Bu haftaki kitabımız, orijinal ismi “Information Doesn’t Want To Be Free: Laws For The Internet Age” olan fakat Türkçeye biraz daha farklı bir isimle kazandırılan “Özgür ve Bedava – İnternet Çağında Bilgi” isimli eser. KÜY – Koç Üniversitesi Yayınları’ndan çıkan eserin yazarı Cory Doctorow. İngilizceden dilimize kazandıran ise Berkan M. Şimşek.
Kitabımız, yeni iletişim teknolojilerinin telif hakları konusundaki durumunu ele alıyor. Neredeyse her şeyin anında ve hatta bazen orijinali piyasaya sürülmeden de önce korsan bir kopyasının üretildiği günümüz dünyasındaki telif haklarının ne kadar geçerli bir önlem olduğunu sorguluyor. Bunu yaparken de pek çok analoji ve pratik örnekten faydalanıyor.
Mesela, geleneksel dünyanın memeliler ve karahindibalar üzerinden açıklamasını yapıyor yazar ve aslında insanların zorlanmaması gerektiklerini, beğendikleri takdirde zaten satın aldıklarını belirtiyor. İnsanların ortaya bir şey koyduğu, birilerinin de bunu talep ettiği süre boyunca pazarda yeni yeni yolların üretileceğinden bahsediyor.
İnternetin sanat piyasasına etkisini ortaya koyan yazar, günümüzde sanat alanında kariyer sahibi olabilmek için gereken en önemli 3 şeyi sıralıyor. Bunları Doctorow’un yasaları olarak da ortaya koymak mümkün.
Kitabın ilk yasasında telif hakları koruması nedir, nasıl başladı ve hangi firmalar bu konuda çuvalladılar, bu konulardan bahsediyor. Yazarın burada efsane bir tespiti var: “Parası az vakti çok gencin kararlılığını asla hafife alma”.
Harry Potter Ölüm Yadigarları’nın e-kitap haline getirilmesi ve Almancaya tercüme hikayesinden casus programlara, önüne etiket yapıştırılan kameralardan seminer ve MBA’lerin başarısızlığa olan mahkûmiyetine pek çok konuyu ele alan yazar, bu konuları HP, Sony, Apple, Android, Carrier gibi markalar ve Çin, ABD, Rusya ve hatta Türkiye gibi ülkeler üzerinden ele alıyor.
Analog dolarların dijital centlere dönüştüğü günümüzde aslında hizmet mâliyetlerinin eskiden neyse günümüzde de aşağı yukarı aynı vakti alabildiğini ama dağıtım ve teknik mâliyetlerinin oldukça ucuzlamış ve temininin kolaylaşmış olduğundan dem vuruyor. Yine harika bir tespit, daha doğrusu önemli bir nasihat diyelim: “Tutkunu olduğun, aşk beslediğin konuda çalışmalarını yürüt, asla pes etmezsin” diyor Doctorow Baba…
Dışsallaştırmanın ne olduğu, kime faydası olduğu, İnternet ve hiperenflasyon ilişkisi, korsan sektörünün hacminin nasıl ölçülüp değerlendirildiği, metodolojisi, ABD’deki “Three Strikes” yasaları yani web sitelerine erişimin engellenmesi yerine insanların internetten men edilmesi durumu, Black Mirror dizisinden aklımızda canlanacak örneklerle ortaya konuyor. Kitap, Doctorow’un tavsiyeleri ile sona eriyor.
Doctorow’un hayati önem taşıyan, kitabın da gövdesini oluşturan 3 ana yasasını merak mı ettiniz? Kitabı satın almaya ne dersiniz?