Jean de Bourgogne
- Görev : Bourgogne dükü
- Önem : Osmanlı’ya karşı düzenlen Niğbolu Savaşı’nda Haçlı ordusuna komutanlık yapması
- Doğum : 28 Mayıs 1371 – Dijon
- Ölüm : 10 Ekim 1419 - Monrereau
Osmanlı Devleti’ne karşı düzenlenen Niğbolu Savaşı’nda Haçlı birliklerini kumanda eden Bourgogne dükü Jean de Bourgogne, namı değer Korkusuz Jean, Dijon’da dünyaya geldi. Bourgogne dükü olan Cesur Philippe’nin oğlu olan Jean, babasının adına, Macaristan’ı Osmanlı Devleti’nden kurtarma düşüncesiyle hazırlanan Haçlı Seferleri’ne katıldı. 1396 yılında Niğbolu’da meydana gelen savaşta I. Bayezid ile karşı karşıya gelen Jean, bu savaştan mağlubiyet ile ayrıldı. Bu mağlubiyetin bedeli ise kendisi için ağır oldu, Osmanlı’ya esir düştü. İlerleyen dönemlerde ise Osmanlı Devleti’ne ödenen yüklü bir fidye karşılığında serbest kaldı ve geri dönüşünde Fransa’da bir kahraman olarak karşılandı. Bu olay üzerine “Korkusuz” lakabıyla anılmaya başladı. 1404 yılında ise Bourgogne dükü oldu.
Dönem Fransası’nın yönetiminde Bourgogne dükalığının etkisini arttırmayı planlayan Jean, 1407 yılında Fransa tahtına egemenlik kurmaya çalışan, kralın kardeşi Orleans dükü Louis’i öldürttü. Başkent Paris’i ve tahtı denetimi altına aldı. Louis’in yandaşları, Armagnac kontu önderliğinde Bourgohnelar’ın Fransa’daki egemenliklerinin yıkılması ve Paris’ten sürülmeleri ile sonuçlandı. 1415 yılında Fransa’yı istilaya başlayan İngilizlerin Agincourt’ta Armagnacları yenilgiye uğratması üzerine Jean, İngilizler ile anlaşarak V. Henry ile ittifak kurmaya çalıştı, ancak bunda başarılı olamadı. 1419 yılında Armagnaclar ve veliaht Montereau köprüsü’nde buluştu ve burada Armagnaclar tarafından öldürüldü.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
Feridun Emecen, Niğbolu Savaşı, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2007, cilt.33, sf.89-92
Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, cilt.1, fasikül.1, İstanbul, 1983
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Füreya Koral
İlk Türk profesyonel kadın seramik sanatçısı olan Füreya Koral, İstanbul’da dünyaya geldi. Öğrenim hayatının bir kısmını Fransa’da geçiren Koral, üniversite eğitimini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nde tamamladı. Sağlık problemleri nedeniyle tedavi için İsviçre’ye gitti. Bu dönemler sanata olan meylini güçlendirmesi açısından önemlidir. İsviçre’de ve Paris’te resim, heykel ve seramik çalışmalarında bulunan sanatçı Türkiye’nin ilk kadın seramik ve çağdaş seramiğin öncüsü olması nedeniyle önemli bir şahıstır. Aynı zamanda gazetelerde eleştirmenlik yaptığı ve çevirilerde bulunduğu da bilinmektedir. Yurtdışındaki atölyelerde çalışmalarını büyüten sanatçı, Maya Galerisi’nde açtığı ilk kişisel sergisinden sonra yurda geri döndü. İstanbul’da kendi seramik atölyesini açan Koral, pek çok sanatçı yetiştirdi. 1951 yılından günümüze kadar yurtiçinde ve yurtdışında toplam 32 sergi açtı, eserleri pek çok müzenin kalıcı koleksiyonuna eklendi ve ödüllere layık görüldü. 87 yaşına hayata gözlerini kapattı.
-
William Wilberforce
Köle ticaretini yürürlükten kaldırılması çalışmalarına öncülük eden Britanyalı bir politikacı olan William Wilberforce İngiltere’nin liman şehri olan Hull’da dünyaya geldi. Babası varlıklı bir kereste tüccarıydı. Onun ölümünün ardından iki yılını amcası ve halası ile geçirdi. Evanjelik Hristiyanlığı onlardan öğrendi. Wilberforce, babasından kalan miras sayesinde geçim derdi yaşamadı. Cambridge’den mezun olduktan sonra politikaya atıldı.
-
Mehmet Besim Darkot
Coğrafya alanında ülkemizin yetiştirdiği büyük değerlerden biri olan Mehmet Besim Darkot İstanbul Erkek Muallim Mektebi’nde okudu. 1923’te mezun olduktan sonra ilkokul hocalığı yaparken bir yandan da Dârülfünun’un Coğrafya Dârülmesâisi’ne devam etti. Okul bitirince Fransa’ya gönderildi ve Strasbourg Üniversitesi’nde eğitim gördü. “Cezayir Yüksek Ovaları” adlı tezle “yüksek etüt diploması” aldı. Türkiye’ye döndükten sonra Dârülfünun’da müderris muavin vekili olarak göreve başladı. 1933’te “Kurak Bölgeler Morfolojisi” başlıklı teziyle doktor unvanını aldı. İstanbul Üniversitesi’nde Türkiye ve Ülkeler Coğrafyası doçentliğine tayin edildi. 1940’ta profesörlüğe, 1956’da da ordinaryüs profesörlüğe yükseltildi. Yayın hayatına erken başlayan Darkot, önce İlk Mekteplerde Coğrafya Muallim Kitabı adlı eserini yayımladı. İlkokul çocuğuna coğrafyanın nasıl öğretileceğini anlatan pedagojik nitelikteki bu esere mükâfat verildi. Coğrafî Araştırmalar adlı eserinde boğazların menşeinden başka Türkiye’de iklim değişiklikleriyle ilgili olarak meydana gelen morfolojik şekillenmeler, Ege haliçlerinin oluşumu gibi konularda orijinal görüşler ortaya koydu. Türkiye’de sıcaklığın ve yağışların dağılışı çalışmaları ve ilk renkli “Türkiye Yağış Haritası” önemlidir. Ülkemizde ilk defa gerçek izotermler denemesini yaptı.
-
Çorlulu Zarifi
Şair kimliği ile tanınan Çorlulu Zarifi’nin hayatıyla ilgili bilgiler oldukça kısıtlıdır. Zarifi medrese eğitimini İstanbul’da tamamladı. Çorlu’ya yerleşerek evinin çevresini genç öğrencilerin ders gördüğü bir merkez haline getiren Bihiştî Ramazan Efendi’nin talebesi oldu. Yaşadığı dönem hakkında bilgi bulunmayan Çorlulu Zarifi’nin eserleri ve şiirleri incelenirse, özellikle de tarih kıtalarından Kanûnî Sultan Süleyman, II. Selim, III. Murad, III. Mehmed ve I. Ahmed dönemlerinde yaşadığı tahmin edilir. Ancak özellikle Kanûnî döneminin son yıllarında ve II. Selim döneminde adını duyuramayacak kadar genç yaşta olmalıdır. Zarifi yüksek ihtimalle III. Murad döneminden itibaren adını duyurmaya başladı. Bâkî ve Âlî Mustafa Efendi gibi birçok önemli isimle hemen hemen aynı dönemlerde şiirler yazdı.
-
Orhan Gazi Türbesi
Osmanlı Devleti’nin ikinci padişahı olan ve 1362 yılında vefat eden Orhan Gazi’nin içinde yattığı türbedir. Türbenin ilk halinin tam olarak hangi tarihte yapıldığına dair net bilgi bulunmasa da, Orhan Medresesi içerisinde yapıldığı bilinmektedir. Bu medrese, fetih camisi olarak Orhan Camii’ne dönüştürüldü ve asırlarca cami olarak hizmet verdi. Ancak burası 1855 yılında meydana gelen ve adeta Bursa’yı yerle bir eden depremden dolayı tamamen yıkıldı. Daha sonra ise Abdülaziz tarafından 1863 yılında tekrardan inşa ettirildi. Türbe içerisinde Orhan Gazi’nin sandukası dışında 20 sanduka daha bulunmaktadır. Türbenin orta kısmında bulunan Orhan Gazi’nin sandukası mermer kaide üzerinde bulunmaktadır. Bu 20 sanduka içerisinde Orhan Gazi’nin eşi Nilüfer Hatun, Orhan Gazi’nin oğlu Şehzade Kasım, Yıldırım Bayezid’in kızı Fatma Sultan, Cem Sultan’ın oğlu Abdullah ve II. Bayezid’in oğlu Şehzade Korkut’un sandukaları bulunmaktadır. Diğer sandukaların kimlere ait olduğu bilinmemektedir.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun