Kene ısırması neticeyi bulaşan Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi KKKA hastalığı mevzusunda bilgi veren Uzm. Dr. Ertan Uzun, “Her sene mart-kasım ayları arasında görülmekte ve haziran-temmuz aylarında pik yapmaktadır. Son senelerde hastalığın görüldüğü alan genişlemiş olup hemen hemen ülkemizin her bölgesinden olay bildirimi yapılmaktadır. Virüsü taşıyan özellikle hyalomma cinsine ait kenelerin insan bedenine tutunması, virüsü taşıyan kenelerin üryan el ile ezilmesi, KKKA virüsünü taşıyan hayvanların kan, doku ve öbür beden akışkanları ile temas edilmesi, KKKA hastalarının kan ve öbür beden akışkanları ile temas edilmesi ile bulaşabilmektedir” dedi.
Kene nasıl çıkarılmalı
Bedene yapışmış kenenin çıkarılması mevzusunda ehemmiyetli nasihatlerde de bulunan Dr. Ertan Uzun, “Kene tutunmaları sıklıkla sızısız olduğu için, genellikle bireyler keneyi tutunduktan çok daha sonra günlerce, hatta kene kan emerek şiştikten sonra fark ederler. Kene ne kadar kısa vakitte bedenden uzaklaştırılırsa hastalık tehlikeyi de o kadar eksilir. Beden üzerindeki keneler öldürülmemeli ve patlatılmamalıdır. Keneleri bedenden uzaklaştırmak emeliyle, kenelerin üzerine sigara basmak, kolonya, gaz yağı, içki ve eşi kimyevi mahsuller dökmek gibi usullere müracaat etilmemelidir. Bedene tutunan kene, hiç müddet kaybedilmeden üryan el ile değmemek koşuluyla, bir kene kartı, eldiven, kağıt mendil, bez veya naylon poşet gibi materyal kullanılarak, ezmeden, patlatmadan hemen çıkarılmalıdır.
Bedene tutunan veya hayvanların üzerinde bulunan keneler netlikle üryan el ile öldürmemeli ve patlatılmamalıdır. Kene bedenden çıkartıldıktan sonra, tutunma yeri su ve sabunla arınılmalı ve daha sonra tentürdiyot ve baticon gibi antiseptik bir solüsyon uygulanmalıdır. Bedene tutunan kenelerin uzaklaştırılması operasyonunu bireyler kendileri yapabilirler. Şayet birey keneyi kendi çıkaramayacaksa en yakın sıhhat kuruluşunda çıkarılması sağlanmalıdır. Bedenine kene tutunan bireyler kendilerini 10 gün müddetle halsizlik, iştahsızlık, ateş, adale sızısı, baş sızısı, bulantı, kusma veya ishal gibi bulgular istikametinden izlemeli ve bu bulgulardan bir veya bir kaçının ortaya çıkması halinde şipşak en yakın sıhhat kuruluşuna başvuru etmelidirler” diye konuştu.
Keneden korunma yolları
Korunma temkinleri hakkında bilgiler veren Uzun, “Muhtemel olduğu kadar kenelerin bulunduğu alanlardan hayvan sığınakları, natürel alanlar, ormanlar, orman kenarları, tarım arazileri sakınılması gerekmektedir. Hayvan sığınaklarına, kırsal alanlara, orman kenarı ve tarım arazileri ile bu gibi yerlere gidenler muhtemel olduğunca bedende sarih kısım kalmamasına itina göstermeli kenelerin daha basit fark edilmesi sebebiyle sarih renkli giysileri seçim etmelidirler. Kenelerin bedene girebileceği yerlerin kapatılması misalin pantolon paçalarının çorap içine alınması, çizme giyilmesi gerekmektedir. Dönüşte kesinlikle beden ve kıyafetler kene istikametinden hakimiyet edilmeli, kene varsa uygun biçimde uzaklaştırılmalıdır.
Bedene tutunan kene ne kadar kısa zamanda bedenden uzaklaştırılırsa hastalığın bulaşma tehlikeyi de o kadar eksilmektedir. Özellikle tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar bedenlerini, çocuklarının bedenlerini ve giysilerini sık sık kene istikametinden hakimiyet etmelidirler. Hasta şahısların kanlarına veya öbür beden akışkanlarına korunmasız bir biçimde değilmemelidir.
Piknik emelli olarak natürel alanlarda bulunanlar döndüklerinde, kesinlikle üzerilerini kene bakımından hakimiyet etmeli ve kene varsa usulüne uygun olarak bedenden uzaklaştırmalıdır. Piknik veya kamp alanlarında yere toprak, çimen, ot sarih renkli örtü serilerek oturulmalıdır. Hayvanlar üzerinde bulunan keneler netlikle üryan elle koparılmamalıdır. Hayvanların kanlarına ve öbür beden akışkanlarına korunmasız bir biçimde değilmemelidir. Hayvan kanı, dokusu veya hayvana ait öbür beden akışkanları ile temas sırasında zorunlu korunma temkinleri eldiven, önlük vb alınmalıdır. Hayvanlarda kene çabası yapılmalıdır. Hayvan sahipleri, hayvanlarını kene ve öbür dış asalaklara karşı uygun ektoparaziter ilaçlarla doğru zaman, doz ve aralıklarla senede en az dört defa ilaçlamalıdır. Gayrette bölgede çayıra çıkan tüm hayvanlarda eş zamanlı yapılmalıdır. Genel olarak geniş etraf ilaçlamaları verimli görülmemektedir” biçiminde konuştu.