“Gelelim fasulyenin faydalarına”.Bu sözü duyarsanız ne anlama geldiğini farklı yorumlayabilirsiniz:
1-“artık boş boş konuşmayı bırakalım da konuşmamız ve halletmemiz gereken şeyleri halledelim” anlamına gelmektedir.
2-Ya da hakikaten sağlık açısından çok faydalı bu bitkiden bahsetmek istiyor olabilirsiniz.
Hani bazı sohbetler vardır ya, siz de yaşamışsınızdır: bir türlü sonu gelmez, anlamsızca bir taraf lafı uzatır da uzatır, siz de nazikçe uyarmak için bu deyimi kullanmışsınızdır muhakkak…bir de tersi kullanılır: başlatma fasulyenin faydalarına deriz bu da çok vaaz veren kişilere söylenilir.
Hatta kendini fazla önemseyen insanlara, “Kendini fasulye gibi nimetten sayma!” da denir.
Ben İstanbul’da yaşadığım yıllarda ayşe kadın fasulyesi, boncuk ayşe fasulyesi, çalı fasulyesi ve barbunya fasulyesini bilirdim. Ha bir de kuru fasulyeyi ve soya fasulyesini…
Bursa’ya geldiğimde ferasetsiz fasulye ile tanıştım. Zaman içinde duymadığım bir çok türünü öğrendim: meksika fasulyesi, maş fasulyesi…başka ne tür var diye google a baktığımda karşıma çıkanları bu yaşıma kadar inanın ilk defa duydum. https://www.fasulye.gen.tr/fasulye-cesitleri.html Bilmem siz bilir miydiniz? Sofia , gina , ebro, cyclone, bronco, bourgondia… bunlar sanırım ziraatçilerin dilinde genetik türlerine verilen isimler!
Kuru fasulye türlerine gelince ben dermason, şeker fasulyesi bilirdim karşıma çıkan isimler : İspir, Tombul, Horoz, Çalı, Selanik, Battal, Bombay, Cin, Gömeç ve Sıra …
Bir de karnıkara börülce vardır benim bildiğim, sarıkız, siyah boncuk, Abant göl fasulyesi,oturak, zilli Ayşe, Jombo, deve tabanı, teğmen denen çeşitleri ise sanırım artık iyice yöresel adlar oluyor…
Faydaları ise oldukça çeşitli. Ete eşdeğer olduğu için eve et girmiyorsa muhakkak fasulye sofrada yer almalı! Neden mi? Zira kemik, karaciğer, böbrek, kalp, bağırsak, cilt, göz rahatsızlıklarına iyi geliyor; hamile ve doğum öncesi bebeklere folik asit takviyesi aynı zamanda da içindeki vitaminler ve mineraller sayesinde zihin ve beden yorgunluğuna da iyi geliyor.
Zararları ise fazla tüketildiğinde beslenme eksikliklerine neden oluyor, bir takım sindirim problemlerine yol açabiliyor özellikle kuru fasulye akşamdan ıslatılan suyu dökülmez ise gaz şikayeti yaratıyor; bazı insanların yeşil fasulyeye karşı alerjisi olabiliyor. Ne demişler her şeyin azı karar çoğu zarar!
Neden fasulye pilava “milli yemeğimiz” denir bilinmez, zira anavatanı Meksika, bize 150 yıl önce gelmiş ama bir zamanlar ucuz ve bol olduğu için sanırım. Artık fiyatı çok da ucuz değil, hatta orijinal tohumları yok oluyor dışarıdan tohum ithal ediliyor…
Fasulye farklı aylarda ekimi yapılabildiği için uzun süren bir mevsime sahip, bir de seralarda da yetişiyor. Dünyada 80 çeşit kurufasulye yetişiyor. Meksika mutfağında 100 den fazla fasulye yemeği var. İngilizler kahvaltıda bile şekerli bir sos ile pişmiş kuru fasulye yiyorlar. Keza fransızlar da yemek yanında garnitür olarak haşlanmış teryağlı yeşil fasulye ve kuru fasulyeyi çok seviyorlar.
Türk mutfağına gelince: Yazın yeşili kışın kurusu olan bu bitkinin yemek çeşitleri de oldukça fazla. Etlisi, kıymalısı, zeytinyağlısı, salatası, kızartması, kavurması, turşusu, çorbası, pastası, tencerede, güveçte, düdüklüde, fırında ; patatesli, pirinçli, bulgurlu, yumurtalı, sarımsaklı yoğurtlu yeşil fasulye; pastırmalı , sucuklu kurufasulye, pilaki ve piyazı , kuru fasulye reçeli veya fasulye unundan hamur işleri gibi sofralarımızda çeşitli tarifleri var.
Bende de fasulye deyince aklıma gelen hatıralarım var. Birincisi Karadeniz yolculuğunda yemek uğruna kameramızdan olduğumuz Rize Hüsrev kuru fasulyecisi http://www.husrev.com.tr/ , bir diğeri babamın ailece bizi götürdüğü Kısıklı kuru fasulyecisi http://www.kisiklifasulyecisi.com/
Bir de Göcek te bir teknede 4 günlük maviturda kaptanın yaptığı zeytinyağlı yeşil fasulye.
Hazırlama süresi 15 dakika
Pişirme süresi düdüklü tencerede 15 dakika buharı çıktıktan sonra
Malzemeler:
1 kilo boncuk ayşe fasulyesi
1 domates rendesi
3 diş sarımsak
1 soğan bütün
1 çarliston biber
1 kesme şeker
1 tatlı kaşığı tuz
1 bardak su
1/2 bardak zeytinyağı
Yapılışı:
Zeytinyağında fasulyeleri çevirin, renkleri yemyeşil olunca diğer tüm malzemeyi katın. Buharı çıkana kadar kuvvetli ateşte, sonra 15 dakika kısık ateşte pişirin. 1 gece buzdolabında dinlendirip afiyet ile yiyin.