Yazımızda Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen nafaka türlerinden bir tanesi olan yardım nafakasını ele aldık. Yardım nafakası boşanma davasından bağımsız olarak yoksulluğa düşen kişi tarafından yakın akrabalardan istenen bir nafaka türüdür. Boşanma davası ile boşanılan eşten istenen yoksulluk nafakası hakkında ise ilgili yazımızı okuyabilirsiniz: https://www.hukuknotlarim.com/yoksulluk-nafakasi/
İçindekiler
Yardım Nafakası Nedir ?
Yardım nafakası yoksulluğa düşen kişinin alt soy, üst soy ya da kardeşlerinden talep edebileceği bir nafaka türüdür. Türk Medeni Kanunu’nun 364 ve devamı maddelerinden kaynaklanan bu nafaka yükümlülüğü refah içerisinde olan kişilere yakın akrabaları lehine bir maddi yardım sorumluluğu yüklemektedir.
Üst soy kişinin anne, baba, dede ve anneanne gibi kendi üzerinde bulunan akrabalarını, alt soy ise çocuk, evlatlık, torun gibi kendi altında bulunan akrabalarını ifade ederken kardeş ise anne veya baba bir kardeşleri kapsamaktadır. Bu kişiler Kanun tarafından yardım nafakası isteyebilecek akrabalar olarak kabul edilmektedir.
Konuyla ilgili Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Başkanı Sayın Ömer Uğur Gençcan’ın açıklamalarını aşağıdaki videodan izlemenizi tavsiye ederiz:
Dava Hangi Mahkemede Açılır ?
Yardım nafakası davası taraflardan bir tanesinin yerleşim yerindeki aile mahkemesinde açılır. Mahkeme tarafların ekonomik ve sosyal durumlarını araştırır, malvarlıkları hakkında bilgi almak için ilgili kurumlara müzekkere yazar. Yapılan araştırma neticesinde talepte bulunanın gerçekten de nafakaya muhtaç durumda olduğunu, kendisinden nafaka talep edilen akrabanın ise nafaka ödeyebilecek konumda olduğunu yani kanunun ifadesi ile refah içerisinde yaşadığını tespit etmesi halinde uygun bir nafaka ödenmesine karar verir.
Eğer bulunan yerde aile mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatı ile bu davaya bakmakla görevlidir. Dolayısıyla bu durumda dava asliye hukuk mahkemesine açılacaktır.
Kurumun Nafaka Talebi ve Şartların Değişmesi
Yardım nafakası yoksulluk içerisinde olan kişiye bakmakla yükümlü olan resmi veya kamuya yararlı kurumlar tarafından da talep edilebilir. Örneğin yaşlı bakım evinde kalmakta olan bir kimse için kurum varsa bu kişinin refah içinde olan evlatlarına yardım nafakası talepli dava açabilirler.
Mahkeme nafaka miktarını tarafların ekonomik durumlarına göre belirler. Nafakanın ileriki yıllarda ne şekilde artacağı veya azalacağı da hüküm kurarken mahkeme tarafından belirlenebilir. Taraflar ileriki aşamada nafakaya ödenmesini gerektirecek sebebin ortadan kalktığı gerekçesiyle nafakanın kaldırılması için dava açabilecekleri gibi yine şartların değiştiğinden bahisle nafakanın arttırılması veya azaltılması talepli dava açabilirler.