Sıcakta uzun saatler zaman geçirdikten sonra vücut ısı dengesini kaybettiğinde ortaya çıkan bitkinlik ve koma hali, güneş çarpması olarak tanımlanıyor. Özellikle dört yaşından küçük çocuklarda sıklıkla görülüyor. Bunun sebebiyse cilt yapılarının daha büyüklere oranla sıcağa karşı daha hassas olması. Ayrıca ısı regülasyonla damar sistemlerinin gerektiği kadar gelişmemesi de sayılabilir. Baş dönmesi, baş ağrısı, ateş, bilinç bulanıklaşması, kas güçsüzlüğü, kramplar, halsizlik, sinirlilik, devamlı uyku hali, bilhassa küçük çocuklarda iştah azalması, mide bulantısı, kusma ve nöbet geçirme öncelikli belirtiler arasında yer alıyor.
Güneş çarpmasının acilen tedavi edilmesi gereken bir rahatsızlık olduğunu söyleyen Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Çiğdem Yavrucu, tedavinin gecikmesi halinde kalp, beyin, böbrek ve kaslarda zarara yol açabileceğini ve hatta durumun organ yetmezliğine kadar ilerleyip hayati tehlike yaratabileceğini belirtiyor. Çocukları güneş çarpmasından korumanın yedi yolunu ise şöyle anlatıyor:
10:00 – 16:00 arası güneşte oynamasınlar
Güneş ışınlarının en dik indiği ve zararlı faktörlerinin en yüksek seviyede olduğu 10:00 – 16:00 saatleri arasında olabildiğince çocuğunuzun gölgede olmasını sağlayın. Aynı şekilde sıcağın çok hissedildiği saatler spor veya ağır hareket içeren aktivitelerden uzak tutun. dışarıda yapılacak tüm aktiviteleri sabah ve akşamüstü serinliğine bırakın. Öte yandan çocukların vücudunun ısıya alışması zaman aldığından birden güneşe çıkarmak yerine alıştıra alıştıra zamana yayarak çıkarmayı tercih edin.
Bol su içirmeyi ihmal etmeyin
Çocuğun vücudunu susuz bırakmayarak güneş çarpmasına karşı en önemli önlemi almış olursunuz. Yüksek sıcak sebebiyle terleyen çocuklarda sıvı kaybı olduğu zaman yüksek ateş ve halsizlik problemlei de baş gösteriyor. Bu yüzden çocuğunuzun bolca su içmesi önemli. Bilhassa bir üç yaş arası çocuklar susadıklarının fark etmedikleri için onların su istemesini beklemeden günde 1-1.5 litre su tüketmelerini sağlayın.
Koruyucu kremi en az yarım saat önce sürün
Güneşten korunmada en sık yapılan hatalardan biri, güneş koruyucu krem veya spreyleri cilde geç yedirmek oluyor. Bu ürünler sürer sürmez etki etmezler, bu nedenle dışarıya çıkmadan en az yarım saat önce sürülmelidir. Koruma faktörleri ise bir yaş altı için +50, bir yaş üstü için +30 olmalıdır. Bu ürünlerin etkisi üç-dört saat sürdüğü için tekrarlanması önemli. Güneş koruyucunun ilk kez kullanılması durumunda alerjiyi test etmek için önce ayakta küçük bir bölgeye sürün. Reaksiyon göstermiyorsa tüm vücuda yayabilirsiniz.
Vücuduna nefes aldıracak kıyafetler seçin
Sıcaklık arttıkça terleme oranı da arttığı için çocuğun vücudunun hava almasını sağlayacak bol, pamuklu ve açık renkli kıyafetler giydirmeye özen gösterin. Kıyafetleri sık sık değiştirmeyi de ihmal etmeyin. Geniş kenarlıklı, yüzü koruyan ve açık renkli şapkayla da kafasının doğrudan güneşle temasını engelleyin. Çünkü çocuklar ense ve başından çok daha fazla terleyebilirler. Dolayısıyla özellikle ince şapkaları tercih etmenizde fayda var.
Bol bol duş şart
Ilık suyla sıkça duş almak vücut ısısını düşürüp terlemeyi azaltır ve tuz kaybının önüne geçer.
Kapalı ortamlarda kalmamasına dikkat edin
Sıcak havalar çocukların vücut ısılarını hızla yükselttiği için gölge bile olsa otomobil gibi kapalı ortamlarda uzun süreli kalmamalı.
Bu gıdaları tüketmemeli
Çok baharatlı, yağlı ve çok şekerli gıdaları tüketmemesini sağlayın. Bu tür gıdalar vücudun ısısını dengeleyen sistemi olumsuz etkileyebilir.
GÜNEŞ ÇARPMASI DURUMUNDA NE YAPILMALI?
- Öncelikle 112 Acil Servis’i arayın veya en yakın sağlık kuruluşuna gidin.
- Klimalı ya da serin bir ortama geçip üstündeki fazla kıyafetleri çıkarın.
- Bir sünger yardımıyla vücudunu ıslatın ve soğumasını sağlayın. Kasık, koltuk altı, boyun ve sırt bölgesine nemli bez koyarak bu soğumaya yardımcı olun.
- Eğer çocuğun bilinci açıksa sıvı tüketmesini sağlayın. Ancak bilinci kapalıysa boğulma riskine karşın sıvı vermeyin.
- Ateşi yükselmişse ateş düşürücü ilaç vererek ateşini düşürmeye çalışın.