Konu: Hz. Ali'nin Sıfatları
- 25.Aralık.2012 #1
Ziyaretçilerimize Uyarı!: Kullanıcıların Profil Bilgileri Misafirlere Kapatılmıştır. Görmek için KAYIT olmalısınız.~
Hz. Ali'nin Sıfatları
HZ. ALİ'NİN (A.S) SIFATLARI
Hz. Ali (a.s) pratik hayatta da toplumun rehberi ve imamı olmalıdır. Yâni bütün insani değerleri uyumlu ve dengeli bir şekilde bünyesinde taşıyan kamil bir insan kemale varmış bir rehber olarak örnek alınmalıdır o... Öyle bir insan ki gece olup da ibadete koyulduğunda Rabbine hamd-ü senada bulunup yakarmaya başladığında bütün arifleri geride bırakır; Hakka erişmek bütün varlığıyla Hakka yönelmek ve Rabbine doğru kanatlanmak demek olan ibadet ruhu ile diğer insani vasıfları aynı şiddetle aynı hararet ve aynı kemalle bir arada bünyesinde taşır.
Bütün dikkatini belli bir şeye toplamış olan bir insanın o şey haricindeki dış dünyayla bağlantılarını kestiğini başka şeyleri hissetmediğini duymuş ya da görmüşsünüzdür. Mesela savaşın kızgın bir anında kendini bütünüyle savaşa kaptırmış bir insan o şiddetli vuruşma sırasında bir yara alacak olsa bunu hissetmez örneğin kolunun bir tarafını kesip geçen bıçağın acısını belki de hiç duymaz bütün varlığıyla savaşa konsantre olmuştur çünkü. İbadetle meşgulken Hz. Ali'nin (a.s) durumu da böyledir işte; yalnızca savaşırken değil ibadet ederken de öylesine bir aşk-ı ilahi ile yanıp tutuşmakta öylesine bir coşkuyla çağlamaktadır ki asla bu alemde değilmişçesine bir halet-i ruhiye içine girivermektedir birden!
Kendisi Nehc-ül Belağa'daki bir hutbesinde bu insanları şöyle tarif eder: "Halkla birlikte ama halktan ayrıdırlar. Halkla beraberdirler ama ruhları yüce mi yüce yerlerdedir onların..."[1]
Evet...
İbadetle meşgulken vücuduna saplanmış olan oku çıkarırlar; ama o öylesine vurgundur ki Hakka öylesine kaptırmıştır ki kendisini O'nun cazibesine okun çıkarıldığını hissetmez bile farkına dahi varmaz olayın...
İbadet mihrabında öylesine kıvranarak ağlamakta sızı ve gözyaşlarına öylesine gark olmaktadır ki benzeri duyulmuş değil...
Onun geceleri böyle geçer.
Gündüzleri ise bambaşka bir insan oluverir; o gitmiş yerine bir başkası gelmiştir sanki! Güler yüzlü sevinçlidir; gülümseyerek gelir dostlarının yanına etrafına sevgi saçar canlılık ve neşe doludur şimdi de!...[2]
Ashabı yakın dostları onu anlatırken "Ali (a.s) daima güler yüzlü her zaman mütebessimdi" derler "Onun en belirgin vasıflarından biriydi bu; fevkalade hoşsohbet bir insandı ziyadesiyle cana yakın ve nüktedandı." Amr İbn-i As onun bu mizacını aleyhte propaganda aracı yapar ve "Ali halifeliğe yaramaz; güler yüzlü ve cana yakındır çünkü güler yüzlülükle halifelik yapılamaz. Halife olacak kimse asık suratlı ve sert olmalı ki halk ondan korksun..." derdi.
Nehc-ül Belağa'daki bir hutbesinde Hz. Ali (a.s) bu hususa bizzat işaret eder:
"Ali halkla çok samimi diyorlar; fazlaca cana yakın nüktedan diyorlar..."[3]
Savaş meydanına düşmanın karşısına çıkınca bir mücahit tam bir asker ama aynı zamanda neşeli ve güler yüzlü... el-Gadiri'n dördüncü cildinin 26. sayfasında bir şiirle şöyle tavsif edilir:
"Odur ibadet mihrabında pek ağlayan
Odur savaş meydanlarında güleç neşeli olan
Nasıl bir insandır bu gerçekten?!
Kur'ani insandır...
Kur'an böyle insanlar ister işte:
"Şüphe yok ki geceleyin kalkmak pek meşakkatlidir fakat ibadet için de gece pek uygun; şüphe yok gündüzün işin-gücün vardır..."[4]
Evet onun gündüz bir kişiliği vardır geceyse adeta ayrı bir kişiliği...
Burada Hafız'dan bir dörtlük zikretmek istiyorum.[5] O irfani ruh ve şair yeteneğiyle "Gecelerin ibadet gündüzlerinse iş ve çalışma vakti olduğu"nu şöyle döker mısralarına:
Gündüzleri işinle mesleğinle uğraş; sanat edinmeye bak.
Zira gündüz içilen mey gönlü paslanmış ayna gibi karartır.
Akşam olup da ufka karanlık inmeye başlayınca var ya
Meyin seherinin başlangıcı tanyerinin ağardığı vakittir işte"
Evet Hz. Ali'nin gecesi de gündüzü de böyledir. Kamil insandır bir "zıtlar bütünü"dür birbirine zıt bütün insani değerleri bünyesinde toplamıştır o. Bin küsür yıldan bu yana Hz. Ali (a.s) en fazla bu kişiliğiyle tanınmıştır. Hatta bizzat Seyyid Rezi Nehc-ül Belağa'nın mukaddimesinde şöyle yazar:
"Dostlarla bir araya geldiğimizde genellikle bu konuyu anlatırım Hz. Ali'nin (a.s) türlü boyutlar taşıyan konuşmalarından örnekler verir onları şaşırtırım." Gerçekten şaşırtıcı bir kişilik o; konuşmaların bir bölümünü bitirip diğerine geçtiğinizde bir dünyadan diğerine geçtiğinizi hissediyorsunuz adeta! Daha sonraki bölüm yine başka bir dünya her biri bir öncekinden farklı... Bir abidler dünyasındadır bir zahidler dünyasında; bir ara felsefe alemine götürür sizi sonra bir bakarsınız arifler aleminde bulmuşsunuz kendinizi... Bir ara dünyası ordu oluverir askerler subaylar komutanlar arasında gezinmeye başlarsınız; bir ara adil bir yöneticinin dünyasında bazen bir hakimin bazen bir yargıcın kimi zaman da bir müftünün...
Evet... Bütün dünyalarda dolaşır durur o bir alemden diğerine seyir halindedir hep... İnsanın insaniyetine mahsus hiçbir dünya yoktur ki Ali (a.s) orada bulunmasın...
Hicri 8. yüzyılda yaşayan Safiyyuddin Hilli onu şöyle anlatır:
"Bütün zıtlar sende bir araya toplanmıştır: Hem hakimsindir hem hekim; hem halim ve yumuşak huylusun hem cesur; hem abidsin hem fakir ve cömert..."
Hakim ve hekim... Genellikle birbiriyle uyuşmayan iki sıfat... Hem son derece yumuşak huylu halim-selim bir insan hem olabildiğine cesur... Öldürmek gerektiğinde gözünü kırpmayan iğrenç kanların dökülme zamanı geldiğinde kan döken ölüm saçan... İbadetin son haddine varmış bir abid; kullukta örnek bir derviş... Hem yoksul hem alabildiğine cömert; eli açık mı açık nesi var nesi yoksa bağışlara gider; şairin dediği gibi:
"Asalet sahibi hür insanların elinde durmaz mal-mülk
Aşığın kalbinde küskünlüğün
Kalburda suyun durmadığı gibi hani..."
Evet Hz. Ali'yi (a.s) böyle anlatır o "Öyle bir ahlak ki incelik yumuşaklık okşayıcılık ve tatlılıkta en hafif esintiyi bile kıskandırır o kadar güzel bir huy ki seher yelini utandırır.
Aynı zamanda cesur savaşçı ve atılgan; taşı da çeliği de su gibi eriten bir cesaret ve şecaat..."
Gerçekten nasıl bir insandır o? Kimdir hangisidir aslında?
Yoksa çeliği bile eriten bu kuvvet katılık ve sertlik midir asıl kimliği?
Sahi...
Hangisidir o ?
Hepsidir... Hepsi de bir araya toplanmıştır mükemmel insanda...
Evet mükemmel insan bütün insani değerlerin kahramanıdır. Mükemmel insan insanca değerleriyle meydanların tümünde kahraman olan insandır.
Bize ne öğretir o ? İşte:
Sırf bir değerin akımına kapılarak diğer değerleri unutmamayı yalnızca bir değere yönelme hatasına düşmemeyi!... Evet bütün değerlerde kahraman olmamız mümkün değil belki fakat en azından elimizden geldiğince bu değerleri bünyemizde barındırmamız gerekir; bu kadarını yapabiliriz...
Mükemmel insan olamıyorsak dengeli ve uyumlu bir insan olmalıyız hiç olmazsa. Bu durumda bütün sahnelerde gerçek bir Müslüman olarak varlık gösterebiliriz.
[1]- Nehc-ül Belağa Hikmetli Sözler: 147.
[2]- Bugün abid ve zahid geçinenlerin çoğunda bunun tersi bir durum vardır... Adet haline gelmiştir sanki suratlarını ekşitip somurturlar abus-abus dururlar dindarlıktır diye!... El alemi minnette bırakırcasına bir tavır takınırlar...
[3]- Nehc-ül Belağa Hutbe: 82.
[4]- Müzzemmil 6-7.
[5]- Özellikle Hafız'dan söz etmemin sebebi son günlerde Hafız'ın saptırılarak gündeme getirilmesi ve gençleri saptırmak amacıyla kullanılan bir araç konumuna düşürülmesidir. Hafız meşhur bir kişilik ve sevilen bir şairdir;
gerçekten değerli bir insandır. Böyle bir kişilik ayyaş ve laubali olarak topluma tanıtılır ve bu gibi müptezel sıfatlarla takdim edilirse tabiatıyla gençler de ona benzemeye çalışacak ve "Madem ki Hafız böyleymiş; o halde neden biz de öyle olmayacakmışız sanki?!"
Meselenin gerçek yüzü bambaşkadır aslında...
Gerçekte Hafız büyük bir arif son derece değerli bir irfani insandır. Şiirleri bütünüyle fevkalade irfani büyük ve zarif manâlarla doludur. Bütün bunlar bir yana devrinin en tanınmış müfessirlerinden biridir tarih kaynakları tanınmış bir Kur'an müfessiri olarak söz eder Hafız'dan. Esasen Hafız bir şairden çok büyük bir alim ve bilge bir kişiliktir şiir onun yan uğraşlarından biridir sadece. Nitekim ölümünden 200 yıl sonrasına kadar tarih ve rivayet kitapları ulemadan biri sıfatıyla söz etmiştir Hafız'dan ancak ölümünden yaklaşık 200 yıl sonra ilmi yönü unutulmaya yüz tutmuş ve sadece şiirleriyle hatırlanır olmuştur. Zamanla bu boyutu zihinlerde yer etmiş ve bugüne kadar süregeldiği gibi sırf bir şair olarak kalmıştır. Oysa tanınmış bir Kur'an müfessiri büyük bir alimdi; öğrencilerine Zemahşeri'nin "Keşşaf" adlı kitabını ders verdiği tarih kaynaklarında geçer. Alim müfessir ve arif bir zattı dünya alemini çoktan aşıp geçmiş bir bilgeydi. Ancak şiirlerinde kendine has rumuzlar kullandı; onun Kur'an'daki muhtelif ayetlerin tefsirine vakıf ve pek çok karmaşık ve zarif manâları kavrayabilmiş bir müfessir olduğunu göz önünde bulundurmaksızın şiirlerindeki manâyı idrak edebilmek mümkün değildir.
Alıntıdır.
Konu Bilgileri
Bu Konuya Gözatan Kullanıcılar
Şu anda 1 kullanıcı bu konuyu görüntülüyor. (0 kayıtlı ve 1 misafir)