Kanser insan sağlığını ciddi tehdit eden ve bağışıklık sistemini çökerten çağımızın yaygın ölümcül hastalığıdır. Özellikle Batı toplumlarında yaygın görülen ve ülkemizde de kalp ve damar hastalıklarından sonra ikinci ölüm sebebi olan hastalıktır. Habis tümörlerin yol açtığı bu hastalığın tanımı en sade şu şekilde tanımlanabilir.
Biyolojik büyümenin evrelerinin başrol oyuncusu hücrelerimizdir. Hücreler anormal şekilde büyüyüp çoğalınca kanser hastalığı oluşur. Tanımdan da anlaşılacağı gibi hücreler rutin dışına çıkarak bölünmelerini gerçekleştiriyor. Bu da metabolizma dokusunu tahrip ederek bağışıklık sisteminin hayati koşullarını izole ediyor.
Kanserin Birçok Çeşidi Vardır.
Erkeklerde akciğer bağırsak mide ve pankreas kanseri yaygındır. Kadınlarda da bu kanser çeşitleri söz konusuyken ayrıca meme kanseri yaygın şekilde görülmektedir. Meme kanseri kadınların en çok karşılaştığı kanser çeşididir. Dünyada ise akciğer kanserinden sonra ikinci en yaygın kanser çeşididir. Meme kanserleri sadece kadınlarda görülmez. Erkeklerde de görülmekle birlikte bu durum çok nadirdir.
Batı toplumlarında yaygın olması biraz da modern yaşamın getirdiği beslenme ve insan ilişkilerinin yeni formasyonu ve artan stresli ortamdan kaynaklanmaktadır. İstatistiklere göre dünyada meme kanseri vakaları hızla artmakta ve 3 dakikada bir kişi bu hastalığa yakalanmaktadır. Türkiye’deki vakalara bakıldığında da hastalığın yaygınlaştığı görülmektedir.
Meme kanseri sadece hastalığa maruz kalan değil hasta yakın çevresi üzerinde de sosyal ve psikolojik etkiler bırakmaktadır. Bu kanser türündeki erken teşhis oldukça önemlidir. Erken teşhis konulan bir hastanın kurtulması %96 gibi çok yüksek bir orandadır. İlerleyen vakalarda tedavi şartları güçleşmekle birlikte çaresiz bir hastalık değildir. Meme kanserinin oluşum yeri meme dokusundaki hücrelerdir.
Bu hücrelerdeki bozulma herhangi bir bölümde başlayabilir. Ancak en fazla görülen çeşidi meme kanallarında oluşmaktadır. Buna duktal kanser denmektedir. Bunun dışında süt kanallarını barındıran yerde oluşan lobüler kanserler de yaygındır. Meme kanseri belirtileri güçlü bir şekilde gelmez. Bundan dolayı erken teşhis önemlidir.
Meme Kanserinin Belirtileri Nelerdir?
Meme kanserinin belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilmektedir. Çoğunlukla ağrısız bir biçimde gelişim devresini başlatır. Bununla birlikte başlangıçta farklı hastalık belirtileri de görülebilir. Öncelikle kadınlar memenin doğal yapısını inceleyerek önemli bir değişiklik gördüklerinde hemen doktora başvurmalıdır.
Meme Kanseri Belirtileri Şu Şekilde Belirtilebilir;
Memede bir kitlenin varlığının tespit edilmesi. Bu yöntemde kadın memenin doğal yapısını inceler. Böylece bir değişiklik olup olmadığını elle muayenede rastlayabilir. Kitle şişlik gibi bir değişiklik hissederse mutlaka gerekli tarama ve testlerden geçmelidir. Diğer belirtisi memenin portakal kabuğuna benzer bir yapıya bürünmesi dir.
Bunun Dışındaki Belirtiler;
Doğuştan olmayan meme başının iç tarafa doğru çekilmesi meme başından kanlı yada kansız akıntılar meme derisinde ödem ve kızarıklık oluşması lenf bezlerindeki şişlikler ve kol kısmındaki ödem ve şişliklerdir. Bu belirtiler hemen ciddiye alınmalı ve doktora başvurulmalıdır. Memedeki kitlelerin oluşması mutlaka kanser belirtisi anlamına gelmez. Ancak mutlaka bir meme taramasından geçirilerek analiz raporlarının doktor tarafından incelenmesi gerekir.
Kanser belirtilerine rağmen tıbbi destek alınmazsa kanserin en ölümcül tarafı yani metastaz süreci başlar. Metastaz kanser hücrelerinin çıktığı merkez noktadan örneğin memeden çıkarak diğer organlara yayılmasıdır. Meme kanserinde lenf bezlerine yayılma çok fazladır. Buradan akciğer karaciğer kemikler beyine doğru sıçramalar gerçekleşmektedir. Bu duruma gelmişse meme kanseri çok ilerlemiş demektir. Metastaz tehlikesinden dolayı erken teşhisin önemi bir kez daha anlaşılmaktadır. Erken teşhis sayesinde kanser hücrelerinin diğer organlara bulaşmasının önüne geçilir ve memenin ameliyatla alınması gibi nahoş durumlar önlenmiş olunur.
Peki, Meme Kanserinde Riski Artıran Etkenler Nelerdir?
50 yaşın üzerinde olmak genetik faktör 12 yaş öncesi adet görmek 50 yaş sonrası yine adet görmek hiç hamile kalamamak 30 yaş sonrası doğumlar uzun süre doğum kontrol hapı kullanmak yüksek yağlı gıdalar almak ve alkol alışkanlığı. Bunlar kanser riskini artıran faktörlerdir.
Meme kanserinde tanı büyük önem taşımaktadır. Erken teşhisin zamanlaması bilinmeyebilir. Birçok meme kanseri ağrısız başladığı için bu durumda kadınların kendi kendine meme muayenesini yapması gerekir. KKMM olarak kısaltılabilecek bu muayene yöntemini her kadının bilmesi çok önemlidir. Bu muayene sırasında olağandışı durumla karşılaşılması erken teşhisin zamanlamasını yakalamak demektir. Yirmi yaşlarındaki kadınlar her ay bir düzen içinde KKMM yapmalıdır.
Kitle şişmeler yumrular tanı sürecinin bir parçasıdır. Bu değişiklikler fark edilmese bile KKMM kendi başına yeterli değildir. Bu yaştakilerin üç yılda bir meme muayenesinden geçmesi önemlidir. Kırklı yaşlarda ise KKMM dışında her yıl doktor muayenesinden geçilmelidir. Ayrıca bir ya da iki yılda bir mamografi çektirmelidir. Ellili yaşlardaki kadınlar ise her yıl muayene ve mamografi çektirmelidir.
Meme Kanserinin Evreleri Nelerdir?
Öncelikle çok hızlı bir süreç olmadığını belirtmek gerekir. Habis tümör 5-7 yılda ortalama 1 cm kadar büyür. Lenf kanalları ve koltuk altı bezleri ilk yayılma sahasıdır. Daha sonra önlem alınmazsa metastaz yoluyla diğer organlara bulaşarak hastayı ölümcül hale getirebilir. TNM sistemiyle bu evreler belirlenir. Bu sisteme göre 4 evre vardır. Evre 1 ve 2 ilk adımlardır. Üçüncü evrede tümörler koltuk altı bezlerine ve lenf bezlerine bulaşmış demektir. Dördüncü evre ileri vakadır. Metastazla diğer organlara habis tümörler ulaşmış demektir.
Tedavisi Nasıl Yapılır?
Meme kanserinin tedavisinde erken teşhis öncelikli konudur. Evresine göre tedavi süreci de önem kazanır. Tedavi sırasında meme cerrahı tıbbi ve radyasyon onkologlarından oluşan uzman ekip yer alır. Tedavide temel olarak cerrahi usul esas alınır. En kesin çözüm meme dokusunun alınmasıdır. Erken evrelerde ise farklı cerrahi uygulamalar yapılabilir. Cerrahi yöntem sonrasında ise şayet gerekliyse kemoterapi yöntemleriyle tedavi süreci tamamlanır.
Habis tümör çok büyümüşse bu durumda tümörü küçültmek için kemoterapi tedavisi uygulanır. Tümör küçüldükten sonra cerrahi müdahaleye geçilir. Meme kanserinin tedavisi mümkündür. Ancak erken teşhisin önemi toplumsal bir bilinç haline gelmelidir. Ne kadar erken teşhis edilirse hastalıktan kurtulmak o kadar kolaylaşır. Ayrıca her kadının KKMM yöntemini uygulamasında büyük yarar vardır.