Türkiye’de ve dünyada içinde bulunduğumuz yıldaki turizm mevsimi için ifade ettiğimiz “Tedirgin Turizm”, bize yeni tercih ve yaşam kurallarını öğretecektir.
Adı üzerinde çok enteresan ve tehlikeli bir hayat tarzı ve sonuçta bir “ölüm korkusu” üzerimize çökmüş durumda.
Yeni bir yıla girdik. Tedirgin ve rahatsızız. Ne yapacağımızı doğru düzgün bilemez haldeyiz. Tahminler elbette var. Ancak yine de yakın gelecek bulutlu, karanlık ve cevabı bilinmeyen sorularla dolu.
UNWTO (Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü) verilerine göre Covid-19 salgını nedeniyle turizmin kaybı 1,3 trilyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Hesaplanan turist kaybı ise 1 milyar civarında.
Yaşanan gelir kaybının 500 milyar dolarlık kısmının Avrupa kıtasında olduğu sanılıyor. Bunun yanında az önce ifade ettiğimiz rakamların da artış eğiliminde olduğu gözlemleniyor.
Ayrıca toplamda yaklaşık 120 milyon turizm tesisinin ve yan işletmelerin zarar görmesi ve milyonlarca kişinin de işlerini kaybetmiş olmaları söz konusu.
2021’de bu kayıplar tablosunun iyiye dönmesine yönelik tahminler yüzde 45 oranında konuşuluyordu. Bu yılın ilk ayının sonu itibariyle iyimserlik oranı yüzde 20-25’lere inmiş görünüyor.
Öte yandan çeşitli çevrelerin tahminine göre dünya ekonomisindeki sıkıntıların ve salgının etkisinin azalmasına yönelik en büyük ümit, bulunan aşıların tedarikinin sağlanması. Uluslararası “aşı savaşı” ise kabus gibi ortalığı sarmış durumda. Şu an ülkeler tedirgin. Sınır geçişleri çok kısıtlı olarak gerçekleştiriliyor. Her gün daha fazla konuşulan ve etkisi tartışılan mutasyon dalgaları ise işin tuzu biberi oluyor.
Peki gelecekteki yaşantımızın tablosu nasıl bir manzara çiziyor?
AB ülkeleri ile Rusya, Ukrayna, İran, İngiltere, Hollanda ve özellikle de Almanya Türkiye turizmi için başlıca pazarlardır.
Bunların hepsi turizm isteyen ve seyahat eden insanların yaşadığı ülkelerdir. Ancak bu anlamdaki tercihlerinde ön plana çıkacak en önemli unsur, ulaşım ve salgına karşı alınan ve alınacak “güven verici” tedbirlerin varlığıdır. Ayrıca aşının da en az yüzde 60-70 oranında tatbik edilmiş olmasıdır.
Evet, Türkiye çeşitli nedenlerle tercihte avantajlı görünmektedir. Ancak yukarıda saydığım tedbirlerde uluslararası talep ve normları ne kadar yakalayabileceğiz, en önemli nokta budur. Açık, sade ve ikna kabiliyeti yüksek bir tanıtım ile dünyaya ülkemizi sunabileceğiz? Unutmayalım ki işin geleceği ve kayıpların telafisi için bunu yapabilmek şarttır.
Turizmin Türkiye’de gerek döviz ve gerekse milli gelir tablosunda yüzdesi bakımından payı 1,6 milyara gerilemiştir. Bu gelir azalmasının cari açık hesabına yansıması, açığın fazlasıyla artmasına yol açmıştır. TÜİK verilerine göre ayrıca konaklama ve yiyecek içerecek işletmelerinin hizmetlerinde toplam istihdam 1,4 milyona gerilemiştir.
Sonuç; 2021’e ilişkin daha öngörülebilir değerlendirmeler yapabilmek için Nisan ayını bekleyeceğiz. Ülkemiz şanslıdır; ancak yukarıda da belirttiğimiz gibi, salgın tedbirlerini ve aşı tablosunu istenen seviyeye çıkartmamız şartı ile. Ayrıca pazar ülkelerimizin vatandaşlarına çıkış izni ve Türkiye’ye seyahat serbestisi vermesi koşulu ile. Bununla birlikte tahminim, 2021’de iyiye doğru gidiş olacağı yönündedir.
Gelecek olan turistlerin tercihi, ağırlıklı olarak villa tipi konaklamalar, tekne turları, nispeten daha küçük kapasiteli ve tenha bölgelerdeki tesisler ile çok sıkı korunan otellerde yoğunlaşacaktır.
Bu arada Türkiye’nin bu yıl toparlanarak avantajlı tatil tercihi için gerekli şartları yaratmasında fayda vardır.
Ümitli olalım. Ancak tekrar ediyorum, tahmin ve nihai kararlar için başlangıç noktası Nisan ayıdır. Bugünden kati konuşmak doğru olmayacaktır, ufuktaki bulutlar buna imkan vermemektedir.
Dilerim corona ile ilgili gelişmeler iyi yönde gerçekleşir. Zira insanlar seyahat etmeye ve tatil yapmaya susamış durumdadırlar. Ancak devletlerin kararı ne olur, bilemiyoruz. Kanımca her şart altında bu yıl turizm, “Tedirgin Turizm” olarak cereyan edecektir.