Yalnız birisine bakarak yalan söyleyip söylemediği anlaşılması imkansız normal olarak. Psikologlar işe yarayan bazı teknikleri devreye sokarken, hala kulanılmakta olan bazı göstergelerin ise bilimsel olarak çoktan çürütüldüğünü söylüyor.
17 yaşındaki Marty Tankleff, New York’un Long Island bölgesindeki evinde anası bıçaklanmış, babası da sopayla dövülerek öldürülmüş halde bulunduğunda polis tarafınca fazlaca sakin görülmüş, yetkililer onun suçsuz olduğuna inanmadığından 17 yılını cezaevinde geçirmişti.
Başka bir davada ise 16 yaşındaki Jeffrey Deskovic, derslik arkadaşı boğulmuş halde bulunduğunda çılgına dönmüş ve dedektiflere yardım etmek için can atmıştı. Bu tavırları şüpheli bulunduğundan o da 16 yıl cezaya çarptırılmıştı.
Peki iyi mi olmuş da biri yeterince mutsuz olmadığından, diğeri ise fazla mutsuz bulunduğundan gizli saklı suçluluk duyguları sergilediklerine karar verilmişti?
New York City Üniversitesi’nde John Jay Ceza Yargılamaları Fakültesi’nde yalan ve aldatma üstüne araştırma icra eden Maria Hartwig, ondan sonra temize çıkarılan bu iki adamın, davranışlara bakarak kişinin yalan söyleyip söylemediğine karar verme mevzusundaki yanlış algıya kurban gittiklerini vurguluyor.
Birçok kültürde gözleri kaçırma, parmaklarla oynama, kekeleme benzer biçimde davranışların yalan emaresi olduğu ve kişiyi ele verdiğine dair bir kanı var.
Oysa on seneler süresince meydana getirilen araştırmalarda buna dair kati bulgular elde edilmiş değil. Tıpkı yukarıdaki iki örnekte olduğu benzer biçimde, “Yalan tespitiyle ilgili hataların topluma bedeli ağır oluyor ve insanoğlu yanlış yargıların kurbanı oluyor” diyor Hartwig.
Psikologlar yalanı tespit etmenin fazlaca zor bulunduğunun bilincinde. 2003’te Bella DePaulo ve ekibi daha ilkin yapılmış 116 deneyi inceleyip kişilerin doğru ve yalan söylerken ne şekilde davrandığını anlamaya çalışmış, gözleri kaçırma, göz kırpma, daha yüksek sesle konuşma, omuz silkme, değişik şekilde oturma, baş hareketleri, el, kol ve…
Kaynak Bağlantısı : T24