Yerli üretimde tempo arttı, talep kartopu gibi büyüyor
OSD Başkanı Haydar Yenigün, sektörün hazirana 60 binlik satış beklentisi ile başladığını belirterek, Ancak pazar 73 bin adetle kapandı. Temmuz da beklentilerin üzerinde. Yani talep yuvarlanarak büyüyen bir kartopu gibi dedi
Mehmet Emin AVCI
Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Başkanı Haydar Yenigün, sektördeki gelişmeleri değerlendirdi. Yerli üreticilerin tempolarını artık yavaş yavaş yükselttiğini söyleyen Yenigün, “Ama tabi şöyle bakmak lazım; bir Türkiye satışları var, bir de ihracat var. Dolayısıyla tempoların yüzde 100 seviyesine gelmesi belki önümüzdeki birkaç ayı alacak” dedi.
Yerli araç ya da iç pazara araç üretimi konusundaki eksiklerin de temmuz ayı itibariyle çözüleceğini ifade eden Yenigün, “Ancak şu anda talep konusunda beklentilerin de ötesinde çok enteresan bir yükseklik var. Geçtiğimiz ayı değerlendirelim, genel olarak şirketlerden aldığım izlenimi söyleyeyim. 60-63 bin adet diyerek aya başladık, 65’e, 68’e, 69’a çıktı. Sonunda bir açıklandı 70 bin küsur, üstüne ağır vasıtayı da koyduğunuzda 73 bin. 60 bin nerede, 73 bin nerede? Böyle bir ay olur mu? Gerçekten makroekonomik rakamları önünüze koyup yaptığınız öngörü, önümüzdeki üç dört ay gerçekleşen uygulamalarla örtüşmüyor” diye konuştu.
Bu sebeple geçtiğimiz aylardaki öngörülerine göre temmuz ayını planladıklarını vurgulayan Yenigün, “Ama şu anda da görüyoruz ki temmuzdaki talep yine çok yüksek, o beklentinin de üzerinde. Yani bu yuvarlanarak büyüyen bir kartopu gibi... Bunun olumlu tarafı da var olumsuz tarafı da. Olumlu tarafı şu; işler iyiye gidiyor, biz de tüm gücümüzle bu talebi yakalamaya çalışıyoruz. Olumsuz demeyeyim ama dikkatli olmamız gereken tarafı ise; bu kartopu bir gün çok büyüyecek. Bu konuda çok dikkatli olmamız lazım” dedi.
6 ayda üretim yüzde 29 ihracat yüzde 37 azaldı
Toplantıda OSD Başkanı Yenigün, yılın ilk yarısına ait verileri de açıkladı. Ocak-Haziran döneminde toplam üretimin bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 29 azalarak 518 bin 727 adet, otomobil üretimi de yüzde 26 azalarak 362 bin 397 adet olduğunu belirten Yenigün şöyle devam etti: “Traktör üretimiyle birlikte toplam üretim ise 532 bin 249 adede ulaştı. Yılın ilk yarısında toplam ihracat, bir önceki yılın aynı dönemine göre adet bazında yüzde 37 azalarak 402 bin 179 adet olarak gerçekleşti. Otomobil ihracatı yüzde 33 oranında azalarak 281 bin 634 adet olurken, ticari araç ihracatı yüzde 44 oranında azaldı."
‘5 yıl içinde sıfırdan yeni bir yatırım bekliyorum’
Avrupa’da bir daralma yaşandığını belirten Yenigün, şunları söyledi: “Otomotiv endüstrisinin önünüzdeki dönemde büyük bir değişim geçireceğini kabul etmek lazım. Yani bir tarafta bu A segmenti -erken adapte olan insanlar grubu diyelim onlara-, elektrikli araçlar, yüksek teknolojiler içeren araçlar, bunlara ciddi bir ilgi olacağını düşünüyor. Önümüzdeki dönemde çok büyük bir değişiklik olması bekleniyor. Ben de bu değişikliğin eğer dünyada ekonomik anlamda büyük bir olumsuzluk yaşanmazsa otomotiv sektörüne ilave satış olarak döneceğini öngörüyorum. Önümüzdeki 5 yılda Türkiye’ye yeni, sıfırdan bir yatırım geleceğini kesinlikle düşünüyorum. Çünkü Türkiye gelişmekte olan ülkeler arasında. Eğer dünyada bir likidite varsa, parasını çok daha fazla değerlendirebileceği yere gidecek. Türkiye o ülkeler içinde. Dolayısıyla dünyadaki likiditenin artması ile Türkiye’nin dışardan gelecek olan yabancı para yatırımın daha fazla çekilebileceği bir ülke olduğuna inanıyorum. O yüzden sadece Volkswagen’e takılmayın birçok konuda yeni yatırımın önümüzdeki dönemde daha da büyük olasılıkla geleceğini düşünüyorum.”
Hızla 1 milyona çıkmalıyız
Kapasite kullanımının ilk 6 aylık dönemde yüzde 40 eksik olduğunu anlatan OSD Başkanı Yenigün, “Geçen sene söylediğim şeyi tekrar ediyorum; biz otomotivciler 100 tane üretmek üzere kurduğumuz düzenden 60 tane çıkarıyoruz şu an. Bu çok da iyi bir şey değil. Türkiye’nin en kısa sürede 1 milyon adede çıkması lazım ama bu yetmez. Bizim 1.5 milyonu, hemen ardından 2 milyonu hedeflememiz lazım. Çünkü, potansiyelimiz var” dedi.
‘Çalkantı büyük, tahminler sürekli değişiyor’
İç pazara bakıldığında büyük bir değişkenlik gösterdiğini vurgulayan Yenigün, “Bunu ODD ile de sürekli konuşuyoruz. 2019’daki malum 500 binin altında kalan pazarı hatırlayın, 2020 yılı öngörümüzün 580 bin adet olmasını hatırlayın ve sonra hemen Ocak-Şubat’taki iyi pazar nedeniyle 625 bin tahminlerimiz sonrasında yeninde 490 bin adetlerden bahsetmemiz... Çok ciddi bir çalkantı var. Bu çalkantı bizim gibi uzun vadeli plan yapması gereklilik olan şirketler açısından yönetmesi çok zor bir durum. Şimdi ise geldiğimiz noktada 600-650 bin adetleri tahmin ediyoruz hatta bu tahmini 700-750 bin adede kadar çıkaran dernek ve şirketler var. İhracat öngörümüz bu sene 900 bin adetlerin altına inmemek ve 950 bin adet civarında yılın kapanması. Toplam üretimde de 1 milyon 200 bin adet civarında bir rakam bekliyoruz” dedi.
‘Vergi indirimi beklemiyorum’
Yakın vadede bir vergi indirimi olacağını çok düşünmediğini belirten OSD Başkanı Yenigün, “Talep yüksek, satışlar artıyor. Bu nedenle yakın zamanda vergi indirimi beklemiyorum. Satışların artmasında önemli birkaç neden var. En önemlisi tabi ki uygun faizli kredi... Ardından gelen neden; 2018’den bu yana ertelenen alımlar. Üçüncü neden de; tabi ki pandemi nedeniyle özellikle perakende müşterisinin daha bir istekli olması. “Otobüse, servise binmeyeyim, araba ile gideyim” düşüncesi...” dedi.