Hasan Ali Yücel kimdir, Cumhuriyet Periyodu’nin aydın yazarlarından olan Hasan Ali Yücel, üç dönem Ulusal Eğitim Bakanlığı yapmıştır. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulma aşamasında ve hemen sonra kalkınma yıllarında eğitim seferberliği yürütmüştür. Birçok üniversitenin kurulumunda ve eğitim kitaplarının düzenlenmesinde büyük rol oynamış bir yazardır. Ankara Devlet Konservatuvarı’nın kurulumu, Türk Dil Kurumu’nun geliştirilmesi ve Köy Enstitüleri şeklinde alanlarda çalışmalara imza atmıştır.
Hasan Ali Yücel, 17 Aralık 1897‘de İstanbul‘da dünyaya geldi. Babası Ali Rıza Bey ve anası Neyire Hanım asil bir aileden gelmektedir. Ailesinin ekonomik durumu iyidi ve geniş bir çevre içinde aile ortamı bulmuştu. Hasan Ali, ailesiyle Merkez Efendi Mahallesi’ndeki Yenikapı Mevlevihanesi’ne ziyarette bulunduğunda müzikten etkilenerek Mehmet Celaleddin Dede Efendi‘nin yönettiği müzik okuluna başladı. 1901 senesinde hemen hemen 4 yaşlarındayken Laleli’deki Yolgeçen Mektebi’nde eğitimine başladı. Yazma ve öğrenme isteği dikkat çekici düzeydi. 2 yıl sonrasında ailesinin Gümüşsuyu’na taşınması sebebiyle o da Topkapı’da Taş Mektep’e devam etti. Peşinden 1906 senesinde dokuz yaşlarındayken Mekteb-i Osmani’ye gönderildi. Bu okulu 1911 senesinde üstün başarı ile tamamlamış oldu.
Mekteb-i Osmaniye’den sonrasında Vefa Lisesi‘ne devam etti. “İntikam Olsun” adlı yazısını “Mektepli” adlı derginin açmış olduğu yarışmaya verdi. 17 Ekim 1913‘de bu yazı yayımlandı. Sadece son sınıftayken I. Dünya Savaşı‘nın çıkması sebebiyle 11 Nisan 1915‘te okulu bırakıp askere gitmek mecburiyetinde bırakıldı. Ilkin astteğmen hemen sonra teğmen olarak 2 Aralık1918‘de terhis olana kadar 3.5 yıl askerlik yapmıştır.
Askerlikten döndüğünde eğitimine Darülfünün‘da (İstanbul Üniversitesi) hukuk fakültesinde devam etti. Bir taraftan da “İfham” gazatesinde çalışmaya başladı. Peşinden “Türk Sesi” adlı gazatenin kurucuları içinde yer aldı. 1919 senesinde hukuk eğitimini yarıda bırakarak edebiyat fakültesi felsefe bölümünde kayıt yaptırdı. 12 Mayıs 1921‘de “Ruh ve Gövde” adlı tezini vererek 30 Haziran 1921‘de yüksek öğrenimini tamamladı.
Öğrencilik yıllarında devamlı gittiği İkbal kıraathanesinde Yahya Kemal, Ahmet Hamdi Tanpınar şeklinde kişilerle arkadaşlık kurmuştu. Bu sırada İstiklal Savaşı‘nın en sert günleri yaşanmaktaydı. İnönü savaşları sürerken ulusal protesto hareketlerinin ilki olan 23 Mayıs 1919‘da düzenlenen Sultanahmet Mitinglerine katılmıştı. Hasan Ali Yücel, Kuvay-i Milliye hareketini Akşam Gazetesi’ndeki yazılarıyla desteklemiş olan Necmettin Sadık‘ı örnek almaktaydı. Hasan Ali’nin gazetelerde yazmaya başlaması ve Akşam Gazetesinde “Pazartesi Konuşmaları” adlı köşe yazılarını yazmaya başlamasında Necmettin Sadık’ın görevi büyüktü.
Hasan Ali Yücel, okulu bitirir bitirmez belirleme olmak istedi sadece bu mümkün olmayınca bir süre ücretli ders vermeye başladı. 1921 yılının sonunda Edebiyat Fakültesi’nde talebe disiplinini sağlamak için oluşturulan inzibat memurluğuna atandı. Arkadaşı Necati Tansel‘in kız kardeşi Refika Hanımla evliliğe ilk adımını attı. 19 Aralık 1922‘de İzmir Adam Muallim Mektebi’ne Türkçe ve Edebiyat öğretmeni olarak atandı. Sadece İzmir işgalin tesiri altındaydı. Burada bir ekip meslektaşı ile beraber Muallimler Birliği ve Türk Ocağı’nı kurdu. İzmir’de öğretmenli yapmış olduğu dönemde ilk kez Mustafa Kemal ile karşılaştı.
1 Şubat 1923‘te eşi ile beraber İstanbul’a döndü. Bir süre Laleli’de oturdu. Edebiyat Fakültesinin Felsefe bölümünde iki ay kadar çalıştı. 1 Nisan 1924 tarihinde Kuleli Askeri Lisesi’nde edebiyat öğretmenliğine başladı. Peşinden 19 Mayıs 1924‘te İstanbul Lisesi‘ne felsefe öğretmeni olarak atandı. İstanbul Lisesi’nde ek olarak edebiyat ve içtimaiyat öğretmenliği de yapmış oldu. Aynı dönem Galatasaray Lisesi‘de malumat-ı vataniye öğretmenliği de yapmış oldu.
3 Mart1924‘te öğretim birliğinin (Tevhid-i Tedrisat Kanunu) başlamasıyla beraber öğretim kureumlarının hepsi Maarif Vekaleti’ne bağlanmıştı. 19 Ocak 1927 tarihinde Hasan Ali Yücel, Reşat Şemsettin Sirer ile beraber “Mıntıka Müfettişliği“ne atandı.1929 yılının sonunda İkinci Derslik Maarif Müfettiş Umumiliğine terfi etti. Maarif Emirlikleri kaldırılınca Maarif Vekaleti Teftiş Kurulu üyesi oldu. 1930 senesinde Maarif Vekili Cemal Hüsnü Toray ile beraber araştırma ve araştırma göreviyle Paris’e gönderildi. Öğretim kurumlarıyla içeriklerinin incelenmesi ve Fransız kültürü hakkında araştırmalar yapması amacıyla bir süre orada kaldı. Peşinden Müfettiş Salih Akıllıile beraber Londra’da iki haftalık bir teftiş gezisinde bulunmuş oldu. 1930 yılının sonunda hazırladığı raporla Türkiye’ye döndü. 1936 senesinde bu çalışmasını “Fransa’da Kültür İşleri” adıyla yayınladı.
Aynı dönem Mustafa Kemal yurtiçinde bir denetleme gezisine çıkmayı planlıyordu. Maarif vekaleti bu gezide eşlik etmesi için Hasan Ali Yücel’i görevlendirdi. 3 Mart 1931‘e kadar devam eden bu gezilerde Mustafa Kemal’e birlikte rol aldı.
26 Eylül 1932 tarihinde Birinci Türk Dil Kurultayı’nın ilk toplantısında Etimoloji Kolu başkanlığına getirildi. Aynı yıl Türkçe’de bir ilk olan “Goethe: Bir dehanın Romanı” adlı çalışmasıyla Goethe madalyasıyla ödüllendirildi. Gene aynı yıl batıdaki benzerleri örnek alınarak kurulan Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü’ne müdür olarak atandı. 1917–1933 yılları aralığında yazdığı didaktik şiirlerini “Dönen Ses” adıyla yayımladı.
1938 senesinde Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümünden sonrasında cumhurbaşkanı İsmet İnönü‘nün seçilmesinden sonrasında oluşrurulan Celal Bayar kabinesinde Maarif Vekili olur. Refik Saydam ve Şükrü Saracoğlu hükümetlerinde de Mili Eğitim Bakanlığı vazifesini yürüttü. Hasan Alİ Yücel, l-2 Mayıs 1939 tarihlerinde, On Senelik Neşriyat Sergisi ve Birinci Türk Neşriyat Kongresi’ni açtı. 17 Temmuz 1939‘da Hasan Ali Yücel başkanlığında, bilim adamları, eğitimciler, yazarlar ve sanatçıların katılmış olduğu eğitim sisteminin ilkelerini belirlemek amacıyla oluşturulan Birinci Maarif Şürası toplandı. 15-21 Şubat 1943 tarihinde ise gene Hasan Ali Yücel’in başkanlığında İkinci Şüra toplandı. Aynı yıl Tebliğler Dergisi ve İlköğretim Dergisi de yayımlanır. 6 Haziran1941‘de Birinci Coğrafya Kongresi’ni topladı.
Sanata ehemmiyet veren bir insan olan Hasan Ali Yücel, 31 Ekim1939‘da Birinci Devlet Fotoğraf ve Heykel Sergisi’ni açtı. Bu yıldan sonrasında senede üç kez renkli röprodüksiyonların yayınlandığı Güzel Sanatlar Dergisi yayınlanmaya başlandı. 28 Şubat 1940‘da Çeviri Bürosu’nun açılışında rol oynadı. 17 Nisan 1940‘da Köy Enstitüleri‘nin kurulmasıyla Hasanaoğlan Köy Enstitüsü bünyesinde kurulucak Yüksek Köy Enstitüsü’nün oluşturulmasına öncülük etti. Ankara Fen ve Tıp Fakültelerini, İzmir Yüksek Ticâret ve İktisat Okulunu ve Edirne Öğretmen Okulunu açtı. Yüksek Mühendis Mektebini İstanbul Teknik Üniversitesi haline getirdi. Üniversiteler kanununun çıkarılması, tiyatro ve operanın devlet hizmetleri arasına iştirak etmesi Türk Ansiklopedisi ve İslâm Ansiklopedisi’nin yayımına adım atmak şeklinde faaliyetlerde bulunmuş oldu. Opera, tiyatro ve müzik şeklinde alanlarla da ilgilenen Hasan Ali Yücel, Ankara Devlet Konservatuvarı‘nı açmış, konservatuvar ile çeviri bürosunun ilişkilerini sağlayarak çeviriler yöntemiyle Türk tiyatro yazarları ve oyuncuları için örnekler sunmuştur. Hasan Ali Yücel 1945‘te 4-20 Kasım içinde Londra‘da toplanan UNESCO toplantısında Türkiye’yi temsil etti.
5 Ağustos 1946‘da Ulusal Eğitim Bakanlığı görevinden çekilme etti. İstifasında Köy Enstitülerinin kapatılması ve bunla ilgili gelişmelerden sonrasında Demokrat Parti İstanbul İl Başkanı Kenan Öner ile aralarındaki davanın tesiri bulunmaktaydı.Hakkında aleyhine oluşturulan davayı kazandıktan sonrasında 21 Kasım 1950′de Cumhuriyet Halk Fırkasından ve Millet gazetesinden çekilme etti. 1955-60 yılları aralığında İş Bankası Kültür Yayınlarını yönetim etti. 1950–1960 yılları aralığında Cumhuriyet Gazetesinde “Köşemden” başlığı altından yazılar yazdı. 1958‘de UNESCO Türkiye Ulusal Komisyonu Genel Kurulu üyeliğine, 1961‘de ise Kurucu Meclis üyeliğine atandı.
1960 Eylül ve Ekim aylarında Ulusal Eğitim Planının hazırlık emek harcamaları için komisyon toplandılarında katıldı. Kasım ayında UNESCO’nun İkinci Genel Kurul Toplantısına katılmak suretiyle Paris’e gitti. Ağır kalp ve şeker hastası olan Hasan Ali Yücel, 26 Şubat 1961 sabahı kalp krizinden vefat etti. 2 Mart‘ta büyük bir törenle Cabeci Asri Mezarlığı‘nda toprağa verildi.
Bazı Eserleri:
Goethe: Bir Dehanın Romanı 1932,
Mevlana’nın Rubaîleri 1932,
Türk Edebiyatına Toplu Bir Bakış 1932,
Dönen Ses, Remzi Kitaphanesi 1933,
Fransa Maarif Teşkilatında Müfettişler 1934,
Fransa’da Kültür İşleri 1936,
Pazartesi Konuşmaları 1937,
Sizin İçin, Ufaklıklara Şiirlerim 1937,
Dâvam 1947,
Kültür Üstüne Düşünceler 1974,
Kültür Üstüne Düşünceler 1974,
Dinle Benden 1960
OKUDUYSANIZ PAYLAŞIN LÜTFEN HERKES OKUSUN
Uyarı: Sitemizde yer edinen ve alacak yazı, haber, yazı, video, yorum ve tüm mevzular kategoriler tıbbi bilgiler bir tek genel bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgiler süre içinde geçerliliğini kaybedebilir. Sitede yer edinen bu bilgiler hiçbir süre doktor muayenesinin yerini alamaz, doktor muayenesi ve tedavisi yerine kullanılamaz, kişisel teşhis ve tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilemez. Sitemiz, uzman bir doktora danışılmadan meydana getirilen herhangi bir uygulamadan doğabilecek zarardan görevli tutulamaz. Sitemizi ziyaret eden, yorum icra eden kişiler, bu ikazları kabul etmiş sayılacaktır. Arkadasca isminde herhangi bir bireysel yada kurumsal şirket , siteler ve kişiler ile ilgili en küçük bir bağlantısı , ortaklığı ve benzeri ilişkileri yoktur.