2019 Nobel Kimya ve Fizik Ödülü Sahipleri Açıklandı
Kimya alanında 2019 Nobel Ödülü’nü John B Goodenough, M Stanley Whittingham ve Akira Yoshino, Fizik alanında ise; James Peebles, Michel Mayor ve Didieer Queloz kazandı.
John B. Goodenough, M. Stanley Whittingham ve Akira Yoshino; lityum bataryalar üzerindeki çalışmaları nedeniyle ödüle layık görüldü. James Peebles, Michel Mayor ve Didieer Queloz seçilirken insanlığın uzayla ilişkisine katkılar dikkate alınarak karar verildi.
Binghamton Üniversitesi’nden İngiliz kimyager M. Stanley Whittingham, 1970'li yılların petrol krizi sırasında, fosil yakıtlardan bağımsız olarak çalışabilecek yeni bir teknoloji arayışı içinde lityum maddesinin elektronlarını dışa aktarma konusundaki büyük potansiyelini keşfetti. Lityum elementi ile deneyler yapan Whittingham, ilk lityum bataryayı yapan isim oldu. ABD'li katı hal fizikçisi Teksas Üniversitesi’nden John B. Goodenough, lityum bataryaların potansiyelini iki katına çıkaran koşulları yaratarak, kullanımı daha pratik hale getiren çalışmalara öncülük etti. Meijo Üniversitesi’nden Japon kimyager Akira Yoşino Yoşino da bataryalardaki saf haldeki lityumu bütünüyle çıkarıp, bataryaları yalnızca lityum iyonlarıyla çalışabilir hale getirdi. Bu icat, bataryaların pratik hayatta yaygın kullanımını mümkün hale getirdi.
Nobel Komitesi'nden yapılan açıklamaya göre; Kimya Nobel Ödülü’nü iki ayrı dalda toplamda üç araştırmacı aldı; Princeton Üniversitesi'nden Profesör James Peebles, fiziksel kozmoloji alanında yaptığı teorik keşifler nedeniyle ödüle hak kazandı. James Peebles, milyarlarca galaksi ve galaksi kümelerine odaklanan bir araştırmacı. 20 yıldan uzun bir süre çalışarak geliştirdiği teorik yaklaşımı evrenin tarihine ilişkin modern yaklaşımımızı şekillendirdi. Peebles çalışmaları Büyük Patlamadan günümüze kadar bir evren tarihi oluşturmamızı sağladı.
Ödülün diğer yarısını ise Cenevre Üniversitesi'nden Profesör Michel Mayor ve Cambridge Üniversitesi'nden Profesör Didier Queloz, güneş sistemi dışında bulunan bir gezegenin, güneşe benzer bir yıldızın yörüngesine girmesine ilişkin keşifleri nedeniyle ödül aldı. Öte yandan Samanyolu Galaksisi'nin keşfine katkıda bulunan Didier Queloz ve Michel Mayor, ilk olarak 1995 yılında Güneş Sistemi dışında bir gezegenin keşfini gerçekleştirdiler. Güneş Sistemi dışındaki bu gezegen tıpkı Dünya gibi Güneş'e benzer bir yıldızın etrafında yörüngeye oturmuştu. Dünya'ya yaklaşık 51 ışık yılı uzaklıkta bulunan o yıldıza "51 Pegasi" adı verildi. Mayor ve Queloz'un başlatmış olduğu devrim bugüne kadar Samanyolu'nda dört binden fazla gezegenin keşfedilmesine neden oldu. Halen her biri birbirinden oldukça farklı olan gezegenler keşfediliyor.