Son on yıldır, politikacılar tartıştı Doğu Akdeniz’in açık deniz doğal gaz yataklarının, Avrupa’nın kendisini Rus hidrokarbonlarından uzaklaştırma çabalarını desteklemeye yardımcı olabileceğini söyledi. Ancak Doğu Akdeniz devletleri arasındaki bu kaynaklara erişim konusundaki deniz anlaşmazlıkları – ve birkaç görkemli projenin fizibilitesine ilişkin sorular – ticari ilgiyi azalttı.
Bu varsayımlar geçici olarak askıya alındı İsrail ve Lübnan bir deniz sınırı anlaşmasını sonuçlandırdı 12 yıllık ara sıra ve kesintiye uğramış çabalardan sonra. Washington’un arabuluculuğuyla taraflar, hem denizin zenginliklerini sömürmelerine hem de yabancı yatırımları teşvik etmelerine olanak sağlayacak şartlara ulaştı. Uzun bir şiddet, şikayet ve güvensizlik tarihini paylaşan iki devlet için bu önemli bir başarıydı.
İsrail ve Lübnan’ın uzlaşmaya istekli olması, bölgede mahsur kalan hidrokarbonların kilidini açan bir domino etkisini harekete geçirebilir mi? Ve bu, Avrupa’nın mevcut enerji sorunlarıyla başa çıkmasına yardımcı olacak kadar hızlı olabilir mi? İsrail ve Lübnan, bölgenin tek çatışan tarafları değil. Yunanistan ve Türkiye’nin onlarca yıllık, çok yönlü bir deniz anlaşmazlığı var ve Kıbrıs ihtilafının deniz boyutu da var.
İsrail ve Lübnan için işe yarayan teşvikler, zamanlama ve etkili arabuluculuk kombinasyonunu tekrarlamak zor olacak. Yine de uzlaşma yolları, özellikle de temel ulusal çıkarları ele almak için uluslararası yasal argümanlardan uzaklaşma kararı, diğer Doğu Akdeniz aktörlerinin kendi anlaşmazlıklarına nasıl yaratıcı çözümler bulabileceklerini başarılı bir şekilde gösterdi.
Uzlaşma Yolu
Olayların bir araya gelmesi, Lübnan ve İsrail’in bir anlaşmaya varması için benzersiz koşullar yarattı. Lübnan’daki ekonomik koşullar, Beyrut’ta trajik 2020 patlamasıLübnan hükümetini ve Hizbullah’ı, potansiyel olarak değerli gaz yataklarının kilidini açabilecek ve açık çatışmayı önleyebilecek bir anlaşmaya aracılık etmek adına İsrail’e yönelik ideolojik muhalefetlerini geçici olarak bir kenara bırakmaya zorladı. Ancak anlaşmayı mümkün kılan tek jeopolitik gelişme bu değildi. Abraham Anlaşmalarının imzalanması, dolaylı görüşmeleri de teşvik ederek Arap muhalefetini İsrail’le ilişkiye karşı zayıflattı. Ve Batı’nın Avrupa için alternatif petrol ve gaz kaynakları bulma taahhüdü daha da ikna oldu Biden yönetimi iki taraf arasında arabuluculuk yapmaya devam edecek. İç siyasi gelişmelerin zamanlaması da tesadüfiydi. İsrail, Lübnan ve Amerika Birleşik Devletleri’nde bekleyen seçimler nedeniyle, müzakere taraflarının her biri ve arabulucu taraf, bir anlaşmanın sandıkta yer almalarına yardımcı olacağını umdu.
En önemlisi, son 18 aydaki olayların bu birleşmesi, müzakerecilerin uluslararası yasal argümanlardan İsrail ve Lübnan’ın temel çıkarlarını ele almaya doğru kaymasına yol açtı. İsrail için bu, vurgu yapmak anlamına geliyordu. ulusal güvenlik endişeleri Lübnan ekonomisini istikrara kavuşturmak, kuzey deniz sınırı boyunca bir çatışmayı önleme mekanizması kurmak, Karish gaz sahasının güvenli gelişimini sağlamak ve İsrail’in Hizbullah ile 2006 savaşından sonra kurduğu şamandıra hattını Lübnan’ın fiilen tanımasını sağlamak gibi. Lübnan için bu, uluslararası petrol ve gaz şirketlerini sularını keşfetmeye ve geliştirmeye ikna etmek için İsrail boykotunu görmezden gelmek anlamına geliyordu. Gerçekten de, gelecekteki gelişme potansiyeli bile Lübnan’ın Uluslararası Para Fonu’ndaki konumunu iyileştirmesi ve diğer ülkelerden yatırım almasına olanak sağlaması için yeterli olabilir. Bu değişim, geçmişteki arabuluculuk çabalarını bulandıran çıkmazı kırmayı başardı.
İsrail ve Lübnan’ın uluslararası deniz hukukuna odaklanmaktan vazgeçme kararı, büyük ölçüde deniz hukukunun ruhuna uygundur. Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesisınırlandırma anlaşmaları için katı bir kural kitabı yerine bir kılavuz olarak oluşturulmuştur. Geçtiğimiz on yılda, her bir ülkenin rakip yasal argümanlarını temsil eden, birbiriyle rekabet halindeki birden çok sınır çizgisine sahip çeşitli potansiyel haritalar görüldü. Açıkçası, mevcut anlaşma, iç siyasi muhaliflerin meydan okuyabileceği bir harita içermiyor. Bu, bir anlaşmanın faydalarının, herhangi bir özel iddia dizisinin teknik değerlerinden daha ağır bastığı gerçeğini yansıtmaktadır.
Son olarak, anlaşma güçlendiriyor argüman Bilgili ve yatırımlı bir arabulucu, bazı müzakerelerde tarafsız bir arabulucuya göre bir ilerleme sağlamada daha etkili olabilir. Tarihsel olarak İsrail, kendisi ve bölgesel komşuları arasında arabuluculuk yapmak için her zaman ABD’ye güvendi, çünkü büyük ölçüde Washington teklif verebilecek tek taraftı. güvenlik garantileri İsrail tavizleri karşılığında. Lübnanlı müzakereciler – Amerikan tarafsızlığı konusundaki endişelerinin yanı sıra Hizbullah’ın savaşçı duruşunun bir kombinasyonu nedeniyle – genellikle ABD arabuluculuğuna güvenmek konusunda isteksiz davrandılar. Ancak bu durumda, Washington’un bir anlaşmaya varma olasılığı en yüksek olan taraf olduğunu gönülsüzce kabul ettiler.
Yine de, ABD bunu tek başına başaramadı. gibi destekleyici aktörler Fransa Katar ise tarafları bitiş çizgisine ulaşmaya teşvik etti. Arabuluculuk sürecinde gözlemci olan Birleşmiş Milletler de önemli bir teknik rol Bu, tarafların İsrail-Lübnan sınırında birkaç kez buluşmasını sağladı. Son olarak, enerji şirketleri Energean ve Toplam pragmatizmi savunurken yaratıcılık ve esneklik gösterdi.
Ve bu kolektif çaba, ABD özel elçisi Amos Hochstein’ın tekil kişiliği olmasaydı hâlâ yetersiz kalabilirdi. Hochstein, enerji endüstrisi, İsrailli ve Lübnanlı aktörler ile sadece yakın bir aşinalığa sahip olmakla kalmadı, aynı zamanda ve Başkan Biden’ın kendisiancak Obama yönetiminde bulunduğu süre boyunca daha önce taraflar arasındaki boşlukları kapatmayı denemiş ve başarısız olmuş olmasından da yararlandı. Deneyim, erişim ve kişisel yatırımın birleşimi, Hochstein’ın diğerlerinin yetersiz kaldığı durumlarda gürültüyü kesmesini ve tarafları bir anlaşmaya doğru itmesini sağladı. Basitçe söylemek gerekirse: Hochstein, Beyaz Saray’dan gelen bir elçiden çok daha fazlasıydı.
Sonuçları Çoğaltmak
Bu koşullar Doğu Akdeniz’in başka yerlerinde de tekrarlanabilir mi? İlk işaretler, İsrail-Lübnan anlaşmasını çevreleyen uluslararası vızıltıların daha fazla bölgesel aktörü kendi donmuş müzakerelerini çözmeye teşvik ettiğini gösteriyor. Lübnan ve Suriye’nin müzakereleri yeniden başlatma girişiminde bulunduğu (ancak başarısız olduğu) bildirildi kendi deniz sınırı anlaşmazlığında. Çeşitli satış noktalarına göre, Mısır, İsrail ve Filistin Yönetimi ayrıca uzun süredir göz ardı edilen Gazze Deniz sahasının geliştirilmesiyle ilgili görüşmeleri ilerletmeye çalışıyorlar. Daha gerçekçi olmak gerekirse, İsrail ve Kıbrıs kendi hedeflerini ortaya koymaya söz verdiler. Afrodit-Yishai alanı üzerinde öne çıkan sorunlar yatağa.
Bu anlaşmazlıkların her birinin kendine özgü karmaşıklıkları vardır, ancak bunlar Doğu Akdeniz’in gerçek Gordian düğümüyle karşılaştırıldığında sönük kalır: Yunanistan ile Türkiye ve bölünmüş Kıbrıs adası arasında devam eden ve sıklıkla birbirine bağlı deniz anlaşmazlıkları. Bu konulardaki anlaşmalar yalnızca bölgesel çatışma olasılığını azaltmakla kalmayacak, aynı zamanda potansiyel olarak enerji alanında ve ötesinde daha önce reddedilen ortaklıklara kapı açabilir. Koşullar burada çok daha az elverişli olabilir, ancak yine de çıkarılacak faydalı dersler var.
Birincisi, Lübnan ve İsrail’in bir yerleşimi kazan-kazan olarak görmelerine yardımcı olan, açık denizdeki gaz rezervlerinden yararlanma olasılığıydı. Yunanistan ve Türkiye örneğinde, deniz anlaşmazlığı acil bir ekonomik ödül vaat etmiyor, böylece yerleşim için en belirgin potansiyel teşvik ortadan kalkar. Ve süre Kıbrıs sularında açık deniz hidrokarbonları keşfedildiözellikle Kıbrıs Cumhuriyeti’nin toprak egemenliği ile ilgili olduklarından, riskler de oldukça yüksektir.
Yerel seçimlerin zamanlaması, İsrail ve Lübnan’ı bitiş çizgisine itmeye yardımcı oldu. Ancak, seçimler yapılıyor Şubat 2023’te Kıbrıs, Temmuz 2023’te Yunanistanve Haziran 2023’te Türkiye ters etki yapması muhtemeldir. Ekonomik faydaların daha az yakın olması ve egemenlik sorunlarının daha belirgin olması nedeniyle, seçimler Lefkoşa, Atina ve Ankara’daki karar vericilerin uzlaşmasını zorlaştıracak
Türkiye’nin yaklaşımı özellikle çok önemli olacak. Lübnan gibi, bölgesel enerji girişimleri de onu dışarıdan içeriye bakmayı bıraktı. Son on yılda, genellikle denizdeki yasal veya güvenlik gerçeklerini değiştirmeye çalışarak kendisini Doğu Akdeniz enerji politikalarına girmeye zorladı. Soru, İsrail-Lübnan anlaşmasından alınacak derslerin Ankara’dan daha güçlü mü yoksa daha uzlaşmacı bir çizgiyi mi cesaretlendireceğidir. Türk Dışişleri Bakanlığı bir açıklama yaptı. 27 Ekim basın açıklaması İsrail-Lübnan anlaşmasını memnuniyetle karşılayarak, “dünyadaki benzer uygulamaları yansıtan bu model, bölge ve özellikle Kıbrıslı Türkler ve Rumlar için iyi bir örnek teşkil ediyor” dedi. Bu, daha ılımlı bir tutuş önerebilir. Fakat Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nicos Anastasiadis tepki gösterdi Türkiye’nin geçmişteki arabuluculuk çabalarını reddettiğini ve uluslararası tahkim için talepte bulunmayı reddettiğini belirterek.
Bir gecede sonuç beklemek saflık olur. İsrail ve Lübnan on yıl boyunca müzakere ettiler ve bir atılım yapmadan önce birçok aksilik yaşadılar. Kıyaslayacak olursak, bölgedeki diğer deniz anlaşmazlıklarının çoğu bu süreçte daha geride kalıyor. İşleri daha karmaşık hale getirmek için Avrupa, önemli ölçüde yenilenebilir kaynaklara kaydırıldı on yılın sonunda. Olumlu tarafı ise Yunanistan, Türkiye ve Kıbrıs’ın Hizbullah gibi devlet dışı bir aktörün müdahalesiyle uğraşmak zorunda olmaması.
İsrail-Lübnan anlaşması, doğru zamanlama dengesi, uyumlu çıkarlar ve yatırım yapılmış bir arabulucunun bir atılım sağlayabileceğini öne sürüyor. Deniz anlaşmazlıklarını çözmek sadece kaynak çıkarmakla ilgili değil, aynı zamanda çatışma kaynaklarını ortadan kaldırmak ve mağdur taraflar arasında kademeli olarak güven geliştirmekle de ilgilidir. Hidrokarbon çağı yavaş yavaş sona eriyor olsa bile, Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa ve Doğu Akdeniz ülkelerinin önümüzdeki aylarda ve yıllarda benzer türde denizcilik anlaşmalarını sürdürmelerinin birçok nedeni var. İsrail ve Lübnan tarafından sağlanan plan, olabildiğince iyi bir başlangıç noktasıdır.
Gabriel Mitchell, Tantur’daki Notre Dame Üniversitesi’nde lisans eğitimi direktörü ve Mitvim Enstitüsü’nde politika araştırmacısıdır. Doktorasını Virginia Tech Üniversitesi’nde Devlet ve Uluslararası İlişkiler alanında tamamlamaktadır. Onu Twitter’da @GabiAMitchell’de takip edin.
Resim: Wikimedia Commons
Kaynak : https://warontherocks.com/2022/11/is-the-israel-lebanon-maritime-boundary-agreement-replicable/