Paleozoik dönem, Fanerozoic Eon'un bölündüğü üç aşamadan biridir. Etimolojik açıdan konuşursak, Paleozoyik, eski anlamına gelen "Palaio" dan ve hayattan zoe'den geliyor. Bu nedenle, anlamı "eski yaşam" dır.
Birçok uzman Paleozoyik çağın, ilkel organizmalar arasında karasal habitatları fethedebilecek daha gelişmiş organizmalara geçiş zamanı olduğunu ifade ediyor.
Çok hücreli organizmalar, amniota yumurtasının en önemli gelişiminden biri olan, karasal çevreye uyum sağlamalarına izin veren bir dizi dönüşüm geçirdi.
Kesinlikle Paleozoik dönem gezegen üzerinde her açıdan büyük değişim zamanıydı: jeolojik, biyolojik ve iklimsel. Süren süreç boyunca, bazıları birbirinden çok iyi belgelenmiş, bazıları çok fazla olmayan, birbiri ardına değişiklikler oldu.
Genel özellikler
süre
Paleozoyik dönemi yaklaşık. 541 milyon yıl önce yakl. 252 milyon yıllık. Yaklaşık 290 milyon yıl sürdü.
Hayat patlaması
Bu dönemde hem deniz hem de karasal olarak çok hücreli yaşam formları çeşitliliği vardı. Daha fazla canlı çeşitliliğinin olduğu, gittikçe uzmanlaşan ve hatta deniz yaşam alanlarını terk edebilen ve karasal alanların fethini üstlenebilen dönemlerden biriydi.
Pangaea'nın Oluşumu
Bu dönemin sonunda, daha sonra bugün bilinen kıtalara yol açacak şekilde bölünecek olan Pangaea adı verilen süper kıta kurdu.
Birkaç buzul ve çok büyük bir neslin tükenmesi
Paleozoik boyunca, ortam sıcaklığı dalgalanmıştır. Sıcak ve nemli kaldığı dönemler vardı ve diğerleri gözle görülür biçimde azaldı. Öyle ki birkaç tane buzlanma vardı.
Benzer şekilde, dönemin sonunda, çevre koşulları o kadar düşmanca davrandı ki, gezegeni dolduran türlerin yaklaşık% 95'inin kaybolduğu Büyük Ölüm olarak bilinen büyük bir yok olma olayı meydana geldi.
jeoloji
Jeolojik açıdan Paleozoyik dönemi büyük değişimlere uğradı. Bu dönemde meydana gelen ilk büyük jeolojik olay, Pangaea 1 olarak bilinen süper kıtanın ayrılmasıdır.
Pangea 1, birkaç kıtaya ayrılarak sığ denizlerle çevrili adaların görüntüsünü verdi. Bu adalar şunlardı: Laurentia, Gondwana ve Güney Amerika.
Bu ayrılığa rağmen, binlerce yıl boyunca, bu adalar daha da yaklaştı ve sonunda yeni bir süper kıta oluştu: Pangaea II.
Aynı şekilde, bu dönemde, gezegenin rahatlaması için büyük önem taşıyan iki jeolojik olay meydana geldi: Caledonian Orogeny ve Hercynian Orogeny.
Caledonian orojenezi
Bu, İrlanda, İskoçya, İngiltere, Galler ve Norveç'in bir kısmının şimdi oturduğu bölgede meydana gelen bir dağ oluşumu sürecidir.
Bu işlem sırasında birkaç plakanın çarpışması meydana geldi. Bunun sonucu olarak, bir süper bileşen olan Laurasia kuruldu.
Orocinia Herciniana
Bu, Pangaea süper kıtalarının oluşumunda yer alan bir süreçti. Bu süreçte iki büyük kara kütlesi, Laurasia ve Gondwana çarpıştı. Aynı şekilde, Güney Amerika ve Kuzey Amerika gibi diğer levhaların da yer değiştirmesi gerçekleşti.
Bu çarpışmaların bir sonucu olarak, daha sonraları karasal erozyonun doğal süreci nedeniyle kaybedilen büyük tepelere sahip dağ sistemleri kuruldu.
Coğrafi değişiklikler
Paleozoyik döneminin sürdüğü 300 milyon yıl boyunca, o dönemde varolan geniş arazilerle ilgili bir dizi coğrafi değişiklik meydana geldi.
Paleozoyik dönemin başlangıcında, Ekvator'un etrafına bu kadar çok sayıda toprak parçası yerleştirildi. Laurentia, Baltica ve Sibirya tropik bölgelerde birleşiyordu. Daha sonra, Laurentia kuzeye gitmeye başladı.
Yaklaşık olarak Silüriyen döneminde, Baltık olarak bilinen kıta Laurentia'ya katıldı. Burada oluşan kıta Laurasia olarak biliniyordu.
Kısa bir süre sonra, Orta Paleozoyik'te, üst üste gelen Gondwana, ekvator bölgelerine doğru yer değiştirmiş birkaç parçaya bölündü. Daha sonra süper kıta Euramérica'yı oluşturmak için tekrar bir araya geldiler.
Sonunda, daha sonra Afrika kıtasından çıkan Güney Afrika kıtaları ve Güney Amerika, Pangea olarak bilinen tek bir kara kütlesini oluşturan Laurasia ile çarpıştı.
hayat
Paleozoyik, gezegenin eski çağlarında nadiren verilen bir yaşam patlamasıyla karakterize edildi. Kolonize edilebilecek alanların her birinde yaşam gelişmiştir: hava ve toprak.
Bu dönemin 290 milyon yıldan fazla bir süre boyunca yaşam, minik hayvanlardan, sonunda dinozorlar haline gelen büyük sürüngenlere kadar takdir edilebilecek şekilde çeşitlendiriyor.
Gerçek hayat patlaması, başlangıçta, Kambriyen döneminde, ilk çok hücreli organizmaların ortaya çıkmaya başlamasından beri meydana geldi.
İlk önce suda göründüler, daha sonra karasal ekosistemlerin kurak ve kuru ortamına dayanmalarına izin veren yapıların geliştirilmesiyle toprağı azar azar kolonileştirdiler.
flora
Paleozoik dönemde görülen bitki veya bitki benzeri organizmaların ilk formları, su habitatlarında gelişen alg ve mantarlardır.
Daha sonra, dönemin bir sonraki alt bölümüne doğru, ilk yeşil bitkilerin ortaya çıkmaya başladığına dair kanıtlar var, ki bu da klorofil içeriği sayesinde, fotosentez işlemini, büyük oranda oksijen içeriğinden sorumlu olan fotosentez işlemini gerçekleştirmeye başladı. karasal atmosfer.
Bu bitkiler, iletken kaplar olmadan oldukça ilkeldiler, bu nedenle geniş bir neme sahip yerlerde bulunmaları gerekirdi.
Daha sonra ilk vasküler bitki ortaya çıktı. Bunlar, besin maddelerinin dolaştığı ve köklerden emilen suyun iletken kapları (ksilem ve floem) içeren bitkilerdir. Daha sonra, bitki grubu genişledi ve gittikçe çeşitlendi.
Eğrelti otları, tohumlu bitkiler ve ilk büyük ağaçları olan Archaeopteris cinsine ait bir onur yerine sahiplerdi , çünkü bunlar ilk ortaya çıkan gerçek ağaçlardı. İlk yosunlar Paleozoyik döneminde de ortaya çıktılar.
Bu büyük bitki çeşitliliği, "Büyük Ölüm" olarak adlandırılan Permiyen'in sonuna kadar devam etti ve içinde o zamanlar gezegenin yaşadığı bitki türlerinin neredeyse tamamı öldü.
yaban hayatı
Paleozoyik fauna aynı zamanda pek çok değişim ve dönüşüm dönemi idi, çünkü çağı kapsayan altı alt bölüm boyunca, fauna çeşitlendirildi ve yer değiştirdi, küçük organizmalardan karasal ekosisteme hâkim olan büyük sürüngenlere dönüştü.
Paleozoyik'in başlangıcında ilk gözlenen hayvanlar trilobitler, bazı omurgalılar, yumuşakçalar ve akorlardı. Süngerler ve brachiopodlar var.
Daha sonra hayvan grupları daha da çeşitlendi. Örneğin, kabuklu sefalopodlar, çift kabuklu (iki kabuklu hayvanlar) ve mercanlar ortaya çıktı. Benzer şekilde, bu dönemde Equinodermo'nun ilk temsilcileri de ortaya çıktı.
Silüriyen sırasında ilk balık ortaya çıktı. Bu grup çeneli balıklar ve çenesiz balıklar tarafından temsil edildi. Aynı şekilde, myriapodların grubuna ait örnekler ortaya çıktı. Deniz dibindeki yaşam gelişmeye devam etti, mercan resifleri daha da çeşitlendi.
Daha sonra, böcek grubunun ilk temsilcileri görünmeye başladı. Deniz, çeneli balıkların egemenliğine başladı, ilk köpekbalıkları ve karasal habitatları ele geçirmek için henüz çıkmamış ilk amfibiler ortaya çıktı.
Zaten dönemin ikinci yarısında kanatlı böcekler ve ilk sürüngenler ortaya çıktı. Denizde yaşam, yumuşakçalar, ekinodermler, brachiopodlar ve amfibilerle her zamankinden daha çeşitliydi.
Paleozoik’in sonuna doğru, fauna çeşitliliği doruğa ulaştı. Sürüngenler zaten toprakta bol miktarda bulunmakta idi, böcekler gelişmeye devam ediyordu ve elbette, deniz hala hayat kaynıyordu.
Bununla birlikte, tüm bunlar Permiyen - Triyaksik Kitlesel Yok Oluş ile sona ermiştir. Bu sırada, gezegeni dolduran ve yeni tanımlanmış olan türlerin% 96'sı tamamen ortadan kalktı.
hava
Paleozoik’in başlangıcından beri, havanın nasıl olması gerektiğine dair güvenilir kayıtlar yoktur. Ancak uzmanlar, denizlerin çok geniş olması nedeniyle, iklimin ılıman ve okyanuslu olması gerektiğini öne sürüyorlar.
Aşağı Paleozoyik, sıcaklıkların azaldığı ve çok sayıda türün öldüğü bir buzlanma olayıyla sona erdi.
Daha sonra, bol miktarda karbondioksit mevcudiyeti bulunan bir atmosfere sahip, sıcak ve nemli bir iklime sahip olan iklimsel bir istikrar çağı geldi.
Bitkiler karasal habitatları kolonileştirirken atmosferik oksijen artıyor, karbondioksit düşüyordu.
Paleozoik boyunca hava ilerledikçe iklim koşulları değişti. Permiyen döneminin sonunda, iklim koşulları hayatı pratik olarak sürdürülemez hale getirdi.
Bu değişikliklerin nedenlerinin ne olduğu henüz bilinmese de (birkaç hipotez vardır), bilinen şey çevre koşullarının değiştiği ve sıcaklığın atmosferi ısıtmak için birkaç derece arttığıdır.
alt bölümleri
Paleozoik çağda altı alt bölüm vardır: Kambriyen, Ordovisyen, Silüriyen, Devoniyen, Karbonifer ve Permiyen.
Kambriyen
Paleozoik döneminin ilk alt bölümü buydu. Yaklaşık 541 milyon yıl önce başlangıçları vardı.
Bu aşama “Kambriyen Patlaması” olarak adlandırılmıştır. Bu sırada, gezegenin yüzeyinde çok sayıda çok hücreli organizma belirdi. Bunların arasında belki de en önemli grup, omurgalıların ait olduğu korda grubudur.
Ayrıca, bu aşamada atmosferik oksijen seviyeleri yaşamı sürdürebilecek seviyelere ulaştı. Bütün bunlar fotosentez sayesinde.
Benzer şekilde, dış yırtıcılara karşı savunma sağlayan dış iskeletli eklem bacaklılar geliştirilmiştir.
Bu aşamada iklim biraz daha kolaydı ve bu da yeni yaşam biçimlerinin ortaya çıkmasına ve gelişmesine katkıda bulundu.
Ordovisyen
Kambriyen'den hemen sonra, yaklaşık 485 milyon yıl önce başladı. Merakla, kitlesel bir tükenme ile başladı ve bitti.
Bu dönemde deniz, sahip olduğu en yüksek seviyelere ulaştı. Aynı şekilde, mevcut yaşam formlarının birçoğu gelişti. Yaşam, karasal habitatı kolonileştirmek için cesaretlendiren eklembacaklılar dışında, neredeyse tamamen denizde gelişmiştir.
Bu dönemin karakteristik florası, bazı yeşil algler ve hepatiklere benzer bazı küçük bitkiler ile temsil edilmiştir. Ortalama ortam sıcaklığı bir miktar yükseltildi, 40 ila 60 ° C arasında salındı.
Bu evrenin sonunda, Permiyen - Triyas'ın Büyük Ölümlülüğü ile aşılan, çok büyük bir nesli tükenme olayı meydana geldi.
Silur
Bu, Ordovisiye son veren buzlanmaya kıyasla sıcak ve hoş bir iklim ile karakterize bir dönemdi. Bu, deniz ekosistemlerinde yaşamın gelişmesini ve korunmasını teşvik etmek için çok yardımcı oldu.
Büyük bir gelişme ve evrim geçiren hayvan grupları içinde balıklardır. Hem çeneli balıklar, hem de onlarsız olanlar, türlerin sayısında bir büyüme yaşadılar ve ilkel okyanusları doldurdular.
Karasal ekosistemlerde hayat da kopuyordu. Bu döneme kadar vasküler bitkilerin ilk fosilleri aittir.
Bu dönemde, Lau Olayı olarak bilinen küçük bir yok olma olayı da vardı.
Devonyen dönemine ait
Yaklaşık 416 milyon yıl önce başladı. Bu dönemde balık grubu çeşitlenmeye devam etti. Aynı şekilde günümüzün köpekbalıklarının ve ışınlarının atası olan kıkırdaklı balıklar ortaya çıktı ve gelişti.
Aynı şekilde, ilk amfibiler pulmoner bir sistemle nefes almaya başladılar. Süngerler, mercanlar ve yumuşakçalar gibi diğer hayvan türleri de gelişti ve gelişti.
Bitkiler ayrıca kuru zemine, ıslak ve bataklık alanlarından uzağa yerleşmelerine izin veren yapılar geliştirmeye başladıkça yeni bir ufka ulaştı. 30 metre yüksekliğe ulaşabilecek ağaç kayıtları var.
Karasal habitatın sömürgeleştirilmesi bu dönemin dönüm noktasıydı. İlk amfibiler, karasal çevrede hayatta kalmak için belli yapılar geliştirmeye başlayan bazı balıkların yanı sıra toprağa doğru hareket etmeye başladı.
Dönem esas olarak deniz yaşamını etkileyen nesli tükenme olaylarıyla sonuçlandı. Neyse ki, dünyanın çevresine taşınan yaşam formları hayatta kalmayı ve daha fazla tutmayı başardı.
karbonlu
Bu dönemde, uzmanlara göre, hem vasküler bitkilerin hem de karasal ortamdan geçen çeşitli hayvanların boyutlarındaki artışa neden olan atmosferik oksijen seviyelerinde bir artış gözlendi.
Böcekler gelişti ve ilk uçan böcekler ortaya çıktı, ancak geliştirdikleri mekanizmalar henüz tam olarak açıklığa kavuşmamıştı.
Benzer şekilde, bu dönemde, amfibiyanların nemli ortamlardan uzaklaşmasına ve karasal ortamlarda daha fazla dolaşmaya başlamasını sağlayan evrimsel bir dönüm noktası oluştu: amniyotik yumurta ortaya çıktı.
Buradaki embriyo, sıvıları içeride tutması ve havayla değişmesi sayesinde kurumasını önleyen bir membran ile korunur. Bu, evrimsel bakış açısından çok önemli bir gerçekti, çünkü mevcut grupların üreme sürecini güvence altına alarak anakaradaki diğer bölgeleri daha fazla sömürgeleştirmesine izin verdi.
Denizlerde, orada yaşayan türler çeşitlilik ve çoğalma sürecini sürdürdü.
İklim ile ilgili olarak, dönem başında sıcak ve nemliydi. Ancak, zaman ilerledikçe, buzlanma seviyelerine ulaşana kadar sıcaklıklar düştü.
Permiyen
Paleozoik döneminin son alt bölümüdür. Yaklaşık 299 milyon yıl önce başlangıçları vardı.
Bu dönemin en önemli olaylarından biri süper kıta Pangea'nın oluşumu oldu.
İklim giderek kuru ve kurak hale geldi, bu da sürüngenler gibi bazı hayvan gruplarının gelişimini ve evrimini destekledi. Ayrıca, bitki grubu içinde iğne yapraklılar çoğalmaya başladı.
Deniz tabanındaki yaşam gelişmeye devam etti. Bununla birlikte, Büyük Ölüm döneminde, hiçbir tür canlı kalmamıştır, deniz türlerinin yaklaşık% 95'i tükenmiştir.
Dönem sonunda, çevresel koşullar sert bir değişim geçirdi. Bunun nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte, koşulların karasal ve denizel türler için elverişli olduğu tespit edilmiştir.
Bu, hem karasal hem de deniz bitkilerinin ve hayvan türlerinin% 90'ından fazlasını öldüren ünlü Permiyen - Triyas Söndürmesi ile sonuçlandı.