VDSLAçılımı "Digital Subscriber Line" olan DSL, bir internet hizmetidir. Türkçe'de dijital abone hattı anlamına gelen DSL, ADSL ve VDSL hizmetleri şeklinde yaygınca kullanılır. VDSL (Very High Speed Digital Subscriber Line) internet hizmeti ise çok yüksek hızlı dijital abone hattı anlamına gelmektedir. VDSL internet, bakır kablo altyapısını kullanır. Yönlendirici, omurga, Switch gibi ağ cihazları üzerinden evlerimize kadar gelen VDSL, veri ve ses aktarımı yapar. Günümüzde hâlâ birçok yerde aktif şekilde kullanılmaya devam eden VDSL hizmeti, abonelere internet sağlayıcı (ISP - Internet Service Provider) firmalar tarafından sunulmaktadır.
Ses ve internet verileri farklı frekansları kullanır. Frekansları ayırma yönetimini kullanan VDSL, ses ve internet için aynı altyapıdan faydalanabilir. İş yerleri, evler, alışveriş merkezleri gibi mekânlara gelen bakır kablo rj11 konnektörü ile sonlandırılır. Ardından bu kablo Splitter denilen ayırıcı cihazına takılır. Splitter’dan yine rj11 konnektörü ile bir adet sabit telefon soketine ve bir adet de modemin WAN portuna çıkış verilir. Böylece veri ve ses sinyalleri ayrılmış olur. Modemin LAN portundan rj45 konnektörü ile bağlanan Cat-5 veya Cat-6 kablo bilgisayarın Ethernet portuna takılır. VDSL teknolojisini destekleyen modem, modülasyon demodülasyon yöntemi ile sinyal işleme yapar.
Bakır VDSL internete alternatif olarak ADSL, fiber internet ya da kablolu TV internet hizmeti sunulmaktadır. VDSL’in ADSL internet hizmetinden farkı temel olarak veri indirme ve yükleme hızıdır. ADSL, en yüksek ortalama 16 Mbps indirme ve 1 Mbps yükleme hızına kadar çıkabiliyorken, VDSL 5 kat daha fazla indirme ve 10 kat daha fazla yükleme yapabiliyor. Dolayısıyla VDSL uygun altyapıda sinyal güçlü olarak iletilebildiği için 100 Mbps indirme hızına kadar ulaşabiliyor. Ayrıca bakır kablolarda mesafeye bağlı olarak veri sinyalleri gittikçe zayıflar. Santralin veya en sonda bulunan tekrarlayıcının (Repeater) kullanıcıya olan yakınlığı oldukça önemlidir. VDSL internet hizmeti, kullanıcılara altyapı durumuna göre çeşitli hızlarda sunulmaktadır.
FiberVeri iletimi kablolu ve kablosuz yollarla yapılır. Kablolu iletim için bakır ve fiber optik olmak üzere iki tür altyapı kullanılır. Fiber optik kablolar, bakır kabloların yetersiz kaldığı uzun mesafeler için tercih edilirler. Veriyi elektriksel olarak değil ışık formunda gönderen ve daha hızlı iletim yapan fiber optik teknolojisi özellikle internet altyapısında kullanılır. Ayrıca önemli veri merkezlerinde yakın mesafeler için de kullanılan fiber optik kablolar, yüksek bant genişliği ve birim zamanda yüksek kapasitede veri taşımaları sebebiyle tercih edilirler. Elektromanyetik girişim ve bozulmalardan daha az etkilenen veri sinyalleri, bu kablolar aracılığıyla daha uzak hedeflere zayıflamadan ulaşır. Fiber kablolar, merkez çekirdek ve kılıf olmak üzere iki temel parçadan oluşur. Kılıf, ışığı daha az kıran bir maddeden üretildiğinden çekirdekten yollanan ışık demeti kılıfa çarparak yansır ve zikzaklar çizerek hedefine ulaşır.
Fiber optik kablo türleri Multi Mod ve Single Mod olarak ikiye ayrılır. Multi Mod fiber kablonun çekirdek kısmı Single Mod’a göre daha kalındır. Kısa mesafeler için kullanılan Multi Mod kablolar, aynı anda birden fazla ışık gönderebilir. Single Mod fiber kablo ise aynı anda tek bir ışık göndererek daha uzun mesafelere veri aktarımı yapabilir. Fiber kabloların OM1, OM2, OM3, OM4 ve OM5 şeklinde 5 çeşit optik özelliği vardır. Bu değerler verinin iletim hızına bağlı olmak üzere ulaşabileceği maksimum mesafeleri ifade eder. 4, 8, 12, 24, 48… gibi kıl sayılarıyla ifade edilen fiber kablolar ise ihtiyaca göre seçilir. Fiber optik kablo alırken öncelikle fizibilite çalışmasının iyi yapılması gerekir. Veri iletimi yapılacak en uzak mesafenin belirlenmesi, gerekli kıl sayısının tespiti ve kullanılacak cihazların fiber uyumluluğunun hesaba katılması önemlidir.
ADSLTemelde DSL teknolojisini destekleyen ADSL ve VDSL internet hizmeti vardır. ADSL teknolojisi, bakır kablo altyapısı, dağıtım Switch’leri, omurga cihazları ve Router cihazları aracılığı ile veri aktarımı yapan bir ağ teknolojisidir. Günümüz teknoloji dünyasında hâlâ aktif şekilde kullanılan ADSL (Asymmetric Digital Subscriber Line), Türkçede asimetrik sayısal abone hattı anlamına gelmektedir. Klasik telefon hatlarının çalıştığı bakır kablo çifti üzerinden veri aktarımı yapan ADSL, kullanıcılara internet sağlayıcı (ISP - Internet Service Provider) firmalar tarafından sunulmaktadır. Farklı frekansların kullanılması yöntemiyle hem internet verilerini hem de ses verileri tek bir bakır kablo üzerinden aktarılabilmektedir. Ev veya iş yerine gelen bakır kabloya Splitter cihazı takılarak ses ve internet verileri ayrılabilir. Böylece aynı altyapı ile hem internet hem de telefon hattı eş zamanlı olarak çalıştırılabilir. Bakır ADSL internet hizmetine alternatif fiber internet veya kablolu TV üzerinden internet gibi hizmetler de mevcuttur.
Eve gelen bakır kablo rj11 konnektörü ile sonlandırılır. Splitter cihazından geçen kablo rj11 konnektörü ile ADSL teknolojisini desteleyen bir modemin WAN portuna takılır. Bilgisayarın Ethernet portundan gelen Cat-5 veya Cat-6 ağ kablosu ise ADSL modemin LAN portuna takılır. Modülasyon ve demodülasyon yönetimi ile sinyal işleyen modem internet hizmetini kullanıcıya sunar. Mesafe uzadıkça bakır kablonun üzerindeki sinyal zayıfladığından taşınan anlık veri miktarı da düşer. Bundan dolayı teorik anlamda merkezi santral ünitesi veya tekrarlayıcı (Repeater) cihazının son kullanıcıya olan mesafesi ADSL hattının hızını etkiler. En yüksek 16 Mbps indirme hızına kadar çıkabilen ADSL internet hizmeti, alt yapının durumuna göre çeşitli hız paketleri ile sunulmaktadır. Adından da anlaşıldığı üzere çift yönlü ve asimetrik çalışan ADSL internet hizmeti, 16 Mbps’a kadar olan indirme hızına karşılık sadece 1 Mbps civarında veri gönderme hızını destekler.
MbpsAçılımı “Megabits Per Second” olarak bilinen Mbps, saniye başına Megabit anlamına gelir. Bir saniyede aktarılacak olan veri miktarını gösteren Mbps, “Megabit” olarak telaffuz edilir. Megabit ayrıca, veri aktarımı ve dolaşımında kullanılan hız ölçü birimlerinden bir tanesidir. Mb olarak kısaltılan Megabit, Megabyte (MB) ile karıştırılmamalıdır.
Bitler, diğer bit bağlantıları ile birlikte kullanılır. En küçük veri birimi olan bitler, elektronik aletlerde yer alan verileri oluşturur. Bu veriler oyun, dizi, film ve program gibi platformları kapsar. İnternet bağlantısı aracılığı ile erişilen web siteleri bilgisayara ulaşan bitler sayesinde kullanılır. 1 byte 8 bite karşılık gelir ve 1024 KB (kilobyte) eder. Bu sayede, 1 MB (Megabyte) değeri 8 Megabit (Mb) değerine eşit olur.
1 Megabit 128 KB’a (kilobyte) karşılık gelen bir veri transfer birimidir.
Böylelikle,
1 saniyedeki 128 KB veri aktarımı 1 Mbps,
1 saniyedeki 256 KB veri aktarımı 2 Mbps,
1 saniyedeki 1 MB (1024 KB) veri aktarımı 8 Mbps
olarak nitelendirilir.
Mbps kavramı genellikle internet hızına ihtiyaç duyulan noktalarda kullanılır. Youtube, Netflix, Blu Tv gibi farklı platformlar sayesinde internet üzerinden video, dizi ya da film izlemenin yaygınlaşmasıyla birlikte, Mbps değerinin de önemi arttı. Video izlerken takılmayan, dizi izlerken donma sorunu yaşatmayan, filmlerin yüklenmesi için fazla zaman harcatmayan bir internet kalitesi için ortalama 8 Mbps ve üzerindeki bağlantı kaliteleri önerilir. Bu düzeydeki bir internet sayesinde 480p kalitesindeki görüntüleri zorlanmadan izlemek mümkündür. 8 Mbps veri aktarım hızına sahip bir internet, kullanıcıya ortalama olarak 5-6 Megabit bağlantı sağlar. 8 Mb internet paketleri için gerçek kullanım hızının en üst değer olan 8 Megabitten düşük olacağı unutulmamalıdır. Bu değer, en üst düzeydeki veri aktarım hızını temsil eder.
PowerlineSon dönemlerde popülerliği iyice artmaya başlayan Powerline, kullanıcıları kablosuz ağ masraflarından kurtarmayı başaran yeni nesil bir teknolojidir. Hem ev hem de iş yerlerinde internet ağını artırmak ve daha geniş menzillere ulaşmak, Powerline kullanımının en temel fonksiyonudur.
Düşük Maliyet Yüksek Performans
Günümüzde internet kullanıcılarının en önemli problemlerinden biri olan erişim noktası ve performans problemlerine ciddi ölçüde yanıt veren Powerline, aynı zamanda düşük maliyetleriyle de dikkat çekiyor. Powerline teknolojisinin en önemli özelliği mevcut elektrik ağı üstünden internet ağ bağlantısını gerçekleştirmesidir. Yüksek performansa neden olan giriş ve çıkış noktaları sayesinde hemen her noktada hem kablolu hem de kablosuz ağ bağlantıları oluşturmak mümkün hale geliyor.
Oyun Tutkunlarına Göre
Powerline genel anlamda oyun dünyasında ciddi bir heyecan yarattı. Oyun dünyasındaki son gelişmeler, çıtayı iyiden iyiye yükselten teknolojik gelişmeleri ve e-spor kültürünü işaret ediyor. Elbette iyi bir oyun deneyimi yaşamak adına sağlam bir bilgisayar sistemi, sorunsuz bir ses sistemi ve problemsiz çalışan çeşitli donanımların varlığı şart. Yine de tüm bunlar keyif veren bir oyun deneyimi için artık yeterli değil. Profesyonelleşmeye doğru yol alan oyun sektöründe artık oyuncular ağ bağlantısı üzerinden interaktif oyunlara daha çok ilgi gösteriyor. Bu tip oyunlarda da yüksek ve sorunsuz ağ bağlantısı hayati derecede önem taşıyor. Kablo performansı kablosuz teknolojilere kıyasla daha iyi performanslar oluşturabiliyor; ancak görsel açıdan bu pek tercih edilecek bir durum değil. Özellikle evde, masaüstü bilgisayarların yanında yer alan elektrik hattından destek almak daha makul bir çözümdür. Esasen elektrik hattından internete bağlanmanıza olanak tanıyan Powerline yeni bir teknoloji değil; ancak verimlilik ve performans bakımından son birkaç senede önemli bir aşama kaydetmesi, onu görece cazip hale getirmeye başladı.
Nasıl Kurulur?
Hemen her evde var olan elektrik prizleri sayesinde Powerline kurulumu yapmak oldukça kolaydır. Evde ya da iş yerinde Powerline sistemini kurmak için ikili Powerline setini temin etmeniz gerekir. Birini masaüstü bilgisayarınızın yan tarafına, diğerini ise doğrudan modeminize takmanız sistemden yararlanmak adına yeterli olacaktır.
RouterRouter, Türkçe'de yönlendirici anlamına gelmektedir. Binlerce bilgisayar, sunucu ya da ağ cihazının birbirleri ile irtibat halinde olduğu internet altyapısında veri paketleri yollarını bu cihazlar vasıtasıyla bulurlar. OSI modelinin üçüncü katmanında çalışan Router ağ cihazları, IP paketlerini yönlendirirler. Bunu biri statik diğeri ise dinamik olmak üzere iki yolla yapabilirler. Statik yönlendirme Router içerisinde elle yolun tarif edilmesi işlemidir. Statik yönlendirme yöntemi, küçük kapsamlı bilgisayar ağlarında pratik bir çözüm olsa da binlerce cihazın bulunduğu bir ağda her bir cihaza satır satır komut yazma imkânı olmadığından bu yöntemi kullanmak mümkün değildir. Bundan dolayı OSPF, EIGRP, RIP gibi çeşitli dinamik yönlendirme yöntemleri gelişmiştir. Dinamik yönlendirmeye göre ayarları yapılan Router cihazları aynı sistem altındaki diğer yönlendiricileri ve hatta son kullanıcıları otomatik olarak bulabilir.
Router cihazları üzerinde 10 / 100 Mbps, 1 Gbps veya 10 Gbps bant genişliğini destekleyen rj45 bakır portlar bulunur. ADSL ya da VDSL teknolojisini destekleyen Router cihazlarında ise rj11 DSL çıkışı da bulunur. Fiber destekli gelişmiş yönlendirici cihazlarda ise SFP veya GBIC denilen modüllerin takılabilmesi için yuvalar veya dâhili fiber portları da bulunabilir. Router seçerken öncelikle iletişim altyapısı iyi tespit edilmelidir. Altyapı bakır kablolardan oluşuyor ise bakır portların bant genişliği ihtiyaca göre belirlenmelidir. Kablo altyapısı fiber optik ise Multi Mode mu Single Modu mu olduğu belirlenmeli ve buna göre SX ya da LX modül seçimi yapılmalıdır. Kablo altyapısının olmadığı yerlerde ise 3G veya LTE destekli yönlendiriciler kullanılabilir. Böylece cihaza takılan Sim kart yardımıyla internet altyapısı olmayan yerlerde hizmet verilebilir. Ayrıca Router’larda servis kalitesi uygulaması için kullanılan QoS teknolojisi, güvenlik için kullanılan IPSec özelliği, erişim yetkileri için Access List desteği gibi farklı özellikler de bulunmaktadır.
2.4/55GHZ nedir2.4 GHz(GigaHertz) ve 5 GHz, WiFi 802.11 WLAN yani Kablosuz Yerel Ağ protokolünün tamamlanması için gereken frekansı belirtirken kullanılan teknolojilerdir. Başta akıllı telefonlar ve kişisel bilgisayarlar olmak üzere sunucular, web servis hizmetleri, güvenlik kameraları gibi kablosuz olarak internete veya birbirine bağlı cihazlar 2.4 veya 5GHz frekans bantlarından herhangi birisini kullanırlar.
2.4 GHz, genel olarak yaygın kullanıma sahip kablosuz bağlantı bandıdır, yeni nesil 5 GHz bağlantı bandı ise genelde çift bağlantılı modemler ve cihazlarda bulunurlar. Eşyalar ve duvarlar gibi nesneler Wi-Fi bağlantı hızına ve performansa birinci dereceden etki ettiğinden bağlantı bandı ve genişliği çok önemlidir. 2.4 GHz bandı genel olarak daha uzağa yayılabilen ve sinyallerini 5 GHz bandına nazaran daha uzak mesafelere iletebilen WLAN bağlantısıdır. Kablosuz iletişim mesafesi 5GHz cihazlarda 2.4GHz ile çalışan cihazlara göre daha düşüktür ancak veri aktarma hızı ve kalitesi daha yüksektir. 2.4GHz bandı 300 Megabite kadar hızlara destek verirken; 5GHz bandı ise 433 Megabit hıza kadar destek vermektedir. Bunun yanı sıra 5GHz bandı 2.4GHz bandına göre iletim mesafesi daha düşükse de iletim hızı çok daha yüksektir.
2.4GHz frekansı yaygın olarak kullanılmakta olduğundan yoğun kullanılan alanlarda 2.4GHz frekansında parazitler olma ihtimali daha yüksektir. Buna karşın 5GHz bandını kullanan cihaz sayısı nispeten çok daha düşük olduğundan parazit sebebiyle bağlantı problemleri yaşanması minimum seviyelerde olur. 2.4 GHz bandında parazitleri önlemek amaçlı seçilebilecek çoğunlukla 3 farklı kanal bulunurken bu sayı 5 GHz destekli cihazlarda 23'e kadar çıkabilmektedir. Uzun mesafeli bağlantı gerektiren durumlarda 2.4 GHz frekansı daha stabil bir bağlantı sunarken; yüksek bant genişliği gerektiren uygulamalarda 5 GHz bandı daha kaliteli ve hızlı bir iletim sağlar.
Menzil GenişleticiSinyal güçlendirici veya Wi-Fi genişletici olarak da bilinen menzil genişletici, kapsama alanını genişletmek için modemden gelen kablosuz sinyali tekrarlayan bir cihazdır. Menzil genişleticiler, Wi-Fi modemlerden gelen sinyalleri çoğaltarak Wi-Fi'nin zayıf olduğu ya da var olmadığı alanlara ulaştırır. Modem ile uzak erişim noktası arasında bir köprü görevi üstlenen sinyal güçlendiriciler, yaşam alanlarındaki Wi-Fi performansını önemli ölçüde yükseltir. Menzil genişletici, yönlendiriciye veya erişim noktasına kablosuz olarak bağlanır, sinyali alır ve tekrar iletir. Bu sayede Wi-Fi sinyalinin yetersiz olduğu noktalara zahmetsiz ve pratik bir şekilde internet bağlantısı ulaştırabilmek mümkün olur.
Evinizde veya iş yerinizde Wi-Fi sinyalinin tamamen kaybolduğu bölgeler bulunabilir veya yaşam alanınızdaki mimari bir özellik, sinyallerin geçmesini engelliyor olabilir. Bu tür durumlarda, Wi-Fi menzil genişletici cihazları kullanmak en mantıklı seçeneklerden biridir. Menzil genişleticiler sadece sinyal genişletmekle ilişkilendirilir, ancak yeni nesil sinyal güçlendiriciler temel işlevinin yanı sıra Wi-Fi ağınıza daha hızlı erişim sağlamak ve yeni özellikler eklemek için de kullanılabilir. Mevcut ağınıza bir güçlendirici veya genişletici ekleyerek modeminizi değiştirmeden en güncel kablosuz teknolojilere geçiş yapabilirsiniz. Ayrıca yeni nesil menzil genişletici cihazlar sayesinde çift bantlı kablosuz bağlantı ve çok kullanıcılı MIMO (MU-MIMO) gibi tamamlayıcı uygulamalara da sahip olabilirsiniz.
Sinyal güçlendirici cihazlar, kablosuz internetin geniş alanlara taşınması için tercih edilen en pratik cihazlar arasında yer alır. Cihazı fişe taktıktan sonra tek tuş veya harici uygulamalar üzerinden modemle eşleşme sağlanabilir. Menzil genişleticiler, apartman dairesi ve ofis gibi kapalı alanların yanı sıra müstakil evde yaşayanların açık alanda internet kullanımına da olanak tanır. Kablosuz internetinizin sinyallerini güçlendirerek bahçe, teras ve havuz gibi kapalı alanların dışında kalan yerlerde de hücresel veri harcaması yapmadan Wi-Fi kullanabilirsiniz.