Stres yönetimi nedir? sorusuyla başlayalım. Stresi azaltmak ve kişinin fiziksel ve ruhsal sağlığı üzerindeki olumsuz etkiyi gidermek için kullanılan yöntemler, teknikler, araçlar ve stratejilerdir. Pek çok yöntem kullanılabilir. Bunlar duygusal, zihinsel ve davranışsal stratejiler olabilir.
Stres neden olur?
Günümüzde artık stres yaşamayan hiç kimse yok. Oysa bu sadece vahşi hayvanlardan kaçan, güvenli bir sığınma alanı bulamayan, yaralanma ve hastalıklarda tedavisi olmayan ilk insanlar için geçerli olmalıydı, öyle değil mi? Ancak insan bu sorunları çözmesine rağmen bu sefer karşısına toplumsal ve ekonomik sorunlar çıktı.
Hayatımızda dönem dönem gerginlik yaşayabiliriz, bu normaldir fakat sürekli yaşıyorsak, uzun vadede bize hem duygusal, hem zihinsel hem de fiziksel olarak zarar verecek demektir. İşte bu yüzden bu durumu kontrol altına almamız gerekir.
Aslında bunun olumlu yanı da vardır, başta bize enerji verir çünkü kortizon salgılarız (tıpkı atalarımızın vahşi hayvanlardan kaçtığı gibi veya avlanırken yaşadığı gibi) ancak bir süre sonra bu bizde kronik yorgunluk ve bıkkınlık yaratır. Bu yüzden atalarımız her avdan sonra uzun bir süre dinlenmiş ve daha sonra yeniden yeni bir maceraya girişmiştir.
İnsanın kendini toparlaması için zamana ihtiyacı vardır ancak günümüzde her şeyin büyük bir yoğunluk içinde yaşanması buna fırsat vermemekte ve bu durum da pek çok soruna yol açmaktadır.
Stres yönetimi nasıl yapılır?
Stres yönetimi nasıl yapılır denildiğinde aslında teknikler oldukça basittir fakat uygulamak için çaba gerekir. Çünkü dış etkenler oldukça fazla. Fakat yine de bu teknikleri uygulamaya başladığımızda etkisini de fark etmeye başlayıp daha çok motive olabiliriz.
Önemli olan düzenli bir şekilde devam ettirmek ve elimizden geldiğince listeye uymaya çalışmaktır.
- Uyku düzeni
- Diyet
- Spor
- Meditasyon
- Yardım etmek
- Durumu fırsata çevirmek
- Esneme hareketleri
- Nefes egzersizi
- Soğuk su
Stres nasıl yönetilir dediğimizde bunun kortizon ile alakalı olduğunu aklımızın bir köşesinde hep bulundurmamız gerekir. Bu yüzden bu hormonu kontrol altına almamız şarttır. Bunu en kolay uyku düzeni ile yapabiliriz. Uyumadan yarım saat önce mavi ışıktan uzak kalmalıyız (tv, pc, telefon) ve karnımız aç olmalı. Karanlık ve serin bir odada uyumalıyız.
Diyet, stres yönetimi teknikleri arasında çok önemli bir yere sahiptir. İşlenmemiş etler (organik tavuk, balık, kırmızı et), yüksek kaliteli yağlar (zeytinyağı, hindistan cevizi yağı, ghee yağı, avokado yağı), kahve yerine bitkisel çaylar (stres giderici çay), ginseng, altın kök (Rhodiola Rosea), ölümsüzlük otu (Jiaogulan), sibirya ginsengi (Eleuthero root), hint fesleğeni ve hint ginsengi (Ashwagandha) kullanın.
Potasyum, magnezyum, A vitamini, Omega 3, D vitamini ve B vitaminleri seviyenizi kontrol ettirin ve gerekirse bu takviyeleri kullanın. Papatya çayı ve zeytin yaprağı çayı gibi sakinleştirici bitkisel çayları hayatınıza sokun.
Stres yönetimi teknikleri
Meditasyonu hayatınıza sokmak, düzenli aralıklarla şükür listesi oluşturmak ve birilerine (insan, hayvan, doğa) yardım etmek stres yönetimi teknikleri arasında en etkili olanlardan.
Elbette karşılaştığınız durum karşısında otomatik olarak gerilebilirsiniz fakat düşüncelerinizi kontrol altına alarak, bu durumu nasıl fırsata çevirebileceğinizi kendinize ilk adım olarak öğretebilirsiniz.
Esneme hareketleri, nefes egzersizleri ve spor yine kortizon seviyesini azaltan ve böylece sakinleştirici etkiye sahip aktivitelerdir. Kendinize bunun için gün içinde mutlaka vakit ayırın.
Kendinizi çok gergin hissettiğinizde ılık veya serin bir duş yapabilir veya yüzünüze soğuk su çarpabilirsiniz. Öfke kontrolü için önemli çözümlerden biridir.
İş hayatında stres yönetimi
Bizi en çok etkileyenlerden biri de çalışma alanımız bu yüzden iş hayatında stres yönetimi nasıl yapılmalı konusuna da değinelim. Öncelikle kişisel olarak yukarıdaki listede yer alan teknikleri hayatımıza geçirelim.
Kişilerarası iletişim bu noktada en önemli maddelerden biridir. Bu tekniği geliştirirsek, çalışanlarımızla, müşterilerimizle veya patronumuz ya da iş arkadaşlarımızla çok daha sağlıklı ve sakin bir şekilde iletişim kurabiliriz.
Sınırlarımızı belirlemek de yine iş hayatında stresle başa çıkma yolları arasındadır. Neleri yapabileceğimizi ve yapamayacağımızı, hangi hizmetleri hangi koşullar altında verip veremeyeceğimizi belirlemeli ve bunu iş arkadaşlarımız ve müşterilerimize net bir şekilde belirtmeliyiz. Böylece bizden ekstra iş istemeyecek ve beklemeyeceklerdir.
Unutmayalım ki “tatlı dil yılanı deliğinden çıkartır” diye bir deyimimiz vardır. Karşı taraf bazen sabır çıtamızı çok zorlayabilir fakat biz olabildiğince sakin ve kibar şekilde iletişim kurar ve konuşmayı net bir şekilde bitirirsek, bu süreç daha az sancılı olacaktır.
Çok gergin ve sinirliyim ne yapmalıyım?
İş ortamınızdaki gerginliğinizi eve taşımayın. O gün çok gergin bir gün geçirdiyseniz, işten sonra spor yapmak için kendinize mutlaka en az yarım saat ayırın ve eve ondan sonra gidin.
“Para yok, pul, yok, iş, yok, borç çok” durumunda ne yapılmalı? Bu cümleyi sürekli olarak aklınızda çevirip durmak sizi bir sonuca götürmeyecektir. Bunun yerine yapabileceğiniz ekstra işler araştırıp, şükür listesi yazmak daha yapıcı bir çözümdür.
Çok gergin ve sinirliğim ne yapmalıyım diyorsanız bu yazıdaki listeyi mutlaka hayatınıza sokun. Bu teknikler sizi çok daha sakin biri haline getirecek. Buna zaman verin ve hemen başlayın. Çünkü başkalarını veya durumları değiştiremeyiz, bu yüzden durumlara veya kişilere yaklaşım şeklimizi kontrol altına alırsak kendimiz için en iyisini yapmış oluruz.