G20 Liderler Zirvesi’nin yansımalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan ANKASAM Uluslararası Hukuk Uzmanı Olimjon Sobır, “G20 Zirvesi’ndeki Erdoğan-Trump görüşmesinden çıkan sonuç da Ankara’nın S-400 tezinde haklı olduğunu bir kez daha gözler önüne sermiştir.” dedi.
Ankara Kriz ve Siyaset Araştırmaları Merkezi (ANKASAM) Uluslararası Hukuk Uzmanı Olimjon Sobır, G-20 Zirvesi’ndeki olumlu görüşmelerin yansımalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
“Kişisel ilişkilerin etkili bir araç olabileceği gösterildi”
“G20 Zirvesi: Trump’ın Uzlaşma Diplomasisi” başlıklı kaleme aldığı analiz yazısında dikkat çeken değerlendirmelerde bulunan Olimjon Sobır, “Japonya’nın ev sahipliğinde Osaka’da düzenlenen G20 Zirvesi beklenmedik gelişmelere sahne olmuştur. Yapılan ikili müzakereler, siyasi ve ekonomik konsensusun sağlanmasında geleneksel diplomasi kurallarından farklı olarak kişisel ilişkilerin de etkili bir araç olabileceğini göstermiştir. Ancak söz konusu müzakerelerde elde edilen sonuçların başarılı bir şekilde sürdürülmesi ayrı bir meseledir.” dedi.
“Trump’ın davranışları G20 Zirvesi’nin sonuçlarına ilişkin olumsuz görüşlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur”
Herhangi bir uzlaşının sağlanmasına zemin hazırlayan şartların geçici veya kalıcı nitelikte olması, sonraki süreci ciddi anlamda etkileyeceğini ifade eden Olimjon Sobır, şöyle konuştu:
“Dolayısıyla uluslararası sistemdeki değişimlerle birlikte siyasi ve ekonomik çıkar uyuşmazlıklarının giderek arttığı ve çatışma riskinin yükseldiği bir dönemde gerçekleşen G20 Zirvesi, sonuçları itibariyle yeni bir dönemin sinyallerini vermektedir. Dünya liderlerinin bir araya geldiği G20 Zirvesi’nde iklim değişikliği ve ticaret savaşlarından İran’la ilgili duruma kadar pek çok konu masaya yatırılmıştır. G20 Zirvesi öncesi analistlerin genel görüşü, müzakerelerin olumlu sonuçlanmayacağı yönündeydi. Çünkü Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, G20 Zirvesi’nin düzenlendiği Japonya’nın Osaka kentine gitmeden önce Twitter hesabından yaptığı paylaşımlarda ABD’nin müttefiklerine yönelik sert eleştirilerde bulunmuştu. Yaptığı açıklamalarda Trump, ABD-Japonya Savunma Antlaşması üzerinden G20 Zirvesi’ne ev sahipliği yapmakta olan Japonya’yı eleştirmiş, Hindistan’ın ticaret politikasına tepki göstermiş ve Almanya’yı NATO çerçevesindeki savunma taahhütlerini yerine getirmemekle suçlamıştı. Trump’ın davranışları G20 Zirvesi’nin sonuçlarına ilişkin olumsuz görüşlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur.”
“ABD’nin Çin’le arasındaki ticaret anlaşmazlığı daha da dramatiktir”
“ABD’nin Çin’le arasındaki ticaret anlaşmazlığı daha da dramatiktir.” diyen Olimjon Sobır, “ABD-Çin ticaret savaşının G20 Zirvesi’nin en önemli gündem maddesi olduğu pek çok çevre tarafından dile getirilmiştir. ABD’nin 2018 yılında 378,6 milyar dolarlık ticaret açığı verdiği Çin’le ticaret görüşmeleri geçtiğimiz Mayıs ayında durdurulmuştu. Dolayısıyla iki ülkenin bir anlaşma üzerinde uzlaşamaması durumunda Trump kısıtlayıcı tedbirler alacağını ve ek gümrük vergilerinin 300 milyar dolar daha artırılabileceğini söylemiştir.” şeklinde konuştu.
“Trump’ın G20 Zirvesi’nde nasıl bir tutum sergileyeceği herkesin merak konusuydu”
ABD bugüne kadar Çin’i yanlış ticaret uygulamaları, para birimi manipülasyonu ve teknoloji hırsızlığıyla suçladığını belirten Olimjon Sobır, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Ticaret görüşmelerinin başarısız olmasından sonra ABD, 5G teknolojisinde öncü olan Çin telekomünikasyon devi Huawei’ye karşı küresel bir kampanya başlatmıştır. Dolayısıyla yukarıdaki açıklamaların, ABD-Çin ticaret savaşı ve İran’la olan gerilimin yükseldiği kritik bir zamana denk gelmesi, G20 Zirvesi’nde ticaret ve güvenlik anlaşmazlıklarında doğrudan paya sahip olan ABD müttefikleri ve rakipleri ile Trump’ın yoğun tartışmalara gireceğine ilişkin yorumlara neden olmuştur. Üstelik ABD’de 2020 yılında düzenlenecek Başkanlık seçimleri yaklaşırken Trump’ın G20 Zirvesi’nde nasıl bir tutum sergileyeceği herkesin merak konusuydu. Fakat G20 Zirvesi’ndeki gerginliğin asıl nedeni, Trump’ın ‘Önce Amerika’ doktrininin bir kez daha dünya sahnesinde test edilecek olmasıydı.”
“Ankara’nın tezinde haklı olduğunu bir kez daha gözler önüne sermiştir”
Bütün bu gerilimlere rağmen G20 Zirvesi’ndeki ikili görüşmeler sırasında Trump’ın beklenilenin aksine uzlaşmacı bir tutum sergilemesi, çok farklı gelişmelere yol açtığını söyleyen Olimjon Sobır, sözlerini şöyle tamamladı:
“Dış politikada kişisel ilişkilere ayrı bir önem veren Trump’ın uzlaşma diplomasisinin G20 Zirvesi’nin sonuçlarını değiştirdiği söylenebilir. Son olarak G20 Zirvesi’ndeki en önemli temaslardan biri de Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Başkan Trump görüşmesi olmuştur. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Japonya’ya hareketinden önce yaptığı açıklamada iki önemli mesaj vermişti. Türkiye’nin Rusya’dan satın alınan S-400 hava savunma sistemleri konusunda geri adım atmayacağını dile getiren Erdoğan, Trump’la bugüne kadar yaptığı görüşmelerde ABD’nin yaptırım uygulayacağı izlenimini almadığını vurgulamıştır. Dolayısıyla Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Trump’la yapacağı görüşmeyi S-400 meselesinin sorunsuz aşılması için önemli bir fırsat olarak gördüğü yorumları yapılmıştır. Erdoğan’ın bu değerlendirmeyi yapmasının nedeni; G20 Zirvesi öncesi Trump’la yaptığı görüşmelerde edindiği izlenimin, Pentagon ve ABD Dışişleri Bakanlığı başta olmak üzere Washington’daki olumsuz havadan farklı olmasıdır. Başka bir ifadeyle Ankara’nın görüşü, Başkan Trump ile Beyaz Saray ekibi arasında S-400 konusunda bir görüş ayrılığının olduğu yönündeydi. G20 Zirvesi’ndeki Erdoğan-Trump görüşmesinden çıkan sonuç da Ankara’nın bu tezinde haklı olduğunu bir kez daha gözler önüne sermiştir.” dedi.
Kaynak: yeniakit.com.tr