Ülkemizde üretilen dizilerin bilhassa son 10 yılda benimsediği temalar birçok insan tarafından eleştiriliyor. Taciz, tecavüz, şiddet üzere öğelerin sıkça karşımıza çıktığı dizilerde birebir vakitte cinsiyetler hakkında yanlış varsayımları destekleyen; fazla önyargıcı olaylar da sıkça görülüyor. Doğruluk Payı’nın yayınladığı datalar, yerli dizilerdeki cinsiyetçi tavrın oranlarını gözler önüne seriyor.
Çeşitli mevzular hakkında datalar sunan Doğruluk Hissesi, Türk dizilerinde bayan karakterlerin nasıl lanse edildiğini gösteren bilgiler yayınladı. Bu datalara nazaran yerli dizilerdeki bayanlar, çoğunlukla mesken işleriyle meşgul olurken gösteriliyor ve yöneticilik üzere üst seviye konumlarla pek karşımıza çıkmıyor.
Bayanlar mesken bayanı, erkekler iş adamı
Doğruluk Payı’nın paylaştığı datalarda görülebileceği üzere yerli dizilerde sonradan atfedilen klâsik cinsiyet rollerinin tesiri büyük. Maalesef bu dizilerin büyük çoğunluğunda erkekler bir cins, bayanlar ise bir başka tipmiş üzere gösteriliyor. Datalardan örnek vermek gerekirse bayan karakterlerin %92’si, mesken bayanı olarak gösteriliyor.
Dizilerdeki bayan ve erkek karakterler, “hormonlar bayanları ağlama makinesi ve erkekleri muvaffakiyet abidesi haline getiriyor” fikriyle oluşturuluyor. Yerli dizilerdeki sahnelerde ağlayan karakterlerin %73’ü bayan. İşle ilgili sahnelerin odağındaki karakterlerin %82’si ise erkek.
Klasik cinsiyet rollerine fazla yer veriliyor
Bunların yanında şiddet, tehdit ve taciz üzere hareketlerin erkekliğe has davranışlar olduğu niyeti de maalesef Türk dizi dalında hayli yaygın. Bayana karşı cinsiyet kaynaklı şiddet sahnelerini bol keseden barındıran bu dizilerde şiddet aksiyonlarının %79’u erkekler tarafından gerçekleştiriliyor. Erkeklerin dizilerde konut işi yapma oranı ise yalnızca %8.
Yerli dizilerde erkek karakterler birçok farklı rolde görülürken bayanlara verilen en yaygın rol, anne rolü. Annelik misyonunu bayanların fabrika ayarıymış üzere verildiği dizilerde ebeveyn rollerinin %79’u bayanlara ilişkin.