Bronşit, bronşiyal tüplerin iç yüzeyindeki iltihaplanmadır. Akciğerdeki bu tüpler, havayı ağızdan ve burundan akciğerlere taşır. Oluşan şişlik; hava yolunu daraltır ve öksürüğe niçin olur ve soluk almayı zorlaştırabilir. Tahriş aynı zamanda, hava yolunu tıkayan mukus üretiminin artmasına da niçin olabilir.
Bronşit, nedenine bağlı olarak alerjik, alerjik olmayan veya astımlı olarak sınıflandırılabilir. Bronşit semptomları, sebebi ne olursa olsun benzer olsa da, bilhassa bir ferdin durumun etkilerini ne kadar süre hissedeceği mevzusunda da farklılıklar olabilir.
Alerjik Bronşit Nedir?
Alerjik bronşit, bir alerjenin yada alerjiniz olan bir şeyin niçin olduğu bronşların iltihaplanmasını içerir. Polen, toz ve küf gibi havayolu irritanları semptomları tetikleyebilir. Sigara içmek, alerjik bronşite niçin olabilir. Alerjik bronşit semptomları uzun vakit devam edebilir veya tekrarlamaya devam edebilir. Üç aydan uzun devam eden alerjik bronşit çoğu zaman, kronik bronşit olarak adlandırılır. Bu, bir tür kronik obstrüktif akciğer hastalığıdır (KOAH). Kronik bronşit bir çok zaman zaman sigara içiminden doğar.
Alerjik bronşit belirtileri şunlardır:
• Mukus üreten bir öksürük
• Hırıltılı teneffüs
• Göğüste sıkışma
• Yorgunluk
Bronşit de, komplikasyonlara yol açabilir. Örneğin; zatürre gibi akciğer enfeksiyonu meydana gelebilir. En şiddetli olaylarda pnömoni, kan dolaşımında septisemi adı verilen bir enfeksiyona yol açabilir. Septisemi genellikle, yaşamı tehdit eder.
Alerjik Olmayan Bronşit Nedir?
Alerjik olmayan bronşit, viral yada bakteriyel bir enfeksiyon sebebiyle kaynaklanır. Örneğin; bazı insanoğlu soğuk algınlığı sonrası alerjik olmayan bronşit geliştirir. Herhangi biri alerjik olmayan bronşit geliştirebilse de, yaşlı yetişkinlerin durumu yaşama riski daha yüksektir. Zayıflamış bağışıklık sistemine sahip kişiler ve sigara içenler de, bir üst solunum yolu enfeksiyonundan sonrasında bronşit büyüme şansı daha yüksektir. Semptomlar genellikle birkaç hafta arasında düzelir ve alerjik bronşit semptomlarına göre tekrarlama olasılığı daha düşüktür. Alerjik olmayan bronşit ara sıra, akut bronşit olarak adlandırılır zira semptomlar aniden başlayabilir ve tipik olarak kısa süre gelir.
Alerjik olmayan bronşit emareleri aşağıdaki gibidir.
• Mukus üreten bir öksürük
• Titreme
• Ateş
Astımlı Bronşit Nedir?
Bronşit şeklinde, astım da teneffüs güçlüğüne neden olabilen bir akciğer rahatsızlığıdır. Astım bronşların iltihaplanmasına da niçin olabilir, sadece hem de solunum yollarının etrafındaki kasların daralmasına da yol açabilir. Bronşit ve astım beraber ortaya çıktığında ve semptomlar örtüştüğünde, konum çoğu zaman astımlı bronşit olarak bilinir. Polen, kirlilik ve sigara dumanı benzer biçimde birtakım maddelere maruz kaldıktan sonra altta yatan astımı olan bir kişide, astım bronşit semptomlarını tetikleyen iltihap oluşabilir. Bazı kişilerde hava veya egzersiz, rutinindeki bir değişim sebebiyle astımlı bronşit de gelişir.
Astımlı bronşiti olan kişiler, bu çevresel tetikleyicilere lökotrienler salgılayarak cevap verirler. Bunlar iltihaplı moleküllerdir. Lökotrienler, hava yolunun daralması dahil bir takım reaksiyona niçin olur.
Astımlı bronşit emareleri şunlardır:
• Öksürme
• Aşırı mukus üretimi
• Hırıltılı teneffüs
• Nefes darlığı
Teşhisi Nasıl Yapılır?
Bir doktor, birkaç faktöre bağlı olarak alerjik bronşiti teşhis edecektir. Alerjik bronşit şüphesi olan ferdin tıbbi geçmişini gözden geçirecekler, ek olarak fizik muayene yapacaklar, genellikle semptomların ne kadar süredir ortaya çıktığını belirlemek için sorular soracaklardır. Doktor, pnömoni şeklinde solunum problemlerinin diğer bazı nedenlerini ekarte etmek için göğüs röntgeni kullanabilir. Bir enfeksiyon olup olmadığını belirlemeye destek olmak için kan testleri de isteyebilirler.
Hasta ayrıca, bir pulmoner fonksiyon testi de alabilir. Bu, bireysel bir spirometre ismi verilen hususi bir cihaza üflemeyi içerir. Cihaz, bir ferdin ne kadar ve ne kadar hızlı nefes verebileceğini ölçer. Test, doktorların astım ve kronik bronşit gibi akciğer hastalıklarının varlığını belirlemesine destek sağlar.
Tedavisi Nedir?
Alerjik ve astımlı bronşit tedavileri çoğu zaman benzerdir ve aşağıdakileri içerebilir:
• Bronkodilatörler
Bronkodilatörler, teneffüs yollarının etrafındaki kasları gevşeten ilaçlardır. Kaslar gevşerken, hava yolları açılır yada genişler, bu da çoğu zaman nefes almayı kolaylaştırır. İnsanlar bronkodilatörleri ölçülü bir doz inhalatörü ile alırlar. Hem kısa etkili bununla birlikte uzun etken, bronkodilatörler mevcuttur. Kısa müessir bronkodilatörler semptomları azaltmak için süratli hareket ederler, ancak tesirleri uzun sürmez. Uzun müessir bronkodilatörler semptomları o kadar acele azaltmazlar sadece semptomları daha uzun vakit test ederler.
• Steroidler
Steroidler ek olarak alerjik bronşiti tedavi etmek için de kullanılabilir. Steroidler bronşlarda iltihabı azaltır. Bu hareket öksürüğü azaltır ve akciğerlerde hava akışına destek olabilir. Steroidler intravenöz veya oral bir deva olabilse de, bir doktor bronşit olaylarında sıklıkla bunları bir inhaler yoluyla uygulayacaktır. Bu, ilaçların tedavi gerektiren bölgeye daha süratli ve daha müessir bir biçimde verilmesini sağlar.
• Mukolitikler
Mukolitik bir deva, mukusu daha ince ve daha azca yapışkan hale getiren bir ilaçtır. Bu, mukusu öksürerek akciğerlerden atmayı kolaylaştırır. İnsanlar mukolitikleri ağızdan yada nebülizör yöntemiyle alabilirler. Nebulizatör, sıvı bir ilacı aerosole dönüştüren bir cihazdır. Bir şahıs sonrasında bu aerosolü soluyabilir.
• Oksijen terapisi
Bazı durumlarda, alerjik bronşit, akciğerlere giren ve çıkan oksijen akışının etkinliğine müdahale edebilir. Şiddetli alerjik bronşiti olan kişilerde kandaki oksijen seviyeleri azalmış olabilir. Oksijen seviyeleri düşükse, hekim oksijen tedavisi önerebilir. Bu, oksijen seviyelerini normale döndürmeye yardımcı olabilir.