1- Asgari ücret nedir?
Asgari ücret, işçi ve ailesinin ekonomik ve sosyal koşullara göre insanca yaşamasını mümkün kılacak, insanlık onuruyla bağdaşacak “en az” ücret demektir. Bu yönüyle asgari ücret, emeğin bedeli olmanın ötesinde, insanın yaşaması, varlığını sürdürmesi için gerekli olan “en az” gelir kaynağıdır. Asgari ücret, çalışanların yaşama ve çalışma şartlarının düzenlenmesine yönelik önemli uygulamalardan biridir. Bu nedenle bir sistemde çalışanların düşük ücretle çalıştırılması ile rekabetin emek sömürüsü ile yapılması amaçlanmaktadır, diyebiliriz.
Ücret, çalışanın ürettiği malın karşılığında verilen değerdir. Kapitalist sistemde üretilen malın değeri değil işçinin bu malı üretirken buradaki üretim değerine göre ücret verilir. Bu nedenle patron, işçinin ürettiği malda ne kadar kâr ettiğine dikkat eder ve işçinin emeğine bu malı üretmede işine yaradığı oranda değer verir. Yani insan, patronların kâr aracı olduğu sürece değerlidir!
2- Asgari ücretle ne açıklanıyor, nasıl belirleniyor?
Ancak asgari ücretin belirlenmesinde durum daha farklıdır. Çünkü bir malın üretilmesi ile belirlenen ücret dışında asgari ücretle bir sistemin insana verilen değerin daha açık biçimde görmekteyiz. Çünkü asgari ücret emeğin karşılığı yerine bir insanın yaşamının ne kadar ücretle olacağının toplamına verilen değerdir.
Bu değeri belirleyen ise siyasal iktidardır. Böyle olunca aslında siyasal iktidarın nasıl bir sistemin savunucuları ve kimin iktidarı olduğu da ortaya çıkmaktadır.
Bugün ülkemizde bir insanın aylık tüm ihtiyaçların karşılığı 804 TL dir. Bu belirleme aynı zamanda nasıl ve nerede yaşamamız gerektiğini belirlemektedir. Ancak bizim ülkemizdeki vahamet bunu da aşan bir yerde durmakta, 804 TL tutarındaki asgari ücret, tüm patronlar için işçinin geçineceği ücret olarak görülmektedir.
Asgari ücret belirlemesini, mevcut sistem koşullarında esasta bir sömürü aracı olarak görmek gerekir. Ülkemizde bu nedenle asgari ücret önemlidir. Yaklaşık 5 milyon işçiyi ilgilendiren ama tüm çalışanlar üzerinde de baskı aracı olarak kullanılan bu en büyük sözleşme, patronların daha fazla kârı için oldukça önemlidir. Bu kârın oluşması ve işçilerin sömürülmesi, bizzat devlet eliyle sağlanmaktadır.
Asgari ücrete ilişkin uluslararası yasal düzenlemelerde 1940’lı yıllarda, yani ‘’sosyal devlet’’ olarak bilinen dönemde işçilerin daha fazla özgürlük ve sistem değişikliği taleplerini yatıştırmak için yapılan reformla başta Avrupa olmak üzere birçok ülkede asgari ücretin alt sınırı belirlenmeye başlandı.
3- Asgari ücret için kanunlar ne diyor?
Ülkemizde Anayasanın “Ücrette Adalet Sağlanması” başlıklı 55’inci maddesinde “ücret emeğin karşılığıdır” denilmekte ve devlete “çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alma” görevi vermektedir. Ayrıca, asgari ücretin tespitinde “çalışanların geçim şartları ile ülkenin ekonomik durumu da göz önünde bulundurulur” denilmektedir.
4857 sayılı İş Yasası çerçevesinde çıkarılan Asgari Ücret Yönetmeliği asgari ücreti; “İşçilere normal bir çalışma günü karşılığı olarak ödenen ve işçinin gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım ve kültür gibi zorunlu ihtiyaçlarını günün fiyatları üzerinden asgari düzeyde karşılamaya yetecek ücret” olarak tanımlamaktadır.
Türk-İş’in her ay düzenli olarak yaptığı “açlık ve yoksulluk sınırı” çalışmasının 2013 ayı sonucuna göre 4 kişilik ailenin açlık sınırı 1.064,26 TL, yoksulluk sınırı 3.466,65 TL tutarında hesaplanmıştır. Bizler yukarıdaki gerçeklere bakıldığında asgari ücretin net 1.500TL olması gerektiğini söylüyoruz.
Yukarıdaki rakamlara bakarak bile bir sistemin işçilere ve halkına verdiği değeri görebiliriz. Bir yandan kendi yaptıklara nasıl uymadıklarını görürken diğer yandan insanın yaşamını sürdürmesinde gerekli olan (‘’konut’’ ) kiranın bedelini bile tek başına asgari ücreti karşılayamadığı bir çelişki görülmektedir. Şimdi bu tablo ortada iken bir de bölgesel asgari ücret gündeme getirilmektedir.
4- Karşı dur mücadele et, örgütle!
Bugün en büyük sözleşmenin yapılma tarihi geldi. Yakında hükümet ve patron temsilcileri 2014 yılı asgari ücret değerini belirlemek için bir araya gelecekler. Milyonlarca işçinin nasıl yaşaması gerektiği kararı verilecek. Bu karar, hiçbir göstergeye bakılmadan verilecektir. Tek dikkate aldıkları gerçek, patronların söyledikleridir. Asgari ücret üzerindeki vergi yükü hafifletelim ya da vergi dişi bırakalım söyleminin maksadı işçileri düşünmek değildir. Bu nedenle biz milyonların buna karşı dur demek için harekete geçme zamanı geldi. Şimdi ayağa dikilme zamanıdır.
Bizler başlanan bu kampanyanın önemini yukarda ortaya konulan nedenler üzerinden hareket ederek ele almalıyız. Kampanya bu nedenle önemlidir.
Kampanyanın programını da bu çerçevede sürdürmeliyiz. Kampanyamızın amacını işçi ve emekçilere ulaştırmak için yoğunlaşmış ve organize olmuş bir çabaya ihtiyaç vardır. Bu da işçi sınıfın yaşadığı sorunları açığa çıkaran bir dönemi kapsamalıdır.
5- Kampanyanın programı ve yapılacaklar:
İlk olarak afiş ve bildiriler ile yapmak istediğimiz kampanyamızı görünür kılınmalıyız, bunun için olabildiğince her yerde dağıtımı gerçekleştirmeliyiz.
15 Aralık’ta belirlenecek olan yerde basın açıklamaları yapılacak. Buralara en iyi seviyede katılmalıyız. Katılım için örgütlemeliyiz. Ay içinde sürekli olarak afiş, bildiri ve bültenler bu süre içinde sürekli dağıtılmalıdır. Bu dağıtımlar bir plan çerçevesinde yapılmalıdır.
Kampanyamızı 5 Ocak’ta belirlenecek yerde bugüne kadar faaliyet yürüttüğümüz alanlarda örgütlemesini yapan her aktivist bu etkinliğe en geniş işçileri katmayı hedeflemelidir. Bu hedefi önemsemeliyiz. Bir emeğin çabanın sonucu olarak değil bir tavır ve tutum almanın söyleyecek sözümüzü birlikte söylemenin günü olarak örgütlemeliyiz.
(Devrimci Demokratik Sendikal Birlik)
Konu ile ilgili haberler: