Malmö İsveç’in en sevdiğim şehirlerinden biri. Vegan seçenekleri de diğer İsveç şehirlerine göre oldukça fazla ve cezbedici. Özellikle raw vegan seçenekler çok fazla yayılmış.
İsveç televizyonlarda sürekli Malmö’de çıkan olayları görmeseniz ve aklınızda bir önyargı olmasa buranın cennet olduğunu düşünebilirsiniz.
Şehir küçük, tren istasyonundan indiğinizde heryer yürüme mesafesinde. Tren istasyonunda sizi Raw Food House’un geçen sene açılan yeni şubesi karşılıyor. Raw wraplerden pastalara, cold press meyvesularına bir çok iştah açıcı sağlıklı seçenek var.
Bu şehire kaç defa gittiğimi gerçekten hatırlamıyorum, ama her gittiğimde bana kendimi çok iyi hissettiriyor.
Kopenhag sonrası Stockholm’e dönmeden Malmö’de koca bir gün geçirdim ve yeni açılan yerleri ziyaret edip, olabildiğince çok şey deneyip bu yazıda yazmaya çalıştım.
Tren istasyonundan çıkıp dümdüz karşıya geçtiğinizde geldiğiniz Gustav Adolf heykelinin olduğu meydand sizi Max Hamburgare ‘nin yeni açılan şubesi karşılıyor.
Vegan Oumph burger harici geçen sene yeni çıkardıkları no chicken vegan tavuk burger denemeye değer. Ayrıca Deli fresh plant burger’de ilginizi çekebilir ancak üzerine koyulan peynir vegan değil, sosları ve peyniri içinden çıkartarak sipariş ederek veganlaştırabilirsiniz.
Max Burger’in hamburgerleri İsveç’te yıllardır en çok sevilen ve en lezzetli burgerler.
Möllan bölgesine yakın bu Vegan Bar fast food vegan yemekler, ağırlıklı burger ve bira satıyor. Hamburger tercihimi Max’dan kullandığımdan burada yemedim. Alkol kullananlar için alternatif olabilir.
Möllan ve daha aşağı bölgelerin Kopenhag’daki Nørrebro ile benzer çok kültürlü olduğunu söylemeliyim. Malmö’de konaklama düşünüyorsanız olabildiğince şehir merkezinde tren istasyonuna ve Lilla Torg’a yakın yerlerdeki otellerden birini seçmek güvenli.
Tren istasyonunun hemen karşısındaki Moment Hotel benim sürekli tercih ettiğim ve çok sevdiğim bir otel.
Tren istasyonu ve nehir manzaralı odayı seçerseniz daha keyifli bir hale gelebiliyor. Odalar minimal, çok akıllıca tasarlanmış. Küçük olmasına rağmen ihtiyacınızı karşılıyor.
Kahvaltı olarak vegan seçenek olarak sadece kahve ve meyve alabilirsiniz.
Hemen karşısında bulunan tren istasyonunun içindeki Coop market ve 7 eleven fazlasıyla işinizi görüyor. Yeni açılan Raw Food House’u ( Agartha Kitchen olarak da bilinir.) da unutmamalı.
Sandiviç çok büyük ve yemesi yavandı, ama raw cake’lerin aromalarını gerçekten beğendim.
Malmö Saluhall, uzun süredir tadilattaydı sonunda bu sefer gidişimde yenilenmiş halini ziyaret edebildim. Bir çok saluhall’in aksine burada ağır et kokuları yok ve et ağırlıklı ürünler yerine bitki bazlı yemekler ağırlıkta. Malmö Chokladfabrik’in fabrikası maalesef kapalıydı ama Saluhall içinde bir çok vegan seçeneğini bulmak mümkün.Taze meyve sebze ve her restoranda en az bir tane vegan seçenek bulunuyor.
AB Småland Malmö, burası yeşil lifestyle konsept mağazası. İçerisinde bitkilerden, tasarım eşyalara, giyime, vintage ürünlere kadar birçok hoş şey bulmak mümkün. Ayrıca bir restoranı da bulunuyor. Açık büfesinde bir çok vegan yemek var. Raw Kitchen Malmö pastalarının bazıları burada da satılıyor. Yulaf sütlü kahve eşliğinden raw pasta almak ve biraz zaman geçirmek için huzur dolu harika bir mekan. Mutlaka tavsiye ederim.
Malmö Espresso House’da diğer tüm İsveç şehirlerinde olduğu gibi aynı vegan ürünler vardı; pembe jackfruit wrap, kimchi ve tatlı patatesli salata. Genel olarak tatsızlar, denemeyi düşünenler için marketlerdeki salata barlarının daha iyi bir seçenek olduğunu söyleyebilirim.
Ica Söder, İsveç’te bazı Ica mağazaları özel çünkü ekstra vegan dostu olarak işaretlenmiş. Ülke genelinde satılan hemen hemen tüm vegan ürünlerin toplandığı şube diyebiliriz. Stockholm’de Hagsätra şubesi de bunlardan biri.
Malmö’ye gelmişken Ica Söder’e de uğradım, bir çok üründe indirim olmasının yanısıra Stockholm’de bir arada denk gelemediğim bazı ürünleri de burda gördüm.
Bir market düşünün yarısından fazlası vegan, işte Ica Söder Malmö orası. Çok fazla reyon ve seçenek var. Sürekli olarak belli ürünlerde indirimler var. Her şubede bulmanın kolay olmadığı ürünler bir arada toplanmış. Yeni ürünlerin de deneme için ilk yollandığı şubelerden biri.
İsveç vegan dostu mu? Doğru semtte oturuyorsanız evet. Ancak merkezden uzak bölgelerdeki marketlerde merkezi olanlara kıyasla seçeneklerin bire ikiye düştüğünü söylemeliyim. Yine de bir çok ülkeleye göre gerçekten tatmin edici seçenekler var.
Yeni markalar sürekli doğuyor, bir yandan da bir kaç senedir varlığını sürdüren markalar kapanıyor. Örneğin Malmö bazlı Astrid och Aporna markası vegan peynir üretimlerini azalttı, internetle sınırladı. Artık marketlerde bulmak imkansızlaştı. Şu an hala bir çok ülkede olduğu gibi Violife lider görünüyor.
Stockholm’de Hötorget ve Paradiset içinde yer alan Taku taku mağazaları kapandı. Pulled Oats üreten gayet lezzetli ete alternatif ürünler üreten Finlandiya merkezli Golden & Green markası İsveç pazarından çekildi. Diğer yandan 1.5 sene önce Vegme, hemen geçen sene Peas of Heaven markaları çıktı. Ica ürün yelpazesini genişletti, vegan soslardan schintzellere, vegan isveç köftelerine, balık alternatiflerine, salama sosise kadar bir çok et ürününün vegan seçeneğini yaptı ve hemen hemen her markette bir kaç seçeneği var.
7 eleven mağazaları zincir bakkallar gibi, şehir merkezlerinde her mahallede neredeyse var, İsveç tatlılarının vegan versiyonları kolayca bulunabiliyor. Kahve makineleri yanında yulaf sütleri var. Ne de olsa Oatly isveç markası ve burada normal sütten daha yaygın, hatta reyonları normal süt markalarından daha büyük hale geldi. Çıkardıkları çeşitlerle yarışmaları mümkün değil. En son türk stili yulaf yoğurdu pazara sürdüler. Gerçekten çok çok başarılı.
Son olarak söylemek istediğim hazır paketli işlenmiş gıda ile vegan olmak kolay ama asıl sağlıklı vegan beslenmek zor olan. Comfort food hepimiz sevebiliriz, buna da ihtiyaç var arada ama sürdürülebilir sağlıklı bir veganlık için bilinçli beslenmek ve paketli gıdalardan uzak durmak önemli.
Belki Türkiye’de hala vegan ürün çeşitliliği az, ama bu ürünlerin yokluğu bir eksiklik olarak görülmemeli. Pazarlar marketler taze meyve sebze ile dolu, bunlardan güzel şeyler ortaya çıkarmak bizim elimizde ve en sağlıklısı da bu.