GİRİŞ
Vertebra Cerrahisi; spinal kordun, sinir köklerinin, önemli damarların hasarlanma riskinin olduğu birçok prosedürü içerir. Olası nörolojik hasarı ortadan kaldırmak veya en aza indirmek için intraoperatif nörolojik monitörizasyon gereklidir.
TARTIŞMA
Nöromonitörizasyon, hasarlanma riski altında olan nöral yapıların fonksiyonel bütünlüğünü değerlendirmeye yarar. Yaygın olarak kullanılan ilk yöntem Wake up testidir. Peroperatif anestezi derinliğini azaltarak, hastaya verilen komutlarla hareketlerin görülmesi esasına dayanan bu testin, kooperasyonu kısıtlı hastalarda uygulanamaması, istenmeyen ekstübasyon, cerrahi aletlerin pozisyon değiştirmesi, hastada oluşabilecek psikolojik problemler ve etik sorunlar dezavantajlarıdır. Uyarılmış potansiyeller, somatosensoryel (SSEP) ve motor uyarılmış potansiyeller (MEP) olarak, belli duyusal ve motor yolların bütünlüğünü intraoperatif olarak takip etmek için kullanılır. SSEP, omuriliğin duyusal bu¨tu¨nlu¨ğu¨ konusunda su¨rekli monitörizasyon olanağı sağlar. Uyarı için en çok kullanılan sinirler u¨st ekstremitede, median ve ulnar, alt ekstremitede posterior tibial ve peroneal sinirlerdir. Amplitüdde %50 azalma, latens sürede % 10dan fazla artma olası hasarı gösterir. Anestezide lipofilik ajanlar latensi arttırır. Halojene ajanlar, azot protoksit, hipotermi, hipotansiyon, anemi, koter gibi etmenler amplitüdü etkiler. MEP, desendan motor yolların işlevsel bütünlüğünün monitörizasyonudur. Spinal korddan elektriksel uyarıyla, kas grubundan miyojenik potansiyel kaydedilmesidir. Amplitu¨du¨n başlangıç değerine göre %80den fazla azalması anlamlı olarak yorumlanır. MEPin nöromu¨sku¨ler blokerler, inhalasyon anestetikleri ve azot protoksit ile baskılandığı, total intravenöz anestezi yönteminden ise etkilenmediği kaydedilmiştir. Vertebra ameliyatlarında, intraoperatif nörolojik monitörizasyonda, SSEPlerin motor yolları göstermemesi ve yanlış negatif sonuçlardan dolayı, SSEP ve MEPin birlikte kullanılması önerilmektedir. Elektromiyografi (EMG) belirli bir kasın içindeki elektriksel aktivitenin ölçu¨mu¨du¨r. Uyarılmış EMGnin sinir kökü hasarını monitörize etmek için basit, gu¨venli ve etkili bir teknik olduğu bildirilmiştir.
SONUÇ
Farklı nöromonitörizasyon tekniklerinin beraber kullanılması, sensitivite ve spesiviteyi arttırır. Kullanılan nöromonitörizasyon için en uygun anestezi şeklinin uygulanması, oluşan problemin mu¨mku¨n olabildiği kadar erken zamanda yakalanması ve hızlı mu¨dahale edilmesi açısından çok önemlidir.