İŞÇİSİNE FAZLA MESAİ YAPTIRANLAR ÜCRET ÖDEMEK ZORUNDADIR
Fazladan Çalışanlar Mesai Ücreti Alabilirler
Merhaba arkadaşlar bir çok çalışan işçiler, işçi kanunlarımızı bilmediğinden dolayı kendilerine verilmesi gereken sosyal hakları, mesai ücretleri ve toplam çalışma süresini iş kanununda açıkça belirtilmiştir, hatta fazla mesai saatine kadar tüm konular iş kanununa yazılmıştır. Yazımızda fazla mesai ücreti hesaplaması, toplamda işçilerin çalışma süresi , fazla mesai süreleri ve en önemlisi yargıtay kararına göre fazla mesai yaptırıldığı halde fazla mesai ücreti alamaz iseniz yapacağınız şikayetin kararını göreceğiz.
Haftalık Çalışma Süresi
İş kanununa göre bir işçi haftalık 45 saat olarak belirlenmiştir. Ve en az 1 gün yani 24 saat kesintisiz dinlenmesi ön görülüyor yani 45 saati 6 güne yaymamız gerekmektedir. Firmalar fazla çalışma süresi eklemeleri mümkün değildir ama çalışma süresini azalta bilirler yani 46 saat çalışma deme hakları yok ama 40 saat çalışma süresi olarak belirlemede sorun olmuyor.
Fazla Mesai Ücreti Hesaplaması
Belirlenen 45 saati aşmaları durumunda çalıştığı her saat için işçiye fazla mesai ücreti ödemesi zorunludur. Ödenecek olan ücretin hesaplanması ise çalıştığı her saat için normal mesai ücretinin 1.5 katı fazladan ödemekle hükümlüdür. Yani size verilen saatlik çalışma ücreti 200 Türk lirası ise size fazla mesaiden dolayı her saat için 300 Türk lirası verilmesi mecburidir.
En Fazla Bir Kişi Kaç Saat Mesaide Çalışabilir
İş kanununa göre haftalık 45 saati aşamıyoruz, haftada 6 gün çalışan birisi için günlük 7,5 saat çalışma süresi vardır üstü ise fazla mesai içerisine girer. Bir kişi günlük en fazla 11 saat çalışabilir , 11 saatten fazla çalışmasına izin verilmemektedir. Peki kimler fazla mesai yapamaz 18 yaşını doldurmamış, sağlıklarının elvermediği tespit edilen, gebe, yeni doğum yapmış ve çocuk emziren işçiler ve kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçiler fazla mesai yapamazlar.
Fazla Mesai Ücreti Verilmediği Taktirde Yapılabilecek Dava Örneği
Bir gerçek var hemen hemen herkes özel sektörde çalışıyor ve bırakın 7.5 saati 10 saat çalışan neredeyse yok ama aşağıdaki örnekte hakkını arayan bir arkadaşımızın hakkını fazlasıyla aldığını görmekteyiz, sizde hakkınızı istemekten utanmayın. İlgili mahkeme kararı ise…
İŞ MAHKEMESİ
DAVA : Davacı, ücret alacağı, fark ücret alacağı ve fazla mesai ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı isteminin özeti: Davacı vekili, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek ücret, fazla mesai ücreti, haksız kesinti alacaklarını istemiştir. B)Davalı cevabının özeti: Davalı … Şirketi vekili, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.Davalı … vekili, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. C)Yerel Mahkeme kararının özeti:Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, bozma ilamına uyulduğu, davalı …’nin diğer davalı … Ö… Güven… Hizmetleri Ltd. Şti.’ye ihale yoluyla … Hava Limanındaki güvenlik işini verdiği, davacının hizmet alımı kapsamında …l Ö… Güven… Hiz. Ltd. Şti.’de bir fiil çalıştığı, … ile … Ö… Güven… Hizm. Ltd Şti arasında yardımcı iş kapsamında 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/6 maddesine göre asıl işveren – alt işveren ilişkisinin kurulduğu, davacının talep konusu alacaklarından davalıların birlikte sorumlu oldukları, Yargıtay Bozma İlamı ve Yargıtay Bozma İlamı sonrasında alınan bilirkişi raporu nazara alındığında, davacının fazla mesai ücreti alacağı bulunmadığı nazara alınarak davacının fazla mesai ücreti alacağı talebinin reddine karar vermek gerektiği, bilirkişi kurulu ek raporu nazara alındığında davacının Net 322,00 TL ücret kesintisi alacağı, Net 1.270,00 TL eksik ödenen ücret fark alacağı bulunduğu gerekçesi ile fazla mesai ücreti haricindeki taleplerin kabulüne karar verilmiştir. D)Temyiz: Karar süresi içinde davacı vekili, davalı Yeniyıl Şirketi vekili ve davalı … vekili tarafından temyiz edilmiştir. E)Gerekçe:
A-Davalıların temyizi bakımından;
5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 8.maddesine göre iş mahkemesinden verilen kararlar tefhim ve tebliğ tarihinden itibaren 8 gün içinde temyiz olunabilir. Bu süre içinde temyiz dilekçesinin hakime havale edildikten sonra temyiz defterine kaydının yaptırılması ve harcının yatırılması gerekir. 6100 Sayılı HMK geçici 3. Madde 1. Fıkrasına göre; “Bölge adliye mahkemelerinin, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca Resmî Gazete’de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Kanunun temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.” 2. Fıkrasına göre; Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanunun 26/09/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 454 üncü madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
Miktar ve değeri temyiz kesinlik sınırını aşmayan taşınır mal ve alacak davalarına ilişkin nihai kararlar HUMK.nun 427/2 maddesi uyarınca temyiz edilemez.
Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir. Temyiz kesinlik sınırı belirlenirken yalnız dava konusu edilen taşınır malın veya alacağın değeri dikkate alınır. Faiz, icra (inkar) tazminatı, vekalet ücreti ve yargılama giderleri hesaba katılmaz.
Birleştirilen davalarda, temyiz sınırı her dava için ayrı ayrı belirlenir.
İhtiyari dava arkadaşlığında, temyiz sınırı her dava arkadaşının davası için ayrı ayrı belirlenir.
Karşılık davada, temyiz sınırı asıl dava ve karşılık dava için ayrı ayrı belirlenir.
Tespit davalarında, temyiz sınırı tespit davasının öncüsü olduğu eda davasının miktar ve değerine göre belirlenir.
Temyiz sınırından fazla bir alacağın tamamının dava edilmiş olması halinde, hükümde asıl istemin kabul edilmeyen bölümü temyiz sınırını geçmeyen tarafın temyiz hakkı yoktur. Kısaca temyize konu edilen miktara bakılarak kesinlik belirlenir.
Alacağın bir kısmının dava edilmesi halinde, kısmi davada kesinlik sınırı dava edilen miktara göre değil, alacağın tamamına göre belirlenir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 06.06.1975 gün ve 1975/6-8 sayılı içtihadında, “ 5521 sayılı yasada açık düzenleme olmamakla birlikte, bu yasanın 15. maddesindeki düzenleme gereği HUMK.nun 427 maddesindeki kesinlik sınırının iş mahkemelerinde verilen kararlarda da uygulanması gerektiği, grup halinde açılan davaların salt iş mahkemelerine özgü bir dava türü olmadığı, bu nedenle seri olarak açılan davalarda her dosya için kesinlik sınırına bakılması gerektiği” açıkça belirtilmiştir. Dosya içeriğine göre temyize konu edilen miktar 1526 TL olup, karar tarihi itibariyle kesinlik sınırı kapsamında kaldığından her iki davalının temyiz isteminin HUMK.nun 427/2, 432/4 maddeleri, uyarınca REDDİNE, nispi temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
B-Davacı temyizi bakımından;
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.
Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması halinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.
Somut uyuşmazlıkta, iş aktinde sadece “haftalık normal çalışma süresinin 48 saat olduğu” hükmü vardır. Genel olarak fazla mesai ücretinin aylık ücrete dahil olduğu veya 270 saat yıllık fazla mesai nin aylık ücrete dahil olduğu yönünde bir hüküm iş aktinde bulunmamaktadır. Dolayısı ile bozmamızdaki yıllık 270 saat fazla mesaiye ilişkin açıklamanın amacı, genel kuralı belirtmek ve iş akti ile belirlenen haftalık 48 saatlik çalışma süresinden dolayı oluşan haftalık 3 saatlik fazla mesai ücretinin yıllık 270 saat fazla mesaiyi aşmadığından aylık ücrete dahil kabul edilmesi gerektiğini belirtmektir.
Bu nedenle, Dairemizin bir önceki bozma ilamında açıkça belirtilen yönde, o bozmamızda ayın hangi haftasında kaç gün gece çalışması yapıldığı bozmaya göre kabul edilerek haftalık bazda gece çalışmasından kaynaklanan fazla mesai tespit edilip haftalık 3 saat fazla mesai iş akti doğrultusunda hafta hafta bulunan fazla mesai sürelerinden düşülerek hafta hafta fazla mesai ücreti hesaplanarak hüküm altına alınmalıdır. Bulunacak alacaktan, bozma öncesi esas alınan bilirkişi raporunda da yapıldığı üzere bordrolarla ödenen miktar düşülmeli, bozma öncesi kararda yapılan ve davalılar lehine usuli müktesep hak oluşturan takdiri indirim oranı da uygulanmalıdır. Bozma sonrasında alınan bilirkişi raporunda bu hesaplamalar spesifik olarak yapılmaksızın afaki açıklamalar ile fazla mesai ücretinin hesaplanmaması hatalıdır.
F) Sonuç: Çalışan işçinin tüm mesai ücretlerinin hesaplanarak gecikme faizi ile ödenmesine karar kılınmış.
Düşüncelerinizi Bizlerle Paylaşın…
Umarız burada sizlerle paylaştığım veriler sizlere bilgiler faydalı olmuştur, ayrıca unutmayın ki alına bilecek tüm bilgiler bizlere ciddi anlamda fayda sağlamaktadır. Ayrıca az para ile açılabilecek olan “ÇİĞ KÖFTE BAYİLİĞİ” başlıklı makalemizde son derece işinize yarayacak ipuçlarını da beğeni ve bilgilerinize sunduğumuzu hatırlatarak konu hakkında yorumlarınızı da hemen alt tarafta ki yorum bölümümüzden bizlere ulaştırmanızı temenni ediyoruz…
Bir önceki yazımız olan İş Kanunu başlıklı makalemizde İş Kanunu, Mersin İş İlanları ve Sgk mersin hakkında bilgiler verilmektedir.