Rivayet edildiğine göre Hz. Peygamber İslâmiyet’in ilk yıllarında müslümanlara kabir ziyaretini yasaklamıştı. İlim adamları bu yasağı insanları şirk ve puta tapmaktan alıkoymak gerekçesine bağlamışlardır.
Kabir ziyaretinde kabri veya ölenleri kutsal saymak ve onlara (taparcasına) saygı göstermek haramdır.
Nitekim Hz. Peygamber’in bir hadisi şöyledir:
Ben size kabir ziyaretini yasaklamıştım. Muhammed’e annesinin kabrini ziyaret etmeye izin verildi. Siz de kabirleri ziyaret ediniz. Çünkü kabirleri ziyaret etmek ahireti hatırlatır.
Bir başka rivayette hadisin son cümlesi şöyledir:
“Kabirleri ziyaret ediniz. Çünkü kabir ziyareti ölümü hatırlatır.”
İlim adamları kabir ziyaretinin erkekler için müstehab olduğunu söylemişlerdir. Şu kadar ki ziyaret öğüt ve ibret almak için olmalıdır.
Bazı âlimler kadınların kabir ziyaretini mekruh görmüşlerdir. Delilleri ise bazı rivayetlerde Hz. Peygamber’in kabir ziyareti yapan kadınlara lanet etmiş olmasıdır.
Fakat ilim adamlarının çoğunluğu, dine ve kadının iffetine zarar veren bir durum olmadıkça kadının kabir ziyaretinde bulunmasını caiz görmüşlerdir. Delilleri şu rivayetlerdir:
- Abdullah b. Ebî Müleyke’den rivayet olunduğuna göre Hz. Ai-şe bir gün kabir ziyaretinden gelirken Abdullah şöyle sormuş:
Ey mü’minlerin anası! Nereden geliyorsun?
Kardeşim Abdurrahman’ın kabrini ziyaretten geliyorum.
Hz. Peygamber kabir ziyaretini yasaklamamış mıydı?
Evet, Hz. Peygamber kabir ziyaretini yasaklamıştı. Fakat sonra ziyaret edilmesini emretti.
- Rivayet olunduğuna göre Hz. Peygamber kızının kabri başında ağlamakta olan bir kadın görmüş. Kadın Rasûlullah’ın hoşuna gitmeyen şeyler söyleyince Hz. Peygamber kadına: “Sabret ve Allah’tan kork” buyurmuştur. Dikkat edilirse Peygamber kadını uyarmış fakat kabir ziyaretine bir şey dememiştir.
- Müslim’in rivayet ettiği uzun bir hadis(in bir bölümü) şöyledir: Rasûlullah Cebrail’in kendisine gelip Hz. Aişe için: “Rabbin sana Bakî kabristanlığına gidip onlar için istiğfar etmeni emrediyor” demesini söylediğini Hz. Aişe’ye haber verir. Bunun üzerine Hz. Aişe: “Ziyaret sırasında onlara ne diyeyim?” diye sorar. Hz. Peygamber de: “Mü’minlerin ve müslümanlarm diyarına selam olsun” de buyurur.
Fıkıh âlimlerinin bildirdiğine göre kadın da erkek gibi öğüde ve ibret almaya muhtaçtır. Dinimiz erkeğe kabir ziyaretini mubah kıldığına göre kadına da bu müsade şâmil olmalıdır.
Evet, kadın kabir ziyaretinde ağır başlı davranmalı, kişiliğine ahlâkına zarar verecek davranışlardan uzak durmalıdır. Kabir ziyaretinde kadın bağırıp çağırma, ziyaret ettiği ölünün özellik ve güzelliklerini sayma, üstünü başını yırtma, dövünme gibi ziyarete yakışmayacak ve islâmiyet’in yasakladığı cahiliyet döneminden kalma şeyler yapmamalıdır. Bunlara benzer şeyleri yapmak haram olduğu gibi bunların yapılmasına sebep olan ziyaret de haram olur. Bu yasaklar erkekler için de geçerlidir.
Bunun içindir ki fıkıh bilginleri kabir ziyareti sırasında yapılan hoş olmayan hareketlerin ister kadın tarafından ister erkek tarafından yapılsın haram olduğunu söylemişlerdir. Her ikisi de yasaktır. Hoş olmayan ve yasaklanan şeyler yapılmadıkça kabir ziyareti kadına da erkeğe de caizdir. Aksi halde erkeğe de kadına da caiz olmaz.
Hz. Peygamber’in kabir ziyareti yapan kadınlara lanet ettiği rivayetine şöyle bir yorum getirilmiştir: Belki bu lanet sadece, ziyaret sırasında haram işleyen kadınlara mahsustur. Veya çok sıklıkla kabir ziyareti yapanlara hastır. Zira çokça kabir ziyareti yapmak bir takım hakların ve görevlerin ziyanına sebep olmaktadır.
Kadının camide namaz kılması caizdir.
Yeter ki kadın camiye namaz kılmaya giderken iyi niyetle hareket etsin ve dinine ve namusuna zarar getirecek şeylerden korunsun ve uygun bir kıyafet giyinmiş olsun.
Rivayet edildiğine göre Hz. Peygamber kadınları kastederek: “Allah’ın kullarının Allah’ın evine gitmesine engel olmayınız” buyurmuştur,
Rasûlullah zamanında kadınlar, namaz kılmak için camiye gelirler ve Hz. Peygamber’in arkasında namaz kılarlardı. Bu, kadınların camide namaz kılmasının caiz olduğuna açık bir delildir. Yeter ki kadının camiye gitmesi bir haramın, çirkin bir işin yapılmasına yol açmasın.
Anlamı şudur: Ey mü’minler topluluğunun yurdu! Size selam olsun. Siz bizden Önce buraya geldiniz. Biz de -inşâallah- size katılacağız. Bizim için de sizin için de Allah’tan afiyet dileriz. Allahım! Bizleri onların sevaplarından mahrum etme. Bizden önce gidenlerin arkasından bizi fitneye düşürme. Ey merhamet edenlerin en merhametlisi olan Allah! Bizi de onları da mağfiret eyle. (Mütercim)