Diyet Lifinin Önemi Nedir
Diyet lifi, en çok tahıl, meyve ve sebzelerde bulunan sindirime dayanıklı bir besin bileşenidir. Diyet lifi, ince bağırsakta sindirilemeyen buna karşılık kalın bağırsakta fermente olan sağlık için gerekli bitki hücre duvarını oluşturan nişasta olmayan polisakkaritlerden, sindirilmeyen oligosakkaritlerden, lignin ve dirençli nişastadan oluşan bileşiklerdir.
Gastrointestinal yoldaki farklı lokal ve sistemik etkileri nedeni ile beslenmede ve diyet tedavisinde önemli bir yer tutmaktadır.
Genel olarak lif; bitkisel besinlerin bir bileşenidir
• İnsan vücudunda sindirilemez.
• Kan dolaşımına emilimi yapılamaz.
• Kompleks karbonhidrattır.
Çözünür ve çözünmez lif olmak üzere iki çeşit diyet lifi vardır. Sağlıklı beslenme açısından, her iki lif grubunu içeren gıda maddelerinin de alınması gerekmektedir. Her iki lif türünün bir arada bulunmasının, hastalıklarda tek başına olduklarından daha etkili olduğu belirtilmiştir.
Diyet lifi içeren besinlerde çözünür ve çözünmez lifler farklı oranlarda bulunmaktadır. Çözünen lifin iyi kaynağı olan bir besin, bir miktar çözünmeyen lif de içerebilir. Örneğin; meyve ve sebzeler pektin (çözünür) ve selüloz (çözünmez) içerirler. Bununla beraber, meyveler daha çok pektin, sebzeler ise selüloz içerirler.
Çözünmez lif bağırsak sağlığı ile ilgiliyken, çözünür lif, temel olarak kandaki kolesterolün düşürülmesi ve glukozun bağırsaktaki emiliminin azaltılması ile ilişkilidir. Suda çözünmeyen lif, suyu yapısında tutar ve sindirilmeden artık maddelerin bağırsak içerisindeki hareketini artırır. Bu özellikleri liflere “doğanın süpürgesi” ünvanını kazandırmıştır. Dışkıya yumuşaklık ve hacim kazandırarak bağırsakların düzenli çalışmasını sağlar ve kabızlığı önlerler. Çözünmeyen lif artık maddelerin kolon içerisinden geçişini hızlandırarak bu bölgeden geçiş süresini kısaltır. Böylece artık ve bağırsak çeperine zarar verecek olan maddelerin geçiş süresi kısalır.
Diyette alınan lif sadece uzun süre tokluk sağlayarak, kan şekeri regulasyonunu sağlamaz, aynı zamanda kan kolesterol düzeylerini de olumlu yönde etkilemektedir.