Bankalardan kredi çekerken Kredi Notu engeline takılmayın
Türkiye’deki bankalar da artık kredi başvurularını değerlendirirken müşterinin Kredi Notu’na öncelik ve ağırlık vermeye başladılar. Kredi onayı verilirken başvuranın gelir düzeyi, her zaman önemli ama artık belki gelir düzeyinden de önemli bir başka faktör daha var: Müşterinin Kredi Notu…
“Benim maaşım oldukça yüksek, kredi taksitlerini ödemekte zorlanmam” diyenlerin başvuruları bile banka tarafından Kredi Notu’nun yeterince yüksek olmadığı gerekçesiyle geri çevriliyor. Bugüne kadar birçok defa işlediğimiz Kredi Notu konusunu bu yazımızda biraz daha kapsamlı şekilde işlemek istiyoruz. Bankalara kredi için başvuru yapmadan önce bu yazıdaki ayrıntıları aklınızda tutmanızı öneriyoruz.
Kredi Notu kavramını en kısa yoldan tanımlayacak olursak, tüm finansal geçmişinizin Kredi Kayıt Bürosu (KKB) adlı ortak bir kuruluşta toplanarak analiz edilmesi sonucunda oluşan puanlama sistemine, “Kredi Notu” adı veriliyor. Birçok analiz sonucu ortaya çıkan Kredi Notu, KKB üyesi firmalara veya bireysel müşterilere belirli ücret karşılığında veriliyor.
Ülkemizde bazı finansal kuruluşları kendi puanlama sistemi geliştirmiş olsalar dahi, müşterileri hakkında tüm verilere ulaşamadıkları için KKB’ye üye olmak zorunda… Öte yandan diğer ülkelerde de Türkiye’deki benzer kredi notu sistemleri mevcut. Hatta sadece bireysel müşteriler değil, büyük şirketlere ve devletlere dahi not veren Moody’s, Standart & Poors, Fitch gibi uluslararası kuruluşlar da bulunuyor.
Bankalar, kredi notunuzu baz alarak öncelikle sizin risk durumunuzu gözden geçiriyorlar. Çıkartılan risk durumuza göre kredi başvurunuzun değerlendirmeye alınıp alınmaması konusunda karar veriliyor. Bankalardaki otomatik sistemler sayesinde kredi vermeyeceği müşteri hiç değerlendirmeye almıyor ve bu sayede zaman ve personelden tasarruf etmiş oluyor.
Kredi notu üzerinde değerlendirme yapan bir banka, puanlaması 0 ile 1099 arasında olan yani en riskli ve orta riskli gruba hiç değerlendirme yapmadan otomatik ret veren sistemden yararlanıyor. Zaten bankaların SMS ve benzeri kampanyalarda anında değerlendirme yaparak size geri dönmesi de bu sistemin devreye girmesiyle mümkün oluyor.
Bankaların kredi notu dışında başka değerlendirme ölçütleri de var. Gelir durumu, çalışılan kurum, hane halkı gelir durumu ve ek gelirler de önemli ama bankalar açısından en önemli değerlendirme ölçütünun, kesinlikle kredi notu olduğunu söyleyebiliriz.
KKB’nin Findeks’i kurması ile birlikte ülkemizde kredi notu belirlemekte şimdi tek yetkili kurum Findeks oldu. Bunun nedeni kredi notunu doğru değerlendirecek tek veri kaynağının Findeks’te mevcut olması… Findeks’in bu kadar veriye sahip olmasının en önemli nedeni ise KKB’yi 9 bankanın kurması ve ülkemizde faaliyet gösteren tüm finansal kuruluşların verilerini Findeks ile paylaşması…
Bankalar özellikle yıl ve çeyrek sonlarında kredi hedeflerinin tutmaması ile kredi taleplerindeki değerlendirme ölçütlerini esnetebiliyor. Tabii bu esneklik kredi verilemeyecek kişileri kapsama alanına alacak kadar değil, daha çok kredi kullanma konusunda tam sınırda olan kişiler için yapılan esnetme şeklinde oluyor. Yılın bazı dönemlerinde daha kolay kredi kullanılabilmesi işte bu sebepten kaynaklanıyor.
KKB’nin şu anda toplam 154 üyesi bulunuyor. KKB’ye üye olmanın anlamı, Findeks üzerinden sizin de görebildiğiniz kredi notunuza bu kuruluşlarında ulaşabilmesi… Bankalar dışındaki bazı kuruluşların kredi notunuzu görebilmesi için, onlara SMS veya benzeri bir yöntem ile izin vermeniz gerektiğini belirtelim.
Kredi notunu ağırlık olarak müşterileri ile finansal işlemler yapan kuruluşlar kullanıyor. Müşterileri ile finansal işlemler yapacak olan kuruluşların kredi notu değerlendirmeleri farklı olsa da her işlem için kredi notunu kullandıklarını söyleyebiliriz.