Güneşli ve sıcak günler yerini yağmurlu ve soğuk günlere bırakırken, yorgunluk, huysuz hissetme, bitkinlik hisleri de kapımızı çalıyor. Uzmanlar, kışın güneş ışığının etkisinin azalmasıyla da tetiklenen mevsimsel depresyonun (Seasonal Affective Disoder – SAD) düşünüldüğü kadar masum olmadığına dikkat çekiyor.
İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi Klinik Psikolog Yrd. Doç. Dr. Yasemin Meral Öğütçü, mevsimsel depresyonun 4-5 ay sürdüğünü, ciddiye alınması gereken bir hastalık olduğunu belirtti. Mevsimsel depresyonunun basit bir ruh hali olmadığını, bilinen depresyon gibi etkisi olduğunu aktaran Öğütçü, “Yorgunluk çoğalıyor, güneş ışınlarının azalmasıyla uyku ihtiyacı daha fazla artıyor. Karbonhidrat içeren besinleri yeme isteğimiz daha da yükseliyor. Bunlar, sonbaharda hissettiğimiz şeyler ama bazı kişilerde etkilenme derecesi normale göre daha ciddi boyutlara ulaşıyor. Bilinen depresyondan farkı yok. Mevsim bitiminde sonlanıyor bu durum ya da daha ağırlaşabiliyor. Bu nedenle yardım alınmasında yarar var. Neden insanlar 4-5 aylarını bu şekilde yaşasın?” dedi.
Türkiye’de ilaç tedavisinin yaygın olduğunu, ilacın kısa sürede yarar sağladığını belirten Öğütçü, psikoterapide ise, kişilerin sorunla nasıl başa çıkabileceğine ilişkin beceriler geliştirebildiği yönlendirmeler yapıldığını kaydetti. Kadınların yüzde 13’ünde, erkeklerde ise yüzde 8 oranında depresyon görüldüğünü vurgulayan Yrd. Doç. Dr. Öğütçü, mevsimsel depresyonun da hafife alınmaması, kişilerin ufak ufak aktivitelerini arttırmaları gerektiğine işaret etti. Kişilerin yardım almaktan uzak durmaması gerektiğini, kendi kendine tedavilerin yeterli olmayacağını ifade eden Yrd. Doç. Dr. Ögütçü, “Konsantrasyon bozukluğu, kilo kaybı veya alımı, isteksizlik, enerji kaybı, sosyal geri çekilme, libodunun azalması, severek yapılan işlerin yapılmaması belirtiler arasında yer alıyor. Tedavi ise kişiye ve problemlerine yönelik düzenleniyor” diye konuştu.
‘Aktivitelerden vazgeçmemeli’
Kişilerin günlük aktivitelerinden uzaklaşmamasını tavsiye eden Yrd. Doç. Dr. Öğütçü, umutsuzluk, çaresizlik duygularının kişileri rutinlerinden vazgeçirebileceğini, negatiflikten uzak durmalarını önerdi. Yrd. Doç. Dr. Öğütçü, şunları söyledi:
“Mevsimsel depresyon yaşayan kişiler, ‘Neden dışarıya çıkayım?’ ‘neden arkadaşlarımla görüşeyim?’, ‘spor yapamama gerek yok’ gibi çeşitli olumsuzluklarla günlük yaşam aktivitelerinden vazgeçebilirler. Bu nedenle ufak ufak aktiviteler içinde yer almalılar. Arkadaş görüşmelerine çıktıklarında görüşme öncesi ve sonrası 0 -10 arasında bir puanlama yapabilirler. Gideceği görüşmedeki beklentisine bir puan verir. Görüşme sonrasında ise hissettiği duyguya yeni bir puanlama yapar. Görüşme sonrası puanın arttığını göreceklerdir. Bu gibi çeşitli yöntemlerle negatiflikten uzaklaşmaları yararlı olacaktır.”