Çok eski zamanlardan bu yana çanlarıyla ve kiliseleriyle anılan eski şehirlerden birinde sormuşlar şehir sakinlerine:
Çan, dört kezden fazla çalarsa sizce ölen kim?. Krallık yada padişahlıkla yönetiliyormuş ülke.
Hukuku kadılar icra etmekle muktedirmiş, Padişah adına, sıradan bir vatandaş öldüğünde büyük kilisenin çanı bir kez çalınır ve uzun uzun yankılanırmış şehrin meydanında.
Eşraftan biriyse ölen, çan iki kez çalarmış. Büyük bir devlet adamıysa ölen, üç kez çalarmış. Büyük bir devlet adamıysa ölen, üç kez çalarmış çan. Her zaman kral ölmez tabi, kral öldüğündeyse büyük yası haber vermek için, çan dört kez çalarmış.
Gel zaman git zaman şehirde sıradan bir olay cereyan eder. Taraflar kadıya başvurur. Davanın sanığı olarak gösterilen şahıs ise masumiyetini bütün şehir halkı bilmekteymiş. Dava herkesce malum ve beraatla sonuçlanması beklenen bir davaymış. Ama beklenen olmamış!. Sanık ağır bir para cezasına mahkum edilmiş. Kadı sormuş:
‘’Bir diyeceğin var mı?’’
Sanık yanıtlamış:
Hayır.’’
Bir süre sonra, büyük kilisenin çanı çalmaya başlamış. Bir, iki, üç, dört, ve beş kez ! Törede görülmemiş bir iş! Beş kez çalan çan neye delalet demektir. Kiliseye koşarlae şehir sakinleri ve bakarlar ki haksız yere cezalandırılan sanık çalıyor çanı…
Sorarlar:
‘’Ölen kim, neden beş kez’’
Yanıt ironiktir.
‘’Ölen adalettir’’
Adaletsizliği önleyecek gücümüz olmadığı zamanlar olabilir.
Ama adaletsizliği itiraz etmeyi beceremeyeceğimiz zaman asla olmamalıdır.
**
BARBAROS SEFERDEN GELİYOR
İstanbul’un Beşiktaş semtinde yeni meydanda, Barbaros Hayrettin Paşa’nın bir heykeli var. Heykel de Barbaros’un cepkeni ta kalçasının üstünde. Cepkenin üstünde..
Cepkenin üstünde de Yahya Kemal Beyatlı’nın bir dörtlüğü vardır.
‘’Deniz ufkunda bu top sesleri, nereden geliyor.
Barbaros belki donanmayla seferden geliyor.
Hür ufuklarla donanmış iki yüz pare gemi
Yeni doğmuş ayı gördükleri yerden geliyor.’’
Neyzen Tevfik, Yahya Kemal’i pek sevmezmiş.
Barbaros’un cepkeninde yazılı bu dörtlüğü okuyunca dayanamamış:
‘’Edebi bilgini Hayrettin kaplan
Beş asır önceden biliyor gibi.
Ikına sıkına yazdığın şiire
Barbaros kıçını siliyor gibi.’’