Belgrad merkezli Uluslararası Güvenlik Enstitüsü'nün kurucusu yazar Dr. Orhan Dragaš, Bulgar vetosunun yaratacağı tehlikelere dikkat çekiyor.
Dr. Orhan Dragaš
"Küreselleşmenin İki Yüzü - Hakikat ve Aldatmalar" kitabının yazarı
Bulgar Vetosunun Tehlikesi
Makedonlar duygusal insanlar ve muhtemelen bir sonraki Avrupa Futbol Şampiyonası'na ilk katılım için duydukları coşkudan, AB üyeliğine giden yoldaki yeni ablukaya kadar birkaç gün içinde maruz kaldıkları ani soğumaya karşı koymakta zorlandılar. Bu iki şey karşılaştırılabilir şeyler değil ve tüm Makedonları eşit derecede ilgilendirmiyor olabilir, ancak Makedonya'nın hem futbol hem de siyasi açıdan Avrupa'ya doğru attığı adımlarda bazı ortak semboller vardır. Zor, uzun süren bu yolda onlarca yıldır başarı bekliyorlar, ama şimdilik sadece futbolda sonuçlar var, siyasi niteliklerde değil.
Bulgaristan'ın Makedonya ile AB üyelik müzakerelerinin başlamasını engellediği gerçeği ne bir yenilik ne de bir sürprizdir. AB üyeliği kazanma yolunda komşulukla tökezleyen uzun bir tarih var. Slovenya, Piran Körfezi'ndeki sınır nedeniyle Hırvatistan'ı engelledi, bu nedenle Hırvatistan, AB üyesi olur olmaz Sırbistan'ın müzakerelerini engelledi ve Bulgaristan, Sırbistan'daki azınlığın konumu nedeniyle bunu üç yıl önce yaptı. Yunanistan, adını değiştirene kadar, Avrupa ve NATO ile bütünleşme şansı olmaksızın onlarca yıl Makedonya'yı elinde tuttu. AB, çözülmemiş komşuluk sorunlarının, bir AB üyesinin AB dışı komşusunu veto etmesi için bir neden olmaması gerektiğini yineliyordu. Ama buna kim inanır, özellikle de Bulgar vetosundan sonra?
Öyleyse sorun, Bulgaristan'ın Makedonya'nın üyeliğini sabote etmesi değil, ama sorun AB'nin tam üyelerinin bu tür davranışlarını caydıracak ve önleyecek arzusu ve yolu olmamasıdır. Bulgaristan'ın tarihi ve kimlik meseleleriyle Kuzey Makedonya'ya "şantaj" yaptığı gerçeğine, şu anki AB başkanlığı olarak Almanya soğuk ve ilgisizce yanıt veriyor - bırakın sorunu kendileri çözsünler, bizi ararlarsa yardım edeceğiz ...
Bu durumda AB, Balkanlar'dan yeni üyelere kapı açma konusunda şimdiye kadarki en büyük ve en açık ilgisizliği gösteriyor. Ne Brüksel ne de ana Avrupa başkentleri, bekleme odasında olanlar için rahatlatıcı, iyimser sözler bulmaya çalışmıyor, artık bunun için hiçbir iradeleri yok. Gerçekte yüzleştikleri ,AB içindeki ablukalar ve veto oylarıdır. 1.8 trilyon avroluk dev bir bütçenin kabul edilmesini engelleyen Macaristan ve Polonya ile nasıl başa çıkılacağı gibi.
Macar ve Polonya, zengin olan, tüm Avrupayı ilgilendirirken, Bulgar vetosu yalnızca Kuzey Makedonya vatandaşlarını ve belki de onların Balkan komşularını ilgilendiriyor. Aralıkları farklı olmasına rağmen özleri aynıdır - iyi bir şey getirmezler.
Avrupa, uzun zamandır verimli işleyiş ve kendisi için kurduğu duvarlara vuruyor.
Bürokratik formu bitti, ilerici ve değerli içeriği ise büyük bir iç reform olmadan içinden çıkarılamayacak. Bulgaristan'ın Kuzey Makedonya ile müzakereleri veto etmesi ve hatta bu vetoya Almanya'nın sessiz kalması, Sırbistan'a bugün böyle görünmeyecek olan Avrupa Birliği'ne gireceğini hatırlatıyor.
Büyük olasılıkla, Macron'un iki yıl önce tanımladığı gibi Avrupa Birliği birkaç bölgeye, dairelere, "hız" a bölünmüş olacaktır. Gerçekte böyle bir AB zaten mevcuttur, bölgeleri doğal ve işlevsel olan ekonomik güçle sınırlanmıştır. Bu gerçeklik Birlik reformuyla resmiyet kazanana kadar, AB içinde veya dışında giderek daha sık vetolar olacaktır. Makedonya’nın bugün Bulgaristan, ve tüm Avrupa’nın Maceristan ve Polonya tarafından maruz bırakıldığı ablukalar, AB’nin kimsenin ayrılmak istemediği işleyen bir topluluğa dönüşmesine kadar sık ve daha şiddetli olacaktır. Ama bugün o gün değil.
Sırbistan'ın AB üyeliğine giden yolu önümüzdeki yıl reşit olmayı kutlayacak. Bu, ona olgunlaşmamış bir insan gibi davranmayı ve küçükken dinlediği hikayeleri tekrarlamayı bırakmaları için yeterli bir sebeptir. Zaten Avrupa görüşünün olduğunu ve Avrupa Birliği üyeliğinin kapısının sana açık olduğunu biliyorsun.
Sırbistan, Avrupa'nın bunu kendi yapısında istediğini ancak Avrupa açıkça gösterirse bilecektir, örneğin, pandeminin sonuçlarının üstesinden gelmek için milyonlarca avroluk yardım yapmışsa. Aksi takdirde, Balkanlar'da Avrupalıların yerini dünyanın bazı büyük oyuncuları kolayca alacak ve bu ne Avrupa ne de Balkanlar için iyi olmayacak.
Bulgaristan'ın Kuzey Makedonya'ya yönelik tacizinden sonra, AB'ye olan inancın güçlenmesini ve Balkanlar'ın herhangi bir yerinde ona katılma arzusunu beklemek zor. Avrupa coşkusunun boş olan yeri, Balkanların geleceği için planlarında Balkan uluslarının ilerlemesi, güvenliği ve kalkınması için fazla yer olmayan bir başkası tarafından derhal alınır. Bununla birlikte, hem Balkanlar hem de Avrupa'nın entegrasyon için birlikte çalışma sözü vererek birlikte çıkmak istedikleri her şey için çatışma, yoksulluk ve yolsuzluk için çok yer var.
Maalesef Avrupa, Bulgaristan'ın Makedonya'nın AB'ye giden yolunu sabote etmesinin ardında yatan tehlikeyi hafife alıyor, ancak neyse ki ABD bunu kabul ediyor ve bu tür sorunların AB katılım süreci dışında çözülmesini talep ediyor. Washington'da başlattığı ve anlaşmaya yol açtığı Kosova konusunda dondurulmuş müzakerelerde olduğu gibi, Amerika, Balkanların AB'ye giden yolunun ana sponsoru olarak ortaya çıkıyor.
Joseph Biden'in eski dış politika danışmanı Michael Carpenter'ın açıklamasına göre karar, gelecekteki yönetimde de devam edecek: "Ne Bulgaristan ne de Kuzey Makedonya mevcut çatışmadan bir şey elde edemiyor, sadece Avrupa'da bölünme isteyenler bundan yararlanıyor."