Yazar: Engin Albayrak
Toplam okunma: 1660
Mayıs 2016
Bu haftanın amacı, engellilik alanında yapılan ve yapılmayan işlerin, çözülmesi gereken sorunların tartışılması ve çözüm yollarının gösterilmesi gibi etkinlikleri gerçekleştirmek. Ancak, 1982 yılından bu yana ülkemizde yaşanan sakatlar haftası etkinliklerinin genelinde bu tür bir yaklaşıma rastlamadığımızı bildirmek gerekiyor. Bu durumun birçok nedeni olabilir ancak, bu nedenler arasında “engellilerin artık tartışmaya değer bir sorununun bulunmadığı” gibi bir nedenin sayılamayacağı çok açık.
Burada engellilerin sorunlarını sayıp dökecek değilim. Ancak, en önemli gördüğüm ve diğer tüm sorunların da kaynağını oluşturan iki başlıktan söz edebilirim.
Üretilen herhangi bir mal veya hizmet, dahası, sergilenen günlük davranışlar bile “normal” (toplumun genelinin sahip olduğu özelliklerin tamamına sahip) kişilerin yararlanabileceği biçimde üretilip sergileniyor. Bu geleneğin aksine, toplumdaki her bireyin yararlanabileceği bir üretim anlayışının adıdır evrensel tasarım.
Biraz düşündüğünüzde siz de farkına varacaksınız ki, çevremizde gördüğümüz her şey tüm engel grupları dikkate alınarak tasarlanmış olsa, bu güne dek “engelli” olduğu için çeşitli işlerini yapabilmelerine yardım ettiğiniz insanlar, artık sizin yardımınız olmadan yaşayabilir duruma gelecekler. Böyle bir dünyada siz o insanlar için “engelli”, “sakat”, “özürlü” gibi kavramları kullanmak zorunda bile kalmayacaksınız belki. Aslında bu açıdan baktığımızda, “engelli” kavramının da yanlış olduğunu, doğrusunun “engellenen” gibi bir kelime olacağını söyleyebiliriz. Evet, normal insanlar için düzenlenen bir dünya tarafından engellenen insanlarız biz.
Çevremizde engellilerin de yaşadığını bir türlü benimseyemiyoruz. Bir engelli gördüğümüzde, birçoğumuz ilk kez görmüş gibi şaşırıyoruz. Onlara nasıl davranacağımızı bilemiyoruz. Bir görme engelliyi bastonunun ucundan tutarak yönlendiriyor veya kravatını çekerek götürmeye çalışıyoruz, onunla sanki az işitiyormuş gibi, bağıra bağıra konuşuyoruz. Bir ortopedik engelliyi kendisine sormadan, kucağımıza alıp taşımaya çalışıyoruz. … Tüm bunların nedeni, toplumda engellilerin de var olduğu ve onların nasıl yaşadıkları konusunda bir farkındalık yaratılamamış olması. Bu tabii ki engelli örgütlerinin ve kamu yönetiminin ilgilenmesi gereken bir konu. Öncelikle engelli örgütleri, gelir getirici etkinliklerini bile düzenlerken bu konuyu dikkate almak zorunda olduklarını unutmamalıdır.
Sorun çok, söylenecek sözümüz çok, ama çok konuşmak yerine çok iş yapmak gerek diyor, hepinize saygılar sunuyorum.