Kan tahlillerinden biri olan CEA, Karsinoembriyonik Antijen kelimesinin kısaltmasından gelir ve tümör markerlarından birisidir.
CEA testi genellikle başta kolon ve rektum kanserleri başta olmak üzere, mide, yemek borusu, akciğer, meme, karaciğer ve mesane gibi birçok kanserin tedavisi sırasında etkinliğin izlenmesi için istenir.
CEA Nedir ?
CEA (Karsinoembriyojenik Antijen) ilk kez 1965 yılında kolon (kalınbarsak) kanserli bir hastanın dokusunda saptanmış bir antijendir.
Hücre adezyonunda yani yapışma görevli bir glikoproteindir.
CA 125, CA 15-3, CA 125, CA 72-4 gibi diğer markerlarla beraber tümör markerları olarak da anılır.
Embriyonik dokularda sentezlenir, bebek doğunca seviyesi kanda hızla minimal değerlere düşer.
Erişkinde kanda çok düşük seviyelerdedir, kanda artışı kanser göstergesi olabildiği gibi birçok benign yani iyi huylu durumlarda da olabilmektedir.
Kan Tahlilinde CEA Yüksekliği Ne Anlama Gelir ?
CEA seviyelerinin çok yüksek çıkması, başta kolon (kalınbarsak) kanserli hastalarda görülür. Bu hastalarda tedaviden sonra yeniden CEA yükselmesi tekrar kanserin nüks ettiğini düşündürür.
Normalde ameliyat ve tedavi sonrası seviyesi düşmelidir, artması tedavinin başarısızlığı, rekürrens (tekrarlama) veya kanserin metastazı yani yayılmasını akla getirir.
Kolon kanserinden başka rektum, akciğer, meme, karaciğer, mesane, nöroblastom, lösemiler, osteojenik sarkom, pankreas, mide, tiroid meduller kanseri ve over (yumurtalık) kanserlerinde de kanda seviyesi artabilir.
Bununla beraber her kanserde CEA artmaz, her CEA artışı da kanser demek değildir, bu nedenle genel popülasyonda rutinde tarama amaçlı kullanılmaz.
Kanser dokusu daha küçük ve erken evrede ise olasılıkla CEA düzeyleri normal yada hafif artmış olacaktır.
İlerlemiş yada metastaz yapmış kanserlerde seviyeleri giderek artar.
Kanser metastaz yapmışsa CEA kan dışında diğer vücud sıvılarında da artış gösterebilir.
BOS sıvısında CEA artışı kanserin santral sinir sistemine yayıldığının göstergesidir.
Kanser Dışında CEA Yüksekliği Hangi Durumlarda Görülür ?
Özellikle hafif yükselmeler birçok iyi huylu durumlarda da görülebilir. Bunlar;
Gebelik
Siroz
Pankreatit
Kolesistit
Safra yolu tıkanıklıkları
Böbrek yetmezliği
Peptik ülser
Ülseratif kolon
Crohn hastalığı
Rektal polipler
Amfizem ve
Benign meme hastalıklarını içerir.
Bununla birlikte bu tür benign hastalıklarda CEA seviyeleri genellikle 10 ng/ml’yi geçmez.
10 ng/ml üstü değerler ilk başta kanseri düşündürür.
Sigara içenlerde sağlıklı olsalar bile CEA seviyeleri içmeyenlere göre 2 kata kadar daha yüksek olabilir.
Kan Tahlilinde CEA Düşüklüğü Ne Anlama Gelir ?
CEA seviyeleri zaten düşük olmalıdır, düşük olması normal durumdur.
CEA Testi Nasıl Yapılır ?
Kolunuzdan alınan kan bir tüpe konur ve serumu ayrılır, bu serum otoanalizör denilen cihaza verilerek çalışılır.
CEA için Normal (Referans) Değerler Nedir ?
Referans aralıklar her laboratuvarda kullanılan cihaza, ölçüm kitine, kişinin yaşına, cinsiyeti gibi durumlara göre değişir.
Bu nedenle her laboratuvarda verilen referans değerler ufak değişimler gösterebilir.
Yine de yaklaşık olarak kanda;
Sağlıklı erkeklerde : < 4.1 ng/ml, sigara içiyorsa :< 6.2
Sağlıklı kadınlarda: <2.5 ng/ml, sigara içiyorsa :< 4.9 olmalıdır.