Bütün kripto para dünyasının gündeminde Tezos var. Peki neden? Tezos’ta neler olduğuna değinmeden önce biraz Tezos’un ne olduğuna ve ICO döneminde neler başardığına göz atalım.
Tezos Nedir
Tezos, gerçek bir dijital toplum kurarak kendini yöneten, merkezi olmayan bir blok zinciridir. Tıpkı Ethereum gibi bir platform olan Tezos’un kendi kripto parası Tezzies (XTZ)’dir.
Tezos ICO Dönemi
Tezos getirdiği yeniliklerle tıpkı Ethereum’un başardığı gibi kullanıcılara potansiyel vaat eden bir dijital platform. Kurucularının arasında bir Türk’ün (Çağdaş Bozman) de yer aldığı Tezos yenilikçi teknolojisi ile ICO döneminde 232 milyon dolar değerinde ether ve BitCoin yatırımı aldı (Ethereum aynı süreç içerisinde 18 milyon dolarlık yatırım almıştı). İşte Tezos aldığı bu yatırım ile dünya üzerinde gelmiş geçmiş en fazla yatırım alan ICO oldu ve bir anda kripto para dünyasının gündemine oturdu.
Peki Sonra?
Tezos en fazla yatırım alan ICO olarak tarihe geçti ve esas hikaye şimdi başlıyor. Tezos bu yükün altından kalkabilecek mi? Şimdilik kalkamamış gibi görünüyor.
Henüz bu haftanın başında Wall Street Journal’da geçen habere göre Tezos sisteminin başlangıç tarihi yeniden ertelendi. Bunun sebebi ise Tezos’un kurucuları arasındaki taht oyunları.
Tezos’un kurucu karı-kocası Arthur ve Kathleen Breitman, Tezos Yönetim Kurulu’na diğer kuruculardan Johann Gevers’ı projeden çıkartmak için talepte bulunmuş.
Wall Street’teki cümleler şu şekilde;
“Breitman’ı temsilen bir avukat yönetim kuruluna Johann Gevers’in kadrodan çıkarılmasını talep eden dokuz sayfalık bir mektup gönderdi. Breitman çifti ayrıca Gevers’e verilen destek çekilmezse projeden de çekileceklerini açıkladı.”
John Gevers ise Reuters’e yaptığı açıklamada Breitman çiftinin kendisine karşı “illegal bir darbe” düzenlediğini belirtirken “Arthur buna benzer bir suikast girişimini benden önce de takım üyelerimize yaptı. Beni devre dışı bırakarak bütün süreci kendi kontrolleri altına almak istiyorlar. Takımımızın yarattığı sisteme ihanet ederek medyada sanki bütün işi kendileri yapmış gibi bir algı yaratmaya çalışıyorlar.” söylemiyle bu işin aslında çok daha uzayabileceğinin de sinyalini verdi.
Amerika’da Tezos’a Karşı Soruşturma
Hal böyle olunca devrimci yeniliklere sahip olan Tezos bir anda balon olma potansiyeline erişti. Bu durum karşısında da Amerika’da Tezos’a karşı iki soruşturma birden açıldı. Soruşturmaların sebebi ise kurucuların arasındaki çıkar çatışmasının tokenin gelecek fiyatını etkilemesi ve yatırımcılarını zarara sokması olarak nitelendirildi.
Peki bu soruşturmalar sonrası bir gelişme olur mu? Sanmıyorum. Böyle söylememin sebebi ise Tezos’un başlangıç aşamasında aldığı yatırımı “geri dönüşü olmayan bağış” adı altında alması ve Amerika’dan herhangi bir resmi kurumdan yardım almadıkları gerçeği. Yani aslında Amerika tarafından kendilerine açılacak soruşturmadan kaçmayı önceden planlamışlar.
Buna ek olarak ekipten dışlanmak istenen Gevers ise İsviçre’de yetkili mercilere resmi olarak başvurdu ve Tezos’un herhangi bir anlaşmazlık sonucu sistemini kapatması halinde ICO yatırımcılarına paralarının geri verilmesini istedi.
Toparlamak gerekirse ben Tezos’un kurucularının 230 milyon doları alıp kaçma niyetlerinin olduğunu sanmıyorum. Bu proje gelecekte onlara bu miktarın çok daha yüksek katlarını kazandırabilir. Bana kalırsa onlar da bu potansiyelin farkında oldukları için yönetimde daha fazla yer edinmeye çalışıyorlar ve bütün hikaye burada başlıyor. Hikayenin nasıl sonuçlanacağını ise maalesef zaman gösterecek.