Denizli’deki Laodikya Antik Kenti’nde yer alan 2200 yıllık batı tiyatrosunda, bugünün tiyatrolarında olduğu gibi biletli oturma düzeni ve şeref locası olduğu belirlendi.
Laodikya Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Celal Şimşek, “Oturma basamaklarının alınlarında yer alan harflerin, biletli oturma düzeniyle ilişkili olduğunu ve bu tiyatroda şeref locasının da olduğu belirledik” diyor.
UNESCO Dünya Kültür Mirası Geçici Listesi’ndeki Laodikya Antik Kenti’nde, 15 yıldır sürdürülen kazı çalışmalarında, buradaki yaşamın MÖ 5500’den MS 7. yüzyıla kadar kesintisiz olarak sürdüğü ortaya kondu.
Antik tiyatroda şeref locası
Laodikya Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Celal Şimşek, 12 ay boyunca aralıksız kazı çalışmalarının sürdüğü antik kentte, geçen yılki faaliyetler hakkında bilgi verdi.
Antik kentteki 2200 yıllık batı tiyatrosunda bugünün tiyatrolarındaki gibi biletli oturma düzeni ve şeref locası olduğunu tespit ettiklerini belirten Şimşek,
“2200 yıllık batı tiyatrosu, Laodikya Antik Kenti’nin kuzeybatısında, Helenistik geleneğe göre tamamen doğal zemine oyularak yapılmış bir yapı. Batı tiyatrosunda yapılan kazı çalışmalarında, alt bölüm 23, üst bölüm ise 20 sıra oturma basamağının varlığı ortaya çıkartıldı. Ayrıca oturma basamaklarının alınlarında yer alan harflerin biletli oturma düzeni ile ilişkili oldukları ve bir şeref locasına da sahip olduğunu tespit ettik. Batı Tiyatrosu’nda yapılan çalışmalar sonrasında yarım daire formunda ilk kez, şeref koltuğu ortaya çıkartıldı. Bu da şehrin yönetici ve önde gelen kişileri için tiyatroda özel bölüm (VIP) ayrıldığını gösteriyor. Oturma basamaklarında yer alan harfler ise biletli numara sistemini ortaya koyması bakımından günümüz tiyatrolarıyla benzerlik gösteriyor”
300 metrekarelik çok kaliteli mozaik taban
Antik kentteki Kuzey Kutsal Agora’yı gün yüzüne çıkarmaya devam ettiklerini belirten Şimşek, agoranın antik kentte Suriye Caddesi’nin kuzeyinde, batı ve kuzey tiyatroları arasında yer aldığını ve 34.000 metrekarelik bir alanı kapladığını, burayı 2.000 yıl önceki haline getirmeyi hedeflediklerini ifade etti.
Şimşek, “Ayrıca kuzeybatı köşede toplam 847 metrekarelik alanda kazı yapılmış olup, kuzey ucunda traverten bloklar ile oluşturulmuş apsisli bir mekan, kuzey duvarı kalıntıları ve taban döşemesi üzerinde sürdürdüğümüz çalışmalarda da 300 metrekarelik çok kaliteli ve renkli mozaikli tabanı ilk kez ortaya çıkardık. 2019 yılında bir erken dönem kilisesi olduğunu düşündüğümüz mozaikli alanın kalan bölümlerinin kazısına devam etmeyi planlıyoruz.” dedi.
Hristiyanlığa geçişte İlk İnananların kullandığı ev
Kentin Hristiyanlaşması sürecinde ilk inananların kullandığı kiliseli peristilli evi de gün yüzüne çıkardıklarını belirten Şimşek,
“Kiliseli peristilli ev, Laodikya’da bir Roma dönemi evinin nasıl olduğunu, günlük yaşayışta hangi mekanların kullanıldığını, kentin Hıristiyanlaşmasına paralel ilk inananların gizlice evin salonlarından birini nasıl kullandıklarını anlamamız bakımından çok önemli bir sivil yapı. Laodikya, Anadolu’da İlk Yedi Kilise’den birine sahip olan, MS 4. yüzyıl itibariyle hac merkezi olmuş ve İncil’de adı geçen kutsal bir kent. Bu nedenle İmparator Konstantinus zamanında Hıristiyanlığın serbest bırakılması öncesinde ilk Hıristiyanlar; gizli olarak bu tip evlerde toplanmış ve ibadetlerini yapmışlar. Kiliseli peristilli evin apsisli salonlarından doğuda yer alanı, kutsal alan olarak ayrılmış. Bu bölüme girişte daire içinde iç içe haçlar ve Tanrının iki gözü yapılmış olup, ayrıca hacılara verilen ‘ampulla’ ve ‘unguanterium’ gibi kutsal yağ şişeleri de kazılarda ortaya çıkartıldı. Ayrıca yapılan kazılar kentte yaşanan deprem izlerinin varlığını da ortaya koyması bakımından önemli. 2019 yılında yapacağımız restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından bu evi ziyarete açmayı planlıyoruz.”
DHA