*Kapak görseli: Saghmosavank Manastırı’nın ana kilisesinin girişi
13. yüzyılda inşa edilen Saghmosavank Manastırı, Ermenistan’ın Aragatsotn Bölgesi’nin Saghmosavan Köyü’nde bulunan bir Ortaçağ dini kompleksi
Ermenistan’ın kırsal bölgelerinde birçok saklı hazine bulunuyor. Ücra yerleşim yerleri ve Sovyet döneminden kalan yapıların yanı sıra birçok antik kilise ve manastırı da ziyaret etmek mümkün. Günümüze kadar korunarak gelmiş bu dini yapılar, ziyaretçileri ortaçağlara götüren zaman kapsülleri gibi.
Başkent Erivan’a 32 km (araba ile 40 dakika) uzaklıkta bulunan Saghmosavank Manastırı da bu az bilinen tarihi yerler arasında. Bu yapı ayrıca Saghmosavan veya Sağmosavan Manastırı olarak da biliniyor.
Saghmosavank Manastırı’nın Kısa Tarihi
Manastırın büyük bir kısmı 1215 yılında Vachutyan (Vaçutyan) Hanedanlığı’nın mensuplarından biri olan Prens Vache Vachutyan tarafından inşa edildi.
Efsaneye göre manastırın inşa edildiği noktada önceden inşa edilmiş olan küçük bir kilise varmış. Bu kilisenin 4. yüzyılda Aziz Aydınlatıcı Grigori tarafından yapıldığı tahmin ediliyor. Ermenistan’da Hristiyanlığı yayan ilk aziz olarak da bilinen Grigori’nin, bu kiliseye rahipleri topladığı ve onlara Hristiyanlık ilahilerini öğrettiği de tarihi kayıtlar arasında.
Saghmosavank Manastırı’nın 17. yüzyılın ortasında ve 1890 yılında iki kez restore edildiği biliniyor.
Aşağıda manastırın zemin planını bulabilirsiniz.
*Zemin planı https://sites.courtauld.ac.uk sitesinden alınmıştır (Makale: Saghmosavank Monastery – Elif Demirtekin)
Manastırın kütüphanesi 1253 yılında Prens Vache Vachutyan’ın oğlu Kurd Vachutyan tarafından yaptırıldı. Manastırda keşfedilen yazıtlardan birinin Türkçeye çevirisi şöyle: “Ben Kurd ve eşim Khorisah bu kütüphaneyi ve şapeli kızımız Mamakhatun anısına yaptırdık.” Tahmin edilene göre 13. yüzyılda bu kütüphanede 120 kadar el yazması bulunuyordu.
Günümüzde, manastırda tutulan el yazmaları arasında önemli tarihi vaazların kayıtları, ilahiler, 1496 İncili (Gospel of 1496) ve tarihi dokümanlar bulunuyor.
Saghmosavank’ta ne yapılır?
Manastırın iç kısımları taş eserler, duvar resimleri ve duvar üstlerine kazınmış antik Ermenice yazılar ile kaplı. Bu eserleri detaylıca gezebilirsiniz.
Manastırın etrafında birçok kaçkar görebilirsiniz. Kaçkarlar, üzerlerinde desenler ve oymalar bulunan geleneksel Ermeni anıt taşlarıdır. Saghmosavank Manastırı’nda bulunan kaçkarlardan birinin tarihi 1255 yılına dayanıyor. Manastırın etrafında bulunan tarihi eserleri, mimari parçaları ve kaçkarları rahatça keşfedebilirsiniz.
Buradan ayrılmadan önce, Saghmosavank Manastırı’nın yanıbaşında bulunduğu Kasagh (Kasakh) Vadisi’nin manzarasını görmeyi es geçmeyin.
Ziyaretçiler için bilgiler
Saghmosavank’da park ücretsiz.
Manastırı ziyaret ücretsiz.
Buraya gelmişken, Saghmosavank’a 5 km uzaklıktaki Hovhannavank Manastırı’nı da ziyaret edebilirsiniz.
Aşağıda Saghmosavank’ın diğer resimlerini görebilirisiniz.
Saghmosavank Manastırı nerede?