Üçgen Formasyonu Nedir?
Üçgen (Triangle) Formasyonu, fiyatlardaki sıkışma sonucu birleşerek üçgen görüntüsü oluşturan formasyonlara verilen isimdir. Teknik analizde çok sık rastlanan Üçgen Formasyonu; yükselen, alçalan ve simetrik olmak üzere üçe ayrılır.
Üçgen Formasyonu (Triangle) Nedir?
Üçgen Formasyonu, farklı yönde hareket eden iki trend çizgisinin bir noktada çakışması sonucu oluşur. Bir diğer deyişle, fiyatlardaki giderek artan sıkışma, çizgilerin birleşmesine sebep olur ve üçgen şeklini alarak bu formasyonu ortaya çıkarır.
Üçgen formasyonları, oluşturdukları üçgenin şekline göre üç başlıkta toplanır:
- Yükselen Üçgen Formasyonu (Ascending Triangle)
- Alçalan Üçgen Formasyonu (Descending Triangle)
- Simetrik Üçgen Formasyonu (Symetrical Triangle)
1. Yükselen Üçgen Formasyonu
Alıcılar satıcılardan daha güçlüyse bu formasyon ortaya çıkar ve fiyatlar artış eğilimindedir. Yükselen üçgen formasyonda her dip bir önceki dibin üzerinde olacak şekilde bir yükselen trend hareketi gözlenir. Trendin tepeleri birbirine yakın seviyelerde oluşur ve bu sebeple tepeleri birleştiren çizgi, düz bir çizgidir.
Öte yandan dipler birleştirilerek bir yükselen trend çizilir. Dipleri ve tepeleri birleştiren iki çizgi kesiştiğinde bir üçgen şekli meydana gelir. Fiyatlar üçgenin içerisinde sıkışırken işlem hacmi de gitgide daralmaktadır. Fakat alış atakları esnasında görülen hacimler düşüş esnasında yaşanan hacimlerden daha yüksektir. Formasyonun tamamlanması için fiyatın üçgenin üst kenarının üzerine yükselen bir hacimle çıkması gerekmektedir.
Yükselen üçgen formasyonu hedefi, üçgenin yüksekliği belirlenerek ölçülür. Hedeflenen fiyat seviyesi, üçgenin yüksekliği kadardır.
Formasyon tamamlandıktan sonra yükseliş hareketi başlar. Yükseliş hareketi devam ederken gelen kar satışları da düzeltme hareketine neden olabilir. Düzeltme hareketlerinde yaşanan geri dönüşlerde işlem hacminin ise daraldığı gözlenir.
2. Alçalan Üçgen (Triangle) Formasyonu
Satıcılar, alıcılardan daha güçlüyse bu formasyon oluşur ve fiyatlar düşüş eğilimindedir. Alçalan üçgen formasyonunda her tepe, bir önceki tepenin altında oluşacak şekilde bir düşen trend hareketine sahiptir. Trendin dipleri birbirine yakın seviyelerde oluşur. Tepeler ise birleştirilerek bir düşen trend çizilir. Alçalan üçgen formasyonu hedefi de üçgenin yüksekliği baz alınarak ölçülür. Hedeflenen fiyat seviyesi, üçgenin yükseklik boyu kadardır.
Yükselen üçgenin aksine, dipler yakın seviyelerde oluştuğu için dipleri birleştiren ve üçgenin alt kenarını oluşturan çizgi düz bir çizgidir. Dipleri ve tepeleri birleştiren iki çizgi kesiştiğinde bir üçgen şekli meydana gelir. Fiyatlar üçgenin içerisinde sıkışırken işlem hacmi de gitgide daralmaktadır. Fakat fiyatlar üçgen içerisinde hareket ederken, düşüş hareketleri esnasında oluşan hacimler yükseliş hareketleri esnasında oluşan hacimlerden daha yüksektir. Formasyonun tamamlanması için fiyatın üçgenin alt kenarını aşağı doğru ve yüksek hacimle kırması gerekir.
Formasyon tamamlandıktan sonra düşüş hareketi başlar ve düşüş hareketi devam ederken diplerden gelen alışlar düzeltme hareketine neden olabilir. Düzeltme hareketlerinde yaşanan yükselişlerde işlem hacminin daraldığı gözlenir.
3. Simetrik Üçgen Formasyonu
Alıcıların ve satıcıların dengede olduğu formasyonlarda görülür. Fiyatlar gitgide sıkışan bir alanda hareket eder. Simetrik üçgen hangi yönde kırılırsa piyasa o yönde hareketine devam eder fakat simetrik üçgen formasyonundan beklenen şey, sıkışmadan sonra fiyatların mevcut trendin yönünde hareketine devam etmesidir. Üçgenin üst kenarı için birbirinin altında oluşan tepeler birleştirilerek bir düşen trend çizgisi çizilebilir. Üçgenin alt kenarını oluşturan dipler ise, birbirinin üzerinde oluşmaktadır. Dipler birleştirilerek bir yükselen trend çizgisi çizilir. Yükselen ve düşen trend çizgileri birleştirildiğinde bir simetrik üçgen şekli meydana gelir.
Simetrik üçgen (triangle) formasyonu oluşmadan önceki mevcut trend eğer yükseliş trendiyse;
Aynı yükselen üçgenlerdeki gibi üçgenin içerisinde sıkışan fiyatın, yukarı yönlü hareketlerinin işlem hacmi düşüş yönlü hareketlerin işlem hacminden daha yüksektir. Fiyat iki trend çizgisi arasında ilerledikçe işlem hacmi daralır. Formasyon tamamlandıktan sonra fiyatın h yüksekliği kadar yukarı yönde hareket etmesi beklenir.
Simetrik üçgen formasyonu oluşmadan önceki mevcut trend düşüş trendiyse;
Fiyatlar üçgen içerisinde hareket ederken aynı düşen üçgenlerde olduğu gibi, düşüş hareketlerinin işlem hacmi, yükseliş hareketlerinin işlem hacminden fazladır. Fiyat iki trend çizgisi arasında ilerlerken işlem hacmi de fiyattaki sıkışıklığa paralel olarak daralır. Formasyon tamamlandıktan sonra üçgenin h yüksekliği kadar fiyatın aşağı yön de hareket etmesi beklenir.