Okuloplastik Cerrahi
Oküloplasti veya oküloplastik cerrahi, göz kapaklarını, kaşları, göz küresini, gözyaşı kanallarını ve yüzü içeren çeşitli prosedürleri belirtmek için kullanılan bir terimdir. Asıl adı Oftalmik plastik ve rekonstrüktif cerrahi olan branş tıbbi olarak gerekli girişimlerin yanında kozmetik girişimleri de kapsar ve bazen ikisi de olabilir. Oküloplasti, gerçek anlamda, göz kapaklarının sarkmasını düzeltmekten gözyaşı kanal tıkanıklığına, gözün çalınması ve protez yapılmasına kadar çok çeşitli prosedürleri ifade eder. Bu prosedürler, gözü ve ilgili yapıları gençleştirmek veya yeniden yapılandırmak için kullanılabilir. En yaygın oküloplastik prosedürlerden biri, göz kapağı estetiği olarak da bilinen blefaroplastidir. Bu prosedür, göz kapağındaki fazla deriyi alarak yaşla birlikte gelen sarkık görünümü azaltır. Kaş kaldırma da bu cerrahiye eklenebilir. Oküloplastik prosedürlerin çoğu ayakta tedavi bazında yapılır ve her yaştan insan üzerinde gerçekleştirilir. Göz ve gözün çevresinde olan tümör oluşumları da oküloplastinin uygulama alanına girmektedir.
Oküloplastik cerrahi nasıl yapılır?
Oküloplasti spesifik bir operasyona bağlı kalmadan bir dizi farklı teknikler içerir. Botoks enjeksiyonları, yağ alımı, blefaroplasti gibi kozmetik yöntemler yanında orbita cerrahisi, kanal tıkanıklığı gibi farklı yöntemlerle uygulanmaktadır. Hastadan hastaya ve probleme göre değişen teknikler kullanılmaktadır.
Oküloplastik girişimler hangi hastalıklarda uygulanır?
Oküloplastik prosedürlerin çoğu ayakta tedavi bazında yapılır ve her yaştan insan üzerinde gerçekleştirilir. Oküloplasti, şunları içermektedir:
- Pitozis: Göz kapağı düşüklüğü anlamına gelir. Üst göz kapağı düşüklüğü görme alanını daraltarak görüşü de etkileyebilir. Aynı zamanda kozmetik olarak da olumsuz etkileri olmaktadır. Pitozis düzeltmesi çeşitli cerrahi işlemlerle gerçekleştirilir. Hasta için en iyi seçeneğe, Oküloplastik cerrahiuzmanı ile görüştükten sonra karar verilmelidir.
- Blefaroplasti: Göz kapağı cildinin sarkması ve torbalanma yüze yorgun ve yaşlı bir görünüm verir. Blefaroplasti prosedürü yüzü gençleştirir ve gençliği geri kazandırır. Hem üst hem de alt göz kapağında uygulanır. Bu tabir üst göz kapağında sarkan ve gevşeyen cildin alınmasını ifade ederken alt göz kapağında göz altı torbalarının düzeltilmesi ve göz çevresindeki fazla derinin alınmasını ifade eder.
- Entropion: Göze doğru içe doğru katlanmış göz kapaklarını ifade eder. Entropion, bir göz kapağının içe doğru dönmesi, göze sürtünmesi, gözün kızarması, korneanın tahriş olması, ışığa ve rüzgâra duyarlı hale gelmesi durumudur. Bu durum göz kapaklarının ameliyatı ile optimal olarak düzeltilebilir.
- Ektropion: Gözden dışa doğru dönen göz kapaklarının durumudur. Bu durum gözün korneasının açıkta kalmasına ve kuruluğa neden olabilir.
- Tiroid göz hastalığı: Bu hastalıkta, vücut tiroid dokusunu yabancı olarak görüp saldırırken göz dokularını da hedefler. Hastalıkta aktif olan ve olmayan dönemler mevcuttur. Gözlerde arkadaki kas ve yağların şişkinleşmesi sonucu öne çıkma, kızarıklık, kapaklarda ödem görülebilir. Çift görme ve kapaklarda açılma ve hatta görme kaybı yaşanabilir. Uygun testlerden sonra, aktif dönemde damardan kortizon tedavisi başlatılabilir. Aktif olmayan ve görmeyi tehdit eden durumlarda cerrahi gerekir.
- Göz kapağı retraksiyonu: Üst veya alt göz kapağını etkileyebilir. Göz kapağı retraksiyonu, üst göz kapağında göz kapağı göz küresinden çok yukarı, alt göz kapağında ise çok aşağı çekildiğinde meydana gelir. Göz kapağı retraksiyonunun yaygın nedenleri arasında tiroid göz hastalığı, travma veya göz kapaklarında önceki ameliyatlar yer alır.
- Kanser ve diğer büyümeler: Gözdeki veya çevresindeki tümörler veya lezyonlar oküloplastik yöntemlerle tedavi edilebilmektedir. Bu noktada erken teşhis ve tedavi hayat ve görme kurtarıcı olabilir.
- Tıkanmış gözyaşı kanalları: Genellikle bebeklerde bulunur, ancak yetişkinlerde enfeksiyon, travma veya tümörlerden de oluşabilir. Çocuklarda sondalama ve/veya tüp takılması ile sorun çoğunlukla çözülürken erişkinlerde tüp takılması ve/veya kanal açma cerrahisi gerekmektedir.
- Yaralanmalar: Fiziksel veya kimyasal yaralanmaları, zamanında tedavi edilmezse görme için ciddi bir tehdit oluşturabilir.
Her ameliyatta olduğu gibi göz çevresi ameliyatlarında da riskler vardır. Ancak iyi bir oftalmoloji uzmanı tarafından doğru merkezlerde yapılan ameliyatlarda riskler azdır. Yine de riskler şu şekilde sıralanabilir: kanama, ağrı, enfeksiyon, gözü kapatamama.
Küçük göz kapağı yırtıkları lokal olarak tedavi edilebilir. Ancak daha büyük yaralanmalar acil dikiş ve rekonstrüksiyon gerektirir. Göz kapağı kenarlarının uygun şekilde yerleştirilmesi ve göz kapağının kat kat dikilmesi gerekebilir. Burada oküloplastik cerrahi devreye girer. Büyük göz yaralanmalarında alt ve üst göz kapağının iskeletini oluşturan yapıların restore edilmesi, normal göz kapağı yapısını ve fonksiyonunu eski haline getirmek için son derece önemlidir. Göz kapaklarının iç kısmındaki yaralanmalarda göz yaşı kanalında hasarlanma ve kesilmeler eşlik edebilir. Bu durumda tüp takılarak ucuca dikilmesi gerekmektedir. Orbita yaralanmaları, orbital hematomlardan orbital kemik kırıklarına kadar değişebilir. Orbita kırıklarının tedavisi kırığın tipine göre değişir. Onarımın zamanlaması çok önemlidir. Kas sıkışması olan kırıklar acil düzeltme gerektirir. Kırıkların onarımı çeşitli malzemelerle yapılır.
Hayır, oküloplastik cerrahi yalnızca estetik operasyon ibaret değildir. Gözü etkileyen, göz küresinin dışında olan tüm dokuların yani orbitanın ve içindeki kas ve yağ dokularının, göz yaşı bezi ve kanallarının, göz kapaklarının her türlü fonksiyonel problem oküloplastik cerrahinin müdahale alanları içerisindedir.