Uyurgezerlik Nedir?
Uyurgezerlik, Somnambülizm olarak da bilinir, uyumakta olan kişinin yattığı yerden kalkıp bir isteği yerine getirmek ya da gerilimi azaltmak amacını taşıdığı düşünülen bir etkinliğe girmesiyle ortaya çıkan nevrotik davranış. Uyurgezer, geçmişte yaşadığı bir olayı yeniden yaşayabilir, kayıp bir eşyayı arayabilir, hatta mektup bile yazabilir; bu sırada gözleri genellikle açıktır, ama çevresindekileri tanıyamaz. Uykuda gezerken rüya görmez; bu sırada çekilen elektroensefalogramlarda (EEG) saptanan beyin dalgaları uykudan çok uyanıklık durumunda saptananlara benzer. Uyurgezerlik, belirli düşünce ya da tavırların bilinçli kişilik yapısından tecrit edilerek bağımsız olarak dışavurulduğu çözülme tepkileri arasında ele alınır.
Uyurgezerlik Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavide uyurgezerliğe neden olan ruhsal bozukluğun giderilmesi ve kişinin uykuda gezme sırasında kendisine zarar vermesinin engellenmesi amaçlanır.
Ruhsal Çöküntü- Ruhsal Bozukluk Nedir?
Depresyon olarak da bilinir; hüzünden yoğun kedere uzanan ruh hali, duyguların bozuklukları, fiziksel, zihinsel güçsüzlük ve kendini suçlama, değersiz bulma gibi düşüncelerle ortaya çıkan ruhsal bozukluk.
Eski Yunandan bu yana bilinen ruhsal çöküntü Hippokrates döneminde melankoli (Yunancada melaina khole: “kara safra”) olarak adlandırılmış, hastalığın safra salgısındaki bir bozukluktan kaynaklandığı düşünülmüştür.
Günlük yaşamda sevilen kişiden ayrılma ya da bu kişinin yitirilmesi normal bir tepki olarak hüzne yol açabilir. Duyguların kedere dönüşmesi, bulnaltı (anksiyete), uykusuzluk ve otonom sinir sistemi bozukluklarının eklenmesiyle nevrotik ya da tepkisel çöküntü oluşabilir. Nevrotik çöküntüde tepkinin oluşmasında kişinin ruhsal gelişimi sırasında yaşadığı çatışma ve çelişkiler önemli rol oynar.
Dört kişiden birinin yaşamının bir döneminde duygulanım bozukluğu geçirdiği söylenebilir. Ayrıca ruhsal çöküntü ruh hastalıklarının en sık rastalananlarındandır. Kadınlarda erkeklere oranla iki kat fazla, en çok 40-50 yaşlarında görülür.
Ruhsal Bozukluk Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavide psikoterapi, ilaç ve elektroşok uygulanır. Büyük depresyonda beyindeki kimyasal ileticilerin neden olduğu düzensizlikler hastalığın oluşmasında önemli rol oynadığından sıklıkla ilaç ve şok tedavisi uygulanır. Antidepresifler olarak bilinen ilaçlardan günümüzde en sık kullanılanlar üç halkalı olanlardır. Beyinde kimyasal iletiyi sağlayan aminlerin parçalanmalarını geciktirerek bu maddelerin miktarı görece artıran bu ilaçlardan en iyi bilinenleri imipramin, klomipramin, amitriptilin, dezipramin ve nortriptilindir. Günümüzde yan etkileri nedeniyle üç halkalılara oranla çok az kullanılırlar. Elektroşok özelikle yoğun intihar düşüncesi olan hastalara etkilidir. Lityum tuzları büyük depresyonlarda hastalığı önlemek amacıyla kullanılmaktadır. Psikoterapi ruhsal çöküntülerin tümünde etkili bir yöntemdir; özellikle nevrotik çöküntülerde ilaçtan çok daha yararlı olabilir.