

The bleak skies cried as a 7.62 caliber bullet rent through the chilling air. Faint echoes of a long-dead scream whispered in his ears. Another gunshot rang in his bones as the stock of the rifle buried itself into his shoulder. The screams grew louder, spreading into his mind like a throbbing tumor. They belonged to a woman. A woman that no longer walked this world. They were often there, wandering in the cavity of his skull, especially when the gunfire wasn’t there to dull them. They were louder today, but he simply shrugged them off; it had been far too long. Instead, he focused on pulling the bolt back, releasing, and pulling the trigger in a rhythmic fashion. The ringing of the rifle each time he pulled the bolt back complemented the roars of the muzzle: a symphony of murder. With every shot his small frame shook from the recoil, but aside from that, he remained absolutely motionless, even to the point of slowing his breathing to control the heaving of his chest. Four, he counted. Three. Two. One. Zero. He touched the switch and the clip dropped into the snow. It was quickly replaced by another that he pulled out of his shoulder bag, though. And then the gunfire resumed.
A thick shroud of silence descended upon the forest below. The gunfire ceased, thin tendrils of steam dancing on the metal of the rifle. Yet he would not dare to move, not yet at least. He had fired eight bullets, so there had to be eight Russians. But there could always be others nearby, waiting for him to make a move so that they could fill his guts with bullets. He must have waited at least fifteen minutes before he finally convinced himself that it was safe to move. Waiting any longer would bring other dangers, dangers at best as deadly as the Russians, and half as merciful. He had scanned the area with his eyes over and over again, and there was nothing around but pine trees, snow, and dead Russians. He got to his feet, pulled his goggles over his face, readjusted his shoulder bag and let the rifle hang over his back. He stood maybe only a meter and twenty above the snow, and with his white coat, hood and mask, he was practically invisible.
He quickly descended down the hill, half running and half sliding from tree to tree. The ruthless wind seeped in from the openings between his goggles and mask, cutting into the flesh of his cheeks like an icy razor. The cold attacked from everywhere, even through his thick coat. It had to be less than twenty degrees below zero. And this was only during the few hours of daylight that dared show itself in this realm of frozen death. The land was buried under a sea of snow, and the sky matched its color with a dull gray, leaving only the exposed dark brown bark and the frosty green leaves of the pine trees to give a little life to these otherwise dead hills stretching into infinity. Such was the nature of this merciless land. The snow seemed to devour all life and drown all voices under its glinting white, as if nothing had happened. As if no one had ever died here.
He shortly made it to a small clearing maybe two hundred meters from the hill. This area had been more fortunate, being spared the onslaught of the blizzards thanks to the pine trees that towered high into the ashen sky. There was still a thin blanket of snow that sealed away the dark brown of the dirt, and seven bodies draped in light green coats littered the area. That wasn’t right…he’d counted. His eyes frantically scanned his surroundings, darting from tree to tree, until he found the final body fallen into a small ditch between the roots of a tree. A rose sprouted in the man’s chest, and the snow beneath flourished with the color of his fading life. His uniform was covered in mud and snow, and an expression of sudden terror was etched into his young, hollow face.
He quickly got to work. A small, gloved hand scurried over the bodies one by one, hastily picking the insignias off and throwing suitable rifle clips into his bag, as well as the few food cans he found. The process would have been much faster with both hands, but he preferred to keep his right hand in his pocket unless he was pulling the trigger, for he wore no gloves on that hand. With the temperature dropping even lower every second, it was disturbingly easy to get frostbitten, and he needed those fingers more than anything. He finished filling up his bag with as many cans and rifle clips as possible in around ten minutes. There were probably more to find, but he didn’t dare waste any more time. The closest Finnish army camp was around six kilometers north of here, and that meant at least two hours of treading in the snow.
Snow…he thought, as he tried to push his way forward, knee deep in a glinting white sea of death. It looked so soft, so peaceful, yet it was so unforgiving. Just in the past month thousands of young men had been buried under this white shroud, brothers in death sharing the same grave, even if they had been enemies in life. He himself had done his part in delivering many to their eternal slumber under the veil that covered all. He no longer remembered any of them. All those countless faces blended together in a foggy blur, leaving behind only a sour taste in his mouth. It was all that remained from so many deaths. It seemed so simple…so fast…so meaningless.
He had seen far too many deaths, more than what anyone would consider healthy. The first one was his grandfather, when he was ten. Even then, death seemed so unreal. He couldn’t comprehend it. A human being… suddenly unmade. It didn’t make sense. The simplicity was too much to comprehend. Life was supposed to be the greatest thing in the world, after all, and yet it was gone in the blink of an eye. But it did not take long for him to have his veil of innocence ripped from him by the claws of reality, for his brother’s death followed only a year later. He had been there, standing right next to his brother at the liberalist protest, when the older boy simply dropped dead, after a communist’s bullet sprayed the boy’s brains out. It had been so simple, so worthless. Something supposedly as great as life, dimmed in an instant. He might not have paid much attention to his grandfather’s death, they hadn’t been very close, but he and his brother and had been together their entire lives. He still remembered those stories they read together, the ones about noble heroes that died glorious deaths in battle. But the horrid sight before his eyes had resembled none of those. It had been just a broken lump lying on the pavement, with blood and cranial fluids leaking out of a gap in his skull. It was when he first realized how worthless a life really was. Just one second, and a fairly loud shot to announce it… And in the next second, the world had already forgotten it. Why would it ever care if one life was lost? Just one? It was insignificant. Well, perhaps not for those few who carried the bleeding mark on their hearts, and definitely not for the one who had taken the bullet to the head, but that could easily be disregarded. Just one life. Just one, maybe one more. Who was counting anyway? Lives were cheap. Ideals, however ludicrous they may be, land, money… those were easily worth sparing a few useless souls for. Maybe more than a few, maybe a few million. Who cared anyway? It’s not like anyone was counting those nameless boys who fell into the snow and disappeared from the face of earth forever.
His mother had been the third. That one though, that one was special. Yes, the boy had seen his own brother’s brains pop out of his skull, but that was nothing compared to this. It was the earliest week of December, a short while after the war had begun. Of course, living in a small village close to the border could only be called unfortunate. When the Red Army had marched into the village, the Finns had not even been able to fully mobilize their forces yet. This left the responsibility of defending those border villages to a handful of nationalist volunteers who could easily be branded with insanity. Defense, in this context, meaning stalling the Russians long enough at the very affordable cost of human lives. When most of the village was annihilated, it wasn’t really worth it to keep the few survivors alive for anything really. It was just good logistics to simply get rid of them also. Well, that had been the plan in the first place. The boy had been hiding on one of the wooden rafters when three Red Army conscripts charged in, yelling in Russian. They did not see the boy; not many expected a boy to be hiding above their heads on the rafters. His mother though, a pretty woman with blonde hair, was both too big and too old for such acrobatics. And wardrobes were definitely not the safest hiding place. The men easily found her. Young men who knew they could easily die any day, young men who suspected there might not be a god, and thus nor heaven. Even if a god did exist, surely he hated the Finns as much as these Russians did. Young men who knew they were far from the clutches of law and morality in this forsaken place countless kilometers away from their homes. And these young men who most likely would never even see a human being of the female gender now had one of the prettiest creatures they had ever seen in their lives right within their grasp. At least, it probably had seemed so in such a diseased mental state. Weren’t they going to kill her anyway, who cared if they did a few other things before? Probably no one would even notice. And the boy had watched one of the ugliest atrocities be committed right before his eyes. Perhaps it was only one instance of such horrors, for in times of war who could know how many vile acts went unaccounted for. It wouldn’t even have to be the enemy. It was expectable, considering the selfish, inconsiderate nature of human beings under extreme stress and fear. The boy had watched and he had listened as if petrified. The screams had seemed to forcefully break into his skull, to be forever inscribed within its interior.
After that, a lifeless body was a common sight for him. And well, frozen corpses were practically everywhere. So when the boy bashed in the skull of a lone Russian conscript who had decided to walk a bit too far into the forest to relieve himself, he wasn’t troubled at all by all the blood flowing out, nor the squishy sounds that accompanied the cracks and the screams. He had kept slamming the piece of firewood into the caved in skull for more than five minutes after the screams had stopped. That one was how he got his rifle; the man had been a Russian. It was a good rifle, with a scope too. One didn’t come across such quality rifles often, unless one was a German grenadier serving in the Nazi army, of course. Then, quality military equipment was more abundant than everything. But for a young boy with only festering memories of death, and an understanding of the true worthlessness of human lives, a standard issue rifle was more than a blessing.
Night was falling quickly. The cold had started seep into his bones, and a dire wind hammered upon his frail form. He still could not see the watchtowers of the Finnish army camp. Could he have gotten lost? He had let his focus waver; he had let those worthless memories cloud his vision, and now he would freeze to death because of it. This frozen wasteland offered no shelter for wanderers. Then his eyes caught the sight of figures, drifting in the snow. They were dressed in white, so they could not be Russian; at least it was very unlikely. Furthermore, the Red Army scouts seldom dared this far north, especially after their partial retreat a few weeks ago. He increased his pace with renewed vigor, struggling through the snow with all his strength. The party stopped, clearly aware of his approach. He could feel muzzles turning towards his general direction, but thankfully they seemed to possess the common humanity of not shooting him instantly. He raised his hands as he closed the final few meters between them. The party consisted of eleven people, all wearing white camouflage and armed with rifles.
“Halt!” one of the soldiers called. The man appeared to be at least forty, judging by the newly formed wrinkles under the eyes. He could not see the rest of the man’s face due to a mask, but he could tell that this soldier was the head of the party. A smaller figure stood next to the leader, draped in multiple layers of clothing. The party seemed to be waiting for him to do something, probably to introduce himself. Instead, he very slowly reached for a pouch hanging from his belt and pulled out as many Russian insignias as he could grasp.
“Where’d you get those, boy?” the leader asked.
Instead of answering vocally, the boy merely tapped the sling of his gun resting against his chest. He could barely hear some of the other soldiers murmuring at the back.
“Who are you?”
“Alvar Joki.”
“The child sniper?” This time it was the slender one speaking, apparently a girl. “I’ve heard rumors about a boy who shot Russians and turned in their insignias for rations.”
He only nodded as a response.
The girl opened her mouth to speak again, but the leader interrupted: “We don’t have time for this. We won’t be able to intercept them if we don’t keep moving.” With that, the man turned to press forward, and the rest of the soldiers didn’t hesitate to follow.
“Wait!” the girl yelled so that her voice could be heard over the wind’s howling. “He should come with us. He could help.” She turned back to Alvar. “Please come with us. We are going to ambush a Russian convoy transporting a captured platoon on the road just a bit northeast of here. We could really use your help.”
A skirmish this late in the day was a terrible idea; he would much rather find shelter and stay away from any battle. But on his own, especially considering he didn’t quite know where he was, it wasn’t likely that he would be able to do so. It was also the easiest time of the day to successfully ambush a convoy, since it would already be heavily hindered by the snow and the dark, and if they managed to succeed, the Russian vehicles would provide the perfect shelter. He figured that had to be the plan. To be honest, it made sense. It was risky, and he couldn’t understand why they would bother trying to save a platoon, especially with only a handful of troops, but if it had to be done, then this seemed to be the optimal plan.
“I’ll come,” he finally replied. He could see how the girl’s eyes sparkled with gratefulness, and couldn’t help but smile under his mask. He didn’t know why, but it had kindled a warm feeling inside his chest, a spark in this ever-howling blizzard. It was something new, something unfamiliar, something that wasn’t hostile for the first time.
“I’m Ilona,” the girl said as they walked a meter or so behind the party.
He did not reply.
“I…I wanted to thank you for agreeing to help us.”
He simply nodded in acknowledgement.
“You see, my brother was in the captured platoon…and, well, I have to help him.”
He had been wondering what a girl was doing in an ambush party, but now it made sense. She must have tried to gather as many volunteers as possible to save her brother, for the commanding officers would never endorse such a mission. They would know that a few lives were of insignificant value. It certainly wasn’t worth it to expend additional men and effort to even attempt to save a captured platoon. And yet… And yet he found himself increasingly eager to save Ilona’s brother for some inexplicable reason. It was almost like those stories his brother used to read to him.
They were soon positioned on a snow-covered hill overlooking the road that lead southeast. Aside from the fiery horizon, light had mostly given way to the grasp of night, and the constant snowfall only further impeded his vision. The howling of the wind would suppress the roar of engines as well, making it very difficult to detect the convoy until it was well within fire range. He could feel his clothes getting wet as they lay in the snow, and his teeth clattered. The ruthless cold had already dug its way deep into his flesh, chilling him from within. If they lay in the snow any longer, they might as well freeze to death before even getting to fire a single bullet at the convoy. Thankfully, the headlights of the first vehicle soon shredded the darkness, and a grumbling mass of metal came into sight. The T-70 light tank slowly crushed the snow beneath its pallets, paving the way for three transport truck.
“You didn’t tell me there’d be a tank…” he muttered.
“I didn’t know.” Ilona was right next to him, and the rest of the soldiers had scattered around so that they could surround the convoy. Some had even taken their positions on the opposite hill. He just hoped no one had already succumbed to the cold.
“The signal should come soon. Just try to shoot the drivers,” Ilona said.
“What about the tank?”
“They’ll handle it.” She didn’t sound very reassuring.
The signal came in the form of gunfire. He was quick to pick it up, having already aimed at the driver of the last truck. He pulled the trigger and the driver’s seat was suddenly a canvas painted with blood and cranial fluids. The gun’s cries echoed in the night, with screams joining the symphony. He heard the tank’s main gun roar and grenade explosions answered back, raising up a curtain of smoke and snow on the road. He could no longer see; he simply fired at the general direction of the incoming fire and hoped that the bullet would find its way into the flesh of a Russian. Yet he was so consumed by the battle that he did not hear the growling of engines right behind him. Not after two combat snowmobiles came to a halt only a couple of meters from their positions atop the hill. He whirled around to face the new threat, only to find the muzzle of a pistol a breath away from his face. The Russian was a tall man, dressed in a brown coat with fur at the collars. The man had a wicked smile on his scarred lips, and a wild glint in his dark brown eyes. “Good evenin,’ comrad.’”
The gunfire ceased shortly. The four remaining Finnish soldiers, along with Ilona and Alvar were thrown into the back of a truck. Alvar had prepared himself for death long ago, it didn’t matter if he died right here, right now. Life was worthless anyway. He would die, just as meaninglessly as his brother had. He would be thrown out into the snow to be claimed by this frozen wasteland; he would fade just like another nameless boy. After the countless Russians he had killed, it was only fair. And those Russians had had mothers at home, waiting for their beloved children who would never return. But Alvar had no one. He was alone, doomed to be the herald of death as long as he lived this fleeting life.
On the other side of the room, Ilona quietly sat on a sealed wooden crate. He wanted to say something, but there were no words forming in his throat. There was nothing to say. Two dead people could offer each other no comfort. Soon, the Russian guy entered the back of the truck with too other men. With a broken Finnish, he said: “Excuse me, the furniture of ours is rather rugged and lacking. I is First Lieutenant Boris Varskynov, at your service.”
No one replied.
“You know it is rude to ignore… Ah, what do we have here? Hello, Katyusha,” Boris walked up to Ilona, his wicked grin widening to the point that the scar on his lips seemed to stretch open. “Would you like a sip?” The man pulled out a metal canteen from his inner pocket, and brought it to her lips. She instinctively pulled back, but the jerky behavior only served to anger the Russian.
“Drink!” he forced her mouth open with one hand and spilled some dark colored liquid on her mouth with the other, making her cough.
“Hey, leave her-”
The gun’s roar pierced their ears and the Finnish soldier dropped dead, his neck ripped apart by the bullet. Alvar sat, his eyes involuntarily locked on the lacerated neck as blood gushed onto the boy’s face. The others merely averted their heads. He knew how the rest would play out. He had seen this before. The atrocities of war, the ones that went unnoticed behind the frontlines, always shattered the defeated, and the victors got away with everything. It was in the nature of mankind to destroy. To hurt. And humans were only more destructive with the scythe of the reaper looming just overhead, waiting for the opportunity to strike, as it was during wars.
“Is this how you respond to my hospitality? You filthy Fins belong to me! To use and throw away like a toy. You are already dead, pigs. You breathe just now purely for my amusement.”
Boris kicked another Finnish soldier right in the stomach, making the man double over and collapse as the contents of his stomach spewed out from his mouth, mixed with blood. He then turned back to Ilona, who was cowering in a corner as tears streamed from her pale eyes.
“Well, no need to hide, Katya. We have all this place to ourselves.”
Alvar could not move, for he dared not risk taking a bullet to his head. Not yet… All this time he had told himself how worthless life was, how he would die tomorrow or the day after, and yet now he found himself not ready to die. He would never be. The screams were louder than ever. They pounded on his skull from the inside, desperate for release. The eternal agony of the fallen wrecked his mind. The pain, the horror, the death….it was too much. He pulled his knees to his chest, back against the wall of the cargo compartment, unblinking eyes captivated by the horrid sight. All those stories about legendary heroes, saving all their loved ones and at worst perishing in battle with their honor… Lies! He could muster no heroic courage, no inhuman strength to save them. He was powerless, capable of nothing but sitting there like a broken doll. He knew they were just stories, nothing more, but now, when their promise was tested, he could not help but feel betrayed. For at least one part of him had believed…perhaps there could be salvation after all this suffering, perhaps there could be a happy ending. But happy endings did not exist, nor did heroes standing firm before the claws of death. There was only a scared little boy, sitting in a truck and waiting to die.
Life had to be more than this, more than just a few worthless years of suffering. More than just pain and death, followed by more pain and death. The screams reached in, clawing at his mind and soul, driving him insane. He had accepted the worthlessness of life, so why? Why all this, why all over again? Mother… he whispered. Please… The screams were no longer hers, but Ilona’s. He brought his hands to his ears and kept shaking his head, as if trying to wake up, as if trying to force away the screams. Soon, his own voice was among them, ringing in his ears like a death knell along with those of every single soul he had watched fade away. If he was not ready to die… a boy without dreams, a boy without a future… how could anyone else be? All these people… He died with each of them, over and over again. Each death was his own. And there were so many of them. His mother, the Russian and Finnish soldiers, their mothers…Ilona… He could hear all of them weep, weep and cry against this war that took everything and gave nothing back. There was a thunder. He could feel something trickle down his forehead. The voices uttered one final howl.
And then, they were silent. The world thanked them for their sacrifice, and vowed to hold their memory forever in its heart, vowed to make sure no one would ever suffer like they did, thanks to their heroism. Yet the memories were thrown away, all the suffering forgotten. For lives were worthless, compared to the ideals, to land, to money, to power. It was easier to apologize later than to give up all that. Apologize and honor the dead, and when their flesh has adequately rotted, send a few more down just to keep the ground full of unrealized dreams and forgotten names. They will fade, their suffering will fade. And the world will forget the cost of its purchases with the life of others.
“The death of one man is a tragedy. The death of millions is a statistic.”
-Joseph Stalin
Rüyalar… Hayatımızın en büyülü anları… İnsanların realite ve hayal arasındaki ince sınırda silkelenip durduğu yerler… Taşıdıkları mistik hava ile ruhumuza nazik bir rüzgarın insan tenini usulca okşaması gibi hitap ederler. Ancak her rüya bizi güzelliklerle dolu bir meserret ırmağında sürükleyecek gibi bir kaide de yok. Her ne kadar kimi zaman rüyalarımızda korkutucu görüntüler de tezahür etse gönlümüzü ferah tutabiliriz çünkü biliriz ki tüm rüyaların bir sonu vardır. Nihayetinde, her sabah gözlerimizi parlak güneş ışıkları tarafından sarılmış odamıza açtığımızda tüm hayaller, büyülü dünyalar, güzellik kavramını yeniden tanımlayan anlar müphem bir toz bulutu olup gözümüzün önünden kaybolur. Peki gerçekten de her sabah gözlerimizi açtığımızda rüyalar biter mi? Esasında insanlar her yeni güne uyandıklarında bir başka rüyaya doğru adım atıyorlar. Ellerindeki telefonlarıyla, sosyal medyayla, anlamsız hasbihâllerle gerçek dünyaya döndüklerini sandıklarında aslında gözlerini biraz daha sıkı kapatıyorlar. Materyalizm ve hedonizmin aldatıcı ellerinin insanların büyük bir kısmının boynuna sıkıca sarıldığını gördüğümüz günümüz yaşamında insanların tek derdi kendileri için bir güvenli bir bölge oluşturmak ve burada sahte bir keyif ile hayatını sürdürmek olmuş. İçecek su bulamadığı için hayatını kaybeden çocuklar varken bol miktarda para ödenerek alınmış basit bir kahveden bir yudum daha almak, ülkesi için kışın zalim soğuğuna ve gecenin ürpertici karanlığına bakmaksızın nöbet tutarken adi bir kurşun sebebiyle şehit düşen askerler varken bir bilgisayar başında sanal varlıklara kurşun sıkmak, birçok insanın hayatı ve ülkelerin refahı için büyük ehemmiyet taşıyan münazaralar ve tartışmalar yapılırken bunları göz ardı edip hangi ünlünün kiminle evlendiğini konuşmak insanların gerçek yaşama ait sandıkları ancak kendi rüyalarının derinliklerine biraz daha çekilmelerine sebep olan inceliksiz unsurlardan başka bir şey değildir. İnsanların bu yolda ilerlemesinin tek nedeni böylesinin çok daha kolay olması. En dik, en sert kişileri bile kırabilen gerçek hayatın zorluğuyla uğraşmaktansa insanlar sahte bir dünya yaratıp geçici ve önemsiz zevk duygusundan oluşmuş deryalarda yüzmeyi ve git gide daha derine dalmayı tercih ediyorlar. Bu insanları düşünme yetisinden yoksun boş ve anlamsız nesneler haline getiriyor. Bu bitmek bilmez rüyada haz arayışı içerisinde umutsuzca koşuşturup duran insanlar hayatlarına bir anlam kazandırma fırsatını ellerinin tersiyle itiyorlar. Kitap okumayan, vizyonu olmayan, düşünemeyen, özgün fikirlere sahip olmayan insanlar yetişiyor. Bunun yerine hayatı basit bir biyolojik süreç olarak gören ve bu süreç içerisinde insanın en mühim amacının zevk, para, mal, mülk elde etmek olduğunu düşünen insanlar ortaya çıkıyor. İşte tam da bu insanlar bir gün geri dönüşü olmayan bir hezimete uğrayacakları rüyalarda yaşayan kimseler. Sadece para kazanmak için işe giden, hayatın anlamına ve hayattaki amacına kafa yormayan, düşünce kapasitesine konulmuş sınırı zorlamayan kişiler gerçekten yaşadıklarını iddia edemezler. İşte tam da bu yüzden kitaplar insan hayatının belki de en önemli unsurudur. Dünya ve Türk klasiklerini, tarihi, felsefi kitapları okumaya başlayanlar muhayyilelerini zenginleştirir, farklı anlamlar ve farklı emeller aramaya başlar, yüzeysel düşüncelerden ve hayallerden sıyrılıp bambaşka boyutlara ulaşmaya çalışırlar, hayatlarını belli ilkeler ve prensipler çerçevesinde şekillendirmeye başlayıp kendi potansiyellerinin zirvesine ulaşmaya çalışırlar. Bunun yanı sıra, güzelliklerle çevrili rüyalarından uyanıp kederli ve meyus hayatla da tanışmaya başlarlar. Buna karşın, bundan şikayetçi olmayıp sağlam bir karakter oluşturmaya başlarlar ve yalnız yürümeleri gerektiğini anladıkları sonu belirsiz bir yolculuğa çıkarlar. Gerçeklikten kaçıştan ve menfur haz arayışından feragat etmiş bu kimseler hayatı tam anlamıyla keşfederler. Bu gibi insanlar sayıları günümüzde çok olmasa da vardırlar ve Don Kişot misali, çevrelerince kabul edilmiş bir rüyadan ibaret olan yaşam tarzını reddedip kendi düşünceleri için mücadele etmektedirler. Belki de bu hiç başarıya ulaşmayacak bir uğraş, belki de kimseyi sığ düşüncelerinden ve anlamsız hayat anlayışından vaz geçiremeyecekler, ancak daha önce belirttiğim gibi bu kimseler prensip ve vizyon sahibi insanlardır. Ne olursa olsun bu dava uğraşmaya değerdir onlar için ve diğer insanlar gibi gözleri kapalı yaşamaktansa bu dava uğruna ölmeyi tercih ederler. Bunu bir analojiyle göstermek gerekirse Matrix filmi harika bir örnek olur. Tıpkı filmin ana karakteri Neo gibi ya mavi hapı alıp rüyamızda kalabilir ya da kırmızı hapı alıp gerçekliğe ulaşabiliriz. Bana kalırsa sahte güzellikler, hazlar ve mutluluklarla çevrili bir rüyadansa acı ve zorluklarla dolu bir gerçeklik katbekat daha iyidir.
Hayatımız, korkular tarafından değil, inanç ve umutlar tarafından yönlendirilmelidir. Korkularımız, hayattaki kararlarımızı ve davranışlarımızı belirleyecek bir etken olmamalı, inancımızı kaybetmememiz gerektiğini hatırlatan bir tetikleyici olmalıdır bizler için. Ne var ki korkularımızın da hayatımızdaki önemi ve gerekliliği yadsınamazdır. Cesaretin korkudan doğduğunu anlamak, inancımızı kuvvetlendirenin korkularımız olduğunu benimsemek gerekir. Korku ve umut arasındaki ince çizgiyi aşmadan hayatımızdaki bu dengeyi nasıl sağlarız? Bu soruya bir cevap bulabilmek için korkularımızın ve umutlarımızın hayatımızdaki yeri ve önemini anlamamız gerekmektedir.
Hayat, ünlü yazar Amin Maalouf’un ‘Doğu’nun Limanları’ adlı eserinde de anlattığı üzere insanın içinde yürüdüğü karanlık ve uzun bir tünele benzer. Her ne kadar dimdik yürüsek de her adımımızda tereddüt eder, sağlam bir adım atabilmek için çabalarız. Çünkü yolumuz çakıllıdır, zorludur, yorucudur. Nereye gittiğimizi göremeden etrafa savrulduğumuz, terlediğimiz ancak devam etme zorunluluğu hissettiğimiz bir yoldayız. Hayatımızda karşımıza çıkacak bu sorunlara ve pürüzlere takılmamaya ve üstesinden gelmeye çalışsak da her bir adımda daha da yoruluruz. Yürüdüğümüz karanlık tünelin duvarlarına yaslanmak, soluklanmak ve bir an için yolumuzun ne kadar uzun olduğunu unutmak isteriz. Neden mi? Çünkü korkuyoruz. Karşımıza çıkacak ve canımızı acıtacak çakıllardan, sorunlardan korkuyoruz. Yürüme amacımızı, bu zorluklara katlanmanın bize getirilerini düşünüyoruz ve soruyoruz kendimize: ‘Sonundaki ışığı göremediğimiz bu karanlık tünelde neden kendimizi yıpratarak devam ediyoruz?’ Bu sorunun cevabını düşünecek vaktimiz olacağını bile sanmıyorum. Çünkü tıpkı bu karanlık yol gibi hayat da devam ediyor. Düşünmemize ve durumumuzu değerlendirmemize zaman tanımayan bir hızla, bütün direnmelerimize rağmen hayat devam ediyor ve bizi yürümeye itiyor. Göremediğimiz güzel ve parlak bir ışığa ulaşma isteği doğuruyor bizde. Böyle durumlarda Doğu’nun Limanları’nda okuduğum çarpıcı bir cümle aklıma geliyor: ‘Tünelin ucunda ışık göremesek de bir ışığın var olduğuna, er ya da geç görüneceğine inatla inanmamız gerekir.’ Korkularımızdan kurtulmak ve başarısızlığa ihtimal vermemek amacıyla devam etmiyoruz bu yola. Devam edebiliyoruz çünkü ışığa, hayattaki amacımıza ulaşacağımıza dair umudumuz korkularımıza baskın geliyor. Amin Maalouf’un kitabındaki baş karakter İsyan Kitabdar imkansız gibi görünen bir duruma, akıl hastanesinden çıkacağına tüm kalbiyle inanıyordu. İsyan nasıl inandıysa bizler de henüz göremediğimiz bir ışığın varlığına, hayattaki amacımıza ulaşacağımıza inanıyoruz. Doğu’nun Limaları’nın ders alınması gereken ve kendimizle özdeşleştirebileceğimiz değerli bir eser olduğunu düşünüyorum. Baş karakter İsyan, bir savaş kahramanıyken oldukça ironik bir şekilde deli damgası vurularak bir akıl hastanesine düşüyor. Kitabın bu noktasında hayatın adil olup olmadığını, İsyan’ın akıl hastanesinden çıkmak için çabalayıp çabalamaması gerektiğini sorguluyor insan. Hayatı boyunca çalışıp çaba sarf etmiş bu adama acıyor, akıl hastanesinde olmayı hak etmediğini düşünüyorsunuz. Öyleyse hayattaki çabalarının karşılığını alamamış bu adam neden hayata tutunmaya ve inanmaya devam etmeli? Sizler de kitabı okudukça kendinizi İsyan’a yakın hissedecek, İsyan’ın korkularını paylaşacaksınız. Herkes tarafından sevilip sayılan biriyken akıl hastanesinde tedavi gören bir hasta olmanın verdiği hüznü, akıl hastanesinden çıkamayacak olmanın verdiği korkuyu hissedeceksiniz. Ancak göreceksiniz ki İsyan’ı ayakta tutan, zalim hayatına karşı duyduğu hınç ve öfke değil ailesine kavuşacağına dair umudu ve inancıydı. Bir gün karısına, büyütemediği kızına kavuşacağına inanıyordu. Onu akıl hastanesinden çıkaracak olan da umudu, yani kızı olacaktı. Bizler de sarsılmaz bir inanca sahip olmalıyız. Korkularımızın esiri değil efendisi olmak için, hayata tutunabilmek için inanmalıyız. Böylece ışığımıza ulaşabilir, korkularımız ve umutlarımız arasında bir denge kurabiliriz.
Özetle, hayat korkularımızı ve umutlarımızı dengelemeye çalıştığımız uzun ve zorlu bir yolculuktur. Bu yolda karşımıza çıkacak sorunlardan korkup geri çekilmemeli, sorunları aşacağımıza ve amaçlarımıza ulaşacağımıza dair sarsılmaz bir inançla devam edebilmeliyiz. Korkularımızı, inancımızı ve cesaretimizi güçlendirecek bir etken olarak görmeliyiz ki inancımıza ve umutlarımıza bir o kadar güçlü sarılalım.
*Amin Maalouf’un “Doğu’nun Limanları” adlı eseri üzerine bir deneme yazısıdır.
Nerede olduğunu anlamaya çalışan boş gözlerle baktı etrafına. Tanıdık, bildik bir şeyler aradı. Karanlıkta güç bela seçebildi duvardaki tabloyu, perdeyi, gardırobu … Gözleri biraz alışınca karanlığa daha iyi görebiliyordu. Yanı başındaki komodini, gece lambasını, hatta yerdeki halıyı ve üzerindeki deseni bile artık seçebiliyordu. Tüm bunlar gözlerinin karanlığa alışmasından mıydı yoksa oda gitgide aydınlanıyor muydu? Şimdi oda içindeki her şeyiyle daha tanıdıktı. Etrafına bakındı, burası, burası benim yatak odam, diyebildi sadece.
Anlaşılan yine aynı kabus nedeniyle uyanmıştı. Ne olduğunun ve nereden musallat olduğunu bilemediği bu kabus nedeniyle gecenin bir yarısı aniden uyanıveriyordu bir kaç gündür. Uyandığının bile farkına varamadan, boş gözlerle öylece etrafına bakıyor, ne olduğunu, nerede olduğunu anlamaya çalışıyordu. Nihayet vücudunu saran terin soğukluğu ile kendine geliyor, kabustan uyandığını fark ediyor ve ciğerlerini dolduran tüm nefesi dışarı verircesine derin bir ohh çekiyordu. Uyanmış ve peşindekilerden kurtulmuş oluyordu. Böylesi durumlarda çokluk, aynı kabusu tekrar görmenin korkusu ile uyumamaya çalışıyor ama bir müddet sonra yorgunluğa ve kabusun gerginliğine dayanamayan gözlerine hakim olamayarak uykuya dalıyordu.
Ne olduklarını kim olduklarını bilmediği hatta neye benzediklerini bile göremediği varlıklar ona bir takım sorular soruyorlar ve cevaplamasını istiyorlardı. Korkudan mı yoksa soruların cevaplarını bilmediğinden midir nedir bir türlü ağzını açıp cevap veremiyordu. O cevap vermeyince görünmeyen bu varlıklar daha da sinirlenip onu bir kuyuya doğru itiyorlardı. Karşı koymaya çalışıyordu. Onların kendisini kuyuya doğru itmesine bir türlü engel olama çalışıyordu ama bunu bir türlü beceremiyordu. Adlarını bile bilmediği bu varlıklar çığlık çığlığa ona sorular soruyor, cevap alamayınca da onu kuyuya doğru itiyorlardı.
Onu korkutan şey kuyuya atılmak değildi, kuyunun dipsiz olmasıydı. Bu ne korkunç, bu ne katlanılmaz şeydi. Hiç bir şeye çarpmadan, hiç bir şeye dokunmadan sürekli düşmek. Sonsuz bir boşlukta düşüştesiniz. Eğer kuyunun çarpacak duvarları, çarpılacak bir dibi olsaydı ne iyi olurdu. Bir yerlere çarpabilseydi belki canı acıyacak, bu acıyla da bedenini fark edecek ve var olduğunun hissedecekti. Oysa boşluk öyle miydi ya? Boşluk denilen şey ne lanet bir şeydi öyle! Tüm duyu organları işlevini yitiriyor, insan hiç bir şeyi algılayamıyor, anlayamıyordu. Anlamsızlaşıyordu.
İşte birkaç gecedir, göremediği bu varlıklar onu bu dipsiz kuyuya atıyorlar ve o da bu dipsizlikte süzülürken boğulacakmış gibi oluyor, soluğu kesiliyordu. Tam boğuldum boğuluyorum derken birden uyanıyor ve kendisini yatağının içinde ciğerlerini parçalarcasına nefes almaya çabalarken buluyordu. Uyandığını, kabusun bittiğini fark edince de ciğerlerine doldurduğu tüm havayı vererek derin bir ohh çekiyordu.
Bu gece de yine aynı şey olmuş şükür ki uyanmıştı. Kabusa son vermişti. Artık uyumayacaktı. Zaten sabaha şunun şurasında ne kalmıştı ki! Uykusuzluktan yarın tüm gün yorgun olacak, arkadaşlarının alay konusu olacak ve belki de bu durumu patronu tarafından fark edilecek, iyi bir azar işitecekti. Ama olsundu, kabusu ikinci defa görmektense tüm bunları yaşamayı tercih ederdi.
“Hala bulamadın mı?”
Neydi o? Bir ses mi duymuştu? Biri mi konuşmuştu? Yok canım, evde kendisinden başka hiç kimse yoktu ki! Anlaşılan uyanıkken sesler duyacak kadar etkisinde kalmıştı kabusun. Kabus o kadar korkunçtu ki etkilenmemek mümkün değildi. Nihayetinde o da bir insandı ve gördüğü kabustan etkilenmişti. Bu durum ona gayet normal geldi. Aslında o bunun normal olmasını diledi.
“Hala bulamadın mı bu basit soruların cevaplarını? Anlaşılan sen yine kuyuya atılmak istiyorsun!”
Hayır, hayır! Kesinlikle o kuyuya atılmak istemiyorum. Lütfen bana bunu yapmayın diye haykırmak geldi içinden. Ama yapamadı. Tekrar denedi, olmadı. Nasıl ya! Ben uyandım ve o lanet kabus bitti, diye düşündü. Peki avazı çıktığı kadar haykırmak isterken neden haykıramıyordu? Neden ağzını açıp tek bir kelime bile söyleyemiyordu? Hayır hayır, bu olamazdı! Kabus devam ediyor olamazdı! Uyanmıştı işte! Bak yatağına dokunabiliyor, yatağının sıcaklığını hissedebiliyordu. Karşı duvarda duran ve son doğum gününde öğrencilerinin hediye ettiği tabloyu tüm ayrıntıları ile görebiliyordu. Bu bir göl manzarası idi. Gölün ve göğün mavisi arasına binbir renk tonunda yüzlerce ağaç serpiştirilerek oluşturulmuş bir tabiat harikası. Yerdeki halının, duvarların hatta perdelerin bile renklerini gayet olarak seçebiliyordu. Uyumadan önce okuduğu ve yorulunca yatağının hemen yanındaki komodinin üzerine bıraktığı kitabı bile çok iyi görüyordu. Öyle ki alıp eline kitabını kaldığı yerden okumaya devam edebilirdi. Eğer uyuyor olsaydı tüm bunları nasıl görebilirdi. Hayır hayır, o şu an uyanmıştı ve lanet kabus bitmişti.
İçinden bildiği tüm duaları okuyarak Allah’a yalvarıyor, uyanmış olmayı diliyordu. Çünkü gerçekten uyandığına ve kabusun sona erdiğine inanmak istiyordu. Uyanmıştı işte, odadaki her şeyi gayet net olarak görüyordu. Hatta daha önce olmadığı kadar net. Yatağını, yastığını, yorganı, dolabını, halısını hatta tepesinde sallanan lambayı bile… "Tepemde sallanan lamba mı?" diye tekrarladı içinden. Bu cümle vücudunun en ücra köşelerinde bile yankılandıktan sonra tekrar gelivermişti diline. İkinci kez tekrarlamaktan korktu. Asıl korkutan ise cümleyi tekrarlamak değil, fark ettiği şeydi!
Lamba yanmıyordu. Peki nasıl oluyordu da odadaki her şey bu kadar net olarak görülebiliyordu? Perdeler de sıkıca kapalıydı, üstelik gecenin bir yarısıydı.
“ Hiç gerçek olduğunu sandığın bir rüya gördün mü? Ya o uykudan hiç uyanmasaydın rüya olduğunu nasıl anlayacaktın?” İşte ben, tam da bunun tersini soruyorum. Hiç rüya olduğunu sandığın bir gerçeğin içinde buldun mu kendini? Bu sorunun cevabı yine Matrix filminde yatıyor. Yediği bifteğin var olmadığını iddia eden Morpheus, ağzına attığı et parçasının sulu ve lezzetli olduğunu söyleyenin aslında, “Matrix” in ta kendisi olduğunu vurguluyor. Gerçeği bir rüya yapan güç Matrix adında sanal bir gerçeklik mi? Açıkçası ben de bilmiyorum. Fakat gerçeğin beş duyumuz aracılığı ile bize gelen bilgilerden ibaret olduğunu biliyorum. Bunu kanıtlamak için yanımdaki bir mandalinaya uzanıyor elim. Kabuğunun yumuşaklığını ve üzerindeki pürüzlerinin kavislerini hissediyorum önce. Ya da hissettiğimi düşünüyorum. Burnuma beni ferahlatan, taze ve rahatlatıcı kokular geliyor. Ya da ben geldiğini düşünüyorum. Bu kısır döngü ve yanılma duygusu yine beni tek bir düşünceye itiyor. O da Matrix’teki temel ideolojiyi koşulsuzca kabul etmek... İçinde bulunduğum rüya, aslında bir simülasyondan ibaret diyorum kendi kendime. İşte o an gözüme her şey daha bir gerçekten çarpıtılmış, daha bir sahte geliyor. İnsanlar mesela… Anlıyorum ki sadece maddeden ibaretler. Konuşmaları çınlıyor kulaklarımda. Sonra bir anda içi boş kara sözcüklere dönüşüyor konuşmalar. Kafamı biraz sola çeviriyorum. Suyu görüyorum. Su diyorum, “renk” adını verdiğimiz bir tanımının kırılmasından ibaret. Sonra acaba diyorum kendi kendime. Acaba, ne zaman bitecek bu rüya? Ne zaman fark edeceğiz acaba yaşarken uyuduğumuzu? Ya da daha da tüyler ürpertici olanı, uyutulduğumuzu?
Karanlık, karanlık, kapkaranlık... Karanlığın içinde bir çehre, ardından o tiz ses. Ellerimin buz kestiğini, vücudumdaki kanın donduğunu hissedebiliyordum. Bir şangırdama daha... Yüz benden uzaklaşıyordu. Onu yakalamaya çalıştım.
Olamaz, yine uyuyakalmıştım. Bütün dosyalar yerlere saçılmış, içlerindeki kağıtlar rüzgarın etkisiyle darmadağın olmuştu. Odaya giren birinin benim hakkında ne düşüneceğini hayal ederken dışarıdaki ağacı fark ettim. Bir mavi çamdı. İğne yapraklı bu bitkinin, dikkatle bakınca çiçeklerini fark ettim. Bu çiçekler pul halinde olduğu için zor gözüküyorlardı. Bitkinin hemen altında ise bu pul çiçekleri yakalamaya çalışan bir kedi vardı. Bu iş arkadaşım Doğa’nın kedisiydi. Pamuk beyazı tüyleriyle asil bir prensesi andırıyordu adeta. Ben doğanın ve canlıların ne harika bir uyuma sahip olduğunu düşünürken kapıda iş kıyafetiyle bana bir damadı andıran çatık kaşlı müdürümüz Onat Bey belirdi:
⎯ Ege, hala raporlar bitmedi mi, diyordu ki odanın halini fark etti. Ege, aklından ne geçiriyorsun gerçekten bilmiyorum ancak eğer böyle dağınık olmaya devam edersen verdiğim üç kuruşu da geri alırım.
O akşam eve giderken hala bugün ofiste yaşadıklarımı düşünüyordum. Gördüğüm rüyanın ne olduğuna anlam vermeye çalışırken bir anda patronun suratı dimağımda beliriveriyordu. Onat Bey’i hiç sevmiyordum. Zaten tek sevmeyen ben de değildim. Onat Bey çalışan çalışmayan birçok insanı saçma sebeplerle işten çıkartan biriydi. Bu yüzden birçok meslektaşım daha o onları kovamadan işte ayrılıyorlardı.
Eve vardığım gibi yatağıma uzandım ve küçük ayıma sarıldım. Bu kızımdan bana kalan son hediyeydi. Eşim Zeynep ise çocuğumuz aramızdan ayrıldığı için hayata küsmememiz gerektiğini, bir başka çocuğa daha sahip olabileceğimize söylediğinde ben ona çok sinirlenip bağırmıştım ve bunun üzerine 12 yıl önce bu ilişkinin yürümeyeceğine karar verip beni yalnız başıma bırakmıştı. Bazen keşke bir ağaç olsaydım demekten kendimi alamıyorum.
Mutfaktan gelen bir sesle düşüncelerim bölündü. Birisi tencereleri birbirlerine vuruyordu. Bir an yatağımda saklanmak ve sesin kaynağına gitmek arasında kalsam da merakım korkuma baskın geldi. Karanlıkta aşağıya inerken kapının açık olduğunu fark ettim. Birden kapıyı açık unuttuğumu hatırladım. İçeri giren her kimse içeriye açık kapıdan girmişti. Ben ses yaklaştıkça beynim sese karşı daha fazla zafiyet göstermeye başladı. Gitgide daha kötü bir hal alıyordum. Biraz daha beklersem bayılacaktım. Bir anda kapıya açtım ve ne göreyim! 5 yıldır çok iyi bir dostum olan bu sene çektiği ekonomik sıkıntılardan dolayı komşular tarafından delirdiği düşünülen Umut! Hemen yanına gidip onu kollarından yakaladım ve sabit durmaya zorladım. Suratına baktığımda ise içim burkuldu. Benim 5 yıllık dostum olan Umut, kendi suratının derinliklerinde bir iz olarak kalmıştı sadece.
Hastaneye vardıktan yarım saat sonra iki polis gelip Umut’u tutuklamaları gerektiğini çünkü yasadışı işlere karıştığını söylediler. Umutla ancak 12 saat sonra konuşabileceğimi öğrenince ben de işten izin alıp eve gitmeye karar verdim. Patronumu aradığımda ise zaten çok öfkeliydim, bir de patronum izin vermediğini söyleyince sinirden patlayıverdim ve açtım ağzımı yumdum gözümü.
Eve vardığımda ayaklarıma kara sular inmişti ama yine de mutluydum. Bugün sağlığımın kıymetini anlamıştım. Eve vardığımda ilk işim buz gibi bir duş almak oldu. Artık kendime geldiğime göre bir iş aramaya başlayabilirdim. Bu konuda çok endişem yoktu çünkü zaten yıllarca mürekkep yalamış, dersliklerde dirsek çürütmüş, alnımın akıyla başarılı olmuş bir insandım. Hemen birçok yere iş başvurusunda bulundum. Ardından ise kanepeye uzandım ve düşünmeye başladım. Neden her şey bir anda başıma gelmişti? İnsanın böyle zor anlarında yanında ona hep arka çıkacak, doğru yapsa da yanlış yapsa da onunla konuşup ona yardım edecek biri olması gerekmez miydi? Önce, Zeynep’e sinirlensem de sonra Zeynep’in haklı olduğu kanaatine vardım. Zeynep’ten özür dilemeliydim, o bana hayatın güzel yanlarını göstermeye çalışırken ben ise diğer yanlarında sıkışıp kalmıştım.
Üzerimi değiştirip hemen yola koyuldum. Yolda çevremdeki çiçekleri seyrediyordum. Pespembe papatyalar, kıpkırmızı güller, yüreğimde derin bir acı uyandıran kasımpatılar...
Zeynep’in evine vardığımda o dışarıda çimenleri suluyordu. O da benim gibi derununda doğa sevgisini barındırır tabiata şefkatle yaklaşırdı. Beni görünce olduğu yerde kalakaldı. Ben sakince arabadan aşağı indim ve ona aldığım hediyeyi arabanın bagajından çıkardım. Bir anda bana doğru koşmaya başladı. Bense kımıldamadan yerimde dururken o yüzü derin derin inceledim. Pespembe yanakların ve kahve gözlerinin içindeki mutluluğu fark ettim. İşte o sırada benden dünden beri kaçmakta olan çehreyi buldum. Bu mutluluğun çehresiydi.
Zeynep’le barıştıktan ve eve döndükten 1 saat sonra sekreterim Şevval’den telefon geldi. Polisler bana kendi telefonumdan ulaşamadıkları için Şevval’i arayıp Umut’u ziyarete gidebileceğimi haber vermek istemişler. Mutluluktan telefonumu arabada unutmuştum. Zeynep’e hemen arabaya binmesini ve bir yere gideceğimizi, yolda neler olduğunu ona anlatacağımı söyledim.
Vardığımızda beni yine aynı iki polis karşıladı ve bizi bir hastaneye götürdüler. Hastanede Umut’u görünce o kadar mutlu oldum ki... Yüzü eski haline bürünmüştü ve kıvırcık saçlarıyla kahverengi gözleri bana gülümsüyordu. Gerçek mutluluğun içimizde var olduğunu o zaman anladım.
Fotoğraf: Hande Genç
Rüyalar günlük, daha doğrusu gecelik, yaşamımızın vazgeçilmez bir parçasıdır. Araştırmalara göre, insanlar yaşamlarının 6 yılını uyuyarak geçirmektedir. Peki rüyalar nasıl oluşur? Bu soru henüz hiçbir bilim insanı tarafından kesin olarak cevaplanamamıştır.
Rüya bilimi, yani oneiroloji, sinir bilimi (nöroloji) ve ruh bilimi(psikoloji) ‘nin birleşiminden meydana gelişmiştir. Bilim dünyasında, rüyalar ile ilgili öne çıkan iki teori bulunmaktadır: “bilgi işleme” ve “fizyolojik işlev” teorileri. Bilgi işleme teorisi, rüyaların gün içinde sindirdiğimiz bilgileri zihnimize işleme ve hafızamıza kaydetme görevi olduğunu savunmaktadır. Uyumadan önce ders tekrarı yapan bir öğrencinin öğrendiklerini rüyasında görme olasılığı daha fazla olduğu için, bu teoriye göre öğrendikleri de hafızasına daha kolay işlenir ve kalıcı olur. Fizyolojik işlev teorisi ise rüya görmenin sinirsel gelişime katkı sağladığını savunur. Bu teoriye göre rüya esnasında beyin sürekli tetiklendiği için yeni sinir yolları oluşur. Bebeklerin sinirsel gelişiminin büyük bir bölümü uykuları esnasında gördükleri rüyalar sayesinde gelişmektedir.
Rüyaların nasıl oluştuğu ve gördüklerimizin bilimsel çerçevede neyi temsil ettiği henüz bir gizem olsa da, herkesin üzerinde anlaştığı ortak kanı rüyalarımızın yaşadıklarımızı yansıttığıdır. Günlük hayatımızda algıladığımız en küçük bilgi, yoldan geçerken duyduğumuz korna sesi bile, bilinç altımızda küçük kutularda depolanır. Rüya esnasında bu kutuların kapakları açılır, salınan anı ve tecrübeler bir araya gelerek rüyamızın hikayesini oluşturur. Hikayelerimizin bazı bölümlerinin anlamsız olmasının nedeni ise kutulardan salınan bilgilerin farklı kombinasyonlarda bir araya gelmesi yüzündendir. Bu farklılığı anlar anlamaz da genelde rüyanın içinde olduğunu fark ederek uyanırız.
Rüyalarımız, zihinsel gelişimimizin çok önemli bir parçası olmalarının yanı sıra bizi kendimizden iyi tanırlar. Ruh biliminin önde gelen isimlerinden olan Sigmund Freud, rüyaların bilinç altımızın karanlık köşelerinde saklanmış, farkında bile olmadığımız küçük sırları, korkuları ve arzuları temsil ettiğini savunmuştur. Bu durum, rüyalarımızın bizi, bizim onları ettiğimizden daha güçlü kontrol edebildiğinin kanıtıdır. Rüyada gördüklerimiz, kendi zihnimizde bilinci bir şekilde gerçekleştiremediğimiz, bazen de gerçekleştirmekten korktuğumuz duygu ve düşüncelerin filme dökülmesidir. Bu filmi yorumlayabilmek ise işin en zor kısmıdır çünkü çoğu zaman rüyalarımızda hiç beklemediğimiz insan ve cisimlerle karşılaşırız. Rüyalarımız ile ilgili kesin bir yargıya varmamız neredeyse imkansızdır.
Teknoloji yıllar içerisinde geliştikçe insan beyni üzerine yapılan araştırmalar artmış ve birçok soruya cevap verilmiş olsa da rüyalarımız gizemini korumaktadır. Bu nedenle insanoğlu, bu gizeme ışık vurabilmek adına hayal gücünün sınırlarını genişletmiş ve edebiyata başvurmuştur. Rüyalar hakkında sayısız öykü, film, şarkı yazılmış ve başkalarının rüyalarını konu alan eserler böylece kendi hayal gücümüz ve rüyalarımızın bir parçası haline gelmiştir. Bu nedenle, rüyalar sadece bilim adına değil, sanat adına da yapılan çalışmalara ilham vermeye devam edecektir.
Kaynakça:
Crashcourse. "To Sleep, Perchance to Dream - Crash Course Psychology #9." YouTube. YouTube, 31 Mart 2014. İnternet Sayfası. 07 Aralık 2016.
"Sigmund Freud. 1921. Dream Psychology: Psychoanalysis for Beginners." Sigmund Freud. 1921. Dream Psychology: Psychoanalysis for Beginners. İnternet Sayfası. 07 Aralık 2016.
"Chapter III. Why the Dream Disguises the Desires. Sigmund Freud. 1921. Dream Psychology: Psychoanalysis for Beginners." Chapter III. Why the Dream Disguises the Desires. Sigmund Freud. 1921. Dream Psychology: Psychoanalysis for Beginners. İnternet Sayfası. 07 Aralık. 2016.
Http://ankara.academia.edu/ESRAG. "Rüyaların Dili: Psikolojide Rüya Çalışmaları." Academia.edu. İnternet Sayfası. 07 Aralık 2016.
Fotoğraf: Bora Yavrucuk
“Uşim, Uşim! Bugün büyük gün. Haydi kalk, kalk, kalk!”
Bu sevecen ama mütemadiyen devam eden ses Şükrü Bey’in kardeşi Saadet Hanımındı. Saadet Hanım ellilerine merdiven dayamış, kocasını savaşta kaybetmesi üzerine kardeşinin himayesine girmiş çok bilmiş ama bir o kadar da tatlı bir mahluktu.
Bu sesi duyan Şükrü Bey ivedilikle yatağından fırladı. Kan ter içindeydi. Hemen yüzünü gözünü yıkayıp kahvaltı masasına oturdu.
Bugün seçim günüydü. Şükrü Bey milletvekili adaylarındandı. Gözlerinden okunan telaş masadaki kimseye ağız açtırmıyordu.
Konuşmadan geçen dakikalar sonunda Saadet Hanım sessizliği bozdu:
“Uşim, dün akşam rüyamda seni çok bahtiyar edecek bir vaka gördüm.” dedi. Şükrü Bey’in tam da ihtiyacı olan şey buydu. Hemen:
“Ne gördün Saadet kardeşim?”dedi.
“Kocaman bir kamyon, içi un çuvallarıyla dolu. Hepsinin üstünde de ‘M’ harfi.”
“Aaa, ne hoş kardeşim. Uzun zamandır ilk defa mesut olucaz desene.”
Saadet Hanım biraz duraksadıktan sonra:
“Tabii, Uşim, çok mesut olucaz” dedi.
Kahvaltıdan sonra Şükrü Bey traşını olup kendine en yakışan, ya da kendinin öyle düşündüğü, takım elbisesini giyip apar topar evden çıktı.
Seçimler Trabzon Subaşı İlköğretim Okulu’nda olacaktı. Kısa sürede oraya ulaştı. Fakat insanların suratındaki bakışlar onu şaşırttı. Nasıl oluyor da diğer insanlarda onda olan heyecanın onda biri bile olmuyordu? Bu şaşkınlığı atlattıktan sonra oyunu kullandı ve beklemeye başladı.
Saat beş gibi tüm sandıklar kapandı. Oy sayımlarına başlandı. Sanki gelen her sandık sonucuyla Şükrü Bey kendinden bir parça kaybediyor gibi küçülüyor, kabuğuna çekiliyordu.
Gece on iki surlarında Şükrü Bey eve geldi.
“Saadet!” diye kükredi. Fakat kimse geri cevap vermedi. Evde tek duyulan kahkaha sesleriydi. Şükrü Bey salona gelince bu kahkaha atanın Saadet Hanım olduğunu anladı. Zaten seçimi kaybetmişti, bir de Saadet Hanım’ın gülmesi daha da sinirlendirmişti Şükrü Bey’i. Bunun ardından Şükrü Bey avazı çıktığı kadar bağırarak:
“Ne gülüyorsun be kadın! Hani seçimi kazanacaktım?” dedi. Saadet Hanım hiç oralı olmadan ve kahkalarını devam ettirerek:
“Uşim, çuvallar boş idi!” dedi.
Fotoğraf: Kaan Yılmaztürk
Karanlık ve kalbim delicesine çarpıyor; sanki boğuluyorum, nefes alışım sıklaşıyor… Sesler duyuyorum, ayak sesleri yaklaşıyor ve birkaç kişi beni arıyor. Evet, adımı söylediklerini duyuyorum. Adamlar başka bir dil konuşuyor, benim bilmediğim bir dil, kaba ve sert bir dil bu; arada adım geçiyor, tek anladığım sözcük “Begüm’’. Yatağın altında saklanıyorum sanki; çok dar bir yer, kıpırdamak imkansız. Ayak sesleri yaklaşıyor ve işte odadalar, geldiler! Kirli, pis botları görüyorum, çamurlu, yıpranmış botlar… İyice büzülüyorum olduğum yerde, nefesimi tutuyorum ve dua ediyorum: Ne olur beni bulamasınlar! Adamlar yüksek sesle konuşarak merdivenlerden çıkıyorlar, derin bir nefes alıyorum. Birden yanımda birkaç çift göz daha beliriyor. Yaşasın! En yakın arkadaşlarım da benimle beraberler, buradalar! Ne güzel, yalnız değilmişim demek! Burada saklandığım yatağın altında, Nihan, Selen ve Elif var. “Kızlar, iyisiniz, geldiniz” diyorum ve yakın dostluğumuzun sımsıcak güven hissi kaplıyor içimi.
“Siz nasıl geldiniz buraya?” diye sorunca Nihan, “Hissettik senin zorda olduğunu ve hemen geldik” diyor. “Buradan çıkmalıyız kızlar” diyorum. Her zaman en yaratıcı ve çözüm odaklı olan Elif “Önce iyi bir plan yapalım.” diyor. Ama burada kısılıp kaldık diye düşünürken, Selen sihirli birkaç sözcük söylüyor ve bir anda, odanın içinde ayakta duruyoruz. Elif ve Selen adamları oyalayacaklarını söyleyip koşmaya başlıyorlar; sanki ışık hızıyla koşabiliyorlar, duvarların içinden ışık olup geçiyor ve koşmaya devam ediyorlar. Ben şaşkın şaşkın bakarken, Nihan elimden tutup çekiyor ve arka odanın penceresinden bahçeye atlıyoruz. Aman Tanrım, çok fena bir düşme hissi, epeyce boşlukta süzülüyoruz, halbuki sadece bir kat aşağıya inmişiz! En sonunda bahçedeki çimenlerin üzerine düşüyoruz. Çimenler ve toprak o kadar yumuşak ki adeta yumuşacık bir yastık gibi , bizi tekrar havaya zıplatıyor; ikimiz koşmaya başlıyoruz… Adamların anlaşılmaz seslerini duymaya başladık. Evet, geliyorlar!
Neden diyorum bir anda, neden beni yakalamak istiyorlar? Bunu anlamaya çalışırken, üç kötü adam ellerinde garip silahlarla bize yaklaşıyorlar. Birden tam karşıma çıkıyor ve elindeki silahından ışınlar saçarak “Bu sene okulunu bırakıp bizim okulumuza geçmen gerek! Bırak arkadaşlarını ve hemen bizimle gel” diyor. Arkadaşlarım beni elimden tutup, çekiyorlar birden. Gök gürlüyor, şimşekler çakmaya başlıyor ve gökten bir ip merdiven iniyor, hepimiz tırmanıyoruz! Merdiven bitince harika bir bahçedeyiz; “Kurtulduk” diyorum. Bahçenin sonunda çok güzel bir ev var, burası benim okulum! Kapıda sevgili öğretmenim beni bekliyor: Reyhan Hocam! Çok mutluyum çok!
“Güzel kızım günaydın, uyan artık, harika bir sabah!” diyor derinden bir ses… Gözlerimi açıyorum, annem yanımda! İyi ki sabah oldu!
Günün ilk ışıklarına direniyorum çaresizce, dün geceden kapamışım perdeleri sımsıkı. Kimilerine umudu, mutluluğu getirecek bu yeni gün, beni yalnızca ve yalnızca rüyalarımdan koparmasıyla kalacak. Bu direnişim bir küskünlük ifadesi değil aslında, kırgınlık ifadesi hiç değil. Hayatın bitmek tükenmek bilmez, kahpe oyunlarında bana uygun görülen role duyduğum memnuniyetsizlik. Bu bir nevi isteksizlik. Yersiz ihanetlerin yüreğime birer birer işlemesine göz yummak istemiyorum mesela. Acımasız haksızlıkların beni alaşağı etmesini istemiyorum. Kokusu sinmişti rüyalarıma dün gece, pervasızdım. Kusursuz yüzünü seyreyledim, huzurlu soluklarının sesinde kayboldum dün gece. Onu gülümseten sözler benimdi. Geçmişimi yaşadım istediğim gibi. İmkansızı yaşattı rüyalarım bana dün gece.
Bir önceki gün iş çıkışı, yine bulutların yağmur yüklü kızgın bakışları insanların üzerinde, soğuk içime işliyor, ben kaçıyorum. Her gün, kaçışımın en hararetli bu vakitlerinde bambaşka şairlerin bambaşka soruları yankılanır kafamda. Dün Atilla İlhan’ın kaleminin esiriydim: “Yoksa haftalardır ‘tecrit’te misiniz?”. Kendi yalnızlığımdan yana bir sıkıntım yoktu aslında. Ben sokakların pisliğine bulanmamak uğruna rüyalarımdaki yalnızlığıma sığınmamış mıydım zaten? Tüm bu düşüncelerle boğuştuğum esnada yanımdan beş altı yaşlarında ufak tefek bir kız çocuğu geçti. Upuzun kömür karası saçlarını savura savura yürüyordu. Soğuğun etkisini bir nebze dahi olsa kırabilmek adına ellerimi kabanımın cebine yerleştirdim. İçimde engel olamadığım bir acıma duygusu, bu kara kızı incelemeye başladım. Gözlerim bu minik yabancıyı süzerken yüreğimde bir sızı baş gösterdi. Ufacık ayakları vardı. Çırılçıplak, üşüyen, ufacık ayaklar… Islanmış bedenine baktım. Hızlı ve çevik hareket ediyordu. Kaçıyordu. Hayatın acımasız yüzüne sırt çevirmiş, emin adımlarla kaçıyordu. Nereye gittiği hakkında en ufak bir fikrim hala yok. Ben o kaçma dürtüsüyle atılan adımlardan tanıdım onu. Ben, benim gibileri hemencecik tanırım. On dakikalık mesafeyi aklımdan çıkmayan hummalı düşüncelerim eşliğinde keyifsiz keyifsiz yürüdüm. Adımlarım
yavaşlamadı, aksine çok daha hızlı uzaklaşmaya çalıştım nankör sokaklardan. Kaçtım. Evime girdiğimde çaydanlığı ocağa koydum ilk iş, sonrasında kalınca giysilerimi üstüme geçirdim. Uyuşmuş ruhumu sürükledi bedenim, televizyonu açıp koltuğa uzandım. Öylesine bir kanalda durdum, ekranda yüreği yanan bir baba. Oğlu şehit düşmüş. Bayrağa sarılmış tabuta son kez dokunuyor titreyen ellerle, son kez okşuyor yavrusunu. Evlat acısı gözleri yaşlı adamın belini büküyor ve hayat, onu derdiyle baş başa bırakıyor. Kapı çaldı sonrasında. Abbad efendi kırık dökük Türkçesiyle çöpü sordu. Teşekkür edip kendi yalnızlığıma döndüm. Dışarıdaki daha nice Abbad efendileri düşündüm. Öğretmenmiş Abbad efendi Suriye’de, şimdilerdeyse herkesin yüzünü ekşittiği mültecilerden biri. Annesiyle eşi sağ çıkamamış o cehennemden. Alevler arasında yiten yuvasında bırakmış ruhunu. Boynu bükük, gönlünden yaralı Türkiye’ye göçmüş. Biliyorum ki o da yorgun. Eminim, o da kaçıyor hayattan. Bitkinliğime daha fazla karşı koyamayıp televizyonu kapatarak yatağıma yol aldığımı hatırlıyorum. Yatağımın sıcaklığını değil, rüyalarımın sıcaklığını arzuluyordum. Sımsıkı kapadım perdeleri. Kendimi gecenin huzurlu kollarına bıraktım.
Dün gece ufacık ayaklarıyla hayata atılmış o kız üşümüyordu. Ayşe, Zeynep veya Fatma, adı her ne ise onun rüyası soğuk değildi. O kara kızın rüyasında hayat ona bir çift pabucu çok görmemişti. Rüyalarda minik bedenler üşümez çünkü, küçük kalpler kırılmaz. Çünkü rüyalar çocukların gözyaşlarının sebebi değildir. Dün gece ekrandaki gözü yaşlı baba huzurluydu. Kara toprak oğlunu ondan çalmamıştı. Özlem yoktu rüyasında, ebedi ayrılıklar yoktu, ölüm yoktu. Çünkü rüyalar babalardan oğlunu almaz. Rüyalarda terör yoktur, gencecik şehitler, vatan sağ olsunlar yoktur. Dün gece Abbad efendi memleketindeydi. Hanımı sağlıklıydı, annesi hayattaydı. Abbad efendi rüyasında herhangi bir mülteci değil vatandaştı. Çünkü rüyalarda haksızlıklara yer yoktur. Masumlar zulüm görmez, sefalet çekmez. Rüyalarda savaş yoktur, bombalar yoktur, zorunlu terk edişler yoktur. Ben dün gece aşıktım, mutluydum. Ben dün gece sevdim, sevildim. Rüyamda o vardı. Korkmuyordum, cesurdum. Çünkü rüyalarda ihanetlere yer yoktur. Nankörler barınamaz rüyalarda. Rüyalarda baş kahraman mutludur. Kimse kaçmaz, herkes adalet inancına sahiptir ki savaşır. Galip her zaman iyilerdir, güç kötülerin oyunlarına alet edilmez
Şimdi saat tahminen altı altı buçuk arası, gözlerimi iyice yumuyorum. Şimdi yatağında dönüp duran; hayatın din, dil, ırk gözetmeksizin yorduğu büyük küçük her beden son çabalarını gösteriyor. Rüyalarının elini daha da sıkı kavrıyor. Son defa yalvarıyor, herkesin dilinde bir gitme nidası. Kimilerine gülümseyen güneş, kimilerini üzüyor. Yeni bir kaçışın başladığını hissediyorum. Yaklaşık beş altı dakikam var. Az sonra, ne huzurum kalacak, ne mutluluğum. Gerçeklerin beni yıkıp geçmesine bir kez daha müsaade edeceğim. Elbette ki hayat ; devam edebileyim diye yine umut kırıntıları atacak önüme, şanslıysam belki biraz da sevinç. Ama ben ve benim gibiler bıkmadan usanmadan kaçacak yeni günden, günün getirdiklerinden. Akşam olacak, kaçışlar yavaş yavaş sonlanacak. Rüyalarımıza kavuşacağız. Kimileri ısınacak, kimilerinin özlemi dinecek, kimileri geçmişi yeniden yaşayacak. Çünkü rüyalar böyledir, imkansızdır, imkansızı yaşatır. Ve alarm çalıyor. Bu sabahki konuğum Sezen Aksu efsunlu sesiyle fısıldıyor kulağıma: Hadi gülümse. Yüzümde yarım kalmış hayallerimden bozma acı bir gülümseme, gözlerimi kaçınılmaz döngü için yeniden açıyorum.