Zaman, Paris saldırıları sonrasında tüm gözlerin çevrildiği Brüksel’in göçmen yoğunluklu Molenbeek semtinde, kaçan tek saldırgan Salah Abdeslam’ın izini sürdü. Teröristin alışveriş yaptığı mağaza çalışanı, Türkiye kökenli Molenbeek sakini Gönül Nesrin, saldırganı hatırladığını anlattı. “Bir olay olsa en son polis geliyor.” diyerek ilgisizlikten dert yandı.
13 Kasım Paris terör eylemleri ile dünyayı şoke eden sekiz saldırgandan üçü kardeşti. Bunlardan polisten kaçarak kurtulan tek saldırgan olan Salah Abdeslam’ı (26) bulma çalışmaları, ismi daha önce de terör eylemleri ile anılmış, Brüksel’in Molenbeek semtine yoğunlaştı. Önceki gün yüzlerce Belçika polisinin bastığı semtteki operasyon sonuçsuz kalırken, ülkenin Dışişleri Bakanı Jan Jambon ise “Burada bir temizlik yapmanın vakti geldi.” sözleriyle sert tedbirler alacaklarını açıkladı. Çoğu Kuzey Afrika kökenli göçmen 94 bin kişinin yaşadığı Molenbeek’te biz de Zaman Gazetesi olarak kaçak teröristin ve bu yerleşim yerindeki radikalleşme sorununun izlerini sürdük. Aralarında Abdeslam’ı tanıyanların da çıktığı mahalle sakinleri, komşuları arasında şiddete eğilimin çeşitli sosyo-ekonomik nedenleri olduğunu anlatıyor. Müslümanlar hakkında oluşan algı nedeniyle ise artık kendi güvenliklerinden de endişe eder hale geldiklerinden yakınıyor.
‘Polise güvenemiyoruz’
“Kendisi hakkında bir bilgim yok ama Salah Abdeslam isimli şahıs bize geldi. Kredi kartıyla alışveriş yaptı.” diye söze başlıyor “Molenbeek’in en ünlüsü” olarak tanıttığı çeşitli ev eşyalarının satıldığı mağazada çalışan Gönül Nesrin. “Fiyatlarımız düşük. Arap müşterilerimiz de tabii ki çok.” diyerek farklı kimliklerden insanlarla etkileşimlerinin de yüksek olduğunu izah ediyor. Sosyal olduğu kadar ticari hayatın da aktif bir üyesi olarak hayli gözlem şansı olduğunu anlıyoruz çevredeki insanlara dair. “Brüksel’in en fakir yerlerinden biri burası. İşsizlik çok yüksek. Irkçılık zaten evvelden beri vardı ancak Paris’ten sonra güvenlik diye bir şey kalmadı. Bir olay olduğunda da en son polis geliyor. Onlara güvenerek iş yapamıyoruz maalesef.” sözleriyle karamsar bir tablo çiziyor.
Dert yandığı Molenbeek, Abdeslam’dan önce de teröristlere ev sahipliği yapmış bir bölge. 2001’de Afganistanlı komutan Ahmed Şah Mesud’a intihar saldırısı düzenleyen iki kişi, 2004’te Madrid’de 191 kişinin ölümüyle sonuçlanan terör eylemlerinin arkasındaki terörist Hasan el Haski, geçtiğimiz yıl mayısta Brüksel Yahudi Müzesi’nde 4 kişiyi öldüren Mehdi Nemmouche ve ağustos ayında Paris-Amsterdam hızlı treninde düzenlemek istediği saldırı son anda önlenen Ayoub El Khazzan bir dönem burada yaşamıştı.
Nüfusa oranla Avrupa’da en fazla vatandaşını son dönemde tırmanan aşırılıkçı ideolojilere kaptıran ülke Belçika. Yetkililer, 494 kişinin “Belçikalı cihatçı” olarak kayıtlara girdiğini, bunların 285’inin halen Suriye veya Irak’ta ya da buralara ulaşmak üzere yolda olduğu, 75’inin öldüğü ve 134’ünün de Belçika’ya döndüğü bilgisini veriyor.
‘Müslüman çocuklar dışlanıyor’
Yıllardır Molenbeek’te yaşayan 51 yaşındaki esnaf Ahmet Özavcı da Nesrin gibi endişeli. Ancak onun tepkisi daha ziyade göçmen kökenli ailelerin çocuklarının eğitim sistemince dışlanarak radikalizme itilmelerine. “Burada yabancı olduğun zaman başarıya da bakmıyorlar. Yabancı asıllı Müslüman çocuklar ile okullarda hiç ilgilenilmiyor. Bu çocuklar ne yapsın? Burada da doğsan, burada okula da gitsen hep ikinci sınıf insan olarak muamele görüyorsun.” diyor. Daha genç bir Molenbeek’li olan ‘fast-food’ tarzı restoran çalışanı Alişan Han ise özellikle bölgedeki Arap Müslümanlar arasında uyuşturucu kullanımının da çok yaygın olduğunu iddia ediyor: “Camiye girerken esrar içiyor, çıktığı zaman esrar içiyor. Biz dükkânda kendimizi güvende hissedemiyoruz. Gözümüzün önünde 60 yaşında bir kadını altın kolyesini almak için yerlerde sürüklediler.” O da Nesrin gibi Belçika polisinin yetersiz ve ilgisiz olduğu görüşünde. “Belçika’nın diğer şehirlerinde gece geç saatlerde 3-5 kişi bir araya toplandığında hemen polis gelir ama Molenbeek’e fazla polis girmez.”