Kış mevsiminde karşılaştığımız tek sorun grip ve nezle değildir. Halka arasında soğuk yaralanması olarak bilinen Pernio hastalığı da en az grip kadar yaygın bir hastalıktır. Peki Soğuk yaralanması nedir? Belirtileri nelerdir?
Soğuk yaralanmalarının çoğu vücudun açıkta kalan yerlerinde veya uzuvlarda oluşuyor. Maruz kalınan ısı, rüzgarın hızı, sıkı giysi, ayakkabı ve dolaşımı kısıtlayan diğer nedenler, yorgunluk, kötü beslenme, alkol ve uyuşturucu kullanımı yaralanmanın şiddetini artıran sebepler arasında sıralanıyor. Kar sporlarının ve dağcılığın yaygınlaşması gibi pek çok farklı neden soğuk yaralanmalarının da artmasına neden oluyor. Soğuk yaralanmalarından en çok çocuklar ve ileri yaştaki kişiler etkileniyor.
SOĞUK YARALANMALARININ BELİRTİLERİ
Deri ısısı 25 dereceye düştüğünde doku metabolizması yavaşlıyor.
Oksijen yetersizliği o bölgelerde mor renkte görünüm (siyanoz) ortaya çıkarıyor.
Donma (frosbite) deri sıcaklığının – 10 0C kadar düşmesi sonucu oluşuyor.
Gerçek donma noktasına erişmeyen soğuklarda ise cilt yanıklarına benzer şekilde ödem ve baloncuklar (vezikül ve büller) meydana geliyor.
Isı kaybı daha da sürerse donma noktasına gelinirse donuk (frosbite) oluşuyor.
El, ayak, burun gibi donan bölgelerde önce kızarma başlıyor ve ağrı gelişiyor.
Donan bölge sertleşiyor ve son aşamaya gelindiğinde ise his kaybı oluşuyor.
SOĞUK CİLDİMİZE NASIL ZARAR VERİR?
Derimiz, vücudumuzun dış etkenlere en çok maruz kalan organıdır. Soğuğa maruz kalma deriyi 3 farklı mekanizma ile hasarlandırır;
1. Soğuk maruziyeti, hücrelerde ve dokularda direkt olarak hasar meydana getirir.
2. Soğuk nedeniyle, deriyi besleyen damarların daralması (vazospazmaya uğraması) dokunun yeterli beslenmesini engeller.
3. Soğuk ayrıca derialtı yağ dokuda da hasar meydana getirebilir.
Pernio (soğuk yaralanması), soğuğa maruz kalınması sonucunda el, ayak, kulak ve burun gibi vücudun uç bölgelerindeki damarlarda daralmaya bağlı olarak, dokularda beslenme bozukluğu nedeniyle gelişir. Bu hastalıkta ciltte kızarıklık, kabuklanma ve yanma hissi oluşur.
SOĞUK YARALANMALARINDA İLK YARDIM
Soğuk yaralanmaları ve donmalarda müdahale sırasında şunlara dikkat edin:
Yüzük, saat, bilezik gibi takıları hızla çıkarın.
Donmuş organı aleve, ateşe tutmayın, donmuş kısımların yeniden ısıtılması için aşırı sıcak suya sokmayın. Hassas dokularda daha fazla hasara yol açacağı için donmuş olan bölgeye masaj yapmayın ve ovmayın.
Kişiyi soğuk ve ıslak ortamdan uzaklaştırın. Kuru ve yün bir bezle bu organı sarın. Şişmeye karşı, bu organı yukarıda tutun.
Ayaklarda donma varsa, asla yürütmeyin. Kişi sedye ya da sırt tahtası ile taşınmalı.
Sıcak ellerinizle ya da nefesinizle etkilenen bölgeyi ısıtmaya çalışın. Gerekirse sarılın.
Ambulans çağırarak kişinin en yakın sağlık kuruluşuna götürülmesini sağlayın.