Yıllar sonra Sakıp Sabancı Müzesi Müdürü Nazan Ölçer bizi Portekiz’e götürdü, Gulbenkian Müzesi’ni görmek üzere... Fernando Pessoa’nın, gittiği kahvenin önünde bir heykeli vardı, o heykelin önünde bir fotoğraf çektirdim.
Yazarken, düşünürken aynı konuda başkalarının düşüncelerini merak ederiz. Kitaplarının tamamını okumaktansa onların seçme sözlerine göz gezdiririz, genellikle bizim adımıza bir başkasının yaptığı bu seçmeler yazarı ne kadar tanıtır, o da bir başka konu.
Evde kitaplarımı karıştırırken bir yayınevinin (*) hazırladığı ‘Aforizmalar’ dizisini varaklamaya başladım. ‘Aforizma’nın tanımını birçok kaynakta bulabilirsiniz. Kimine göre çeşitli konulardaki düşünceleri birkaç kelimeyle dile getirmek. İnsana dair geniş bir alandaki yargıları özet biçimde sunmak. Bir tür özdeyiş. Aforizmalardan yola çıkıp yazarın, şairin, düşünürün bütün dünyasını kuşatmak pek mümkün değil ama o anlık ruh halinizi yorumlar.
Dizinin başında kısa bir biyografi yer alıyor. Dizide sevdiğim bir şairin kitabını seçtim; Fernando Pessoa’nın (1888-1935) ‘Anlamaktan Yoruldum’ başlıklı aforizmalarını.
Pessoa iki kez hayatıma girdi. Yıllar önce Süleyman Demirel Portekiz’e gidecekti, oradaki bir yazar Pessoa’yı, ben de Yahya Kemal Beyatlı’yı anlatacaktım. Gerçekleşmedi.
Yıllar sonra Sakıp Sabancı Müzesi Müdürü Nazan Ölçer bizi Portekiz’e götürdü, Gulbenkian Müzesi’ni görmek üzere... Şairin, gittiği kahvenin önünde bir heykeli vardı, o heykelin önünde bir fotoğraf çektirdim. Lizbon, denize inen sokaklarıyla İstanbul’u çağrıştırıyordu.
Pessoa’dan aforizmalar:
* Sanat, hayatı inkâr etmekten başka nedir ki?
* Hayalperest olacak kadar zengin değilim.
* Her şeyi ertelemekle geçiyor ömrüm.
* Hayat ile aramda ince bir cam var. Hayatı ne kadar açıkça görüp anlasam da ona dokunamıyorum.
* Anlatmak yaratmaktır, tıpkı yaşamanın yaşatılmaktan ibaret olduğu gibi.
* Bir kitabı asla sonuna kadar, hatta uzun süre ve satır atlamaksızın okumayın.
* Kaçtığım bütün savaşların yaralarını taşıyorum.
* Anlamak için kendimi yok ettim.
Diziden seçmeler:
* Marcel Proust – Aşk Karşılıklı İşkencedir
* Dostoyevski – Dünyayı Güzellik Kurtaracak
* Stefan Zweig – Korku Ruhu Kemirir
* Franz Kafka – Yalnızlık Bir Uçurumdur
* Oscar Wilde – Hep Bir Şeyi Unutmuş Gibi
* Friedrich Nietzsche – Hayat Dediğin Nedir ki?
Bu sözlerden yazarların kitaplarına yol alabilirsiniz.
* Aylak Adam Yayınları