Cezîre Arapça’da ada anlamına geliyor. Fırat ve Dicle nehirleri arasında bulunan Cezîre, Rojava’nın en büyük kantonu.
Mezopotamya Haber24-Nüfusu savaştan sonra aldığı göçle birlikte 2 milyona yaklaştı. Dêrik, Girkê Legê, Rimêlan, Çelaxa, Tirbespiyê, Qamîşlo, Amûdê, Dirbêsiyê, Serêkanîyê, Hesekê ve Tiltemir kentlerinden oluşuyor.
Aslında Haseke, Suriye rejimi döneminde Cezîre’yi de içine alan ilçenin adı.
Rojava devriminin ve Suriye Kürt ulusal mücadelesinin merkezi. 1960’ların başında Suriye’deki devreye sokulan Arap Kemeri’nin en etkili biçimde uygulandığı bölge. Geniş ovalara, verimli bir toprak yapısına sahip. Suriye’de elde edilen buğdayın yüzde 40’ı Cezîrê ve Rojava’nın diğer bölgelerinden elde ediliyor. Cezîre petrol yönünden de zengin.
Savaş başlamadan önce, Suriye’deki petrolün yüzde 60’ı Cezîre’den çıkarılıyordu. Şu anda Cezîre’de bulunan 1200’ü aşkın petrol kuyusundan 250’si işletiliyor.
KAPISIZ SINIR KAPISI
Semelka Sınır Kapısı Cezîre Kantonu’na açılıyor. Kapı dediğimize bakmayın; Hemen karşıdaki Peşabur tarafından farklı burası. Takım elbiseli yetkililer, demir parmaklıklı kapılar, binalar yok. Ortada bir kapı da yok.
Gümrüğün sorumlusu bizi bir konteynere davet ediyor. O işlemlerle uğraşırken, Asayiş görevlileri arasında geziniyorum. Sınır görevlileri Güney yönetiminin uzun süre kapalı tuttuğu Semelka Sınır Kapısı’ndaki köprüyü, IŞİD’in Şengal saldırısı başlamadan 3 gün önce açtığını söylüyorlar. Bu kapıdan da büyük sorunlar yaşandığını, ancak şimdi bir rahatlamanın olduğunu belirtiyorlar. Sınırdan kontrollü biçimde geçişlerin sağlanabildiğini anlatıyor.
Güney yönetiminin Rojava’dan sadece hayvan alımı yaptığını belirterek, “Buradan pek bir şey gitmiyor, oradan gelen malzemeler geçiyor bu tarafa. Çok zorluk yaşadık. Ama şimdi biz devlet olmuşuz. İhtiyaçlar karşılanıyor” diyorlar.