Göz sağlığının temelinde düzenli göz muayenesi vardır, çünkü çoğu göz hastalığı son evresine gelinmedikçe hastalar tarafından farkedilemez, bir uyarı işareti yoktur. Ancak bazı sorunlar da beklenmeyen bir anda oluşup hasta için uyarı oluşturur.
Neredeyse tüm göz yaralanmaları önlenebilir. Tenis, basketbol gibi çoğu sporda göz yaralanması riski vardır. Kimyasal maddelerle yapılan ev temizliği, ufak tefek tamirat işlerinde de göz yaralanması riski vardır. Mümkünse bu tür işlerle uğraşılırken koruyucu gözlük takmak gerekir.
* Fırından çıkmış buharı üzerinde yemeklere yakından bakmayınız, buhar göze ısı yoluyla zarar verebilir, yanığa yol açabilir.
* Başka birisi için reçete edilen bir damlayı kullanmayınız.
* Başka birisinin kullandığı makyaj malzemelerini kullanmayınız.
* Fış ve patlama riski olan bir şişeyi açarken kendinizin ve etraftakilerin yüzünden uzağa yönlendirerek ve mümkünse bir havluyu etrafına sararak açınız.
* Uzun süre bilgisayar monitörüne bakmak zorunda kaldığınız zamanlarda; gözlerinizi sık sık kırpın, vücudunuzun, kafanızın ve gözlerinizin konumlarını sık sık değiştirin.
* Yakınlarda çocuklar varken sigara içmeyiniz, içecekseniz dikkatli olunuz.
Kimyasal ajanları, spreyleri, yapışkanları, makas bıçak çatal kalem gibi delici ve kesici aletleri ve sıcak yemek ve içecekleri çocuklardan uzak tutunuz. Eğer göz yaralanmasına maruz kalırsanız, ani ağrı, görme kaybı, ışık çakmaları, aniden ortaya çıkan ya da artan sinek uçuşmaları ve görmede değişiklikler olması durumunda vakit kaybetmeden göz hastalıkları uzmanınıza başvurunuz.
Her insan göz hastalıkları uzmanı tarafından düzenli olarak muayene edilmelidir. Bu muayenenin ne sıklıkta olacağı yaşınıza, genel sağlık durumunuza ve herhangi bir göz hastalığınız olup olmamasına bağlıdır.
Rutin göz muayenesinde göz doktorunuz görme seviyenizi ve göz sağlığınızı değerlendirecektir. Muayeneden önce, diabet veya yüksek tansiyon gibi, bir sistemik hastalığınız olup olmadığını; ve ilaç kullanıp kullanmadığınızı doktorunuza belirtmelisiniz. Bir göz hastalığınız olmasa dahi, ailenizde var olan hastalıkları söylemelisiniz.
Muayenenin başlangıcından önce otorefraktometre aleti ile gözünün miyop, hipermetrop yada astigmat varlığıyla ilgili bir ölçüm alınır.
Doktorunuz muayene başlangıcında görme keskinliğinizi değerlendirecektir. Bu sizin ne kadar net gördüğünüzün ölçüsüdür. Bu muayenede belirli bir miktar uzaktaki harfler sayılar yada şekiller size gösterilecektir. Bu harfler değişik büyüklüktedirler. Bir noktadan sonra muhtemelen tüm harfleri net göremeyebilirsiniz. Bu muayene sonunda doktorunuz görme seviyenizi belirleyecek ve miyop, hipermetrop ya da astigmatizmanız olup olmadığı hakkında sizi bilgilendirecektir.
Muayenenin devamında doktorunuz çeşitli ışıklar ve enstrümanlar yardımıyla göz kapaklarınızı, göz yüzeyini, ve gözün içini ve arkasını değerlendirecektir. Göz içi basıncınızın değerlendirilmesi de normal muayenenin bir parçasıdır. Muayenenin herhangi bir anında göz hareketleriniz de değerlendirilecektir.
Normal göz muayenesinde muayene olan için ağrı verici bir müdahele söz konusu değildir. Ancak gözün ön ve arka kısımları değerlendirilirken kullanılan ışıktan dolayı geçici bir kamaşma oluşabilir. Bazı muayenelerde doktorunuz göz bebeklerinizi genişletmek için damla kullanmak isteyebilir. Bu damla sonrasındaki bir kaç saat boyunca yakın görmede bozulma ve ışıktan rahatsız olma gibi geçici şikayetler oluşabilir.
Göz bir fotoğraf makinesi gibi çalışır. Işık göze saydam ön penceresi olan korneadan girer, gözün renkli kısmının (iris) ortasındaki delikten (pupil) ve lensten geçer, ve son olarak, filmin gözdeki karşıtı olan gözün arka kısmındaki retinaya ulaşır. Retinaya varan görüntü başaşağı bir görüntüdür. Retina bu görüntüyü sinir iletilerine çevirerek optik sinir yoluyla beyne ulaştırır, burada görüntü işlenir ve algılanır. Görmemizin net olması için ışığın kornea ve lenste düzgün olarak kırılması ve yönlendirilmesi gerekir. Işığın bu ortamlardan geçerken kırılmasına ‘refraksiyon’ denir. Bulanık görmenin sebeplerinden biri ışığın kornea ya da lenste uygun olmayan bir şekilde kırılarak hatalı fokuslama (netleme) oluşmasıdır ki bu durum ‘refraksiyon kusuru’ yada ‘refraksiyon hatası’ olarak adlandırılır. Doktorunuzun reçete edeceği gözlükler ve kontakt lensler ışığın düzgün olarak retina üzerinde fokuslanmasını sağlar. Bu düzenleme korneanın şeklini değiştirmek suretiyle refraktif cerrahi aracılığıyla da gerçekleştirilebilir. Bilgi birikimimizin yüzde 90’dan fazlası görme hissimiz aracılığıyla oluşur. Bu durum da görmenin neden beş hissimizden en değerlisi olduğunu açıklar.
Katarakt, genellikle yaşa bağlı olarak göz içindeki merceğin saydamlığını kaybetmesi sonucu gelişir. Katarakt ayrıca yeni doğan bebeklerde, travma ya da uzun süreli Kortizon içeren ilaçların kullanımına bağlı gelişebilir.
KATARAKT BELİRTİLERİ NELERDİR
Kataraktın belirtileri ise görmede yavaş yavaş azalma
Renkleri soluk görme
Çift görme
Işığa hassasiyet, ışıklarda dağılma
Gözlük numaraların da sık değişme
KATARAKT NASIL TEDAVİ EDİLİR
Kataraktın tek tedavi yöntemi cerrahidir
Katarakt cerrahisinde en sık kullanılan yöntem FAKO yöntemidir. Fako yönteminde göz içine 2.2 mm lik kesi den girilir. Katarakt gelişmiş göz içi merceği ultrasonik ses dalgaları yayan bir cihazla göz içinde parçalanarak emilir. Yapay, katlanabilir bir lens göz içine yerleştirilir. Kesi küçük olduğunda dikiş atılmamaktadır. Hasta aynı gün taburcu olur. Son 2-3 yıldır FAKO yöntemine yardımcı olarak Femto second Lazer yöntemi uygulanmakta. Bu Yöntemin Fako yöntemine katkısı ise Kornea kesisini bıçak yerine Lazer ile yapabiliyor olması. Ayrıca Kapsülorexis dediğimiz Lensin ön yüzünde ki kapsülün penset ile yuvarlak bir şekilde açılması penset kullanmadan Lazer ile yapılabiliyor. En büyük katkısı ise katarakt gelişen mercek lazer ile daha kısa sürede parçalanır ve Fako cihazı kullanılarak daha hızlı ve az enerji harcayarak emilir. Böylece korneada ödem olma riski azalmış olur.
Katarakt ameliyatının başarısını Hekimin tecrübesi , ameliyat hanenin sterilizasyonu ve kullanılan merceğin kalitesi etkiler. Enfeksiyon ihtimali nedeniyle iki göze aynı anda katarakt ameliyatı yapılmamalı. İki göz arasında en az 5-6 gün olması önerilir
KATARAKT AMELİYATI SONRASI UZAĞI VE YAKINI GÖREBİLİRMİYİM
Eskiden katarakt ameliyatından sonra göz içine yerleştirilen mercekler sadece uzak görüşü düzeltebiliyordu ve yakın için gözlük kullanılıyordu. Son yıllarda gelişen teknoloji sayesinde multifokal mercekler(akıllı mercekler) kullanılmaya başlandı ve artık uzak ve yakın görüş için gözlük kullanmak gerekmemektedir. Multifokal (Akıllı) mercekler, gözdeki kırma kusurlarının giderilmesi amacıyla, gözde katarakt olmadan da 55 – 60 yaşlarında uygulanabilir. Akıllı mercekler her hastaya uygulanmaz örneğin şeker hastaları ve retinasında bozukluk olanlar.
Daha önce katarakt ameliyatı oldum uzağı gören mercek takıldı. Yakını görebilmem için bana da akıllı mercek takılabilir mi?
Evet yeni geliştirilmis çok ince bir mercek ile uzağı ve yakını görebilirsiniz. Bu merceği daha önce yerleştirilen merceğin üstüne yerleştiriyoruz. Bu ameliyat süresi yaklaşık 5 dakika kadardır.