..
14 Kasım 2016 Pazartesi
NANO -TEKNOLOJİ
NANO -TEKNOLOJİ – 21. Yüzyılda Bir Sanayi Devrimidir. (I)
Bugünkü günde atomları teker teker cımbızla yakalayıp kontrollü bir şekilde istenilen yerlere taşınıp yapay malzemeler elde edildiğini biliyor muydunuz?
Nanometre bir metrenin bir milyonda biri mertebesinde boyutlarda çalışır. Bundan onbeş yıl önce, Ankara’da Bilkent’e çok değerli Ahmet Bey kardeşimi ziyaret ettiğimde bana kendi yaptığı nano-mikroskopu göstermişti. İngiltere ve benzer batılı ileri ülkelere de sattığını anlatmıştı. Çok sık Amerika’ya seyahat eden müstesna bir ilim adamı. ODTÜ’de de Ellialtıoğlu arkadaşımdan nano teknolojiye ait çok değerli bilgiler elde etmiştim. Bugün Ankara’da yapımı bitmiş olan Nano-Teknoloji Merkezi’ne giderseniz, daha içeri girmeden bir hapşırsanız etrafa 50.000 parçacık saldığınız için sizi hemen kapı dışarı atarlar. Ahmet Bey’in kendi yaptığı mikroskop, atomların doğrudan görüntülerini veren taramalı tünelleme mikroskopudur.
Nano- teknolojinin çok geniş bir tatbikat alanına geçiyorum. Sürtünmeyi 50’de birine indirmek için nano- teknoloji nasıl kullanılır? Prof.Dr.Ali Erdemir İstanbul Teknik Üniversitesi’nde, bundan on sene kadar önce çok değerli bir konferans vermişti. Prof. Ali Bey, Amerika’da, Argonne Milli laboratuarlarında motorlardaki sürtünmeyi çok çok aşağılara çeken metodunu hemen hemen her motora uygulamaktadır. Bu konferansında Amerika’da kendisini rüzgar enerjisi ile uğraşan bir firmanın nasıl çevirdiğini de anlattı. Neticede pervaneleri döndüren motorlar kullanılıyordu. Bir otomobil motor pistonunu düşünün. Hareketli kısmı hidrojenle zenginleştirilmiş nano malzeme ile kaplayın, gömleği de kaplayın. Hidrojen atomu (+) dır, hidrojen atomunu iter. Birbirini iterler. Bu itmeden sürtünme ellide bire düşer. Motorun yağ kullanımı da çok düşer. Gönül ister ki, yapacağımız Türk otomobilinin bu metodu kullanıyor olması ne çok arzu edilir. Konferansın sonunda Ali Bey’e ben bir soru yönelttim. “Ali Bey, bizim Bursa otomotiv sanayimizden size bir davetiye geldi mi?” diye sordum. “Hayır, bir yarama bastınız” diye cevapladı. “Ben şimdi, yarın Adana’ya gidiyorum (kendisi Adana’lıymış), anneciğimi göreceğim. Bana çiğ köfte yapmıştır onu yiyeceğim. Ertesi gün Amerika’ya uçacağım” dedi.
Millet olarak teknolojiden, yenilikten, buluştan neden kaçıyoruz? Sivrihisar Eskişehir’de 380.000 ton bize 500 yıl yetecek elektrik enerjisi veren Toryum’a elimizi bile sürmedik. Getirisi senede 75 milyar Amerikan doları.
NANO -TEKNOLOJİ –Nano-teknolojinin Tatbikat Alanları (II)
Nano-teknoloji ile nano fiberler elde edilir. Nano fiberler elektrostatik olarak yüklüdür. Tüm bu beklenmeyen/istenen özellikleri nedeniyle, sensörlerde taşıyıcı matriks; elektronik ve optik endüstrisinde (iletken polimerlerden yapılanları) özel malzemeler; nano tüplerin üretiminde şekil verici matriks; nükleer, biyolojik ve kimyasal silahların etkilerinden korunmak için koruyucu giysi gibi çok farklı alanlarda önemli miktarlarda uygulama potansiyelleri vardır. Yara örtü materyalleri, yapay damar, doku mühendisliği vs (Prof.Dr.Erhan Pişkin). Çevre için değişik yapıdaki katalizörlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bunun için çevre dostu nano-katalizörler yapılmaktadır. Daha ucuz, daha güvenli, daha hızlı ve çevreye daha saygılı katalizör araştırmaları yapılmaktadır.(Yrd.Doç.Dr.Emrah Özensoy)
Nano malzemelerin sentezi ve çok işlevli hale getirilmesi, kimya ve malzeme bilimlerinin önemli konularıdır. Malzemeyi nanometre boyutlarında sentezlemek, uygulama alanlarına yeni malzemeler üreterek yeni teknolojilere (nano-teknoloji) dönüştürmek kimya biliminin iyi anlaşılmış temel bilim (kimya, fizik ve biyoloji) araştırmalarının yapılması ve bu alanlarda insan gücünün sağlanması ile mümkündür. (Doç.Dr.Ömer Dağ)
Geçen yüzyılın ortalarında başlayan mikroelektronik devrimini kaçırdık, şimdi en kritik ihtiyaçlarımızda bile dışa bağımlı haldeyiz. Nano-teknoloji ülkemiz için yükselme rampası olabilir; yeter ki yapılması gerekenleri zamanında yapalım (Yrd.Doç.Dr.Mehmet Bayındır).
Üretim maliyeti 10 TL’yi geçmeyen kalp damarlarına takılan bir stent için 10.000 TL ödeyen çiftçimiz, 7 ton kiraz ihraç ederek bu parayı denkleştirebilir. Ülkemizin bağımsızlığı, ekonomik kalkınmamız ve gelecek nesillerin refahı, nanobilim ve nano-teknolojide geleceğimiz seviye ile doğrudan orantılıdır. (Yrd.Doç.Dr.Mehmet Bayındır)
Türkiye’nın bağımsızlığı denince, enerji bağımsızlığını sağlayacak Sivrihisar’daki 380.000 ton Toryum yataklarımızı özgün bir şekilde Türk mühendislerinin gücü ile ortaya çıkarmamız. Kandu, moduler kandu, moduler çakıl taşı, ergimiş tuz, hızlandırıcı ile birlikte çalışan Toryum reaktörleri, hedeflerimiz bunlar olmalı. Deprem bölgesindeyiz. Çelikten 100 kat daha dayanıklı ama esnek beton yapımı, (nano teknoloji kullanarak) birbirine geçme, birbirine kenetlenen kompleks tuğlalar imali ve yayılmasını sağlamalıyız.
NANO -TEKNOLOJİ – Mucize İhtimaller (III)
Önümüzdeki yıllarda nano-teknolojinin birçok alan için ne kadar vazgeçilmez olduğu daha iyi anlaşılmaya başlanacaktır. Özellikle sağlık, savunma, tekstil, enerji, elektronik ve fotonik gibi alanlarda elde edilecek katma değeri yüksek ürünler insanoğlunun hayatını kolaylaştıracaktır. Kanserli fareler üzerinde yapılan deneylerde, nanokeseciklerin kullanıldığı yeni yöntemle, farelerin %91’inin tamamen iyileştiği gözlemlenmiştir. İlerde kanser aşısı nano-teknoloji ile mümkün görülmektedir. Suyu sevmeyen (iten) kumaşlardan üretilmiş tekstil ürünlerinde kirlenme engellenmiş, dolayısıyla yıkama ve tekrar ütüleme ihtiyacı en aza indirilmiş olacaktır. Böylece su sarfiyatı azalacak, hatta belirli bir süre sonra çamaşır makinalarına bile gereksinim kalmayacaktır. Sürtünme, aşınma ve korozyonun neden olduğu toplam ekonomik kayıplar, ülkelerin yıllık gayrisafi milli hasılatının %4’üne denk gelmektedir. Bu nedenle birçok ülke sürtünme ve aşınmanın neden olduğu kayıpların azaltılmasına yardımcı olacak yeni nano malzemelerin araştırılmasına kaynak aktarmaktadır. Tanesi 10.000 dolara satılan stentlerden 2004 yılında 3 milyar dolar gelir elde edilmiştir. Nano-teknoloji ile stent yapılması mümkün olmuştur. (Yrd.Doç.Dr.Mehmet Bayındır)
Günümüzde atomik saatler yerlerini yavaş yavaş optik saatlere bırakmaktadır. 2005 Nobel Fizik Ödülü’ne konu olan ve ultra-hızlı lazerleri kullanarak gerçekleştirilen optik saatler 300 THz civarı frekanslarla çalıştıklarından, atomik saatlerden bin kat daha fazla hassasiyet sağlayabilirler. (Yrd.Doç.Dr.F.Ömer İlday, Levent Budunoğlu, Coşkon Ülgüdür)
Günümüzde hala son derece karmaşık olan ve sadece TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü gibi ulusal merkezlerde 1 veya 2 adet bulunan tam teşekküllü optik saatlerin basit, küçük bir çalışma masasına sığacak ebatta ve ucuz versiyonlarını oluşturmanın yolu fiber lazerlerin metan bazlı HeNe lazeri gibi taşınabilir frekans standartlarının geliştirilmesi ile açılmış durumda. Bilkent Üniversitesi’nde kurulan UNAM bünyesinde yürütülen çalışmalarda hedef, 3-5 yıl içersinde pratik, küçük ve düşük maliyetli optik saat sistemlerini geliştirmektir. Bu mini saatlerin ultra hassas metroloji, fiber optik iletişim ve askeri alanlar gibi yüksek teknoloji uygulamalarının yolu bu şekilde açılacaktır.
Doç.Dr.Çetin ERTEK