İnsan Hakları Derneği (İHD) Ankara Şubesi Hapishaneler Komisyonu, İç Anadolu Bölgesi Hapishaneleri Ekim-Kasım-Aralık 2017'nin “hak ihlalleri raporunu” açıkladı. Avukat ziyaretleri, tutsaklardan gelen mektuplar, aile görüşleri ve İHD'ye yapılan başvurularla hazırlanan rapor, Bolu ve Kırıkkale F tipi hapishaneleri, Nevşehir E Tipi Hapishanesi, Sincan Kadın Kapalı Hapishanesi ve Kayseri/Bünyan 2 No’lu Kapalı Hapishanesi'ni içeriyor.
İHD Ankara Şubesi’nde yapılan basın toplantısında, basın metnini hapishaneler komisyonundan Nuray Çevirmen okudu. Genel olarak hapishanelerde sohbet hakkının haftada 10 saat değil, ayda 10 saati bulmayacak şekilde kullandırıldığını belirten Çevirmen, televizyon kanallarının çoğunu yasaklandığını, sadece İslami kanalların izlenebildiğini ifade etti.
Pek çok yayın ve gazetenin tutsaklara verilmediğini dile getiren Çevirmen raporun devamında şunları söyledi:
“- Telefon görüşmelerinde hem mahpuslara hem de ailelerine tekmil verilmesi dayatılmaktadır. Tekmil verilmediğinde görüşmeler kesilmektedir.
- Kullanılan tüm metal eşyalar ve kaplar toplatılmış ve tümü plastikle değiştirilmiş.
- Radyolar toplatılmıştır ...
- Hastane sevklerinde, dosyaya ve sevk belgelerine ‘dikkat kaçar, kaçırılır’ ibaresi ve ‘örgüt isimleri’ yazılmaktadır. Bu uygulama, doktorlar ve sağlık çalışanları üzerinde olumsuz etki yaratmakta, hasta-doktor ilişkisini zedelemekte ve tedavi sürecinde olumsuz bir tutum sergilenmesine neden olmaktadır.
- Hastaların sağlık raporları verilmemektedir.
- Ekim 2017’de yapılan sevklerin ardında sevki yapılmayanların da kendi inisiyatifleri dışında başka odalara eşyalarını alamadan götürülmüşlerdir ve günler sonar eşyalarını alabilmişlerdir. Bu esnada sağlık dosyaları vs. kaybolmuştur.
...
- Ekim ayı içerisinde hapishanelerden mahpuslar odalarına yapılan ani baskınla ve eşyalarını bile almalarına izin verilmeden apar topar; Kayseri-Bünyan’da yeni hapishaneye ailelerine bile haber verilmeden sevk edildiler.
- Hapishane girişinde çıplak arama dayatmasına karşı çıktıklarından dolayı kimi mahpuslar darp edilmişler ve fiziki saldırıya uğrayarak çıplak aramaya maruz kalmışlardır. Henüz inşaat halindeki odalara doldurulmuşlardır. Hiç bir temizlik malzemesi olmadan bir hafta boyunca inşaat temizliği yapmışlardır.
...
- 24 saat boyunca yaşam alanlarını gözetleyen kameraların önünde darp etmelerine rağmen bu darp olayını yapanlar kabul etmiyorlar.
- Kitap sayısı 5 ile sınırlandırılmıştır.
- Sağlık memuru bulunmamaktadır, acil durumlarda 112’nin aranılacağı belirtilmekte, ancak 112 sistemi ne kadar hızlı işlerse işlesin acil bir duruma yetişmesi zor ve ciddi bir risk yaratmaktadır.
...
- Hastaların kullanması gereken eşyaların yasak olması veya rapor olmaması gerekçesi ile verilmemekte. Örneğin renyo, romatizmal hastalıklar, astım vs. hastalıklar için kullanmaları gereken bere, eldiven, uygun battaniye, yastık, minder vs. hepsine rapor şartı getirilmektedir.
...
- Hastanelere sevk verildiğinde hastane sevki yapılmaktadır.
- Mahpusların bulundukları odaların iç kısmına yerleştirilmiş kamera 24 saat kesintisiz kayıt yapmaktadır. Oda içine yerleştirilen kamera ile ortak yaşam alanlarının izlenmesinin yanı sıra, tuvalet ve banyo girişi de bu kamera ile gözlenmektedir.
...
- Sıcak su haftada 2 gün arayla 4 saat veriliyor. Hem tazyiki az hem de sıcaklığı yeterli olmadığı belirtilmiştir.
- Kaloriferler ‘kazanın biri bozuk, bir parçası eksik, gelene kadar böyle’ denilerek yakılmamaktadır.
...
- Çeşitli resmi kurumlara yazdıkları dilekçelerin akıbetini tam bilmiyorlar.
- Son bir kaç aydır cezaevi idaresi berberde ‘makasla’ saç tıraşını yasaklamıştır. Güvenlik gerekçesi ile tek tip saç dayatıldığı belirtilmiştir. Mahpuslar bu uygulamayı kabul etmediklerini belirtmiş, idare de, ‘Gizli genelge’ geldiğini buna dayanarak ‘yasaklama’ kararı aldıklarını beyan etmişlerdir.
- Koli yoluyla aileler tarafından mahpuslara yollanan siyah renk başta olmak üzere tayt biçiminde bedene yapışan iç çamaşırlar (içlik diye tarif edilenler) yasaklanmıştır. Gerekçe yine aynı, ‘güvenlik.’ Kış gelmesine, hücrelerin soğuk olmasına rağmen bu giysilerin yasaklanması sağlık açısından sıkıntılı durumlar yaratacaktır.
- Sincan Kadın Kapalı Cezaevinde bulunan, Nusaybin’den yaralı olarak getirilmiş olan Dilber Tanrıkulu adlı kadın mahpusun omuzunda ve ayağında açık yaralar bulunmakta; ayağına protez ve metal destekler takılmış durumdadır. Sağlık nedeniyle alafranga tuvalet ihtiyacı olmasına rağmen, bu ihtiyacı karşılanmamaktadır.”