Çeşitli kaynaklardan elde edilen verilerin işlenmesi ve analiz edilmesi gerekir. Anket şirketleri, devlet kurumları, eğitim, sağlık araştırmacıları, veri madencileri tarafından kullanılır. Birçok araştırma kuruluşu, anket verilerini analiz etmek ve metin verilerini incelemek için SPSS’i kullanır. Böylece araştırma projelerinden en iyi şekilde yararlanmayı hedeflemektedirler.
SPSS Programı Nedir?
Sosyal Bilimler için istatistik paketinin kısaltması olan SPSS, araştırmacılar tarafından karmaşık istatistiksel veri analizi için kullanılır. Türkçe anlamı Sosyal Bilimler için İstatistik Paketidir. SPSS programı, 1968 yılında SPSS Inc tarafından piyasaya sürüldü ve 2009 yılında IBM tarafından satın alındı ve IBM SPSS Statistics adı altında dağıtılmaya devam edildi. Güçlü bir istatistiksel yazılım platformudur. Sosyal bilimlerde istatistiksel analiz ve işletmelerin karar süreçlerini etkileyecek tahminler yapmak için geliştirilmiş olsa da potansiyeli nedeniyle büyük veri analistleri tarafından yaygın olarak kullanılan bir programdır.
İstatistiksel analize ek olarak, mevcut verilerden nitelikli yeni veriler oluşturmak, durum tespiti yapmak ve yeniden yapılandırılmış veri dosyaları oluşturmak için de kullanılır. Programla düzenlenecek veya analiz edilecek veriler hemen hemen her kaynaktan elde edilmiş olabilir. Çeşitli bilimsel araştırmalar, kurumsal veritabanı kayıtları, sunucu log dosyaları örnek olarak verilebilir.
Spss programı Windows ve Mac bilgisayarlarda çalışır. Microsoft Excel programına benzer bir görünüme sahiptir. SPSS, görünüm açısından Excel’e çok benzer. Ancak Excel ile yapılamayan analizlere sahip olduğu için bilimsel çalışmalarda yoğun olarak kullanılmaktadır ve oldukça popülerdir. Akademik çalışmalarda, SPSS daha çok katılımcıların demografik özelliklerini, frekans ve yüzde hesaplamalarını, güvenilirlik, korelasyon, regresyon ve fark analizlerini tanımlamak için anket içeren çalışmalarda kullanılmaktadır.
SPSS Programı Ne Yapar?
SPSS programı, elde edilen bazı ölçümlerin analizinde özellikle anket analizinde kullanılmaktadır. Verilerin sayısal dağılımlarını belirlemek için frekans analizi yöntemi kullanılmaktadır. Elde edilen verilerle ilgili ortalama, mod, standart sapma ve medyan cinsinden değerlerin hesaplanmasında tanımlayıcı istatistikler kullanılır. Tanımlayıcı istatistikler ve Frekans analizi temel analizlerdir ve kolaylıkla yapılabilir.
İlişki veya Karşılaştırma analizleri iki grup altında yapılır. Bu iki grup parametrik ve parametrik olmayan olarak adlandırılır. Parametrik veya parametrik olmayan analiz yönteminin kullanılıp kullanılmayacağına belirli kriterlere göre karar verilir. Ana kriterler, verilerin homojen veya normal dağılıma uygun olup olmadığıdır. Normal dağılım ve homojenlik veri sıralaması, verilerin birbirine ne kadar yakın veya uzak olduğunu, diğer bir deyişle ne kadar dağınık olduğunu gösterir.
Tanımlayıcı istatistikleri frekansla karşılaştırırken parametrik testler, Bağımsız Örneklem t testi, Tek Yönlü ANOVA, tek yönlü varyans analizi ve bu testlerin parametrik olmayan eşdeğerleri olan Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis H testleridir. Bu analizler, 2 veya daha fazla grubun ortalama sırasını karşılaştırmak için kullanılır. Karşılaştırma analizinin yanı sıra korelasyon ve regresyon gibi ilişki analizleri de SPSS programı üzerinde spss veri girişi ile yapılabilmektedir. Regresyon analizi sadece normal dağılım özelliği gösteren verilere uygulanırken, normal dağılım özelliği gösteren ve normal dağılım özelliği göstermeyen verilere korelasyon analizi yapılabilir.
SPSS ile Analiz Yapmadan Önce Nelere Dikkat Edilmelidir?
SPSS analiz uygulamalarında yapılan en büyük hata geleneksel yaklaşımların kullanılmasıdır. SPSS analizi yapılmadan önceki en büyük hata, yanlış ya da eksik verilerin seçilmesidir. Yanlış ve eksik bilgilerin seçilmesinden sonra toplanan verileri analiz etmeden önce başkasının yaptığı analizin aynısını yapmaya çalışmak da yanlış olacaktır. Analizde önemli olan nokta kimin ne tür analizler yaptığı değil, kriterlerin karşılanıp karşılanmadığıdır. Bu nedenle öncelikle verilerin normal dağılım gösterip göstermediği kontrol edilerek uygun testler seçilmelidir. Ayrıca ilgili test yapılmadan önce o teste ilişkin varsayımların karşılanıp karşılanmadığı kontrol edilmelidir. Aksi takdirde tüm analizlerin boşa gitmesine neden olur. Bu nedenle SPSS veya başka bir analiz programı kullanılacaksa analiz yapmadan önce bu alanda uzman bir kişiye danışılması gerekmektedir.