Derneklerimizi tanıttığımız sayfamızın bu haftaki konuğu, Türk Cerrahi Derneği Başkanı Prof. Dr. Cem Terzi
Derneğiniz ne zaman kuruldu, tarihçesini anlatır mısınız? Türk Cerrahi Derneği (TCD) 1982 yılında Ankara’da kurulmuştur. Prof. Dr. Ahmet Yaycıoğlu ilk ve kurucu başkandır. Diğer yönetim kurulu üyeleri Prof. Dr. Şadan Eraslan, Opr. Dr. Yılmaz Kadıoğlu, Opr. Dr. Kemal Atay, Prof. Dr. Yılmaz Sanaç ve Prof. Dr. Sermet Akgün’dür. TCD 1982 yılından bu yana kesintisiz olarak tüzüğü uyarınca çalışmalarına devam etmektedir. Öte yandan TCD, ambleminde 1929 yılına yer vererek, ülkemizin cerrahi geçmişi ile bağını oluşturmak üzere kuruluşunu 18.9.1929 tarihine dayandırmaktadır. Ankara’da 3. Milli Türk Tıp Kongresi’nin toplandığı günlerden birinde; 18 Eylül 1929 tarihinde, bu kongreye katılan cerrahların ayrıca toplanarak bir Türk Cerrahi Cemiyeti kurulmasına karar verdikleri bilinmektedir. Bu toplantıda cemiyetin nizamnamesini hazırlamak için iki sene sonra toplanacak kongreye sunmak üzere bir komite kurulmuştur. Bu komite iki sene boyunca incelemeler yaparak cemiyetin tüzüğünü hazırlamış ve Eylül 1931’de 4. Milli Türk Tıp kongresi ile aynı zamanda toplanan 1. Türk Cerrahî Cemiyeti Kongresi’ne sunmuştur.
Derneğinizin genel faaliyet alanları nedir? TCD üyelerinin uzmanlık alanlarındaki haklarının korunması ve geliştirilmesi, mesleki gelişimlerine katkıda bulunulması, genel cerrahi alanında toplum yararının gözetilmesi ve genel cerrahi alanında topluma sunulan sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi amaçlarını gerçekleştirmek üzere, özlük hakları, Mesleki uygulama standartları, genel cerrahi uzmanlık eğitimi, genel cerrahide sürekli tıp eğitimi-sürekli mesleki gelişim ve yeterlik (“board”) çalışmaları, genel cerrahi alanında sunulan sağlık hizmetinin iyileştirilmesi, genel cerrahi alanında yapılan bilimsel araştırmaların desteklenmesi, genel cerrahi alanında etik ve medikolegal sorunlar gibi pek çok alanda çeşitli etkinlikler göstermektedir.
Derneğinize kimler üye olabiliyor? Şu anki üye sayınız nedir? Genel cerrahi uzmanları derneğimize üye olabiliyorlar. Üye sayımız bin 860. Bu dönemde başlattığımız bir kampanya ile (“Hepimiz TCD” Üyesiyiz”) üye sayımızı 3 bin’e çıkarmayı hedefliyoruz. Web üzerinden üye olma işlemleri kolaylaştırılmıştır.
Türkiye’de alanınızla ilgili hekimlerin yüzde kaçı Derneğinize üye? Yaklaşık yüzde 46’sı.
Genel kurul ve üye seçimleri ne kadar sürede bir yapılıyor? En son hangi tarihte yapıldı? İki yılda bir yapılıyor. En son 31 Mayıs-1 Haziran 2008tarihleri arasında yapıldı.
Derneğiniz tarafından yayınlanan periyodik bir bilimsel yayınınız var mı? 1985 yılından beri çıkmakta olan Ulusal Cerrahi Dergisi, Türk Cerrahi Derneğinin bilimsel içerikli resmi yayın organıdır. Yayın dili Türkçe olup, öncelikle genel cerrahi alanında yapılmış bilimsel açıdan yüksek nitelikli klinik ve deneysel araştırma yazıları ile derleme, editör görüşü, editöre mektup ve olgu sunumları yayınlamayı amaçlar. Ulusal Cerrahi Dergisi yılda dört kez Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında yayınlanır. Dergi 2008 yılından beri TÜBİTAK-ULAKBİM Türk Tıp Dizini'nde yer almaktadır. Ulusal Cerrahi Dergisi, Türk Cerrahi Derneği üyelerine ücretsiz olarak dağıtılmaktadır. Ayrıca dergide yayınlanan makalelerin özet ve tam metin içerikleri http://www.ulusalcerrahidergisi.org/ adresinde yayınlanmaktadır.
Derneğinizin Yeterlilik Kurulu var mı? Varsa yeterlilik sınavı yapılıyor mu? Sınavlar hakkında bilgi verir misiniz? TCD bu konuda öncü dernektir. 1990’lı yılarda başlatılan yeterlik (“board”) çalışmaları 2000 yılında Türk Cerrahi Derneği Yeterlilik Kurulu’nun kurulması ile sonuçlanmıştır. İlk yeterlik sınavı 2000 yılında 106 kişinin katılımı ile yapılmıştır. O tarihten bugüne düzenli olarak devam etmiştir. Yeterlilik sınavları iki aşamalıdır. Birinci aşamaya son yıl asistanları ve genel cerrahi uzmanları katılmaktadır. İkinci aşamaya katılabilmek için genel cerrahi uzmanı olmak gerekmektedir. Birinci aşama, çoktan seçmeli teorik bilgi ölçen bir sınavdır. İkinci aşama ise nesnel, örgün, klinik sınav niteliğinde olup, bilgi, beceri ve tutum ölçmeye yöneliktir.
Derneğin bilimsel çalışma grupları var mı? Çok sayıda çalışma grubu vardır. Bu dönemde yeni kurulan çalışma gruplarına örnek olarak, Performans Uygulaması Çalışma Grubu, İnsan Gücü-İş Yükü Çalışma Grubu, Medikolegal Danışma Grubu, Türk Cerrahi Tarihi Araştırma Komisyonu, Yandal ve Bölgesel Derneklerle İlişkiler Komisyonu, Temel Cerrahi Eğitimi Kursu Çalışma Grubu, Web Modüler Eğitim Çalışma Grubu, Bütçe Uygulama Talimatı Çalışma Grubu’nu sayabiliriz.
Üye olduğunuz uluslararası örgütler var mı? Yapılan ortak çalışmalar nelerdir? TCD Yeterlilik Kurulu TTB-UDEK üzerinden “UEMS-Surgery”e üyedir.
Dernek gelirleri nelerdir? Dernek gelirleri; üye aidatları ve kongre gelirlerinden oluşmaktadır.
Aidat gelirleri, Dernek gelirlerinin ne kadarını oluşturuyor? Her üye aidat ödüyor mu? Ödenmediği takdirde uygulanan yaptırımlar nelerdir? Bu soruya eldeki verilerle tam doğru yanıt vermek mümkün değildir maalesef. Aidat toplamakta güçlükler çekilmektedir. Aidat ödemeyen üyelere bir yaptırım uygulamamaktayız. Derneğin ana gelir kaynağı Ulusal Cerrahi Kongresi geliridir. Bunu değiştirmek üzere yeni üye kaydetmeye ve üyelerden düzenli ve daha kolay aidat toplamaya yönelik çalışmalar yapmaktayız.
Branşınızla ilgili uzmanlık eğitim süresini yeterli/fazla buluyor musunuz? Uzmanlık süresini yeterli buluyoruz.
Türkiye’de branşınızla ilgili hekim sayısında bir eksiklik veya fazlalık söz konusu mu? TCD İnsan Gücü ve İş Yükü Çalışma Grubu tarafından gerçekleştirilen “Türkiye’de Genel Cerrah İstihdamı” çalışmasının 2009 ara bulgularına göre ülkemizde 2009 yılı itibariyle ile kamuda 2737, özel sağlık sektöründe 632 olmak üzere toplam 3369 aktif çalışan genel cerrahi uzmanı mevcuttur. Dünyada genel olarak 25 bin kişi başına 1 genel cerrahi uzmanı düşmesi şeklinde bir standart söz konusudur. Buna göre tüm genel cerrahları hesaba kattığımızda Türkiye toplamında 25 bin kişiye 1.19, yalnızca kamuda çalışan genel cerrahları hesaba kattığımızda 25 bin kişi başına 0.97 genel cerrah düşmektedir. Nasıl hesaplarsak hesaplayalım, Türkiye’deki genel cerrah sayısında nüfusa oranla ciddi bir azlık ya da fazlalık yoktur. Ancak bu durum, standartlar bakımından dağılımın normal olduğunu göstermemektedir: Şırnak, Iğdır, Yalova, Bingöl, Siirt ve Kilis’te ciddi boyutlarda (yüzde 50’ye yakın) genel cerrah açığı vardır. Buna karşılık, Ankara, Kırıkkale, İzmir, Trabzon, Isparta, Erzurum, Karabük ve Edirne’de ciddi boyutlarda (yüzde 50’ye yakın) genel cerrah fazlası görülmektedir. Ülke toplam nüfusunun yüzde 15’i için kişi başına genel cerrah sayısı yeterli, yüzde 33’ü için az, yüzde 52’si için ise fazladır.
Derneğinizin kısa veya uzun vadede gerçekleştirmeyi düşündüğü hedefleri nelerdir? Türk Cerrahi Derneği üyelerinin, uzmanlık alanlarındaki haklarının korunması ve geliştirilmesi temel amacımızdır. Bunun yanı sıra günümüzde toplum yararını gözeten bir kuruluş olmamız da büyük önem kazanmıştır. Derneğimizi, ulusal sağlık sistemine cerrahi alanında, kamu yararı gözeten katkılar sunmak üzere yeniden yapılandırmaya çalışıyoruz.
Türk Cerrahi Derneğinin öncelikli hedefi, ülkemizdeki bütün cerrahların derneğimize üye olmasını sağlamaktır. Buna yönelik olarak, üyelik koşullarını kolaylaştıran tüzük değişikliği ve aktif üyelik kampanyalarıyla 3 bin üye hedefine kısa sürede ulaşılmaya çalışıyoruz. Böylelikle derneğimiz herkesin derneği olacaktır.
İşe web sayfamızı yenileyerek başladık. İnteraktif bir web ile üyelerimize her an ulaşmayı ve onların bize ulaşmasını sağlıyoruz. Web üzerinden derneğe üye olmak ve aidat yatırmak kolay bir hale getirilmiştir. Web üzerinden modüler eğitim (e-öğrenme) hazırlığı yapılmaktadır.
Genel cerrahi alanındaki tüm bilimsel etkinlikleri (diğer derneklerin etkinlikleri de dahil olmak üzere ) web üzerinden üyelerimize duyuruyoruz. Genel Cerrahi asistanlarının da dernek çalışmalarına aktif olarak katılımını sağlamak için asistan komisyonu kurmayı planlıyoruz.
Üniversite ve devlet eğitim hastaneleri dışında kamu ve özel hastanelerde çalışan ya da serbest hekimlik yapan genel cerrahların, hem genel üyelik ve hem de dernek karar alma süreçlerine katılımlarının sağlanması için genişletilmiş yönetim kurulu ya da özel çalışma grupları gibi düzenlemeler yapmaya çalışıyoruz.
Dernek bütçesinin hangi kaynaklardan, nasıl oluşturulacağı ve hangi alanlar için kullanılacağının üyelerin kararları doğrultusunda belirlenmesi gerektiğine inanıyoruz. Bu bütçenin kuşkusuz önemli bir kısmı eğitim ve araştırma etkinliklerine ayrılmalıdır. Bunun için çaba gösteriyoruz. Yeterlik (board) kurulunun çalışmaları artan ölçüde desteklenmelidir. Araştırma alanında ulusal sağlık sorunlarını önceleyen cerrahi araştırmaların desteklenmesini hedefliyoruz. Türk Cerrahi Derneği Ödül ve Burs Programı 2007 yılında Türkiye’deki genç genel cerrahların klinik ve deneysel araştırmalarını desteklemek ve teşvik amacıyla oluşturulmuştur. Bir önceki yönetim döneminde başlatılan “Genç Cerrahları Araştırma Alanında Destekleme Projesi” başarı ile uygulanmış ve bu dönemde de devam ettirilmektedir.
Türkçe bilimsel yayın konusu ülkemiz için ivedilikle çözülmesi gereken bir sorun haline gelmiştir. Ulusal Cerrahi Dergisi’nin varlığını sürdürmesi ve geliştirmesi bu genel sorunun aşılmasına bağlıdır. Bir yandan dergimizin evrensel standartlar düzeyine ulaşmasına çalışırken, bir yandan da bu sorunu ilgili mercilerin gündemine taşımaya çalışıyoruz.
Genel Cerrahide yan dallaşma ihtiyacı Sağlık Bakanlığının Tıpta Uzmanlık Tüzüğü hazırlığına paralel olarak uzun yılladır tartışma konusudur. TCD bu dönemde bu konuda bilimsel bir görüşü katılımcı bir mekanizma ile oluşturmaya çalışmaktadır.
Sürekli mesleki gelişim ve sürekli tıp eğitimi, günümüzde yalnızca kongrelere bırakılmayacak kadar önem kazanmıştır. Bu tür etkinliklerin cerrahların çalışma odalarına ve evlerine girebilmesi için elektronik ortam, web temelli eğitim modülleri gibi araçlarla etkin biçimde kullanılmasını hedefliyoruz. Prof. Dr. Savaş Koçak başkanlığında kurulan bir ekip bir örnek modül hazırlamak üzere troid kanseri konusunda çalışmaya başlamışlardır. Yakında bu modülü web sayfamıza koyacak ve e-öğrenme girişimine başlayacağız. Bu modüllerden eğitim kredileri toplamak mümkün olacak.
Türk Cerrahi Derneği, bu kurs ile eğitimine yeni başlamış 1. yıl genel cerrahi asistanlarına eğitimlerinin başlangıcında uzmanlık eğitimi, güvenli cerrahi, temel cerrahi aletlerin tanıtımı ve kullanımı, düğüm atma teknikleri, cerrahi yara, yara kapama teknikleri ve sütürler, ameliyathane kuralları, cerrahi el yıkama, önlük ve eldiven giyme, ameliyatta asistans gibi konular ile ilgili bilgi ve beceri kazandırmayı amaçlamaktadır.
Gördüğünüz gibi Türk Cerrahi Derneğini geleceğe taşımak için başta yeni bir tüzük hazırlamak olmak üzere pek çok hazırlık içindeyiz. Tüzük hazırlıkları için çeşitli illerde üyelerimizin görüşlerine başvuruyoruz. Bu toplantılara devam edilecek ve yeni tüzük hazırlığı olgunlaştığı zaman olağanüstü genel kurula gidilecektir.
Derneğin Yönetim Kurulu Başkan Prof. Dr. Cem Terzi
Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Savaş Koçak Prof. Dr. Sadık Kılıçturgay
Genel Sekreter Prof. Dr. Osman Abbasoğlu
Sayman Doç. Dr. Haldun Gündoğdu
Yönetim Kurulu Üyeleri Prof. Dr. Semih Baskan Prof. Dr. Altan Tüzüner Prof. Dr. Atila Korkmaz Doç. Dr. Nuri Aydın Kama
Yönetim Kurulu Yedek Üyeleri Doç. Dr. Fuat Atalay Prof. Dr. Emin Ersoy Prof. Dr. Erdoğan Mütevelli Sözüer Doç. Dr. Erşan Aygün Prof. Dr. Ertuğrul Göksoy Prof. Dr. Mustafa Şahin Opr. Dr. Ömer Cengiz Prof. Dr. Salim Çağatay Çifter Prof. Dr. Yeşim Erbil
Denetleme Kurulu Üyeleri Prof. Dr. Tuğbay Tuğ Prof. Dr. Seher Demirer Doç. Dr. Cüneyt Kayaalp
Denetleme Kurulu Yedek Üyeleri Opr. Dr. Musa Kazım Sarı, Doç. Dr. Settar Bostanoğlu
Onur Kurulu Üyeleri Prof. Dr. Derviş Şen Prof. Dr. Cemalettin Topuzlu Prof. Dr. Nusret Torun Opr. Dr. Yılmaz Kadıoğlu Prof. Dr. Dikmen Arıbal Prof. Dr. Atila Törüner Prof. Dr. Ali Akdeniz Prof. Dr. Akın Önbayrak Prof. Dr. Temel Dağoğlu
Onur Kurulu Yedek Üyeleri Prof. Dr. İbrahim Ceylan Prof. Dr. Turgut Tufan Opr. Dr. Hüdai Genç Prof. Dr. Orhan Kozak Prof. Dr. Mithat Kerim Aslan
Yeterlik Kurulu Üyeleri Prof. Dr. Fatih Ağalar Prof. Dr. Ahmet Çoker Prof. Dr. Yeşim Erbil Doç. Dr. Betül Bozkurt Prof. Dr. Sadık Kılıçturgay Doç. Dr. Mahir Özmen Prof. Dr. Ethem Geçim Doç. Dr. Nuri Aydın Kama