Akıl almaz iskeletler Roma’nın yeraltı mezarlarından çıkarıldı. 1587 yılından kaldığı tahmin edilen Roma sokaklarının altında ki derinliklerde saklanan, nefes kesen labirent mezar ağlarının keşfiyle tespit edildi.
Mezarlar gösterişiyle ve Hristiyan inançlarına olan bağlılıklarından dolayı ilk Hristiyan şehitleri olduğuna inanılan ‘azizlerin’ çürümüş iskeletlerine ev sahipliği yapıyordu. Bu iskeletlerdeki bir çoğu, (onları keşfedenler tarafından “yer altı mezarı azizleri – catacomb saints” ismi verilen) Protestan reformasyonu sırasında ezilmiş, çalınmış ve tahrip edilmiş sayısız kutsal emanetler karşılığında Avrupa’da (Özellikle Almanya) dağıtılmıştı.
Gönderilir gönderilmez her bir iskelet giydirildi ve sayısız değerli mücevherler, pahalı elbiseler, taçlar, zırhlar hatta peruklarla donatıldı. Ölümden sonra onları bekleyen zenginliği ancak Hristiyan inancına olan bağlılık sözlerini vermeleri koşuluyla sağlandığını tüm ziyaretçilere hatırlatmak için iskeletler belirlenmiş kiliselerde sergilenmektedir. Her ne kadar Dan Brown romanlarından fırlamış bir hikaye gibi gelse de olayların hepsi bir gerçek.
Keşiflere ve yer altı mezar azizlerinin asıl hikayelerine hayran kalan sanat tarihçisi Paul Koudounaris Avrupa’yı gezerek her azizin statüsünü keşfetmeye ve belgelemeye çalıştı. Kitabı, Cennetlik Vücutlarda: “Kült servet, muhteşem yeraltı azizleri kimlerdi?” tarzında bir soru yönelterek yeraltı azizlerinin merak uyandıran köken ve tarihleriyle ilgili cevaplar arıyor. Kimdiler, tam olarak ne zaman öldüler, onları kim yeraltı mezarına yerleştirmeyi emretti ve neden bunca zamandır Avrupa’nın dini kurumlarında unutuldular?
Karanlık çağlardan kalma unutulmuş eserler Paul Koudounaris’in çalışmalarıyla ikna edici belgeler olarak sunuluyor. Burada “yeraltı azizlerinin mücevherlerle donatılmış iskeletlerinin fotoğraflandığı, Koudounaris’in kitabından bazı eserleri (fotoğrafları) inceleyebilirsiniz.