

بســـم الله الرحمن الرحيم
فَإِذَا قَضَيْتُم مَّنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُواْ اللّهَ كَذِكْرِكُمْ آبَاءكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْرًا فَمِنَ النَّاسِ مَن يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا وَمَا لَهُ فِي الآخِرَةِ مِنْ خَلاَقٍ
"Menasiklerinizi (hac ibadetlerinizi) bitirdiğiniz zaman (cahiliyyede) atalarınızı (kibirlenerek) andığınız kadar hatta daha fazla Allah'ı zikredin. İnsanlardan bazıları: “Ey Rabbimiz! Bize (nasibimizi) dünyada ver” derler. Onlar (ve onlar gibi olanlar) için ahirette hiçbir nasib yoktur".
Bakara-200
Bu ayetin nüzul sebebi hakkında İbn Abbas (r.a)'den şöyle bir rivayet vardır:
“Cahiliye döneminde insanlar hac ibadetini tamamlayınca, bir araya toplanıp atalarıyla övünürlerdi. Fakat Allah (c.c) müslümanlara, Rabb'lerini şükür ve övgü ile anmalarını, sadece Rabb'lerine zikir, sena, şükür ve ta'zimde bulunmalarını emretmek için yukarıdaki ayeti indirdi.”
(İbn Cerir Taberi, İbn Ebi Hatim)
İslam'da Atalarla Övünmek Yasaktır:
Bu ayetle Allah (c.c) müslümanlara, müşriklerin yaptığı gibi hacc bittikten sonra baba ve atalarıyla övünmeyi yasakladı ve Allah'ı zikretmeyi tavsiye etti.
Bu ayetten; “hem babanızı hem de Allah'ı zikredin” manası değil, yalnız Allahı zikredin manası çıkar. Çünkü Allah (c.c) hacdan sonra babaları zikretmek gibi boş bir ameli işlemekten müslümanları sakındırıyor ve en az bu boş şeylerle uğraşıldığı kadar, hatta ondan daha fazla Allah'ı zikretmeyi emrediyor.
Yani hacca ait olan herhangi bir rükün yapılırken; İhramda telbiye, taşlama anında tekbir, kurban keserken Allah'ın adını anma gibi, Allah'ı zikretmeyi emrediyor.
Allah (c.c) bu ayette, baba ve atalarla övünmenin iyi bir adet olmadığını, müslümanların böyle yapmaması gerektiğini, övünülecekse, sadece iman ve akideyle övünmek gerektiğini bildiriyor. Çünkü soyla övünmek İslamın değil, cahiliyenin adetlerindendir. İnsanın Allah katındaki değeri ise ancak takva ile ölçülür.
Sadece Dünyalık İstemek:
“İnsanlardan bazıları: “Ey Rabbimiz! Bize (nasibimizi) dünyada ver” derler. Onlar (ve onlar gibi olanlar) için ahirette hiçbir nasib yoktur.”
Allah (c.c) bu ayette, sadece dünyalık isteyen, tek derdi dünya olan ve yalnız dünya için çalışan kimselerden bahsediyor. Onlar Allah'a dua etmek istediklerinde dünya için dua eder, ahireti hiç düşünmezler. Onların ahirette hiç bir nasibleri yoktur.
Allah'a sırf dünya için dua eden kişi her ne kadar ahirete inandığını iddia etse de, bu hareketi ahirete inanmadığını apaçık bir şekilde göstermektedir. Çünkü ahirete ve Allah'a hakkıyla inanan kişi yalnız dünyayı istemez. Mü'min, dünya ve ahirette kendisi için hayır olacak şeyler ister.