Ceza adalet sistemi içinde uygulanan denetimli serbestlik faaliyetleri ağırlıklı olarak yetişkin hükümlülere hizmet vermek üzere kurgulanmıştır. Denetimli serbestlik uygulamasına tabi tutulan çocuk sayısı her geçen gün artsa da, 2015 yılı itibariyle denetimli serbestlikten yararlanan kişilerin sadece %5’i çocuklardan oluşmaktadır. Daha fazlasını oku
Adalet Bakanlığı’nın öncülüğünde UNICEF’in desteğiyle uygulanan Çocuklar İçin Adalet Projesi kapsamında psiko-sosyal ve hukuki müdahale anlamında yeni bir yaklaşım yöntemi oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu alanda çalışanlar için rehber ve kılavuzlar oluşturulmuş, personel hizmet içi eğitimden geçirilmiş, sempozyumlar, çalıştaylar düzenlenmiş, araştırma ve değerlendirme raporları hazırlanmıştır. Tüm bu gelişmeleri takip etmek ve üretilen bilgi ve tecrübelerden sistematik bir şekilde yararlanmak çocuk adalet sisteminin özneleri olan çocukların yüksek yararı açısından son derece önemlidir. Çoğunlukla ideal düzeyde hazırlanan ve sunulan eğitimlerin sahada beklenen değişimi gerçekleştirmediği sürekli dillendirilen bir husustur. Gerek insan kaynağı yetersizliği, gerek çalışanların özlük haklarının düşük olması gibi etkenler nedeniyle yeterli motivasyon sağlanamadığı için uygulamada aksaklıklar yaşanmaya devam etmektedir. Sosyal psikolojide bir kural vardır: “Tutumları etkileyebilirsiniz ancak bu davranışların değişeceği anlamına gelmez.” Davranış değişikliği bireysel yapısal değişimlerin ötesinde daha pek çok değişimin birlikte gerçekleşmesi sonucu ortaya çıkacak bir durumdur. Bu nedenle sosyal sorunlar alanında bir model üretildiğinde bu modelin yerelde etkin bir şekilde uygulanmasının uzun yıllar alacağı bilinmelidir. Sistem ne kadar mükemmel olursa olsun uygulanabilirliği çalışanların inancı ve bakış açısı kadardır.
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, çeşitli sivil toplum kuruluşlarının yanı sıra çocukların da görüşlerini alarak “Çocuğa Yönelik Şiddetle Mücadele Ulusal Strateji Eylem Planı” taslağını hazırladı. Çocuğa yönelik her türlü ihmal, istismar ve şiddetin önlenmesi amacıyla hazırlanan eylem planı taslağı üzerinde Bakanlığın çalışmaları sürüyor. Eylem planı, çocukların da hazırlık aşamasına katılması açısından diğerlerine göre, daha güçlü ve önemli bir özellik taşıyor. Taslak üzerinde çocukların görüşlerini alabilmek için taslak metnin “çocukça” versiyonu hazırlandı. Bu metin Türkiye’nin iki ayrı bölgesinde toplanan İl Çocuk Hakları Komiteleri ile tüm bölgelerden temsilcilerin katıldığı bir forumda çocukların görüşlerine sunuldu. Eylem planı, sadece hazırlık aşamasında değil uygulamada da çocukların istek ve ihtiyaçlarını belirleyerek ilgili faaliyetleri gerçekleştiren bir yaklaşımı benimsiyor.
Kamu Denetçiliği Kurumu ya da uluslararası toplumda bilinen adıyla Ombudsmanlık, 29 Haziran 2012 tarihinde kurulan yeni bir kurumdur. Yasal düzenlemelere göre kurumun kuruluş amacı; eğitim, sağlık, ulaşım ve barınma gibi kamu hizmetlerinin işleyişinde bağımsız ve etkin bir başvuru mekanizması oluşturmaktır. Okul, hastane, çocuk bakım kuruluşu, valilik, kaymakamlık, karakol, itfaiye ve belediye gibi idarelerin eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarıyla ilgili bir başvuru yapıldığında kurumun görevi bu başvuruyu insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden inceleyip araştırarak gerekmesi halinde ilgili yerlere önerilerde bulunmaktır. Diğer bir ifadeyle, bütün çocuklar okul, hastane, çocuk bakım kuruluşları, valilik, kaymakamlık, karakol, itfaiye ve belediye gibi idarelerle yaşadığı sorunları çözmek için Kamu Denetçiliği Kurumuna müracaat edebilir. Çocuklar; eğitim, sağlık, ulaşım ve barınma gibi kamu hizmeti alırken haksızlığa uğradıklarında ya da öğretmen, doktor, hemşire, polis ve asker gibi kamu görevlileriyle bir sorun yaşadıklarında bu sorununu öncelikle ilgili idare ile paylaşması, sorununun hala çözülmediği düşünülüyorsa kamu denetçisine başvurması gerekmektedir. Başvuru üzerine kurumun görevi sorununu incelemek, araştırmak ve gerekirse ilgili idareye önerilerde bulunmaktır.
Avrupa Birliği tarafından finanse edilen ve UNICEF’in teknik desteği ile Türkiye Cumhuriyeti hükümeti tarafından uygulanan Çocuklar İçin Adalet projesinin kapanış töreni gerçekleştirildi. Çocuklar İçin Adalet Projesi’nin kapanış toplantısına, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Ayşenur İslam ile Adalet Bakanı Bekir Bozdağ da katıldı. Bakan İslam kapanış toplantısında yaptığı konuşmada, adalet kavramının Türk kültüründe temel ve belirleyici bir özellik taşıdığını ifade ederek, adaletin tecelli etmediği toplumların mutluluğa, huzura ve refaha ulaşamayacağını belirtti. Bakanlık olarak öncelikli hedeflerinin bütün çocukların haklarının önemsendiği, korunduğu, ayrımcılığa maruz kalmadığı, insan onuruna uygun bir biçimde yaşayabildiği ortamları oluşturmak olduğunu ifade eden Bakan İslam, ”Dünyamızın geleceğini planlamak istiyorsak, aile içerisinde ve toplumsal hayatta adaleti tesis etmek, çocuklarımız için hem fiziksel hem de toplumsal ortamın düzenini ve sağlığını korumak zorundayız” diye konuştu.