Anlaşmalı Boşanma Davası
Anlaşmalı Boşanma Davasının Şartları Nelerdir? Yetkili Mahkeme ve Kesinleşme Süreci
Anlaşmalı boşanma davası nasıl açılır; eşlerin boşanma ve boşanmaya bağlı sonuçlar hususunda iradelerinin birleşmesi sonucu mahkemeye başvurarak gerçekleştirdikleri bir boşanma türü olup Medeni Kanunu’nun 166. Maddesinin üçüncü fıkrasında ‘ Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması’ nın bir çeşiti olarak düzenlenmiştir. Bu hüküm dışında kanunda anlaşmalı boşanma başlığı altında başka bir düzenleme yapılmamıştır.
Günümüzde anlaşmalı boşanma hem boşanmaya karar vermiş olan eşlerin, hem de kendilerine boşanma talebiyle başvurulmuş avukatların en çok tercih ettikleri boşanma türüdür. Zira anlaşmalı boşanma, çabuk sonuca ulaşılan bir yol olması nedeniyle zaten boşanmaya karar verene kadar oldukça zor bir süreçten geçmiş olan ailelerin daha fazla yıpranmasının önüne geçerek zaman kaybetmelerini önler.
Anlaşmalı Boşanmanın Şartları Nelerdir?
Medeni Kanunu’nun 166. Maddesinin 3. Fıkrasına göre anlaşmalı boşanmanın ilk şartı evliliğin en az bir yıl sürmüş olmasıdır. Böyle bir şartın getiriliş amacı yeni evli çiftlerin henüz evliliğe alışmadan ve birbirlerini yeterince tanımadan yuvalarını yıkmalarını önlemektir. Çünkü anlaşmalı boşanma davasında eğer ki mahkeme tarafların iradelerini serbestçe açıkladıklarına kanaat getirmişse, boşanma sebebini incelemez. Bu şart sayesinde iki tarafın da boşanmak istediği bir yıldan kısa sürmüş evliliklerde, mahkeme boşanma sebebini inceleme ve evliliğin sona ermesinin gerçekten de iki tarafın da menfaatine olup olamayacağına karar verme imkânına sahip olmaktadır.
Evliliğin anlaşmalı boşanma ile sonlandırılabilmesinin bir diğer şartı ise tarafların boşanmanın mali sonuçları ve varsa çocukların velayeti hususlarında anlaşmış olması ( beraber düzenledikleri bir protokol ile ), hâkimin de bu düzenlemeyi uygun bulmasıdır. Boşanmanın mali sonuçları; nafaka, tazminat ve eşyaların paylaşılmasıdır.
Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Taraflar boşanma hususundaki iradelerini, varsa çocukların velayetinin kimde kalacağını, velayete sahip olmayacak eşin çocuklarla kişisel ilişkisini, eş için yoksulluk nafakası verilip verilmeyeceğini, çocuk için verilecek iştirak nafakasının miktarını, mal paylaşımının nasıl olacağını ve eşyaların paylaşımını beraber yapacakları bir protokolle düzenlerler. İş bu protokol ve boşanma dilekçesiyle yetkili aile mahkemesine başvururlar.
Anlaşmalı boşanma davası duruşmalı görülür. Eşler duruşmada protokolde düzenledikleri hususları mutlaka sözlü olarak teyit etmelidirler. Mahkeme tarafların iradelerini serbestçe açıkladıklarına, tüm protokol maddelerinde iradelerinin birleştiğine kanaat getirirse evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebiyle boşanmaya karar verir. Hâkimin tarafların veya çocukların menfaatini göz önünde bulundurarak protokolde değişiklik yapma yetkisi vardır. Bu değişiklikler taraflarca kabul edilirse boşanma gerçekleşir.
Görevli Mahkeme
Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde bu davaya, yerlerde aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi bakmakta görevli olacaktır.
Yetkili Mahkeme
Boşanma davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Boşanma davalarında yetki, kesin değildir. Bunun anlamı dava yetkisiz mahkemede açılmışsa, taraflarca süresinde yapılmış bir yetki itirazı olmadığı sürece dava yetkisizlik sebebiyle reddedilmeyecektir.
Boşanma Kararının Kesinleşmesi
Boşanma kararı verildikten sonra resmi olarak boşanmış sayılabilmek için kararın kesinleşmesi şarttır. Kesinleşme için mahkeme boşanma kararı verdikten sonra, öncelikle bu kararın taraflara tebliğ edilmesi gerekir. Taraflar mahkemece yazılmış gerekçeli boşanma kararını mahkeme kalemine gidip elden tebliğ alabilirler. Tebliğ işleminin gerçekleşmesinden sonra iki haftalık istinaf süresi başlar.
Taraflar kararı Bölge Adliye Mahkemesine göndermezlerse, sürenin sona ermesiyle karar kesinleşmiş olur. Bu noktadan sonra tarafların herhangi bir işlem yapmasına gerek olmaksızın mahkeme kesinleşmiş boşanma kararını Nüfus Müdürlüğü’ne göndererek boşanmanın nüfus kaydına işlenmesini sağlar. Böylece boşanma işlemi tamamen nihayete ermiş olur.