Mersin’ in kaderini değiştirecek konteyner terminal limanının farkında mıyız?
Mersin’ deki mevcut limanın, Türkiye’ nin 2023 dış ticaret vizyonu ve Mersin’ in o vizyona uygun yeni konumuna ayak uydurması mümkün değil. Bu nedenle hem fiziki anlamda hem de kentin yükleneceği rol gereği yeni bir limana duyulan gereksinim tartışılmaz gerçek olarak çıkıyor karşımıza.
Bunun iki nedeni var: Birincisi Konteyner Terminal Limanı (KTL) olmanız için yakın gelecekte yıllık 10 milyon ve üstü konteyner elleçleme kapasitesine ulaşmanız gerekiyor. İkincisi ise konteyner gemilerinin taşıma kapasiteleriyle ilgili baş döndüren süreç… 2 bin konteyner taşıyan gemilerin büyük olarak nitelendirildiği günler hayli gerilerde kaldı.
4 bin 8 bin 12 bin derken bugünlerde denize 18 bin konteyner kapasiteli gemiler hizmete sokulmakta. Bu durumda da KTL olabilmeniz için liman sahalarınız yanında rıhtım uzunluk ve derinliğinin bu yeni gemilere uygun olması gerekiyor. Örneğin 14 bin konteyner taşıyan bir geminin yanaşacağı rıhtımın uzunluğu yaklaşık 400 metre civarında…
Dünya baş döndüren küresel ticaretin bu en önemli taşıyıcılarına, mekanlarına ayak uydurmaya çalışıyor. 2010 yılında dünya limanlarında elleçlenen konteyner sayısı 560 milyon âdete ulaştı, on yıl içinde bunun 1 milyar konteynere ulaşacağı var sayılmakta. Dünyadaki büyümenin Türkiye’ ye yansıması ve etkilemesi de kaçınılmaz. Ulaşım Master Planına göre; 2010′ da en yüksek yük hacmine ulaşan Marmara bölgesinin, 2023’ te 8 milyonu aşacak olan konteyner trafiği nedeniyle bölgede ilave kapasite ihtiyacı 2015 yılında başlayacak… Aynı ilave kapasite ihtiyacı göz önüne alındığında Mersin merkezli Akdeniz Bölgesinin o kadar beklemeye de tahammülü yok. Çünkü Akdenizin ilave kapasite gereksinimi 2013’ te başlayacak… Kısaca 2023 ile sembolize ettiğimiz geleceğe özgü tüm beklentiler aslında dünyadaki dış ticaret ve onun olmazsa olmazı yeni konteyner limanlarını zorunlu hale getiriyor.
Bugün 10 milyon ve üstü konteyner elleçleme kapasitesine sahip 13 limanın 11’ i uzak doğuda ama 8’i de Çin’ de… Yılda 20 milyon üzeri konteynere ev sahipliği yapan 4 liman var dünyada ve üçü Çin’ de diğeri ise Mersin limanı ortağı da olan Singapur’ da… Aslında son beş yıl içinde limanların konteyner elleçleme sayılarıyla ortaya çıkan gerçek, dünyadaki değişen dengeleri ve bugün tanık olduğumuz küresel savrulmayı o kadar güzel anlatıyor ki, başka söze bile gerek bıraktırmıyor.
Çin limanları ve Dubai 2004-2010 yılları arasında kapasitelerini iki, üç (dört katına bile çıkaran var) arttırırken diğer tüm büyük limanlar bu baş döndüren hızın gerisinde kalmış.* Ağır işleyen bürokrasi bile Türkiye dış ticaretinin önündeki en önemli darboğazın ve güvenli bir bölgesel aktarma limanının öneminin farkında. Bu nedenle Doğu Akdeniz’in yeni KTL için Mersin Serbest Bölgesi karşısında deniz üzerindeki alan belirlendi. Belirlenmekle de kalmadı, fizibilite çalışmaları hatta ÇED raporları dahil neredeyse tüm prosedürler tamamlandı. İlk etapta yıllık 4,5 milyon konteyner elleçleme kapasitesine sahip (bunu birkaç katına çıkarmak mümkün), 350 metre ve üstü rıhtımlarıyla KTL sadece Türkiye’nin başlattığı dış ticarete dayalı büyüme modelinin en önemli lokomotifi olmakla kalmayacak, Mersin’i Doğu Akdenizin en önemli merkezlerinden biri haline getirecektir.
Hamdi Akın’ ların mevcut limanla yetinmeleri ve “yenisine ne gerek var?” demeleri gayet doğal. Onların beklentileriyle Türkiye’ nin ve Mersin’ in gelecek vizyonu arasında ciddi farklılıklar hatta uçurumlar var… Ama bizi şirketlerin, mevcut oyuncuların değil, ülkenin ve özelinde Mersin’ in geleceğini hayal edenlerin vizyonu ilgilendiriyor.
Dilerim Mersin dinamikleri de önlerinde açılan bu büyük fırsat kapısının bilinciyle hareket eder… 12 milyon konteynere ev sahipliği yapan ve on yıl sonunda 30 milyon hedefleyen Dubai’ nin küresel oyuncu olduğu dünyada, 1 milyon konteyner kapasitesiyle yetinemez Mersin, yetinmemeli… Herkes çıkıp en azından kendisine şu soruyu sormalı: Dubai’ den Mersin’ in neyi eksik? Kendi çıkarları dışında öngörüleri olmayanları bir yana bırakırsak, geniş bir vizyona sahip kent dinamikleri ve mevcutla yetinmeyen büyük düşünen lider kuruluşların ortak görüşünü duyar gibiyim: “CENNET DOĞAMIZ, YENİ KONUMUMUZ, AVANTAJLARIMIZLA O KADAR FAZLAMIZ VAR Kİ, MUKAYESE ETMEK BİLE ANLAMSIZ…”