SAYIN VALİ OSMAN KAYMAK’IN DİKKATİNE.
Geçmiş yıllarda bizler kendi gözlerimizle gördüğümüzde inanamamıştık, kime söylediysek ikna edemedik. İnsanların ekonomik durumuları kötüydü, Dersim dağlarında çıkan bitkileri toplayıp satarak bir parçada olsa yaşamlarını devam ettiriyorlardı.
Sarımsak, mantar, kekik, orkide gibi özel ve mutlaka koruma altına alınması gereken türlerin talep olan piyasalara düşmeside kolay oldu, on yıl içinde nerdeyse bu özel türler yok olma sınırına geldiler.
Geçen yıl Mazgirte bağlı Riçik köyü yakınlarında gördüğümüz orkide katliamıyla ilgili yetkilileri hemen bilgilendirmiştik, ne yazıkki doğayı katledenler bizden sonra bölgeyi terketmişlerdi.
Hiç abartısız onbinlerce orkide toplamışlardı, her yıl bölgeye geldiklerini doğayı katlettiklerinide marifetmiş gibi bize anlatmışlardı, biz doğamızı katlediyorsunuz dedikçe kendilerini fakirlik zırhına koyarak savunmuşlardı.
Ne söylediysek fayda etmemişti, Dersimde toplanan onbinlerce orkide soğanları başta turistik merkezler olmak üzere büyük metropollerde dondurma ve salep tüketenlere kurban edildi.
Bir yıl sonra festival döneminde Dersimdeyiz, dükkanların çoğunda, mutlak korunması gereken sarımsakları kasalar ve torbalar içinde gördüğümüzde inanamıyoruz.
Bu işte bir yanlışlık var herhalde diyoruz, sorumlu olan kişilere iletmek istiyoruz ama nafile, bir dokun bin ah işit gibi bir durum söz konusu.
Çevreci geçinenlerle bu durumu konuşmak istiyoruz olmuyor, zaten satanlara diyecek bir şey bulamıyoruz, ne söylesek hemen binbir gerekçeyle kendilerini haklı çıkarıyorlar.
Bir markete girip birazcık sarmısak satın alıyoruz, hemen bu ne yaman çelişki diyenler olabilir, haklılarda fakat bizim derdimiz başka.
Uluslararası anlaşmalara Türkiye taraf olduğundan hukuki olarak, tehlike altındaki hassas türlerin satılması kesinlikle yasak fakat Dersimde sarımsağı satmayan dükkan sayısı ne yazıkki çok az.
Esnafın çoğunluğu daha fazla para için resmen doğanın katledilmesine katkı sunuyorlar. Bırakın Dersimi çevre illerden, metropellere ve Avrupaya kadar çok büyük bir alanda Dersim sarımsağı pazarlanıyor.
Şimdi gelelim sarımsağın bedeli olarak ödediğimiz paranın karşılığında aldığımız faturaya, yetkililer hukuksuzluğa müdahale etmeyerek suç işliyorlar çünkü toplanması kesinlikle yasak olan endemik bitkinin resmi olarak satılmasıyla devlete işletme sahipleri vergi ödüyorlar.
Çevreyi koruduklarını söyleyenler bu belgenin karşısında tüm geçerliliklerini yitirmişlerdir diye düşünüyoruz.
Yapılması gerekenler kanunlarla çok net belirtilmiş, tehlike altında olan hassas endemik bitki türlerinin mutlaka korunması gerekiyor bu nedenle sarımsak nerde satılıyorsa müdahale edilmeli ve geleceğe yönelik yaptırımlar uygulanmalı.
Bunu kimmi yapacak derseniz, Milli Parklar ve Yaban Hayatı Koruma ile Orman müdürlüğü, İl Tarım Müdürlüğü ve Belediyeler bizim ilk aklımıza gelen kurumlar oluyor.
Yetkililerle konuştuğumuzda, esnaf kültür sarımsağı diye üreticiden aldığı faturayı gösterip, el altında yüzlerce kilo dağ sarımsağını pazarladıklarını belirtiyorlar.
Yetkililere anlatamadığımız sarımsağın Haziran ayından beri satışa sunulduğu bilgisi, çünkü sarımsağı kültür ortamında yetiştirenler ürün hasatına ancak Ağustos ayının sonlarında başlıyorlar. Yani kültürdeki hasatından iki ay evvel raflarda satılanlar zaten dağ sarımsağı.
Doğayı katletmenin önüne geçmek gerçekten çok kolay, kültür ortamında zaten yok denecek kadar az üretiliyor. Makbuzlarla alan belli satan belli, fakat kültür ortamında üretilen sarımsağın binlerce kg. fazlasının tüketime sunulması hiç anlaşılır değil.
Özellikle il tarım müdürlüğünün Dersimde kültür sarımsağının üretimiyle ilgili kamuoyunu bilgilendirmesi ve denetimleri artırması lazım.
Tek tek bu kurumlara bildirseniz bile herkes görev alanı olarak bir diğer kurumu gösteriyor, ne onlar yorulsunlar nede satanların kendilerince haklı nedenleri içinde boşuna zaman kaybedeceğimize, en doğru yol ildeki en yüksek makam olan Tunceli Valisi Sayın Osman Kaymak’ın dikkatine sunmak. Valilik, makam olarak soruna çözüm bulacaktır diye düşünüyoruz.
20.08.2014