İğne Oyaları İle Yeniliklerin Yaşamda Yeri
İğne oyaları, tarihsel olarak yüzyıllar öncesine dayanan geleneksellik ve kültürü şekillendiren en önemli el sanatlarından biridir. Oya, çiçek ve örgü sanatının birleşiminden doğarak gelişmeye başlamıştır. Süslemek amacıyla yapılan bu ürünler birbirinden farklı anlam ve mesaj taşımaktadır.
İğne oyaları, iletişim aracı olarak da kullanılan bir teknik olan örgünün dantel türüdür. Örme el işi sanatının hangi zaman diliminde yapıldığı üzerine çeşitli kaynaklar farklı bilgiler vermektedir. İnsanların ilk zamandan bu yana kendini geliştirme isteği ile de doğan el sanatlarının beraberinde birçok sanatın doğmasını da sağlamıştır. Osmanlı döneminden bu yana sarayın her alanında birbirinden çeşitli örgü teknikleri ile Anadolu da yaratılan geleneksel örgü ve oya motifi oluşturulmuştur. Bu oluşum beraberinde birçok farklı sanat alanlarının ve ürünlerinin oluşmasını sağlamıştır.
Zamanla Şekil Bulan Ürünler
Osmanlı Devleti’nden bu yana iğne oyaları, hızlı bir gelişme kaydetmeye başlamıştır. Cumhuriyet’in ilk yıllarında artan savaşlar neticesinde el sanatı durma noktasına gelmiştir. Ancak savaşın ardından Türk devleti eski istikrarlı yaşamının oluşturmaya başladıkça el işçiliği ön planda yerini almaya başlamıştır. Zaman içerisinde el sanatları kapsamında belirgin bir artış sağlanarak azalma önlenmeye çalışılmıştır.
İğne oyaları, temel olarak zürafa, üçgen, kare, ilmek vs… gibi teknikleri sıklıkla kullanmaktadır. Hızla gelişmenin yaşandığı Türkiye Devleti, dünya devletleri arasında yerini alabilmek adına bu tür el işçiliğinde yaratıcılığı doruk noktasına taşımaya çalışmaktadır. Ürünlerin bir devleti yansıtacak en güzel unsurlar olarak görülmesi de el işçiliği ürünlerinde rağbetin yaşanmasına ortam hazırlamaktadır.
Günümüz Dünyasının Değişen Artıları
Eski zaman içerisinde yapılmış iğne oyaları, bazı yörelerde yöresel farklılıkların doğması neticesinde pazar alanında yerini almaya başlamıştır. Yörelere göre, yapılan oyanın kullanıldığı iplik türü farklılık göstermektedir. Çoğu yerde oya yapımında ipek iplik kullanılırken bazı yörelerde ise naylon iplik kullanılmaktadır. Bu farklılığın temelinde maddi unsurlarda ön plana çıkmaktadır.
Günümüzde iğne oyaları yapımında ve üretiminde kullanılan malzemeler gelişimi takip etmektedir. Estetik görünümün öne çıkması açısından el işçilik ürünlerinden olan oyalar ve diğer ürünlerin yansıması olan ürünlerin değiştirilmeye devam ettiğini gösteren birçok unsur ile karşılaşmaktayız.
Gelecek Dönemin Yaşamını Süsleyen Ürünler
Zaman hızla değişimi beraberinde getirerek devletler üzerinde farklı bir etkinin yaratılması için ortamın oluşmasına neden olmaktadır. El sanatı işçilik ürünlerinde gelinen son durum, artış gösteren nüfusa oranla paralellik göstermektedir. Dikkat çekici büyük bir hızla gelişim gösteren bu artış el sanatı ürünlerinde ciddi talep oranını belirlemeye başlamaktadır.
El işçiliğinde ön planda tutulan iğne oyaları, danteller, yazmalar vs… gibi ürünlerin yapım aşamasında yaratılan kurallar ile yeni bir şekil kazandırılmaktadır. Tüm bu oluşumların birlikte hareket ettiği ortamlarda var olan sürecin değişmesi ile el sanatı ürünlerinde değişim her zaman karşılaşacağımız bir kural olarak görülecektir...