Teşmil etmek arapça kökenli bir kelimedir…
Anlamı; kapsamını genişletmek, kapsamına almak anlamına gelmektedir.
Teşmil kelimesi sözlük anlamı ile “Kapsamına alma, genişletme, yayma”dır. Teşmil etmek ise “Kapsamını genişletmek, kapsamına almak” anlamına gelmektedir. (Türk Dil Kurumu “Türkçe Sözlük” Sf: 1968)
Şumül kelimesi ile teşmil kelimesi yakınlık gösterir….
Şümul eski kanunlarda sıklıkla geçer ve kanunun kapsam maddesini gösterir.
Bu bağlamda teşmil etmek, kapsamını genişletmek olarak ifade edilebilir….
Örnek kullanım; Buradaki metot eleştirisini şimdilerdeki feminizm tartışmalarına da teşmil edebiliriz.
Açıklama; metota ilişkin yapılan eleştiriyi, feminizm konusunda yapılan tartışmalara da uygulayabilir, bu metot eleştirisini feminiz konusunda yapılan tartışamalara uygulayabilir bu yönde kapsamı geliştirebilir anlamı taşımaktadır…
Lakin görüleceği üzere, teşmil etmek kelimesini bir kaç kelime ile ifade etmekte bile güçlük çekiyoruz ve kelimenin tam anlamını vermiş olmuyoruz….
Bu noktada teşmil etmek kelimesi arapça kökenli bir kelime olsada, türkçeye yerleşmiş ve türkçede karşılığı olmayan bir kelime olarak yaygın olarak kullanılmaya devam edecektir….
Teşmil etmek hukuki yazılarda yoğun olarak kullanılan kelimelerden bir tanesidir…
örnek:şimdiye kadar sadece genel bütçeli kuruluşlar tarafından yapılmakta olan kdv tevkifatı uygulaması, özel bütçe ve döner sermayeli işletmeler için de teşmil edilerek uygulanmasının faydalı olacağı düşünülmektedir….
Teşmil etmek kelimesinin; İş hukukunda kullanılma alanı biraz daha teknik bir kullanım olup anlamı;
yürürlükte bulunan bir toplu iş sözleşmesinin uygulama alanının , o işkolunda yahut belirli işletme veya işyerlerinde çalışan ve o sözleşmenin taraflarını oluşturmayan diğer işçi ve işverenleri de içine alacak şekilde , işkolunda ve işyerlerindeki çalışma düzeninin uyumlu hale getirilmesi amacıyla , yasaların yetkili kıldığı organın kararı ile genişletilmesi.
Bu çerçevede; bulunduğu iş kolunda en çok üyeye sahip olan sendikanın yapmış olduğu toplu iş sözleşmesinin yer ve kişi olarak uygulama alanının sözleşme dışında kalan ve yürürlükte başka bir toplu iş sözleşmesi bulunmayan aynı iş kolundaki başka işyerlerinde çalışan işçileri kapsamak üzere bakanlar kurulu kararı ile genişletilmesidir. bu şekilde aynı iş kolunda faliyet gösteren işyerleri arasında çalışma koşullarındaki farkların minimalize edilmesi amaçlanır.
Konuyla ilgili olarak görüş ve önerilerinizi üye olmadan yorum kısmına yazabilirsiniz…..