Bilindiği üzere, geçtiğimiz Aralık ayı içerisinde yayınlanan 23 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’yle, Türkiye Uzay Ajansı resmen kuruldu.
Bu, çok geç kalınmış olsa da, ülkemiz için çok önemli bir adımdı ve sonunda hayata geçti.
Liyakate dayanan atılması gereken bilimsel ve idari adımların gerçekleştirilmesi halinde, artık ülkemiz de, uzay ve uzay teknolojileri alanında dünyanın önde gelen ülkeleri arasına girme şansı bulacaktır.
Ne yazık ki ülkemiz, şu an uzaya çıkma noktasında roket ve uzay mekiği teknolojisine sahip bulunmamaktadır.
Ancak, uydu teknolojisi olarak bilgi birikimine sahiptir ve TÜRKSAT, GÖKTÜRK ve RASAT uyduları ile İTÜ’nün geliştirdiği küp uydular bunlara örnek olarak verilebilir.
Ayrıca ülkemiz, astronomi alanında da bilimsel çalışmalar içerisindedir ve bu alanda isimleri aşağıda verilen 9 adet merkeze sahiptir.
Bunlar sırasıyla Ankara Üniversitesi, Kreiken Rasathanesi; İstanbul Üniversitesi Gözlemevi Araştırma ve Uygulama Merkezi; Ege Üniversitesi Gözlemevi; Boğaziçi Üniversitesi, Kandilli Gözlemevi ve Deprem Araştırma Enstitüsü; Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Ulupınar Gözlemevi; Ondokuz Mayıs Üniversitesi Gözlemevi; Çukurova Üniversitesi, Uzay Bilimleri ve Güneş Enerjisi Araştırma ve Uygulama Merkezi; Erciyes Üniversitesi, Astronomi ve Uzay Bilimleri Gözlemevi Uygulama ve Araştırma Merkezi ile TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi’dir.
Bir de, 2011 yılında çalışmalarına başlanan ve 2019 yılı içerisinde yapımı tamamlanacak olan 10. merkezimiz, Atatürk Üniversitesi Astrofizik Araştırma ve Uygulama Merkezi (ATASAM) bünyesinde yer alacak olup, adı Doğu Anadolu Gözlemevi (DAG) olarak planlanmıştır.
Tüm gözlemevlerimiz arasında DAG, özel bir yere sahip olacaktır.
Ayrıca, gerek konumu ve gerekse de bünyesinde yer alacak teleskobu nedeniyle DAG, tüm dünyanın merakla beklediği bir gözlemevidir.
Ülkemizin en büyük (4 m) çaplı ve hem insan gözünün algılayabildiği alanda (görünür bölgede), hem de kızıl ötesi alanda gözlem yapabilecek çok özel bir teleskobu bünyesinde bulunduracaktır.
Atmosferin astronomi gözlemlerini olumsuz etkilediğini düşünecek olursak, bu teleskop o kadar özel ki, sanki arada atmosfer yokmuşçasına uzayı gözleyebilecektir.
Amerika Birleşik Devletleri’nin daha iyi gözlemler yapabilmek için uzaya yerleştirdiği Hubble Teleskobu’ndan bile, daha net görüntüler alabilecek bir kapasiteye sahip olacaktır.
Her ne kadar ülke olarak, böylesine teleskopları yapabilecek bir yeteneğe sahip olmasak da, böylesine özel bir teleskobun tüm optik tasarım ve yazılımları Türk bilim insanlarına aittir.
DAG Proje Koordinatörü Astrofizikçi Doç. Dr. Cahit Yeşilyaprak, DAG’ın sahip olacağı özel teleskop için bakınız ne diyor.
“2020 yılı içinde ilk ışığını alıp astronomi, uzay, bilim camiasına bu teleskopu kazandırmış olacağız. Türkiye’nin en büyük 4 metre çaplı, tek parça aynaya sahip teleskopu… Optik dediğimiz insan gözünün duyarlı olduğu bölgenin dışında da kırmızı ötesi bölgede de gözlem yapabilen, yine Türkiye’nin ilk kırmızı ötesi teleskopu. Bu çapta dünya üzerinde 4 metre sınıfı yaklaşık 10 küsür teleskop var, ama bizim eklediğimiz birkaç optik ve son teknolojik özelliklerle beraber, bu özellikleri bir arada barındıran dünyada bu sınıfta tek teleskop olacak.”
Ne diyelim?
Böylesine önemli bir bilimsel proje, ülkemize ve dünyamıza hayırlı uğurlu olsun.
Sağlıcakla kalın.