Finansal piyasalarda pek çok kez karşılaştığımız temerrüt, borçlanan kişilerin borcunu hukuka aykırı olacak şekilde zamanında ödememesi/ödeyememesi durumuna verilen addır. Temerrüt, alacaklının ve borçlunun temerrüdü olarak ikiye ayrılır.
Küçük yaşlardayken kalem silgi borç aldığımızda geri vermediğimizde küslükler meydana gelirdi, ancak yaş ilerleyip para ve karşılık söz konusu olunca işler çığrından çıkabiliyor. Piyasalarda borçlunun anlaşmaya uygun şart ve zamanlarda borcunu ödememe durumuna da temerrüt denilen bir kavram yerleştirmişler. Zamanında ödeyememe durumlarına temerrüde düşmek olarak bakılır.
Ancak durum sadece bundan ibaret mi? Alacaklıya düşen sorumluluklar ve bunları yerine getirmediğinde bir şey denmiyor mu? Evet, ona da temerrüt deniyor; “alacaklının temerrüdü” diye bir kavram da var. Temerrüt, alacaklı veya borçluya göre iki farklı başlıkta inceleniyor.
Peki, borçlu temerrüdü nedir, borçlunun temerrüdü neyi ifade eder? Alacaklınınkinden bir farkı var mıdır?
Yabancı makaleler Temerrüt’e ne diyor?
Yabancı makalelerde de temerrüt, bir kredi veya menkul kıymet üzerinden faiz veya anapara dahil, yapılan bir borcun geri ödenmemesidir.
Borçlu durumundaki bir kişi zamanında ödeme yapamadığında, ödemeleri kaçırdığında ya da ödeme yapmaktan kaçındığında veya ödeme yapmayı durdurduğunda temerrüt meydana gelebilir deniliyor.
Buna sadece bireyler bazında bakmamak gerekiyor; bireyler, şirketler ya da ülkeler borç yükümlülüklerini yerine getirmezlerse temerrüde düşebilirler deniliyor. (tıklayabilirsiniz HG)
BORÇLUNUN TEMERRÜDÜ NEDİR?
Borçlunun borcunu ödememe durumu ve/veya ödememe konusunda ısrarcı oluşuna borçlunun temerrüdü denilmektedir.
TBK olarak geçen Türk Borçlar Kanunu’nun 117. Maddesi ikinci fıkrasına göre değerlendirilen, borcun ifa edileceği gün veya tarih, anlaşmadaki taraflarca birlikte belirlenmesine rağmen, belirlenen tarih geçtiği halde borçlu taraf borcunu ödememişse borçlu temerrüde düşmüş kabul edilir.
Borcun ifası mümkünken, ifadaki ve ifayı kabuldeki gecikme temerrüt için yeterli olarak gösterilmektedir. (ifa etmek; herhangi bir işi yerine getirmek, yapmak)
Temerrütler başka hangi durumlarda karşımıza çıkabilir?
Temerrütler, ev teminatı yapılarak ayarlanan ipotek kredisi gibi teminatlı borçlarda, kredi kartlarında ya da öğrenci kredisi gibi teminatsız borçlarda karşımıza çıkabilir.
Bir işletme tahvil ihraç ederken (yatırımcılardan borç alma olarak bakabilirsiniz duruma), tahvil sahiplerine kupon ödemesi yapamıyorsa, işletme tahvillerinde temerrüde düşecektir. (tahvil alan bizsek bu durumu bilmek yararımızadır)
Temerrüde düşmek bize ne gibi zararlar verebilir?
Basit bir temerrüt durumu, yapan bizsek, kredi puanlarını düşürme, gelecekte kredi alma şansını azaltma ve mevcut borcun yanı sıra yükümlülüklerin faiz oranlarını yükseltme gibi sonuçlar doğurabilir.
İşin özeti şu; Temerrüt, kişinin artık hukuka aykırılık boyutlarına varan, “daha önceki borçlandığı edinimi geri ödememe” durumuna denilmektedir. Temerrüt, alacaklının ve borçlunun temerrüdü olarak iki türe ayrılır. Borçlunun hiç borcunu ödememe ya da uygun şekilde ödememe gibi durumlarında borçlunun temerrüdü kavramı ortaya çıktığı gibi; alacaklının da ifa edilmek istenen edinimi (borcu) kabul etmemesi ya da sorumluluklarını yerine getirmemesi durumu da alacaklının temerrüdü olarak karşımıza çıkar.
Temerrüt nedir, borçlunun temerrüdü, alacaklının temerrüdü, temerrüt tarihi, süresi, olasılığı, ne zaman netleştiği, faizi gibi konular hakkında şu yazımıza göz atmanızda fayda var; TEMERRÜT NEDİR?
Sevdiklerinizle nice sağlıklı, mutlu, huzurlu ve bol kahkahalı an’larınız olsun..
Sağlıcakla efendim..