1940’larda refah ülkelerine, 1980’lerde kamu özelleştirilmelerine öncülük eden İngiltere, 2008’e gelindiğinde büyük bir mali kriz yaşadı. 2010’da Muhafazakâr Parti’nin iktidara gelmesiyle artık yüksek refah seviyesinden ziyade, kemer sıkma politikalarıyla gündeme gelmeye başladı. 29 Mart 2019’da Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılması beklenen İngiltere, son birkaç yıldır toplumsal düzeyde birçok sorunla karşı karşıya. Bu sorunlardan en şaşırtıcı olanı ise yoksulluk.
2010’dan bu yana yapılan uzun vadeli bütçe kesintileri, kamusal refaha alışkın İngiliz vatandaşlarının yaşamlarında ciddi değişikliklere yol açtı. İktidarın kemer sıkma politikaları; suç oranları, uyuşturucu bağımlılığı, çocuk ölümleri, “göreli yoksulluk” içindeki çocuk sayısı ve evsizlerin artışındaki en temel etkenlerden biri olarak görülüyor.
New York Times’da yer alan habere göre İngiliz hükümeti, 2010’dan bu yana sosyal güvenlik harcamalarından ailelere ve engellilere yapılan yardımlara, çocuk hizmetlerinden yerel yönetimlere sağlanan ödeneklere kadar, 39 milyar doları aşan kesintiler yaptı. Bu kesintiler, her bir İngiliz vatandaşı için aylık yaklaşık 900 dolara tekabül ediyor.
İngiltere’de artan istihdama ve ekonomik büyümeye rağmen, sosyal yardım sistemindeki değişiklikler ve kesintiler sebebiyle, 5 İngiliz vatandaşından biri, temel ihtiyaçlarını karşılayamayarak yoksulluğa ve borç batağına sürükleniyor. Bu aşamalı yıkımın en bariz göstergelerinden biri de aşevlerine olan rağbetin son 5 yılda iki katına çıkmış olması. Ancak diğer yandan sosyal yardım ödenekleri kesildiği için bu aşevlerinin bir kısmı kapanmak, hâlâ açık olanlar ise kapasitelerini düşürmek zorunda kalıyor.
“Göreli yoksulluk” içinde yaşayan çocuk sayısı artıyor
Londra merkezli bağımsız bir araştırma şirketi olan Mali Araştırmalar Enstitüsü’nün (Institute for Fiscal Studies-IFS) araştırmasına göre, İngiltere’de “göreli yoksulluk” içinde yaşayan çocuk sayısı, son 6 yılda keskin bir şekilde arttı. Sosyal yardım sistemindeki reformlardan bu yana 600 bin çocuk daha, “göreli yoksulluk” sınırına düşmüş durumda. Şu an İngiltere genelinde 4 milyon çocuk yoksulluk içinde yaşıyor. 2020 yılına gelindiğinde bu sayının 5 milyonu bulacağı tahmin ediliyor.
İşsizlik oranları yarıya düştü ama çalışanlar yoksullaştı
İngiltere Ulusal İstatistik Kurumu’nun (ONS) verilerine göre, 2010 yılının başlarında İngiltere’deki işsizlik oranı yüzde 8 civarındayken, şu an işsizlik oranı yüzde 4,1. Yani Muhafazakâr Parti döneminde işsizlik yarıya indi. Bu oran, 1975’ten bu yana İngiltere’deki en düşük seviye.
Diğer yandan, son yıllarda dünyanın en büyük ekonomileri genişlemeye devam ederken İngiltere ekonomisi, 2018’de normal büyüme hızının altına düştü. Ücret artışlarındaki durgunluk ve fiyatlardaki artış ise alım gücünü son 10 yılın en düşük seviyesine çekti. Kamu bütçelerindeki kesintiler sebebiyle çalışanlar giderek daha fazla yoksullaşarak temel ihtiyaçlarını karşılayamaz hale geliyor.
IFS’ye göre, İngiltere’nin Mart 2019’da Avrupa Birliği’nden ayrılması durumunda Brüksel’den gelen mali kaynak kesilecek, yaşam maliyetleri artacak ve dolayısıyla yoksulluk daha fazla derinleşecek.