Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyine düzenlediği operasyon uluslararası basının gündemini meşgul etmeye devam ediyor.
Süren operasyonu dış basın nasıl yorumluyor? Hangi gazete, ne dedi?
WASHINGTON POST: “TÜRKİYE TRUMP’IN SINIRLARINI TEST EDİYOR”
“Ankara, ABD lider Donald Trump’ın günlerdir sosyal medya üzerinden dile getirdiği tehditlerine karşın Suriye operasyonuna başladı. Türk ordusunun Suriye sınırından ne kadar içeriye gireceği henüz belirsiz. Türkiye Trump’ın sınırlarını test ediyor. Önümüzdeki günlerde Başkan Trump’tan Türkiye’ye karşı yeni ekonomik yaptırımlar gelebilir. Suriye’den asker çekme kararıyla ABD’li siyasetçilerin tepkisini çeken Trump Türkiye’ye yönelik yaptırımlar konusunda Senato’nun engeline takılabilir”.
NEW YORK TIMES: “SURİYE’DE YENİ CEPHE AÇILDI”
“Türkiye’nin ABD’nin desteklediği Kürt güçleri Suriye’nin kuzeydoğusundan çıkarma planı, 8 yıldır süren Suriye savaşında yeni bir cephe açtı. SDG’nin Türk ordusuyla savaşmak için güçlerin kuzeye kaydırması Esad rejim ile Şam’ın müttefiki olan Rusya ve İran’a yarayabilecek bir güç boşluğu oluşturabilir”.
WALL STREET JOURNAL: “TRUMP ORTADOĞU’YU BELİRSİZLİĞE SÜRÜKLEDİ”
“Trump’ın Türkiye’nin Suriye operasyonuna ‘yeşil ışık’ yakması bölgedeki aktörlerin tepkisini çekti, bu noktada da Ortadoğu’yu belirsizliğe sürükledi. Trump, ülkesinin Kürtlere karşı yürüttüğü politikada değişikliğe gitti”.
NEUE ZÜRCHER ZEITUNG: “IŞİD’LE MÜCADELEDE GÜVENİLİR MÜTTEFİKİN ÇÖKÜŞÜNE İZİN VERMEK AVRUPA’YA NE ÖLÇÜDE UYGUN?”
İsviçre’de yayınlanan Neue Zürcher Zeitung gazetesi Türkiye’nin düzenlediği operasyona ilişkin şu yoruma yer verdi:
“Erdoğan’ın taarruzuna karşı Avrupa şimdiye kadar etkili bir cevap veremedi. Avrupa Birliği Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini’nin tüm uyuşmazlık taraflarına çağrıda bulunarak düşmanlığa bir son verme talebi acizlik göstergesi ve üstüne üstlük gülünç. Sanki Erdoğan’ı yok etmeye çalışan Kürt milis grubu YPG’imiş ve askeri operasyonun düzenlenmesinden aynı derecede onlar da sorumluymuş ve Avrupa, IŞİD’in bertaraf edilmesinde en büyük pay sahibinin kim olduğunu unutmuş gibi. Brüksel ve Berlin’de bugünlerde bile sık olarak duyulan cümleler arasında yer alanlardan biri de “Türkiye’nin meşru güvenlik çıkarlarına anlayış gösterilmesi gerekiyor” cümlesi. Ancak yine de IŞİD ile mücadelede güvenilir bir müttefikin çöküşüne izin vermek ve komşu bölgenin istikrarsızlaşmasını izlemek Avrupa’nın güvenlik çıkarlarına ne ölçüde uygun?”.
TROUW: “TÜRKİYE’NİN OPERASYONU MİLLİYETÇİ COŞKUYU AÇIĞA ÇIKARDI”
Hollanda’nın Amsterdam kentinde yayınlanan Trouw gazetesi, “Amerikalıların (Suriye’nin kuzeyinden) geri çekileceklerini açıklamaları ve bunun ardından Türkiye’nin askeri operasyonu, bilindik milliyetçi coşkuyu açığa çıkardı. Diğer askeri operasyon dönemlerinde olduğu gibi Türkiye’de Twitter, dağların zirvesine Türk bayrağı diken kahraman asker fotoğrafları, son model savaş uçakların yer aldığı harekat videoları ve Türk milliyetçiliğinin simgesi kurt sembollerinden geçilmiyor. Kutuplaşmış Türkiye’yi birleştirecek bir şey varsa o da bir savaş. Türk askerinin efsanevi statüsü Türk toplumunda hâlâ derin etkilere sahip. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün de söylediği rivayet edildiği gibi: ‘Türkler ordusu olan bir millet değil, milleti olan bir ordudur” dedi.
WYBORCZA: “ABD, SÖZÜNE GÜVENİLMEYEN, BAŞINDA MEGOLAMAN BİR DOLANDIRININ BULUNDUĞU ÜLKEYE DÖNÜŞTÜ”
Polonya’nın başkenti Varşova’da yayınlanan Gazeta Wyborcza, Trump’ın Suriye kararının bölgede çatışma riskini artırdığına dikkat çektiği analizine şöyle devam etti:
“ABD, sözüne güvenilmeyen ve başında megaloman bir dolandırıcının bulunduğu bir ülkeye dönüştü. Bu sadece ülkenin kendisi için değil aynı zamanda NATO dahil, diğer müttefikleri açısından da bir tehdit. Bu, aynı zamanda, tüm dünyanın güvenliğini tehdit ediyor. Çünkü bu durum, Ankara’dan Tahran’a, Moskova’dan Pekin’e potansiyel saldırganların kullanmaktan çekinmeyeceği bir fırsat sunuyor. Hem de bu sefer tank göndermenize bile gerek yok. Potansiyel saldırganların, örneğin Letonya’ya veya Tayvan’a ‘Yoksa Amerika’nın size vermiş olduğu garantilere mi güveniyorsunuz? Size bol şans dileriz.’ demesi yeterli olacaktır”.
FINANCIAL TIMES: “TÜRKİYE’NİN SALDIRISI IŞİD’İ CANLANDIRABİLİR”
Financial Times gazetesi, Türkiye’nin saldırısının IŞİD’i yeniden canlandırabileceğini öne sürdüğü haberinde, “Avrupalı ve ABD’li yetkililer, Kürt savaşçıların IŞİDlilerin tutulduğu cezaevlerini terk edip Türk ordusu ile savaşmaya gitmelerinin IŞİD’i yeniden canlandıracağını söylüyor. Kürt kontrolündeki bölgede tutuklu bulunan IŞİD’liler arasında Avrupa vatandaşlarının da olduğuna dikkat çekerek, IŞİD’in yeniden dirilmesinin Suriye’nin çok daha ötesinde sonuçları olabilir” dedi.
DIE WELT: “KÜRTLER, TÜRKİYE’YE KARŞI DAHA DA SAVUNMASIZ”
Die Welt gazetesi de aynı konuya ilişkin, “Kürtler, Türkiye’ye karşı daha da savunmasız. Trump’ın Suriye’deki Kürtleri yüzüstü bırakmasını ve Türkiye’nin (bölgeyi) işgaline giden yolu açmasını kavrayabilmek mümkün değil. ABD’nin, Kürtleri Türkiye sınırındaki sabit askeri mevkilerini bırakmaya ikna etmiş olması nedeniyle, bu daha da ağır bir ihanet oldu. Şimdi, Türkiye’nin müdahalesine karşı daha da savunmasız bırakıldılar. Yaşananlar Trump’ın Amerikan dış politikasını param parça etmesine bir örnek teşkil ediyor. Washington böylece uluslararası politika alanında her türlü güvenirliğini kaybetti çünkü artık kimse söylenen bir sözün gerçekten bir değeri olduğuna güvenemez. Birkaç kuşaktır ABD dış politikacıları öncü bir şekilde, herkesin faydalanabildiği ve Batı’nın çıkarlarının korunduğu bir dünya düzeni oluşturdular. Donald Trump’ın umursamazlık ve düşüncesizlikle bu büyük mirası harcamasını ve Avrupalıların daha da kötüsünü engellemek için ne kadar az şey yaptığını izlemek üzücü” yorumunda bulundu.
NORVEÇ VE FİNLANDİYA TÜRKİYE’YE SİLAH SATIŞINI DURDURDU
Norveç ve Finlandiya Türkiye’ye silah satışını durdurdu.
Türkiye’nin Suriye’de Suriye Demokratik Güçleri’nin kontrolündeki bölgelere yönelik başlattığı askeri harekâtın ardından Norveç ve Finlandiya Türkiye’ye silah ihracatını durdurma kararı aldı.
Türkiye’nin Suriye’nin kuzeydoğusuna yönelik askeri harekâtı nedeniyle Finlandiya’nın ardından Norveç de Türkiye’ye silah satışını durdurma kararı aldı.
Norveç Dışişleri Bakanı Ine Eriksen Soreide karmaşık ve çok hızla değişen durum nedeniyle Türkiye’ye silah ve teçhizat ihracatında Oslo’nun yeni onay vermeyeceğini açıkladı. Bakan Soreide Perşembe günü yaptığı açıklamada, Türkiye’ye silah ihracatının durdurulmasının “ihtiyati tedbir” olduğunu belirtti. Soeide, Türkiye’ye silah ve teçhizat ihracatı için verilen mevcut izinlerin de yeniden değerlendirileceğini kaydetti.
Türkiye gibi NATO üyesi olan Norveç, 2018 yılı verilerine göre Türkiye’ye yaklaşık 6 milyon Euro değerinde silah satışı gerçekleştirmişti.
Soeide, Çarşamba günü de Twitter üzerinden yaptığı açıklamada Türkiye’nin Suriye’nin kuzeydoğusuna yönelik askeri harekâtından dolayı “derin üzüntü” duyduğunu belirterek, Türkiye’ye operasyona son verme çağrısında bulunmuştu. Bunun insani sonuçlarında kaygı duyduğunu belirten Norveçli Bakan, Türkiye’ye uluslararası hukuka saygı duymaya davet etmişti.
Finlandiya hükümeti de Türkiye’nin Suriye’ye yönelik askeri operasyonunu kınayarak, Türkiye’ye yönelik silah ihracatını durdurma kararı aldı.
Konuyla ilgili olarak Twitter hesabından Çarşamba günü bir açıklama yapan Finlandiya Savunma Bakanı Antti Kaikkonen, “Durum ciddi. Kendi sorumluluk alanım için şunu söyleyebilirim: Finlandiya, savaş halinde olan ve insan haklarını ihlal eden ülkelere savunma malzemesi satmayacak” ifadelerini kullandı.
Kaikkonen, Türkiye’ye yönelik silah ihracatı lisanslarının onaylanmayacağını ve var olan lisansların da yeniden gözden geçirileceğini söyledi.
Öte yandan Sosyal Demokratlar’ın öncülük ettiği Finlandiya hükümeti, Türkiye’nin Suriye’ye yönelik askeri operasyonunu kınayan bir açıklama yayınladı. Başbakan Antti Rinne basına yaptığı açıklamada operasyonun
Suriye’de zaten karışık durumda olan krizi tırmandırabileceğine dikkat çekti.
Rinne ayrıca operasyonun yeni bir mülteci krizine neden olabileceğini belirterek, Avrupa Birliği’ni konuyla ilgili hazırlık yapmaya çağırdı.
2018 yılında Finlandiya toplam 128 milyon euro değerinde silah ihracatı yapmıştı. Finlandiya’nın en çok silah ihracatı yaptığı üç ülke ise sırasıyla Polonya, Türkiye ve İsveç’ti.