Özel sektörün yatırım için gitmediği Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ne, 2009 yılında kamu yatırımları da sınırlı kalırken, kamu yatırımlarında aslan payını Marmara Bölgesi aldı. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi, 2009 yılı bütçesinden kamu yatırımları için 3 milyar 18.8 milyon TL kaynak alırken, İstanbul'a kamu yatırımları için aktarılan kaynak 3 milyar 585 milyon TL oldu. Devlet Planlama Teşkilatı'nın 2009 yılı Yatırım Programı'nın esas alarak hazırladığı Kamu Yatırımlarının İllere Göre Dağılımı'nı gösteren yatırım programında Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde yapılacak kamu yatırımlarının toplam büyüklüğü, İstanbul'un 566.2 milyon TL altında kaldı. Kamu Yatırımlarında, 2009 yılı kaynağı 30 milyon TL'nin altında kalan en şanssız illerin başında ilimiz Bayburt, daha sonra ise Ardahan, Karabük, Niğde, Tunceli ve Nevşehir oldu.
12 MİLYAR TL'LİK YATIRIM
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı İktisadi Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü Proje Yatırımları Değerlendirme ve Analiz Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan Kamu Yatırımlarının İllere Göre Dağılımı'nda, 2009 yılında kamu yatırımlarına aktarılması öngörülen 27 milyar 458.7 milyon TL kaynağın yüzde 56.3'ü iller bazında ayrıştırıldı.
Büyük ölçüde sulama, enerji, ulaştırma gibi altyapı alanlarında yoğunlaşan kamu yatırımları arasında eğitim, sağlık, hizmetler ve diğer sektörlerdeki okul, hastane, küçük sanayi sitesi ve Organize Sanayi Bölgesi gibi birçok proje toplulaştırılarak yatırım programında yer aldı. Sulama baraj ve kanalları, enerji nakil hatları devlet yolları, otoyollar, demiryolu, boru hatları gibi büyük projeler birden fazla ili ilgilendirdiği için, yatırım programında bunların yeri birden fazla il veya muhtelif olarak belirtildi.
Toplu ve toplulaştırılmış projelerin ayrıntılarının yer almadığı yatırım programında, yaklaşık 27.5 milyar TL tutarındaki ödeneğin yüzde 43.7'si olan 12 milyar TL'lik kısım en az iki veya daha fazla ili ilgilendirdiği için muhtelif iller kapsamında yer aldı.
EN ŞANSSIZI BAYBURT
Yapılan bu ayrıştırmaya göre kamu yatırımlarında en şanssız iller listesinin başında Bayburt var. 2009 yılında 30 milyon TL'nin altında kamu yatırımının gideceği iller arasında 10.5 milyon TL'lik kaynakla ilimiz Bayburt, en şansız il olarak dikkat çekti. Kamu yatırımlarından en az yararlanan iller arasında Ardahan 20.7 milyon TL'yle ikinci sırada yer alırken, onu 21.4 milyon TL'yle Karabük, 26.3 milyon TL'yle Niğde, 26.9 milyon TL'yle Tunceli, 29.8 milyon TL'yle Nevşehir izledi.
EN ŞANSLI İLLER
2009 yılında en çok kamu yatırımlarının gittiği iller arasında İstanbul başı çekiyor. 2008 yılında 3 milyar 203.3 milyon TL'lik kamu yatırımın yapıldığı İstanbul'a, 2009 yılında 3 milyar 585 milyon TL'lik kamu yatırımı için kaynak aktarıldı. Başkent Ankara 1 milyar 211.3 milyon TL'yle ikinci, Şanlıurfa 541.6 milyon TL'yle 3'üncü, Antalya 496.6 milyon TL'yle 4'üncü, İzmir 492.8 milyon TL'yle 5'inci oldu.
Özel sektör yatırımlarının gitmediği Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ne yapılan kamu yatırımları da "sınırlı" kaldı. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ne yapılan toplam kamu yatırımları 3 milyar 18.8 milyon TL'yle, 3 milyar 585 milyon TL'lik kamu yatırımının yapıldığı İstanbul'un 566.1 milyon TL altında kaldı.
Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Ağrı'ya 2009 yılında 86.9 milyon TL'lik kamu yatırımı yapılırken, Bingöl'e 64.5 milyon TL, Bitlis'e 65 milyon TL, Elazığ'a 97.8 milyon TL, Erzincan'a 64.3 milyon TL, Erzurum'a 192.4 milyon TL, Hakkari'ye 49.4 milyon TL, Kars'a 61.7 milyon TL, Malatya'ya 148.2 milyon TL, Muş'a 55.3 milyon TL, Tunceli'ye 26.9 milyon TL, Van'a 125.7 milyon TL, Şırnak'a 101.7 milyon TL, Ardahan'a 20.7 milyon TL, Iğdır'a 30.4 milyon TL kamu yatırımı yapıldı. Böylece Doğu Anadolu Bölgesi'ne toplam 1milyar 191.8 milyon TL kamu yatırımı yapılmış oldu.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Adıyaman'a 151.3 milyon TL, Diyarbakır'a 370.2 milyon TL, Mardin'e 314.5 milyon TL, Gaziantep'e 185.8 milyon TL, Siirt'e 114 milyon TL, Şanlıurfa'ya 541.6 milyon TL, Batman'a 149.3 milyon TL'li kamu yatırımı yapıldı. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ne yapılan Kamu Yatırımları 1 milyar 827 milyon düzeyinde gerçekleşti.
ASLAN PAYI MARMARA’NIN
2009 yılında kamu yatırımlarından en büyük payı 4 milyar 942 milyon TL'yle Marmara Bölgesi aldı. Marmara Bölgesi'ni 2 milyar 380.3 milyon TL'yle İç Anadolu Bölgesi izledi. 2009 yılında Karadeniz Bölgesi'ne 1 milyar 943 milyon TL'lik kamu yatırımı öngörülürken, Akdeniz Bölgesi'nde bu rakam 1 milyar 794.9 milyon TL, Ege Bölgesi'nde 1 milyar 322.9 milyon TL oldu.
27 milyar 458.4 milyon TL'nin kamu yatırımlarına ayrıldığı 2009 yılında, kamu yatırımlarında aslan payını ulaştırma ve haberleşme sektörü aldı. DLH'nın yaptığı hizmetlerden karayollarına birçok yatırımın sürdüğü ulaştırma sektörüne 2009 yılında 8 milyar 590.6 milyon TL kaynak aktarıldı. 2009 yılında eğitim sektörüne 3 milyar 467.7 milyon TL'lik kamu yatırımı için kaynak aktarılırken, tarım sektöründe bu rakam 3 milyon 49.3 milyon TL düzeyinde gerçekleşti. Enerji sektörü 2 milyar 815.1 milyon TL'lik kamu yatırımıyla sektörler arasında 4'üncü sırada yer alırken, onu 1 milyar 745.7 milyon TL yatırımla sağlık sektörü, 931 milyon TL'lik kamu yatırımıyla madencilik izledi. 2009 yılında imalat sektörüne 301.7 milyon TL, turizme 148.7 milyon TL, konuta 137.7 milyon TL'lik kamu yatırımı için kaynak aktarımı söz konusu oldu.