Hizmet Tespit Davası Hakkında Merak Edilenler
Siz değerli okuyucularıma bu makalemde, sizlerden en çok gelen sorulardan; hizmet tespiti davasını şartları, kimler tarafından dava açılması gerektiği, zamanaşımı süresi, görevli mahkemenin neresi olduğu, hizmet tespiti davasında dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi vermeye çalışacağım.
İşveren işe aldığı her işçiye karşı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında işe giriş bildirgesi düzenleyerek işçinin sigorta girişini yapması gerekmektedir. Bu husus işverene yüklenmiş bir yükümlülüktür. İşveren tarafından bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde ise işçinin hizmet tespiti davası açma hakkı doğmaktadır. İşveren tarafından işçinin prim borcunun SGK’ya yatırılmaması, emekli vatandaşların destek sigorta primlerinin eksik yatırılması veya hiçbir şekilde prim ödemesinin yapılmaması gibi hallerde işçi hizmet tespiti davası açabilir. Uygulamada en sık karşılaştığımız hizmet tespit davası sebebi ise, işçinin sigorta primlerinin yatırılmamasıdır veya eksik yatırılmasıdır. İşçi kendi özgür iradesi ile sigortasız çalışmak istediğini, sigortaya yatırılması gereken prim ödemesinin kendisine yapılmasını talep ettiği durumlarla da uygulamada karşılaşılmaktadır. Bu husus işçinin sonradan anlaşma olsa dahi hizmet tespiti davası açma hakkına halel getirmemektedir. Mahkeme hizmet tespiti davası açan işçinin ödenmeyen prim borçlarını tespit ederek işveren tarafından ödenmesine karar vermektedir. Hizmet tespiti davasını; sigortalı sayılan kişiler ve eğer bu kişiler vefat ettiyse mirasçıları açma hakkına sahiptir. İşçi tarafından dava zamanaşımı süresi geçmesi akabinde vefat halinde ise, mirasçıları dava açma hakkına sahip olamamaktadırlar. İşçi dava açma hakkı doğduğu halde vefat etmesi durumunda ise, ölüm tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde mirasçıların hizmet tespiti davası açma hakkı bulunmaktadır. Bu süre hak düşürücü süre olup, sürenin geçirilmesi halinde dava açma hakkı kendiliğinden ortadan kalkar.
Hizmet tespiti davasında arabuluculuğa başvuru yapılması dava şartı olarak düzenlenmemiştir. İşçi arabuluculuğa başvuru yapmaksızın doğrudan hizmet tespiti davası açma hakkına sahiptir. İşçi hizmet tespiti davasını görevli mahkeme olan İş Mahkemesinde açmalıdır. İşçinin ikametgâhının bulunduğu bölgede İş Mahkemesinin olmaması halinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi görevli sıfatıyla davaya bakmaktadır.
İşçinin, açacağı hizmet tespiti davasında davalı eksik primlerini yatıran ya da hiç prim ödemesi yapmayan işverendir. Dava aşamasında SGK ihbar olan sıfatı ile hizmet tespiti davasına dâhil olmaktadır.
Avukat Gizem GONCE