Konjonktivit (Pembe göz), göz kapağını çevreleyen ve göz küresinin beyaz kısmını kaplayan şeffaf zarın (konjunktiva) iltihabı veya enfeksiyonudur. Konjonktivadaki küçük kan damarları iltihaplandığında daha görünür hale gelirler. Gözlerin beyazlarının kırmızımsı veya pembe görünmesine neden olan şey budur.
Konjonktivite genellikle viral ya da bakteriyel enfeksiyon, alerjik bir reaksiyon veya bebeklerde tam olarak açılmamış bir gözyaşı kanalı neden olmaktadır.
Pembe göz tahriş edici olsa da, nadiren görüşü etkiler. Tedaviler pembe göz rahatsızlığını hafifletmeye yardımcı olabilir. Pembe göz bulaşıcı olabileceğinden, erken teşhis ve tedavi yayılmasını sınırlamaya yardımcı olabilir.
Dora İlgi Alanları Bilgi Formu
Konjonktivit Belirtiler
Konjonktivit nedenine göre belirtiler değişiklik gösterebilmektedir.
Bazı konjonktivit belirtileri:
- Gözün beyazında veya göz kapağının iç kısmında kızarıklık
- Şişmiş konjonktiva
- Normalden daha fazla gözyaşı
- Özellikle uykudan sonra kirpiklerin üzerinde kabuklanan kalın sarı akıntı.
- Uyanan kişinin göz kapaklarının kapanmasına neden olabilir.
- Gözden yeşil veya beyaz akıntı
- Kaşınan gözler
- Yanan gözler
- Bulanık görme
- Işığa daha duyarlı
- Şişmiş lenf düğümleri (genellikle viral bir enfeksiyondan )
Konjonktivit Nedenleri
Konjonktivit nedenleri çeşitlidir. Kişinin yaşına, çalışma durumuna, bağışıklık sistemine, alerjiye sahip olmasına göre değişiklik gösterebilmektedir. Pembe gözün nedenleri arasında şunlar bulunur:
- Virüsler
- Bakteriler
- Alerjiler
- Göze kimyasal bir sıçrama
- Gözdeki yabancı cisim
- Yenidoğanlarda tıkalı bir gözyaşı kanalı
Viral ve bakteriyel konjonktivit
Konjonktivit vakalarının çoğu tipik olarak adenovirüsten kaynaklanır, ancak aynı zamanda herpes simpleks virüsü, suçiçeği ( zoster virüsü ) ve 2019 koronavirüs hastalığına ( COVID-19 ) neden olan virüs de dahil olmak üzere çeşitli diğer virüslerden de kaynaklanabilir.
Viral ve bakteriyel konjonktivit, solunum yolu enfeksiyonu belirtileri (soğuk algınlığı veya boğaz ağrısı gibi ) ile birlikte ortaya çıkabilir. Düzgün temizlenmemiş veya kişiye ait olmayan kontakt lensler kullanmak bakteriyel konjunktivite neden olabilir.
Her iki tür de çok bulaşıcıdır. Enfekte konjonktiviti olan hastanın gözünden akan iltihaplı sıvı ile temas etmek hastalığın yayılmasına neden olmaktadır. Bir veya iki göz etkilenebilir.
Alerjik göz nezlesi
Alerjik konjonktivit, her iki gözü de etkiler ve polen gibi alerjiye neden olan bir maddeden kaynaklanır. Alerjenlere yanıt olarak vücut immünoglobulin E ( IgE) adı verilen bir antikor üretir. Bu antikor, histaminler de dahil olmak üzere enflamatuar maddeleri serbest bırakmak için gözlerin ve solunum yollarının mukozasında mast hücreleri adı verilen özel hücreleri tetikler. Vücudun salgıladığı histamin, konjonktivit de dahil olmak üzere bir dizi alerji semptomuna neden olabilmektedir.
Alerjik konjunktiviti olan kişilerde, gözlerde yoğun kaşıntı, iltihaplanma ile hapşırma ve sulu burun akıntısı yaşayabilirsiniz. Çoğu alerjik konjunktivit, alerji göz damlalarıyla kontrol edilebilir.
Tahrişten kaynaklanan konjunktivit
Kişinin gözüne gelen kimyasal madde sıçraması veya yabancı cisimden kaynaklanan tahriş de konjonktivit ile ilişkilidir. Bazen kimyasaldan veya nesneden kurtulmak için gözün yıkanması ve temizlenmesi kızarıklığa ve tahrişe neden olur. Gözlerde sulanma ve mukus akıntısını içerebilen belirti ve semptomlar genellikle yaklaşık bir gün içinde kendiliğinden geçer.
İlk yıkama semptomları ortadan kaldırmazsa veya kimyasal, sodalı su gibi yakıcı bir maddeyse, mümkün olan en kısa sürede kişinin doktora veya göz uzmanına görünmesi gerekir. Göze kimyasal madde sıçraması kalıcı göz hasarına neden olabilmektedir. Kalıcı semptomlar ayrıca gözde hala yabancı cisim bulunduğunu veya muhtemelen korneada veya göz küresinin kaplamasında (sklera) bir çizik olduğunu gösterebilir.
Konjonktivit Tanı Yöntemleri
Bazı konjonktivit belirtilerine sahip kişiler acilen doktora başvurmalıdır:
- Gözden çok fazla sarı veya yeşil akıntı varsa veya sabah göz kapakları birbirine yapışmışsa
- Parlak ışığa bakıldığında gözde şiddetli ağrı varsa
- Görüş bozukluğu, bulanık görme varsa,
- Bir var yüksek ateş, titreme, yüz ağrısı veya görme kaybı varsa ( Bunlar çok olası olmayan semptomlardır. )
- Yenidoğan bebeğin pembe gözü varsa , görüşlerine kalıcı olarak zarar verebileceğinden hemen doktora gidilmelidir.
Belirtiler hafifse ancak kızarıklık 2 hafta içinde düzelmezse göz doktoruna danışılması gerekmektedir.
Tüm kırmızı, tahriş olmuş veya şişmiş gözlerin pembe göz ( viral konjunktivit ) olduğunu varsayılmamalıdır. Belirtilere ayrıca mevsimsel alerjiler, arpacık, iritis, sarkma (göz kapağı boyunca bezin iltihaplanması) veya blefarit ( göz kapağı boyunca ciltte iltihaplanma veya enfeksiyon ) neden olabilir. Bu koşullarda konjonktivit bulaşıcı değildir.
Göz doktoru hastaya belirtilerini soracak, bir göz muayenesi yapacak ve bir laboratuvarda test etmek için göz kapağınızdan bir miktar sıvı almak için pamuklu çubuk kullanacaktır. Çeşitli virüsler ve bakteriler konjonktivite neden olacağından test yapılması önemlidir.
Doktor konjonktivit olduğunu söylerse, kişi şu soruları sormak isteyebilir:
- Konjonktivit bulaşıcı mı?
- Bulaşıcıysa, yayılmasını nasıl önleyebilirim?
- İşten veya okuldan evde kalmam gerekiyor mu?
Konjonktivit Tedavi Yöntemleri
Konjonktivit tedavisi hastalığın nedenine bağlı olarak değişiklik göstermektedir.
- Virüsler: Bu tür konjonktivit, genellikle soğuk algınlığına neden olan virüslerden kaynaklanır. Tıpkı bir soğuk algınlığının seyrini sürdürmesi gerektiği gibi, genellikle 4 ila 7 gün süren bu pembe göz formu için de aynı şey geçerlidir. Çok bulaşıcı olduğu unutulmamalıdır, bu yüzden yayılmasını önlemek için dikkat edilmelidir. Antibiyotikler, bir virüsün neden olduğu hiçbir şeye yardımcı olamaz.
- Bakteriler: Cinsel yolla bulaşan hastalıklarla ilgili olanlar da dahil olmak üzere bakteriler pembe göze neden olduysa, antibiyotikler göz damlası, merhem veya hap şeklinde reçete edilecektir. Göz kapağının içine 5-7 gün boyunca günde 3-4 defa göz damlası veya merhem sürülmesi gerekebilir. Birkaç gün hap alınabilmektedir. Enfeksiyon bir hafta içinde düzelir. Belirtiler geçse bile ilaçlar doktorun önerdiği şekilde alınmalı ve kullanılmalıdır.
- Tahriş ediciler: Tahriş edici bir maddenin konjonktivit nedeni oluyorsa, gözü maddeden arındırmak için en az 5 dakika boyunca göz temiz su ile yıkanmalıdır. 4 saat içinde gözler düzelmeye başlamalıdır. Konjonktivite çamaşır suyu gibi asit veya alkali maddeler neden olmuşsa, gözler hemen bol suyla yıkanmalı ve acilen doktora gidilmelidir.
- Alerjiler: Tahriş alerjik konjunktivit ise, doktoru alerjisi olan kişiler için birçok farklı tipte göz damlası reçete edebilir. Bunlar, antihistaminikler ve mast hücre stabilizatörleri gibi alerjik reaksiyonları kontrol etmeye yardımcı olan ilaçları veya dekonjestanlar, steroidler ve anti-enflamatuar damlalar gibi iltihabı kontrol etmeye yardımcı olan ilaçları içerebilir.
Antihistaminikler ve iltihap önleyici ilaçlar içeren reçetesiz satılan göz damlaları da etkili olabilir. Ayrıca kişi mümkün olduğunda alerjiye neden olan şeylerden kaçınarak alerjik konjunktivit semptomlarının şiddetini azaltabilmektedir.
Göz doktoru, reçete edilen ilaçlarla konjonktivitin iyileştiğinden emin olmak için birkaç gün içinde tekrar muayene isteyebilmektedir.
Pembe gözün yayılmasını önlemek
Pembe gözün yayılmasını kontrol etmek için iyi hijyen uygulanmalıdır.
Örneğin:
- Eller ile gözlere dokunulmamalıdır.
- Eller sık sık yıkanmalıdır
- Her gün temiz bir havlu ve bez kullanılmalıdır.
- Havlular veya keseler paylaşılmamalıdır.
- Yastık kılıfları sık sık değiştirilmelidir.
- Maskara gibi göz kozmetikleri tarihleri dikkat edilmelidir.
- Göz kozmetik ürünleri veya kişisel göz bakım ürünleri paylaşılmamalıdır.
Konjonktivit oldukça bulaşıcı olabilmektedir. Kişiler tedaviyi aksatmamalı, hijyen kurallarına dikkat etmelidir. Ayrıca mümkünse işe veya okula bu süre içerisinde gitmemelidir. Eğer izin alınamıyorsa da mesafeye dikkat etmelidir.