ABD otomotiv sektöründe korumacılık ve Avrupalı otomotiv şirketlerine etkisi
ABD Başkanı Trump’ın ABD’ye AB’den (Kanada ve Meksika da dahil) ithal edilen araç vergilerinin artırılmasına ilişkin çalışmaların tamamlanıyor olduğu açıklaması sonrası muhtemel sonuçları değerlendirdik. 5 Mart 2018’de ABD’nin çelik sektörünü korumaya yönelik aksiyonlarında AB’nin karşı önlem alması durumunda, Trump’ın otomotiv sektörüne vergi uygulayacağı tehdidine ilişkin yorumumuzu kısa bir not ile paylaşmıştık. Çelik fiyatlarının artmasıyla otomotiv üreticilerinin maliyetlerinin yükselmesi, dolayısıyla araç fiyatlarının da artması oldukça normal. Bunun nihai olarak tüketiciye olumsuz yansıması ise doğal bir sonuç. Trump söz konusu etkileri sınırlamak için üretimin ABD’ye kaydırılmasına yönelik stratejik hamleler yapıyor. Tüketiciye etkisi ve iş gücü piyasasındaki yansıması dikkate alındığında, %20 oranında ek verginin yürürlüğe girmesi ile ABD otomotiv piyasasının zarar almadan çıkması neredeyse imkansız.
ACEA 2016 verilerine göre AB’nin 6,4 mn adet ihracatında ABD’nin payı %19 ile birinci sıradadır. Türkiye Avrupa’nın ihraç pazarında ABD’den sonra 2. sıradadır. Avrupa’nın araç ithalatında Türkiye yaklaşık %29 pay ile en büyük sırada, ABD %7,8 ile 4. sırada yer almaktadır. Otomotiv sektörü ABD’nin toplam ihracatında ilk sırada yer almaktadır. ABD’nin otomotiv dış ticaret hacminin yaklaşık %14’ü Avrupa ile gerçekleşmiştir. ABD’nin en büyük 2. ihraç pazarı Avrupa olmasının yanında Avrupalı otomobil üreticileri büyük ölçüde ABD’de üretim yapmaktadır.
LMC-Auto’da yer alan analize göre 8,2 mn adet araç getirilecek ek tarifeden etkilenebilir. Bunun sadece 50.000 adeti Çin’den ithal edilen araçlardan oluşuyor. ABD’de satılan araçların %48’i tarifeden etkilenen markalardan oluşuyor. VW ve BMW gibi Alman markalarının yanı sıra Renault-Nissan-Mitsubishi (RNM) en çok etkilenen markalar olarak sıralanıyor. Ford Motor ise en az etkilenen marka konumunda.
FCA (Fiat Chrysler Automobiles) Avrupa’dan ABD’ye ihracatta önemli bir oyuncu konumunda. Maserati ve Alfa Romeo’nun yanında Jeep Renegade modelleri Avrupa’nın ABD’ye ihracatının 4’te 3’ünü oluşturuyor. ABD’de bu modellerin yer aldığı segmentin fiyat hassasiyetinin oldukça yüksek olduğunu söyleyebiliriz. Avrupa’da Honda’nın ise Civic modelinin ABD’nin uygulayacağı muhtemel tarifeden en çok etkilenenler arasında olması beklenmektedir.
Türkiye misillemesinin Türk şirketlerine olası etkileri
ABD’nin ithal çelik ve alüminyuma yönelik ek vergi koymasının ardından 21 Haziran’da misillemeyi başlatan Türkiye’de en büyük etki otomobillerde oldu. 25 Haziran 2018 tarihli Resmi Gazete’nin mükerrer sayısında yayınlanan tebliğe göre, ABD menşeili otomobillerin ithalatında %60 ek vergi alınacak. Türkiye’nin üst sınıf ve lüks segmentte (E ve F sınıfı) yer alan ABD menşeili otomobillere yönelik ek vergi kararının en çok etkileyeceği şirketler şöyle sıralanabilir. BMW X3, X4, X5 ve X6 modellerini, Mercedes GLE ve GLS’yi, Volvo S60’ı, ABD’de üretip Türkiye ve Avrupa’ya satıyor. Ford Otosan ise Türkiye’de satılmak üzere sadece Mustang modelini ABD’den ithal ediliyor. Türkiye’de lüks segment araçlar binek araç pazarının sadece %8’ini oluşturmakta olup, ek vergiye tabi modellerin lüks segmentteki payı %3 gibi sınırlı bir orandadır.
Restleşme her ne kadar ABD-AB arasında yaşansa ve Türkiye direkt tartışmaya konu olmasa da dolaylı etkileri nedeniyle ABD’ye olan ihracatımızı belirtmekte fayda var. Tofaş Oto’nun 2017 sonu itibariyle toplam ihracatının %4,7’si (12,7 bin adet, y/y %30 düşüş) ABD ve Kanada’ya yapılmaktadır. Yeni Doblo, Kuzey Amerika pazarında RAM çatısı altında, Promaster City model ismiyle ihraç edilmektedir. Tofaş’ın bu modeli için 2021’e kadar yıllık yaklaşık 20 bin adetlik satışı “al ya da öde” kontratlarıyla koruma altında olup, ihracat yapılamaması durumunda şirketi finansal anlamda etkilemeyecektir. Türkiye’nin ABD menşeili otomobillere yönelik ek vergi kararını Tofaş Oto açısından incelediğimizde distrübütörlüğünü yaptığı Jeep’in Grand Cherokee, Cherokee ve Wrangler modellerini yurt içinde satılmak üzere, ABD’den ithal etmekte olduğunu gözlüyor, getirilen ek verginin faaliyetleri ve pazar payı açısından olumsuz etki edemeyecek kadar sınırlı olduğunu düşünüyoruz.PDF