Böbrek nakli, başka bir kişinin böbreğinin diyaliz hastasına ya da böbrek yetmezliği ileri seviyede olan hastalara, nakil edilme işlemidir.
Böbrek nakli iki şekilde yapılır. Yaşamını yitiren kişilerden alınan böbreğin, nakledilmesi işlemine kadavradan böbrek nakli denilir. Canlı vericilerden alınan böbreğe ise, canlıdan böbrek nakli denilir. Tıbbi olarak, böbrek nakline engel durumlar olmadığı takdirde, her diyaliz hastasına nakil yapılabilir. 70 yaş ve üzerinde olan nakil adaylarının, daha ayrıntılı olarak incelemesi yapılır.
Böbrek Nakline Engel Durumlar
Böbrek nakline kesin engel teşkil eden durumlar:
- Kanser hastalığı,
- Aktif AİDS,
- Aktif tüberküloz,
- Aktif hepatit veya siroz,
- Ciddi vasküler hastalık,
- Aktif intravenöz ilaç bağımlılığı,
- 5 yıldan az yaşam beklentisi,
- Son dönem kalp, akciğer ve karaciğer yetmezliği,
- Yeni geçirilmiş Miyokard Enfarktüsü.
Böbrek nakline engel durum olmamakla birlikte, aşırı zayıf ya da şişman hastaların böbrek nakli işlemleri, sorun yaratabilir.
18 yaşını dolduran, yasal ve tıbbi yönden sorunu olmayan her insan, akrabasına böbrek verebilir. Yasal olarak, dört derece akrabalık bağı içerisinde, bulunması yeterlidir. Dört dereceden uzak akrabalık ilişkisi olanların, etik kurullardan onay alması gerekir.
Kanser hastaları, şeker hastaları, tansiyon hastaları, böbrek hastaları, kalp hastaları, HİV virüsü taşıyanlar, hamileler, başka bir organ yetmezliği olanlar böbrek vericisi olamazlar. Bu hastalıklar, böbrek nakline engel durumlardır.
Canlı böbrek nakli için, karar verildiği zaman böbrek verecek olan kişi, çok detaylı olarak tetkik ve kontrollerden geçirilir. Sağlıklı olduğunu düşünen, her üç kişiden birinin böbrek nakli için uygun olmadığı, bir durum ortaya çıkmaktadır.
Kadavradan böbrek naklinin başarılı olması için kan grubu uyumu yanında doku uyumunun da uygun olması gerekli olan bir durumdur. Canlı vericiden yapılan nakillerde ise, doku uyumu eskisi gibi engel olarak görülmemekle birlikte, kan grubu uyumu ise hala önemini korumaktadır.
Kadavradan yapılan böbrek nakil işlemlerinde, antijenler arasında uyum ne kadar iyi olursa, böbreğin çalışma şansı da o kadar yüksek olmaktadır.
Böbrek nakli için müracaat eden adaylara, tetkikler yapıldıktan sonra, böbrek nakline engel olacak bir durum bulunmadığı takdirde, aday olarak kabul edilirler.