Siz küreselleşmeyi sadece büyük sermayenin dünyanın her yerinde ucuz iş gücü ve şuursuz tüketici bulması olarak anlıyorsanız, benim kastım o değil !
Ben, bu yüzyılın eşiğinde durduğu yepyeni bir “tekno çiçek çocuklar devriminden” söz ediyorum.
Bir süredir her vesileyle yazıyorum, “Internet ve mobil teknolojiler sayesinde dünyada yepyeni bir “halkların kardeşliği” dalgası doğdu, pek yakında hepimiz sanal ağlar üzerinde birbirimize bağlanacağız” diye…
Anlaşılan bunu böyle düşünen bir tek ben değilmişim !
* * *
Dün, gazetelerde Facebook'un kurucusu Marc Zuckerberg'in “Beş Maddelik Dünya Manifestosu” vardı.
Açık ara beni en çok heyecanlandıran, en çok umutlandrıan haber.
Müthiş bir manifesto bu !
Zuckerberg dünya toplumlarını birbirine bağlamak için 5 Madde sıralamış, bu 5 sorudan oluşan maddeleri parantez içinde Türkiye yorumlarımı ekleyerek size de sunmak isterim :
1-DESTEKLEYİCİ TOPLUM
Geleneksel destekleyici kurumların zayıfladığı bir dünyada, nasıl birbirlerini destekleyen toplumlar yaratabiliriz?
( Bugün dünya, hiç olmadığı kadar melez. Ve mülteci krizi gibi büyük dramlar, ülkeler biraraya gelmeden çözülemez. NATO, BM gibi örgütlerin kredi kaybettiği günümüzde yeni modeller bulmamız gerek. En büyük fırsatlar ise Sivil Toplum Örgütleri'nde… )
2-GÜVENLİ TOPLUM
Krizler ve sonrasında yeniden toparlanma için güvenli toplulukları nasıl oluştururuz?
( Bunu okuyunca insanın aklına Türkiye'nin Güven Endeksi geliyor. Yani “kendimden bir başkasına güvenirim” cümlesine verdiğimiz yanıt. Ne yazık ki Türkiye bu sıralamada sonlarda. Değil bir başka ülkeye, kendi vatandaşımıza bile güvenmiyoruz. )
3-BİLGİLENDİRİLMİŞ TOPLUM
Yeni fikirler ve genel bir bakış açısına sahip, herkesin sesinin duyulduğu bir topluluk nasıl oluşturulur ?
( Aslına oluşturuldu. Sosyal medya tam olarak bu işi görüyor. İki sorun var, onlar da aşılırsa bence bu iş tamamdır; biri, otoriter ülkelerdeki internet yasakları, diğeri de hızla yayılan “yalan haberler”. )
4-YÖNETİME ORTAK TOPLUM
Nüfusun yarısının oy kullanmadığı bir ortamda, insanları daha nasıl yönetime ortak hale getiririz ?
( Sanırım sadece seçimler ve sandıkla tarif edilen demokrasi anlayışının sonuna geldik. Dünya, yeni sistemler arıyor, Kuzey'de yerel yönetimlerin büyük yetkileri ve güçlendirilmiş iradeleri var, İtalya'da ise mesela “siyasi partiler olmadan milletvekili temsili” gibi modeller tartışılıyor. )
5-KAPSAYICI TOPLUM
Ortak ve genel insanlık değerlerine bağlı kültürleri içine alan kapsayıcı toplulukları nasıl yaratırız?
( Nasıl da temel bir ahlak sorusu ! Sanırım en büyük darboğazımız da bu. Dünyanın bir çok yerinde sadece dini motiflerle tanımlanan ahlak, hangi çatı altında, hangi kriterlerle küreselleşecek ? Benim aklıma mutlak bir hukuk devleti kurmaktan başka yol gelmiyor… )
* * *
Zuckerberg, AP'ye telefonda verdiği röportajın tam metnini ve manifestosunu Facebook'ta kendi sayfasında duyurdu.
Dünyanın en zengin 6. insanı olan Marc Zuckerberg, yeni dünya planında “küresel bir halk”tan söz ediyor.
Sadece sosyolojik olarak değil, ekonomik olarak da çözümlerin artık sadece “çok farklı grupların biraraya gelmesiyle” bulunduğunu vurguluyor.
Peki biz ?
Dünyanın “koalisyonlardan en çok korkan toplumu” sıralamasında bir numaraya oynuyoruz !
Aman dialog olmasın, aman kimse farklı bir fikir söylemesin.
Dünya gider Mersin'e, biz yine hep tersine !!!
“Ne kadar acı olursa olsun, insan hiçbir hatırasını unutmak istemez…” Murakami.