Diziler ve yarışma programları başka ülkeler konusunda pervasız
Yeni yıl dileklerinde en çok geçen kelimelerin başında şüphesiz salgın ve korona geliyordu. Bazı yılbaşı özel programlarındaki skeçlerde korona ile yarasayı bağlayan espiriler vardı. En azından bu konuda kolaycılığa kaçmaya davetiyesiydi.
Zaman zaman basındaki haberlerde, yürütülen Çin karşıtı kampanyadan ve yalan haberlerden bahsediliyor. Ancak bu kampanyalar haber veya yorumlarla sınırlı değil. Bazen diziler de bu faaliyete katılıyor. Mesela Fox TV'deki Savaşçı dizisi senaryonun çatısı olan Kılıç Timi'ne bir "Doğu Türkistanlı" özel harekât görevlisi eklemişti. Birkaç bölümde de Kılıç Timi, Çin ajanlarıyla mücadele ediyordu. Güya bir Doğu Türkistan lideri Çin'den kaçmayı başarmış, Afganistan ve İran'ı "yaya" olarak geçip Türkiye'ye girecek, Kılıç Timi de onu karşılayacaktı. 1950'lerin koşulları ile güncel konular karıştırılarak ortaya bir senaryo çıkarılmıştı. Senaryoya göre "Doğu Türkistanlı" liderin açıklamaları Çin'i Birleşmiş Milletler'de (BM) zora sokacaktı. Araya pandemi girdi; dizinin yeni bölümlerinde Yüzbaşı'nın yatak odasındaki "Doğu Türkistan" bayrağıyla milliyetçi çevrelere selam yollanmaya çalışılıyor.
Sadece diziler mi? Son zamanlarda bilgi yarışmalarında rastladığım sorular bu programların da o kadar masum olmadığını düşündürttü. Formatı uluslararası olan "Kim Milyoner Olmak İster?" programındaki sorular da acaba ülke isimleri çok kolay mı kullanılıyor sorusunu gündeme getirdi. Yılbaşı gecesi 30 bin liralık soru "Japonya'dan bir hayvanat bahçesinin 2010'da Güney Kore'den, üretmek için aldığı iki sırtlan, 4 yıl boyunca çiftleşmeyince 2014'te durum araştırılıp hangisi fark edilmiştir?" şeklindeydi. Yanıtların şıkları espiriliydi, erkek olanın sırtlan olmadığı, depresyonda olduğu, birbirlerinden hoşlanmadıkları ve ikisinin de erkek olduğu gibi. Soru sırtlanlarla ilgili, fakat ülkeler öne çıkıyor.
Yine aynı programda bir hafta kadar önce bu kez Çin ile ilgili bir soru vardı. "Çin'de hangi amaçla çok miktarda sahte evlilik yapılmaktadır?" Seçenekler, "Araba plakası kullanım hakkı için, panda evlat edinmek için, askerlikten muaf olmak için ve yurt dışına tatile gidebilmek için" diye sıralanıyordu. Doğru olmasa da şıklar bir algı oluşturuyor zaten. Doğru yanıt ise, ilk seçenekti yani araba plakası kullanım hakkı için. Başkent Beijing ve bazı büyük şehirlerde artan trafik sorunundan dolayı her yıl sınırlı sayıda araca plaka veriliyor, bu da sıraya girme ve kura yoluyla belirleniyor. Avantaj elde etmek için sahte evlilikler yapanlar oldu ve bu konuda kontroller de sıkılaştırıldı; yani ortada bir yabancı ülkenin önemli bir bilgi yarışmasında soru olacak bir durum yok.
Fakat mesele şu, konu bir başka ülke olunca gazetesi, dizisi daha kolay pervasızlaşıyor. Gerçek kaygısı da ortada kalmıyor.
Kamil Erdoğdu