Diyabetli olduğunuzu öğrendiğinizde muhtemelen çok korktunuz ve üzüldünüz. Diyabet aslında çok ciddi ve son zamanlarda günümüzde obezitenin de artmasıyla çok sık görülen ama kontrol edilebilen bir hastalıktır. Dünya sağlık örgütü(who) diyabeti, kan şekerinin aç karnına en a iki kez 126 mg/dl üzerine çıkması ile ortaya çıkan bir hastalık olarak tanımlanmaktadır. Normal koşullarda kan şekeri 110 mg/dl nin altında olmalıdır.110-126 mg/dl olduğunda halk arasında gizli şeker, insülin direnci veya pre-diyabet ortaya çıkmaktadır.
Diyabetli kişilerin %80-85 i şişmandır. Diyabet kontrolü yapmak istiyorsak öncelikle kilo kontrolü yapmak zorundayız ve yediklerimizi diyabete uygun hale getirmeliyiz. diyabeti kontrol altında tutma basamaklarına bir bakalım;
- Sağlıklı beslenme
- Egzersiz
- İnsülin/ilaç tedavisi
Diyabetin nedeni nedir?
Diyabette genetik yatkınlık önemlidir, bununla beraber olumsuz çevre şartları, hareketsiz yaşam, şişmanlık ve kötü beslenme ile desteklenirse tip2 diyabete geçiş hızlanır ve pankreas yeteri kadar insülin salgılayamaz ya da insülinin dokular üzerinde etkisini gösteremez.
Diyabetin riskleri
Damar bozuklukları,
Göz ve görme ile bozukluklar,
Sinirlerde bozukluk,
Böbrek bozuklukları,
Ani duygu durumu değişiklikleri
Diyabetin tipleri ? tip1 ve tip2 diyabet?
Tip1 diyabet:
İnsüline bağımlı diyabet olarak adrandırılan bir otoimmün hastalıktır. Tip1 diyabette vücut insülin salgılayamaz ve kan şekeri düşürülemez. Tip1 diyabet hastaları ömürleri boyunca dışarıdan insülin almaktadırlar.
Tip2 diyabet:
İnsüline bağımlı olmayan ya da erişkin diyabeti olarak da adlandırılır. Bu tip diyabet önceleri 50 li yaşlarda görülürken, kötü beslenme, kilo artışı ile biirlikte günümüzde küçük çocuklarda da görülmeye başlamıştır.bu tip diyabet için sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite ve yaşam tarzı değişikliği hedeflenmektedir.
Diyabetliyim nasıl beslenmeliyim?
Diyabet teşhisi konulan herkes hastalığının takibini yapan doktorunun yanında mutlaka bir diyetisyenden de yardım almalıdır. Diyetisyen, kişiye ve diyabete özel beslenme düzenini, besinlerin içeriklerini planlar.
Aslında diyabet hastaların beslenmesi sağlıklı bir bireyin beslenmesinden çok da farklı değildir. Temel fark ara ve ana öğünlerini atlanmamasıdır. Diyabetli kişiler 2-3 saat aralığında öğün almalıdır. Şeker ve şeker eklenmiş besinleri tüketmemeye özen göstermelidir.
Karbonhidrat kaynağı olarak beyaz un, pirinç, rafine şeker(sofra şekeri gibi) yerine tam tahıllı un, tam tahıllı makarna, tam tahıllı ekmek ve glisemik indeksi düşük mevsim meyveleri kullanılmalıdır.Karbonhidratla ilgili önemli bir ayrıntı da her karbonhidratın kan şekerini aynı oranda yükseltmemesidir, kompleks karbonhidratlar, posalı besinler(kabuklu meyveler, tam tahıllı besinler...) kan şekerini daha yavaş yükseltir.
Protein kaynağı olarak da süt ve ve süt ürünleri, kırmızı et/tavuk/balık, baklagiller tüketilmelidir. Pişirme yöntemi olarak ızgara/fırında/haşlama yöntemleri kullanılmalıdır. Protein tütekitinde de porsiyon kontrolü önemlidir.
Yağlar, görünür ve görünmez yağlar olarak beslenme planında bulunabilir. Tereyağ, sıvıyağlar(zeytinyağ, fındıkyağ gibi), yağlı tohumlar diyetisyeninizin kontrolünde öğünlerinize eklenebilir.
Diyabet kontrol edilebilir bir hastalıktır, yediklerinizi düzenleyerek hem diyabetten korunabilir hem de diyabetinizi kontrol altında tutabilirsiniz…
DOĞRU BESLEN! HAREKET ET! DİYABETTEN KORUN!