Bebeklerde Bağlanma İlişkisi
Bağlanma nedir? Neden önemlidir? Bebek ile güvenli bağ nasıl kurulur?
Bizlerin yaşamımızda bazı dönüm noktaları vardır.
Anne ve baba olarak çocuk sahibi olmak bu dönüm noktalarının en önemlilerindendir. Bebeğimiz doğduktan sonra, bebek sevgisinin, o güne kadar tatmış olduğumuz hiçbir sevgiye benzemediği ve bütününün üzerinde olduğunu hissederiz. Bebeğimiz doğduktan sonra başta anne sütü olmak üzere bebeğimize en iyi gıdayı, en iyi fiziksel koşulları ve en iyi aile ortamını sunmak için bütün imkanlarımızı seferber etmekteyiz. Anne baba olarak buradaki hedefimiz; o çok değer verdiğimiz, bize doğru bir bakışıyla bizi tarifi mümkün olmayan hislere doğru sürükleyen bebeğimizin sonsuz mutlu olmasıdır.
Bağlanma genellikle çocuk ile ona birinci derecede bakım verenler arasındaki olumlu bağı ifade etmek için kullanılmaktadır. Bebeklikteki bağlanma ile ifade edilen; bebeklerin belirli bir kişiye daha çok olumlu tepki göstermesi, bağlanılan kişi yanında olmadığında huzursuz olması dolayısıyla yanından ayrıldığında olumsuz tepkilerin verilmesi, bebek kendisini tedirgin hissettiğinde bağlanma ilişkisi kurduğu kişiye yaklaşma eğilimi göstermesi ve bağlandığı kişinin yanında rahatlamasıdır diyebiliriz.
Birinci derecede bakım veren yetişkin ise bebeğin bütün ihtiyaçlarını karşılayan, vaktinin çoğunu bebekle geçiren ve bebeğin daha çok gördüğü kişidir. Bebeğe bakım veren yetişkin genellikle annedir. Bununla birlikte bebekler anneleri haricindeki kişilerle de (baba, babaanne- anneane ve bakıcı vb. bağlanma ilişkisi kurabilirler. Bağlanma ilişkisi incelendiğinde bebeklerin, genellikle daha kuvvetli bir şekilde bir kişiyle bağlanma ilişkisi kurdukları görülmüştür.
Bebeklerin erken dönemde kurmuş oldukları bağlanma ilişkisinin kalitesi, bebeklerin bütün hayatları boyunca insanlarla kurdukları ilişkileri olumlu veya olumsuz yönde etkilemektedir. Bebeklik döneminde kurulan bağlanma şekli bu nedenle önemlidir.
Bebekler 6.-7. Hafta ile birlikte bakım verenlerle sosyal ilişkinin ilk belirtilerini göstermeye başlarlar. Bununla birlikte bebeğin fiziksel gelişimi ilerledikçe dünyayı keşfetmeye başlar bunun ilk belirtileri bebeğin ellerini annenin göğsüne dokunmasıdır. Bebeğin fiziksel ve bilişsel gelişimi ilerledikçe bebeğin dış dünyaya karşı olan ilginin çeşidi değişmektedir. Daha uzun süre çevresini seyrederken, önce onu eline almak isteme ve sonrasında ise ilgisine çeken objeye doğru yönelme davranışı sergilerler. Bu ilerlemeler olurken bebeğin her zaman en yakınında olan, en uzun süre seyrettiği, en fazla dokunduğu, en fazla kokusunu duyduğu, sesini işittiği kişi bebeğin bağlanma ilişkisini kurduğu kişidir.
Bebeğimizin erken dönemde ve sonrasında bizimle kurmuş olduğu ilişkinin, bebeğimize ileriki hayatında diğer insanlarla kuracağı ilişkilerde rol model olacağını unutmamalıyız. Bebeklerin bağlanma ilişkisi pasif bir süreç olmayıp bağ kurduğu kişinin davranışları belirleyicidir. Bebeğin doğumun ilk günlerinden başlanarak fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarının karşılanması, bebeğin bizi görebileceği mesafede olmamız ve bebeğimize sık sık dokunmamız bizimle kurduğu bağlanma ilişkisini olumlu şekilde etkileyecektir.
Bebeğimizle aramızda “Güvenli Bağlanma “ ilişkisinin kurulabilmesi için;
- Bebeğimizin ilk gününden itibaren onunla kuracağımız ilişkide sevgi ve güven en temel ilkeler olmalı.
- İlk ağlaması ile birlikte ihtiyaçlarını karşılamalıyız.
- Ten teması, doğum anında nasıl ki kucağımıza verilerek başlar bunu ömür boyunca devam ettirebiliriz.
- Sevginin güzel aktarımlarından biri olan bebek masajını bebeğimize ilk günden itibaren yapabiliriz.
- Onun ihtiyaçlarının vakit geçirmeden karşılarken ona karşı nazik, kibar ve saygılı olmalıyız.
- Ağladığında huzursuz olduğunda ona sarılarak kulağına onun sevdiği bir melodi mırıldana biliriz.
- Çocuğumuza sık sık sarılarak sevgimizi ifade etmeliyiz.
- Onu üzdüysek, ondan özür dilemeli ve onunla bu durum hakkında konuşmalıyız.
- Bazen sevgi dolu uzun uzun bakışabiliriz.
- Çocuğumuzla sık sık konuşmalı, kendimizi ve onun kendisini ifade etmesine izin vermeliyiz.
- Çocuğumuzdan işe gitmek için ayrılırken; Onu ne kadar çok sevdiğimizi, o yanımızda yokken onu özlediğimizi söylemeli ve eve geldiğimizde çocuğumuza sarılmalıyız.
Ayşe KUTLUATA
Emzirme Danışmanı ve Eğitmeni & Temel Yenidoğan Eğitici Eğitmeni & Gebe Bilgilendirme Sınıfı Eğitici Eğitmeni & Bebek Dostu Hastane Denetleyicisi ve Eğitmeni