Bebeğim neden ağlıyor olabilir?
Bebek için ağlamak, karşılanması gereken ihtiyacına ulaşabilmenin adeta tek yoludur. Bu nedenle ağlamayı sadece olumsuz olarak düşünmeyin. O ağlasın ki onu besleyin, gazını çıkarmasına yardım edin, uyku için gerekli ortamı hazırlayın ve tüm bunlar olurken yaşayabileceği kaygılarını hafifletecek güvenli kucağınızı onun için açabilin.
Ne yaparsam yapayım ağlamaya devam ediyor. Neden?
Hastalık ve fizyolojik sorunlar olmadığı sürece bir bebeğin aşırı derecede ağlamasının nedeni muhtemelen, ihtiyacı olan şeylerin ona zamanında ve yeterince verilememesidir. Bebeğin beslenmesi, gazının çıkartılması, rahatlatılması ve uyutulması, ilk ayların temel dörtlü döngüsüdür. Bunlar ilerleyen zamanlarda aylara göre, günde 12, 8, 6, 5 ve 4 sefer olmak üzere giderek azalmaktadır. Bu aşamalardan birinde sıkıntı yaşandığında, “ihtiyaçların üst üste binmesi” dediğimiz durum oluşur. Örneğin, yeterince doymuş bebek gazını çıkaramayınca ağlamaya devam eder ve rahatlama aşamasına geçmesi zorlaşır. Bu durumda uykusunu yeterince alamamış olur. Tekrar acıktığında, uykusunu almamış olan bebek, artık hem aç hem de uykusuzdur. Yani en az iki ihtiyaç üst üstedir ve bu ihtiyaçların aynı anda karşılanması pek mümkün değildir. Bu durumlarda anne genelde telaşlanır ve bebeğinin ihtiyaçlarını doğru yorumlayamaz. Bu da bebeğin sıkıntısını arttırır ve ihtiyaçlarının karşılanacağına olan güvenini sarsabilir. Bu durumlarda anne, bebeğin ihtiyaçlarını sakin ve kendinden emin bir şekilde sırayla karşılamalı ve bebeğin ihtiyaçlarıyla annenin sundukları arasındaki uyumu korumaya çalışmalıdır. Bebeğin ihtiyaçlarının sık sık yanlış yorumlanması anne-bebek arasındaki fiziksel ve duygusal bağı zedeler. Bu uyuşmazlık iletişim sorununu da beraberinde getirir. Hem anne hem de çocuk için, birazdan ne olacağını bilememenin verdiği endişe huzursuzluk yaratacağından bebek bunu hisseder ve giderek daha çok ağlar.
Ağlayan bebeğe nasıl yaklaşmalı?
Pes etmeden, bebek ağlarken onu desteklemeye devam edilmelidir. Özellikle ilk dört ay için bebeğinizi, hiç bir kaygı gütmeden dilediğinizce kucaklayabilmeniz onun için çok önemlidir. Başlangıçta bebeğinizin sıkıntısına çare olamasanız da onun sıkıntısına eşlik etmeniz, zamanla onu sakinleştirecektir. Anne ve babanın ağlayan bebeklerini rahatlatmaya çalışmasıyla bebeğin temel ihtiyacı olan kendini güvende ve önemli hissetme ihtiyacı sağlanmış olur. Unutmayın ki bu güvende olma duygusu, çocuğunuz için başkalarına güvenmenin ve dolayısıyla gelecekte sağlıklı ilişkiler kurabilmenin en temel belirleyicisi olacaktır. Anne ve babanın, bebeğini sakinleştirmek için harcadığı emek, ilerleyen aylarda bebeğin bunu kendi başına yapabiliyor olmasına önemli ölçüde zemin hazırlar. Ailenin bebeği rahatlatmak için kullandığı tensel ve sesli iletişimse bebeğin dil ve motor gelişimini önemli ölçüde etkiler. Ailesi bebeğin ağlamalarına (yani iletişim isteğine) uygun desteği sundukça, bebek iletişim konusunda kendini başarılı hissedecek ve böylece daha çok ve anlamlı iletişim kurmak için cesaretlenecektir. İletişim aracı olan ağlamalar, yavaş yavaş çeşitli jestler ve seslere, zamanla da kelime ve cümlelere dönüşecektir.
Ağlayan bebekle baş etme ipuçları nelerdir?
1- Bebeğin ağlamalarıyla anlatmak istediklerini iyice gözlemleyip, anlamaya çalışın ve bunun için hem kendinize hem de ona yeterince zaman verin.
2- Ağlamalar artmadan, en öncelikli ihtiyacın karşılanmasını sağlamaya çalışın.
3- Bebeğiniz her ağladığında onun aç olduğunu düşünmeyin. Bu, ilk 3-4 hafta hariç, bebeğin daha çok ağlamasının en temel nedenlerinden biridir.
4- Aylara uygun bir beslenme rutini sağlarsanız, açlık ağlamasını da elemiş olursunuz. Bu durumda, beslenme saatlerinin arasındaki ağlamalar için geriye kalan nedenler gaz, uyku ve yakın temas ihtiyacı olacaktır.
5- Annenin desteklenmesi en temel ihtiyaçtır. Özellikle babanın eşine verdiği duygusal destek, annenin bebeğine bakabilme gücünün temel kaynaklarından biridir.
6- Kaybedilen kontrolün kazanılması için, önce dinlenmeniz gerekir. Bebeği sakin birine emanet edip mutlaka dinlenin ve bozulan dengeyi yeniden kurabilmek için güç toplayın. Dinlenirken de vicdan azabı çekmemeye çalışın.
7- Sabırlı olun ve sonsuza dek ağlamayacağını aklınızdan çıkarmayın. Siz bebeğin birazdan sakinleşeceğinden şüphe ederseniz, kalp ritminiz, vücut ısınız ve terlemeniz artar. Güvenlik için sizi referans alan bebek, vücudunuzdaki gelirim ve tedirginlikten etkilenerek daha çok ağlayabilir.
8- Bebek beslenme, gaz çıkarma, rahatlama ve uyku döngüsünden oluşan paketlerin birinde sıkıntı yaşanmışsa daha çok ağlayacaktır. Bebek ağladıkça kontrolü kaybetmek yerine, daha sakin kalmayı başarmak bebeği sakinleştirmenin temel sırrıdır. Sakin kalabilen anne, yeni paketin birinci aşamasına (beslenme) kucağında sakin bir bebekle girebilecektir.
Uzman Psikolog Aysun Bal Ömeroğlu