Tüketici Hakları -1
Yayın Tarihi 10 Eylül 2020
Bahattin Çelik Kaleminden
Sayın Okuyucular,
Arka arkaya birkaç yazımda tüketici hakları konusunda dikkatinizi çekmeye, siz okurlarımızın farkındalığının artmasını sağlamaya çalışacağım.
Bugünkü yazımda, genel olarak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve alt mevzuatları hakkında genel bilgi vereceğim.
Kanunun amacı ve hedefi, kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, zararlarını tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı, tüketiciyi aydınlatıcı ve bilinçlendirici önlemleri almak, tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu konulardaki politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmeleri teşvik etmek olduğu, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik işlemleri kapsayacağı şeklinde belirlenmiştir.
Tüketici işlemleri “Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü” tarafından izlenmektedir.
Konut finansmanı kapsamında tüketiciye doğrudan kredi kullandıran bankalar ve BDDK izniyle konut finansmanı işlemi yapan finansal kiralama şirketleri ile finansman şirketleri de konut finansmanı kapsamında 6502 sayılı Kanuna tabidir.
Alışverişe konu olan taşınır eşya, konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallar ile elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri her türlü gayri maddi malları ile bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan ya da yapılması taahhüt edilen mal sağlama dışındaki her türlü hizmet, Kanun kapsamındadır.
Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, tüketici denilmektedir. Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem, tüketici işlemidir.
Sözleşme öncesi tüketicinin bilgilendirilmesi ve tüketici sözleşmeleri en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılır, açık, sade ve okunabilir bir şekilde olması zorunludur. Sözleşmede öngörülen koşullar, sözleşme süresi içinde tüketici aleyhine değiştirilemez. Sözleşmeyi düzenleyenin kendi menfaati doğrultusunda yapmış olduğu masraflar için ek bir bedel talep edilemez. Bankalar, tüketici kredisi veren finansal kuruluşlar ve kart çıkaran kuruluşlar tarafından tüketiciye sunulan ürün veya hizmetlerde, tüketiciden faiz dışında alınacak her türlü ücret, komisyon ve masrafın neler olduğu Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından belirlenip yayınlanmıştır. Daha sonraki yazılarımızda yer verilecektir.
Tüketicinin yapmış olduğu işlemler nedeniyle kıymetli evrak niteliğinde sadece nama yazılı ve her bir taksit ödemesi için ayrı ayrı olacak şekilde senet düzenlenebilir. Bu fıkra hükümlerine aykırı olarak düzenlenen senetler tüketici yönünden geçersizdir.
Tüketici işlemlerinde, tüketicinin edimlerine karşılık olarak alınan şahsi teminatlar, her ne isim altında olursa olsun adi kefalet sayılır. Tüketicinin alacaklarına ilişkin karşı tarafça verilen şahsi teminatlar diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça müteselsil kefalet sayılır.
Temerrüt hâli de dâhil olmak üzere, tüketici işlemlerinde bileşik faiz uygulanmaz.6502 sayılı Kanun, katılım bankalarını da kapsar. Uygulama, kâr payı dikkate alınarak yapılır.
Devamı yazılarımızda görüşmek üzere, sağlık dileklerimle…
DİKKAT ! COVİD-19 TEDBİRLERİ
Cumhurbaşkanlığının 2930 sayılı kararıyla, 4857 sayılı İş Kanunun Geçici 10 uncu maddesinin 1 nci ve 2. fıkralarında iş akdinin ahlak ve iyiniyet, belirli süreli iş akdinin sona ermesi, işyerinin kapanması, hizmet alım ve yapım işlerinin sona ermesi nedenler dışında 17 Eylül 2020 tarihine kadar fesh edilemeyeceğine dair süre 2 ay uzatılmıştır. Sonuç olarak belirtilen nedenler dışında 17 Kasım 2020 den önce işten çıkarılması halinde her çıkarılan işçi için bir asgari brüt ücret tutarında idari para cezası uygulanacaktır.
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun ek 2 ve geçici 23’üncü maddesi gereğince, Kovid-19- koronavirüsün yarattığı dışsal nedenlerle “kısa çalışma” yapan iş yerlerinin “kısa çalışma ödeneğine” başvuru süresi, 30 Haziran 2020 tarihli R.G. de yayınlanan 2706 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararıyla bir ay uzatılmıştı. 31 Temmuz 2020 tarihli R.G. de yayınlanan 2810 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararıyla bu süre bir ay daha uzatılmıştı. 31 Ağustos 2020 günü R.G.de yayınlanan 2915 sayılı kararıyla bu kez de iki ay uzatılmıştır. Böylece son başvuru tarihi 31 Ekim 2020 tarihidir.