OKB hastalığı nedir, nasıl bir hastalıktır? Obsesif Kompülsif Bozukluk belirtileri ve tedavi yöntemleri nelerdir, hakkında bilgi.
Obsesif Kompülsif Bozukluk
Obsesif Kompülsif Bozukluk (OKB) nedir ve OKB semptomları ve bulguları nelerdir?
Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), karşı konulmaz düşüncelere veya imgelere (takıntılar) ve / veya belirli ritüel / davranışlara (zorunluluklar) sebep olan bir çeşit hastalıktır. Obsesif kompulsif bozuklukların farklı türleri, vücut dismorfik bozukluğu (kişinin fiziksel görünüşünde algılanan kusur); istifleme bozukluğu (eşya biriktirme); trikotilomani (saç çekme bozukluğu) tıbbi yardım gerektiren durumlardır.
Saplantı, şiddetli endişeye neden olabilecek tekrar eden ya da rahatsız edici bir fikir, dürtü veya imgedir. Bu fikirler, kişinin bu fikirlerin mantıksız olduğunu bilmesine rağmen OKB hastası için dayanılmazdır. Bu durum, düşüncelerine direnememekten kaynaklanan suçluluk duygularına yol açabilir. Saplantılara örnek olarak cinsel takıntılar, temizlik endişeleri ve / veya endişe, güvenlik endişesi sayılabilir. Takıntılar, aşırı el yıkama, cildi soyma, kilit kontrolü, düşünceleri defalarca tekrarlama, anlamsız sözler tekrarlama, art arda öğeleri düzenleme veya diğer tekrarlayan eylemlere neden olabilir. Kompulsif istiflemenin, OKB’nin bir tezahürü olduğu düşünülmektedir.
Tekrarlayan davranışlar olan kompülsiyonların aksine, alışkanlıklar, çok düşünülmeden ortaya çıkan, rutin olarak tekrarlanan, aşırı sapkın bir davranıştan kaynaklanmayan, zaman alıcı ve aşırı stres yaratmayan eylemlerdir. Alışkanlıklara örnek olarak parmak çıtlatmak veya cüzdanı cepte taşımak sayılabilir.
OKB’li çocuklar, takıntılarının veya zorlayıcı davranışlarının mantıksız olduğunu her zaman anlayamazlar. Ritüellerinin tamamlanması engellendiğinde öfke krizine girebilirler. Ayrıca, yetişkinlerin aksine, çocuklar ve gençler, OKB’ye maruz kaldıklarında, yorgunluk, baş ağrısı ve mide rahatsızlığı gibi fiziksel şikayetler geliştirmeye eğilimlidirler.
OKB’si olan insanlar, kronik saç çekme (trikotillomani), kas veya ses tikleri (Tourette bozukluğu) veya anoreksiya veya bulimia gibi yeme bozukluğu geliştirme riski altındadır. OKB hastalarının depresyon, yaygın anksiyete bozukluğu, panik atak gibi ruh hali problemleri geliştirmesi daha olasıdır. Bu hastalık aynı zamanda ciddi bir hastalığa yakalanma endişesi uyandıran hipokondriyazdan (örneğin somatoform bozukluklarından) dolayı acı çekme riskini arttırır. OKB hastaları manik depresyon olarak da bilinen bipolar bozukluğa karşı daha savunmasızdır.
Obsesif kompulsif bozukluğun sebepleri nelerdir?
OKB için kesin bir neden bulunmamasına rağmen, aile öyküsü ve beynin olası kimyasal dengesizliklerinin, hastalığın gelişmesine sebep olduğu düşünülmektedir. Hastalığı olan akrabalara sahip insanlarda OKB gelişme riski yüksek olmakla birlikte, çoğu durumda böyle bir aile geçmişi yoktur. Belirli bir genetik varyasyon, bir kişinin OKB geliştirme riskini potansiyel olarak iki katına çıkarır. Beyindeki kimyasal serotoninin bir dengesizliği bu bozukluğun gelişimine katkıda bulunabilir. Bazı yaşam stresörleri, çocuklukta cinsel istismarın mağduru olmak gibi, yetişkinlik döneminde OKB geliştirmek için bir risk faktörüdür.
Obsesif kompulsif bozukluk için tedaviler nelerdir?
OKB tedavisi, bilişsel davranış psikoterapisini, davranış terapilerini ve ilaçları içerir. OKB için davranışsal terapiler arasında sistematik duyarsızlaşma tedavisi, kaçınma terapisi, akılcı duygusal davranış terapisi ve ritüel önleme ve maruz kalma terapisi bulunmaktadır. Ritüellerin önlenmesi, zihinsel sağlık uzmanının, OKB olan kişiye zorlayıcı davranışlarda bulunma dürtüsüne karşı daha uzun süreli dayanmalarını gerektirir. Bilişsel / davranışsal terapi, OKB hastalarının hastalıklarıyla ilgili psikolojik eğitimi ile başlar ve obsesif kompulsif bozukluk ile ilgili endişe ile ilişkili olumsuz düşünme ve davranış biçimlerini değiştirmeye yönelik çalışmalar yapar.
Seçici serotonin geri alım inhibitörleri OKB tedavisinde en çok kullanılan ilaçlardır. Bu ilaçlar beyindeki nörokimyasal serotonin miktarını arttırır. (Beyin serotonin düzeylerinin OKB’de düşük olduğu düşünülmektedir.) Seçici serotonin geri alım inhibitörleri beyindeki serotonin geri alımını, özellikle de beyin hücrelerinin (nöronların) birbirine bağlandığı sinapsda seçici olarak inhibe ederek (bloke ederek) çalışır. Serotonin sinapslar arasında bir nörondan diğerine mesaj taşıyan beyin kimyasallarından biridir.
Seçici serotonin geri alım inhibitörleri sinapslarda yüksek konsantrasyonlarda serotonin bulundurarak çalışır. Bu ilaçlar, bir dürtü ileten sinir hücresine serotoninin tekrar geri alınmasını önleyerek bunu yapar. Serotoninin tekrar alınması yeni serotonin üretimini durdurduğundan sorumlu olduğu için serotonin mesajı gelmeye devam ediyor. Bunun, OKB tarafından etkisiz hale getirilmiş hücrelerin aktif hale getirilmesine yardımcı olduğu ve bu şekilde durum belirtilerini hafiflettiği düşünülmektedir.
Seçici serotonin geri alım inhibitörleri aslında OKB tedavisinde biraz daha etkili olduğu düşünülen ancak ortostatik hipotansiyona (otururken veya ayakta kalırken bayılmaya neden olan kan basıncında ani bir düşüşe neden olan) neden olan klomipraminden daha az yan etkisi vardır. Bu nedenle bu ilaçlar genellikle bu bozukluğun birinci basamak tedavisidir.
Seçici serotonin geri alım inhibitörleri genellikle iyi tolere edilir ve yan etkiler genellikle hafiftir. En sık görülen yan etkiler mide bulantısı, ishal, ajitasyon, uykusuzluk ve baş ağrısıdır. Bununla birlikte, bu yan etkiler genellikle ilacın kullanımının ilk ayında ortadan kalkar. Bazı kişiler azalmış cinsel istek (libido), gecikmiş orgazm veya orgazm yetersizliği gibi cinsel yan etkilere maruz kalırlar. Bazı hastalarda titreme gelişir. Serotonerjik olarak adlandırılan serotonerjik sendrom, yüksek ateş, nöbet ve kalp ritm bozukluğu ile karakterize edilen bu ilaç grubunun kullanımı ile ilişkili ciddi bir nörolojik durumdur. Bu durum çok seyrektir ve yalnızca fazla ilaç kullanan hastalarda bildirilmiştir.
OKB tedavi edilmezse ne olur? Obsesif kompulsif bozukluğun komplikasyonları nedir?
OKB hastası tedavi olmazsa hayatı tükenme noktasına gelecek kadar kötüleşebilir. Özellikle, okula devam etme, işte kalma ve / veya sosyal izolasyona yol açabilecek yeteneklerini engelleyebilir. Bu durumdaki birçok insan kendilerini öldürmeyi düşünüyor ve% 1’i intihar ediyor.
Obsesif kompülsif bozukluğu önlemek mümkün müdür?
OKB erken tanı ve tedavi yoluyla engellenir. Özellikle, bir çocuğun bu hastalığa yakalanma riski altında olabileceği yönündeki uyarı ve işaretlerin fark edilmesi, başlamak için doğru yer olabilir. Bu tür erken uyarı işaretlerine örnek olarak, çocuğun belirli giysilerin ya da gıda dokusunun dayanılmaz olduğu (aşırı duyarlılık), spesifik bir gıdadan kaçınma ve çocuğun sert davranış modelleri olabilir.