Albay General Ruoff komutasındaki 17. Alman saha ordusu, 22 Temmuz 1942'de Rostov-on-Don yakınlarındaki cepheyi yarıp geçti. Yanan şehri yarım daire şeklinde kaplayan Alman birlikleri, Don geçitlerine koştu. 24 Temmuz'da Sovyet birimleri Rostov'dan ayrıldı ve Don'un ötesine çekildi. Ertesi gün, Wehrmacht, kendisi tarafından ele geçirilen sol yakadaki köprübaşlarından feribotla geçti. tank ve motorlu tümenler, Kafkasya yönünde saldırıya geçti. Böylece 25 Temmuz 1942'de Kafkasya savaşının savunma dönemi başladı.
Mareşal Listz’in askerleri duraksamadan kaçtı. 1 Tank Ordusu ve Gotha Ordusu'nun 40 Tank Kolordu Salsk, Voroshilovsk ve Krasnodar'daki 17 Tank Ordusuna yapılan ana saldırıyı gerçekleştirdi. Bir gün, Malinovsky komutasındaki Güney Cephesinin savunması tüm şerit boyunca saldırıya uğradı, bir gün sonra Alman mobil birimleri 80 km derinliğine ilerledi. Salsk bölgesine yapılan atılım, Kleist tank grubunun Rostov'un güneyinde bulunan Malinovsky'nin ana güçlerinin arkasına ulaşmasını mümkün kıldı.
Düşmanı saldırıya sokmak için yeterli kuvvete ve araca sahip olmayan, 28 Temmuz gecesi Güney Cephesi'nin emri 1942, sol ön kanadın birliklerini yeni savunma hattına, R'nin güney kıyılarına yönlendirmeye başladı. Kagalnik ve Manych kanalı. Bununla birlikte, planlı bir geri çekilme işe yaramadı, Sovyet bölümleri kendilerini düşmandan koparamadı ve örgütlü bir şekilde belirtilen çizgilere ilerleyemedi. Geri çekilme nihayet askerlerin kontrolünü düzensizleştirdi, bağlantı koptu. Günün sonunda, Temmuz 28'te birleşik cephe artık orada değildi, Sovyet ordular arasında büyük boşluklar oluştu, birlikler düşman saldırısını engelleyemedi ve güneye geri dönmeye devam etti. Bir çok alanda, geri çekilme bir uçuşa dönüştü, yerleşim yerleri Almanlara direnişsiz bırakıldı. 12, 18 ve 37 ordularının bölümlerinde, 500-800 savaşçıları kaldı. 56, 9 ve 24 ordularında, sadece merkez ve bireysel birimler bulunur.
28 Temmuz Hitler'in 17-I ordusu Azak şehrini işgal etti ve nehrin çizgisine ulaştı. Kagalnik. Aynı zamanda, düşmanın 1 Panzer Ordusu Manych Kanalı'na girdi. Alman mobil oluşumlar, Güney Cephesi birlikleri kesme, ve bunların yönetimini, Zadonsk ve Krasnodar bölgesinin Salsk step ve bozkırlarda saldırılarını kesiliyor. Gotik'in 4 Tank Ordusu Tsimlyansk bölgesinden Salsk'a saldırdı; Kleist 1-Panzer Ordusu - Stavropol ve Armavir Don ve Konstantinovskaya Razdorskaya ilçelerinin köylerinde; 17-ı RUOFF Ordusu alanına - Rostov-on-Krasnodar bölgesinden, demiryolu Bataysk boyunca ilerleyen - Tikhoretsk - Krasnodar, "A" Ordu grubun parçası oldu 11-Saha Ordusu Manstein, Kırım ve Operasyon (Kerç Boğazı'nı zorlamak emri verildi "Blucher"), Taman Yarımadası'nı ele geçirin ve ardından taarruzu Karadeniz kıyıları boyunca konuşlandırın.
Kafkasya eteklerinde Alman tank oluşumları
Durum kritikti, Wehrmacht hızla Kafkasya'ya dağılıyordu. Aynı zamanda, Sovyet-Alman cephesinin güney kanadında, Wehrmacht, aynı anda Stalingrad yönüne saldırdı. Bu nedenle, Kafkas cephesinde birlik ve teçhizat sayısında hızlı bir artış sağlanması imkansızdı. 28 Temmuz 1942 Yüksek Komutanlık merkezi, Güney ve Kuzey Kafkasya cephelerinin birliklerini Sovyetler Birliği Mareşalı S. M. Budenny'nin komutasındaki bir Kuzey Kafkas cephesinde birleştirdi. Aynı zamanda, Stavka en sert emri ve disiplini cephenin birliklerine kurmayı, kontrol ve etkileşimi tesis etmesini, düşmanın ilerlemesini daha da durdurmasını ve sonra onu güçlü karşı saldırılarla yenip Don'un arkasına atmasını emretti. Kafkasya'yı düşmanın ana darbeleri yönünde örtmek için, öncelikle Krasnodar bölgesinde derinlemesine bir savunmanın oluşturulmasını hızlandırmak gerekiyordu. Transkafkasya cephesi birliklerine, Terek ve Uruk nehirleri boyunca ve Ana Kafkasya Menzilinin orta bölümünün geçitlerinde kuzeyden Transkafkasya'ya yaklaşımlar üzerinde savunma hattı kurma kuvvetlerinin bir parçası görevi verildi. Karadeniz kıyılarının ve liman şehirlerinin hem denizden hem de karadan savunmasını güçlendirmek için önlemler alınmıştır. Transkafkasya'da yeni birimler ve oluşumlar oluşmuş ve savaşlara hazırlıkları yapılmıştır. Temmuz 30’te, 227’in Temmuz 28’inden gelen Baş Komutan No 1942’in emirleri Kuzey Kafkasya Cephesi birliklerine okundu (“Bir adım geri çekilmedi!”). Bu düzen, askerlerin moralinin güçlendirilmesinde, disiplinin ve savunmada sebatın arttırılmasında büyük rol oynadı.
Dönüşümden sonra Kuzey Kafkasya Cephesi sekiz orduyu içeriyordu. Bununla birlikte, iki ordu (9. ve 24.) reform için arkaya atandı. Yaklaşık 1000 km uzunluğundaki cephenin savunulması için altı ordu (37, 56, 12, 18, 51 ve 47) ve iki kolordu: 1. ayrı tüfek ve 17. süvari. Askerlerde kıtlık vardı ve yeterli silah, zırhlı araç veya mühimmat yoktu. Kuzey Kafkasya Cephesi'ne operasyonel olarak bağlı olan Karadeniz Filosu, bir zırhlı, 4 kruvazör, bir lider, 7 muhrip, 41 denizaltı, beş silah, 30 mayın gemisi, 62 torpido botu, 3 mayın yükleyicisi ve diğer gemilerden oluşuyordu. Havacılık filo 216 uçağı vardı. Azak ve Hazar filolarının küçük güçleri vardı.
Don Grubunun Yenilgisi
Kuzey Kafkasya Cephesi 28 Temmuz kuvvetlerini daha iyi kontrol etmek için Temmuz ayında iki operasyonel gruba ayrıldı: Don (Stavropol bölgesinde) ve Primorsk (Krasnodar bölgesinde). Don grubu, 51-I, 37-I ve 12-I ordularını, ikincisi - 18-I, 56-I ve 47-I’yi içeriyordu. Don operasyonel grubunun komutanı Korgeneral R. Ya. Malinovsky ve Primorskaya - Albay-General Ya. T. Cherevichenko'yu seçti. Çok kademeli savunmanın örgütlenmesi için, birliklerin yeniden toplanması yapıldı, 56-I ordusu Krasnodar savunma bölgesini işgal etti. 17 th süvari birlikleri, r. Kugo-Ei, 18 Ordusunun birlikleri ile birlikte Bataysk'e saldırdı ve Karadeniz kıyılarından ayrı bir tüfek ordusunun 1 Bölümü Armavir bölgesine transfer edildi.
Ancak, bir anda güçlü bir savunma oluşturmak ve Alman birliklerini düşürmek mümkün değildi. Don operasyonel grubunda akut bir mühimmat sıkıntısı vardı. Asker topçularının ve takviye topçularının çoğu hareket halindeydi ve iletişimin aksaması nedeniyle tüm silah komutanları ve topçu komutanları arasında pratik bir etkileşim yoktu. Grubun kâğıt üzerindeki zırhlı kuvvetleri etkileyici görünüyordu - bunlar beş tank teçhizatı, üç ayrı tank taburu ve 14 tank kolordu. Çok uzun zaman önce neredeyse 500 tanklarıydı, şimdi yalnızca 15 savaş araçları kaldı. Don Grubu birliklerinin savaşı, 4-I Hava Ordusu tarafından Korgeneral K. Komutanlığı Komutanlığı altında desteklendi. O zamanlar 130 tarafından bakımı yapılabilecek uçaklar vardı. Hava ordusunun karargahı, cephe karargahı ve birleşik silah ordularının karargahı ile istikrarlı bir bağlantıya sahip değildi, bu nedenle bağımsız bir şekilde işletilen havacılık, istikrarlı bir savunma hattının oluşturulmasına katkıda bulunmadı. Don Grubu birliklerinin savunması iyi organize edilmemiş ve mühendislik konusunda hazırlanmamıştır. Birçok sektörde piyadelerin kuyruk aracı bile yoktu. Anti-tank mayınları teslim edilmiyor. Geri çekilme sırasında, arka birimler ileri birimlerden kuvvetlice ayrıldılar ve onlarla neredeyse teması kesildiler, birlikleri neredeyse mühimmat, yakıt ve yiyecek olmadan bıraktılar. Bölümlerin yönetimi de iyileşmedi, yine de etkileşim, zemin ve hava keşiflerinin yanı sıra sürekli iletişim organize edilmedi. Böylece, Almanlar başarılı bir saldırı için her fırsatı değerlendirdiler.
Temmuz 29’a Don’un sol yakasında odaklanarak, dört tank da dahil olmak üzere en fazla yedi asker, düşman saldırıya devam etti. Temmuz 30 sabahı, Sovyet Don Grubunun birlikleri, 51 Ordusu'nun kuvvetleri ve iki yedek tank teçhizatı ile savaşacaktı. Bir karşı saldırı düzenleyen birlikler grubunun önderliği, Başlıca General B.A. Pogrebova'ya yerleştirildi. Almanlar birliklerimizden önde. Temmuz 30'te, Sovyet taarruzuna birkaç dakika kala, 40 Kolordu tankları Büyük Martynovka'ya girdi. General Pogrebov ve genel merkezlerini bir araya getirerek, hiçbir zaman taarruza gitmeye vakti olmadı. Akşam, Sovyet ordusunun 51 birlikleri cephenin ana güçlerinden kesildi. Ordu karargahı ile grubun karargahı ve cephe arasındaki bağlantı koptu. Bu durumda, Yüksek Komuta merkezi 31 July, Stalingrad Cephesi'ndeki 51 inci ordusunu devretti. 37 ve 12 ordularının birleştiği yerde düşmanın önünü kesmesi de aynı derecede kolaydı.
Ağustos 1'ta, Vesely mezrasının yakınındaki Manyç Kanalı'nı geçen Nazi kuvvetleri Salsk'ı ele geçirdi. Aynı zamanda, Krasnodar sektöründe 17 Ordusu oluşumları ilerliyordu. Nehir başında bir yer kazanmak için vakti olmayan Sovyet birlikleri. Kagalnik, Eya ve Kugo-Eya nehirlerine çekildi. Burada ortaya çıkan savaşlarda, 17 Süvari Kolordusu ve 18 Ordusu birlikleri düşmanın saldırısını engelledi. Düşmanın ana saldırısı yönünde, Shkurinskaya bölgesinde, Kuban Kazaklarının kolordu birimleri düşmanın 196 Piyade Tümeni'ni alt etti.
Kafkasya'da Alman ordusunun saldırgan o kadar başarıyla o günlerde olduğu geliştirmiştir Hitler Stalingrad'daki (4-Corps olmadan) 40-Panzer Ordusu atmak karar verdi. Mareşal Liszt, 8'te ve hala solda, şok kanadında daha az bölünmeye sahipti. Dorra göre ciddi bir hataydı: "(Bir "üç ordularının oluşan ve Ordu Grubu" B "Alman ordusunun sadece birini ihtiva 23 Temmuz operasyonun gerçeklik ayarı terimlerin çelişkiler ana grup Ordu Grubu) bulmak hala mümkün değilse", Hitler'in 30 Temmuz ayındaki yeni siparişi operasyonel kavramın son kalıntıları denize atıldı. Kafkaslar mastering görevi yoktu sanki ortak bir şey yoktu hedeflere yönelik ilerleyen doğru açıyla ordularının iki eşit büyüklükteki gruplar Stalingrad'ı yakalamak için aramaya ve sorun Stalingrad ustalık olsaydı, saldırgan yürütmek için gerekli değildi Kafkasya'da. "
Ağustos 2 sabahında Almanlar Salsk'a saldırılarını sürdürdüler ve gün sonunda Proletarskaya, Salsk, Belaya Glina hattına ulaştılar. Bu aşamadan sonra, 1-I tank ordusu iki tank kolunda hızla ilerlemeye başladı: 57-kolordu Kropotkin'e, 40-kolordu Voroshilovsk'a saldırdı. Don Grubu birliklerinin kuşatılmaması için Ağustos 3, Ön Askeri Konsey geri çekilme emri çıkardı. Arka koruyucunun arkasına saklanan 37-I ordusu, 5 Ağustos ayında teslim edilen Voroshilovsk'a geri çekildi. 12-I ordusu Kuban Nehri üzerinde Armavir'e doğru savaştı ve Ağustos sonunda 5 sol bankaya geçti. Bu zamana kadar ordu Don grubunun genel merkeziyle bağlantıyı kaybetmişti ve ön komutanın sırası Primorsk birlik grubuna dahil edilmişti. Voroshilovsk’ın ele geçirilmesinden sonra Alman birlikleri Nevinnomyssk - Mineralnye Vody - Georgievsk’a saldırdı. Bu, Don operasyonel grubunun, tamamen kırılmış olan savunma operasyonunu sonlandırdı.
Kuzey Kafkasya Cephesi'nin sol kanadındaki Sovyet birlikleri için daha az zor bir durum gelişmedi. Burada zayıflamış 18 ve 56 orduları Wehrmacht'ın zırvalarını ele geçirdi. Cherevichenko grubunun en savaşa hazır, taze, tam donanımlı birlikleri ikincil sektörlerde konuşlandırıldı. Yani, 47-Ordu Alman amfibi kuvvet beklentisiyle Taman Yarımadası üzerinde idi ve 1-inci ayrı çekim davanın kısmı - 417-4 Bölümü ve piyade tugayı - Krasnodar savunma halka meşgul taşındı. Tank birimlerinden Maykop Tank Tugayı, ekli 17-inci Süvari Kolordusu ve 126-Ordu 47-inci ayrı zırhlı birlik vardı. savaşan güçler grubu 5-Hava Kuvvetleri Korgeneral SK Goryunov sağlar. Bu zamana kadar ordunun çeşitli tiplerde 135 servisli uçağı vardı.
Primorsk grubundaki genel durum, Don grubundaki durumdan çok da farklı değildi: savunma hatları hazırlanmadı, arkaların çalışması dağıldı. Kontrolden yoksun bırakılan Kamkov Ordusu'nun 18 Ordusu, rastgele geri çekildi ve düşmana ciddi bir direnç göstermedi. Azak ve Karadeniz kıyılarındaki kaleler, tahkimatlar ve direniş merkezlerinin kıyısındaki ekipmanlar için büyük çaba harcandı. Azak, Yeisk, Novorossiysk bölgelerinde, Taman Yarımadası'nda yüzlerce kale inşa edildi, ancak kendilerini denizden savunacaklardı. Kuzeyden Ana Kafkasya Çeşitlerinin eteklerine mühendislik yaklaşımı güçlendirilmedi, Armavir, Maykop ve diğer şehirleri, Kuban, Laba ve Belaya nehirleri savunmaya hazırlanmadı.
Temmuz 29 düşman avans birimleri Kagalnik Novobatayska bölgedeki nehri geçti ve Kushchevskaya ve Taman Yarımadası'nın yönünde hareket eden, bizim birimlerinin arka derinliklerine gitmeye çalışırken, güney ve güney doğusundaki taarruza geliştirmeye devam etti. Kuzey Kafkasya Cephesi komutanı Kontra birlikleri 18-30 Temmuz Dördüncü Ordusu sipariş ve 12-inci ordu ve on Don durumun geri, Bataisk ilerlemek için oldu 17-inci Kazak Kolordusu ile işbirliği içinde. Personel 56-inci Ordu Kuban ötesine taşımak ve nehir ve Krasnodar çevresinde güney bankanın savunmasını organize etmek emredildi. Ancak Komut 18-inci ordu askerlerini kontrol etmek mümkün değildi ve 17-inci Süvari Kolordusu çok geç ön personel emredildi. Sonuç olarak, karşı saldırı gerçekleşmedi. Kamkov'un ordusu rastgele hareket etmeye devam etti. Primorsk grubunun birliklerinin konumu hızla kötüye gitti.
Kuban bozkırlarında Alman zırhlı personel gemileri
Alman tanker Maikop bölgesinde yanan petrol depolarını izliyor
İtalyan askerler, Armavir havaalanında yakalanan Sovyet eğitim avcısı Yak-7’i inceliyor
Armavir ve Maykop'un Yıkılışı
Don ve Kuban arasındaki Kuzey Kafkasya Cephesi Ordusu çevreleyen edilemiyor, Ordu Grubu "A" ana saldırı yönünü değiştirmeye karar verdi. Ana kuvvetler 1-Panzer Ordusu - iki panzer, üç motorlu ve tek legkopehotnaya Bölümü -, Tuapse alanında Karadeniz kıyısına kırmaya, Krasnodar'a ilerleyen, 17-inci Ordusu ile işbirliği içinde görev ile Armavir ve Maykop güneybatı döndü Sovyet birliklerini kuşatıp yok etmek. Grozny yönünde, yalnızca 40 tank ordusunun 1 tank kolordu kaldı.
Ağustos 5’te General Kleist, 12 Tank Bölümünü ve Viking SS bölümünü Sovyet ordularının 37 ve 13 arasındaki boşluğa soktu. Ertesi gün Kuban'ı zorladılar, Armavir'i yakaladılar ve Maikop'a saldırmaya devam ettiler. Aynı zamanda, Ruoff’un ordusu Krasnodar’ı vurdu. Krasnodar baypasını savunan 56 Ordusu, o zamana kadar 93 toplarına ve 203 harçlarına sahipti. Ancak, feci bir mühimmat eksikliği vardı: ordudaki mermiler 0,2-0,4 mühimmattı. Bazı topçu birlikleri tamamen mühimmatsızdı.
9 Ağustos Krasnodar düştü, bir gün sonra Kleist'in kısımları Maykop'u ele geçirdi ve bu Hitler'in çok istekli olduğu ilk petrol. İtalyan Ordusu Genelkurmay Başkanı Mareşal Cavallero, günlerinde günlüğüne şunları yazdı: “Maikop'un yakalanmasını takip eden binlerce uzman ve nitelikli uzman olan 10, Liszt’in ordularını takip eden petrol kuyusunu restore etmeli. Hesaplamalara göre, yeniden çalıştırılmaları 4'tan 5'e kadar sürecek. ” Aslında, Almanlar çok daha az zaman aldı. Rus petrol ve benzin rezervleri önceden ihraç edilmiş olmasına rağmen, sondaj delikleri tıkandı ve sökülmüş ekipman sadece kısmen boşaltıldı. Ve petrol sahası gibi stratejik olarak önemli nesnelerin madenciliği veya imhası hiç yapılmamaktadır. Bu nedenle, Almanlar her şeyi hızla geri kazanabildiler ve bir ay içinde Maikop'un "siyah altın" ını pompalamaya başladılar.
10 Ağustos Yüksek Komutanlık merkezi Mareşal Budyonni'yi belirtti: “Mevcut durum nedeniyle, Kuzey Kafkasya cephesi ve Karadeniz kıyıları için en temel ve tehlikeli durum şu anda Maikop'tan Tuapse'ye doğru olan yön. Düşmanın Tuapse 47-I ordusu ve Krasnodar bölgesinde bulunan cephenin bütün birliklerine çıkışı, her durumda, kişisel sorumluluğunuz altında, Tuapse'nin düşmanını kaçırmayın. Bu nedenle Stavka, Wehrmacht’ın denize erişim yollarını kategorik olarak engelleme talebinde bulundu. Bu sorunu çözmek için, 18 Ordusu ve 17 Kuban Kolordu kuvvetlerini kullanmayı planladılar. Aynı zamanda, 12 Ordusu, 18 ve 56 ordularının birleşimini sağlamakla görevlendirildi. 47-I ordusu, Novorossiysk bölgesine taşındı ve Taman Yarımadası Deniz Kuvvetleri'nden ayrıldı. Karadeniz Filosunun Transkafkasya'dan gelen gemileri, 236-i ve 32-I'yi, Maikop'tan Tuapse'ye götürme görevi ile bölümleri korudu.
Bu arada, Wehrmacht iki grev grupları saldırılarına devam etti: Abşeron, Neftegorsk ve kuvvetler 16-Panzer, 101-inci legkopehotnoy bölünmeler ve Kabardian, Khadyzhenskaya SS Bölümü "Viking" konulu gücü 13-inci motorlu ve 97-inci legkopehotnoy bölünmeler, asker kadar yuvarlak çalışıyor 18 st ordusu. 12 Ağustos'ta Almanlar Belorechenskaya'yı ele geçirdi. Burada General Provalov'un 383-Piyade Tümeni ağır savaşlara yol açtı, NNVD'nin 31-Piyade ve 9 bölümü sağda savundu, General General Kirichenko'nun solundaki 17-Süvari Kolordusu. Alman birlikleri Belorechensk'in doğusundaki Labu'yu Kuban sahasında zorladı ve Khadyzhensk bölgesine girdi.
Bu dönemde, düzenli olarak rezervlerle takviye edilen ve şimdi doğal savunma hatlarına dayanan Sovyet birliklerinin direnci sürekli artmıştır. Ayrıca, Alman birlikleri ilk tedarik güçlüklerini yaşadılar, bu da kronikleşmeye başladı ve yavaş yavaş büyük bir problem haline geldi. Haberleşmeler o kadar uzun sürdü ki, yakıt getiren konvoy, yüklerinin çoğunu yolda harcadı ve develeri yakıt kamyonu olarak kullanmak zorunda kaldı. Gelecekte, birliklerin bir kısmının Kafkas yönünden Stalingrad'a çıkarılması ve rezerv eksikliğinin şok gruplarının başarısı üzerine inşa edilmesi hayati bir rol oynadı.
Bu yüzden, Generaller Kleist ve Ruoff'un kuvvetleri, 100-120 km ilerledi, ancak belirleyici hedeflere ulaşamadılar. Mareşal Liszt Neredeyse tüm güçleri Primorsk grubunda kısıtlandı ve sonuçta Hitler Bakü'nü almak istedi. Bu süre zarfında, Transkafkasya Cephesi birlikleri Terek, Baksan nehirleri boyunca ve Grozni, Bakü ve Ordzhonikidze, Tiflis yönlerini kapsayan Ana Kafkasya Çeşitlerinin geçitlerinde savunma yaptı. Nalçik, Ordzhonikidze, Grozni, Makhachkala, Bakü savunma bölgeleri çevresinde oluşturuldu. Bu zamanda, savunma hatlarının yapımı, birliklerin yönetimi, iletişim ve orduya silah, mühimmat, yakıt, yiyecek ve üniforma tedarikindeki durum önemli ölçüde düzeldi. Düzeni yeniden kurmak ve katı bir disiplin oluşturmak için büyük işler yapıldı. Transkafkasya'nın iç kaynaklarının mobilizasyonu cepheye yardım etmeye devam etti. Kafkasya'yı savunan birlikler, Yüksek Komuta Merkezinin rezervleri pahasına güçlendirildi. Böylece Almanlar ne kadar derinden kırıldılarsa, onlara karşı o kadar zorlaştı.
Sovyet piyade adamları Kafkasya eteklerinde savunuyorlar.
Kafkasya'daki Wehrmacht'ın Ranger 1-inci bölümü dağın yamacında. Fotoğraf kaynağı: http://waralbum.ru/
Devam edecek ...