Trump ve iş hayatı
Son günlerde ABD medyasının aslında pek bilinmeyen özellikleri nedeni ile yeni başkan Trump’ın ekonomiye yaklaşımı hakkında yaptıkları araştırmaları izlemekteyim. Bugün de size The Economist dergisinin son sayısında 'Meet the new boss!' başlıklı bir araştırma yazısı var, aşağıda özetini aktarıyorum.
Trump kendisini ülkeyi daha iyi bir yöne çevirebilecek bir başkan olarak takdim etse de Trump pek ABD iş hayatınının içinden biri değil. Çünkü ticari faaliyeti ülkenin mega şirketleri yanında çok çok küçük kalıyor. Trump’ın 'elite' iş adamları arasında da pek yakın arkadaşı da yok. Trump’a yaklaşabilen kişiler gene de onun üç birbiriyle de çelişen özelliği olduğunu görecekler deniyor.
Birincisi Trump özel sektörün gücünü artırmak gerektiğini, çünkü bunun ülkenin büyümesini ve kuvvetini artıracağını düşünüyor. Ama biraz yakından bakılırsa ABD şirketleri geçen yıl, toplam nakit akımının sadece yüzde 46 kadarını yatırıma harcamışlar. Ama diğer taraftan da Trump üçüncü olarak büyük şirketlerin ekonomiyi soyduğunu da düşünüyor, bu nedenle de üçüncü özelliği kendisinin de bir populist olması.
Tercihlerine bakarsak Trump, birincisi kurumlar vergisini yüzde 20 ve hatta altına indirmek istiyor. İkincisi, şirketlerin yurtdışında tuttukları 2 trilyon kadar nakit kârı, ABD’ye getirmelerini istiyor. Üçüncüsü, Trump ayrıca 'red tape' adı verilen kamu kurallarından da şikayetçi. Bir yandan küçük şirketlere yardım edilmesine taraftar. Ama örneğin çevre konusundaki kamu yöneticilerinin, petrol, gaz ve de kömür gibi karbon içeren sektörleri kurallarla perişan etmesinden de şikayetçi.
Trump ayrıca bir altyapı yatırımı seferberliğinin de özel sektör için iyi olacağını düşünüyor. Çünkü tüm şirketler ABD’nin yollarının ve de havaalanlarının sefaletinden şikayetçi.
Şirketler vergi azaltılması, deregülasyon ve de altyapı konusuna pozitif bakmakta ama en çok deregülasyon konusuna hassas. Trump popülist yaklaşımı çerçevesinde, ekonominin tüketiciler ve de normal çalışanlara karşı kurgulandığı kanısında. İtham edilen de büyük şirketler. En çok da Wall Street şirketleri ve de Silicon Valley itham ediliyor. Bu nedenle de Facebook ve de Google gibi devler Trump’ı desteklemediler.
Fakat Trump’ın iş hayatı açısından en kötü yaklaşımı üçüncü özelliği. ABD şirketlerinin satışlarının yüzde 44'ü yurtdışında. Şirketler bu konuda zorlanacaklar. Örneğin Trump Ford'u ve de Mondelez adlı çok büyük bir gıda şirketini ABD’de çok az insan çalıştırdıkları için itham etmekte. Tabii önemli bir sorun da otomotiv şirketlerinin tüm parçalarını Meksika şirketlerine yaptırması. Bu büyük problem yaratır. Diğer taraftan da Çin var. ABD ‘nin dev uluslararası şirketleri Çin’e yılda 300 milyar dolar satış yapmaktalar. Bunu azaltmalarını isteyen Trump çok zorlanacak.