Covid-19’un hayatıma girmesiyle anormalleşen hayatımda, normalleşme sürecine girilince, “Neydi normal?” diye bir merak aldı beni ki sormayın. Geceleri uyku tutmaz oldu. Gündüzleri düşünmekten hiçbir şey yapamaz oldum. Dedim önce bir kelime anlamına bakayım, neymiş bu normal denilen şey. Açtım bilgisayarı, baktım Türk Dil Kurumu “Normal” için, “Kural olarak benimsenmiş, yerleşmiş ilkeye ya da yasaya uygun durum.” diye bir tanım yapmış.
O an kafam iyice karıştı… Bizim toplumca kural olarak benimsediğimiz, yerleşmiş, ilkeye ya da yasaya uygun durumlarımız o kadar az ki! Biz ülke olarak nasıl, hangi normale dönecektik?
Üç aydır bana dar gelmeyen duvarlar birden dar gelmeye başladı. Korona nedeniyle olmayan, gayet toplumsal sebeplerden kaynaklı, alabildiğine “normal” bir nefes daralması başladı göğsümde… Başıma ağrılar girdi… Yok… Yok! Nasıl olacaktı da normalleşecektik biz, aklım bir türlü almıyordu…
Evet, ülkece anormale geçebiliriz, bu mümkün. Devlet yasa koyar, herkes evde oturur. Devlet yasa koyar, herkes maske ile sokağa çıkar. Sosyal mesafe koyar insanlar aralarına, devlet yasa koyunca… İstisnalar olsa da bunlar olur… İnsanlar evden çalışır. Çocuklar evden eğitim alır. Yasa ile bunlar olur… Ama Türk Dil Kurumu’nun tanımına göre bizim ortak bir normalimizin olması imkansız…
Neden mi böyle düşünüyorum?
Şöyle anlatayım… Mesela denize mayo ile girmek dahi bizim kural olarak benimsenmiş, yerleşmiş durumlarımızdan biri değil hala… Her ne kadar toplumun büyük bir kısmı bunu normal olarak kabul etmiş olsa da hala donla denize girilebiliyor yurdum sahillerinde ve bazen donlu normaller o kadar çok oluyor ki sahilde mayoyla denize girenler anormal olarak kabul edilebiliyor… Yani, yeni normalde denize girilirken mayoyu mu kural olarak benimseyeceğiz, yoksa donu mu? Yeni normal hangisi olacak? Biz hangi normale geçeceğiz?!
Sonra mesela , toplu taşıma araçlarına binmeden önce araçtaki yolcuların inmesini beklemek her ne kadar yasaya ve kurallara uygun olsa da pek benimsenememiş bir normalimiz… Yeniden normale döndüğümüzde ne yapacağız, hiç bilmiyorum. Binmeden önce, gayet normal normal inenlere yol verecek miyiz, yoksa kapı açılır açılmaz kendimizi kızgın kumlardan serin sulara atarcasına içeriye atıp, inmek isteyenlerin çaresiz debelenmesini mi seyredeceğiz? Yeni normalde hangisi kabul edilecek toplumumuzca bilmek istiyorum… Bunu bilmeden yeni normale geçmem imkansız!
Sadece bunlar olsa yine iyi, bunların türevi daha onlarca soru var kafamda yeni normal ile ilgili ve durmadan aklımı kucalıyorlar… Kurcalanan aklım, bunları düşünmeden edemiyor. Haliyle başım ağrıyor, göğsümde darlanma, odanın duvarlarında daralma başlıyor.
Hayır yani, yeni normal, eski normalden daha anormal mi olacak yoksa daha eski normalden de mi normal olacak?
Mesela, trafikte sinyal veren araca yol vermemek yeni normalde de normal mi olacak?
Sonra normal olan rüşvet vermek mi olacak yeni normalde, yoksa paşa paşa cezayı çekmek mi?
Vergi kaçırmak yine normal mi olacak, yoksa yeni normal ile birlikte artık bütün vatandaşlarımız vergisini kuruşu kuruşuna vererek işini bilmekten vaz mı geçecek?
Yeni normalimizde sanat sanat için mi olacak, toplum için mi? Toplum için olacaksa şayet, toplum bundan haberdar edilecek mi? Sanat için olacaksa, o sanatın yine içine tükürülecek mi?
Peki ya devlet? Devlet devlet için mi olacak yoksa toplum için mi? Yani, toplum olarak devleti ve büyüklerini var etmek için mi çalışacağız, yoksa devlet toplumun işlerini yapan ve bunun karşılığında maaş alan insanların oluşturduğu bir kurum olarak mı kabul edilecek?
Sonra, futbolu keyif alınan bir eğlence, bir spor olarak izlemek mi normal olacak, yoksa kazanmak için her yolun mübah olduğu bir kirli para oyunu olarak izlemek mi?
Yeni normalimizde çocuk tacizi, kadına şiddet yine iyi halden affedilebilir bir “anormal” mi olacak, yoksa bunlar artık gerçekten anormal olarak mı kabul edilecek toplumun tüm kesimleri tarafından?
Süte su, ete kıvam arttırıcı katmak, kıvamı arttırılmış adamını kayırmak, kayrılarak alınan görevi suistimal etmek, suistimal edilmiş bir işi halletmek için avanta istemek, avantadan bire alıp ona satmak yine normal mi olacak yeni normalimizde yoksa yeni normalimizde artık bunlar anormal mi sayılacak?
Ez cümle…
Biz hangi normale geçeceğiz, Covid-19 sonrasında? Bilen var mı? Hadi onu geçtim, biz ne zaman bu kadar anormal bir toplum olduk bunu bilen var mı?!
Ortak değerlerimiz bile o kadar da ortak değil, farkında mısınız?
Yani Atatürk’ü sevip de namaz kılmak “normal” mi değil mi bizim için onu bile bilmiyorum!
Kürt olup, Türk’üm demek “anormal” mi değil mi bizim için bilmiyorum!
Hacca giden birinin laik olması “normal” mi bilmiyorum!
Bir Fenerbahçe taraftarının Avrupa kuplarında Galatasaray’ı desteklemesi ne kadar “normal” bir fikrim yok?
Sadece ben değil, herkesin aklı karışık…
O yüzden hazır anormaldeyken, kalalım böyle…
Çünkü bizim toplum olarak hep beraber geçeceğimiz ortak bir “normal”imiz yok. Kalmamış!
Belki bu anormal durumda yeniden ortak normaller çıkartırız. Yeniden beraber yaşamanın keyfini süreriz…
Benim normalim artık bu olmaya başladı… Sizin dönebileceğiniz normaliniz var mı?