PANDEMİDE EBEVEYN OLMAK
Tüm dünya olarak ilginç bir süreçten geçiyoruz. Daha önce hiç yaşamadığımız bir deneyim bu. Önce ne olduğunu bilmiyorduk, öğrendik. Sonra alıştık. Şimdi de bitsin diye bekliyoruz. Sürekli yeni bilgiler, yeni öğrenmeler yaşıyoruz.
Bu süreçte en çok yıpranan ise çocuklar oldu. Ne yazık ki yaşamaları gereken en güzel, en hareketli dönemleri evlerde endişe ve kaygı dolu bir şekilde geçiriyorlar. Tabi ki biz ebeveynler de bundan nasibimizi fazlası ile aldık. Artan sorumluklar, evde çalışma zorlukları, uzaktan eğitim süreci, virüse yakalanma korkusu… Bunların hepsi biz ebeveynleri oldukça yıprattı.
En çok etkilenen gruplardan olan çocuklarda gördüğümüz hepimizin ortak şikayetleri var. Mesela:
1.Sanki benim çocuğum gitti, yerine başka çocuk geldi.
Evet hepimizin gözlemi aynı. Kimimizin çocuğu daha öfkeli, kimisi daha içine kapanık oldu. Ama düşünün bir kere her şey normal de bir onlar mı değil? O küçücük dünyalarında böyle bir şeyle baş etmeye çalışıyorlar ve durum bizim için bile bu kadar zor iken onlar ne yapsın? Düşünün biz de içinde olmak istemediğimiz bir durum olduğunda benzer tepkileri vermiyor muyuz? Ya bağırıp çağırıp etrafı dağıtıyoruz, ya da kendi kabuğumuza çekiliyoruz.
2. Ders çalışmayı, etkinlik yapmayı çok severdi. Şimdi hiçbir şey yapmak istemiyor.
Odaklanmak sorunu yaşıyorlar evet. Özellikle okul öncesi ve ilkokul çağındaki çocukların saatlerce ekran karşısında hareketsiz kalarak herhangi bir şey yapmalarının pek de mümkünü yok. Bu onların doğalarına aykırı. Şöyle düşünün belki önceden siz de çok severek yemek yapardınız. Çünkü özel misafirler beklerdiniz, özenerek sofralar hazırlardınız. Şimdi ise öyle mi? Her şey bir görev halini aldı. İşte onlar da bu durumdalar. Ayrıca uzaktan eğitim süreci oldukça sıkıntılı. Herkes buna ulaşamamakla beraber, ulaşanlar da bağlantı kopuklukları v.s. gibi nedenlerle ciddi sıkıntılar yaşıyorlar.
3.Dışarı çıkıp oynamayı çok severdi, artık istemiyor.
Bunun birkaç sebebi olabilir. İlki yaşadığı korku, kaygı, hastalıkla karşılaşma ihtimali v.s. gibi nedenler. İkincisi ise hareketsizliğin vermiş olduğu tembellik hissi. İnsan o kadar alışıyor ki buna artık hareket etmek zor geliyor. Bir de tabi aradıkları arkadaşlıklar, sosyal ilişkileri sanal ortamlarda karşılamaya çalışmaları var.
4. Ne uyku saati kaldı, ne yemek saati. Düzen müzen kalmadı.
Evet ne yazık ki bütün çocuklarda görülen bir durum da bu. Hani şu akşam yatmaz sabah kalkmaz dedikleri tam da bu durum. Çünkü bunun için bir sebepleri kalmadı. Çoğumuz evden çalışmaya başladık. Okul da yok. Yani sabah erken kalkmaya veya hazırlanmaya gereksinim duyacak bir durum yok. Bir de yapılan araştırmalar çocukların özellikle bu süreçte ebeveynleri ile daha fazla zaman geçirmek istedikleri, uykuya dalmada problem yaşadıklarını, geceleri kabuslar gördüklerini göstermiş. Sanırım içinde bulunduğumuz bilinmezlikler bunun sebebi. Bu da haliyle çocukların uyumak istememelerini açıklıyor.
Gözlemlerimizi daha çok artırabiliriz. Her çocuk farklı olduğu gibi yaşadıkları da farklı.
Şimdi naçizane birkaç öneride bulunalım:
- Teknoloji ile barışık bir nesil yetiştiğini düşünün. Bunun olumsuz etkilerini azaltmak için bilgisayar/telefon/tablet süreleri ile ilgilenmek yerine maruz kalınan içerikleri denetlemeyi deneyin. Kontrolü bu noktada yaparsak hem bizim içimiz rahat edecek hem de onların gönlü olacaktır.
- Derslerle ilgili süreç geçici bunu da böyle düşünmeye çalışalım. Yani şu anda tüm ebeveynler aynı durumda ya da tüm çocuklar. Düşünsenize hayatında ilk kez okula giden, ilk kez harfleri gören ve okuma yazması beklenen çocuklar var. Daha fazlasını beklemek yerine sabredin. Dersler, notlar düzelir ama çocuklarda bıraktıkları hasar asla.
- Havalar güzel olduğu sürece açık havaya çıkın. Tabi maske, mesafe ve temizlik kurallarına uyarak. Bırakın koşsun, hoplasın, bisiklete binsin, iki arkadaş görsün. Biraz enerji atmak hoşuna gidecektir. Yeni normale uyarak dışarı çıktığında bir şey olmadığını görünce de bu durumdan korkmayı bırakıp hep çıkmak isteyecektir.
- Uyku düzeni veya evin diğer düzenleri ile ilgili taviz vermeyin. Çünkü çocuklar düzenleri bozulsun istemezler aslında. Ara sıra küçük jestler yaparak yarım saat uyku saatini esnetme, bir gece birlikte uyumak gibi rutin dışı şeyler yapılabilir. Ama önemli olan bunun düzeni aksatmamasını sağlamak.
En kısa sürede, en az hasarla bu süreci atlatabilmek ve tüm bunların birer anı olarak kaldığı günlere en kısa sürede kavuşabilmek ümidiyle..
Sağlıcakla kalın..