Saska Kepa’nın Varşova diplomatik bölgesinde bir villa var. Cephe boyunca uzanmış, atının üzerindeki bir şövalye beyaz-kırmızı-beyaz bir arka plan üzerinde seyrediyor. Bu, Alexander Lukashenko’nun yasakladığı Belarus’un tarihi arması olan “Pahonja” dır.
Yarım düzine Belaruslu üst katta dizüstü bilgisayarlarının başında oturuyor – burada sürgünden hükümdar Lukashenko’ya karşı direnişi örgütlüyorlar. Villa önemli bir üs haline gelecektir. Geçen yaz kitlesel protestoların ardından, Polonya hükümeti muhalefet lideri Svetlana Tichanovskaya’nın en az on yıl süreyle inşa edilmesini onayladı.
Güvenli bölge
“Belarus Evi” de muhalefete güvenli bir sığınak sunmayı amaçlıyor. Ancak Polonya’daki Belarus aktivistleri, takip edildiklerini düşündüklerini aylardır bildiriyorlar. Lukashenko’nun muhalefete geçen kültür bakanı Pawel Latuschko da buna göre görüşünü açıkladı.
Varşova, tanınmış sürgünlere kişisel koruma sağlıyor, ancak KGB’nin elleri, özellikle Rus meslektaşlarıyla işbirliği içinde çok uzaklara ulaşıyor. Roman Protassevich davası bunu hayata döndürdü. Tichanowskaja’nın danışmanı Franak Vyachorka, rejimin sürgündeki tüm politikacılara ve aktivistlere bir uyarı olduğunu söylüyor. “KGB Vilnius, Varşova ve Kiev’de” diye uyardı.
[Mehr zum Thema: Angstgegner des Präsidenten – Wer ist der Mann, für den Lukaschenko ein Flugzeug kapern ließ? (T+)].
Baskıya karşı savaşın
“Belarus Evi” nden aktivistler, anavatanlarında artan baskının sonuçlarına karşı iki cephede savaşıyorlar. Mültecilere ve siyasi mahkumların ailelerine yardım ediyorsunuz. Belarus Temsilciler Meclisi Başkanı Ales Zarembiuk, “Bu mahkumların ailelerine yardım etmeliyiz, aksi takdirde tutuklu kocaları ve eşlerini muhalefeti destekledikleri için suçlayacaklar” diye açıklıyor.
Ancak parayı bunun için Belarus’a ulaştırmak zor bir iştir. Polonya’da mülteci yardımı ile daha kolay. Rusya hariç tüm komşu ülkelere giderek daha fazla Belaruslu geliyor. Tam sayıları kimse bilmiyor. Minsk’te bağımsız gözlemciler, geçtiğimiz Ağustos ayından bu yana Polonya’da 20.000, Litvanya’da 7.000 ve Letonya ve Ukrayna’da birkaç bin mülteciden söz ediyor.
Polonyalı göçmenlik makamları 2020’de yüzde 1000 artışla toplam 407 sığınma başvurusu kaydetti.
Üç ülkeye dağılmış koordinasyon konseyi
Tichanovskaya “Koordinasyon Konseyi” Prezidyumu üyeleri ülkeyi erken terk etmek zorunda kaldılar ya da birdenbire kaçtılar.
Muhalefetin siyasi liderliği üç ülkeye sığındı. Tichanovskaya danışmanlarıyla birlikte Litvanya’nın başkenti Vilnius’ta oturuyor. Eski başkan adayı ve Minsk Bilişim parkının kurucusu Walery Zepkalo, Letonya’nın Riga kentine yerleşti. Varşova, rejimin koordinasyon konseyindeki tek eski yüksek temsilcisi olan eski kültür bakanı Latuschko’nun yeni evi.
[Wenn Sie aktuelle Nachrichten aus Berlin, Deutschland und der Welt live auf Ihr Handy haben wollen, empfehlen wir Ihnen unsere App, die Sie hier für Apple- und Android-Geräte herunterladen können.]
Stepan Putilo tarafından kurulan ve 2020’deki protestoları koordine eden “Nexta” telgraf kanalı Polonya başkentinden kısmen doğrudan “Belarus Evi” nden yayın yapıyor.
Protassevich, sonbaharda bir anlaşmazlığa kadar platformun genel yayın yönetmenliğini yaptı, ardından kendi Telegram kanalı “Belamova” yı kurdu ve Vilnius’a taşındı.
Bu arada Latuschko, Lukashenko’nun çevresi üzerinde çalışıyor. Diaspora’ya göre, devlet aygıtında Tichanovskaya ile istifa etmeyi ve hatta gizli müzakerelere başlamayı bekleyen binlerce sadakatsiz ördek evi olduğu söyleniyor. Bu sıfır saat için Zerembiuk, “Belarus Evi” nde yeni kadrolar yetiştirmek istiyor.
Yeni protestolar bekleniyor
Ryanair uçağının Minsk’e zorunlu inişinden ve Protassevich’in tutuklanmasından üç gün sonra, muhalefet lideri Tichanovskaya ve koordinasyon konseyi Belarus’ta yeni protestolar duyurdu. Vilnius’ta “Bu terör sona ermeli” diye ilan etti.
Varşova aktivisti Viktor Navumau, önümüzdeki yaz Beyaz Rusya’da yine de büyük sosyal protestoların patlak vermesini bekliyor. Eski siyasi mahkum şimdi Polonya’ya gelen mültecilere bakıyor. Navumau, iki milyona kadar Belaruslunun anavatanlarını terk edebileceğini tahmin etmenin gerçekçi olduğuna inanıyor – bu, nüfusun yüzde 22’sinin biraz altında.
Kasvetli tahmini: “En iyisi gidecek, ekonomi çökecek – ve bu protestolar artık barışçıl olmayacak.”