Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nda Meclis Başkanı seçimi konusundaki gelişmeler konuşuldu.
ULUÇAY
Cumhuriyet Meclisi Başkanı Teberrüken Uluçay, Başbakan Yardımcısı Erhan Arıklı’nın Meclis Başkan seçimleri sürecinde, “hukukun çiğnendiğine” yönelik sözlerini yanıtladı.
Uluçay, pazartesi günü Meclis’in kendi iradesini kapalı oylama yoluyla sonuçlarıyla yansıttığını, bu iradenin de 26 ret olduğunu dile getirdi. Uluçay, milletvekili sayısı 50'ye çıktığından beri Meclis’in tarihinde 26 ret ile işlem gören bir fonksiyonu olmadığını kaydetti.
Seçimde yansıyanın milletvekillerinin özgür iradesi ile kapalı oylamada çıkan iradesi olduğunu söyleyen Uluçay, “Bu sonuca göre bana düşen o işlemi durdurmaktır.” dedi.
Başsavcıdan görüş alındığını, aynı işlemin yeniden gündeme gelebileceğini söyleyen Uluçay, kişilerin Meclis Başkanlığı’na aday olamayacağını, partilerin aday gösterdiğini, bir sonraki adayın başkası mı aynı kişi mi olacağına da partinin karar vereceğini belirtti.
Meclis’teki hukukçulardan da görüş alındığını söyleyen Uluçay, grubu bulunan partinin aynı adayı göstermek isterse bunun gündeme alınabileceği kaydetti.
Sorular üzerine, herhangi bir yasa ile ilgili 26 ret oyu çıkarsa yasanın geçemeyeceğini, yasanın komiteye geri gideceğini söyleyen Uluçay, “Getirilen husus 26 ret olması halinde durur ve reddedilir” dedi.
Uluçay, Başkanlık seçimlerinin Pazartesi gününe ertelendiğini, yapılacak seçimde aday olan kişiden bağımsız yine 26 ret çıkarsa bunun Danışma Kurulu’nda yeniden değerlendirileceğini söyledi.
Uluçay, 16 yıldan beri milletvekilliği yaptığını, Meclis’in kendi yöneticilerini seçim biçimini tayin ederken murat edilenin grubu bulunan partilerin uzlaşması olduğunu, aksi takdirde seçim yapılamadığını söyledi.
İki aday varsa iki adayın yarıştığını ama tek aday varsa milletvekillerinin oylarıyla yarıştığını söyleyen Uluçay, tek adayın rakibinin verilen ret oyları olduğunu belirtti.
Uluçay, seçim sürecinin kapalı oyla yapılmasının amacının da bu olduğunu, seçimin öngörülmesindeki meselenin milletvekillerinin özgür iradesi ile kendilerini yönetecek ekibi seçime şansı verilmesi olduğunu kaydetti.
ERHÜRMAN
CTP Milletvekili Tufan Erhürman, özel hüküm genel hüküm ayrımı konusunda bilgi verdi.
Meclis Başkanı seçiminde özel hüküm olduğunu ama o hükümde birinci turda bir adayın 26 ret oyu alması durumunda ne olacağının yazılı olmadığını söyleyen Erhürman, yazmadığından dolayı bu özel hükümdeki eksikliği gidermek için genel hükme bakılması gerektiğini belirtti.
Erhürman, genel hükümdeki ilgili maddenin 26 retle karara bağlanmayı işaret ettiğini söyledi.
Erhürman, 26 ret oyuyla olayın kapandığını söylediğini ancak “26 oyla ret alan bir kişiyi nasıl karşımıza çıkarırsınız” demediğini söyledi.
Erhürman, reddedilenin Canaltay değil, UBP’nin gösterdiği aday olduğunu kaydetti.
Elektrik Mühendisleri Odası’nın yani yetkili makamın can ve mal güvenliğinin tehlikede olduğunu belirtmesine rağmen Arıklı’nın “sorumluluk bende” dediğini, bunun son derece tehlikeli bir söylem olduğunu dile getiren Erhürman, “Bir kişi zarar görürse sorumluluğun kimde olduğunun ne önemi var” dedi.
SANER
Başbakan Ersan Saner, ülkenin ekonomik olarak ayağa kalkması için turizm ve eğitim sektörünün önemine değindi.
Saner, rektörler toplantısının amacı ile ilgili, yüz yüze eğitime yönelik öğrencilere ay sonuna kadar neyin nasıl yapılacağını bildirmek gerektiğini, bütün çalışmaların bunun için yapıldığını ifade etti.
Saner, yerel bulaş artarken, eğitim konusunda ne yapılması gerektiğine ilişkin her kesimden görüş almaya hazır olduklarını söyledi.
Yerel bulaşta artış olursa kapanmanın gerçekleşeceğinin söylendiğini ancak bu söylemlerin sanki bugün kapanma olacakmış gibi yansıtıldığını dile getiren Saner, böyle bir durumun söz konusu olmadığını belirtti.
Emlak vergisinin kategorileştirilmesi konusunda hükümetin değiştiğini, süreklilik sağlanamadığını söyleyen Saner, metrekarelere göre üç değişik kategori kurulabileceğini ancak bu düzenlemenin ancak 2022’de yürürlüğe girebileceğini kaydetti.
Bir soru üzerine Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay’ın KKTC’ye gelme düşüncesi olduğunu ancak net bir program bulunmadığını dile getiren Saner, 2021 yılı mali ve ekonomik programla ilgili ve yapılacak icraatlarla ilgili konularda konuşulacağını, başkanlık sistemiyle ilgili bir gündemin kendine yansımadığını söyledi.
Ekonomik örgütlerle bir toplantı düşünüldüğünü söyleyen Saner, bu toplantıların rutin olduğunu kaydetti.
Meclis Başkanının seçilmesi konusunda UBP olarak grup kararına rağmen birtakım sıkıntılar yaşandığını bunu düzelteceklerini UBP’nin bu tip olayları değişik şekilde yaşadığını her partide bazı dalgalanmaların yaşanabileceğini belirten Saner, hükümet ortaklarının davranışının etik olmadığını ve dün bu konuyu görüştüklerini söyledi.
Saner, Uluçay’ın da 40 oyla 7 ret ile seçildiğini, bu oylar içinde UBP’nin de oyu bulunduğunu söyledi.
Hedeflerinin bir an önce bütçeyi geçirmek olduğunu söyleyen Saner, özel sektördeki temaslılarla ilgili bir soru üzerine, çalışma yapıldığını söyledi.
ULUÇAY
Meclis Başkanı Teberrüken Uluçay, Meclis Başkanı olarak seçileceğinde 27 sayısına güvendiğini, muhalefet de aday gösterseydi iki adayın yarışacağını, o noktada güvencesinin 27 sayısı ile dörtlü koalisyonun olduğunu belirtti.
ERHÜRMAN
CTP Genel Başkanı Tufan Erhürman, Uluçay’ın aday olduğu dönemde, dörtlü koalisyonun milletvekili sayısının üzerinde oy aldığını söyleyerek, aday gösterenlerin adaylarının arkasında olduğu bilindiğinde o şahsı diğerlerinin de desteklediğini kaydetti.
Ancak bu sefer, koalisyon ortaklarının, UBP’nin kendi adayının arkasında olmadığı izlenimiyle Meclis Başkanı adayına olumlu oy vermediklerini söyleyen Erhürman, bu noktada muhalefetten destek beklenemeyeceğini kaydetti.
Saner, iktidar partisinin kendi adayına “hayır” oyu vermesinin öngörülebilir olmadığını dolaysıyla buna yönelik düzenlemeler yapılmadığını belirtti.
Daha sonra güncel konuşmalara geçildi.
PİLLİ
Sağlık Bakanı Ali Pilli, “Aşıda yol haritası net… Aşılar 9 merkezde yapılacak” dedi. Pilli, aşılarla ilgili tek sorunun hangi tarihte geleceği olduğunu söyledi.
Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nda güncel konuşmalar yapılıyor. İlk iki konuşmada Kıbrıs sorunu ve koronavirüs pandemisi üzerinde duruldu.
AKANSOY: “MECLİS BEŞLİ KONFERANSA DAHA FAZLA DAHİL OLMALI”
CTP Milletvekili Asım Akansoy, siyasi partilerin ve Meclis’in Kıbrıs konusunda yapılacak beşli konferans konusuna daha fazla dahil olması gerektiğini belirtti.
Akansoy, Cumhurbaşkanı’nın Meclis’e konferans öncesi bilgi vermesini de istedi.
Anastasiadis’in Maraş karşılığında, BM gözetiminde Ercan Havalimanı’nın uluslararası alana açılması konusunda resmi öneride bulunup bulunmadığını, Türk tarafı bilgilendirildiyse bu konuda siyasi partilere bilgi verilmesi gerektiğini söyleyen Akansoy, iki ayrı egemenliğe dayanan çözüme yönelik uluslararası camianın tutumunun ne olduğunun milletvekillerinin bilmesi gerektiğini belirtti.
Akansoy, Kıbrıs sorununu daha sık konuşmak gerektiğini, beşli toplantıda olumsuz gelişme yaşanırsa Kıbrıs Türk tarafı Türkiye’nin suçlanacağı Güvenlilik Konseyi kararı alınması, AB ile ilişkilerin kopması gibi sonuçlar doğmasına yol açacağı endişesi taşıdıklarını ifade etti.
İNCİRLİ: “KISIR TARTIŞMALARDAN VAZGEÇİLSİN”
CTP Milletvekili Sıla Usar İncirli, ülkenin kısır tartışmalara ihtiyacı olmadığını söyleyerek, hükümete kısır tartışmalardan vazgeçerek insanlara yaşayabilecekleri bir ülke sağlama çağrısında bulundu.
İncirli, salgınla ilgili gerekenleri yapmamanın ölümcül bir hata olduğunu, salgınların medeniyetleri yok etme gücü bulunduğunu, bunun hafife alınmaması gerektiğini belirtti.
Hükümetin tüm uyarılara rağmen salgına yönelik eksik önlemler aldığını, pandemi hastanesinin iki ay önce bitirildiğini ancak henüz açılmadığını söyleyen İncirli, “Hastanenin açılmasına bugün ihtiyaç vardır. Açılmamasının geçerli bir mazereti olamaz” dedi.
Salgından kurtulmanın yolunun aşılar olduğunu dile getiren İncirli, hükümetin aşıya yönelik çalışmalarının “eksik ve tutuk” olduğunu savundu.
Hastanelerde iç bulaşın çok daha riskli olduğunu dile getiren İncirli, hastanelerin virüsü hızla çoğaltılabilecek yerler olduğunu söyledi.
Sağlık çalışanlarının yorgun ve sayıca az olduğunu dile getiren İncirli, yeni kadrolar oluşturulması, hastanenin açılması gerektiğini ifade etti.
Temas takibinin bir noktada zorlaşacağı, imkansız olacağını söyleyen İncirli, kitlesel tarama testlerinin bir an önce temin edilmesi gerektiğini kaydetti.
Denetim konusuna da işaret eden İncirli, bunun için de personele ihtiyaç olduğunu anlattı. Karantina uygulamalarının insanına göre değil eşit şekilde yapılması gerektiğini anlatan İncirli, halkın karantina uygulamalarının kişiye göre yapıldığı düşündüğünü kaydetti.
İnsanına göre uygulamaların halk sağlığına ciddi zarar vereceğini ifade eden İncirli, denetimlerin eksiksiz ve adil şekilde yapılması gerektiğini vurguladı.
Yeniden kapanmanın gündeme geldiğini, verilere göre bunun kaçınılmaz olabileceğini ifade eden İncirli, bundan anlaşılan Mart’ta yapılan şekilde bir kapanmaysa ve bunun bir sihirli değnek gibi her şeyi düzeltmeyeceğini ifade etti.
PİLLİ: “KONUŞMAK KOLAY, YAPMAK ZOR”
Yanıt vermek üzere kürsüye gelen Sağlık Bakanı Ali Pilli, konuşmanın kolay, yapmanın ise zor olduğunu söyledi.
COVID 19’un yayılmaya devam ettiğini belirterek, salgınla ilgili rakamları paylaşan Bakan Pilli, salgının dünya ülkelerini etkilediğini dile getirerek imkanlar çerçevesinde halkı korumaya çalıştıklarını belirtti.
Pilli, imkansızlıklar içinde salgını bu seviyeye getirdiklerini, bundan sonrası için de üzerlerine düşeni yapmaya devam ettiklerini kaydetti.
Salgına yönelik hazırlıkların yeterli olmadığı görüşüne katılmadığını belirten Pilli, “İlk günlerden nasıldık, nereden nereye geldik” dedi.
Pilli, bugün gelinen noktada, laboratuvarlar kurulduğunu, yatak kapasitenin ve test sayısının, sağlık çalışanlarının artırıldığını anlattı
Salgını erken bitirmenin elinde olmadığını ancak öngörüsünün nisanda salgının kontrol altına alınması olduğunu söyleyen Pilli, mutasyonun iyi yönde olduğuna inandığını kaydetti.
Avrupa Birliği’nde 27 Aralık’ta aşılanmanın başladığını söyleyen Pilli, “Biz aşıda geç kalmadık” diye konuştu.
“AŞIDA YOL HARİTASI NET… AŞILAR 9 MERKEZDE YAPILACAK, TEK SORUN GELECEĞİ TARİH”
Yol haritasının net olduğunu, 9 merkezde aşıların yapılacağını belirten Pilli, üç tipte aşının geleceğini, saklama koşullarını mevcut olduğunu kaydetti.
Aşılarla ilgili tek sorunun geleceği tarih olduğunu belirten Pilli, aşıların anavatan Türkiye’den hibe olarak geleceğini, Türkiye’nin çeşitli aşı fabrikalarıyla anlaşması bulunduğunu söyledi.
Pilli, Türkiye’de aşının denetlenmesi ardından 15 Ocak’ta aşıların ülkeye geleceğini, bu tarihin değişebileceğini, ilk başta sağlık çalışanlarına ve kronik vakalar ile huzurevi sakinlerine yapılacağını belirtti.
“AYAK SÜRÜYORLAR”
Avrupa Birliği üzerinden gelecek aşılarla ilgili son aşamalara gelindiğini, AB’nin istediği tüm bilgilerin verildiğini söyleyen Pilli, komitenin salı günü toplandığını, ancak aşının geleceği tarih ve miktarla ilgili bilginin verilmediğini belirtti. Pilli, “Ayak sürüyorlar.” dedi.
Dışarıdan gayriresmî olarak iki ülke ile iletişime geçtiklerini ancak maliyetin çok yüksek olduğunu söyleyen Pilli, ancak ülkeler üzerinden aşıyı alabileceklerini ifade etti.
Pilli, aşılamanın Türkiye ile eşzamanlı olarak başlayacağını belirtti.
Hastanelerde yaşanan bulaşa değinen Pilli, dünyada da bunun yaşandığını ancak hastanedeki durumun diğer ülkelere göre az olduğunu söyledi.
Pilli, pandemi hastanesinin tamamlandığını, personelinin ayarlandığını, doktor takviyesi yapılacağını, nörolojideki Covid-19 ekibinin pandemi hastanesine taşınacağını ifade etti.
Önemli olanın hedef bölgelere giderek, orada test yapmak olduğuna işaret eden Pilli, kitlesel taramanın da yapıldığını söyledi.
Gereken zamanda gerekli tedbirin alınmasının önemine işaret eden Pilli, denetimlerin yetersiz olsa da yapıldığını belirtti.
Ali Pilli, karantinaya girenlere eşit davranılmadığı eleştirisini yanıtlayarak, temaslı takip ekibinin çok iyi çalıştığını, bu konuda çok hassas olduklarını söyleyerek, ancak çok özel durumlarda evde karantinaya izin verildiğini kaydetti.
“HEDEF NİSANDA KONTROL ALTINA ALMAK”
Pilli, “Mart ayında kapandık, mart ayında açılacağız. Hedefimiz nisanda kontrol altına almaktır” dedi.
Pilli, KHK yoluyla sağlık personeli alınamadığından geçici olarak alma yetkisini kullanarak, eksikliklerin giderileceğini söyledi.
Sağlık Bakanı Ali Pilli, narenciye işçilerinin merkezi karantinada 10 gün kaldığını daha sonra test yapıldığını, ardından işçi evlerinde de 7 gün konaklama şartı getirdiklerini kaydetti.
Cumhuriyet Meclisi Genel Kurul toplantısı tamamlandı. Bir sonraki birleşim 11 Ocak Pazartesi saat 10.00’da yapılacak.
Milletvekillerinin güncel konuşma istemlerine yer verilen genel kurulda söz alan Halkın Partisi Lefkoşa Milletvekili Kudret Özersay, hazine mallarının kiralanması ile ilgili yaptığı konuşmada, bu konuda hükümetleri döneminde alınan kararlar ile uygulamaları anlatarak, kendi dönemlerinde yeni kiralama yapmadıklarını kaydetti.
Tarımsal faaliyetlerin engellenmemesi ve ihaleye çıkılmadan devlet mallarının kiralanmaması amacıyla bunu yaptıklarını ifade eden Özersay, yeni hükümete de bu yönde önerilerde bulunduğunu, yasa önerisi sunarken de devlet mallarına ülke yararına yatırımlar yapılması ve keyfi kiralamalara gitmemeye önem verdiklerini anlattı.
Özersay, ancak geçen Ağustos ayında Girne’de 10 yıllık yeni kiralama yapıldığını ifade ederek, Cumhurbaşkanlığı seçimi öncesindeki bu uygulamayı eleştirdi. Özersay, Maliye Bakanlığı’na, yeni kiralama yapılıp yapılmadığını, bu kiralamanın araştırılıp araştırılmayacağını sordu, bu kiralamanın hukuka aykırı yapıldığını söyledi ve bilgi istedi.
Bu kiralamanın iptal edilmesi ve İhale Yasası’nın yenilenmesi çağrısında bulunan Kudret Özersay, devlet mallarının hazine arazilerinin gerçekten devlete, halka, ülkeye katkı sağlayacak şekilde kiralanması gerektiğini vurguladı.
OĞUZ
Maliye Bakanı Dursun Oğuz da, İhale Yasası’nın Meclis’te olduğunu, elzem bir yasa olduğunu ifade ederek, tüm siyasi partilerin de bu yönde görüş taşıdığını kaydetti.
Oğuz, kiralamalarda belli şartlar, öncelik hakkı gibi şartların getirilebileceğini, bu konularda koalisyonlarda da bazı anlaşmaların olabileceğini, kiralarla ilgili yasalar olduğunu ifade ederek, söz konusu kiralamanın şekline bakacağını, bu konuda hukuksal bir sıkıntı varsa araştıracağını ve bilgiye getireceğini söyledi. Oğuz, bu konularda karşılıklı suçlamalara girmeyeceğini, çünkü bir koalisyonda her işlemin her kiralamanın diğer ortağın bilgisinde olamayabileceğini kaydetti.
Bakan Oğuz, istihdamlar ile ilgili bir soruya da, istediğinin, mevcut kadroların Kamu Hizmeti Komisyonu tarafından doldurulması olduğunu, çünkü geçici bile alımlar yapılsa insanların bir beklenti içine girdiğini, bunun da doğru olmadığını ifade etti.
ŞAHİNER
Daha sonra kürsüye gelen CTP Lefke Milletvekili Salahi Şahiner, Lefke bölgesinin sorunları konusunda konuştu. Şahiner, Lefke bölgesinden güzel haberler getirmek istediğini ancak selam bile getiremediğini ifade ederek, ülke olarak zor bir dönemden geçildiğini, ekonominin kötü durumda olduğunu, bunun Lefke bölgesini daha çok olumsuz etkilediğini anlattı.
Nüfus azlığı ve LAÜ’nün öğrenci akışının durmasının Lefke bölgesi yanında yatırımcıları da zor durumda bıraktığını ifade eden Şahiner, bu bölge ve üniversiteye özel ilgi gösterilmesi ve öğrenci alımı için ayrı tutulması, teşvik edilmesi gerektiğini kaydetti.
Üreticilerin durumunun da kötü olduğunu ve dış pazar konusunda gerekli adımların atılamadığını ifade eden Şahiner, üretici yanında üretimin de sekteye uğradığını kaydetti ve üreticinin üretimden kopma noktasına geldiğini işaret etti.
Narenciye sektörünün içerisinde bulunduğu durumu da anlatan Şahiner, gerekli planlamaların yapılmaması halinde narenciye konusunda da tünelin ucunun görünmediğini, bu yılın pandemiden dolayı fiyatların ve satışların yükselmesinden ötürü altın bir yıl olabileceğini, ancak gerekli tedbirler alınmazsa hüsran yaşanabileceğini kaydetti. Şahiner, Lefke yolunun tamamlanması gerektiği de belirtti.
ÇAĞATAY
HP Girne Milletvekili Erek Çağatay da, yüksek binalarda yangın çıkması durumunda itfaiyenin 15 kata kadar etkili şekilde müdahale edebileceğini, daha yüksek binalara hazırlıklı olmadığını, alet ve gereçlerin yeterli olmadığını anlattı.
Çağatay, itfaiyenin araç gereç yanında itfaiyecilerin malzemelerinde de eksiklik bulunduğunu, ayrıca personel eksikliği de yaşandığını söyledi. Çağatay, yüksek binalar yapılırken itfaiyenin de güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti, ayrıca yüksek binalarda uzmanların uyarılarına önem verilmesi ve gerekli tedbirlerin alınmasının önemine dikkat çekti.
OĞUZ
Çağatay’a yanıt veren Maliye Bakanı Dursun Oğuz, bugüne kadar altyapı konusunda itfaiyeye tam anlamıyla gerekli yatırım ve desteğin verilemediğini belirtti ve “keşke” dememek için gerekli yatırımların yapılmasının önemine işaret etti.
Oğuz, bütçe içinde bir iyileştirme ve yıllara göre planlama yapılması gerektiğini ifade ederek, bu konuda duyarlı olacaklarını ve gerekli düzenlemeyi yapmaya çalışacaklarını kaydetti.
Meclis’te güncel konuşmaların ardından yazılı sorular ve cevaplar bölümüne geçildi ve ardından toplantı tamamlandı.