Başbakan Tayyip Erdoğan’ın, “çapulcuların işi” olarak nitelendirdiği Gezi Parkı eylemeleri, Türk bankacılık sektörünü de etkiledi. Gezi eylemcilerinin hedefi haline gelen Doğuş Grubu’na bağlı medya organı NTV’nin faturası, yine aynı gruba bağlı Garanti Bankası’na çıktı. Doğuş Grubu’na tepki gösteren bazı mudiler, Garanti Bankası’ndaki hesaplarını boşalttı. Bunun üzerine banka, “özür mahiyetinde” bir açıklama yapmak zorunda kaldı. BDDK da, Garanti özelinde yaşanan olay üzerine, tüm bankaları mercek altına aldı. Mevduat çıkışı olup olmadığı anlık olarak takip ediliyor.
Gezi eylemlerinin bankacılık sektörünü de etkilemesine ilişkin süreç, Doğuş Grubu’na bağlı haber kanalı NTV’nin, Gezi eylemlerine ilişkin haberleri yeterli düzeyde vermemesi üzerine başladı. NTV’nin İstanbul’daki merkezinin önünde eylem yapan vatandaşlar, pazar günü, sosyal paylaşım sitelerinde, “hesap kapatma” kampanyası düzenledi. Aynı gün yayımlanan mesajlarda, grubun bankası olan Garanti’de hesabı olanların, bu hesapları kapatması konusunda çağrı yapıldı. Çağrının ilk etkisi, ilk iş günü olan 3 Haziran’da ortaya çıktı. Bazı mudiler, ilk iş gününde hesaplarını kapattılar. Kapatılan hesaplar konusunda net bir bilgi bulunmamasına rağmen, bankacılık kulislerinde sadece İstanbul’da 50 milyon liralık mevduat çıkışının olduğu yönünde spekülasyonlar dolaşmaya başladı.
Bankadan özür gibi açıklama geldi
Bu gelişme üzerine, Garanti Bankası Gezi Parkı’nda yaşanan protestolar ile ilgili olarak yine sosyal paylaşım siteleri üzerinden açıklama yapmak zorunda kaldı. Garanti Bankası olarak, protestoların yakından izlendiği ifade edilen açıklamamada, toplumun hassasiyetlerinin paylaşıldığı vurgulandı. Açıklamada şöyle dendi:
“Garanti Bankası, yaklaşık 18 bin çalışanı ve binlerce paydaşı ile çoğunluğu halka açık ve profesyonelce yönetilen bir şirkettir. Garanti’nin kurum kültürünü, hoşgörü, şeffaflık ve vicdana dayanan temel değerlerimiz belirler. Bu doğrultuda, müşterilerimizin tercih ve isteklerine saygı duyduğumuzu, gerek finansal gerek sosyal sorumluluk anlamında, toplumumuza her koşulda en iyi hizmeti vermek üzere çalıştığımızı bilgilerinize sunarız. Kamuoyunu derinden etkileyen bu gelişmelerin, toplumsal uzlaşı zemininde en kısa sürede çözümlenmesini beklerken, tüm kurum ve kişilerin bankamıza karşı hakkaniyet bilinciyle hareket etmesini diliyoruz.”
Özen: Ben de çapulcuyum
Garanti Bankası önünde Doğuş Grubu’nun yayın politikasını eleştirmek için eylem yapan yaklaşık 50 kişilik grubun protestosu, Garanti Bankası Genel Müdürü Ergun Özen’in “Ben Gezi eyleminin yanındayım. Ben de çapulcuyum” sözleri üzerine sona erdi.
Gezi parkı direnişinin sekizinci gününde, yaklaşık 40- 50 kişilik bir eylemci grubu Garanti Bankası’nın Zincirlikuyu’daki Genel Müdürlük binası önünde buluştu. Protestocular, Garanti Bankası’nın da çatısı altında bulunduğu Doğuş Holding’in Yayın Grubu’na bağlı televizyon kanallarının Gezi Parkı eylemlerine ilişkin yayın politikasını eleştirdi.
Eylem sırasında bazı banka çalışanları ve Garanti Bankası Genel Müdürü Ergun Özen’in binanın önündeki protestocuların yanına indiği ve Doğuş Grubu olarak Gezi direnişine karşı olmadıklarını anlattıkları öğrenildi.
Başbakan’ın eylemcilerle ilgili sözleri hatırlatılan Genel Müdür Özen, protestocuları dinledikten sonra “Ben Gezi eyleminin yanındayım. Ben de çapulcuyum” dedi. Özen’in bu sözlerinin ardından protestocu grup ile banka çalışanları arasındaki gerginlik sona erdi.
Rakamlar önemli değil
Garanti Bankası’ndan Gezi Parkı olayları nedeniyle mevduat çıkışı yaşandığı spekülasyonları üzerine Reuters’e de açıklama yapan Özen, söz konusu rakamların önemli düzeyde olmadığını söyledi. Özen, “Bu süreçte bazı müşteriler kartlarını kapattı, bazıları mevduatlarını çekti. Ancak bunlar sınırlı ölçüde kaldı. Yaklaşık 95 milyar liralık mevduat içinde toplam 35-40 milyon lira mevduat çıkışı, yaklaşık 8.5 milyon kart içinde de 1.500 adet kart iptali oldu. Bunları da anlayışla karşılıyoruz” dedi. Bankanın Zincirlikuyu’daki genel müdürlük binası önünde gerçekleşen protesto eylemine de değinen Özen, eylemcilerin yanına giderek, “Bu bankayı çalışanlar yaratıyor. Çalışanlar da akşam iş çıkışında Gezi Parkı’na gidiyor ve protesto ediyor” dediğini aktardı. Özen, eylemin yaklaşık 15-20 dakika sürdükten sonra eylemcilerin dağıldığını vurguladı.
Gezi’nin faturası kabarıyor
Gezi Parkı isyanının faturası gittikçe kabarıyor. İstanbul’u bir haftayı aşkın süredir etkisi altına alan olaylar en çok esnafla turiste olumsuz yansıdı. Türkiye genelinde 500 bin esnaf olaylardan olumsuz etkilenirken, İngiltere ve Amerika gibi ülkeler de Türkiye’yi ziyaret edecek vatandaşlarına “İstanbul’a gitmeyin, riskli” uyarısında bulundu. Bunun üzerine İstanbul’da düzenlenecek birçok toplantı ya iptal edildi ya da ertelendi.
İstanbul’a gitmeyin uyarısı
İstanbul’da iptallerin yoğunlaştığını ifade eden Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) Başkanı Osman Ayık, “İptal sayıları büyümeye devam ediyor. Avrupa ve Amerika menşeli rezervasyonlar iptal ediliyor. İstanbul’a gitmeyin deniyor. İngiltere ve Amerika vatandaşlarına ‘İstanbul’a seyahat etmek risklidir’ uyarısı yaptı. Bu ülke vatandaşlarının gelmesi riske girdi. Bildiğim kadarıyla İngiltere yılsonuna kadar bütün seyahatleri tavsiye etmiyor” dedi. İstanbul’a dönüş seyahatlerinde ciddi iptaller yaşandığını ifade eden Ayık, “Bu ciddi ekonomik kayba neden olacaktır İstanbul’da... Kıyılarda belirgin iptaller yok ancak bu da ileride olabilir. Bu iş böyle devam ederse Türkiye için ciddi ekonomik sonuçlar doğuracak” diye konuştu.
500 bin esnaf zarar görüyor
Bir haftayı aşkın süredir Türkiye’yi etkisi altına alan olaylardan belki en çok etkilenen sektör olan esnaf ise iş yapamamaktan şikâyetçi. Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Başkanı Bendevi Palandöken, beş gündür dükkânı kapalı olan esnafın “perişan” olduğunu ifade ederek, “Esnaf bu olaylarda en çok zarar gören kesim. Milyonlarca zarar var. Esnaf iş yapamıyor, beş gündür dükkânını bile açamıyor” dedi. Konuyla ilgili Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı, Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, Meclis Başkanı Cemil Çiçek’le görüştüklerini ifade eden Palandöken, “Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile de görüşeceğim. Herkesin temkinli olması lazım... Türkiye genelinde 500 binin üstünde esnaf zarar görüyor” ifadelerini kullandı.
Satışlar yüzde 25-30 düştü
Gezi Parkı olayları perakendeciye de olumsuz yansıdı. LC Waikiki Yönetim Kurulu Başkanı Vahap Küçük, Taksim bölgesinde olaylar nedeniyle mağazalarının iki-üç gün kapalı kaldığını belirterek, “Satışlarda yüzde 25-30 civarında düşüş yaşandı. İstiklal, Harbiye, Beşiktaş bölgelerindeki mağazalarımızda, Ankara’da Kızılay bölgesindeki mağazamızda etkileri oldu. Pazar gününden beri mağazalarımız açık. Genel olarak ise büyük bir düşüş olmadı” dedi.
“Yüzde 30 ciro kaybımız var”
İpekyol Yönetim Kurulu Başkanı Yalçın Ayaydın da, eylemlerden genel olarak etkilendiklerini söyledi. Olayların olduğu Beyoğlu bölgesindeki mağazalarını kapattıklarını ifade eden Ayaydın, “Bölgesel olarak da mağazalarımızı kapattık. Hafta boyunca Türkiye genelinde yüzde 30 ciro kaybımız var” dedi. Psikolojik olarak halkın etkilendiğine ve alışverişe çıkmadığına işaret eden Ayaydın, “İnsanlar alışveriş modunda değildi. İster cadde ister AVM olsun alışveriş yapılmadı. Gayet normal, bu kadar olay varken kim alışverişi düşünecek” diye konuştu.
Yabancı yatırımcılar ‘ne oluyor’ diye soruyor?
Ağaoğlu Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Ali Ağaoğlu, Gezi Parkı olaylarının sürmesinin sektöre olumsuz yansıyabileceğini belirterek, “Yabancıya mülk satışını getiren mütekabiliyet yasasıyla birlikte Türkiye’ye ilgisi artan yabancı yatırımcı ne oluyor diye soruyor. Tedirginlik var. Beklemedeyiz, birkaç günde yansıyacak diye bir şey yok. Şu anda satışlarda iptal de yok ama Körfez bölgesinden insanlar ne olduğunu soruyor. Türkiye büyük bir ülkedir. Bu işte aklıselim galip gelecektir” dedi.
Bize yansıyan bir şey yok
Artaş İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Çetinsaya, Taksim’de başlayıp tüm Türkiye’ye yayılan olayların kendilerine yansıması olmadığını söyledi. Gezi Parkı olaylarının sektöre yansımasının ne olduğunu bilmediğini ifade eden Çetinsaya, “Fakat bize yansıyan bir şey yok. Konut satışlarına yansıyacağını pek zannetmiyorum. Şu anda da herhangi bir yansıması olmadı, olacağını da düşünmüyorum” diye konuştu. (BCK)