Bulimia nevroza, kişilerin tekrar edici şekilde aşırı ve hızlı yemek yemeleri ardından kendilerini kusturarak seyreden bir yeme bozukluğu rahatsızlığıdır. Bu vesileyle yiyeceklerin kilo aldırıcı etkisini en aza indirerek bedenlerinin ağırlaşmasına karşı bir kontrol sağlarlar. Bunun nedeni kişilerin beden endekslerini hatalı değerlendirmeleridir. Aynı zamanda beden ağırlığının hatalı değerlendirilmesi kişilerin aşırı düzeyde spor, sürekli ve sert diyetler ya da farklı ilaçların kullanımına yönelmesine de neden olabilmektedir.
Son dönemlerde sık sık duyduğumuz psikolojik rahatsızlıklar içinde yer alan bulmia birçok uzmanca tedavisi zor gibi görülse de günümüzde aileler, doktorlar ve psikologların ortak bir payda da buluşmasıyla tedaviye sonuç veren bir psikolojik rahatsızlık olarak dillendirilmektedir.
Bulimia Nevroza Belirtileri Nelerdir?
Bu kişiler çoğunlukla yeme problemlerini saklayan, rahatsızlıklarını reddeden ve tedavi olmaktan kaçınan bir görünüme sahiptir. Bu nedenle teşhis ve tedavi genellikle danışanların aileleriyle başlamakta daha sonrasında ise doktorlar, psikiyatristler veya psikologlarla sürece devam edilmektedir.
- Yineleyici şekilde aşırı ve hızlı yeme,
- Kendi kendini kusturma,
- Laksatif veya idrar söktürücü ilaçların kullanımı,
- Veya diğer ilaçların yanlış yere kullanımı,
- Neredeyse hiç yememe (sıkı diyetler) ya da aşırı spor yapma,
- Gizlice yeme davranışı,
- Kiloda ani artma ya da azalma,
- Kilolu olmaktan korkma,
- Beden biçimini algılamada bozukluk,
- Depresyon,
- Sinirlilik haliyle seyreden tepkisel ya da agresif davranışlar vb.
Bulimia Nevroza İle Ortaya Çıkan Tıbbi Sorunlar Nelerdir?
Genel olarak yeme bozuklukları, besin ve vitamin eksiklikleri sebebiyle belirli fiziksel sorunlara yol açabilmektedir.
- Kalp ve damar hastalıkları (kalp ritim bozuklukları, kalp kasında erime, ani kalp durması vb.)
- Tansiyon rahatsızlıkları,
- Kansızlık ve bağışıklık sisteminde zayıflama,
- Sindirim sistemi bozuklukları (kusmaya bağlı yemek borusu hasarları, mide sarkması, mide rahatsızlıkları, şişkinlik, kabızlık, bağırsak rahatsızlıkları vb.),
- Kemik erimesi,
- Adet düzensizliği ya da adetlerin kesilmesi vb.
Bulimia Nevroza Neden Görülür?
Aslında birçok psikolojik rahatsızlıkta olduğu gibi bulimia nevroza danışanlarının rahatsızlıklarının temelinde de belirli duygusal hassasiyetler bulunmaktadır. Kişilerin kendilerine ve bedenlerine dair sevilmez, değersiz, önemsenmeyen, umursanmayan, tiksindirici, kusurlu, yetersiz, yalnız, şefkate layık olmayan, güvensiz, suçlu veya çaresiz gibi algılamalar bulimia nevrozanın temelini oluşturabilmektedir. Ve bu bireyler kendilerine ve bedenlerine dair hissettikleri bu tür rahatsız edici duygulardan kurtulmanın yolunu yememekte veya kendilerini kusturarak zayıf kalmakta bulabilmektedir. Bu perspektiften bakarsak birçok birey bulimia nevrozayı bu tür rahatsız edici duygulardan ve bu duyguların verdiği acıdan kurtulmak adına bir yol olarak kullanmaktadır. Buna ek olarak duygusal temellerin yanında tabii ki biyolojik ve çevresel faktörlerinde yeme bozukluğu rahatsızlıklarına temel oluşturulduğu düşünülmektedir. Özellikle aile içinde herhangi bir bulimia nevrozaya sahip bireyin bulunuşu diğer aile fertlerindeki riski artırabilmektedir.
Bulimia Nevrozanın Tedavisi Nasıl Gerçekleştirilmelidir?
Öncelikle bu rahatsızlığın tedavisinin sadece tıbbi ya da sadece psikolojik boyutla kısıtlı olmadığı, farklı birimlerle eş zamanlı tedavinin sürdürülmesi gerekliliği bilinmelidir. Bu rahatsızlığa sahip bireylerin tedavisi çoğu zaman doktorlarca fiziksel görülen rahatsızlıkların giderilmesi (olası tıbi sorunlar; yani kalp damar rahatsızlıkları, tansiyon bozuklukları, mide problemleri, hormon bozuklukları gibi), diyetisyenlerce yeme düzeninin oturtulması ve hali hazırda bir tıbbi rahatsızlık varsa buna uygun bir yeme düzeninin oturtulması ve psikologlar ya da psikiyatristlerce duygusal temellerin üzerine çalışılması şeklinde gerçekleştirilmektedir. Temelde bu duygusal hassasiyetlerin değiştirilmesi kişinin duyduğu duygusal acıyı azalttığından bedenini zayıf tutarak kendini koruma ihtiyacını da azaltacaktır. Bu aşamada psikolojik destek sürecinin kısa süreli olmadığı, yüz yüze ve bireysel görüşmelerle ilerletilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Kişi mutlaka bu alanda çalışan bir uzmana başvurmalı ve güvendiği bir psikolog veya psikoterapistle süreci ilerletmelidir. Bu noktada konu hakkında ayrıntılı bilgi almak, destek talebinde bulunmak veya randevu almak için iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Psikolog-Aile Danışmanı
Bengisu Balibeyoğlu