1 BİLGİSAYAR AĞLARI Feridun Karakoç Dumlupınar Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü 2015 Kütahya
2 Bilgisayar Ağı Nedir? İki veya daha fazla bilgisayarın bir araya gelerek belirli bir protokol altında iletişimde bulundukları yapıya bilgisayar ağı denir. Protokol, ağ bileşenlerinin birbiri ile nasıl iletişim kuracağını belirleyen kurallar dizisidir.
3 Ağların Kullanım Alanları Ses taşınması Görüntü taşınması Bilgi taşınması Kaynak paylaşımı
4 Tarihsel Gelişimi 1950 li yıllardaki ilk bilgisayarlar Mainframe lerdi lı yıllarla birlikte bir büronun basit dumb terminalinin telefon hattıyla Mainframe e bağlanması mümkün oldu lerde bilgisayar fiyatlarının düşmesiyle her ofis kişisel bilgisayarına kavuşmaya başladı lerin ortalarından sonra floppy disk değişimleri ve özel veri tabanlarının muhafaza edilebilmesiyle birlikte LAN (Local Area Network) mantığı ortaya çıkmış oldu.
5 Bilgisayar Ağlarının Avantajları Yazılım ve donanım paylaşımı Ağdaki tüm bilgisayarların harddisklerinin bakımı ve yedeklenmesi yerine, sadece ana makinenin harddiskinin bakımı ve yedeklenmesi Aynı diske bütün bilgisayarlardan veri girişi
6 Bilgisayar Ağlarının Dezavantajları Ek donanım ihtiyacı (Ethernet kartı, Hub, Sonlandırıcı, Kablolar...) Hızlı bir ana makine ihtiyacı Yazılım ihtiyacı Kullanıcıların eğitilmesi Ana makinenin harddiskinin yedeklenmesi Kullanılan yazılımların Network sürümleri
7 Protokol İki bilgisayar arasındaki iletişimi sağlamak amacıyla fiziksel düzeyden uygulama düzeyine kadar birçok protokol tanımlanmıştır. Popüler iletişim protokolleri şunlardır: ADSL, ISDN, Ethernet WiFi, PPP TCP/IP, IPX/SPX, UDP DNS, SOCKS HTTP, FTP, DHCP
8 Bilgisayar Ağlarının Sınıflandırılması 1. Kapsadıkları alana, 2. İletişim teknolojilerine, 3. Ağ yapılarına, göre sınıflandırılmaktadır.
9 1- Kapsadıkları Alana Göre Kapsadıkları alana göre bilgisayar ağlarını genel olarak 3 sınıfa ayırmak mümkündür: Yerel Alan Ağı (Local Area Network: LAN) PAN (Personal Area Network) Kentsel Alan Ağı (Metropolitan Area Network: MAN) Geniş Alan Ağı (Wide Area Network: WAN) Uzak Bağlantı (Remote Connection)
10 1-a) Yerel Alan Ağı (LAN) Yüksek hızlı ve genelde tek bir bina yada yerleşke içerisinde (1-1000m arasındaki) kurulan ağları tanımlar. Ortak kullanılması gereken uygulamalara ve cihazlara (yazıcı gibi) ulaşım ve kullanıcılar arasında dosya aktarımı gibi çeşitli avantajlar sağlarlar. Ağ bağlantısı kablolu veya kablosuz olarak kurulabilir. Bir oda yada bir ev içindeki çeşitli cihazların birbirleri ile yada bir bilgisayar ile haberleşmesini sağlayan küçük çaplı LAN lara PAN (Personal Area Network) adı verilir.
11 1-b) Kentsel Alan Ağı (MAN) Genellikle şehrin bir kısmını (1-10km) kapsayan yerleşkeler arası veri alışverişini sağlayan ağlardır. Mesafeye ve coğrafyaya göre kablolu yada kablosuz veri transferi seçilebilir. Ağa bağlı her bölge arasında tam erişim gerekmediğinden değişik donanım ve aktarım ortamları kullanılır.
12 1-c) Geniş Alan Ağı (WAN) Bir ülke ya da dünya çapında yüzlerce veya binlerce kilometre mesafeler arasında iletişimi sağlayan ağlardır. Coğrafi olarak birbirinden uzak yerlerdeki (şehirlerarası/ülkelerarası) bilgisayar sistemlerinin veya yerel bilgisayar ağlarının (LAN) birbirleri ile bağlanmasıyla oluşturulur. Genellikle kablo ya da uydular aracılığı ile uzak yerleşimlerle iletişimin kurulduğu bu ağlarda çok sayıda iş istasyonu kullanılır.
13 2- İletim Teknolojilerine Göre Ağların Sınıflandırılması Veri iletimi sırasında kullandığı teknolojiye göre değerlendirildiğinde bilgisayar ağları a) Yayın ağları ve b) Anahtarlamalı ağlar olarak iki grupta toplanmaktadır.
14 2-a) Yayın ağları (Broadcast Networks) Yayın ağlarında tek bir iletişim ortamı ağa bağlı tüm bilgisayarlar tarafından paylaşılır. Bir bilgisayarın yaptığı yayın, diğer tüm bilgisayarlar tarafından dinlenir. Yayın yapacak olan, çoğu zaman önce ortamı dinler. Başka yayın yapan yoksa göndermek istediği bilgiyi paketler halinde iletişim ortamına aktarır.
15 Yayın ağları Her bir pakette, gönderilmesi hedeflenen bilgisayar ya da bilgisayarların adresleri vardır. İlgili bilgisayarlar, iletişim ortamından kendilerine gelen paketi alırlarken, diğer bilgisayarlar paketin adres kısmında olmadıklarını gördükten sonra paket için başka bir işlem yapmazlar.
16 Yayın ağları Bir paket ; sadece bir bilgisayara gönderiliyorsa tekli yayın (unicasting) birden çok bilgisayara gönderiliyorsa çoklu yayın (multicasting) tüm bilgisayarlara gönderiliyorsa genel yayın (boardcasting) olarak adlandırılır.
17 Yayın ağları Yayın ağlarına örnek olarak paket radyo ağları ve uydu ağları verilebilir. Bu ağlarda bilgisayarlar bir anten aracılığı ile aktarım yapar ve tüm bilgisayarlar aynı kanalı yada aynı radyo frekansını paylaşır.
18 Yayın ağları Genellikle birkaç kilometre çapında, tek bir bina yada yerleşke içindeki bilgisayarları birbirine bağlamak için kullanılan LAN larda yaygın olarak kullanılan teknoloji yayın ağı temeline dayanır. Kullanılan yayın ağı veri yolu (bus) yada halka (ring) türünde olabilir.
19 2-b) Anahtarlamalı Ağlar (Switched Networks) Anahtarlamalı ağlar, yayın ağlarından farklı bir prensipte çalışmaktadır.
20 Anahtarlamalı Ağlar Bu ağlarda veri, alıcı-verici bilgisayarlar arasında bir dizi düğüm ile iletilir. Bir birimi ağa bağlayan düğümler genellikle noktadan noktaya (peer to peer) özel (dedicated) bağlantılardır. Düğümler arası bağlantılar ise genellikle çoklayıcılar (TDM, FDM) aracılığı ile yapılır.
21 Anahtarlamalı Ağlar Alıcı ve verici dışındaki diğer düğümler verinin içeriği ile ilgilenmez. Amaç, iki nokta arasında veriyi hedefe varana kadar bir düğümden diğerine aktararak taşımaktır.
22 Anahtarlamalı Ağlar Bu ağlarda, kullanılan düğümler arasında bir bağlantı kurulur. Kurulan bağlantının niteliğine göre anahtarlamalı ağlar, i. Devre Anahtarlamalı Ağlar ve ii. Paket Anahtarlamalı Ağlar olmak üzere ikiye ayrılır. Anahtarlamalı ağların kullanıldığı, bilinen bir örnek Geniş Alan Ağları(GAA-WAN) dır.
23 2-b-i) Devre Anahtarlamalı Ağlar Bu ağlarda, iki bilgisayar arasındaki düğümler üzerinden yalnız gönderilen verinin kullanımına ayrılmış bir iletişim yolu kurulur. Bu yol (path), düğümler arasındaki bir dizi fiziksel bağı (link) bir araya getirir. Her linkteki bir mantıksal kanal, kurulan bağlantı için ayrılmaktadır.
24 Devre Anahtarlamalı Ağlar Kaynak bilgisayarın ürettiği veri, bu ayrılmış yol üzerinden hızlı bir biçimde gönderilmektedir. Gelen veri düğümlerde herhangi bir gecikme olmaksızın uygun kanala yönlendirilir yada anahtarlanır. Devre anahtarlamalı ağlara örnek olarak telefon ağları verilebilir.
25 Devre Anahtarlamalı Ağlar Devre anahtarlamalı ağlar 3 aşamada kurulur Devre kurulumu Verinin iletimi ve yönlendirilmesi Devre bağlantısının kaldırılması Modem ile yapılan Dial-up bağlantı devre anahtarlamalı ağ yöntemidir.
26 2-b-ii) Paket Anahtarlamalı Ağlar Paket anahtarlama yöntemi mektupların göndericiden alıcıya gönderilmesi mantığı ile çalışmaktadır. Paket anahtarlamalı ağlarda veri, paket olarak adlandırılan küçük parçalar halinde gönderilir. Her bir paket kaynaktan hedefe varıncaya kadar düğümden düğüme aktarılır.
27 Paket Anahtarlamalı Ağlar Her bir düğümde paketin tamamı alınır, depolanır ve tekrar aktarılır. Birden fazla bilgisayar tarafından aynı anda gönderim yapılmasına izin verir. Frame Relay ve X.25 paket anahtarlama kullanan WAN iletişim teknolojileridir (bak. Kitap sayfa 150).
28 3- Ağ Yapılarına (Topoloji) göre Ağların Sınıflandırılması Topoloji, bir ağdaki bilgisayarların nasıl yerleşeceğini, nasıl bağlanacağını, veri iletiminin nasıl olacağını belirleyen genel yapıdır. Topoloji iki temel gruba ayrılır. Fiziksel topoloji: Ağın fiziksel olarak nasıl görüneceğini belirler (Fiziksel katman) Mantıksal topoloji: Bir ağdaki veri akışının nasıl olacağını belirler (Veri iletim katmanı)
29 Temel Topoloji Türleri Doğrusal (Bus Topology) Halka (Ring Topology) Yıldız (Star Topology) Ağaç (Tree Topology) Örgü (Mesh Topology) LAN WAN
30 Doğrusal (Bus) Topoloji Bu topolojide her düğüme bir adres verilir ve bu yapıdaki bir ağda veri herhangi iki düğüm arasında iletilebilir. Ancak iletişim, bir zaman biriminde yalnızca bir çift düğüm arasında gerçekleşebilir. İletişimde bulunan düğümler veri yolunu iletim süresince işgal eder. Bundan dolayı her istasyon mesaj göndermeden önce veri yolunu kontrol ederek herhangi bir mesaj olup olmadığına bakar. Aynı iletişim ortamı tüm düğümlerce paylaşıldığı için, mesajlar gönderildiği düğümün adresiyle iletilir. Veri yolunun başlangıç ve bitişi birbirine bağlı değildir.
31
32 Doğrusal Topolojinin Avantajları Ağa bir bilgisayarı bağlamak oldukça kolaydır. Daha az uzunlukta kablo gerektirir. Bir bilgisayarda oluşacak hata tüm ağı etkilemez. Merkez birime ihtiyaç duyulmaz.
33 Doğrusal Topolojinin Dezavantajları Kablonun uçlarında sonlandırıcı olması gerektiğinden kabloda bir bozulma veya kesilme olursa tüm ağ bağlantısı kesilir. Ağda sorun olduğunda sorunun nerden kaynaklandığını bulmak zaman alıcı olabilir. Maksimum 30 istasyon bağlanabilir ve ağın uzunluğu ince koaksiyelde 185, kalın koaksiyelde 500 metreden fazla olmaz.
34 Halka (Ring Topology) Bu topolojide yineleyici (repeater) gibi çalışan ağ düğümleri noktadan noktaya bağlantılarla ağa bağlanmışlardır. İletişim yolunun başlangıç ve bitişleri birbirlerine bağlanmıştır. Veriler paket halinde gönderilir ve halka boyunca tek yönde yada çift yönde iletilir. Çift yön kullanılırsa bir yönde hata olması durumunda, diğer yön kullanılabilir.
35 Halka (Ring Topology) Yineleyici (repeater) hattın üzerindeki veriyi bit bit alarak, bekletmeden diğer tarafa iletir. Her ağ düğümünün her mesajı iletmesi bu topolojinin potansiyel zayıflığı olmakla beraber, kavram ve gerçekleştirim açısından oldukça basittir. Halka topolojisi optik lifli Yerel Alan ağlarında yineleyiciler ile birlikte sıkça kullanılır.
36 Halka (Ring Topology) Halkayı birçok bilgisayar paylaştığından hangi bilgisayarın paketinin halka üzerinde iletileceğinin kontrol etmek amacıyla mekanizmalar geliştirilmiştir. Buna örnek olarak jetonlu halka (token ring) verilebilir.
37 Jetonlu Halka (Token Ring Topology) Bu tip topolojide iletişim ağ içerisinde sürekli dönen jeton (token) yardımıyla yapılır. Jeton özel iletişim kodu ile iletişimi düzenler. Token (Jeton) (3 byte lık) düğümler arasında dolaşan bilgidir.
38 Jetonlu Halka (Token Ring Topology) İletişime başlamak isteyen düğüm öncelikle jeton un kendisine ulaşmasını bekler ve ulaştığında jeton u alır. Artık jeton serbest dolaşımdan kullanıma geçmiş olur. Bilgi, gönderildikten sonra alıcıya gidene kadar halka da onunla dolaşır. Halka topoloji de genel yayın amaçlı (broadcast) uygulamalar için uygundur.
39 Halka Topolojinin Avantaj ve Dezavantajları Sinyaller her düğümde güçlendirildiğinden yoğun veri trafiğinde başarım fazla düşmez. Bekleme süresi devredeki eleman sayısına bağlıdır. Sistemin hızı devreye eklenen her elemanla biraz daha azalır. Her PC ağın bir elemanı olduğu için bir PC de bir aksaklık olması halinde ağ iletim yapamaz. Paralel bir ikinci hattın (by pass hattı) çekilmesiyle bu soruna çözüm bulmak mümkündür. Maliyet bakımından diğer ağlardan biraz daha pahalıdır. İletişim hızları kablolama sistemine bağlıdır.
40 Yıldız (Star Topology) Tüm düğümlerin ortak bir merkeze (örneğin, hub, switch) bağlanmasıdır.
41 Yıldız (Star Topology) Ağı oluşturan bilgisayarlar ana makinaya noktadan noktaya bir bağlantı sağlarlar. Merkezi bilgisayar ağ düğümleri arasındaki veri iletişimini koordine eder. Tüm iletişim önce merkezi bilgisayara gider, merkezi bilgisayar işlemleri ve bilgi paylaşımını kontrol eder. Herhangi bir düğüm çalışmaz hale gelirse, otomatik olarak devre dışı kalır. En yaygın olarak kullanılan topolojidir.
42 Yıldız Topolojinin Avantajları Ağı kurmak kolaydır. Bir bilgisayara bağlı kablo bozulduğunda ağın çalışması etkilenmez. Ağdaki sorunları tespit etmek kolaydır. Kurulum sırasında maliyet yüksek, daha sonra genişletilmesi daha ekonomiktir. İletişim ortamı olarak telefon hatlarından yararlanılabilir.
43 Yıldız Topolojinin Dezavantajları Ağa bağlanan her cihaz için bir kablo çekilmesi gereklidir (maliyetli). Server a yada hub a bir şey olduğunda tüm ağ çalışmaz hale gelir. Ağın genişletilmesi server ın yada hub ın kapasitesine bağlıdır. Sistem performansı da ana makine yada hub ın veri yolu kapasitesine bağlıdır.
44 Ağaç (Tree Topology) Ağaç topolojisinin diğer adı hiyerarşik topolojidir. Ağacın merkezinde sorumluluğu en fazla olan bilgisayar bulunur. Dallanma başladıkça sorumluluğu daha az olan bilgisayarlara ulaşılır. Bu topoloji çok büyük ağların ana omurgalarını oluşturmakta kullanılır.
45 Ağaç (Tree Topology) Ağaç topolojisinde iletim Halka da olduğu gibi adres ve kullanıcı bilgisini içeren paketler şeklindendir. Ağaç düzeni kablo başı (headend) olarak bilinen bir noktadan başlar. Herhangi bir istasyondan gelen iletim, ortam boyunca yayılır, diğer tüm istasyonlar tarafından alınabilir ve uç noktalarda yok edilir.
46 Ağaç Topolojisinin Avantaj ve Dezavantajları Avantajları: Her bir bölüme (segment) ulaşmak kolaydır Bir çok çalışma grubu bir araya getirilebilir. Dezavantajları: Her bir bölümün uzunluğu kullanılan kablo ile sınırlıdır. Omurga kablosu bozulduğunda bölümlerdeki ağ trafiği etkilenir. Kurulumu ve düzenlenmesi daha zordur.
47 Örgü (Mesh Topology) Örgü topolojisi ağdaki tüm birimler arasında uçtan uca bağlantı içerir. Ağdaki her birim diğer tüm birimler için birer bağlantı gerektirdiğinden, genellikle pratik bulunmaz. Daha çok WAN larda kullanılır.
48 Örgü (Mesh Topology) Tipik olarak mesh topolojisi en geniş ya da en önemli yerlerin bağlandığı hibrid ağlarda kullanılır. Örneğin bir kuruluşun 4 veya 5 ana merkezi ile çok sayıda uzak ofisi olduğunu varsayalım. Her bir ana merkezde birer mainframe ve bu mainframelerin dağıtık bir veritabanı idare etmek için iletişim kurma zorunluluğu olsun. Mainframeler arası iletişimden emin olabilmek için merkezler arasında artık hatlar içeren bir hybrid mesh topoloji kullanmak gerekir.
49 Örgü (Mesh Topology) Gerçek Mesh Topoloji Hibrid Mesh Topoloji
50 İstemci/Sunucu Mimarisi Sunucu (iş istasyonu yada bilgisayar): Pasif durumdadır İstekleri (request) bekler İstek olduğunda bilgiyi hazırlar ve cevap yollar İstemci (bilgisayar yada mobil cihaz): Aktif durumdadır İstekleri gönderir Cevap dönene kadar bekler
51 P2P (Peer-to-Peer) Uçtan-uca (peer-to-peer) iletişimde her katılımcı bir sunucu-istemci yapısı dışında dosyaları karşısındaki kullanıcıyla paylaşabilmektedir (Napster ve LimeWire servisleri gibi). Eşdüzeyli iletişim, her kullanıcının kendi veritabanını oluşturmasını sağlayarak merkezi bir veritabanı ihtiyacını ortadan kaldırmaktadır. Çok-oyunculu oyunlar, internet telefonu, video telefon, internet radyosu ve doğası gereği e-posta eşdüzeyli iletişimi kullanmaktadır.
52 Bant Genişliği (İletim Hızı) 1 saniyede transfer edilen veri miktarını gösteren ölçü birimidir. 1 Kbit/s (Kbps) = bit/s ( bit/s) 1 Mbit/s = bit/s = byte/s B ile b aynı değildir: Kbps : Kilobit per second KBps : KiloByte per second karmaşıklığını gidermek için Kibi, Mebi, Gibi, kullanımları tavsiye edilmektedir. (Bak.
53 Ağ kartı Bir bilgisayarı başka bir bilgisayara yada bir ağ cihazına bağlamak için kullanılan ağ kartları genellikle ethernet protokolünü kullandıkları için ethernet kartı olarak ta bilinirler.
54 Hub Hub veriyi sadece alıcıya göndermez, kendisine bağlı olan bütün bilgisayarlara gönderir. Bilgisayarlar verinin kendilerine gönderilip gönderilmediğini tespit eder. Hub aynı anda sadece 1 iletim yapabilir. Bağlı olan diğer bilgisayarlar iletim için beklemek zorundadır.
55 Switch (Anahtar) Hub cihazının gelişmişidir. Kendisine bağlı cihazlara ortak bir yol değil anahtarlamalı bir yol sunar. Dolayısıyla aynı anda birden çok iletişim yapılması olanağı vardır. Bilgisayar sayısı arttıkça ağ trafiği de artar ve hub yerine switch kullanımı tercih edilir. Bak.
56 Router (Yönlendirici) Genel olarak LAN-WAN ve LAN-LAN bağlantılarında kullanılır. Üzerinde LAN ve WAN için ayrı portlar bulunur. ADSL Router
57 Modem (MOdulator/DEModulator) Analog hat (telefon hattı gibi) üzerinden sayısal veri gönderimini sağlar. Dial-up modemler en fazla 56 Kbit/s hızında indirme (download) yapabilirken, ADSL2 modemler ise 25 Mbit/s hıza kadar çıkabilmektedir.
58 ADSL (Asymmetric Digital Subscriber Line) Asimetrik Sayısal Abone Hattı, veri ve ses iletiminin aynı anda kullanılmasına olanak sağlar (aynı anda internet erişimi ve telefon görüşmesi). Ses ile veri ayrı kanallardan gittiği için yüksek hızda kesintisiz internet erişimi sağlar. Mevcut telefon alt yapısını kullanıyor olması nedeni ile alternatif erişim seçeneklerine göre kullanım maliyetinin oldukça düşük olması son yıllarda yaygınlaşmasını sağlamıştır.
59 Ağ Geçidi (Gateway) Ağ Geçitleri farklı protokolleri kullanan ağların birbiri ile iletişimini sağlar. Genellikle bir LAN üzerinden İnternet e çıkmak için router cihazının IP adresi geçit olarak belirlenir.
60 İnternet 60'lı yıllarda ABD de ARPANET adı altında başlatılan askeri bir iletişim projesi iken, 70'li yılların başında Amerikan üniversitelerine de bu projeden yararlanma imkânı verilmesinin ardından yaygın olarak kullanılmaya başlanan en büyük ağdır (genel ağ - küresel ağ). İnternet haberleşmesinde TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol) iletişim protokolü kullanılır (Bak. Kitap sayfa 152).
61 İntranet (Özel Ağ İç Ağ) Belirli bir kuruluş içindeki TCP/IP tabanlı bir ağ sistemine verilen isimdir (şirket içi İnternet). İntranet'ler ağ geçitleri ile diğer ağlara veya İnternet e bağlanabilir. İnternet çıkışı genellikle Firewall olarak bilinen her iki yönde de ileti trafiğini kontrol eden bir güvenlik sistemi üzerinden sağlanmaktadır. İntranet te genellikle sanal IP kullanılır. Böylece sadece İnternet çıkışı için tek bir gerçek IP kullanılarak iç ağdaki tüm bilgisayarlara İnternet erişimi verilebilir.
62 IPv4 & IPv6 Internet e bağlı her bilgisayara yada iletişim cihazına bir adres verilmesi için 4 adet 8 bit büyüklüğünde (0-255 arasında) sayı kullanılmaktadır. (Örn: ) Bu adresleme yöntemi ile teorik olarak en fazla 2 32 = 4.3 milyar adres verilebilmektedir. IPv6 olarak bilinen yeni adresleme yöntemi ile = 3.4 x adres verilebilecektir. IPv6 çıkınca eski adresleme yöntemi IPv4 olarak isimlendirilmiştir (bak. Kitap sayfa 155).
63 MAC Adresi IP numarası verilebilen kablolu yada kablosuz her ağ kartının 48 bitlik bir MAC adresi bulunur. Örn: C B3 Ağ iletişiminde kullanılan çerçeveler gerçekte bu MAC adreslerini kullanarak iletim yaparlar. IP adresleri OSI 3. katmanda, MAC adresleri 2. katmanda
64 DNS (Domain Name Server) IP adreslerinin hatırlanması zor olacağı için gibi simgesel adresler (URL: Uniform Resource Locator) kullanılmaktadır. Web adresi olarak ta bilinen bu simgesel adreslerin IP numarası karşılıkları DNS olarak isimlendirilen sunucularda tutulmaktadır. Eğer sistemimize bir DNS tanımlamazsak, istenilen WEB sayfasına erişmek için o sayfanın sunucusunun IP adresini yazmamız gerekir.
65 DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol) Dinamik İstemci Ayarlama Protokolü, bir TCP/IP ağındaki makinelere IP adresi, ağ geçidi veya DNS sunucusu gibi ayarların otomatik olarak yapılması için kullanılır. Günümüzde neredeyse tüm ev ve halka açık ağlarda kullanılmaktadır, iş veya daha kontrollü bir bağlantı sağlanan yerlerde ise statik IP adresi tercih edilir. Detaylı bilgi için:
AĞ TEMELLERİ 4.HAFTA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ AKHİSAR MESLEK YÜKSEKOKULU Öğr. Gör. MEHMET CAN HANAYLI ADSL (Asymmetric Digital Subscriber Line) Asimetrik Sayısal Abone Hattı, veri ve ses iletiminin aynı
AĞ TOPOLOJİLERİ 1 Ağ Türleri LAN (Local Area Network) Oda, bina veya binalar arası MAN (Metropolitan Area Network) 3-30 mil, bir şehirde WAN (Wide Area Network) Tüm dünyada 2 Diğer Ağ Kavramları Intranet
NETWORK BÖLÜM-4 AĞ TOPOLOJİLERİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ AKHİSAR MESLEK YÜKSEKOKULU Öğr. Gör. MEHMET CAN HANAYLI Topoloji nedir? Kelime anlamı itibarı ile yerleşim planı demektir. Bir ağdaki bilgisayarların
Ağ Mimarileri ve Topolojileri Bilgisayar Ağ Mimarisi İstemci-Sunucu / Sunucu Temelli (Client- Server, Server based) Türdeş (Peer-to-Peer) Mimari Client/Server ve Peer to Peer Lan daki bütün bilgisayarlar
AĞ SĠSTEMLERĠ Öğr. Gör. Durmuş KOÇ Ağ Ġletişimi Bilgi ve iletişim, bilgi paylaşımının giderek önem kazandığı dijital dünyanın önemli kavramları arasındadır. Bilginin farklı kaynaklar arasında transferi,
AĞ TEMELLERİ 3.Hafta Ders Sunusu Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ Topoloji Nedir? Bir ağdaki bilgisayarların nasıl yerleşeceğini, nasıl bağlanacağını, veri iletiminin nasıl olacağını belirleyen genel yapıdır. Fiziksel
Temel Bilgi Teknolojileri I Bilgisayar Ağları İşletim Sistemleri İnternet, Web ve Güvenlik Yrd. Doç. Dr. Şeyhmus AYDOĞDU Bilgisayar Ağları Bilgisayar Ağının Bileşenleri İletim ortamı İletim yöntemi Arayüz
Bilgisayar Ağları Ortama dahil olan tüm elektronik birimlerin birbirlerine mesaj alma/gönderme ilkesine göre yapılandırılmış ağlardır. Bilgisayar ağlarında yalnızca bilgisayarlar yoktur. Bilgisayarların
BĠLGĠSAYAR AĞLARI 1-Bilgisayar ağı nedir? 2-Ağ türleri 3-Ağ bağlantıları 4-Ġnternet kavramı ve teknolojileri Ağ Kavramı Bilgisayarların birbirleri ile iletiģimlerini sağlamak, dosya paylaģımlarını aktif
AĞ TEMELLERİ DERS NOTLARI (1) KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU Bilgisayar Ağı Nedir? İki ya da daha çok bilgisayarın bir birine bağlanmasına bilgisayar ağı (network)
Bilgisayar Ağları Bilgisayar Sistemleri ilk ortaya çıktığında... Merkezi yapıya sahip ENIAC (1945) ~167 m² 30 ton IBM 650 (1960) K.G.M Dk.da ~ 74000 işlem 12 yıl kullanılmıştır http://the eniac.com www.kgm.gov.tr
BILGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar Ağı Nedir? En az iki bilgisayarın kaynakları ve bilgileri paylaşmak amacıyla çeşitli şekillerde bağlanması sonucu oluşmuş iletişim altyapısına Bilgisayar Ağı denir. Sizce bilgisayar
Bilg-101 Bölüm 6 Bilgisayar Ağları 2006 Prentice-Hall, Inc Slide 1 Ne Öğreneceğiz? Bilgisayar Ağı Bilgisayar Ağlarının Avantaj ve Dezavantajları Bilgisayar Ağlarında Protokol ün önemi Ağ Çeşitleri Yerel
Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net http://www.serkanaksu.net/ 1 Bu dersin amacı; bilgisayarların birbirleriyle haberleşmesi konusunda genel bir yaklaşım oluşturacak şekilde gerekli bilgileri
BİLİŞİM AĞLARI VE VERİ HABERLEŞMESİ 28.06.2016 1 VERİ İLETİŞİM TEKNİKLERİ Veri iletişimi, sayısal olarak kodlanmış bir bilginin iki cihaz arasında aktarılmasıdır. PARALEL/ SERİ AKTARIM Bir veriyi iki nokta
Ağ Temelleri Murat Ozdemir Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilgi İşlem Daire Başkanı 15 Ocak 2013 Ref: HNet.23 Ağ Nedir Ağ, iki yada daha fazla cihazın kablolu veya kablosuz olarak birbirleri ile belirli protokoller
BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 Ders- 12 Bilgisayar Ağları Yrd. Doç. Dr. Burcu Can Buğlalılar Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Katmanları İçerik Bilgisayar ağı nedir? Yerel alan ağları
Ağ Donanımları Cihazlar OSI ve cihazlar OSI Katmanı Uygulama Sunum Oturum Taşıma Ağ Veri İletim Fiziksel Cihaz Yönlendirici (Router) Katman 3 Switch Köprü (Bridge) Katman 2 Switch NIC, Yineleyici (Repeater)
OSI and Equipment Networking Hardware Networking hardware may also be known as network equipment or computer networking devices. OSI Layer Uygulama Sunum Oturum Taşıma Ağ Veri İletim Fiziksel Equipment
BĠLGĠSAYARIN TEMELLERĠ Bölüm-1 Resul DAġ email@example.com BİLGİSAYARIN TEMELLERİ Bilgisayar Donanımının Temelleri Bilgisayar Yazılımının Temelleri Binary Sayı Sistemleri Network Teknolojilerinin Temelleri
Ağ Topolojileri Ağ topolojileri Ağ Topolojileri Topoloji nedir? Bir ağdaki bilgisayarların nasıl yerleşeceğini, nasıl bağlanacağını, veri iletiminin nasıl olacağını belirleyen genel yapıdır. Fiziksel topoloji:
ÜNİTE 2 BİLGİSAYAR AĞLARI İÇİNDEKİLER Bilgisayar Ağları Ağ Türleri Mimari Açıdan Ağar Büyüklük Açısından Ağlar Topoloji Açısından Ağlar Ağ Cihazları Ara Birimler Kablolar BAYBURT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM
Bilgisayar Ağları ve Türleri Bilgisayar ağı, birbirlerine bağlı ve birbirleri arasında metin, ses, sabit ve hareketli görüntü aktarımı yapabilen bilgisayarların oluşturduğu yapıdır. Ağlar sadece bilgisayarlardan
ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU Sistem ve Ağ Uzmanlığı Eğitimi İçeriği BÖLÜM 1 KİŞİSEL BİLGİSAYAR DONANIMI 1.1. Kişisel Bilgisayarlar ve Uygulamalar Bilgisayarların Kullanım Şekli ve Yeri Bilgisayar Tipleri (Sunucular,
Ağ Teknolojileri Ağ Temelleri Bir ağdan söz edebilmek için en az 2 bilgisayarın birbirlerine uygun bir iletişim ortamıyla bağlanması gerekmektedir. Üst sınır yok! Dünyadaki en büyük bilgisayar ağı İnternet
İletişim ve Ağlar Bilgisayarların Discovering Keşfi 2010 Computers 2010 Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak İletişimler Bilgisayar iletişimi, iki veya daha fazla bilgisayarın veya aygıtın
TEMEL AĞ TANIMLARI Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir WAN ve LAN Kavramları Bilgisayarlar ve paylaşılan
Ag Teknolojileri Bilgisayar Ağları Bir bilgisayar ağı, iki veya daha fazla bilgisayarın bir iletişim aracı üzerinden(kablolu veya kablosuz), tüm iletişim, yazılım ve donanım bileşenleri ile birlikte bağlanarak
Bilgi Ağlarına Giriş Yaşar Tonta 2005.03.01 - SLAYT 1 Plan Bilgisayar ağının tanımı Bilgisayar ağlarının sınıflandırılması / Örnekler 2005.03.01 - SLAYT 2 Ağ tanımı (bilgisayar) ağ iki ya da daha fazla
Ağ Donanımları NIC Kartlar NIC, Modem Ağ Cihazları (Aktif Cihazlar) Repeater,, Access Point (Wireless), Transceiver, Bridge, Switch, Router NIC (Network Interface Card) Ağ Arabirim(arayüz) Kartı Bilgisayarı
Ağ Teknolojileri Ağ Temelleri Bir ağdan söz edebilmek için en az 2 bilgisayarın birbirlerine uygun bir iletişim ortamıyla bağlanması gerekmektedir. Üst sınır yok! Dünyadaki en büyük bilgisayar ağı İnternet
HAFTA II Bir Ağ Üzerinde Bilgisayar Bir ağ üzerinde veri iletişimde bulunan bilgisayar, içerisinde bulunan Ağ arabirim kartı ile iletişim sağlar. 1. Personal Computer (Kişisel Bilgisayar) 2. Apple Computer
BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN PRENSİPLERİ Derleyen: Prof. Dr. Güngör BAL Bölüm 6 Telekomünikasyon ve Ağlar Prensipler ve Öğrenme Hedefleri Etkin haberleşme, organizasyonların başarıları için önemlidir Haberleşme
HAFTA-3 ARP (Address Resolution Protocol) (Adres Çözümleme Protokolü) BİLİNMESİ GEREKEN BAZI DONANIMLAR SWITCH HUB ROUTER HUB-SWITCH Hub ve Switch bilgisayarları birbirleri ile iletişim kurmak ve birbirine
OSI MODELİ OSI Modeli Farklıbilgisayarların ve standartların gelişmesi ile sorunların ortaya çıkması nedeniyle ISO (International Organization for Standardization), OSI(Open Systems Interconnection) modelini
08225 AĞ TEMELLERĠ Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı 01 EKi. 2012 Salı Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Bir Ağ Üzerinde Bilgisayar Bir ağ üzerinde veri iletişimde bulunan bilgisayar, içerisinde
BİLGİSAYAR AĞLARI VE İLETİŞİM Hafta 2: Veri İletim Ortamları Hafta 3: Ağ Donanımları Hafta 4: Ağ Topolojileri Hafta 5: Ağ Protokolleri Hafta 6: IP Adresleme ve Yönlendirme Hafta 7: Kablosuz Ağ Teknolojileri
DOD / DEPARMENT OF DEFENCE TCP/IP protokol grubunun referans aldığı DoD modeli 4 ayrı katmandan oluşur. Ağ Arayüz Katmanı İnternet Katmanı Aktarım Katmanı Uygulama Katmanı DoD / Deparment of Defence Ağ
MERVE TUNCEL 165511007 AĞ DONANIMLARI BİLGİSAYAR AĞLARI TARİHÇESİ VE ÜRETİMİ Bilgisayar ağları birbirlerine bağlı bilgisayarlardan meydana gelen, bilgisayarların haberleşmeleri, bilgi ve kaynaklarını paylaşabilmeleri
BİLGİSAYAR AĞLARI (COMPUTER NETWORKS) 1 BİLGİSAYAR AĞI Birden çok bilgisayarın birbirine bağlanması ile oluşturulan yapılara bilgisayar ağları denmektedir. Bu bağlantı bakır kablolarla yapılabildiği gibi,
Computer Networks 3 Öğr. Gör. Yeşim AKTAŞ Bilgisayar Mühendisliği A.B.D. Ağ Cihazları Ağ cihazları bilgisayar veya benzeri sayısal sistemlerin birbirleriyle karşılıklı çalışmalarını, iletişim yapmalarını
BİLGİSAYAR AĞLARI Haberleşme Bilgiyi bir noktadan başka bir noktaya minimum hata ile iletme Link veya iletim ortamı bilginin hangi ortamda taşındığını ifade eder. İletim ortamı haberleşme sisteminin türüne
Hafta 7: BİLGİSAYAR AĞLARI VE İLETİŞİM 1. Kablosuz Ağ Temelleri 2. Kablosuz Bir Ağın Kurulumu 1. Kablosuz Ağ Kurulum Bileşenleri 2. Kablosuz Ağ Destek Araçları 3. Kablosuz Ağ Yapılandırması 1. Kablosuz
BİLGİSAYAR AĞLARI VE İLETİŞİM 1. Giriş 2. OSI Başvuru Modeli ve Katmanları 1. Fiziksel Donanım Katmanı (1.Katman) 2. Veri Bağlantı Katmanı (2.Katman) 1.Mantıksal Bağ Kontrolü Ağ Katmanı 2.Ortama Erişim
Hafta 6: IP Adresleme ve Yönlendirme BİLGİSAYAR AĞLARI VE İLETİŞİM 1. IP Adresleme ve Alt Ağlar (Subnets) 1. IP Adres Sınıfları 1. A sınıfı Adresler 2. B Sınıfı Adresler 3. C sınıfı Adresler 4. D Sınıfı
Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı 05-06 Kas. 2013 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU DoD / Deparment of Defence TCP/IP protokol grubunun referans aldığı DoD modeli 4 ayrı katmandan
BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar ağlarının kullanımındaki temel amaç bilgi ve servislerin paylaşımıdır. Bu bölümde bilgisayar ağlarının sınıflandırılması ve kullanım amaçları anlatılmaktadır. Bu bilgi ve servislerin
AĞ KURULUMU NetProxy programı ile bilgisayarlarınızı birbirine bağlamak için, bağlantı yapacağınız bilgisayarlar arasynda bir ağ kurmanız gerekir. Ağ kurma işlemini burada adım adım anlatmaya çalışacağım.
OSI Modeli Farklı bilgisayarların i l ve standartların gelişmesi ile sorunların ortaya çıkması nedeniyle ISO (International Organization for Standardization), OSI (Open Systems Interconnection) modelini
Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2014 GÜZ Yarıyılı 17-18 Ara. 2013 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Aktarım katmanında TCP ve olmak üzere iki protokol kullanılır. iletiminde sağlama yapılmadığı
İnternet Nedir? Internet Nedir? Internet, bilgisayar ağlarını kapsayan uluslararası bir ağdır. Farklı büyüklükteki ve tipteki birbirinden bağımsız binlerce bilgisayar ağından oluşur. Bu ağların her birinde
Serdar SEVİL TCP/IP Protokolü TCP/IP TCP/IP nin tarihi ARPANET ile başlayan Internetin tarihidir. Adreslerin dağıtımı NIC (Network Information Center) tarafından yapılır. Türkiye de ise bunu ODTÜ-TUBİTAK
Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2015 2016 Güz Yarıyılı 22-23 EKi. 2015 Salı, Perşembe Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU OSI modeli sıradüzensel 7 katmandan oluşur. OSI modeli hala geliştirilmekte olmasına rağmen
1.1.3. Scada Yazılımından Beklenenler Hızlı ve kolay uygulama tasarımı Dinamik grafik çizim araçları Çizim kütüphaneleri Alarm yönetimi Tarih bilgilerinin toplanması Rapor üretimi 1.1.4. Scada Sistemleri
HAFTA IV Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2016 2017 Güz Yarıyılı Open System Interconnection (OSI) OSI modeli sıradüzensel 7 katmandan oluşur. OSI modeli hala geliştirilmekte olmasına rağmen satıcılar ve standart
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 1 Yerel Ağlar (LANs) ve Ethernet ÖN BİLGİ Yerel Ağ ve Ethernet Bilgisayar ağları, yerel ve geniş alan ağları olarak
Bilgisayar Programalamaya Giriş Doç. Dr. Melih Gunay Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 18 Eylül 2014 Network - Ağ Birden fazla bilgisayarın bağlandığı ve veri alışverişi yaptığı ortama denir. Ağ ortamlarında
EGE Üniversitesi Network (Ağ) Altyapısı Dr. Enis Karaarslan Ege Üniversitesi Network Yönetim Grubu Danışmanı 11/4/2009 Dr. Enis KARAARSLAN 1 HEDEF Ege Üniversitesi Bilgisayar Ağı (Computer Network) ) altyapısını,
A Bilgisayar Ağları 1- Bilgisayar Ağ Sisteminin Tanımı Birden çok bilgisayarın birbirlerine kablolu veya kablosuz sistemlerle bağlı olduğu, veri haberleşmesinin yanı sıra yan donanımların ve yazılımların
Internetin Yapı Taşları Ali Erdinç Köroğlu III. Linux ve Özgür Yazılım Şenliği 13 Mayıs 200 Milli Kütüphane - Ankara Internetin Yapı Taşları OSI Katmanı TCP Katmanı IP Katmanı IP Adresleme IP Sınıfları
AĞ HİZMETLERİ Öğr.Gör.Volkan ALTINTAŞ Version 4.0 İSTEMCİ SUNUCU İLİŞKİSİ İnsanlar her gün başkalarıyla iletişim kurmak ve rutin görevlerini yerine getirmek için ağ ve İnternet üzerinden sağlanan hizmetleri
Ayni sistem(host) üzerinde IPC Prosesler Host P 1 P 2 P 3 IPC mekanizması OS kernel Ağ(network) aracılığı ile IPC Host A Host B Host C P 1 P 2 P 3 Ağ(Network) 1 Temel TCP/IP protokolleri OSI katmanları(layers)
BİLGİSAYAR BİLGİSAYAR AGLARI 1. Giriş 2. Temel Kavramlar 2.1. Ağ ( Network ) Nedir? 2.2. Bir Ağla Amaçlananlar 2.3. Paylaşım 2.4. Ağ Çeşitleri 2.4.1. Yerel Ağlar 2.4.2. Kampüs Ağları 2.4.3. Ulusal Ağlar
DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Programlama Dilleri 354 6 2+2 3 6 Ön Koşul Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersi Veren Öğretim Elemanı Türkçe Lisans Zorunlu Doç. Dr. O. Adem
BİR YEREL ALAN AĞI TASARIMI VE SİMULASYONU Esra SARAÇ 1 Mutlu AVCI 2 Çukurova Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Balcalı / ADANA 1 e-posta: firstname.lastname@example.org
Tabanlı Uygulamalar 3. Ders Yrd. Doç. Dr. İlhami M. ORAK Protocol Mimari, TCP/IP ve Internet Tabanlı Uygulamalar İletişimi tamamıyla ortadan kaldırmak için gönderici ile alıcı arasında hiçbir ortak kural
TCP/IP Internet in Kısa Tarihçesi İlk geniş alan ağı olan ARPANET 1960 lı yılların ortasında askeri amaçlarla ortaya çıktı. Problem: Nükleer bir savaş esnasında telefon hatlarının çoğunun tahrip olması
HAFTA VI Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2017 2018 Güz Yarıyılı DoD / Deparment of Defence TCP/IP protokol grubunun referans aldığı DoD modeli 4 ayrı katmandan oluşur. Ağ Arayüz Katmanı İnternet Katmanı Aktarım
İlk bilgisayarlar 1960'lı yılların başında kullanılmaya başlanmıştır. Mainframe olarak adlandırılan bu bilgisayar çok büyük dosya dolapları gibi araçlardır. Zaman içerisinde mainframe'ler geliştirildi.
MODÜL 1 BÖLÜM 3 İNTERNET VE E-POSTA BİLGİSAYAR KULLANMA Şükrü BAKIR Bilişim Teknolojileri Öğretmeni AĞ NEDİR? Ağ, paylaşım amacıyla iki ya da daha fazla cihazın bir araya getirilmesiyle oluşturulan bir
HAFTA VI Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2016 2017 Güz Yarıyılı DoD / Deparment of Defence TCP/IP protokol grubunun referans aldığı DoD modeli 4 ayrı katmandan oluşur. Ağ Arayüz Katmanı İnternet Katmanı Aktarım
EYLÜL EKİM 24.09.2009 25.09.2009 28.09.2009 02.10.2009 12.10.2009 16.10.2009 05.10.2009 09.10.2009 19.10.2009 2.10.2009 MODÜL: AĞ TEMELLERİ Ağ kavramını Veri ağlarına örnek gösterebilir. Ağ tarihçesinin
TCP/IP Modeli 2/66 TCP/IP protokol kümesini tanımlamak. Bu protokol kümesindeki katmanları sıralamak. OSI modeli ile TCP/IP modeli arasındaki benzerlik ve farklılıkları tanımlamak. 2 3/66 Ağ üzerinde iki
Görsel Programlama DERS 12 1 Java Ağ İşlemleri (Java Networking) Birbirleri ile ağ araçları ve kabloları ile bağlantılı bilgisayarlar bir ağ sistemi oluştururlar. İnternet, şirketlerin yerel bilgisayar
YÖNLENDİRİCİLER Temel Bilgiler Vize Hazırlık Notları 1 Yönlendiriciler 1. YÖNLENDİRİCİLER 1.1. WAN Geniş Alan Bilgisayar Ağları (WAN, Wide Area Network) Bir ülke ya da dünya çapında yüzlerce veya binlerce
INTERNET PROGRAMCILIĞI Seval ÖZBALCI Bilgisayar Programcılığı Bölümü Ders 2 Internet Teknolojileri ve Temel Internet Kavramları Neler Öğreneceğiz? Internet e Kişisel Bağlantı Kişisel Bağlantı İçin Gerekenler
Bilgisayar Programcılığı Uzaktan Eğitim Programı e-bġlg 121 AĞ TEKNOLOJĠLERĠNĠN TEMELLERĠ Öğr. Gör. Bekir Güler E-mail: email@example.com Hafta 5: Ağ (Network) katmanı I 4. 1 Giriş 4.2 Sanal devre (virtual
VPN NEDIR? NASıL KULLANıLıR? VPN NEDIR? VPN, Virtual Private Network, yani Sanal Özel Ağ ın kısaltılmasıdır. VPN sayesinde ağlara uzaktan erişim sağlanır. VPN sanal bir ağ uzantısı oluşturduğu için ağa
VERĠ HABERLEġMESĠ OSI REFERANS MODELĠ Bölüm-2 Resul DAġ firstname.lastname@example.org VERİ HABERLEŞMESİ TEMELLERİ Veri İletişimi İletişimin Genel Modeli OSI Referans Modeli OSI Modeli ile TCP/IP Modelinin Karşılaştırılması
08225 AĞ TEMELLERİ Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2012 2013 GÜZ Yarıyılı 17 Eyl. 2013 Salı Öğr. Gör. Murat KEÇECİOĞLU İlk bilgisayarlar 1960'lı yılların başında kullanılmaya başlanmıştır. Mainframe olarak
Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları Ağ kriterleri Ağ topolojileri Ağ türleri Anahtarlama teknikleri
MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu Teknik Özellikleri Ethernet 10BaseT Dahili TCP/IP Stack TCP/IP Client-Server Bağlantı Özelliği Dahili DNS İstemcisi DHCP veya Statik IP ile çalışabilme UDP, TCP,ARP,ICMP(ping)