Dış Gebelik Belirtileri Nelerdir? Dış Gebelik Neden Olur?
Dış gebelik nasıl anlaşılır, sebebi nedir, ne yapmak gerekir, tedavisi var mı? Dış gebeliğin kaçın haftada başladığını (en erken ne zaman?), tedavi yöntemlerini, testini…vs tüm detaylı anlatımı yazımızdan okuyabilir, ektopik hamilelik hakkında bilgi edinebilirsiniz.
Özellikle evlilik sonrası hamile oldukları şüphesiyle doktora veya sağlık kuruluşlarına başvuran kadınların zaman zaman başına gelen bir durum olan dış gebeliğin nedenleri ve belirtileri konusu son derece önemli ve üzerinde durulması gereken bir konudur. Şayet bir doktor kontrolünde sonlandırılmazsa kadınlarda ciddi sağlık problemleri yaratabilecek olan dış gebelik tam olarak nedeni bilinmese de özellikle yeni evlenmiş kadınların başına gelebilmektedir.
Dış Gebelik
Dış gebelik, döllenmiş bir yumurta rahim dışına yapıştığında ortaya çıkar. Normal bir hamilelikte döllenmiş yumurta, döllendikten yaklaşık 6 ila 7 gün sonra implante ettiği uterus boşluğuna gitmeden önce, fallop tüpünden aşağıya 4-5 gün geçirir. Dış Gebelik Nedir diye sorulacak olunursa; çoğu dış gebelikler fallop tüpünde gerçekleşir. Dış gebeliğin erken tespiti, ciddi tıbbi komplikasyonları önleyebilir ve fallop tüpünü kalıcı hasardan koruyabilir.
Normal Hamilelik uterus içinde gelişir, döllenmiş bir yumurta fallop tüpünüzden geçtikten ve uterus astarınıza bağlanır. Dış gebelikler yumurtalıklarınızda veya karnınızdaki başka bir yerde de olabilir. Dış gebelik testte çıkar mı diye sorulacak olunursa, tabi ki bu testte çıkabilir ancak dış gebelik mi bu anlaşılmaz.
Dış gebelikler nadirdir her 100 gebelikten yaklaşık 2’sinde görülür. Ama tedavi edilmezse çok tehlikelidirler. Fallop tüpleri büyüyen gebelikle çok fazla gerilirse kırılabilir, buna bazen yırtılmış dış gebelik denir. Bu iç kanamaya, enfeksiyona ve bazı durumlarda ölüme neden olabilir.
Dış Gebeliklerin Nedeni
Dış gebeliğe neden olabilecek birkaç durum vardır. Fallop tüpüne herhangi bir hasar, fallop tüpünü tıkayabilir veya daraltabilir. Ayrıca, normal olarak döllenmiş yumurtayı uterusa taşıması ve sıkması gereken tüp duvarlarında da sorunlar olabilir. Uterus veya tüpün hormonal dengesizliği, enfeksiyonu veya arızası, tüpün normal fonksiyonunu bozabilir ve dış gebelikle sonuçlanabilir. Diğer yandan dış gebelik ilişkiye girmeden olur mu sorusunun cevabı hayır olacaktır.
Kimler Dış Gebelik Riski Taşır?
Esas olarak tüm kadınlar potansiyel dış gebelik riski taşır ancak aşağıdaki durumlarda dış gebelik yaşanma şansı daha da artar bu sebeple bu semptomlara dikkat edilmeli ve yaşanırsa doktora başvurulmalıdır.
- Daha önce geçmiş bir dış gebelik hikâyeniz varsa
- Pelvik enfeksiyonu varsa
- Fallop tüpüne zarar verilmiş bir durum varsa
- Kısırlık tedavisi gördüyseniz
- Tüp ligasyonu dahil olmak üzere pelvik cerrahisi geçirdiyseniz
- 35 yaşından büyükseniz
- Sigara içiyorsanız
- Cinsel yolla bulaşan bir hastalık varsa
Dış Gebeliğin Belirti ve Bulguları
Dış gebelik yaşayan kadınların, başlangıçta normal bir hamilelik belirtileri vardır. Dış gebelik belirtileri beta hcg testi ile de ortaya çıkabilir. Dış gebeliğin çoğu belirtisi, gebeliğin dördüncü ve onuncu haftası arasında ortaya çıkar. Bunlar şunları içerir:
Ana Belirtileri
Bir adet dönemini kaçırırsanız, pozitif gebelik testi yaptıysanız ve aşağıda belirtilen belirtilerden herhangi birine ek olarak başka hamilelik belirtileri varsa dış gebelik olabilir. Bu belirtilerden herhangi biri varsa ve hamile olabileceğinizi düşünüyorsanız doktorunuza başvurun.
Vajinal Kanama
Vajinal kanama ve Düşük Belirtileri normal döneminizden biraz farklı olma eğilimindedir. Sık sık başlar ve durur ve sulu ve koyu kahverengi renkli olabilir. Bazı kadınlar bir süre boyunca hamile olduklarının farkında olmazlar. Hamilelik sırasında vajinal kanama nispeten sık görülür ve ciddi bir sorunun belirtisi olmak zorunda değildir, ancak dış gebelikte iç kanama geçirenler gibi bu tür durumlar yaşarsanız tıbbi yardım almalısınız.
Karın Ağrısı
Mide ağrısı, tipik olarak olabilir. Birdenbire veya kademeli olarak gelişebilir, kalıcı veya gelip gidebilir. Karın ağrısının birçok nedeni olabilir, bu nedenle mutlaka dış gebelik olduğu anlamına gelmez. Ancak varsa ve hamile olabileceğinizi düşünüyorsanız tıbbi yardım almalısınız.
Omuz Ucu Ağrısı
Omuz ucu ağrısı, omuzunuzun bittiği ve kolunuzun başladığı yerdeki olağandışı bir ağrıdır. Bunun tam olarak neden gerçekleştiği bilinmemekle birlikte, bazı iç kanamalara neden olan dış gebelik belirtisi olabilir, bu yüzden eğer yaşarsanız derhal tıbbi yardım almalısınız.
Tuvalete Giderken Rahatsızlık
Tuvalete giderken acı yaşayabilirsiniz. Ayrıca ishal olabilir. Normal mesane ve bağırsak düzeninizde bazı değişiklikler hamilelik sırasında normaldir ve bu semptomlara idrar yolu enfeksiyonları ve mide böcekleri neden olabilir. Ancak, bu semptomları yaşarsanız ve hamile olabileceğinizi düşünüyorsanız, tıbbi tavsiye almak uygun olur.
Dış Gebeliği Yönetmek
Dış gebelikten şüpheleniliyorsa doktorunuz bir ultrason taraması ve hamilelik testi yapacaktır. Ultrason taramasında uterus boş görünüyorsa, ancak gebelik testi pozitif çıkmışsa, dış bir hamileliğiniz olabilir. Bu işaretler aynı zamanda hamileliğin çok erken evrelerinde olduğunuzu veya daha önce düşük yaptığınızı gösterebilir. Ultrason en iyi kalitede taramayı sağlarken, dış gebelik görmek her zaman mümkün değildir. Eğer şiddetli ağrı çekmiyorsanız ve iyi durumdaysanız, dış bir hamileliğiniz olup olmadığını teşhis etmek için 2-3 gün hormon testi yapabilirsiniz.
Dış Gebelik Tedavisi
Dış gebelik için farklı tedavi seçeneği mevcuttur. Doktorunuz sizin için en uygun olanı seçecektir, ancak doktorunuz bir yöntemden diğerine geçmeyi de gerekli bulabilir.
Cerrahi Müdahale
Doktor, iç kanama olasılığınıza inanıyorsa cerrahi önerilir. Bu karar belirtilerinize, muayene bulgularına ve test sonuçlarına dayanmaktadır. Bazen dış gebelik geçirenlerde iç kanama ya da ağrı olabilir, ancak dış gebelik olduğu kesin değildir. Kanama ve ağrı, bir yumurtalık kisti veya apandisit gibi tamamen başka bir şeyden kaynaklanabilir. Cerrahi hala gerekli olabilir. Ameliyat genellikle laparoskopi kullanılarak yapılır. Genel bir anestezi altında laparoskopi yapılır. Karnınızda küçük bir kesik yapılır. İç organlarınızı görmek için karnınıza küçük bir kamera yerleştirilir. Dış gebelik bulunursa çıkarılır. Fallop tüplerinden döllenmiş yumurtayı çıkarmak için laparoskopik ameliyatında bir cihaz göbeğinizin altındaki küçük bir kesikten geçirilir. Organlarınızı tanımlamanıza yardımcı olmak için, karbondioksit gazı bir iğneyle midenize üflenir. Dış gebelik dokusunu manipüle etmek ve gerekirse kaldırmak için alt karnınıza birkaç küçük insizyon yapılır. Ameliyat dış gebelik dokusunu çıkarmak için fallop tüpünüzü çıkarmayı veya fallop tüpünüzü açmayı içerebilir. Genellikle kanamayı kontrol etmek için fallop tüpünün bir kısmını veya tamamını çıkarmak gerekir. Bazen cerrahın açık ameliyat yapması gerekecektir, çünkü vücudunuzda neler olup bittiğini daha fazla görmeleri gerekir. Bu olursa iyileşmek biraz zaman alabilir.
Laparotomi
Hamilelik ilerletilirse veya önemli bir kanama varsa doktorunuz laparotomi yapabilir, bu da çok daha büyük bir insizyon içeren bir ameliyat türü olabilir.
İlaç Enjeksiyonu Metotreksat
Gebelik dokusunu eritmek için metotreksat adı verilen bir ilaç kullanılır. Bacak veya alt kısımda enjeksiyonla verilir ve ağrısız kadınlar veya ağrıya karşı hassas olanlar için uygundur. Ameliyattan kaçınmak için bu tedavi türü uygulanır, ancak dikkatli takip gerekir. İlk haftadan sonra kan testleri ve ardından testler artık hamile olmadığınızı gösterene kadar haftada bir veya iki kez yapılmasını gerektirir. Kan testi programı doktorunuz tarafından açıklanacaktır. Tedavi yüzde 90 başarı oranına sahip. Başarılı olmazsa doktorunuz tıbbi tedaviyi veya ameliyatı yeniden değerlendirmek zorunda kalabilir.
Tedaviden Sonra İyileşme
Laparoskopik cerrahi veya metotreksat enjeksiyonundan sonra çoğu kadın kısa sürede iyileşir ve 24 saat içinde hastaneden ayrılmaya hazırdır. Laparotomi sonrası hastanede 2-3 gün daha kalmak daha yaygındır. Dış gebelik sonrası dikkat edilmesi gerekenler konusunda doktorunuz bilgi verecektir. Bir metotreksat enjeksiyonu yaptıysanız, tüm gebelik hücrelerinin gitmesini sağlamak için hastanede düzenli testler yapmanız gerekir. Bu genellikle başka bir kan hormonu testini içerir. Aşağıdaki durumlarda doktorunuza görünün:
- Ateş varsa
- Cerrahi kesikleriniz kırmızı, şişmiş veya irin içeriyorsa
- vajinal akıntınızın güçlü ve rahatsız edici bir kokusu varsa
- Ağır, parlak kırmızı vajinal kan kaybınız veya kan pıhtılarınız varsa
- Sıra dışı bir semptom varsa kendinizi iyi hissetmiyor veya endişeleniyorsanız
Dış Gebelik Olası Sonuçları
Birçok dış gebelik vakasında döllenmiş yumurta hızlı bir şekilde ölür ve periyodunuzu kaçırmadan veya hafif bir ağrı ve kanama yaşamadan önce sisteminiz tarafından parçalanır. Bu vakalarda dış gebelik nadiren teşhis edilir ve düşük olduğu varsayılır. Bu şartlarda yapılması gereken hiçbir şey yoktur.
Döllenmiş yumurta büyümeye devam ederse, fallop tüpünüzün ince duvarı gerilir ve alt karnınızda ağrı olur. Ayrıca vajinal kanama yaşayabilirsiniz. Yumurta büyüdükçe, tüp parçalanabilir ve bu da ciddi karın (mide) ağrısına, iç kanamaya ve olası başka sıkıntılara neden olabilir. Hamileliğin sona erdiğinden emin olmak önemlidir çünkü aksi durumda tam bir iyileşme sağlanmazsa dış gebeliğin ciddi iç kanamaya neden olması mümkündür.
Dış Gebelik Sonrası Psikoloji
Dış gebelik, bir tür erken gebelik kaybıdır. Birçok insan, özellikle hamile kalmak istiyorsa, düşük yapma gibi, başka tür gebelik kaybı yaşayanlarla aynı duygulara sahiptir. Hayal kırıklığı, şok, korku, keder veya rahatlama gibi duyguların bir karışımını hissedebilirsiniz. Bunların hepsi normaldir ve genellikle zamanla daha az yoğun hissederler. Doktorunuz duygularınız konusunda size yardımcı olacak kaynaklar ve destek grupları önerebilir.
Dış gebelik yıkıcı bir deneyim olabilir. Kaybınız ve muhtemelen doğurganlığınızın bir parçası kaybıyla baş etmeye çalışırken aynı zamanda büyük bir ameliyattan çıkmış olabilirsiniz. Gelecekte bebek sahibi olup olamayacağınız konusunda endişeli olabilirsiniz. Ayrıca hamileliğiniz sona ermekte olduğu gibi hamile olduğunuzu öğrenmenin şokuyla da karşı karşıya olabilirsiniz.
Duygularınız kaybınızdan sonraki haftalar ve hatta aylar boyunca normaldir. Kaybınız için üzgün hissederken acı çekmekten ve hayatta kalmaktan dolayı müteşekkir olmaktan tamamen rahatlamış hissedebilirsiniz. Tedavinize zihinsel olarak hazırlık için fazla zamanınız olmadıysa, zaman zaman kontrolünüzü kaybettiğinizi hissedebilirsiniz.
Gelecekteki Gebelikler
Dış gebelik sonrası aşağıdaki durumlarda derhal doktorunuza görünün:
- Hamile olma ihtimali
- Adet gecikmesi
- Anormal karın ağrısı
- Normalden farklı kanama
Zaten dış gebelik geçirdiyseniz, gelecekte bir tane daha olma riskiniz artar. Bunun nedeni, ilk dış gebeliğe neden olan temel problemin hala orada olabileceği ve fallop tüpüne zarar verebileceği veya yaralayabileceği veya cerrahi tedavide tüpün çıkarılmış olabileceğindendir. Hem dış gebelik hem de nedenleri doğurganlığı etkileyebilir. Doktorunuz bireysel durumlarınız hakkında size en iyi bilgiyi verecektir.
Tıbbi nedenlerden dolayı, genellikle ameliyattan iki ay sonra ve tekrar hamile kalmadan önce üç ila dört ay beklemeniz gerekir. Hemen tekrar hamile kalmak mümkün olduğundan, doğum kontrol yöntemlerini kullanmanız gerekecektir. Gebe kalmadan bir ay önce ve üç ay boyunca folat tablet tavsiye edilmektedir. Dış gebeliği olan bir kişinin, erken gebelik muayenesi yapılması, gebeliğin doğru yerde olup olmadığını kontrol etmek için gelecekteki tüm gebeliklerde yaklaşık beş buçuk ila altı haftada yapılması önerilir.
Doğum Kontrolü
Dış gebelik geçirdiyseniz, bazı doğum kontrol yöntemleri artık uygun olmayabilir. Tıbbi geçmişinizi ve seçeneklerinizi doktorunuzla görüşmek en iyisidir.