Italo Calvino’nun yeni bir kitabının Türkçeye geldiğini işittiklerinde sevinçten havaya uçacak okurları, böyle bu, Calvino’nun uçabilen yetişkin okurları var. Tabii gene de yazarın üç nadide masalının bulunduğu “Ejderha ile Kelebekler ve diğer hikâyeler”in çocuklar için hazırlandığı, onlara da okumak okutmak gerektiği unutulmamalı.
Kitap “Ejderha ile Kelebekler”, “Süvari ve Ay”, “Üç Uzak Ada” adlı, doğanın başkahraman ve ana mekân olduğu birçok ortak noktaya sahip üç hikâyeden oluşuyor. Prensesler, yakışıklı ve akıllı geç kahramanlar, aksi genç kızlar, kötü kalpli korsanlar gibi bildiğimiz masal motifleri bu hikâyelerde de yer almakta, ancak Calvino farkıyla, anlatıcı elinize bir ortak doğrular listesi tutuştururken, zihninize de çelişkiler serpiştirebiliyor masal sonlarında. Ve elbette çelişki iyidir. İnsan çelişerek, en başta da kendisiyle, daha iyi insan olabiliyor sonuçta.
Bir prenses masalı ya da akıllı genç kahraman öyküsü veya bir korsan hikâyesi de denebilecek “Ejderha ile Kelebekler”, aslında kendinden hoşnut olmayan bir anti kahraman anlatısı. 177 yıldır mağarasında kapalı kalmış, kelebekleri çok seven, onlara öykünen, kelebek olmaktan başka bir şey düşünmemesi yüzünden özgür kaldığı ilk gün, gene mağaraya hapsedilen bir ejderhanın. Oysa o yalnızca kelebek olmak istiyor, geçtiği yerlerde tüm canlıların ondan kaçmamasını, onu sevmelerini.
“Süvari ve Ay” için de bir prenses ile cesur genç kahraman kavuşması denebilir. Ancak aslında tatlı dilin Ay’ı bile gökteki yörüngesinden nasıl çıkarabileceğinin gösterildiği bir ay güzellemesi.
“Üç Uzak Ada” ise bir denizin üstünde, altında, adalarında, dalgalarında geçen tam bir deniz macerası. Yine akıllı genç kahraman, güzel genç kız, kötü kalpli korsanlar… Bu masalda ayrıca denizlerin altının da, aybalıklarından ayların denizanalarından bulutların dolaştığı göğü var. Balina iskeletlerinden, eski savaş gemilerinden şatoları, dans edilecek yosundan çayırları, gecenin ve dibin uçurumlarını aydınlatan incilerden ışıkları. Kahramanın balığın karnında yaptığı yolculuğun Yunus Peygamber kıssasını anımsatması ise “metinlerarasılık” üstüne düşünmek için iyi bir örnek. Kahramanın, sesine kapılıp gitmek yerine ona tatlı dille yanıt vererek yardımını aldığı sirenle ilişkisi üstüne ise şöyle demek yeridir, her denizcinin böyle siren dostu olsun.
İlk hikâyede evet belki, ama diğer ikisinde kahramanların tatlı dili karşılarındakini etkilemek için kullandığı sanılmasın, iyi kalpli, akıllı, karşısındakine saygı duyan, nezaket sahibi genç adamlar onlar. Yeryüzündeki sayılarının artması gayet gönül rahatlığıyla dilenebilir.
Kitabı resimleyen Arjantinli Fabian Negrin, sayfalara kattığı Latin Amerika’nın kültürel renginin yanına bir çizgi roman havası da eklemiş. Kahramanlar yakışıklı ve güzel, mekânlar tablo gibi, korsanlar ve diğer karakterler ise komik. Calvino’nun ince esprilerini yakalamış resimler bunlar. Deniz ve denize ilişkin her şey resimlerde de güzel. Ay ise, ay biricik, şahane.
Ejderha ile Kelebekler ve diğer hikâyeler
Italo Calvino
Yapı Kredi Yayınları
48 sayfa
"Borges, dünyada kendisi gibi kör olan bir yazar olup olmadığını merak etmiş, uzun araştırmalardan sonra Cemil Meriç’e ulaşarak deneyimlerini paylaşmak istemiştir. 27 Mart 1982 tarihini taşıyan bu ilk mektuptan sonra iki büyük yazarın arasında iki yıl boyunca gidip gelen mektuplar, o yılların eşi bulunmaz ve zengin tanıklığını içermektedir." Sefa Kaplan'ın Cemil Meriç’e karşı duyduğu gönül borcunu ödediği, Jorge Luis Borges'i de bir parçası yaptığı kitabı Gözleri Görmeyen İki Adam üzerine bir inceleme...
“Gideceğim yere bir yol yok, onu kendim açmam gerekiyor.”
Küçük not defterine koca bir dünyayı sığdıran Ali Deniz Uslu ile son kitabı Asfalt Yengeci ve yazarlık ekseninde bir söyleşi gerçekleştirdik.
“Bir yazarın muradı yazmayı istemekle değil yazarken bulduklarıyla anlam kazanır.” Abdullah Aren Çelik ile ilk kitabı İlerde Hep Yalnız üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik...