Türkiye ile Serbest Ticaret Anlaşması imzalayan Sırbistan’ın sanayi ürünleri ithalatında gümrük vergisi kaldırıldı. Tarım ürünlerinde ise belirli ürün ve kontenjanlarda vergi indirimi ve muafiyeti uygulanıyor. İki ülke, 1 milyar dolar olan ticaret hacmini 5 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor.
HABER: FATİH FAKİÇ
Tuna ve Sava nehirlerinin birleştiği platoda yer alan Sırbistan; stratejik konumu ve pek çok ülkeyle imzaladığı ticari anlaşmalarla yatırımcılar için oldukça cazip. İmzaladığı Serbest Ticaret Anlaşmalarıyla (AB, CEFTA, EFTA, Türkiye, Rusya, Belarus, Kazakistan) ve Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (ABD, Japonya ve Avustralya) ile yaklaşık 1.3 milyar tüketiciye gümrüksüz erişimi olan Sırbistan, Türk ürünlerinin AB’ye ulaşımı açısından da kilit bir ülke konumunda. Dünyada İş Yapma Kolaylığı bakımından da 190 ülke arasında 44’üncü sırada yer alıyor. Sırbistan, Balkan ülkeleri arasında ise Romanya ve Yunanistan’dan sonra 3. büyük nüfusa sahip.
Son 5 yılda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić tarafından ortaya konulan irade ve yakın diyalog sayesinde iki ülke ilişkileri yükselen bir ivme yakaladı. Ticaret Bakanlığı’nın 2020-2021 için belirlediği ‘öncelikli ülkeler’ arasında yer alan Sırbistan ile 1 milyar dolar olan ticaret hacminin 5 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor.
STA İLE YÜZDE 200 ARTIŞ
Sırbistan ile 2010 yılında imzalanan STA sonrası iki ülke arasındaki ticaret hacmi yüzde 200 arttı. Ülkedeki Türk firma sayısı da 2015 yılı itibarıyla 130’a ulaştı. Bu sayı 2020’de ise yaklaşık 700’ü aştı. Sırbistan’daki Türk firmaları özellikle tekstil, konfeksiyon, otomotiv yan sanayi, inşaat, elektrik ve elektronik, makina, makina ekipmanları, bankacılık, turizm hizmetleri ve mağazacılık sektörlerinde faaliyet gösteriyor. Dünya müteahhitleri arasında 2. sırada olan Türk müteahhitleri de, Sırbistan’da özellikle altyapı ve konut projeleriyle yatırımlarına devam ediyor. Türk inşaat firmaları, ülkede 2020’de üstlendikleri 24 projeyle yaklaşık 811 milyon dolarlık iş hacmine ulaştı.
TURİZMDE ÇEŞİTLİLİK
Sırbistan, ekonomik gelirinin büyük bir kısmını hizmet sektöründen karşılıyor. Covid-19 salgınından etkilenen ekonomide, ülkenin turistlerin ilgi odağı olması için önemli adımlar atılıyor. Bu kapsamda Sırbistan hükümeti, spa turizmini özelleştirmeyi planlıyor. Turizmin başkent Belgrad’ın yanısıra belli başlı şehirleri de kapsayacak şekilde genişletilerek çeşitlendirilmesi, dağ ve kaplıca turizmiyle de gelirlerin artırılması öngörülüyor. Jeotermal tesisleri yetersiz olan ülkede, Türkiye’den spa sektöründe tecrübeli yatırımcılara ihtiyaç duyuluyor.
YAN SANAYİ
Sırbistan’ın özellikle AB’ye üyelik sürecinin başlatılmasıyla beraber otomotiv, makina, imalat vb. sektörlerinde faaliyet gösteren birçok yan sanayi firması, AB’deki ana sanayi firmalarına daha yakın olabilmek için ülkede yatırımlarını artırdı.
İLAÇ VE KİMYADA FIRSAT
İlaç ve kimya da Türk yatırımcılar için hedef sektör konumunda. İlaç ve kimya sektöründe 3.2 milyar dolar ithalatı olan Sırbistan’ın ithalatında en büyük payı 1.5 milyar dolar ile Rusya alıyor. Türkiye’nin payı ise 48 milyon dolar seviyesinde.
GÜMRÜK VERGİSİ YOK
Türkiye ile Sırbistan arasında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması gereği 2015 yılından bu yana sanayi ürünlerinin karşılıklı ithalatı gümrüksüz yapılıyor. Tarım ürünlerinde ise belirli ürün ve kontenjanlarda vergi indirimi ve muafiyeti uygulanıyor.
AVANTAJIMIZ AVRUPA VE 3. PAZARLARA OLAN YAKINLIĞIMIZ
Sırbistan ile Türkiye arasındaki ekonomik ilişkilerin son yıllarda istikrarlı bir şekilde yükseldiğini söyleyen Sırbistan Ankara Büyükelçisi Zoran Markovic, İstanbul Ticaret’in sorularını yanıtladı.
Türkiye ile Sırbistan arasındaki ticari ve ekonomik ilişkiler hakkında kısaca bilgi verir misiniz?
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, ekonomik olarak iki ülkenin potansiyelini farkedip sık sık bir araya geldi ve doğrudan görüşmelerle buluştu. İki ülke liderlerinin yakın temasları, yatırım ve işbirliğine yönelik teşvik süreçlerine de katkı sağladı. Türkiye ve Sırbistan arasındaki ticaret hacmi 1 milyar doları aşmış durumda. Sırbistan’da 700’den fazla Türk şirket aktif faaliyet gösteriyor. Altyapı projelerinin yanı sıra tekstil, ticaret, gıda vb. sektörlerde faaliyet gösteren birçok Türk firması var. İki ülke arasındaki ticarette belirli bir dengesizlik olduğunu, bu nedenle Türkiye pazarının çok çeşitli Sırp ürünlerine aşina olması gerektiğini düşünüyorum. Sırbistan’ın meşhur ürünü ahududu bunların başında gelebilir. Sırbistan’da, Türkiye’nin çok ünlü olduğu endüstriyel çileğe yüksek ölçekte talep gösteriliyor. Türkiye ve Sırbistan, yüksek teknoloji, askeri sanayi gibi alanlarda ortaklıklarını sürdürüyor.
Ülkenizde Türk iş insanlarının yaşadığı zorluklar ve fırsatlar neler?
Sırbistan, tek noktadan alışveriş sistemini hayata geçirdi. Bu da tüm idari işlemlerin tek bir tezgâhta tamamlanabileceği anlamına geliyor. Hükümet, yabancı yatırımcılar için ek bir cazibe faktörü olan belirli sübvansiyonlar sağlıyor. Sırbistan, istikrarlı ve güvenli bir ekonomiye sahip. Yatırımcılara ve girişimcilere, her zaman üretime, istikrarlı büyümeye odaklanmalarını tavsiye ederim. Üçüncü pazarlarda ortaklık, teknoloji transferi ve Avrupa pazarına yakınlık, Sırbistan’a yatırım yapmak için büyük fırsat olarak değerlendirilmeli.
PAZARA GİRİŞTEKİ ZORLUKLAR VE TÜYOLAR
- Avrupa’ya açılan bir kapı olarak Sırbistan’ın stratejik coğrafi konumu ve lojistik avantajı
- İşgücündeki rekabetçi maliyetler
- Hükümet tarafından sunulan finansal destekler ve teşvikler
- Türkiye ile Sırbistan arasındaki siyasi, ekonomik ve ticari ilişkilerin artarak güçlenmesi
- Bürokrasinin ağır işlemesi
- Bankacılık sistemindeki problemler
- İş yapma kültüründeki farklılıklar
EN ÇOK NELER SATIYOR?
Demir çelik, elektrikli ve elektriksiz makinalar, plastik ve plastik işleme ürünleri, hububat, sert kabuklu meyve, bakır ve bakır ürünleri
EN ÇOK NELER ALIYOR?
Mineral yakıtlar, elektriksiz ve elektrikli makinalar, otomotiv ana ve yan sanayi, plastik ve plastik ürünleri, kağıt ve kağıt ürünleri