Safra Kesesi Ne İşe Yarar? Belirtileri Nelerdir? Ameliyatı Nasıl Yapılır?19 Mart 2018 - 08:23:54
Safra kesesi karaciğerin alt kısmına yapışık olarak karnın sağ üst kısmında yer alan, karaciğerin ürettiği safrayı depolayan 50 mililitre genişliğinde bir iç organdır. Genellikle açlık durumunda burada depolanan safra sıvıları tokluk halinde yağların emilmesi için safra ve sindirim kanallarına salınır. Sindirim sırasında salınan bu sıvılar sayesinde yağların sindirimi sağlanmaktadır.
Safra Kesesi Ne İşe Yarar?
Karaciğerimiz günlük ortalama olarak 0,5 ile 1,5 litre arasında safra üretimi yapmaktadır. Safra sıvısının içerisinde kolesterol, biluribin, çeşitli pigmentler, safra tuzları ve kalsiyum gibi bazı maddelerin eriyik haldeki tuzları bulunmaktadır. Yoğun ve karışık halde bulunan tüm bu karışımın sıvı halde bulunması için kolesterol lesitin ve diğer maddelerin karışım oranlarını koruması lazımdır. Eğer kolesterol ve diğer maddeler arasındaki bu sabit oran değişirse safra sıvısı katı hale geçer ve bu nedenle safra kesesi taşları meydana gelir. İlk olarak küçük çökeltiler halinde oluşan bu maddeler zamanla taşları oluşturur.
Safra Kesesi Hastalıkları Nelerdir?
Bu organın işlevsel bozuklukları sonucu meydana gelen bu hastalıklar safra taşları ve safra yolu bozukluklarıdır. Safranın en önemli işlevlerinden birisi de gerektiği durumlarda içerisindeki sıvıyı on kata kadar yoğunlaştırabilir ve yine gereken durumlarda hacmini altı katına kadar artırabilir. Karaciğerin içerisindeki safrayı direkt olarak bağırsağa boşaltma gibi bir özelliği vardır. Bunun sonucunda safra kesesi hayati bir organ olma özelliği taşımamaktadır. Ancak safra kesesi taşları veya iltihapları rahatsızlık verdiği zaman birey için sıkıntılı bir süreç başlamaktadır. Sonuç olarak bu organın tamamen alınması durumlarında hayati sıkıntılar bulunmamaktadır.
Safra Kesesi Taşı Nedir? Neden Olur?
Safra kesesi taşı safra sıvılarının arasındaki dengenin bozulması sonucu meydana gelmektedir. Bu taşların büyük bir kısmı kolesterol ve safra asitlerinden meydana gelmektedir. Eğer kalsiyum yoğunluğu düşük ise bu taşlar ultrasonda da görünmemektedir. Kalsiyum ve kolesterol yoğunluğuna göre bu taşların boyutları değişebilmektedir. Genel olarak 2 3 milimetre ile bir buçuk santim arasında olmaktadırlar. Safra yoğunluğunun artması, yüksek kolesterol, kalp ve damar hastalıkları, hemolitik anemi, siroz ve bunun gibi karaciğer rahatsızlıkları safra taşı oluşumuna neden olmaktadır. Ayrıca bazı kan inceltici ve kan sulandırıcı ilaçlar bazı doğum kontrol hapları da safra taşı oluşumuna neden olmaktadır.
Safra Taşı Kimlerde Görülür? Nelere Yol Açar?
Bu rahatsızlık kadınlarda daha fazla oranda görülmektedir. Genellikle 20 ila 60 yaş arasındaki kadınlarda daha çok görülmekte ve yaş arttıkça görülme riski de buna paralel olarak artmaktadır. Açık tenli kişilerde ve obezite gibi yüksek kilo problemlerinde yine risk artmaktadır. Çok sayıda doğum yapmış kadınlarda da az doğum yapanlara nazaran daha fazla görülmektedir. Uzun süreli damardan beslenmek zorunda kalanlarda, sindirim sisteminde rahatsızlık olanlarda ve özellikle midesinin bir bölümü ameliyat ile alınmış olanlarda daha fazla görülür.
Safra Kesesi Belirtileri Nelerdir? Nasıl Anlaşılır?
- Yemekten sonra ağrı ve hazımsızlık,
- Omuz bölgesine vuran iki kürek bölgesi arasında konuşlanmış ağrı,
- Karnının sağ ve üst kısmında şiddetli sancı,
- İshal veya kabızlık,
- Cilt renklerinde beyazlama ve değişiklik,
- Göz aklarında sarı lekeler,
- Üşüme ile beraber gelen titreme ve halsizlik,
- Dışkı ve idrar renginde anormal değişiklikler.
Bu belirtiler safra kesesi taşı vakaların yalnızca yüzde otuzluk diliminde görülmektedir. Safra taşı sahibi bireyler genellikle bu belirtileri yaşamazlar. Bu durumda meydana gelen taşa sessiz safra taşı denmektedir.
Safra Kesesi Tedavisi Nasıl Yapılır?
Safra taşlarının tanı ve teşhisinde ultrasonografi kullanılmaktadır ancak eğer kalsiyum miktarı düşük ise ultrason yöntemi ile görüntülemek zordur. Safra kesesi taşları eğer problem oluşturursa ve bireyin yaşam kalitesini bozuyor ise çözüm bu organın ameliyat ile alınmasıdır. Bu ameliyatta daha çok kapalı ameliyat yöntemi kullanılmaktadır ancak açık ameliyat olması gereken hasta grupları da vardır.