Necdet Topçuoğlu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, bugün açıkladığı seçim bildirgesinde, sistemi restore edeceklerini ifade etti. Başkanlık ve Yarı başkanlık sistemi karşı olduğum modeller değildir. Ancak Cumhurbaşkanının parti genel başkanı olduğu sistemin işlemeyeceği denenerek anlaşılmıştır. Daha bu sistem tartışılırken denge ve denetim mekanizmasının bulunmadığı, sistemin yürümeyeceği hususundaki görüşlerimi açıkça aktarmıştım. Hatta bu haliyle önümüze gelirse oy vermeyeceğimi de ifade etmiştim. Gayet tabi ki vermedim.
Artık bu sistemin Beş yılı geride kaldığı için üzerinde konuşmak mümkündür. Denendi ve görüldü ki aksaklıklar uygulamadan kaynaklanmamaktadır. Aksamalar, sistemin mevcut Anayasa ile uyumsuzluğu ile kendi iç çelişkilerinden kaynaklanmaktadır. Bu sistem ile yola devam edilecekse milli mutabakat sağlanarak eksikliklerinin giderilmesi zorunlu görülmektedir. Ya da tamamen bu sistemden vaz geçilmelidir.
Sistemin kurgusunda üç temel eksiklik dikkati çekmektedir. Bunlardan birincisi cumhurbaşkanı partili olmalı ama, parti genel başkanı olmamalıdır. Parti genel başkanı olduğu takdirde partisinin milletvekili listesini sıralamaya koyacağı için Meclisin oluşmasında da belirleyici bir rol üstlenmektedir. Ayrıca bütün siyasi partilerin liderlerinin partilerinin milletvekili aday listesi üzerindeki belirleyici rolünün ortadan kaldırılması gerekmektedir. Dikkat edilirse, hiçbir ittifak demokratik bir Seçim ve Siyasi Partiler Kanunu vaat etmemektedir. Bu nedenle gelecek yıllarda da gerçek bir demokratikleşme beklenmemelidir.
Halen Dünyada mükemmel bir seçim sistemi bulunmuş değildir. Ancak, TBMM’nin ayrı bir kuvvet olabilmesi için, seçim sisteminin ‘’Dar Bölge Seçim Sistemi’’ olarak tercih edilmesinde fayda görülmektedir. Buna katılmayanlar, hatta aksini savunanlar olabilir. Onların da görüşlerine saygı duyarım. Bu seçim sisteminde Türkiye, çıkaracağı Milletvekili sayısı kadar bölgeye ayrılır. Her bölgeden partilerin adayları adaylıklarını koyarlar ve halkın seçtiği vekiller Meclise girmeye hak kazanırlar. Böylece doğrudan halk tarafında seçilen milletvekillerinin oluşturacağı Meclis, ayrı bir kuvvet olma imkanına kavuşmuş olacaktır. Bu sistemin, gücün liderlerin elinden, halkın eline geçmesi için bir yol olabileceği düşünülmektedir. Bazıları bu sistemin Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde sorun yaratacağı iddiasında bulunmaktadırlar. Konu Mecliste tartışılmalıdır.
Türkiye’de her seçim öncesinde seçim sistemi ile oynanmaktadır. Nihayet bir yıl önce mevcut Seçim Kanunu yine değiştirilmiştir. Ancak bu defa değiştirenlerin aleyhine olacak gibi görünmektedir. Mevcut Seçim Kanunu, parti liderlerinin istedikleri kişileri sıraya koyarak, halka seçtirmeleri olayından başka bir şey değildir. Ayrıca iktidarda bulunanlar, hangi sistemin yönetimde kalmalarının devamını sağlayacaksa o sistemi getirmektedirler. Bu demokrasi açısından tehlikeli bir durumdur. Bize sistemi seçme imkanı verilmemektedir. Bir avuç Oligarşi sistem budur, bu sistemi hangi parti daha iyi işletir, bu sorulmaktadır. Bu durum bize seçim diye yutturulmaktadır.
Üçüncü olarak yargı ayrı bir güç olmalıdır. Bunun sağlanabilmesi için, yargının kendi seçimini kendi içinde yapmalı ve dışarıdan bir müdahale olmamalıdır. Hukukun üstünlüğü ve adaletin sağlanması ancak bu şekilde mümkündür. Cumhurbaşkanı Yüksek Yargı mensuplarının atanmasında tek seçici olmamalıdır. Olduğu zaman yargının siyasallaşması kaçınılmaz hale gelmektedir. Böyle bir sistem ile ülkeyi yönetmek imkansızdır. Sistemde denge ve denetim mekanizmasının olması için, kuvvetler ayrılığı ilkesinin olması zorunludur. Yürütme, yasama ve yargı ayrı kuvvetler olarak yeniden yapılandırılmalıdır. Ancak üzülerek belirtmek isterim ki, Millet İttifakı da yargının tam bağımsızlığı konusunda bekleneni önümüze koyamamışlardır.
Bu üç temel sorun düzeltilmedikçe mevcut Cumhurbaşkanlığı Hükumet Sisteminin yürütülmesi mümkün görülmemektedir. Hükumet yürütme organı olarak icradan sorumlu olmalı ve milli iradenin temsilcisi olan TBMM tarafından denetlenmelidir. İcra organı olan hükümet meclise hesap vermelidir. Yargı ise tamamen bağımsız olmalıdır. Yeni Cumhurbaşkanlığı Hükumet Modelinde bunlar ortadan kalkmıştır. Halen uygulanmakta olan bu sistem devletin kuruluş ayarlarını bozmuştur. Bu model ya restore edilmeli, ya da terk edilmelidir. Türkiye işlemeyen tek adam sistemiyle daha fazla zaman kaybetmemelidir.
Sorunun çözülebilmesi için ya belirtilen bu eksiklikler giderilmeli, ya da güçlendirilmiş demokratik parlamenter sisteme geçilmelidir. Nihayet Erdoğan yönetiminin gerçeği görmesi umut vericidir. Aksi takdirde gün geçtikçe devlet yapısı onarılamaz şekilde tahrip olmaktadır. Hukukun dışına çıkan, hukuk kurallarını uygulamayan, tam aksine fıkıh kurallarının uygulanmasını önceleyen yönetim biçimi, Türkiye’yi medeni dünyadan tamamen uzaklaştıracaktır. Aziz Atatürk ve dava arkadaşlarının kurduğu Türkiye Cumhuriyeti bu çağ dışılığı hak etmemektedir. Amasız, fakatsız birlik ve beraberlik içinde bize vurulmak istenen prangalardan bu seçimde kurtulacağız. Kurtulmak zorundayız.