B12 eksikliğinin en sık nedeni pernisiyöz kansızlık olarak bilinen hastalıktır. Pernisiyoz anemide cisim pariyetal hücrelere saldıran ve onları değil eden antikorlar üretir. Bunlar mide çeperinde bulunan ve intrensek faktör yapan hücrelerdir.
İntrensek etmen midede yapılan ve B12 vitamininin bağırsaktan emilmesine asistan olan bir proteindir. Pernisiyöz anemide bu antikorlar intrensek faktöre ya da bu faktörü üreten parşyetal hücrelere saldırır. Bu otoimmun yanıtın sebebi bilinmemektedir.
Pernisiyoz anemide, %90 anti-pariyetal hücreli antikorları (APA), %60 anti-intrensek antikorlar (AİA) pozitiftir. Bu durumda, midede bir çeşit otoimmün gastrit gelişir ve vitamin B12 emiliminde ödev yapan intrensek etken yapılamaz. Bu da B12 emilimini bozarak anemiye yol açar.B12 vitamini ağızdan tatmin edici alsak bile B12 eksikliği gelişir. Otoimmün Gastrit, kronik gastritlerin %10 ‘unu oluşturur.
Hipokloridi (midede asit azlığı), aklorhidri (midede asit yokluğu) yüksek serum gastrini ile seyreder. Dispepsi mide asit azlığından dolayı görülür. Bilhassa midede korpus ve fundusta glandüler atrofi ve metaplazi baskındır. Tipik olarak antrumda görülmez.
Antrumda görülen atrofi daha çok “Helicobacter Pylori” nedenlidir. Submukozal kan damarları, incelmiş atrofik mukoza nedeniyle net görünebilir Lamina propriada diffüz ve derin lenfoplazmositik infiltrasyon görülür. İlerlemiş veya son dönem incelemelerinde korpus ve fundusta pililer düzlemiştir ya da izlenmezler Ameliyatla midesi çıkartılanlarda B12 eksikliği ortaya çıkar.
Eritrositlerin (alyuvarların) alışılagelmiş ve sağlıklı bir şekilde üretilebilmeleri için B12 vitaminine gereklilik vardır. Eğer B12 eksikliği olursa eritrositlerin (alyuvarların) sayısı azalır, hacimleri artar. bununla birlikte, hashimato tiroiditi gibi ek otoimmün hastalıklar görülebilir.
B12 vitamini eksikliğinin en sık nedeni atrofik gastrittir.. Bu hastalarda mide kanseri riski artmıştır. böylece bir gastroenterolog doktora gerekebilir.
B12 vitamin eksikliği belirtileri
Dinlenmeyle geçmeyen yorgunluğun nedeni B12 vitamini eksikliği, buna tabi olarak artan kansızlık ya da bunalım olabilir.
Kobalamin olarak adlandırılan B12 vitamini suda eriyen bir vitamindir. Vücutta depolanır. Amnezi, takâtsizlik ve uyuşukluk duygusal ile bulgu verir. Ağır derecede B12 eksikliği ise yorgunluktan çok daha ağır sorunlara neden olabilir. Dilde glossit denilen enflamasyona (iltihaba) yol açarak kırmızı renkte, pürüzlerini kaybetmiş bir dile yol açabilir.
Özellikle yaşlılarda B12 vitamini eksikliği daha fazla hissedilir. Tez yorulma, eforla gelen nefes darlığı, çarpıntı, solukluk, gönülsüzlük görülür. Anemisi derin olanlarda baş dönmesi, kulak çınlaması ve göz kararması gibi şikayetler de bulunabilir. El ve etap uçlarında karıncalanmalar, denge duyusu bozukluğu ve bunamaya benzer tablolar yapabilir. Asap sistemi bulgularının erken tanısı fazla önemlidir. Vitamin B12 hayvansal kaynaklı bir vitamindir.
Günlük gereksinim 1 mikrogramdır. B12 vitamini asap hücrelerini korur ve ileri yaşlarda buhran ve Alzheimer riskini düşürür. Fakat mide kökenli olan B12 vitamin eksikliğinde ağızdan alınan B12 vitaminleri B12 düzeyini yükseltmez. O süre parenteral (iğne) şeklinde tedavi verilir. bu nedenle mide B12 vitamin eksikliğinin nedeninin mide kökenli olup olmadığını bilmek çare yöntemi açısından önemlidir.