Gözü yormayan ışık rengi nedir? Sorusu, yıllardır yaşam alanlarında doğru tercihi yapamayanların cevabını aradığı bir sorudur. Önceden yaşam alanlarımızda kullandığımız sarı renkte ışık yayan ampullerin yerini artık çoğunlukla beyaz ışık yayan ampuller almış durumdadır.
Beyaz ışık rengi veren ampuller, gelişen teknolojiyle birlikte daha uzun ömürlü olmakla beraber yüksek kalitede ışık sağlamaktadır fakat yanlış yapılan renk sıcaklığı seçimleri beyaz ışığın gözü yorduğu algısı yaratmaktadır. Gündelik hayatımızdaki aydınlatmalar renk sıcaklığı seçimi çok önemlidir, doğru yapılan bir seçimle gözlerinizin yorulmadığını fark edeceksiniz.
Doğru aydınlatmanın faydalarını görmek için, aydınlatma ürününü satın almadan önce doğru seçim yapılması önemlidir. Bu yüzden önce renk sıcaklığı nedir? Öğrenip sonrasında beyaz ışık türlerinin derecelerini inceleyip, son olarak doğru ışığı nasıl seçeceğim? Konusu üzerinde duralım.
Renk Sıcaklığı Seçimi
Renk sıcaklığı Kelvin cinsinden ifade edilir ve fiziksel ısıyla ilgisi yoktur. Renk sıcaklığı; güneşin parlak mavi ışıklarının etkili olduğu zamandaki yaz zamanlarına ait gün ışıklarının renk sıcaklığını ifade edilmesidir. Güneşin bu zamanlarına tekabül eden kısımda renk sıcaklığı soğuk beyaz olarak tanımlanırken, mum ışığının vermiş olduğu renk ise turuncu-sarı ya da amber rengi ılığı ise sıcak beyaz olarak adlandırılmaktadır.
Doğal ışık kaynaklarından esinlenilerek yapılan yapay ışık kaynaklarının renk sıcaklık değerleri 2500 – 8500 Kelvin arasında değerlere sahiptir. Yapay ışık kaynaklarını Kelvin cinsinden değerleriyle birlikte renk sıcaklıklarına göre inceleyelim.
- Sıcak beyaz ışık (2500-3300 Kelvin)
Kırmızı, turuncu, sarı ve kahverengi gibi toprak tonu renklerin tercih edildiği evlerde, sıcak ışık olarak da nitelendirilen sıcak beyaz ışık tercih edilir. 2500 – 3300 Kelvin arasında bir değere sahip, bu renk sıcaklığında bir aydınlatma genellikle yatak odaları ve yaşam alanlarında kullanılarak; yumuşak, iyi bir görüş ve rahat bir atmosfer elde edilmesi için tercih edilir.
- Doğal Beyaz Işık (4000-4500 Kelvin)
Doğal beyaz ışık; yeşil, beyaz ve mavi tonlarının tercih edildiği dekora ortamlarda tercih edilen, 4000 – 4500 Kelvin arasında değerlere sahip bir renk sıcaklık türüdür. Genelde ofislerdeki çalışanların; enerjik ve ferah bir ruh haline sahip olması için işyerlerinde tercih edilen bu beyaz ışık türü bazen de ev kullanıcı tarafından da tercih edilebilmektedir.
Doğal beyaz ışık, daha detaylı görünüm elde etmemizi ve nesnelerdeki kusurları daha kolay görmemize yarayan bir ışık türüdür. Genellikle temizliğin önemli olduğu yerlerde ve makyaj odalarındaki aydınlatmalarda tercih edilir.
- Soğuk Beyaz Işık (5000-6500 Kelvin)
Güneş ışığının Kelvin derecesine tekabül eden 5000 – 6500 Kelvin arasında değere sahip olan soğuk beyaz ışık genelde garajda, mücevher mağazasında, deri ve ayakkabı mağazalarında, spor alanlarında ve gümüş objelerinin sergilendiği yerlerde sıkça rastlanılan bir ışık türüdür. Satış stratejisi olarak da aydınlatma türünün satış istatistiklerine bakıldığı zaman; kuzey ülkelerinde çok sıcak beyaz, ekvator bölgelerine yaklaşıldığında ise soğuk beyaz ışıkların tercih edildiğini görürüz.
6500 Kelvin değere sahip bir ışıklandırma türü gözlerimizi rahatsız edebilir, bu yüzden bu tip ortamlarda uzun süre bulunulmaması tavsiye edilir. Özellikler uykusuzluk problemi yaşayan kişilerin, yatak odalarında; soğuk beyaz ışık yerine sıcak beyaz ışık tercih etmeleri tavsiye edilmektedir.
Eviniz İçin Doğru Aydınlatmayı Nasıl Seçmelisiniz?
Yaşam alanlarında doğru rengi seçmek hem göz sağlımız açısından hem de bulunduğumuz ortamdaki dekorasyonu tamamlamak açısından oldukça önemlidir. Gözü yormayan ışık rengi nedir? Sorusunu yanıtlarken renk sıcaklıklarından bahsederek, renk sıcaklıkları hakkında bilgi sahibi olduk.
Doğru aydınlatmanın seçilmesi, küçük bir ortamı ferah gösterebilirken, büyük bir ortamı da samimi ve sıcak gösterebilir. Bu yüzden; dekorasyonu tamamlaması için seçmiş olduğumuz aydınlatma ürününü seçerken hem göz sağlığımıza göre hem de dekorasyonu tamamlayan ana unsurlar olan; duvar, mobilya, tül ve perde rengine göre seçim yapmalıyız.
Doğru Işığı Nasıl Seçeceğim?
Evin tüm yaşam alanlarında aynı watt gücünde, aynı renk sıcaklığına sahip ampulleri tercih etmek doğru değildir. Kullanım alanına göre ışık rengi belirlemek için elinize kâğıt kalem almalı ve armatürlerin konumları ve odaya giren gün ışığı gibi durumları not ettikten sonra, o odaya uygun bir ışık seçmelisiniz.
Örneğin; mutfaklarda yoğun gün ışığı yerine net ışıkları, yatak odalarında soft sıcak renkleri tercih edebilirsiniz. Eviniz için doğru renk seçimini yapmak tamamen sizi elinizde fakat yol gösterici olması açısında birkaç püf noktası paylaşmak istiyoruz.
- Salon
Salon bazen kalabalık misafir gruplarını ağırladığımız, bazen iş dönüşü ailemiz ile birlikte yemekler yediğimiz bazense birlikte televizyon seyrettiğimiz ortak bir alan halini alabiliyor. Hâl böyle olunca, hem net bir ışık hem de sıcak bir renk seçimi yapmamız gerekiyor. Bu durumda salona dimmer bağlantısı denilen bir güç ayarlama devresi yerleştirerek, ışık yoğunluğunu ayarlayabilirsiniz. Aslında sadece salon için değil, evinizdeki diğer yaşam alanlarında da bu yöntemi uygulayarak pratik bir kullanım elde edebilirsiniz.
Salon aydınlatması tercih edilirken, gözü yormayan ışık rengi seçimi yapılması çok önemli, bu yüzden direkt olarak göz hizasına gelmeyen aydınlatmalar tercih edilmelidir.
Öneriler
- Küçük bir salona sahipseniz, sarkıt avize yerine spot ışıkları tercih ederek, salonunuzu olduğundan daha büyük ve aydınlık gösterebilirsiniz.
- Salonda sıcak ışık renkleri kullanmak için; aplik ve lambaderler tercih edebilirsiniz.
- Salonunuz sade bir dekorasyona sahipse, zıt renkte bir avize kullanıp, farklı bir ışık rengi tercih edebilirsiniz.
- Salonda yoğun renklere sahip bir dekorasyon tercih edildiyse, karmaşık bir avize ve ışık renginde çeşitliliğe gitmeniz tavsiye edilir.
- Mutfak
Gözü yormayan ışık rengi tercihinin önemli olduğu bir diğer mekân da mutfaktır. Kesici aletlerin kullanıldığı, sürekli pişirme durumunun olduğu mutfakta net ışık kullanılması gerekir. Yetersiz ışık kullanımları; kazalara neden olabileceği gibi aynı zamanda pişirilen bir hamur işinin renginin tam olarak algılanamamasına neden olur.
Mutfakta kullanılan tezgâhta, gölgeler oluşuyorsa, doğrama yaptığınız zaman net bir görüntü elde edemeyeceğiniz için yaralanmalara neden olabilir. Bu tip durumlarda tezgâh üstü beyaz LED ışıklarla spot aydınlatması tercih edilmelidir.
- Yatak Odası
Yatak odasında tavan aydınlatmanın dışında, abajur veya aplik gibi başucu aydınlatmaları ve okuma lambası tercih edilebilir. Yatak odanızda kendinize bir çalışma alanı oluşturmak istiyorsanız, bu çalışma alanı için masa lambası veya lambader kullanabilirsiniz.
Toza karşı alerjisi olan kişilerin, yatak odaların kollu sarkıt avize tarzı aydınlatma ürünlerini tercih etmemeleri tavsiye edilir. Gün içerisinde parlak ışık altında çalışan bir kişinin gözleri yorulacağı için, yatak odası onun bir dinlenme alanıdır, bu yüzden yatak odasında gözü yormayan ışık rengi olarak; soft, sıcak renk olarak nitelendirilen sarı ışık tercih edilmelidir.
- Banyo
Nemli ortamlar olan banyolarda, ışık rengi seçerken bu alanlara özel olarak üretilmiş olan aydınlatma ürünleri tercih edilmelidir. Banyolarda spot ışıklarla ayna ve raf aydınlatmasına, genel aydınlatmada yavana yakın LED’li armatürler veya spot ışıklara yer verilmesi tavsiye edilir.
Banyoda elektrik ve suyun bir arada bulunduğu tehlikeli bir ortamdır, bu yüzden elektrik tesisatı konusunda son derece dikkatli olunmalıdır. Sarkıt avizeler bu yaşam alanı için uygun değildir. Banyo aynasında; makyaj ve cilt bakımı gibi detay gerektiren faaliyetler gerçekleştirildiği için, spot aydınlatması önemlidir, aydınlatmanın eşit ve gölgesiz olmasına dikkat edilmelidir.