“Dondurma çok güzelmiş”: TikTok’ta yükselen NPC trendi
Gün hatta dakika geçmiyor TikTok’ta yeni bir trend çıkmadan… Her an başka bir şeyle şaşırtabilir bizi TikTok. Canlı yayınlar aslında çok da yeni bir şey değil, fakat bu versiyonunu görmediğinize eminiz. Teknoloji bizim kültürümüze alışırken biz de teknoloji kültürüne alışıyoruz anlaşılan. Çünkü açılımı ‘‘non-playable character’’ olan NPC’ler yani ‘‘oyuncu olamayan karakterler’’in taklidini yapan kanlı canlı kişiler her gün milyonlarca kişi tarafından izlenir hale geldi. Hediye yolla ve GTA-5’e ışınlan, sanki oyunda bir seçeneğe öylesine defalarca basmış gibi, yayıncılar da sürekli tekrar eden aynı tonda repliklerle izleyicileriyle etkileşime geçiyor. Seven var, sevmeyen var; takmayan var, seksist ya da genel olarak ‘‘yanlış’’ bulan var. Ünlü rapçi Timbaland ise sevenlerin tarafında. Bizi internetin garip sularına doğru yüzdüren biraz cringe, biraz ASMR’lı NPC trendine dadanıyoruz.
NPC yani açılımıyla “non-playable character” oyuncu olamayan karakterler anlamına geliyor. Dijital ortamda oyun oynamayı sevenler bilir. Özellikle hikayeli, karakter seçilen oyunlarda yan karakterler hikayenin devamı için ara sıra karşımıza çıkarlar. Aslında en başında ünlü açık rol yapma hikaye oyunu Dungeons and Dragons’tan çıkmış NPC terimi. Dungeons and Dragons ise (Stranger Things izleyenler bilir) oyun yöneticisi tarafından kontrol edilerek oynanan hayal gücü odaklı bir oyun. NPC kültürü video oyunları sayesinde çok daha popüler bir tema haline gelmişken NPC’ler oyun aralarında durup sataşılabilecek “duygusuz” karakterler olarak var oldular. Kimi zaman bir yolculuğa çıkmanın başlıca sebebiyken kimi zaman ise sadece bir kelime bir şey söyleyerek yoldan geçerken hikayeye hareket katarlar. Bu laflar “Evet evet evet”, “Dondurma çok güzel” gibi rastgele ifadeler ya da ufak bir kahkaha olabilir. Kendimizi ana karakter olmaya kaptırmışken ne dediklerini belki de çok da umursamayız. Fakat, TikTok’ta bu karakterlerin yan karakterden ana karakterliğe terfi ettiğini görüyoruz. Bu sefer içerik üreticisi bir canlı yayında evinde otururken birbirinden bağımsız replikleri farklı ifadelerle sunuyor, canlı yayında verilen tepki mesajlarına bağlı olarak bu reaksiyonlarda bulunuyor. İzleyiciler içerik üreticilerine birtakım hediyeler göndererek “bahşiş” şeklinde sanal paralar yolluyorlar. İçerik üreticileri de belirli sanal para görsellerine yönelik otomatik gibi duyulan sesler ve hareketleri bıkmadan usanmadan yapıyor.
Bu trende “NPC yayını” deniyor. Yayınlar adeta önceden programlanmış hareketler ve laflardan oluşan NPC karakterleri gibi birbirini tekrar eden hareketlerden çıkarken kimi dinleyiciler hipnotize oluyor, kimileri ne zaman karakterden çıkacak diye bakıyor, kimi ise bu tecrübeyi aynı oyundaki gibi yaşamak için hediyeler veya reaksiyonlar gönderiyor.
Yayıncıların en ünlüleri “PinkyDoll” özellikle “Ice cream so good” (dondurma çok güzel) lafıyla kendisine kocaman bir takipçi kitlesi yaratmayı başarmış, hatta kendisini NPC kraliçesi ilan etti bile. PinkyDoll izleyicilerine insan formunda kanlı canlı NPC tecrübesi sunarken bu durumu yorumlayan kişilerin fikirleri de birkaç bölüme ayrılıyor. Öncelikle bir kişinin karşıdakinin tepkileriyle hareket etmesi fetişleştirilmiş durumdayken Glasgow Üniversitesi felsefe araştırmacısı Stephanie Rennick bu durumu şu şekilde açıklıyor, “NPC”ler sıradan insanlar gibi davranmazlar, eğer bir şeyi ardı ardına yaptırmaya çalışırsanız bundan rahatsız olmazlar. Sizden bir diyaloga katkıda bulunmanızı beklemezler”. Yayıncıların durduğu çizgi ise NPC’lerin toplumda normalde meydana gelmeyecek davranışlarını biraz şakayla karışık olarak izleyicilerine sunmak oluyor. Bu da aslında ASMR, çevrimiçi oyun kültürünü cinsel imalarla birleştiriyor. Oyun kültüründe ise NPC’lerin repütasyonu hali hazırda pek de olumlu değil. YouTube’ta bile NPC’lerin taciz edildiği bir sürü videolar söz konusu iken bunları sizlerle paylaşamıyoruz çünkü videolar paylaşmak için oldukça vahşi. İşte TikTok’taki NPC yayıncıları da bir nevi bunun hafif ve daha kontrol edilebilir boyutlarında iradesizliğin fetişleştirildiği bir noktada duruyor denebilir. Tabii ki de kendileri birer insan oldukları için her halükarda yayını durdurabilir, karakterden çıkabilir ya da istedikleri gibi cevap verebilirler. Fakat yine de bu durumun kültürel olarak bahsettiğimiz bu NPC dünyasının içinden çıktığını görmezlikten gelemeyiz.
Her gün milyonlarca izlenme elde eden PinkyDoll ve Cherry Crush bir gün içerisinde binlerce dolar kazanıyor. Onlar yapıyor da izleyenler neden izliyor diye soracak olursanız işte orada kimse hemfikir olamıyor. Kimi üretici ve izleyicilere göre videolardan alınan keyif videoların hızı ve insan NPC’nin kamera üzerindeki tepkilerini gerçek zamanlı olarak kontrol etmekten duydukları memnuniyet. PinkyDoll videolarını çekerken ya oturduğu masada elindeki pembe düzleştiricisiyle bir yandan tek tek mısır patlatıyor ya da mutfak tezgahında oturuyor. Yaptığı iş de pek kolay değil, uzun süreli canlı yayınlarda, canlı gelen tepkileri kaçırmadan her birine tek tek aynı heyecanda ve tonda hazır ifadeleriyle cevap verirken dilinin sürçtüğüne, ya da takıldığına pek sarhoş olmuyorsunuz. Fakat dünyada çok daha zor işler var tabii ki. PinkyDoll ise şu anda imza sesi “Ice cream so good” ile bir single çıkarmaya hazırlanıyor. 800 binden fazla takipçiye sahipken bunlardan biri ünlü rapçi prodüktör Timbaland.
@moschinodorito
he would win if he did this
NPC yayınlarının popülerliğini fark eden Minecraft yayıncısı Junxi Chen de NPC furyasına katılıyor. Hediyelere verdiği ekstrem hareketleriyle çok hızlı bir şekilde dikkat çekiyor: “Bir NPC yayıncısı olmanın, genellikle birileri bağış yaptığında veya abone olduğunda teşekkür ettiği geleneksel bir yayıncıyla aynı şey olduğunu fark ettim… Ancak bir NPC yayıncısı olarak teşekkür etme şekli hediyeye bir tepki göstermek oluyor.” İzleyicilerin çok büyük bir kısmı ise canlı yayınları en çok ne zaman karakterden çıkacaklarını görmek için takip ediyor. Gerçek hayatlarından bir kesit almak, gerçek karakterlerini öğrenmeye çalışmak merak uyandırıyor hatta bazen sırf bıktırmak usandırmak için fazladan tepki gösteriyorlar. Bunu oldukça antipatik bulan bir grup da mevcut. Bir nevi karakterden ve tepkilerin emrinden çıkmayan NPC yayıncıları, bireyleri objeleştirirken oyun kültürünün toksik mi toksik bir kısmını alarak bir trend haline getiriyor. Bir taraftan üstünde fazla düşünülmeyecek bir eğlence olarak değerlendirilebilecekken, tepkisizliğin ya da başka bir değişle fazlasıyla öngörülebilir hareketlerin bir fetiş haline gelmesi de korkutucu.