PİRHA- Alevi kadın ve gençlik eğitim kampında düzenlenen “Alevi kutsalları” panelinde, ozanlardan, deyişlerden, bağlamadan, cemlerden, doğa ve insan ilişkisinden bahsedildi.
Alevi Kültür Dernekleri ve Garip Dede Dergahı’nın ortaklaşa düzenlediği Alevi kadın ve gençlik eğitim kampında etkinliklerle sürüyor. Panel, söyleşi, atölyelerin gerçekleştiği kampta yarışmalar, turnuvalar düzenleniyor. Kampın üçüncü gününde Sanatçı Muarrem Temiz ve Garip Dede Dergahı Başkanı Celal Fırat, Alevi kutsalları nelerdir başlıklı bir panel düzenlediler.
İlk sözü alan Garip Dede Dergahı Başkanı Celal Fırat, Alevi kutsallarının en büyüğünün ocaklar olduğunu söyledi. Fırat, “Her şey orada başlar. Müsahiplik, dardır ardından. En önemlisi barışık bir topluluktur. Ana teması da rıza şehrini oluşturmaktır. En büyük olgu da her sözünü de telli kuran dediği sazı ve semahıdır” dedi.
“İNSAN HAKKIN ENERJİ VE BİLİNCİDİR”
Celal Fırat sözlerini şöyle sürdürdü:
“Alevilik inancında insan hakkın enerji ve bilincidir. Bu enerji aslında evrendeki tüm canlı cansız, her şeyi kapsayan birbirinden bin defa farklı olan özelliklerdir. Bir bakıma fraktal (birbirine geçmiş ama farklı) güzelliklerdir. Hakk’ı kutsal kılan şey kutsallığın her zerresinin tüm canlılar tarafından paylaşılmasından ötürüdür. İnsan bu canlılar içinde her açıdan Hakk’ı tamamlar ve her parçasını kapsar bir noktanın ötesinde onunla bir olması onunla var olması ve onunla görünür olması temel inanç ilkesidir. (insan-kâmil) yaradılış ise tanrı düşüncesinin vücutta var olmasıdır, Sonsuzluktur, aşktır. Bu aşk önce kendini yaratır sonra kendisine aşık olur, ona aşık olan da haktır. Onunla bütünleşir vücut bulur. Bu felsefe Aleviliğin batini yönünü oluşturur.”
“RIZALIK KAPISINDA GEÇEN KİŞİ ZAMANIN ÖTESİNDEDİR”
“Alevilik; biçimsel açıdan hiçbir kavramı kabul etmeyen, tek başına değerlendirilmeyen, nitelikleri ile yeryüzünü sanat eseri gibi gören bir öğretidir.Nazarla bakma; bu sanat eserine ayırımsız sevgiyle bakmak, daha fazla hoşgörü ve sevgi yaratmak, sonsuz bir yaradılış döngüsüne girmektir. Diğer bakışımız da nazar tam anlamıyla şu; İnsanın kendisini nasıl gördüğü değil başkalarının onu nasıl gördüğü ve en önemlisi hak ve rızalık üzerine kurulu adalet ve hukuktur. Rızalık kapısında geçen kişi her daim zamanın ötesindedir. Yaratılmış her şeye güzel bakar, bu bir sırdır. Ateş, toprak, su, hava dört ilke içinde doğa sevgisini kutsar “72 millete”aynı nazarla bakar, ezilen tüm canlılardan yana olur.
Hacı Bektaşi Veli bu sözü çok geniş anlamıyla inancımızın sosyal yaşama bakışını da özetler. Başkalarının eylem, düşünce, yargı ve öngörülerine eşit bakmak aykırı görüşlere izin verme, iyi karşılamaktır. Ancak bu bakış haksızlık, kin, öfke ve nefrete göz yummak değildir. Tam tersi bu kavramlardan bireyleri vazgeçirmek, bunlar karşısında haksızlığa uğrayan bireylerin tahammül (erdem) gösterebilmesidir Anadolu Aleviliği de bu temel ilkler üzerine kuruludur özünde insansın kendisini bilmesidir Nazar.”
“Birbirimize sahip çıkarsak Türkiye’deki tüm sorunları halledebiliriz” diyen Fırat, Alevilerin özüne dönmesi gerektiğini söyledi. Fırat, “Son dönemlerde Alevi değerleri cemevi olgusuyla beraber eksikliklerimizi tamamlamamız lazım. Kurumlarımızı daha iyi hale getirmeliyiz. Birbirimize, değerlerimize, kutsallarımıza sahip çıkmamız lazım. Yeryüzünün her yerini sevgiyle benzemeliyiz” ifadelerini kullandı.
“İNSAN MERKEZLİ BİR İNANCIN KENDİSİ KUTSALDIR”
Sanatçı Muharrem Temiz, AKD, Garip Dede Dergahı’na duyarlılıklarından dolayı teşekkür ederek diyerek konuşmasına başladı.
Aleviliğin özünün kutsalının doğa ve insan olduğunu söyleyen Temiz şöyle konuştu:
“Alevilik insanı merkeze koyuyor. Ben varsam dokunduğum gördüğüm her şey vardır. İnsan merkezli bir inancın kendisi kutsaldır. Doğada ne varsa canlı cansız bütün bu kutsallarımız insanın kendi varlığından kaynaklanıyor. Bağlamaya telli kuran diyerek kutsal saymış. Belden yukarı asmayı bir gelenek haline getirmiştir. Toplumun dile getiremediğini her türlü bedeli ödeyen ozanlarımız aşıklarımız günümüze kadar taşımışlar. Alevilik yeryüzünde çok yüce, ulu, çağdaş, bilimin mantığına uygun olduğunu söyleyebiliriz. Alevi Bektaşı inancında ayet deyişlerin nefeslerin her dörtlüğüdür. Aşk, sevda, öğüt, nasihat, hayatın doğumdan ölüme kadar folklorik değerleri kendi içinde taşır ve topluma aktarır.”
“OZANLAR, ZİYARETLER VE GELENEKLERE SAHİP ÇIKIN”
Temiz, Aleviler için kutsal olan ulu ozanlar, ziyaretler, geleneklere sahip çıkılması gerektiğini söyledi.
Temiz, “Cemevlerinde sadece lokma, semah dönülen yer olsa da benim için cemevi akademik bir kurumdur. Hayatın bütün değerlerini ile okul anlayışı ile belleğimize sokmak zorundayız” ifadelerini kullandı.
Kadın ve gençler Alevi inancının temelinde önemli bir yere koyduklarını ama pratiğe yansıtamadıklarını söyleyen Temiz, “Bizim kadın erkek bir arada olmamız, cemlerde birada hareket etmemiz kadının özgürlüğünü tanımlamıyor bence. Bunu pratiğe pek yansıttığımızı düşünmüyorum. Kadınlar hala yoğun olarak ev kadınlığından çıkamamışlar” eleştirisinde bulundu.
“CEMEVLERİNİN İBADETHANE OLMASI DIŞINDAKİ HİÇBİR ŞEYİ KABUL ETMİYORUZ”
Alevi Kültür Dernekleri Genel Başkanı Doğan Demir de iktidarın irfan evleri, ocaklar üzerine bir çalışmaların olduğunu söyleyerek cemevlerine ilişkin görüşmelerin sürdüğünü söyledi.
Demir, “Cemevlerimizin ibadethane olması dışında hiçbir şeyi kabul etmeyeceğiz. Bunun için sokaksa sokak eylemi müzakere ise masaya oturacağız. Bizim Sünni islam anlayışı ile derdimiz yok cemevlerimizden ellerini çekmesi gerekiyor” dedi.
Konuşmacıların sunumlarının ardından soru cevaba geçildi. Ardından da Muharrem Temiz’in nefesleri ile panel sona erdi. (HABER MERKEZİ)