Mart 2011’deki Fukushima nükleer olayından sonraki ilk haftada, nükleer kaza yerinden yaklaşık 200 km uzaklıkta olan Tokyo bölgesinde evime en yakın süpermarkette pirinç ve erişte satıldı. O hafta, sadece Tokyo sakinleri değil, tüm dünya radyasyon kontaminasyonu yüzünden panik içindeydi.
Bugün, 2015 yılında, Fukushima nükleer santralinin denize sızan radyoaktif su ile ilgili endişelerimiz var. Hükümetler arasındaki ikili müzakerelere rağmen, Japonya’daki çeşitli vilayetlerden tarım ürünlerinin Kore ve Tayvan da dahil olmak üzere birçok ülkeye ithal edilmesi hala yasaktır. Öte yandan, Japon hükümetinin nükleer santralleri yeniden başlatmak için yaptığı hamlelere rağmen, Japonya’daki tüm nükleer santraller kapalı kalır.
Fukushima nükleer kaza Japonya’da değil, aynı zamanda sözde Ateş Pasifik Halkası üzerinde bulunan Tayvan, sadece nükleer güç için knell çaldı. Tayvan’da üç aktif nükleer enerji santrali vardır ve bunların ikisi başkenti Taipei’ye çok yakındır. Birinci ve ikinci nükleer santrallerin önümüzdeki altı yıl içinde devreden alınması planlandığından, dördüncüsü bu ikisinin yerine geçecek şekilde inşa edildi. Bununla birlikte, Nisan 2014’teki büyük bir gösteriden sonra dördüncü nükleer santral inşaatı durduruldu ve Temmuz 2015’te mothballed edilmesi planlanıyor. Öte yandan, güvenlik kaygıları ve nükleer atıklarla ilgili sorunlar nedeniyle, birinci ve ikinci nükleer santrallerin planlandığı gibi, hatta daha erken devreden alındığı düşünülmektedir.
Tayvan’da nükleer karşıtı mitinglerde popüler bir slogan olan “Nükleersiz bir ev”, nihayet sosyal ve siyasi uzlaşmanın bir parçası haline geldi. İki büyük siyasi parti olan Kuomintang ve Demokratik İlerleme Partisi’nin başkanları, nükleer enerjiden vazgeçme ve alternatif enerji stratejileri geliştirme konusundaki kararlılıklarını dile getirdiler. Öte yandan, Başkan Ma Ying-Jeou başkanlığındaki mevcut hükümet (2016’da ofisten ayrılacak), “nükleer olmayan bir ev” vizyonunu ekonomik büyümeye engel olarak görüyor.
Nükleer enerji ile ilgili olarak Ma’nın ataletine yanıt olarak, sivil toplum nükleer içermeyen bir Tayvan inşa etmek için çeşitli yolları araştırıyor. Umudları nükleer enerjiyi değiştirmek için alternatif enerji kaynakları geliştirmek ve ekonomik büyümeyi artırmak için bu teknolojiyi ihraç etmektir. Tayvan’ın üç nükleer santral, ülkenin elektrik arzının sadece% 10-20’sini üretir. Tayvan güneş pillerinin büyük bir üreticisi olduğu için, güçlü pillerle birlikte ucuz güneş panellerinin umudu bir umut kaynağıdır. Jeotermal güç de umut verici. Profesör Kao Cheng-Yen, bir anti-nükleer gazi, yakın zamanda bir jeotermal enerji şirketi kurdu ve New Taipei City belediye başkanı Eric Chu, Endüstriyel Teknoloji Araştırma Enstitüsü ile işbirliği içinde New Taipei City’de jeotermal enerji santrali kurmayı planlıyor.
Tayvan’daki bir başka strateji verimli enerji kullanımıdır. Kendi nükleer skandalından etkilenen Güney Kore’de, başkenti Seul belediye başkanı, ‘Bir nükleer santral eksil’ enerji politikası ilan etti. Yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretmenin yanı sıra, enerji verimliliği ve enerji tasarrufuna da önem veriyorlar. Enerji verimliliği ve enerji tasarrufu yapmaktan daha kolay olduğu için, Tayvan’daki anti-nükleer vatandaşlar grupları Güney Kore deneyimlerinden öğrenmeye çalışıyorlar.
Fukushima nükleer olayından sonra Tokyo ve Taipei’de birçok anti-nükleer gösteriye katıldım. Bu gösterilerde gözlemlediğim şey beni şaşırtmaya devam ediyor: hükümetler protestocularla tartışmalar açmaya çalışmazlar, fakat enerjilerini seslerini bastırmaya adaırlar. Taipei Nisan 2014 protesto sırasında, polis, tahliye başladı, bize protestocular su kanonları amaçlayan, hükümet nükleer güç politikasını yeniden talep sadece sıradan vatandaşlar vardı. Ancak hükümet polisin eylemlerine göz yumdu.
Tayvan halkının nükleer olmayan bir ev isteğine karşı çıkan Başkan Ma’nın yönetimi, birinci ve ikinci nükleer santrallerin ömrünü uzatmaya çalışıyor. Nükleer atık depolama alanı yetersizliği sorununu çözmek için Başkan Ma’nın yönetimi, yeniden işleme için yurtdışına 1.200 yüksek radyoaktif kullanılmış yakıt çubukları göndermeyi öneriyor. Yasama Yuan tarafından bu Mart ayında askıya alınan bu öneri pahalı ve etkisizdir, çünkü işlenmiş nükleer atık sonunda adaya geri gönderilecektir. Dahası, Uluslararası Fissile Malzemeleri Paneli’ndeki birçok uzman, yeniden işleme süreçlerinin nükleer silah çoğalması üzerinde bir etkisi olacağından endişe duyuyor, çünkü Tayvan’ın harcanan yakıt çubuklarının yeniden işlenmesinden yaklaşık 2 ton plütonyum geri kazanılacak. Başkan Ma’nın İdaresi ve Tayvan Güç Şirketi daha esnek ve pratik bir yaklaşım denemezseniz ve anti-nükleer vatandaş gruplarıyla konuşmaya başlamazsa, nükleer atıkların depolanmasına ilişkin kilitlenme gevşetilmeyecektir.
Nükleer olmayan bir ülkeye giden yol asla kolay değildir ve bunun gerçekleştiğini görmek onlarca yıl alır. Tayvan’daki yeni nesil politikacılar, anti-nükleer vatandaşlar gruplarıyla konuşmayı açmaya ve nükleer olmayan bir ülkeye doğru yolu açmaya hazır olduklarından, tüm toplumun hükümet ve sivil gruplar arasındaki konuşmayı mümkün olan en kısa sürede başlatması faydalı olacaktır.
(Yazar, Hitotsubashi Üniversitesi’nde sosyal bilimler doktora programında yüksek lisans öğrencisi olan Tan Uichi’ye, bu makale için önemli bilgiler ve yorumlar sağladığı için teşekkür eder).