Aslında istatistikler tersine bir etki olduğunu gösteriyor. Perakendecilerin çoğunun sokak mağaza sayısı, AVM’lerde yer alan mağaza sayısından daha fazla. Ancak özellikle son 10 yılda AVM sayılarındaki artış nedeniyle büyük ölçekli perakendecilerin çoğu AVM mağazacılığına yönelmişti. Bu durum AVM’lerde yer alan mağaza kiralarının yüksekliği ve tüketicinin yakın yerleri daha fazla tercih etmesi gibi nedenlerle yeniden tersine dönmüş gibi görünüyor. Sokak mağazacılığının öncüsü BİM’in COO’su Galip Aykaç da aynı fikirde. Ona göre “sokağa dönüş”ün temel nedeni, AVM’lerdeki yüksek kiralar. BİM gibi satış kanallarının tamamı sokak mağazalarından oluşan Şok’un CEO’su Uğur Demirel de tüketicinin kendine yakın lokasyonlardan alışveriş yapmak istediğini belirtiyor. Sokak mağazalarına olan ilginin yeniden ivmelenmesinde, ana caddelerdeki mağazaların cirolarının AVM’lere göre çok daha fazla olmasının etkisi de büyük. “Sokağa dönüş” trendiyle birlikte daha önce cadde mağazalarının payını yüzde 10 seviyesinde tutan markalar, bu oranı yüzde 20-25 arasına çıkarmayı planlıyor. Hatta cadde ve AVM mağazası dengesini yüzde 50-50 bandında tutmak isteyen marka sayısı da bir hayli fazla.
NEDEN YENİDEN SOKAK?
Son 1 yılda cadde mağazacılığı terör saldırıları ve turizmdeki kayıplar nedeniyle ivme kaybetmiş olsa da bugün marka bilinirliğini artırmak isteyen markalar tarafından tekrardan sokak mağazacılığına dönüş yaşanıyor. Cushman&Wakefield Yönetici Ortağı Toğrul Gönden, “Birçok perakendeci marka değerini artırmak için caddelerde amiral mağaza açmaya yöneldi. Turizmdeki ivmeden kaynaklanan cadde ziyaretçi sayısındaki artış perakendecileri cezbetti” diyor. Pazara yeni giriş yapan markalar için de cadde mağazacılığı daha avantajlı. Gönden, markanın bilinirliği açısından cadde mağazalarının AVM’lere göre daha büyük katkı sağladığını belirterek bu mağazalar zarar etse bile sadece bilinirlik ve marka değeri açısından kapatılmadığını söylüyor. Atasay Mücevherat CEO’su Atasay Kamer de mevcut potansiyelin üzerinde açılan AVM’ler nedeniyle bu alanda son 1-2 yıldır daha yavaş bir büyüme olduğunu söylüyor. Buna karşın Anadolu şehirlerinde cadde mağazacılığının yoğun ilgi görmeye devam ettiğini belirtiyor.
BÜYÜK DÖNÜŞ ZAMANI
Perakendecileri yeniden “sokağa” döndüren en önemli nedenlerin biri de “yüksek kiralar”. AVM’lerde dövize endeksli kiralardaki artış, mağazacılıkta sokağa dönüşe neden olurken perakendeciler kira getirisi en düşük, en rantabl lokasyonda mağaza açma stratejisi izliyor. Son 2 yılda ciroda sokak mağazacılığının payını yüzde 50’ye çıkaran Mado’nun genel müdürü Gürol Çıragöz, “AVM mağazalarının kiralarının yüksekliği nedeniyle daha düşük kira bedelli cadde mağazaları açmaya yöneldik” diyor. Tekzen Pazarlama Müdürü Mehmet Cem Kızılkaya da AVM’lerin kiralama politikalarının sokak mağazalarında artışa neden olduğunu belirterek yeni açılacak mağazalarının arasında AVM’lerin yanı sıra sokak mağazalarının da yer alacağına dikkat çekiyor. Flormar Pazarlama Direktörü Can Dilek, halen en yüksek satışı cadde mağazasından yaptıklarını belirterek “AVM’lere odaklanırken, önemli cadde ve sokakları da kaçırmamaya özen gösteriyoruz. Anadolu’da caddelerin halen bir avantaj sunduğu kanısındayız” diyor. Mağazalarının yüzde 60’a yakını sokak mağazalarından oluşan Gratis’in CEO’su Bahadır Özbek ise “Perakendede iddianız varsa uygun her yerde tüketicinizin karşısına çıkmalısınız” diyor.
SOKAĞIN PAYI YÜKSELİŞTE
Perakendeciler arasında sokak mağazacılığının payı hiç de küçük değil! Cirosunun yüzde 34’ünü cadde mağazalarından yapan Koton’un CSO’su Ali İleri, büyük şehirlerdeki kalabalık caddelerde mutlaka bulunmaya çalıştıklarını belirterek “İstiklal Caddesi’nde 3 mağazamız var. Beyazıt, Bahariye, Ankara Kızılay, İzmir Karşıyaka gibi önemli caddelerde de yüksek metrekareli amiral mağazalarımız bulunuyor” diyor. İleri, sokak mağazacılığında agresif büyüme planlarının olmadığını belirtse de müşterilerinin taleplerine göre yeni sokak mağazaları açmak için araştırma içinde olduklarını söylüyor. Ayaydın Miroglio Grubu Genel Müdürü Uğur Ayaydın da cirolarının yüzde 13’ünün sokak mağazacılığından geldiğini belirterek önemli caddeler üzerinde yeni mağazalar açmayı planladıklarını söylüyor. Ayaydın, yıllardır iş yapmayacağı söylenen Bağdat Caddesi’nin de tekrar toparlanma sürecine girdiğini ve yeniden yapılanma doğrultusunda, markaların Bağdat Caddesi’ne yeniden ilgi göstermeye başladığını belirtiyor. Zücaciyeciler Derneği Başkanı Ömer Ertuğrul, İstanbul’da özellikle Nişantaşı, Beyoğlu ve Bağdat Caddesi’nin organize perakendecilerin ciddi cirolar yaptığı cadde mağazaları olarak önemini koruduklarını belirterek “Sokak mağazacılığı üzerine yoğunlaşan çok markalı zincir mağazaların büyümeye devam edeceğini öngörüyoruz” diyor.