Dışişleri Bakanı Ahmet Davudoğlu'nun geçtiğimiz hafta Meclis genel kurulunda Suriye konusundaki bilgilendirme konuşması, şaşırtıcı derecede gergin ve sert bir üslupla oldu. Adeta Sayın Bakan, "sıfır sorun" paradigmasının çökmesinin getirdiği bir baskı altında konuşuyor ve fiyaskoyla sonuçlanan dış politika hamlelerini karşı bir salvoyla unutturmak istiyor gibiydi. Bolca "lider ülke" olduğumuzdan, "kural koyduğumuzdan" falan bahsetti Sayın Bakan. Ancak, hangi olaylarda kural koyduğumuz ve hangi coğrafyada lider olduğumuzu nedense örneklendirmedi. Çünkü içinde bulunduğumuz durum ve coğrafyamızda söylediği gibi bir durum yok.
Tersine, yakın tarihteki birçok hadise Sayın Bakan'ı tekzip ediyor. On sene öncesine kadar Türkiye için "kırmızı çizgi" addedilen Kuzey Irak'taki ABD güdümündeki yapı (şu anda devlet payesi de aldı), bugün Türkiye'nin bire bir muhatap aldığı bir aktöre dönüştü. Oradaki aşiret reislerinin ağzını içine bakmamız da cabası. Bunun büyük devlet olmakla bir ilgisi yok haliyle.
Irak işgali deseniz, tezkereyi çıkarma çabamız akla geliyor. Aksi halde "memur maaşlarının bile ödenemeyeceği" tehditleri hafızalarda. Hayatını kaybeden milyonlar, ırzına geçilen yüz binler, tarumar edilen bir ülke hep bu işgalin neticeleri. Irak'taki mazlum ve mağdurlar için sesimizi niye çıkarmadık acaba? PKK'ya yönelik Irak'taki sınır ötesi operasyonlar için dahi ABD'den onay alarak mı büyük devlet olacağız ve kural koyacağız?
İsrail'in 9 vatandaşımızı katletmesine kuru gürültü dışında hangi elle tutulur tepkiyi verdik ki, bölgenin ağabeyi olacağız? Hesabını sorabildik mi bu katliamın? Konu ABD olunca çıkmayan sesimiz ve sökmeyen büyüklüğümüz İsrail'e de sökmedi yani. Sözde kriz halindeyiz ama ticaretimiz de son bir senede yüzde 30 arttı.
Libya konusunda "NATO'nun Libya'da ne işi var?" dedikten 3 gün sonra Haçlı ittifakına dahil olmak olsa gerek "büyüklük". Sayın Bakan, Türkiye'nin kural koyduğuna ve bölgenin lideri olduğuna delalet eden bir örnek verseydi keşke. Ancak onu bunu "acizlik"le suçlamaktan fırsat bulamadı maalesef.
Sayın Bakan, konuşmasında "yeni Ortadoğu'nun öncüsü olacağız" ve "bundan sonra Ortadoğu'da değişimin dalgasını yöneteceğiz" gibi iddialı sözler sarf etti mesela. Aslında o sözler, aynı uygulanan temelsiz ve laftan ibaret "iddialı" dış politikanın yansıması. Burada hemen akla gelen bazı sorular var tabii. Mesela, bahsettiği "Yeni Ortadoğu", İslam coğrafyasını hallaç pamuğu gibi atan Büyük Ortadoğu Projesi'nden sonra yeniden şekillenen Ortadoğu mu yoksa? Öyleyse eğer, bir bakıma BOP'un uygulayıcısı konumuna girmiş olmuyor muyuz? Ve diğer soru da, bu "değişimin dalgasını yönetme" vazifesini kendimizde bulduğumuza göre, kökü meçhul bile olsa "değişimi" sahiplendiğimiz sonucu mu çıkmalı?
Sayın Bakan'ın sözlerinden birkaç gün sonra ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden'in ettiği sözler vardı ki, dış politikamızın kimi memnun ettiğinin cevabı gibi. Joe Biden, "Ankara bizim en önemli müttefiklerimizden biri" diyerek, Sayın Başbakan ile Suriye konusundaki tutumlarının aynı olduğunu, Türkiye'nin tüm bölgede liderlik yapmasını arzu ettiklerini vurguluyor. Biden, Sayın Bakan'ın "değişimin dalgasını yönetme" arzusunu da "Kimse Arap Baharı'nın gelecekte kışa dönüşüp dönüşmeyeceğini bilmiyor. Kimse ne olacağını bilmiyor. Ancak Türk yönetimiyle, icraatlarımızda iş birliği yapmadığımız konularda hiçbir şey olmayacağını biliyoruz" diyerek pekiştiriyor adeta. Bir bakıma, "sıfır sorun"un şahitliğine soyunuyor yani Biden.
Hem bölgesel liderlikten bahsedip, hem de NATO'yu vs göreve çağırmak da ayrı bir muamma tabii.