Başarılı öğrenme, öğretmenler öğrencilerin güçlü yanlarına odaklandıklarında ve çeşitli stillerde öğrenme kapasitelerini geliştirdiklerinde gerçekleşir. Bunun için öğretmenlerin şunları yapması gerekmektedir:
- sınıftaki farklı öğrenme stillerini anlamak;
- çeşitli öğretim stratejileri ve teknikleriyle öğrenme olanakları yaratmak.
Böylelikle öğrenciler:
- kendilerine sunulan aktivitelere daha kolay ulaşırlar;
- çalıştıkları konuya karşı daha hevesli olurlar;
- grup aktiviteleri ve uygulamalı çalışmalar boyunca çalışmalara odaklanırlar.
Genel sorunlar
Birçok öğretmen desrte sunulan materyalle ilgilenmeyen ve ne kadar çok çalışırlarsa çalışsınlar az gelişme gösteren öğrencilere kızar. Bu öğrencilerin bazıları çalışmaların “dışında kalır,” bazıları da dersi böler ve problem çıkarırlar. Bu öfke diğer ders öğretmenlerinin bu öğrencilerin kendi derslerinde “istekli” ve “iyi gelişme gösteriyor” olduklarını söylediklerinde bazen yatışır. Bu olgu öğrencilerin “öğrenme stilleri ile öğrenme olanaklarının” eşleşmesi veya eşleşmemesi şeklinde açıklanabilir. Öğretmenler öğrenme stillerini anlayarak öğrencilerin güçlü yanlarını kullanabilir ve öğrenme kapasitelerini geliştirebilirler. Öğrencilerin tercih ettikleri öğrenme stillerine uyum sağlamak için öğretmenin:
- sınıftaki öğrencilerin tercih ettikleri öğrenme stillerini iyice anlamaları gerekmektedir;
- sınıfta tercih edilen tüm öğrenme stillerine hitap eden çeşitli öğrenme olanakları sunması gerekmektedir;
- öğrencinin öğrenme fırsatının yapısı ile öğrenme stili arasında bir uyum sağlaması gerekmektedir;
- bir tane temel öğrenme stiline sahip öğrencilerin öğrenime erişimlerini sağlayıp sadece bu stilde çalışmalarına izin vermeden bu öğrencileri dikkate alması gerekmektedir;
- uygun durumlarda çeşitli aktivite seçenekleri sunması ve öğrencileri kendileri için en uygun olan etkinliği seçmeye teşvik etmesi gerekmektedir.
Her derste tüm öğrenme stillerine eşit oranda hitap etmek gerçekçi değildir, ancak birkaç dersten sonra bu mümkün olmalıdır.
Araştırmalar, genel olarak, insanların yüzde 35’inin görsel öğrenenler, yüzde 40’ının kinestetik ve sadece yüzde 25’inin işitsel öğrenenler olduklarını göstermektedir.
Farklı öğrenme stillerinin bazı göstergeleri şunlardır:
Görsel öğrenen:
okumayı, kelimeleri, resimleri ve diyagramları görmeyi tercih eder;
birçok imge kullanarak oldukça hızlı konuşur;
tekrar tekrar yazarak ezberler;
bir işle meşgul olmadığında etrafına bakar, birşeyler çizer veya birşeyler izler;
dikkatini en çok dağınıklık dağıtır.
İşitsel öğrenen:
dinlemeyi sever, öğretmeni dinlemeyi ve tartışmayı sever;
mantıklı ve akıcı bir şekilde, çok tereddüt etmeden konuşur;
kelimeleri sesli olarak tekrar ederek ezberler;
bir işle meşgul olmadığında kendi kendine veya başkalarıyla konuşur;
dikkatini en çok ses dağıtır.
Kinestetik öğrenen:
çalışmalara katılmayı, uygulamayı ve denemeyi sever;
çok el hareketi kullanır;
eylemlerden ve duygulardan bahseder; daha yavaş konuşur;
birşeyi tekrar tekrar yaparak ezberler;
bir işle meşgul olmadığı zaman ellerini veya ayaklarını oynatır, ortalıkta dolaşır;
dikkatini en çok hareket veya fiziksel rahatsızlık dağıtır.
Öğrenme stili tercihlerini göz önünde bulunduracak şekilde ders geliştirme ilkeleri
- Birçok sınıfta öğrencilere sunulan öğrenme olanakları ile tercih ettikleri öğrenme stili arasında bir uyumsuzluk vardır. Araştırma bulguları bunun nedenlerinin şunlar olduğunu göstermektedir:
- sınıftaki öğrenme stili çeşitlerini anlayamama;
- bir sınıftaki tüm öğrenme stillerine hitap edecek kadar öğrenme olanağının sunulamaması;
- öğretmenlerin kendilerinde işe yarayan öğrenme stillerinin öğrencilerinin çoğu için de işe yarayacağı düşüncesiyle öğrenme olanakları hazırlarken kendi öğrenme stillerini göz önünde bulundurma eğilimi;
- standartlaştırılmaları zor olduğu için çıktı seçenekleri sunmak istememe;
- öğrencilerin uyumsuzluğun devam etmesi için çalışma seçenekleri arasından uygun olmayan çalışmaları seçebilecek olması;
- kinestetik aktiviteleri kullanırkenki davranış yönetimiyle ilgili endişeler;
- kaynak üretmeyle ilgili zaman kısıtlamaları.
ÖĞRENCİLERİNİZİN KENDİ ÖĞRENME TERCİHLERİNİ ANLAMALARINI SAĞLAYIN
Kinestetik öğrenme olanaklarını planlamayı gözardı etmeyin. Kinestetik öğrenenlerin gereksinimleri özellikle orta öğretim seviyesinde gözardı edilmektedir.
Her derse tüm öğrenme stillerine hitap edemeyeceğiniz gerçeğini kabul edin. Ancak, çalışma planlarınızın tüm öğrencilerin tercih ettikleri stilleri kullanabilmesini sağlayacak düzenli olanaklar içermesini sağlayın. Hiçbir öğrenci tercih ettiği öğrenme stilini kullanma olanağı bulmadan arka arkaya üç ders geçirmemelidir. Bu olanak verilmezse, öğrenciyi kaybetme tehlikesi söz konusudur.
Öğrencilerin sadece tercih ettikleri öğrenme stilinde çalışmalarına izin vermeyin. Farklı yollarla çalışma olanakları sunmak öğrencilerin daha esnek öğrenenler olmalarına yardımcı olur. Araştırmalar en başarılı öğrencilerin bilgiye farklı yollarla ulaşabilen ve bilgiyi farklı yollarla işleyebilen öğrenciler olduklarını göstermektedir.
Görsel ve kinestetik aktiviteler çoğunlukla kaynağa bağlıdır. Departman olarak bu gibi kaynakları bulmak ve paylaşmak için birlikte çalışın.
Öğrencilerin tercih ettikleri öğrenme stillerini seçebilmeleri için mümkün olduğu durumlarda aktivite ve/veya çıktı seçenekleri sunun.
Öğrencileri aynı çıktıyı elde etmenin farklı yollarını düşünmeye teşvik edin. Başarılı öğrencilerden aynı çalışmaya olan yaklaşımlarını bütün sınıfla paylaşmalarını isteyin ve tek bir yaklaşımı önermekten kaçının. Belli bir yaklaşım bazı öğrenciler için faydalı olurken, bazıları için olmayabilir.
Kinestetik aktivitelerde davranış yönetimi konusunda endişeleniyorsanız, kinestetik aktiviteleri kısa tutun, belli bir süre kısıtlaması koyun, dersin amaçlarıyla ne ilgisi olduğunu açıklayın ve öğrencileri eşleştirirken grup dinamiklerini dikkate alın.
Çalışma ünitelerindeki çıktı seçeneklerini planlarken Gardner’ın çoklu zekâ çerçevesini kullanın. Kapsamlı bir seçim yapmak zorlayıcı olabilir ama birlikte çalışmak tek başına çalışmaktan çok daha kolaydır. Önce kendi öğrenme stillerimize uygun öğrenme olanaklarını düşünürüz, bu yüzden takımlar halinde öğrenme stillerinin çeşitli olduğu yerlerde planlama yapın.
Kendi tercih ettiğiniz öğrenme stilinin bilincinde olun ve öğrencilerinize dengesiz öğrenme olanakları sunmamak için planlamanıza dikkat edin.
Farklı çıktı türleri için başarı kriterlerini belirlemek ve değerlendirmeleri standartlaştırmak için takımınızla bir araya gein.
Öğrenci katılımını sağlamak için dersin ilk beş dakikasında çok algılı aktivitelere yer verin.