Müzeler, bir dönemin ya da bir eşya grubunun tarih içindeki değişimini sergileyen kültürel bir misyonla varlık gösterirler.Tweet
Otomotiv tutkunları için otomobil müzeleri gezilip görülecek yerler listesinin başında gelir. Gerçekten de ister otomobillere meraklı olun ister onları sadece bir ulaşım aracı olarak görün, bir otomobil müzesinden etkilenmemeniz mümkün değil. Tekerlekler üzerinde motor gücüyle ilerleyen bir makine olarak da tanımlanabilen arabalar ya da daha genel tanımla motorlu taşıtlar, yaklaşık 200 yıllık bir maceranın ürünüdür.
Aslında tekerleğin icadına kadar giden otomotiv tarihi, her kesimden insanın merakını cezbedecek etkileyici fikirlerle ve bu fikirleri inatla hayata geçirmeye çalışan zihinlerle doludur. Peki, ülkemizde otomobil müzesi var mı, kaç tane otomobil müzesi var, eski arabaları görebileceğimiz müzeler hangileri?
Türkiye'de, 3 ü İstanbul'da biri İzmir'de olmak üzere, halka açık dört klasik otomobil müzesi bulunmakta.
Dünya genelinde otomobil müzeleri ya otomobil tutkunu iş adamları tarafından ya da otomobil markalarının kendisi tarafından açılıyor. Otomobil müzesi ziyaretleriyle çocuklarınıza bir icat ya da buluşun tarih içinde nasıl değişen ihtiyaçlara cevap vererek geliştiğini anlatabilir, onlara vizyon kazandırırken bilime, araştırmaya yapmaya, öğrenmeye ilgi duymalarını sağlayabilirsiniz.
Türkiye’de otomotiv tutkunu iş adamları tarafından açılan ve çok başarılı bir müzecilik anlayışıyla ziyaretçilerini karşılayan müzeler var.
MEHMET ARSAY OTOMOBİL MÜZESİ
Müze sizi tarihe götürüyor. Mehmet Arsay Otomobil Müzesi 1994 tarihinde hizmete girdi. Türkiye’nin ilk otomobil müzesidir. Yüksek Makine Mühendisi ve otomobil tutkunu olan Mehmet Arsay tarafından kurulan müze onun 1999 yılında vefatından sonra bugün oğlu Cengiz Arsay, tarafından idare ediliyor. Gerçek bir otomobil tutkunu ve yeni nesillere otomotiv tarihine bir yolculuk sunarak ilham vermek üzere kurduğu Mehmet Arsay Klasik Otomobil Müzesi, çoğu yurt dışından getirilmiş olan otomobilleri sergiliyor. İlk katta 1940 öncesi, ikinci katta da 1940 sonrasına ait otomobiller sergileniyor. Şu an 105 otomobil olan müzenin uzun vade hedefi sayıyı 200 otomobile çıkarıp Polonezköy’de yeni bir binaya taşınmak. Müze, Atatürk Mahallesi İkitelli Cad. Halkalı- İstanbul adresinde. Cumartesi ve Pazar günleri 10:00 – 17:00 arası açıktır. Giriş ücretsizdir.
SABRİ ARTAM VAKFI KLASİK OTOMOBİL MÜZESİ
Cengiz Artam tarafından kuruldu, 1985 yılından bu yana biriktirdiği koleksiyon değerindeki 130 otomobili Otomobil Müzesi'nde bir araya getirdi. İlk olarak 4 katlı binanın en alt katında hobi amaçlı otomobil yenileme çalışmaları yürütmek için tamirhane oluşturan Artam 1985 yılında ilk klasik otomobili olan 1964 model tenteli bir Chevrolet alarak ilk başlarda eskimiş klasik otomobilleri alıp tamir etmeyi, onları eski güzelliklerine kavuşturmayı amaçladı.
Ancak otomobil sayısı arttıkça koleksiyon tutkusunu dizginleyemeyen Artam 1985'ten bu yana biriktirdiği otomobilleri AR Collection olarak gerekli restorasyonlarını yaparak bu binada topladı. 1990'lı yılların ortasında da otomobilleri görmek için hem yurtiçinden hem de yurtdışından ziyaretçilerin ilgisi başlayınca binayı müze haline getirmeye karar verdi. Artam, dört katlı müzede ziyaretçilere tarihe ve önemli kişilere tanıklık etmiş yüzde 90'ını yurtdışından getirdiği 130 otomobili gururla sergiliyor.
Müzede 1909 model otomobil, Türkiye'nin ilk Formula arabası Hupmobile'den, 1928 model ve dünyada bir tane üretilmiş Fiat'a kadar antika değerindeki klasikler, otomobil severlerle buluşuyor. Müzedeki en eski otomobil, 1890 yılına aittir. Otomotiv tarihinin en erken dönemlerine ait bir otomobili de sergileyen müzedeki en yeni otomobil de 1990 yılına ait. Müze, Bosna Bulvarı No:104 Çengelköy- İstanbul adresindedir.
TOFAŞ ANADOLU ARABALARI MÜZESİ
Müzede at arabaları ve onların yerini alan otomobillerin kronolojik takibini yapabilirsiniz. Tofaş Bursa Anadolu Arabaları Müzesi, Türkiye’nin ilk ve tek Anadolu Arabaları Müzesi’dir. Toplam 17.000 metrelik alanı kapsayan, Umurbey Mahallesi’ndeki eski bir ipek fabrikası Tofaş tarafından restore edilerek 28 Haziran 2002’de müze olarak ziyarete açılmıştır.
Anadolu Arabaları Müzesi fikrinin en değerli kaynağı, Bursa çevresinde en eski araba sanayinin ve kültürünün kaynaklarının bulunmasına dayanır. Bursa’nın tam ortasında, Arkeoloji Müzesi’nde sessizce duran ve tam 2.600 yıl önce yapılan bir araba…
Bir ustanın elinden çıkan, Anadolu arabalarının en eski örneği, yeni bir projenin başlamasına öncülük etmiştir. Umurbey Bilgi Parkı içerisinde yer alan yapılar uygun şekilde restore edilerek kullanıma açıldı. Eski ipek fabrikasının ana binası olan müzede binlerce yıl önceye ait bir tekerlekten yola çıkarak, Tofaş tarafından üretilen motorlu araçlara kadar bir zaman tüneline girilmektedir. Bugün Tofaş Bursa Anadolu Arabaları Müzesi’nde, 2.600 yıl önce yapılan arabanın Bursalı ustaların elinden yeniden canlandırılmış halinin yanı sıra, tekerlekler, geleneksel araba atölyeleri, motorlu ve motorsuz araçlar sergilenmekte, Tofaş Sanat Galerisi’ne dönüştürülen Umurbey Hamamı’nda ise geçici süreli sergiler yapılmaktadır. Müze çıkışında yer alan bahçede, 300 yıllık devasa bir çınar, 200 yıllık karadut, onlarca ağaç, bitki ve çiçek yer almaktadır. Ziyaretçilerin keyifli bir mola vermelerine imkan sağlayan Fayton Kafe, zengin menüsüyle misafirlerini ağırlamaktadır. Tofaş Bursa Anadolu Arabaları Müzesi, sadece eski araba müzesi değil, Bursa’da otomotiv sanayinin temelini atmış olan en eski ustalara, yeni ustalardan bir teşekkür niteliğindedir. Müze, yılda ortalama 60.000 yerli ve yabancı ziyaretçisiyle Bursa’nın ilgi çeken gezi noktalarından biridir.
İZMİR KEY KLASİK OTOMOBİL MÜZESİ
Otomobil, motosiklet, model otomobiller ve benzin istasyonları gibi bölümlerden oluşan İzmir Key Klasik Otomobil Müzesi, 7 bin metre karelik bir alan kurulmuş. İzmir’in Torbalı ilçesinde bulunan, Türkiye’nin en büyük klasik otomobil müzesi olan Key Museum, klasik araba tutkunlarının buluşma adresi olarak büyük bir ilgi görmekte. Müzedeki arabalar, geçmişe yolculuk yapmak isteyen ziyaretçilerini ağırlamaya devam ediyor. Müzede bulunan koleksiyon, otomobil tutkunları ile buluşurken Ege Bölgesi’nin turizm potansiyelini de artırarak bölgeye de büyük katkılar sağlıyor. 6 Mayıs 2015 tarihinde açılan, ulusal ve uluslararası klasik otomobil tutkunlarının buluşma adresi olan Key Museum’un çıkış noktası Özgörkey ailesinin sahip olduğu mükemmel araba koleksiyonu. Bu özel koleksiyonu bir araya getirmek için kötü durumdaki klasik arabaları toplayıp bir araya getiren ve otomobil severlerin beğenisine sunan aile, İzmir sakinleri ve otomobil tutkunlarından tam not almıştır. E. Özgörkey Grubu’na ait tesis içerisinde, 1800’lerin sonundan 2011 yılına dek uzanan koleksiyonun, bünyesinde MINI, BMW, Mercedes Benz, Cadillac, Ford ve Porsche markalarının da bulunduğu toplamda 130 otomobil, 40 motosiklet ve 2 bin 550 model amblemi ile 3000 adet maket otomobil, otomobil temalı eşarp koleksiyonu, maskotlar, traktörler 1950’li yıllara ait Shell benzin istasyonu, 1900’lü yılların başından 1960’lara kadar gelen benzin pompaları ve aksesuarlarını yılların emek ve gayreti ile titizlik ile bir araya getirildiği aşikar. Koleksiyonun en dikkat çekici parçalarından olan, 1966 yılında çekilen Batman filmindeki “Batmobile” ve “Batcycle” da Key Museum da yerini almış bir vaziyette otomobil tutkunlarının ziyaretlerini bekliyor. Müze, Çapak Mah. Özgörkey Cad. No:5 Torbalı- İzmir adresindedir.
TARABYA KLASİK OTOMOBİL MÜZESİ
Her biri otomobil tarihinde kilometre taşı olmuş klasiklerle dolu olan Klasik Otomobil Müzesi. 1920-1970 arası döneme ait 60’ın üzerinde otomobilin sergilendiği Klasik Otomobil Müzesi 5’inci yılını geride bıraktı. Klasik otomobil tutkunlarının mekanı olarak bilinen müze, İstanbul’da farklı ve nostalji kokan bir ortamda toplantı, ürün tanıtımları ve düğün gibi çeşitli organizasyonları yapmak isteyenleri bekliyor. Geçmişin geleceğe taşındığı bir mekan olarak tanımlanan Klasik Otomobil Müzesi, dekorasyonu ve barındırdığı eşsiz güzellikteki koleksiyonuyla toplantı, özel yemek, kokteyl, yaş günü partileri ve özellikle düğünler için kusursuz hizmet veren alternatif bir mekan olmayı sürdürüyor. Türkiye’nin sayılı klasik otomobil müzelerinden biri olan Tarabya’daki Klasik Otomobil Müzesi’nde her biri bir hikayeye sahip olan otomobillerin yanı sıra o dönemi yansıtan aksesuar ve otomobil parçaları da yer alıyor. 2 bin metrekarelik bir alana kurulu olan Klasik Otomobil Müzesi, binası, dekorasyonu ve barındırdığı eşsiz güzellikteki koleksiyonu ile zamana karşı direnen, yaşayan otomobillerin sergilendiği, dönemin eğlenceli müzikleri eşliğinde gezilebilen bir mekan. Müze tasarlanırken klasik otomobiller ve ait oldukları dönemlerin yaşam biçiminden yola çıkılarak, klasik ve moderni buluşturan bir çizgi yakalanmış. Aynı zamanda mekanın aydınlatılmasında da önemli rol oynayan neon reklam panoları, jant kapağı koleksiyonu ve dev reklam panolarıyla beraber bir ahenk oluşturulmuş. Amerikan klasiklerini sergilemek için kullanılan A Blok’un ortasında 50’li ve 60’lı yılların Amerika’sında “diner” denilen fast-food restoranların kopyasının birebir olarak dizayn edilmiş olduğu bir bar bölümü bulunuyor. Aynı bölümün arkasındaki maket otomobil koleksiyonu da müzenin gözde bölümlerinden biri. Avrupa otomobillerin sergilendiği B Blok’un üst katında Avrupa zevkini yansıtan, daha sıcak malzemelerden oluşmuş İngiliz Bar’da ise müze amacına uygun bir kütüphane, piyano, koleksiyon değeri olan eşyalar ve minik bir klasik otomobil yarış pisti yer alıyor. Tarabya Klasik Otomobil Müzesi, Nuripaşa Cad. No: 81 Ferahevler- Tarabya adresindedir.
RAHMİ M. KOÇ MÜZESİ
1994 yılında ziyarete açılan Rahmi M. Koç Müzesi, hem yetişkinler için hem de çocuklar için çok keyifli vakit geçirebilecek bir mekan. Klasik otomobiller, ulaşım araçlarıyla ulaşımın tarih boyu gelişimini anlatan bir müze dışında binada Atatürk Müzesi, Denizcilik ve Havacılık Müzesi de var. Müze, bebek arabası kiralama, 110 adet araç kapasiteli ücretsiz park alanı, bebek alt değiştirme ünitesi gibi ziyaretçilerin konforunu arttıracak her detay planlamış. Ayrıca müze içinde keyifle vakit geçirebileceğiniz konsept kafeler mevcut. Kendi aracınızla ya da toplu taşımla ziyaret edebilir, ulaşım araçlarının yaşadığı evrimi keyifle izleyebilirsiniz. Rahmi M. Koç Müzesi, Hasköy cad. No:5 Hasköy-İstanbul adresindedir.
Son yıllarda bu müzelere bir yenisi daha eklendi Keskinoğlu Şirketler Grubu’nun bünyesinde olan Ravika köyünde şirketin geçmişte kullandığı ticari ve kişisel araçları da bünyesinde barındıran klasik otomobil müzesi, geçmişin izlerini yansıtıyor. Müzede 1960 model Cadillac’tan, 1939 model Chevrolet’ye bir çok araç bulunuyor. Araçlar, Keskinoğlu'nun babası İsmail Keskinoğlu’nun anısına yapılan Ravika Köyü’ndeki müzede sergileniyor.
Birçok koleksiyonerin bulunduğu Bursa’da da tahminimce 300 e yakın klasik araç mevcut lakin bunlar sergilenmektensen sahiplerinin garajlarında bekliyor.
Bir hafta sonunda ya da tatil gününde hem kendiniz için hem de çocuklarınız için bu müzelere keyifli bir ziyaret planlayabilir, geçmişe yolculuk yaparak, siyah beyaz filmlerde gördüğünüz bu klasikleri görebilirsiniz. Otomobil müzeleri sizleri bekliyor.