

|←EÇS/1/39|| Evliya Çelebi Seyahatnamesi 1.Cilt |
Evliya Çelebi
|EÇS/1/41→|
sofya kubbesi ve Ezrayil dahi kökünden yıkıldı.Fatihten sonra Gazi Mehmet Hân ’ın ayağının uğuru ile Belde-i Tayyibe yani Kostantaniyye şehrini (İstanbul’u) fethetmek üzere geldiği vakit adı geçen kilisenin yerine Sultan Mehmet Hân bir câmi yaptırmıştır ki hâlâ Müslümanların mâbedidir. İnşaallah yerinde tarif edilir.
Kostantin’in bir büyük kilisesi dahi İstanbul’da Zeyrekbaşı denilen yüksek bir tepe üzerinde Hazret-i Yahyâ Aleyhisselâm adına yapılan 360 kubbeli manastırdır. Dört tarafında kale duvarı gibi kervansaraylar yapıp içine 3000 papaz hademeler koyup, Hıristiyan âyini yaparlardı. Buraya bitişik bir sarnıç yapıp, içine Kırkçeşme pınarlarını akıtıp üzerine bir medrese ve İncil evi yaptırdı. Hâlâ Zeyrekbaşı yakınında Âbadan,derler.
Adı geçen su mahzeni sarnıca Soğuksu derler. Yedi yüz yüksek direk üzerine yapılmış, göl gibi bir tatlı suyu vardır. Temmuz ayında Unkapanı gemicileri va başka canlar, orada susuzluklarını giderirler. Sultan Selimde, Sivas tekkesi altında, Edirnekapısı içinde ve Macuncu mahallesi yakınında ve Gedikpaşa yakınında ve Peykhâne yakınında büyük su sarnıçları yapıp yağmur suyu ile ağzına kadar doldururdu. Bütün yolları çerden çöpten ve tozdan temizlendi. At meydanını divan yeri edip orada zamanın acayip ve garip şeylerinden acayip tılsımlar ve garip şekilde binalar yapıp Hıristiyan adalet yeri edindi. Bütün vezirlerine ve vükelâsına ferman edip İslâmbol içinde nice bin imâretler ve garip eserler, acayip resimler yaptılar. Kostantin’in validesi Helâne (Heleni) Rum ülkesine yakın Nemrud’un hükümet merkezi olan Roha (Reha) şehrinde bir kral kızı idi. Yani Urfa şehrinde idi.
_________________