ZENGİN-FAKİR KIZ ÇOCUK DENEYİ
UNICEF tarafından Gürcistan’da yapılan bir sosyal deney, insanların zengin ve fakir ayrımı yapmadığını sandığı zamanlarda dahi önyargı ve bilinçaltının da etkisiyle ayrım yaptığını göstermektedir.
Sosyal deney, farkındalığı artırmasının yanında hayatın içerisinden kesitler de sunduğu için daha çok ilgi çekici ve öğretici olmaktadır. Son yıllarda özellikle Batı’da ötekileştirme algısı üzerine yapılan birçok sosyal deney medyada gündem oldu. Deney sonuçları eşitlik, sevgi ve diğer ulvi değerleri dilinden düşürmeyen insanların günlük hayatta fazlaca önyargı ve nefret suçu işlediğini göstermektedir.
Bu sosyal deneyde ise kahramanımız Anano isimli kız çocuğudur. Anano Tiflis’in kalabalık bir caddesinde ilk önce iyi giyimli bir kız çocuğu olarak yalnız başına beklemektedir. Yalnız başına bekleyen Anano’ya gelip geçenler fazlaca ilgi gösterip yardımcı olmak istemişlerdir. Daha sonra makyaj ve eski kıyafet desteği ile fakir bir kız çocuğu olarak beklerken ise kimse ilgi göstermemiştir. Sonuç ise çok şaşırtıcı, iyi giyimli ve zengin kız çocuğuna herkes yardımcı olmaya çalışırken fakir ve iyi giyimli olmayan gerçek ihtiyaç sahibi kız çocuğuna ise kimse yardımcı olmadı…
Aynı şekilde bir restauranta girdiğinde de zengin çocuğa herkes iltifat edip yakınlık gösterirken fakir çocuğa kimse yardımcı olmamıştır. Hatta birkaç müşteri dışarı çıkarılmaları konusunda garsonlardan ricada bulunmuşlardır. Uzmanlar, Anana’nın çok üzüldüğünü ve psikolojisinin olumsuz etkilenmeye başladığını görerek sosyal deneyi sonlandırmışlardır.
Gürcistan’da durum bu da bizde farklı mı? Elbette değil, önyargılarımız ve bilinçaltı bilgilerimiz fakir çocuklara o yaşamı yakıştırırken zengin ve iyi giyimli çocuklara ise yakıştıramamaktayız. Oysa en çok ilgi, destek ve yardıma ihtiyaç duyan fakir ve iyi giyimli olmayan çocuklardır. Fakat insanlar iyi giyimli ve güzel görünmeyen çocukları fakirliğe ve çaresizliğe daha çok yakıştırmaktadır! Buradan insanları itham etmek yerine sadece bir tespitte bulunduğumu düşününüz.
Ne dersiniz aynı deney Konya sokaklarında yapılsaydı fakir çocuğa yardım edenler olur muydu? Şunu da belirtmeden edemeyeceğim, insanların yaşantı ve deneyimleri, bu tür durumlarda nasıl davranacaklarını kesinlikle etkiliyor. Sokakta çalıştırılan veya dilendirilen çocukların yalnız olmayacağı, bu nedenle bir sorun yaşamama kaygısını da göz ardı etmek yanıltıcı olabilir. Buna rağmen bu riskin olmadığı durumlarda da o çocukların o yaşama mahkûm olduğunu düşünürüz!
Bu fakir çocuklara yardımcı olamasak bile onlara karşı nazik ve saygılı davranmaya dikkat edelim. Bazen bakıyorum, gariban veya mülteci diye yukarıdan bakıp nefret suçu işleyenlere tanık oluyoruz. Hatta refah düzeyimizi düşürdükleri iddiasıyla genelde mülteci çocuklar daha çok önyargı ve nefret suçu açısından risk altındadırlar.
Çocuklara kıyafetlerine ve görünümlerine göre değil de sadece çocuk oldukları için ilgi ve sevgi gösterip yardımcı olmalıyız. Sadece çocuklara mı, tabii ki değil, her ihtiyacı olan insana… Selam ve dua ile.