PAN Ortodoks Zirvesi için İstanbul’da biraraya gelen 14 ortodoks kilisesinin temsilcisi, birliklerinin pekişmesi ve aradaki sorunlara çözüm aranması için önümüzdeki yıldan itibaren müzakerelerde bulunulmasını kararlaştırıldı. 2008 Aziz Pavlos yılı etkinlikleri çerçevesinde Fener Rum Patrikhanesi’nin düzenlediği Ortodoks Kiliseleri Liderleri Zirvesi İstanbul’da tamamlandı. İstanbul’a 89 yıl sonra gelen ilk Moskova Patriği Aleksi, dün patrikhane bahçesindeki Aya Yorgi Kilisesi’ndeki pazar ayinine katıldı. 1919’da Estonya Kilisesi’nin Rus Kilisesi yerine Fener Rum Patrikhanesi’ne bağlanmak istemesiyle iki kilise arasında başlayan gerginlik zirveyle sona erdi. Patrik Aleksi’nin İstanbul’daki katılımı ilişkilerin yumuşaması ve Moskova Kilisesi’nin Fener Kilisesi’nin üstünlüğünü tanıması olarak yorumlandı.
Çevreci maddeler Kiliseleri temsilen 5 patrik, 5 Metropolit, 4 Başepiskopos’un katıldığı toplantının ardından hazırlanan bildiri pazar ayininde Başkatip Elpidoforus tarafından okundu. Ortodoks din adamları şu kararları aldılar:
Dünya Ortodoks kiliselerinin birliğini pekiştirmek ve kilisenin değişmez kanonik (kilisece genel olarak kabul edilen kuralları) idaresini sevgi ve barış içinde muhafaza etmek.
Ortodoks diasporasıyla ilgili problemleri, inanca yabancı tesirlerden uzak tutmak ve bunları kutsal kurallara göre çözmek amacıyla İstanbul Patrikliği tarafından 2009’dan itibaren müzakerelere başlanması.
Diğer Hıristiyan kiliseleri ve Musevi, İslam dinleriyle başlatılan diyaloglara, dünyamızın barışına katkıda bulunabilmek amacıyla beraberce ve ısrarla devam etmek.
İstanbul Patrikliği ve diğer Ortodoks kiliselerinin çevreyi koruma çabalarını desteklemek.
Bioetik konusunu araştırmak amacıyla bir Ortodoks Kiliselerarası Komisyonu’nun oluşturulması çalışmalarına en kısa zamanda başlamak.
Bildirideki 14 imza İstanbul Patriği Bartholomeos, İskenderiye Patriği Teodoros, Antakya Patriği İğnatios, Kudüs Patriği Teofilos, Moskova Patriği Aleksi, Sırbistan Kilisesi’ni temsilen Karadağ metropoliti Amfilohios, Romanya Kilisesi’ni temsilen Transilvanya metropoliti Lavrentios, Bulgaristan Kilisesi’ni temsilen Vidinion Metropoliti Dometianos, Gürcistan Kilisesi’ni temsilen Zukdidi Metropoliti Yerasimos, Kıbrıs Başepiskoposu Hrisostomos, Atina Başepiskoposu Ieronimos, Polonya Kilisesi’ni temsilen Vroçlav metropoliti Ieremias, Tiran Başepiskoposu Anastasios, Çek ve Slovak Başepiskoposu Hristoforos.
Girit’i de gezecekler
ORTAK bildirinin okunduğu ayini Fener Rum Patriği Bartholomeos, İskenderiye Patriği Teodoros, Antakya Patriği İğnatios, Kudüs Patriği Teofilos, Moskova Patriği Aleksis sırayla yönettiler. Zirveye ve ayine Katolik Kilisesi’ni temsilen Vatikan’dan gelen din adamları da katıldı. Katılımcılar, daha sonra Perge, Efes, Rodos ve Girit’i de gezip ülkelerine dönecekler.
Bartholomeos of Constantinople
ZİRVE sonucunu içeren bildiri Türk gazetecilere tek sayfalık özet, yabancı gazetecilere ve katılımcılara ise altı sayfa olarak dağıtıldı. Gazetecilerin isteği üzerine patrikhane basın danışmanlığı tarafından Türkçe özetlenen metinde patrikhane, "İstanbul Patrikhanesi" ve "İstanbul Rum Patrikhanesi" olarak anıldı. Patrik de bildiriyi İstanbul Patriği olarak imzaladı. İngilizce tam metinde ise Fener Rum Patrikhanesi ekümenik patrikhane olarak nitelenirken, patriğin bildirideki imzası da "Bartholomeos of Constantinople" olarak yer aldı. Fener Rum Patrikhanesi Basın Danışmanı Doshiteos Anagnostopulos, patrikhanenin ruhani makam olarak "İstanbul Patrikhanesi", binanın ise "Fener Patrikhanesi" olarak isimlendirildiğini anlattı. Ortodoks dünyasının ekümenliğini kabul ettiği Fener Rum Patrikhanesi, tüm uluslararası toplantılarda "Constantinople" patrikhanesi olarak anılıyor. Hıristiyan dünyasında Patrik Bartholomeos da "Ekümenik Patrik" olarak tanımlanıyor.