Dyt. Övünç SELDEN
Obezite, en basit şekilde; sağlığı bozacak ölçüde vücutta anormal ve aşırı yağ birikmesidir. Ayrıca yetişkin kadınlarda vücut ağırlığının, olması gerekenden ortalama yüzde 30, erkeklerde ise yüzde 25 fazla olması da obezite olarak ifade edilebilir. Yağ dokusunun basit bir depolama şekli yoktur; tüm sistemleri etkileyen hormonal ve kimyasal maddeleri salgılar. Bu salgılar, obezite sorunun büyümesini ve iştahı artırırken doyma sınırını da yukarıya çeker. Ayrıca, yağ dokusunun vücudun neresinde toplandığı da oldukça önemli. Çünkü göbek çevresinde biriken yağın, basenlerde ve kalçalarda birikenden daha tehlikeli olduğu kabul edilir. Bu nedenle, elma tipi kilolu obez kişilerin, armut tipi obezlere oranla özellikle kalp hastalıklarına yakalanma riski daha fazla. Kısaca, erkeklerde bel çevresi 94 cm’yi geçerse artmış riskten, 102 cm’yi geçerse yüksek riskten; kadınlarda ise bel çevresi 80 cm’i geçerse artmış riskten, 88 cm’i geçerse yüksek riskten söz edilir.
Obezite tedavisi nasıl uygulanmalı?
Obezitede hangi tedavi yönteminin seçileceğine, kişinin vücut kitle indeksi değerlerinin yanı sıra başka hastalıklarının bulunup bulunmamasına göre karar verilir.
'Diyet' değil 'sağlıklı beslenme programı'‘Diyet’, genel olarak herkes tarafından tepkiyle karşılanan, hem de bunu sık sık, uzun süre yapmış ama zayıflayamamış obezite sorunu olan kişilere daha da itici gelir; çünkü diyet, onlara hiçbir şey yiyemeyeceklerini düşündüren bir terimdir. Bu nedenle diyet kelimesi yerine, ‘sağlıklı beslenme programı’ ya da ‘medikal beslenme tedavisi’ tanımları kullanılır.
Motivasyon için sevilen besinler de tüketilmeli
Sağlıklı beslenmenin temel prensibini, beslenme alışkanlıklarını yeniden, uygun şekilde düzenlemek oluşturur. Bu düzenleme yapılırken kişinin yaşı, cinsiyeti, fiziksel aktivitesi, damak lezzeti, yeme alışkanlıkları, obeziteye eşlik eden diğer hastalıkları hatta medeni durumu dikkate alınarak kişiye özel ayarlama yapılması gerekir. Sağlıklı beslenme programıyla, obezite sorunu olan kişilerin öğün atlamasının önüne geçilir ve üç öğünün yanı sıra, ara öğünleri tüketmeleri de istenir. Yeni beslenme programının başarıyla devam edebilmesi ve motivasyonunu sağlamak için belli aralıklarla diyette zararlı olsa da sevilen yiyeceklerin tüketilmesine izin verilir.
Sağlıklı yaşam için birkaç öneri:
- Yeterli ve dengeli beslenebilmek için dört besin grubundaki besinleri (süt ve süt ürünleri, et-yumurta-kurubaklagiller, meyveler-sebzeler, ekmek-tahıl grubu ) her öğünde önerilen miktarlarda birlikte tüketiniz.
- Her öğünde, dört besin grubundan farklı besinler seçerek besin çeşitliliğini sağlayınız
- Sağlığınız için sebze ve meyve tüketiniz.
- Kalp ve damar hastalıklarından korunmak için sağlıklı beslenmeye özen gösteriniz.
- Yeterli ve dengeli beslenmek için öğün atlamayınız, besinlerinizi günde en az üç ana öğünde tüketmeye özen gösteriniz.
- Sabah kahvaltısı sağlıklı beslenmede önemli bir öğündür. Güne istekli başlamak, iş ve okulda başarılı olmak için mutlaka kahvaltı yapınız.
- Yeterli ve dengeli beslenme ile düzenli fiziksel aktivite, vücut ağırlığının kontrolünde temel koşuldur.
- Yeterli miktarda su tüketimine özen gösterilmelidir.
Sağlıkla Kalın
DİYETİSYEN
ÖVÜNÇ SELDENGüncelleme Tarihi: 06 Ocak 2021, 12:16