Şirket kurma aşamasında olan birçok firmanın yaşadığı sıkıntılar içinde ortak nokta şirket ismi bulmaktır. İş fikri aşamasındayken, iş planı yaparken hep aklınızda şirketin adının ne olacağı vardır. Hatta bazen iş planı hazırlanır biter, bütçe planlaması biter, şirketi kurmak üzeresinizdir ama isim bulamadığınız için ertelemeye gidersiniz. Sonra da aklınıza gelen ilk birkaç isimden birini seçersiniz ya da en basitinden soyadınızı kullanarak konuyu kapatırsınız. Hatta çocuğunuzun, eşinizin isimlerinden harfler seçerek de bir isim oluşturmak yaygın bir tercihtir. Diyebilirsiniz ki; asıl olan isim değil ürünün ve hizmetin kalitesidir. Bunlar zaten işinizin başarılı olması için tartışmasız gerekli iki ana unsurdur. Bununla birlikte, en iyi ürünlerin ve fikirlerin sadece isimlerinden dolayı başarısız olduğu birçok örnek de mevcuttur.
Şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki, belli bir tarihi olan firma olmadığınıza göre ve dev reklam bütçeniz de yoksa kurmak üzere olduğunuz dış ticaret şirketinize Eyüp Sabri Tuncer, Kurukahveci Mehmet Efendi, Aliosman Bey ve Oğulları gibi isimleri sakın düşünmeyin.
İsim seçiminde nelere dikkat etmeliyim
Çağrışım
İthalat ihracat işi kuracaksanız şirket ismi konusuna biraz daha önem vermeniz gerekecektir. İsminizin hedef pazarlarınızda itici, saldırgan ya da müstehcen olmaması için ayrıca bir çalışma yapmak faydalı olacaktır. Bunun için işe belirlediğiniz isimlerin çevirilerini kontrol ederek başlayabilirsiniz. Ne kadar çok kontrol ederseniz isminizin uygunluğundan o kadar emin olursunuz. Hatta tam aksine şans eseri de olsa hedef pazarınızda olumlu bir karşılığı olan bir kelime seçmişseniz çok iyi bir seçim yapmışsınız demektir; örneğin, Almanya hedef pazarınız ise Almanya’da bir şehir ismi, tarihi bir figür, efsane, bir eser adı ya da mutluluğu, başarıyı vb çağrıştıran kelimeler gibi.
İlişkisellik
Öncelikle işinizin tam olarak ne olacağına karar verin. Gıda sektöründe mi, madencilik sektöründe mi, tekstil sektöründe mi hangisinde karar kıldıysanız, sonrasında alt kategorilere ve en sonunda işinizi tam olarak tanımlayan kelimelere kadar inin; örnek: Tekstil, hazır giyim, kadın giyim, kadın kot pantolonları. Şirket ismi yaptığınız işle ne kadar ilişkiliyse web sitenizin seosuna da o kadar olumlu katkısı olacaktır.
Webde Uygunluk
İsim seçiminde olmazsa olmaz şartlardan biri de web siteniz için alan adıdır. Aday isimleri mutlaka alan adının uygun olup olmadığını kontrol ederek listeye ekleyin. İsim başka domain başka olması kafa karışıklığı yaratır ya da en azından bulunurluğu zorlaştırır. Söz gelimi, adınız “Mahir Gıda” iken web sitenizin domaini “istanbulsekerleme.com” ise aynı firma olup olmadığınız şüpheli görünecektir. Burada firma adı ve markanın farklı olmasından bahsetmiyorum. Şirketinizin farklı isimde olup ürününüzün markasının farklı olması başka bir olaydır. Şirketinizin adından ziyade tanıtacağınız ürünün marka ismi ve web sitesinin tutarlı olması gerekir. Şirketinizin adı İstanbul Şekerleme Ltd iken markanız Mahir ise web siteniz mahir.com olmalıdır; şirketi değil ürünü (markayı) satıyorsunuz.
Marka
Yeni kurduğunuz bir işi muhtemelen 5 yıl açık kalsın diye açmıyorsunuzdur. Buna göre, uzun vadeli bir imaj oluşturmak için işin en başında logo, slogan, renk, yazı karakteri ve markanızı firma ismini en iyi çağrıştıracak şekilde bulmanız gerekir. İsminizi özellikle İngilizce harflerden oluşturursanız hem alan adınız hiçbir değişikliğe uğramadan yazılır ve bir de üstüne az sayıda harften oluşuyorsa telefonda email adresinizi vermeniz gerektiğinde zorlanmazsınız. Ayrıca logo tasarımlarınız daha basit olur ve dar yüzeyli alanlarda az sayıda harf daha çok göze çarpar ve nereye yazarsanız yazın daha kolay okunur.
Telaffuz
İsminizin olması gereken bir başka özelliği de kolay telaffuz edilebilir olmasıdır. Yabancılar açısından kolay telaffuz edilmesinin yanı sıra kolay telaffuz edilebilirlik size yaratıcı, kolay ve kulağa hoş gelen sloganlar üretmek konusunda daha çok yardımı olacaktır.
Anlam
Yukarıdaki kıstasları göz önünde bulundurarak oluşturacağınız her isim şirketinizin kurumsal kimliği için iyi bir başlangıç olacaktır. İsmin ilk etapta illa ki bir anlam taşıması gibi bir şart elbette yok; göze hitap eden ve kişide iyi duygular oluşturan bir çağrışımı olması önemli bir artıdır. Bu bir kelime de olabilir, ortaklarınızın ya da aile üyelerinizin isimlerinin baş harfleri de olabilir. Tamamen sizin yaratıcılığınıza kalmış. Bulduğunuz bu isme sonradan bir anlam yükleyerek bir hikaye yaratabilirsiniz ve isminizle dünyaya mesajınızı iletebilirsiniz.
Xerox (xerography’nin kısaltılarak sonuna x eklenmiş halidir), Kodak (George Eastman birkaç kelime içerisinden söylenişi kolay ve benzersiz olduğu için seçmiştir), Sony (ilk olarak Totsuko adıyla piyasaya çıkmıştır. Daha sonra telaffuzu kolay olduğu için “sonic” ve”sound” kelimelerinden Sony türetilmiştir), Nokia (adını 1865 yılında faaliyet gösterdiği Finlandiya’daki Nokianvirta nehri kıyısında yer alan Nokia kasabasından almaktadır), LG (Lak-Hui ve Goldstar şirketlerinin baş harfleri), Google (matematikteki en büyük sayılardan biri olan ve 10’un yüzüncü kuvveti anlamına gelen “googol” kelimesinden gelmektedir), Ikea (kurucusu Ingvar Kamprad’ın adının ve soyadının ilk harfleri ile, dünyaya geldiği köyün (Agunnaryd) ve çiftliğin (Elmtaryd) baş harfleridir) gibi markaların başlangıçta bir anlamları yoktu. Amazon’un kurucusu siz olsaydınız adına Amazon der miydiniz? Ama Amazon’u bugün size devretseler ismini herhalde öldürseler değiştirmezsiniz.
Seth Godin “Pazarlama artık sattığınız ürün değil, anlattığınız hikayedir” der. Yani artık ürün değil hikaye, marka, vizyon satıyor.
Basit yöntemleri deneyin
Örneğin yapmak istediğiniz işi yapan ünlü markaları inceleyin, renklerine, logolarına, isimlerine bakın. Sonra bunu bir kenara not ettikten sonra alakalı kelimeleri toplayın. Diyelim ki kadın kot pantolonu ihracatı işi yapacaksınız. İlk çağrışımları yapalım:
- İhracat
- Üretim
- Kot
- Pantolon
- Mavi, Koton, Loft, Diesel, Levi’s
- Türkiye
- Ticaret
- Kadın
- Global
- Uygun
- Uluslararası
- Çarpıcı
- Seksi
- Havalı
- Cool
- Özgür
- Rahat
- Asi
İstediğiniz kadar çoğaltabilirsiniz. Tümünü bir kenara not ettikten sonra kelimelerin anlamlarına ve size çağrıştırdıklarından yola çıkarak telaffuzu ve yazılışı kolay bir kelime ortaya çıkarın. Daha sonra bunun üzerine hikaye yaratarak anlamlandırın ve şimdi bir marka yaratmış oldunuz. İlla ki “kökleri 1960’lara dayanan” ya da “20 yıllık tecrübesiyle” gibi klasik terimleri kullanarak başarılı olacaksınız diye bir şey yok. Kendinizi iyi anlatabilirseniz insanları yeni bir firma olarak da etkileyebilirsiniz.
Evet başta da bahsettiğimiz gibi ürününüz ve hizmet kaliteniz zaten iyi olmak zorundadır, orası tartışmasız. Ancak bu size ürünü sattıracak özellikler değildir. Ürününüzü sattıracak olan markanız, hikayeniz, logonuz, renkleriniz ve isminizdir. Tüm bunların toplamı misyon ve vizyonunuzu dünyaya duyurabildiği ve aktarabildiği ölçüde başarı gelecektir.
Son olarak yine de hazır bir isim önerisi web sitesi tavsiyesi istiyorsanız yapay zekayı kullanarak isim üreten bir platform olan Namelix’i önerebilirim. Logo tasarımı için de yine Namelix’in Brandmark adıyla logo yapıcı hizmeti de mevcut. Ayrıca ABD’de şirket ismi seçiminde başvurulan iki yaygın test olan smile ve scratch testinde de kendinizi sınayabilirsiniz.
İşinizin dünya markası olması dileğiyle!