Soru: Eserlere ait telif haklarının vergi ve muhasebe kaydı uygulaması nasıldır?
Cevap: Son yıllarda yapımcı şirketler bazı kitapların birkaç yıllığına telif haklarını satın almaktadırlar. Daha sonra bu kitapları senaryolaştırarak dizi senaryosu haline getirmektedirler. Örneğin yapımcı şirket ile yapılan bazı sözleşmelerde kitabın birkaç yıl (3-5 vs.) içinde senaryolaştırılması şeklinde şartların olduğu görülmektedir.Ve dizi boyunca da kitabın her türlü telifi yapımcı şirkette kalmaktadır. İşte asıl sorun burada başlamaktadır. Zira kitabın bu telifi bir kiralama mıdır. Yoksa telif hakkının satın alınmasıyla ilgili hükümler mi dikkate alınacaktır? Eğer telif hakkının satın alınması ile ilgili hükümler göz önüne alınacaksa amortisman oranı ne olacaktır. 333 sıra numaralı V.U.K.G.T.’nin 55 numaralı bölümüne göre gayrimaddi iktisadi kıymetler; işletmenin mevcut değeri, imtiyaz hakları (franchising), patent, formül, dizayn, örnek kalıp, teknik bilgi (know-how), format, telif hakkı ve benzeri kalemler, lisans, kullanım hakkı ve izni veya devlet kurum ve kuruluşları tarafından verilen diğer haklar (işletme hakkı gibi) ve bunların benzerleri 15 yılda ve % 6,66 amortisman oranına göre amorti edilecektir.
Burada 2 görüş vardır. Bunlardan birincisi bunun bir kiralama işlemi olduğu ve amortisman ayrılmaması gerektiği yönündedir. Bir başka deyişle telif hakkının kiralanması işlemi söz konusudur. Buna göre telif sahibine yapılan her ödeme bir kira ödemesi gibi düşünülüp amortisman ayrılmaması gerektiği yönündedir.
Uygulama: (XYZ) Yapım A.Ş. çekeceği dizi için Bayan Z’nin kitabının telif hakkını dizi boyunca kiralamış ve bunun karşılığında Bayan Z ile 50.000 TL bedel üzerinden anlaşma sağlanmıştır. Dizinin kaç bölüm süreceği belirlenmemiştir.
Birinci görüşe göre dizi boyunca yapılacak ödemeler aşağıdaki gibi muhasebeleştirilir. Ödemenin brüt 5.000 TL olduğu ve söz konusu ödemelerin serbest meslek makbuzu ile yapıldığı varsayılmıştır. Kitap eser niteliği taşıdığından eser sahibine yapılacak ödemede yüzde 17 stopaj yapılacaktır.
-------------------------------------------/-----------------------------------------
740 Hizmet Üretim Gideri 5.000
191 İndirilecek KDV 900
360 Ödenecek Ver. Fon. 850
320 Satıcılar 5.050
Bayan Z ye telif ödemesi
---------------------------------------------------------------------------------------
İkinci görüşe göre ise her ne kadar dizi boyunca kira öder gibi telif bedeli ödense de özü itibariyle bu bir telif hakkının belli bir süreliğine satın alınması işlemidir.
Bu nedenle vergi kanunlarında ve tek düzen muhasebe uygulamalarındaki telif hakkı ile ilgili düzenlemeler göre işlem yapılması gerekmektedir.
Uygulama: XYZ Yapım A.Ş. çekeceği dizi için Bayan Z’nin kitabının telif hakkını dizi boyunca kiralamış ve bunun karşılığında Bayan Z ile brüt 50.000 TL bedel üzerinden anlaşma sağlanmıştır. Ödeme peşin olarak yapılmıştır.
---------------------------------------------/-------------------------------------------
260 Haklar 50.000
191 İnd. KDV 9.000
360 Öden.Ver. ev Fon. 8.500
102 Bankalar 50.500
Bayan Z ye telif ödemesi
-----------------------------------------------------------------------------------------
Yukarıdaki işlemde de görüleceği üzere söz konusu ödemenin tamamı giderleştirilmemiş ve haklar hesabına alınarak 333. Seri nolu VUK Genel Tebliğinin 55. Bölümüne uygun olarak 15 yılda yüzde 6,66 oran üzerinden amorti edilecektir.
Yıl sonu yapılacak olan muhasebe kaydı aşağıdaki gibi olacaktır.
-----------------------------------------------/-----------------------------------------------
770 Genel Yön.Gid. 3.300
- Haklar amortismanı
268 Birikmiş Amortismanlar 3.300
Haklar amortisman gideri
------------------------------------------------------------------------------------------------
Koray ATEŞ
SMMM-E. Öğretim Görevlisi
Akdeniz Denetim YMM Ltd.Şti.
Fax:0224 224 53 54
firstname.lastname@example.org
(03.11.2011)
Kaynak: www.MuhasebeTR.com