Yaz mevsiminde havuz ve deniz suyu enfeksiyonlarından korunma yolları
Yaz aylarında, havaların ısınması ile birlikte gıdaların üreticiden tüketiciye ulaştırılmasında ve saklanmasında yaşanan iklimle ilgili zorluklar da ortaya çıkar. Mikroplanmış gıda ve suların ağız yolu ile daha fazla kabul edilmesi, klimadan daha çok faydalanılması, çeşitli bölgelere yapılan seyahatler, piknik gibi farklı aktivite nedeniyle bazı bulaşıcı hastalıklar daha fazla görülüyor. Yaz hastalıkları ile ilgili görüşlerini aktardı.
Gıda ve su ile bulaşan hastalıklar
Mikrop bulaşmış gıdaların ve başta su olmak üzere diğer içeceklerin ağız yoluyla alımı bulantı, kusma, ishal, yüksek ateş ve dehidrasyon (su kaybı) ile gözlemlenebilir gıda zehirlenmesi ve gastroenterit gibi sağlıkla ilgili temel rahatsızlıkların ortaya çıkmasına neden olabilir.
Özellikle hijyen kurallarına dikkat edilmeden hazırlanan süt ve süt ürünleri (sütlaç, kazandibi, muhallebi, dondurma), kremalı yiyecekler (yaş pasta, kekler, muhallebi vb.), Yumurtalı yiyecekler (mayonez içeren soslar), vakumlu paketi açıldıktan sonra kısa sürede yenip bitirilmeyen salam, sosis, sucuk, peynir gibi gıdalar ve elverişli koşullarda saklanılmayan kırmızı et, beyaz et (tavuk), deniz ürünleri sıcakların yükselmesi ile kısa sürede bozularak mikroorganizmaların daha kolay üremesine yol açar.
İnsan sağlığını tehdit eden bu mikroorganizmalar arasında en önemlileri Salmonella ve Shigella türü bakteriler, ayrıca Entamoeba histolytica ve Giardia intestinalis (Giardia lamblia) gibi parazitler, Hepatit A, Rota virüsü gibi virüslerdir.
Su ve besinlerden geçen enfeksiyonlardan kaçınmanın en önemli yolu el hijyenidir. Ellerin sık sık ve düzgün yıkanmasına mutlaka dikkat etmek gerekir.
Yiyeceklerin ve içeceklerin hazırlanma, uygun koşullarda depolama ve servis aşamalarında temel hijyen kurallarına dikkat edilmesi, yukarıdaki riskli gıdaların alımının azaltılması, dışarıdan alınan veya açık havada satılan gıdalardan kullanılmaması, gözle görünen kirliliği olan veya kirli görünmese bile durgun halde bulunan su kaynaklarından su içilmemesi de su ve besinlerle geçen enfeksiyonlardan korunmakta etkili yollardandır.
Ayrıca marul, salatalık ve maydanoz gibi sebzeler de iyi yıkanmadığında riskli olabilir.
Havuzdan veya denizden bulaşabilir bilen hastalıklar
Havuzların temizliği ve dezenfeksiyonu yetersiz olması nedeniyle bu mikroorganizmalara bağlı olarak göz, kulak ve deri enfeksiyonları ile birlikte sindirim-solunum sistemi enfeksiyonları, idrar kanalı ve vajinal enfeksiyonlara rastlanabilir. Özellikle havuzlar yaz aylarında birçok kişinin ortak kullandığı mekândırlar. Bu nedenle birçok bakteri, virüs, parazit faktörleri ile kolayca kirlenebilirler. Dışkıyla kirlenmiş havuz sularının yutulması bulantı, kusma ve ishal ile gözlenebilen gastroenterit oluşmasına neden olur. Havuzlar her ne kadar klorlama da dahil olmak üzere birçok yöntemlerle dezenfekte edilse de, bir tek insanın dışkısı veya diğer vücut salgısı ile her zaman milyonlarca mikrobun suya yayılma riski vardır.
Kanalizasyon suları ve insan dışkısı ile kirlenmiş deniz ve havuzlardan, suyun ağızdan / burundan girmesi ve yutulması ile A tipi sarılık (Hepatit A) hastalığı da bulaşabilir.
İdrar veya dışkı ile kirlenmiş havuzlar aracılığıyla özellikle kadınlarda sık sık idrar kanalı enfeksiyonları görülür. Ayrıca klorlu ortama direnç gösteren, klorlu ortamda bölünebilen birçok mantar tipi mikroorganizmalarda vajinal bölge enfeksiyonlarının ortaya çıkabileceği unutulmamalıdır. Bu yüzden de havuzdan çıktıktan sonra mutlaka sabun ve su ile banyo yapılması, ıslak plaj kıyafetleri değiştirilmesi, el ve ayak parmak araları ve genital bölgenin nemli kalmamasına özellikle dikkat edilmelidir.
Ayrıca kirli havuz suyunun kulakla teması sonucu özellikle Pseudomonas türü mikropların neden olduğu, genellikle çok acı ve kaşıntı ile eşlik eden dış kulak yolu enfeksiyonlarına da rastlanır. Deniz veya havuz suyuna sık sık girenlerin sinüzit riskini artıracağı için burun ve kulak tıkaçları kullanılmalıdır.
Aynı zamanda havuzlarda dezenfeksiyon amacıyla kullanılan klorun kimyasal konjonktivit denilen göz hastalığına da neden olduğu unutulmamalıdır.
Havuz ve deniz suyu ile bulaşan enfeksiyonlardan korunma ve tedavi yöntemleri:
- Havuz ve deniz ortamının temiz olmasına dikkat edilmelidir.
- Durgun ve kirli sularda, yüzeyi köpüklü ve yeşil renkte olan denizde yüzmek olmaz.
- Suya girildiği zaman burnun kapatılması ve mümkünse tıkaç kullanılması tavsiye edilir.
- Havuz ve deniz suyunun yutulmamasına dikkat edilmelidir.
- Ciltte sıyrık ve kesik yaraları varsa, yüzmeden sonra temiz su ve sabunla yıkanmak gerekir.
- Kulak enfeksiyonlarının önlenmesi için kulak tıkaçları kullanılmalıdır.
- Göz enfeksiyonlarının önlenmesi için su altı gözlükler veya maske kullanılabilir.
- Kanalizasyon suları karışan alanlara yakın bölgelerde ve şiddetli yağmurdan sonra yüzmek tavsiye edilmez.
- Doğabilecek ishal, solunum sistemi, cilt, kulak ve göz enfeksiyonlarının tedavisi için mutlaka doktora tavsiye edilmelidir.
- Havuz veya denizden çıkar çıkmaz mutlaka banyo yapılmalı ve bedeni sabunlayarak mikropların deriden uzaklaştırılması sağlanmalıdır.