Beklemeyi bilmek çocuğa nasıl öğretilir?
Dinimizde; duanın, şükrün ve sabrın büyük bir önemi vardır, yani beklemeyi bilmek insan açısından kazanılması gereken bir davranış biçimidir. Bu tip olguların alışkanlık haline gelebilmesi, küçük yaşlarda daha kolay olur. Bu sebeple erken dönemlerde çocuklara sabrın ve beklemeyi bilmenin öğretilmesi gerekir.
Günümüz dünyası, dijital bir çağ olarak nitelendirilebilir. İhtiyaç duyulan ve duyulmayan her şeye erişim oldukça hızlı bir şekilde sağlanabilir. Bu bakımdan “beklemek” hem çocuk hem de yetişkinler açısından sevilmeyen bir durumdur. Oysa, beklemeyi öğrenmek aynı zamanda “vakit” kavramının önemini öğrenmek demektir. Bir çocuğa verilebilecek en güzel eğitim ve hediyelerden biri de budur.
Çocuklara saat okumayı öğretmek neden önemlidir?
Zaman ve beklemeyi bilmek, çocuk açısından soyut kavramlardır. Bu bakımdan, somutlaştırılmaları ve görsel ögelerle desteklenmeleri gerekir. Çocuklara saat okumayı öğretmek, bu noktada başvurulabilecek en güzel yöntemdir. Akrep ve yelkovanın zaman içerisindeki ilerlemesi sayesinde, çocuğun beklemekle alakalı belirsizliğinin büyük bir bölümü kaybolur.
Oyun saatleri, çocuklar için oldukça kıymetlidir. Bu sebeple de her an oyun oynamak isterler ve beklemeyi reddederler. Onunla ne zaman oyun oynayacağınızı saat yardımıyla izah etmeniz mümkündür. Buna göre, akrep ve yelkovanın hangi pozisyona geldiğinde oyun oynayacağınızı ona anlatabilirsiniz. Çocuk, bu süre zarfında beklemeyi öğrenir.
Bitki yetiştirmek ve beklemeyi bilmek arasındaki ilişki nedir?
Doğayla ilgilenmek, toprağa değmek ve bir şeyler yetiştirmek; insana emeği ve verilen emeğin karşılığını almayı öğretir. Minicik tohumlardan çıkan fidanlar, çiçekler ve meyveler; çocuğa zamanı kavratmanın bir yoludur. Toprakla ilgilenmek yalnızca zamanı değil, aynı zamanda sabır ve şükrü de öğretir.
Uzun zamanlar boyunca beklemek, çocuk açısından oldukça zorlayıcı bir eylemdir. Bu tip durumlara ödül yöntemine başvurmak gerekebilir. Uzunca bir süre bekleyen çocuğunuza mutlaka teşekkür etmelisiniz. Bunun yanı sıra küçük ödüller vererek, onları motive etmeniz de mümkündür.
Beklemeyi somutlaştıran oyunlar nelerdir?
Özellikle küçük yaş grubunda olan çocuklara saatleri öğretmek mümkün değildir. Bunun için, diğer eğitimlerde olduğu gibi, çocuğa anlatımın oyunlar aracılığıyla yapılması gerekir. Beklemeyi öğretebilecek oyunlar ve sabretmeyi kolaylaştıran yöntemler çocuk gelişimi kategorisinde yer alan kitaplarda anlatılır. Heykel olma oyunuysa, beklemeyi öğretmek açısından oldukça kullanışlı bir yöntemdir.
Heykel olma oyununda ebeveynler ile çocuğun sırayla hareketsiz durması gerekir. Bunun için bir zamanlayıcıya ihtiyaç duyulur. 1 dakika kadar hareketsiz durmak ve bir yere odaklanmak beklemeyi öğrenmek açısından yeterli olacaktır. Küçük yaş gruplarındaki çocuklarda önce anne ve baba hareketsiz durarak, ona ne yapması gerektiğini öğretmelidir. Heykel olma oyunu beklemenin yanı sıra odaklanma problemlerine de iyi gelir.
Dikkat dağılmaları hem bekleme hem de sabretme üzerinde negatif etki bırakır. Bu bakımdan, alınacak bazı önlemlerle odaklanma sorununun üstesinden gelmek mümkündür. Kitap okumak, odağı toplamanın en güzel ve eğlenceli yoludur. Bunun için okuyabilme çağına gelmiş çocuklara mutlaka kitap okuma alışkanlığının kazandırılması gerekir.
Doktor sırası beklemek ya da yemek siparişinin hazırlanmasını beklemek çocuk açısından uzun bir bekleyiştir. Bu esnada sakin kalması ve sıkılmaması da oldukça zordur. Yanınızda taşıdığınız ufak kitaplarla bu süreci daha hızlı akan bir zaman dilimine çevirebilirsiniz.
Sonuç olarak, beklemek yetişkinler için olduğu kadar çocuklar için da can sıkıcı bir eylemdir. Ancak ufak yaşlarda verilen birtakım eğitimler sayesinde çocuklara beklemeyi ve sabretmeyi öğretmek mümkün olmaktadır.
YAZI: İPEK ATACAN