Öğrenme yaklaşımları, eğitim dünyasının en çok araştırılan ve tartışılan konuları arasında yer alıyor. Her bireyin öğrenme yaklaşımı farklı olduğu için bireyin kendine uygun öğrenme yöntemini bulması ve sonucunda beyinde kalıcı öğrenme gerçekleştirmesi iyi bir eğitim sürecini beraberinde getiriyor. Bununla birlikte öğrenme yaklaşımlarının iki ayrı kutbu olarak nitelendirilebilecek “ezbere dayalı öğrenme” ve “kavramsal öğrenme” kalıcı öğrenme açısından karşılaştırıldığında kavramsal öğrenmenin daha etkili olduğunu söylemek mümkün.
Siz de öğrenme yaklaşımlarıyla ilgili detaylı bilgi edinmek istiyorsanız yazımızın devamını okumanızı tavsiye ederiz.
İçindekiler
Eğitim ve Öğretim Arasındaki Farklar Nelerdir?
Öğrenme, en basit tabiriyle bireyin yeni bir bilgi edinmesi veya mevcut bilgi ve davranışlarında uzun süreli değişme yaşanmasıdır. Bir beceri ya da bilgi edinme durumudur. Anlamsal olarak birbiriyle karıştırılan eğitim ve öğretim kavramlarının tanımlarını bilmek de önemlidir. Eğitim, bireyin öğrenme ile edindiği bilgileri davranışlarında uzun süreli değişiklikleri ile yansıtma sürecidir. Öğretim ise belli bir programa bağlı ve planlı olarak profesyonel kişiler tarafından bireye eğitim verilmesidir. Öğretim, akademik ve kurumlarla sınırlıyken eğitim hayat boyu devam etmektedir. Doyurucu bir öğretim ile bilinçli bir eğitimin bir araya gelmesi sonucunda kalıcı öğrenme süreci ortaya çıkar.
Öğrenme Yaklaşımları Nelerdir?
Farklı tip öğrenci grupları olduğu gibi bu grupların öğrenim sürecinde de farklı yaklaşımlar mevcuttur. Öğrencinin yaşı, alanı, bulunduğu grup gibi pek çok etken doğru öğrenme yaklaşımının bulunması için önemlidir. İlköğretim seviyesindeki öğrenci ile üniversite düzeyindeki öğrencinin öğrenme yaklaşımları aynı değildir.
Öğretimde öğrenci için kalıcı öğrenme sağlanması ön planda olmalıdır. Bunun için öğrenciye en uygun öğretim yönteminin tespit edilmesi gerekse de günümüzde toplu öğretim sebebiyle her öğrenciye birebir uyacak yaklaşımı uygulayabilmek mümkün değildir. Bu nedenle öğretim verilecek grup içinde dengeli bir öğrenme yaklaşımı benimsemek tüm öğrenciler için faydalı olacaktır.
Eğitim sisteminde en çok üzerinden durulan tartışmalardan biri ‘ezbere dayalı öğrenme mi kavramsal öğrenme mi?' sorusudur. Yakından inceleyip buna göre yorumlanmalıdır.
Ezbere Dayalı Öğrenme Nedir?
Ezber, bir metni tekrar edebilecek şekilde akılda tutma olarak tanımlanır. Ezberci öğretim, belli bir amaç doğrultusunda, bilgilerin istenildiğinde bu şekilde zihinde tutulmasını sağlamaya yönelik öğretim şeklidir. (1)
Ezberci yaklaşım, toplu öğretimlerde sıkça karşınıza çıkabilecek bir öğrenme yaklaşımıdır. Kalıcı öğrenme üzerinde etkileri oldukça tartışmalıdır, çünkü bu yaklaşımda amaç bilginin sorgulanmadan ezberlenmesidir. Bu da beraberinde akılcılıktan uzak, taklitçi, tekdüze öğrencileri beraberinde getirmektedir. Sürekli değişen ve gelişen dünya düzeninde ezberci öğrenme, öğrencileri fark yaratmayan, öz güveni düşük ve çözümler üzerine düşünmeyen bireylere dönüştürür. Çağdaş öğrenme yaklaşımları arasında görülmeyen ezberci öğrenme, tiyatro, sinema, konservatuar gibi bölümlerin öğrencileri için faydalı bir teknik olsa da zihnin sınırlarını zorlamak isteyen öğrenciler için yetersiz kalmaktadır. Mimarlık, mühendislik veya yaratıcı alanlara yönelmek isteyen bir öğrenciler için ezberci yaklaşımla yeterli eğitim ve öğretim verilmesi imkansızdır.
Kavramsal Öğrenme Nedir?
Bireyin bir konuyu, bilgiyi ilişkili olduğu kavramlar üzerinden öğrenmesidir. Öncelikle kavramları öğrenerek aralarındaki ilişkilendirmeyi veya ayırt etmeyi öğrenci kendisi yapmaktadır. Böylece daha kalıcı bir öğrenme süreci gözlemlenir. Özellikle analitik alan derslerinde oldukça faydalı olan kavramsal öğrenme, öğrencinin sorgulayıcı olma, çok yönlü düşünebilme ve kavramlar arası ilişki kurma gibi yetilerini güçlendirir.
Lise öğrencilerinin matematik bilgilerinde kavramsal ve işlemsel bilginin sonuçlarının incelendiği deney sonucunda öğrencilerin bilgilerinin büyük birçoğunun işlemsel olduğu ve başarı düzeyinin düşük olduğu ortaya konmuştur. Bunun yerine kavramsal öğrenme yöntemi kullanılarak daha fazla çözüm üreten ve kalıcı bilgiye sahip öğrenciler ile başarı artırabilir. (2)
İki öğrenme yaklaşımının da olumlu ve olumsuz etkileri mevcuttur. Öğrencinin içinde bulunduğu durum ve öğrenilecek bilginin alanı bu yaklaşımların belirlenmesinde önemli etkenlerdendir.
Kaynaklar: