Tatvan Gezi RehberiVan Gölü’nün güney kıyısında bulunan Bitlis’in Tatvan ilçesi, bölgedeki önemli turizm merkezlerinden biridir. Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki pek çok kentten daha modern bir yapıya sahip olan Tatvan, doğu ile batı arasındaki yolların bağlantı noktasını oluşturmaktadır. Van Gölü’nün tüm güzelliklerinin yansıdığı ilçe, kış aylarında sakin günler yaşarken, yaz aylarında yoğun ziyaretçiye ev sahipliği yapmaktadır. Van Gölü kenarında, Nemrut Dağı’nın doğu eteğinde bulunan düzlükte kurulan ilçe, doğal bir liman görüntüsü vermektedir. Deniz seviyesinden yüksekliği ilçe merkezinde bin 700 metre olan Tatvan’ın büyük bölümü dağlardan meydana gelmektedir. Kışın ilçenin en çok kar alan bölgesi olan Rahva Ovası bin 850 metre yüksekliğe sahiptir. Karasal iklimin egemen olduğu ilçede, yağışlar ilkbahar ve sonbahar aylarında artarken, kış ayları oldukça soğuk ve karlıdır.
İlk çağlardan beri çok sayıda uygarlığın yaşam sürdüğü Tatvan’da; Pers, Makedon, Selçuklu ve Osmanlı hakimiyeti söz konusudur. İran seferi sırasında Osmanlıların mola verdiği yer olarak da bilinen Tatvan, Kanuni Sultan Süleyman döneminde bir tersaneye de ev sahipliği yapmıştır. İslam topraklarına katılması Hz. Ömer dönemine rastlayan bölge, 1071 Malazgirt Zaferi’nin ardından Selçukluların kontrolüne girmiştir. 1200’lü yıllardan sonra ise Harzemşahlar, İlhanlılar ve Akkoyunlular bölgeyi hakimiyeti altına almıştır. 1514 Çaldıran Savaşı’nda, İranlıları yenen Osmanlılar, egemenliği ele geçirmiş ve daha sonraki 400 yıl boyunca bölge Osmanlı kontrolünde kalmıştır. 1877 ile 1878 arasında yaşanan Osmanlı-Rus harbinde ise bölge Rusların işgali altında kalmıştır ve yöre halkı Anadolu’nun iç bölgelerine göç etmiştir. Tatvan’ın ilçe statüsü kazanması 1936 yılında gerçekleşmiştir. Bu tarih itibarıyla gelişen ilçede, 1946’da idare binaları Tuğ Mahallesi’ne taşınmıştır. Doğu Anadolu Bölgesi’nin görülmesi gereken bu ilçesi çok sayıda gezilebilecek doğal ve tarihi yapıya ev sahipliği yapmaktadır.
Tatvan’a nasıl gidilir?Karayolu, demiryolu ve denizyolu ulaşım seçeneklerine sahip olan Tatvan, Bitlis il merkezine 25 kilometre uzaklıkta yer almaktadır. Bitlis, Muş ve Van’dan karayolu ile Tatvan’a ulaşım oldukça pratiktir. Özel araçlarla ilçeye gidilebileceği gibi toplu taşıma araçları da kullanılabilir. Ayrıca Tatvan ile Van arasında feribot ile ulaşım mümkündür. Tatvan ile Van arasındaki yolcu ve yük taşımacılığını, TCDD Van Gölü Feribot İşletmesi’nin feribotları gerçekleştirmektedir.
İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerden Tatvan’a gitmek için Muş ve Van havalimanları da kullanılabilir. Muş Havalimanı, Van’a göre daha yakın olup, öncelikli bu havaalanına verilebilir. İstanbul’dan ilçeye gitmek isteyenler, yaklaşık iki saatlik uçuşun ardından Tatvan’a giden otobüsleri kullanabilirler. Bu yolculuk ise bir saat civarında sürmektedir.
Tatvan’da doğa sporlarıNemrut Kayak Merkezi’nin ilçede yer alması nedeniyle kış sporlarının geliştiği Tatvan’da, ayrıca dağcılık, doğa yürüyüşleri ve su sporları için de uygun bir ortam bulunmaktadır. Yılın yaklaşık beş ayı karla kaplı olan Nemrut Kayak Merkezi, son yıllarda bölgede kış sporlarının en önemli merkezi haline gelmiştir. Buraya her kış binlerce kişi kayak yapmaya gelmektedir.
Van Gölü’nün kıyısında yer alan Tatvan’da, yüzme ve kürek başta olmak üzere su sporları da yapılabilmektedir. Bunun yanı sıra dağcılık ve doğa yürüyüşleri için de uygun bir coğrafyaya sahip olan ilçede; Nemrut Dağı bölgesi, Por köyü İncekaya bölgesi, krater göllerinin çevresi, Van Gölü sahili gibi çok sayıda yerde çeşitli sporlar gerçekleştirilmektedir.
Tatvan’da gezilecek yerler
Nemrut Dağı ve Krater Gölüİlçe merkezine 12 kilometre mesafede bulunan Nemrut Dağı, 600 yıl önce aktif bir yanardağ olduğu için çevresinde parlak siyah taşlar bulunmaktadır. Bu taşlar, yanardağdan dağılan lavlardan meydana gelmiştir. Dağın son olarak 1440 yılında aktif olduğu belirtilmektedir. Patlamaların oluşturduğu kraterin ağzı 48 kilometre olup, buranın deniz seviyesinden yüksekliği 2 bin 247 metredir. Dağın en üst bölgesinde beş tane göl mevcuttur. Bunlardan Soğuk Göl, Türkiye’deki en büyük krater gölüdür. Nemrut kraterinin üçte birini kaplayan göl 13 kilometrekare alana sahiptir. Su sporlarının yaygın olarak yapıldığı gölde sörf öne çıkan spordur. İkinci büyüklüğe sahip Ilıgöl ise 1.2 kilometrekare olup, kıyılarında sıcak su kaynakları mevcuttur. Kış aylarında ortalama 40, yaz aylarında ise 60 dereceye kadar sıcaklığa sahip gölde canlı yaşamamaktadır. Ancak göl suları romatizma gibi hastalıkları tedavi etmek için kaplıca olarak değerlendirilmektedir. Göl yakınlarında sıcak buhar fışkıran krater bacaları eşsiz bir görüntü meydana getirmektedir. Krater bölgesinde yer alan diğer üç göl ise su bakımından fakir olup, yaz aylarında kurumaktadır.
Nemrut Kayak MerkeziNemrut Dağı’nın zirvesinde yer alan kayak merkezi, Türkiye’deki en büyük, dünyada ise ikinci büyük krater gölünün yanı başındadır. Yılın yaklaşık beş ayı boyunca kayak yapılabilen Nemrut Kayak Merkezi, bölgedeki gözde kış sporları alanlarından biridir. Tatvan ilçe merkezine iki kilometre mesafede yer alan kayak merkezi, eşsiz Nemrut Dağı ve Van Gölü manzarasına karşı kayak yapma imkanı sunmaktadır. Merkezde, saatte bin kişi taşıma kapasiteli 2.5 kilometrelik telesiyej sistemi vardır. Üç katlı bir otelin de bulunduğu kayak merkezinde harika bir kış tatili yapabilirsiniz.
El-Aman KervansarayıOldukça büyük bir alanı kaplayan kervansaray, Tatvan’dan Bitlis’e giderken yol üzerindeki Rahva düzlüğünde bulunmaktadır. El-Aman Kervansarayı’nın 16’ıncı yüzyılda Van Beylerbeyi Hüsrev Paşa tarafından, o dönem çok sayıda yolun kesiştiği bir bölgede inşa ettirildiği belirtilmektedir. Anadolu’daki en büyük kervansaray olma özelliğine sahip El-Aman Kervansarayı, avlusuyla birlikte beş bölümden meydana gelmektedir. Kervansarayda cami, hamam, havuz ve 160 oda mevcuttur. Han kısmı 60 metre uzunluğa ve 70 metre genişliğe sahiptir. Kervansarayın girişindeki hücrelerin ayrıcalıklı yolcular için yapıldığı ve bu nedenle diğer bölümden farklı olarak iki katlı inşa edildiği dikkat çekmektedir. Gözetleme kulesine de sahip olan kervansarayın üst kısmı taş ve tuğladan yapılan tonozlarla örtülmüştür.
St. George ManastırıEtrafı yüksek ve kalın duvarla çevrili olan manastır, Tatvan-Van karayolu üzerinde yer alan Kahveler mevkiinde bulunmaktadır. Tatvan’a 35 kilometre uzaklıktaki St. George Manastırı’nın güney bölümündeki iki kule yıkıldığı için bugün görülememektedir. Manastırın kitabesinde yazıldığına göre, onarım tarihi 1760’tır. İnşa tarihinin ise 900’llerde olduğu tahmin edilmektedir. Manastırın bir dönem Karçıkan Piskoposluk Merkezi’ne de ev sahipliği yaptığı belirtilmektedir.
Tuğ KilisesiTatvan ilçe merkezinde yer alan Tuğ Kilisesi, Çağlayan Mahallesi’nde bulunmaktadır. Kilisenin bir bölümü tahrip olmuştur, ancak ana bölümleri bugüne kadar ayakta kalmayı başarmıştır. Tatvan’da görülebilecek tarihi yapılar arasında yer alan kilisenin hangi dönemde ve kimler tarafından yapıldığı ise kesin olarak saptanamamıştır.
Tatvan KalesiOsmanlı İmparatorluğu döneminde inşa edilen Tatvan Kalesi, Tuğ Mahallesi’nde yer almaktadır. Kaleyi, Kanuni Sultan Süleyman’ın veziri olan Zal Paşa 1550 ile 1560 yılları arasında yaptırmıştır. Ancak Adilcevaz ile Ahlat kalelerini işgal eden İran Şahı Tahmasb, bölgeye yardım gitmesini engellemek amacıyla kaleyi yıkmıştır. Bugüne kalenin sadece temelleri mevcuttur, fakat onlar da bölgedeki Yatılı İlköğretim Bölge Okulu’nun temellerinin altında kaldığı için ne yazık ki görülebilecek bir yapı yoktur.
Nemrut Dağı’ndaki büyük krater gölünün yanında yer alan kale, Çekmece köyü sınırları içinde bulunmaktadır. İlçeye hakim bir konumu bulunan kale, büyük oranda yıkılmıştır. Perslerin yaptırdığı Kalekıran Kalesi, burada hüküm süren Şahmiran adına inşa edilmiştir. Kalenin bulunduğu yerde yapılan arkeolojik araştırmalarda; duvar kalıntıları, bölmeler ve seramik parçaları gün yüzüne çıkarılmıştır. Kalenin bulunduğu yer toprakla kaplandığı için kale, sadece tepe şeklinde bir yükselti görünümü almıştır.
Abdulcelil Beytani TürbesiTatvan’ın Reşadiye beldesinde yer alan türbe, Hz. Ömer döneminde burada İslam dinini yaymak için bulunan ve medrese kuran Aldulcelil Beytani’ye aittir. Hayatını burada tamamlayan Beytani, eğitim amacıyla kurduğu medresenin yanında toprağa verilmiştir. Üzerinde kümbet ve yanındada caminin bulunduğu türbe, bakımsız kaldığı için harabe durumdadır.
Tatvan mutfak kültürüBölge mutfağının özelliklerini taşıyan Tatvan’da, kebapların yanı sıra balık da öne çıkan bir lezzettir. Büryan kebabı, cağ kebabı, corti aşı, kükü, has dolması gibi yöresel yemeklerin yanı sıra balıyla da ünlü olan Tatvan’da; ayrıca ciğer toplaması, halise yemeği, Bitlis köftesi, katıklı dolma, glorik, keledoş, şemşemok, şekaiok, yalancı dolma ve tutamanç aşı gibi yemekler yayın olarak tüketilmektedir. Tatvan’da bulunan çok sayıda restoran ve lokantada bu yöresel lezzetleri tadabileceğiniz gibi Türk ve dünya mutfağının seçkin lezzetleri ve balık çeşitlerini de bulabilirsiniz.
Sarı Çam RestaurantVan Gölü’nün manzarasına karşı akşam yemeği için Tatvan’da en çok tercih edilen restoranlardan biri Sarı Çam Restaurant’dır. Eski Ahlat yolu üzerinde bulunan restoranda; balık çeşitleri, ızgaralar, çorbalar ve tatlılar oldukça lezzetli bir şekilde hazırlanmaktadır. Tatvan’ın sahil ve doğa manzarasını keyifle izleyebileceğiniz Sarı Çam Restaurant, 300 kişilik kapalı alanı ve 250 kişilik bahçe ve balkonuyla öne çıkmaktadır.
Anne Eli Gözleme ve Yöresel Ev YemekleriTatvan’da İskele Caddesi’nde yer alan Anne Eli Gözleme ve Yöresel Ev Yemekleri’nde, yöresel yemeklerin yanı sıra ev ortamında hazırlanan nefis gözlemeleri tadabilirsiniz. Samimi bir ortama sahip olan mekanda tüm yemekler evde yapılıyormuş gibi titizlikle ve oldukça lezzetli bir şekilde hazırlanmaktadır. Kahvaltı için özellikle tercih edilen mekanda, yöreye özgü lezzetleri tatmanızı öneririz.
Tatvan’da gece hayatıDoğu Anadolu Bölgesi’ndeki kentlerde gece hayatı genelde aktif değildir. Ancak Tatvan, bölgedeki pek çok şehre göre bu konuda biraz daha gelişmiştir. Van Gölü’nün kıyısında olması ve turizm bakımından gelişmiş olmasının bunda önemli bir payı vardır. Yaz aylarında ilçenin sahil bölgesindeki kafe ve çay bahçeleri oldukça hareketlenir. Kentin muhafazakar kimliği nedeniyle alkollü mekan sayısı oldukça sınırlı olsa da ilçedeki kafe kültürü bir hayli gelişmiştir. Bazı kafe markalarının şubelerinin de bulunduğu Tatvan’da, Van Gölü manzaralı mekanlar özellikle ilgi çekmektedir.
Tatvan’ın Sakarya Caddesi’nde yer alan Saklı Köy Türkü Bar, Tuğ Mahallesi Levent Caddesi’nde bulunan Birader Bar, yine aynı cadde üzerinde yer alan Karaman Pub Birahane gibi mekanlar ilçede öne çıkan eğlence mekanlarıdır. Geç saatlere kadar hizmet veren bu barlarda keyifli vakit geçirebileceğiniz gibi alkol servis olmayan kafelerde de hoş zaman geçirebilirsiniz. Bunların öne çıkanları ise Taht-ı Van Kahve Evi, Beyrut Cafe, Teras Cafe gibi mekanlardır.