İnsan Neden Günah İşler İşte Sebepleri
Tevbenin günahları terketmek demek olduğunu unutma! Bir şeyi terkedebilmek için tanımak lazımdır.Kul için tevbe etmek vacip olduğuna göre,günahların bilinmesi de vaciptir.Çünkü birşeyin vacip olduğunu haber veren her şeyin bilinmesi de vaciptir.Allah’ın emirlerine aykırı olarak yapılan her şey günahtır.Bunun yapma veya terk yönünden olması durumu değiştirmez.
Günahları meydana getiren vasıflar dörttür;
- Rububiyet (Allah’lık Allah’a ait)
- Şeytaniyye (Şeytanlık)
- Behimiyyet (Hayvanlık)
- Sebuiyyet (Yırtıcılık)
Çünkü insanın hamuru çeşitli karışımlardan meydana gelmiştir.İnsan hamuruna karışan her şey onda kendi üstünlüğünü göstermek ister.
1-) İnsanı Rububiyyet (ilahlık) sıfatına yükselten kibir,övünme,büyüklük,övünmeyi yüceliği zenginliği sevmek,adının öldükten sonra da anılmasını istemek,’Ben sizin yüce Rabbinizim’ diyecek kadar ileri gidip insanlardan üstün olma isteğidir.Büyük günahların çoğu bu niteliklerden doğduğu halde sahipleri bunu fark edemezler,günahtan bile saymazlar.
2-) Şeytani sıfata gelince;ondan da çekememezlik,azgınlık,hile,yanıltma,kötülük vb bozgunculuğu emretme gibi günahlar hasıl olur.Kin ve nifak,bozgunculuk,bid’at ve sapıklıklara çağırma da bu günahların içine girer
3-) Behimi (hayvanlık)’likten de aşırılık,saldırganlık,yemek ve şehvete aşırı düşkünlük meydana gelir.Zina etme,livata (erkek erkeğe zina),hırsızlık,yetim malını yemek,şehevi istekler için nifakçılık yapmakta bu gruba girer
4-) Sebai olan,yani yırtıcılık vasfına gelince,bu vasıf da gadab,kin, vurma,kırma, dökme, öldürme, sövüp sayma, dövme gibi kötü huyları doğurur.Batıni günahlar da zaten bunlardan meydana gelir.
Bu vasıfların hepsi kademeli olarak doğuştan itibaren gelişir.İlk önce gelişen ve diğerlerine üstünlük sağlayan vasıf behiniyye (hayvanlık)tir.Bundan sonra da yırtıcılık vasfı gelir.Bu iki vasıf bir araya geldiği zaman aklı,hile ve aldatma yönünde kullanırlar.Bu da şeytani vasıflardan biridir.Son olarak ilahlık (Rububiyyet) vasfı gelir ki bu da kendini beğenme,böbürlenme,kibir,üstünlük taslama ve herkesi emri altına alma gibi vasıfları içine alır.
- İşte bütün günahların ana kaynakları bunlardır.Vücut organlarına giden bütün günahlar buralardan kaynaklanır.
Bir bölüm günahlar özellikle kalbe iner.Bunlar da küfür,bid’at,bozgunculuk ve insanların kötülüğünü arz etme gibi günahlardır.Diğer bir bölüm günahlar da göze,dile,mide ve edeb yerlerine,bir bölümü el ve ayaklarına,bir bölümü bütün organlara geçer ki bunlar herkes tarafından bilindiği için tekrar açıklanmalarına gerek yoktur.
İkinci bir taksimde şöyledir;Günahlar Allah ile kul ve kul ile diğer yaratıklar arasında olmak üzere ikiye ayrılır
Kaynak= İmam Gazali / İhyau Ulumi’d-Din / C:4 / bkz:35…38