Günümüz şartlarında, istikrarlı bir iş, geçimimizi sağlama, hayat standardımızı koruma ve geleceğimizi planlama adına büyük önem taşımaktadır. Ama bazen, çeşitli nedenlerden dolayı, sahip olduğumuz işten ayrılmak durumunda kalabiliriz. Bu durumda, yeni bir iş sahibi ya da geçim kaynağı bulana kadarki süreçte, minimum seviyede de olsa hayatımızı idame ettirmede işsizlik maaşı, önemli bir destektir. Sosyal devlet olmanın gereği, bu uygulama ülkemizde de vardır.
İşsizlik maaşına hak etmek ve yaralanmak, ilgili kanun ve kurallar ile belirtilmiştir. Öncelikle, işsizlik maaşının hangi hallerde verildiği bilgisini paylaşalım;
1- İşsizlik sigortası kapsamında bir iş yerinde çalışıyorsanız ve iş akdiniz, sizin kusur ya da ihmaliniz olmamasına rağmen, işveren tarafında sonlandırılmış ise
2- Çalıştığınız kurum ya da kuruluşun kapatılması durumu olduysa
3- Sürekli bir iş anlaşmanız (akdiniz ) yok ve iş bitim süresinde işten ayrıldıysanız işsizlik maaşına hak kazanırsınız.
Ancak, tarafınıza bağlanacak maaşın süresi prim ödeme gün sayısına göre değişiklik göstermektedir. İş akdinizin iptalinden önceki sürekli çalışmayla 120 gün için prim ödemeniz varsa, son 3 yıl geriye dönük;
*600 gün priminiz mevcutsa, 6 ay
*900 gün priminiz mevcutse, 8 ay
*1080 gün priminiz mevcutsa, 10 ay işsizlik maaşı alabilirsiniz
İşsizlik maaşı başvurunuzu, İş Kur bürolarına, işten ayrılış tarihinden en geç 30 gün içinde şahsen yapılabileceği gibi, internet ortamında e-devlet ( https://www.turkiye.gov.tr/ ) üzerinden de yapılmaktadır. 30 günden sonra da başvuru yapılabilmekte ama her geciken gün için hak kaybı olacaktır.
İş Kur a başvuru ile işsizlik maaşı bağlanması işlemlerin başlatılması dışında, aşağıda sıralanan kolaylıklar da İş Kur tarafından sağlanmaktadır;
1-Genel Sağlık Sigorta primlerinin devlet tarafından ödenmesi
2-İş Kur da kaydınızın güncellenmesi ve yeni iş imkânlarının sunulması
3-Gerekiyorsa, meslek geliştirme, edindirme eğitim ve kurslarına katılım sağlanması
Maaş oranları, her dönem için aynı olmayabilir. Zaman zaman hükümet tarafından yapılan zam ve iyileştirmelerle maaş miktarı farklılık göstermektedir.
İşsizlik maaşı ödemeleri, PTT bürolarınca yapılmaktadır. Maaş alımı sırasında İş Kur dan tarafınıza verilen yada gönderilen “ödeme karar yazısı” ve TC numaranızın bulunduğu kimlikle PTT şubelerinden maaşınızı alabilirsiniz.
Bu arada, işsizlik maaşı alındığı dönemde, eğer maaş bağlanan kişi, kayıtlı ya da kayıtsız olarak çalışırsa, işsizlik maaşı kesildiği gibi, ödenen miktar faiziyle geri alınır. Bunun dışında, işsizlik maaşının kesileceği diğer durumlar ;
-Kişinin başka bir kurumdan sosyal yardım yada maaş alıyor olması
-İş Kur tarafından, kişinin daha önce yaptığı işlere uygun, yaşadığı bölgeye yakın sunulan iş önerilerine haklı ve geçerli neden olmadan reddetmesi
-İş Kur tarafından sunulan meslek geliştirme, edindirme eğitim ve kurslara katılmama, devamlılık göstermeme, kurumdan yapılan davet ve çağrılara ( mücbir sebep olmadıkça ) uymama
-İşsizlik döneminde, kişiye “emekli ” maaşı bağlanmışsa
Bu nedenle, kazanılan kaybın kaybedilmemesi için yukarıda belirtilen hususlara, işsizlik maaşı alan kişilerin özen gösterilmesi gerekmektedir.