Yaptırımlardan çok etkilense de toprakları petrol ve doğalgaz ile dolu olan İran, ithalat ödemelerini yapmak için kripto para birimine geçiyor.
Haberin Özeti
- İran’ın döviz rezervleri azalıyor, ancak petrol ve gaz rezervleri ona ucuz elektrik sağlamaya devam ediyor.
- Ülke, geçen yıl kripto para madenciliğini yasallaştırdı ancak ticareti hala yasak durumda.
- Yeni düzenlemeler ile birlikte madencilerden, kriptolarını merkez bankasına satmaları talep ediliyor.
Devlet tarafından yönetilen İran Öğrencileri Haber Ajansı’nın (ISNA) bir raporuna göre, İranlılar tarafından çıkarılan Bitcoin’in ithalat ödemelerinde kullanılabilmesi için devlet kasasına aktarılma sürecine yeni düzenlemeler getirildi.
Enerji Bakanlığı ve İran Merkez Bankası (CBI) tarafından ortaya konan düzenleme, ülkenin yasal olarak kayıtlı kripto para madencilerinin, madencilik yaptıkları tokenleri CBI’ye satmasını gerektiriyor. İki yıl içinde yabancı rezervlerinin %33’ün üzerinde azaldığını kaydeden ülke, ABD yaptırımlarını delen bir çözüm olarak Bitcoin’e giderek daha fazla odaklanmaya başladı.
İran’ın hamlesi, petrol devleti ve dostu Venezuela’nın maden havuzlarını kamulaştırma kararını anımsatıyor. Venezuela da ABD yaptırımlarını delmek adına benzer bir hamle uygulamıştı.
ABD 2018’de İran Yaptırımlarını Açıklamıştı
ABD 2018’de çok taraflı bir nükleer anlaşmadan çekildikten kısa bir süre sonra, İran İslam Cumhuriyeti ile iş yapan grupların ABD ile iş yapmasını yasaklayan yaptırımları yeniden uygulamaya aldı. Dışişleri Bakanı Michael Pompeo, 8 Ekim tarihinde 18 İran bankasına yeni yaptırımlar uyguladığını duyurmuştu.
Sonuç olarak, İran’ın elinde tuttuğu dolarları kullanma kabiliyeti bir hayli sınırlı. Ana akım yayınlara sızan söylentilere göre, İran merkez bankası resmi olarak birincil rezerv para birimini ABD dolarından Çin yuanına çevirdi ve kendi dijital para birimini yaratmayı düşünüyor. İki karar birlikte ele alındığında, yuan ve devlet onaylı bir dijital para biriminin kucaklanması, İran petrolünün küresel pazarda daha fazla satmasına yardımcı olabilir.
ABD’nin İran Özel Temsilcisi Brian Hook, geçtiğimiz Aralık ayında Dış İlişkiler Konseyi’nde yaptığı konuşmada, “Rejim, makine, sanayi girdileri ve tüketim malları gibi ithalatları temin etmek için ihtiyaç duydukları dövizleri elde etmek adına mücadele ediyor.” demişti.
Yaptırımı Delmenin Anahtarı Kripto Para Birimleri Olabilir
Bitcoin ve diğer kripto para birimleri ise bu konuda, uluslararası para birimleri kadar olmasa da, yardımcı olabilirler.
İran, kripto para madenciliğini Ağustos 2019’da yasallaştırdı, ancak eş zamanlı olarak ticaretini de yasakladı. Düzenlemeler, İran’ın ağır sübvansiyonlu elektriğinden yararlanabilecek madencilerden vergi almak adına tasarlanmıştı. İran, muazzam petrol ve doğalgaz rezervleri sayesinde dünyadaki en ucuz enerji fiyatlarına sahip ülkeler arasında yer alıyor.
Ama o enerjiyi, ABD yaptırımları nedeniyle satamıyor. Mart ve Temmuz ayları arasında İran, petrol üretimini günde 3,1 milyon varilden 1,9 milyona düşürdü, bu 1981’den beri kaydettiği en düşük oran oldu. İran’ın ürettiği petrolün çoğu, depolama noktalarında tutuluyordu.
Ancak İran, zamanla, doğal kaynaklarını koruyabileceğini ve bunları sadece kripto madenciliğine izin vermekle kalmayıp, onu teşvik etmek için kullanabileceğini fark etti. Sonuçta, iş kanıtı madenciliğinde, daha düşük elektrik maliyetleri daha yüksek kar sağlar çünkü madencilik donanımını kullanmak kaynak yoğun bir iş olarak bilinir. Bu yılın başlarında ise İran, ülkenin enerji santrallerinde bulunan endüstriyel Bitcoin madencilik merkezlerine teşvik verdi.
İran devletine ait Press Tv’ye göre, “Madencilerin orijinal kripto para birimini doğrudan ve CBI tarafından tanıtılan kanallara izin verilen sınır dahilinde tedarik etmesi gerekiyor.” Ancak ülke, madencilere tazminat ödeyeceği oranları ise henüz açıklamış görünmüyor.