Trigeminal nevralji, direkt olarak beyinden çıkan 12 çift huduttan beşincisi olan “trigeminal sinir”in tutulduğu, çok şiddetli ağrılarla seyreden bir hastalıktır. Trigeminal hudut, yüzün yarısının sıcak, soğuk, acı, dokunma üzere duyularını hissetmemizi sağlayan sinirdir. Alt çene, üst çene ve göz bölgesine giden üç kısmı vardır. Bunların birincisi, göz etrafında, ikincisi, üst çene ve yanak kısmında, üçüncüsü ise alt çeneye dağılan sonlardır ve bu sonlardan beyne mesaj sarfiyat. Ayrıyeten üçüncü hudut kolu, çiğneme kaslarının hareketlerini de denetim eder. Trigeminal nevralji de en fazla üçüncü ve ikinci hudut kolları tutulur ve birden fazla kolun birebir anda tutulduğu ağrılarda olur. Ekseriyetle 30 yaşından sonra ve çoğunlukla bayanlarda görülür.
Trigeminal nevraljinin en sık sebebi hududun komşuluğundaki damarsal oluşumlardaki yapısal farklılıklar ve bozukluklardır. Bunun yanı sıra kemik yapıdaki farklılıklar, baş içindeki âlâ yahut makûs huylu kitleler de trigeminal nevralji nedeni olabilirler. Hastayı, günlük aktivitelerini, hatta yaşamsal fonksiyonlarını dahi yapamaz duruma getirebileceğinden en kısa müddette teşhisin konması ve tedavi edilmesi gereken önemli bir rahatsızlıktır.
Ağrı, trigeminal hududun yayıldığı yüz bölgesinde, kısa müddetli (birkaç saniye ile bir-iki dakika arası), tekrarlayan, elektrik çarpması stilindedir. Çoklukla yüzün dış kısmında, ağız içinde ağrının başlamasını tetikleyen noktalar bulunur. Bu sebeple hasta bu bölgelere dokunmaz, dokundurtmaz; yüz yıkama, diş fırçalama, hatta yeme üzere fonksiyonlardan kaçınır. Tıraş olmak, makyaj yapmak, konuşmak, gülümsemek ve yemek yeme üzere hareketler zorlaşır. Ağrı krizleri vakit içinde daha şiddetli ve daha sık hale gelir.
Trigeminal nevralji, tedavisi olmasına karşın geçmeyen bir hastalıktır ve tedavisi hayli uzun sürer. Trigeminal nevraji tedavisinde ilaç tedavisinin yetmediği durumlarda cerrahi tedavi uygulanabilir. Hasta 50 yaşın üzerinde ise çoklukla açık cerrahi uygulanır.
Trigeminal nevralji tedavisinde girişimsel tedavi formülleri de uygulanır. Perkütan radyofrekans termokoagülasyon tedavisi, trigeminal hudut etrafına gliserol enjeksiyon uygulaması, perkütan balon tedavisi üzere girişimsel tedavi sistemleri uygulanabilir. Bunların dışında yüz nevraljisi tedavisinde rehabilitasyon tedavileri, akupunktur tedavisi, elektrik stimülasyon (tens) tedavisi (sinirlerin elektrik akımı ile uyarılması), masaj tedavisi üzere alternatif tedavi prosedürleri de uygulanabilir.