Ailenizden ve bireylerinden bahsedermisiniz Mahir Bey? Öyle başlayalım sohbetimize.
Ailem, Kilis'in merkezinden. Babamın babası kasap mesleğini icra etmiş. Halep'te kalmış, oradan Lübnan'a gitmiş. Babam bir un fabrikasını kiralayarak orada yöneticilik yapmış, işletmiş orayı. Annem ev hanımı. 3 kardeşiz, bir tanesi rahmetli oldu. Bir kız kardeşim ve ben yaşıyoruz. Asıl doğum tarihim 31.12.1933 ama babam 01.01.1934 olarak yazdırmış, sanıyorum yıl kaybetmesin diye düşünmüş. 3 çocuğum var, 2'si kız, bir tanesi erkek. Eşime gelince, o maliyeden emekli, Kastamonu'nun Taşköprü ilçesinden
Genelde sizinle yapılan röportajlarda sivil Mahir Kaynak'a ait çok az şeyin var olduğunu görüyoruz. Bu yüzden ben biraz daha içe dönük, iç dünyanıza dönük birkaç soruyla başlamak istiyorum söyleşimize. Mesela eşinizle nasıl tanıştınız? Buradan başlayalım...
Doğru, bir kitabımda var bazı şeyler. Onun dışında pek söyleşilerde yok bahsettiğiniz türden şeyler. Eşim Şükran Hanım da maliye kökenli olduğu için, üniversitenin de iktisat bölümünden mezun. Onunla, iktisat fakültesi yıllarında okurken tanıştık ve daha sonra evlendik.
Gaziantep ile bağınız nasıl, akrabalarınız var mı, gidip geliyor musunuz?
Var, az sayıda da olsa ama daha çok davet edildiğim zaman gidip geliyorum Gaziantep'e, öyle akraba ziyareti için çok sıkça gidip gelemiyorum.
Mahir Kaynak, daha çok neler okur, ilgi alanı nedir? Roman olarak kimleri okur mesela?
Psikolojik kitaplar daha çok ilgimi çeker. Eskiden her türlü kitabı okurdum ama daha sonra psikoloji sevmeye başladım. Roman çok okumam. Ama roman olarak Rus klasikleri ilgimi çekmiştir, oradan birkaç kitap okumuşumdur. Örneğin Dostoyevski severim.
Şiirlerle aranız nasıldır Mahir Bey? Kimleri daha çok severek okudunuz, bugüne kadar?
Necip Fazıl Kısakürek ve Yahya Kemal Beyatlı'yıdaha çok sevdiğimi söyleyebilirim.
Müzik dersek, hangi tür müzikler ve kimler ilginizi çeker?
Türk Sanat Musiki'sini çok severim. Türk Halk Müziği'ni de severim. Fakat ağırlıklı olarak Türk Sanat Musikisi tabii ki, TRT'nin müzikleri çok iyiydi bir zamanlar. Nedendir bilmiyorum, artık son zamanlarda daha çok pop tarzı, müziklere yöneldiler. Halbuki ben, oralarda Türk müziğinin gelişmesini isterdim, onların eskilerde olduğu gibi dinlettirilmesini de. Buradan bu eleştiriyi yapalım müzik demişken.Klasik müzikte severim. İcra edenlere gelince, Münip Utandı, Serap Mutlu Akbulut, Emel Sayın, İnci Çayırlı vb...
Hayat felsefeniz nedir diye sorarsak, bir cümleyle nasıl izah edersiniz ?
Mutluluk isterim. Bunu da şöyle tarif ederim. Devletimin ve evimin huzurlu olmasına bağlıdır.
Kendinizi siyasi çizği olarak nerede görüyorsunuz?
Siyasi görüşüm merkez sağdır. Türkiye'ye herhangi bir güç tarafından müdahele edilmesine karşı olan bir görüş bu.Ama ben böyle düşünürken, bu mücadelede yenilmiş bir insanım. Bunu da belirtiyorum.
Gelelim MİT'e... Birkaç soru da bu konuda soralım. Türkiye'de ki istihbarat kurumlarını en iyi tanıyan ve bilenlerden biri olarak... Eski MİT ve günümüzdeki MİT dersek?
Şu an, daha faydalı olacak bir yapıda intibaı var bende. Geçmişte istihbarat yapamadılar çünkü komünistler üzerine yapılanmıştı.Atatürk karşıtı tavırlar ve irticai faaliyetler ile ilgili çalışır, onları takip ederlerdi genel olarak. Eski mantığa göre batıda dostlarımız vardı, düşman gelirse ancak doğudan gelirdi, onu da zaten batıdaki dostlarımız bize haber verirdi. Şimdi bunun değiştiğini söylüyorlar.
Siz, MİT ile çalışırken hocam her şeyi isteyerek mi yaptınız, rahatsız eden şeyler oldu mu? Sizi isyan ettiren türden?
Hayır, birçok şeyi hiç istemeyerek yaptım. Her şey için sizin istediğiniz gibi olmuyor bazen. Çok istemeyerek yaptığım şeyler vardır, bazı şeyleri daha sonradan çözdüm.
Bir de hocam söylem olarak hep sağda solda duyar okuruz. Türkiye "Ajan Cenneti" bu garip değil mi? Bunları anlamak, bilmek, ortaya çıkarmak bu kadar zor mudur? Nasıl bilinir bunlar?
Bana sorarsanız etrafa bakınca ben bunları anlar, bilirim. Fakat bu konuda konuşmak zor benim için. Bunun sıkıntısını yıllarca çok çektim, tehditler aldım. Başka sıkıntılar çektim hakkımda yazıldı çizildi yalan yanlış haberler servis edenler oldu. Öyle meseleler yüzünden başıma çok şeyler geldi. Bu konuda susmak en iyisi belki benim için. O işi bırakıp da kendi yuvama dönerken içimden şu geçti: "Seni bir örgüt yenmedi Mahir, İngiltere devletine yenildin sen" dedim. O işlerin de zamanla daha iyi olacağını düşünüyorum. Yani gereğinin yapılacağını.
Birçok kitabınız var ama içindekiler açısından sizin yanınızda farklı olanı hangisidir?
"Yel Üfürdü Su Götürdü" bu farklı bir kitabımdır. Diğeri de "Sonuçlardan Sebeplere" bu kitabımın da benim için farklı olmasının sebebi şundan dolyıdır. Herkes önce sebebini alır, öyle bir şeylere ulaşmaya çalışır. Ben ise burada sonucu alır, yapanı ararım. Yaptıkları dünyadaki gelişme ile paralel mi, ona bakarım. Paralel değilse ona göre analizler yaparım.
2013 / Maltepe / İstanbul
Derin Röportajlar / Sezai Şengönül