Foto: Cumhuriyet
Doğu Akdeniz ve Kıbrıs gerilimleri sürerken Washington-Atina arasında iş birliği artıyor. ABD, Yunanistan’ın Batı Trakya bölgesinde yer alan ve Edirne sınırına 40 kilometre mesafede olan Dedeağaç üssüne, 400’den fazla tank ve zırhlı araç sevkiyatı yaptı. ABD Savunma Görsel Bilgi Dağıtım Servisi tarafından yapılan açıklama, “Dedeağaç’ın stratejik olarak konumlandırılmış limanı, ABD Ordusu kuvvetleri için kritik derecede önemli bir ulaşım ve lojistik merkezi haline geldi” ifadeleriyle paylaşıldı. Detayların yer verildiği açıklamada, “Limandaki ilk aşamanın ardından, ekipman demiryolu ve ticari hat taşımacılığı ile orta ve doğu Avrupa’daki ileri operasyon yerlerine taşınacak” denildi.
‘TÜRKİYE’Yİ ÇEVRELEME İSTEĞİ’
Sevkiyatı Cumhuriyet’e değerlendiren emekli Tümgeneral Ahmet Yavuz, sevkiyatın tatbikat mı, yoksa daimi olarak üslenmek amacıyla mı geldiğinin anlaşılması gerektiğine işaret etti. Yavuz, “Tatbikatlar çok önceden planlanır, birkaç senelik geçmişi vardır. Eğer, tatbikat maksadıyla geliyorsa, onu farklı anlamlandırabiliriz. Eğer üslenmek maksadıyla gelip kalacaksa orada, tabii ki bu artık Türkiye’ye güvenmediğini ve bir anlamda Türkiye’yi de çevrelemek istediğini ifade eder. Önce amacının ortaya çıkması gerekiyor” dedi. Sevkiyata ilişkin mesajın, oraya yerleşeceklerini gösterdiğini söyleyen Yavuz, “Türkiye’ye yönelik bir konuşlandırmadır. Orta ve uzun vade için atılmış adımdır” ifadelerini kullandı.
‘BÜYÜK GÜVENSİZLİK VAR’
ABD’nin, Türkiye ile arasındaki gerilimin iyileşmeyeceği varsayımından hareketle, Rusya’yı güneyden kuşatma projesinin bir parçası olarak Yunanistan’ı her ne kadar NATO ülkesi olsa da kendi etki alanı içerisine aldığını vurgulayan Yavuz şunları söyledi: “Genel gidişata bakılırsa Türkiye ile Amerika arasında büyük bir güvensizlik var. Onların bize güvenmemesinin sebeplerini anlamak zor ama bizim onlara güvenmemek için birçok gerekçemiz ortaya çıktı.”
‘HEPSİ BİR YAPBOZUN PARÇASI’
Yavuz, sevkiyatın göçle ilgili de olabileceğini, Afganistan’dan büyük bir göç bekleniyorsa Türkiye’nin tampon bölge olarak kullanılma düşüncesi olabileceğini söylerken yakın zamandaki Kıbrıs ve Türkiye-Rusya ilişkilerine yönelik açıklamaları hatırlatarak “Hepsi bir yapboz parçası. Bunları iyi okumak lazım ama maalesef çok iyi okunsa bile gereken tedbirlerin alındığını söylemek mümkün değil” diye konuştu.
‘ARTIK TÜRKİYE YERİNE YUNANİSTAN VE GÜNEY KIBRIS’I TERCİH EDEN BİR ABD VAR’
İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi ve emekli Tuğgeneral Dr. Naim Babüroğlu ise Dedeağaç’ın Türkiye’ye olan yakınlığına işaret ederek, “Dedeağaç’ın, anlaşmalara göre sınıra belirli mesafede silahsızlandırılmış olması gerekiyor. Türkiye, bu anlaşma çerçevesinde, ABD’nin burada oluşturduğu deniz ve hava üssünün bu mesafede kalıp kalmadığını incelemeli” dedi. ABD’nin, Rusya’ya yönelik kuşatmasını perçinlemek istediğini vurgulayan Babüroğlu, “Yunanistan’da yeni üsler elde ediyor ve bu devam edecek. Bunun nedeni artık Türkiye yerine Yunanistan’ı ve Güney Kıbrıs’ı tercih eden bir ABD var” ifadelerini kullandı.
ABD’NİN RUSYA VE ÇİN HAMLESİ
Babüroğlu, Dedeağaç’ın, Çin’in Kuşak-Yol Projesi’nin Avrupa’ya açılan kapısı olduğuna da işaret etti. “ABD, Dedeağaç ve o bölgede konuşlanırsa, Çin’in önüne de set çekecek. ABD’nin amacı bu” dedi. ABD’nin, Yunanistan’da farklı üsleri olduğunu ve en önemlisinin Girit’te bulunduğunu vurgulayan Babüroğlu, ABD’nin bu üsler ile Rusya ve Türkiye’nin hareketlerini ve faaliyetlerini gözleme, kontrol etme imkânı bulduğunu kaydetti.
OLASI SALDIRI VE KARA HAREKATI
Yunanistan’ın silahsız olması gereken adaları silahlandırdığını ve 23 adanın statüsünü kendi lehine çevirdiğini söyleyen Babüroğlu, “Türkiye, Yunanistan’ın olası saldırısı ve düşmanca tavrı karşısında yapacağı kara harekâtı sonucu karşısında Dedeağaç’ta ABD’yi bulur. Türkiye’nin bu durumu dikkatle takip etmesi gerekiyor” ifadesini kullandı.
‘TÜRKİYE’NİN ARTIK YANINDA GÖREBİLECEĞİ BİR DOST YOK’
ABD’nin Güney Kıbrıs yönetimi ile son dönemde gelişen ilişkilerine de işaret eden Babüroğlu, şu görüşleri dile getirdi:
“Türkiye ile Yunanistan arasındaki gerginlikte artık ABD, geleneksel tarafsız ya da uzlaştırıcı tavrı yerine Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimini tercih eden bir yaklaşım içine girdi. Rusya da artık Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimini tercih ediyor. İsrail, Mısır, Avrupa Birliği (AB) ve körfez ülkeleri de öyle. Türkiye ile Yunanistan sorunları, Türkiye-AB sorunu haline geldi. Bunu Yunanistan’ın mı başardığı yoksa Türkiye’nin izlediği politika sonucu mu olduğu önemli. Türkiye’nin artık yanında görebileceği bir dost yok.”
ABD-YUNANİSTAN SAVUNMA BÜTÇESİ PLANI
Öte yandan Washington yönetiminin Yunanistan’a savunma desteği de sürüyor. Geçen ay ABD Senatosu Dış ilişkiler Komisyonu’na sunulan “2021 ABD-Yunanistan Savunma ve Parlamentolar Arası Ortaklık Yasası” üzerine ABD Kongre Bütçe Ofisi’nden yapılan açıklamaya göre, ABD’nin Yunanistan’a 2022-2026 yılları arasında 134 milyon dolarlık savunma desteği vermesinin öngörüldüğü belirtildi. Buna göre Avrupa Yeniden Sermayelendirme Teşvik Programı gereğince Yunanistan’a 125 milyon dolar (her yıl 25 milyon dolar) yardım, Yunanistan’a Uluslararası Askeri Eğitim ve Öğretim (IMET) için de 9 milyon dolar destek sağlanması planlanıyor.