"Zührenin cismani cihazat ile, katrenin nefsin tezkiyesiyle, reşhanın kalbin tasfiyesiyle..." Üçünün de hakikate gitmeleri nasıl oluyor?
Değerli Kardeşimiz;
Reşha (Kalb): Kalbin tasfiyesiyle ve iman ve teslimiyetle hakikate gidenlerin misalleridir. Bu meslek Nübüvvet mesleğidir. Burada kul kendine ve benliğine itimat etmeyi bırakıp, tamamen iman ve teslimiyet ile Allah’a tevekkül ettiği için, hakikatler ona Allah tarafından vehbi bir şekilde ihsan edilir.
Katre (Akıl): Nefsin tezkiyesiyle ve aklın istimaliyle mücahede etmekle hakikate gidenleri temsil eder. Bu meslek ehl-i velâyeti temsil eder. Velâyet mesleğinde kulun kesbi ve benliği de işin içinde vardır. Bu sebepten dolayı Nübüvvet mesleği gibi safi olamıyor. İnsan benliği ve kesbi işin içine giriyor. Bu sebepten dolayı bu meslekte çok büyük mevki ve makama çıkan bir veli Nübüvvet mesleğinden giden bir veliye yetişemiyor. Hakikatleri onlar gibi safi ve küllî idrak edemiyorlar.
Zühre (Nefis): Cismanî cihazat ile kemaline sa'yedip hakikate gidenleri temsil eder. Bu meslek felsefeyi temsil eder. Bu meslekte vehbî ilim değil, insanın benliği ve kesbi hâkimdir. Bu tabakaların bir kısmı hakikate vasıl olurken, bir kısmı vasıl olamıyor. Bu sebepten dolayı hepsine ehl-i hakikat nazarı ile bakmak doğru değildir. Burada "hakikate giden" demekten maksat; hakikati bulmaya çalışan, o yola giren demektir. Yoksa hakikate vasıl olan demek değildir.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü