Atık kağıt işçisi Ayşe Yaman 8 Mart’ta da mesai yapacak
İZMİR – Ağır koşullarda atık kağıt işçiliği yaparak yaşamını sürdüren Ayşe Yaman, günde 12 saat mesai vermesine rağmen en fazla 60 TL kazanabilitor. 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nü de çalışarak karşılayacağını dile getiren Yaman, eleştirdiği siyasi partilere ise şöyle sesleniyor: “Medyada ya da meydanlarda kadın haklarını savunduğunu söyleyenler samimi olsunlar. Gerçekte kadın haklarını savunsunlar.”
Haber: Nimet Ölmez
Kadınlar krize, şiddete, istismara, taciz ve tecavüze karşı taleplerini dile getireceği 8 Mart etkinliklerine hazırlık yaparken, zor ve ağır koşullar altında çalışan birçok kadın o gün de mesaide olacak.
İzmir’in Konak ilçesine bağlı Basmane semtinde yaşamını sürdüren Ayşe Yaman da onlardan biri.
Her gün yaklaşık 10 kilometrelik yol yürüyerek atık kağıt işçiliği yapıyor Yaman. Asıl mesleği aşçılık ama yaz ayları birkaç lokantada çalışsa da kışın tekrar işsiz kalıyor.
Günde 12 saat çalışarak yaşamını sürdüren Yaman, kadın olarak çalışmanın zorluklarına dikkat çekiyor.
Herkesin çöpleri karıştırarak kurduğu bağın farklı olduğunu dile getiren Yaman, geri dönüşüm halkasının bir parçası olarak katı atık işçiliği yaptığını ifade ediyor.
Yaman, atık kağıt arabasıyla güçlükle sokaklarda dolaşırken yanından geçen kimilerinin kendisini görüntü kirliliği olarak görmesinin yanında vicdan muhasebesi yaparak rahatsızlık hissedenlerin de çıktığını anlatıyor.
“Yanımdan uzaklaşmak isteyen, kendisini sorumlu hisseden de oluyor. Ama ben ekmeğimi kazanıyorum” diyor. Özellikle öğrencilerin oturduğu mahallerde dayanışma gördüğünü ekliyor.
Yaman, ülkenin gerçek fotoğrafını görmek isteyenlerin Basmane gibi semtleri dolaşması gerektiğini söylüyor.
“Sabah erken kalkıp, Kemeraltı’nın bütün sokaklarına girip çıkıyorum. Tanıdığım birkaç esnaf var onlar yardımcı oluyor. Özellikle gençlerin duyarlılığını görünce gelecek hakkında iyi duygulara kapılıyorum.
“Günde 4, 5 defa çıkıyorum. Günlük en fazla 60 TL kazanıyorum. Pazar günleri her yer kapalı olduğu için 30 TL civarında ancak kazanabiliyorum.
“Evim yok, bir pansiyonda kalıyorum. Oranın ücretini yemek ve sigara paramı çıkarabiliyorum.”
“Kadın olunca işler zorlaşıyor”
Yaman’ın sadece bir kızı var. O da Avrupa’da yaşıyor. “Tek başıma yaşıyorum. Arada bir kızımı arayıp sesini duyuyorum. Onun da bana bakacak şartları yok” diyor.
“Çalışıyorum, kendi emeğimle ayaklarım üzerinde duruyorum. Açıkçası kendimi hiçbir zaman kötü hissetmedim. Sokakta karşılaştığım tüm atık kağıt işçileri erkek oluyor. Benim gibi birkaç tane ya vardır ya da yok.
“Sabahtan akşama kadar sokaktayım, emek sömürüsünün her türlüsüyle karşılaşabiliyorum. Hele kadın olunca işler her açıdan daha da zorlaşıyor. Zorluklara rağmen ‘bu işi erkek yapıyor bana izin vermezler’ deyip kendimizi geriye çekmemek gerekir. İnsan yapabileceklerine kendisi bile şaşırıyor. Geriye dönüp baktığımda hayatımda devrim gerçekleştirdiğime inanıyorum.”
“8 Mart’ı çalışarak karşılayacağım”
Kadınların toplumu var edip yürüten güç olduğunu vurgulayan Yaman, “Kadın olarak savaşmak güzel. Ben emeğim için, varlığım için savaşıyorum” diyor ve siyasi partileri eleştiriyor.
“Bazı siyasi partiler kadın haklarını savunduklarını anlatıyor. Ama bunları yeterli olarak görmüyorum. Medyanın önünde meydanlarda kadınlara sahip çıktığını onların haklarını savunduğunu söyleyenler samimi olsunlar. Gerçekte kadın haklarını savunsunlar.
“Kaç kadın çalışıyor, iş bulabiliyor mu, bulamazsa başına neler geliyor? Bunun üzerine politika yapsınlar. Ben buna inanıyorum ve bunu her yerde söylüyorum.
“8 Mart’ı hiç kutladığımı hatırlamıyorum. Bu yıl da çalışarak karşılayacağım.”