kendi yaratmış olduğum az bilinen kahramanlar serimin ikinci yazısı olarak biraz riskli, biraz cesurca birisini seçmek istedim. elbet kahramanlık sıfatı kolay değildir. ama bunu çok büyük olarak düşünmeyin. yani çok ütopik etkiler bırakan epik liderler yada insanlar olarak bakmayın serimin birinci yazısında bahsettiğim basit bir piloıt ve basit bir adamdı. az biliniyordu, ama yaptığı kahramanlık sonucu 300 küsür insanın hayatını kurtarmıştı.
onada şöyle ulaşabilirsiniz; (pi: az bilinen kahramanlar: robert piche - p1)
-gibi.
az bilinen kısmı için şu satırları söyleyebilirim ismet paşa için, az bilinir, çünkü bizim ülkemizde bazı insanlar hakkında bazı şeyler çok yanlış bilindiği ve bazı insanların gerçekten hakkının yendiğine şahit olduğum için, ismet inönü çok biliniyor ve tanınıyor olmasına rağmen, bu yönlerini çok az kişi bildiği ve konuya objektif yaklaşabildiği için, "az bilinen kısmına" dahil edebiliyorum.
bu yazıyı uzun zamandır yazmak istiyordum, araştırmalarımı toparlayıp, derleyip sonunda sunma fırsatı buluyorum. lütfen arkanıza yaslanın ve şunu unutmayın ki;
"bu bir kişisel düşünce yazısı değildir,* yani buraya kadar evet, bu kısma kadar öyleydi. ama biraz somut gerçeklerden bahsedelim. bu satırdan itibaren, *hakikat ve gerçeklerden bahsedeceğiz, ve toplum tarafından ciddi ön yargı almış bir bireye farklı açıdan bakmaya çalışacağız, belki fikirlerinizi değiştirmez ama bir konuya;
farklı bir bakış açısı ile bakabilmek, zordur.. zordur ama güzeldir.
konuyu iki açıdan ele alacağız;
1- ismet paşa (askeri)
2- siyasi lider sn. ismet inönü
bir ön bilgi olarak;
ismet inönü her şeyden önce devrimci cumhuriyet’imizin kurtuluş ve kuruluş mücadelesinin ve 24 temmuz 1923 lozan antlaşması’nın kahramanıdır. ismet inönü,türkiye cumhuriyeti’nin ikinci cumhurbaşkanı ve farklı zamanlarda 16 yıl 4 ay başbakanlık yapmışbir devlet adamıdır. ayrıca cumhuriyet’in ilk başbakanıdır. 29 ekim 1923’te cumhurbaşkanlığı görevini üstlenen mustafa kemal, ismet inönü’ye yazdığı mektupta “bu görevin ağırlığını ve onurunu seninle paylaşmak istiyorum. allah yardımcımız olsun!” diye yazıyor. o, mustafa kemal’in desteğini alan, yeteneklerine güvendiği yakın dostudur. ismet inönü, politik zekâsıyla ve aldığı askeri, ekonomik tedbirlerle ülkemizi ikinci dünya savaşı’ndan uzak tutmayı başarmıştır.tabii savaş dışı kalabilmeyi sağlayan toplumsal, askeri ve ekonomik gücün temelinde devrimci cumhuriyet’inkendi gücüne dayanmayı ilke edinen devletçi ve halkçı politikaları vardır.
ismet inönü’nün hayatının önemli bir bölümü, emperyalizme karşı mücadeleyle geçmiştir. abd başkanı jhonson'a “yeni bir dünya kurulur, türkiye'de o dünyada yerini alır” diyerek cesur biryanıt veren büyük siyasetçi de ismet inönü’dür. dolayısıyla ismet inönü’nün amerikancı olduğunu öne sürmek önyargılı olmayan hiç kimseyiikna edemeyecek uygunsuz bir iddiadır.
siyasi kimliği için bir çok şey söylenebilir çok hata yapmıştır. ama ben siyasete girmeyeceğim işin bu kısmını bir kenara ve siz değerli okurların yorumuna bırakacağım. siyasi anlamda çok eleştirebilir. ama yazı konumun diğer konusu "kahraman" sıfatı için, birkaç birşey söyleyebilirim sanırım.
tarih bana bu hakkı veriyor.
üzgünüm biraz uzun olacak, ama bunları bilmeyen ve bu konu başlığında bu kısımlara dikkat çekmeyen kulaktan dolma bilgiler ile, genelkurmay başkanı olmuş ve bizler için bir çok fedakarlık yapmış bir bireyi çok yanlış tanıyor. geniş bir konu ve araştırma dediğim gibi.
tekrar söylüyorum benimde eleştirdiğim çok noktası var, ama bugün bizim konumuz ve benim konum, bu insanın yaptığı kahramanlık örnekleri, tıpkı o dönem onun gibilerin yaptıkları gibi. kaldı ki bilirsiniz bizim ülkemizde ve milletimizde iyi olan insanları iyi yaptıkları şeyleri unutturma çabaları ile ünlüdür. en güzel örneği atatürktür. ve arkadaşları. velhasılkelam;
türkiye cumhuriyeti’nin en büyük şansı, büyük dünya savaşlarının olduğu bir dönemde ülke yönetiminde ismet inönü gibi askeri dehaya sahip birinin olmasıydı.
↔ https://i.hizliresim.com/GZWXZy.png
1906 yılında harbiye’yi birincilikle bitiren ismet inönü, önce rumeli’de görevlendirilir. daha sonra üç yıl kalacağı yemen’e gider. kafkas cephesi, suriye cephesi, sina cephesi derken milli mücadele dönemine kadar ömrü cephelerde geçer. istanbul’un işgali sonrasında ankara’ya gelir. atatürk’le yaptığı görüşmelerde dağınık kuvayı milliye grupları ile vatanı kurtarmanın mümkün olmayacağını, düşmanı yurttan atmak için mutlaka düzenli bir ordu kurup düşmanı meydan muharebesinde yenmek gerektiği düşüncesini savunur. bu açıdan atatürk’le tam bir düşünce birliği içindedirler. 23 nisan 1920’de açılan türkiye büyük millet meclisi’nde atatürk meclis başkanı, ismet inönü’yse atatürk’ün teklifi ile genelkurmay başkanı seçilir.
● yunan ordusu karşısında inönü muharebelerini kazanarak ilk kez bir kurtuluş umudunu var eden kişi ismet inönü’ydü.
● yunan taarruzu sonrasında orduyu kaybetmeden sakarya’nın doğusuna çeken, burada orduyu yeniden toparlayıp son derece güçlü bir savunma hattı kurarak düşman saldırısını karşılamak üzere savaş planlarını hazırlayan kişi ismet inönü’ydü.
● tek kurşun atılmadan trakya’daki düşman işgalinin sonlandırılmasını sağlayan mudanya mütarekesi görüşmelerini türkiye adına yürüten kişi ismet inönü’ydü.
● kendisi istememesine ve lozan’a dışişleri bakanı’nın gitmesinin daha isabetli olacağını söylemesine karşın, atatürk’ün önce dışişleri bakanı yapıp, sonra lozan konferansına gönderilmesini sağladığı kişi ismet inönü’ydü. türkiye savaş meydanında kazandıklarını lozan anlaşmasıyla bütün dünyaya kabul ettirdiğinde, türk heyetinin başında imzacı olarak gene ismet paşa bulunuyordu.
ikinci dünya savaşında bütün dünya bir yangın yerine döndüğünde ülkesini bu büyük felaketten koruyan kişi ismet inönü’ydü. fransa’da asker ve sivil olarak toplam 500 bin kişi öldü. polonya, savaşta toplam nüfusunun %17’sini, yunanistan ise %5’ini kaybetti. japonya’nın kayıp sayısı 3 milyon kişiye yaklaşıyordu. çin’de 15 - 20 milyon insan ölmüş, sovyetler birliği ise 27 milyon kadar bir kayıp vermişti. ismet paşa ise daha savaş başlamadan bu savaşın kazananı olmayacağını öngörmüş ve müthiş bir diplomasiyle ülkesini bu büyük felaketten uzak tutabilmişti.
● asker kökenli bir lidere sahip olmak normal zamanlarda istenmeyen bir şey olabilir. ancak ikinci dünya savaşı sırasında türkiye’nin en büyük şansı, ülkenin başında çok büyük bir askeri dehaya sahip, inönü gibi bir liderin bulunmasıydı. eğer o dönemde ülkenin başında, bir koyup üç kazanma hayallerine sahip hayalci liderler olsa türkiye savaş meydanlarında milyonlarca insanını kaybedebilirdi.
● ismet paşa yaptığı işleri olduğu gibi yansıttı, büyütmedi. birinci inönü muharebesi için “birinci inönü muharebesi askeri bakımdan mütevazı ölçüde bir muharebedir. yunanlılar taarruz etmişler, bizim mevzileri söktürmüşler, bundan sonra hazırlıksız geldiklerini, ilerisinin daha çok tehlikeli olduğunu anlayarak kendileri çekilip gitmişlerdir” yazacak kadar dürüsttür.
işgalciler, istanbul hükümeti ve yerli işbirlikçiler ordumuzun olası bir yenilgisini beklerken ismet paşa tam bir askeri hareket dediği ikinci inönü muharebesinin sonunda milletimize kurtuluşu müjdeleyen o ünlü telgrafını çekmiştir. halkımıza ve meclis’e direnme gücü veren ruh, o telgrafta gizlidir:
“saat 18, dakika 30’da metristepe’den gördüğüm vaziyet: gündüzbey şimalinde, sabahtan beri sebat eden ve dümdar (artçı) olması muhtemel bulunan bir düşman müfrezesi, sağ cenah grubunun taarruzuyla gayrımuntazam çekiliyor. yakından takip ediliyor. hamidiye istikametinde temas ve faaliyet yok, bozüyük yanıyor. düşman, binlerce maktulleriyle doldurduğu muharebe meydanını silahlarımıza terk etmiştir.”
garp cephesi kumandanı ismet
mustafa kemal paşabu telgrafı 1 nisan’da yanıtlar.
“garp cephesi kumandanı ve genelkurmay başkanı ismet paşa’ya:
bütün tarihi âlemde sizin inönü meydan muharebelerinde deruhte ettiğiniz vazife kadar ağır bir vazife deruhte etmiş kumandanlar enderdir. siz orada yalnız düşmanı değil milletin mâkus talihini de yendiniz. düşmanın hırsı ve istilası azim ve hamiyetinizin yalçın kayalarına başını çarparak hurdahaş oldu.”
özetle arkadaşlar; ismet inönü sadece, ermeni tohumu, başarısız bir siyasi lider, ve atatürk düşmanı, atatürkten nefret eden, egoist, ve batı yalakası bir lider değildir.
ismet inönü;
ismet paşadır.
teşekkürler okuduğunuz için, değerli yorumlarınızı tabiki bekliyorum baştada dediğim gibi, değinmek istediğim kısım gayet net ve açık, bu yüzden yorumlarınızı yaparken bu konu dışına çıkmazsanız, ve saygısızlık yapmazsanız sevinirim. çünkü dediğim gibi, cesur bir konu seçtim.
beni tanıyanlar tarihteki şahıslara saygımı bilirler. bu yüzden rica ediyorum. seviyeli yorum yapalım.