“Pi sayısı” gün içinde karşınıza çıkabilen, matematik alanında her zaman kullanılabilen ve tarih boyunca değişmeyen “sabit” olmasından dolayı merak uyandıran matematiksel kavramdır.
Pi Sayısı Nasıl Bulunur?
Matematik ilminde değişmeyen “sabit” olarak bilinen Pi sayısı, “bir dairenin çevresinin, çapına bölünmesi” ile bulunur.
Pi Sayısının Simgesi Nasıl Belirlenmiştir?
En çok tartışılan matematik konuları arasında yer alan Pi sabiti; Eski Yunan dilinde “çevre” anlamına gelen “περίμετρον” Sözcüğünden türemiştir. Pi sayısı günümüzde ise “π” sembolü ile ifade edilmektedir. Bu sembol Yunan alfabesinde 16. harf olarak yer almaktadır.
Tarihe Tanıklık Eden Pi Sayısı
Kullanım itibari ile tarihi eski çağlara dayanan Pi sabitinin tartışmaların odak noktasında olmasının sebebi, Antik dönem ve öncesinde de kullanıldığı teorisidir.Ludolph sayısı ve Arşimet sabiti olarak da adlandırılan Pi sayısı, Mısır Piramitlerinden, Avrupa’daki ve Amerika’daki birçok yapıya kadar birçok medeniyette kendine yer bulmuştur. Bilim insanları tarihteki bu eserleri incelediklerinde, mimari yapıların oluşumlarında Pi sayısını keşfetmişlerdir.
Eski Uygarlıklar Pi Sabitini kaç almıştır?
M.Ö 2000 yıllarında;
- Babiller π =3,125
- Antik Mısırlılar π = 3,1605
- Eski Yunan’da π = 3,162
- Archimedes π = 3,10/71
Olarak baz alınmıştır. İlerleyen tarihte M.S 500 yılına gelindiğinde ise Pi sabiti için kullanılan rakam 3,1415929 olmuştur. Eski Pers simdiki adı ile İran’da 1424 yılında bu rakamın son 16 hanesi doğru olarak biliniyordu.
Pi Sayısına Avrupa’da Neden Ludolph Sabiti Denir?
Bu ünvana layık görülen Alman Ludolph Van Ceulen, Pi sabitinin virgülden sonraki 20 basamağını hesaplandığından, Pi sayısı Avrupa’da Ludolph Sabiti olarak adlandırılmıştır. Bu tarihten itibaren birçok bilim insanı Pi sayısının virgülden sonra gelen milyonlarca basamağını hesaplamak için uzun süre çaba sarf etmiştir.
Pi sabitinin İlk Basamak Keşfi
Bilim adamlarının buluşlarında faydalandıkları sayı ve formüllerin ilk sırasında yer alan Pi sabitinin, günümüze kadar ilk basamaklarını hesaplamak veya tam rakamına ulaşmak için birçok çalışma yapılmıştır. Bu uğraşlar sonucu 2010 yılında Fabrice Bellard isimli araştırmacı Chudnovsky algoritmasını kullanarak Pi sayısının ilk “2.699.999.990.000” basamağını bulmuştur.
Pi Sayısı Hakkında Bilmeniz Gerekenler
- Guinness Dünya Rekoruna giren Çinli Lua Chao, Pi sayısının 67.890 rakamını ezberleyerek bu ünvanı ülkesine kazandırmıştır.
- Pi Günü her yıl 14 Mart’ta kutlanmaktadır.
- Fabrice Bellard isimli dahi Pi sayısını en uzun olarak hesaplayan kişidir. Hesaplarına göre Pi sabiti 2 trilyon 700 milyar rakamdan oluşmuştur.
- Pi sayısı bilgisayar ortamında 1.24 trilyonuncu basamağına kadar hesaplanabilir. Ancak bu sayıyı hesaplamak 310 milyon sayfa, 2.4 telebayt harddisk ihtiyacı doğurmaktadır.
- Pi sayısı yeteri kadar yazıldığında, içerisinde hayatınızda yer alan tüm rakamları bulabilirsiniz. Örneğin; doğum tarihi, yaşınız, yaşadığınız yıl vs…