Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu ve Kıbrıs Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiades Ada'yı ikiye ayıran ara bölgede 22 ay sonra bir araya geldi.
Müzakereleri yürütecek heyetler belirlendi, heyetler arası ilk görüşme hafta içinde yapılacak.
Türkiye yaşanan gelişmelerden memnun. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, başlayan sürecin dünyada olumlu etkiler uyandırdığını söyledi.
İspanya Başbakanı Mariano Rajoy ile görüşmesinden sonra düzenlenen basın toplantısında konuşan Erdoğan, "Temenni ederiz ki görüşmeler belirlenen çerçeve içinde devam eder ve on yıllardır devam eden sıkıntıları aşmış oluruz. Biz garantör devlet olarak elimizden gelen desteği vermeye devam edeceğiz." dedi.
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu da kişisel Twitter hesabında şunları yazdı:
"Kıbrıs sorununda bir buçuk yıldan sonra iki taraf arasında görüşmelerin yeniden başlaması son derece olumlu bir gelişme. Türkiye olarak Kıbrıs davamızın çözümü için KKTC'ye hep destek olduk, bundan sonra da destek olmayı sürdüreceğiz. Adada başta KKTC Cumhurbaşkanı Sayın Eroğlu olmak üzere liderlerin çözüm yolunda gösterdikleri iradeyi destekliyoruz. Bu sürecin kapsamlı bir çözüm için başlangıç olmasını diliyoruz".
Türkiye gibi ABD de müzakerelerin başlamasından memnun. Beyaz Saray Sözcüsü Jay Carney yaptığı yazılı açıklamada iki liderin üzerinde anlaştığı ortak açıklamanın "uzlaşı ruhunu" yansıttığını ve sonuca odaklı görüşmeler için sağlam bir zemin oluşturduğunu söyledi.
Açıklamada "Tarafları, çözülememiş ana meselelere çözüm bulmak ve Kıbrıs'ı mümkün olan en erken zamanda iki bölgeli, iki toplumlu federasyon şeklinde yeniden birleştiren bir anlaşmaya varmak için süratle çalışmaya teşvik ediyoruz" ifadesi kullanıldı.
Ortak açıklama
Mutabakata varılan ortak açıklamayı, Birleşmiş Milletler (BM) Kıbrıs Özel Temsilcisi Lisa Buttenheim açıkladı.
Buna göre;
- Liderler, Kıbrıs'taki mevcut durumun kabul edilemez olduğu, çözümsüzlüğün uzaması halinde bunun gerek Türklere gerekse Rumlara olumsuz etkileri olacağı hususunda hemfikir. Liderler çözümün sadece iki halka değil tüm bölgeye olumlu etkiler yapacağına inanıyor.
- Liderler bütünlüklü çözüm müzakerelerine başlamaya ve bunu sonuç alıcı şekilde götürmeye kararlı. Müzakerelerde anlaşmazlığı oluşturan tüm konular masada olacak ve birbiriyle bağlantılı müzakere edilecek. Liderler çözüme ulaşmayı ve anlaşmayı iki halkın eş zamanlı referandumlarına sunmayı amaçlıyor.
- Kıbrıs'ta varılacak çözüm iki toplumlu, iki bölgeli, siyasi eşitliğe ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarına dayalı bir federasyon olacak. Birleşik Kıbrıs, Avrupa Birliği'ne ve Birleşmiş Milletler'e üye, tek uluslararası kimliği, tek vatandaşlığı ve tek egemenliği bulunan bir devlet olacak. Birleşik Kıbrıs vatandaşları, aynı zamanda Türk ve Rum kurucu devletlerin de vatandaşı sayılacak. Federal devletin yetkileri, anayasayla belirlenecek. Kurucu devletler, kendi bölgelerinde kendi yetkilerini Federal devletten bağımsız olarak kullanacak. Yetki ve güç paylaşımı konusundaki tüm anlaşmazlıklarda Federal Yüksek Mahkeme yetkili olacak. Taraflardan hiçbiri diğerine tahakküm edemeyecek.
- Birleşik Kıbrıs Federasyonu, varılacak anlaşmanın iki halkın eş zamanlı referandumlarında onaylanmasıyla hayata geçecek. İki eşit kurucu devletin varlığı, anayasada yer alacak. İki bölgeli, iki toplumlu AB normlarına uygun federal yapı tüm Ada'da geçerli olacak ve bu yapı hiçbir şekilde değiştirilemeyecek şekilde korunacak.
- Kıbrıs çözüm müzakerelerinde tüm konularda anlaşmadan, hiçbir konuda anlaşma sağlanamamış sayılacak.
- Liderlerin özel temsilcileri her konuda her zaman müzakere edecek. Liderlerle gerekli sıklıkta bir araya gelip karar alacaklar. Yalnızca liderlerin uzlaştığı bir anlaşma referanduma sunulacak ve hakemlik olmayacak.
- Taraflar müzakerelerin sonuca ulaşması için birbirlerini suçlamadan kaçınarak, kamuoyunu olumsuz etkileyecek açıklamalar yapmadan olumlu bir atmosfer oluşturmaya çalışacak. Süreç içinde Kıbrıs'ın birleştirilmesi hedefine ivme kazandıracak güven yaratıcı önlemleri hayata geçirmek için çaba sarf edecekler.
Kaynak: Al Jazeera ve ajanslar