Etkili İletişimin Püf Noktaları
HATIRLATMA
ETKİLİ İLETİŞİMİN PÜF NOKTALARI
En uzak mesafe ne Afrikadır
Ne Çin, ne Hindistan,
Ne seyyareler,
Ne de yıldızlar geceleri ışıldayan
En uzak mesafe;
iki kafa arasındaki mesafedir
Birbirini anlamayan...
Can YÜCEL
Uyku dışında zamanımızın büyük bir bölümü diğer insanlarla iletişim halinde geçmektedir. İnsanlarla hatalı iletişim kurmak iş hayatında, sosyal hayatta ve aile hayatında problemlere sebep olurken doğru ve etkili iletişim daha başarılı ve daha mutlu bir hayatın kapılarını açan bir anahtar olacaktır. Sayısal problemleri çözecek yolları öğrenmeye çalışıyoruz ancak, yaşamımız için çok daha yararlı olan sosyal problemlerimizi nasıl çözeceğimizi öğrenmek için aynı çabayı gösteremiyoruz. Okumayı, yazmayı ve konuşmayı öğreniyoruz. Bir daha da unutmuyoruz. Çok hızlı okuma anlama ve iyi yazmak için bazı teknikler bulunmaktadır ve bu teknikler, o işi yapmayı kolaylaştırır. Tıpkı bunun gibi araştırmalarla ortaya konulmuş ve denenerek önerilen çeşitli iletişim teknikleri de vardır. Tabi ki, bu teknikler, her duruma ve herkese karşı uygulanacak ve etkili sonuç alınacak sihirli formüller değildir. Ancak, doğru kişiye, doğru yerde ve doğru biçimde, doğru zamanda uygulandıklarında yararları görülecektir. İletişimin amacı, kısaca sorunlarımızı çözmek, gereksinimlerimizi karşılamaktır. Etkili iletişim nasıl kurulur ve hangi davranışlarımız etkili iletişim olarak tanımlanabilir? Sorusuna cevap arayalım bakalım ortaya neler çıkacak.. Genelde kendimizi ifade ederken, ya saldırgan davranırız ya savunmadayızdır, ya pasif ve de etkisizizdir, ya da girişken, etkili ve de sorun çözmeye yönelik davranırız. İlk üç davranış biçimi iletişimde kaos yaratacaktır. Bu tarz iletişimle anlaşılmadığımızı ve anlamadığımızı hissederiz. Atılgan davranış biçimi olarak da niteleyebileceğimiz son şıkta ise etkili bir iletişim başlatmışız demektir. Unutmayalım ki etkili iletişim öğrenilebilir. Etkili İletişim Becerileri dendiğinde Kendini tanımak, Kendini açmak ve kendini doğru ifade etmek, Karşımızdakini etkin ve ilgili dinlemek, Empati kurabilmek (kendimizi karşımızdaki kişinin yerine koyabilmek), Hoşgörülü ve önyargısız olmak, Eleştirilere karşı açık olmak, Beden dili, göz kontağı, hitap, ses düzeyi vb. durumları ifade ediyoruz. Kullandığımız kelimeler aracılığıyla etkili olmak istiyorsak, kararlı olmalıyız. Tam olarak ne yapmak istediğimizi bilmemiz gerek. Ve kullandığımız kelimeler isteğimizle uyum içinde olmalıdır. Dikkatimizi karşımızdaki kişiye yöneltmeliyiz. Biri ile konuşurken çevreyi gözden geçiriyorsanız etkili olamazsınız. Ne istediğimizi, duygularımızı dolambaçlı yollara sapmadan net ve açık bir şekilde söylemeliyiz. Kızım sana söylüyorum, gelinim sen anla stratejisi anlaşmazlık yaratır. Duygu, düşünce ve davranışlarımızda kararlı ve tutarlı olmalıyız. Bugün dediğimizi yarın inkar etmemeliyiz. Sonuçları yorumlayabilmeli bunlarla ilgili konuşabilmeliyiz. Bir satranç tahtası düşünün, nasıl ki her bir taş hareketi diğer taşları ve oyunun bütününü etkileyecektir, unutmayın hayatta böyledir. Karşımızdakinin fikrini almalı, aynı fikirde olup olmadığımızı test etmeliyiz. Başka fikirlere açık olmalıyız. İletişimle ilgili geri bildirim vermeliyiz. Geri bildirim, her iletişimde hayati bir özellik taşır. Anladığınızı ve anlaşıldığınızı hissettiğinizde bunu karşı tarafa iletiniz. Bu bağlamda çok kelime ile konuşmak, etkili iletişimin temel kaynağı olarak görülmemeli, aşağıda belirttiğimiz özelliklerin hepsi, bir bütün halinde kullanılırsa başarılı olunabilmektedir. Şimdi bu söylediklerimizi maddeler ile açıklayabiliriz. Temel olarak, İlişkilerde pozitif olmak, olaylara iyi taraflarından bakmak etkili iletişimin temel noktasıdır. Yüz ifadesi canlı olmalı mümkün olduğunca gülümser bir ifadede olunmalıdır. Göz teması çok önemlidir. İnsanların yüzüne bakın ve konuşurken gözlerinizi kaçırmayın. Jestler ve mimikler etkili iletişimde büyük bir yer tutar. Jestlerinizin (el, kol vs. kullanımı) sözlerinizle aynı mesajları vermesini sağlamalısınız. Ellerin kenetlenmesi, kolların kavuşturulması, ellerinizin çene hizasında olması durumlarından kaçının. Aşırıya kaçmadan jestlerinizi kullanın. Baş Hareketleri iletişimde ip uçları verir. Karşınızdaki konuşurken başınızı ara sıra aşağı yukarı hareket ettirerek onu dinlediğinizi ve anladığınızı belli edin. Duruş ve Temas karşımızdaki kişiye bir çok mesaj verir. Sizinle konuşan insanlara bakın. Mümkün olduğu kadar çok kişiye ara sıra da olsa bakmaya çalışın. Bazı durumlarda yaşı küçüklerle, aynı cins ve sizden daha alt statüde olanlarla bedensel temas kurun. Konuşma ve ses tonu çok önemlidir. Çok fazla konuşmayın. Toplulukta eşit miktarda konuşun. İyi bir iletişim sağlamayı öğrenmek için etkili iletişim kuran insanların nasıl davrandığını gözlemlemek gerekir. Çünkü onlar ne söylemek istediklerini bilirler, pozitif iletişim kurma yeteneğine sahiptirler, nerede, ne zaman, ne konuşulacağını bilirler, karşı taraftan aldığı mesajları anlarlar. Dikkatlidir, diyalogu tek yönlü sürdürmez. İyi bir iletişim yeteneğiyle insan kendini daha iyi ifade eder iyi ilişkiler kurar. Konuşurken karşımızdakinin yüzüne bakmalı ters durmamalıyız. Karşımızdaki kim olursa olsun onu küçük görmeden hiçbir fayda sağlamasak da dinlediğimizi belli etmek insanlık adına güzel bir davranıştır. İyi Bir Dinleyicinin Özellikleri; Dikkatini karşısındaki kişiye verir. Konuşmacıyı sözünü kesmeden dinler. Göz teması kurar. Son sözü söylemek için çabalamaz. Dinlerken vereceği cevabı düşünmez. Yargılamadan, suçlamadan dinler (önyargılı değildir). Duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışır. Dinlerken başka bir işle meşgul olmaz. Konuşmacının sözlerine olduğu kadar sözsüz mesajlarına da dikkat eder. Konuşmacının duygu ve düşüncelerine anladığını gösteren sözlü ifadelerde bulunur.
Etkili iletişim, asla tesadüf olamaz. Başkaları konuşurken, onları dinlemek yerine, siz ne söylemek istediğinizi mi planlıyorsunuz? İşte bu da iletişiminize zarar verecek en tehlikeli noktalardan biridir. İnsanlar, bunu yaptığınızı bilir; çünkü onların konuşmasına verdiğiniz yanıtlar genellikle uygunsuzdur ve iletişim hızla kopar. Kimse kendisini dinlemeyen birini dinlemez. Bir kişinin konuşması biter bitmez, kendi düşüncelerinizi ezbere söylemek yerine, kişiye biraz önce söyledikleri hakkında soru sorun ve beraberinde insanların konuşmalarını dikkatle dinleyin, göreceksiniz ki onlar da sizinkini daha dikkatli dinleyeceklerdir. Dinleyicinizin yanınızda olmasını sağlamanın bir yolu da, konuşmanıza onun ilgi alanlarını da katmaktır. Bir dahaki sefere, komşunuzla kahve içerken ya da meslektaşınızla bir cafede otururken, o kişinin ilgilendiğini bildiğiniz bir konudan bahsedin. Şayet bir kayak tutkunuysa, kayak yapmak için nereleri tercih ettiğini sorun. Bilgisayar oyunlarına meraklıysa, bir dergide bu konu hakkında okuduğunuz bir makaleden söz edin. İnsanlar, onların yapmaktan hoşlandıkları ve sevdikleri bir şeyle gerçekten ilgilendiğinizde, sizi dinler ve size açılırlar. Dolayısıyla görüşmeniz hiç ummadığınız kadar iyi geçecektir. Çoğumuzun yaşamında, gerçekten bir şey hakkında konuşma ihtiyacı duyduğumuzda dinleyici rolünü üstlenen biri vardır. Sizin yaşamınızda da böyle biri varsa, bu kişinin ne tür dinleme becerilerine sahip olduğunu düşünün. Düşüncelerinizin sesi olması için neden bu kişiyi seçtiniz? Ona güvenmenizi sağlayan nedir? Siz konuşurken yanınızda olduğunu bilmenizi sağlayan nasıl bir vücut dili sergiliyor? Zor bir şeyi paylaşırken, insanların size öğüt vermeleri yararlı oluyor mu, yoksa yalnızca dinlemelerini ve onların önünde her şeyi yoluna koymanıza izin vermelerini mi tercih edersiniz? Onların sorunlarını çözmeye çalışmadan, insanların acılarına ortak olabilir misiniz? Bir dahaki sefere, biri zor bir şeyi paylaşırken, nasıl dinlediğinizi gözlemleyin; öğüt vermekten ve beylik sözler söylemekten geri durup duramadığınıza bakın. İletişimde beden dili %60, Ses tonu %30 ve Kelimeler %10 önem taşır. Bireyler arasındaki görüş ayrılıklarının temelinde bilginin farklı algılanış, yorumlanış ve kullanış biçimlerinin olduğu biliniyor. Beden dili ise bu ayrılıkları en aza indirmenin yollarından sadece biri; ama en etkili olanı. Bazen hareketleriniz gerçek düşüncelerini yansıtmayabilir. Çok ilgilendiğiniz bir konuya ilgisiz gibi görünebilir, yakın hissettiğiniz bir insana soğuk davranabilirsiniz. Beden dilimiz bazen biz istemeden karşı tarafa mesajlar verebilir. Oysa bazı küçük değişikliklerle kendinizi daha iyi ifade edebilir, daha etkili insan ilişkileri kurabilirsiniz. İnsanların yüzüne bakanlar, bakmayanlardan daha çok hoşa gider. İnsanlarla, onları rahatsız etmeyecek ölçüde, ancak mümkün olduğu kadar çok göz teması kurun. Canlı olun, donuk ve ifadesiz gözükmekten kaçının ve mutlaka tebessüm edin. Ellerinizi cebinizde tutmaktan ve kollarınızı kavuşturmaktan, ellerinizle ağzınızı örtmekten kaçının. Çok aşırıya kaçmadan,jestlerinizi kullanın. Asla ben bilirim tavrı takınmayın. Hâkim olduğunuz konuyu doğru bir şekilde aktarmaya gayret gösterin elbette; ama ukala olmayın. Karşınızdaki insan sizden daha bilgili olabilir, hata yaptığınızı kabul edin ve başka bir konu başlığına geçin. Konuşurken çok fazla ve çok hızlı konuşmaktan kaçının. Bir topluluk içinde dinlediğinize yaklaşık olarak eşit miktarda konuşmaya gayret edin. Sesinizin yüksekliğini ve tonunu, bulunduğunuz çevreye göre ayarlayın. Ayaktaysanız, dik durun. Oturuyorsanız sandalye ve koltuğunuzu tam olarak doldurun ve arkanıza yaslanın. Birisiyle konuşurken ve birisi doğrudan sizinle konuşurken öne eğilin ve ilginizi gösterin.


Yazan


Bu makaleden alıntı yapmak
için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir: "Etkili İletişimin Püf Noktaları" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Psk.İlkten ÇETİN'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Psk.İlkten ÇETİN'in izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.