6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun (“KVKK”) 10. maddesi uyarınca Veri sorumlusu sıfatındaki kurum ve kuruluşların işledikleri kişisel veriler hakkında ilgili kişileri aydınlatma beyanı ile bilgilendirmeleri zorunludur.
Aydınlatma Yükümlülüğü ile Aydınlatma Beyanı içice geçmiş 2 tanım diyebiliriz.
Aydınlatma Yükümlülüğünün şartları yerine getirilerek Aydınlatma beyanı hazırlanmalıdır.
Aydınlatma Beyanı işlenen kişisel verilerle alakalı bilgilendirmeyi ifade eder, kvk’nın hukuka uygun olması için olmazsa olmaz bir şarttır.
Aydınlatma yükümlülüğü veri sorumlusu sorumluluğundadır.
Aydınlatma yükümlülüğü gerek açık rıza gerekse de kanundaki diğer kişisel veri işleme şartlarından bağımsız olarak yerine getirilmesi gereken bir yükümlülüktür.
Aydınlatma yükümlülüğü yerine getirilirken veri sorumlusu Kanunun 10 uncu maddesi ile Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin 4 üncü maddesi hükümlerine uygun şekilde;
- Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma.
- Doğru ve gerektiğinde güncel olma.
- Belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenme.
- İşlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma.
- İlgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilme.
hususlarına açıkça yer verilmesi, muğlak ve belirsiz ifadelerden mutlak surette kaçınılması gerekmektedir.
Kişisel verilerin işlenmesindeki kolaylıkla beraber işin arka yüzündeki veri güvenliğine dair riskler, ihlal ve karışıklık ihtimalleri ( Günümüzde gerçek kişiler, şirketler, kamu kurum ve kuruluşları, yabancı kuruluşlar faaliyetleri kapsamında çok fazla veri toplamaktadırlar, toplanan verilerle daha iyi hizmet sunmak, ticari hacmi genişletmek amacıyla bilgileri 3. Şahıslar ile paylaşabilmektedirler) göz ardı edilmektedir.
Aydınlatma beyanı ile bu ihlal ve risklerin belirlenerek hareket edilmesi amaçlanmıştır
Aydınlatma beyanı nasıl yerine getirilmeli?
Aydınlatma beyanı; sözlü, yazılı, ses kaydı, çağrı merkezi gibi fiziksel veya elektronik ortamlar kullanılmak suretiyle yerine getirilebilmektedir. Veri sorumlusu ya da yetkilendirdiği kişi bu yöntemlerden hangisini kullanacağına kendisi karar vermelidir
Beyan hazırlanırken 08.11.2019 tarihinde yayımlanan Kamuoyu Duyurusu da dikkate alınmalıdır
Kanunun 10.maddesinde kişisel verileri işlenen kişilerden alınması gereken azami veriler belirlenerek veri sorumlusu ya da yetkilendirdiği kişilerce ilgili kişilere aydınlatma yapılması şu şekilde belirtilmiştir;
- Veri sorumlusunun ve varsa temsilcisinin kimliği,
- Kişisel verilerin hangi amaçla işleneceği,
- İşlenen kişisel verilerin kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği,
- Kişisel veri toplamanın yöntemi ve hukuki sebebi, (Kanunun 5 ve 6 ncı maddesinde yer alan işleme şartlarından hangisine dayanıldığının açıkça belirtilmesi)
- 11 inci maddede sayılan diğer hakları, konusunda bilgi vermekle yükümlüdür.
Kişisel verilerin elde edilmesi sırasında veri sorumlusu veya yetkilendirdiği ilgili kişiye aydınlatma beyanında Kanunun 11. maddesinde sayılan haklara da sahip olduğunu belirtmelidir
Herkes, veri sorumlusuna başvurarak kendisiyle ilgili;
- Kişisel veri işlenip işlenmediğini öğrenme,
- Kişisel verileri işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
- Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
- Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
- Kişisel verilerin eksik veya yanlış işlenmiş olması hâlinde bunların düzeltilmesini isteme,
- 7 nci maddede öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
- (5) ve (6) bentleri uyarınca yapılan işlemlerin, kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
- İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle kişinin kendisi aleyhine bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
- Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğraması hâlinde zararın giderilmesini talep etme, haklarına sahiptir.