Not almak, verimli ders çalışma sürecinin ilk basamağıdır. Farklı öğrenme biçimlerine eleştirilerin geldiği günümüzde1, öğrenme kavramını garantiye almak için bir araç olarak bakılabilir ders notuna.
Derse gidip not almak tüm duyu organlarını çalıştıracak bir çoklu-öğrenme oluşturacağından, konunun kolay hatırlanabilmesi sağlanmış olur.
Elbette ki, not almak kavramı tamamen ders anlatıcının tüm dediklerini kağıda geçirmek değil. Bu, bütünüyle yanlış olmasa da, enerjiyi doğru kullanmak açısından soru işaretlerini barındıran bir davranış. Bundan ziyade önemli kısımları fark etmek ve hatta –cümlelere bile gerek kalmadan- kimi zaman yalnızca anahtar kelimenin not düşülmesi ile gerçekleştirilebilecek kadar basit bir iş.
Belirtmiş olmakta fayda var, derse hazırlıklı gelmek bu işi büyük ölçüde kolaylaştıracaktır.
Söz konusu ipuçları olduğunda, not alırken bilinmesi gereken iki kavram vardır: (1) Önemli olan yer ve anahtar kelimeler nasıl tespit edilir? (2) Derse nasıl hazırlıklı gelinir?
(1) Önemli yer ve anahtar kelime nedir?
İyi not almak için, iyi bir dinleyici olmak ön şarttır. Akademisyenler dersi bir çerçeve haline getirdikleri düzende anlatma eğilimindedirler. Eğer anlatım düzenlerini anlamaya çalışırsanız önemli yerin neresi olduğunu fark edebilmiş olacaksınız. Örneğin; her konuşmacı kısa bir giriş, uzun bir gelişme ve yine nispeten kısa bir sonuç bölümüyle konuyu anlatır. Bu, tıpkı bir kompozisyon düzeni gibidir. Derse başlarken genellikle nelerden bahsedeceğini söyleyen anlatıcı, burada anahtar kelimelerin ipuçlarını kendisi vermiş olacaktır. Gelişme kısmında ise bu anahtar kelimelerin avına çıkmış olacağız. Tarihi bir konu ise bir süreç, teorik bir konu ise de çeşitli kavramlar su yüzüne çıkıyor olabilir. Anahtar kelime olabileceğini düşündüğümüz sözcükleri bağlamıyla birlikte kağıda geçirin. Daha sonra belli sözcükleri gördüğünüzde konunun genel yapısı ve bağlamını hatırlıyor olacaksınız.
NOT: Derste anlatılan genel bilgiyi dinleyip hazmetmek yine gerekiyor, zira sebep sonuç ağını oluştururken, konu haritası çıkarırken faydalı olacaktır. NOT: Eğer günlük bir derste birden çok konu oluyorsa her biri mikro düzeyde bu tarz yapılar barındırıyor olabilir.
(2) Derse nasıl hazırlıklı gelinir? Derse hazırlıklı gelmek; ders içerikleri ve haftalık konu başlıklarını, derse dair önerilen kitap ve ileri okumaları karıştırmayı ifade eder.
A) Bunlara erişmenin birincil ve en kısa yolu Eğitim Bilgi Sistemi’nden yararlanmaktır. (söz konusu site: http://ebs.istanbul.edu.tr/) Website sayfasında Akademik Programlar → Lisans → (+) Siyasal Bilgiler Fakültesi → İşletme Lisans Programı → Ders Programı yolunu izleyerek müfredat listesine, müfredat listesinde herhangi bir derse tıklayıp konu başlıkları linkinden haftalık konulara erişebilmek mümkün.
B) Yine benzer bir şekilde, AKSİS üzerinden de müfredat ve ders içeriklerine erişmek mümkündür. AKSİS → OBS → Öğrenim Bilgileri → Müfredat Listesi → Söz konusu ders listesinde en sağda TR tuşuna tıklayarak güncel müfredata erişebilirsiniz.
NOT: Müfredatlar güncel olmadığından dolayı birtakım derslerde ders içerikleri görünmeyebilir. Çözüm için EBS’de yıl olarak bir önceki yılı seçmek bazı dersler için işe yarar olabilir.
C) Ders içeriklerinden yararlanmak Ders içeriklerine nasıl erişilebileceği bilindikten sonra, sıradaki sorun bunlarla tam olarak ne yapmak gerektiğidir.
– Haftalık konu başlıkları ve kaynakları anahtar kelime avı için kullanmak akılcı bir çözüm olacaktır.
– Öncelikle haftalık konulara hızlıca göz gezdirilir ve fikir sahibi olunur. Ardından kaynaklara dönüp kaynak isimleriyle konu başlıkları birlikte düşünülür. İlgi çeken kavram varsa üzerine minik araştırma yapılabilir.
– Bir ipucu daha, “dersin öğrenme çıktıları” dersin ulaşmaya çalıştığı amacını ifade eder ve muhtemeldir ki dersin sınavında bu yetkinlikler sınanacaktır. Bu çıktılar “öğrenme yeterlilikleri” ile birlikte düşünülür. Bu nedenle dersi takip ederken öğrenmiş olmak gereken kavramları yakalamaya dikkat edilmelidir.
NOT: “Değerlendirme Sistemi” başlığından dersin vize, final ve ödev puan ağırlıklarını tespit etmek derse yoğunluğunuzu belirlemenizde faydalı olabilir.