Cezayir muhalefeti neden sessizliğe gömüldü?
Ali Yahi
Cezayir’deki siyasi muhalefetin sesi, Abdulmecid Tebbun’un 12 Aralık’ta cumhurbaşkanı olarak seçilmesinden bu yana daha zayıf çıkıyor. Muhalifler, bu süreçte iki kısma ayrılırken, ilk kısım yeni otoriteyi sakinleştirme sürecine yöneldi, diğer kısım da geçiş sürecindeki ısrarını sürdürdü.
Cumhurbaşkanı Tebbun, herkese el uzatıyor
Yeni Cumhurbaşkanı Tebbun, siyasi sınıfla her yöne doğru bir yakınlaşma ortaya koyarken, çeşitli alan ve konularda öneri ve görüşlerini dinlemek için onları Muradiye’deki cumhurbaşkanlığı sarayına davet etti. Tebbun, programına destek bulup, herkesin teşvik ve ilgi içerikli açıklamalarıyla da meşruiyet kazanabildi. Ancak geçiş aşaması ve Cuma gösterilerinde seminerler ve yürüyüşler düzenleyerek geçiş aşaması ve Kurucu Meclis çağrısı yapan alternatif demokratik güçlerin temsil ettiği muhaliflerin faaliyetleri ise, 12 Aralık 2019 seçimlerinin reddedilmesi başta olmak üzere birkaç nokta etrafında toplandıktan sonra ülkedeki siyasi muhalefetin ‘belirsizliğini’ ortaya koydu.
Anlaşmazlık dolayısıyla muhalefet sessiz
İlkelerden önce çıkarlar hususundaki anlaşmazlık sebebiyle muhalefetin bölünmesi, ülkedeki siyasi durumu yansıtan bir ‘sessizliğe’ neden oldu. Sahneyi yöneten otoritenin sesi üzerinde başka ses çıkmazken, bu durum da bazılarının, ‘pozisyonlar karşısında cumhurbaşkanına destek verme ve muhalefet için muhalefet’ arasında bir ayrışma zemini seçmeden önce ‘bir beklenti dönemiyle’ yaşananları yorumlamasına neden oldu. Aynı şekilde bir başka kesim de durumu, yeni tarafların dahil olması ve genç isimlerin ortaya çıkışıyla siyasi sahneyi değiştirme eğilimi olarak değerlendirmeye koyuldu.
Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığına göre eski bir parlamenter olan Hoca el-Erkam, bir muhalefetin mevcut olduğunu, ancak bunun yeterli olmadığını ifade etti. Erkam, “Muhalefetin yokluğundan bahsedebiliriz. Buna yol açan objektif gerekçeleri ele almalıyız. Yönetim, siyasi eylemi bir yandan kötü yöntemlerle bozmaya çalışırken, diğer yandan da çölleşme ve parçalama politikası benimsiyor. Aynı şekilde bu da sahtecilik, yolsuzluğun siyasal eyleme dahil olması gibi utanç verici uygulamaların yanı sıra mevcut koşullara yol açıyor. İnsanları, siyasi faaliyetlerden uzaklaştırıyor” dedi.
Erkam, devletin hayati kurumlarının, devleti temsil edip otoriteyi temsil etmediklerinden dolayı tam bir bağımsızlığa bağlı olduğunu söylerken, bunun politikayı yeniden canlandırdığını ve en uygun ortamı ortaya koyduğunu belirtti.
Muhalefetin teşviki
Siyasi sınıf, Cumhurbaşkanının eylemlerini beklerken, hükümet planının gelecek salı günü parlamentoya sunulacak olması; programını desteklemesi için bağlı olunacak siyasi sınıf karşısında Tebbun’un yönelimlerinde bir kesinlik sağlayacak. Bu bağlamda söz konusu süreçte parlamentonun tavsiyesini alma gerekliliği, özellikle de parlamentonun dağılması ve sessiz parlamentonun bağlı olduğu eski yasama seçimlerini düzenleme yönündeki önerisi dikkate alındığında, tarafların uzlaşmaları için olumlu bir fırsat sağlıyor.
Pozisyonların karşılaştığı sorun?
Cezayir Üniversitesi’nden siyaset bilimci Prof. Dr. Aişe Abaş, Independent Arabia’ya yaptığı açıklamada, siyasi muhalefetin, ‘bir yandan mevcut aşamadaki karışıklıklar uyarınca siyasi tezler için bir platform sağlaması ve önerilen bir alternatif ile eleştiri temelli demokratik bir doktrin oluşturması, yani bir gölge hükümet kurması gerektiğini’ söylerken, ‘diğer yandan da mevcut otoritenin meşruiyetini sorgulama davranışından uzaklaşarak, anayasa tarafından şart koşulduğu üzere iktidarı üstlenme rolünü yerine getirmesi gerektiğini’ vurguladı.