İş, her ne kadar birçok olumsuzlukla baş etmeye çalışsak da, her zaman olmazsa olmazımız. 2020 yılına girişimizden itibaren ülkemiz ekseninde ve dünya genelinde birçok olumsuz durumla karşı karşıya kaldık. Bu olumsuzluklardan en büyük zararı da Covid-19 salgınından gördük ve görmeye devam ediyoruz. Salgınla mücadelede ülkemiz büyük bir azimle ve bana göre başarıyla yol alıyor; ancak bu mücadele esnasında alınan ve alacağımız bazı tedbirler, çalışma hayatımıza ve buna bağlı olarak da sosyal hayatımızda bazı olumsuz durumlara yol açıyor. Salgın nedeniyle kapanan bazı işyerleri maalesef ki çalışanları işten çıkarma seçeneğine başvurdular. Sonradan işten çıkarmalar yasaklandı, ancak öncesinde yaşanan işten çıkarma olayları hâlâ gündemde. Salgının devam sürecinde de, tüm dünyada olduğu gibi, ülkemizde ekonomik daralma bekleniyor. Bu da işten çıkarılmayanların daha sonra işsiz kalabileceği gerçeğini yüzümüze vuruyor.
İş Arayacaklara Tavsiyeler
Ekonomik sebeplerden dolayı işten çıkarılanlar için bu salgından sonra yeni bir süreç başlayacak. Elbette ki salgının bir bıçak gibi kesilmesini beklemiyoruz, kademeli olarak bazı tedbirlerin kaldırılmasıyla başlayacak süreçte, işsiz kalanlar yeniden iş aramaya başlayacak. Şunu unutmayın ki sizinle beraber binlerce kişi de iş aramaya başlayacak. Bununla birlikte mevcut işinden memnun olmayan bir kesim bu süreçte yeni hayaller peşinde koşacak. Bu kadar rakip varken ve yeni tabirle ekmek artık aslanın midesindeyken, kendi iş hayatımdan bazı örnekler de sunarak, naçizane bazı tavsiyeler vermek istedim. İş hayatında hem ast hem de üst olarak yer almak size iki farklı bakış açısı sağlar, bu aslında benim için büyük bir şans.
Özgeçmiş Hazırlama
Güzel bir işe sahip olmanın ilk yolu özgün bir özgeçmiş oluşturmak ile başlar. Belki tecrübeniz yok, kariyerinizin başındasınız, belki de orta düzey tecrübeniz var ya da profesyonelsiniz. Her durumda kendinizi pazarlamanın birinci yolu özgün ve doğru bir özgeçmişten geçer. Kendinizi keskin, kısa ve etkileyici bir biçimde ifade etmeniz şarttır. Genel izlenimim, ofis çalışanları için, Excel ile harikalar yaratmanız gerektiğidir. Bu özelliğiniz işe alımda karşı tarafın gözlerinde bir parlama yaratacaktır. Excel’in yanında diğer çok kullanılan bazı programları da öğrenin ve mutlaka bunları öz geçmişinizde belirtin.
İş Görüşmesi
Diyelim ki ilk görüşmeye çağrıldınız, ki bu yukarıdaki gibi bir özgeçmiş ile olacaktır, bu görüşmede her zaman kendinizi bir pazarlamacı gibi düşünün. Ancak pazarlayacağınız şeyin bir ürün değil, kendiniz olduğunu unutmayın. Mutlaka 15-20 dakika erken gidin; çünkü bu bizim tarafımızdan görüşmeye değer verdiğinizi gösterir, hanenize bir puan yazar. Görüşmeye başladıktan sonra bitene kadar karşınızdaki kişinin göz bebeklerine bakın ve arada sırada gözlerinizi kaçırın. Mesela 1 saatlik bir görüşmede en fazla 4 veya 5 kez, bu dürüst olduğunuzu gösterir. Kesinlikle yalan söylemeyin. Çünkü konuşma derinleştikçe bu ortaya çıkacaktır. Her insan kaynaklarının en çok sinir olduğu şey yalandır. Yapabileceklerinizi, yeteneklerinizi doğru bir şekilde karşınızdakine aktarmanız çok önemli. Görüşmeye gitmeden önce ayna karşısında bir kaç görüşme senaryosu çalışmanız size fayda sağlar. Çoğu görüşmede sizin cevaplarınız mülakatın yönünü belirler. Artık o eski klasik sorular da pek sorulmuyor. Mesela, bundan 5 yıl sonra kendinizi nerede görüyorsunuz, gibi sorular son zamanlarda raflara kaldırıldı. Size sorulan sorulara verdiğiniz cevaplar içerisinde bunu serpiştirerek anlatmanız gerekecek. Maddi ve manevî beklentilerinizi karşı tarafa iyi yansıtın, çünkü sonra çok pişman olabilirsiniz.
Ücret Beklentiniz Nedir?
Başvurduğunuz pozisyon hakkında piyasa çalışanlarından ortalama bir ücret bilgisi edinin ve onu isteyin. Çok uçuk ücretler istemeyin, çünkü mutlaka sizinle aynı seviyedeki rakiplerinizden daha düşük ücret talep edenler olacak. Unutmayın amacımız üzüm yemek, bağcıyı dövmek değil. “Ücret beklentiniz nedir?“ gibi bir soru gelirse şu cümlelerin işe yararlılığı test edilmiştir:
–Bana bırakırsanız gönül beş bin de ister, on bin de ister. Ancak sizin firmanızın belirlemiş olduğu bir ücret skalası vardır. Ne uygun görüleceğini duymak isterim.
Bu cümleleri gülümseyerek söylediğinizde (kahkaha değil, gülümseme) ortam da biraz yumuşamış olur. Gergin bir ortamı yumuşatabilir olmak size bir artı puan daha kazandırır, aynı zamanda topu karşı tarafa atarak elinizi güçlendirebilirsiniz . Çalışacağınız pozisyonla ilgili mutlaka bir kaç şey sorun. Size her şeyi anlatmış olsalar bile mutlaka sorun, bu bütün konuşmanın son noktasıdır. Mülakat geneli kötü gitse bile bu noktada hâlâ bir şans elde edebilirsiniz.
İş Değiştirmek İsteyenlere Tavsiye
Tüm dünyanın zor günler geçirdiği bu salgın dönemi elbet bitecek ve siz çalışma hayatına kaldığınız yerden devam edeceksiniz. Tavsiyem, herkesin radikal kararlar aldığı bu dönemde, sakın işinizden ayrılıp başka hayaller peşinde koşmayın. Biraz öngörü sahibiyseniz bunun mantığını anlamak zaten zor değil. Buna rağmen risk almaktan korkmuyorsanız, hayal kırıklığına hazır olmanızı tavsiye ediyorum. Ekonomik olarak tüm dünyanın ve ülkemizin zor bir dönemden geçeceği bütün uzmanlar tarafından böylesine dile getirilirken bu heyecan arayışı sizi mutlu etmeyecektir.
İnanın vermek istediğim tavsiyeler daha uzun, ancak daha fazlası sizi tembelliğe itebilir. Bazı şeyler mutlaka yaşayarak öğrenilmeli. Unutmayın, dünyanın en zengin insanı bile olsanız tecrübeyi satın alamazsınız. Umarım bu ufak ipuçları hayatınızın bir noktasında işinize yarar, sağlıkla kalın.