Pamuk Yetiştiriciliği Rehberi ve Takvimi
Pamuk tarımı nasıl yapılır? konularında pamuk yetiştiriciliği Rehberinde tarla hazırlığı, ekim, sulama, gübreleme, ilaçlama hasat, satış aşamaları anlatılmıştır.
Türkiye’de genellikle Güneydoğu Anadolu, Ege Bölgesi, Çukurova, Antalya’da yetiştirilen pamuk tarla hazırlıkları, yetiştirmek için bilinmesi gerekenler ve ekim takvimi içeriğimizde. Pamuk yetiştirmek isteyen üretici çiftçiler için yol gösterici nitelikte olan bu rehber ile yetiştiricilik yapmak için sulama, gübreleme, tohumların seçilmesi gibi ekim, dikim, hasat zamanı ile ilgili tüm sorularınıza cevap bulabilirsiniz. Pamuk yetiştiriciliği makalemiz ile pamuk nasıl yetiştirilir kısa bilgi halinde vereceğiz.
Pamuk Tarımı Nasıl Yapılır?
Öncelikle bulunduğunuz bölgenin pamuk tarımına uygun olup olmadığını belirlenmesi gerekiyor. Pamuk genel olarak her toprak türünde yetişebiliyor. Ancak, daha kaliteli ve verimli ürünler elde edebilmeniz için toprağın niteliğinin derin profilli, killi, alüvyal, su tutmak kapasitesi yüksek, geçirgen, işlenmesi ve sulanması kolay bir toprak olması gerekmektedir. Toprak, iklim, ısı ve bunun gibi bir çok etkene göre tarla seçimi yapılarak adım adım anlattığımız pamuk yetiştirme rehberine göre ekime başlayabilirsiniz. Tek yıllık olarak yapılmaktadır.
Pamuk Yetiştiriciliği Tarla Hazırlığı ve Adım Adım Ekim Aşamaları
Üreticiler için pamuk tarımı yaparken kısaca hangi adımları izlemek gerekiyor ve gübreleme, sulamanın nasıl yapıldığını sıraladık. Organik pamuk yetiştiriciliğinde sırasıyla yapılması gereken adımlar ise şöyle:
- Toprak seçimi
- İklim uygunluğu (Sıcaklık koşullarının uygun olması)
- Tarlanın Toprağın hazırlanması,
- Tohum seçimi,
- Pamuk Ekimin doğru aylarda yapılması,
- Çapalama ve seyreltme,
- Bakımı,
- Sulama,
- Gübreleme,
- Hastalık ve zararlılara karşı koruma,
- Yabancı otlarla mücadele,
- Nöbetleşe ekim (münavebe),
- Hasat ve harman olarak incelenebilir.
Toprak İsteği Kontrol Edilmeli
En verimli geliştiği toprak istekleri nemi alabilecekleri alüvyonlu, tınlı, orta bünyeli, derin profilli, küllü ve organik madde açısından zengin olan topraklardır. Sıcak bölgelerde ve sulama yapılarak yetişir. Aslında her toprakta yetişebilen bir bitki olsa da 6.65 ph ve 7,5 pH derecesindeki topraklarda kolay yetişmektedir. Pamuk tohumları kökleri 3 metreye kadar derine inerek nemi alır. Derin profilli topraklar pamuk yetiştiriciliğinde daha uygundur. Tuza karşı toleranslı olduğundan, tuz yoğunluğu 5.7 mmhos/cm olan topraklarda yetişmesi zordur.
Pamuk Yetişmesinde Sıcaklık ve İklim Koşulları
Tarım faaliyetlerinde pamuk yetiştiriciliğinde öncelikle sıcaklık yüksek olmalıdır. Pamuk bitkisi sıcağı sever. İklim koşullarından sıcaklık ile ilgili bilinmesi gerekenler: Mevsimsel olarak don olan bir bölgede yetişmez. Yıllık ortalama sıcaklığın en az 15°C-15.6 °C olmalıdır. Yetiştikleri mevsimde sıcaklığın 20 – 25 ve en fazla 37 dereceye kadar olması uygundur.
Pamuk Tarımında Toprak Hazırlığı
Genellikle sürekli ekim yapanlarda toprak sonbaharda hazırlanır. Toprak 30 cm 35 cm derinlikte olacak şekilde sürülür. Kış aylarının sonlarında yabancı otlar temizlenir ve tekrar sürülür. İlkbahar ayında pamuk tohumlarını ekmek için hazır olur. Kalsiyum karbonat açısından zengin topraklar olmalıdır. Hafif eğimli olan tarlalar seçilir.
Önemli Notlar:
- Pamuk tohumları ilkbaharda ekilir.
- Sağlıklı pamuk tohum bitkileri ilkbahardan yaza doğru büyür ve yetişir.
- Lifleri bitkilerin besin ve su isteğinin en fazla olduğu yaz aylarında üretilir.
- Ekimin yapıldığı tarihten 6 ay sonra toplanmaya hasada hazırdır.
Pamuk Nasıl Ekilir?
Genellikle mibzer denen aletlerle, sırayla ilkbahar aylarında ekim yapılır. Sıralar arasında boşluk bırakılır. Bu sıraların aralıkları ortalama 60 cm- 80 cm olur. 1 dekar alana toplamda 2 kilogram ile 4,5 kilo arasında tohum ekimi yapılır. Ekim yapılan kısımların derinliği ise ortalama 5 cm olmaktadır. Kaliteli bir ekim yapmak ve verim sağlamak istiyorsanız yeterli gübreleme, toprak türüne göre sulama, aralıklarına ve miktarlarına dikkat etmelisiniz.
Pamuk ekimi 3 farklı şekilde yapılır:
- Sırayla olacak şekilde mibzerle,
- Sırta ekim yapılarak,
- Karık içerisine tohum koyularak. Aşırı tuzlu, çok su tutan, hafif topraklarda sırta ekim yapılır.
Bölgelere Göre Pamuk Ekim Zamanı
Ege bölgesi, Güneydoğu Anadolu ve Antalya’da Nisan ayı sonları ile Mayıs ayı başında ekim yapılır. Çukurova bölgesinde ise Mart ayının sonunda başlanarak Nisan ayının ortalarına kadar pamuk ekimi yapılmaya devam eder.
En Verimli Pamuk Tohum Seçimi
Orjinal, anaç ve sertifikalı olarak tohumlar 3’e ayrılır. Sertifikalı ve 2 yaşın üzerinde pamuk tohumları seçilir. Pamuk ekim makineleri ile önce karıklar çakılır. Açılan 4 cm-5 cm derinliklere tohumlar bırakılarak toprakla kapatılır. Karık arası mesafesi 0,91 cm’dir. Karık ile tohum arasındaki uzaklık ise 7 cm-8 cm arasındadır. 1 hektarlık (10 bin metrekare) tarla için ortalama 25 kilogram pamuk tohumu kullanılır. Yaklaşık 200 kilo gübreleme yapılır. 1 dönümlük alanda 9 bin adet ile 20 bin pamuk bitkisi yetişebilmektedir. Fiona, Bayer, Lima, Gloria, Candia, Myfiber, BASF pamuk yetiştiriciliğinde seçilen tohumlardır.
Pamuk Tohumu 2021 Fiyatları
2021 en verimli pamuk tohum fiyatlarını inceledik. Bu yılda satışı yapılan güncel pamuk tohum fiyatları:
- 10’lu ithal pamuk tohum fiyatı 15 TL
- 10’lu beyaz çam pamuk tohum fiyatı 25 TL- 30 TL
- 150 adet pamuk tohum fiyatı 30 TL-48 TL
- 300 adet ithal pamuk tohumu 50 TL- 55 TL
- 400 adet ekonomik paket pamuk tohumu 70 TL-75 TL
- 500 adet süper paket tohumlar 80 TL- 85 TL
- Agrodal Tarım Hibrit Havlı Pamuk Tohumu 50 Adet 20 TL
- Pamuk ağacı tohumu 4 adet 5,75 TL
Pamuk Yetiştiriciliğinde Sulama Koşulları
Ekilen bu bitkiler yıllık yağış miktarı 500 mm ile 700 mm olan yerlerde kendiliğinden sulama olmadan da büyür. Yeterli yağış yoksa, 500 mm’nin altında ise yetişme döneminde sulama yapılır. Böylelikle bitkiler büyür, çiçek ve koza sayısı artar, zamanında olgunlaşarak verimi yükselir.
Yağış yoksa, çiçeklenme dönemi yani yaz aylarına kadar sık sık sulanmaz. Çiçeklendikten sonra 5 gün ve 7 günde bir olmak üzere sulama yapılır. Yaz ayları sonuna doğru kozalar oluştuğunda 45 gün sonra meyve dallarında pamuk kozaları açacağından sulama yapılmaz. Taşıma sulama, damla sulama, center pivot gibi sulama sistemleri uygundur.
Yazlık bir endüstri bitkisi olan pamuğun boyları 80 cm ile 120 cm arasında değişir. Çiçeklenme ve hasat zamanı uzundur.
Pamuk yetiştiriciliği yaparken, Tarım Takviminden yararlanarak ekim, dikim, hasat, gübreleme gibi tüm aşamaları öğrenebilirsiniz.
Gübreleme İşlemleri
Kimyevi Suni gübreler kullanılır. İki çeşit olarak kullanılan suni gübreler azotlu ve fosforlu olarak ikiye ayrılır. Pamuk yetiştiriciliğinde gübreleme önemli olup, bu bitkilerin potasyum, fosfor, azot tüketimi fazladır. Toprak analizi yapılarak, bir dekara ortalama 14 kg-16 kg saf azotlu gübre, 4 kg-6kg saf fosfor gübre eklenir.
NPK gübreleri içeriğinde Azot (N), Potasyum (K), Fosfor(P) içeren, sıvı veya katı durumda olan gübre çeşididir. Zengin içeriğiyle sıklıkla kullanılır.
NPK 20-10-10 kompoze gübre azotlu gübredir. Pamuk yetiştiricilerinin N-P-K 20-10-10 gübreleme miktarı tablosu şu şekildedir.
|Pamuk Gübreleme Zamanı||NPK 20-10-10 Gübre Miktarı |
(Nitrat Azotlu gübre)
|1. adım ekim sırasında (ilkbahar)||Hektar başına 200 kilogram|
|2. adım çiçeklenme döneminde (yaz)||Hektar başına 200 kilogram|
- Üst gübreleme amonyum nitrat ile yapılırsa dekara 27 kilo, amonyum sülfat kullanılırsa 33 kg/da, üre kullanılırsa eğer 15 kilogram verilmelidir.
- Pamuğun fosfor gereksinimi toz, triple veya granül haldeki fosforlu gübreler her dekara 7 kilo olarak verilir.
- Gübreleme için mutlaka pamuk ekilen toprağın analizi ve neye ihtiyacı olduğu kontrol ettirilmelidir. Bir dekarda ayrıca en az 5 kg fosfat olmalıdır. Bu gübreleri tarım ürünleri satan yerlerden veya online Hepsiburada, Trendyol, N11 gibi mağazalardan temin edebilirsiniz.
İlave diğer gübreleme şemasını tercih edenler, Yıl boyunca hektar başına (Her 10.000 m2‘ye):
- 181 kg N-P-K ek azot, fosfat içeren gübreler olarak kullanılır. 8 eşit zaman diliminde yapılan bu pamuk gübreleme işlemi ilk Ekim ayında, son olarak da çiçeklendikten 6 hafta sonra olmak üzere yapılır.
- Tohumlar çiçek açtığında bir defa KNO3 içeren yaprak gübrelemesi yapılabilir.
- Yapraklar için suni gübre ile böcek ilacı uygulamaları da aynı zamanda yapılır.
Pamuk Yetiştiriciliğinde Azot Miktarı
Yapacağınız gübreleme işlemi yalnızca bölgeye göre değil sulamaya ve toprak isteğine göre de değişiyor. Buna göre bölgelerde uygulanacak yeterli pamuk ekimi azot miktarları:
|Pamuk Ekilen Bölge||Azot Miktarı (KG/DA)|
|EGE Bölgesi||10 kg-11 kg|
|Antalya||12 kg- 16 kg|
|Çukurova Bölgesi||12 kg|
|Harran Ovası||13 kg|
Pamukların Tozlaşması ve Çiçeklenmesi
Pamuk ekildikten 50 gün-60 gün sonra çiçek açar. Bazı bitkiler kendiliğinden bazıları ise arıların gelmesiyle tozlaşmaya başlar. Çiçeklenme dönemi ekildikten sonraki mevsim yani yaz aylarında başlar. Lif üretimi ve tozlaşma yaz aylarında başlar. Pembe ve sarı renkte olan çiçekler döküldükten sonra koza oluşur. Bir kozada ortalama 16-21 adet tohum bulunmaktadır.
İlaçlama Yapılması
Yabani otlarla mücadele etmek için ilaçlama ekim yapmadan 4-5 gün öncesinde yapılır. Ektikten sonra da yapacağınız ilaçlama ile geniş ve dar yapraklı tek yıllık yabani otların yok edilmesi amaçlanmaktadır. Hasat zamanına kadar 3 defa yapılabilir.
Pamuk Yetiştiriciliğinde Bakım Aşamaları
Ekim zamanından başlayarak hasat ve toplama tarihlerine kadar pamuk üretimine yapılan işlemler:
- Kaymak kırma,
- Çapalama (1-2 defa yapılır)
- Seyreltme (ekilen fazla tohumun dağıtılması)
- Yabancı ot kontrolü, ve temizlenmesi,
- Sulama,
- Gübreleme,
- Hastalık ve zararlılarla mücadele
- Büyüme düzenleyicileri kullanımı,
- Yaprak döktürme
Tarlanızda, bahçenizde ayçiçeği yetiştirmek istiyorsanız, Ayçiçeği yetiştiriciliği Rehberi sayesinde bilinmeyen detayları öğrenebilir, ekim ve hasat zamanlarını inceleyebilirsiniz.
Pamuk Hasat Zamanı
İlkbaharda ekilerek yetişen pamuk bitkisi, ekim tarihinden yaklaşık 5 ile 6 ay sonra (sonbaharda) hasada ve toplanmaya hazırdır. Hasat ayları Ağustos, Eylül, Ekim aylarıdır. Genellikle bu zaman yılın 10. ayında Eylül ayında başlayarak Ekim ayı sonuna kadar devam eder. Makineyle hasat ve geleneksel tohum toplama yöntemleri kosgebkredisi.com kullanılır. Pamuk hasat makinesi kullanıldığında bitkiden lifi çıkarır ve sıyır. Pamuk kozalarını da ayrı olarak toplar. Kalan bitkiler tarım makineleri ile öğütülerek tarla tekrar sürülür. %60’ı koza açımına girdiyse 1. el hasadın yapılması uygundur.
1 Hektarda Ne Kadar Pamuk Çıkar?
Genellikle 10 bin metrekare yani 1 hektarda (10 dönümde) 2 ton ile 4 ton pamuk elde edilir. Tarladan toplamış olduğunuz ürünler çekirdekli pamuk (kütlü) olarak hasat edilir. Pamuk çırçır makineleri ile bu kütlü pamukların lifleri ayrılır. Yarım kilo çekirdekli pamuğun yaklaşık %55’i tohumu, %35’i lifi ve ortalama %15 -%20’si taş, yaprak gibi yabancı cisimlerden oluşur. Pamuk yetiştiriciliği yaptığınız bölgeye ve ile göre değişebilir.
Lifleri ve tohumları ayrıldıktan sonraki pamuk verimliliği ise her hektar için yaklaşık 0,66 ton- 1,35 ton arasındadır.
Her Yıl Pamuk Ekilir mi?
Pamuk ekmek istiyorsanız her yıl ilkbahar aylarında bunu yapabilirsiniz. Çünkü, tek yıllık bir bitkidir. Lifler ve tohumlar ayrıldıktan sonra tarla tekrar sürülür ve ekime hazırlanır.
Hangi İllerde Pamuk Yetiştirilir?
Kütlü pamuk yetiştiriciliğinin yapıldığı iller:
|Balıkesir||Manisa||İzmir||Aydın||Denizli||Şırnak|
|Muğla||Antalya||Mersin||Adana||Osmaniye,||Iğdır|
|Kahramanmaraş||Hatay||Gaziantep||Kilis||Adıyaman||Siirt|
|Şanlıurfa||Diyarbakır||Mardin||Batman|
2021 Yılı Güncel Pamuk Kilogram Fiyatları
Bu yıl İzmir Ticaret Borsası Nisan 2021 bültenine göre üretimi yapılan 41 renk pamuk lif fiyatı ortalama 17,60 TL/kg- 17,75 TL/kg aralığında olup, dünyada pamuk kg fiyatı 17 lira 14 kuruş olarak belirlenmiştir. Polyester sentetik talebi, iklim şartları, devlet uygulamaları ile arz/talep dengesi pamuğun fiyatını etkiler.
Pamuk Satışı 2021
Çiğit adı verilen pamuk tohumları ve küspesi hayvan yemi olarak satılır. Geleneksel yöntem ile toplanan pamukların yaprakları da hayvanlar için kaba yemdir ve besleyicidir. Satışları çeşitli fabrikalara yapılabildiği gibi depolarda da muhafaza eden çiftçilerimiz vardır. Fiyatta anlaşıldığında satışlar yapılır. Alım yapan işletmeler 2021 yılında 10 TL-12 TL arasında fiyat belirlemektedir. Balya fiyatları ise 20 TL ve üzeridir.
Ülkemizde geçtiğimiz dönemde pamuk fiyatları artış ve prim desteği 1,10 TL/kg olrak belirlenmiştir. Yeni dönemde de ekim ve üretimde artış olması bekleniyor.
Pamuk Yetiştiriciliği Takvimi 2021
Mevsimlere göre ekim ve dikim yapılmakta olup, her bölgede farklı olarak İlkbaharda Mart, Nisan ve Mayıs aylarında ekilmektedir.
Pamuk yetiştiriciliği rehberine göre ekilen ürünlerin toplanmasına sıra geldiğinde, pamuk hasadınızı Eylül ayının sonlarına doğru yaparsınız. Eylül ayından başlayarak Ekim ayı sonuna kadar da hasat devam etmektedir. Aylara göre pamuk ekim, sulama, gübreleme, çapalama ve hasat takvimi aşağıdaki gibidir.
1 dekarda yetişen pamuk miktarı ortalama 500 kilo- 800 kilo arasındadır. Sertifikalı pamuk tohumları almak veriminizi arttıracak ve kaliteli ürünleri elde etmenizi sağlayacaktır. Özellikle günümüzde makine ile yapılan hasada uygun olan sertifikalı pamuk tohumları satışı da çeşitli firmalar aracılığı ile yapılmaktadır.
Pamuk Tarımının Yapıldığı Bölgeler
Yetiştiği bölgeler hem iklim hem de toprak uygunluğu ile Antalya Akdeniz, Ege, Çukurova bölgesi ile güneydoğu Anadolu bölgesi olmuştur. Iğdır ve Söke ovalarında da yetiştiricilik yapılmaktadır. Çukurova, ege bölgesi ve Güneydoğu Anadolu’da yaygın olarak yapılır.