Yaklaşık 14 aydır milletlerarası sularda yağmur, güneş, kar, fırtına demeden yol alan 150 metre uzunluğundaki bir kuru yük gemisindeki tek bayan denizci 38 yaşındaki Mehtap Karatepe… Gemisi Karadeniz-Akdeniz ve Kuzey Avrupa sınırında çalışıyor. Yük almak için bir günlüğüne Bandırma Çelebi Limanı’na uğradı.
NİÇİN GEMİ ADAMI?
Mehtap birinci olarak bir denizcilik kursuna yazılmış ancak etrafındaki herkes, “Kadından denizci mi olur?” diye sormaya başlamış. Macera aradığını ve vazgeçmesi gerektiğini söyleyenlere aldırmadan kursu bitirip sertifikayı cebine koymuş. Sonra da gemiye katılmış. Lakin evraklarını aldığında başına bir soru takılmış. ‘Tüm dünyada gemici cüzdanlarında ‘denizci’ yazarken, niçin bizimkilerde ‘gemi adamı’ yazıyor diye kaygı edinmiş kendine. Gittiği Avrupa ülkelerinde cüzdanında ‘gemi adamı’ yazdığı için “Türkler gemide bayan çalıştırmıyorlar mı? Neden gemi adamı yazıyor?” sorusunu da sıkça duyunca harekete geçmiş, Cumhurbaşkanlığı İrtibat Merkezi’ne (CİMER) başvurmuş.
CİNSİYETÇİ AYRIM KALKIYOR
Hürriyet’ten Fatma Aksu’nun haberine nazaran Mehtap müracaatına karşılık bile verilmeyeceğini düşünüyormuş fakat yazı tıpkı gün Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Eğitim ve Belgelendirme Daire Başkanlığı’na iletilmiş. Bakanlık bu talebe kayıtsız kalmamış. Gönderilen yanıtta, “Gemi adamı sözünün gemi insanı olarak değiştirilmesi, yönetimimiz planlamaları arasında” denilmiş. Bu Mehtap Karatepe’yi sevinçten havalara uçurmuş. Zira yıllardır kimsenin lisana getiremediği cinsiyetçi ayrım, artık onun teşebbüsüyle kalkıyor.
TÜRKİYE’DE GEMİ ADAMI, DÜNYADA DENİZCİ YAZIYOR
Gemiciler tüm dünyada geçerli olan, mesleklerini ve mesleksel bilgilerini gösteren kimi cüzdanlar kullanıyorlar. Türkiye’deki cüzdanlarda “Gemi adamı cüzdanı” ve “Gemi adamları sıhhat yoklama belgesi” yazıyor. Türkiye’de genel tabir “Gemi Adamı.” Halbuki dünyada gemiciler için “seafarers” yani denizci sözü kullanılıyor.
DAHA ZORLARINI BAŞARDI, 14’ÜNDE ÇOCUK GELİN OLMUŞ
Aslında bu zafer, Mehtap’ın hayat öyküsünün yanında hiçbir şey. Çünkü çok sıkıntı bir hayatı olmuş. Nevşehir Kapadokya’da yaşayan Mehtap, şimdi 14’ünde gelin olmuş, yalnızca iki yıl süren evliliğinden biri kız, biri erkek 2 çocuğu var. Çalışıp oğlu Ahmet Kadir Parmak (21) ve kızı Elem Bernur Parmak’ın (19) yanı sıra, 3 kız kardeşine de hayat rehberliği yapmış. Onlar da birebir bahtı paylaşmasın diye hepsini okutup, meslek sahibi olmalarını sağlamış. “Hayat beni kırdığı yerden güçlendirdi” diyen Mehtap Karatepe eşinden ayrıldıktan sonra Antalya’da turizm işletmelerinde çalışmış. Sonra fizik tedavi kursuna gidip sertifika almış.
AÇIK LİSEDE OKUYOR
Sıhhat sıkıntıları baş gösterene kadar da 10 yıl bu kesimde çalışmış. Sonrasında ise mermercilik yapmış. Çocukluk hayali gemiciliğe ise iki yıl evvel başlamış. Artık açıktan lise okuyan Mehtap Karatepe’nin bundan sonraki gayeleri de yüksek: “Liseyi bitirmeme iki yıl var. Sonra üniversitede dört yıl denizcilik okumak istiyorum. Bunu yapamazsam 2 yıllık özel kurslara giderek kaptanlık sertifikası alacağım. Uzakyol kaptanı olmak istiyorum lakin evvel usta gemici olmam gerekiyor.”
POSEIDON’A ÂŞIĞIM
Özgür ruhlu olduğunu, gelecek planında evlilik olmadığını söylüyor Mehtap Karatepe. Pekala ya âşık olursa? “Âşığım zaten” diyor. “Kime” dediğimde, aldığım karşılık “Poseidon’a” (Yunan mitolojisinde deniz tanrısı) oluyor. Genç bayan kelamlarını tamamlarken, denizdeki hayatını şöyle özetliyor: “Dümen suyu saçlarımız, dalga köpüğü elbisemiz, Poseidon kavalyemiz.”