İSTANBUL - Latife hanımın 2.5 yıl evli kaldığı Mustafa Kemal Atatürk'e yazdığı mektup ve günlüklerinin de aralarında olduğu belgelerin açıklanıp açıklanmaması tartışmalarına Türkiye Tarih Kurumu (TTK) Başkanı Prof. Dr. Yusuf Halaçoğlu son noktayı koydu: "Ailesi istemediği için belgeler açıklanmayacak. Nasıl 25 yıl burada saklanmışsa, bundan sonra da saklanmaya devam edecek."1975 yılında ölen Latife hanımın ölümünden sonra evinde bulunan iki torba dolusu evrak, mahkeme aracılığıyla tespiti yapıldıktan sonra 25 yıl boyunca açıklanmaması kaydıyla korunmak için TTK'ya verildi. Aralarında Latife hanımın Atatürk'e yazdığı mektuplar ve günlüklerin de bulunduğu, sayısının 400-500'ü bulduğu söylenilen belgeler üzerindeki 25 yıllık yayın yasağının bu ay kalkacak olması tarihçilerde ve kamuoyunda heyecan yarattı. Farklı görüşlerGazeteler 'Latife hanımın mektuplarının' açıklanacağını duyurunca, farklı görüşler de gündeme gelmeye başladı. Mektuplar 'Resmi tarihi değiştirebilir miydi? Atatürk'ün özel yaşamının ve kişiliğinin bilinmeyen yönlerini ortaya çıkaracak mıydı?' Tarihçiler işin 'yakın tarih' bölümüyle ilgilenirken, ülkenin kaderini değiştiren bir liderin evlilik ve aşk hayatının ayrıntıları kamuoyunda da merak uyandırdı. Mektupların açıklanmasını isteyenler kadar, özel duyguların aktarıldığı mektupların tarihle ilgisinin olmadığını savunanlar da oldu. Bunların yanı sıra mektupların açıklanmasının Atatürk'e hakaret olacağını ve bazı kesimler tarafından istismar edileceği endişesini taşıyanlar da vardı.Emaneti elinde bulunduran TTK Başkanı Prof. Dr. Yusuf Halaçoğlu, gazetelere yaptığı açıklamalarda endişelerin yersiz olduğu mesajını verirken, 'özel olan belgelerin açıklanmayacağını' söyledi. Latife hanımın günlük ve mektuplarının 25 yıl boyunca yasaklanmasını tavsiye eden ve mahkemenin bilirkişi olarak görevlendirdiği ordinaryüs Prof. Reşat Kaynar ise arşivin o günün koşullarında açıklanmasını doğru bulmadığını belirtiyor ve Latife hanımın evliliğine dair hiçbir açıklama yapmaması dikkate alındığında söz konusu evrakın yakın tarih açısından önemli olduğunu vurguluyordu. Kaynar'a göre, beş cilt defterden oluşan günlüklerde evlilik hayatına ilişkin sıkıntılar vardı.Mektup ve günlüklerin açıklanmasına karşı çıkanların başında Latife hanımın ailesi geldi. Yasal mirasçılardan Dilek Bebe bir gazeteye yaptığı açıklamada şunları söylüyordu: "Günlük ve mektupların zorla alındığı yetmiyormuş gibi, kamuoyuna açıklanacağı söyleniyor. Bunu yapmaya kimsenin hakkı yok. Bunlar insanların özel hayatıdır ve mahremdir. Bu günlük ve mektuplarda ne bulmayı umuyorlar ki? Açıklamanın kimseye faydası olacağını sanmıyorum."Latife hanımın ailesinin diğer üyeleri de Beyoğlu 9. Noterliği aracılığıyla TTK ve Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü'ne ihtarname çekerek, belgelerin hiçbir suretle açıklanmamasını istedi.Heyecanlı tartışma dün TTK Başkanı Halaçoğlu'nun Anadolu Ajansı'na yaptığı açıklamayla son buldu. Latife hanımın ailesinin bir bölümünün kendilerine bir yazı göndererek, 'özel evrakın açıklanmaması ve bundan böyle de TTK'da saklanması' talebinde bulunduğunu söyleyen Halaçoğlu, "Bugüne kadar yaptığımız açıklamalarda özel evrakın açıklanmasından önce Latife hanımın ailesinin görüşlerini alacağımızı söylemiştik. Şimdi ailesi tarafından bize açıklanmaması ve TTK'da muhafaza edilmesiyle ilgili bir yazı geldi. Böylece artık bu konu sona erdi. Bizim artık açıklamamız söz konusu değil" diye konuştu.'100 yıl daha bekler'Halaçoğlu, belgelerin ileriki yıllarda açıklanmasının yeniden gündeme gelip gelmeyeceği sorusu üzerine, "Bazı hukukçuların söylediklerine göre 100 yıla kadar bir müddeti var. Evrak TTK'daki özel bir kasada saklanmaya devam edecek. Yargı kararı olmadan veya ilgililerin talebi olup da başka bir yere nakli söz konusu değilse, mahkeme kararı değiştirilmeden başka bir yerde saklanması söz konusu değil" dedi.Yüzbaşıoğlu: Engellenmeli Üskül: AçıklanabilirGalatasaray Üniversitesi anayasa hukuku uzmanı Prof. Dr. Necmi Yüzbaşıoğlu: Burada sözü edilen mektuplar Atatürk'le ilgili. Burada kişilerin tasarrufu yanında Atatürk'ün korunması da söz konusu. Atatürk için 'özel kanun' var. Örneğin hakaret suçtur. Mektuplara sadece Latife hanımın kişilik hakları bakımından bakmak dar gelir. Buna Atatürk'ün haklarını da eklemek lazım. Bu çerçevede devlet de belgelerle ilgilenebilir. Devlet bu belgelerin açıklanmasında Atatürk'ün kimliği zarar görecek diye bunu önleyebilir. Latife hanımın ailesi istemiş olsa bile mahkeme kararıyla engellenebilir. Normal hallerde de iki kişi arasındaki yazışmalarda sadece yazanın değil, alıcının da kişilik haklarının düşünmek lazım.Anayasa hukuku uzmanı Prof. Dr. Zafer Üskül: Bir kişinin karşısındaki devlet başkanı dahi olsa herhangi bir kişiye yazdığı mektuplar ya da kendi güncesi kişilik hakları arasında yer alır. Bunların o kişinin ya da mirasçılarının izni olmadan yayımlanması hak ihlali anlamına gelir. Ancak burada özel bir durum olduğu anlaşılıyor. Bu belgeler bir devlet kurumunun elinde. Zamanında da mahkeme bunların kamuya ait, gizli belgeler olduğunu kabul etmiş. Belli bir süre koymuş. Bu durumda TTK, aile itiraz etse bile mahkeme kararı uyarınca bunları açıklayabilir. Mahkeme kararında bunların 'özel mülkiyet' olduğu yazıyorsa, o zaman kurum belgeleri aileye vermelidir. Aksi halde kamu malıdır ve halkın bilgilendirilmesi açısından açıklanmalıdır.