Abajur nedir?
Işığı dağıtmamak ve gözleri fazla aydınlıktan yormamak için kullanılan lamba siperliğidir. Kağıttan, kumaştan veya madenden yapılır. Işığı bir yere toplamak, doğrudan doğruya gözlere vurmasını önlemek için genellikle üzeri siperli masa lambası ya da ayaklı lamba olarak kullanılmaktadır.
Abajur kelimesinin kökü Fransızca dır. Abattre Fransızca da hafifletme, kırmak, kısmak gibi anlamlarda kullanılır. Jour anlamı ise gün ışığı, aydınlık manasına gelir. Abajur; kağıttan, kumaştan, madenden, cam gibi maddelerden yapılır. Avrupa’da XVII. Yüzyıldan sonra yayılmıştır. Ortamda dinlendirici bir etki yaratır, estetik görünüm sağlar. Salon, oturma odası, çalışma odası, yatak odası, çocuk ve genç odası gibi mekanlarda kullanılmaktadır.
Abajurlar birçoğumuzun evimizin bazı bölümlerinde özellikle de yatak odalarımızda yer alan başucu komidinlerinin üstünde konumlanan, genellikle geceleri loş ışık vermesi amacı ile tasarlanmış, süslü püslü kısık ışıklı lamba çeşitlerinden ve aksesuar çeşitlerinden bir tanesidir. Şimdi ki zamanlarda abajurlar eskisi kadar her ne kadar hayatımızda olmasa da hala abajur sevenlerimiz ve abajurlardan vazgeçemeyenlerimiz var.
Hatta öyle ki özellikle klasik sevenlerin vazgeçilmezi olan bu abajurlar tasarımcıların da ilgisini üstüne çekmeyi başarmış ve yeni moda klasik mobilya aksesuarları arasında yine eskiye dönüş yapılarak abajur çeşitlerine ve modellerine yer verilmiştir. Abajurlar genellikle ışık, yani, herhangi bir model ampul ‘ ün üzerine önce çember tarzı bir iskelet oluşturularak sonra da genelde üzeri kumaş ve benzeri ürünler ile kaplanarak yapılan, yatak odalarının ve başuçlarının vazgeçilmez aksesuarlarından bir tanesi arasında yer almaktadır.
Abajur çeşitleri
Çok ışık saçan, az ışık saçan, hafif ışık saçan gibi çeşitlere göre sınıflandırabilmemiz mümkün. Ya da abajurlar tek bir tane olup tüm bu özellikleri üzerlerinde ki ayarlanabilir düğmesi ile istediğiniz ışık düzeyini, istediğiniz ışık seviyesini yüksek ya da alçak ya da orta olarak ayarlayabilir ve odanızda ki ışığın derecesini kendiniz belirleyebilirsiniz.
Bir nevi gece lambası olarak da görev yapan bu abajurlar; geceleri karanlıkta uyumayı sevmeyen, ya da karanlıkta uyumaktan korkanlar için adeta biçilmiş bir kaftan. Ne çok ışıkta uyuyabilirsiniz ne de çok karanlıkta. İşte tam bu nokta da abajurlar tam da sizin için doğru bir seçim.
Abajur'un tarihsel gelişimi
Lambanın abajurla donatılmaya başlaması, Avrupa’da XVII. yy.da başlamıştır. İstenilen ışığa göre, abajur ışık geçirmez ya da yarı saydam olabilir. Abajurun biçimi ve malzemesi modaya bağlı olarak gelişmiştir. XIX. yy.da opalinden yarı küresel abajurlar, 1900’de tavan askısı bakır abajurlar; 1930’lu yıllarda yuvarlak lambalara takılan koni biçiminde abajurlar, 1950’li yıllarda silindir biçiminde abajurlar yapılmıştır. Çağdaş ışıklandırma gereçlerinin geometrik biçimde oluşu, pleksiglastan, kalıba dökülmüş plastikten, lake sacdan, çelikten vb. abajurların yapımına olanak vermiştir.
Abajur kelimesinin ingilizcesi
Lampshade, table lamp
n. lampshade, shade placed over lamp, globe
Köken: Fransızca