Lavanta fidesi nasıl yetiştirilir? Lavanta fidesi çok aromalı bir bitki olup yağı ve suyu geniş alanlarda kullanılan bir bitki türüdür. Lavanta özellikle Akdeniz Bölgesi, Fransa, Orta İtalya, Yugoslavya, İspanya Yunanistan, Bulgaristan ve Türkiye’de yeni gelişmeye başlamış bir ilaç bayilerinde, parfüm sanayisi ve süs bitkisi olarak yetiştirilir.
Lavanta fidesi nasıl yetiştirilir? Lavanta fidesi 40 – 60 cm boylanıp haziran ayında çiçek açan yarı çalımsı uzun yıllık bir bitkidir. Kazık bir köke sahip olan genellikle sapları 4 köşeli olup gri ve yeşil renktedir. Çiçekleri 4 köşeli dallar üzerinde bulunan 2 – 7 cm uzunluktaki kısa saplı yapraklardır. Her iki yüzü pamuksu tüylerle sarılıdır. Lavanta çiçek durumu 25 – 35 cm kadar çıplak sap ucunda bulunur.
Lavanta fidesi nasıl yetiştirilir Toprak ve iklim istekleri
Lavanta fidesi nasıl yetiştirilir? Lavanta fidesi arazi ve toprak bakımında seçici olmayan bir bitki türüdür. Fakat toprağın kuru ve kireççe hafif toprakları sever. Toprak derinliklerinde rutubetin bulunmaması önerilir. Lavanta fidesi kış soğuklarına fazla dayanıklı değildir. Fakat Avrupa şartlarında kışı geçirecek kadar soğuğa dayanıklı cinsleri de vardır.
Lavanta fidesi nasıl yetiştirilir? Lavanta tohumdan da yetiştirilebilir. Lavantanın 1000 dane ağırlığı 0,8 – 1 g değişmektedir. Tohumun saflığını %95, çimlenmesinin ise %70 den az olmaması istenir. Çimlenme işlemi 21 günde gerçekleşir.
Lavanta fidesi nasıl yetiştirilir? Lavanta yetiştirme işlemi; hem vegatatif hem de generatif işlemlerle yapılabilmektedir. Lavanta fidesinde vegatatif üretimi yan kök sürgünlerini veya diğer yaşlanan bitkilerden elde edilen çeliklemelerle yapılmaktadır. Lavanta bitkisinde generatif üretim tohumlarla yapılır. Tohum ile üretimde 2 farklı yol vardır. Biri tohumların doğrudan tarlaya ekimidir. Bu yol fazla kullanılmamaktadır. Tohumlar çok küçük olduğundan tohum yatağının iyi bir şekilde hazırlanmalıdır. Çimlenen tohumların büyümesi yavaş olduğu için yabancı ot sorunu olmaktadır. Bu sebeple genaratif üretimden daha çok vegatatif üretim daha yaygın kullanılır. Vegatatif üretim yıllanmış arazilerden lavanta çelikleri alınıp, sulama yapılacak bir bölgeye, toprağın drenajı iyi olan, araziye yastıklama yapılıp malçlama tekniği ile yabancı ot kontrolü sağlanıp yastıklara 5×5 cm veya 4×4 cm aralıklarla dikilir. Malçlama tekniği ile üzerine dikilen lavanta çelikleri üstten sprink yöntemi ile her gün ıslatma yapılarak çeliklerin canlı kalabilmesi için sulanır. Kasım ve aralık aylarında çelikler topraktan çıkarılıp hazırlanmış büyük araziye geçirilir.
Lavanta fidesi nasıl yetiştirilir? Fide ekiminde arazi hazırlanışı ekimi ve bakımı: Fide ekim arazileri yazdan hazırlanıp kasım ve aralık aylarında rötovatör gibi tarım aletleriyle kabartılarak, toprağın su tutma kapasitesini artırarak fide köklerinin su alınımını kolaylaştırarak daha iyi köklenmesi sağlarız. Fideler sıra üstü 40 cm ve sıra arası 140 cm olacak şekilde ekilmesi önerilir. Bu ekim elle veya makine yardımı kullanılarak yapılır. Ekim yapıldıktan sonra köklerin hava almaması için fide köklerini toprak yardımıyla örteriz. Kış yağmurlarından sonra yabancı ot kontrolü el ve makine yardımıyla kontrol altına alınması gerekir. Aksi takdirde fidelerin kurumalarına yol açar. Lavanta fidesinin iki üç yılda bir kompost veya hayvan gübresi ile gübrelenmesi gerekir. Lavanta fidesi, ekilen arazide azotlu ve fosforlu gübrelerin toprakta bulunmasını ister. Arazi gübrelemesi ilkbaharın başlarında yapılması önerilir.
Lavanta fidesi nasıl yetiştirilir? Lavanta fidesi hasatı, kurutulması ve verimi: Lavanta fidesinin yan dalları, uç ve orta dalları eşit bir şekilde çiçeklendiğinde, başaktan 10 cm aşağıdan orak, makas, bıçkı veya makine yardımıyla hasat edilir. Bu hasat edilen çiçekler kurutma yöntemi veya yağ distilasyonlarında yağı çıkarılarak kar elde etmeye çalışılır. Elde edilen uçucu yağ tam verime geçtiği senelerde 10 L/da ve üzeri yağ elde edilir. Kurutulmuş çiçeklerde ise ortalama 175 kg/da verim alınır. Kurak senelerde lavanta bitkisinden yüksek verim almakta mümkündür.