Bilim Yürüyüşü hakkında yapılan basın toplantısından Almanya Genel Merkez adına bize ulaşan Claudio Paganini’nin beyanına iki dilde yer veriyoruz.
Işık Barış Fidaner & Fikri Şaşmaz
Adım Claudio Paganini, İsviçreliyim, matematiksel fizik alanında doktora öğrencisiyim. Berlin’de kurulan genç hukuk-teknoloji start-upı olan Cphere’in CEO’su ve Eş-Kurucusuyum. İsviçre’de büyüdüm, Birleşik Eyaletler, Almanya, Fransa ve İsveç’te yaşadım.
Nüfusun önemli bir kısmının kendi şahsi kanaatini yerleşik olguların önüne koyması dünyanın birçok yerinde yaşanan bir sorundur.
Continue reading
Merhaba, ben Jane Goodall. Size Bilim Yürüyüşü’nden bahsetmek istiyorum. Bilim benim hayatımda çok önemli bir rol oynamıştır. Bilimciler ilgi çekici insanlardır. Bugün kimi insanların bilimi küçülttüklerini görmek, hem kendimizi hem de bugün gezegenimizde olup bitenleri anlamamıza yardım etmekte bilimin oynayabileceği rolü küçülttüklerini görmek insanı rahatsız ediyor. İnsan eyleminin iklim üzerindeki etkisiyle ilgili bilgileri toplamaya birçok bilimci yıllarını vermiştir. İklimin değiştiğinin tartışılacak bir yanı yoktur. Dünyanın her yerinde bu değişimi gördüm; ve kimilerinin iklimdeki bu değişime insanların tesir etmiş olduğunu inkâr edebilmesi doğrusu pek absürttür; o yüzden ben umarım ki gerçekten elinden gelen herkes bu yürüyüşe katılır. Umarım yürüyüşle ilgili bilgiler paylaşarak, arkadaşlarınızı katılmaya teşvik ederek yardım edersiniz. Sizinle yürümeyi çok isterdim. Yapamam, çok uzaktayım, ama yürüyüşte gerçek boyutta karton bir Jane olacak, orada olmak istediğimi ve manevî anlamda sizinle orada olduğumu herkese gösterecek. O yüzden lütfen bu yürüyüşe katılın, çok çok önemli bir şey, teşekkürler.
Türkçesi: Işık Barış Fidaner
Continue reading
Hollandalı üniversite rektörlerinin bilim özgürlüğü açıklamasını Türkçe’ye çevirmek de bize düştü.
Allah kabul etsin.
IBF
8 Şubat 2017
Rektörler bilim özgürlüğü konusunda endişelidir
Hollanda’nın tüm üniversite rektörleri bilimcilerin özgürlüğünün giderek kısıtlanması konusunda endişelidir. NRC Handelsblad’da bir açık mektup ile seslerini duyurdular.
Bilim özgürlüğünün tepesinde kara bulutlar toplanmakta
Bilim özgürlüğünün ufkunda kara bulutlar toplanmakta. Onlarca yıl dünyanın her yanında bilimcilerarası irtibatların giderek özgürleşmesinin ardından, İkinci Dünya Savaşı’ndan ve özellikle de Berlin duvarının yıkılışından beri uzun süren bir gerilim düşüklüğünün ardından, bilim özgürlüğü bugün giderek büyüyen kısıtlamalarla yüz yüze kalmaktadır.
Continue reading
New York Times editörüne:
Donald Trump’ın psikolojik güdüleri ve psikiyatrik teşhisi hakkında son günlerde medyada yapılan spekülasyonların teşvikiyle mental sağlık alanından meslektaşlarımız kamusal çehrelere uzaktan teşhis konmasına karşı olağan etik kısıtlamaları gözardı ettiler. Destek verdikleri birçok imza kampanyası ardından 14 Şubat’ta New York Times’a yazdıkları mektupta Donald beyin psikiyatrik sebeplerle başkanlık yapamaz olduğunu telkin ettiler.
Amatör muayenecilerin çoğu narsisistik kişilik bozukluğu teşhisiyle Başkan Trump’ı yaftalama hatasına düştü. Bu bozukluğu tanımlayan kriterleri ben yazdım ve Donald bey onları karşılamıyor. Kendisi dünya çapında bir narsisist olabilir ama bu onu mental hasta kılmaz, zira kendisi mental bozukluk teşhisi koymak için gereken ızdırap ve acıyı çekmiyor.
Donald bey kendisi tecrübe etmek yerine ciddi bir ızdıraba sebep olmaktadır ve büyüklenmesi, bencilliği ve empati yoksunluğundan dolayı ceza görmek yerine cömertçe ödüllendirilmektedir. Mental hastaların (çoğu iyi davranışlı ve iyi niyetlidir) Donald beyle (ikisi de değildir) aynı kefeye konması onları damgalayan bir hakarettir.
Kötü davranışın mental hastalığa işaret etmesi enderdir ve mental hastalar nadiren kötü davranırlar. Psikiyatriyle küfretmek Donald beyin demokrasiye açtığı savaşa karşı çıkmanın hatalı bir yoludur. Cehaletinden, beceriksizliğinden, tahrikçilik etmesinden ve diktatörlük peşinde koşmasından dolayı münasip yollarla itham edilebilir ve edilmesi lâzımdır.
Psikolojik güdüleri ise o kadar barizdir ki ilginç bile değildir, ve onları analiz etmek onun bodoslama koşturduğu iktidar hamlesini durdurmayacaktır. Bu distopik Trumpiyen karanlık devrin panzehiri siyasettir, psikoloji değil.
ALLEN FRANCES
Coronado, Kaliforniya
Yazar, Dük Üniversitesi Tıp Koleji’nde psikiyatri ve davranışsal bilimler profesörü emeritus. D.S.M.-IV’ü (Dördüncü Mental Bozukluklar Teşhis ve İstatistik Kılavuzu) yazan ekibin başkanıydı.
Türkçesi: Işık Barış Fidaner
Çok çok tekinsiz olan bu belgede (tek “ilacı” psikanaliz olan) berbat bir distopya tarif edilmiş.
“Yapay Zeka” yerine “Sunî İstihbarat” [·] dememdeki maksat “böcek” sayılan şeylerin aslında “parapraksis” olduklarının görülmesidir. [*]
Hakikatle bağını koparmış bu “bilgilenme” yöntemini Çim Topu Sahası Katliamı gibi “fayda getirici” #AlternatifOlgular uydurmak için bir el kitabı sayabilirsiniz.
“Hayatın Geleceği Enstitüsü” diye bir web sitesinde yayınlamış olmaları da ziyadesiyle ironik olmuş. [+]
Allah kabul etsin. [-]
IBF
[·] Belgede içeriğinde ifade verilen distopiklik seviyesi gözönünde bulundurulmak suretiyle S.İ. kısaltmasının Türkçe’de aşina olduğumuz “Si—!” ya da “Sie—!” tarzında telaffuz edilmesi gayet münasip olacaktır.
[*] Uppsala Üniversitesi’ne yazdığım mektupta bu ilişkiyi anlattım. Süreç hâlâ sürmekte olduğundan şimdi burada o konuyu açmam mümkün değil.
[+] Boston Raporu‘nun kapak sayfasında ve 2’nci bölümünde Asilomar konferans merkezinin büyük salonunu görebilirsiniz. Yayın ve Gizlilik Notu‘nda ise Asilomar yolcularının gelip geçtiği SFO havalimanından fotoğraflara yer verilmişti.
[-] Etmez.
Asilomar Sunî İstihbarat İlkeleri
Bu ilkeler 2017 Asilomar konferansı kapsamında (işte vidyolar) işte tarif edilen süreç yoluyla geliştirilmiş.
Sunî İstihbarat şimdiden dünyadaki insanlarca her gün kullanılan fayda getiren araçlar sağlamış. Aşağıdaki ilkelerin rehberliğinde devamlı geliştirilmesi onyıllar ve yüzyıllar boyu insanlara yardım edip güçlendirici şaşırtıcı fırsatlar sunacak.
Continue reading
(Google Docs)
Biz imzacılar sizi olası en büyük aciliyetle Paris İklim Antlaşması’nda konan sera gazı neşir hedeflerine ülkemizin bağlılığını sürdürmeye çağırırız. Bu antlaşma iklimdeki büyük değişimi bertaraf etmek için gereken bir dizi adımdan ilkidir. Dünya iklimi insanlık tarihinde hiç yaşanmamış bir hâle giriyor. Sera gazlarını şimdiki hızla üretmeye devam etmek, çevremize, ekonomimize ve ülkemize durdurulamaz neticeler ve felaketler getirecek. Cesur ve kesin eylemlerle hâlâ en kötü senaryoların önlenmesi, değişime uyumlanmaya olanak verilmesi, zararların azaltılması ve ülkemize yeni ekonomik fırsatlar getirilmesi mümkündür. O yüzden Amerika’nın iklim eyleminde küresel lider olmasını emniyete almanızı istiyoruz sizden.
Continue reading
27 Ocak 2017 günü Başkan Donald Trump bir Kanun Hükmünde Kararname imzalayarak Müslüman ağırlıklı yedi ülkeden vatandaşların, Irak, İran, Suriye, Yemen, Sudan, Libya ve Somali vatandaşlarının BE’ye girmesini yasakladı. Şu ana kadar yasak çifte vatandaşları, vize ve yeşil kart sahiplerini de içerdi, ve o ülkelerde doğmuşken oranın vatandaşı olmayanları da etkiliyor. Kararname ayrıca 120 gün süreyle BE’ye tüm mültecî kabullerini askıya alıyor ve Suriye’den gelecek tüm mülteci kabullerine süresiz olarak son veriyor. Kararnamenin başka Müslüman ağırlıklı ülkeleri de içermek üzere genişletilebileceğine dair işaretler var.
Continue reading
Bu sitede gerek duydukça yeni kelimeler türettim ama hep kısa açıklamalarla geçiştirdim, çünkü kelimelerin kendi bağımsız değerleri olduğunu ve açıklamaya gerek duymadıklarını biliyorum. Yine de bu türetimlerden bir tanesini burada öneri halinde sunmaya karar verdim. Bu yazının konusu budur.
Değerli Çevirmenler,
Size genel çağrım İngilizcedeki false kelimesini artık “yanlış” diye çevirmemenizdir.
Yanlış’taki ahlakî yük false‘ta yoktur. Yanlış daha çok İngilizcedeki wrong‘un karşılığıdır. False ile wrong hiçbir alâkası olmayan kavramlardır.
İşte sizin için kendi Türkçe karşılığımı tanımlıyorum.
Fol (sıfat): Hakikat iddiası taşıdığı halde hakikat gerçekliği taşımama niteliğini belirtir.
Etimolojik olarak “fol” tavuklara yuva izlenimi vererek istenen belli bir yere yumurtlatmak için o yere konan sahte yumurtalara verilen addır. “Ortada fol yok yumurta yok” deyiminde kastedilen budur: “Yumurtaların kendisi olmadığı gibi yumurtlamaya yol açacak fol yumurtalar (yani yumurta olma iddiası taşıdığı halde yumurta olma gerçekliği taşımayan nesneler) bile yok” denmiş olur.
Örnek cümleler:
Aslında bana dediklerinin fol olduğunu anlayabilirdim.
Böyle fol beyanlarla nereye varacağınızı zannediyorsunuz acaba?
Fol putlara iman etmişlerdi.
Dürüst gazetelerde hiçbir fol habere rastlanmıyor.
Fol bir kimlikle yıllarca aramızda yaşamış, onu hiç tanıyamamışız.
Bana yönelttikleri fol ithamlara karşı kendimi savundum.
Bunun gibi fol ideolojiler bizi olsa olsa yıkıma götürür.
Işık Barış Fidaner
Not: “O zaman true ne olacak?” sorusuna sadece “Doğru diye çevrilmemelidir, çünkü ahlakî yük taşımaz: true ile right hiçbir alâkası olmayan kavramlardır” yanıtını verebiliyorum. Belli bir kelime öneremiyorum. Yukarıda yaptığım Fol tanımı gibi bir true tanımı da türetemiyorum. Mesela formülün tam tersi, yani “hakikatin hem iddiasını hem gerçekliğini taşımak” isabetsiz bir tanım olur bence. True olmak false olmamaktan daha kolay bir iş. Daha basit bir tanım yapılabileceğini zannediyorum. Ama ondan önce onu karşılayacak kelimeyi bulmak lazım.
Filed under çeviri, bildiri
globalgamejam.org
Waves: Dalgalar
Hawaii’deki karmaşa da kazasız belasız yola koyulduğuna göre artık Küresel Oyun Karmaşası 2017’nin (GGJ17) temasını dünyaya açıklamakta özgürüz.
Tema aldatıcı bir basitlikte, tek bir kelime: “dalgalar”.
Continue reading