Reuters anketine katılan yaklaşık 40 ekonomistin kestirimlerinin medyan (ortanca) kıymetine nazaran gayrı safi yurtiçi hasılanın (GSYH) bu yılın tamamında yüzde 1.4 daralması beklenirken, 2. ve üçüncü çeyrekte bir evvelki yılın birebir periyoduna nazaran sırasıyla yüzde 8.6 ve yüzde 5.3 daralma yaşanacağı kestirim ediliyor.
Hükümetin salgın öncesinde açıkladığı Orta Vadeli Program’a nazaran bu yıl için büyüme varsayımı yüzde 5’di. Ankara, iktisadın geçen yılki daralmanın akabinde süratle büyümeye geçeceğini kestirim ediyordu.
Hükümet salgının başladığı mart ayı ortasından bu yana resmi iddialarında değişiklik yapmadı. Türkiye şu anda vaka sayısına nazaran yerkürede salgının en ağır yaşandığı yedinci memleket konumunda.
Ankete nazaran GSYH’nin gelecek yıl ise yüzde 3.7 büyüyeceği varsayım ediliyor. 29 Mayıs’ta açıklanacak bu yılın birinci çeyrek GSYH verisi için ise yüzde 4.4 büyüme iddia ediliyor.
Resmi olarak birinci ‘corona‘ vakasının 10 Mart’ta tespit edilmesinden bu yana mütemadi sokağa çıkma yasağı ilan edilmiş olmasa da alınan tecrit tedbirleri ekonomiyi yavaşlattı.
Yerküre genelindeki tecrit tedbirleri global talebi azaltmış olsa da, ekonomistler bu yılın birinci çeyreğinde hızlanan kredi tasarrufu nedeniyle Türkiye iktisadının global daralma bunalımına görece dirençli girdiğini belirtti.
UBS ekonomistlerinin yayınladığı notta şöyle dendi: “Türkiye ekonomisindeki tüm bölümlerin Covid-19 salgınından etkileneceğini, olumsuz tesirin en ağır 2020 2. ve üçüncü çeyrekte görüleceğini varsayım ediyoruz. Global iktisatta yavaşlama nedeniyle yatırım ve ihracat 2020’de daralacak. Kredi büyümesi ise mevcut seviyelerden gerileyecek olsa da 2020’yi yatay bitirebilir.”
Pahalılıkta ve getirilerde düşüş
Türkiye iktisadı son olarak global finansal buhranın akabinde 2009 yılında yüzde 4.7 orantısında daralmıştı. Bunu takiben 2010-2018 periyodunda ise global düşük borçlanma maliyetlerinden (faiz) güç bulan inşaat yatırımlarının desteğiyle her yıl ortalama yüzde 5’in üzerinde büyüdü.
Ama ABD ile bağlantılardaki tansiyon ve Merkez Bankası’nın bağımsızlığının azaldığı telaşlarıyla tetiklenen 2018 kur buhranı sonrasında arka arda üç çeyrek daraldı. Iktisat geçen yılın tamamında ise yüzde 0.9 büyüme kaydetti.
Ekonomistler geçen yıl temmuz ayından bu yana yüzde 24’ten yüzde 9.75’e inen getirilerdeki düşüşün süreceğini varsayım ediyor. Iddiaların medyanına nazaran MB’nin siyaset getirisini haziran ahir yüzde 8’e indireceği öngörülüyor.
Son aylarda yüzde 12’ye yakın seyreden yıllık pahalılığın ise yıl ahir yüzde 8.3’e geriledikten sonra 2021 ahir yüzde 8.9’a yükseleceği kestirim ediliyor.
UBS notunda, “Enflayonun gerileyen petrol fiyatlarına koşut olarak süratle düşeceğini ve TÜFE’nin mayıs ayından itibaren tek haneli seviyelere ineceğini kestirim ediyoruz” dendi.