Prof. Dr. Tayfun Özkaya: Çiftçi maliyetler altında eziliyor
Tarım Ekonomisi Derneği Başkanı Prof. Dr. Tayfun Özkaya Çiftçiden Haber'e telefon ile bağlanarak çiftçilerin maliyetler altında ezildiğini ve desteklemelerin yetersiz olduğunu söyledi.
2020 yılına ait destek bütçesi’nin problemli olduğunu belirten Tayfun Özkaya” 2006 yılında bir tarım kanunu çıkarılmıştı. Tarım desteklerinin gayri safi milli hasılanın %1'den az olamayacağı belirlenmişti ancak bu madde hiçbir şekilde geçerliliğe kavuşmadı. Genel olarak bu destekler ancak %0,5'ine ulaşabildi. Özkaya “2020 yılına ait destek bütçesi problemli 2020 gayri safi milli hasılanın ancak yarısını karşılıyor. Bu eğilim devam ediyor” dedi
Çiftçi maliyetin altında eziliyor
Çiftçinin maliyetler altında ezildiğini belirten Özkaya “Desteğin büyüklüğü değil nasıl uygulanacağı da çok önemli. Çiftçi ürününden eline geçen fiyatlarla maliyeti arasında eziliyor. Uygulanan destekleme çok yetersiz olduğu kadar ne maliyeti azaltma yönünde ne çiftçinin eline geçen fiyatları artıma yönünde bir etkisi olmuyor. Destekleme şeklinin değişmesi gerekiyor desteklemeler çiftçinin eline geçen fiyatı arttıracak şekilde düzenlenmesi lazım son yıllarda iş daha da kötüleşti.” dedi
“İthalat ile sorunlar düzelmez”
İthalat ile sorunların düzelemeyeceğini vurgulayan Özkaya “Fiyatlar konusunda bir problemle karşılaşıldığında tarım politikası olarak ilk akla gelen gümrük vergilerini azaltıp ya da sıfırlayıp o ürünleri ithal etmek oluyor. Bu iyi bir politika değil. İthalat kısa bir süre fiyatları aşağı indirmeye yarıyor ancak arkasından daha kötü sonuçlar yaratıyor. İthalat üreticiye darbe indiriyor ve onun üretimi azaltmasına yol açıyor. Sistemle ilgili ciddi bir sıkıntı var. Tüketici fiyatlarında gıda da bunu düzenek için tek bir politika var gümrük vergilerini azaltıp veya sıfıra indirip ithalat yoluna gitmek bunu hiçbir sonuç vermediğini görüyoruz.” şeklinde konuştu
“Devlet eliyle tekelleşme hızlandırılıyor”
Tayfun Özkaya: Toplantıda 3 4 ay önce tarımında yeni bir yapılanma yapılacağına dair söylentiler yayılmıştı bunlar tartışılıp kamuoyuna kabul ettirilmesi şeklinde olacak gibi görünüyor. Devlet eliyle tekeli daha da yoğunlaştırma anlamına geliyor tarım kredi kooperatiflerinizde kullanıyorsunuz ancak bir tane holding oluşturuyorsunuz bu holding her şeyi anlaşmalı şekilde satın alıyor. Anlaşmalı tarımında ciddi sıkıntıları var. Devlet eliyle tekelleşmeyi hızlandırmak dünyada görülmüş bir şey değil iyi bir sonuç vereceğini düşünmüyorum. Çift taraflı tekelleşme giderek hızlanıyor. Çiftçinin şikâyeti kimyasal gübrenin, tarım ilaçlarının ve girdilerin hızlı bir şekilde artması.
Özkaya son olarak “Çiftçinin eline geçen fiyatların ve tüketicinin eline geçen fiyatların belli bir düzeye getirmesi gerekiyor. Tüketim kooperatifleri gıda grupları ekolojik köylü pazarları gibi oluşumların desteklenmesi gerekir. Belediyelere bu konuda büyük bir rol düşüyor. Böylelikle hem çiftçinin eline geçen fiyat iyileşecek hem de tüketicinin ödediği fiyat düşecektir.” dedi