«Ukrayna ile Türkiye arasında dostluk rüzgarları esiyor!»
9 Ekim 2013 tarihinde Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yanukovıç’ın Türkiye Cumhuriyeti’ne gerçekleştirmiş olduğu resmi ziyareti sonucunda Ankara’da çeşitli alanlarda işbirliği anlaşmaları imzalanmıştı.
9 Ekim 2013 tarihinde Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yanukovıç’ın Türkiye Cumhuriyeti’ne gerçekleştirmiş olduğu resmi ziyareti ve Türkiye-Ukrayna arasındaki eskiye dayanan dostluk sebebiyle,Türk Time Haber Dergisi olarak elçiliğe konuk olduk ve aynı dostlıkla bizi karşılayan Ukrayna Büyükelçisi Sergey Korsunskiy ile sohbet tadında bir röportaj gerçekleştirdik.
- Sayın Büyükelçi, Sergey Korsunskiy kimdir, bize kısaca kendinizden bahseder misiniz?
Sergey Korsunskiy, 2008 yılından bu yana Ukrayna Büyükelçisi olarak Türkiye’de görev yapmaktadır. Bu tarihten once İsrail ve Amerika’da Büyükelçilik görevini sürdürdü.
Siyasete başlamadan önce başarılı akademik hayatım vardı. Fizik – matematikten doktora derecesi yapmıştım. “Birleşik Devletlerinde Teknoloji Transferi“ (2005) ve “Enerji Diplomatiği” (2008) adlı eserler dahil olmak üzere 6 kitap ve 120’den fazla akademik yayın ve makalenin yazarıyım. 1995 yılında Avrupa Akademisi Ödülü’nü aldım. Evli, iki kız çocuğu sahibiyim. Diplomaside artık 20 yıldır çalışmaktayım. Türkiye’yi çok sevdiğimi belirtmek isterim. Uzun yıllar ülkenizde yaşıyor olmaktan dolayı bu güzel ülkeyle fazlasıyla içli-dışlı olmuş durumdayım. Türkiye enteresan, güzel ve gelişmiş bir coğrafya. Buradaki insanların en belirgin özelliği çalışkanlık. Bundan dolayı Türklere karşı büyük saygı duyuyorum.
- Cumhurbaşkanınız Viktor Yanukoviç Türkiye’yi neden ziyaret etti ve bu ziyaret sonunda iki ülke adına hangi sonuçları elde etti?
Evet, 9 Ekim’de Ukrayna Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç Türkiye’ye resmi ziyaretini gerçekleştirdi. Geliş sebebi, Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’nın inisiyatifiyle 2011 yılının sonunda kurulan “Yüksek Düzeyli Stratejik Konsey”in 3.Toplantısıdır. Geçtiğimiz yıl sayın Erdoğan Ukrayna’yı ziyaret etti. Biz de bu yıl o ziyaretin karşılığını verdik. İlk birkaç yıl ziyaretlerimiz öylesine gerçekleşmiş olsa da bu son ziyaretle birlikte diyebiliriz ki artık ilişkilerimiz son derece kuvvetlendi. Bu ziyaretler artık iki ülke arasında gelenek haline geldi. Ukrayna Hükümeti’nin 10 üyesi de bu toplantıya katılıyorsa bu gibi faaliyetlerin ne kadar önemli olduğunu anlamak zor olmasa gerek. Bu forumun ne ifade ediyor derseniz ben de derim ki, bu faaliyet iki ülke için oldukça önemlidir. Bu ziyarette iki lider sadece konuşmadı. İki ülke adına son derece yarar sağlayan ikili görüşmeler sayesinde son derece önemli kararlara imza atmış oldular. Türkiye ve Ukrayna arasında gelişen dostluk hiç olmadığı kadar kuvvetlendi. Başka ülkelerin dış politikaları farklı olabilir. Kimı Avrupa Birliği’ne girmek ister, kimi Orta Doğu’ya odaklanır. Ama bizi bağlayan Karadeniz bölgesi vardır. Bazı konularda birbirimizden ayrışsak da ortak noktamız Karadenizdir ve bu deniz Türkiye ve Ukrayna için son derece mühimdir. Coğrafi ve kültür anlamında var olan ortaklığımız bizi dost kılar ve dostluğu geliştirmek zorundayız. Bu zorundalık birbirimize destek olmamız gerektiğini anlatır.
İki ülkenin liderleri düzeyinde bir önceki görüşmesinde karşılıklı olarak vizenin kaldırılması ile ilgili olarak özel ve önemli anlaşmalar yaptık. Bu yıl gerçekleşen görüşmemiz daha da önem arzediyordu. Serbest Ticaret Anlaşması’nı imzalacaktık fakat bunu gerçekleştiremedik. Bu anlaşmanın imzalanması için iki ülke olarak çalışmalara devam ediyoruz. Dikkate şunu almak gerekir ki, -Türkiye, Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği üyesidir. Kasım ayında Ukrayna Avrupa Birliği ile Serbest Ticaret Anlaşması’nı imzalayacak. Zaten Rusya ve eski SSBC ülkeleriyle ticaret anlaşmamız var. Bunların hepsi farklı sorumluluklar gerektirir ve ülke olarak hareketlerimizi sınırlar. Türkiye’nin de ülke olarak dünya ölçeğinde belli çıkarları söz konusu. Türkiye’nin ticaret ilişkisi olduğu ülkelerle imzaladığı anlaşmalar var. Tüm bunların varlığı nedeniyle bu görüşmede Ukrayna ve Türkiye Ticaret Anlaşması’nı imzalayamadı. Gelecek sene bu anlaşmayı imzalamayı planlıyoruz.
İşbu ziyaret sırasında devletlerimizin antimonopol kurulları arasında, enerji ve eğitim konularında ikili işbirliğinin daha da geliştirilmesi konusunda anlaşmaya varıldı. İki ülke arasındaki işbirliği programı, gelecekte nasıl hareket edeceğimize dair planlar, Dışişleri Bakanlarının imzaladığı dokümanlar... Bunların hepsi gelecek 1-2 yıl için ikitaraflı yol haritası konumunda. Türkiye ve Ukrayna bu bağlamda gelecek iki yılı planlamış durumdadır. Mesela, bu planlar arasında enerji projeleri çok önemli bir yer almaktadır.
- Türkiye ve Ukrayna enerji stratejlerine bağlı olarak ne gibi adımlar atacak? Bu adımların içinde enerji santralleri yer alacak mı?
Hayır, iki ülke arasında enerji santrali yapılmasına ilişkin bir anlaşma söz konusu değildir. Elektrik enerjisi konusunda Ukrayna’dan Türkiye’ye elektrik ticareti planlarından söz edebilirim. 2 proje daha petrol ve gazın çıkarılmasıyla ilgilidir.
- Bu projelerin hayata geçirilmesi iki ülkeyi nasıl etkiler?
Ben, ülkem ve ülkeniz adına bu projelerin son derece yarar sağlayacağını düşünüyorum. Türkiye’nin enerjiye ihtiyacı var, bizde de enerji kaynakları ticaret için elverişlidir. Bu ticaret için gerekli olan teknolojiye de ülke olarak sahibiz diyebilirim. İstanbul’a elektrik enerjisini getirirsek büyük megapoller daha rahat nefes almaya başlar diye düşünüyoruz.
Tabii bir de petrol konusu var. Petrol iki ülke için de son derece önemli. Çünkü hem Türkiye hem Ukrayna petrol ve doğal gaz konusunda dışa bağımlı ülkelerdir.
Hem Türkiye, hem de Ukrayna doğal gaz konusunda Rusya’ya bağımlı durumdadır. Karadeniz’de yeterli miktarda gaz kaynaklarımız vardır. Karadeniz’de var olan, fakat yatırımların yetersizliği sebebiyle çıkartılması yetersiz olan gazı eğer Türkiye Cumhuriyeti isterse alabilir. Aynı zamanda Ukrayna’nın gaz rezervleri son derece verimlidir.
- Türkiye ile Ukrayna arasında eğitim anlamında ilişki nasıl ve ne düzeydedir?
Eğitim alanında iki ülke arasında ilişkinin çok kuvvetli olduğunu söylemem. Ukrayna’da bine yakın Türk öğrenci okuyor. Buna karşılık Türkiye’de eğitim alan Ukrayna’lı öğrenci sayısı ise daha da az. Bu öğrencilerin çoğunluğunu Kırım Tatar halkları oluşturmaktadır. Bu durumun varlığı Türkiye ile Ukrayna arasında eğitim anlamında işbirliğinin zayıf olmasından kaynaklanıyor. Türkiye’de eğitim gören bu halklara mensup öğrencilerle görüştüğümüzde anladık ki, eğitim alanında ciddi sorunlarla karşı karşıyalar. Türkiye’den mezun olan öğrenciler ülkelerine döndüklerinde diploma anlamında denklik sorunu yaşıyorlar. Durum böyle olunca çalışma hayatına atılmaları da zorlaşıyor. Ülkelerimiz birbirinin diplomalarını kabul etmiyor. Bundan sonra YÖK ile bağlantı kurup bu konuda ileriye yönelik adım attırmaya çalışıyorum. Hatta sayın A.Davutoğlu bu problemle özel olarak ilgileneceğini belirtti.
Bu sefer Milli Eğitim Bakanlıklarımız programlarını imzalattılar. Bu işbirliği programıdır, bunun sonucu sıkı bağlantı kurulur. Yakında Türkiye’de Ukrayna günleri geçti. Seneye biz de Ukrayna’da Türk kültür günlerini düzenlemeye çalışırız.
- İki ülke arasında kaldırılan vizelerle ilgili neler söylemek istersiniz?
Vizesiz girişlerle ilgili anlaşma bir yıldır yürürlüktedir. Bugünlerde Türkiye ücretsiz vize süresini 60 güne çıkardı. Ukrayna olarak biz de bu süreyi 60 güne çıkartma niyetindeyiz.
- Vizelerin karşılıklı olarak kaldırılması nasıl bir fayda sağladı
Mesela, Ukrayna’ya gelen turist oranı %20 arttı. Ülkelerimiz dosttur ve sınırları açmak karşılıklı bir avantajdır. Turizm alanındaki artış otomatik olarak uçak seferlerini de artırmış durumda. Hiç aklınıza gelir miydi Ukrayna’ya giden haftalık uçak seferlerinin 75’e çıkması? Dışarıdan Türkiye’ye gelen uçak seferlerinde Almanya’dan sonra Ukrayna ikinci sırada gelmekte. Çok yakın zamanda gemi seferlerine de başlamak istiyoruz.
- Ukrayna – Avrupa Birliği ilişkilerine ne dersiniz? Türkiye ile muhattabınıza etkiler mi sizce?
Avrupa Birliği ile ilişkilerimizde Türkiye’ye benzer durumdayız. Ülkeniz, tabii ki de, onlara daha yakın, 50 küsür yıldır anlaşmaya çalışıyorsunuz. Biz ise daha yeni Serbest Ticaret Anlaşması’nı imzalayacağız. Bu gibi anlaşmalar dış politikada bir ülkenin yapabileceği en iyi faaliyetlerdendir. Türkiye ile bu meseler izlerinde sık sık danışırız, çünkü bu ülke böyle detayları iyi bilir. Anlıyoruz ki, yakın zamanda Avrupa Birliği’ne girme imkanımız olmaz. Ama amacımız bu değil zaten. Gayemiz yaşam, demokrasi, eğitim seviyemizi Avrupa standartlarına yakınlaştırmaktır. Bunun üzerinde çalışıyoruz. Türkiye de uğraşıyor. Ve bu konuda her şekilde bizi destekliyor. Tabii ki de,bu mevzunun bazı negatif yanları var. Birkaç Avrupa ülkesi kendi kurallarını dikte ediyor. Ama bunlar normal şeyler, çünkü bir gruba veya kulübe katılmak istersen ona göre kurallarını kabul edip hareket etmelisin. Bu durum da aynı, Avrupa Birliği’nin şartlarına uymalıyız. Sevgi karşılıklı olmalı. Ve Avrupa Birliği gittikçe Ukrayna’yı Avrupa’nın bir parçası olarak kabul etmeye başlıyor.
- Kırım Tatarlarla ilgili yeni haberleriniz var mı?
Kırım Tatarlarla ilgili görüştüğümüz her defasında konuşuyor, danışmaya çalışıyoruz. Bu millete yardımlaşmada ve sorunlarını çözmede Türkiye’nin bizi desteklediğinden çok memnunuz. Tabii ki de, bir halkın refahını hemen sağlamak zordur ama biz gayret ediyoruz. Şimdi Kırım Tatarların kendi televizyon kanalı, üniversitesi, okulları, camilerinin kurulduğunu görebiliriz. Türkiye ile bağlantılarını destekliyoruz. Bunlar TİKA üzerinden gerçekleşiyor.
Cumhurbaşkanımızla birlikte Kırım Başbakanı Anatoliy Mogilev Ankara’yı ziyaret etti. Kırım’da Ukrayna ve Türkiye’nin birlikte inşa edecekleri sanayi sitesinin kurulması planlanıyor. Ondan da ziyade birçok Türkiye’de yaşayan Tatar esnaf, dernek Kırım’ı ziyaret ediyor. Onlar da işbirliğe açıklar. Yarımadamızın iktidarıyla ortak dili bulup Tatarca kitapları çıkarmaya, eski cami ve medreseleri restore etmeye çalışıyorlar. Anatoprklarını güzelleştirme mevzusunda biz de onlara kol tutuyoruz.
Turizm alanında da işbirliği yapmaya karar verdik. Türk kardeşlerimiz bize turizmi öğretecekler. Çünkü Türkiye’nin turizmi dünyada en kalitelidir.
Gelecek sene Nisan ayında Cumhurbaşkanınız Abdullah Gül’ü misafir etmeye bekliyoruz. O zaman yeni anlaşmaları imzalarız ve ümit ediyoruz ki, devletlerimizin bağı daha da kuvvetlenir. Derginizin yardımıyla buradaki esnaflara hitap etmek isterim. Ülkelerimizin ilişkileri gittikçe sıcaklaşıyor, onun için sizi daha fazla işbirliğe çağırıyorum. Bir de derginizin okurlarına refah ve gelişme dilerim. Çünkü Türkiye’nin halkı çok çalışkan ve terbiyeli, o en iyisine layıktır.