Emdr ile Yeni Bir Başlangıç
EMDR ile Yeni Bir Başlangıç
Yeni bir yıl, yeni bir dönem, yeni bir hafta, hatta yeni bir gün
Hayatımızda yapmak istediğimiz değişiklikler için özel zamanlara ihtiyaç duyarız bazen. Yeni yılda kilo vereceğim, sigarayı bırakacağım, daha çok çalışacağım gibi kararlar alırız. İsteklerimizin hayatımızdaki yeni dönemle birlikte kendiliğinden gerçekleşmesini bekleriz. Hele bir de geçen yıl beklediğimiz gibi gitmediyse, yeni döneme mucizeler bekleyerek başlarız.
Hayatımız istediğimiz gibi gitmiyorsa, sıkıntılı zamanlar yaşıyorsak, istemediğimiz halde yaptığımız ya da yaptıktan sonra farkına varıp pişman olduğumuz davranışlarımız varsa keşke değişebilseydim cümlesini sık kullanırız.
Hep bana zarar veren arkadaşlar buluyorum, sonunda üzülen yine ben oluyorum.
Yine proje ödevimi son güne bıraktım ve istediğim gibi olmadı.
Planladığım işleri yapmak yerine zamanımı boşa harcıyorum.
Her pazartesi diyete başlayacağım diyorum, neden hep erteliyorum?
Arkadaşlarıma karşı kendimi iyi ifade edebilsem böyle olmayacak, ama yapamıyorum.
Yaşadığımız olumsuzlukların ardından hissettiğimiz pişmanlık, değersizlik, başarısızlık, beceriksizlik gibi duygular; düşüncelerimizin ve davranışlarımızın değişmesi gerektiğinin habercisidir. Ruhsal olarak değişim; durumları geçmiştekinden farklı algılamak, farklı yorumlamak ve yaşananlar karşısında farklı düşünüp davranabilmektir.
Değişimin önündeki en büyük engel ise geçmiş yaşantılarımızın üzerimizde bıraktığı izler, olumsuz duygu, düşünceler ve unutmak istediğimiz anılardır.
Günde yaklaşık 20 bin anı yaşıyor ve kaydediyoruz. Bu anıların bazıları olumlu, bazıları olumsuz, bazıları ise önemsiz ya da nötr anılar olarak oluşuyor. Zihnimizdeki olumlu ve nötr anılar, bilgi işleme sürecimizden normal bir şekilde geçip hafızamızdaki yerini alıyor. Olumsuz anılar ise tıpkı bilgisayara giren bir virüs gibi, yeni oluşan olumlu anılarımızı da etkilemeye başlıyor. Sanki olumsuz anılar tekrar tekrar yaşanıyormuş gibi etkisini sürdürüyor.
Keşke yapmak istediğimiz değişiklikleri engelleyen, geçmişteki olumsuz anılarımızı silebilmek mümkün olsa
.
Son dönemlerde üzerinde çokça araştırma yapılan ve hızla yaygın olarak kullanılan EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) terapi yöntemiyle olumsuz anıları silmek mümkün.
EMDR-Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme (Eye Movement Desensitization and Reprocessing), anıların sağlıklı işlenmesini sağlayan fizyolojik temelli bir terapi yöntemidir. EMDR yaklaşımının esası şuna dayanır; psikolojik problemlerin kaynağını travmatik / olumsuz yaşantılar ve buna bağlı olarak oluşan anılar oluşturur. Terapi sırasında beynin sağ ve sol yarım küreleri uyarılarak, zamanında yapamadığı işlemin yapılmasını sağlar. Kilitli kalmış anı ile diğer anı ağları arasında ilişki kurulması, öğrenmenin sağlanarak bilginin adaptif bir şekilde depolanması ile mümkündür. Sonrasında kişi artık olumsuz anılardan rahatsız olmaz ve anıyı sağlıklı bir bakış açısı ile görür.
EMDR terapisinde göz hareketleri kullanılır. Göz hareketleri duygusal sıkıntıda rahatlama, kötü anıların canlılığında azalma, olumsuz düşüncelerin değişmesinde kolaylık ve hafızada canlanmaya sebep olmaktadır. Araştırmalar sonucunda EMDRnin özünü oluşturan bilateral göz hareketlerinin, REM uykusunda oluşan biyolojik bağlantı ve yararlı süreçleri uyardığıdır.
Düşünce, bilgi ve anıların bütünleşerek öğrenme meydana gelmesi, REM uykusunda olur. REM uykusu sırasında beyindeki nöral bağlantılar açılmakta, çağrışımlar aktifleşmekte ve anı işlenerek daha uyumlu ve kullanılabilir duruma gelmektedir. Hepimiz yaşamışızdır ki, uyumadan önce birçok endişeyle yatağa girer, yeni veya eski pek çok sorunu kafamızda kurarız. Uyandığımızda ise kendimizi daha iyi hissederiz, bazı çözümler bulmuşuzdur ve endişelerimiz azalmıştır. Çünkü beyin uyku esnasında çalışmış, o günkü yaşantımızda iyi, kötü, olumlu, olumsuz tüm bilgiyi işleyerek en yaralı hale getirmiş ve depolamıştır.
Anılar çok acı verici olduğunda veya bizi zayıf bir anımızda yakaladığında duyulan rahatsızlık o kadar yüksek olur ki, beyin bilgi işleme sistemi bozularak anıyı işlemekte yetersiz kalır. Çoğumuz aynı korkulu rüyayı sık sık görür, bir kabusun ortasında uyanırız. Kabus bilgiyi işlemeye çalışan beynimizin işlevi olup, o sırada imgeler yeniden canlanmakta olan duygularımızı yansıtır.
Çocukken uğradığınız bir cinsel taciz, yaşadığımız ya da tanık olduğumuz bir trafik kazası, ilkokul öğretmeninizin haksız yere sizi tahtada azarlaması, çok sevdiğiniz bir arkadaşınızın başka bir şehre taşınması, sevdiğimiz birinin vefat ettiği gün yaşadığınız çaresizlik gibi duygular; yetişkin yaşamınızda sık sık bir canavar tarafından kovalanıp tam sizi yakalayacağı sırada uyandığınız bir kabus halinde karşınıza çıkabilir. Bunlar işlenmemiş anılardır. EMDR terapisinde bu olumsuz anılarınız ele anılır, üzerindeki örtüyü kaldırılarak duygusal rahatsızlığın sebebi bulunur ve yeniden düzenlenir.
Doğal afetler, büyük kazalar, kayıplar, savaş, taciz, tecavüz gibi önemli travmaların yanı sıra, başta çocukluk çağı olmak üzere her yaşta yaşanan ve etkisi travmatik olan her tür yaşantı; günlük hayatta aile, okul, iş çevresinde yaşanan olumsuz olaylar, şiddete maruz kalmalar, aşağılanmalar, reddedilmeler, ihmal ve başarısızlıklar işlenmemiş anılar arasında yer alabilirler.
EMDR terapisine göre psikolojik ve/veya psikosomatik rahatsızlıkların çoğunluğunun işlenmemiş anılara bağlı olması, klinik uygulama alanını giderek genişletmiş, bir çok sorunun verimli ve hızlı bir şekilde tedavisinin sağlandığı görülmüştür.
Kişilik bozuklukları, panik bozukluğu, depresyon, fobiler, ağrı rahatsızlıkları, yeme bozuklukları, disosiasyon, cinsel taciz, fiziksel taciz, cinsel işlev bozuklukları, performans kaygısı, gençlerde sınav kaygısı, bağımlılık, stres kontrolü, beden algısı bozuklukları, çocuklarda davranım bozuklukları, özgüven sorunları, dislekside travmatik öğrenme deneyimlerinin iyileştirilmesinde EMDR terapisi uygulanmaktadır.
EMDR terapisi ile sadece semptomlar ortadan kalkmaz. EMDR terapi yöntemi, yeni bakış açısının kazandırdığı pozitif inançlar ve olumlu duygular kişinin kendisine, ilişkilerine, dünyaya bakışını da olumlu yönde değiştirip kişisel gelişim sağlar.
EMDR terapisi eğitimi almış psikolog ve psikiyatri uzmanları tarafından uygulanan EMDR terapisinde; 8 aşamalı, üç yönlü (geçmiş, şimdi, gelecek) bir protokol uygulanır. Hedef, geçmişte yaşanan anıların yeniden işlenerek duyarsızlaşmanın sağlanması, bugünkü semptomların tedavisi, danışanın gelecekte karşılaşacağı benzer sorunlar karşısında, kazandığı olumlu inanç ve duyguların geliştiği yeni bir bakış açısının yönlendirdiği davranışları göstermesidir.
Yeni bir başlangıç için EMDRı denemek istiyorum diyorsanız, sizi bekliyorum.
Kaynaklar:
EMDR Derneği, http://www.emdr-tr.org/tr
Shapiro, Francine. (2012). EMDR Terapisi Teknikleri ile Acı Anıları Silmek. Kuraldışı Yayınevi.


Yazan


Bu makaleden alıntı yapmak
için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir: "Emdr ile Yeni Bir Başlangıç" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Psk.Emine YURDAKUL'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Psk.Emine YURDAKUL'un izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.