Kimi eleştirmenlere göre, dünya edebiyatının en büyük romancısı Tolstoy, eserinde, savaşı da barışı da müthiş ayrıntılarla gözler önüne seriyor.
Savaş; ölüm, sakatlanma, vahşet, katliam, facia, korku, yıkım, felaket, tüketim, tüketmek, tükenmek O sadece anaları değil, babaları, çocukları da ağlatıyor.
Barış; hoş, güzel, aşk-meşk, sevgi, muhabbet, eğlence, doğum-üremek, üretim, sanat, edebiyat, spor, eğitim, gelişme Fakat barışta da sıkıntılar, rekabetler, kıskançlıklar var. Ülke içinde, birbiriyle dalaşmalar, tuzaklar, entrikalar dönebiliyor.
Roman, barışa barış diyebilmek için, gerçek bir BARIŞ ikliminin yaratılması gerektiğini düşündürüyor. Her bir ferdin bütün diğer fertlerle barış içinde yaşadığı, herkesin birbirini affettiği, herkesin birbirine hoşgörü ile baktığı bir ev, mahalle, çarşı, kasaba, il, ülke ve dünya!
Romanın birinci cildinden, bana çok ilginç ve manâlı gelen iki küçük bölümü sizlerle paylaşacağım: 1805 yılındayız. Avusturya topraklarında, Napolyonun kumandasındaki Fransız ordusuyla, İngilizlerin, Almanların ve Avusturyanın desteklediği Rus ordusu muharebe etmektedir. Çarın da cephede bulunduğu Rus ordusu ağır ve utanç verici bir yenilgi alır.
YORUMSUZ
Yaşlı prensin okuduğu gazete, her zamanki gibi, kısa, üstü kapalı olarak Rusların parlak zaferlerden sonra nasıl geri çekilmek zorunda kaldıklarını ve bu geri çekilişi ne kadar da muntazam bir düzenle gerçekleştirdiklerini söylüyordu. Yaşlı prens, bu resmî raporla Rus ordusunun yenilmiş olduğunu anladı. (Sayfa 275)
Onu şaşırtan tek şey Elenin geçen iki yıl süresince başarıyla edindiği, büyüleyici bir kadın, güzel olduğu kadar da zekî namıydı. Elen bir tür güç haline geldi. Elenin ne kadar aptal olduğunu bilen Piyer, tuhaf bir şaşkınlık ve tedirginlikle, akşam yemekleri ve gece eğlencelerinde politika, şiir ve felsefe üzerine dönen sohbetleri dinlemeye başladı. Bu suarelerde, hilesi her an ortaya çıkacak bir sihirbazın huzursuz beklentisine benzer bir duygu yaşıyordu. Ama ya aptallık başarıyla kotarılan böyle suareler için birincil ihtiyaç olduğundan veya tüm bu kandırılan insanlar aldanmaktan büyük bir haz aldığından, kimse bu hilenin farkına varmıyordu. Büyüleyici kadın namı Elene öyle ısrarla yapışıyordu ki Elenin en budala, en bayağı söylemlerinde bile herkes her kelimeyi coşkuyla dinliyor ve bu sözlerden Elenin hayalini bile kuramayacağı derin anlamları hevesle bulup çıkarıyorlardı. (Sayfa 300)
x x x
TAVSİYE
SARIKAMIŞ, Arif Nihat ASYA