Malum insanoğlu doyumsuz. İstisnalar müstesna hemen hepimiz hayatta her şeyin daha iyisini ve daha güzelini istiyoruz. Bir ürün, bir hizmet vb. ne alırsak alalım kısa kısa süre içerisinde zevkimizi alıp daha iyisine dikiyoruz gözümüzü. Hülasa daima bir 'daha' arayışımız var...
Bir örnekle konuyu daha iyi anlayalım; mesela otomobiller. Bugün dünyanın en kaliteli otomobillerinden Mercedes'in 30 yıl önceki modelini kimse almak istemez (klasik tutkunları dışında). Ya da şöyle diyelim; BMW, 20 yıl önce çıkarttığı bir modelin sonrasında, 'biz misyonumuzu doldurduk, daha bu otomobilin üzerine çıkamayız' dememiş ki, bugün çok daha farklı teknolojilere sahip otomobiller üretiyor.
İnsanoğlunun bu arayışıyla birlikte, günlük hayatımızdaki hiçbir şey de olduğu yerinde durmuyor. Örneğin 10 sene önce hayatımıza girmeye başlayan USB bellekler için 'son zamanların en büyük buluşu' gibi yorumlar yapılmıştı. İlk çıktığı zamanlar, üstelik sadece 128 MB boyuta sahip bir flash diski alabildiğimiz parayla bugün 64 GB kapasiteye sahip bir flash bellek alabiliyoruz (aynı paraya 512 kat daha fazla hafıza).
Yani bugün kullandığımız bir cihazı yarın da kullanacağımızın garantisi yok. Hal böyle olunca dünün vazgeçilmezleri, bugün tarihe gömülüyor.
İşte biz de
buradan hareketle
, 5 yıl sonra hayatımızdan çıkması muhtemel şeyler nelermiş bir göz atalım dedik:
1) Çek defterleri ve nakit para
Bugün birçok kişi hali hazırda yanında nakit para bulundurmuyor. Çoğu insan yanındaki banka kartına güvenerek yaşıyor. Bank kartları ve ATM'ler o kadar çok yaygınlaştı ki, çoğu insan yanında fazla fazla nakit para taşıma ihtiyacı hissetmiyor. Hesap işlemlerini bankadan halletmek de yine tarihe karışacak gibi gözüküyor. Bir dönem bilgisayardan yapılan işlemler, artık çok daha basit bir şekilde, akıllı telefonlarımız vasıtasıyla yapılabiliyor. Çek defterlerinin de sonu aynı gözüküyor. Örneğin Avrupa'da çek defterinizi çıkarıp, birine çek yazmak isterseniz, sizi deli zannedebilirler. Çünkü dünyanın birçok yerinde çek kullanımı şimdiden tarihe karıştı. İşte bu gelişmeler doğrultusunda çek defterleri (ve hatta daha uzun vadede nakit para) taşımak tarihe karışabilir demek yanlış olmaz.
2) Fiziksel medya: DVD, USB bellek...
Bugünlerde kırklarına yaklaşanlar çok iyi hatırlar. Video teknolojisi hayatımıza ilk olarak VHS/Beta video kasetleri ile girdi. Sonrasında boyutlar küçülmeye, kapasite artmaya başladı ve CD'ler çıktı piyasaya. Hep birlikte şaşırdık o görüntülerin incecik bir diske nasıl sığdığına. Ardından daha fazla kapasite ve daha iyi görüntü kalitesi sunan DVD teknolojisi geliştirildi ve onu da halihazırda Blu-ray'ler takip ediyor. Tabii Blu-Ray'in yanısıra günümüzde film izlemenin (veya müzik dinlemenin vb.) yeni yöntemi USB bellekler ve internet. CD'ler için maziye gömüldü gömülecek desek yeri. Bu gidişle 5 sene içerisinde DVD de CD ile aynı kaderi paylaşacak gibi görünüyor. Keza USB bellekler de öyle. Gelişen bulut tabanlı teknolojiler karşısında USB belleklerin de fazla direnebileceğini zannetmiyoruz.
3) Uzaktan kumanda
Evlerimizdeki teknolojik cihazların artmasıyla uzaktan kumanda miktarı da arttı haliyle. Sıradan bir evde televizyon, uydu alıcısı, ses sistemi veya medya oynatıcı, klima vs. kumandaları görmek mevcut. Bu kadar kumanda fazlalığı olup da insanların kafasının karışmaması mümkün değil. Kumandalara çok hakim değilseniz, görüntüsü birbirine benzeyen kumandaları karıştırmanız son derece normal. İşte 5 sene içerisinde bu sorunun da çözüme kavuşacağını düşünüyoruz. Çünkü artık akıllı kumandalar giderek yaygınlaşıyor. 17,6 milyar farklı cihazı kontrol edebilen yeni nesil uzaktan kumandalar sayesinde, tüm ürünlerinizi tek kumanda vasıtasıyla yönlendirebileceksiniz. Dahası 'geek' kesim günümüzde artık akıllı telefonlarını kumanda olarak kullanmaya başladı bile!
4) Parola ve şifreler
Geldik listemizin tarihe gömülmesi en zor olan maddesine. Çünkü araştırmalara göre ortalama bir insan 19 farklı parola kullanıyor. Güvenlik endişeleri nedeniyle çoğu kişi, bir parola yerine birden fazla parola tercih ediyor. Bu kadar hayatımıza yer eden bir unsuru söküp atmak da kolay olmayacak elbette. Lakin bu yönde araştırmalar sürüyor. Bu alanda parmak izi sensörü için kırılma noktası diyebiliriz. Sesle kontrol de aynı şekilde. Birbirinden farklı ve unutulmaya yatkın parolalar yerine, daha güvenli daha basit güvenlik önlemleri için çalışmalar sürüyor.
5) Adres sormak
En son ne zaman birisine adres sordunuz? Muhtemelen çoğunuz hatırlamıyordur. :) Evet, tarihe gömülmek üzere olan bir durumla daha karşı karşıyayız. Günümüzde kaybolduğumuz durumlarda veya bilmediğimiz bir yere gitmek istediğimizde eskisine oranla çok daha az adres soruyoruz. Nedeni ise dünyada %70 oranında akıllı telefon kullanılıyor olması. Çoğu insan bilmediği bir yere gitmek istediğinde akıllı telefonunun navigasyon uygulamasına konumu giriyor ve o doğrultuda adrese gidiyor. 5 sene sonra muhtemelen akıllı telefonların daha da yaygınlaşacağını düşünürsek, adres sormanın yok olacağını söyleyebiliriz. 'Akıllı telefonlar da kul yapımı, yanlış yönlendirebilir' diyorsanız şayet, gitmek istediğiniz adresi mahallenin bir esnafına gönül rahatlığıyla sorabilirsiniz. :)
6) Telefon rehberleri
Telefon rehberi için tam anlamıyla kalkacak diyemeyiz, sadece boyut değiştiriyor. Günümüzde 7'den 70'e herkes hali hazırda cebinde bir telefon rehberi taşıyor. Hatta ismi bile aynı, yalnızca eski usül değil. Akıllı veya akılsız her cep telefonunun içinde rehber kısmı var. Buraya istediğimiz kişinin ismini, numarasını ve adresini kaydedebiliyoruz. Günümüzde bildiğimiz anlamda telefon rehberi kaydı tutanlar var. Ancak bu insanlar genellikle yaşlı nüfustan oluşuyor. Buradan hareketle rehberleri de muhtemelen 2,3 nesil içerisinde tarihe gömülecekler listesine ekleyebiliriz.
7) Doküman ve evraklar
Günümüzde devlet daireleri ve birçok özel kurum hala yazılı belgelerle çalışıyor. Ancak dijital ortama doğru olan gidiş de görmezden gerilemez. En basit örneğiyle e-devlet. Artık birçok işimizi e-devlet vasıtasıyla internet üzerinden halledebiliyoruz. Sigorta ve vergi ödemeleri, sağlık işlemleri (reçete, elektronik istirahat, ilaçlar vs.) gibi birçok işimizi yine internet üzerinden yürütebiliyoruz. Ayrıca bazı özel şirketler de bu yönde çalışmalar yürütüyor. Örneğin bazı yetkili otomobil servisleri, kayıt işlemlerinizi (imza dahil) tablet bilgisayar üzerinden yürütüyor. Doküman ve evraklar için 5 sene sonra kesin olarak tarihe gömülecek diyemeyiz belki, ancak eskisi kadar sık kullanılmayacakları kesin.