Hükümete yakın Yeni Şafak gazetesi, geçen hafta Koç Holding'in sahibi olduğu Tüpraş'ı hedef tahtasına oturtmuştu. Gazete haberinde, Tüpraş’ın ihtiyaçlarının gerektirdiği miktarın ötesinde döviz mevduatı tuttuğunu, kredilerin yatırıma değil dolar mevduatına aktarıldığını ileri sürmüştü.
Tüpraş da yaptığı açıklamada gazetenin iddialarını yalanlamış, “Son dönemde artan bilgi talepleri üzerine döviz alım ve satım işlemlerimizin tamamı günlük/haftalık olarak ilgili resmi kurumlarla paylaşılmakta olup gerekli resmi bilgilendirmeler kesintisiz bir şekilde yapılmaktadır” ifadelerini kullanmıştı.
TÜPRAŞ GENEL MÜDÜRÜ KONUŞTU
Tüpraş’la ilgili tartışmalar dinmiyor. Ekonomi alanında yayın yapan Dünya gazetesinin yazarı Vahap Munyar, “720 milyon dolarlık döviz hesabımız bir aylık petrol parası” başlıklı yazısında Tüpraş’la ilgili ele aldı.
Munyar, iddialarla ilgili Tüpraş Genel Müdürü İbrahim Yelmenoğlu’yla konuştuğunu belirtti ve Yelmenoğlu’nun verdiği yanıtları aktardı.
“BİZ BORÇTAN ÇOK KORKARIZ”
Vahap Munyar’ın yazısı şöyle:
“2006 yılı temmuz ayının ilk günleri, Koç Holding’in Nakkaştepe’deki merkezi. Koç Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Koç’la, ‘Meslek Lisesi Memleket Meselesi’ projesini konuşmak üzere buluşmuştuk.
Buluşmamıza vesile olan konuya geçmeden önceki sohbette Migros’un satışını gündeme almaları üzerinde durmuştuk. Koç Holding, özelleştirme ihalesine girmiş, Tüpraş’ı devralmıştı. Migros’u satıp, Tüpraş’la ilgili borçları konusunda rahatlama planları vardı.
Buluştuğumuz günlerde döviz kurlarında yine hareketlilik söz konusuydu. Mustafa Koç’u kurlardaki oynaklık konusunda tedirgin görünce takılmıştım:
- Kurlardaki hareketlilik koca Koç Grubu’nu bu kadar tedirgin eder mi?
Yanıtı o günden beri aklımdan hiç çıkmadı:
-Biz borçtan çok korkarız. Tüpraş’la ilgili döviz borcumuz var. Tedirginliğim de ondan.
Geçen hafta ‘Tüpraş’ın dolar mevduatını ciddi oranda artırarak TL’ye zarar vermeye çalıştığı’ yönünde ortaya atılan iddiaları ve şirketin yaptığı açıklamayı okuyunca rahmetli Mustafa Koç’la 2006 yılındaki sohbetimizi anımsadım.
“FİYATI DOLAR İLE BELİRLENEN HAMMADDEMİZ PETROLÜ KESİNTİSİZ İTHAL ETMEMİZ GEREKİYOR”
Konuyla ilgili Tüpraş Genel Müdürü İbrahim Yelmenoğlu ile konuştum. Yelmenoğlu, söze şöyle girdi:
-İthamla karşı karşıya kaldığımız için son derece üzgünüz. Dünyada ve ülkemizde COVID-19 salgınının etkileriyle mücadele ettiğimiz zor dönemde bu tür suçlamaları hak etmiyoruz.
Tüpraş’ın temel amacının ülkemizin enerji ihtiyacının aksaklığa fırsat vermeden karşılamak olduğunun altını çizdi:
- Halka açık bir şirketiz. Dünyanın en büyük fonlarının yanında en küçük birikimi ile hissemize yatırım yapmış olanlar var. Halka açıklık nedeniyle bağımsız kuruluşlar tarafından da denetleniyoruz.
Sermaye Piyasası Kurulu’na (SPK) sunulan finansal raporlarına herkesin rahatlıkla ulaşabileceğini kaydetti:
- Ortaya atılan iddiaların Tüpraş’tan önce varlığımızın temel nedeni olan ülkemize zarar vereceğinin unutulmaması gerektiğine inanıyorum.
Bu noktada olayın aslını özetlemeye geçti:
-Ülkemizin akaryakıt ihtiyacını karşılarken fiyatı dolar ile belirlenen en temel hammaddemiz petrolü, düzenli ve kesintisiz ithal etmemiz gerekiyor.
Sektörün gerekliliği olan yatırımları için uzun vadeli kredi kullandıklarına işaret etti:
-Kredilerimizin neredeyse tamamı dolar bazlı. Önemli tutarda döviz borcumuz oluyor. Bunun karşısına aynı tutarda döviz varlığı koymalısınız ki kur hareketliliğinde şirketimize, ülkenin enerji teminine zarar gelmesin.
“HESAPLARINDA 1 AYLIK HAM PETROL ALIMI KADAR DÖVİZ BAKİYESİ TUTMASI KADAR DOĞAL VE ELZEM BİR ŞEY OLAMAZ”
Koç Topluluğu’nun uzun yılların tecrübesiyle oluşturulmuş finansal risk politikalarına dikkat çekti:
-Bu politikalar sayesinde Koç Topluluğu şirketleri güçlü bilançolarla geçmişteki likidite krizlerini hep hasarsız atlatmıştır.
Tüpraş’ın durumunun daha özel olduğunu yineledi:
- Konu Tüpraş olunca, bu rasyolar grubun risk politikalarının da ötesine geçerek, ülkemizin akaryakıt ihtiyacını karşılamaya devam edebilmemiz için memleket meselesi haline geliyor.
Dövizli varlıkları ile yükümlülüklerini dengede tutmaya özen gösterdiklerine vurgu yaptı:
- Bu dengeyi dönem sonlarında bağımsız denetimden geçmiş finansal tabloların dipnotlarında detaylı şekilde kamuoyuyla paylaşıyoruz.
İşlenmemiş ham petrol ve henüz satılmamış ürünlerden oluşan stoklarının bilançoda döviz varlıkları arasında yer aldığını bildirip, ekledi:
- Yılbaşında ham petrol 64 dolar iken “dövizli varlık” olarak kabul ettiğimiz stoklarımızın değeri 1.5 milyar dolardı. Petrol fiyatları düşünce bu rakam 750 milyon dolara indi.
Bunun ‘dövizli varlıkları’nın 750 milyon dolar azalması anlamına geldiğine vurgu yapıp sürdürdü:
- Yılbaşından beri işte bu açığı kapatmak üzere nakit dövizimizi 720 milyon dolar artırdık. İddiaya konu 5.1 milyar TL’lik döviz mevduatı artışının nedeni de budur.
Söz konusu döviz mevduatının yaklaşık 1 aylık ham petrol ihtiyacını karşılamaya yettiğini hesaplayıp, şu mesajı verdi:
-Tüpraş’ın herhangi bir likidite krizine hazırlık olarak hesaplarında 1 aylık ham petrol alımı kadar döviz bakiyesi tutması kadar doğal ve elzem bir şey olamaz.
Hesap ortada. Tüpraş, ülkemiz açısından kritik önemde üretim yaptığı için tedbirli davranıyor.
Bu tutum, ‘Dövizle oynuyor’ gibi yorumlanabilir mi?
HAM PETROL VE SATILMAMIŞ ÜRÜN DÖVİZ VARLIĞI SAYILIR
TÜPRAŞ Genel Müdürü İbrahim Yelmenoğlu, şirketin bilançosundaki döviz varlıklarının oluşumunu paylaştı:
- Döviz varlıkları ‘ihracat alacaklarımız, henüz işlenmemiş ham petrol ve henüz satılmamış ürünlerden oluşan stoklarımız ile bankalarla maliyetine katlanarak sahip olduğumuz türev varlıklardan’ oluşur.
Ardından ekledi:
- Varlık tarafındaki eksikliği nakit dövizle dengeliyoruz.
AYDA 18 MİLYON VARİL PETROL VE ARA ÜRÜN İŞLİYOR
TÜPRAŞ Genel Müdürü İbrahim Yelmenoğlu, yılda yaklaşık 220 milyon varil ham petrol ve ara ürün işlediklerini belirtti:
- Memleketimizin akaryakıt ihtiyacının yaklaşık yüzde 60’ını karşılıyoruz.
Bunun aylık 18 milyon varile tekabül ettiğini vurguladı:
- Yani, bugünkü fiyatlarla aylık 800 milyon dolar civarında ham petrol alımımız söz konusudur.
Yaptığımız her döviz işlemi kamu otoritesine bildirilir
TÜPRAŞ Genel Müdürü İbrahim Yelmenoğlu, kamu otoriteleri tarafından döviz alımları ile ilgili bilgi taleplerinin son dönemlerde çok arttığını bildirdi:
- Merkez Bankası dahil birçok resmi kuruma ihtiyacımıza göre haftalık/günlük döviz alım planlarımızı, gerçekleşmeleri raporluyoruz.
Yaptıkları her işlemin kamu otoritesinin bilgisi dahilinde gerçekleştiğini kaydetti:
- Gün içinde işlem yapmadan online haberleşme kanalları üzerinden bilgilendirme yapmamız dahi isteniyor.”
Odatv.com