Genelde yeni doğum yapmış annelerin yüzde 10-20’sinin karşı karşıya kaldığı psikiyatrik bir hastalık olan depresyon “annelik hüznü” ile karıştırılarak tedavisi geçiktiriliyor.
Fiziksel ve duygusal olarak değişikliklere yol açan depresyon, tedavisiz kaldığında hem annenin hem bebeğin yaşam kalitesini belirgin şekilde bozuyor, Uzmanlar annelik hüznü” ile karıştırılan depresyonun kronikleşebildiğini ve anne-bebek ilişkisini olumsuz etkileyerek uzun dönemde bebeğin de psikososyal gelişimini olumsuz etkilediğini söylüyor.
Doğum sonrası depresyonun annelik hüznü ile karıştırılmamasının çok önemli olduğunu vurgulayan Uzmanlar “Annelik hüznü doğumdan sonra başlar, duygusallıkta artış ve hassaslaşma gibi, depresyona göre hafif şikayetler vardır ve en geç 2-3 haftada ortadan kalkar. Sıklıkla tedaviye ihtiyaç duyulmaz. Ancak bu belirtiler ağır bir depresyonun öncül belirtileri de olabileceği için dikkatli olunmalıdır” diyor. Doğum sonrası depresyonun ise psikiyatrik bir hastalık olduğunu, yaklaşık 3 hafta içinde şikayetler ortadan kalkmazsa mutlaka tedavi gerektirdiğini vurgulayan uzmanlar doğum sonrası depresyonda en sık görülen 6 belirtiyi anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulunuyor.
İlgi istek kaybı
Yeni anne daha önce keyif aldığı hiçbir şeyden keyif alamaz hale gelir. Sosyalleşmekten, yakınları ve sevdikleri ile görüşmekten kaçınır. İçinden bir şey yapmak gelmez. Mutsuzluk hali içinde yeni doğan bebeği ile yeterli oranda yakınlaşamaz ve kaliteli zaman geçiremez.
Yetersizlik ve suçluluk duyguları
İçinde bulunduğu tablo nedeni ile bebeği ile yeterli derecede ilgilenemeyen annede belirgin suçluluk duyguları ile yetersiz bir anne olduğuna, ilerleyen dönemde de bebeğe iyi bakamayacağına dair hatalı algı gelişebilir. Bu düşünceler anneyi hem daha mutsuz yapar hem de sosyal ilişkilerinde belirgin bozulmaları beraberinde getirir.
Özbakımda azalma
Depresif tablo içinde olan annede özbakım belirgin azalır ve çoğu zaman gün boyunca saçını dahi taramaz, dişini fırçalamaz, duş almaz. Çevresinden gelen tepkiler ile geçici olarak toparlansa da özbakımdaki azalma tekrar dikkat çekici hale gelir.
Yoğun ağlamalar
Her ne kadar “Annelik Hüznü”nde de ağlamalar görülse de “Doğum Sonrası Depresyon”daki ağlamalar daha yoğundur ve hem hasta hem de çevresi tarafından dikkat çekicidir. Hasta bu ağlamalarla başedemez. Durumsal olmaktan çıkıp herşeye ağlama şekline dönüşebilir.
Uyku ve iştahta bozulma
Yenidoğan bebekle birlikte annenin uykusunun bozulması beklenir ancak “Doğum Sonrası Depresyon”da anne ya uyumak istese de uyuyamaz ya da annede aşırı uykululuk hali vardır. Yataktan çıkmakta belirgin zorlanabilir. Yine iştah açısından bakıldığında iştah kaybı olabildiği gibi bu dönemde olan aşırı yemek yeme hali de dikkat çekicidir.
Ölüm düşünceleri
Psikiyatri Uzmanları“Doğum Sonrası Depresyon”da en çok korkulan annede gelişebilecek kendisine veya bebeğine dair ölüm düşünceleridir. Bu düşüncelerin varlığı, plana ve hatta eyleme dökülmesi kişide acil psikiyatrik başvuru ve tedavi gerektirir” diyor.
Doğum sonrası depresyonun 10 nedeni!
- Erken veya ileri yaştaki evlilikler, istenmeden yapılan evlilikler
- İstemeden/plansız gebelik
- Cinsel travma öyküsü
- Anne adayında diyabet, hipertansiyon, nörolojik hastalıklar, ortopedik sorunlar vb.
- Önceki gebeliklerde düşük veya anne karnında bebeğin ölmesi
- Erken doğum, travmatik doğum öyküsü, bebekte gelişim kusurunun olması
- Bebekte doğum sonrası yoğun bakım ihtiyacının olması, her türlü bebek kayıpları
- Düşük sosyoekonomik koşullar
- Yeterli sosyal desteğin olmaması
- Birinci derece akrabalarda gebelik ve doğum sonrası psikiyatrik bir öykü varlığı