Seyahat eden sıhhat bulur
Bir insanın ikamet ettiği yerden başka mekânlara gitmesine, çeşitli beldeleri ve memleketleri dolaşmasına seyahat (gezi) denmektedir. Birçok amaçla yapılabilen seyahatle birlikte, çevre ortam ve mekân değişmiş olmaktadır.
Gerçekten gezi kadar zevkli ve faydalı hadise azdır. Seyahatte çekilen meşakkatler ve zorluklar sonra unutulur, sadece hoş bir tad ve oldukça yararlı olan tecrübesi geriye kalır.
İşte seyahatin başlıca yararları
Seyahate birlikte çıkılan kişilerle hakiki dostluklar kurulur, sağlam arkadaşlar edinilir. Bu dostluk, günlük hayatta karşılaştığımız sıradan ve sahte olabilen tanışıklıklara benzemez. Seyahatin verdiği sıkıntı ve problemleri paylaşırken insanlar aynı zamanda birbirlerini tanırlar. Bu yüzden Peygamberimiz, bir kişinin iyi insan olup olmadığını anlamak için “para ile iş yapmayı veya yolculuğa çıkmayı” işaret etmiştir.
Yine seyahatle farklı kültürlere girer, kaynaşırız. Ruhumuzda renklerin dünyasında bir yolculuğa çıkarız. Değişik insanlar, farklı kavimler tanıdıkça ufkumuz genişler ve kültürümüze çeşni katılır. Bilgi ve tecrübemiz artar. “Ey insanlar! Biz sizi bir erkekle bir dişiden yarattık, doğru bu. Birbirinizi tanıyasınız diye de kavimlere ve kabilelere ayırdık.” (Hucurat, 49-13) ayetinde işaret edildiği gibi değişik kültür ve topluluklarla ilişki ve iletişim kurmak, tanışmak insan için önemli bir kazançtır.
Tabiatın güzelliklerini ve tarihin arka planını gezilerle bilebiliriz. Bu yolculuklar elbette tarihle, genel kültürle, mimari ve sanatta yoğrulduğunda içi dolu dolu seyahatlere dönüşecektir. Bu yüzden seyahate çıkmadan önce o diyar hakkında geniş malumat toplanmalı, gezilecek yerlerin listesi çıkarılmalıdır.
Farklı iklimleri, coğrafyaları, buralardaki tabii güzellikleri görmek, kâinat kitabını okumak anlamına gelir. Tefekkürü sağlar ve Allah’ın birer nimeti lütfu, ihsan ve ikramı olarak görülür.
“Hikmet müminin yitiğidir”. “İlim Çin’de de olsa arayınız” hadis-i şeriflerine uygun olarak büyük İslâm âlimleri, düşünürler ve bilim adamları, belli başlı bütün büyük kültür, bilim ve sanat merkezleri ve şehirleri arasında adeta mekik dokumuşlardır. İbni Arabi Endülüs’ten kalkmış, Malatya’ya kadar gelmiş ve burada evlenmiş, Mekke’yi ziyaret etmiş, belli başlı şehirleri dolaştıktan sonra Şam’da vefat etmiştir. Bu hareketliliği, gezginliği, iletişim ve etkileşim çabasını hemen bütün önemli Müslüman düşünürlerde görmek mümkündür.
Görülen yerlerdeki tarihi eserler, kalıntı ve müzeler incelenir, ibret alınır. “De ki; yeryüzünde dolaşın da önceliklerin sonlarının nice olduğunu görün! Onların çoğu Allah’tan başka güçlere ilahi sıfatlar yakıştırmışlardır.” (Rum-42)
Gerçekten kendilerini tanrı ilan eden firavunların Kahire müzesindeki mumyalarını, sanki ölümsüzmüş gibi yaptırdığı ancak oturamadan öldürülen Çavuşesku’nun 4000 odalı sarayını, neredeyse dünyanın yarısını fetheden Timur’un türbesini görmek oldukça ders vericidir.
Seyahat aynı zamanda teknolojik gelişmeyi, mimari ve sanatta zenginleşmeyi sağlar. Haçlı seferleriyle Müslümanları yakıp kavuran Avrupalılar aynı zamanda pek çok yeniliği de ülkelerine götürerek Ortaçağ’ın bitmesini sağlamışlardır.
Mimar Sinan, genç bir mimarken Osmanlı ordusu ile seferlere katılmış, gittiği yerlerdeki yapıları inceleyerek zihninde senteze gitmiş, yararlanmıştır. Sonra da Bosna’dan Medine’ye, Şam’dan İstanbul’a kadar geniş bir coğrafyadaki sayısız harikaları ortaya çıkarmıştır.
Günümüzde de seyahatlerle değişik ülkelerdeki yenilikler, teknolojik gelişmeler ve hayata kolaylık veren değişiklikler görülmekte, ülkeye transfer edilmektedir.
Yine seyahat ticari amaçla da olabilir. Üretici daha çok malı daha pahalı satmak için, tüketici ihtiyacı olan kaliteli malı daha ucuza almak için, tüccar bir malı ucuz olan yerden alıp pahalı olan yerde satmak için seyahat eder, sefere çıkar. Böylelikle her yerdeki mal ve yiyecekler hem çeşnilenir hem de ucuzlar.
Seyahatler aynı zamanda insanı dinlendirir, ferahlık verir. Zihni yorgunluğu giderir ve zihin açıklığını sağlar.
Uzak diyarların, bilinmeyen coğrafyaların keşfi belki bugün sinema, televizyon ve internet gibi araçlarla da olabilir, gerekli bilgi ve görüntülere ulaşılır diye bir konu akla gelebilir. Ancak seyahat bilfiil, bedensel olarak temas, dokunma, tecrübe etme kavramıdır. Dolayısıyla tanıma, beş duyuyla keşfetme anlamındadır. İnsanlarla yüz yüze görüşerek, tarihi eserleri bizzat çıplak gözle inceleyerek, değişik yerlerdeki gıda ve yemekleri tadarak dolaşmanın kıyas kabul edilir yanı yoktur.
Yine seyahatle hafızamız hoş hatıralar, canlı dostluklar ve insanca sıcaklıklar kazanır.