Tahta Nefesli Enstrümanlar Bilgi Nelerdir
AĞAÇ ÜFLEMELİ ÇALGILAR HAKKINDA GENEL BİLGİ
Orkestrada kullanılmakta olan yaylı çalgıların ilkeleri de aynıdır, biçimleri de benzer.
Dolayısıyla, birisi hakkındaki bilgiler öbürlerinin de anlaşılabilmesini sağlar. Ama, ağaçtan yapılan üflemeli çalgılar için durum böyle değildir.
Bunların kimisi iki ucu açık silindir biçimli borulardan yapılmıştır. Kimisinin bir ucu kapalıdır. Kimisi koni biçimli borulara dayanır.
Ayrıca, yaylı çalgıların hepsindeki temel titreşim elementi ve uyarma mekanizması aynı olduğu halde, ağaç üflemeli çalgılarda bu da farklı farklı olabilir.
Rezonatörü ( hava sütununu) uyarma işlevi, kimi çalgılarda kenar sesleri, kimi çalgılarda kamış sesleri, kimilerinde de çift kamış sesleriyle gerçekleştirilir.
Bir boruda oluşan duran dalgayı sürdürmek için hava sütununa sürekli olarak enerji verilmelidir. İcracı tarafından sağlanan bu enerji iki yere harcanır.
Enerjinin çoğu, hava sütunuyla çeperler arasındaki sürtünme sonucu ısıya dönüşür; dolayısıyla sütun ve boru dikkati çekecek kadar ısınır. Enerjinin geri kalanı ise akustik enerji halinde çevreye yayılır. Ağaç üflemeli çalgılarda enerjinin en çok %2 kadarı akustik enerjiye dönüşebilmektedir.
Akustik enerji borunun üzerinde bulabildiği açıklıklardan dışarı yayılır. En büyük kısmı, ağızlığın altındaki ilk açıklıktan, kalanı da ikinci açıklıktan çıkar. Daha aşağıdaki deliklerin kapatılması veya açılması yayılan akustik enerji miktarını pek etkilemez.
Ama, gerçek çalgılardaki durum bu idealleştirilmiş borulardakinden oldukça farklıdır. Çalgıda parmak delikleri vardır. Bunlar borunun biçimini ve dolayısıyla titreşim modlarının frekansını değiştirir. Ağızlık da, yüksek frekanslı modları etkileyerek sesin tınısını değiştirir.