Gündem konusu olan poşet ücreti ve beyannamesi ile ilgili sıkça sorulan soruları ve cevaplarını tek başlık altında toplamaya çalıştım.Faydalı olması dileğimle 🙂
1-Zorunlu Ücretlendirmeye Tabi Olan Plastik Poşetler Hangileridir ?
Plastik Poşetlerin Ücretlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslarda belirtilen “plastik poşet” tanımı kapsamında kalan poşetlerin tamamı ücretlendirmeye tabi olup bu ücretlendirilmeden muaf tutulan plastik poşetler bahse konu Usul ve Esasların” 2.Maddesinin 2.Fıkrasında ayrı ayrı tanımlanmıştır.
İlgili madde :Faaliyet türü ne olursa olsun uzaktan satışlarda dahil olmak üzere,istisnasız tüm satış noktalarında (tekstil,oyuncak,elektronik,unlu mamul,giyim,gıda gibi ürünlerin toptan veya perakende olarak satışının yapıldığı market,bakkal,kantin,pastane,züccaciye,tuhafiye,restoran,kafe,nalbur ve benzeri yerler) poşetleri ücrete tabi olacaktır.
Dolayısı ile usul ve esaslarda muaf tutulan plastik poşetler haricinde kalan, plastikten yapılmış olan ve satış noktalarında kullanıcılara/tüketicilere mal veya ürünlerin taşınması amacıyla temin edilen tüm saplı veya sapsız poşetler ücretlendirme uygulamasına tabidir.
2-Zorunlu Ücretlendirme Uygulamasından Muaf Tutulan Plastik Poşetler Hangileridir ?
Usul ve Esasların” 2.Maddesinin 2.Fıkrasında ayrı ayrı tanımlandığı üzere;
-Ekmek, sebze, meyve, peynir, zeytin, hayvansal gıda gibi açık satılan gıdalar için birincil ambalaj olarak kullanılan (doğrudan gıda ile teması bulunan) ve gıda hijyenini sağlayan, çift kat kalınlığı 15 mikron ve altında olan, 500×350 mm (körük kalınlığı ve sap uzunluğu dahil) ebadından küçük saplı/sapsız poşetler zorunlu ücretlendirme uygulamasına tabi değildir.
Satış noktalarında;
- Açıkta satılan ekmek, kuru bakliyat, meyve, sebze, şarküteri ürünleri ve benzeri gibi gıdalar ile doğrudan temas eden,
- Çift kat kalınlığı 15 mikron ve altında olan,
- 500X350 mm (körük kalınlığı ve sap uzunluğu dahil) ebadından küçük olan,
saplı/sapsız poşetler ücretli satış zorunluluğundan muaf olup ücretsiz olarak verilebilirler.
Muafiyet için bu poşetlerin yukarıda verilen üç temel şartı aynı anda sağlıyor olması gerekmektedir.
Satış Noktalarında, çift kat kalındığı 15 mikrondan küçük olan plastik alışveriş poşetleri açıkta satılan gıdaların hijyeni dışındaki herhangi bir amaç için ücretli veya ücretsiz olarak verilemez.
-Dokumalı (woven) veya dokumasız (nonwoven) metotlarla üretilen tekstil ürünlerinden yapılmış torba/poşet/çantalar plastik içeren malzemelerden üretilmiş olsa dahi zorunlu ücretlendirme uygulamasına tabi değildir.
-Canlı sucul hayvanların satışının yapıldığı yerlerde sadece söz konusu canlıların su içerisinde taşındığı birincil poşetler zorunlu ücretlendirme uygulamasına tabi değildir.
-Yumrulu ve/veya benzer tohumlu bitkilerin satışı için kullanılan birincil poşetler zorunlu ücretlendirme uygulamasına tabi değildir.
-Herhangi bir ürün satışının yapılmadığı hizmet noktalarında (Terzihane, Kuru Temizleme, Lostra, Tamirhane, Görüntüleme Merkezi, Laboratuvar v.b ) verilen poşetler ücretlendirme uygulamasına tabi değildir. Ancak, hizmet noktaları bir ürün satışı yapıyorlarsa, bu ürünü koydukları poşetler zorunlu ücretlendirmeye tabidir.
-Kargo poşetleri zorunlu ücretlendirme uygulamasına tabi değildir.
Kargo işlemleri için kargo firmaları tarafından kullanılan plastik kargo poşetleri ücretlendirmeden muaftır. Aynı şekilde, Kargo firmalarının kendi poşetleri veya göndericilerin (firma veya bireysel) kendi plastik kargo poşetleri ile gönderilmek üzere kullanılan ve üzerlerine sadece kargo firmalarınca etiket yapıştırılan plastik poşetler de ücretlendirmeden muaftır. Bununla birlikte, kargo poşeti içerisinde tüketiciye kullanmak üzere plastik alışveriş poşeti sunulması halinde bu poşetler ücretlendirmeye tabidir.
Ancak, söz konusu poşetler 27.12.2017 tarih ve 30283 sayılı Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği dâhilinde ambalaj olarak nitelendirilmekte ve bahse konu Yönetmelik hükümleri kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, söz konusu poşetler Çevre Kanunu ekli (1) listesinde “plastik poşetler haricindeki plastikler” sınıfında yer almakta olduklarından, Geri Kazanım Katılım Payı uygulaması yükümlülüğüne tabidir. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmesine ilişkin alt mevzuat çalışmaları devam etmekte olup Bakanlığımızca ayrıca duyuru yapılacaktır.
-Gümrüksüz bölgelerde yer alan satış noktalarından satın alınan ve ilgili mevzuatı gereği kullanılma zorunluluğu getirilen plastik poşetler zorunlu ücretlendirme uygulamasına tabi değildir.
-Eczanelerde sadece ilaç satışında kullanılan, çift kat kalınlığı 15 mikron ve altında olan, 200×350 mm (körük kalınlığı ve sap uzunluğu dahil) ebadından küçük saplı/sapsız poşetler zorunlu ücretlendirme uygulamasına tabi değildir. Eczanelerde sadece ilaç satışlarında kullanılan;çift kat kalınlığı 15 mikron ve altında olan, 200×350 milimetre (körük kalınlığı ve sap uzunluğu dâhil) ebadından küçük saplı/sapsız plastik poşetler ücretlendirme uygulamasına tabi değildir.
Eczanelerde ;
- Sadece ilaçlar için verilen,
- Çift kat kalınlığı 15 mikron ve altında olan,
- 200 X 350 mm (körük kalınlığı ve sap uzunluğu dahil) ebadından küçük olan,
saplı/sapsız poşetler ücretli satış zorunluluğundan muaf olup ücretsiz olarak verilebilirler. Muafiyet için bu poşetlerin yukarıda verilen üç temel şartı aynı anda sağlıyor olması gerekmekte olup bu üç şarttan herhangi birini sağlamayan plastik poşetler ücretli satış uygulamasına tabidir.
Başka bir ifade ile;
- İlaçlar haricinde başka ürünler için kullanılan tüm plastik poşetler istisnasız olarak (çift kat kalınlığı 15 mikron ve altında ve 200X350 mm ölçülerinden küçük olsa bile)ücretlendirmeye tabidir.
- İlaçların taşınması maksadıyla kullanılıyor ve ebatları 200X350 mm ölçülerinden küçük olsa bile olsa bile çift kat kalındığı 15 mikrondan büyük tüm plastik poşetler ücretlendirmeye tabidir.
- İlaçların taşınması maksadıyla kullanılıyor ve çift kat kalındığı 15 mikrondan küçük olsa bile ebatları 200X350 mm ölçülerinden büyük tüm plastik poşetler ücretlendirmeye tabidir.
Eczanelerde, çift kat kalındığı 15 mikrondan küçük olan plastik poşetler ilaçların taşınması amacı dışındaki herhangi bir amaç için ücretli veya ücretsiz olarak verilemez.
Aynı zamanda, yukarıda sayılan ve Ücretlendirme uygulamasından muaf tutulan plastik poşetler bu Usul ve Esaslar ile getirilen diğer hükümlerden de muaftır.
Aynı zamanda, yukarıda sayılan ve ücretlendirme uygulamasından muaf tutulan plastik poşetler bu Plastik Poşetlerin Ücretlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar ile getirilen diğer hükümlerden de muaftır.
3-Uzaktan Satışlarda Uygulama Nasıl Yapılacak ?
Uzaktan / mesafeli / online satış işlemi gerçekleştiren tüm firmaların 31 Mart 2019 tarihine kadar alternatif taşıma ekipmanı temin etmesi zorunludur. Bu süre dahilinde ve sonrasında kullanıcı veya tüketiciye plastik poşet isteyip istemediği sorulmalıdır. Tüketici tarafından plastik poşet seçeneği tercih edilmesi halinde poşetlerin satışı zorunludur.
Dolayısı ile, internet üzerinden yapılan alışverişlerde kullanılan plastik poşetler de ücretlendirme uygulamasına tabidir.
4-Ücrete Tabi Plastik Poşetlerin Sağlanması Gereken Özellikler Nelerdir ?
31/3/2019 tarihinden itibaren ücrete tabi plastik poşetlerin;
-Barkodlu olarak sunulması zorunludur.
- Plastik poşetlerin satışa tabi ürün olarak tanımlanması amacıyla barkod uygulaması yapılmaktadır. Söz konusu barkodun içeriğine dair Bakanlığımızca gerçekleştirilen herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
- Plastik poşet üreticileri satışa tabi plastik poşetleri barkodlu olarak üretmekle yükümlüdür.
- Satış noktalarının stoklarında bulunan poşetlerinin satışını teminen barkod uygulamasına geçişte 31 Mart 2019 tarihine kadar geçiş süresi tanınmıştır. 01 Ocak 2019-31 Mart 2019 tarihleri arasında barkodsuz satış mümkün olup bu şekilde gerçekleştirilen plastik poşetlerin satış belgelerinde gösterilmesi ise zorunludur.
- Barkod okuma/tarama/işleme sistemi bulunmayan satış noktaları tarafından bu sistemin kurulumu için zorunluluk bulunmamakla birlikte 31 Mart 2019 tarihinden sonra barkodsuz poşet kullanmamaları gerekmektedir. Buna mukabil, satış belgelerinde plastik poşet kalemi ve adedi gösterilmek amacıyla yazar kasalarda gerekli düzenleme yapılması zorunludur.
-Çift kat kalınlığı 40 mikron ve üzerinde olmak zorundadır. Bu kapsamda, belirtilen tarihe kadar 15-40 mikron arasında olan plastik poşetlerin satışı mümkün olup bu tarihten sonra istisnai hükümler hariç (açık gıda hijyeni ve eczanelerde sadece ilaç için kullanılan) çift kat kalınlığı 40 mikron ve altında olan plastik poşetler ücretli veya ücretsiz olarak verilemez.
-En az bir yüzeyinde çevreci slogan ve Sıfır Atık logosu kullanılır. Plastik poşetlerde yer alan satış noktalarının marka ve logoları poşetin tek yüzeyinin (sap hariç) alanının yüzde yirmisini geçemez. İstemesi halinde plastik poşetin her iki yüzünde de belirtilen çerçevede kullanılabilir.
5-Bildirim Ve Beyan İşlemlerinin Nasıl ve Ne Zaman Yapacağım ?
2872 sayılı Kanunun ek 11 inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına vermiş olduğu yetkiye dayanılarak Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamesinin elektronik ortamda beyan edilmesi zorunluluğu getirilmiştir.
Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olsun veya olmasın tüm satış noktaları Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamelerini elektronik ortamda göndermek zorundadırlar. (3) 2872 sayılı Kanunun ek 11 inci maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına vermiş olduğu yetkiye dayanılarak beyan dönemleri; a) Kurumlar vergisi mükellefleri için aylık, b) Diğerleri için üç aylık, olarak belirlenmiştir.
Üç aylık beyan dönemleri aşağıda belirtildiği gibi olacaktır:
- a) Birinci dönem; Ocak-Şubat-Mart.
- b) İkinci dönem; Nisan-Mayıs-Haziran.
- c) Üçüncü dönem; Temmuz-Ağustos-Eylül.
- ç) Dördüncü dönem; Ekim-Kasım-Aralık.
Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamesinin, plastik poşetin satışının yapıldığı beyan dönemini takip eden ayın 24 üncü günü saat 23.59’a kadar yetkili vergi dairesine elektronik ortamda gönderilmesi gerekmektedir.
Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamesini vermekle yükümlü olanlar, beyan dönemi içerisinde plastik poşet satışı yapmamış olsalar dahi Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamesini vermekle yükümlüdürler. Bu durumda beyannamenin “Beyan edilecek geri kazanım katılım payı bulunmamaktadır” seçeneği işaretlenerek gönderilmesi gerekmektedir.
6-Çift Kat Kalınlık Ve Mikron Ne Demektir ?
Çift Kat Kalınlık, mikron ve ebat ölçümü için örnekler aşağıda yer almaktadır.
7-Denetim Yapılıyor Mu ? Cezası Nedir ?
Perakende veya toptan olarak yapılan satışlar için satış belgesi düzenlenmesine yönelik işlemler Hazine ve Maliye Bakanlığı uhdesindedir. Söz konusu satış belgelerini düzenlemeyenler hakkında Hazine ve Maliye Bakanlığınca tesis edilecek işlemler bu düzenlemenin dışındadır.
Satış belgesi düzenleme zorunluluğu kapsamında yapılan işlemler neticesinde; plastik poşet satışı yaptığı veya plastik poşetleri ücretsiz olarak verdiği tespit edilenlere Bakanlığımızca ayrıca idari işlem tesis edilecektir.
8-Ücretlendirmeye Tabi Tutulan plastik Poşetlerin Çift Kat Kalınlığının 40 mikron Ve Üzerinde Olmak zorunluluğunun Uygulanması Nasıl Olacaktır ?
Usul ve Esaslar kapsamında yer alan ve ücretli olarak verilmesi plastik poşetlerin çift kat kalınlığının 40 mikron ve üzerinde olması gerekmekte olup bu düzenleme 31.03.2019 tarihinden itibaren zorunlu hale gelecektir.
Bu zorunluluğun uygulanmasına ilişkin olarak gerekli görülmesi halinde ayrıca düzenleme yapılacaktır.
Gıda hijyeni amaçlı ve ilaç taşıma amaçlı kullanılan plastik poşetler için belirlenen ebat kriterlerini sağlamayan plastik poşetlerinde çift kat kalınlıklarının 40 mikron ve üzerinde olması ve ücretlendirilmesi gerekmektedir.
Usul ve Esaslar bir bütün halinde değerlendirildiğinde;
- 15 mikron ve altında olan poşetlerin, sadece belirlen ebatlara uyması şartı ile sadece eczanelerde ilaç taşıma ve satış noktalarında ise gıda hijyeni amacı ile kullanımları mümkündür.
- 15 mikron ile 40 mikron arasındaki plastik poşetlerin satış noktalarında tüketicilere satış noktalarında tüketicilere mal veya ürünleri taşıma amacıyla temin edilmemesi gerekmektedir.
- 40 mikron üzerindeki tüm plastik poşetlerin ise ücretlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir.
Diğer bir ifade ile; Satış Noktaları tarafından temin edilecek ve tüketicilere/kullanıcılara ücretli olarak verilecek plastik poşetlerin en az 40 mikron olması şartına 31.03.2019 tarihinden itibaren zorunlu olmak şartı ile uyulması, gıda hijyeni ve ilaç taşıma amaçlı kullanımı amacına yönelik poşetlerin ise en fazla 15 mikron olması şartına (ebat kriterleri dahil) uyulması gerekmektedir. Bu şartlara uyma zorunluluğu Plastik Poşet Üreticileri ile Satış Noktalarının ortak yükümlülüklerinden olup tüketiciler/kullanıcıların da bu yönde talepte bulunmaları önem arz etmektedir.
Bu düzenleme, sadece satış noktalarında tüketicilere mal veya ürünleri taşıma amacıyla temin edilen saplı veya sapsız plastik poşetlere yönelik olup mal ve ürün taşıma amacı bulunmayan poşetler ile kişisel/bireysel/zati ihtiyaçlar için temin edilen poşetler için geçerli değildir.
9-Plastik Poşetler Üzerinde Çevreci Slogan Ve Sıfır Atık Logosu Kullanımı İle Satış Noktalarına Ait Marka Ve Logoların Kullanımında Uygulama Nasıl Olacak ?
Ücretlendirmeye tabi olan tüm poşetlerin yüzeylerinde çevreci slogan ve sıfır atık logosu kullanılması önerilmekte olup 31.03.2019 tarihinden itibaren plastik poşetlerin en az bir yüzeyi için bu kullanım zorunludur. Söz konusu poşetlerin diğer yüzeylerinde de çevreci slogan ve sıfır atık logosu kullanılması isteğe bağlıdır.
Ücretlendirmeye tabi olan tüm poşetlerin yüzeylerinde satış noktalarına ait marka ve logo kullanımı isteğe bağlı olup satış noktalarına ait marka ve logo kullanımlarında 31.03.2019 tarihinden itibaren poşetin bir yüzeyinin (sap hariç) alanının yüzde yirmisini geçmemesinin sağlanması zorunludur.
Bu zorunluluğun uygulanmasına ilişkin olarak gerekli görülmesi halinde ayrıca düzenleme yapılacaktır.
Plastik poşetlerin zorunlu olarak çevreci slogan ve sıfır atık logosu kullanılan yüzeylerinde satış noktalarına ait marka ve logo kullanımı da bu yüzeyin alanının yüzde yirmisinden fazla olmamak üzere isteğe bağlıdır.
Gıda Hijyeni ve ilaç taşıma amaçlı ücretsiz olarak verilebilecek özellikteki plastik poşetler üzerinde de çevreci slogan ve sıfır atık logosu kullanımı tavsiye edilmekle birlikte zorunluluk bulunmamaktadır.
Sıfır Atık logosu , poşet rengine bağlı olarak görünür olması şartıyla tek renk olarak kullanılır.
10-Plastik Poşet Alımı Ve Satışı Yapılmayan Dönemlerde Bildirimler Nasıl Yapılacak ?
Poşet beyannamesini vermekle yükümlü olanlar,beyan dönemi içerisinde plastik poşet satışı yapmamış olsalar bile poeşt beyannamesini boş vermek zorundadırlar.Bu şekilde olanlarda “Beyan edilecek geri kazanım katılım payı bulunmamaktadır” seçeneği işaretlenerek beyanname gönderilir.
11-Kendi Ürettiği Poşetin Toptan satışını Yapan Firmalar Ve Toptan Poşet Satışı Yapan Firmalar, Bayiliklere İrsaliye İle Gönderdikleri Poşetleri Beyan etmek Zorunda Mı ?
Plastik poşet üreticisi, ithalatçısı veya tedarikçileri Plastik Poşet Beyan Sistemi üzerinden değil Ambalaj Bilgi Sistemi üzerinden kayıt gerçekleştirecekler ve ambalaj bildiriminde bulunacaklardır. Bu işletmelerin Ambalaj Bilgi Sisteminde kayıtları yoksa faaliyet gösterdikleri İl Müdürlüklerimize başvurarak sisteme kayıt yaptırmaları gerekmektedir.
Kaynak : Çevre Ve Şehircilik Bakanlığı
Saygılarımla ;
Mali Müşavir
Nihal Bilada
Poşet Ücreti Ve Beyannamesi İle İlgili Diğer Yazılarımızın Bağlantılarını Aşağıda Bulabilirsiniz 🙂