Fotoğraf sanatçısı Muammer Yanmaz, proje koordinatörü Selen Akçalı ile birlikte hazırladığı ’40 İstasyon Londra’ projesinde Londra’da yaşayan birçok Türk’ün farklı metro istasyonlarında çekilmiş fotoğraflarıyla, metroların melankolik yüzüne yeni bir bakış açısı getiriyor.
British Council tarafından desteklenen projenin koordinatörü Selen Akçalı ile birlikte iki hafta boyunca Londra’da fotoğraf çekimler yapan sanatçısı Muammer Yanmaz, “40 İstasyon Londra” projesinin çekimlerine Ekim ayında devam edecek. Projeye katılanların kendi seçtikleri metro istasyonlarında çekilen fotoğraflarından ve hikayelerinden oluşan projedaha sonra Londra ve İstanbul’da sergilenecek.
2002 yılında Paris’te yaşayan 40 Türk’ü fotoğraflayarak projeye başlayan Muammer Yanmaz ve Selen Akçalı, projeleri Londra’da yaşayan, “üreten”,kültür-sanat ve düşün dünyasından 40 sanatçı, akademisyen ve işadamının Londra metrosundaki fotoğrafarından oluşuyor.
Proje hakkında “Uzun yıllar önce yola çıkıp yabancı bir ülkede ‘tutunabilmek’ için mücadele veren bu isimlerin kimi dünya çapında üne sahip, ama kimi Türkiye’de bile tanınmıyor” diyen Muammer Yanmaz Paris, New York ve Londra’dan sonra yurtdışında yaşayan ve alanlarında başarılı olmuş 120 portrenin belgelenmiş olacağını vurguluyor.
Fotoğraf projeleri yapmayı ve özellikle portre serileri çekmeyi sevdiğini söylüyor sanatçı. “Mekan ve insanı ortak projelerde buluşturmak bence çok heyecan verici” diyor ve şu sıralarda çekimlerine devam ettiği bir başka projesi de “40 Vapur”.Bu projede ise Muammer Yanmaz İstanbul’daki vapurlarda edebiyatçıları fotoğraflıyor.
İlk kez 2002 yılında Türk yönetmenleri çekerken tesadüf eseri 40 yönetmenle projeyi bitirdiğinde 40 rakamııyla yeni projelerini yapma kararı alam Muammer Yanmaz, daha sonra tiyatro oyuncularıyla “40 Ayna” adlı projeyi gerçekleştirdi. O sıralar SelenAkçalı ile tanışınca birlikte çalışmaya başlarlar ve Selen Paris’e okumaya gidince “40 İstasyon Paris” projesi ortaya çıkar. Ardında Selen New York’ta lisansüstü eğitime gidince de “40 İstasyon New York” gerçekleşir.
Muammer Yanmaz için fotoğrafını çektiği insanlar kadar metrolar da önemli. Onlar yurt dışında yaptıkları ve ürettikleri ile birer durak, birer istasyon özelliği taşıdıklarını ve bugün onları belgelerken, onları geleceğe de aktarmak amacını taşıdıklarını anlatıyor Muammer Yanmaz. Özellikle konu fotoğraf olunca metroların ışığı O’nun için çok önemli. Bu konuda bakın ne diyor: “Paris ilk gözağrımızdı. İstasyonlar birbirinin benzeri, loş ama mistik bir havadaydı Paris’te. Bu nedenle de fotoğraflar statik oldu. New York metrosunun istasyonları ise karmaşık, girintili çıkıntılı ve çok hareketliydi. Paris ve New York’tan sonra Londra metrosu aydınlık geldi. Işıl ışıl. Londra’da daha rahat çalıştım. Ayrıca istasyonlarda daha fazla mekan var. Ve günün belli saatlerinde istasyonlarda fazla kalabalık yok.”
Peki onlarca kişiyi metrolarda çeken Muammer Yanmaz için unutulmayacak anılar var mıydı çekimlerde? Fotoğrafını çekeceği insanların istasyonlarını kendilerininseçtiğini söyleyen sanatçı metro kullanmayan Arif Mardin ve Gökşin Sipahioğlu’nun bu proje için metroya girdiklerini anlatıyor ve ekliyor: “NewYork’ta çalışırken 39 kişiyi çektim. 40. kişi olan İlhan Erşahin’e bir türlü ulaşamıyoruz. Zamanımız doldu ve artık ertesi sabah dönmemiz gerekli ama hala ulaşamadık. Yerine bir başkasını da son dakikada bulamıyoruz. Gece saat 2’de ancak bulabildik ve hemen bir istasyona gidip çekim yapmaya başladık. NewYork’ta kaldığımız sürece çekimlerde hiç karşılaşmadığımız polis ‘çekemezsiniz’ dedi. Epey dil döküp zorlukla çekip projeyi tamamladık.”
Muammer Yanmaz’ın bir başka ilginç anısı da Paris çekimlerini yaparken ressam Komet ile. Sanatçı şöyle anlatıyor Komet’i nasıl çektiğini: “ben her kişiyi 24 kare çekiyorum. Tabii Komet’i de 24 kare çekeceğim ama tam 9. kareyi çektim ki, Komet elleriyle yüzünü kapatarak ‘yapamayacağım, utanıyorum’ diyerek koşmaya başladı birden. Ben önce poz veriyor sandım ama O, metrodan koşarak çıkmaya çalışırken biz çekimlere devam için ikna etmeye çalışıyorduk. Neyseki elleriyle yüzünü kapattığı kareyi çekmiştim. Çok güzel bir fotoğraf oldu ve serginin afişinde kullandık.”
Selen Akçalı’nın proje koordinatörü olduğu “40 İstasyon Londra” projesinde Muammer Yanmaz’ın objektifiyle fotoğraflananların arasında şu isimler bulunuyor: Soner Özenç, Mehmet Ali Dikerdem, Saime Göksu Timms, İbrahim Kushchu, Gülsen Bal, Osman Streater, Murat Kebir, Kadir Aktay, Özkan Kalender, Tunç Aybak, Figen Phelps, Emre Aracı,Levent Kurumlu, Ergin Çavuşoğlu, Moris Farhi, Ayşe Bircan, Hüseyin Alkan, Hüseyin Özer, Ece Turaman, Denizhan Özer, Hakan Bilal, Saffet Kaya Bekiroğlu, Mehmet Uğur, Sümer Erek, Ateş Orga, Bora Aksu.
FOTOĞRAF: Fotoğraf sanatçısı Muammer Yanmaz, Proje Koordinatörü Selen Akçalı ve Müzikolog Emre Aracı Orient Express treni önünde.