Günümüzde sadece üretim odaklı olmanın artık işe yaramadığı ve sürdürülebilir üretim kavramına karşı gelmenin mümkün olmadığı aşikar. Uzun yıllar önce benimsenen ve kontrolsüz doğal kaynak tüketimi ile üretim gerçekleştirmenin sonuçlarını hissetmeye başlıyoruz.
Bilinçli doğal kaynak kullanımının başında su yönetimi gelmektedir. Özellikle 2020 yılında yaşanan yağış sorunları ile birlikte gelen susuzluk belirtileri yaklaşan büyük tehlike için sadece uyarı niteliğindeydi. Bilinçsizce tüketilen yeraltı ve yüzey suları ile birlikte, kontrolsüz karbon salınımı neticesinde temel ihtiyacımız suyu tüketiyoruz.
Türkiye bugün sanıldığının aksine su zengini bir ülke değil, su sıkıntısı çeken bir ülkedir. Günümüzde kişi başına düşen 1.519 m³’lük su miktarının artan nüfus ile daha da gerileyeceği öngörülmektedir. Su fakiri ülke olma yolunda istikrarlı bir yolculuktayız.
Türkiyede toplam alanının sadece %1.26’sı tatlı su alanı olmakla beraber dünyada 87. sıradadır. Yüzey suyu alanının kısıtlılığı büyük problemin en büyük göstergesidir.
Su Ayak İzi Nedir?
Tüketmiş olduğumuz ürünün oluşması sırasında tüketilen su miktarına su ayak izi denilmektedir. Kişi başı günlük ortalama su tüketimi 224 L olarak hesaplanmıştır (TÜİK). Bu değer sadece su kullanımını göstermekte olup sebep olduğumuz su tüketimini barındırmamaktadır. Bu noktada gerçek su kullanım etkimizin hesaplanması konusunda su ayak izi kavramı ve hesaplaması kullanılmalıdır.
Yapılan araştırmalar sonucunda 1 kg etin üretilmesi için 15 ton su tüketildiği belirlenmiştir. Bu sonuç et tüketenleri rahatsız etmek adına açıklanmasa da tüketim yaparken olası sonuçları da düşünmemiz gerektiği yönünde bir bilinçtir. Bunu diğer örnekler ile çoğaltabiliriz:
|Ürün||Su Ayak İzi (L)|
|1 Kg Et||15.000|
|1 Kg Havuç||133|
|1 Kg Domates||184|
|1 Bardak Süt||225|
|1 Kg Tavuk Eti||4.325|
|1 Kg Çikolata||17.196|
Bu yüksek su tüketimleri, su yönetiminin daha kontrollü yapılması gerektiğini göstermekle birlikte, su tüketimi değil su ayak izi kavramı ile yaklaşımı doğrulamaktadır. Özellikle üretim yapan sanayi tesislerinin ve her bireyin su ayak izi değerlerini hesaplatmaları ve azaltma yönünde aksiyon planı oluşturması gerekiyor.
Su Ayak İzinin Azaltılması
Su ayak izimizin azaltılması için her bireyin evinde yapacağı basit önlemler dahi başarıya kolayca götürebilecektir. Her yıl düzenli olarak su ayak izinizi hesaplayarak ve aşağıda paylaşılan kolay-uygulanabilir yöntemleri uygulayarak su ayak izinizin büyük oranda azaldığını göreceksiniz.
- Çamaşır ve bulaşık makinelerinizi tam dolu olmadan çalıştırmayın,
- Ellerinizi yıkarken ve dişlerinizi fırçalarken suyu kapatın,
- Harekete duyarlı musluklar kullanın,
- Daha az hayvansal gıda tüketin,
- Duş sürenizi azaltın,
- Günde bir kere çekilen sifonun yılda yaklaşık 16 ton su harcadığını unutmayın,
- Musluklarda ve tuvaletlerdeki su kaçaklarını kontrol edin,
- Meyve ve sebzeleri bir kap içerisinde su ve sirke kullanarak temizleyin,
- Daha az elektrik kullanın,
- Bozulan eşyaların yerine yenisi almak yerine tamir yaptırarak geri dönüşüm yapın.
Su ayak izinizi hesaplamak için tıklayınız.