|Editörün Notu: "Yazar bu kitapta eleştirel okumaya dair yapısökümcü bir yol haritası sunarken Türk ve dünya edebiyatının unutulmaz roman kahramanlarına odaklanıyor. Suat Derviş' in "Suskun kadınlarını".Orhan Kemal'in "Murtaza' sını, Aziz Nesin' in "Zübük' ünü, Fitzgerald' ın "Muhteşem Gatsby" sini Joyce'un Dublinlileri' ni, Durell' in İskenderşye' sini ve daha birçok kahramanını inceliyor. Roman kahramanının dilinde tekrarların, adılların ve hitap biçimlerinin izini sürerek. dilin asla masum olmadığını gösteriyor. (Kitaptan)|
|Yazınsal Metinlerin Derinliğinde|
Hülya Soyşekerci
Üniversitelerdeki İngiliz- Amerikan edebiyatı ve dilbilim derslerine yıllarını adayan, pek çok inceleme, araştırma yazısına imza atan Semiramis Yağcıoğlu, bu kez yine akademik dünyadan seslenen ama akademi dışındaki okurlara da yeni ufuklar açan bir kitapla merhaba diyor. Roman Kahramanı ve Öznellik üst başlığı altında roman ve öykülerdeki Söylem İdeoloji Coğrafya konularını odağa alan yazar, seçtiği metinlere alışılagelen yaklaşımların dışına çıkıp farklı bir yerden bakıyor ve onları yapıçözümcü yöntem doğrultusunda ayrıntılı biçimde inceliyor. Akademik tutarlılık ve sağlamlığın deneme tadıyla buluşmasından doğan farklı, nitelikli, özgün yapıda incelemelerden oluşuyor
Roman Kahramanı ve Öznellik.
Kitap yazarın önsözüyle başlıyor. Eleştirel Okumanın Yol Haritası başlığıyla sunulan ve dört yazıdan oluşan birinci kısımda yazar, öncelikle kuramsal bir çerçeve oluşturmaya özen gösteriyor; metinleri incelerken başvurduğu temel yaklaşım ve bakış açılarını ortaya koyuyor. İkinci kısımda metinleri yapıçözümcü eleştiri bağlamında inceliyor. Suat Derviş, Orhan Kemal, Aziz Nesin, Füruzan, Necati Cumalı, Tahsin Yücel, Orhan Pamuk gibi yazarların farklı öykü ve roman metinlerini eleştiri odağına alıyor. Diğer bölümde Fitzgerald, Gorki, Durrell, Steinbeck, Joyce, Lawrence, Murdoch, Golding, Hemingway, Keseyin eserlerini yine yapıçözümcü yaklaşımla inceliyor. Yazar önsözde şunları belirtmektedir: İnancım odur ki, burada önerdiğim yeni okuma tutamaklarının ışığında yazın tarihinin başart eserlerini yeniden okumak gibi bir görevi yüklenen okur, eskisinden farklı bir okura dönüşecek ve belki de bu yüzden farklı bir insan olacak. Yüzey metinde bize ısrarla anlatılan öykünün baskısına direnmeyi öğrenerek, bu öyküyü tersinleyen farklı bir katmanın okur/yazarı olacak, söylenmeyeni söyleyebilecek Semiramis Yağcıoğlu, yüzey metnin çekici ısrarına kapılmadan, okuduğu roman ve öykü metninin alt anlam katmanlarına ulaşabilen sorgulayıcı okurların önemine dikkat çekmekte; yaratıcı okurların ancak böyle oluşabileceğini vurgulamaktadır. Suskulardan, söylenmeyenlerden, boşluklardan hareket ederek ya da sık tekrarlananların izinde giderek metnin içerdiği asıl anlamı görebilen, sezebilen, metin içinde dil aracılığıyla zihnimize ve düşüncemize etki eden ataerkil ya da kapitalist tüketim toplumu ideolojisini fark edebilen sorgulayıcı ve dönüştürücü okurun önemi üzerinde durmaktadır. Sorgulayan bir okur, kendini, yaşadığı hayatı ve yeryüzünü değiştirebilir.
Birbirinden ayrı coğrafyalarda, kültürler arasında benzer duygu bağları kurulmasını sağlayan bir araç olarak kitap, elbette korku üzerine kurulan rejimler için tehlikelidir. Çünkü okumak, duyguları tanımak ve onlara bir ad koymak becerisini geliştirir diyor yazar.
Prof. Semiramis YağcıoğluDilbilimci. İstanbul Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü (1971) mezunu. Lisansüstü diplomasını University Of Newcastle Upon Tyne İngilizce Dilbilimi Bölümünden (1979) aldı. Yüksek lisansını Structuralism: A Linguistic Model and Its Application to Jack Londons Three Stories adlı tezle (1987), doktorasını Rhetorical Factors Serving to Form A Sub-text Underlying Form and Meaning in Joyces Dubliners başlıklı tezle (1991) Ege Üniversitesi İngiliz Dilbilimi Bölümünde tamamladı. Ege Üniversitesi Yabancı Diller Okulunda okutmanlık (1972-91), Dokuz Eylül Üniversitesi Batı Dilleri ve Edebiyatları Bölümünde öğretim görevliliği (1991-92) yaptı, aynı yerde yardımcı doçent (1992-96) olarak çalıştı. 1999da Dokuz Eylül Üniversitesinde dilbilim doçenti, 2002de aynı alanda profesör oldu. Ayrıca Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dilbilim Bölümü başkanlığı (1999-), Fakülte Kurulu üyeliği, Yönetim Kurulu üyeliği, Fen Edebiyat Fakültesi dekan yardımcılığı (1997-2000) görevlerini yürüttü. Araştırma amaçlı olarak davetli öğretim üyesi olarak Avusturya, Almanya, İskoçya ve İngilterede bulundu.
Makalelerini Dilbilim Araştırmaları, Ege İngiliz ve Amerikan İncelemeleri, Gündoğan Edebiyat, Edebiyat Eleştiri, Argos dergilerinde, Dilbilim Uygulamaları, VII., VIII., IX., X. ve XI. Dilbilim Kurultayı Bildirileri, Çeviribilim I. kitaplarında yayımladı. Dilbilimle ilgili çeşitli sempozyumlarda bildiriler sundu. American Studies Association ve Poetics and Linguistics Association üyesidir.
ESERLERİ:
DERLEME: 1990 Sonrası Laik Antilaik Çatışmasında Farklı Söylemler (2002).
ORTAK KİTAP: Eleştirel Söylem Çözümlemesi: Disiplinlerarası Bir Yaklaşım (2002), Türkçede Bilgi Yapısı ve Bilimsel Metinler(2002).
KAYNAK: Çiçek Öztek (Virgül, Nisan 2002);; İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas., 2009)
Kurmaca edebiyat metinleri empati duygumuzu geliştirir; bizi başka insanları anlamaya, başka hayatları yaşamaya yönlendirerek iç dünyamızı derinleştirir. Semiramis Yağcıoğluduygulanım kavramına da işaret ediyor. Yararlandığı duygulanım kuramlarının genellikle bilişsel olduğunu belirterek, romanları ve roman kahramanlarını çözümlerken metinsel ipuçlarını değerlendiren, bu ipuçlarını yanal değil asal metin unsurları olarak odağa alan yapıçözümcü bir anlayışı yaptığı yorumlara tanık gösteren bir yakın okuma stratejisinden asla ödün vermediğini de önemle vurguluyor.
Roman kahramanını inşa etmenin, metni çözmenin ipuçlarını veren Semiramis Yağcıoğlu kahramanın söylem ve ideolojisinden, tekrarlardan, adıl kullanımından, hitap biçimlerinden, eylemlerinden hareketle bizi söylenmemişi bulmaya; yüzey metnin alt anlamlarına ulaşabilmeye çağırıyor; söylem çözümlemesiyle derin katmanlardan yankılanan ideolojiye dikkat çekiyor. Mekânın da masum olmadığını belirten yazar, mekânın roman kahramanının sosyokültürel bir varlık olarak öznellik durumunu çözümlemek için göstergebilimsel bir değer taşıdığını ifade ediyor. Bu bağlamda bazı yazınsal metinlerde kahramanın söylemi yoluyla ev içinin kadın için kutsallaştırılırken ev dışının tekinsiz ve günaha yakın bir yer olmasının dile getiriliş şeklini gösteriyor.
Semiramis Yağcıoğlu, Roman Kahramanı ve Öznellik, Söylem İdeoloji ve Coğrafya, Komşu Yayınları, 2017