Çevresel etmenlerin bu denli arttığı günümüzde sıkça duyulan şikâyetlerden birisi baş ağrısıdır. Baş ağrısı nedeninin tam olarak bilinmemesine karşın beyin dokusunun ağrıdan sorumlu olmadığı bilinmektedir. Oysa baş ve boyundaki kan damarları, beyinden kaynağını alan büyük sinirler ve beyin zarı ağrı sinyalini oluşturur. Saçlı deri, sinüsler, dişler, boyun/sırt kası ve eklemleri de ağrıya yol açabilir. 300 tipten fazla baş ağrısının ancak % 10’unun nedeni bilinmektedir. % 10’luk kısmı oluşturan başağrısı ‘ikincil başağrısı’ olarak adlandırılırken, başka hiçbir hastalığa bağlı olmayıp kendisi bir hastalık olarak ortaya çıkan baş ağrısına ‘birincil baş ağrısı’ adı verilmektedir.
Birincil Baş Ağrısı
Birincil kronik günlük baş ağrısının altında yatan neden yoktur ve mekanizması henüz açıklanamamıştır. Birincil baş ağrısının başlıca gerginlik, migren, Horton, ilaçlardan kaynaklanan, olağan ve küme baş ağrısı gibi farklı türleri ve bunların da farklı nedenleri vardır.
Gerginlik baş ağrısı, yetişkinlerin 3/4’ünde görülür. Başın etrafında çember tarzında gergin bir şerit veya çok dar kasket gibi hissedilir. Görme kusuru , yanlış ışık altında çalışmak, ilaç kullanımı ve depresyon gerginlik baş ağrısının başlıca nedenleridir. Sınav stresi ve yoğun ders programı stresi arttırarak baş ağrısını tetikleyebilir.
Migren, beyindeki kan akışı ve sinir hücresi aktivitesinden kaynaklanan beyin damarlarının farklı tetikleyiciler ile genişleyip tekrar daralmasıyla ortaya çıkan baş ağrısıdır
20 ile 40 yaş arası sık görülür.
2 tip migren tipi vardır: 1. önceden uyaran (aura) migren tipi. Aura’lı migren öncesinde görsel belirti (ör. ışık çakması, zikzak çizgiler, boş noktalar, titreşimli görüntü), anlaşılmaz konuşma, uyuşma, susama ve esneme görülebilir. Yaklaşık 30 dakika süren aura ile birlikte veya sonrasında şiddetli baş ağrısı ortaya çıkar. 2. Aurasız migren tipi. Öncesinde belli bulgu olmayan ağrıda kendini kötü hissetme ve çabuk sinirlenme ve bazen de iştah değişmesi görülür.
Kadınlarda migren görülme sıklığı erkeklere göre 2-3 kat daha yüksektir. Erkeklerin % 6-8’inde görülen migren hastalığının Harvard Üniversitesi’nde 40-84 yaş aralığındaki 20.084 erkekte yapılan bir çalışmaya göre kalp krizini % 42 oranda arttırdığı belirtilmiştir. Bu nedenle etkin tedavi önemlidir.
Seyrek görülen Horton baş ağrısı erkeklerde kadınlara oranla 5 kat fazladır. Ağrı her zaman başın aynı tarafında göz çevresine yerleşir ve ağrının bulunduğu tarafta göz kızarması, göz yaşlanması, burun tıkanması, nezle ile alın ve yüzde terleme olur.
İlaca bağlı baş ağrısı, migren veya gerilim baş ağrısı olan hastaların çok sık ağrı kesici ilaç alması sonucunda gelişir. Haftada 3 günden ve ayda 9 kezden fazla ağrı kesici ilaç kullanılırsa ‘rebound’ baş ağrısı ile karşılaşılması oranı yüksektir.
Küme baş ağrısı hızla başlar ve son derece şiddetlidir, ancak en fazla 1-2 saat gibi kısa sürelidir. Başın tek tarafını ve özellikle göz çevresini etkileyerek gözde kırmızılık/sulanma ve burunda akma/tıkanmaya neden olabilir.
Dondurma baş ağrısı soğuk yiyecek/içecek alan kişilerde hızla ve şiddetli olarak ortaya çıkar. Soğuk yiyecek/içecek alınmaya devam edilse bile ağrı 1 dakikadan kısa sürede geçer. Bu durumda yavaş yenilerek/içilerek yutmadan önce ağızın ön kısmında ısıtma yapılmalıdır.
İkincil Baş Ağrısı
Başka bir hastalığın belirtisi olarak ortaya çıkar. Örneğin; enseden başlayan ve ani gelişen baş ağrılarının altında başka bir hastalık (beyin zarları arasına kanama, anevrizma yırtılması, beyin içi kanaması, hipertansif beyin kanaması) olabilir. İkincil baş ağrısının altında yatan bazı hastalıklar hayati risk taşıdığından erken tanısı önemlidir. Baş ve boyun yaralanması, beyin damar hastalığı, beyin tümörü, kafa içi basıncının yükselmesi, beyin enfeksiyonu (menenjit, ensefalit) ve sinüzit ikincil baş ağrısına neden olabilecek hastalıklardandır.
Hekime Başvuru
Baş ağrısı aniden ortaya çıkarsa, zamanla şiddeti artarsa, çift görme yaşanırsa, halsizlik artarsa, duyu kaybına neden olursa, kafaya alınan darbe veya kaza sonrası ortaya çıkarsa, boyunda sertlik veya ateş hissedilirse, öksürük veya hareketle artarsa, kişilik ve mental durumda değişiklik olursa ve günlük yaşamı kısıtlarsa hekime başvurulmalıdır.
SONUÇ
Baş ağrısı her bireyin yaşamı boyunca sık veya nadir olarak yaşadığı hastalıktır. Birincil baş ağrılarını tam anlamıyla engeleyebilmek olanaksız olsa da yaşam biçimini düzenleme , emosyonel stres nedenlerini azaltma , çevresel tetikleyicilerden kaçınma (güneş gözlüğü takmak, sigara, güçlü koku ve gürültülü alandan uzak durmak, aşırı kafein tüketiminden kaçınmak, uygun postürü sağlamak ve sürdürmek, aşırı ilaç almamak) ile baş ağrısı sıklığını ve şiddetini azaltmak mümkündür.
Uzm. Dr. Kudret YAZAN
Nöroloji Uzmanı
One of the frequent environmental complaints today is headache.It is known that although the cause of headache is not completely known, brain tissue is not responsible for pain.However, the blood vessels in the head and neck, the large nerves that take the source of the brain, and the brain constitute a painful signal.Scalp, sinuses, teeth, neck / back and joints can also cause pain.There are more than 300 headache types,only 10% is known.The headache that constitutes 10% of the headache is called 'secondary headache', whereas the headache that is not related to any other disease but manifests itself as a disease is called 'primary headache'.
Primary Headache
There is no underlying cause of primary chronic daily headache and its mechanism has not been explained yet.There are different types of primary headache, such as tension, migraine, Horton, medication, usual and cluster headache, and their different reasons.Tension headache is seen in 3/4 of adults.Vision illness, working in the wrong light, drug use and depression are the main causes of tension headache.Examination stress and intensive lesson schedule can trigger headache by increasing stress.Migraine is the headache that occurs when the blood vessels of the cerebrum arise from the blood flow and nerve cell activity in the brain and expand and contract with different triggers.
It is common from 20 to 40 years of age.
There are two types of migraine:1. pre-stimulating (aura) migraine type.Visual signs (eg, light flashes, zigzag lines, empty spots, vibratory display), incomprehensible speech, numbness, thirst and stretching are seen before aura migraine.Severe headache occurs with or after aura that lasts for about 30 minutes.2. Migraine without aura.In the absence of certain signs of pre-existing pain, it makes you feel bad and irritable and sometimes it changes your appetite.The incidence of migraine in women is 2-3 times higher than in men.Migraine, which is seen in 6-8% of men, has been shown to increase heart rate 42% in Harvard University compared to a study in 20,084 men aged 40-84 years. For this reason effective treatment is important.Horton headache rarely seen in males is 5 times more than females.Pain is always placed around the eye on the same side of the head, and on the side where pain is present, there is blushing, tearing, nasal congestion, flu and forehead sweating.
Pill-related headaches, migraines or tension headaches often occur as a result of patients taking pain medication very often. If you use more pain medication than 3 times a week and 9 times a month, the rate of encountering 'rebound' headache is high.
Cluster headaches start quickly and are extremely violent, but as short as 1-2 hours. It affects only one side of the head, and especially the eye area, which can cause eye redness / irritation and flow in the eye.Ice headache occurs rapidly and intensely in people taking cold food / drinks. Even if the cold food / drink is still being taken, the pain will be less than 1 minute. In this case, the front of the mouth should be heated before slowly swallowing / swallowing.
Secondary Headache
It occurs as a symptom of another disease.For example; Another disease (bleeding between the brain membranes, aneurysm rupture, intracerebral hemorrhage, hypertensive cerebral hemorrhage) may occur beneath the sudden onset headaches.early diagnosis is important because some underlying diseases of secondary headache carry a life risk.Head and neck injury, brain vascular disease, brain tumor, elevation of intracranial pressure, brain infections (meningitis, encephalitis) and sinusitis are the diseases that can cause secondary headache.
Applying to Physician
When the headache develops suddenly, if the intensity increases with time, double vision occurs, fatigue increases, and it causes sensory loss,if they develop after coughing or accident, when they feel hardness or fever in their neck, if they increase with cough or movement, if there is a change in personality and mental condition, and if everyday life is restricted, the physician should be consulted.
RESULT
Headache is a disease in which each individual lives frequently or rarely throughout his or her life.It is impossible to completely prevent primary headaches, but it is not possible to regulate lifestyle, reduce causes of emotional stress, avoid environmental triggers (wearing sunglasses, avoiding smoking, strong smell and noisy areas, avoiding excessive caffeine consumption, providing and maintaining appropriate posture, ), it is possible to reduce the headache frequency and severity.
.
.