Mevcut sıkıntıların bir kısmı Suriye topraklarından esen rüzgarla ilintili.
IŞİD meselesi ve tehlikesi şüphe yok ki bunların başında geliyor. Diyarbakır, Suruç, Ankara patlamalarının bu olağan şüphelisinin, Türk sınırıyla komşu bir konuşlanma içinde olması, militan geçişlerinden terör eylemlerine bir dizi riski barındırıyor.
İkinci “resmi sıkıntı” PYD'ye dair. Türkiye bu örgütü PKK'nın denetiminde bir yapı olarak görüyor, bölgede yayılması, kantonları birleştirerek sınır hattı boyunca koridor oluşturma riski bir PKK devleti akla getiriyor ve ciddi bir tehdit olarak algılanıyor.
Bu bölgenin sosyolojiyle, siyasi dokusuyla ve talepleriyle Kürt meselesinin bir parçası haline gelmeye başlaması, çözüm sürecinin milli sınırlara yönelik olarak yürütülmesini zorlaştırması, hatta bugün Türkiye'yi yeniden kaplayan PKK şiddetinin temelini oluşturması, bunlara eklenen siyasi bir endişeyi ifade ediyor.
Dün ifade ettiğimi bu noktada tekrarda fayda var.
“Rojava'nın bir Kürt siyasi birimine dönüşmesi de, Suriye'de yaşam alanı bulan, buldukça güçlenen IŞİD meselesi de Esat rejiminin kaçınılmaz infakının ortaya çıkardığı sonuçlar ya da hızlandırdığı durumlardır...”
AK Parti hükümetlerini bu açıdan sorumlu ilan etmek anlamsızdır.
Ancak dün şunu da söyledim:
“Siyasi iktidarın bu kaçınılmaz süreci nasıl yönettiği, gelişmelere nasıl ve ne açıdan ayak uydurduğu önemlidir. ABD'ninkinden Rusya'nın gelişine, Rojava'da özerkliğin ilan edilmesinden kantonların birleşmesine uzanan hatta, 'ne yapıldı, ne yapılmalıydı, ne yapılmalı', 'tutum ve tercih hataları oldu mu, olduysa bedeli nedir' soruları gerçekçi ve önemli sorulardır.”
Peki, yanıtlar?
Rojava'dan başlayalım.
İlk hata şudur:
AK Parti hükümeti tüm enerjisi ve konsantrasyonunu Esat'ın devrilmesine hasrettiği oranda Rojava'nın ifade ettiği anlamı ve özgül ağırlığını zamanında anlayamamıştır. PYD'yi ele alışı, bu örgütü Esat'la ilişkilerden men, ÖSO'yla ilişkileri teşvik etrafında dolaşmış, hatta bu örgüt ile PYD arasındaki alan kontrolü kavgası Türkiye'nin uzaktan izlemeyi tercih ettiği, bu nedenle sıkça itham edildiği faydacı baktığı bir çatışma olmuştur.
Bölgenin, uluslararası güçler, Kürt topluluklarının tahayyülleri ve seferberliği açısından önemi Kobani kuşatması sırasında anlaşılacak ve Türkiye politikalarını kısmen esnetmeye başlayacaktır. Peşmerge'nin geçişine izin, PYD'lilere sağlık desteği, bölge Kürtlerini lojistik destek bunlar bu esnekliğin işaretleridir.
Ancak bu noktaya gelindiğinde Kürt gruplar için Rojava bir kilometre taşı ve bir seferberlik aracı haline gelmiş, Kürt hareketlerini etkileyecek oranda Kürtlerin ortak tahayyüllerinin yurtlarından birisi olmaya yüz tutmuştu. Kobani hadisesi Kürt topluluklarının varlık ve taleplerinin de uluslararası arenada ilk kez farklı şekilde yankılanmasına zemin hazırlamıştı. IŞİD karşısında tek örgütlü yerel güç olarak PYD ve Kürtler uluslararası güçlere temas ve işbirliği geliştirmiş ve meşruiyet, kökleşme istikametinde yol kat etmişti.
Türkiye ise bu gelişmelere itiraz etme dışında hiç bir adım atmadı.
İncirlik başta, diğer üslerin IŞİD'e karşı kullanıma açılması, Afrin ve Kobani kantonlarının birleşmesine karşı kayıt konması, PYD'nin ayrıcalıklı müttefik konumunu ve yayılma eğilimini bir ölçüde sarsmışsa da, hiç bir şekilde ortadan kaldırmamıştır.
Tablo biraz Türkiye'nin eski Irak politikasını andırmaktadır. Kaybedeceğiniz bir konuda ısrar etmek, güç gösterisini kendinize, seçmene yapmak anlamına gelir. Eninde sonunda ya kaybedersiniz ya da mümkünse, fırsat kalmışsa çıkarlarına yeni koşullara uygun bir şekilde uyarak ayakta kalırsınız.
Nitekim Özerk Kürt bölgesinin kurulmasını savaş nedeni kabul eden Türkiye'nin bugün en önemli müttefiklerinden birisi Özerk Kürdistan yönetimidir.
AK Parti dış politikası Rojava'nın Kürtlerin öyküsünü iyi okuyamadı ve iyi okuyamıyor.
Önümüzdeki 50 yıl Ortadoğu'daki Kürtlerin dönemi olacak, sosyolojik, siyasi, uluslararası rüzgarlar bu istikamette esiyor. Bu önlenemez tarihi akışı fark etmek, buna ayak uydurmak, bunu ülke çıkarlarıyla uyumlu hale getirmek siyasetin temelini oluşturmalıdır.
Böyle durumda yapmak gereken ve şu anda yapılması gereken PYD'yi demokratik bir siyaset açısından işbirliğine çekmek, Rojava'yı da aynı çerçevede kuşatmaktır.
Yarın, Esat meselesi ne yapıldı ve ne yapmalı?
- BIST 106.960
- Altın 151,340
- Dolar 3,6749
- Euro 4,3248
- İstanbul 26 °C
- Diyarbakır 24 °C
- Ankara 20 °C
- İzmir 26 °C
- Berlin 18 °C
- Mela Baxtiyar'da sert tepki gösterdi
- Kosret Resûl: Kerkük’te yaşananlar uluslararası bir oyun
- Erdoğan: Kerkük’te senin tarihin var mı ya?
- Haşdi Şabi: Komutanımız Peşmerge tarafından öldürüldü
- Bülent Arınç'tan Deniz Baykal açıklaması
- Araplar Ala Talabani’yi şiirler ile karşıladı
- ABD’li heyetten vize için dört şart
- ABD: Türkiye ile ilişkilerimiz karışık
- McGurk: Çatışma olmaması için çalışıyoruz
- Mersin'deki bombalı saldırı hakkında yayın yasağı
- OHAL, beşinci kez uzatıldı
- Mesud Barzani: Gereken yapılacaktır
- Şırnak'ta madende göçük: 6 işçi yaşamını yitirdi
- SDG: Rakka'yı IŞİD'den geri aldık
- Batı basını: Kerkük'te İran kazandı
Nerede hata yapıldı...
- Mam Celal son yolculuğuna uğurlandı
- Kürdistan referandumundan ilk kareler
- Zerevani Kuvvetleri’nden referanduma destek
- Havada ve karada Bağımsızlık referandumu etkinlikleri
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- Arzu Yılmaz: 'ABD seyirci kaldı, Yekiti Kerkük’ü Bağdat’a sattı'Erbil Amerikan Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı Dr. Arzu Yılmaz, Kerkük operasyonunu Evrensel'e değerlendirdi.
- Barzani: Barzan Dağları’nda son sandık da kapandıktan sonra...Federal Kürdistan Yönetimi Başkanı Mesud Barzani, referandumdan sonraki ilk söyleşisini, kendisine yakınlığıyla tanınan Fransız yazar ve düşünür Bernard Henry-Levy ile yaptı.
- Neçirvan Barzani Russia Today’e konuştu: Erteleme yok!Federal Kürdistan Başbakanı Neçirvan Barzani, şimdiye kadar 25 Eylül’de yapılacak referandumun ertelenmesine dair alınmış bir kararın olmadığını söyledi.
- Barzani: ‘Her bir Kürt Kerkük için savaşa hazır’Federal Kürdistan Başkanı Mesud Barzani, 25 Eylül’de düzenleyecekleri bağımsızlık referandumunu BBC Farsça Servisi’ne değerlendirdi.
ÖZEL MAKALE
- Sünni, Şii ve Kürt okulu"Irak ile ilgili her şey şunu bize söylüyor. Üçe ayırın, zira suni bir yapıyı bir arada tutmak sadece daha fazla ölüme davetiye çıkarır. Irak’ın birliği suçuna ortak olmayın."
- 1925 Kürt Ulusal Özgürlük Hareketi ve Saîdê Kurdî" Saîdê Kurdî ve 1925 Kürt Ulusal Özgürlük Mücadelesi/Şeyh Said ilişkisi noktasında resmi ideoloji eksenli kodlamalar ve bu kodlamamalardan sonra kurulan bağlantılar..."
- Kurdistan ve Arap Dünyası; Geleceğe dair (I)"Irak ve Suriye’nin bölünmesi yakınlaşırken dünya güçleri adalet adına olmasa dahi en azından istikrar adına komşu ülkelere bağımsız bir Kurdistan empoze etmek isteyecektir."
- Sıçrama Tahtası; Kürtler ve Ermeniler"Saîdê Kurdî’nin, Hamidiye Alaylarının yasallaştırılması talebi, Kürtler üzerinde uygulanmak istenen politikaları boşa çıkarmayı amaçlamaktadır."
KÜLTÜR SANAT
- Nobel Edebiyat Ödülü’nün sahibi belli olduİngiliz yazar Kazuo Ishiguro, “Günden Kalanlar” isimli romanıyla 2017 Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazandı.
- Demirtaş'ın 'Seher'ine 10 günde 5. baskıHDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın tutuklu bulunduğu Edirne F Tipi Cezaevi’nde yazdığı “Seher” adlı öykü kitabı, 10 gün içerisinde 5 baskı yaparak 70 bin sattı.
- Demirtaş’ın kitabı 16 Eylül’de raflardaHDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın cezaevinde kaleme aldığı öyküler kitaplaştırıldı. Dipnot Yayınları etiketiyle çıkacak kitabın ismi ‘Seher’ olurken, çıkış tarihi de açıklandı.
- ABD'li Şair John Ashbery yaşamını yitirdiABD'li Şair John Ashbery, 90 yaşında hayatını kaybetti. Ashbery, Pulitzer dahil pek çok ödüle layık görülmüştü.