Ödemediği kamu kredisiyle medya patronu olan Demirören ailesi vergi cenneti Britanya Virjin Adaları üzerinden Londra’da gayrimenkuller satın almış.
ICIJ’ın paylaştığı ve 117 ülkeden 600’den fazla gazetecinin incelediği yaklaşık 12 milyon belge, vergi cennetleri sisteminin nasıl çalıştığını açık şekilde gözler önüne sermişti. ‘Pandora’ olarak adlandırılan belgelerde Türkiye’den de 220 isim yer alıyor.
Kamu kuruluşu Ziraat Bankası’ndan aldığı kredileri yıllardır geri ödememesiyle gündeme gelen ailenin, vergi cennetlerindeki faaliyetleri Pandora Belgeleri’nde yer aldı.
Holdingin yönetim kurulu başkanı Yıldırım Demirören’in eşi Hazan Revna Demirören ve yönetim kurulu üyesi kardeşi Fikret Tayfun Demirören’in ismi belgelerde yer alıyor.
DW Türkçe’den Pelin Ünker ve Serdar Vardar’ın aktardığına göre kayıtlarda ailenin vergi cenneti Britanya Virjin Adaları üzerinden Londra’da gayrimenkuller satın aldığı ve yatırımlarını vergi cennetlerinde değerlendirdiği görülüyor.
Offshore şirketler
Belgelere Hazan Revna Demirören’in Britanya Virjin Adaları’nda iki offshore şirketi bulunduğu yansıdı. Destination Ventures Limited adlı şirket 23 Aralık 2010’da Londra merkezli yatırım firması UBS şirketinin önerisi üzerine, offshore danışmanlık şirketi Trident Trust aracılığıyla kurulmuş.
Şirketin kuruluş amacı ‘Londra’da gayrimenkul almak.’ Destination Ventures’ın 2017 yılındaki varlıkların değeri 1,5 milyon sterlin.
2021 yılında şirket üzerinde iki gayrimenkul var. Chealsea Bridge’de alınan evlerin birinin fiyatı 755 bin, diğerinin ise 320 bin sterlin.
Belgelerde, Hazan Revna Demirören’in mal varlığının kaynağı, babasından kalan miras, Ulusoy’un imtiyaz sahibi olması, UBS London’daki hesabından elde ettiği kârlar olarak görülüyor. Mesleği de ev hanımı.
Trident Trust belgelerine göre Hazan Revna Demirören’le ilişkili ikinci şirket 2009’da kurulan Forgen International Limited. Vekil hissedarların bulunduğu, böylece gerçek sahibinin perde arkasında kaldığı Britanya Virjin Adaları merkezli şirkette, Revna Demirören imza yetkisine sahip.
‘Babamdan intikal eden işlemler’
Şirket üzerinden Londra’nın Ebury Caddesi üzerinde bir daire satın alınmış. 2010 yılında evin değeri 1 milyon 850 bin sterlinmiş. Daire 2014 yılında 2 milyon 650 bin sterline satılmış. Şirketin de 2015’te kapatılması istenmiş.
Pandora Belgeleri, eski Britanya Başbakanı Tony Blair’in de 8,8 milyon dolar değerindeki bir gayrimenkul için 400 bin dolar daha az vergi ödediğini ortaya koymuştu.
DW Türkçe’nin sorularını yanıtlayan Revna Demirören, “Sözünü ettiğiniz olaylar, rahmetli babamdan intikal eden ailevi işlemlerim olup 21 Haziran 2021 tarihinde Yurtdışı Varlıkları Bildirimine ilişkin kanun gereği ilgili makamlara iletilmiştir” dedi.
Revna Demirören’in babası Cemal Ulusoy, 1989’da vefat etmişti.
Yurt dışı varlıklarının bildirimine ilişkin ‘Varlık Barışı’ ise en son geçen haziran ayında yıl sonuna dek uzatılmıştı. Düzenlemeyle kaynağı belirsiz varlığını Türkiye’de kayıt altına alanlara sıfır vergi avantajı uygulanıyor. Bu kaynakların daha sonra yurt dışına çıkarılmasında da hiçbir engel bulunmuyor.
Pandora Belgeleri’nde Demirören Holding Yönetim Kurulu Üyesi Fikret Tayfun Demirören’in adının geçtiği evraklar daha da yakın tarihli.
Tayfun Demirören’in adı Dubai’de bulunan CW Partners isimli servet planlama, hukuk ve finansal danışmanlık şirketi ve Trident Trust belgelerinde geçiyor. Tayfun Demirören’e danışmanlık yapan CW Partners firması, Demirören’e ait kimlik ve adres bilgilerini teyit etmek için 28 Ocak 2019’da Trident Trust’a, offshore şirket kurmak için de gerekli çeşitli evraklar göndermiş.
Ziraat’e kredi borcu
Kredi borcuyla ilgili tartışmalar, ilk kez geçen yıl Haziran ayında CHP Ankara Milletvekili Ali Haydar Hakverdi’nin Ziraat Bankası genel müdürlüğüne yönelttiği sorularla gündeme geldi.
Demirören Holding; Hürriyet, Posta, Fanatik, CNN Türk, Kanal D, Yay-Sat ve DHA’yı 2018 yılında Ziraat Bankası’ndan da yüklü bir kredi kullanarak Doğan Holding’den satın almıştı. Devir işlemi sonrası yayınlar iyice iktidara yakın çizgiye kayarken, 2019 yılında Hürriyet’ten 50’ye yakın gazeteci tazminatsız olarak işten atılmıştı.
Organize suç örgütü lideri Sedat Peker, Demirören’in Ziraat Bankası’ndan çektiği yaklaşık 750 milyon doların geri ödenmediğini öne sürmüştü.
Demirören Holding’in, kamu bankalarından çektiği toplam 1,5 milyar dolarlık krediyi yeniden yapılandırmak için görüşmelere başladığı bildirilmişti.
Uluslararası haber ajansı Reuters, bankalarla anlaşılarak yapılandırmaya çalışılan kredi borcunun 2 milyar dolara çıktığını öne sürmüştü.