Şehir Hastaneleri Kronolojisi
2005
*Dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, 25 Ocak 2005 günü İstanbul Kozyatağı'nda bulunan Acıbadem Hastanesi'nin açılışında yaptığı konuşmasında şehir merkezinde kalan hastaneleri "kat karşılığı" devredeceklerini "müjdeledi". Konuşmasında, işadamı Mehmet Ali Aydınlar'a hitap eden Erdoğan, "Mehmet Ali Aydınlar Bey gel, Şişli Etfal'i sana verelim. Yer de gösterelim, orada modern bir hastane yap. Şişli Etfal'i ister hastane yap, ister alış veriş merkezi. Nasıl arzu edersen" diyerek, yaklaşık 200 yıldır hizmet veren bir kamu hastanesini, bir işadamına kayıtsız, koşulsuz devretmeyi teklif etti.
*5396 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununa Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun TBMM’de 03.07.2005 günü görüşülerek kabul edildi. Tasarı, Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşüldü, küçük redaksiyon önerileri dışında bir muhalefet şerhi yazılmadı.3 Temmuz 2005 Pazar günü TBMM Genel Kurulu, muhalefet partilerinin protestosu nedeniyle 235 AKP milletvekillinin katılımıyla toplandı ve 1 Ekim’e kadar tatile girdi. Sağlık alanında kamu özel ortaklığı uygulamasının temelini atan yasa, siyasi parti gruplarının, milletvekillerinin tek bir sözü olmaksızın kabul edildi. Ana muhalefet partisi bu yasa için Anayasa Mahkemesine başvuru yapmadı. Böylece sağlık hizmetlerinin tümüyle özelleştirilmesini sağlayacak yasa mevzuata girdi.
2007
*3 Haziran 2007 günü, TBMM’nin seçimlerden önceki son oturumunda bu kez kamu özel ortaklığı uygulamasını yapacak Kamu Özel Ortaklığı Daire Başkanlığı kurulmasına ilişkin 5683 sayılı yasa kabul edildi.
2011
*12 Haziran 2011 seçimlerinden önceki son TBMM oturumunda kabul edilen 6225 sayılı yasayla Sağlık Bakanlığının elindeki hastanelerin TOKİ’ye devrine olanak sağlayan düzenleme kabul edildi.
*30 Haziran 2011’de Etlik Şehir Hastanesi ihalesi yapıldı.
*2 Kasım 2011’de Sağlık Bakanlığının yapısını tümüyle değiştiren 663 sayılı KHK yürürlüğe girdi. KÖO Daire Başkanlığı, yeni kurulan Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğüne bağlı bir birime dönüştürüldü. Aynı zamanda 20 Milyon TL’ye kadar olan yatırımlara Sağlık Bakanının bizzat karar verebileceğine ilişkin düzenleme de eklendi.
2012
* Başbakan Recep Tayip Erdoğan Aralık ayında “Bu fakirin üzerinde 6 yıldır durduğu bir şehir hastanesi projesi vardır. Biz bu şehir hastaneleri projemizi ne yazık ki bürokratik oligarşi ve yargı sebebiyle hala hayata geçiremedik” diye konuştu.
*Ankara Tabip Odası, Etlik İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görev yapan bazı hekim ve sağlık çalışanlarından hastanenin yıkılıp Etlik Entegre Sağlık Kampüsü yapılacağı yönünde aldığı duyumlar üzerine Sağlık Bakanlığına bir yazı göndererek bilgi talep etti. Bakanlıktan 24 Şubat’ta gelen, Etlik İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin de bulunduğu arsa üzerinde 3566 yataklı Etlik Sağlık Kampüsü yapımının planlandığı ve inşaata başlanması için yüklenici firmaya yer teslimi yapılmadan önce hastane binalarının boşaltılması gerektiğini ifade eden cevap üzerine duyumlar doğrulanmış oldu.
*31 Mart 2012 günü kabul edilen 6288 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ile Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunda ve Kamu İhale Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile KÖO ihalelerini alan şirketlere tam KDV muafiyeti getirildi. 19 Nisan 2012 tarihinde kabul edilen 6292 sayılı yasa ile bu hastaneler ile 2B arazileri arasındaki bağ kuruldu.
*29 Haziran’da Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu’ndan Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’ne gönderilen yazıya göre, 29 Haziran 2012 tarihinden itibaren Etlik İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yatan hasta ve poliklinik hizmetinin sona ereceği duyuruldu. Kurumsal kimliğine 31 Aralık 2012 tarihinde son verileceği belirtilen hastanede görev yapan personelin Ankara’daki diğer hastanelere geçici görevlendirileceği belirtildi. Aktif 401 yatak sayısına sahip 28 bin metrekare kapalı alanı olan Etlik İhtisasın arsa alanı ise 271 bin metrekareydi. Etlik İhtisas, Sağlık Bakanlığı bünyesinde helikopter hangarı bulunan tek hastaneydi. Bakanlık hava ambulans sistemi Ekim 2008 tarihinden itibaren iki helikopter ile burada hizmet vermeye başlamıştı. Hastanenin diyaliz ünitesi dışındaki tüm servisleri Temmuz ayı içinde boşaltıldı. Personel 31 Temmuz-31 Aralık tarihleri arasında çalışacakları geçici görev yerlerine atandılar. Hastanenin yarattığı boşluğu doldurmak için 2007 yılında hizmete başlayan ancak 2010 yılında faaliyetlerini durduran Özel Ulus Hastanesi’nin binası Sağlık Bakanlığı tarafından aylık 230 bin TL’ye kiralandı. Mülk sahipleri ile Bakanlık arasında süren anlaşmazlık nedeniyle hastane aylarca faaliyete giremedi.
*3 Ağustos’ta TTB düzenlediği basın açıklaması ile Danıştay 13. Dairesi’nin Türk Tabipleri Birliği"nin açtığı davalarda Ankara Etlik, Ankara Bilkent ve Elazığ"daki ‘Kamu Özel Ortaklığı’ yöntemiyle açılan sağlık kampüsü ihalelerinin yürütmesini durdurduğu bilgisini kamuoyuyla paylaştı.
*ATO tarafından gerçekleştirilen anket çalışması, kamu hastanelerinin sağlık kampüslerine dönüştürülmek üzere plansız programsız boşaltılmalarının ardından çalışanların uğradığı zararı gözler önüne serdi. Çarpıcı sonuçların yer aldığı ankete göre sağlık çalışanlarının gelirleri azaldı, çalışma şartları kötüleşti, asistan eğitimleri aksadı.
2013
*6428 sayılı Sağlık Bakanlığınca Kamu Özel İş Birliği Modeli ile Tesis Yaptırılması, Yenilenmesi ve Hizmet Alınması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun 21 Şubat 2013 günü TBMM’de kabul edildi. Yasaya Danıştay’ın yürütmeyi durdurma kararının etrafından dolanmayı sağlamak için “Mevcut hastane arazilerinin şirketlere devrini öngören ihale şartname ve sözleşmeleri uygulanmaz” denildi. Aynı yasayla şirketlerin her türlü borçlarına tam Hazine garantisi verildi.
*Kamu Hastane Birlikleri ve Sağlıkta Kamu Özel Ortaklığı Tasarısına karşı mücadele programını birlikte oluşturmak üzere 32 ilden 250’yi aşkın sağlık emekçisi 5 Ocak’ta Ankara’da bir araya geldi.
* Cumhuriyet Halk Partisi, Resmi Gazete’de 9 Mart 2013 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 6428 sayılı yasanın iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.
*14 ilde yapılacak 15 şehir hastanesi için imzalar atıldı.
*Bilkent ve Etlik Şehir Hastanelerinin temeli atıldı.
2014
*26 Şubat 2014 günü kabul edilen 6527 sayılı yasa ile hem şirketlerce istenen teknik düzeltmeler yapıldı hem de sürmekte olan davaların olası sonuçlarını önlemek için “davalarda çıkacak iptal kararları uygulanmaz” denildi. Değişiklikte sözleşmelerde Bakan onayı ile değişiklik yapılması da kabul edilerek aslında tüm ihale sürecinin işlevsiz kılınmasının önü açıldı. Anayasa Mahkemesi kararında yargı kararlarına uyulmayabileceğine dair düzenlemeyi Anayasaya aykırı bulmadı. Aynı yasada şirketlerin orman alanlarına da hastane yapmalarına olanak sağlandı.
*9 ve 10 Mayıs 2014 günlü Resmi Gazetelerde yeni KÖO Yönetmeliği yayımlanarak yürürlüğe girdi. Hemen peşinden şehir hastaneleri için Hazine’nin borç üstlenimine dair Yönetmelik yayımlandı.
2015
*27 Mart 2015 günü kredi kuruluşlarının talebiyle olduğu açıkça kanun gerekçesine yazılarak “davanın Türkiye’de görülmesi kaydıyla” ibaresi madde metninden çıkarıldı ve doğacak uyuşmazlıkların yabancı tahkime tabi olacağına dair kanun yapıldı; 6639 sayılı yasa 15 Nisan 2015 günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. Ancak bu düzenlemeye karşı Anayasa Mahkemesine bir başvuru yapılmadı.
*Ankara Etlik Entegre Sağlık Yerleşkesi projesinin yüklü maliyeti CHP Mersin Milletvekili Aytuğ Atıcı’nın verdiği soru önergesi ile bir kez daha ortaya çıktı. On üç ay sonra önergeyi yanıtlayan Sağlık Bakanı Mehmet Müezzinoğlu, Hekim Postası’nın Ağustos 2013’te duyurduğu gibi Etlik İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin boşaltılmasının ardından bölgede doğan sağlık hizmeti açığını kapatmak için kiralanan binaya ayda 200 bin TL ödendiğini doğrulamış oldu.
*ATO ve Mimarlar Odası Ankara Şube, Sağlık Kampüslerinin sağlık sistemine ve kent yaşamına yansımalarını değerlendirmek, bu konuda yol haritası çizmek, bilgi birikimi ve deneyimleri paylaşmak için “Sağlıkta Dönüşüm-Entegre Sağlık Kampüsleri Tartışmaları”nı başlattı. İlki 13 Ocak’ta yapılan panelde Sağlıkta Dönüşüm, Sağlık Turizmi, Kamu Özel Ortaklığı Hastaneleri Hukuk Süreci konuları tartışıldı.
2017
*Yozgat, Mersin ve Isparta Şehir Hastanelerinin açılışı gerçekleştirildi.
*Kalkınma Bakanlığı’nın ‘Dünyada ve Türkiye’de Kamu Özel İşbirliği Uygulamalarına İlişkin Gelişmeler Raporu’nun açıklanması ile 18 sağlık tesisi için özel sektöre 30 milyar dolar kira ödeneceği ortaya çıktı. Rapora göre Yozgat Şehir Hastanesi 175 milyon ABD dolarına, Mersin Entegre Sağlık Kampüsü 366 milyon ABD dolarına, Isparta Şehir Hastanesi 303 milyon ABD dolarına mal oldu. Raporda Bilkent Entegre Sağlık Kampüsü için 184.108.40.2065 dolar ve Etlik Entegre Sağlık Kampüsü için 1.111.708.170 dolar ödeneceği bilgisi yer aldı.
*Bilkent ve Etlik Şehir Hastanelerinin tamamlanmasıyla Ankara’da hizmet veren 12 kamu hastanesinin kapatılacak olmasının sağlık ortamında yaratacağı değişiklikler üzerine ATO’da bir toplantı düzenlendi. Toplantı sonunda alınan kararla ATO, KESK Ankara Şubeler Platformu, Mimarlar Odası Ankara Şubesi, Tüketici Hakları Derneği, Emeğin Partisi Ankara İl Örgütü’nün yer aldığı “Hastanelerimizi Kapattırmayacağız” platformu oluşturularak 12 kamu hastanesinin kapatılmasının sağlık ortamında yaratacağı tahribatı görünür kılmak için izlenecek yol ve yapılacak çalışmalar belirlendi.
*ATO’nun düzenlediği “Şehir Hastanelerinde Bizi Ne Bekliyor” başlıklı sempozyumda hasta kabülüne başlayan Mersin, Adana, Yozgat ve Isparta Şehir Hastanelerinde yaşanan deneyimler üzerinden Ankara’da Bilkent ve Etlik Şehir Hastanelerinin açılmasıyla hem sağlık ortamında hem de sağlığa erişimde meydana gelecek köklü değişiklikler irdelendi.
2018
* Şehir hastanelerinin yapımına karar veren Yüksek Planlama Kurulu’nun Kalkınma Bakanlığı’nın kapatılmasıyla bağlantısı değiştirildi, 2.8.2018 günlü Resmi Gazetede yayımlanan 2018/3 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Kurul’un yetkisinin doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından kullanılacağı belirlendi. Böylece yeni hastane yapılmasına veya bu yöntemle herhangi bir sağlık tesisi yaptırılmasına bizzat Cumhurbaşkanının karar verebileceği kabul edildi.
*ATO, Bilkent Şehir Hastanesi açıldığında kapatılacağı belirtilen hastanelerin kapatılmaması için hukuki süreç başlattı. ATO, 21 Şubat 2018 günü Ankara İdare Mahkemesi'ne başvurarak Bilkent Şehir Hastanesinin açılmasıyla kapatılması gündeme gelen Numune EAH, Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi, Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı ve Çocuk EAH, Atatürk EAH, Ankara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon EAH ile Ankara (Dışkapı) Çocuk Sağlığı Hematoloji ve Onkoloji EAH’nin kapatılmasına karşı yürütmeyi durdurma talebiyle dava açtı.
* Önce Ekim 2016’da daha sonra Kasım 2017’de son olarak Nisan 2018’de açılacağı duyurulan Bilkent Şehir Hastanesi Ekim 2018’de eksiklerine rağmen hizmete başladı. Hastanenin resmi açılışı 14 Mart 2019’da gerçekleştirildi.
* Etlik ve Bilkent Şehir Hastaneleri bünyesine taşınması planlanan 12 kamu hastanesinin, kendi yerleşkelerinde sağlık hizmeti sunumunu sürdürmeleri için Hastanemi Kapatma platformu tarafından toplanan imzalar Sağlık Bakanlığına teslim edildi.
2019
*Bilkent Şehir Hastanesi’nin açılmasıyla kampüs içine taşınması planlanan altı hastaneden Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi mevcut binalarındaki hizmeti sonlandırarak kampüs hastaneye taşındı.
*Hastanemi Kapatma Platformu, kapatılan Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ya yenilenerek ya da kamu üniversitelerine devredilerek sağlık hizmeti sunumunu sürdürmesi talebiyle bir basın açıklaması düzenledi
* 7 Şubat’tan itibaren kimi bölümleri Bilkent’e taşınan Numune Hastanesinde 26 Mayıs 2019 tarihinden itibaren hasta kabulü ve hizmet sunumu sona erdi.
*Dışkapı Çocuk Hastanesi kapılarını kapatarak 24 Ağustos’ta Bilkent’e taşındı.
*4 Eylül Perşembe günü ATO Heyeti, Etlik Şehir Hastanesi inşaatında yapılan çalışmaları yerinde izledi. Yapılan incelemede, resmi açılışının 2020 yılının Eylül ayında gerçekleştirileceği duyurulan hastane inşaatının “sembolik” olarak devam ettiği görüldü. Daha önceki incelemelerde hastane inşaatında binlerce işçinin çalıştığı gözlemlenirken bu incelemede çalışan işçi sayısındaki azalış dikkat çekti.
2020
*ATO, yaptığı basın açıklaması ile şehir hastanelerinin iki yıllık masrafının 7 milyarı geçtiğini duyurdu. Açıklamada hastanelerin kira ve hizmet bedelleriyle ilgili şu bilgiler verildi: “Şehir hastaneleri için Sağlık Bakanlığı tarafından bugüne kadar 2017 yılında 3 ayda 124.721.247 TL kira, 185.609.969 TL hizmet bedeli olmak üzere toplam 310.331.216 TL, 2018 yılında 1.152.652.117 TL kira, 1.047.948.486 TL, hizmet bedeli olmak üzere toplam 2.200.600.603 TL, 2019 yılında 2.755.865.554 TL kira, 2.332.180.599 TL hizmet bedeli olmak üzere toplam 5.088.046.153 TL, ödeme yapılmıştır. İki yıl üç aylık kira ve hizmet bedeli ödemesi toplamı 7 Milyar 598 Milyon 977 Bin 974 TL’dir.
*Ankara Fizik Tedavi Eğitim ve Araştırma Hastanesi kapatıldı.
*Pandeminin başlamasıyla kapatılan hastanelerden Zekai Tahir Burak EAH’si karantina hastanesi olarak yeniden hizmete başladı.
*Ankara Bilkent Şehir Hastanesinde görev yapan sağlık çalışanlarının sorunların giderek artması yanı sıra hasta şikayetlerinin de yoğunlaşması üzerine ATO bünyesinde Şehir Hastaneleri Çalışma Grubu oluşturuldu.
* ATO, Bilkent Şehir Hastanesinin açılması ile birlikte kapatılan altı kamu hastanesinin açılması talebini pandemi sürecinde yeniden gündeme getirdi.
2022
* Aralarında ATO’nun da bulunduğu 122 örgütlü kurumdan oluşan Hastanemi Açın Platformu, Etlik Şehir Hastanesinin açılmasıyla 5 kamu hastanesinin daha kapatılacak olması sebebiyle bir basın açıklaması düzenledi. Açıklama kapatılması planlanan hastanelerden biri olan Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi önünde 11 Ocak 2022 Salı günü yapıldı.
* Onkoloji Hastanesi Kapatılmasın Platformunun, 2 Mart 2022 Çarşamba günü Meclis önünde yapmak istedikleri açıklama polis tarafından engellenince platform açıklamalarını önce ATO’nun önünde akşam saatlerinde ise Meclis’te milletvekilleri ile birlikte yaptılar.
* Hastanemi Açın Platformu (HAP) bileşenleri, yakın zamanda açılacak olan Etlik Şehir Hastanesi nedeniyle kapatılacak hastanelere, halkın sağlık hakkına ve oluşacak kamu zararına dikkat çekmek için, TBMM’de grubu bulunan siyasi partilerle görüşmeye başladı.
*2013 yılında yapılan temel atma töreninde dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, 42 ayda tamamlanacağı söylenen Etlik Şehir Hastanesi Kampüsü için “Fakat 42 ay bana fazla geldi. Astaldi ve Türkerler burada. Şimdi bu süreci biraz aşağıya çekelim. Kendilerine bir teklifte bulundum: 42 aydan 30 aya çekiyoruz.” dediği süre ancak 2022 yılında tamamlandı. Hastanenin açılışı 28 Eylül 2022’de yapılabildi.
*Etlik Şehir Hastanesinin açılışıyla kapatılacağı gündeme gelen beş köklü kamu hastanesine yönelik yayımlanan 21 Eylül tarihli Sağlık Bakanlığı genelgesinde Ulucanlar Göz Hastalıkları EAH’nin kapatılacağı, Dr. Sami Ulus Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları EAH ile Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları EAH’nin kısmen kapatılıp eğitim ve araştırma kısmının kaldırılarak, statüsünün düşürülüp A-2 Dal hastanesine dönüştürüleceği, Dışkapı Yıldırım Beyazıt EAH’nin yine kısmen taşınarak statüsünün korunacağı belirtiliyordu. Dr. Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji EAH’ye ilişkin hiçbir ibare bu genelgede yer almadı. Ancak 27 Eylül tarihli başka bir genelge ile Ulucanlar dahil hiçbir hastanenin kapatılmayacağı ve bütün hastanelerin statülerinin korunarak kısmen taşınacağı, Onkoloji Hastanesinin ise taşınmayacağı duyuruldu. Onkoloji Hastanesinden giden hekim ve sağlık çalışanlarının geçici görevleri bir gün sonra açılışın yapıldığı gün iptal edildi ve hastaneye geri döndüler. Bu arada Dışkapı Yıldırım Beyazıt EAH’de kamyonlara yüklenen eşyalar geri indirildi. Hastanelerin durumu ile ilgili belirsizlik devam ediyor.