Naturel zeytinyağı mı? Riviera zeytinyağı mı?
Mitolojide ve botanikte adı “ölümsüz ağaç” olarak bilinen zeytin ağacının meyvesinden üretilen zeytinyağı, herhangi bir kimyasal işlem olmadan meyvenin kendisinden direkt olarak üretilebilen tek yağ… Hem meyvenin kendisi hem de üretim şekli nedeniyle sağlıkla ilgili faydaları ise hatırı sayılır düzeyde… İçeriğinde tekli doymamış ve elzem yağ asitleri ile yüksek oranda fenolik bileşikler yani antioksidanlar bulunuyor. Bu içerik kolesterol metabolizmasını düzenleyerek kalp sağlığını olumlu yönde etkiliyor, cilt sağlığını koruyor ve vücutta birçok süreci düzenleyen hormonların öncüsü olarak görev alıyor. Hiçbir kimyasal süreç gerektirmeden kullanılabilen nadir yağlardan olan zeytinyağının en bilenen çeşitleri ise Naturel ve Riviera olarak öne çıkıyor. Peki hangisini ne zaman kullanacağız? Diyetisyen Figen Fişekçi Üvez, kafanıza takılanları yanıtlıyor.
Naturel zeytinyağı mı?
Adından da belli olduğu gibi kimyasal bir işlem olmadan üretilen zeytinyağı çeşidi… Asitlik derecelerine göre naturel sızma (%0,8-1 asit), naturel birinci (%2 asit), naturel ikinci (%3,3 asit) olarak ayrılıyor. Asitlik derecesi ne kadar düşük ise tat, koku ve içerik olarak o kadar kaliteli oluyor. Fakat kişinin damak tadı da seçimlerde önem taşıyor. Bazı kişiler zeytinyağının kendine has koku ve tadına alışık olmayabiliyor. Naturel sızma zeytinyağı vitamin ve fenolik bileşikler olarak doğallığını koruyor. Maliyeti biraz yüksek olmakla birlikte sağlık için en faydalı yağ olduğu biliniyor.
Riviera zeytinyağı mı?
Riviera zeytinyağını açıklamadan önce rafine zeytinyağını anlatmakta fayda var. Rafine zeytinyağı, kusurlu olarak tanımlanan asit oranı yüksek (%0,3) ham yağın fiziksel temizlik işlemine tabi tutularak rafine edilmiş hali… Riviera zeytinyağı ise rafine zeytinyağına %10-20 arasında sızma zeytinyağı eklenerek elde edilmiş, asitlik oranı % 1,5 civarında olan yağı ifade ediyor. Riviera zeytinyağının kalitesi içindeki naturel zeytinyağı miktarı ile ilişkili oluyor. Riviera zeytinyağının vitamin ve fenolik bileşikleri sızma zeytinyağına göre doğal olarak daha az… Genellikle zeytinyağının kendine özgü tadını sevmeyenler için yemeklik zeytinyağı olarak piyasaya sürülüyor.
SONUÇ: YEMEKLERİMİZDE HANGİSİNİ KULLANALIM?
Naturel sızma zeytinyağının doğal olarak üretildiğini ve eşsiz içeriğini düşünecek olursak her türlü yemekte kullanımında fayda var. Öncelikle sağlıklı beslenmenin en önemli unsurlarından biri olan kızartma ve kavurmalardan uzak durmak bu ikilemin arasında kalmamızı engelleyebilir. Zeytinyağını yemekleri pişirdikten sonra veya pişirme sırasında yemeğin suyuna eklemek bir çözüm… İlla ki kızartma yapılacaksa naturel sızma zeytinyağı kullanılabilir fakat zeytinyağının zahmetli bir süreçte üretildiği ve daha pahalı olduğu düşünüldüğünde, özellikle derin kızartmalarda maliyetli bir seçenek oluyor. Bu durumda Riviera kullanımı tercih edilebilir.
Zeytinyağı yanar mı?
Zeytinyağının, dumanlanma noktası daha düşük olduğu yani çabuk yandığı gerekçesiyle yıllardır sadece soğuk yemeklerde kullanılması öneriliyordu. Dumanlanma noktası yağın yandığı sıcaklık anlamına geliyor ve bu sıcaklıkta ortaya kanserojen ürünler çıkıyor. Fakat IOOC (Uluslararası Zeytinyağı Konseyi), zeytinyağının dumanlanma noktasının 210 dereceye kadar çıktığı, en yüksek kızartma işleminin 180-190 derecelerde olduğu düşünülürse bu durumun sağlık açısından bir sıkıntı yaratmadığı, hatta zeytinyağının ısıl işlemlerden diğer yağlara göre daha az etkilendiğini bile söylüyor.