Azra Erhat
- Doğum : 4 Haziran 1915/Şişli/İstanbul
- Ölümü : 6 Eylül 1982/İstanbul
- Meslek : Deneme ve inceleme yazarı, çevirmen, arkeolog, filolog
Azra Erhat, Türk deneme yazarı ve edebiyatçı.
Hayatı
Kadın edebiyatçılarımızın önde gelenlerinden olan Azra Erhat, 4 Haziran 1915’te İstanbul’un Şişli ilçesinde doğdu.İlk ve ortaöğrenimini Belçika’da tamamlayan Azra Erhat, 1939’da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’ni bitirerek Klasik Filoloji Bölümü’nde asistan olarak göreve başladı.1946’da doçentlik ünvanını aldı.1948’de aynı fakültedeki öğretim üyeleri Pertev Naili Boratav, Behice Boran, Adnan Cemgil, Niyazi Berkes’le birlikte görevinden alındı ve üniversiteden uzaklaştırıldı.1949-50 yılları arasında Yeni İstanbul ve Vatan gazetelerinde çalıştı.Uluslararası Çalışma Örgütünde (ILO) kütüphanecilik yaptı.İlk çevirileri Tercüme adlı bir dergide yayımlandı.Sofokles, Aristofanes gibi yazarların eserlerini Türkçeye kazandırdı.Yeni Ufuklar dergisinin yazarlarından biri olan Azra Erhat, bu dergi çevresinde gelişen hümanist anlayışın öncüleri arasında yer aldı.A.Kadir’le birlikte Homeros’un İlyada destanından yaptığı çevirinin birinci cildi 1959’da Habib Törehan Bilim Ödülü’nü, üçüncü cildi 1961’de Türk Dil Kurumu Çeviri Ödülü’nü aldı.İlayada’nın tam çevirisi 1967’de Odysseia 1970’te yayımlandı1972’de en ünlü eserlerinden biri olan ve kendisinin ölümünden sonra bile birçok kez basılacak olan “Mitoloji Sözlüğü”nün ilk baskısını yayımlamıştır.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
- Akçura, Belma. “Fotoğraflarındaki gibi Anılarında da Kapıları Aralık Bıraktı.” Vatan Kitap. 21 Ekim 2010.
- Erhat, Azra. Mitoloji Sözlüğü. İstanbul: Remzi, 1996
- Tanzimat’tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. İstanbul: YKY, 2010.
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Ayşe Hafsa Sultan
Hayatı hakkında fazla bilgiye sahip olmadığımız Hafsa Sultan’ın, cariye olarak saraya girdiği sanılmaktadır. Gençlik yıllarını kocası Yavuz Sultan Selim’in sancak beyi olduğu Trabzon’da geçirdi ve Şehzade Süleyman’ı 1494 yılında burada dünyaya getirdi. Oğlunun II. Bayezid tarafından 1509’da Kefe valiliğine, daha sonra da Yavuz Sultan Selim tahta geçince Saruhan sancakbeyliğine tayin edilmesi üzerine onunla birlikte önce Kırım’a, ardından Manisa’ya gitti ve buraya yerleşti; ancak Şehzade Süleyman tahta çıkınca onu İstanbul’a aldırdı. Valide sultan olarak on üç yıl beş ay yirmi yedi gün yaşadı.
-
Vincent van Gogh
Batı sanat tarihinin en tanınmış simalarından biri olan Hollandalı ressam Vicent van Gogh, Hollanda’nın güneyindeki küçük bir köyde dünyaya geldi. Öz itibariyle dindar bir kişiliğe sahipti. Rahip olmak için çok uğraşsa da bir türlü teoloji okulunun giriş sınavlarını geçemedi. Bir dönem Belçika kömür madenlerimde Protestan misyoneri olarak çalışan Gogh’un burada karşılaştığı yoksul işçiler ilk çalışmaları için ona ilham kaynağı oldu. 1880 yılında dini kariyerini bırakan Gogh sonunda ailesinin de cesaretlendirmesiyle Brüksel’e giderek resim dersleri almaya başladı. Amcası ve küçük kardeşi Theo, hayatı boyunca Gogh’u destekleyecek sanat meraklılarıydı. 1885 yılında yoksul bir köylü ailesinin akşam yemeğini gösteren ilk büyük çalışması The Patato Eaters(Patates Yiyenler) isimli resmini tamamladı.
-
Siirt Ulu Camii
İnşa tarihi kesin şekilde bilinmeyen yapı yapıldıktan kısa bir müddet sonra harap oldu. 1129’da Irak Selçuklu Hükümdarı Mugīsüddin Mahmûd b. Muhammed Tapar, 1260’ta atabeglerden Mücâhid İshak tarafından tamir ettirilerek genişletildi, yanına bir medrese ilâvesiyle külliye haline getirildi. Osmanlı döneminde caminin doğu kanadındaki medrese hücreleri kaldırıldı, yerine iki nefli bir mescidle 1905’te bir saat kulesi inşa edildi, cami ve minare onarıldı. Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce 1957-1980 yıllarında tekrar elden geçirilen caminin ilk yapısından kubbeleri taşıyan orta ayaklarla minaresi kaldı. Zamanla doğuya doğru eğrilen minare de 1974-1975’te sökülüp yeniden inşa edildi ve yakın zamanda tekrar esaslı bir onarım gördü. Kaynaklara göre ilk cami, eyvanla birleşen mihrap önü kubbeli yapısıyla Büyük Selçuklu mimarisinin plan şemasını sergiliyordu. Daha sonra mihrap önü kubbesinin iki yanına kubbeli iki mekânla eyvana dikey uzanan beşik tonozlu iki nef eklenerek transeptli enine gelişmiş bir cami haline getirildi. Vakıflarca gerçekleştirilen restorasyonda yapı merkezinin asıl planına bağlı kalınarak yan kanatlarda ve çevrede yeni bir düzenlemeye gidildi.
-
-
Çinili Camii ve Külliyesi
Külliye bir avlu içindeki cami, medrese, sebil ile avlu dışındaki çifte hamam, sıbyan mektebi ve çeşmeden meydana gelir. Merkezde ve Çinili Mescid Sokağı üzerinde yer alan cami kare planlı ve tek kubbelidir. Kare mekân, kıble yönü hariç üç taraftan sekizgen kesitli ve başlıkları baklavalı yirmi mermer sütuna oturan ahşap çatılı geniş bir son cemaat yeriyle çevrelenmiştir. Caminin dış görünüşüne hâkim olan monotonluk, duvarların üst kısmına açılan ortadaki ince ve uzun, yanlardakiler alçak ve geniş sivri kemerli üçer pencereyle giderildi. Minarenin 1965 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yapılan onarımdan sonra barok üslûpta bir görünüm aldığı söylenebilir. Medrese avlunun güneydoğu köşesinde “L” şeklinde sıralanan hücrelerden meydana geldi. Gurlitt’in planında görülen medresenin önündeki ahşap çatılı revakın bugün izine rastlanmaz. Hücrelerin araziye uygun biçimde asimetrik dizilişi, yapının camiden bağımsız bir kütle olarak ele alındığını gösterir. Avlu içinde yer alan girişin solundaki şadırvanla sebil birlikte tasarlandı.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun