Arkabahçe Psikolojik Gelişim Merkezi'nde Uygulanan "Başarılı Boşanma Modeli"nde Çiftlere Neden "Tek Avukat", "Tek Psikolog" Danışmanlığı Öneriliyor?
Boşanma sözkonusu ise, pek çok profesyonel disiplin işin içine girebiliyor. Her disiplin de boşanmaya kendi bakış açısı ile bakıyor. Örneğin, psikologlar kendilerine başvuran bireyin, bazen de çiftin ya da ailenin ruh sağlığına odaklanıyorlar; avukatlar müvekkillerine, kanıtlara, kanunlara, davayı kazanmaya odaklanıyorlar; sosyologlar, antropologlar topluma odaklanıyorlar; mahkemeler kanunlara, topluma, aile birliğini korumaya odaklanıyorlar.
Herbir disiplinin bakış açısı kendine özgü oluyor, kendi profesyonel bakış açılarını yansıtan farklı görüşleri olabiliyor. Ama hiçbir görüş için "tam doğru ya da tam yanlış" yargısına varılamıyor.
Çiftler genellikle boşanma danışmanlığına çocuklar söz konusu ise başvuruyorlar. Bu nedenle de genellikle çocuklar psikolojisi konusunda da yeterince deneyimli bir psikoloğu tercih ediyorlar. Psikolog çocuklardan yola çıkarak her iki taraf için de karşılıklı kazanç yaratabilecek bir nevi arabuluculuk çalışması yapıyor. Bu çalışmada hem varolan sorunlar ele alınıyor, hem de o anda gözükmeyen ama gelecekte ortaya çıkması olası sorunlar öngörülerek hem çocuğun, hem annenin, hem babanın haklarının korunduğu bir zemin oluşturuluyor. Bu danışmanlık biçimi hem çocuğun, hem ebeveynlerin ileride şartların değişmesi sonucunda doğabilecek yeni sorunlarını da her zaman ele alabilecekleri tarafsız, güvenilir bir zemin olarak varlığını sürekli sürdürüyor.
Ancak şu ana dek deneyimlerim bana gösterdi ki, hukuksal danışmanlıkta farklı bir biçim sergileniyor. Boşanmak isteyen çiftler genellikle kendi haklarını hukuksal açıdan korumak adına ayrı ayrı avukatlara başvuruyorlar. Böylece bir hukuk savaşı başlıyor. Bu savaş çiftin arasındaki gerginliği daha da arttırabiliyor. Özellikle mal paylaşımı, nafaka gibi ekonomik hakların belirlenmesi konuları zaten anlaşamadıkları için boşanma kararı alan çiftler arasındaki çözümlenmemiş öfkeyi yeniden canlandırarak yeni tartışma alanları doğurabiliyor. Avukatlar da kanunlar çerçevesinde kendi müvekkillerinin haklarını korumak pahasına karşı tarafı suçlayıcı kanıtları oluşturmaya çalışırken, istemeden tarafların birbirlerine karşı düşmanca tutumlarını körükleyebiliyor.
Sözü edilen bu hukuk savaşı esnasında yürüyen psikolojik danışmanlık süreci de ağır darbeler almaya başlıyor. Çocuklar "mal", "gelecek garantisi", "yatırım aracı", "cezalandırma aracı", "posta güvercini" gibi kullanılmaya başlanılıyor. "Babana söyle okul taksitini ödesin...", "Belirlediğim nafakayı ödemezsen çocukları göremezsin!", "Çocuklara ben bakıyorum, masrafları çok. Daha fazla nafaka ödemelisin...", "Zaten annen benim verdiğim para ile gününü gün ediyor, size bakmıyor bile..." gibi söylemler baş gösteriyor.
Bu nedenle Arkabahçe Psikolojik Danışmanlık Merkezi'n de uyguladığımız "Başarılı Boşanma Danışmanlığı"nda ebeveynlere her iki tarafın da tanımadığı, tarafsız tek bir avukata başvurmaları öneriliyor. Böylece hem tarafların, hem çocukların hukuksal hakları güvenilir bir şekilde korunabiliyor.
Özet olarak, boşanma sürecinde alınacak hukuksal ve psikolojik danışmanlığın karşılıklı kazanç ilkesi gözetilerek "arabuluculuk" mantığında tek avukat, tek psikologla yapılması durumunda, boşanmalar taraflar ve çocuklar açısından olabilecek en sağlıklı şekilde sonuçlanıyor.
Olcay Güner
Klinik Psikolog, Dr.