Belarus’ta 9 Ağustos’ta yapılan seçimlerin ardından Cumhurbaşkanı Aleksander Lukaşenko’ya karşı düzenlenen protestoların önde gelen liderlerinden Maria Kolesnikova, yetkililerin başına poşet geçirdiklerini ve kendisini ölümle tehdit ettiklerini bildirdi.
Kolesnikova, avukatı aracılığıyla yaptığı şikayette, Belarus’u gönüllü olarak terk etmemesi halinde ölü ya da diri, ülkeden çıkartılacağının söylendiğini kaydetti. Muhalif isim şikayet dilekçesinde ayrıca 25 yıla kadar hapis yatmakla tehdit edildiğini de belirtti.
Kolesnikova kendisini tehdit eden yetkililerin gözaltında da rahat bırakılmayacağını söylediklerini anlattı; bu kişilerin hayatını ve sağlığını tehdit ettiklerini kaydetti.
Haber sitesi Tut.By’e göre Kolesnikova’nın avukatı Lyudmila Kazak, adam kaçırma, yasadışı gözaltı ve cinayet tehdidinde bulunmakla suçladığı Belarus yetkililerine karşı, Devlet Soruşturma Komisyonu’na şikayette bulundu.
Reuters ve AP haber ajansları Kolesnikova’nın, zorla sınır dışı edilme çabalarına kendi pasaportunu yırtarak karşı koyduğunu aktardı.
ABD: ‘‘Yaptırım uygulamaya hazırlanıyoruz’’
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ise ABD’nin Belarus hükümetinin Kolesnikova’yı zorla sınır dışı etme çabalarından duyduğu kaygıyı dile getirdi.
Pompeo, ABD ve diğer bazı ülkelerin Belarus’ta yaşanan son gelişmelerden dolayı, ‘‘insan haklarını ihlal eden ve baskıya müdahil olan sorumlulardan hesap sormak için’’ yaptırım hazırlığında olduklarını aktardı.
Pazartesi gününden beri Belarus’un başkenti Minsk’te hapiste tutulan Kolesnikova hakkında cezai soruşturma yürütülüyor. Koleniskova, iktidarın devredilmesi için kurulan Koordinasyon Konseyi’nin lider isimlerinden.
Ülkenin 26 yıllık lideri ve altıncı dönem başkanlık koltuğuna oturmaya hak kazanan ismi Lukaşenko ise konseyi, Batılı ülkelerin güdümünde olmakla ve paralel hükümet kurmaya çalışmakla suçluyor.
Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel, Çarşamba günü çok sayıda muhalif liderin gözaltına alınmasının ardından Belarus yetkililerine yönelik yaptırımların daha hızlı değerlendirilmesi çağrısı yapmıştı.
Michel paylaştığı Twitter mesajında Belarus yetkililerine de siyasi tutukluları serbest bırakma çağrısı yapmış, hükümetten vatandaşlarının ifade ve toplanma özgürlüğünden yararlanmasına izin vermesini istemişti.
Aynı gün Koordinasyon Konseyi’nin bir diğer lideri olan avukat Maxim Znak, kar maskesi takan kimliği belirsiz kişilerce ofisinden alınmıştı. Yardımcısı Gleb German, muhalif Znak’ın telefonuna el konulmadan önce ‘‘maskeler’’ şeklinde mesaj atmayı başardığını anlatmıştı.
Şu anda konseyin Belarus’taki tek serbest yöneticisi, 2015 Nobel edebiyat ödülünü kazanan Svetlana Aleksiyeviç. Aleksiyeviç’in evine de Çarşamba günü kimliği belirsiz kişiler girmeye çalışmıştı.
Birçok Avrupalı diplomat ve gazeteci, Aleksiyeviç’in tutuklanmasını önlemek için evinin kapısına gitmişti.
Belarus’ta seçimlerin ardından başlayan ve beş hafta süren protesto gösterilerinde yaklaşık 7.000 kişi gözaltına alındı, polisin sert müdahalesi nedeniyle üç kişiyse hayatını kaybetti.
Muhalif partiler, ABD ve Avrupa Birliği seçimlerde hile yapıldığını öne sürüyor.
Lukaşenko ise iddiaları reddediyor ve Batı ülkelerini seçim sürecine müdahale etmekle suçluyor. Rus haber ajanslarına göre Lukaşenko muhaliflerle müzakere masasına oturmayacağını söylüyor; öte yandan anayasal reformları ve başkanlık seçimlerinin yeniden yapılması olasılığını da reddetmiyor.
Lukaşenko’nun önde gelen rakibi Svetlana Tikhanovskaya, seçimin ardından ülkeyi terk etmişti.