Vasatlık hem şirket yönetimleri hem de girişimciler düzeyinde iş yaşamında var olan bazı unsurlarla ilişkilidir. Bunların başında şirketleri global düzeyde rekabet edecek konuma ulaştıracak olan sağlıklı, dinamik, rekabetçi ve kuralları şeffaf, açık ve hukuk sistemine dayanan bir iç pazarın düzeninin olmayışı gelmektedir. Siyasi istikrarsızlık, ekonomik dalgalanmalar, hukuk sisteminin çalışmayışı nedeniyle ortaya çıkan finansmana erişim problemi ve sermaye yetersizliği, şirketlerin güçlenmesini engellemekte ve girişimcilerin yeni işlere yatırım yapma hevesini kırmaktadır.
Geleneksel bir toplum yapısından kaynaklanan tutucu, riskten kaçınan, ortaklık kültürüne uzak, işbirliği mekanizmasını bilmeyen bir iş kültürü de yukarıda sayılan olumsuzluklara eklendiğinde vasat şirket ve vasat girişimci kaçınılmaz olmaktadır. Global pazarlarda rekabet edebilecek düzeyde şirketler ve girişimcilik modelleri için çok fazla seçenek yoktur. Tüm bu problemlerin çözümü için hızlıca ve doğru bir şekilde kurulacak bir üniversite-sanayi-devlet işbirliğine ihtiyaç vardır. Bu birlikteliğin yasal ve operasyonel altyapısı oluşturulduğunda uzun vadeli stratejik bir planlama çalışması ile sanayi üretiminin hedef pazarlarda doğru kurgularla oluşturulmuş markalar yaratarak yer alması ve vasatlıktan kurtulması söz konusu olabilir.
Türk Ekonomisi İçin Yeni Bir Gelecek Vizyonu Çalıştayı: Vasatlık ve Vasatlıktan Çıkış Yolu
“Vasatlık ve Vasatlıktan Çıkış Yolu Türk Ekonomisi için Yeni Bir Gelecek Vizyonu” ortak akıl konferansı, açılış konuşmalarının ardından başlayan beş farklı oturumla birlikte 18 Ocak 2014 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Açılış oturumunda Çevresel Analiz başlığı altında Dünya ve Türkiye Ekonomisi ile ilgili değişimler ve trendler üzerinde çalışılmıştır. Bir saat boyunca süren oturum sonucunda 126 değişim alanı ve trend ifadesi ortaya çıkmıştır. Bu ifadeler üzerinden gerçekleşen ve gün boyu süren çalışmalarda katılımcılar her oturumda farklı olmak üzere her biri on kişiden oluşan altı gruba ayrılarak çalışmışlar ve oturum sonlarında grup sözcüleri bulguları diğer katılımcılarla paylaşmışlardır.
Tüm bu çalışmalardan elde edilen sonuçlar tablolara dönüştürülerek yorumlanmış ve bu yorumlara kısa değerlendirmeler eklenmiştir. Değerlendirmelere ek olarak tüm çalıştay içeriği katılımcılara dağıtılan referans metinden yararlanılarak oluşturulmuş doksan anahtar kelime baz alınarak bir içerik analizine tabi tutulmuş ve çalıştay boyunca ne söylendiği ve ne sıklıkla söylendiği araştırılmıştır. Bu nitel araştırmaya ilişkin tablolar da yorumlara ek olarak verilmiştir.
Tartışmalarda Türkiye’nin sorunları, potansiyelleri, tehditler ve fırsatlar konuşulurken çalıştay teması olan “vasatlık “ kavramının çok fazla gündeme gelmediği belirlenmiştir. Sanayi Kongresi’nin ana teması olan bu kavramının iletişiminin daha fazla yapılması gerektiği açıktır.
Çalıştay çalışmalarının sonucunda üzerinde en çok durulan kavramların sırasıyla; teknoloji, eğitim, enerji, sermaye, küresel, kaynak, rekabet, yaratıcı, inovasyon, değer, yeni, büyüme, değişim, bilgi ve bütünsel kalkınma oldukları yapılan içerik analizinden anlaşılmıştır. Bu anahtar kavramlar Türkiye Ekonomisinde Vasatlıktan Çıkış Yolu için yol gösterici olarak değerlendirilebilir.
Türkiye’de Devlet, Demokrasi ve Toplumda Vasatlıkla Yüzleşme ve Bundan Çıkış Yolları
Prof. Dr. Erinç Yeldan ve Ar. Gör. Deniz Yıldırım tarafından hazoranan “Türkiye’de Devlet, Demokrasi ve Toplumda Vasatlıkla Yüzleşme ve Bundan Çıkış Yolları” isimli çalışma referans alınarak 15 Şubat 2014 tarihinde gerçekleşen ortak akıl konferansı toplam üç oturumda, toplumun çeşitli kesimlerinden akademisyen, sanayici, öğrenci, sivil toplum kuruluşları temsilcisi, kamu kuruluşları temsilcileri ve istanbul sanayi odası çalışanlarından oluşan, elliden fazla katılımcıyı ağırlamıştır.
Çalıştayın birinci oturumunda “Ekonomik ve Demokratik Gelişimi Sağlayan Kamu Yönetimi Modelleri Değişim ve Trendler” üzerine bir buçuk saat süren bir beyin fırtınası gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ikinci oturumunda farklı kesimlerden gelen grupların her birinin temsil edildiği çalışma grupları oluşturularak “Kuvvet-Alan Analizi’ gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın üçüncü oturumunda bir değişim yönetimi, karar alma ve etki analizi yöntemi olan “Gelecek Çemberleri Analizi” yöntemi kullanılmıştır.
Bu çalıştayın tümü değerlendirildiğinde anahtar kavramları kamu yönetiminde reformları, daha fazla demokrasi, yargı sisteminde değişiklik, eğitim sisteminin düzenlenmesi, sivil toplum kuruluşlarının etkinliği, yerel yönetimlere ağırlık, şeffaf, hesap veren, denetlenen devlet, Avrupa Birliği perspektifi şeklinde sıralanabilir.
Türkiye’de Şirketlerde ve Girişimcilikte Vasatlık ile Yüzleşme ve Bundan Çıkış Yolları
“Türkiye’de şirketlerde Vasatlık ve Bundan Çıkış Yolları” çalıştayı 15 Mart 204 tarihinde toplumun çeşitli kesimlerinden Akademisyen, Sanayici, Öğrenci, Sivil Toplum Kuruluşları Temsilcisi ve İstanbul Sanayi Odası çalışanlarından oluşan 50’den fazla katılımcı ile bir gün içerisinde üç oturumda gerçekleştirilmiştir.
Çalıştayın birinci oturumunda “Şirketler ve Girişimciler Perspektifinden Dünyada Değişim ve Trendler” üzerine yaklaşık bir buçuk saat süren bir beyin fırtınası gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ikinci oturumunda “Türkiye’de Şirketlerde ve Girişimcilikte Vasatlıkla Yüzleşme” başlığı ile grup çalışması düzenlenmiştir. Bu amaçla PEST (Politik-Ekonomik-Sosyo Kültürel-Teknolojik) analizi uygulanmıştır. Çalışmanın üçüncü oturumunda ise “Türkiye’de Şirketlerin ve Girişimcilerin Vasatlıktan Çıkış Yolları” üzerinde durulmuştur. Bu amaçla “Gelecek Çemberleri” yöntemi uygulanmış ve yine grup çalışması ile vasatlıktan çıkış için projeler üretilmeye çalışılmıştır.
Yapılan çalışmaların sonuçlarına göre katılımcılar Türkiye’de vasatlığa yol açan faktörlerin önemli bir kısmının çevresel koşullardan kaynaklandığını belirtmişlerdir. Katılımcılar genel olarak siyasi ve ekonomik koşulların elverişsizliği ile iş kültüründeki eksikliklerin vasatlığa neden olduğunu düşünmektedirler.