1)Evrim Nedir
Popülasyonda meydana gelen rastgele genetik değişikliklerin (iyi veya kötü) sonraki nesillere aktarılmasıdır. Burada bahsedilen genetik çeşitliklere mutasyonlar, transpozonal sıçramalar ve doğal seçilim vd. sebep olur.
iki çeşittir:
Organik Evrim-Biyolojik Evrim (bu yazımızda biyolojik evrime değineceğiz)
Mutasyon Nedir?
Transpozonlar dna dizileridirler ve transpozisyon adı altında genomda farklı yerlere geçiş yapabilirler hatta ilk olarak transpozonları mısır bitkisinde keşfeden Barbara Mcclintock Nobel Ödülüne layık görülmüştür. Transpozonlar mutasyonlara neden olabilmektedirler. Mutasyonlar ise dna veya rna da görülen kalıcı değişimlerdir. Mutasyonlara neden olan faktörler şunlardır: dna onarımı,dna replikasyonu,mayoz bölünme esnasında oluşabilen hatalar; X ışını, ultraviyole ,ilaçlar ve mutajen kimyasallar…Mutasyonlar kromozomun yapısının ve sayısının ayrıca genlerin değişimine neden olabilmektedirler. Mutasyonların bazıları işe yarar özellik gösterirken(%10) bazıları olumsuz özellik gösterir(%20) ve bazılarının etkisi pek hissedilmez.(%70)
Faydalı mutasyonlara örnek olarak Orak Hücre Anemisi, HIV (AIDS Virüsü) Direnci, E. coli Bakterilerinde Sıcaklık Değişimine Bağlı Evrim verilebilir.
Zararlı mutasyona örnek olarak corona virüsün daha güçlü olması ,2 başlı doğum(vücut hücrelerimizde meydana gelen mutasyonlar çoğunlukla zararlıdır. Zararlı mutasyona sahip canlıları doğal seçilim elimine eder.)
Adaptasyon Evrim Midir?
Canlının ortamında bulunan baskı faktörlerine karşı o popülasyondaki genlerin dağılım ve özelliklerinin değişmesidir. Böylece canlı ortamına ayak uydurarak(bunu yapmak zorunda) hayatta kalmayı başaracaktır. Hayatta kalan canlılar çevresine uyum sağlayan geni sonraki nesillere aktarır. Bunun anlamı adaptasyon da evrimin bir parçasıdır.
Biyolojik evrimi 2 bölümde inceleyeceğiz . Mikroevrim ve Makroevrim
Mikro Evrim Nedir?
Mikro evrim bahsettiğimiz evrim kavramıyla ilgili olarak canlılardaki küçük değişimleri ifade etmek için kullandığımız bir kavramdır. Bu değişimler çoğu zaman mikro boyuttaki canlılarda meydana gelir. Dolayısıyla fenotipte fazla belli olmaz. Buna örnek olarak her yıl yeniden hazırlanmak zorunda olan grip aşısı (influenza virüsü) verilebilir çünkü her yıl evrimleşmektedir. Geçtiğimiz aylarda covid-19’un gelişmesi gibi. Kuzey Amerika’da yaşayan serçelerle ilgili araştırma da kuzey kesimde yaşayan kuşların daha iri kaldıklarını ancak batı kesimdeki kuşların daha küçük olduğu bulunmuştur. Serçe olduğu bilinen bu kuşların doğal seçilimin bir sonucu kuzeydeki soğuğa dayanabilen büyük serçeler olma yönünde evrimleşmiştir. Bazı böceklerin ilaçlara karşı direnç göstermesi de buna bir örnektir.
Makro Evrim Nedir?
Evrim sürecinde hiçbir zaman değişim bir bireyde olmaz. Kitlelerdeki bir değişimden bahsedilir. Bir bireydeki ömrü boyuncaki değişimler evrim değildir bu onun gelişimiyle alakalı bir süreçtir.
Makro evrim veya bir diğer anlamıyla türleşme , mikro evrimden ayrı bir şey değildir. Mikro evrimle meydana gelen genotip ve fenotipteki değişimlerin , zaman içerisinde türün başka bir türe evrilmesidir. Bir türe ait tüm canlılar dünyanın 4 bir yanında yaşarlar ve hepsinin yaşama koşulları aynı değildir.
Mikro evrim ile meydana gelen bir dizi değişimin sonucunda makro evrim oluşur ve türler makro evrimler geçirebilir.
Ara Tür Nedir?
Evrimleşen türdeki ata birey ile torun birey arasında yaşamış canlılara verilen addır. Aslında ara tür biraz tuhaf bir tanımdır çünkü bu süreci bu şekilde bölmek biraz yanlıştır. Tüm canlılar evrimleşmeye devam ettiklerinden bizleri de şuan da ara tür olarak kabul edebiliriz. Örneğin bir canlı düşünün kılları var ,süt bezleri var ve yumurtlayarak çoğalıyor. Böyle bir canlı yumurtalayarak üreyen canlılardan doğuran canlılara geçişe bir örnektir.
Çok kısaca fosillerden bahsetmek istiyorum. Dünya’da yaşamış tüm hayvan ve bitkilerin ancak ve ancak %1’nin fosilleri kalmıştır. Ulaşılabilenler ise oldukça azdır ancak bir çok anlamlı sonuç elde edilmiştir. Fosillerle ilgili bir yazıyı ilerde kaleme alınabilir.
Evrim Hakında Yanlış Bilinenler Nelerdir?
- Şimdiki maymunlar insan olmuyorlar demek ki yok.
- Yararlı mutasyon yoktur.
- Ara geçiş fosilleri bulunamadı.
- Türden türe geçiş olmaz.
- İndirgenemez karmaşıklık sebebiyle beyin, göz gibi organlar evrimleşemez.
Evrim hem bilimsel bir teori hem de olgudur. Bilim insanları arasında, biyologların yaklaşık %99’u, biyoloji ve ilgi alanlardaki bilim insanlarının yaklaşık %95’i, tüm bilim insanlarının ise yaklaşık %85-90’ı evrimi bir gerçek olarak kabul etmektedir. Sonuç olarak kanıtlarla desteklenen bir teoridir. BigBang Teorisi gibi.
Bu konuyla ilgili sonraki yazımızda konu hakkında örnekler, daha fazla kanıt ve fosiller hakkında bilgi paylaşacağız. Siz de bu süre içerisinde konuyla ilgili bir makale okuyabilirsiniz.
Konuyla ilgili video için: https://www.youtube.com/watch?v=x13t2EGKHEw&list=WL&index=18&t=0s .
konuyla ilgili makale : https://web.natur.cuni.cz/zoologie/biodiversity/prednasky/EvolucniGenetika/clanky_2018/Evolution-of-birds-genomes-Kapusta_et_al-2017-Annals_of_the_New_York_Academy_of_Sciences.pdf
Bu içerik 467 kez okunmuştur
Sitede Ara
Ekibimize Katıl!
Kısa Süreli İndirim
Son Yazılar
Genel Müzik Testi #2
Wikikültür Genel Müzik Testi ile sizlerleyiz! Her konudan müzik soruları için bağlantıya tıklayın ve müzik bilginizi ölçün. Genel kültür...
8 Mart – Güçlü “Bir” Kadınla Evlenmek…
8 Mart – Güçlü “Bir” Kadınla Evlenmek… Ben güçlü “iki” kadınla evlendim ve hiç pişman değilim. Genelde dünyada, özellikle...
WK Haftalık Genel Kültür Testi #25
Haftalık Genel Kültür Testi ile tekrardan karşınızdayız.10 sorunun doğru cevabını bulabilecek misin? Her konudan genel kültür soruları için bağlantıya tıklayın...
Topraktaki Bir Oyuktan Orta Çağ Krallıklarına…
Topraktaki Bir Oyuktan Orta Çağ Krallıklarına… “Topraktaki bir oyukta bir hobbit yaşardı” J.R.R. Tolkien sinemaya da uyarlanan “Hobbit’...
Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #22
Yazar Kitap Eşleştirme Testi serimizin yirmi ikincisi ile karşınızdayız. 10 eserin gerçek sahibini bulabilecek misin? Edebiyat severler, kitap kurtları, şiir...
İnsan Kadar Korkutucu Olmak
İnsan Kadar Korkutucu Olmak Birkaç gün önce yeni bir şeye başladım. Şey de ne? Yeni bir yaşam, yeni bir aşk...
Meryem
MERYEM Büronun kapısının tıklatıldığını duyar gibi oldum. On saniye sonra tekrar iki kez tıklatıldığında ancak emin olabildim. “Buyurun!” diyerek kapıyı...
Ekofeminist Perspektifte Kadın-Doğa İlişkisi
Ekofeminist Perspektifte Kadın-Doğa İlişkisi Feminizm, çeşitli alanlarda kadınların durduğu yeri anlamlandırmak ve haklı talepleri gerçekleştirmeleri için zemin oluşturmaktadır. Feminist düşünce,...
Fazıl Hüsnü Dağlarca: Şans Tanımamız Gereken Şair #18
Şans Tanımamız Gereken Şair listemizin son yazısında Nilgün Marmara yer almıştı. Bu yazımızda ise sizlere Fazıl Hüsnü Dağlarca’yı tanıtacağız. Kendisi...
Yürümeye Övgü
Yürümeye Övgü ”Niçin bu kadar iyi yürüyüşçüyüm?” diye kendi kendine soran Batı dünyasının en büyük filozoflarından biri sayılan Nietzsche, kendi...
Henri Matisse ve The Desert: Harmony in Red
Henry Matisse ve The Desert: Harmony in Red “Yaratıcılık, cesaret ister” sözünün sahibi, 20.yy ressamlarından Henri Matisse kimdir? Henri Matisse,...
Barış Kocatürk Röportajı | 16 Soruda Barış Kocatürk
Barış Kocatürk Röportajı | 16 Soruda Barış Kocatürk Wikikültür için röportaj veren Barış Kocatürk’e çok teşekkür ederiz. SORU 1) Merhaba;...
Arka Sokaklar’a Ne kadar Hâkimsin? Arka Sokaklar Testi
Arka Sokaklar’a Ne kadar Hâkimsin? Arka Sokaklar Testi Arka Sokaklar, Türkiye’nin en uzun soluklu dizilerinden birisi olma özelliğine sahip olmasıyla...
Sylvia Von Harden Portresi: Bir Otto Dix Şaheseri
Bu yazımda sizlere Otto Dix ve onun en önemli eserlerinden olan Sylvia Von Harden portresinden bahsetmek istiyorum. Tablodan önce Otto...
WK Haftalık Genel Kültür Testi #24
Haftalık Genel Kültür Testi ile tekrardan karşınızdayız.10 sorunun doğru cevabını bulabilecek misin? Her konudan genel kültür soruları için bağlantıya tıklayın...
Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #21
Yazar Kitap Eşleştirme Testi serimizin yirmi birincisi ile karşınızdayız. 10 eserin gerçek sahibini bulabilecek misin? Edebiyat severler, kitap kurtları, şiir...