Tüp Bebekte Başarı
IVF tedavilerinde başarı, bazen uzun soluklu bir süreçten sonra elde edilse de tedaviden alınan sonuç, o kadar uzun sürmemektedir. Tüp bebek tedavisinden 15 gün gibi kısa bir sürede yanıt alınabilmektedir. Tüp bebek tedavisinde önemli olan başarısızlıkla sonuçlanan denemelerde umutsuzluğa kapılmadan bir sonraki tedaviye umutlu ve sabırlı bir şekilde hazırlanabilmektir.
Tüp bebek tedavisinde başarı şansı, yaşa göre değişmektedir. Anne adayı 30 yaşın altında ise başarı oranı %60’a çıkarken, 35 yaş civarında %40’a, 40’lı yaşlarda ise %15’e düşmektedir. Bu oranlar tüp bebek tedavisini yalnızca bir kez deneyen çiftler için geçerlidir. Toplam başarı oranlarına bakıldığında ise tedaviyi 4 kez yaptıran çiftlerde başarı oranı %90’ın üzerine çıkmaktadır. İlk siklusta %50-60 olan başarı oranı, bir yılda yapılan 4 siklus sonrasında %80-90’a çıkmaktadır.
Tüp bebek tedavilerinde teknoloji çok hızlı gelişmektedir. Tüp bebek tedavisinde günlük yaşama daha uygun tedaviler geliştirilirken diğer taraftan başarı oranının artırılması üzerinde çalışılmaktadır. Tedaviye yönelik devam eden araştırmalara göre 17-18 yıl sonra dünyada %100 başarılı tedavi uygulayan merkezler olacaktır.
Tüp Bebeğin Başarısını Artıran Faktörler Nelerdir?
Tedavi uygulanacak anne adayının;
- daha önce başarılı bir gebelik sonrası doğum yapması,
- yumurtalık rezervinin yüksek olması,
- alkol, sigara vb. alışkanlıklarının olmaması veya tedavi öncesi bu alışkanlıkları bırakması
- kilo fazlasının bulunmaması tüp bebek tedavisinde başarı oranını artıran faktörlerin başında gelmektedir.
Ayrıca anne ve baba adayı çiftin sıkıntı ve stresten uzak durması da tüp bebek tedavisinin başarını artırmaktadır.
Tüp Bebek Başarısında Kaliteli Yumurta Sayısının Önemi
Tüp bebek tedavisinde önemli olan kriter anne adayından alınan toplam yumurtalık rezervi sayısından ziyade kaliteli yumurta sayısıdır. Anne adayından alınan tek bir yumurtanın elde edilebilmesi durumunda da tüp bebek tedavisi uygulanabilirken çok sayıda yumurta elde edilmesindeki amaç bunlar arasındaki en kaliteli olanın seçilmesidir. Anne adayından alınan yumurtanın kalitesi ne kadar yüksek olursa bu yumurtanın döllenmesi sonucu elde edilen embriyonun kalitesi de o kadar yüksek olmaktadır.
Tüp Bebekte Başarıyı Etkileyen Diğer Önemli Faktörler
Tüp bebekte tedavisinde başarı oranını etkileyen birçok faktör vardır. Bu faktörlerin başında tedavi merkezinin uyguladığı teknik, anne adayının rahmine yerleştirilen embriyo sonucu gebe kalma başarısı, deneyimli personelin etkisi gelmektedir. Tüp bebek tedavisinin başarılı olması için tedavi merkezinin anne adayından aldığı yumurtaları laboratuvar ortamında uygun koşullarda dölleme başarı oranı değerlendirilmelidir. Bu oran %80’in üzerinde olmalıdır. %80’in altında kalan tüp bebek merkezleri tercih edilmemelidir.
Tedavi başarısını etkileyen bir diğer faktör ise muayene ve randevu saatlerine dikkat edilmesidir. Tüp bebek tedavisi uygulanırken doktor tarafından tavsiye edilen bazı hususlar da başarı da etkilidir. Bunlar;
- Anne ve baba adayı çift tüp bebek tedavisi öncesindeki 1 hafta ve tedavi sonrası 7-10 gün boyunca ilişkide bulunmamalıdır.
- Tedaviyi olumsuz etkileyecek durumlardan ve hareketlerden kaçınmalıdırlar.
- Anne ve baba adayı çiftin hamam vb. sıcak ortamlardan uzak durması germektedir. Bu tarz ortamlar hem sperm hem yumurta sağlığını olumsuz etkilemektedir.
- Tedavi olacak çift ağır egzersizleri tedaviden 3-4 ay önce kesmeli ve gebelik sonlanana kadar yapmamalıdır.
- Anne adayı doktor önerisi olmadan ilaç kullanmamalı ve diyet yapmamalıdır.
Tüp Bebek Tedavisinde Başarısızlığın Sebebi Nedir?
Tüp bebek tedavisinin bazı dönemlerinde başarısızlıklar ortaya çıkabilmekte ve bunların sebebi genellikle bilinmemektedir. Başarısızlığın sebeplerinden bazıları şöyledir:
- Anne adayının 35 yaşın üzerinde olması, yumurtalık rezervlerinin azalması, yumurtalıkların tedavide uygun şekilde uyarılamaması ve merkezin yumurtayı dölleyecek laboratuvar koşullarının yetersiz olması gibi faktörler embriyo kalitesine olumsuz etki etmektedir.
- Tüp bebek tedavisi uygulanacak anne adayının rahim iç duvarının embriyonun transferine uygun olmaması, hidrosalpinks adı verilen tüplerde sıvı toplanması durumu, rahimde doğuştan gelen veya sonradan oluşan problemler ya da enfeksiyon gibi faktörler de embriyonun rahime tutunmasına engel olabilmektedir.
- Tedavi esnasında anne adayının rahmine embriyolar yerleştirilirken oluşabilecek problemler de embriyonun anne adayının rahmine tutunmasını olumsuz etkileyebilmektedir. Ancak tüp bebek tedavisinde başarısızlığın sebebinin tam olarak ortaya konulamadığı unutulmamalıdır. Bu nedenle başarısızlık sebeplerini ortaya koyabilmek için tekrarlayan tüp bebek başarısızlıklarında çiftin ileri tetkikler ile değerlendirilmesi gerekmektedir.
Tüp bebekteki başarı şansını yukarıda belirtildiği gibi anne ve baba adayı çifte ait birçok parametre etkilemektedir.