Burun Şekil Bozukluğu Hakkında
Burun, kemiklerden ve kıkırdaklardan oluşan bir yapıya sahiptir. Yapı itibariyle dış ve iç yapısı birbirine bağlı olarak bütünlük içinde çalışır. Nefes alma ve koklama fonksiyonlarını gerçekleştiren burun oldukça komplike bir sisteme sahiptir. Yüzün orta bölgesinde konumlanması sebebiyle burun; yüzün estetik kimliğini kazanmasında da etkili bir organdır. Burundan nefes alındığında, ağızdan alınan nefese kıyasla daha nemli ve temiz bir hava ciğerlere taşınır. Burundan alınan hava ayrıca bronşlara daha fazla iletilir ve daha verimli nefes alıp verme söz konusu olur. Burunda meydana gelen şekil bozuklukları kıkırdak, kemik ve doku etkenleriyle söz konusu olduğundan kronik olarak burun tıkanıklığı yaşanabilmesi olasıdır. Bunun yanında bu şekil bozukluğu yüzün estetik yapısında da beğenilmeyen bir etki oluşturabilir. Genel anlamda burundaki şekil bozuklukları ergenlik ve sonrası dönemde belirginlik kazanmaya başlar. Eğrilik, kemer, burun ucunda düşüklük ve burun darlığı bu şekil bozukluklarından bazılarıdır.
Burunda Şekil Bozukluğu Nedir?
Çocukluk çağındaki çocuklarda patolojik durumların dışında genel olarak burun yapısında bir eğrilik görülmez ancak ergenlik dönemi başlangıcı ile vücutta hızlı bir şekilde gerçekleşen değişimler ile burunda eğrilik ortaya çıkmaya başlar. Kıkırdak ve kemik yapısında anormal değişiklikler burun yapısının bozukluğunda etkendir. Burun şekil bozukluğuna sebep olan bir diğer faktör ise travmalar olarak karşımıza çıkar. Özellikle henüz burnun şekillenme aşamasında olan ergenlik çağındaki bireylerin burunlarında yaşadıkları darbeler ve travmalar asimetrik kıkırdak ve kemik oluşumuna sebep olarak burun şekil bozukluğunun ortaya çıkmasına sebep olabilir.
Şekil Bozukluklarının Genel Sağlığa Etkisi
Burunda meydana gelen şekil bozukluklarının genel olarak solunum yolları ile ilgili rahatsızlıklarla ilişkilendiği görülür. Ele aldığımız üzere burun yolu ile alınan hava daha nemli ve sıcaktır; bu nedenle de ciğerlere sağlanan hava daha kaliteli bir şekilde kullanılır. Öte yandan ağızdan alınan soluklara kıyasla, burundan nefes alınması burun etlerinin nefes alış hızını ve ivmesini düzenlemesi sebebiyle bronşlara daha iyi bir şekilde iletilerek verimli kullanılır. Bu özellikleri ile sağlıklı nefes almanın başrol oyuncularından birisi olan burunda meydana gelen şekil bozuklukları doğal olarak çeşitli solunum rahatsızlıklarını da ortaya çıkarır. Bunlardan bazılarını sıralayacak olursak; burun sırtında eğrilik olması özellikle burun kanallarından birisinde tıkanıklığın söz konusu olmasına sebep olur, burun içindeki kemik eğriliği ise burun eti büyümesine sebep olan bir unsur olarak nefes alıp vermede zorluk yaşatır. Nefes alıp verme konusunda yaşanan güçlüklere sebep olan burun eğrilikleri yetersiz hava alımını ve buna bağlı olarak da kalpten daha fazla kan ve oksijen üretilmesine sebep olur. Kalbin bu şekilde daha fazla kan ve oksijen sağlaması ise zamanla kalp büyümesini tetikler ve kalp direnci azalır. Öte yandan akciğer de böyle bir solunum zorluğu durumunda daha fazla oksijen sağlamaya çalışacağı için sertleşme oluşabilir. Burun eğriliğine bağlı solunum problemlerinin ayrıca bağışıklık sistemi ile ilgili negatif bağıntıları olduğu da ortaya konulmaktadır. Çünkü burun solunum yolunda meydana gelen tıkanıklıklar otomatik olarak solunum esnasında sağlanan oksijenin de düşmesi anlamına gelir ve yeterli oksijenin beyin, kalp ve akciğer gibi organlara taşınamaması, hücrelerin ihtiyacı olan oksijeni alamaması doğrudan vücut bağışıklığını olumsuz etkiler. Tüm bu kişisel negatif etkilerin yanında ayrıca sosyal açıdan ortaya çıkan sorunlar da mercek altına alındığında; estetik bozukluk ile yaşanan psikolojik kaygılar, horlama ve sinüzit gibi kronik hastalıkların baş göstermesi burun şekil bozukluğunun getirdiği sorunlardır.
Tedavisi
Burun şeklindeki bozuklukların yoğun olarak solunum yolu sağlığına etki ettiği durumlarda ve kişilerde psikolojik olarak estetik kaygıların tetiklenmesine sebep olduğunda tedavi için harekete geçilir. Burun şekil bozukluğunun tedavisinde modern dönemde geliştirilmiş olan çeşitli yöntemler bulunmaktadır. Bu yöntemler bozukluğun yapısına bağlı olarak tercih edilir ve ilgili operasyona yönelik prosedürler izlenir. Burun şekil bozukluğu tedavisinde ameliyatsız ve ameliyatlı yöntemler bulunmakta. Ameliyatsız burun estetiği uygulamalarında burundaki çeşitli hacim eksikliklerine yönelik düzeltmeler, burun kemeri ve burun sırtında döküntüler, eğiklik ve asimetri düzeltmeleri, burun estetiği revizyonları, köprü düzenleme, kırıklığa bağlı estetik bozukluklarına müdahale edilebilmektedir.
Cerrahi İşlem
Burun şekil bozukluklarında uygulanan cerrahi işlemler, bozukluğun türüne bağlı olarak uzman plastik cerrahları tarafından gerçekleştirilir. Ayrıca kulak, burun, boğaz doktorları da bu alanda operasyonlar gerçekleştirebilmektedirler. Burun şekil bozukluğu için uzmanlara başvuran hastaların birçoğunda anatomik kaynaklı sorun da görülmektedir ve burun tıkanıklığına bağlı komplikasyonlar görülür; bu nedenle de hastaların birçoğu hem iç hem de dış sorunu birlikte çözülmesini isterler. Ortaya çıkan şekil bozukluklarının cerrahi tedavisi rinoplasti adlı estetik burun ameliyatındaki metotlara eşdeğerdir. Buruna yönelik yapılacak tüm iç ve dış cerrahi işlem ile ilgili eğitimler kulak, burun, boğaz branşında sağlanır. Her ne kadar plastik cerrahi alanı burundaki şekil yapısı ile ilgili ameliyatları gerçekleştirebilse de özellikle burun içindeki cerrahi işlemlerin uygulanmasında KBB branşından operasyon görmek daha uygun olacaktır. Uzmanlar tarafından uygulanan rinoplasti ameliyatında genel anestezi uygulanır ve yaklaşık olarak 1.5 ile 3 saat arasında değişen bir sürede tamamlanır. Cerrah operasyon sırasında genel anestezi olması sebebiyle daha rahat ve sabırlı bir şekilde operasyonun uygulamasını gerçekleştirir. Modern dönemde en sık tercih edilen cerrahi işlem açık teknik “rinoplasti” adı verilen uygulamadır. Ayrıca “kolumella” isimli, burun deliğini ayıran bölgeye kesi yapılması ve burun sırtının kaldırılması ile değişiklik yapılan cerrahi işlemler de yaygın olarak uygulanmaktadır.
Burun Şekil Bozukluğu Nedenleri
Burun şekil bozukluğunda etkili olan faktörlerin büyük bir kısmı burunda gelişme dönemi sürecinde yaşanan travmalardır. Darbe etkilerinin yanı sıra hormonal sebepler, çeşitli ilaçların sürekli kullanımı ve cilt kanseri sebebiyle de burun şeklinde bozukluklar söz konusu olabilmekte.
Hormon Dengesizlikleri
Hormonal bozukluklar sıklıkla cilt, kemik ve kıkırdak dokusunda bozukluklara sebep olabilmekte. Hormonal bozukluklardan kaynaklanan salgıların fazlalaşması ve doku gelişiminde dengesizlikler burun yapısının oluşumunda olumsuz etkiler yaratabiliyor. Kıkırdakların büyüklüğü, burun kemiklerinin şekilsizliği ve burun iç yapısında daralmaların meydana gelmesinde hormon dengesizliklerinin etkisi vardır. Özellikle ergenlik dönemindeki bireylerde hormon değişimlerinin etkisi, burun yapısının şekillenmesini tamamlanması sürecinde kalıcı şekil bozukluğunun oluşumunu tetikleyebilir.
Travmalar
Burun yapısı yoğun olarak kıkırdak doku olduğundan travmalar sonrasında şekil bozukluğu en sık karşılaşılan türdür. Buruna alınan sert darbeler kıkırdak dokuda şekle zarar verdiğinde bu yapının tekrar düzelmesi zordur ve darbeye bağlı bozulma ile oluşan şekilde büyüme devam etmesi olasıdır. Bu nedenle özellikle ergenlik döneminde burun şeklinin oturmaya başladığı aşamalarda fiziksel darbelere müsait olan spor dallarından uzak durulması önerilir. Öte yandan ilerleyen yaşlarda da bu tip darbelerin etkisiyle burunda şişme, asimetrik şekillenme ve kırılmalar olabilmekte.
Kronik İlaç Kullanımı
Nazal yolla kullanılan ilaçlar kullanım sürecinde burun ile doğrudan temas ettiğinden burun iç dokusunda komplikasyonlara sebep olabilmektedir. Burun tıkanıklığında kullanılan nazal dekonjestanlar kısa süreli kullanımlarda ihtiyaç duyulan faydayı başarılı bir şekilde sağlamasına karşın uzun süreli kullanımlarda bu ilaçların etkisi ile burun kıkırdak dokusunda erime olabilmekte ve zamanla burun iç şeklinde deformasyonlar oluşabilmekte. Öte yandan kokain ve benzeri nazal yolla kullanılan uyuşturucular da burun içinde deformasyonu tetiklemektedir.
Cilt Kanseri
Burun çevresinde veya doğrudan burunda çeşitli iyi ve kötü huylu tümörler görülebilir. Cilt kanserine bağlı olarak ciltte meydana gelen bu tip tümörlerin burun üzerinde belirginlik kazanması zamanla bölgesel deformasyonun da tetiklenmesine neden olur. Melanom dışı olarak adlandırılan cilt kanseri türünde burun ucunda çürümeyi andıran oluşumlar söz konusu olabilir.
Burun Şekil Bozukluğu Belirtileri
Burun şekil bozukluğunda en sık karşılaşılan tanı burun tıkanıklığıdır. Şekil bozukluğu sebebi ile iç kısımda meydana gelen sıkışmalar burun tıkanıklığı yaratır. Bunun yanı sıra eğrilik, kemer ve burun ucu düşüklüğü gibi dış görünümde de başlangıç belirtileri ortaya çıkabilmekte.
Eğrilik
Burnun yapısında meydana gelen şekil bozukluklarının başlangıç belirtileri arasında eğrilik görülür. Burun sırt yapısında meydana gelen asimetrik eğimler kıkırdak yapının gelişiminde bir yamukluk söz konusu olduğuna işaret eder. Bu tip eğrilikler burun deliklerinden birinin iç dokusunda daralmaya ve buna bağlı olarak solunum zorluklarına sebep olur.
Kemer
En yoğun karşılaşılan burun şekil bozukluğu belirtisi kemerli yapıdır. Estetik açıdan istenen burun görüntüsü, burnun orta noktasından içe doğru bir kavistir. Bu kavisin çeşitli sebeplerle içe doğru değil dışa doğru çıkması ise burunda şekil bozukluğu olarak görülür. Bu tip burunlara kemerli burun adı verilir.
Burun Ucu Düşüklüğü
Burun ucu düşmesi, burnun en yüksek noktası olan uç kısmın sırt seviyesinden daha aşağıya kaymasıyla söz konusu olur. Bu tip deformasyonlarda burun ile üst dudak arasındaki açı 90 dereceden daha az olur. Bu tip burun şekil bozukluğunda estetik kaygılar daha sık meydana gelir ve kişide daha yorgun ve mutsuz bir görüntü oluşur.
Nefes Alma Problemleri
Burun şekil bozukluklarında estetik kaygıların yanında daha kritik olan bir husus nefes alma problemleridir. Burun şekil bozukluğunun yarattığı komplikasyonlar arasında yer alan nefes alma problemleri doğrudan solunum yolu ile ilgili rahatsızlıkları ve kalp rahatsızlıklarını da tetikleyebiliyor. Burun iç bölgesindeki bozulmalar ile birlikte henüz başlangıç aşamasında ilk fark edilen değişim nefes alıp vermede zorluktur. Bu bozulmanın devamlılığında bir veya her iki burun deliğinde meydana gelen daralma nefes alıp verme kalitesini etkiler. Burundan alınan nefeste bu tip eksiklikler zamanla kalp ve akciğerlerde komplikasyonlara sebep olur. Yeterli oksijen sağlayamayan burundan alınan nefes, akciğerlerin oksijen üretmek için daha fazla efor sarf etmesine ve sertleşmesine, kalbin ise yine benzer şekilde daha fazla kan ve oksijen üretmeye çalışmasına neden olur. Kalpte meydana gelen bu tip yoğun çalışma hareketleri kalpte büyümeye sebep olabilir.
Burun Şeklinde Anormal Değişme
Burun yapısının kemik, kıkırdak ve et dokusunda meydana gelebilen anormal bir değişim saptandığında, burun şekil bozukluğunun söz konusu olabileceği tanımlanabilir. Bu tip umulmadık değişimlerde mutlaka bir doktora görünmek gerekir. Çünkü anormal kıkırdak, kemik ve cilt yapısı değişimlerinin alt yapısı çeşitli sebeplerden oluşabilir.
Burun Deliklerinde Anormallik
Genellikle burun yapısında meydana gelen şekil bozuklukları, burun deliklerinin görünümünü de etkiler. Burnun belirli bir bölümüne doğru asimetrik olarak yaşanan şekil bozulması nedeniyle burun deliklerinin boyutu arasındaki orantı kaybolabilir. Doğal şartlar altında burun delik boyutlarının eşit büyüklükte olması gerekir. Öte yandan her iki burun deliği şeklinin de anormal bir değişim göstermesi özellikle iç dokuda meydana gelen bir deformasyonun işaretçisi olabilir.
Burun Şekil Bozukluğunun Teşhis ve Tanı Yöntemleri
Burun şekil bozuklukları çeşitli sebeplere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Genelde nefes yolunun açık olması için düz ve kemersiz şekilde olan burun kemikleri; travmalara bağlı olarak veya doğuştan yamuk olabilir. Çocukluk döneminde burun kemiklerine gelebilecek en ufak darbe dahi kemiklerin yamuk olarak kaynamasını ve gelişim göstermesini sağlayabilir. Kişiler hem nefes alıp verme fonksiyonları hem de estetik yönünden ciddi sıkıntılar yaşarlar.
Burun şekil bozukluğunun tespiti doğrudan kişi tarafından, çevresi tarafından ve doktor tarafından göz ile yapılabilir. Burun değişen oranlarda sağa veya sola; dışarı veya içeri gelişim gösterebilir. Bu durum görsel bir sıkıntı yaratacağı gibi aynı zamanda hayati bir fonksiyon olan nefes alıp verme üzerinde de büyük sorunlar oluşturur.
Kişinin nefes alma ve verme fonksiyonunun sorunlu olmasından dolayı birçok sorun ortaya çıkar. En basitinden uyku kalitesinde büyük düşüş gözlenir. Kişinin horlaması, uykudan sürekli uyanması, konuşurken hırıltılar çıkarması söz konusu olabilir.
Bazı burun şekil bozuklukları doğrudan şekil yönünden belirti vermez. Burnun dışarıdan görünen yapısı oldukça estetik olmasına rağmen burun kemikleri içeriden yamuk olabilir. Bu durumda da hayati fonksiyonlarımızdan olan nefes alıp verme üzerinde olumsuz etkiler oluşur. Şekil bozukluğunun dışarıdan belirti vermemesinden dolayı hastalar genelde doktora başvurmazlar.
Fiziksel Muayene
Burun şekil bozukluğuna sahip olan kişi doktora başvurduğunda göz ve el ile fiziksel muayene yapılır. Bu muayene sırasında hastalığın sebep olduğu fonksiyon kayıplarından çok estetik kısım incelenir. Burnun ne kadar yamuk olduğu ve ne şekilde yamuk olduğu saptanır. Ne gibi problemlere sebep olduğu da karşılıklı konuşarak ortaya çıkarılır.
Burun Röntgeni Çekilmesi
Yapılan fiziksel muayenede şekil bozukluğunun varlığı saptandığı takdirde hastadan burun röntgeni çektirmesi istenir. Bu röntgen sayesinde sadece şekil bozukluğunun boyutları değil, geniz eti gibi problemler de ortaya çıkarılır. Eğriliğin boyutunun saptanması için oldukça kritik bir tanı yöntemidir.
Röntgenin çekimi X-Işınları ile yapılır. Eğrilik sağ-sol ekseninde ise karşıdan; yukarı-aşağı ekseninde ise profilden çekim yapılır. Böylece milimetrik olarak eğriliğin boyutu ortaya çıkarılır. Röntgen işlemi sırasında bir miktar radyasyona maruz kalındığından ötürü hamile kadınlara röntgen uygulaması gerçekleştirilmez. Problem genelde hayati tehlike oluşturmadığından dolayı doğum sonrasına ertelenir.
Milimetrik hesap ile eğriliğin boyutunun ortaya çıkarılması ne tür müdahalenin hangi boyutta yapılacağının belirlenmesi açısından oldukça büyük önem taşır. Estetik müdahalenin sınırlarının belirlenmesi ve hasta ile mutabakat sağlanması bu burun röntgeni üzerinden yapılır. Röntgenin verdiği görüntüye göre yapılan çizimler sayesinde hem burun fonksiyonlarını hem de burun estetiğini yerine koyucu cerrahi müdahaleler yapılabilir.
Burun Şekil Bozukluğu Risk Faktörleri
Burun şeklinin bozulmasında etken olan risk unsurları genel olarak hormonal değişim dönemleridir. Bu dönemlerde cilt dokusunda meydana gelen değişimlerin kontrolü ve takibi zor olabilir. Özellikle de hassaslaşan kıkırdak ve deri dokusunun bir hasara maruz kalması şekil bozukluğunda etkili olabilir. Bu nedenlerle burun yapısının hassas olduğu riskli dönemlerde travmalara karşı dikkatli olunmalıdır.
Hamilelik
Hamilelik dönemindeki kadınlar normale göre daha fazla östrojen hormonu salgılamaya başlarlar. Bu hormonların üretimi ile birlikte vücutta değişimler ve salgılarda artış görülür. Kıkırdak yapısının hassaslaştığı ve büyüme gösterdiği bu dönemde burun yapısında bozulmalar meydana gelebilir veya burun üzerine melanin toplanması sonucunda lekelenmeler görülebilir. Bu duruma karşı burnu travmalara karşı korumak, güneş ışınlarının zararlı etkilerinden korunmak oldukça önemlidir.
Ergenlik
Tıpkı hamilelik döneminde olduğu gibi ergenlik dönemi de hormonsal değişimlerin yoğun olarak gerçekleştiği bir dönemdir. Bu dönemde özellikle henüz yapısı şekillenmekte ve oturmakta olan burun yapısı bir travmaya maruz kaldığında şekil bozukluğu ortaya çıkabilir. Ergenlik döneminin bitimine kadar burun ile fiziksel temasın korunması çok önemlidir.
Uyuşturucu Kullanımı
Kokain tipi nazal yolla kullanılan uyuşturucular, burun iç dokusunda ciddi hasarlara sebep olurlar. Bu tip uyuşturucuların etken maddeleri sebebiyle burnun kıkırdak dokusunda erime ve deformasyon meydana gelebileceğinden, burun şekil bozukluğunun oluşumu da kaçınılmaz olacaktır.
Genetik
Kimi zaman burun şekil bozukluklarında genetik faktörlerin de etkili olduğu görülebiliyor. Aile bireylerinden birisinde burun şekil bozukluğu söz konusu olduğunda, diğer aile bireylerinde de burun şekil bozukluğu görülebilmektedir. Bu durumda özellikle kalıtsal olarak aktarılan hormonal dengesizlikler etkilidir.
Burun Şekil Bozukluğu Komplikasyonları
Burun şeklinin bozulması sonrasında bir takım komplikasyonlar da ortaya çıkar. Bunlar genel olarak burun deliklerinde meydana gelen daralma ve sıkışıklıklardan kaynaklı olan solunum yoluna etki eden komplikasyonlardır. Dikkate alınması gereken ve alınmadığı taktirde ciddi sorunlara yol açabilen şekil bozukluğuna bağlı komplikasyonların erken teşhisi ve tedavisi bu durum sebebiyle hastalıkların ortaya çıkmasını engellemek için oldukça önemlidir.
Burun Kanallarında Tıkanıklık
Burun şeklinin içten bozulmalarında veya bu bölgede meydana gelen doku deformasyonlarında burun kanallarının tıkanması söz konusu olur. Kanallarda meydana gelen tıkanıklık ise nefes alıp vermede güçlüğe, uykusuzluğa, baş ağrısına ve daha birçok çeşitli sorunların ortaya çıkmasına yol açar. Günlük hayatta oldukça rahatsız edici olabilen burun tıkanıklığının bu şekilde kronikleşmesi akciğerlerde ve kalpte rahatsızlıkları tetikler.
Konka Hipertofisi
Her insanın burun içinde 3 adet dilim şeklinde konka bulunur. Konkalar birbirinin üzerinde sıralanan et parçaları olarak aşağıdan yukarıya doğru büyürler. İçinde çok sayıda kan damarı bulunan konkaların görevi burun ile solunan havayı ısıtmak, nemlendirmek ve filtrelemektir. Konkalar sabit bir büyüklüğe sahip olmamakla beraber çeşitli etkenlere bağlı olarak büyüklükleri değişebilir. Hava sıcaklığı, nem oranı, vücut aktiviteleri ve pozisyonu, hormonal değişiklikler konka büyümesini etkileyebilir. Kimi zaman konkaların özellikle alt katmanında olmak üzere devamlı bir büyüme görülebilir ve bu tip büyüme zamanla solunumu engelleyebilir. Bu durum ile birlikte septum deviasyonu ve burun tıkanıklığı saptanır. Konka hipertofisi adı verilen bu büyümelerin tedavisinde lazer tedavisi, cerrahi operasyonlar, koterizasyon ve mikdrodebrider ile küçültme yapılır.
Konka Bülloza
Konka bülloza, burun içerisinde yer alan üç konkadan ortadakinde havalı hücre veya hava bulunması durumuna verilen addır. Belirtileri arasında kronik sinüzit atakları, burun tıkanıklığı, baş ağrısı görülmekte. Bu tip komplikasyon burun içi sinüslerini meydana getiren hava keseciklerinden bir tanesinin orta konka içinde oluşmasıyla ortaya çıkar.
Kalp Büyümesi
Burun şeklinin bozulmasına bağlı olarak solunum kanallarında meydana gelen daralmalar, nefes alıp vermeyi güçleştirir. Bu tip nefes darlıklarının en kritik etkilerinden birisi oksijen yetersizliği sebebiyle kalbin daha fazla kan ve oksijen üretmek için çalışmasının artmasıdır. Bu tip bir çalışma artışı kalpte zamanla büyümeye sebep olur. Kalpte böyle bir komplikasyonun meydana gelmesi, kalbin çeşitli zorluklar karşısındaki direncini düşürür.
Sinüzit
Burun şeklinde meydana gelen bir bozukluk sebebiyle sinüs ağızlarının tıkanması sonucunda sinüslerin havalanması güçleşir. Bu durum otomatik olarak bu bölgeye bakteri ve virüs yerleşmesine sebep olur. Sinüzit sıklıkla birçok kişide kronik olarak devam eden bir rahatsızlıktır ve milyonlarca kişinin yaşam kalitesini etkilemektedir. Şekil bozukluğuna bağlı sinüzit atakları ise daha sık tekrar eden bir yapıya sahiptir.
Akciğer Sertleşmesi
Burun şeklindeki bozukluklar sebebiyle, solunum kanallarında meydana gelen daralmalar nefes alıp vermeyi güçleştirir. Burun yolu ile akciğerlere sağlanan nefesin azalması, nem seviyesinin düşmesi ve solunum hızının değişmesi akciğerler aracılığı ile oksijen sağlanmasını güçleştirir. Bu durum bir süre sonra akciğerlerde oksijen üretebilmek adına daha fazla efor sarf etmeye sebep olur. Bu tarz çalışma güçlüğü yaşayan akciğerlerde ise sertleşme meydana gelir. Akciğer sertleşmesine sebep olan solunum güçlüğünün ortadan kaldırılması genel olarak kısa bir süre sonra akciğerde ortaya çıkan bu komplikasyonun ortadan kalkmasına neden olur.
Horlama
Uyku kalitesini ve birlikte yaşam sürdürülen çevreyi olumsuz etkileyen bir unsur olan horlama burun şekli bozukluğu ile sıklıkla örtüşür. Burun içinde meydana gelen daralmalar ve sıkışmalar solunumu güçleştirir ve uyuma esnasında solunumun sağlanabilmesi için ağız açık uyuma durumu oluşur. Ağız açık uyurken özellikle sırt üstü uyuma pozisyonunda dilin de arkaya kayması ile horlama sesinin ortaya çıkması söz konusu olur. Eğer horlama sorunu burundaki şekil bozukluğundan ve burun içi deformasyonlardan kaynaklı olarak meydana geliyorsa, burundaki bu problemlerin ortadan kaldırılması ile horlama sorunu da bertaraf edilebilir.
Uyku Düzensizliği
Uyku esnasında solunum sıkışıklığı yaşayan kişiler uykularından panikle uyanma durumu ile sık sık karşılaşırlar. Yeterli oksijen sağlanamaması ve nefes alınamaması ile birlikte ağız yolu ile nefes alırken dilin arkaya kayması gibi durumlar uykuyu bölebilir ve kalitesiz uykunun yanı sıra zamanla uyku düzensizliği baş gösterebilir. Burun kaynaklı olarak solunum yolundaki darlık ve tıkanıklıklar apneye de neden olabilir. Bununla beraber tıkayıcı uyku-apne sendromu da gelişebilir ki bu durum sağlık açısından oldukça risklidir. TUAS, solunum yolundaki tıkanıklığın ileri seviyelerde olduğu hallerde uyku esnasında yumuşak dokuların gevşeyerek nefes alma esnasında negatif basınç yaratması ve ağızdan ve burundan minimum 10 saniye süreyle nefesin kesilmesi rahatsızlığıdır. Bu tip nefes durmaları uyku esnasında çok sayıda tekrar edebilir ve bu durum oksijen yetersizliği ile kalp, beyin ve çeşitli organlara zarar verir.
Vücut Dirençsizliği
Solunum yolu ile alınan oksijen vücudun tüm organ ve hücrelerinin ihtiyacıdır. Solunum zorlukları yaratan burun şekil bozukluklarında vücuda gerek rutin yaşantıda ve gerekse uyku esnasında yeterli oksijen sağlanamadığından hücreler ve organlar zamanla hasar görürler. Ortaya çıkan bu hasarın tüm vücuttaki etkileri vücudun direncini zayıflatır ve hastalıklara karşı daha duyarlı bir hale gelinir.
Burun Şekil Bozukluğu Nasıl Önlenir
Burun şekil bozukluğu kaynaklı olan komplikasyonlardan korunmanın ve doğrudan burun iç ve dış bölgesinde şekil bozukluğundan korunmanın bir takım yolları vardır. Genel anlamda genetik kaynaklı hormonsal şartların sebep olduğu şekil bozukluklarına karşı önlem alabilmek mümkün değildir ancak bu durum karşısında da daha ciddi bir bozukluğun önlenmesi için tavsiyelerin dikkate alınması gerekir.
Uyuşturucudan Uzak Durmak
Nazal yolla vücuda aktarılan uyuşturucu maddelerin kullanımı şekil bozukluğunun ve solunum yolu rahatsızlıklarının başlıca kaynaklarındandır. Kimyasal içerikleri ile burnun kıkırdak dokusuna ciddi hasar verebilen uyuşturuculardan uzak durmak komplikasyonların ortaya çıkmasını engellemekte oldukça önemlidir. Bunun yanı sıra uyuşturucu madde kullanımın her türü vücutta hormonsal dengeleri olumsuz etkileyeceğinden yalnızca solunum değil çeşitli organlarda da rahatsızlıklarla karşılaşmaya sebep olur.
Kanserden Korunmak
Kanser, dünya genelinde en fazla ölüme sebep olan bir etkendir. Kanseri ortaya çıkarabilen birçok etken olduğu gibi kanserin etkilediği organ ve hücreler de çok çeşitlidir. Dokulara yönelik meydana gelen kanser probleminde burun bölgesinde karşılaşılan deformasyonlar gerek estetik ve gerekse solunum açısından ciddi sorunları beraberinde getirir. Bu anlamda kansere karşı tedbirli olmak gerekir. Kimyasal maddelerle temas, sigara ve alkol tüketimi, şiddetli stres, dengesiz beslenme kanserin tetikleyicileri olarak tanımlanan faktörlerdir; bu faktörleri hayatımızdan çıkarmak ve mümkün mertebede uzak durmak kansere karşı riskimizi azaltır. Öte yandan beslenme alışkanlığının değiştirilerek geniş yelpazede doğal beslenmeye özen göstermek, egzersiz yapmak, yeterli seviyede su tüketmek kanser riskini azaltmakta.
İlaçları Dikkatli Kullanmak
Özellikle hormonal dengeyi etkileyen ilaçların kullanımı ciltle ilgili hastalıkları tetikleyebilmekte. Diğer bir taraftan bakıldığında ise bu tip ilaçların kullanımı vücutta kıkırdak yapıyı ve yumuşak dokuyu olumsuz olarak etkiliyor. Kronik olarak kullanılan ilaçların yan etkilerinden korunmak için mutlaka uzman doktorunuzdan bilgi almalı ve kullanım dozajınızı dikkatli takip etmelisiniz. Nazal tıkanıklıklar için kullanılan spreylerin kullanım süresini 3-5 günden daha uzun tutmamak yine burun içi kıkırdak yapının sağlığı için önemlidir.
Darbelerden Korunmak
Burun şekil bozukluklarının yoğun olarak kaynağı darbelerdir. Özellikle yumuşak kıkırdak dokunun yaşadığı travmalar burun gelişiminde ve şekillenmesinde yamuklukların, kemerin, burun ucu düşüklüğünün sebebi olarak karşımıza çıkar. Özellikle ergenlik döneminin bitimine kadar yüze darbe alınmasına sebep olan spor faaliyetlerinden kaçınmak burun şeklinin korunması için önemli. Bunun yanı sıra ilerleyen yaşlarda da olsa burnun fiziksel yapısı darbelerle bozulabileceğinden burnu olası darbelere karşı korumak gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Burundaki Şekil Bozuklukları Bağışıklık Sistemini Kötü Etkiler mi?
Burnun yalnızca dış görünümünde meydana gelen bir şekil bozukluğu varsa ve iç oluşumda herhangi bir tıkanıklık, darlık, deformasyon söz konusu değilse ve solunum yolları ile ilgili bir probleme sebebiyet vermiyorsa bağışıklık sistemi bu durumdan olumsuz etkilenmeyecektir. Ancak eğer burundaki şekil bozukluğu içyapıda darlıklara ve tıkanmalara neden oluyorsa özellikle uyku halindeyken vücuda yeterli oksijenin sağlanamaması sebebiyle vücut direncinin düşmesine sebep olacaktır. Yine olumsuz bir faktör olarak uyku düzensizliğine sebep olan burun yapısındaki bozukluklar vücudun kaliteli uyku almasını engelleyecek ve yorgunluk sebebiyle dirençsizliğe sebebiyet verecektir.
Şekil Bozuklukları Ameliyatsız Giderilebilir mi?
Modern dönemde geliştirilen çeşitli uygulamalar burundaki şekil bozukluğunun cerrahi bir operasyon gerçekleştirilmeden giderilmesini vaat etmektedir. Ancak bu uygulamalar şekil bozukluğunun cinsine ve iç/dış olmasına göre farklılık göstermekte. Bu tip ameliyatsız uygulamalar genellikle büyük ve küçük burun estetiği konusunda kaygı taşıyanlar için çözüm getirmekte iken burun kemiğindeki bir büyüklük veya eğiklik ameliyatsız olarak tedavi edilememekte.
Sağlığı Tehdit Eden Şekil Bozukluklarının Tedavisini SGK Karşılar mı?
İlgili hastane branşlarının yaptıkları muayeneler sonucunda burun şekil bozukluğunun fonksiyonları engellediği ve keyfi olarak bu işlemin talep edilmediği tespit edilmesi durumunda ilgili estetik operasyonunun masrafını devlet karşılamakta.
Burunda Şekil Bozukluğu İçin Hangi Doktora Başvurmak Gerekir?
Burundaki şekil bozukluğu yalnızca dış bölge ile ilgili olarak bir problem ise bu durumda Kulak, Burun, Boğaz ve plastik cerrahi branşlarından muayene ve tedavi talep edilebilir. Ancak eğer sorunun etkileri solunum yolu ile ilgiliyse ve burun içi solunum problemleri söz konusu ise bir Kulak, Burun, Boğaz uzmanından ilgili alanda destek almak daha uygun olacaktır.
Burundaki Bazı Yapıların Hasar Görmesi Tedavi Edilebilir Bir Durum mudur?
Kompleks bir organ olarak koku ve solunum işlevlerini yerine getiren burunda çeşitli parçalar bulunur. Her bir parça belirli bir fonksiyonu yerine getirerek ihtiyacımız olan solunum ve koklama sürecine katkıda bulunur. Bu yapılardan herhangi birisinin hasar görmesi durumunda uzman bir doktora danışarak hasarın muayenesi yapılmalı. Genel anlamda burun sağlığı ile ilgili olarak modern dönem uygulamaları sorunlara kısa sürede çözüm vaat etmekte ve yapısal hasarlar giderilmekte.
Burun Şekli Düzeltilirken Nefes Alma Sorunu da Çözülebilir mi?
Şekil bozukluğu kaynaklı olan solunum sorunları bu tip düzeltmelerde ilk odak noktası. Çünkü solunum yoluna dayalı komplikasyonların riski, estetik kaygılara kıyasla daha büyük risk taşır. Burun şekli düzeltilirken bu nedenle nefes alma sorununa ilişkin burun içi ve dışı bozukluklar da giderilir.
Devlet Hastanesi mi Özel Hastane mi Avantajlı Olur?
Devlet hastanelerinde burun estetiği operasyonu görülmesinin nedeni eğer zorunluluktansa bu durumda SGK tarafından tüm masraflar karşılanacaktır. Eğer bu operasyon yalnızca estetik kaygı nedeni ile gerçekleşiyorsa o halde yalnızca solunum (burun içi) ile ilgili kısım ücretsiz olarak gerçekleştirilir ve geri kalan kısım için ödeme yapılır. Bu tip operasyonların özel hastanelerde gerçekleşmesi durumunda ise ilgili operasyonun tüm masraflarının karşılanması gerekir. Bu nedenle maliyet açısından bakıldığında devlet hastanelerinde yapılacak olan burun estetiği operasyonları özel hastanelere kıyasla daha avantajlı olacaktır.