devriyeleri için özel “tur saati” uygulanmalı ertesi sabah devriye güzergâhı bilgisayar ortamında kontrol edilerek ve zaman zaman güvenlik kameralarından da teyit edilerek var ise aksamalar tespit edilmelidir. Okul çalışanlarına giriş ve tanıtma kartı, öğrenciyi getirip götüren bir ya da en çok iki veliye tanıtma, giriş ve öğrenciyi teslim alabilme yetki kartları verilmelidir. Okulda yeterli park alanı varsa her veli aracı için de bir kart düzenlenebilir.
Ziyaretçiler özel olarak kayıt altına alınmalı ve geçerli bir kimlik karşılığı “ziyaretçi kartı” verilerek bir güvenlik görevlisi nezaretinde okula girmeleri sağlanmalıdır. Okullarda en hassas konu; öğrenci çıkışlarıdır. Çıkışlar çok ciddi ve sıkı bir şekilde kontrol ve takip edilmelidir. Velisi tarafından tanıtıcı kartı taşımadan veya “Çıkış izin kâğıdı” almadan rutin dışı öğrenci çıkışına müsaade edilmemelidir. Okullarda yaşanan en ciddi sorunlardan biri de boşanmış aileler ve çocukların velayetidir. Bu konuda sorumlu kişi Mahkeme ile velayeti alan veli olduğundan, onunla okul arasında yakın temas ve bilgilendirme olmalıdır. Bu tarz aileler ile okul iletişim kurarak güvenlik birimini yazılı olarak bilgilendirmeli ve uygun giriş/çıkış kartı tanzim edilmelidir. Okullar, öğrencilerin geliş ve gidiş saatleri arasında onlar için hazırlanmış ikinci bir yuva ve barınaktır. Bu nedenle, bu yuva içerisinde aşağıda yazılı sakıncalı hususlara izin verilmemelidir:
- Okul sınırlarının içine herhangi tür bir kesici/ateşli silah sokulmamalıdır. (Ailelere ait güvenlik-koruma birimleri dâhil)
- Okul içinde/yakın çevresinde hiçbir yerde, tütün ve tütün mamulleri bulundurulmasına ve kullanılmasına izin verilmemelidir.
- Okul sınırları içine eğlence maksadıyla da olsa patlayıcı maddeler, havai fişek, alkol, uyuşturucu getirilmesi ve kullanımına müsamaha edilmemelidir.
- Okul çevresinde öğrencilerle temas edecek, onlara uyuşturucu madde verebilecek kötü amaçlı kişilerin okula yaklaşmasına müsaade edilmemelidir.
Gelişmiş ülkelerde okulların güvenliğini belirlemeye yönelik olarak NSSC [Ulusal Okul Güvenliği Merkezi] gibi profesyonel kurumlar oluşturulmuştur. İsteyen okullar bu kurumlara başvurarak okulun ne düzeyde güvenilir olduğu konusunda değerlendirme çalışması yaptırabilir. Değerlendirme sonucuna göre okulun güvenliği konusunda eksiklikleri giderme ya da güvenliği devam ettirme konusunda önlem ve politikalar geliştirebilir. Ülkemizde de buna benzer kurumlara ihtiyaç vardır.
Okullarda etkili öğrenmenin gerçekleştirilmesi ve öğrencilerin kendi potansiyelini geliştirebilmeleri için, okulun öğrenci, öğretmen ve diğer çalışanlar ile veliler açısından güvenli bir yer olması gerekir. Güvenli bir öğrenme ortamı olmadan; öğretmenler öğretimde, öğrenciler öğrenmede veliler de huzur ve güven de sıkıntılar yaşarlar. Öğrenciler güvenlik endişesi taşırsa öğrenmeye yoğunlaşamazlar. Bu nedenle okulların güvenli hale getirilmesi önemli bir zorunluluktur. Güvenlik, biraz olmaz, tam olmak zorundadır. Bu nedenle okullar çok dikkatli bir çalışma ve planlama ve bu konuda uzmanlar yardımı ile güvenlik sistemlerini planlayıp kurmak zorundadır.
Güvenlik protokol gibidir, zafiyet kaldırmaz, hata kabul etmez.