Aslı ŞAFAK/ GAZETE HABERTÜRK
Yine kafamızı kurcalayan sorularla ve yaman çelişkilerle karşınızdayız. Bu kez sorularımızın odağında konut piyasası var. Konut almak için uygun zaman mı? Kredi çekmek için bekleyelim mi? Konut fiyatlarında balon var mı? Ya da düşük gelirle ev sahibi olmak mümkün mü?
Her Salı Bloomberg HT ekranlarında yayınlanan Aile Akademisi’nde sorularımız bunlar, konuğumuz yine Trakya Üniversitesi öğretim üyesi Profesör Dr. Sadi Uzunoğlu idi.
Konuya doğrudan giriyorum.
Hep ev fiyatlarının yüksekliğinden yakınıyoruz. Diğer ülkeler de düşünüldüğünde bu yakınmanın verisel temeli var mı? Sadi Hoca rakamlarla konuşuyor:
“Var. Türkiye’de konut fiyatlarında anomali var. Aslında dünyanın genelinde artıştan bahsedebiliriz ama Türkiye bu artışta ön sıralarda yer alıyor. Mesela Global House Price İndex verilerine göre Türkiye, 2016’nın mart ayında geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 15.3’lük artışla dünya birincisi. TÜİK verileri de aynı oranla aynı noktaya işaret ediyor. Yani Türkiye’de ev fiyatları hızla artıyor.”
BAZI İLLERDE FİYATLAR HIZLA YÜKSELDİ
Peki reel bazda da aynı şekilde mi artıyor? “IMF verileri reel, yani enflasyondan arındırılmış oranları veriyor. Buna göre, reel artış yüzde 10.48. Bu kategoride en hızlı artışta 5’inci sıradayız. Yükseğiz yani.”
Profesör Sadi Uzunoğlu, Adana, Ankara, Antalya, İzmir, İstanbul, Kocaeli ve Bursa’yı kapsayan bir çalışmadan söz ediyor. Reidin Konut Fiyat Endeksi’ne göre, bu 7 ilde konut fiyatlarındaki bir yıllık ortalama artış yüzde 25.9 oldu. İki yıllık artış ise yüzde 46.6. İstanbul’da fiyatlar yüzde 54 artmış. Dikkat çeken şehir Adana. Adana’daki artış yüzde 55. Sadi Hoca uyarıyor: “Adana’ya dikkat etmek gerekiyor. İstihdam alanı kısıtlı ve ev fiyatları yükseliyor. Tek sebep mülteci akını ve göç. Bu da ranta sebep oluyor. Dikkat edilmesi gereken bir diğer bölge Orta Anadolu. Orta Anadolu’da da gelir düşük fakat ev fiyatları uçmuş durumda.”
'KONUT FİYATLARI DOYGUNLUK NOKTASINDA'
Dikkat etmek gerek diyorsunuz, peki nelere dikkat edeceğiz?
Sadi Uzunoğlu bu soruyu şöyle yanıtlıyor: “Bir kere oturacak bir ev arıyorsak ve elimizde nakit varsa, devam etmekte olan inşaat ve projelere bakmalıyız. Çünkü inşaat sektörü likidite sıkıntısı çekiyor ve peşin parayla pazarlık şansımız çok yüksek. Bir başka nokta şu, eğer ihtiyacımız yoksa, ikinci veya üçüncü evimizi alıyorsak daha dikkatli olmalıyız. Bu durumda ev yerine arsa satın almak daha kârlı olabilir. Çünkü konut fiyatlarının doygunluk noktasında olduğunu düşünüyorum. Evin fiyatı ve kira getirisi oranı 18 yılı geçiyorsa ev pahalı demektir. Ayrıca, 2010-2015 yılları arasında ev fiyatları kiradan daha fazla yükselmiş.” Merkez Bankası’nın faiz indirimlerinin konut kredisi faizlerine aşağı yönlü etkilerini de sormadan olmaz. Sadi Hoca etkinin büyük olmayacağı görüşünde.
‘KONUT FAİZİNDE PEK BİR DÜŞÜŞ OLMAZ'
Sadi Uzunoğlu, “Konut kredisi 10 yıllık, diğeri haftalık faizler. Maliyeti aynı olamaz. Bankanın bunu tutma maliyeti bile yıllık yüzde 13. Bir de üzerine komisyon ve masraf gelecek. Faizde pek bir düşüş olmaz” dedi.