Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Çin’de ortaya çıkan ve birçok ülkeye sıçrayan yeni tip koronavirüs (2019-nCoV) nedeniyle “uluslararası kamu sağlığı acil durumu” ilan etti.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Acil Durum Komitesi, Çin Halk Cumhuriyeti’nde ortaya çıkan yeni tip coronavirus (2019-nCov) salgınıyla ilgili olarak Cenevre’de ikinci kez toplandı.
Açıklamayı DSÖ Genel Direktörü yaptı
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, başkanlık ettiği toplantının ardından düzenlediği basın toplantısında, koronavirüsü nedeniyle uluslararası acil durum ilan edildiğini duyurdu.
Acil durum ilanının nedenine ilişkin, “Asıl neden Çin’de ne olduğu değil, diğer ülkelerde ne olduğu” ifadeleriyle, durumun uluslararası ciddiyetine dikkat çeken Ghebreyesus, asıl endişeyi ise koronavirüsünün bağışıklık sisteminin zayıf olduğu ülkelere ulaşmasının oluşturduğunu söyledi.
Dr. Ghebreyesus, yeni tip virüs için, “Benzeri görülmemiş bir nedene bağlı benzeri görülmemiş bir salgın” ifadelerini kullandı.
Çinli yetkililer son durumu açıkladılar
Toplantıda Çin Sağlık Bakanlığı temsilcileri, koronavirüs salgınında mevcut durum ve alınan halk sağlığı önlemleri hakkında bilgi verdiler.
Buna göre ülke genelinde şu anda 7711 onaylı ve 12167 şüpheli vaka var. Doğrulanan vakalardan 1370’i şiddetli ve 170 kişi öldü. İyileşen 124 kişi ise taburcu edildi.
Virüsün görüldüğü diğer ülkelere ilişkin DSÖ’nün son verilerine göre, şu anda 18 ülkede 82 vaka var. Bunlardan sadece 7’sinin Çin’e seyahat ile ilgili olmadığı, Çin dışındaki 3 ülkede virüsün insandan insana bulaştığı, bu vakalardan birinin şiddetli olduğu ve ölüm olmadığı bildirildi.
Çin’in çabaları memnuniyetle karşılandı
23 Ocak’taki ilk toplantıda uluslararası kamu sağlığı acil durum ilanına gerek görmeyen Komitenin ikinci toplantısı, vaka sayısındaki önemli artışlar ve teyit edilen vakalar konusunda ülkelerden iletilen bilgilerin ışığında gerçekleştirildi.
Komite, Çin hükümet yetkililerinin koronavirüsünün ortaya çıkmasından itibaren ortaya koydukları şeffaflık, salgının araştırılması ve kontrol altına alınması için gösterilen çabaları memnuniyetle karşılarken, virüsün gen dizisinin hızla tanımlanarak DSÖ ile paylaşılmasının, diğer ülkelerin hızlı bir şekilde teşhis koyabilme ve önlem alma kabiliyetini artırdığı ve teşhis kitlerinin hızla gelişmesine neden olduğunun altı çizildi.
Çin’in virüsün ilk ortaya çıktığı Wuhan kentinin yanı sıra diğer şehirlerde de halk sağlığı önlemleri aldığı, virüsün şiddeti ve bulaşabilirliği ile veri ve biyolojik materyalin paylaşılması konusunda çalışmalar yürüttüğü vurgulanırken, desteğe ihtiyaç duyan diğer ülkelerle çalışmayı da kabul ettiğine işaret edildi.
DSÖ, virüsün yayılmasının önlenebileceği görüşünde!
DSÖ Acil Durum Komitesi, yeni tip koronavirüs ile ilgili halen çok sayıda bilinmeyen olduğunu kabul ederken, bir ay içinde beş DSÖ bölgesinde vakalar bildirildi ve Çin dışında da insandan insana bulaşma meydana geldi.
Yapılan açıklamada, Komite’nin, ülkelerin hastalığı erken teşhis etmek, vakaları izole etmek ve tedavi etmek, temasları izlemek ve riskle orantılı sosyal uzaklaştırma önlemlerini teşvik etmek için güçlü önlemler almaları koşuluyla virüs yayılımını kesmenin hala mümkün olduğuna inandığı belirtildi.
Uluslararası kamu sağlığı acil durum ilanı
Salgının artık Uluslararası kamu sağlığı acil durum ilanı kriterlerini karşıladığını kabul eden Komite, acil durum ilanının, Çin’in salgınla ilgili şeffaflıkla gerçekleştirdiği eylemler için destek ve takdir yaklaşımı içinde görülmesi gerektiğini de duyurdu.
Koronavirüs salgınına karşı küresel dayanışma ihtiyacı doğrultusunda, dünyanın diğer bölgelerinde ek desteğe ihtiyaç duyabilecek ülkeler için küresel bir koordineli çabaya ihtiyaç duyulduğunu kabul eden Komite, Acil Durum ilanı kapsamında Geçici Tavsiyeler olarak şu tavsiyelerde bulundu:
WHO’ya tavsiyeler
Komite, ulusal uzmanlar da dahil olmak üzere Çin’e gidecek DSÖ uzman heyetinin, salgının hayvan kaynağını, hastalığın klinik spektrumunu ve ciddiyetini, toplumdaki ve sağlık tesislerindeki insandan insana bulaşma derecesini ve salgını kontrol etme çabalarını araştırması ve desteklemesi gerektiğini, bunun uluslararası topluma durumu ve etkisini anlamada yardımcı olacak ve deneyim ve başarılı tedbirlerin paylaşılmasını sağlayacak bilgiler sağlayacağını kaydetti.
Özellikle potansiyel seyahat ve ticaret kısıtlamalarına ilişkin olarak, kontrol tedbirlerinin orantılılığı konusundaki tartışmalarda WHO’nun güçlü bir şekilde yer almasını tavsiye eden Komite, DSÖ’nün, salgının küresel olarak en iyi nasıl ele alınabileceğini değerlendirmek için teknik uzman ağlarını kullanmaya devam etmesini önerdi.
DSÖ’nün, özellikle hassas ülkeler ve bölgelerde hazırlık ve müdahale için yoğun destek sağlaması; düşük ve orta gelirli ülkeler için potansiyel aşılara, teşhislere, antiviral ilaçlara ve diğer terapötiklere hızlı bir gelişme ve erişim sağlamak için önlemler geliştirmesi; salgına yanıt vermek için kapsamlı bir risk iletişim stratejisi uygulamak ve bununla ilgili araştırma ve bilimsel gelişmelerin ilerlemesine izin vermek için gerekli tüm teknik ve operasyonel desteği sağlaması da tavsiyeler arasında…
DSÖ, PHEIC’in veya PHEIC’in ikili olasılıkları arasında, IHR metninde yeniden müzakerelerin yapılmasını gerektirmeyecek şekilde, bir ara alarm seviyesi yaratma tavsiyesini araştırmaya devam etmelidir.
Genel Direktör, Komite’nin tavsiyelerini kabul ederek, 2019-nCoV salgınının bir Uluslararası kamu sağlığı acil durumu oluşturduğunu açıkladı ve tavsiyeyi İHR (2005) altında Geçici Tavsiyeler olarak yayınladı.
Çin Halk Cumhuriyeti’ne
DSÖ Acil Durum Komitesi’nin Çin’e tavsiyeleri de şöyle:
Halkı salgının gelişimi, önlenmesi ve kontrol altına alınması için alınan önlemler hakkında düzenli olarak bilgilendirmek için kapsamlı bir risk iletişim stratejisi uygulayın.
Mevcut salgının kontrol altına alınması için rasyonel halk sağlığı önlemlerini geliştirmek.
Sağlık sisteminin esnekliğini sağlamak ve sağlık iş gücünü korumak.
Çin genelinde gözetim ve aktif vaka bulmayı geliştirin.
Bu salgının epidemiyolojisini ve evrimini ve içerdiği önlemleri anlamak için DSÖ ve ortaklarıyla işbirliği yapın.
Tüm insan vakalarıyla ilgili verileri paylaşın.
Salgının zoonotik bir kaynağını ve özellikle DSO ile mümkün olan en kısa sürede devam eden dolaşım potansiyelini belirleme çabalarını güçlendirin.
Uluslararası trafiğe müdahaleyi en aza indirirken, daha ileri değerlendirme ve tedavi için semptomatik yolcuların erken tespiti amacıyla uluslararası havaalanları ve limanlarda çıkış taraması yapın.
Diğer ülkelere tavsiyeler
Herhangi bir ülkede daha fazla vaka ortaya çıkabileceğine dikkat çeken Komite, bu nedenle, tüm ülkelerin aktif gözetim, erken teşhis, izolasyon ve vaka yönetimi, temas izleme ve 2019-nCoV enfeksiyonunun devam eden yayılmasının önlenmesi ve tüm verileri WHO ile paylaşma dahil olmak üzere kontrol altına alınmaya hazır olmasını tavsiye etti.
Ülkelere yasal olarak DSÖ ile bilgi paylaşmaları gerektiği hatırlatılırken, insan enfeksiyonunu azaltmaya, ikincil bulaşmayı ve uluslararası yayılmayı önlemeye ve çok sektörlü iletişim ve işbirliğine ve virüs ve hastalık hakkında bilginin artırılmasına ve araştırmanın ilerletilmesine uluslararası düzeyde tepkiye katkıda bulunmaya hazır olmaları istendi.
Ülkelerden alınan seyahat önlemleri hakkında DSÖ’yü bilgilendirmeleri istenirken, damgalanmayı veya ayrımcılığı teşvik eden eylemlere karşı da uyarıldı.
Küresel topluluğa tavsiyeler
Bu yeni bir koronavirüs olduğundan ve daha önce benzer koronavirüslerin düzenli bilgi paylaşımı ve araştırması için önemli çabalar gerektirdiği gösterildiğinden, küresel toplum; yeni virüsün kaynağının belirlenmesi, insandan insana bulaşma potansiyeli, vakaların potansiyel ithalatı için hazırlık ve gerekli tedavinin geliştirilmesi için araştırmalar konusunda birbirlerini desteklemede dayanışma ve işbirliği göstermeye devam etmelidir.
Düşük ve orta gelirli ülkelere bu etkinliğe yanıt verebilmeleri için destek sağlamanın yanı sıra teşhis, potansiyel aşılar ve terapötiklere erişimi kolaylaştırmak için destek sağlayın.
Taraf Devletler, uluslararası trafiğe önemli ölçüde müdahale eden ek sağlık önlemleri (uluslararası yolcuların, bagajların, yüklerin, konteynırların, taşıtların, malların ve benzerlerinin giriş veya çıkışının reddedilmesi veya gecikmeleri, 24 saat) uygulandıktan sonraki 48 saat içinde DSÖ’ye halk sağlığı mantığını ve gerekçesini göndermek zorundadır. DSÖ gerekçeyi gözden geçirecek ve ülkelerden önlemlerini yeniden gözden geçirmelerini isteyebilecek. DSÖ, alınan önlemler ve gerekçe ile ilgili bilgileri diğer Taraf Devletlerle paylaşmalıdır.