ABD’de başkanlık seçimlerinde oy sayımı devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump postayla gelen oyların ağırlıklı olarak Biden’a çıkması sonucu umutlu başladığı süreçte geri düştü. Demokrat aday Joe Biden’ın zafere ulaşması bekleniyor. Trump sonrası ABD ise şimdiden konuşulmaya başlandı.
Eğer Biden kazanırsa 28 yıl sonra görevdeki bir ABD Başkanı seçim kaybetmiş olacak. Ancak oy sayımı süresince seçimin güvenilirliğini sarsmaya yönelik açıklamalarda bulunan Trump’ın kaybetse bile sessizce köşesine çekilmesi beklenmiyor.
Beyaz Saray’ı tahliye tarihi olan 20 Ocak’a kadar gücünü teamüllerin dışında kullanma ihtimali görülen ABD Başkanı’nın yenilginin öfkesi ile FBI Direktörü Christopher A. Wray ve Dr. Anthony S. Fauci gibi bazı üst düzey görevlilerini kovması da olasılıklar arasında görülmekte.
Şu sorular soruluyor: Trump şimdi ne yapacak?
ABD siyaseti, özellikle de Cumhuriyetçi kanat nasıl şekillenecek?
8 soruya yanıt aradık:
Beyaz Saray sonrası hayatının nasıl olacağı ile ilgili soruları her zaman yanıtsız bırakan Trump’ın Başkanlık sonrası için bir planı varsa da kimseyle paylaşmadığı anlaşılıyor. The New Yorker’a konuşan yakın bir iş arkadaşı, “Bu konuyu ona açamazsınız. Kaybetme ihtimalinden bahsetmek bile öfke patlamalarına neden olur” derken yakın çevresinden bir isim Trump’ın emlak işine geri dönmeyi kesinlikle düşünmediğini anlatmıştı. Trump bir gün destekçilerini selamlarken, “Bu harika değil mi? Bundan sonra asla pencere sipariş etmeye geri dönemem. Bu çok sıkıcı olur” demişti.
Türlü skandallara, azledilme davasına, 233 bin Amerikalının ölümüne neden olan pandemiye rağmen oyların yarısına yakınını alan, 70 milyonu geçerek 2016’da aldığı oyun en az 7 milyon üstüne çıkmayı başaran Donald Trump’ın ABD siyasetinden silinmesi beklenmiyor.
Seçim sonuçları, Trump’ı daha önce tek dönem seçilebilmiş Jimmy Carter ve George Bush gibi isimlerden ayırıyor. Fox News’e alternatif olarak kendi TV kanalını kurmak istediği bilinen Trump, Washington’a yakın kaynaklara göre -her ne kadar o zaman 78 yaşında olacak olsa da- çevresi ile 2024 için tekrar aday olma fikrini tartışmaya başladı bile. Ancak bir daha başkanlık yarışında endam etmeyecek olsa dahi Trump’ın 88 milyonluk Twitter kitlesi ile sağ siyasette güçlü ve yükselen Cumhuriyetçi isimlerin nazarında etkili bir figür olması bekleniyor.
Başkan’ın ilk kampanya yöneticisi Brad Parscale’e göre Trump’ın Twitter iletişimi ve haberler üzerindeki etkisi devam edecek. Parscale’in altını çizdiği bir başka konu ise oldukça kritik: “Bir politikacının bugüne kadar sahip olduğu en büyük veri Trump’ın elinde. Bu yıllar boyu birçok seçimi etkileyecek.”
Trump’ın 2016 kampanyasının stratejistlerinden Sam Nunberg ise Başkan’ın yenilse dahi Cumhuriyetçi seçmenin sadakatini kaybetmeyeceğini belirtiyor.
“Trump seçmeni nazarında kahraman kalmaya devam edecek. 2024’te Cumhuriyetçi Parti’nin adayı ya Trump’ın kendisi ya da onu çok anımsatan bir isim olacak.”
Var. Cumhuriyetçi bazı politikacılar Donald Trump’ın Demokratları seçimi çalmakla suçlamasından rahatsız. 2012 Başkanlık adayı, Utah Senatörü Mitt Romney, “Seçim hileli ve çalıntı demek yanlış. Trump’ın iddiaları buradaki ve dünyadaki özgürlüklere zarar veriyor. Ve pervasızca yıkıcı ve tehlikeli tutkuları körüklüyor” ifadelerini kullandı. Romney’nin parti içinde Trump’a en muhalif isimlerden biri olduğu biliniyor. Öte yandan oyları hala sayılmakta olan Pennsylvania Senatörü Pat Toomey’nin Trump’ın sözlerini ‘Rahatsız edici” olarak yorumlaması dikkat çekti.
Cumhuriyetçi senatörlerin birçoğu daha nötr bir dille konuyu yorumlarken, Trump’ın iddialarına destek çıkan isimlerin de olduğu görüldü. “Her oy sayılmalı. Tüm taraflar süreci gözlemleyebilmeli” diyen Mitch McConnell tonuna karşılık Kevin McCarthy Trump’ın seçimi “kazandığını” ilan etti: “Sessiz kalmayın. Bunun gözlerimizin önünde olmasına izin veremeyiz.”
Seçim öncesinde 3 Cumhuriyetçi Eyalet Valisi Trump’ı desteklemeyeceklerini açıklamıştı. Ancak -en azından şimdilik- partideki genel havanın bu olmadığını belirtmek gerekiyor. Trumpizm’in bir seçim yenilgisi sonucunda tamamen yok olacağını düşünen Cumhuriyetçi politikacıların sayısı az. Tam tersine daha da güç kazanacağını söyleyenler mevcut.
Eski Cumhuriyetçi Parti Ulusal Komitesi Başkanı ve Trump muhalifi Doug Heye de bu düşünceyi paylaşanlardan biri: “Trump kazansa da kaybetse de Cumhuriyetçiler Donald Trump’ın cumhuriyetçi tabandaki popülerliğine mahkum. Eğer kazanmak istiyorsanız o tabana sahip olmanız gerek.”
“Kazanmak kolay, kaybetmek hiçbir zaman kolay değildir. Benim için hiç değil” diyen Trump’ın kazanma ile ilgili güçlü duyguları ifade etmesinin farklı nedenleri olduğu öne sürülüyor.
ABD Başkanı hakkında açılmış birçok dava ve iddia bulunuyor. Daha önce hiçbir ABD Başkanı cezaevine girmedi. 1974 yazında Watergate skandalı nedeniyle Başkan Richard Nixon mahkum olmuş, ona yakın birçok isim hapis cezası almıştı. Nixon ise sonraki Başkan Gerald Ford tarafından affedilmişti.
Bir azil talebinden, iki boşanmadan, altı iflastan, 26 cinsel taciz suçlamasından ve yaklaşık 4 bin davadan ‘yıkılmadan’ çıkan Trump’ın Beyaz Saray dışında şansı bu kadar yaver gitmeyebilir. Başkanlık üzerine uzmanlaşan tarihçi Michael Beschloss The New Yorker’a verdiği görüşlerinde bu durumun altını çiziyor: “Kaybederse durumu Nixon’dan çok farklı olmayacaktır.”
Donald Trump’ın 9 Kasım’da kazandığı başkanlık yarışındaki yükselişine ‘destek olmak isteyen’ Rusya’nın seçimlere ‘müdahale ettiği’ iddialarının Trump’ın Başkanlığı kaybetmesinin ardından daha güçlü soruşturulması da ihtimaller arasında görülüyor. Ancak en büyük soru işareti Trump’ın vergi ödemeleri üzerinde.
İki büyük soruşturma Trump’ın Başkan olmasından önceki ticari eylemlerine yönelik. Başkan’ın mevcut finansal durumu da çok parlak değil. 27 Eylül tarihli New York Times’ın haberinde 10 yıl boyunca hiç vergi ödemeyen Trump’ın 300 milyon dolarlık borcu olduğu belirtilmiş, Financial Times’ın 29 Ekim’de yayınlanan haberinde Başkan’ın emlak piyasasına önümüzdeki 4 yıl boyunca 1 milyar dolardan fazla borçlu olduğu yazılmıştı. Forbes’a göre Donald Trump’ın servetinin değeri 2,5 milyar dolar. Ancak Washington Post’un 12 Temmuz tarihli haberine göre Trump’ın otelleri pandemiden büyük yara aldı.
Kaynaklar: The New York Times, The Washington Post, The New Yorker, The Guardian, The Financial Times, Foreign Policy