Çin’in, işgal altındaki Doğu Türkistan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki insan hakları ihlalleri, Avustralya’nın Melbourne kentinde protesto edildi.
Avustralya Doğu Türkistan Derneği ve Victoria İslam Konseyince düzenlenen gösteriye, ülkenin farklı şehirlerinden gelen Uygur Türklerinin yanı sıra Melbourne’da yaşayan Türkler ve farklı etnik kökenlerden Avustralyalılar katıldı.
“Doğu Türkistan”, Avustralya ve Türk bayraklarıyla Eyalet Kütüphanesi’nin önünde toplanan göstericiler, ‘‘Türkistan’a özgürlük’’, ‘‘Uygurlara özgürlük’’, ‘‘Kampları kapatın’’, ‘‘Çin utan’’ pankartları taşıdı ve sloganları attı.
Adelaide Doğu Türkistanlılar Derneği Başkanı Nur Muhammed Türkistani yaptığı açıklamada, baskı altındaki Uygurların acil desteğe ihyacı olduğunu söyledi.
Bölgede her geçen gün kötüleşen bir durumla karşı karşıya olduklarını hatırlatan Türkistani, ‘‘Bugün, 13 milyon insanın acil yardımınıza, ilginize, desteğinize, özgürlük ve demokrasiye kavuşmak için ihtiyaçları olduğu mesajını vermek istiyoruz.’’ ifadelerini kullandı.
Devletleri, uluslararası medyayı ve tüm insanları harekete geçmeye çağıran Türkistani, ‘‘Harekete geçme zamanı, hemen harekete geçin, kamplar kapatılsın, Uygurlar özgür olsun ve Çin’in Uygurlara soykırımı durdurması için harekete katılın, Türkistan’a özgürlük.’’ dedi.
Gösteriye katılmak için Sydney’den gelen Mehmet Celepci de ‘‘Dünya kamuoyu sadece ve sadece toplama kamplarındaki Uygurların sorun yaşadığını düşünüyor, halbuki toplama kamplarının dışında olan bütün insanlar da yine aynı şekilde zulüm görüyor. Şu anda Çin’in yapmış olduğu şey, Uygur milletinin dilini, dinini, kimliğini tamamen yok kılma operasyonu.’’ diye konuştu.
Protesto, Kur’an-ı Kerim tilaveti ve dualarla son buldu.
Uluslararası toplumdan Çin’e çağrılar
Dünya genelinde çok sayıda hükümet, uluslararası örgüt ve STK, Çin’in Uygur Türklerine yönelik uygulamalarına tepki gösteriyor.
Avrupa Birliği (AB), Çin’le geçen yıl temmuz ayında başkent Pekin’de yaptığı İnsan Hakları Diyaloğu toplantısının ardından, insan hakları savunucuları, dini inançları nedeniyle zulüm gören kişiler ve ifade özgürlüğü ile temel insan haklarına aykırı şekilde hapsedilen Tibetlilerin ve Uygurların serbest bırakılmasını istemişti.
ABD Kongresi’nde görüşülmeye devam eden bir yasa tasarısı, 1 milyondan fazla Uygur Türkü’nün maruz kaldığı ağır insan hakları ihlallerinden dolayı Amerikan yönetiminin Çin’e yaptırım uygulamasını talep ediyor.
Birleşmiş Milletler (BM) Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Komitesi, 30 Ağustos 2018 tarihli raporunda, kamplarda 1 milyondan fazla Uygur’un alıkonulduğuna ilişkin tahminler yapıldığını kayıtlara geçirmiş ve uygulamanın ürkütücü boyutlara ulaştığını vurgulamıştı.
Avrupa Parlamentosu da geçen yıl ekim ayında kabul ettiği kararla, toplama kamplarının derhal kapatılıp alıkonulan kişilerin serbest bırakılmasını istemişti.
Uluslararası Af Örgütü, İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) ve çok sayıda uluslararası STK, ağır hak ihlallerine maruz kalan en az 1 milyon civarında Uygur Türkü’nün durumunu görüşmesi, bölgeye gözlemci heyet göndermesi ve gerçekleri ortaya çıkarması için BM İnsan Hakları Konseyi’ne çağrı yapmıştı.
Çin’in yanıtı
Çin, uluslararası kamuoyunda “toplama kampları” şeklinde adlandırılan yerlerin “mesleki eğitim merkezi” olduğunu ve buralarda tuttuğu kişileri “aşırıcı fikirlerden arındırarak topluma kazandırmayı” hedeflediğini iddia ediyor.
Birleşmiş Milletler (BM) ve diğer uluslararası örgütler, kampların incelemeye açılması çağrılarını yinelerken, Çin şu ana kadar kendi belirlediği birkaç kampın az sayıda yabancı diplomat ve basın mensubu tarafından kısmen görülmesine izin verdi. BM yetkililerinin doğrudan bilgi almak amacıyla bölgede serbestçe inceleme yapma talebini ise Çin makamları geri çeviriyor.
Türkiye’nin tepkisi
Dışişleri Bakanlığı, Çin makamlarının Uygur Türklerine yönelik sistematik asimilasyon politikasının insanlık adına büyük bir utanç kaynağı olduğunu belirtmişti. Çin makamlarını, toplama kamplarını kapatmaya davet eden Bakanlık, “Türk kamuoyunun ağır insan hakları ihlalleri konusundaki tepkisinin Çin makamlarınca dikkate alınmasını bekliyoruz.” ifadesini kullanmıştı.
AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik de “Uygur Türklerine dönük keyfi tutuklamalar, bir milyondan fazla Uygur Türkü’nün toplama kamplarında ve hapishanelerde alıkonulması gibi eylemlerin hiçbir şekilde meşru bulunmayacağını söylüyoruz.” değerlendirmesinde bulunmuştu.
Kaynak: TRTTURK