Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu Üyesi ve Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, ‘Yeni Normal’le birlikte sosyal mesafe ve maske gibi kuralların hiçe sayıldığını söyledi. Vatandaşın virüsün ortadan kalkmış gibi hareket ettiğini belirtti. Prof. Ceyhan’a; “Dünya Sağlık Örgütü ikinci dalga uyarısı yaptı. Sizin öngörünüz nedir? Yeni Normal’i nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu yazı rahat geçirebilecek miyiz? Yeni kararlar ne gibi riskler doğurur, bu süreçte nelere dikkat etmeliyiz?” diye sordum. Prof. Dr. Ceyhan çarpıcı yanıtlar verirken, önemli uyarılar da yaptı… İşte onlar…
YAZI RİSKLİ YAŞARIZ
19 Mayıs’tan beri binli rakamlara takıldık. Ancak 900 civarına inebiliyoruz. Sebebi sokaklardaki görüntüler… Toplu taşımada işe gidiş gelişleri kademelendirmezsek, herkes aynı saatte işe giderse sosyal mesafe kalmaz. Öte yandan araçlara yarı kapasitede yolcu alınırsa kimse işe gidemez. Şehirler arası dolaşımı serbest bıraktığınızda özellikle İstanbul’dan Anadolu’ya gidenlerde çok sayıda vaka çıkar. Diyarbakır örneğinde olduğu gibi… Ayrıca sahil kenarları da ciddi risk oluşturuyor. Geçtiğimiz hafta sonundaki görüntüler gibi… Özetle eğer tedbir almazsak yaz boyunca çok riskli bir ortamda yaşayacağız. Çünkü aramızda tanı konmamış çok sayıda insan olacak.
BİRİNCİYİ ATLATAMADIK
Pek çok kişi iş bitmiş, salgın tehlikesi ortadan kalkmış gibi düşünüyor. Bunda bazı uzmanların da hatası var. ‘Salgın, mayıs sonu haziran başı biter’ dediler. Kısıtlamayla yaşamak kolay değil… İnsanlar da buna şartlandırdı kendilerini. Tabii bu arada biz salgının bitmeyeceğini ancak tedbirle biteceğini söyledik ama insanlar kendilerini şartlandırmıştı bir kere… Ancak virüs mutasyona uğrayıp, bulaşıcılığından bir şey kaybetmiş değil. Hızlı azalma, tedbirlerden kaynaklandı. Tedbirleri kaldırırsak İran’daki gibi vaka artışları kaçınılmaz olur. Şu sıralar 2. dalgadan söz ediliyor ama biz daha birincisini atlatamadık.
YAPTIRIMLAR GEREKİR
Bu dönemde ilk döneme göre tedbir almak daha zor. Çünkü ilk dönemde toplumun yüzde doksanını eve kapatmıştık. Geriye kalan yüzde 10’a tedbir alıyorduk. Fakat şimdi toplumun tamamını açtık. Şimdi 83 milyon kişiye tedbir almak durumunda kalacağız. Buradaki uyumsuzluklar çok daha büyük problem oluşturuyor. Yani insanların maske ve sosyal mesafeye dikkat ettiğinin çok yakından izlenmesi lazım. Özellikle maske için ideal olan insanların kendi gönlüyle bazı tedbirlere uymasıdır. Ancak ilk başta sokağa çıkma yasağı ilan edilmeden herkes kendisi evine kapansın istendi. Ama öyle olmadığı görüldü. Şimdi görüyoruz ki insanlar maskeyi de kendi gönlüyle takmıyor. O zaman belli yaptırımların olması gerekiyor.
EN AZ 6 AY DAHA VAR
Bundan sonra şunu bileceğiz… Çok kısa bir süre değil en azından 6 aydan daha kısa olmayan bir süre maskeyle ve sosyal mesafeyle yaşamak zorundayız. İnsanlarda ‘Tamam bu iş bitti, zaten yaz gelecek virüs bitecek’ algısı oluştu. Bu tür yanlış konuşmalar insanlarda saatlerini hazirana kurma şeklinde yanlış bir algıya neden oldu. Her şey bitti zannettiler. Ben o yüzden ‘Yeni Normal’ yerine ‘Maskeli-Mesafeli Yaşam’ demeyi daha çok tercih ediyorum. Çünkü ‘Yeni Normal’ ve ‘Kontrollü Sosyal Hayat’ doğru anlaşılmıyor. Özetle bu süreçte maskeli-mesafeli yaşayacağız.
Alınan kararlar 65 yaş için riskli
Salı günü açıklanan yeni kararlar konusunda açıkçası en büyük risk 65 yaş üstü kişilerin toplumla teması olacak. Çünkü 65 yaş altında ölüm riski düşük, ancak 65 yaş üstünde ölüm riski var. Kademeli yaklaşımdan çok birden bire bu insanlar toplumun içinde yer alacak. Bu çok fazla dikkat gerektirecek, çünkü bu insanlar 3 aydır evde kapalılar, daha tedbirli olacaklardır ama bu insanlarla temas eden diğer kişilerin ne kadar tedbirli olacağı önemli. 18 yaş altının dışarı çıkmaması da daha çok 65 yaşı korumak içindi. Dolayısıyla bu bir risk oluşturuyor tabii. Bunun sonuçlarını bir iki hafta sonra görmeye başlayacağız.