Çeyiz evlilik öncesi gelin ve damadın yeni kuracakları evlerine götürdükleri eşyalardır. Genelde çoğu yörede çeyiz ismi verilen küçük eşyaları kız tarafı yaparken, ev için gerekli olan oturma grubu, mutfak için beyaz eşya, yatak odası takımı gibi ağır eşyaları da erkek tarafı karşılayacaktır. Ülkemizde evlilik öncesi çeşitli adetler ve görenekler halen sürdürülmeye çalışılmaktadır. Buna bağlı olarak da çeyizin çeşitli ritüellerle götürülmesi olayı devam etmektedir. Bu geleneklerden en çok bilineni çeyizde ayna götürmek ya da çeyizi aynalı yüklemektir. Peki, çeyiz aynasının hikmeti nedir?
Çeyizdeki Ayna Nedir?
Çeyiz kız tarafının uzun yıllar hazırladığı, bir ev için gerekli olan her şeydir. Eskiden daha çok el emekleri ile doldurulan çeyizler artık her şeyin hazır olarak üretiminin yapılması sonucu satın alınmaktadır. Aslına bakılırsa eskiden el emeği göz nuru olan çeyizler şimdilerde biraz basite kaçmakta ve buna bağlı olarak da modern kelimesi altında çeyizin önemi yitirilmektedir. Çeyiz aynası bu gelişmelerin dışında halen uygulanmaya devam eden bir gelenektir. Çeyizlik ayna için iki çeşit götürme yöntemi bulunmaktadır:
- Eskilerden beri yapılan bir gelenek olan çeyiz içerisindeki ayna götürme geleneği değişim yaşamadan önce genelde kaynana evine götürülmekteydi. Çünkü eskiden çoğu insan kaynana ile beraber oturmakta, geniş aile düzeni içerisinde yaşamaktaydılar. Buna bağlı olarak da kaynananın evine çeyiz için hazırlanan eşyalar götürülerek ev hazırlanmaktaydı. Genelde bir oda şeklinde dizilen çeyizler gelinin evi yerine odası anlayışı içerisinde hazırlanırdı. Gelin odasının hazırlanacağı günün sabahında gelin evinden bir kişi çeyizlik ayna için belirli bir ücret belirler ve aynayı kapıp kaynananın evine götürerek belirlediği bahşişi alana kadar aynayı vermezdi. Kaynananın bahşiş konusunu fazla bulması ya da aynayı kabul etmemesi düğünün iptal olması demekti. Çünkü gelin aynası ile birlikte gelecek ve bu ayna yeni aydınlık bir geleceğin simgesi olacaktı. Gelinin odası hazırlandıktan sonra kaynana aldığı aynayı odaya kırılmayacak bir köşeye yerleştirerek gelen insanlara gösterirdi.
- Şimdilerde gelin çeyiz aynası gelinin evi düzenleneceğinde evine götürülüyor. Çeyiz gelen araca yüklendikten sonra en son olarak bir kişi aynayı da eline alarak çeyizle birlikte hazırlanacak olan eve gidiyor. Bu çoğu zaman kız tarafından seçilen bir kişi olurken, bazı yerlerde de damat direkt olarak aynayı evden çıkarırlarken alıyor. Gelinin yeni evine gidildiğinde çeyizin indirilmesi esnasında biri aynayı kaçırıyor ve bu aynayı tekrar vermek için damattan ya da kaynanadan bahşiş istiyor. İstediği rakam verilen kadar aynayı çok dikkatli korumak zorunda, yoksa aynanın bırakın kırılmasını çatlaması bile kabul edilemiyor ve batıl bir inanış olarak uğursuzluğa yorumlanıyor. Ayna alındıktan sonra evin en güzel köşesinde yerini alıyor.
Bu denli güzel bir değere sahip olan gelin aynası mutlaka zengin görünümlü, kaliteli ve gösterişli bir model olmalıdır. Özellikle aynanın çerçevesiz ve pis olması gelinin evliliği istememesi gibi durumlara yorumlanır ve bu erkek tarafı için düğünün iptal edilmesi hakkını oluşturur. Ayna ne kadar temiz ve gösterişli ise kurulacak yuvanın o denli sağlıklı ve aydınlık olacağı inancı nazar değmesin diye üzerine örtülen kırmızı kuşakları ile halen devam ediyor.
Gelin Aynasının Gümüş Olmasının Önemi
Gelinlerin çeyizleri ile birlikte götürdükleri ayna belki de çeyizin en güzel parçasını oluşturuyor. Bu nedenle gümüş çerçeveli ayna seçilmesi en önemli nokta. Gümüşün parlak bir maden olması ve kararmaya karşı korumalı bir maden olarak işlenmesi gelinlerin çeyizlerine koydukları aynanın çerçevesinin uzun süre dayanıklı olmasını sağlıyor. Gümüş çerçeve parladıkça aynanın aydınlığının ev içerisine vurması temenni ediliyor ve böylece mutlu bir gelecek hazırlanmış oluyor. Çerçevesi gümüş ayna yıllar geçse de kararmıyor ve aynaya en çok uyum sağlayan çerçeve olan gümüş, parlaklığı ile evliliğin sürekli olarak bu şekilde mutlulukla huzurla devam edeceğini simgeliyor. Ayna parladıkça evlilik içerisindeki mutluluk ve muhabbet de artarak devam ediyor. Gelinin çeyizlik özel aynası evin en güzel köşesinde en uzun süre kullanılması gereken bir parça olduğundan evdeki her eşyaya uyum sağlaması bunun için de uyumlu bir çerçeveye, özellikle gümüş çerçeveye sahip olması gerekiyor. Konu çeyizlik gümüş aynalar ise www.gumusdunyasi.com‘dan alınır.