Bir yatırım aracı olarak kullanılan yatırım fonları, şirketlerin hisse senetlerinin satın alınması, repo, bono, altın gibi piyasa değeri olan araçların alınıp satılması şeklinde çalışan bir sistemdir. Yatırım fonları, borsa piyasa işlevine göre çalıştığı için kazanç elde yanında zarar etme riskleri de bulunmaktadır.
Yatırım fonlarının değerlendirilmesi, borsada ki gelişmelerin takibi gibi işlemlerde fon yatırımcısı adına fon yöneticisi tarafından belli bir ücret karşılığı tarafından yapılmaktadır. Yatırım fonları, sermaye piyasası bir ürün olduğu için devlet tarafından takip edildiği için belli oranlarda vergilendirilmiştir. Bu yazımızda da yatırım fonlarına uygulanan vergiler hakkında bilgiler vermeye çalışacağız.
Yatırımcılar, satın almış oldukları yatırım fonlarının değerlenmesi sonucu satıp belli bir kazanç elde eder. Devlet, yatırım sahibinin bu kazancının %10’luk dilimini stopaj vergisi adı altında vergilendirmektedir. Yatırımcının, 1 yıldan fazla elinde tuttuğu ve sonrası sattığı yatırım fonundan portföylerinde sürekli olarak en az %51 hisse senedi taşıyan yatırım fonlarına ait katılma belgelerinden sağlanan kazanç üzerinden stopaj yapılmayacaktır.
2012 yılında yapılan vergi kanunu değişikliği sonrası yatırım fonlarının içeriden vergilendirilme sistemi kaldırılmış ve onun yerine dışarıdan vergilendirilme sistemine geçilmiştir. Bu vergilendirme sistemine göre fon yatırım sahibi, satın aldığı fonu satmadığı sürece herhangi bir vergiye muaf olmayacaktır. Ne zaman ki bu fon satıldı, o zaman elde edilen fon kazancından stopaj vergisi kesilir. 14 Kasım 2008 tarihinden geçerli olmak üzere, tam mükellef gerçek kişi ve kurumlar tarafından hisse senetlerinden elde edilen kazançlar için uygulanan stopaj oranı % 10’dan % 0’a (sıfır) indirilmiştir.
Ancak bu oran indirimi, BİAŞ’ta işlem gören menkul kıymet yatırım ortaklıkları hisse senetlerinden ve borsa yatırım fonu katılma belgelerinden elde edilen kazançları kapsamadığından, bu kazançlar üzerinden eskiden olduğu gibi % 10 oranında stopaj yapılmaya devam edilecektir.
Söz konusu oran indirimi sadece Gelir Vergisi Kanunu Geçici 67. madde kapsamında stopaja tabi olan hisse senetlerinden elde edilen alım satım kazançlarına uygulanacak olup, bu oran indirimi her nevi tahvil ve hazine bonoları, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile yatırım fonu katılma belgelerinden elde edilen gelirleri kapsamamaktadır. Bu gelirlerin vergilendirilmesinde herhangi bir değişiklik bulunmamaktadır ve genel olarak % 10 oranında tevkifat uygulaması devam edecektir.