Taşınmazlara ilişkin sahibi olduğunuzu ait beyan ile duyuru ve bu beyan üzerinden vergi düzenlemesi konusunu esas alan emlak beyannamesidir. Ülkemiz genelinde bir uygulama olup, yasalar çerçevesinde her taşınmaz sahibinin düzenleme zorunluluğu olan bir vergilendirme çeşididir. Diğer adıyla bina beyannamesi olan uygulama her taşınmaz alım ve satımında düzenlenmektedir.
Emlak beyannamesi düzenleme esasları bulunmaktadır. Satın alınan taşınmazın yasal işlemleri yerine getirildikten sonra taşınmazın sınırları içerisinde bulunduğu ilgili belediye kuruluşuna başvuru yapılarak beyanname verme süreci başlar. Beyannamede istenilen belge ve türleri şunlardan oluşmaktadır; satın alınan taşınmazın tapu fotokopisi, beyan sahibinin vergi numarası, beyan sahibinin nüfus cüzdanı ve vatandaşlık numarası, satın alınmış bulunan taşınmazın yapı kullanım izin belgesi ve konutun açık adresi.
Beyan işlemlerinin hemen ardından vergilendirme döneminin başladığını hatırlatmak gerekir. Emlak vergisi her yıl iki dönem olmak üzere Mayıs ve Kasım aylarının son iş günü ilgili belediye kuruluşuna mesai saati bitimine kadar ödenir. Beyannamede geçen vergi miktarı üzerinden yapılacak bu işlem gününde ödenmediği sürece gecikme zammına tabi olacak ve tahsil yoluna gidilecektir.
İnşaat halinde olan durumlar için emlak beyannamesi düzenlemek ve emlak vergisi ödemek gibi bir durum geçerli değildir. Ancak tapu sahibi ve kullanıma hazır gayrimenkullerin emlak beyannamesi düzenlenir ve emlak vergisi yatırılır. Bunun dışında emlak beyannamesi konut, arsa ve araziler için belediye kuruluşlarına verilmektedir.