Dolar krizi nasıl çözülecek?
Geçmiş yıllarda yaşamış olduğumuz krizlerin tamamı ya döviz sıkıntısından veya döviz kurlarından dolayı ortaya çıkmış ve devalüasyonlarla sonuçlanmıştır. Buna rağmen Hükümetler geçmişten ders almamıştır. Bu günkü hükümet ve Merkez Bankası da geçmişten ders almamış, ekonomide büyüme için ve enflasyonla mücadelede düşük döviz kurunu bir araç olarak kullanmıştır. Merkez Bankası dalgalı kura rağmen döviz kurları artınca müdahale etmiş, aynı hassasiyeti kurlar düşünce göstermemiştir.
Bugünkü Dünya ve Türkiye ekonomik ve siyasi konjonktüründe Merkez Bankası ne etse fayda vermedi. Ayrıca Hükümet içinde kamuoyuna birebir yansıyan faiz kavgası da işin tuzu biberi oldu. Son bir yılda TL dolar karşısında yüzde 17.5 oranında değer kaybetti. Euro yüzde 26.5 değer kaybetti. En düşük değer kaybını Çin Yuan’ı yaşadı. Zira Çin, dalgalı kur sistemi uygulamıyor.
Çin, kontrollü olarak sabit döviz kuru rejimi uyguluyor. Ayrıca sermaye hareketlerini de kontrol ediyor. Çin Merkez Bankası, Çin’de yerleşik olanların döviz alım ve satımlarında yıllık bir limit uyguluyor.
Dolar daha ne kadar gider? Çözüm olur mu?
Doların dünyada diğer paralar karşısında sürekli artması, ABD’nin lehine değildir. Dolarda değer artışı ABD’nin dış rekabet gücünü düşürecek ve dış açığı artacaktır.
ABD 2013 yılında 471,5 milyar dolar düzeyinde dış ticaret açığı vermiştir. Bu açığın Gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYH) oranı da yüzde 2,8 olmuştur.
ABD’nin yabancıya olan dış borcu yaklaşık 5,5 trilyondur. Ancak bunları da dolarla ödeyeceği için gerçekte döviz borcu yoktur. Ne var ki ödediği dolarların nereye gideceği de önemlidir. Dışarıya gitmesi, kaynak çıkışı demektir.
Ayrıca doların dünya para sistemi içinde sorumluluk alanı artmıştır. Buna rağmen doların altı boştur. Dünya para sistemi arayışları başlamıştır.
Bu şartlar altında ABD doların daha da artmasını önleyecek, faiz artırmayı uzun süre erteleme gibi önlemler alabilir. Piyasaya daha fazla dolar sürebilir. Ancak o zamanda dünya para sistemi riske girebilir. Yani iki tarafı boklu değnek gibidir.
Biz ne yaparız...
Merkez Bankası’nın Şubat ayı ve TÜFE bazlı reel kur endeksi 113.22 idi. Yani Şubat’ta TL yüzde 13 daha değerli idi. Bunu düne göre hesaplarsak TL, yüzde 6 daha değerli çıkıyor. Yani endeks daha fazla zorlanırsa doların 2.80’e kadar çıkabileceğini gösteriyor.
Türkiye’nin yapacağı, artık faizleri tamamıyla Merkez Bankası’nın kararına bırakmak , Merkez Bankası’nın da sıkı para politikası uygulamaması ve Cumhurbaşkanının ekonomiyi ilgili bakanlara ve uzmanlara bırakmasıdır. Yani olayın psikolojik boyutu da önemlidir.
- Krizin yükü fakirin sırtına yüklendi21 Eylül 2018 Cuma 00:00
- Panik!20 Eylül 2018 Perşembe 00:00
- Trafikte anarşi 19 Eylül 2018 Çarşamba 00:00
- Ekonomik sorunlar çalışanın sırtında18 Eylül 2018 Salı 00:00
- Bundan sonra ne olur?16 Eylül 2018 Pazar 00:00
- Faizin etkisi geçicidir14 Eylül 2018 Cuma 00:00
- Eğitimde din popülizmi toplumsal enerjimizi tüketti13 Eylül 2018 Perşembe 00:00
- Yoksullaşma dönemindeyiz12 Eylül 2018 Çarşamba 00:00
- Finans piyasası kumar masasına döndü11 Eylül 2018 Salı 00:00
- Algı yaratmakla ekonomi yürümüyor09 Eylül 2018 Pazar 00:00
- Bir de başımıza Suriyeli Mafyası çıktı07 Eylül 2018 Cuma 00:00