Bu makalemizde, böğürtlenin faydaları hakkında siz değerli okuyucular için bilgiler derledik; Rosaceae falimyasının rubus cinsine ait olan böğürtlenler, yirmi asrı aşkın bir süredir tıbbi değerlerinden faydalanmak için kullanılır. Böğürtlen meyvesi, yaprağı, kabuğu ve kökleri kadim uygarlıklardan bu zamana dek hafif enfeksiyonlarda, zehirli ısırıklarda ve birçok sağlık sorununda kullanılan tedavilerde etkin bir rol oynamıştır. Hatta özellikle on sekizinci asıda gut hastalığını tedavi etmek için kullanılan böğürtlen, Avrupa’da “gut çileği” ismi ile tedavinin en etkin ilaçları arasında kabul edilmekteydi. Bugün gelinen noktada, böğürtlene yönelik yapılan tıbbi çalışmalar göstermektedir ki; terapötik potansiyeli bakımında da oldukça zengindir. Peki, böğürtlenin faydaları nelerdir ve vücutta ne gibi görev üstlenir?
Böğürtlenin Faydaları ve İnsan Vücuduna Yararları
Böğürtlen, lif deposudur. Bir tutam böğürtlen eş değer kepekten çok daha yoğun miktarda lif içerir. Aradaki lif farkı 7,6 gram olup bu lif kişinin enerji dolu olmasına ve uzun süre açlık yaşamasına vesile olur. Bu sayede kişi sağlıksız atıştırmalıklardan uzak durabilir. Öte yandan sindirim sistemini düzenlemeye yardımcı olan lifler, sindirim kanalı boyunca yaşanan şikayetlerin giderilmesinde de aktif rol oynar.
Böğürtlen, yüksek antioksidan içerir. Antioksidan ise vücudu zararlı etmenlere karşı korur ve vücut için doğal bir detoks işlevi sağlar. Böğürtlen içinde yer alan antioksidanlar; fenolik asitler, flavonoidler ve flavonollerdir. Bunun yanı sıra yine böğürtlende bulunan antosiyanositler vücut için zararlı oksijensiz moleküllere karşı koruma sağlar.
Dünyaca bilinen ünlü tıp dergisi “Nutritional Neuroscience” de ifade edilen verilere göre böğürtlenler, yaşlanmaya bağlı azalan motor ve bilişsel becerilerin korunmasını sağlar.
Düzenli olarak böğürtlen tüketmek, ağızda bulunan ve hastalıklara sebep olan bakterilerin yok edilmesini sağlar. Yine Oregon Eyalet Üniversitesinde yapılan bir araştırmaya göre böğürtlenin, sebze ve meyvelerde bulunan gallik asit, rutin ve ellagik asit içerdiğini ifade eder. Bu asitler, kanserojen ve bakteri önleyici etki gösteren doğal bir fenol antioksidanlarıdır. Böğürtlenin bakteri oluşumunu engelleyen işlevini on farklı bakteride gözlemleyen bilimsel çalışmalar, böğürtlen sayesinde patojenlerin yok edildiği ve perodontal enfeksiyonların tedavi edildiğini ifade etmektedir.
Yukarıda ifade edildiği üzere böğürtlende bulunan antioksidan özellik başta akciğer kanseri olmak üzere, kolon kanseri ve yemek borusu kanserini önlemeye yardımcıdır. Böğürtlen, kanserli hücrelerin vücutta yayılmasını önleyen ve bu doğrultuda kemopreventif etki gösteren mikro besinlere sahiptir. Yapılan bilimsel çalışmalar böğürtlende bulunan ellagik asit, siyanür – 3 – gukozit ve harici fitokimyasalların, kansere karşı koruyucu etki gösterdiğini belirtmektedir.
Böğürtlenin Az Bilinen Faydaları
Doğrudan tüketilebileceği gibi tatlı ve hamur işinde de kullanılabilir. Meyvesinin yanı sıra yaprakları da çay olarak kullanılabilen böğürtlen, vücudu gevşetir ve sakinleştirir. Özellikle uyku problemi yaşayan hastaların böğürtlen çayı tüketmesi önerilir. Öte yandan kaygı bozukluğu, anksiyete, stres ve depresyon hastalarına da takviye besin olarak tavsiye edilir. Zira sert kasların yumuşamasına ve vücuttaki stresin atılmasına yardımcı olur. Böğürtlenin faydaları maddeler halinde listelenmektedir;
- Böğürtlende bulunan antosiyanin gibi flavonoller, kal sağlığını korumaya yardımcıdır. Zengin magnezyum ve lif sayesinde arter tıkanmalarının önüne geçen böğürtlenler, kan akışının düzenlenmesine de yardımcı olur. Yine yüksek magnezyum seviyesi sayesinde kan basıncı düzenlenir ve kal krizi riski azaltılır.
- Fitoöstojen, vitamin ve mineral deposu böğürtlenler, vücut bağışıklığını artırır. Vücuttaki patojenlere karşı koruyucu etkiler gösteren böğürtlenler vücudun enfeksiyon riskini azaltır.
- Yüksek lif düşük şeker oranına sahip böğürtlenler, kilo düzeyinin sabit tutulmasında ve insanın sağlıklı kilosunda kalmasına yardımcı olur.
- Magnezyum ve kalsiyum ve kemik sağlığı konusunda böğürtlenin faydaları etkin rol oynar. Kalsiyum, bilindiği üzere kemikleri güçlendirir ve magnezyum ise kalsiyum ve potasyum emilimine yardımcı olur. İçeriğinde yoğun magnezyum bulunan böğürtlen sayesinde kemik sağlığı korunur.
- Kanın pıhtılaşmasını normalleştiren ve kan dolaşımını destekleyen K vitamini, böğürtlenlerde oldukça yoğun bulunur. Bunun yanı sıra protein modifikasyonu için oldukça önemli olan ve kemiklerin osteoporozdan korunmasını sağlayan K vitamini, vücudun birçok merkezinde önemli rol oynar.
Böğürtlene karşı alerji gösteren kişi sayısı oldukça azdır. Bu bakımdan herkes, vücut sağlığını korumak ve başta enfeksiyon ve patojenler olmak üzere zararlı etkenlerden kaçınmak için tüketmelidir. Ancak salisilatlara karşı hassasiyeti veya alerjisi olan kişilerin dikkatli tüketmeleri gerekir. Çünkü böğürtlenler, ifade edilen bu doğal kimyasallar bakımından oldukça zengindir.