Taekwondoda kemerin geleneksel anlamı
Önsöz:
Taekwondo Kore’nin Japonya’dan bağımsızlığını kazanmasından sonra yayılmaya başlamış bir dövüş sanatıdır. Daha önce diğer toplumlar tarafından bilindiği söylenemez. Çok kısa geçmişine rağmen çok hızlı olarak yayıldı ve tüm dünyada en popüler dövüş sporu haline geldi. Bunda Kore’nin ekonomik açıdan gelişmesi ile birlikte bu sporu ve bu sporla birlikte kültürünü Dünyaya yaymak için harcadığı yoğun maddi ve manevi gayretlerin payı çok büyüktür.
Haklı olarak ta Seul 1988, Barselona 1992 Atlanta 1996 olimpiyatlarında gösteri sporu olarak yer aldı ve en son 2000 Sydney olimpiyatlarında resmi spor olarak oyunlara kabul edildi.
Taekwondonun bu durumuna karşılık ona nazaran daha köklü olan ve muhteşem geçmişe sahip Japon Karatesi, Çin Wushusu aynı değeri bulamadı. Aslında taekwondonun bu başarıyı yakalamasında öncelikle Kore’nin ve daha sonra taekwondonun yöneticilerinin payı çok büyüktür. Yakın gelecekte taekwondoda çok daha muhteşem gelişmelerin olacağı açıktır.Taekwondo üzerinde daha ciddi kararlar alınacak, seyir zevki arttırılacak ve şov özellikleri ön plana çıkartılacaktır.
Bir spor dalı olarak ciddi kabuller gören taekwondonun her bir bölümü ciddi araştırmalara tabi tutulacaktır. Bu beraberinde ciddi değişimleri de gündeme getirecektir.
Bir spor dalını özel kılan en önemli faktör üniformasıdır. Taekwondonunda göze hitap eden en önemli özelliği dabok denilen üniforması ve Ttie denilen ve bele takılan kemeridir. Tüm çalışma periyotlarında bu üniforma taekwondocuyu tarif eden en önemli özelliklerden biridir.
Kemer taekwondoda pantolon veya üst üniformasından daha büyük önem taşınan bir parçasıdır. Jugori diye adlandırılan Kemer taekwondocunun seviyesini tarif ve belli eden bir arma konumundadır.
Kemer seviyelerini tarif eden ve kurucusu sayılan ömrünün büyük kısmını Japonya’da geçiren merhum ChoiYoung-yui beyaz kemeri saflık ve temizlik olarak tarif etmiştir.
Kemer rengi koyulaştıkça ustalığa giden bir yol tarif edilir ve en üst seviye Gelişmişlik derecesi olarak siyah kuşak kabul edilir. Kemer rengine göre bir kişinin kaç yıl taekwondo ile uğraştığı ve ne kadar pratik yaptığı ortalama olarak bellidir.
Gıp ve dan olarak iki kategoriye ayrılmış olan kemer renklerinde renkli kemerlerde gökkuşağı renkleri seçilmiştir.Dan kemerleri ise siyah renklidir. Tabi ki bu renklendirmede taekwondodaki son yıllardaki gelişmeye paralel olarak olmuştur. Köklü bir geçmişe sahip değildir. Taekwondo kemerinde asıl olan Beyaz ve Siyah renklerdir.
Taekwondo kemerinin tarihi ve anlamları hakkında çok değişik fikirler ileri sürülmüştür. Hiç biri aslında bize gerçekçi yaklaşımlar sunmaz. Tarihi geçmişi olmayan ve sonradan ortaya çıkan renklendirmelere anlamlar bulmak ve tarih uydurmak gayretinden gelen bu izahatlar gerçekçi olamaz. Burada biz taekwondo kemerinin sınıflandırılması ve tarihi hakkında somut bazı açıklamalarda bulunacağız.
Kemer ve Kuşağın tarihçesine bakış
Kuşak bellere sarılan sicimlerin veya elbiselerin üzerine atılan aksesuarların genel ismine verilen bir addır. Türkçe de kuşak kemer deyince bele dolanan her şey akla gelir. Kemer ,korse, pantolon kayışı, hemen hemen aynı kategoride değerlendirilir. İnsanlar elbise giymeye başlamaları ile birlikte kuşak kullanmaya da başlamışlardır. Bu nedenle kemer in tarihi elbisenin tarihi ile eşdeğerdir diyebiliriz. Hemen hemen her kültürde kemer elbisenin önemli bir aksesuarı olarak yer almıştı.
1.Batı Ülkelerinde
Kemerler ve kuşaklar batı ülkelerinde elbise bütünü içinde önemli yere sahiptir.
1) Kemer
Kemerler sicim veya ip vazifesini kapsamında pantolonları veya elbiseleri bele sabitlemek amacı ile kullanılmışlardır. Bunun dışında genelde köylerde yiyeceklerin veya av malzemelerinin bele sarılan kuşağa asılması amacı ile de kullanılmıştır. Yani batı ülkelerinde kuşak her zaman için belli bir fiziksel amaç doğrultusunda takılmıştır ve her zaman pratik bir hizmet amacı taşımıştır.
Önceleri kaba bir görünüm ve fonksiyon gören kemerler daha sonra estetik görünümler içermeye başlamış ve elbisenin sadece belinde değil diğer aksesuarlarında da kullanılır olmuşlardır. Misal olarak takılan kravat aslında bir boyun kemeridir. .Boyuna takılması sosyal bir seviye belirtisi olarak kullanılmıştır.
Kemerin aksesuar olduğu kadar sosyal ve kültürel bir sınıfın belirtisi olarak kullanılması eski Mısır’da çok yaygın idi. Mısırda sosyal sınıflar genelde taktıkları kuşaklarla ( bellerine doladıkları kuşağın renk ve biçimi) ile kendilerini diğerlerinden ayırtırlardı.
2) Kuşak:
Kuşak yumuşak uzun ve geniş bir bez parçasıdır. Kaşkoldediyebilirsiniz. Bele, omuza veya boyuna dolanır. Bazen yine sağ omuzdan sol bele çaprazlamasına dolanan apolet şeklinde kaşkollerde takılır( askeriyede Generallerde olduğu gibi).
Bilhassa 16 yüzyıldan sonra bu çapraz kaşkoller askeriyede seviye ifadesi olarak kullanıldı.
2. Kore’de
Kore’de giyecek geleneğinde, kuşaklar Dae olarak adlandırılır. Kemer Materyali olarak ta ilk çağlarda Otlar, tüyler, hayvan derileri kullanılıyordu. Dokuma fabrikaları kurulunca da dokuma kemerler (Pobackdae)yaygın olarak kullanıldı. Daha sonrada gelişime bağlı olarak metal işlemeli altın ve gümüş kemerler (Guadae).takılmaya başlanmıştır.
3 krallık dönemine gelince kemerler elbise dekorasyonu olarak sosyal bir sınıfın simgesi olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Kogurea krallığında fabrikasyon kemerler (Pobackdae)kullanılmaya başlandı ve kenevir ve ipek dokuma kemerler takıldı.
Kemerin genişliği sosyal tabaka olarak üstünlüğü ifade ederdi. Orta tabaka insanlar ( orta sınıf veya orta direk) dar ve ince kemer takarlardı. Daha düşük sosyal sınıflar ise ipin dolanması ile yapılmış Sasungdae denilen kemer takınmışlardır.
Bakjae krallığı zamanında, kostümlerdeki kemer faktörü iyice belirgin hale gelmiştir. Bu dönemde kemerlerin şekli değil renkleri de sosyal sınıfların tespitinde önemli rol oynamışlardır.
Shilla Krallığında ise kemerde metalik dekorasyonlar yer almaya başlamıştır.(Cho, Hyo-soon,1997).
Tüm krallıklar dönemlerinde farklı cins kemerler kral veya yönetici kesimin sosyal konumunu belli etmede kullanılmıştır. Kral ve kral soyundan gelenler kendilerine has farklı kemerler takarlardı. Krallar altın dekorasyonlu kemer, yüksek yöneticiler ise parlar ipek ten yapılmış geniş ve beyaz renkli kemer (Bakwidea)takarlardı. DEVAMI HAFTAYA