Dünya genelinde 10 milyona yakın kişiyi etkileyen ve 483 bin kişinin ölümüne neden olan yeni tip koronavirüs (Covid-19) ekonomik göstergeleri de beklentilerin aksi yönüne çevirdi.
Dünya genelinde 1930 yılında yaşanan ‘Büyük Buhran’a benzer göstergelerin ekonomide küresel resesyona neden olması beklenirken, pandam sürecinde en fazla işsiz kalanlar yine kadınlar oldu.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, salgının istihdama etkisini ele aldığı konuşmasında kadınlara özellikle vurgu yaptı ve kadın işsizliğini şu sözlerle ifade etti: “işini ilk kaybeden kadınlar olduğu gibi, işe dönmeleri de çok zor olacak.”
Peki dünya genelinde kadın işsizliği ne kadar arttı?
Toplumların, hükümetlerin ve işyerleri Covid-19 sürecinde ayrımcı tutumlarını daha net sergilemekten çekinmedi. Pandemi ile birlikte daha çok kadın işsiz ve yoksul kalırken, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve Birleşmiş Milletler raporlarına göre, yüksek riskli sektörlerde orantısız bir şekilde temsil edilen ve genellikle ilk iş kaybedenler kadınlar oldu.
Cumhuriyet’ten Olcay Büyüktaş’ın haberine göre, pandemi sürecinde kadın işsizliği Birleşmiş Milletler (BM) raporlarında da yer aldı.
BM Genel Sekreteri’nin Çalışma Dünyası Politika Özeti’ne göre Mayıs 2020’de dünyanın neredeyse tüm işçileri, yaklaşık yüzde 94’ü, bir tür işyeri kapatma önleminin alındığı ülkelerde yaşıyor. Bu yılın ikinci çeyreğinde işgücünün yüzde 38’i yani yaklaşık 1.25 milyar işçi, kapanma riski taşıyan işlerde istihdam ediliyor.
En büyük sıkıntı ve acıyı küçük ve orta ölçekli işletmeler yaşayacak. Gelişmekte olan ülkeler çalışanları ise dramatik risklerle karşı karşıya. ILO verilerine ve analizine dayanan Politika Özeti, son aylarda iş ve geçim kaynaklarını kaybedenlerin çoğunun yakın zamanda işgücü piyasasına tekrar giremeyeceği konusunda uyarıyor. Ve ne yazık ki bu kesimin başında da kadınlar ve engelliler geliyor.
37 MİLYON KADIN İŞSİZLİKLE KARŞI KARŞIYA
Çin’den dünyaya yayılan yeni tip koronavirüs (Covid-19) nedeniyle dünya çapındaki ev işçilerinin yaklaşık dörtte üçü, yani 55 milyondan fazla insan işlerin durması ve sosyal güvenlik önlemleri nedeniyle işlerini ve gelirlerini kaybetme riski taşıyor. Bu ev işçilerinin büyük çoğunluğunu, yani yaklaşık 37 milyonunu kadınlar oluşturuyor. Haziran başında yapılan bir değerlendirme göre, en çok etkilenen bölgenin Güneydoğu Asya ve Pasifik olduğunu, ev işçilerinin yüzde 76’sının risk altında olduğunu gösteriyor. Burayı yüzde 74 ile Amerika, yüzde 72 ile Afrika yüzde 45 ile Avrupa izliyor.
TÜRKİYE’DE KADIN İŞSİZLİĞİ
Covid-19 sürecinde mart - haziran ayları arasında uygulanan tedbir sürecinde istihdam kaybı ve işsizlikten etkilenen yine kadınlar oldu. DİSK AR’ın raporuna göre, Mart 2019-Mart 2020 arası kadın işgücü yüzde 11, kadın istihdamı ise yüzde 9 azaldı.
Yine aynı rapora göre, kadınlar erkeklere göre işgücünden daha fazla çekildi. Toplam işgücü son bir yılda 2 milyon 235 bin azalarak 32 milyon 339 binden 30 milyon 104 bine geriledi.
Cinsiyet bazında bakıldığında kadın işgücü daha büyük oranda daraldı. Son bir yılda toplam işgücü yüzde 6.9 ve işgücündeki erkeklerin sayısı yüzde 4.9 azalırken işgücündeki kadınların sayısı yüzde 11.1 oranında azaldı.
Kadınlar işgücü piyasasından çekildiler, daha fazla istihdam dışına çıktılar ve iş aramaktan vazgeçtiler.
Türkiye’de her dört kadından yalnızca birisi istihdam edilirken Mart 2019 ve 2020 arasındaki son bir yıllık dönemde istihdam edilenlerin toplam sayısı 1 milyon 662 bin azalarak 26 milyon 133 bine geriledi.
İstihdam edilen erkeklerin sayısı bir yılda 858 bin azalarak 18 milyon 11 bine, kadınların sayısı ise 804 bin azalarak 8 milyon 122 bine geriledi.
Son bir yılda istihdam edilenlerin toplam sayısı yüzde 6, istihdam edilen erkeklerin sayısı yüzde 4,5 azalırken istihdam edilen kadınların sayısı ise yüzde 9 azaldı. Kadınların istihdam oranı bir yılda 3 puan azalarak yüzde 28,5’ten yüzde 25,5’e düştü. Böylece çalışma çağındaki her dört kadından sadece biri istihdama katılmış oldu.
İşbaşında olan kadınların sayısı son bir yılda yüzde 21 azaldı. Mart 2019’da 8 milyon 663 bin olan işbaşındaki kadınların sayısı Mart 2020’de 1 milyon 818 bin azalarak 6 milyon 845 bin oldu.