Yabancı Uyruklunun, KKTC’de Çalışmak için ne yapması gerekir?
Çalışmak amacıyla KKTC’ye gelmek isteyen yabancı uyruklular için, işverenleri KKTC’ye gelmeden önce Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na çalışma izni başvurusunda bulunmalı ve çalışan adına ön izin almalıdır. Bakanlığın bilgisi dışında, KKTC’ye Bakanlık tarafından düzenlenen ön izin tarihinden önce giriş yapmış ve çıkış yapmamış iseniz veya Ön İzin Onay Tarihi’nden çıkış giriş yapmışsanız, sizin adınıza işveren tarafından alınmış ön izin herhangi bir hüküm ifade etmez. Bu durumun tespiti halinde, sizin için yapılacak Çalışma İzni Başvurusu işleme konmayıp reddedilir. Yabancıların Çalışma İzinleri Yasası gereği, bir işverenin işyerinde veya işinde çalışacak yabancı uyruklu kişilerin KKTC’ye pasaportları ile giriş yapmış olmaları ve giriş limanlarında KKTC’ye giriş vizelerini vurdurmuş olmaları şarttır. Ön İzin almış yabancı uyruklu çalışanların, Ön İzin Onayında Belirtilen İşte (işyerinde, işverenin yanında) ve Ön İzinde Belirtilen Meslekte çalışmak amacıyla KKTC’ye girmelerine izin verilir.
Ön İzin Almadan KKTC’de Çalışmak mümkün mü?
KKTC Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından verilen ön izin olmadan ülkeye giriş yapan yabancı uyruklu kişiler hiç bir işyerinde istihdam edilemez. Bu kişiler için Çalışma İzni Başvurusunda bulunulamaz. Bir Ön İzin sahibi işçinin KKTC’ye girişinden sonra Ön izinin verildiği işyerinde işe başlamaması halinde Ön İzni iptal olur ve çalışma izni başvuru hakkı düşer.
Ön izinle giriş yapıldı, Çalışma izni almak için ne yapılmalı?
Yabancı uyruklu bir çalışan , KKTC’ye çalışmak amacıyla gelmek istiyorsa İşvereni tarafından kendisi adına Bakanlıktan ön izin alınmalıdır. Çalışanı adına ön izin alan işveren, çalışanın adaya girdiği tarihten itibaren en geç 15 gün içinde, çalışanın çalışma izni işlemlerinin tamamlanması için Bakanlığın ilgili birimine ( Çalışma Dairesi Bölge Amirlikleri) başvurmalı ve en geç 30 gün içinde bu işlemleri tamamlamalıdır. Bakanlık tarafından değerlendirilen çalışma izni başvurusunun uygun bulunması halinde yabancı uyruku kişilere çalışma izni verilir. Bakanlık tarafından düzenlenen çalışma izni çalışanın pasaportuna işlenir. Mühür vurma işlemi olarak isimlendirilen bu işlem Çalışma İzin Merkezi’ ( Binbir Çeşit Mağazaları Yanı- Lefkoşa) nde yapılır.
Bakanlığın Çalışma izni verme kriterleri nelerdir?
İşyerinde çalışma izni ile yabancı uyurklu işçi istihdam etmek isteyen işverenler Bakanlığın onayı ile yurt dışından getirttikleri işçiler için gerekli çalışma iznini almak amacıyla Yabancıların Çalışma İzinleri ve Tüzüğü’nde öngörülen süreler içerisinde başvuruda bulunmak ve gerekli izinleri almak zorundadır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, yabancı uyruklu işçilere çalışma iznini, işverenin işyerinde veya işinde, o işyerinin faaliyet sahası, ihtiyaç duyulan iş ve meslek dalları ile eleman ihtiyacını göz önüne alarak verir ve verilen çalışma izni o işyerine mahsustur.
Çalışma izni ile aynı anda birden çok işte çalışmak mümkün mü ?
Çalışma izni ile bir işyerinde çalışıyor iseniz, izinde belirtilen işyerinden başka bir işyerinde veya başka işverenin yanında çalışamazsınız.
Çalışma izni iptali nedir ?
Çalışma izniniz olmasına rağmen, İzin verildiği tarihte işe başlamamınız İşe başladıktan sonra devam etmemeniz Hizmet akdinin işveren ya da sizin tarafınızdan fesh edilmesi halinde, Çalışma İzni geçersiz olur ve Bakanlık tarafından iptal edilir.
Çalışma izni’nin Süresi ne kadardır ?
Çalışma İzni en az 6 aylık ve en fazla 1 yıllık süre için düzenlenir. 6 aylık veya 1 yıllık çalışma izni süresinin dolmasından sonra, aynı işyeri-işletme ve meslekte, aynı işverenle çalışmaya devam etmeniz halinde Çalışma İzni’nin yenilenmesi gerekmektedir.
Çalışma izninin harcı ne kadardır ?
2016 yılı itibariyle:
1. Süreli Çalışma İzinleri;
A. 6 Ayı geçmeyen 160 TL
B. 6 Ayı geçen, 12 ayı geçmeyen 346 TL
C. 12 Ayı geçen, 24 ayı geçmeyen 692 TL
2. İş Yapma İzni 737 TL
3. Öğrenci Çalışma İzni ;
A. 6 Ayı geçmeyen 96 TL
B. 6 Ayı geçen 12 ayı geçmeyen 192 TL
4. İş Kurma İzni;
A.6 Ayı geçmeyen 964 TL
B.6 Ayı geçen, 12 ayı geçmeyen 1,905 TL
C.12 Ayı geçen, 24 ayı geçmeyen 3,796 TL
5. TC ve 3. Ülke Kamu Kuruluşları’ndan geçici görevle KKTC’deki kurumlarda görevlendirilen yabancı uyruklu kamu görevlilerinine verilen izin 105 TL
Çalışma İzni Harcını Kim Öder ?
Çalışma izni alınması ilgili olarak yapılacak her türlü gider ve harç ödemeleri, İŞVEREN tarafından karşılanır. Bu amaçla yapılan giderler ve işveren ödemeleri için , işverenler tarafından işçinin ücretinden kesinti yapılamaz, işçiden herhangi bir ödeme talebinde bulunulamaz.
Çalışma İzni süresi bitince, Uzatmak (Yenilemek) için ne yapılmalı ?
Çalışma izninin yenilenerek uzatılması işlemi, “Çalışma İzni Uzatma” olarak adlandırılır. Çalışma İzni Uzatma başvurusunda bulunabilmesi için, çalışma izni sahibi işçinin süresi dolan 1 yıllık izin döneminin 135 günden fazla süresini yurtdışında geçirmemiş olması esastır. Süresi sona eren çalışma izninin uzatılması için , sürenin bittiği tarihten itibaren en geç 3 ay (90 gün) içinde uzatma başvurusunda bulunulması gerekmektedir. Çalışma iznin bittiği tarihten geriye doğru en fazla 2 aylık sürede olmak kaydıyla, izin süresi sona ermeden de uzatma başvurusu yapılabilir.
Yasa Tüzüğünün Tamamı İndir: kktc-yabacilarin-calisma-tuzugu
Sayı:191 16 Kasım 2006
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi’nin 6 Kasım, 2006 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliği ile kabul olunan, “Yabancıların Çalışma İzinleri Yasası”, Anayasa’nın 94’üncü maddesinin (1’inci fıkrası gereğince, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle ilân olunur.
16 Kasım 2006 sayı:191 Yabancıların Çalışma İzinleri Yasası İçdüzeni
İÇDÜZENİ
|Madde 1||Kısa İsim|
|BİRİNCİ KISIM


Genel Kurallar
|Madde 2.||Tefsir|
|Madde 3.||Amaç|
|Madde 4.||Kapsam


|İKİNCİ KISIM


İzin Alma Yükümlülüğü ve Sorumluluklar
|Madde 5.||İzin Alma Yükümlülüğü ı|
|Madde 6.||İzin Verme Yetkisi ve Yetki Devri|
|Madde 7.||İşverenin Sorumluluğu|
|Madde 8.||Yabancı Uyruklu İşçilerin Sorumluluğu|
|ÜÇÜNCÜ KISIM


Çalışma İzinleri
|Madde 9.||Çalışma İzni|
|Madde 10.||Çalışma İzninin İşyerine Mahsus Olması


DÖRDÜNCÜ KISIM
İş Kurma İzni
|Madde 11.||İş Kurma İzni


|Madde 12.||İş Kurma İzni Alma Zorunluluğu


BEŞİNCİ KISIM
Çalışma İzni ve İş Kurma İzni Başvuruları
|Madde 13||Başvuru|
|Madde 14.||Çalışma İzni ve İş Kurma İzni Başvurularının Sınırlandırılması|
|Madde 15.||Başvurunun Reddi|
|Madde 16.||İlgili Makamlardan Görüş Alınması


ALTINCI KISIM
Çeşitli Kurallar
|Madde 17.||Bildirim Zorunluluğu|
|Madde 18.||İşçinin Çalıştırılma Koşulları|
|Madde 19.||Denetleme Yetkisi|
|Madde 20.||Yetkili Makam|
|Madde 21.||Polisten Yardım İsteme|
|Madde 22.||İstisnalar|
|Madde 23.||Tüzük Yapma Yetkisi|


YEDİNCİ KISIM
Suç ve Cezalar
|Madde 24.||İdari Para Cezası|
|Madde 25.||Dava Konusu Suç ve Cezalar|


SEKİZİNCİ KISIM
Geçici Kurallar
|Geçici Madde 1.||Bu Yasanın Yürürlüğe Girdiği Tarihten Önce Yapılan Müracaatlar|
|Geçici Madde 2.||Bu Yasanın Yürürlüğe Girdiği Tarihten Önce Alınmış İzinler


DOKUZUNCU KISIM
Son Kurallar
|Madde 26.||Yürütme Yetkisi|
|Madde 27.||Yürürlüğe Giriş|
Sayı: 63/2006
YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ YASASI
| Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:


|Kısa İsim||1.||Bu Yasa, Yabancıların Çalışma İzinleri Yasası olarak isimlendirilir.


|BİRİNCİ KISIM


Genel Kurallar
|Tefsir


Fasıl 105
21/1982
44/1989
32/2004
38/2006
|2.||Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe:


“Bakan”, Çalışma işleri ile görevli Bakanı anlatır.
“Bakanlık”, Çalışma işleri ile görevli Bakanlığı anlatır.
“Çalışma İzni”, bu Yasa ve bu Yasa altında çıkarılmış tüzükler ve yönetmelikler uyarınca düzenlenmiş, yabancı uyruklu kişilerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yasal olarak çalışmasına müsaade eden süreli izni anlatır.
“Giriş İzni”, geçici ikamet için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine girmek amacıyla Yabancılar ve Muhaceret Yasası altında verilen izni anlatır.
“İşçi”, bir hizmet akdi, iş sözleşmesi veya istihdam sözleşmesi ile sözleşmenin diğer tarafı için bireysel olarak herhangi bir işi veya mesleği veya hizmeti bir ücret karşılığı yapmak veya yürütmekten sorumlu kişiyi anlatır.
“İş Kurma İzni”, bu Yasa ve bu Yasa altında çıkarılmış tüzükler ve yönetmelikler uyarınca düzenlenmiş, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yasal olarak kurulmuş şirketlerin yabancı uyruklu Direktörler Kurulu üyeleri ile ortaklarının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde ikamet etme ve işveren sıfatıyla faaliyet göstermelerine müsaade eden süreli izni anlatır.
“İşveren” işçi bakımından, işçiyi istihdam eden veya işten durduran gerçek veya tüzel kişiyi anlatır.
“İşyeri”, işin yapıldığı yeri ve işin niteliği ve yürütülmesi bakımından işyerine bağlı beden ve mesleki eğitim yerlerini anlatır ve avlu gibi sair eklentiler ve araçlar da işyerlerinden sayılır. Bir işyeri adına ve işyerinin bulunduğu adresten ayrı bir yerde, otuz iş gününden daha kısa bir süre için, geçici olarak faaliyet yürütülen yerler ayrı bir işyeri olarak değerlendirilmezler.
“Kıbrıs Yerlisi”, Yabancılar ve Muhaceret Yasasında ona verilen anlamı anlatır.
“Sürekli Sakin”, Yabancılar ve Muhaceret Yasasında ona verilen anlamı anlatır.
“Yabancı Uyruklu”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı veya Kıbrıs yerlisi olmayan kişiyi anlatır.
“Yasaklı Kişi”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine girişi yasaklanan kişiyi anlatır.
|Amaç||3.||Bu Yasanın amacı, yabancı uyruklu kişilerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki çalışmalarını izne bağlamak ve yabancı uyruklu kişilere verilecek izinler ile ilgili esasları belirlemektir.


|Kapsam||4.||Bu Yasa, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yasal olarak faaliyet göstermesine izin verilen ve ilgili kurumlara kayıtlı işyerlerinde veya işverenlerin yanında işçi olarak çalışan yabancı uyruklu kişiler ile yabancı uyruklu işçi çalıştıran işveren sıfatını haiz gerçek veya tüzel kişileri ve yasal olarak gerekli mükellefiyetleri yerine getirerek Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde şirket kurmuş yabancı uyruklu kişileri kapsar.


|İKİNCİ KISIM


İzin Alma Yükümlülüğü ve Sorumluluklar
|İzin Alma Yükümlülüğü||5.||(1) İşyerlerinde veya işlerinde yabancı uyruklu işçi çalıştırma niyetinde olan işverenler, bu işçiler için çalışma izni almak zorundadırlar.


(2) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde kayıtlı işverenlerin işyerlerinde veya işlerinde çalışacak olan yabancı uyruklu işçilerin işverenleri vasıtasıyla çalışma izni almaları zorunludur.
(3) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yasal mükellefiyetleri yerine getirerek iş kurmuş yabancı uyruklu ortaklı şirketlerin, yabancı uyruklu direktörler kurulu üyeleri ile ortaklarının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde ikamet etmek ve işverek sıfatıyla faaliyet göstermek amacıyla iş kurma izni almaları zorunludur.
|İzin Verme Yetkisi ve Yetki Devri||6.||(1) Bu Yasa kapsamında, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde kayıtlı işverenlerin işyerlerinde veya işlerinde çalıştırılacak yabancı uyruklu kişilere çalışma izni ve yabancı uyruklu direktörler kurulu üyeleri ile şirket ortaklarına ise iş kurma izni vermeye Bakan yetkilidir.


(2) Bakan, bu Yasa ve/veya bu Yasa uyarınca yapılan herhangi bir tüzükte kendisine verilen yetkilerin tümünün veya herhangi birini, gerekli görmesi halinde, Bakanlığın ve Bakanlığa bağlı dairelerin herhangi bir memuruna veya memurlarına devredebilir.
Ancak, bu yetkinin devredilebileceği memurun üniversite veya yüksek okul mezunu olup üniversite mezuniyeti veya yüksek öğrenim gerektiren hizmet sınıflarındaki bir kadroya atanmış olması koşuldur.
|İşverenin Sorumluluğu||7.||(1) Çalışma İzni olmayan yabancı uyruklu işçi çalıştırılması yasaktır.


(2) İş Kurma izni olmayan yabancı uyruklu kişilerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde ikamet edip işveren sıfatı ile faaliyet göstermesi yasaktır.
(3) Yukarıdaki (1)’inci ve (2)’inci fıkrada belirtilen nitelikte suç işleyen işverenlerin, sözkonusu suçun sabit olması halinde, bir yıl içinde, Devlet ve Devlete bağlı yarı resmi kuruluş ihalelerine katılım başvuruları ilgili makamlar tarafından herhangi bir işleme konmaz. İhaleye katılamayacaklar tespit edildikçe Bakanlık tarafından ilgili kuruluşlara bildirilir.
|Yabancı Uyruklu İşçilerin Sorumluluğu


Fasıl 105
21/1982
44/1989
32/2004
38/2006
|8.||(1) Çalışma izni olmayan yabancı uyruklu kişilerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki herhangi bir işyerinde veya işte çalışması veya kendi nam ve hesabına herhangi bir ekonomik faaliyette bulunması yasaktır.


(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen nitelikte suç işleyen yabancı uyruklu kişiler hakkında Yabancılar ve Muhaceret Yasasında öngörülen kurallar uygulanır.
|ÜÇÜNCÜ KISIM


Çalışma İzinleri
|Çalışma İzni||9.||(1) Çalışma izinleri, iş gücü piyasasındaki durum, çalışma yaşamındaki gelişmeler, istihdama ilişkin sektörel, bölgesel ve ekonomik konjonktür değişiklikleri dikkate alınarak ve süreli olarak verilir.


(2) Bakanlık, ihtiyaçları göz önünde bulundurarak çalışma izni çeşitleri, süreleri, izinlendirme usul ve yöntemlerini belirleyebilir veya var olan uygulamaların bir veya birkaçını uygulamadan kaldırabilir, değiştirebilir, yeniden düzenleyebilir.
(3) Bu Yasa kapsamında verilecek çalışma izinlerinin çeşitli ve izinlendirme ile ilgili yöntemler ve uygulama usulleri bu Yasanın 23’üncü maddesi altında hazırlanacak tüzük ve yönetmeliklerle düzenlenir.
|Çalışma İzninin İşyerine Mahsus Olması


22/1992
30/1993
25/2000
51/2002
15/2004
|10.||(1) Çalışma izni esas olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde kayıtlı bir işyerinde veya işte, o işyerinin faaliyet sahası, ihtiyaç duyulan iş ve meslek dalları ve eleman ihtiyacı göz önüne alınarak verilir ve o işyerine mahsustur.


(2) Çalışma izni ile bir işyerinde çalışmakta olan yabancı uyruklu bir işçi çalışma izninde belirtilen işyerinden başka bir işyerinde veya başka bir işverenin yanında çalışamaz, işvereni tarafından başka bir işverene devredilemez.
Çalışma izni ile çalışmakta olan yabancı uyruklu bir işçinin çalışmakta olduğu işyerinin başka bir işverene devri halinde veya işverenin sahip olduğu birden fazla işyeri arasında işçi devri hususunda uygulanacak özel kurallar bu Yasanın 23’üncü maddesi altında hazırlanacak tüzük veya yönetmeliklerle belirlenir.
(3) Çalışma izni sahibi yabancı uyruklu bir işçinin iznin verildiği işe başlamaması veya başladıktan sonra devam etmekte kusur işlemesi, hizmet akdinin işveren tarafından feshedilmesi veya her ne şekilde olursa olsun iş ilişkisinin sona ermesi halinde çalışma izni geçersiz olur ve iptal edilmiş sayılır.
Yabancı uyruklu bir işçinin işin sona ermesi nedeniyle İş Yasası ve diğer yasalardan doğan hakları saklıdır.
|DÖRDÜNCÜ KISIM


İş Kurma İzni
|İş Kurma İzni||11.||İş kurma izni, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yasal mükellefiyetleri yerine getirerek iş kurmuş yabancı uyruklu ortaklı şirketlerin yabancı uyruklu direktörler kurulu üyeleri ile ortaklarına verilen süreli bir izindir.


|İş Kurma İzni Alma Zorunluluğu||12.||(1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yasal mükellefiyetleri yerine getirerek iş kurmuş yabancı uyruklu ortaklı şirketlerin yabancı uyruklu direktörler kurulu üyelerinden ve ortaklarından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde ikamet eden ve işveren sıfatıyla faaliyet gösteren kişilerin iş kurma izni alması zorunludur.


(2) Bu Yasa kapsamında verilecek iş kurma izni ve izinlendirme ile ilgili yöntemler ve uygulama usulleri ile direktör olmayıp sadece şirket ortağı olan kişilerin hangi durumlarda iş kurma izni alacağı bu Yasanın 23’üncü maddesi altında hazırlanacak tüzük ve yönetmelik-lerle belirlenir.
|BEŞİNCİ KISIM


Çalışma İzni ve İş Kurma İzni Başvuruları
|Başvuru||13.||(1) Çalışma izni ve iş kurma izni başvuruları Bakanlığa yapılır.


(2) Bakanlık, gerek görmesi halinde, çalışma izni ve iş kurma izni başvurularının kabülü, değerlenirilmesi ve izinlendirilmesi amacıyla bölgesel kuruluşlar oluşturabilir.
|Çalışma İzni ve İş Kurma İzni Başvurularının Sınırlandırılması||14.||Bakanlık, çalışma izinleri ve iş kurma izinlerini iş gücü piyasasındaki durum ve çalışma hayatındaki gelişmeler ile istihdama ilişkin sektörel ve ekonomik konjonktür koşullarının gerekli kıldığı hallerde, belirli bir süre için belirli bir sektör, belirli bir meslek, işkolu veya bölge itibarıyla sınırlandırabilir.


|Başvurunun Reddi||15.||Çalışma izni veya çalışma izni uzatma başvuruları ve iş kurma izni veya iş kurma izni uzatma başvuruları aşağıdaki şartlardan en az birinin varlığı halinde reddedilir:


(1) İş gücü piyasasındaki durum ve çalışma yaşamındaki gelişmeler ve istihdama ilişkin sektörel ve ekonomik konjonktür değişikliklerinin çalışma izni verilmesine elverişli olmaması.
(2) Yabancı uyruklu kişinin geçerli bir Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine giriş izninin olmaması veya var olan giriş izninin süresinin dolmuş olması.
(3) Yabancı uyruklu kişinin çalışmasının milli güvenlik, kamu düzeni, genel asayiş, kamu yararı, genel ahlak ve genel sağlık için tehdit oluşturması.
(4) Yabancı uyruklu kişinin 18 yaşından küçük olması.
(5) Gerek işverenin ve gerekse yabancı uyruklu kişinin başvuru esnasında gerçek olmayan beyanda bulunması.
(6) Yabancı uyruklu kişinin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yasalarına göre yasaklı kişi olması veya çalışma izni ve iş kurma izni almasına engel bir durumun var olması.
|İlgili Makamlardan Görüş Alınması||16.||Bakanlık, gerekli görmesi halinde, bu Yasa ve bu Yasa altında hazırlanacak tüzük ve yönetmelikler ile getirilen koşullara bağlı olarak, yabancı uyruklu kişilerle ilgili çalışma izni ve iş kurma izni başvurularının değerlendirilmesinde mesleki yeterlik dahil, ekonomik durum, işgücü piyasası koşulları, sektörel gelişme ve bu gibi hususlarda ilgili makamların görüşlerini alabilir.


|ALTINCI KISIM


Çeşitli Kurallar
|Bildirim Zorunluluğu||17.||(1) Çalışma iznine sahip yabancı uyruklu bir işçiyi işyerinde veya işinde istihdam eden işverenler her ne şekilde olursa olsun iş ilişkisi sona eren yabancı uyruklu işçinin iş ilişkisinin sona erdiğini işten ayrılma tarihinden itibaren en geç on beş gün içerisinde Bakanlığa ve ilgili diğer kurumlara bildirmek zorundadır.


(2) İşverenin geç bildirimden doğan sorumlulukları ve yükümlülükleri devam eder.
|İşçinin Çalıştırılma Koşulları||18.||İşverenler işyerlerinde veya işlerinde istihdam ettikleri çalışma iznine sahip yabancı uyruklu işçileri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde geçerli olan çalışma ve sosyal güvenlik yasalarına tabi olarak çalıştırırlar.


|Denetleme Yetkisi||19.||(1) Bu Yasa kapsamına giren yabancıların ve işverenlerin bu Yasadan doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri Bakanlıkça görevlendirilmiş Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında görevli personel, Sosyal Sigortalar Dairesi müfettişleri, İhtiyat Sandığı müfettişleri ve Çalışma Dairesi müfettişleri tarafından denetlenir.


(2) Diğer kamu kurum ve kuruluşları ile belediyelerin teftiş ve denetimle yetkili elemanları kendi mevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her tür denetim ve incelemeler sırasında, yabancı uyruklu işçi çalıştıran işverenlerle yabancı uyrukluların bu Yasanın doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini denetler. Denetim sonuçları ayrıca Bakanlığa bildirilir.
|Yetkili Makam||20.||(1) Bu Yasanın 19’uncu maddesi kurallarının uygulanması için yapılacak denetleme sırasında işverenler, işçiler ve işle ilgili diğer kişiler, izleme, denetlemeyle görevli ve/veya yetkili memurlar tarafından çağrıldıkları zaman gelmek, ifade ve bilgi vermek, gerekli olan belgeleri getirmek, göstermek ve her çeşit kolaylığı sağlamakla yükümlüdürler.


(2) Denetlemeye yetkili ve/veya görevli memurlar tarafından tutulan tutanaklar, aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.
|Polisten Yardım İsteme||21.||Bu Yasa kuralların uygulanabilmesi için işyerlerini denetlemeye yetkili makamlar veya memurların gerekli görmeleri ve istemeleri halinde polis, bu makamlar veya memurların görevlerini en iyi bir şekilde yapabilmelerini sağlamak üzere kendilerine her türlü yardımda bulunmakla yükümlüdür.


|İstisnalar||22.||Bakanlar Kurulu, aşağıdaki şartları haiz kişiler için bu Yasadan istisnalar öngörebilir:


(1) Yabancı devletlerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki büyükelçilikleri ile konsolosluklarında ve uluslararası kuruluşların temsilciliklerinde görevli diplomat, idari ve teknik personelin hizmetinde çalışanlara ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde olmak ve görev süreleri ile sınırlı kalmak üzere Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunan büyükelçilikler, konsolosluklar ve uluslararası kuruluşların temsilciliklerinde görevli diplomat, idari ve teknik personelin işlerine;
(2) Yabancı devletlerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kamu kurum ve kuruluşlarında çalışmak üzere geçici süreli olarak gelmiş yabancı devlet memurlarına ve onların eşlerine;
(3) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Enformasyon Dairesine akredite yabancı ülke basın yayın kuruluşlarının yurt dışından görevli olarak gönderilen personeline.
|Tüzük Yapma Yetkisi||23.||Bu Yasa kapsamında verilecek iş kurma izni ve çalışma izinlerinin çeşitleri, izinlerin verilme yöntemleri, muafiyetler ve istisnalar Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve en geç üç ay içerisinde Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.


|YEDİNCİ KISIM


Suç ve Cezalar
|İdari Para Cezası||24.||(1) Bu Yasa veya bu Yasa altında çıkarılan tüzük kurallarına aykırı davranan gerçek veya tüzel kişiler bir suç işlemiş olurlar. Böyle bir durumun tespit edilmesi halinde Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve/veya görevlendirilmiş personel veya müfettişler tarafından, Yasa ve/veya tüzük kurallarına aykırı hususların düzeltilmesi için makul bir süre vererek, bu suçu işleyen işverenlere yazılı uyarıda bulunulur. Ancak, bu süre onbeş günü aşamaz.


(2) Aşağıda belirlenen suçların işlendiği durumlarda, verilen uyarıya rağmen durumun Yasa ve/veya tüzük kurallarına uygun olarak düzeltilmemesi halinde, aykırı davranış içinde bulunan gerçek veya tüzel kişilere Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve/veya görevlendirilmiş personel veya müfettişler tarafından aşağıda belirtilen miktarlar kadar idari para cezası uygulanır:
(A) Bu Yasanın 17’inci ve 20’nci maddelerine aykırı hususların tespiti halinde, tespitin yapıldığı tarihteki aylık brüt asgari ücretin yarısı kadar.
(B) Bu Yasanın 23’üncü madde kuralları altında yapılan tüzük kurallarına aykırı hususların tespiti halinde, aykırı hususların tespiti halinde, aykırı olarak tespit edilen her husus için, tespitin yapıldığı tarihteki aylık brüt asgari ücretin yarısı kadar.
(C) Aşağıda belirtilen suçun işlendiği durumlarda, aykırı davranış içinde bulunan gerçek veya tüzel kişilere yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen uyarı yapılmayıp, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve/veya görevlendirilmiş personel veya müfettişler tarafından, herhangi bir uyarı yapılmadan, aşağıda belirtilen miktarlar kadar idari para cezası uygulanır:
Bu Yasanın 7’nci maddesinin (1)’inci ve (2)’nci fıkrasına aykırı hususların tespiti halinde, çalışma izinsiz çalıştırıldığı ve/veya iş kurma izinsiz çalıştığı tespit edilen her yabancı uyruklu kişi için, bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak yapılacak ilk tespitte, tespitin yapıldığı tarihteki aylık brüt asgari ücret kadar, ikinci tespitte, tespitin yapıldığı tarihteki aylık brüt asgari ücretin iki katı kadar ve üçüncü ve daha sonraki tespitlerde, tespitin yapıldığı tarihteki aylık brüt asgari ücretin üç katı kadar.
(Ç) Yukarıdaki (C) bendinde belirtilen suçun tespit edildiği durumalarda tespit edilen çalışma izinsiz işçinin aynı işveren tarafından, tespit tarihinden önce bu Yasanın 17’nci maddesi uyarınca işten durdurulduğunun bildirilmiş olması halinde (C) bendinde belirtilen para cezası bir kat artırılarak uygulanır.
(D) Yukarıdaki (A),(B),(C) ve (Ç) bendleri uyarınca yapılan idari para cezası uygulamasında 1 YTL (Bir Yeni Türk Lirası)’nın altındaki küsuratlar dikkate alınmaz.
(3) Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve/veya görevlendirilmiş personel veya müfettişler tarafından kesilen idari para cezası, ilgililere yazılı olarak tebliğ edilir.
(4) Cezanın tebliğ edildiği tarihten itibaren on beş gün içerisinde takdir edilen idari para cezasının, makbuz karşılığında, Bakanlığa veya onun yetkilendirdiği makama ödenmesi halinde konu suç kapatılmış olur. On beş gün içerisinde ödenmeyen idari para cezaları bir kat fazlasıyla tahsil edilir. Cezanın tebliğ edildiği tarihten itibaren otuz gün içerisinde idari para cezasını ödemeyenler hakkında yargı işlemi başlatılır.
(5) Kesilen idari para cezasının ödenmiş olması, bu Yasa ve/veya tüzük hükümlerinden herhangi bir muafiyet sağlamaz. Tespit edilen bu Yasa ve/veya tüzük kurallarına aykırı hususların düzeltilmesi koşuldur. Bunun için Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve/veya görevlendirilmiş personel veya müfettişler, idari para cezası keserken aynı zamanda, söz konusu yükümlülüklerin yerine getirilmesi için ikinci bir uyarıda bulunur. Bu ikinci uyarının da yazılı olması koşuldur.
(6) İşverenlerin yükümlülüklerini yerine getirmeleri için yukarıdaki (5)’inci fıkra kurallarına göre, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve/veya görevlendirilmiş personel veya müfettişler tarafından verilen uyarıya rağmen bu yükümlülüklerin yerine getirilmediğinin tespiti halinde konu suç mahkemeye intikal ettirilir.
(7) Bu Yasanın 7’inci maddesinin (1)’inci ve (2)’nci fıkrası, 17’nci maddesi, 20’nci maddesi kurallarına ve 23’üncü maddesi altında çıkarılan tüzüklere aykırı bir suçun, bir yıl içerisinde üç defadan fazla tekrarı halinde ilgili gerçek veya tüzel kişiler hakkında doğrudan yargı işlemi başlatılır.
|Dava Konusu Suç ve Cezalar||25.||(1) Bu Yasanın 17’nci ve 20’nci maddesi kurallarına ve bu Yasanın 23’üncü maddesi altında hazırlanacak tüzüklere aykırı hareket edenler, bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde yetkili mahkemece yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin on katına kadar para cezasına çarptırılabilirler.


(2) Bu Yasanın 7’nci maddesinin (1)’inci ve (2)’nci fıkrası kurallarına aykırı hareket edenler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde, çalışma izinsiz çalıştırılan ve/veya iş kurma izinsiz çalışan her kişi için yetkili mahkemece yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin on katına kadar para cezasına veya altı aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
|SEKİZİNCİ KISIM


Geçici Kurallar
|Geçici Madde


Bu Yasanın Yürürlüğe Girdiği Tarihten Önce Yapılan Müracaatlar
|1.||Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce iş kurma izni ve çalışma izni başvurusu yapılan ve işlemleri devam eden yabancı uyrukluların iş kurma izinleri ve çalışma izinlerini, bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önceki yetkili makamlar verirler ve iş kurma ve çalışma izninin veriliş tarihinden itibaren otuz gün içerisinde gerekli bilgileri Bakanlığa iletirler.


|Geçici Madde


Bu Yasanın Yürürlüğe Girdiği Tarihten Önce Alınmış İzinler
|2.||Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önceki mevcut hükümlere göre yabancı uyruklu kişilere verilmiş olan iş kurma ve çalışma izinleri, bu Yasa uyarınca Bakanlıkça iptal edilmediği veya hükmünü kaybetmediği müddetçe süreleri sonuna kadar geçerlidir.


|DOKUZUNCU KISIM


Son Kurallar
|Yürütme Yetkisi||26.||Bu Yasa, Bakanlar Kurulu adına Çalışma işleri ile Görevli Bakanlık tarafından yürütülür.


|Yürürlüğe Giriş||27.||Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten üç ay sonra yürürlüğe girer.

