16 Şubat Aslan Dolunayı Etkileri
Sinema, tarih boyunca insanlar için popüler bir araç olmuştur. İlk zamanlar sadece eğlence aracı olarak görülse de zamanla farklı alanlara da hizmet eder. Şimdi, kitleleri her dönemde etkisi altına almayı başaran bu gizemli ve büyülü dünyanın keşfine bir yolculuk yapalım.
Sinemanın keşfi 1895 yılıyla başlar ama öncesinde altmış yıllık geçmişi olan fotoğraftan bahsetmemek haksızlık olur. ‘Karanlık Oda’ olarak tabir edilen fotoğraf tekniği ilk olarak M.Ö. 4. yüzyılda Aristoteles’le ortaya atılır. Sonraki yüzyıllarda Çinli filozof Mo Ti, Leonardo da Vinci gibi dönemin ünlü isimleri de bu teknikten bahseder. Bu tekniğe ‘Karanlık Oda’ yani ‘Camera Obscura’ adını veren isim ise Johannes Kepler’dir. 19. Yüzyıla kadar birçok isim fotoğraf makinesiyle ilgili gelişmelere katkı sağlasa da, Fransız mucit Niepce’nin 1826 yılında ilk fotoğrafı çekmeyi başaran isim olmuştur. Böylelikle ilk hareketsiz görüntünün elde edilmesiyle sinemanın temelleri atılmış olur. Çünkü ilerleyen zamanlarda bu hareketsiz görüntülerin art arda getirilmesiyle hareketli görüntü elde edilecektir.
Sinemanın keşfi denilince akla, ilk Lumiere Kardeşler gelir. Oysa 1890 yılında Thomas Edison ilk kamerayı, yani ‘kinetograf’ı bulmuştu. Fakat Edison bu alet ile görüntüleri kaydedebiliyor ancak izleyemiyordu. Bu defa da görüntüleri hareketli bir biçimde yansıtmayı başardığı ‘kinetoskop’u buldu. Bu keşif ile izleyici, büyük bir kutunun üzerinde bulunan iki delikten bakarak görüntüleri izleyebiliyordu. Resim öğretmeni olan babaları sayesinde kinetoskop ile tanışan Lumiere Kardeşler (Auguste ve Louis Lumiere), bu aleti geliştirerek hem görüntü kaydeden hem de görüntüyü izlemenin mümkün olduğu ‘sinematograf’ı buldular. Bu sayede, artık o büyük kara kutunun içindeki hareketli görüntüyü perdeye yansıtmak mümkün olacaktı. Bu makinenin en önemli özelliği ise hafif ve taşınabilir olmasıydı.
Lumiere Kardeşler, uzun yıllar üzerinde çalıştıkları makine ile sonunda 28 Aralık 1895 yılında ilk film gösterimlerini gerçekleştirdiler. Paris’te, Grand Cafe’de yapılan bu gösterim, 35 izleyicinin tanık olduğu 46 saniyelik kısa bir filmdi. ‘Fabrikadan Çıkış’ adlı bu film, fabrikadan yemek yemek için çıkan işçileri gösteriyordu. Sadece bununla kalınmayıp; Deniz, Bebeğin Kavgası, Kağıt Oyunu, Tuileries Havuzu, Duvar, Alay, Nalbant, Ayrık Otlar filmlerinin de gösterimi yapıldı. Böylelikle günümüze kadar gelen beyaz perdenin ilk temelleri atılmış oldu. Öyle bir keşifti ki büyüsünü bugün bile hiç kaybetmedi.