Kereviz
Dolaşım
Dağılımı
Bitkinin doğal yayılış alanı kesin değildir. Antikçağdan itibaren yenidünyanın büyük bölümünde dikimi yapılmaktadır. Mutfak değeri nedeniyle yenidünya da da ekilip tüketilmektedir.
Genel bilgiler
30 cm ila 1 metre büyüyebilir. Gövde dik, köşeli ve olukludur. Yapraklar 5 ila 7 arası sayıda yaprakçığa bölünür. Çiçek kurulu 4 ila 12 arası eşit olmayan kolludur. Bırahte ve ikincil bırahte görülmez. Küçük şemsiyelerde 20 civarı çiçek bulunur. Çiçekler beyaz renklidir.
Gözlem
Nemli bölgelerde görülür. İl genelinde yaygın olarak ekilmektedir. İzmit ilçesinde gözlemlenmiştir.
Yaygın adları
Kereviz.
Çiçek zamanı
Mayıs-Ağustos ayları.
Yükseklik
0-200 metre arası.
Etimoloji
Cins adı Antik Yunanca “arı otu” anlamına gelir. Kereviz bitkisinin kadim adıdır ve arıların bitkinin çiçeklerine “ilgi duymalarına” işaret eder. Cinsin Türkçe adı olan “kereviz” Farsça kökenlidir (كرفس) ve bu dilde de aynı bitki için kullanılır. Tür adı Latince “güçlü kokulu” anlamına gelir. Bitkinin yoğun kokusuna işaret eder.
Tarihi
Tutankhamun’un mezarında kereviz yaprakları bulunmuştur. Homeros’un İlyada adlı destanında bitkinin at yemi olarak kullanıldığı yazılıdır. Kokusu ve yaprak nedeni nedeniyle cenaze törenlerinde kullanıldı. Isthmian oyunlarında galiplere kereviz tacı verilmiştir.
Mutfak
Yapraklar çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. Çorbalara tat vermesi için kullanılır. Kökü çorba ve salatalarda kullanılır.
Geleneksel tıp
Kan basıncını düşürür, hazma yardım eder, uterusu uyarır ve iltihap gidericidir. Olgun tohum, bitki ve kökü; müshil, gaz giderici, idrar söktürücü, adet kolaylaştırıcı, süt arttırıcı, yatıştırıcı, uyarıcı ve toniktir.
Galen: Müshil etkili ve güvenilir bir idrar söktürücüdür.
Dioscorides: Gözlerdeki iltihaplara iyi gelir. Mide yanmasını yatıştırır. Zehirlenme vakalarında kusturucu olarak kullanılır. Tohumları idrar söktürücüdür.
İbn-i Sînâ: Gaz giderici, terletici ve ağrı kesicidir. Şiş ve yaralara lapa halinde uygulanır. Hamileler ve sara hastaları uzak durmalıdır. Siyatik, göz ağrısı, öksürük ve astım vakalarında kullanılır. İdrar söktürücü ve adet akışı teşvik edicidir. Böbrek, mesane ve rahim üzerinde faydalıdır. Doğrum sonrası kalıntıları atmak için kullanılır. Cinsle isteği arttırır. Etkili bir panzehirdir.
Tıbb-ı Nebevî: Hadislere göre denizde yürüyen Hızır ile karada yürüyen İlyas senede bir gün buluşur ve zemzem suyu ile birlikte kereviz yerler.
Muyîddin Mehî: İdrar söktürücüdür. Mideye faydalıdır. Cinsel isteği arttırır. Baş ağrısına neden olur.
Abdulvehhâb bin Yusuf: Dalaktaki tıkanıklıkları açar. Mide için en faydalı sebzedir. Hazmı zordur. Hamile ve emziren kadınlarda sorunlar çıkarabilir.
Dikkat
Biliyor musunuz?
Böcek kovucu olarak kullanılır.
Fotoğrafları
Literatür
Species Plantarum 1: 264–265. 1753. L.