Sigortalı çalışanın yetim aylığı kesilir mi?
Değerli okurlar, bugün sizlerden gelen ve epeyce biriken sorularınızdan bir bölümüne cevaplar vereceğim.
ASKERLİĞİ KAÇ GÜN BORÇLANAYIM?
RAFET TÜRK
Mustafa Bey, 15 Aralık 1969 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 15 Haziran 1995 olup bugüne kadar 6500 gün pirim ödemem var. Askerliğimi sigorta giriş tarihinden önce 18 ay olarak yaptım. Askerliğimin kaç gününü borçlanırsam daha erken emekli olabilirim?
Rafet Bey, askerlik sürenizin 13 ayını borçlanmanız halinde emekli olmak için 25 yıl sigortalılık süresi 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan askerlik başlanmasından sonra prim ödemeseniz dahi, 54 yaşınızı dolduracağınız 15 Aralık 2023 tarihinde emekli olmanız mümkün
EŞİNİZİN EMEKLİLİĞİ İÇİN 2 ALTERNATİF VAR
KEMAL BAYRAK
10 Ekim 1971 doğumlu eşimin SSK’lı işe başlangıç tarihi 1 Ocak 1994 olup, şu ana kadar 2252 gün prim ödemesi var. Acaba ne zaman emekli olur?
Eşiniz emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabi. 3423 gün daha prim ödeyerek toplam primini 5675 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir. Ayrıca, 1348 gün daha prim ödeyerek toplam primini 3600 güne tamamlaması şartıyla, 58 yaşını dolduracağı 10 Ekim 2029’da emekli olması da mümkün.
FİİLİ ÇALIŞAN SSK’YA PRİM ÖDEYEBİLİR
YILMAZ TAŞ
10 Ekim 1975 doğumluyum. 1 Ekim 1993 yılında sigorta girişim var. 4 Ekim 2000’de Bağ-Kur’lu oldum. 1998 yılında 15 ay askerliğim var. Halen Bağ-Kur’luyum. Normal şartlarda SSK’dan ne zaman emekli olurum? Tabii önce SSK’ya mı geçmem gerekli? Yeni kanuna göre işveren aynı zamanda SSK’lı olabiliyor diye biliyorum.
Yılmaz Bey, Bağ-Kur’lular faaliyetlerine son vermeden kendi işyerlerinde olmamak üzere, başka bir işyerinde çalışarak SSK’ya prim ödeyebiliyorlar. Sigortalı bir işte çalışarak SSK’ya 1260 gün prim ödemeniz halinde SSK’da emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, 1260 günden sonra faaliyetinize son verip bundan sonra prim ödemeseniz de, 54 yaşınızı dolduracağınız 10 Ekim 2029’da emekli olabilirsiniz.
GERİYE DÖNÜK BAĞ-KUR’LULUK İÇİN YASA GEREKLİ
MERAL SEVİNÇ
1998-2001 yılları arasında dükkânımdan dolayı vergi mükellefiyetim vardı. Fakat Bağ-Kur kaydım yapılmamış. Şu anda 13 yıldır SSK’lı olarak özel bir şirkette çalışmaktayım. Emekli olabilmem için işyerimin olduğu dönemde açabileceğim bir dava, ceza ödemesi gibi herhangi bir durum söz konusu mudur? Emekli olabilmem için nasıl bir yol izlemem gerekir?
Meral Hanım, süresi içinde, Bağ-Kur’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğü 1 Ekim 2008’den itibaren başlatılmakta. Yasa değişmediği sürece maalesef dava açsanız da 1998’den Bağ-Kur’a kayıt yaptıramazsınız. SSK’lı devam ederek emekli olabilirsiniz. SSK’dan iki şekilde emekli olabilirsiniz. 1) 7000 gün prim ödeme ve 58 yaş şartını birlikte sağlayacağınız tarihte. 2) 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarını birlikte sağlayacağınız tarihte.
SİGORTALI ÇALIŞANIN YETİM AYLIĞI KESİLİR Mİ?
FATMA DOĞA
1964 doğumlu bayanım. 02 Ağustos 1997 tarihli sigortalı çalışmaya başladım. Toplam 2400 gün prim ödemem var. Bekârım, babamdan yetim aylığı alıyorum. Ne zaman, ne kadar prim ödeyerek emekli olabilirim?
Fatma Hanım, yetim aylığınızı SSK veya Bağ-Kur’dan alıyorsanız, sigortalı bir işte çalışmaya başladığınızda yetim aylığınız kesilir. Yetim aylığınızın kesilmemesi için, isteğe bağlı prim ödeyebilirsiniz. İsteğe bağlı olarak 1200 gün prim ödeyerek toplam piriminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 02 Ağustos 2022’de emekli olabilirsiniz. Burada isteğe bağlı olarak 1200 günden fazla prim ödememeye dikkat etmelisiniz. Çünkü isteğe bağlı olarak 1259 günden fazla prim ödemeniz halinde, SSK’dan emekli olamaz, Bağ-Kur şartlarıyla en az 5400 gün prim ödeyerek emekli olmak zorunda kalırsınız.
ARŞİV ARAŞTIRMA DİLEKÇESİ VERMENİZ GEREKLİ
AHMET YILMAZ
1984-1986 yılları arasında özel bir firmada çalıştım. Ancak adıma 1992’den itibaren prim ödemesi çıkıyor. 1984’te çalıştığım firmanın iş yeri sicil numarasını buldum. Sosyal Güvenlik Kurumu’na defalarca gittim. Fakat dosyayı arşivden çıkarttıramadım. 2009 yılında bilgisayarda 1984 yılına ait başlangıcım görünüyordu. e-devlet sistemine geçildikten sonra görünmüyor. Ne yapmam gerekir?
Ahmet Bey, durumunuzu anlatan kapsamlı bir dilekçe ile Sosyal Güvenlik Kurumu’na arşiv araştırma dilekçesi verin. SGK gerekli incelemeleri yapar ve sonucundan tarafınıza bilgi verilir. Şayet 1984’te çalıştığınız işyeri girişinizi ve çalışma sürenizi SGK’ya bildirmemişse, işten ayrılma tarihinden itibaren beş yıllık zamanaşımı süresi içerisinde hizmet tespit davası açmadığınızdan, maalesef hakkınız zamanaşımına uğramış. Bugün için yapacağınız bir şey yok. Ancak işyeri işe girişinizi kuruma bildirmiş ancak çalışma süresi bildirilmemişse, çalışmanızın bildirilmediğini yeni öğrendiğinizden, iş mahkemesine hizmet tespit davası açarak, çalışmanızın bildirilmediğini belge veya şahitle ispatlamanız halinde, günlerinizi yargı yoluyla kazanabilirsiniz. Bir gün bile kazansanız başlangıcınız 1984’e gider.
(Kaynak: Mustafa İşcan / Milli Gazete | 09.05.2020)