Ayrımsal damıtma nedir? Homojen karışımların Ayrımsal damıtma yöntemi ile ayrılması nasıl yapılır? Ayrımsal damıtma örnekleri.
Ayrımsal Damıtma Nedir? Nasıl Yapılır?
Sıvı – sıvı karışımlarından bir sıvının basit damıtmayla ayrılması işleminde elde edilen sıvı yeteri kadar saf olmaz. Çünkü sıvılar her sıcaklıkta buharlaşır. Bu nedenle soğutucuda yoğunlaşan buharda diğer sıvıların buharları da bir miktar bulunur. Dolayısıyla yoğunlaşan sıvıda da diğer sıvılardan bir miktar bulunur.
Örneğin su – etil alkol karışımının basit damıtılmasında ısıtma işlemine başlandığında hem etil alkol hem de su buharlaşmaya başlar. Ancak kaynama noktası 78 °C ve sudan daha düşük olan etil alkol daha fazla buharlaşır. Bu nedenle oluşan buharda da etil alkol yüzdesi daha fazla olur. Etil alkol – su buharı soğutucuda yoğunlaştırdığında elde edilen sıvı etil alkolce zengin etil alkol – su karışımıdır. Yani etil alkol saf olarak elde edilmemiştir.
Sıvı – sıvı karışımlarında sıvıları daha saf elde edebilmek için ayrımsal damıtma yöntemi uygulanır. Ayrımsal damıtma düzeneğinde basit damıtma düzeneğinden farklı olarak fraksiyon kolonu bulunur.
***Fraksiyon kolonu istenmeyen sıvı buharlarının istenen sıvı buharından yoğuşturularak ayrılmasını sağlayan araçlardır.
Sıvı – sıvı karışımlarının bir fraksiyon kolonu yardımıyla damıtılmasına ayrımsal damıtma denir.
Fraksiyon kolonunun içi buhar ile kolunun temasını artıracak ve buharın yukarı doğru ilerlemesini yavaşlatacak şekildedir. Bu nedenle fraksiyon kolonu ufak cam bilyeler ile doldurulur veya iç yüzey şekli uygun bir şekilde düzenlenir.
Fraksiyon kolununda safsızlığa neden olacak sıvıların buharları yoğunlaşarak karışıma geri döner.
***Genellikle kaynama noktaları arasındaki fark 20 °C den daha az olan sıvı karışımlarının ayrılmasında basit damıtma yerine ayrımsal damıtma kullanılır.