Geçen haftalarda kitapçıda dolaşırken uzun süredir Marquez kitabı almadığımı fark ettim. Amacım sadece hemen tüketmemekti, eski kitaplarının satırlarında gezdim durdum hep ancak artık almam gerektiğine karar vererek elim Hanım Ana’nın Cenaze Töreni’ne gitti. İyi ki de öyle olmuş, iyi ki de o gün yeni bir kitabıyla yelken açmak istemişim çünkü Marquez benim için her zaman bambaşka bir dünyaya kapı açıyor. Onun Macondo’sunda gezmek, onun eleştirel ama mizahi üslubundan bir yudum almak her zaman ilaç gibi gelmiştir. Canım çok sıkkın olduğunda ya da birazcık kopmak istediğimde kendimi onun kasabasında, onun insanlarını gözlemlerken bulurum. Evde olmadığım zamanlarda bile mutlaka onunla buluşmak için bir kitapçıya girerim. Birkaç sayfa oku ve rahatla. Formül basit.
.
Kutsal Timsah’a ithaf edilen Hanım Ana’nın Cenaze Töreni’ni okumaya başlarken yine düşük bir ruh hali içindeydim. Aslında okuma listeme alma nedenim de buydu. Emindim ve biliyordum ki Maconda’da gezerken kendi derdimi unutacağım. Ve de öyle oldu. İlk öykülerde Macondo’dayım ya da değilim tam idrak edemedim ama tanıdık kişileri görmek, onlarla yeniden buluşmak güzeldi. Tüm öykülerde diğer Marquez kitaplarından esintiler alacaksınız zaten Macondo klasik Mocondo işte, güzel, büyülü, insanları garip ve eleştirilesi… Ancak ben tam bir Marquez tadı alamıyorum diye üzüntüden bitapkeeeeeeen son 3 öyküye sıra geldi. Aman Allahım! İşte Marquez dedim, işte benim gerçek Macondom. Öykülerin isimleri: Cumartesiden Sonra Bir Gün, Yapma Güller, Hanım Ana’nın Cenaze Töreni.
.
Cumartesi’den Sonra Bir Gün’ü okurken mizahi ögeleri daha çok görecek: “Ah, Marquez sen yok musun seeeen.” Diyeceksiniz. Yapma Güller’i okurken minik bir ailenin, 3 kadından oluşan bir ailenin hayatına konuk olacak gözleri görmeyen ihtiyarı sevecek, tecrübeleri ve sezgilerine şaşacaksınız. Ayrıca biraz da dışlanıyor mu umursanmıyor mu ne? Kadıncağıza üzüleceksiniz. Doğru saptamaları ve lafları dinlenmedikçe sürekli ben deliyim deyip durdu. Onun bir cümlesi beni çok etkiledi: “ ‘Ben deliyim’ dedi kör kadın. ‘Ama görünüşe bakılırsa, sağa sola taş atmaya başlamadıkça beni tımarhaneye yollamayı düşünmüyorlar.’” Ve sıra geldi son ve vurucu öykü olan Hanım Ana’nın Cenaze Töreni’ne. İşte esas Marquez, esas eleştiri, esas Macondo: Hırslı, gözü aç, nankör, çıkarcı… Ve onlardan türeyen aynı özellikli devlet büyükleri, rahipler, papalar. Ve işte karşınızda Marquez ve sivri eleştirileri. Son sayfalara ba-yıl-dım. Bayıldım! Sadece bu son öyküsüyle sayfa sayısı olarak kıyaslarsam Yaprak Fırtınası gibi bir güzellik çıkarmış ama o birkaç sayfalık bir öykü tercih etmiş. Yine de insan şaşıyor, her şeyin azıcık sayfalara sığmasına şaşıyor.
.
Hayatımız gibi aslında öyküler değil mi? Kısa ama içi dolu. Bakınca minicik, kısacık geliyor ama detaylı bir analiz yapınca içinden bir dünya doğuyor. Yaş aldıkça, dönüp bakınca: “ hangi ara yaşamışım bunca olayı, hangi ara hissettim o kadar duyguyu?” deriz ya, öykü okumak böyle bir şey bana göre. Az sayfada çok şey anlatma yeteneğine sahip her yazara selam olsun. Ve ayrıca:
Hala seviliyorsun canım Marquez. :*