Egzersiz Ve Beyin
Beyni olan herkes artık egzersiz yapıyor, fakat egzersizin bu iyiliğe beyninizi eğiterek karşılık verdiğini biliyor muydunuz? Egzersiz sadece kalp ve kilo için akıllıca olduğu gibi, aynı zamanda sizi daha akıllı ve yaptığınız işte daha iyi hale getirebilir.
Uzmanlar, egzersizin doğru zamanda biraz antidepresan almak gibi olduğunu söylüyor. “Egzersiz, vücut için değil gerçekten beyin içindir. Ruh hali, canlılık, uyanıklık ve refah seviyesini etkiler.”
Örneğin, yetişkin DEHB’nin (dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu) belirtileriyle mücadele etmek için kano sporu yapabilirsiniz. DEHB, hiperaktivite ve odaklanma sorunuyla sonuçlanan sinirsel/davranışsal bir durumdur.
Bir araştırmada dersten önce 15 ila 45 dakika etrafta koşan çocukların sınıfa geldiklerinde, kaşardaki kurtlar gibi yerinde duramama davranışları yarı yarıya azaldı. Çoğu egzersiz gibi, etkileri nispeten kalıcıydı: Egzersizden 2 ila 4 saate kadar çocukların davranışlarını düzeltti.
Uzmanlar ayrıca, egzersizin yeni kök hücrelerin büyümesini sağladığını ve beyinle vücudun diğer kısımlarını yenilediğine işaret ediyor. Egzersiz aynı zamanda sinir büyüme faktörlerini de uyarır.
Egzersiz Beyni Nasıl Eğitir?
San Francisco Üniversitesinden uzmanlar, egzersizin sinir sisteminde pek çok bölgeyi etkilediğini ve serotonin ve dopamin gibi mutlu, sakin ve sevinçli hissetmeyi sağlayan zevk kimyasallarının salgılanmasını sağladığını söylüyor.
Diğer bir deyişle, bu duyguların rastlantısal gelmesini beklemek istemiyorsanız, egzersiz yaparak kendiniz getirebilirsiniz.
Uzmanlara göre, “egzersiz yaptığınızda daha net düşünebilir, işlerinizi daha iyi yapabilir ve moralinizi yükseltebilirsiniz. Bu bilimseldir, sinir sisteminizi uyarır ve daha yüksek seviyede işlemesini sağlar.”
Egzersiz Ve Depresyon
Egzersizin Depresyon Üzerindeki Etkileri
Hemen herkes “savaş sisi”ni duymuştur, “yaşam sisi” de depresyondur. “Depresyon bellek ve verimi etkiler (yataktan kalkma, giyinme gibi becerilerden bahsetmiyoruz). Eğer fizyolojinizi kontrol edebilirsiniz, rahatlayabilir, odaklanabilir ve hatırlayabilirsiniz.”
Bir çalışmada, 80 genç erkek ve kadın gönüllü, ruh halleri test edildikten sonra bir saat boyunca aerobik yaptı. 80 gönüllüden 52’sinin egzersiz öncesi depresyonda olduğu belirlendi. Bu grup egzersizden en fazla yararı sağladığını, öfke, yorgunluk ve gerilimlerinin azaldığını bildirdi. Ayrıca egzersiz sonrası daha dinç hissettiklerini söylediler.
Duke Üniversitesinde yapılan meşhur bir çalışmaya depresyon teşhisi konmuş, 50 yaş ve üzerinde 150 kişi katıldı. Üç gruba ayrıldılar ve her bir gruba dört ay boyunca tedavi olarak egzersiz, bir antidepresan ya da bu ikisinin kombinasyonu verildi.
Dört ay sonunda, her üç grup da daha iyi hissediyordu. Ama araştırmacılar burada bırakmadı. Altı ay içinde tekrar kontrol edince egzersiz grubunda, antidepresan ve kombinasyon grubuna göre tekrar etme oranın önemli derecede düşük olduğunu gördüler. Aslında, bilim insanları egzersizle birlikte antidepresan verilmesinin egzersizin etkilerini baltaladığını düşünüyor ve kombinasyon grubunun iyileşmek için hap almaktansa egzersiz yapmayı tercih ettiğini söylüyor.
Bu, araştırmacıların egzersizin her türlü depresyon vakasını tedavi edebileceğini söylediği anlamına gelmiyor. Çalışma ayrıca hastalarda motivasyon olduğunu gösterdi ve depresyondayken motivasyon çok zor görülen bir şeydir.
Bipolar bozukluk egzersize yanıt vermiyor gibi. Öte yandan, anksiyete bozuklukları bazen daha hızlı yanıt veriyor.
Beyin Antrenörü
Egzersizi Bir Beyin Antrenörü Olarak Kullanmak İsterseniz
Eğer egzersiz çok yoğunsa iyi hissin yerleşmesi biraz zaman alabilir, fakat tek bir egzersiz seansı birkaç saat boyunca kaygıyı azaltabilir (uzun süreli ve fanatikçe egzersiz yapmayı çekici bulmayanlar için iyi haber).
Bu nedenle, beyin eğitimi için ölçülü egzersiz türleri tavsiye ediliyor. Uzmanlar beyin eğitimi için, günde 8-12 dakika terleme ve nefes zorlayan egzersiz (maksimum kalp hızınızın % 60’ı) öneriyor.
Bir başka görüşe göre, en az haftada üç kez, 30 dakika yürüyüş ya da yüzme gibi orta yoğunlukta egzersiz yapmalısınız. Hatta yarım saat ila bir saat boyunca, haftada 4-5 kez egzersiz daha iyidir. Gerçekten enerjik olmak isteyenler için, haftada 5-6 gün 90 dakikalık egzersiz, sınırı zorlamak sayılmaz.
Uzmanlar bu amaçla, günde tek ve uzun bir seans yerine, bunu ikiye bölmeyi tavsiye ediyor. Örneğin, “sabah 20 dakika yüzün, daha sonra gece yürüyüşe çıkın. Yoğun egzersizden hemen sonra duyularınız pek keskin olmayabilir. Aşırı çalışma, zihnin açık düşmanı olan ve yorgunluğa yol açan bazı enzimlerin üretilmesine neden olur.”
Ayrıca seçtiğiniz egzersiz türü kişiliğinize bağlıdır. Bu, beklediğinizin tam tersi olabilir. “Eğer haftada 70 saat çalışan, hafta sonları iki kez top oynayan ve her gün yavaş koşu yapan, 32 yaşında yetişkin bir erkekseniz, zihinsel açıklığı geliştirmek için biraz yoga yapmanız gerekebilir.” Bazı antrenörler insanları, aslında sınırlarını belirlemek için rahatlamaya yönlendirmelidir. Uzmanlar ayrıca meditasyonun harika bir egzersiz tamamlayıcısı olduğunu söylüyor. Şöyle devam ediyorlar: “Zevk aldığınız şeyi yapın. Bu önemlidir. Beyninizi öğrenmek için hazırlamak istiyorsanız, bütün kimyasalların devreye girmesi gerekir.”