Anestezi nedir?
Anestezi tüm hislerin kaybı (duyusuzluk) olarak tanımlanabilir. Terim, sıklıkla medikal amaçlarla yapay olarak ortaya çıkan anestezi için kullanılır. İki tip anestezi yöntemi (lokal anestezi ve genel anestezi) şeklinde anestezi türleri kullanılabilir.
- Lokal anestezi nedir? Lokal anestezi verilen bir hastanın bilinci açıktır ve duyular sedece vücudun belirli bir yerinde kaybolmuştur.
- Genel anestezi nedir? Genel anestezi altındaki hastanın bilinci tamamen kapalıdır ve vene (toplardamara) enjekte edilen ya da inhale edilen (solunum yoluyla alınan) bir ilaç kombinasyonu ile hasta bu durumda tutulur.
- Sinir hasarına bağlı anestezi nedir? Sinir dokularının kaza ya da hastalık sonucu hasara uğraması da lokal olarak anestezi (hissizlik) oluşturabilir.
Genel anestezi nedir ve nasıl yapılır?
- Genel anestezi nedir? Genel anestezi, ameliyat sırasında tüm vücutta ağrı algılanmasını ortadan kaldırmak için yapılan geçici bilinç ve his kaybıdır. Genel anestezi hastada kas tonusunu ve kardiyovasküler refleksleri ortadan kaldırmak için de yapılır.
- Genel anesteziyi hangi doktor yapar? Genel anestezi yöntemi, ilaç kombinasyonlarını enjeksiyon olarak, inhalasyon (solunum) şeklinde ya da her iki şekilde veren bir anestezist tarafından uygulanır. Anestezist, anestezi öncesi değerlendirmeden ve hastalara ilaç verilmesinden, hastaların ameliyat sırasındaki güvenliğinden ve anestezi sonrası dönemde uyanmalarından da sorumludur.
- Genel anestezi nasıl yapılır? Genel anestezi genellikle anestezi ilaçlarının ve çoğunlukla başka ilaçların da verilmesi gerekebileceği için yerinde bırakılan bir kanül (düz üçlü tüp) yoluyla intravenöz enjeksiyonu ile yapılır. Aenstezi, akciğerlere yüz maskesi veya bir endotrakeal tüp (trakeaya burun ve ağız yoluyla sokulan esnek bir tüp) yoluyla verilebilen anestetik gazların inhalasyonu ile sürdürülür. Anestezi sırasında hastanın kan basıncı, nabız, oksijen satürasyonu (oksimetre) ve diğer yaşamsal bulguları sürekli izlenir.
- Genel anestezinin olası komplikasyonları: Günümüzde genel anestetikler eskisine göre çok daha güvenlidir ve ciddi komplikasyonlar nadir olarak görülür. Fakat akciğer ve kalp hastalıkları gibi daha öncesinden var olan hastalıklar genel anestezi yönteminin risklerini arttırabilir. Ameliyattan sonra ortaya çıkan bulantı, kusma gibi küçük yan etkiler genellikle antiemetrik ilaçlar ile kontrol altına alınır.
Lokal anestezi nedir ve nasıl yapılır?
Lokal anestezi nedir? Vücudun sınırlı bir bölgesinde tanı ya da tedavi işlemleri, incelemeler ve ameliyat sırasında ağrıyı önlemek için yapılan geri dönüşümlü his kaybıdır. Lokal anestezi ağrı taşıyan sinir liflerinin etkilerinin geçici olarak kesilmesini sağlayan ilaçların uygulanması şeklinde yapılır.
Lokal anestezi türleri ve uygulama yöntemleri
- Lokal anestetikler, enjeksiyonlardan veya kan testlerinden önce topikal olarak sprey, deri kremi ya da merhem şeklinde de uygulanabilir. Bu tür anestetikler genellikle çocuklarda kullanılır.
- Boğaz, larinks (gırtlak) ve solunum yollarına bronkoskopi yapılmadan (akciğerlerin ana hava yolları olan bronşların sert ya da esnek gözlem tübü ile incelenmesi işlemi) önce anestetik sprey uygulanabilir.
- Üretra sitoskopisinden (üretra ya da mesanenin esnek ya da sert gözlem tübü ile incelenmesi işlemi) anestetik bir jel ile bu yollar hissizleştirilebilir.
- Küçük yaralara dikiş atılması gibi işlemlerden önce lokal anestezi genellikle tedavi edilecek alana doğrudan enjeksiyon ile yapılır.
- Geniş bir alanda anestezi yapılabilmesi için veya lokal enjeksiyonun vücut dokularında yeterince derine ulaşamayacağı durumlarda sinir bloğu (lokal anestetiğin sinirler çevresinde tedavi edilecek alandan uzakta bir noktaya enjekte edildiği bir işlem) yapılabilir.
- Doğumda ya da kaudal blokta kullanılan epidural anestezide ya da alt uzuvlar ve abdomen ameliyatlarında kullanılan spinal anestezide sinir uyaranları omurilikten çıktıkları yerde bloke edilebilirler.
Lokal anestezinin komplikasyonları: Ciddi reaksiyonlar seyrek görülür, ama topikal preparatların tekrar tekrar kullanımı lokal alerjik döküntülere yol açabilir.
Dental anestezi nedir ve nasıl yapılır?
- Anestezi dental nedir? Hastada diş tedavisi sırasında ağrıyı önlemek için yapılan geri dönüşümlü his kaybıdır.
- Anestezi dental nasıl yapılır? Genellikle bir lokal anestetiğin enjeksiyon ile yapılmasından önce diş etlerinin yüzeyine topikal anestetikler (krem ya da sprey) şeklinde ilaçlar kullanılır. Küçük diş operasyonlarında lokal anestetik ya diş etinde tedavi edilecek alana ya da hemen yanındaki sinire enjekte edilir (bu işlem periferik sinir bloğu olarak adlandırılır). Periodontal (dişeti) cerrahisi ve birden çok diş çekilmesi işlemlerinde genel anestezi yapılabilir.
Anestezi uzmanı kimdir ve anestezist’in görevi nedir?
- Anestezit kimdir? Anestezist, anestetik veren bir uzmandır.
- Anestezist ne iş yapar? Hasta ameliyat odasına girmeden önce anestezist hastanın kalbini, akciğerlerini ve dolaşımını değerlendirir. Anesteziyi başlatmak ve sürdürmek için gerekli olan ilaçların tipine ve miktarına karar verir, hastanın ameliyat masasındaki pozisyonunu belirler, sorunları gözler ve acil bir durum ortaya çıkarsa yapılması gerekeni karar verir. Anestezist uyanmakta olan hastanın durumunu izlemekten ve anestezi sonrası oluşabilecek herhangi bir komplikasyonu tedavi etmekten de sorumludur.
Genel anestezi teknikleri
Genel anestetik uygulamanın ana evreleri indüksiyon (bilinçsiz hale getirme), idame (bilinçsizlik halinin idamesi) ve uyanma dır (hastanın bilinçli duruma tekrar gelmesi) gibi evrelerden oluşur.
Sıklıkla cerrahi manipülasyona olanak sağlamak için anestetik gazlara ve enjeksiyonlara ek olarak kas gevşetici de verilir. Gevşetici soluma hastanın kaslarını geçici olarak felç ettiği için hastanın akciğerlerinin yapay olarak havalandırılması gerekir. Modern genel anestetiklerin yan etkileri azdır ve hasta genellikle hızlı uyanır.
Ameliyattan önce anestezist hasta ile konuşur ve hastanın anesteziye ve ameliyata uygunluğunu değerlendirmek için onu muayene eder, hastanın soruları varsa bu sorulara cevap verir.
İndüksiyon ajanı genellikle bir kanül yoluyla vene verilir ve gerektiğinde başka ilaçların daha hızlı verilebilmesi için kanül yerinde bırakılır.
Bazen, anestezi işlemi maske ile uygulanır ve devam ettirilir. Eğer başka bir gevşetici kullanılmamış ise hasta doğal şekilde nefes alıp vermeye devam edebilir.
Diğer durumlarda anestetik gazların verilebilmesi için bir endotrakeal tüp yerleştirilir. Eğer kas gevşetici bir ajan kullanılmamış ise yapay havalandırma gereklidir.
Ameliyat sırasında hasta operasyonun farkında olmayacak şekilde derin anestezide tutulur. Gaz karışımının bileşimi ve hastanın kalp hızı, soluması, kan basıncı, sıcaklığı, kan oksijenizasyonu ve atılan karbondioksit izlenir. Ameliyattan sonra anestezi durdurulur ve gerekirse, geri dönüşüm ajanları verilir.
Anestetik nedir?
Anestezi yapan bir grup ilaç ve bunların uygulanmasından sorumlu medikal disiplin için kullanılan terimdir.