Dünya dilleri arasında en zengin kelime hazinesine sahip olan dillerden biri olarak bilinen Osmanlı Türkçesi; Arapça ve Farsçadan aldığı kelime ve yapılardan oluşan bir yazı dilidir. Türklerin İslamiyet'i kabulü ile başlayan kültür etkileşiminin bir sonucu olarak Türkçeye, Arapça ve Farsçadan çok fazla kelime girmeye başlamıştır. Fakat özellikle Arapçadan alınan bazı kelimeler kullanılırken diller arasında birtakım farklılıklar meydana gelmiştir. Bunlardan biri aslı çoğul olduğu halde halk arasında tekil olarak algılanan kelimelere çoğul eki "-lar/-ler"i eklemektir. Arapçadan geçen, orijinalini çoğunlukla dil bilimcilerin bildiği kelimelere çoğul eki koyarak çoğul eki yapmaya çalışıyoruz ve bu durum da kelimenin aslı düşünüldüğünde bir anlam kaymasına sebep oluyor. Peki, gündelik hayatta sıklıkla kullandığımız bu kelimelerin aslında çoğul olduğunu ve tekil hallerinin ne olduğunu biliyor muydunuz?
Moliere, oyun yazarı ve oyuncu olarak dünya kültür tarihine adını altın harflerle yazdırmış bir isim. Ömrünü tiyatro oyunlarına adamış, yıllar boyu Fransa'nın pek çok şehrini dolaşarak birçok oyun sergilemişti. Bir oyunu sırasında sahnede fenalaşan ve geçirdiği kanlı öksürük krizini atlattıktan sonra tüm ısrarlara karşın rolünü tamamlayan Moliere, birkaç saat sonra yeniden fenalaşmış ve bu ikinci krizi atlatamayarak yaşamını yitirmişti. Peki, Moliere kimdir? Dünya edebiyatının en ünlü oyun yazarlarından biri olan Moliere, hangi eserini Osmanlı için yazdı?
Okurken düşündüren, insanı araştırmaya ve sorgulamaya yönlendiren Sezai Karakoç, yaşayan en büyük edebiyatçılarımızdan. İnsanlığın ve medeniyetlerin büyük bunalımlarının kaynakları ve sonuçlarını ele aldığı İnsanlığın Dirilişi kitabında şöyle sesleniyor bizlere: "Peygamber izi, biz insanlığa tükenmezlik yolunu gösterdiği halde, neden tükenme yolunu seçtik?" Kendini 'diriliş eri' olarak adlandıran Karakoç, insanlığın dirilişinin Orta Doğu'nun dirilişiyle doğru, Avrupa'nın dirilişiyle ters orantılı olduğunu söyler. Sizler için İnsanlığın Dirilişi kitabından alıntıları derledik.
Türk tarihinde mühim rol oynamış bir devlet adamı olmanın yanında aynı zamanda ÇağatayTürkçesiyle nazım ve nesir sahasında da muhteşem eserler veren Babür Şah, Türk edebiyat tarihinin unutulmaz ediplerinden birisidir. Bâbür'ün oldukça hareketli geçen bir hayatın içinde kaleme aldığı Bâbürnâme, edebiyat tarihimizin en kayda değer eserleri arasında yer alır. Tarihi bilgilerin yanında hem şehirler hem de önemli kültür ve devlet adamları hakkında yazılmış çok önemli bir kaynak olan Babürname ile ilgili bilgileri siz Fikriyat okurları için derledik.
Bursa, Birinci Dünya Savaşı sonrasında 8 Temmuz 1920′de Yunanlılar tarafından işgal edildi. 11 Eylül 1922′ye kadar esaret altında kaldı. Bursa'nın işgaline çok üzülen ve meclis kürsüsüne siyah örtü örtülmesinden etkilenen İstiklal Marşı ve Safahat şairi Mehmet Akif, Taceddin Dergâhı'nda Bülbül adlı şiirini kaleme aldı.
Fikir, sanat ve dava adamı sıfatlarıyla zihinlere kazınmış Necip Fazıl, pek çok konuda olduğu gibi eğitim meselesinde de 'yol gösterici' vasıflara sahiptir. Toplum hayatında çok mühim bir yere sahip olan eğitim Necip Fazıl'ın eserlerinde önemli bir yer tutar. Yıllardır tartışmalı bir konu olan maarif meselemizin Necip Fazıl'ın kaleminde nasıl işlendiğini siz Fikriyat okurları için derledik.
Divan edebiyatının en sevilen eserlerinden biridir Fuzuli'nin kaleme aldığı Leyla ile Mecnun. Yediden yetmişe hepimizin bildiği bir hikâye olsa da pek çoğumuz tarafından hiç okunmamıştır. Fuzuli'nin 3098 beyitle edebiyata miras bıraktığı bu eşsiz eser, ölümsüz aşkı Leyla ile Mecnun üzerinden anlatır. Dünyevi aşkı tarif eder gibi görünse de tasavvufi öğelerden beslenerek sonunda Allah aşkına ulaşmaya varır. En büyük aşk mesnevilerinden olan Fuzuli'nin Leyla ile Mecnun'undan 25 alıntıyı derledik.
Divan şiirinin köşe taşlarından biri olan Fuzulî Arapça, Farsça ve Azeri Türkçesi ile verdiği eserlerle 16. yüzyıldan itibaren adını duyurmuş büyük bir şairdir. Şairin, bilinen eserlerinden biri olan Şikayetname, emekli maaşını alamaması üzerine vakıfta gördüğü yozlaşmayı Celalzâde Mustafa Çelebi'ye ilettiği mektubun adıdır. Peki, dönemi için önemli bir çıkış olan Şikayetname'nin içeriği nedir, Fuzuli neyden ne niçin şikayet etmiştir?
Edebiyatımızın önde gelen isimlerinden Cemal Süreya, şiirlerinin yanı sıra ışıltılı düz yazılarıyla da dikkat çekti. Süreya'nın sanat ve edebiyat hakkındaki görüşleri de oldukça önemliydi. Öyle ki yazıları, kıvrak bir zeka ve geniş bir kültürün ürünü olarak, siyasete kadar uzanan geniş bir alanı içerirdi. Türk edebiyatının usta şairlerinden Cemal Süreya'nın 30'uncu vefat yıl dönümünde, 1960 - 1980 yılları arasında aralıklarla elli üç sayı çıkardığı dergisi Papirüs'teki başyazılarından alıntılar derledik.