Diş Apsesi Belirtileri
Diş apsesi nasıl anlaşılır? Diş apsesi başlangıcı güçlü ağrılar ve yeme zorluğu şeklinde kendini gösterir. Bu ağrılar zonklama şeklindedir ve şiddetlidir. Ağrı genellikle aniden başlar ve ilerleyen zamanlarda artarak devam eder. Bazı durumlarda ağrı kulak, çene kemiği ve boyuna yayılabilir. Diş apsesi belirtilerini sıralarsak; (1)
Dişin etrafındaki dokunun renk değiştirmesi: Enfeksiyon nedeniyle dişi çevreleyen dokularda renk bozulması meydana gelir.
Şiddetli ağrılar: Kök ucuna yayılan apseler, diş eti ve kemikler gibi destekleyici yapıların etkilenmesine neden olur. Ağrı bazen oldukça şiddetli bir hale gelebilir ve ağrı kesici ilaçlar hiçbir işe yaramaz. Bu durum genellikle enfeksiyonun yayılması sonucunda oluşur. Çok sıcak ya da soğuk içecekler tüketildiğinde ya da enfekte olan bölgeye dokunulduğunda ağrı artar. Ağrının artması nedeniyle bir şey yemek oldukça zor bir hale gelir.
Şişlik: Yüzde, çenede ya da etraftaki lenf düğümlerinde oluşan şişlik, genellikle büyüyen bir enfeksiyonu işaret eder. Şişlik nedeniyle çenede ağrılar meydana gelebilir.
Ağızda acı tat veya koku: Diş apsesi oluştuğunda ağızda kötü bir tat ya da enfeksiyon nedeniyle kötü bir koku oluşur. Enfeksiyonun yayılması halinde ağızdaki acı tat, tüm yiyeceklerin tadını bastıracak düzeye gelir.
Diğer belirtiler: Ağrı ve şişliğin yanı sıra diş etlerinde kanama ve kızarma meydana gelebilir. Ayrıca ağız içinde bezelye büyüklüğünde bir yumru oluşabilir bu da yutma ve solunum problemlerine yol açar. Ateş, baş ağrısı, mide bulantısı, ishal, şişmiş lenf bezleri, ağzı açmakta zorluk çekme (trismus), disfaji ve yorgunluk da diş apsesi belirtileri arasında yer alır. (2)
Diş apsesi tedavi edilmediğinde nadir de olsa hiçbir semptom vermeyebilir. Bu apseler genellikle kronik apselerdir. Oldukça yavaş büyürler ve hiçbir acıya neden olmazlar. Dişlerde oluşan enfeksiyon, his kaybına yol açar, bu da ağrının hissedilmemesine neden olur. Fakat apse hala yerinde duruyordur ve yayılmaya da devam ediyordur. Hiçbir semptom olmayan hastalarda teşhis için röntgen çekilmesi gerekebilir.
Yumru büyüklüğünde apseler ve yüksek ateş akut apsesinin belirtileridir. Akut diş apsesi çok hızlı bir şekilde yayılır ve genellikle hastalar için büyük bir ağrıya ve rahatsızlığa neden olur. (3)
Diş Apsesi Nedir?
Bakteriyel bir enfeksiyon olan diş apsesi, diş eti hastalıkları, kırık dişler veya implant gibi sorunlar nedeniyle oluşabilir. Enfeksiyonların çoğu, diş bakımının iyi yapılmamasından dolayı oluşur. Otoimmün bozukluklar, diyabet gibi bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar, kemoterapi görenler ya da koşullar immünsüpresif tedavi alan kişiler diş apsesi geliştirmeye daha yatkındırlar. Diş apsesinde bakteriler diş etine, yanağa, boğaza, dilin altındaki dokulara, çene veya yüz kemiklerine kadar ulaşabilir. Dokuların iltihaplanması ve apse içinde oluşan basınç nedeniyle diş apseleri son derece acı verirler. (4)
Periodontal ve periapikal apse olmak üzere iki çeşit apse vardır. Nadir de olsa apseler büyüyerek beyne yayılabilir. Bu da septisemiye neden olabilir. Lenf düğümlerinde oluşan şişlik solunum yollarını tıkar ve bu da nefes almayı zorlaştırır. Eğer önlem alınmazsa ölüm riski yüksektir. (5)
Diş Apsesi Nedenleri
Diş apsesi neden olur? Dişin dış kısmı serttir fakat iç kısmında sinirler, bağ dokusu ve kan damarlarından oluşan yumuşak bir doku vardır. Bu dokuların enfeksiyon kapması halinde diş apseleri oluşur. Enfekte olmuş bir diş kökü tedavi edilmediğinde enfeksiyon yayılabilir, çeneye, boyna, başa ve vücudun diğer bölgelerine ulaşabilir. Diş apsesinin nedenleri şunlardır:
- Dişte derin boşluk veya diş çürüğü
- Periodontal hastalıklar
- Kırık dişler
- Ağız bakımının düzgün yapılmaması
- Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar (7)
Diş Apsesi Tedavisi
Diş apsesi nasıl geçer? Diş apsesi tedavisinde enfeksiyon kapmış bölgelerin temizlenmesi için antibiyotik, drenaj ya da kök kanal tedavisi gerekebilir. Doktor ağrıyı azaltmak için Aspirin, ibuprofen veya Tylenol (parasetamol) gibi ilaçlar reçete edebilir. Astımlı ve mide ülseri olan kişilere bu ilaçlar verilmez. Aspirin ise 16 yaşın altındaki çocuklar, hamileler ve emziren anneler için uygun değildir. Enfeksiyonun yayılmasını önlemek için ağrı kesici ilaçlarla birlikte amoksisilin veya metronidazol gibi antibiyotikler kullanılır.
Diş apsesi ameliyatı: Kist ya da periodantal hastalıklar olması durumunda kök kanal tedavisi başarısız olabilir. İyileşmeyen ve büyüyen apseler genellikle ameliyat ile tedavi edilir. (8)
Diş apsesi için hangi doktora gidilir? Diş apsesi sorunları için endodontistlere gidilmesi gerekir.
Diş Apsesine Ne İyi Gelir?
Diş apsesi bitkisel tedavisi: Diş apsesi tedavisinde karanfil, sarımsak, kekik ve karanfil yağı, zencefil, kırmızıbiber, susam, kişniş, zerdeçal ve siyah çay oldukça etkilidir. Bu bitkiler diş apsesi nedeniyle oluşan ağrıların azaltılmasına yardımcı olur. (9)
Diş apsesi evde tedavi yöntemleri
- Çok sıcak veya çok soğuk olan yiyecek ve içeceklerden kaçının.
- Apse olan tarafla değil, diğer tarafla yiyecekleri çiğneyin.
- Etkilenen bölge etrafında diş ipi kullanmayın.
- Çok yumuşak bir diş fırçası kullanın. (10)