Vergi memuru bir lira yatırarak zamanaşımı kesilir mi? Vergi hukukunda kamu yani devlet doğan vergi belli bir süre içinde tahsil edemezse zaman aşımı söz konusu olur. Bu zaman aşımı süresinin ne olduğunu bir örnekle anlatmak gerekirse, örneğin vergi borcunun vadesi 2014 yılının şubat ayına denk geliyor. 2014 yılında hiç hesaba katmadan. Sonrasında gelen 2015 yılından başlamak üzere 5 yıl hesaplayın yani 2.010 05:16:17. 18 nihayet 2019 yılının 31/12 gecesinden itibaren bu vergi borcunun zaman aşımına uğruyor.
Tabi bu zaman aşımı süresi o süre zarfında eğer zamanaşımını kesen bir durum söz konusu değilse geçerlidir. Misal bir lira gibi kısmi bir ödeme daha yaptıysanız zaman aşımı orada kesilmiş ve az önce sözünü ettiğimiz 5 yıllık süre 0 dan başlayacak demektir. Bu kısmi ödemeyi her zaman mükellef olarak siz yapmazsınız. Bazen de bir memur.
Sizi çok sevdiğinden sizin yerinize ödemeyi gerçekleştirir ama çok sembolik, o kadar sembolik ki sadece bir lira işin şakası bir yana bu durumla karşılaştığını söyleyen çok fazla vergi borçlusu var. Haliyle bu konuda kendilerine bilgi vermenin yararlı olacağını düşündük. Öncelikle bilmeniz gereken 5 yıllık zamanaşımı süresinin başlayabilmesi için ilk olarak tarh zamanaşımı içinde verginin tarih ve tebliğ edilerek kesinleşmesi devamına tahakkuk etmesi ve tahsil edilebilir. Gelmesi gerekir bu aşamaları geçen bir vergi artık zaman aşımı için hazır durumdadır. Az önce belirttiğimiz gibi kısmi de olsa ödeme zamanaşımını kesen unsurlardan birisidir ve ödemenin kimin tarafından yapılması gerektiği kanunda belirtilmez. Yani siz veya yasal temsilciniz ya da vergi memuru yatırabilir. Ancak atlanmaması gereken çok önemli. bir husus var vergi ödemesi ancak kişinin rızası ile yapıldığında kanuna uygun kabul edilir. Bundan şunu anlıyoruz, bir başkasının sırf zamanaşımı dolmasın diye sizin yerinize yaptığı ödeme, hukuka ve kanuna uygun değildir.
Yani bu tür ödemeler zamanaşımını kesmeye gibi birde bunu yapan memur aleyhine adli ve idari suç doğurur. Kaldı ki ödemenin kabul görebilmesi için alacaklı vergi dairesinin yetkili memurları tarafından size ödemeye dair makbuz kesilmesi lazım ki, o makbuzun tarihi ödemenin yapıldığı tarihe göstereceğinden. Zaman aşımı o tarihte kesilmiş olur. Haliyle ödeme rızanız dışında başkası yaptığında da bu makbuzun varlığı gerektiğinden kanuna aykırılık açıkça ortaya çıkacaktır. Böyle bir durum yaşadıysanız önce ilgili vergi dairesine durumu izah ederek itirazda bulunmanız gerekir. İtirazınızı ilişkin 60 gün içinde olumsuz karar verirse bu kararı aldınız ya da kararın size tebliğ edildiği günden itibaren 30 gün içerisinde vergi mahkemesine dava açmanız gerekir.
Çünkü bu süre. Hak düşürücü süredir dikkat edin. Yalnızca 30 günlük süreniz var. Ayrıca vergi dairesi illa başvurunuza cevap verecek diye bir kaide de yoktur. Eğer başvurduğunuz tarihten itibaren 60 gün geçti ise bilin ki bu başvurunuz reddedildiği anlamına geliyor, işte bu 60 günün sonunda da vergi mahkemesine başvurmak için önünüzde yalnızca 30 gününüz olduğunu unutmayın. Peki bu durumu şimdi öğrenenler için bir hak var mı? Onu da belirtelim.
Kısmi ödeme öğrendiğiniz tarihten itibaren bir yıl içinde başvuru hakkınız var ancak toplamda bunun için 5 yıllık zamanınız var. Misal olay 2015 yılının ocak ayında gerçekleşmiş. Fakat siz yeni öğrendiniz hemen hesaplayalım. 2016 17:18:19 ve nihayet 2020 yılının ocak ayına kadar başvurma hakkınız var. Yani toplamda 5 yıl zaten bu süreyi geçtiyse zaman aşımına uğramış demektir son olarak. Rahmetli prof şükrü kızılot un bu duruma yani memurun sizin yerinize ödeme yapmasına şapka kaptırma vergisi dediğini hatırlatıp, bu vesileyle kendisini minnetle yâd etmek isterim.