This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
K MYASAL DENGE
Ürün ve reaktiflerin deri im oranlar n sabit kalmas d r. Sabit s cakl kta kapal kapta; A+B C+D tepkimesini inceleyelim: Kaba önce bir miktar A ve B koyal m. Zamanla A ve B¶nin reaksiyona girmesinden dolay miktar azalacak, C ve D¶nin miktar artacakt r. Olu an C ve D reaksiyona girip tekrar A ve B olu acakt r. Bir müddet sonra A ve B¶den C ve D olu ma h z ile C ve D¶den A ve B olu ma h z e it olur. Bu duruma denge durumu denir. Denge an nda maddelerin konsantrasyonu de i memekle birlikte her iki yönde reaksiyon e it h zda sürmektedir (Dinamik denge). Denge tepkimelerinin çift okla gösterilmesinin sebebi budur. Kimyasal denge iki yönlü tepkimelerde söz konusudur. ki yönlü tepkimelere tersinir tepkime, reversibl tepkime, çift yönlü tepkime de denir. Tek yönlü tepkimeler ise geriye dönmeyen tepkime, tersinmez tepkime, irreversibl tepkime adlar yla da biliniyordu.
K MYASAL DENGE SAB T (K)
Sabit s cakl kta denge durumunda; ileri yöndeki reaksiyonun h z
1
sabitinin geri yöndeki reaksiyonun h z sabitine oran sabittir. K ile belirtilir. Molar deri imler cinsinden denge sabiti ve k smi bas nç cinsinden denge sabiti olmak üzere iki çe it K vard r.
DER M C NS NDEN K MYASAL DENGE SAB T (Kd)
Molar deri imler cinsinden denge sabiti Kd ile gösterilir. K denildi inde de Kd anla lmal d r.
KISM BASINÇ C NS NDEN K MYASAL DENGE SAB T (KP)
K smi bas nç cinsinden denge sabiti ise KP ile gösterilir.
K MYASAL DENGEDE DENGE BA INTISININ MOLAR DER MLER KULLANILARAK YAZILI I
2A(g) + B(g) C(g) + 2D(g) reaksiyonu için molar deri im cinsinden denge ifadesi; [D]2 [C]¶nin, [A]2 [B]¶ye bölümünün Kd¶ye e itlenmesiyle elde edilir. Bir kimyasal reaksiyon sonucu olu an gaz ve sulu çözeltilerin molar konsantrasyonlar çarp m n n (kat say lar n molar deri ime üs olarak yaz lmas kayd yla), reaksiyona giren gaz ve sulu çözeltilerin molar konsantrasyonlar çarp m na (kat say lar n molar deri ime üs olarak yaz lmas kayd yla) bölünmesiyle ç kan say sal de er denge sabitine (Kd) e ittir. Denge sabiti h z sabitlerinden yola ç k larak bulundu undan kat ve s v fazdaki maddeler denge ba nt s nda yer almaz, gaz faz ndaki ve suda çözünmü durumdaki maddeler yaz l r.
2
PD2 PC¶nin. 3 . PA2 PB¶ye bölümünün KP¶ye e itlenmesiyle elde edilir.K MYASAL DENGEDE DENGE BA INTISININ KISM BASINÇLAR KULLANILARAK YAZILI I 2A(g) + B(g) C(g) + 2D(g) reaksiyonu için k smi bas nç cinsinden denge ifadesi. reaksiyona giren gazlar n k smi bas nçlar çarp m na (kat say lar n k smi bas nca üs olarak yaz lmas kayd yla) bölümü KP denge sabitine e ittir. Farkl birimlere göre de KP de erleri olabilir. KISM BASINÇLAR C NS NDEN DENGE SAB T (KP) LE DER M C NS NDEN DENGE SAB T (Kd) L K S Gaz faz nda gerçekle en kimyasal reaksiyonlarda k smi bas nçlar cinsinden denge sabiti ile deri im cinsinden denge sabiti ili kisini belirten ba nt u ekildedir: KP = Kd (RT) n Ba nt öyle de yaz l r: Kd = 1 / KP (RT) n T = Mutlak s cakl k (K) R = deal gaz sabiti n = Gaz faz ndaki ve çözelti hâlindeki ürünlerin kat say lar toplam ± Gaz faz ndaki ve çözelti hâlindeki girenlerin kat say lar toplam GAZLARIN KISM BASINÇLAR C NS NDEN DENGE SAB T (KP) DE ERLER TABLOLARI Gazlar n k smi bas nçlar cinsinden denge sabiti (KP) de erlerinin yaz ld tablolar atm¶ye göre ayarlanm t r. Bir kimyasal reaksiyon sonucu olu an gazlar n k smi bas nçlar çarp m n n (kat say lar n k smi bas nca üs olarak yaz lmas kayd yla).
N Ç N DENGE? Maddelerin tümünün yap s nda minimum enerjiye yönelme e ilimi ve maksimum düzensizlik e ilimi mevcuttur. Örne in. H+H H2+enerji Yukar daki tepkimede maksimum düzensizli e e ilim sola 4 . M N MUM ENERJ YE E LM Bütün maddeler dü ük potansiyel enerjili olmak isterler. Kimyasal tepkimelerde minimum enerjiye e ilim s n n oldu u tarafad r. COCl2(g) CO(g) + Cl2(g) Yukar daki tepkimede maksimum düzensizli e e ilim sa a do rudur. Gaz tepkimelerinde mol say s n n çok oldu u yöne do ru düzensizlik artmaktad r. Maddenin kat dan gaza do ru düzensizli i artmaktad r. A + B C + s tepkimesinde minimum enerjiye e ilim ürünler yönünedir. 1. H2O(k) + s H2O(s) H2O(s) + s H2O(g) Yukar daki tepkimelerde maksimum düzensizli e e ilim sa a do rudur. NaCI(k) + s + su Na+(suda) + Cl±(suda) Yukar daki tepkimede maksimum düzensizli e e ilim sa a do rudur. MAKS MUM DÜZENS ZL 3. Tuzlar n suda çözünmesi s ras nda iyonla ma yönünde düzensizlik artar. 2. EE LM Minimum enerjiye e ilim yönü ile maksimum düzensizlik yönü birbirine z tt r. Ba olu umu ekzotermik tepkimedir.
maksimum düzensizli e e ilim ilkesi denklemin di er taraf na do ru ise olay denge tepkimesidir (çift yönlüdür). K = Q ise sistem dengededir. K < Q ise sistem dengeye ula mak için girenler lehinde yürür. Bir tepkimede minimum enerjiye e ilim ilkesi denklemin bir taraf na do ru. KISM BASINÇLAR C NS NDEN DENGE SAB T (Kp) Gaz faz nda gerçekle en tepkimeler için k smi bas nçlar cinsinden denge sabiti de yaz labilir.do rudur. her iki e ilim de ayn yönü destekliyorsa olay tek yönlüdür. maksimum düzensizlik e iliminin bask alt na al nmas anlam na gelmektedir. Tek yönlü tepkimelerde her iki e ilimin de ayn yönü desteklemesi. sistemin dengede olup olmad K ile Q¶nun kar la t r lmas ile bulunur. Kp = Kd(RT) n T=Mutlak s cakl k (K) R= deal gaz sabiti n=Gaz faz ndaki ve çözelti hâlindeki ürünlerin kat say lar toplam ± Gaz faz ndaki ve çözelti hâlindeki girenlerin kat say lar toplam DENGE KESR (YALANCI DENGE SAB T ) Herhangi bir andaki denge ba nt s na Q dersek. O2(g) + su O2(suda) + s CO2(g)+ H2O(s) 2H+(suda)+ CO3 ±2(suda) + s Yukar daki tepkimelerde maksimum düzensizli e e ilim sola do rudur. Gazlar n suda çözünmesi olay nda düzensizlik azal r. 5 .
Le Chatelier prensibi. Hayat m zda bu prensiple iç içeyiz. Le Chatelier (Lö atölye) Prensibi Bir sisteme d ar dan bir etki yap ld nda sistem bu etkiyi azaltacak ekilde tepki gösterir. K > Q ise sistem dengeye ula mak için ürünler lehinde yürür. Baz konular Le Chatelier prensibi ile aç klayabiliriz. evrendeki kanunlardan biridir. LE CHATEL ER PRENS B LE AÇIKLANAB LEN BAZI KONULAR S cak su içmenin bedenin do al serinletme sistemini çal t rmas Kemik erimesi ilaçlar n n kemik erimesi hastal yapmas Sentetik erkeklik hormonlar n n erkekli i azaltmas eker dü ürücü ilaçlar n eker hastal yapmas Kan vermenin kan artt rmas Kan yap c ilaçlar n kans zl k yapmas Antiasit ilaçlar n mide asidini artt rmas Ast m ilaçlar n n ast m kronikle tirmesi Tansiyon ilaçlar n n tansiyonu kronikle tirmesi A r kesicilerin a r y müzminle tirmesi Depresyon ilaçlar n n depresyonu artt rmas Mutlu olmak niyetiyle al nan ecstasy (ekstazi) hap n n insan mutsuz etmesi BEDEN M ZDEK DO AL SER NLETME S STEM N N LA CHATEL ER PRENS B NE GÖRE YORUMLANMASI 6 .
Ba ta çene kemi inde erime olmak üzere vücutta kalsiyum azalmas sonucu kemik erimesi yapmaktad r. U. Böylece ba ta kan dola m n n h zlanmas olmak üzere birçok fayda ortaya ç kar. Bu azalma ilac b rakt ktan sonra bile 12 hafta süreyle devam eder. bedenin do al serinletme sistemini çal t r r. kemik erimesine kar kullan lmaktad r. LH (lüteinle tirici hormon) ve FSH (folikül stümüle hormon) hormonlar n n vücuttaki üretimi azal r. FSH. LH ve FSH erkeklikle ilgili hormonlard r. Böylece insan serinlemi olur. S cak su içmek. KEM K ER MES LAÇLARININ KEM K ER MES HASTALI I YAPMASININ LA CHATEL ER PRENS B NE GÖRE YORUMLANMASI Örne in. Bu konuda mahkemeler devam etmektedir. Fosamax ilac . Yap lan etki s cakl artt rmak oldu u hâlde. erkeklerde 7 . ERKEKL ARTTIRMAK AMACIYLA KULLANILAN LAÇLAR ERKEKL AZALTIYOR D ar dan al nan sentetik erkeklik hormonlar na örnek olarak testosterondan üretilmi steroitleri verebiliriz. laçtan zarar görenler. Bu nedenle üretici firmay dava etmi lerdir.S. Bu hormon al nd nda. ilac n piyasadan kald r lmas n istemektedirler. Yap lan etki kemik erimesini durdurmak oldu u hâlde. FDA [United States Food & Drug Administration] (Yunayt d Steyts Fuud end Drog Edministrey n) (ABD G da & laç letimi) 2005 y l nda Fosamax ilac na kemik erimesi yapt na dair etiket koydurtmu tur. Hamam ve saunadan sonra s cak içecekler tercih edilir. Le Chatelier prensibine göre z dd olmu ve vücutta kemik erimesi artm t r. Le Chatelier prensibine göre z dd olur ve vücudun s cakl azal r.
Yap lan etki ekeri dü ürmek oldu u hâlde. tedaviye yönelik de ildir. Le Chatelier prensibine göre z dd olmu ve erkeklik azalm t r. örne in. spermin yap m nda etkilidir. letilmezse. Erkeklik hormonu. d ar dan verilen baz ilaçlarla yap lmaya kalk l nca pankreas atalete dü mektedir. eker dü ürücü hap kullanan eker hastalar 5 y l içerisinde ensülin almak zorunda kalabilirler. LH ise erkeklerde testosteron hormonunun salg lanmas n sa lar. hormon d ar dan verilirse. En iyisi pankreas tembelli e atmamakt r. k llar dökülür. hormon yapan bez durgunlu a dü er. Tip±1 eker hastal ortaya ç km olur. Le Chatelier prensibine göre z dd olmu ve vücutta eker artm t r. EKER DÜ ÜRÜCÜ LAÇLAR EKER HASTASI YAPAR Tip±2 eker hastal nda kullan lan eker dü ürücü ilaçlar. Al nan steroitler ayn zamanda erkeklerde östrojen hormonunun artmas na neden olur.´ atasözü konumuzla ilgilidir. Steroitler genelde vücut geli tirme amaçl olarak sporcular taraf ndan al n r. Östrojen hormonunun artmas . ömür boyu sürecek kal c zarar do urur. Pankreas n eker dü ürme görevi. Östrojen hormonunun erkeklerde artmas sonucu gö üsler kad nlardaki gibi büyür. Hastal ortadan kald rmaz. KAN VERMEK KANI ARTTIRIR 8 . Pankreas n eker dü ürme görevi vard r. ³ leyen demir ldar. erkekli i artt rmak için verildi inde silah geri tepmi tir. mecbur olunmad hâlde.
o 9 . ayet insan. hiç kan vermeyen ki ilerde daha çok rastlan r. Kans zl k hastal nda kullan lan kan yap c ilaçlar. Bundan dolay da antiasit kullan m n n artt r lmas zorunlulu u ortaya ç kar. kemik ili inde zafiyete neden olur. KAN YAPICI LAÇLAR KANSIZLIK YAPAR Kan. Yap lan etki kan artt rmak amaçl oldu u hâlde. Böylece ancak mide ek imesi geçer. Kan veren ki inin vücudunda kan olu umu h zlan r. Belli bir süre sonra hiçbir antiasit etki etmez. Her bir insan n kendine özel bir a r e i i vard r. Le Chatelier prensibine göre z dd olmu ve mide ek imesi artt r lm t r. Kan alan ki ilerde ise kan n olu umu bask lan r. Yap lan etki mide ek imesini gidermek oldu u hâlde. o anda iyi gelir. A RI KES C LER HAFTADA K KEZDEN FAZLA KULLANILMAMALIDIR A r kesiciler haftada iki kereden fazla kullan lmamal d r. Kullan l rsa a r müzminle ir. Ertesi gün daha fazla mide ek imesi olur. kemik ili inde yap l r. Le Chatelier prensibine göre z dd olmu ve vücutta kan artm t r. Yap lan etki kan azaltmak oldu u hâlde. Bu nedenle de mide kanamalar nda kullan lan ilaçlar antiasit amaçl iki günde bir kullan l r. Ayn ekilde kans zl k hastal na. Le Chatelier prensibine göre z dd olmu ve vücutta kan azalm t r. Bunun sonucunda da kans zl k ilerler. ANT AS T LAÇLAR M DE AS D N ARTTIRIR Mide ek imelerinde kullan lan antiasitler.
Ecstasy (ekstazi) hap n n yutulmas suretiyle salg lanan serotonin sahte bir ne e sa lar. Tansiyon ilaçlar da tansiyonu kronikle tirir. tansiyon ilaçlar ve depresyon ilaçlar hastal ortadan kald rmaya yönelik de ildir. mutluluk an nda beynin arka k sm nda bulunan beyin sap ndaki sinir uçlar ndan salg lan r. mutluluk meydana getiren bir maddedir. Bu hastal klarda da Le Chatelier prensibine göre istenenin z dd bir durum ortaya ç km t r. MUTLU OLMAK N YET YLE ALINAN ECSTASY (EKSTAZ ) HAPI NSANI MUTSUZ EDER Ecstasy (ekstazi). Vücudumuzdaki do al a r kesicinin ad endorfin maddesidir. A r n n kayna n bulmak ve a r ya neden olan sebebi ortadan kald rmak gerekir. Hastay o anda rahatlatmak içindir. Depresyon ilaçlar depresyonu artt r r. Hap yutan ki i saatler boyunca 10 . TANS YON LAÇLARI VE DEPRESYON LAÇLARI HASTALI I KRON KLE T R R Ast m ilaçlar ast m kronikle tirir. a r e i ine kadar sab r gösterip a r ya dayanabilirse vücutta do al a r kesici salg lan r. Yap lan etki a r y gidermek oldu u hâlde. yasa d sentetik bir maddedir. Serotonin. D ar dan al nan a r kesici ilaçlar insan n a r e i ini dü ürür. Serotonin. ASTIM LAÇLARI. Her bir al nan a r kesici ile insan a r ya kar daha tahammülsüz hâle gelir. Tedavi edici özellikleri yoktur. Le Chatelier prensibine göre z dd olmu ve a r artt r lm t r. Ecstasy (ekstazi). vücutta serotonin maddesinin salg lanmas n sa lar. Ast m ilaçlar .
Hap n etkisi geçtikten sonra ise a r yorgunluk ve tahmin edilemeyecek derecede bitkinlik görülür. oyuncak de ildir. Ecstasy (ekstazi) hap n n tolerans n n zay f olmas . Hatta onlar intihar komandosu bile yapabilirler. Hap almas na ra men mutlu olamaz. kullanmaya ba layanlar n geriye dönü ü çok zor olan bir yola girdikleri 11 . Mutluluk hap . Ki i kendisine. Ecstasy (ekstazi) hap n n bu etkisini bilen çete. stenilenin z dd bir durum Le Chatelier prensibi gere ince ortaya ç km t r. geriye dönü ü olmayan büyük bir zarar vermi tir. Bütün bu etkiler ecstasy (ekstazi) hap n n. Ertesi gün bir adet daha ecstasy (ekstazi) hap almadan. Bu nedenle kendisini hap almaya mecbur hisseder. müsamaha demektir. Vücudun dengesiyle oynanm t r. Ecstasy (ekstazi) hap . nsan kendisini güçlü ve enerjik hisseder. mutlulu u bitirmi tir. Ki i ölümü göze alarak gösterilen hedefe yönlendirilebilir. Yap lacak bir ey kalmam t r. ki i kafas n kald r lamaz. ho görü. Organizman n dengesi bozulmu tur. Baz ki ilerde ilk kullan mda ani ölüm riski dahi söz konusudur. Hap almad anda ki i a r karamsar olur (ruhsal etki). Uzun süre kullanan ba ml ki ilerde zaman içinde ölümler görülür. Kulland klar adam 8±10 saat sürecek bir eyleme ve bir tak m kötü amaçlara yönlendirirler. Ecstasy hap . örgüt gibi menfaat ebekeleri ve er odaklar bu etkiyi terör maksad yla kullan rlar. dikkati ola anüstü derece artt r r. Ne yaz k ki vücutta serotonin kalmam t r. ayet kullanan ki ide intikam ve nefret hissi varsa bu his aç a ç kar. a r güven ve kontrolsüz cesaret de olu turur. Tolerans. hiper aktif ve uyan k olur. Ki i hap ald zamandaki gibi hep enerjik kalmak için hap tekrar tekrar istemeye ba lar (fiziksel etki). mafya. Vücut. Hap. serotonin maddesinin bütün depolar n bo altmas suretiyle olmu tur. k sa sürede ciddi ba ml l k yapar. Ecstasy (ekstazi) hap n n tolerans yok denilebilecek kadar azd r. Zanneder ki hap al nca mutlu olaca m.
12 . BASINÇ ± HAC M ETK S Sabit s cakl kta bir miktar gaz n hacmi azalt l rsa bas nc artar. Denge denkleminde tepkimeye girenlerin ve ürünlerin gaz olarak mol say s birbirine e it ise hacim ve bas nç de i imi bu tür tepkimelere etki etmez. Denge de deri ime göre tepki gösterir. hacim azal rsa deri im artar. Kimyasal Dengeye Etki Eden Faktörlerin Le Chatelier Prensibine Göre Yorumlanmas : Denge hâlindeki bir sisteme d ar dan bir etki yap ld nda sistem bu etkiyi azalt p yeniden dengeye gelecek ekilde tepki gösterir. sistemin bas nc n artt racak yöne (gazlar n mol say s n n çok oldu u yöne) kayar. maddelerden birinin deri imi azalt l rsa denge deri imi azalt lan maddeyi artt racak yönde tepki gösterir. Hacim artarsa deri im azal r. Dengedeki bir sistemin hacmi azalt l rsa bas nc artaca ndan denge. K MYASAL DENGEYE ETK EDEN FAKTÖRLER Dengeye etki eden faktörler Le Chatelier prensibine göre yorumlan r. 1± KONSANTRASYON (DER M) ETK S Bir denge tepkimesinde maddelerden birinin deri imi artt r l rsa denge. deri imi artt r lan maddeyi azaltacak yönde.anlam n ta r. Hacim etkisini deri ime paralel olarak da dü ünebiliriz. Dengedeki bir sistemin hacmi artt r l rsa bas nç azalaca ndan denge. 2. sistemin bas nc n azaltacak yöne (gazlar n mol say s n n az oldu u yöne) kayar. hacmi art r l rsa bas nc azal r.
3. dengede olan bir sisteme etki etmez. K denge sabitinin say sal de erine deri im. Endotermik tepkimelerde s cakl n azalt lmas yla denge. KATAL ZÖR DENGEYE ETK ETMEZ Katalizörler. Ekzotermik tepkimelerde s cakl n artt r lmas yla denge. hacim. s cakl n azalaca yön olan girenler lehine kayar. s cakl n azalaca yön olan ürünler lehine kayar. Kat say lar n de i imi K denge sabitinin say sal de erini d etkilerden yaln z s cakl k de i tirir. s cakl n artaca yön olan girenler lehine kayar. ancak dengede olmayan sistemin (ileri ve geri yöndeki h z n artt rabilece inden) daha k sa sürede dengeye ula mas n sa lar. TEPK MEYE G RMEYEN HERHANG B R MADDEN N EKLENMES N N DENGEYE ETK S YOKTUR Dengedeki bir sisteme hacim ve s cakl k de i tirilmeden tepkimeye girmeyen herhangi bir maddenin eklenmesi denge durumunu de i tirmez. s azalmas ise s üretecek yöne kayd r r. DENGE SAB T NE ETK EDEN FAKTÖRLER 1. s cakl n artaca yön olan ürünler lehine kayar. bas nç ve katalizörün etkisi yoktur. Endotermik tepkimelerde s cakl n artt r lmas yla denge. 13 . S cakl k 2. Ekzotermik tepkimelerde s cakl n azalt lmas yla denge. SICAKLIK ETK S Is art dengeyi s y harcayacak yöne.
denklem ters çevrilirse denge sabiti 1/K olur.314 J/mol.DENGE SAB T NE SICAKLIK DE M N N ETK S Ekzotermik tepkimelerde s cakl n artt r lmas yla denge. Ba nt da ürünlerin molar deri imi paya yaz ld ndan K denge sabitinin say sal de eri büyür.(T2±T1)/(T2.T1) R=8.(T2±T1)/(T2.303R. Ba nt da ürünlerin molar deri imi paya yaz ld ndan K denge sabitinin say sal de eri büyür. K DENGE SAB T NE KAT SAYI DE M N N ETK S (DENGE TEPK MELER NE HESS PRENS PLER N N UYGULANMASI) Sabit s cakl kta bir kimyasal reaksiyonun denge sabiti K ise. Endotermik tepkimelerde s cakl n azalt lmas yla denge. Ba nt da girenlerin molar deri imi paydaya yaz ld ndan K denge sabitinin say sal de eri küçülür.314 J/mol. Endotermik tepkimelerde s cakl n artt r lmas yla denge.303R. 14 .T1) R=8. FARKLI K SICAKLIKTAK K1 VE K2 DE ERLER NDEN H HESAPLANMASI log K2/K1= H/2. Ekzotermik tepkimelerde s cakl n azalt lmas yla denge. ürünler lehine kayar. Ba nt da girenlerin molar deri imi paydaya yaz ld ndan K denge sabitinin say sal de eri küçülür. girenler lehine kayar. ürünler lehine kayar. K K1 VE H DE ERLER B L N YORSA K2 HESAPLANAB L R log K2/K1= H/2. girenler lehine kayar.
Dengeli. yine o a rl kta su ya mur. Denge denkleminin kat say lar bir say ile çarp l rsa ayn say denge sabitine üs olarak al n r. her sene ayn miktardad r. kar ve dolu olarak dünyaya ya ar. yeryüzünde bulunan su kadar atmosferde su buhar bulundu u anlam na gelir. SORU: Bu olay n ölçülü. denge sabitinin karekökü al n r. toplanan reaksiyon denklemlerinin denge sabitlerinin çarp m na e ittir. SORU: H2O(s) H2O(g) Dünyam zdaki suyun buharla mas tepkimesi yukar da verildi i gibi tek yönlü olsayd ne olurdu? CEVAP: Dünyada su kalmazd . Yeryüzüne inen ya mur. DO AL F Z KSEL DENGE TEPK MELER YERYÜZÜNDEK F Z KSEL DENGE Yeryüzünde ne kadar H2O(s) (su) varsa atmosferde de o kadar H2O(g) (su buhar ) vard r. dengeli ve dinamik olmas ne anlama gelir? CEVAP: Ölçülü. Denge reaksiyon denklemi birden fazla reaksiyon denkleminin toplam ndan elde ediliyorsa bu denge denkleminin denge sabiti. tek yönlü olsayd ne olurdu? CEVAP: Yeryüzünü su kaplard . SORU: H2O(g) H2O(s) Yukar daki tepkimede görülen dünyam zdaki de i im. tepkimenin denge 15 . Denge denkleminin kat say lar 2¶ye bölünürse. Yeryüzünden her sene ne kadar su buharla rsa.
YA MURUN YA MASI VE ATMOSFERDE F Z KSEL DENGEN N KORUNMASI S cakl k. haz r vaziyette dururlar. Sanki u atmosfer bo lu u ya mur ile dolu bir havuzdur. Dünya ile güne aras ndaki uzakl k imdikinden farkl olsayd su. katrelere dönü ürler. bu olay n her an. çarp madan kolayca yere dü erler. icap etti inde ya mak için orada durur. o tahrip sonucu olu an su buhar yok olmaz. denizin rengini and r r. bir 16 . Dünyada suyun varl . o moleküller her taraftan toplanmaya ba larlar ve bulut eklini al p. Atmosferdeki su buhar molekülleri. ya an katrelerden bo kalan yerler. ya buharla acakt ya da donacakt . Belirli bir yere sevk edilir ve belli bir düzeye ç kar. güne le aram zdaki uzakl n hassasl ile de alakal d r. Atmosferde fiziksel dengenin korunmas için. Bu nedenle. ³atmosferde denizin bulundu u te bihi´ mecaz olarak ak ldan uzak de ildir. emir ald klar zaman. yer±gök aras nda devam etti i anlam na gelir.tepkimesi (çift yönlü tepkime) oldu u anlam na gelir. Atmosferde bulunan belli bir düzeydeki su buhar n n yo unla mas suretiyle ya mur ya ar. atmosferdeki hava moleküllerinin onda birini te kil edince su buhar yo unla r. Atmosfer. denizlerdeki sudan daha fazla su vard r. Ya mur ya mas hakk nda en k sa yol öyle tarif edilir: Su buhar molekülleri. Yine ikinci bir emirden sonra bir k s m moleküller yo unla arak. Bulutlar n bir k sm negatif elektri i üzerlerinde ta maktad r. Dinamik ise. denizlerden ve yerlerden kalkan buharlarla doldurulur. Havada. suyu buharla t rmakla suyun bünyesini tahrip etti i zaman. Sonra kanunlar n temsilcileri vas tas yla.
KÜRESEL ISINMAYA BA LI KURAKLIKTAN SÖZ ETMEK HATTA BUNA DA R SOMUT VER BULMAYA ÇALI MAK B L MSEL SKANDALDIR Türkiye son senelerde kurakl k ya yor. ya da l m n bozmaktad r. Kurakl k. im ek çakar. nsan n canl ±cans z ekosisteme kar olumsuz müdahalesi. dünyada ya lar azald ndan de ildir. Bu hâllerin olmas bir nizam ve kanun alt nda olur ki. Ya lar yer de i tirmi tir. Amerika¶da ise artt . SUYUN YONLA MA DENKLEM VE ON 17 . Sorun da buradan ç k yor. özellikle Türkiye¶de ya lar azald . Örne in. bir k sm n n ise kaçt zaman aralar nda havas z kalan yerleri doldurmak için atmosfer tabakas hareket ve heyecana geldi inde gök gürlemesi (gök gürültüsü) meydana gelir. Bu sorunu do uran. insand r. o nizam ve o kanunu temsil eden gök gürlemesi ve im ek arac lar d r. gerekli çal malar yaparak bu problemin üstesinden gelmeliyiz. Bu k s mlar birbirlerine yakla p aralar nda çarp ma oldu unda. baz bölgelerinin daha az ya ald n görüyoruz. Bulutlar n bir k sm n n hücum etti i. Kurakl n insaf m za ve insanl m za olan uyar c görevini bir an önce anlay p. çünkü yeryüzüne inen ya .k sm da pozitif elektri i üzerlerinde ta maktad r. her sene ayn miktardad r. Dünyan n baz bölgelerinin çok ya ald n duyarken.
H2O molekülü iyonlar na daha fazla ayr sayd . H2O molekülü iyonlar na hiç ayr masayd . derecesine göre ortaya ç kacakt . çok hassas aletlerle anla labilecek derecede iletkendir. Hiç ayr masayd veya daha fazla oranda ayr sayd ne olurdu? Saf su. Bu bir sigortad r ve uyar d r. elektrik çarparak öldürür. yang nlar meydana gelecekti. tedbirli olmam z. ancak elektrik kaça n anlayabiliriz. tedbirli olmam z için ikaz meselesi ortadan kalkacakt . alet kendi kendini durduramayacak. Yine elektrikli aletin içine su kaçt nda.M LYONDA B R ORANINDA YONLA MASININ FAYDALARI H2O(s) H+1(suda) + OH±1(suda) 10 000 000 H2O molekülünden 1 tanesi iyonlar na ayr r. say lamayacak kadar çok ar za ortaya ç kard . içi su ile dolu bir çama r makinesinde elimizi suyun içine sokarsak. DO AL K MYASAL DENGE TEPK MELER M EK ÇAKTI INDA NAD REN OLU AN HNO3 HMAL ED LEB L RD R 18 . sigorta görevini yapamad ndan bir anda daha büyük zararlar. elektrikli aletin tamirini yapmam z için bir ikazd r. su nötr olmayacakt . elektrik kaça n hissedemedi imizden tedbir alamayacakt k. H2O molekülü iyonlar na hiç ayr masayd . bir anda büyük ve ölümcül patlamalar. su. Örne in. ya am son bulacakt . çünkü tedbirsiz ve ihtiyats z olarak aletin tamiriyle u ra l rsa. Elektrikli aletin içine su kaçarsa kontak yapar. Elektrik kaça n n oldu u. hem asidik hem de bazik özellikte oldu undan dolay hayat n canl lar için devam mümkün olmayacakt . bize zarar vermez. kontak yapamadan.
N2 + 2. stratosfer tabakas ndad r. Bütün yanma tepkimeleri ekzotermik oldu u hâlde azotun yanmas endotermiktir. Ozon tabakas . N2 + 3H2 2NH3 + 22 kcal NH3 + H2O NH4OH OKS JEN N OZONA DÖNÜ MES K MYASAL DENGE TEPK MES D R Oksijenin ozona dönü mesi (3O2 2O3) kimyasal denge tepkimesidir. N2O5 + H2O 2HNO3 Her im ek çak nda HNO3 (kezzap) olu mas için artlar haz r oldu u hâlde hayat devam etmektedir. im ek çakt nda nadiren gerekli olan yüksek aktivasyon enerjisi sa land nda bile tepkimenin sa a do ru cereyan yüzdesi çok dü ük oldu undan az miktarda azot oksitleri olu ur ve topra a geçer. çünkü NH3.5O2 + yüksek s cakl k N2O5 Azot oksitlerin suyla birle mesine ait tepkime da çift yönlü olup ileri tepkimenin h z çok yava t r. EKZOTERM K OLDU U HÂLDE GERÇEKLE MEYEN TEPK ME (SULARIN ACILA MAMASI) Havada N2 ve H2 bulundu u ve tepkime ekzotermik oldu u hâlde NH3 olu maz. 19 . zararl ve tehlikeli nlar n a a geçerek yeryüzüne inmesine stratosfer tabakas ndaki ozon vesilesi ile izin verilmez. sular ac la t ran bir maddedir. Olu sayd sular ac la acakt . Yüksek enerjili.
Ortalama s cakl n 10 °C artmas bile insanlar n ve hayvanlar n kan n . Kimyasal denge insan eli kar mad kça bozulmaz. Güne ten gelen zararl nlar ozon tabakas nda yakalan r. ultraviyole nlar rahatça yere inecekti. YAPAY K MYASAL DENGE TEPK MELER SANAY DE YAPAY K MYASAL DENGE TEPK MELER TUZ RUHU ELDE ED LMES H2(g) + Cl2(g) 2HCl(g) 2HCl(suda) KEZZAP ELDE ED LMES : Yüksek s cakl k ve yüksek bas nçta elde edilir. filtre edilmeyecekti. üç atomlu bir oksijen molekülüdür. ozon tabakas ile filtre edilen bu zararl nlar. k sa dalga boylu ve enerjisi çok yüksek nlar oldu undan dolay . korunmu bir tavan k l nm t r. Böylece gökyüzü. Bu ise kanserlilerin say s nda anormal derecede art n olmas n netice verecekti. canl bünyesindeki DNA moleküllerindeki ba lar kopar p bozar ve kansere yol açar. yere inseydi yeryüzü daha fazla s nacakt . bitkilerin öz suyunu kaynatmaya yeterli olacakt . Bu moleküller güne nlar n n zararlar n filtre eder. Ozon. ozon molekülleri azalm olsayd . 20 . oksijenin ozona dönü türülmesinde kullan l r. Yine dengenin sola do ru kaymas sonucunda. Dengenin sola do ru kaymas sonucunda. Kimyasal denge tepkimesindeki sa a do ru cereyan yüzdesi belirlenmi tir. ozon molekülleri azalm olsayd . çünkü ultraviyole nlar . Zararl ultraviyole nlar . Yüzy llard r de i meyen ortalama s cakl k de erinde de bozulma görülecekti.
N2(g) + 2. N2(g) + 3H2 (g) 2NH3(g) + 22 kcal NH3(g) + H2O(s) NH4OH(suda) DER K SÜLFÜR K AS T ELDE ED LMES : Yüksek s cakl k ve yüksek bas nçta katalizör kullanarak elde edilir.5O2(g) + yüksek s cakl k N2O5(g) + H2O(s) 2HNO3(suda) N2O5(g) DER K AMONYAK ELDE ED LMES : Yüksek s cakl k ve yüksek bas nçta elde edilir. 2SO2(g) + O2(g) 2SO3(g) + s SO3(g) + H2O(s) H2SO4(suda) 21 .
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
We've moved you to where you read on your other device.
Get the full title to continue reading from where you left off, or restart the preview.