Yıllardır faiz, kur ve enflasyon sarmalı içinde debelenip duruyoruz. Sorunun temeline inen yok, sadece para politikasıyla bu meselenin çözülemeyeceğini bir türlü anlamış değiliz. Kaynak sıkıntısını çözmek için yüksek faiz, düşük kur politikasına sıkı sıkıya sarılmış durumdayız. 1994, 2001, 2006 finansal krizlerinin temelinde yatan da aslında budur. 1994′te dönemin başbakanı Çiller ve ekonomi yönetimi, hazine ihalelerine son vermişti. “Kağıt satmazsak, faiz de düşer” tuhaf mantığıyla hareket edilmiş ve kriz adım adım gelmişti.
1929 deprasyonunun ortaya çıkardığı sorunların klasik iktisadın temel prensiplerinden biri olan “laissez faire” politikasına dayalı olarak açıklanamaması depresyon sonrasında alternatif bir iktisat politikası olarak talep yönlü iktisadı (demand-side economics) gündeme getirmiştir. Talep yönlü iktisat başlıca, maliye, para ve kredi dış ticaret dolaysız kontroller ve kamu girişimciliği politikalarından yararlanılarak sosyal refahın daha üst
düzeye yükseltilebileceğini savunmuştur.
19. yüzyıl ortalarına gelinceye kadar Klasik Teori çeşitli eleştirilere rağmen egemen iktisadi düşünce olarak varlığını sürdürmeyi başarabilmiştir. Ancak bu tarihlerden sonra Klasik Teoriye bazı eleştiriler getirilmiştir. Bu eleştiriler daha çok uygulamada ortaya çıkan fakat teoride öngörülen görüşlerden farklı sonuçlarla ortaya konmuştur. Mesela Malthus’un nüfus teorisi böyledir. 1850 ve 1860’lı yıllar hem nüfusun hızla arttığı ve hem de tarım üretiminin önemli ölçüde iyileştiği bir dönem oldu. Bu durum Malthus’un nüfus teorisine duyulan güveni hemen tümüyle yok etti. Hızlı nüfus artışıyla birlikte işçi sınıfının yaşam standardında meydana gelen yükselme Malthus’un teorisine olan güveni ortadan kaldırmıştır.
Read more…
Carter’ın İran karşısındaki tavrını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Çok zayıf, çok zayıf. İçinde bulunduğu durumda askerî güç kullanmaktan kaçınması daha iyi olacaktı. Fakat Carter’ın bir defaya mahsus da olsa, esirler serbest bırakılmazsa Tahran’ın bombalanacağına dair bir ültimatomu İran’a göndermesi gerekirdi. Bunun yapılmaması büyük bir hataydı.
Rehineleri kurtarmada gerçekte kim başarılı oldu, Carter mı Reagan mı?
Read more…
82 yıl boyunca – önümüzdeki mayıs ayının 8’inde 82. yaşını kutlayacak – verdiği tek taviz, pipo içmeyi nihayet bırakmak olmuş. Bugün sadece, yeleğinin cebinde sakladığı eski bir gümüş enfiye kutusundan arada sırada
bir tutam iyi kalite İngiliz tütünü alıp kokluyor. Bunun dışında Friedrich von Hayek hayatının en iyi yıllarını niteleyen atikliğini, hiddetli cümlelerini, kavgacılığını, parlak zekâsını ve özgürlük tutkusunu koruyor.
Modern iktisat bilimine dayanak oluşturan klasik iktisat teorisi arz ağırlıklı bir teoridir. Klasik iktisat düşüncesi kendisinden önceki teorilerin aksine bireye ve bireysel girişimciliğe önem vermiş ve bu yüzden bireyin faaliyetlerini sınırlayıcı olarak gördükleri devlete çok az görev yüklemişlerdir. Devlet müdahalesine karşı oldukları için, girişimci gücü kuracak olan piyasaya herhangi bir müdahaleye izin vermemişler ve devletin görevlerini çok sınırlı belirlemişlerdir. Klasiklerin devlete atfettikleri görev “jandarma devlet” görevidir. Zorunlu bir fena olarak gördükleri devlet; güvenlik, savunma adalet ve diplomasi görevlerini yerine getirecek ve hiçbir suretle piyasaya müdahale etmeyecektir. Devlet sınırlı bir alanda mal ve hizmet üreteceği için harcamaları da bu çerçevede sınırlı kalacak ve bu harcamaların finansmanında özel kişi ve kuruluşlardan az miktarda vergi alacaktır.