İŞTE UTİKAD’IN GÖRÜŞLERİ
1-TAŞIMA İŞLERİ ORGANİZATÖRÜ (TİO) TANIMI YETERLİ DEĞİL: Taşıma İşleri Organizatörleri (TİO) sadece taşıma işi ve organizasyonu faaliyetlerini yerine getirmemekte, taşımanın yanı sıra katma değerli lojistik hizmetler de (depolama, paketleme, kalite kontrol, etiketleme, ambalajlama, dağıtım, vs) vermektedir. Bu sebeple tanım, TİO’nun kapıdan kapıya taşımacılık ve lojistikle ilgili tüm hizmetlerin tamamını veya bir kısmını kendi nam ve hesabına tek elden verebildiğini ifade edecek şekilde geniş kapsamlı olarak yeniden tanımlanmalıdır.
2-HİZMET KALEMLERİ SINIRLANDIRILAMAZ: Taslağın 17/6 maddesi yetki belgesi sahiplerinin, ulusal ve uluslararası mevzuatta açıkça tanımlanmayan hizmet kalemleri için müşterilerine ücret tahakkuk ettiremeyeceğini hüküm altına almaktadır. Bu madde yönetmelikten tamamen çıkartılmalıdır. Çünkü taraf olduğumuz hiçbir uluslararası konvansiyonda ve ulusal mevzuatta taşıma ücreti dışında açıkça tanımlanan hiçbir hizmet kalemi bulunmamaktadır. Bu madde yönetmelikte yer alırsa, TİO gerek yurt içi gerekse yurt dışı müşterilerinin ve diğer yerel mevzuatın kendisinden beklediği hizmetleri yerine getiremeyecek ve hizmet alırken ödemek zorunda kalacağı pek çok gideri fatura edemeyecek demektir ki bu şekliyle taşıma hizmeti verilemez.
3-DEVLET TİCARETE MÜDAHALE ETMEMELİ, TABAN VE TAVAN ÜCRET BELİRLEMEMELİ: Taslağın 8. maddesi Bakanlığın, bu yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerle ilgili piyasadaki ücretlerin; ülke ekonomisi ve/veya kamu yararı aleyhine sonuç vermesi ve/veya aşırı ücret uygulanması ve/veya rekabet ortamının bozulması hallerinde ve gerektiğinde söz konusu faaliyetler için belirli bir süreyle sınırlı taban ve/veya tavan ücret tarifesi uygulaması getirebileceğini hüküm altına almaktadır.
Halihazırda çok ciddi bir serbest rekabet ortamında faaliyetlerini yürütmekte olan taşıma işleri organizatörlerinin bağımsız olarak belirlemesi gereken hizmet sağlama koşullarının Bakanlık tarafından belirlenmesine yönünde getirilecek bu düzenleme, hizmet koşullarına kısıtlamalar getirerek, ekonomik karar alma özgürlüğünü ortadan kaldırmakta; hizmet sağlayıcıların piyasa koşulları çerçevesinde özgürce karar vermelerini zorlaştırmakta ve söz konusu düzenleme ile rekabet sınırlanmaktadır.
Mevcut serbest ekonomi rejimimiz çerçevesinde hiçbir ulusal mevzuatta tacir sıfatına sahip işletmelere taban ve özellikle tavan ücret sınırlaması getirilmemektedir. Bu sebeple bu maddenin tamamen iptal edilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde TİO’ların ücretini ödeyerek hizmet aldığı pek çok farklı meslek koluna da taban/tavan fiyat uygulaması getirilmesi gerekecektir ki bu da mümkün görünmemektedir. Nitekim TİO’ların hizmet aldığı uluslararası kara, deniz, demir, havayolları, liman ve lojistik merkez işletmeleri gibi firmaların TİO’lara uyguladığı pek çok farklı hizmet kalemlerinin de benzer sınırlandırmalara tabi tutulması gerekecektir.
4-SERMAYE MİKTARI AZALTILMALI: Taslağın 9-c maddesinde yetki belgesi almak isteyen firmaların 300.000 Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olması öngörülmektedir. Fiziki yatırım zorunluluğu olmayan bu ticari faaliyet için öngörülen çok yüksek sermaye şartı sebebiyle yeni müteşebbislerin sektöre girişi zorlaştırılmış ve rekabet engellenmiş olacaktır. Sermaye miktarının en fazla 100.000 TL’ye indirilmesi gerekmektedir.
5-R ve DD YETKİ BELGELERİNDEN TİO BELGESİNE GEÇİŞ ADİL OLMALI: Daha önce yüksek ücretler ödeyerek R2 Yetki Belgesi almış firmalar bu belgeyi alacakları zaman belge ücretinin tamamını yeniden ödemeden, yenileme hükümleri çerçevesinde belgelerini yenileyebilmelidir. TİO yetki belgesi ücretine kıyasla daha önce DD veya daha düşük ücretli başka yetki belgeleri almış firmaların TİO yetki belgesine geçiş sürecinde eski belgeyle yeni belge arasındaki ücret farkının kademeli olarak ödemesi sağlanmalıdır. Aksi takdirde belge yenilemelerinde yüksek bedelli belgelerden geçiş yapanlara, düşük bedelli belgelerden geçiş yapanlara nazaran haksızlık yapılmış olacaktır.
Ayrıca hava kargo faaliyetleri için halihazırda Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nden alınması zorunlu olan Yetkili Acente Sertifikası’nın akıbetinin ne olacağı da açıklığa kavuşturulmalı ve taşıma işleri organizatörleri farklı farklı belgeler almak ve ücret ödemek zorunda bırakılmamalıdır.