Bims, diğer adıyla ponza ya da sünger taşı, volkanik patlamalar sırasında meydana gelen kimyasal reaksiyonlar sonucunda oluşan açık renkli ve son derece gözenekli magmatik bir kayadır.
Bims üzerinde bulunan gözenekler, bu maddenin nasıl oluştuğuna dair bir ipucudur. Bazı magmalar, basınç altındayken ağırlıkça yüzde birkaç çözünmüş gaz içerir ve volkanik patlama gerçekleştiğinde yerin altından püskürtülürler. Boşluklar, içerisinde gaz bulunan bir magmanın hızlıca soğuması sonucunda hapsolmuş gaz kabarcıklarıdır. Malzeme o kadar hızlı soğur ki erimiş haldeki atomlar kendilerini kristal bir yapıya dönüştüremezler. Sonuç olarak ortaya çıkan bims, amorf katı olarak bilinen şekilsiz bir volkanik camdır.
Gözenekli ve süngerimsi bir şekle sahiptir. Bu özellikleri nedeniyle bims doğal bir ısı ve ses yalıtım aracıdır. Ayrıca, hafif betonda agrega ve çeşitli endüstriyel ürünlerde aşındırıcı olarak kullanılır. Hafif ve boşluklu yapısı nedeniyle içerisine suyu çekinceye kadar yüzebilir.
Doğa dostu ve uzun ömürlüdür. Mikroorganizmaların oluşumunu engeller ve insan sağlığını olumsuz etkileyecek zehirli madde içermez.
Yüksek dayanıklılığı nedeniyle hem depreme hem de çeşitli atmosfer olaylarına dayanıklıdır. Tüm bu nitelikler ponzayı hafif elementlerin üretiminde en çok tercih edilen hammaddelerden biri yapmaktadır.
Bims Briket ve Bims Beton
Türkiye’de bims, bu hammaddeden üretilen bims briket için kullanılan kısaltmadır. Bims, boşluklu yapısı sebebiyle çok iyi bir ısı ve ses yalıtım aracıdır. Son 15-20 yıldaki yükselişiyle birlikte, inşaat sektörünün vazgeçilmez demirbaşlarından biridir.
Bims Beton ise, içerisinde bims agregaları kullanılan daha hafif bir beton türüdür. Bims betonu, dayanıklılık ve uzun ömürlülük gibi avantajları nedeniyle inşaat sektöründe (yollar, köprüler, prekast beton ürünler, düşük eğimli çatı ve dekoratif betonlar) kullanılmaktadır.
Özellikleri Nelerdir
Avantajları sayesinde bims, hemen hemen tüm yapı elemanlarına dahil edilmesi gereken temel bir hammaddedir. Ayrıca, kimyasal yapıları nedeniyle diğer türevlerine göre bazı ek avantajları da vardır:
İzolasyon: Düşük ısı iletkenliği sayesinde daha az ısı kaybına neden olur. Ayrıca, kullanıldığı duvarlarda ve tavanlarda nem yok denebilecek kadar azdır. Isı yalıtımı sağlamanın en ekonomik yollarından biri olarak yapılarda sıklıkla kullanılmaya başlanmıştır.
Hafiflik: Bims’in en önemli avantajlarından biri boşluklu yapısının neden olduğu hafifliktir. Kum ve çakıldan yapılmış klasik betondan üçte bir oranında daha hafiftir. Bina yapımında kullanılan çelik göz önüne alındığında, hafiflik ölü yükü azaltmak için çok önemli bir ayrıntıdır.
Yangına Dayanıklılık: Yüksek yangın dayanımına sahiptir. Alevle doğrudan temas etmesi durumunda bile oldukça direnç göstermektedir.
Atmosferik Koşullara Dayanıklılık: Tercih edilmesinin ana nedenlerinden birisi olarak, hem çok yüksek hem de çok düşük sıcaklıklardan etkilenmez. Bu nedenle, nem veya daha zorlu hava koşullarına karşı oldukça dayanıklıdır.
Depreme Dayanıklılık: Deprem ve fırtına gibi doğal afetlerin oluşturduğu yıkıcı kuvvetlere karşı oldukça esnektir.