Mobbing Nedir? Latince kökenli bir sözcük olan mobbing, taciz, psikolojik şiddet, kuşatma, baskı, sıkıntı vermek, yıldırma veya rahatsız etmek anlamına gelmektedir. Buna aynı zamanda psikolojik terör de diyebiliriz.
İnsanların toplu bulunduğu işyeri, okul gibi yerlerde bir kişi ya da grubun çalışmalarını engelleyerek huzursuzluk yaratma, yıldırma, gözden düşürme, dışlama, hakaretle aşağılama, aşırı iş yükleme gibi şekillerde karşımıza çıkmaktadır. Genel olarak gücün ve pozisyonun kötüye kullanılması söz konusudur. Cinsiyet, yaş ve ırk ayrımı yapılmadan kişi ya da grupları iş yaşamından dışlamak için kasıtlı olarak yapılan hareketlerdir.
İş Yerinde Mobbing Nedir?
Bu kavramı ilk 1984 yılında “İş Hayatında Güvenlik ve Sağlık” konulu raporda ortaya çıkmış ve bilimsellik kazanmıştır. Maalesef dünyanın her yerinde mobbinge maruz kalmış binlerce insan bulunmaktadır. Bazen astlar üstlere, bazen üstler astlara bazen de eşitler arasında uygulanabilmektedir.
Sistemli şekilde yapılan hareketlere mobbing denir, tek sefer yapılan bir hareket bu kapsama girmez. Bu olumsuz davranışlar açık olarak yapılabileceği gibi gizli de yapılabilir. Mağdur olan kişinin mesleki durumunda, kişiliğinde ve sağlığında bozulmalar ortaya çıkabilir.
İş hayatında, kâr – maliyet baskısı, rekabet, kişisel hırslar ve stres nedeniyle ister istemez bazen olumsuz davranışlar ortaya çıkabilmektedir. Bu davranışların hepsini mobbing olarak değerlendiremeyiz.
Mobbingi uygulayan kişiler genel olarak, cesur değildirler, açık iletişim kurmakta zorlanırlar, dürüst davranmazlar, itibarını yükseltme ihtiyacı hissederler, yüksek benlik duygusuna sahiptirler, zayıf kişilikleri vardır, güçten hoşlanırlar, aşırı övgüye ihtiyaç duyarlar, suçlayıcıdırlar, yargılamayı severler ve motive etmeyi başaramadıkları için kontrol altına almaya çalışırlar.
Mobinge maruz kalan kişiler ise genellikle işinde başarılı, çevresindekilerle ilişkileri güçlü, sağlam değerleri ve ilkeleri olan, sevilen, sayılan, dürüst, kuruluşa sağdık, güvenilir, yaratıcı, bağımsız yani kısacası onun taciz eden ya da edenlerden her bakımdan üstün olan kişilerdir.
Mobbing 6 ay ile 15 ay arası sürebilmektedir. Ancak kişiye verdiği zararın ortaya çıkışı 29 – 46 ayı bulmaktadır.
Mobbing Davranışlarına Örnekler
İletişimin Engellenmesi: Sözlü ya da yazılı olarak tehdit, yapılan işin sürekli eleştirilmesi, sürekli sözün kesilmesi vb.
Sosyalleşmenin Engellenmesi: Çalışanların sizinle iletişimi engellenir, kimse sizinle konuşmaz ve yokmuşsunuz gibi davranır, diğerlerinden ayrı bir ortam sunulur vb.
İtibara Saldırı: Tüm kararlarınız sorgulanır, hakkınızda asılsız söylendiler çıkartılır, özel hiçbir görev verilmez, niteliklerinizin çok altında ve anlamsız işler verilir, işiniz durmadan değiştirilir, özgüveninize zarar verecek işler verilir, lakap takılır vb.
Sağlığa Doğrudan Saldırı: Şiddet görmekle tehdit edilirsiniz, fiziksel yönden ağır işler yapmaya zorlanırsınız, cinsel taciz veya fiziksel tacize maruz kalırsınız.
Düşey Mobbing Nedir?
Üstlerin konum ve güçlerini astlarını kurumdan uzaklaştırmak için kullandığı psikolojik tacize verilen addır.
Yatay Mobbing Nedir?
Benzer ya da aynı konumdaki çalışanların, rekabet, kıskançlık, çıkar çatışması vb. sebeplerle iş arkadaşlarına uyguladığı psikolojik tacizdir.
Dikey Mobbing Nedir?
Astların yöneticilerine uyguladığı psikolojik tacizdir. Bu durum pek sık görülmez. Uygulanma nedeni genellikle eski yöneticiye bağlılık ve yeni yöneticinin benimsenememesinden kaynaklanır.
Mobbingin Etkileri Nelerdir?
Mobbingin sadece mağdur olan kişiye zararı olmaz aynı zamanda, mağdurun ailesine, iş yerine, topluma ve ülke ekonomisine de olumsuz etkileri olur.
Mağdura Etkileri:
- Kalıcı uyku bozuklukları,
- Gerginlik,
- Alınganlık,
- Ağlama krizleri,
- Öfke,
- Aşırı kilo alma ya da verme,
- Yüksek tansiyon,
- İlaç bağımlılığı,
- Alkol bağımlılığı,
- Şiddetli depresyon,
- Kalp krizi,
- Panik atak,
- İşyerinden kaçma / uzaklaşma.
İşyerine Etkileri:
- Çalışma düzeninin bozulması,
- Ciddi performans düşüklükleri,
- Verimliliğin düşmesi,
- Huzursuz ortam,
- Şirkete bağlılığın azalması ya da yok olması,
- Devamsızlıklar,
- Kurumun itibar kaybetmesi, (konu şirket dışına taşınırsa)
- Marka değerinin düşmesi.
Mağdurun Ailesine Etkileri:
- Çocuklarla olan ilişkinin bozulması,
- Aile içi şiddet,
- Boşanma.
Mağdurların sağlık giderleri, zaman ilerledikçe gelirini aşmaktadır. Psikolojik tedavi, tahlil, ilaç ve doktor masrafları ekonomik anlamla kişiye çok fazla zarar vermektedir. Olaya daha geniş bir çerçeveden bakılırsa mobbingin ülke ekonomisine de büyük zarar verdiği görülmektedir.
2000 yılında Uluslararası Çalışma Örgütünün yayınladığı raporda Almanya’da psikolojik sorunlar nedeniyle 1 yıl boyunca alınan izinlerin maliyeti 2,2 milyon dolardır. Almanya’da 1,5 milyon kişinin işyerinde tacize maruz kaldığı tespit edilmiştir. Bu durumun ülke ekonomisine verdiği zarar 13 milyar eurodur.
Mobbing, hukuk, psikoloji ve adli tıpı ilgilendiren bir konudur. Dolayısıyla iddialar çok dikkatli şekilde incelenmeli ve mobbing uygulanıp uygulanmadığı doğru şekilde tespit edilmelidir. BU yapılmadığı taktirde yalan iddialar karşısında kurumlar hem yüksek tazminatlar ödemek zorunda kalırlar hem de itibarları ciddi şekilde zarar görür.
Mağdur, tacize maruz kaldığını somut delillerle ispatlamak zorundadır. Yazışma, mesaj, not, belge ve bilgiler saklanmalı ve gerektiği taktirde hukuki ve tıbbi yardım alınmalıdır. Taciz ispatlandığı taktirde mağdur, maddi ve manevi tazminat davası açma hakkına sahiptir.
Mobbingi önlemenin en etkili yolu eğitimdir. İşyerindeki herkes bu konuda eğitilmelidir. Yöneticiler tacizi asla teşvik etmemelidirler. Buna göz yumdukları taktirde sosyal ve ekonomik yönden ne tür zararlara uğranacağını göz önünde bulundurmaları gerekir. Tacize şahit olan kişilerin de susmamaları ve bu duruma engel olmak için ellerinden geleni yapmaları gerekir.
Mobing nedir? yazımızın sonuna geldik. Gücün ve pozisyonun kötüye kullanılması sonucu ortaya çıkan baskı ve huzursuzluğun özellikle iş hayatında sıkça yaşandığını hepimiz duyuyoruz. Büyük heveslerle girdiğimiz iş yerinde bazen her şey hayal ettiğimiz gibi gitmez. Üstümüz veya aynı pozisyonda yıllardır çalışanlar tarafından mobbinge maruz kalırız. Yaşadığımız huzursuzluk sadece iş yerinde kalmaz, sosyal hayatımızı da etkilemeye başlar. İşte bu gibi durumlarda ne yapabiliriz, haklarımız nelerdir, nereye şikayet edebiliriz gibi konuların hepsine cevap bulacağınız yazımız oldukça açıklayıcı oldu.
Yaşam kategorimizin son yazısı olan Alkali Diyet Nedir? yazımızda alkali gıdalarla yapılan diyet hakkında tüm bilmek istediklerinizi okuyabileceğiniz bilgileri paylaştık. Sitemizin diğer içerikleri hakkında detaylı araştırma yapmak isterseniz Google bazlı arama yapabilirsiniz.
İnsanların toplu bulunduğu işyeri, okul gibi yerlerde bir kişi ya da grubun çalışmalarını engelleyerek huzursuzluk yaratma, yıldırma, gözden düşürme, dışlama, hakaretle aşağılama, aşırı iş yükleme gibi şekillerde karşımıza çıkmaktadır. Genel olarak gücün ve pozisyonun kötüye kullanılması söz konusudur. Cinsiyet, yaş ve ırk ayrımı yapılmadan kişi ya da grupları iş yaşamından dışlamak için kasıtlı olarak yapılan hareketlerdir.
Mağdur, tacize maruz kaldığını somut delillerle ispatlamak zorundadır. Yazışma, mesaj, not, belge ve bilgiler saklanmalı ve gerektiği taktirde hukuki ve tıbbi yardım alınmalıdır. Taciz ispatlandığı taktirde mağdur, maddi ve manevi tazminat davası açma hakkına sahiptir.
Mağdur kişiler 7/24 ALO 170 hattını arayarak durumlarını bildirebilirler. Ayrıca, Türkiye İnsan Hakları Kurumu, Anayasa Mahkemesi, TBMM, İş Müfettişlikleri, Kamu Görevlileri Etik Kurulu ve Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurabilirler.
Bu sözcüğün kökeni Latincedir; Taciz, psikolojik şiddet, kuşatma, baskı, sıkıntı vermek, yıldırma veya rahatsız etmek anlamına gelmektedir. Buna aynı zamanda psikolojik terör de diyebiliriz.
Tacizin internet gibi bilişim kanalları üzerinden gerçekleşmesine sanal ya da siber mobbing denilmektedir.