TEK BORSA dergisi bu haftaki sayısında ABD emlak piyasasını araştırdı. İşte mortgage krizi dolayısıyla zor durumda olan ABD konut piyasasıyla ilgili tüm detaylar! 100 bin dolara ABD'de ev alınabilir mi? ABD'de nerelerden ev alınır? Nasıl ev alınır? Nelere
ABD, Türkiye'deki gayrimenkul yatırımcılarının en fazla ilgi gösterdiği ülkelerden biri. Özellikle de iş ve sanat dünyasından yatırımcıların... Türkiye'de, ABD'den ev alan işadamı ve sanatçıların sayısı bir hayli fazla. Dünyanın en büyük gayrimenkul piyasası olan ülke, yatırımcısına en çok kazandıran yerler arasında bulunuyor. Yatırımcılar için oldukça cazip bir pazar olan ABD işte bu özelliği nedeniyle dünyanın dört bir yanından gayrimenkul yatırımcısı çekiyor. Aslında çoğu kişi için hayal gibi görünse de ABD'de ev almak gayrimenkul yatırımı yapmak sanıldığı kadar zor değil.
Özellikle de gayrimenkul piyasasının en durgun olduğu bu dönemde... Piyasanın son iki yıldır oldukça durgun olduğu ABD'de Türkiye'deki fiyatlara ev almak mümkün. Son dönemlerde bunun farkına varıp Türkiye'den ABD'nin yolunu tutan yatırımcıların sayısında önemli bir artış var. Peki, ABD'den ev nasıl alınır? Konut dışında yapılacak cazip yatırımlar neler? Fiyatlar ne kadar? Talebin en fazla olduğu yerler nereler? Emlakçılar yatırım için nereleri öneriyor? Tüm bu soruların yanıtlarını araştırdık. İşte ABD'de gayrimenkul yatırımı yapmak isteyenler için önemli ipuçları...
Ev almak kolay...
Miami'de emlakçılık yapan Erdem Altınok ABD'de gayrimenkul yatırımı konusunda herhangi bir sınırlama olmadığını belirtiyor. Altınok, "Yabancılar ABD'de tamamını peşin ödeyebilecekleri gibi yüzde 15-20 civarında bir peşinatla 40 yıl sabitlenmiş mortgage kredisi kullanarak konut sahibi olabiliyorlar" diyor. Altınok, yatırımcıların 2-3 yıl süren projelerde anahtar teslimi yapılmadan satın aldıkları konutları devretme yani satma hakları olduğunu da belirtiyor. Altınok'a göre satın alınan konutu kiraya verip mortgage taksitlerini rahatlıkla karşılayabilmek de mümkün.
Piyasasının durgun olması nedeniyle konut fiyatlarının düştüğünü belirten Altınok, Türkiye'den yatırımcılar için önemli fırsatlar olduğunu düşünüyor. Altınok'a göre YTL'nin dolar karşısında değer kazanması da yatırım yapmak isteyenlerin ellerini güçlendiren en önemli nokta. Fiyatların önümüzdeki yıldan itibaren tekrar yükselmesinin beklendiğini söyleyen
Altınok, yatırımcılara zaman kaybetmeden harekete geçmelerini öneriyor.
Altınok, uzun vadede prim yapacak yerler arasında Florida (Miami, Palm Beach, Orlando), Virginia, North ve South Corolina'yı gösteriyor. Altınok özellikle son dönemde hızla gelişen Florida'da yapılacak her türlü yatırımın kazandıracağı görüşünde. Altınok'a göre New York gibi emlak sektörünün her zaman hareketli olduğunu kentlerde de yatırım yapmak karlı. Örneğin New York, Manhattan'da 60 m2 bir apartman dairesi 900 bin dolara alıcı buluyor. Bu fiyat kimi daireler için 10 milyon dolara kadar çıkabiliyor. Manhattan'da 70 m2 büyüklükte bir daire 4 bin dolara kolaylıkla kiraya verilebiliyor. Manhattan'da şehrin 10-15 dakika dışında bulunan müstakil konutların fiyatları ise 250 bin dolardan başlayıp 5 milyon dolara kadar çıkıyor.
Şehir merkezlerine yakın yerlerde dükkana da yatırım yapılabileceğini söyleyen Altınok, buralarda m2'si bin 500 dolara dükkan alınabileceğini belirtiyor. Altınok, arsa fiyatlarının ise şehir merkezlerinde bin dolardan başlayıp 100 bin dolara kadar çıktığını söylüyor. Altınok'a göre Florida, New York, Georgia, North Carolina, Texas ticari gayrimenkul yatırımı yapılabilecek yerler...
Metrekaresi 50 dolara arsalar
WEC (World Estate Center) International Türkiye ofisinde emlak broker'lığı yapan Ali Azak ise şu an Florida ve Georgia'ya yoğun bir talep olduğunu söylüyor. Azak, son yıllarda diğerlerine göre daha ucuz olan bu kentlere yoğun bir göç olduğundan söz ediyor. Tabii bu durum emlak sektörünü de hareketlendirmiş. Özellikle Florida'da emlak vergilerinin ucuz olması talebin iyice artmasına neden olmuş. Florida'da genelde `town house' denilen müstakil evler ve apartman daireleri bulunuyor. Örneğin Florida'da 100-150 m2 büyüklüğünde orta seviyedeki bir apartman dairesi 200-250 bin dolar civarında. 150-200 m2 büyüklükteki müstakil evlerin fiyatı ise 300-400 bin dolar civarında. Florida'da 2+1'lerden oluşan konutların kiralık fiyatı bin-bin 500 dolardan başlıyor. Azak, son dönemlerde Las Vegas'a da talebin arttığından ve burada yoğun şekilde inşaat projeleri yapıldığından söz ediyor. Örneğin Las Vegas'ta 2+1'den oluşan evler, 200 bin dolara gidiyor.
Azak, yıldızı yeni parlamaya başlayan Florida'nın kuzeyinin yatırım açısından oldukça cazip olduğunu belirtiyor. Buradaki arsa fiyatlarının ucuz olduğunu söyleyen Azak, bölgenin önümüzdeki iki-üç yılda çok büyük prim yapacağını düşünüyor. Azak, uzun vadeli yatırım düşünen birçok yatırımcının bölgeden arsa aldığını anlatıyor. Azak'ın söylediğine göre özellikle Florida'yla kuzeyinde yer alan Daytona Beach arasında yeni yerleşime açılan bölgede çok sayıda boş arsa bulunuyor. Arsaların m2 fiyatı ise 50-100 dolar civarında. Müstakil evlerin fiyatı ise 200 bin dolardan başlıyor. Azak California, New York'un yanı sıra Newhemshire ve üniversite kenti olan Boston'un da emlak piyasasının devamlı hareketli olduğu eyaletler arasında olduğunu belirtiyor.
Gelecekteki finans merkezi
Miami'de emlak satışı yapan Acar Holding'in Genel Koordinatörü Tuğba Ensari, "ABD'de, genelde orada yaşamaya karar vermiş ya da işleri gereği dönemsel olarak gidip gelen Türkler yatırım yapıyor. Üniversitede okuyan çocukları için ev alıp yatırım yapmak isteyenler de oluyor" diyor.
Ensari, Türkiye'den ABD'ye gayrimenkul yatırımı yapanların genelde New York, Florida-Miami'yi tercih ettiğini belirtiyor. Ensari, geleceğin ticaret bölgesi olarak nitelendirilen Miami'nin inşaat firmaları ve yatırımcılar arasında cazip hale geldiğinden söz ediyor. Özellikle South Beach'te yatırıma yönelik boş arsaların olduğunu söyleyen Ensari burasının sürekli prim yaptığını anlatıyor. Ensari'nin söylediğine göre, Florida ve Nevada da talebin yoğun yerler arasında. Özellikle Nevada-Las Vegas'ta inşaat sektörü oldukça hareketli.
ABD'de yatırım yapacaklara adres olarak Miami ve Las Vegas'ı gösteren Ensari, "Özellikle Miami yatırım açısından cazip. Miami Amerika'nın yeni bankacılık ve ticaret merkezi olmaya aday gösteriliyor. 2012 yılına kadar metropole dönüştürülmesi planlanan kent, emlak alanında artışların çok ivme kazanacağı bir bölge. Şu an konut fiyatları San Francisco, New York gibi büyük kentlerin gerisinde ama bu makas gitgide kapanacak" diyor.
Fiyatlar yüzde 10-30 düştü
Rhode Island, Florida ve Massachusets'te emlak komisyonculuğu yapan Haluk Pelit ise "Şu an emlak piyasası en düşük seviyelerde. Durgunluktan dolayı fiyatlar yüzde 10-30 arasında düşmüş durumda. Bu yüzden ABD'nin neresinde olursanız olun emlak almak kolay ve ucuz" diyor. Pelit, durgun olan piyasanın yatırım yapmayı düşünen alıcılar için çok iyi bir fırsat olduğu görüşünde. "Çünkü" diyor Pelit, "Alıcıların pazarlık paylarının yüksek olmasından dolayı ucuza konut alabilme imkanı mevcut."
Yatırımcılara ABD'ye yatırım yapmaları çağrısında bulunan Pelit, sadece konut değil, arsa yatırımının da karlı olduğunu belirtiyor. Pelit, konut alıp kiraya vermeyi düşünenler için şunları söylüyor: "Eğer kiralardan elde ettiğiniz gelir, satın aldığınız fiyatın yüzde 9-12'si arasında ise karlı bir yatırım olduğu kesin. Çünkü bu gelir seviyesinde hem mortgage kredinizi ödeyebiliyor hem de satın aldığınız konutun tüm masraflarını karşılamış oluyorsunuz."
Özellikle büyük metropollere yatırım öneren Pelit, Boston, New York, Atlanta, Charleston, Savanah, Orlando, Miami, New Orleans, Dallas, Houston, Las Vegas, Chicago, Los Angeles, San Francisco, Santa Barbara ve San Diego gibi bölgelere yapılacak her türlü yatırımın mutlaka prim yapacağını belirtiyor. Türkiye'de faizlerin yüksek olduğunu belirten Pelit, alıcının ABD'de mortgage kredisi almasının daha avantajlı olduğunu belirtiyor. Pelit, "Eğer kredi alacaksanız buradan almanız oldukça avantajlı çünkü faizler en düşük seviyede. Yıllık olarak yüzde 6.75-12 arasında değişiyor. Yani Türkiye'deki gibi aylık yüzde 1.5'lerde değil. Parayı buradan alıp kullanmak daha cazip" diyor.
Virginia Beach'in yıldızı parlıyor...
Washington'da emlakçılık yapan Turan Tombul da Türkiye'den yatırımcıların ABD'ye ilgisinin arttığını belirtiyor. Yatırım için Washington'un cazip olabileceğini belirten Tombul, "Washington'a yakın olan yerlerin kiraları hep artıyor. Kentte, dört üniversitenin olmasından dolayı kiralık konutlara talep bir hayli fazla. Buralarda bulunan konutlar sürekli prim yapıyor" diyor.
Tombul Washington ve çevresindeki emlak fiyatlarının Avrupa'daki diğer başkentlere göre daha ucuz olduğunu söylüyor. Apartman dairelerinin fiyatı 400 bin dolarla - 2 milyon dolar arasında. Town home'ların fiyatı ise 600 bin-2 milyon dolar arasında. Tombul, Washington'un yanı sıra yatırımcılara "önümüzdeki günlerde en fazla prim yapacak" dediği yerlerden biri olan Virginia Beach'i de öneriyor. Tombul, "Burası geleceğin Miami'si olarak görüyorlar. Bütün askeri hava üsleri burada. Gelişmekte olan turistik bir bölge aynı zamanda. Buraya yatırım yapanlar Miami'den daha kazançlı olacak" diyor. Bölgede 100 m2 büyüklükte bir apartman dairesinin fiyatı 100 bin dolar. Çiftlik evlerin fiyatı 400 binden başlayıp 1 milyon dolar kadar gidiyor. 20 dönümden küçük arsanın satılmadığı bölgede, bu büyüklükteki bir arsayı 350 bin dolardan başlayan fiyatlarla almak mümkün.
New York'a yatırım her zaman kârlı...
Kuzey California - San Francisco'da emlakçılık yapan Neslihan Yılmaz, Silikon Vadisi'nin bölgede bulunmasında dolayı buraya talebin yüksek olduğunu belirtiyor. Yılmaz'ın söylediğine göre Kuzey California'da müstakil evlerin fiyatı 800 bin, a