- 13 Şubat 2021, Cumartesi 11:44
Çiğdem AYDIN
Maliye Bakanı Dursun Oğuz, Şubat ayı sonunda kamu çalışanlarını ve emekli maaşlarını ödeyebilmek için 534 milyon liraya ihtiyaç duyduklarını belirtti. Diğer cari harcamalarla birlikte bu rakamın 634 milyon lira olduğunu belirten Bakan Oğuz, son bir haftada kasaya bir kuruşun girmediğini, 15 Şubat’ta açılma olması halinde ancak 200 milyon lira toplayabileceklerini ifade etti.
Diyalog’a konuşan Bakan Oğuz, maaşları ve diğer giderleri ödeyebilmek için borçlanma gidileceğini belirtmekle birlikte, bunun kolay olmadığını söyledi. Oğuz “Borçlanma olacak ama borçlanmanın da belli bir sınırı vardır ülke şartlarına göre borçlanabilirsiniz” dedi.
Maliye Bakanı Dursun Oğuz, Diyalog’un sorularına şu yanıtları verdi;
Soru: Mali Protokol neden imzalanmadı, çalışmalar ne durumda?
Oğuz: Mali Protokol henüz imza aşamasına gelmedi. Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti tarafları çerçevede mutabık kaldı. Birkaç teknik detay var onların da hazırlığı yapılıyor ve en kısa sürede sonuçlandırılacak. Bize bütçe hazırlanırken 2 buçuk milyarı koymuştuk, onda mutabık kaldık. Çalışmalar sürüyor bir sıkıntı yok.
Soru: Maliye’nin gelirleri ve kasasının durumu nedir?
Oğuz: Maliye olarak önümüzde her ay sonları ödememiz gereken mükellefiyetler var. Bunun haricinde yine cari ödemelerimiz var. Devletten alacağı olan birçok iş insanımız var veya devlete hizmet verenler mevcut. Bunları ödemek için de bir kaynağa ihtiyacımız var. Kapalıyız, bir gelirimiz yok, Maliye’nin kasası sıfır. Bir haftadır Maliye’nin kasasına bir kuruş para girmedi. Bankalar, Vergi Dairesi kapalı bütün gelirlerin olacağı yerler kapalı. İthalat ve İhracat devam ediyor ama gelir anlamında şu an için kapalıyız.
Umarım açılım olur
Umarım 15 Şubat’a kadar vaka sayıları düşer. Bulaşıcı Üst Kurulu’nun ayın 15’inde açılım kararı vermesini bekliyoruz. Kararlar başta verildiğinde ilk bir hafta bankalar ve resmi daireler açıktı ama sokakta insan kalabalığı olduğu için üst kurul karar değiştirdi. Maliye olarak böyle bir kararı beklemiyorduk, açıkçası hazırlıksızdık.
Soru: Ay başında yapılacak ödemeler için ne kadar paraya ihtiyacınız var?
Oğuz: Ay başı 634 milyon TL ödeme yapmamız gerekiyor. Cari harcamayı saymazsak 534 milyon TL’ye ihtiyaç var. Ama mutlaka cari harcamaların içinde ivedilikle ödememiz gereken yerler de var. Mesela yazılmış çeklerimiz bulunuyor. 534 milyon maaş ödemeleri 100 milyon da cari ödeme yapacağız. Ama en azından 100 milyonu ödeyelim diğeri de kaynak bulundukça ödenecek, şu anda para yok.
Soru: Borçlanacak mısınız?
Oğuz: Ülke şartlarına göre borçlanabilirsiniz. Bu konuyla ilgili Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay’a bilgi verdik. Para talep etmeyle ilgili değil bilgi alışverişi yaptık. 500 milyona kadar borçlanmayla Bakanlar Kuruluna sunulmak üzere önerge hazırladık. Bu kadar büyük bir borçlanmayı bu şartlarda yapmak kolay değil. Çünkü her borçlanma Maliyedeki bütçe açığını büyütüyor. Maliyenin gelirleri de paritesinden itibaren artık gözlemleyeceğiz ihtiyaçlar çerçeve sinde de borçlanma miktarı belli olacak. Bu ay biraz sıkışacağız ama atlatmamız lazım. Zaten Şubat ayı Maliyenin gelirleri biraz düşer ama kapalılık bizleri ciddi etkiledi.
Soru: Giderleriniz ne durumda?
Oğuz: Şu anda otellerde temaslı ve pozitif bin 600 kişi bulunuyor. 185 kişi de Güney Kıbrıs’a giden işçi kardeşlerimiz var. Güneyde çalışmak isteyenler koşullu kalıyor ve hepsinin ödemelerini de Maliye yapıyor. Şu anda günlük giderimiz sadece yatak parası 500 bin TL’dir.
Artık en azından temaslıların uygun görülürse ev karantinası olması gerekiyor. Maliye bu şekilde daha fazla dayanamaz. Çünkü ülke kapalı ve Maliye’nin kasasına para girmiyor ama sürekli, günde 500 bin TL civarında ödeme çıkıyor. Bu sürdürülebilir değildir. Toplam 14 temaslı takip, 6 tane de pozitif vakaların takip edildiği otel bulunuyor.
Soru: Peki, ay başı maaşlar ödenebilecek mi?
Oğuz: Maliye’nin bugünkü durumunu söyledim. 200 milyon TL civarı bir gelir bekliyoruz. Kaynağın tedariki için çalışıyoruz ve çalışmaya devam edeceğiz. Ödemelerin yapılıp yapılmayacağı önümüzdeki hafta sonu netleşecek. Ayın 24’ünde emekli ,26’sında da memur maaşların ödenme mükellefiyeti var. Yaklaşık 400-450 milyon civarı bir açık olabilir.
Maliye bitti, kaynak yok
Soru: Kapanma ne kadar sürecek?
Oğuz: Ekonomik anlamda kimse ‘kapanmaya devam edeceğiz’ diyemez. Bu ülke bir ay daha kapanmayı kaldıramaz. Herkes sorumluluğunu bilmeli ve gerekli önlemler alınmalıdır. Sağlığı boşa atalım demiyorum ama Maliye bitti, kaynak yok. Arık bu şekilde yaşamayı öğrenmeliyiz ülke her kapalı olduğu gün ekonomik anlamda dönüşüm mümkün görünmüyor. Ama Maliye Bakanı olarak söylüyorum bu şekilde kapalılık hali sürdürülemez.”