“Süpermarketler birbirine benzer. Ne kadar farklı olabilir ki?” diye soranlar olabilir. Böyle soranlara benim cevabım şu: “Süpermarketler size sizin gerçekten Çin’de olduğunuzu gösteren yerlerdir. Birkaç tane farka göz atalım:
Girişte Çanta ve Poşet Saklama Kutuları
Çinliler kural koymayı ve kuralları başkalarına uygulatmayı severler. Çin’deki büyük süpermarketlerin tamamında girişte birtakım kutular görürsünüz. Süpermarket girişindeki bir görevli elinizde taşıdığınız torbaları veya sırt çantası gibi eşyaları oraya koymanızı ister. İnsanlar da itiraz etmeden eşyalarını oraya koyup markete girerler. Türkiye’de şu ana kadar böyle bir uygulama görmedim. Bu bana Türkiye’deki süpermarketlerin müşterilerine Çindekiler’den daha çok güvendiği izlenimi veriyor.
Manav Reyonu
Türkiye’deki manavlarda gördüğünüz fiyatlar kilo fiyatlarıdır. Ama Çin’deki süpermarketlerdeki ve dışarıdaki manavların fiyatları hep yarım kilo üstünden yazılır. İlk etapta bu duruma alışmak zor olabilir.
Türkiye’deki birçok süpermarkette manav reyonundan alınan meyva ve sebzeler ödeme yapılırken kasada tartılır; ama Çin’deki süpermarketlerde aldıklarınızı reyonların yakınındaki teraziye götürüp tarttırmanız gerekir. Birçok markette sebzeler ayrı terazide meyvalar ayrı terazide tartılmaktadır.
Zeytin Yağları
Türkiye’deki kadar çok zeytin yağını Çin’de görmeniz ne yazık ki çok zor. Marketlerin çoğunda Türkiye’den zeytin yağı dahi göremezsiniz.
Reyonlarda olan zeytin yağları Türkiye’ye oranla 3-4 kat daha pahalı olabilir. Bazı süpermarketlerde özel ahşap kutulara konulmuş ve hediyelik olarak satılan zeytin yağları da görebilirsiniz. Türkiye’de şu ana kadar hediyelik zeytin yağı görmedim.
Süt Ürünleri
Süt konusunda sıkıntı yok; ama peynir ve yoğurt seven biriyseniz Çin’deki süpermarketler sizi ağlatabilir. Zira peynir reyonununda sadece birkaç çeşit uzun süreliğine paketlenmiş kısmen daha düşük kalitede peynirler görebilirsiniz. Yoğurt reyonu da keza aynı şekilde. Yoğurt olarak satılan ürünlerin büyük çoğunluğu tatlı. Kaymaklı yoğurt zaten yok. Bizdeki yoğurdun tadına en uygun yoğurt Bulgar yoğurdu olarak satılıyor. O da bütün marketlerde bulunamıyor.
Deniz Ürünleri
Size gerçekten Çin’de olduğunuzu hissettirecek en farklı bölüm. Türkiye’deki marketlerde birkaç çeşit balık ve balığa ek olarak kalamar, karides görürsünüz ve canlı balık seçenekleri yok denecek kadar azdır.
Çin’deki deniz ürünleri reyonu daha çok bir akvaryumu andırıyor. Dondurulmuş balık çeşitleri çok az. Geneli canlı balıkların ve birtakım deniz canlılarının bulunduğu akvaryumlar oluşturuyor. Deniz canlılarından kasıt canlı karides, yengeç, midye, kurbağa ve kaplumbağa. Balıkların çoğu da daha önce hiç görmediğiniz tarzda okyanus balıkları. Benim için çok güzel bir akvaryum.
Çin’de de Türkiye’deki gibi çok büyük süpermarketler var. Bazı farklılıklar olsa da dikkatli arayınca yiyecek şeyler mutlaka bulunabiliyor. Çok az sayıdaki markette çok az sayıda Türk malı meyva suyu, bisküvi, yağ da görebilirsiniz.