Arçelik Elektrik motorları işletmesi Çerkezköy OSB içerisinde üretim yapmaktadır. Ürün yelpazesi sadece endüstriyel elektrik motorları olmayıp, Arçelik’in beyaz eşya ürünlerinin ihtiyacı motorları da üretmek”tedir. Beyaz eşya motorlarının yıllık üretimi 10 milyon adet civarındadır.
Şirketimiz, beyaz eşya motorların tasarım ve üretimdeki kapasitesini, Ar-Ge kaynaklarını Arçelik dışı kullanıcılara sunma kararı almıştır. Bu kararımız Türkiye Avrupa beyaz eşya üretim merkezi olması dolayısıyla yerli üreticilere, hızlı, kaliteli ve esneklik sağlayacak imkânlar sunacaktır. Arçelik’in bu kararı, yerli üretimin desteklenmesi, dış ticaret açık dengesinin sağlanmasına katkıda bulunacaktır.
Ar-Ge merkezi kapsamında olan Araştırma Geliştirme bölümümüzde, 50 kişinin üzerinde çalışanımız her türlü motor mekanik, elektrik tasarımları gelişmiş bilgisayar destekli yazılımlar kullanılarak yapılmakta, Arçelik bünyesinde kurulu olan hızlı prototip yapım ve test imkânları kullanılarak tasarım doğrulamaları süratle yapılmaktadır. 2017 yılında Ar-Ge bölümümüzde teknolojik gelişmelere ve piyasa ihtiyaçlarına daha iyi cevap verebilmek amacıyla yeniden yapılanma yapılmış, yetkinlikler ve yönetim ekibi uzmanlık alanlarına göre yapılandırılmıştır. Yapılanmadan beklentimiz özellikle elektronik alanında uzmanlık seviyemizi artırmak, Endüstri 4.0 ile gelecek değişikliklere uyumlu ürünler ve ürün aksesuarları tasarlayabilmek, sistem çözüm desteği verebilir bir merkeze dönüşmektir.
Yeni teknolojiler geliştirme için yaptığımız projelerimizden biri TÜBİTAK TEYDEB desteği almakta, bir projemizin başvurusu yapılmış olup hakem inceleme aşamasında, başka bir proje için de hazırlıklarımız devam etmektedir.
İşletmemiz ürün çeşitliliği açısından geniş bir yelpazeye sahip olup 1 adet özel endüstriyel motor yanında, operatör eli değmeden üretilen yüksek otomasyon seviyeli yıllık 1-2 milyon adet üretilen motorlar da vardır. Yüksek üretim adedi olan motor üretim hatlarının tasarım ve otomasyonunu kendi üretim mühendisliği ekiplerimiz projelendirmekte, tasarlamakta, toplam istasyon sayısının kendi tasarımımız olma oranı %50’nin üzerinde olmaktadır. İşletmemiz Ar-Ge faaliyetleri yanında üretim verimliliği ve yüksek otomasyonla üretim konularındaki çalışmalarımızı sürdürülebilirlik açısından önemli görüyoruz.
Endüstriyel motor pazarında WAT ve TEE markasıyla müşterilerimize hizmet sağlarken, üretimimizin %50’den fazlasını ağırlıklı olarak Almanya başta olmak üzere, makine ve teçhizat üretiminde lider ve teknoloji geliştiren yurt dışı firmalara satmaktayız. Kalite ve tasarım yetkinliklerimiz her geçen gün yeni iş birliği yaptığımız firmalarla yapılan ortak projelerle ileri seviyelere gelmektedir.
Dünyada Alçak Gerilim Elektrik Motorları Piyasası ve İlgili Enerji Verimliliği Düzenlemeleri
Alçak gerilim elektrik motor dünya pazar büyüklüğü yıllık yaklaşık 46 milyon adet ve 11 milyar Dolar olan bir sektördür. Yapılan araştırmalara göre dünya genelinde asenkron motorlar tarafından tüketilen enerji miktarının %1’inde yapılacak tasarruf ile yıllık 20 milyar kWh’a kadar enerjinin tasarruf edilebileceği tespit edilmiştir. Tasarruf potansiyeli olan bu enerji yaklaşık 36,5 milyon varillik petrolden elde edilen enerjiye eşittir.
Küçük oranda sağlanacak tasarruf ile ciddi bir maliyet avantajı elde edilmesi ülkeleri verimli motor kullanımını yasalaştırmaya zorlamış ve toplumları bu konuda bilinçlendirmeye sevk etmiştir. Avrupa Birliği 2005 yılında yayımladığı Eko-Design Direktifini yenileyerek Kasım 2009 yılında Enerji-İlgili Ürünler (ErP) başlığı altında piyasaya sürdü. ERP içerisinde yer alan alt bileşenlerden biri de elektrik motorlarında enerji verimliliği esaslarıdır. Bu esaslara göre yıllar bazında motorların sağlaması gereken minimum enerji sınıfları belirlenmiştir. Regülasyon ve standartların yaptığı net tarifler sayesinde artık rekabet, denetim ve kullanım açısından daha eşit rekabetçi şartların ve ortamın oluşması sağlanmıştır.
Enerji sınıflarının tariflenmesi ve regülasyonlar ile kullanım kriterlerinin tarihlendirilmesinden sonra motor üreticileri tarafından ürün teknolojileri konusunda yeni yaklaşımlar benimsenmeye başlanmıştır. Daha yüksek verim değerlerine ulaşabilmek için farklı motor teknolojileri, farklı proses teknikleri ve farklı malzemeler kullanılmaya başlanmıştır. Motor verimliliği ile beraber sistem verimliliğinin de ön plana çıktığı ve bu doğrultuda hem üreticilerin hem de kullanıcıların gerek ürün gamı oluşturma gerek doğru sistem elemanları seçimi konusunda adım attığı ve tercih yaptığı görülmektedir.
Türkiye’de Elektrik Motorları Pazarı ve Enerji Verimliliği
IHS verilerine göre Türkiye elektrik motorları pazarı yaklaşık 270 milyon Dolardır. Avrupa Birliği’nde enerji verimliliği konusunda atılan adımların hemen ardından ülkemizde de bu konuda ciddi çalışmalara başlanmıştır. Doğru motor-sistem seçimi ve verimli motor konusu olmak üzere iki başlığın öne çıktığını görmekteyiz. Çok farklı kullanım yerlerine sahip endüstriyel motorların değişken devir veya sabit devir, kesintili çalışma veya sürekli çalışma gibi farklı koşullarda kullanıldığını görüyoruz. Bu farklılıklar dikkate alındığında sistem verimliği açısından en doğru motor ve ekipmanların seçimi konusunda bilgi seviyesinin artırılması gerekmektedir. Bir diğer husus ise verimli motorların tercih edilmesi ve mevcut motorların verimli motorlar ile dönüştürülmesi konusunda farkındalık düzeyinin arttırılması gerekmektedir.
Hükümetimiz özellikle motorlarda enerji verimliliği konusunda sektör temsilcileriyle sürekli bir araya gelerek konunun önemi üzerinde durmakta ve sanayicilerle fikir alışverişinde bulunarak çeşitli etkinlikler düzenlemektedir. Ayrıca organize sanayi bölgelerinde motor dönüşümü ile ilgili pilot projelerin yapılması için önayak olarak enerji verimliliği konusunda ciddi adımlar atmaktadır. Tüm bu adımların yanı sıra teşvik mekanizmalarının işler şekilde tariflenmesi, tek elden yürütülmesi ve kanun hükmünde zorlayıcı olması bu çalışmaların sanayide kabul görmesi için oldukça önemlidir.
Arçelik Elektrik Motorları ve Enerji Verimliliği
Yaklaşık 700.000 adet endüstriyel motor ve 15 milyon adet beyaz eşya motor üretim kapasitesi bulunan Arçelik ürettiği endüstriyel motorların yarısını başta Avrupa olmak üzere dünyanın dört bir yanına ve dünyanın önde gelen pompa, fan, kompresör üreticilerine ihraç etmektedir.
Türkiye’de ilk defa yerli EFF1 motor üretimini gerçekleştirerek motor verimliliği konusunda öncü olan Arçelik bu vizyonuyla IE2, IE3 ve IE4 yerli üretimi konusunda da yine öncü olmuştur. Arçelik, lider firma olma özelliğiyle, yurt içinde ve yurt dışında verimlilik adına yapılan birçok çalışmalarda yer almış, bireysel yürüttüğü faaliyetlerle de toplumu bilinçlendirmeyi amaçlamıştır.
Bundan sonra özellikle değişken hız uygulamaları için sistem çözümü ve beyaz eşya motoru satışı konusunda adım atacak olan Arçelik, motor sektöründeki etkinliğini hızla artırmaya devam edecektir.
İbrahim YILDIRIM / Arçelik Motor Fabrikası Müdürü