Bütün insanlığı tehdit eden ( COVID 19 Koronavirüs Dünya’ya yeni yıl mesajı verircesine 31 Aralık 2019 tarihinden bu yana alışılagelmiş bütün değerler zincirini kırarak 7,8 milyar insanın yaşama koşullarını kontrol altına aldı, insanları sevdiklerinden; sevenlerinden ,toplu ibadetlerinden, eğlencelerinden, işlerinden, uğraşılarından yoksun bıraktı. Ölümcül bir korku ortamında adeta bunalımlarla baş başa bırakarak evlerinde esir aldı.
Tüm insanlık ve Dünya’yı idare edenler büyük ve zor bir imtihan vermekte, salgın küresel ve ulusal ekonomileri sosyal ve kültürel değerleri tehdit ve tahrip etmekte.
Bir taraftan virüsle mücadele sürdürülüp, deneme yanılma metoduyla ilaç ve aşı araştırmaları devam ederken, diğer taraftan “Salgın nasıl oldu? Neyle yayıldı? Yoksa biyolojik savaş amacıyla devletler yada gizli güç odakları tarafından mı üretildi?” tartışmaları sürdürülmekte.
Özet olarak; Yarınki Dünya yaşadığımızdan farklı olacaktır. Dünyada demografik, sosyolojik, ekonomik, teknolojik ve jeopolitik yeni dengeler oluşacak, kıtalar ve ülkeler arasında Dünya kaynakları için yeni paylaşımlar gündeme gelecektir, küresel ve ulusal pazarlar alt üst oldu, üretim kaynakları bozuldu. Meydana gelen ekonomik ve sosyal çöküş siyasal ve diplomatik dengeleri de olumsuz yönde etkiledi. Bir çok ülkede siyasal iktidarlar imkansızlık ve çaresizlik içinde mücadele verir hale geldi.
Suçlamalar ağırlıklı olarak son yıllarda Çin ABD ilişkilerinde süre gelen bozulmanın etkisiyle karşılıklı çatışmaya dönüşme durumunda çeşitli kaynaklar tarafından ABD merkezli küreselleşmenin Çin merkezli bir sürece girebileceği, “AB” Avrupa Birliğinde sarsılmış olan bütünleşmenin giderek zayıflayabileceği ve böylece küreselleşmenin seyrinde durgunluk izleneceği yorumları yapılmakta…
Bu durum özellikle geri kalmış ve gelişmekte olan ülkelerde iktidarların artan finansman ihtiyaçlarının karşılanmasında ülkeleri baskısı altına alan bazen de yönetimi altında tutan uluslararası Para – Kredi güç odaklarını harekete geçirmiş durumda oluşacak Yeni Dünya Düzeninde bu kuruluşlar gizli yada açıktan daha etkili hale gelebileceklerdir.
Bir taraftan doğal yaşama yönelme eğilimleri artarken diğer taraftan çevrenin korunması yeniden önem kazanacaktır.
Halen adaletsiz ve dengesiz olan gelir dağılımı, susuzluktan ve açlıktan ölen toplulukların feci durumları ve terör olayları gündemde giderek ağırlığını koruyacaktır.
Ülkelerde korumacılık, milliyetçilik ulusal çıkar eğilimleri öne çıkarılabilecektir.
Buna karşılık uluslararası bazı güç odakları üniter devletleri bölüp parçalayarak yıkıcı faaliyetlerine hız verip ülkelerin doğal kaynaklarını ellerine geçirme çılgınlıklarını sürdürebileceklerdir.
Acaba bazı uluslararası kulüp ve bilim adamlarının ortaya attığı gibi Dünya 2050 yılına kadar yaklaşık 3 milyar insanın; açlık, susuzluk, virütik salgınlar, kanser gibi ölümcül hastalıklarla ve savaşlarla yok edilmesi gibi korkunç ve ürpertici bir gelişmeye mahkum edilmek mi isteniyor.
Sonuçta koronavirüs insanları daha az özgür kılacak. İşten evlere göçle birlikte evler üretim merkezlerine dönüşerek, Japonya başta olmak üzere gelişmiş ülkelerde toplum odaklı insansız yapay zeka, robotik bir teknolojik gelişmeyle Endüstri 5,0 devrimi hedefli dijital bir Dünya oluşturulacaktır.
Dünyadaki bu gelişmeler sürerken ülkemizi de derinden etkilemektedir. Türkiye her ne kadar virüs salgını ile mücadelede sağlık çalışanları ve diğer görevliler başta olmak üzere Devlet Kurumlarının, Sivil Toplum Kuruluşlarının ve Ramazan ayının da olumlu etkisiyle halkımızın gösterdiği uyum sonucu diğer ülkeler arasında elde ettiği başarı takdirle izlense de daha uzun bir süre rehavete kapılmamamız gerekmektedir.
Salgınla mücadeleye başarıyla devam ederken. Virüsün oluşturduğu ölümcül korku , hayat pahalılığı, işten çıkarmalarla artan işsizlik, kapanan işyerlerinin oluşturduğu ortamda toplumun eriştiği gerginlik giderek önem taşımakta
Zor bir dönemden geçiyoruz. Öncelikle iktidara siyasi partilere ve Sivil Toplum Kuruluşlarına acil görevler düşüyor. Yeniden el ele birlik ve beraberlik ruhuyla hareket etmemiz zorunluluğu ile karşı karşıyayız. “Nerede yanlış yaptık ve hangi yanlışlarda ısrar ediyoruz?” diye kendimizi sorgulayarak düşünme ve çözüm bulma durumundayız.
Belki de Sayın Cumhurbaşkanımızın Anayasamız gereği 4641 sayılı Ekonomik ve Sosyal Konsey kuruluşunu toplaması müşterek dayanışmanın ilk adımı olabilir. Ardından TOBB koordinasyonunda Odalarımızın ve Borsalarımızın öncülüğünü yapmakta olduğu sektörel bazda yapılacak değerlendirme toplantıları ve diğer STK kuruluşlarının işbirliğiyle dayanışma ve çözüm yollarını aramak olumlu sonuçlar verebilir. Mücadeleyi tek başına Devlet Kurumlarından beklemek korkarım ki kısa zamanda özgürlükleri baskılayan yeni bir Koronavirüs Bürokrasisi oluşturacaktır.
Devletimiz İş yerlerine ve çalışanlara çeşitli destek paketleri ile yardım etmesi takdir edilecek bir gelişmedir. Ancak unutmayalım ki bu yardımlar nereye kadar sürebilir? Kamu ne kadar borçlanabilir, Merkez Bankası rezervleri ne durumda? Karşılıksız olarak ne kadar para basıla bilinir ve bu gidişat enflasyona, faizlere, döviz kurlarına nasıl yansır? Bütün bu dengeleri hesaplamamız gerekir, aksi takdirde doğabilecek krizlerin faturası bu kez çok acı olur.
Kaynak yetersizliğimiz en önemli sorun haline geliyor. Tasarruflar yetersiz. Acilen kamu kurumları başta olmak üzere bütün kuruluşlar, aileler ve bireyler olarak israfla mücadeleye ihtiyacımız var. Yaygın hale gelen gösteriş ekonomisi ve gereksiz aşırı tüketim alışkanlıklarımızdan uzaklaşmalıyız.
Komşu ülkelerimizle, Türk ve İslam ülkelerimizle ilişkilerimizi özellikle de Ortadoğu , Suriye politikalarımızı yeniden değerlendirip batıya karşı daha güçlü olmalıyız.
Özel sekter öncülüğünde yatırım, üretim, ihracat seferberliğini sürdürürken; unutmayalım ki kalkınmamızın motoru olan sanayimiz ciddi bir sarsıntı geçirmekte, tarım ve turizm başta olmak üzere hizmet sektörü de aynı ölçüde etkilenmektedir. Salgınla e- ticaret yeni bir boyut kazanmakta. Ekonomimizin etkin kuruluşları olan kobiler ve esnafımız büyük sorunlar yaşamaktalar. Bu kapsamda geleceğimize yönelik: Eğitim başta olmak üzere yeni bir kalkınma politikalarına ve hamlesine ihtiyacımız var.
Sonuçta; Uzun ince bir yoldayız. Bu büyük imtihanı verirken öncelikle halkımızın Günlük siyasi çekişmelerden uzak, huzura ihtiyacı vardır.
Birlik ve beraberlik içinde el ele mücadeleyi kazanabileceğimiz ümidimle kısa zamanda huzurlu günlere kavuşmamızı diliyorum.
ALİ ÇOŞKUN
58. VE 59. TC HÜKÜMETLERİ
SANAYİ VE TİCARET BAKANI