Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’ndeki (YYÜ) Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Rafet Çavuşoğlu başkanlığındaki arkeolog ve antropologlardan oluşan 10 kişilik ekip ile Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün izniyle Gürpınar ilçesinde arkeolojik yüzey araştırmasına başladı.
Çalışmalar, Gürpınar ilçesine bağlı Yedisalkım Mahallesi’nden başlandı. Ekipler, Başet Kanyonu’nda yer alan Put Mağaraları duvarlarındaki figürleri inceledi. Prof. Dr. Rafet Çavuşoğlu, mahallenin eski çağlardan beri süregelen insanoğlunun geçmişine ışık tutacak ve tanıklık etmiş mağaraların bulunduğunu söyledi.
SERAMİK KALINTILAR TESPİT EDİLDİ
Prof. Dr. Çavuşoğlu, “Buradaki kaya resimlerinin tarihlendirilmesi genellikle boyalı figürler üzerinden yapılarak erken dönemlere yani mezolitik ve neolik dönemlere tarihlendirilmiştir. Ancak mağara içinde ve çevresinde yapmış olduğumuz yüzey araştırmasında seramik kalıntıları tespit ettik. Bu kanyonun içinde irili ufaklı olmak üzere 10’nun üzerinde mağara bulunmaktadır. Kaya resimli mağaraların hemen yakında 5 nolu olarak adlandırdığımız mağaranın içinde kültür tabakalarının olduğunu tespit ettik” dedi.
Bölgede kaçak kazılarında yapıldığına dikkat çeken Prof. Dr. Rafet Çavuşoğlu, şöyle konuştu:
“Bu mağaranın içinde kaçak kazılarla çukurlardan yüzeye çıkartılmış erken tunç ve demir çağlarına ait seramik kalıntıları gözlemlendi. Hem ‘Kızların Mağarası’ olarak adlandırılan bölümün alt kısımlarında ele geçen seramik parçaları hem de 5 nolu diye adlandırdığımız mağara içinde ele geçen seramik kalıntıları, buradaki yaşamın tunç çağlarından itibaren kullanıldığını göstermiştir.”
“Bu mağaraları kullanan topluluklar muhtemelen göçebe hayvancılık yapmış olmalıydı. Boya resimleri olarak bezenen mağalar ise daha çok dinsel törenlerin yapıldığı alanlar olarak kullanılmış gibi. Çünkü herkesin rahatça çıkabileceği bir yer değil.”
“Araştırmalarımız devam ediyor. Ama şimdilik elde edilen arkeolojik veriler, mağaralarda insan yaşamının erken tunç çağdan önceye gitmemektedir. Dolayısıyla günümüzden 5 bin yıl öncesi kullanılmış olduğunu göstermektedir.”
Yazının oluşması ve icadından önceki çağlarda insanların genellikle kayalar üstüne ve mağaralara çeşitli yöntemlerle işledikleri resimlerle, birbirleri ile iletişim kurduklarını belirten Prof. Dr. Rafet Çavuşoğlu, bunlarında bir bakıma insanlığın ilk görsel izleri olarak kabul edildiğini söyledi. (DHA)