İki Gezgin, Tek Ortak Sorun
Dağlarda küresel ısınmanın etkilerini nasıl gözlemliyorsun?
Dağlar, küresel ısınmanın etkilerinin en iyi fark edilebileceği yerlerden. Ülkemizde 3.000 – 3.500 metreden daha yüksek irtifalarda milyon yaşında buzul tabakalar yer alıyor. Ancak her geçen sene, o buzulun biraz daha eriyerek, yukarı çekildiğine şahit oluyorum. Kaçkar Dağları’ndaki zirvenin altında yer alan Büyük Buzul milyonlarca yıldır orada duruyor. Bizler için büyük bir doğa mirası. Ancak her yaz Kaçkarları ziyaret ettiğimde buzulun iki, üç metre geri çekildiğine şahit oluyorum. Küresel ısınmaya karşı ulusal ve uluslararası boyutta mücadele edilmesi gerektiğine inanıyorum. Yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanmaya teşvik edilmesi, bilinçlendirme faaliyetlerinin arttırılması gerektiğini düşünüyorum.
Doğanın bize sunduklarının tadını çıkarmaya devam etmek için daha sürdürülebilir yöntemlerle kamp yapmak önemli. İnsanlar ne derece bilinçli bu konuda?
Ne yazık ki, bilinçli kampçı sayısı çok az. Demin de dediğim gibi kamp bir kültürdür ve kendine göre etik kuralları vardır. “Doğada özgürüz” diye düşünen bazı kesimler, doğaya çok fazla zarar veriyorlar. Bir söz vardır “Kamp yerinde arkanızda sadece ayak izinizi bırakın” diye; ben bu sözü çok önemsiyorum. Ancak bu söze uyan çok az birey var. Örneğin Ağrı Dağı’nda önemli kamp noktaları 3300mt ve 4200mt’de bulunuyor. Boş konserve kutuları, bitmiş bütan kartuşlar, plastik ve ambalaj atıklarından çadırınızı kuracak temiz yer bulamayabiliyorsunuz, koku da cabası. Ben yanımda çöp poşeti götürüyorum. Her türlü çöpümü biriktiriyorum ve kamp yerinden yedi-sekiz saati bulan dönüş yürüyüşümde şehre kadar taşıyıp çöp bidonuna atıyorum. Dağlarımız çok hızlı kirleniyor. Şu an oraların ne kadar çok kirlendiğinin sadece bizim gibi dağ gezginleri farkında. Umarım tüm toplumumuz farkına vardığında çok geç olmaz. Keza ateş yakma konusunda da geri dönüşü uzun yıllar sürecek yıkımlara neden oluyor. Ben çok nadir ateş yakarım, onu da yakma amacım ısınmak değil fotoğraf çekme amaçlıdır. Daha önceden ateş yakılmış bir yer varsa orayı tercih eder toprak ya da bitki dokusuna zarar vermemek için kurumuş dalları kullanırım. Acil sağlık, donma gibi bir sorun yoksa hiç ateş yakılmaması taraftarıyım.
Küresel ısınmayı durdurmanın yolu yok fakat ilerlemesine engel olabilmek için neler yapılabilir sence?
Burada sorun o kadar büyük ve o kadar küresel ki maalesef kişisel olarak yapılabilecekler bence çok sınırlı. Yaşam ve yeme içme tarzımızı değiştirip karbon ayak izimizi en aza indirmekle başlayabiliriz işe. Ancak esas etkiyi yapacak olan hükümet politikalarıdır. Ne yazık ki küresel sermayenin ilgisini çeken bir konu değil bu ve çok geç olana kadar gerekli önlemlerin alınacağını düşünmüyorum.
Aradan zaman geçtikten sonra tekrar ziyaret ettiğin yerlerde ne gibi farklılıklar gözlemliyorsun? Küresel ısınmanın etkilerine bizzat şahit oluyor musun?
Küresel ısınmanın etkilerini değişen mevsim döngüleri ile hissetsem de şahit olduğum en olumsuz değişiklikler insanların yayılması, yeni yaşam ve tarım alanı açılması sonucu oluşan habitat kayıpları. İnsan baskısı doğal alanlar üzerinde her geçen gün biraz daha artıyor. Hayvanların yaşam alanları daraldığı gibi farklı bölgeler arasındaki geçiş yolları da kapanıyor ve canlılar korunan alanlara sıkışıp kalıyor. Son dönemdeki birçok doğa koruma projesi bu yüzden hayvanlar için “yaban hayat koridorları” oluşturmak için çalışıyor. Kaçak avcılık da bir başka büyük sorun. Bundan 16 sene önce Afrika’yı ilk ziyaret ettiğimde tahmini aslan nüfusu 35 bin civarındaydı. Bugün ise 22 bin civarında olduğu tahmin ediliyor. Böyle giderse maalesef aslanların, fillerin, gergedanların tamamen tükendiğini görmeye ömrümüz yetecek. Yaşadıkları 15 ülkeden tamamen yok oldular bile.
Safari turları ve özel geziler sırasında daha sürdürülebilir yöntemler tercih edilmesi doğa için önemli bir adım olur muydu sence?
Çok önemli bir adım olurdu çünkü özellikle sosyal medya sebebiyle bu gezilerin reklamı çok yapılıyor. Sürdürülebilir turizm yöntemlerinin uygulanması, kısa vadeli kazanç elde etmek için hayvanların taciz edilmemesi, habitatlara zarar verilmemesi, özellikle sahada çalışan, rehberlik yapan personelin iyi eğitimli ve bilinçli olması çok önemli. Ancak artık insanın doğaya etkisinin geri döndürülebilmesi veya en azından durdurulabilmesi için ne yazık ki çok daha büyük, ulusal ve uluslararası önlemlere ihtiyaç var. Namibya’nın Atlantik kıyısında yaşayan penguenler yiyecek bulamıyor çünkü yerel gemilerin dışında dünyanın dört bir yanından gelen endüstriyel balıkçı tekneleri sardalyaları bitirmek üzere. Habitat kaybı ve özellikle durumu kritik türlerin kaçak avlanması da günümüzün en büyük sorunlarından.
Röportaj serisinin devamı Bone Eylül 2019'da.
Sipariş vermek için firstname.lastname@example.org'a mail atabilirsiniz.