Sorunlu kredilerin yönetiminde varlık yönetim şirketlerinin rolü ve Türkiye uygulaması
Abstract
Varlık Yönetim Şirketleri, dünyada ilk olarak 1930’lu yıllarda ekonomilerde yaşanan finansal sorunların çözüm umudu olarak ortaya çıkan ve zamanla karşılaşılan finansal ya da sistemsel yeni sorunlara, ihtiyaçlara ve eksikliklere ve elde edilen gelişmelere göre gerekli yasal düzenlemelerle güçlü bir şekilde yasal zemine oturtulan ve bankalara ve kredi müşterilerine hizmet vermekte olan kuruluşlardır. Ülkemizde Kasım 2000 - Şubat 2001 Krizleri ya da İkiz Krizler olarak bilinen kriz zamanlarında büyük ölçüde sorunlar yaşayan reel sektörün ve finans sektörünün sorunlarına çözüm aranmaktayken çözüm için Londra Yaklaşımı’ndan esinlenilen İstanbul Yaklaşımı ve sonrasında da Anadolu Yaklaşımı ile birlikte Varlık Yönetim Şirketleri’nin kurulması önerileri sonucu bu kuruluşlar ülkemiz finansal piyasalarında kendilerini göstermeye başlamışlardır. Varlık Yönetim Şirketleri, dünyada ve ülkemizde yukarıda değindiğimiz bu sebepler ve sonuçlar sonrasında oldukça yaygınlaşan ve bankaların kredi müşterilerinden tahsil edemeyerek bir kısmını ya da tamamını kaybetmeyi kabul etmek zorunda kaldıkları varlıklarını pazarlık ya da ihale yoluyla satın alırken aynı zamanda kredi müşterilerini de ödeyemedikleri mevcut borçlarından ve bu borçlarından kaynaklanan finansal kimliklerindeki olumsuz görüntülerinden kurtaran bir finansal sektör oyuncusu haline gelmiştir. Kendi alanlarında giderek profesyonelleşen bu kuruluşlar finansal piyasalarda faaliyet göstermektedirler. Çalışmanın ilk bölümünde genel olarak kredi ile ilgili bilgiler, sorunlu krediler, sorunlu kredilerin etkileri, sorunlu kredilerin çözüm yolları ve sorunlu kredilerin geçmişi ve çözümüne yönelik yaklaşımlar incelenmiştir. İkinci bölümünde varlık yönetim şirketlerinin dünyada ve ülkemizde ortaya çıkış süreci, önemleri, politikaları ve politikalarının amaçları, türleri, çalışma yöntemleri, etkenliklerini artıran etmenler ve olumlu ve olumsuz yönleri incelenmiştir. Son bölümde ise varlık yönetim şirketlerinin ülkemizdeki yasal dayanağı, bankaların ya da diğer mali kuruluşların varlıklarını elden çıkarma sebepleri ve elden çıkarma aşamaları, varlık yönetim şirketlerinin bu kuruluşların varlıklarını alma amaçları ve almayı tercih ettikleri varlık türleri, bu varlıkların alınması ve satılması ile ilgili aşamalar ve varlık yönetim şirketlerinin ve sektörün günümüzdeki durumu incelenmiştir. Asset Management Companies have come to exist at the beginning of 1930’s as a way out of financial problems and crisis in this period. Later on, because of new financial and sectoral problems, necessities and deficiencies and new sectoral developments, Asset Management Companies and their activities have been placed on strong legal basis. Today, Asset Management Companies are the companies which provide services to banks and banks’ credit customers. Asset Management Companies have also come to exist in our country’s financial markets as a part of solutions seeking for the problems of real sector and financial sector during the November 2000 - February 2001 crisis (in other words, Twin Crisis). In these periods, Asset Management Companies are the one of the solutions suggested that presented the İstanbul Approach, inspired by London Approach, later on together with Anadolu Approach. From the above-mentioned reasons and results, these companies started showing up all around the world as well as in our country. To put it simply, Asset Management Companies are in service between the banks, which have to accept to lose some or all of loans that they provide to their customers, and credit customers who have a taint because of their debts in their financial identities. To summarize this service; first, companies purchase banks’ non-performing loans or other bad assets through a tender or a mutual agreement, after this purchasing operation, companies make contact with credit customers whose debts are purchased by companies to restructure the credits by common consent. Today, these companies have become a professional player of financial markets. In the first part of this study, general knowledge for credits, non-performing loans, effects of non-performing loans, background and solutions of non-performing loans and approaches for solutions of non-performing loans are overviewed. In the second part, it is examined that appearance of asset management companies all around the world and in our country as well, policies and aims of these policies of companies, importance, types, operation modes, and positive and negative aspects of companies and the factors that raise companies’ effectiveness are overviewed. In the last part, companies’ legal basis in our country, reasons for banks or other financial institutions to sell their non-performing loans or other bad assets and steps of this sellout process, steps of overall purchase and sale process of these assets for companies, reasons for companies to purchase non-performing loans or other bad assets and the types of assets that the companies prefer to purchase and finally present status of assets management companies and the sector that these companies are in.