KLASİK BALE METODU
1.Yıl yapılacaklar hareketler vücudun çeşitli kısımları içindir. En önemlisi bacakların dışa dönük olması ve doğru pozisyonlardır. Zıplamalar ve parmak ucu çok az olup, tempo yavaştır. Bu yıl boyunca, anı ayarda tutulur.
Başlangıçta öğrenciler bara dönük olarak ve iki elle bara tutunarak çalışırlar. Hareketler bu durumda öğretilir Battement Tendu Jete, Fondu, Soutenu, Relevé, Lent, Developpe, Battemant Jeté. Bara yüz dönük olarak öne öğretilmez. Daha sonra bu hareketler tek elle bara tutunarak yapılır.
BARDAKİ DURUŞ (Yüz bara dönük): İki elde omuz genişliğinde baş parmak ve diğer parmakları yan yana olacak şekilde asılmadan bara koymalı, kolun alt kısmı uzunluğunda mesafe bırakılmalıdır. Kolun üst kısmı vücuda paralel olarak dikey aşağıya inmelidir. Omuzlar ve kalça bara paralel olarak düzgün durmalıdır. Sırt düz tutulup, omuzlar yandan aşağıya doğru çekilmelidir. Baş düz ve karşıya bakmalıdır.
BARIN YANINDAKİ DURUŞ: Bir eli hafifçe bara koyun, baş parmak, barın altında diğerleri yan yana olmalıdır. Üst kol dikey olarak vücudun yanına da olup, alt kol ise meyilli olarak öne uzatılır. Omuzlar ve kalça tam düz öne bakar. Sırt omuzlar yandan aşağıya çekilir. Baş düz olarak karşıya bakmalıdır.
1-AYAK POZİSYONLARI: I. II. III. IV. ve V. pozisyon, Dört 4/4 ölçü M: 66
Bütün pozisyonlarda bacaklar tüm gerilmiş ve 180 derece dışa döndürülerek yapılır. Öğrencilerin ağırlıklarını aynı derecede iki bacak üstüne vermelerine dikkat etmeli, vücut ağırlığı topuklardan ayağın dış tarafına oradan da baş parmağa taşınmalıdır. Ayağın iç kısmı yere değmemelidir. Bir pozisyondan diğerine geçiş ayağı yere sürterek yapılır. I. ve V. Pozisyonlardan diğer pozisyonlara geçişte ayak çok gerilmeli yere sadece baş parmak dokunmalıdır.
2- DEMİ PLİE: I. II. V. Ve IV. Pozisyon. İki 4/4 ölçü M:56
Demi-Plié, dizler yana kırılarak açıldığından alt baldırla üst baldır arası takriben 90 derece olup, topuklar yerdedir.
Demi-Plié egzersizi iki hareketten oluşur. I. Dizlerin kırılışı, II. Dizlerin gerilişidir. Demi-Plié, her zaman akıcı olmalıdır, durmadan yapılmalı en aşağı noktaya gelindiğinde beklemeden yukarı çıkış başlamalıdır. Önemli olan dizin bükülüş esnasından, 180 derece dışarı açık olan ayaklarla aynı hizada olmalı, dizler, ayakların hizasında dışa açılmamış ise ayaklara vücut ağırlığı altında avantajsız olarak yüklenilmiş olacaktır. Bu hatalı yükleniş estetik görünüşü de etkileyecektir.
Demi-Plié ’de olduğu gibi gergin bacak duruşunda vücut ağırlığı topuklardan ayağın dış tarafı ile baş parmağa iletilir. Ayakların iç kısmı yere değmemelidir. Demi-Plié ‘de sırt ve kalça düz ve paralel tutulmalı, az bile olsa vücut ağırlığını aşağı bırakmak çalışmayı bozar.
BATTEMENT TENDU: I. Pozisyonda ön, yan, arka. İki 4/4 ölçü M: 100
Battement tendu tutuşunda ayak ucu öne, yana veya arkaya yaparken yere değer. Bu arada kuvvetlice aşağıya gerilmiştir ve bacak tam gergindir. Battement Tendu iki hareketten meydana gelmiştir.
1.Ayağın dışarıya sürterek açılış ön, yan ve arka.
2. Ayağın geriye kapalı pozisyona kapanışı. Ayağın tabanından parmak ucuna ve parmak ucundan tabana geçiş yere sürterek kuvvetli ve devamlı olmalıdır. Yalnız şuna dikkat edilmelidir. Bu sürtme her iki tarafa da ayağın dış kısmından yapılmalıdır Battement Tendu da bacak kalça boşluğundan 180 derece, bir açıyla dışarıya dönük tutulmalı, bu durumda bacak tam düz tutulmalıdır. Bacağın kapanışında dizin kırılmaması gerekir. Bacağın sürterek açılış ve kapanışında ayağa ağırlık binmemelidir. Battement tendu ‘de öne, yana, arkaya yaparken kalça sabit tutulmalı ve bak ile oynamamalıdır. Battement Tendu 1. Pozisyonda her istikamette topuklar bir çizgide kalmalı ve bu hareket bir hazırlık çalışması olduğu için hoca 5. Pozisyona geçirinceye kadar çalışılır.
3-BATTEMENT TENDU: V. Pozisyonda ön, yan, arka iki 4/4 ölçü M:100
Ön ve arkaya yapılışta sürterek çalışan ayağın baş parmak ucu ile üstünde durulan ayağın topuk arkası ile aynı çizgidedir. Yana yaparken topuklar aynı hizada olurlar.
4-BATTEMENT TENDU: Demi-Plié ile V. Pozisyonda ön, yan, arka. 4/4 ölçü M:100
Çeşitli şekillerde uygulanarak çalışılan bu hareket ortada kollar yanda, II. Pozisyonda tutularak yapılır.
Battement tendu, plié ile yeterince akıcı olarak çalışıldıktan sonra başlangıçtaki açışta yapılan demi plié biraz derin olarak yapılır. Pozisyona kapatırken serbest bacağın topuğu mümkün olduğu kadar çabuk yere değmelidir.
5-BATTEMENT TENDU JETÉ: Battement tendu jete de çalışan bacak aniden 45 derecede havada tutulur ve aşağı yukarı oynatılmaz dikkat edilmesi gereken bir durumda battement tendu jete de duran bacağı, kalçayı, vücudun üst kısmını ve kolları durduğu yerden oynatmamalıdır. Tam doğru yönde (bilhassa yana ve arkaya) birtakım zorluklar çıkar. Yana yaparken bacak hafif öne effacé yönüne kayar. Arkaya yaparken de arkadaki effacé ye kayar. Ayrıca dışarıya dönük duruşunu kaybeder. Öne yaparken topuğun iç kısmı yukarıya, yana yaparken öne, arkaya yaparken aşağıyaçevrilmiş olmalıdır. Battement tendu jete ayağın yerden kalması için yapılan ilk harekettir. Bu yüzden büyük dikkat ister öğrenciler bu çalışmada öne, yana, arkaya kaldırılan bacağı daima kontrol etmelidirler.
6-BATTEMENT TENDU JETÉ: Demi plié ile V. Pozisyonda ön, yan, arka iki 4/4 ölçü M:100
Battement Tendu Demi Plié ve Battement tendu jete demi plié ile aynı kuralar yapılır. Dışarı sürülerek yukarı fırlatılan bacak kuvvetli ve çabuk, pozisyona akıcı ve aynı ayarda olmalıdır.
7-ROND DE JAMBE PAR TERRE: Dört 4/4 ölçü M:46
Bu hareket kalça ekleminden yapılan bir daire hareketidir. Bu dairenin neticesi hareket eden serbest bacak yerde bir yarım daire çizer.
EN DEHORS: Arkadan öne doğru bir çizgi ve önden arkaya yarım bir daire çizer.
EN DEDANS: En dehors ’un tam tersidir. Önden arkaya düz çizgi ve arkadan öne yarım bir daire çizer. Düz çizgide yapılan hareket I. Pozisyondan geçer.
Battement tendu I. Pozisyondan I. Pozisyona yapılır. Harekette yani olan daire çizer. Düz çizgide yapılan hareket I. Pozisyondan geçer.
Battement tendu I. pozisyondan I. Pozisyona yapılır. Harekette yeni olan daire çizgisi ise, ayağın büyük parmağı ile yerde yapılır.
En dehors ve En dedans hareketi yapılırken ayak tam olarak aşağıya doru gerilmiş ve bacak 180 derecelik bir açıyla dışarı çevrilmiş olmalı, bacağın dışa çevrilmesindeki zor nokta (en dehors ve en dedans da) bacak yandan arkaya gelirken bu noktada dışa çevirme anatomik zorluklar yapar. Şimdi I. Yılda Rond de jam parterre deki bu zorluklara karşı koymak gerekir.
İleride bacak 90 derece kaldırılarak yapılırken zorluk daha büyük öcüde olacaktı. Serbest bacağın daire yapmasında dikkat edilecek durum ağırlığın üstüne verilmemesidir. Kalça, gövde duruş yerlerini kaybetmemelidir.
8- SUR LE CODE-PİED: sur le cou-de-pied tutuşunun yapılışı:
Bükülmüş olan serbest bacağın ayağı, duran bacağın bilek kemiği önünde, arkasında veya sarılmış olarak durur, sur le cou-de-pied tutuşunda, serbest aşağıya gerilmiş ve bütün bacak kalça ekleminden 180 dereceli bir açıyla dışarıya çevrilmiş olarak tutulur. Aşağıya gerilmiş olan ayak yerdeki ayak bileğinden (sur le cou-de-pied) ön ve arkada aynı şekilde küçük parmak yönünde dışarı çekilir. Bunun sonucu, sur le cou-de-pied tutuşunda ayak ucu duran bacağın, ayak bileği kemiği önüne gelir. Arkada sur le cou-de-pied de ayak ucu duran bacağın arkasına dışarı çekilir. Sur le cou-de-pied tutuşu (ön ve arka) Frappé çalışmalarından önce öğretilir.
9-FRAPPÈ: ön yan arka Dört 2/4 ölçü M:100
Frappé çalışması iki hareketten oluşur.
1- Bacağın gerilmesi (sur le cou-de-pied) tutuşundan önce öne yana ve arkaya 35 derecede açılıp tutulur.
2- Bacağın dizden kırılarak geriye bükülmesi sur le cou-de-pied tutuşuna getirilir ve ikinci şekilden Frappé çalışması oluşur.
Hazırlık çalışmasında dikkat edilmesi gereken husus, yere değen serbest bacağın üstüne vücut ağırlığının binmemesidir.
Frappé hareketinde serbest bacağın gerilmesi geri kapanmasından daha kuvvetli yapılır. Yalnız dikkat edilmesi gereken husus, kuvvetle açılan bacağın yaylanmaması veya sallanmamasıdır. Ancak battement tendu jeté’de olduğu gibi Frappé’ de de kalça , vücut ve kolların oynatılmadan tutulması, istenilen kaidede ve yönde ( arkaya ve yana) yapılması zordur. Öne yaparken bacak effacé yönüne doğru hafifçe kayar. Serbest bacağın gerilişinde (ön yan arka) 180 derece dışarı çevrilmesine dikkat edilmelidir.
Bacağın öne getirilişinde bacağın yana, yana gerilişinde yukarı arkaya gerilişinde tekrar yana döndürülmesi gerekir. Bacağın kapanmasında da dışarı döndürülme şekli aynen uygulanır.
Bu hareket kaldırılarak havada açılıp, kapatılarak yapılan ilk bacak hareketedir.
10-SOUTENU: Öne, yana, arkaya, tabanda iki 4/4 M:60
Plié ve soutenu serbest ayağın baş parmağı öne, yana ve arkaya yapışta yere değer.
Bu hareketi yaparken de üstünde durduğumuz bacak demi plié ‘dir.
Soutenu yapılışı dört kısım hareketten oluşur.
1- Gerilen serbest ayağın (sur le cou-de-pied) ön, yan, arka 45 derece olup üstünde durulan bacak gergindir.
2- Serbest ayağın parmak ucu yere konurken üstünde durulan bacak demi plié yapar.
3- Serbest bacağın V. Pozisyona (ön ve arka) üstünde durulan bacak gerilir.
4- Serbest bacağın sur le cou-de-pied de önde ve arkada kaldırılışında 1. Ve 2. De yazan hareketlerin akıcı ve birbirine bağlı olarak yapılışı 3 ve 4 de de tekrarlanır.
Bu hareket iki bacağın kırılış ve gerilişin beraber olmadan yapıldığı ilk harekettir. Serbest bacak kırıkken duran bacak gergin veya bunun tersi olur. Soutenu duruşunda dikkat edilmesi gereken husus, ağırlık sabit, destek bacağın dış tarafındadır. Diz tamamen dışa çevrilidir. Soutenu hareketinde demi-plié’ ye inilirken kalçanın dışarı itilmeden ve çevrilmeden yapılması gerekir. Demi-plié inişi yapılırken yere değen bacağa vücut ağırlığı verilmemesi gerekir. Burada da a diğer hareketler için belirlenmiş kaideler uygulanır. (Battement Frappé, Petit+Battement ve Sur le cou-de-pied) tutuş şekilleri gibi.
11- HAZIRLIK ROND DE JAMBE PAR TERRE: (en dehors ve en dedans): İki 4/4 ölçü M:
Rond de jambe par terre de hazırlık ve Rond de jambe par terre (en dehors ve en dedans) birbiriyle bağlıdır.
12- GRAND PLİE: Dört 4/4 ölçü M:5
Grand plie’de iki bacak tam olarak kırıldığı zaman en alçak durumda üst ve alt baldırın birbirine iyice yaklaştığı ve sivri bir köşe oluşturduğu görülür. Fakat bu durumda alt baldırı üstüne oturulmasına müsaade edilmez. Grand Plie’de topuklar gerektiği kadar yerden kalkmalıdır.
Grand Plie’nin yapılışı iki k-hareketten oluşur.
1- Bacağın aşağı inerken kırılması.
2- Bacağın yukarı çıkarken gerilmesi.
Grand plié de hareket durmaz ve derhal yükselmeye geçilir. Demi plié kuralları Grand plié de de uygulanır. Bu hareket ortada da bardaki sırasıyla öğretilir. Önce 1. Ve 2. Pozisyonlarda en face V. Pozisyonda önce en face sonra é’paulement olarak, IV. Pozisyonda ise sadece é’poulement’e daha sonra ise çeşitli pozisyonlarda birbirleri ile bağlı olarak yapılır.
13-FONDU: iki 4/4 ölçü M: 60
Alışılmışın dışındaki sur le cou-de-pied tutuşu:
Serbest bacağın ayağı destek bacak ayağının bilek kemiğinde değil de arkasında, alt baldırdadır.
Önde alışılmışın dışında sur le cou-de-pied pozisyonunda tam olarak aşağıya gerilmiş olan ayak dış orta kısmı ile duran bacağın ön ( kaval kemiği) kısmına değer.
Arkadaki tutuşta ise, tam olarak aşağı gerilmiş olan ayak içi orta kısmı ile arka alt baldıra değer. Bu alışılmış dışı sur le cou-de-pied duruşunda ayak, ayak ekleminde küçük parmak yönüne doğru sur le cou-de-pied de olduğu gibi çekilmez. Fondu çalışması iki hareketten oluşur.
1- Bacakların aynı zamanda kırılması.
2- Bacakların aynı zamanda gerilmesidir.
Fondüde iki bacak kırıldığı zaman destek bacağı demi plié serbest bacak alışılmışın dışındaki sur le cou-de-pied tutuşunda 180 derece dışa döndürülmüş olmalıdır.
Dikkat edilmesi gereken durum: üstünde olduğumuz destek bacağının diz kısmının içi ve ayağın iç kısmının öne eğilmemesidir. Bacağın kırılmasında ve gerilmesinde dışa dönük tutuşun bozulmamaıs gerekir. Hareketler akıcı yapılmalı, kalça ve bedenin üst kısmı bacağın kırılışında ve gerilişinde düz ve hareketsiz kalmalıdır.
14- PETİT BATTEMENT: dört- iki- bir 4/4 ölçü M:80-100
Pettit battement sur le cou-de-pied, e alt baldırın dört hareketinden meydana gelir.
1- Alt baldırın yana, dışarı açılışı (önde cou-de-pied) yana dikey duruma gelişi.
2- Alt baldırın arkaya cou-de-pied tutuşuna kapanışı.
3- Alt baldırın yana dışarı açılışı, yana dikey duruma gelişi.
4- Alt baldırın öne cou-de-pied tutuşuna kapanışı. Alt baldırın hareketi sırasında üst baldır 180 derece dışarı dönmüş yanda hareket etmeksizin tutulur alt baldır staccato karakterinde hareket eder.
15-FRAPPE DOUBLE: sekiz 2/4 ölçü M :100
Bir pettit battement ve frappe hareketinden oluşur. Açılışında ayak ucu yere değdiği gibi 35 derecede gerilerek yapılır. Önce yana öğretilir. Frappe double hareketinde alt baldır önce öne ve sonra arkaya cou-de-pied kapanır ve yana açılır.
16-RELEVE LAND: Dört 4/4 ölçü M:56
Releve Land iki hareketten oluşur. I. akıcı olarak ve gerilerek kaldırılan bacak ön, yan veya arkaya. II. Akıcı olarak geriye başlangıç noktasına dönüşür. Çıkış pozisyonu kapalı olabilir (V. Poz bu durumda bacak releve land ile Battement Tendu tutuşunda yapılır. Fakat açıkta kalabilir.) (Bir Battement Tendu tutuşu.) Bu iki çıkış pozisyonundan da bacak doksan dereceye kaldırılır. Releve Land çalışması yapılırken bacak çalışma sonuna kadar gerilmiş, ayak ise aşağı gerilmiş şekilde tutulur. Dikkat edilmesi gereken şey, bacakların yüz seksen derece dışarı çevrilmiş olmasıdır. Bacağın yukarı kaldırılışı sırasında kalça yerinden oynatılmamalıdır. Öğrenciler çok defa kalçayı kaldırarak bacağın daha yukarı kalkması için güç temin etmeye çalışırlar. Oysa bu sadece vücut çizgisini bozmanın yanında bacağın ve adalelerin doğru görev yapmasını, gelişmesini engeller. Vücudun releve land hareketi ile ön, yan veya arkaya doksan derece kaldırılışında vücut düz tutulmalı, doğru yöne kaldırılma ve doğru duruş yapılmalıdır.
17- GRAND BATTEMENT JETE: İki 4/4 ölçü M:88
Battement releve land hareket formunun aynısıdır. Sadece tempo ve dinamizm başkadır. Yukarı fırlatılış çabuk olmalı ve son noktadan doksan derecede battement tendu jete gibi bacak tutulmalıdır. Aşağı iniş hareketi yukarı çıkışa nazaran akıcı, tutarak ve yavaştır.
18- DEVELEOPPE VE DEVELEOPPE PASSE: Dört 4/4 ölçü M:44
Kırılmış olarak duran serbest bacağın parmak uçları, üzerinde durduğumuz bacağın dizinin iç kısmına değer. Bu passe duruşunda bacak doksan derece kaldırılıp, dizden kırılan bacak (üst baldır, diz ve alt baldır) yüz seksen derece yana açılır. Bu duruşta alt ve üst baldırlar sivri açı oluşturur. Üst baldır alt baldırdan uzun olduğu için ayak dizden kayar, fakat parmak ucunda duran bacağın dizinin iç kısmına değirilmelidir. Passe tutuşu develeoppe’den önce öğretilir. Develeoppe çalışması üç hareketten oluşur.
1- Bükülen bacağın V. Pozisyondan passe pozisyonuna gelmesi.
2- Bacağın gerilerek ön, yan veya arkaya açılması.
3- Bacağın gerili olarak aynı releve land hareketinde olduğu gibi başlangıç pozisyonuna kapanışı.
Bacağın V. Pozisyondan ön veya arkada cou-de-pied üzerinden yüz seksen derecelik bir açı ile kendi ekseninde döndürülmesi ve açılışında yüz seksen dereceli döndürülmesinin her yönde devam etmesi ve tam yönünü sağlaması gerekir. Yönün effacé ön ve effacé arkaya kaymamasına dikkat edilmelidir. Bacağın ön ve arkaya gerilişinde dizin yana, yana gerilişinde dizin yana ve yukarıya döndürülmesi gerekir.
18- DEVELEOPPE-PASSE: Develeoppe yapılışı sırasında üstünde durulan bacak, kalça ve gövde hareketsiz olarak durur. Bu harekette kalçanın kaldırılması ve bacağın içeri dönme durumu releve land’e göre daha fazla olduğundan daha çok dikkat etmek gerekir. Develeoppe-passe çalışması iki hareketten oluşur.
1- Serbest bacağın doksan dereceden passe pozisyonuna bükülmesi.
2- Passe pozisyonundan doksan dereceye dışarı doğru gerilmesi.
Passe tutuşu sayesinde develeoppe bütün yönlerde arka arkaya yapılabilir. (Birleştirilebilir.) Battement tendu develeoppe serbest bacağın bükülerek doksan dereceye açılan hareketidir. Develeoppe-passe ise sadece bükülen bağın açılışı değil aynı zamanda gergin bacağın doksan dereceye açılışı sırasında büküldüğü harekettir.
19- ROND DE JAMBE EN L’AIR: İki 4/4 ölçü M:80
(En dehors ve en dedans) Bu çalışma diz ekleminden yapılan bir daire hareketidir. Bu arada üst baldır hareketsiz tutulur, alt baldır diz ekleminden hafif içeri döndürülür. Dışarı açılış (öne ve arkaya) yapılırken kuvvetle ittirilir. Bu yüzden parmak ucu bir yuvarlak çizmez, ince bir oval çizer. Bu şekil bacağın içe ve dışa hareketinde parmak ucunun çizdiği şekildir. Başlangıç noktası en dehors ve en dedans da kırk beş derecede gerilmiş bacak tutuşudur, daire hareketi en dehors da arkaya giderken en dedans da ise alt baldır öne ve içe bükerek yapılır. Ayağın içe bükülüşünde herhangi bir hareket yapılmaz. Daire hareketi yapılırken üst baldır yüz seksen derecelik bir açıyla yana açılmış şekilde tutulur. Ayak ucu ise aşağıya gerilmiş şekilde tutulur. Gerilen bacağın yüksekliği kırk beş derece ve kırk beş derecenin üstünde olur bu üst baldırın alta nazaran olan uzunluğundan kaynaklanır. Fakat ne olursa olsun alt baldırın ayak ucu ile durduğumuz bacağın ortasını iç kısmına değmesi gerekir. Rond de jambe en l’air hareketinde üstünde durduğumuz destek bacağı, kalça ve üst baldır hareketsiz tutulur. Birinci sene Rond de jambe l’air barsız yapılmaz.
20- RELEVE: Dört 4/4 ölçü m:56
İki ayak (veya bir ayak) tabandan yarı tabana ve pointe yükselir. Releve’den önce durduğumuz bacak (bacaklar) demi-plié yapar. Daha sonra bunu bacağın gerilişi takip eder. Bundan sonra da yarı pointe çıkılır. Releve hareketi tam gerilmiş bacak ile yüz seksen derece yana döndürülmüş olarak yapılır. Burada topuklar dışa döndürülmez. Dikkat edilmesi gerek şey, I. II. Ve V. Pozisyonda vücut ağırlığı aynı şekilde iki ayak üstüne verilir. Yarım pointte beş ayak parmağı yere tam temas eder ve ağırlık ayağın tam ortasındadır. Releve çalışması iki hareketten oluşur.
1- Yarım taban (pointte) yükselmek.
2- Ve aşağıya tabana inmek.
Birinci sene releve çalışması demi-plié ile ve iki ayak üstünde I. II. Ve V. pozisyonlarda yapılır. Dikkat edilecek şey, öğrenciler bara dönük olarak releve yaparken barın üstüne düşmemeli ve omuzları kaldırmamalıdırlar.
21- PAS DE BOURREE EN DEHORS VE EN DEDANS: Bir 3/4 ölçü M:52, iki 2/4 ölçü M:52, dört 2/4 ölçü M:72
Pas de bourree sur le cou-depied duruşunda içeri bükülen bacak ile 3/4 tempo ile öğretilir. Aşağıya demi-plié’ye iniş yumuşak olur. Yukarı yarı tabana çıkış çabuk (staccato karakterindedir) üstünde durduğumuz bacağın hareketiyle aynı ayarda olur. Bacağın sur le cou-depied pozisyonundan ikimci pozisyona açılışında yer üstünde gerilir. Pas de bourree’de ilk defa yüksek yarım tabana çıkılır ve bu yüksek tabana çıkışa pigue denir.
Releve’de, ayak tabandan yüksek yarı tabana kadar kaldırılır.
Pigue’de ise, ayak yüksek yarı tabana konur ve pigue sadece gerilmiş bacak ile yapılır.