Ahmet Duran YENİGÜN
Kemer’de Ayışığı Koyu sahiline yakın mevkide, Antalya Müzesi tarafından 1976 yılında yapılan kazılarda kalıntıları ortaya çıkan Idyros Antik Kenti’nde 2017 yılında yeniden başlanan kazı çalışmaları tekrar durdu.
1976 yılındaki kazılar sonucu ortaya çıkarılan ve tabanı turuncu, beyaz, gri ve kiremit rengi taşlarla yapılmış mozaiklerle kaplı olan, geometrik motifleri de oldukça dikkat çeken Bizans kilisesinin bulunduğu antik kentin tüm kalıntıları Ayışığı Koyu boyunca dağınık bir şekilde devam ediyor. Kazılardan ele geçirilen küçük buluntular ve sikkelerin incelenmesi sonucu 4’üncü yüzyılda yapıldığı kaydedilen Iydros Antik Kenti, bakımsızlık ve ilgisizlikten dolayı ‘viran kent’ haline gelmişti.
Kemer’in tarihsel öneme sahip değerleri arasında bulunan söz konusu Iydros Antik Kenti, 2017 yılında dönemin Antalya Valisi Münir Karaloğlu'nun Kemer ziyareti sırasında yeniden kazı çalışmalarının başlatılması yönünde verdiği talimat ile Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan alınan izinle arkeolojik kazı çalışmaları başlatılmıştı.
Helenistik, Roma, Bizans ve Selçuklu dönemlerine ait yerleşim ve kalıntılarının bulunduğunu Idyros Antik Kenti’nde, MS 4. yüzyıla tarihlendirilen kilise kalıntıları ile mozaikler ortaya çıkarılmıştı. Kazılarda ayrıca mevcut Kilise yanında yer alan mezarlık alanında bugüne kadar dünyada sayılı ülkede izine rastlanan amfora mezarlara da ulaşılmıştı.
Kazılarda ortaya çıkarılan kilise kalıntılarından antik kentin Helenistik dönemden başlayıp Roma ve Doğu Roma dönemine kadar uzanan süreci kapsadığı anlaşılmış, ortaya çıkarılan bazilika yapısından, yerleşimin 4. veya 5. yüzyılla tarihlendirildiğini kaydedilmişti. Kazılarda ayrıca, Bizans duvar kalıntıları, üç kapı yapısı ve apsisi andıran duvar bulunan kilisenin tabanının turuncu, kiremit kırmızısı, beyaz ve gri renkli taşlardan yapılmış mozaiklerle kaplı olduğunu bildirmişti.
‘İDYROS ANTİK KENTİ TURİZM EKONOMİSİNE KATKI SAĞLAYACAK’
Geçtiğimiz yıl kasım ayında Kemer’de kaymakamlık, belediye ve esnafları ziyaret eden Antalya Valisi Ersin Yazıcı, Idyros Antik Kenti’nde de incelemelerde bulunmuştu. Idyros Antik Kenti'nin turizme kazandırılmasının önemli olduğunu belirten Vali Ersin Yazıcı, “Antalya’nın incisi, en önemli turizm destinasyonlarından biri olan Kemer’i, sadece deniz kum güneş ile değil, doğal ve tarihi yapılarıyla da ön plana çıkarmayı hedefliyoruz. Idyros Antik Kenti’ni hızlı bir şekilde turizme kazandırılması Kemer turizmi ve esnafı açısından önem arz etmekte. Denize çok yakın olması sebebiyle Akdeniz ticareti yapan gemicilerin, uğrak noktası olduğu düşünülen bir kent. Idyros Antik Kenti'nin de Kemer ilçesinin merkezinde yer alması turizm açısından bir avantaj. Idyros Antik Kenti'ni hızlı bir şekilde turizme kazandırmalıyız. Böylece otellerde konaklayan turistler dışarı çıkarak bölge esnafımıza da katkı sağlayacağını düşünüyorum” demişti.
KAZI ÇALIŞMALARI DURDU
2017 yılında yeniden başlanan ve Helenistik, Roma, Bizans ve Selçuklu dönemlerine ait yerleşim ve kalıntılarının bulunduğunu Idyros Antik Kenti’nde kazı çalışmaları geçtiğimiz yıldan bu yana yürütülemiyor. MS 4. yüzyıla tarihlendirilen kilise kalıntıları ve mozaikler ile mevcut kilise yanında yer alan mezarlık alanında bugüne kadar dünyada sayılı ülkede izine rastlanan amfora mezarların da ortaya çıkarıldığı kazı çalışmalarının neden devam etmediği ise merak konusu oldu. Antik kent yoksa önceki yıllarda olduğu gibi bakımsızlık ve ilgisizlikten dolayı yeniden ‘viran kent’ haline mi gelecek?