Kürt siyaseti için 2018 yılının en önemli gelişmesi cezaevinde bulunan HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın görevi bırakması oldu. HDP’nin 11 Şubat’taki kongresi öncesinde yönetime bir mektup gönderen Demirtaş, aday olmayacağını bildirdi. Demirtaş’ın mektubu Diyarbakır’da düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuna açıklandı.
2018 yılında da HDP’li milletvekilleri yargılandıkları davalardan hapis cezaları almaya devam etti. Cezaları kesinleşen milletvekillerinin, vekillikleri de düşürüldü. Bunlardan en çok dikkat çeken Leyla Zana oldu. Zana 23 yılda ikinci kez milletvekilliğini kaybetti.
Zana’nın milletvekilliği ikinci kez düşürüldü
Leyla Zana, 1 Kasım 2015 tarihindeki seçimlerin ardından 17 Kasım’da TBMM Genel Kurulu’nda yapılan yemin töreninde “Türk milleti” yerine “Türkiye milleti” ifadesini kullanmış, bunun üzerine geçici Başkan Deniz Baykal yemini geçersiz saymıştı. Tekrar yemin etmesi çağrısına uymayan Zana, yemin etmediği için yasama çalışmalarına katılamadı. Hakkında devamsızlık çizelgesi tutulan Zana’nın milletvekilliği devamsızlık gerekçesiyle düşürüldü.
Hükümetin çıkardığı KHK ile cezaevlerinde tek tip kıyafet yeniden gündeme geldi. Diyarbakır’daki cezaevlerinde tep kıyafetle ilgili hazırlıklara başlandı ancak uygulamaya geçilmedi.
Zeytindalı operasyonuna tepkiye soruşturma ve gözaltı
Güneydoğu’yu ilgilendiren en önemli olaylar arasında Suriye’nin Afrin kasabasına yönelik düzenlenen Zeytindalı Operasyonu ilk sıralarda yeraldı. Operasyon Kürt partileri ve sivil toplum örgütlerinden tepki aldı.
Diyarbakır Tabip Odası’nın, Türk Tabipleri Birliği (TTB) ile birlikte “Savaşa Hayır” başlığıyla yaptığı açıklama ise soruşturmalık oldu. TTB Merkez Konseyi’nin 11 üyesi gözaltına alındı.
Zeytin Dalı Operasyonu’na ilişkin paylaşımları nedeniyle 22 Ocak günü evinin önünde gözaltına alınan Demokratik Toplum Kongresi (DTK) Eş Başkanı Leyla Güven, 31 Ocak günü çıkarıldığı mahkeme tarafından tutuklandı. Güven “silahlı terör örgütü kurma ve yönetme", "terör örgütü propagandası yapma" ve “toplantı ve gösteri kanununa muhalefet etmekle” suçlandı. Güven’in, 31,5 yıla kadar hapisle cezalandırılması isteniyor. Güven daha sonra HDP’den Hakkari’de milletvekili seçildi.
Elçi’nin vurulduğu Telgrafhane Sokak açıldı
Diyarbakır Baro Başkanı Tahir Elçi’nin, güvenlik güçleriyle terör örgütü PKK’nın şehir yapılanması YPS militanları arasında çıkan çatışmalarda tarihi eserlerin zarar görmesine dikkat çekmek amacıyla yaptığı basın açıklaması sırasında öldürülmesinin ardından kapatılan Telgrafhane Sokak, Elçi’nin öldürülmesinden 28 ay sonra açılabildi.
Partisinin Diyarbakır İl Kongresi’nde konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk ordusunun Afrin kent merkezine girdiğini resmen duyurdu.
Bu yıl bölgede dikkat çekici mevsim olayları da yaşandı. Her yıl metrelerce karın yağdığı Muş, 52 yıl sonra karsız bir kış yaşadı.
Hasankeyf ve Sur için duyarlılık kampanyaları
Türkiye ve dünyanın değişik ülkelerinde çevreci gruplar tarafından her yıl, Hasankeyf’e duyarlılık sağlanması amacıyla düzenlenen küresel eylemler 2018’de farklı devam etti. Eylemlerde bu yıl Sur’daki duruma da dikkat çekildi.
Türkiye-Irak sınırında 34 kişinin savaş uçakları tarafından bombalanarak öldürülmesiyle ilgili dava, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından geri çevrildi. Türkiye’deki iç hukuk yollarının tükenmesinin ardından olayda hayatını kaybedenlerin yakınları ve yaralı kurtulanlar AİHM’e başvurmuştu. Ancak mahkeme davayı, “Anayasa Mahkemesi’ne yapılan başvuruda eksik evrak verildiği” gerekçesiyle kabul edilemez buldu.
Hapisteki ilk cumhurbaşkanı adayı
24 Haziran’da seçim yapılması kararı alındıktan sonra gözler HDP’ye çevrildi. HDP, cezaevinde bulunan Demirtaş’ı cumhurbaşkanlığına aday gösterdi. Demirtaş’ın adaylık sonrası yaptığı tahliye başvuruları reddedildi. Demirtaş, seçim boyunca kampanyasını cezaevinden avukatları aracılığıyla gönderdiği mesajlarla yürüttü. Demirtaş’ın sosyal medya mesajları, TRT’de yayınlanan konuşması bölgede büyük ilgi topladı.
Seçim gündemi sürerken, Türkiye PKK’nın yönetim merkezi Kandil’i hedef alan bir operasyon başlattı.
Seçim çalışmaları sürerken Şanlıurfa’nın Suruç İlçesinden kavga haberi geldi. İddiaya göre AKP Milletvekili Adayı İbrahim Halil Yıldız, seçim çalışmaları yapmak üzere ilçeye geldi. Esnafı ziyaret eden Yıldız’a bir esnafın tepki göstermesinin ardından silahlı kavga başladı. Çıkan olaylar sonucu 4 kişi öldü 9 kişi yaralandı. Yaralılardan bazılarının hastanede Yıldız’ın yakınları tarafından öldürüldüğü iddia edildi.
HDP’nin barajı aşması sokaklarda kutlandı
Seçimde bazı yerlerde sandıkların taşınması tartışma yaratsa da, seçmenler sandıklara ulaşmak için erken saatlerde yollara düştü. Seçim sonuçları açıklandıktan ve HDP’nin barajı geçtiği kesinleştikten sonra binlerce kişi sokağa dökülüp kutlama yaptı.
Şanlıurfa’da bulunan ve dünyanın en eski anıtsal tapınağı olan Göbekli Tepe, UNESCO Dünya Mirası Kalıcı Listesi’ne girmesi de yılın önemli olayları arasında yer aldı.
Ilısu Barajı’nda su tutulmaya başlanmasının ardından, Hasankeyf’teki tarihi eserlerin taşınması bu yıl da devam etti. Geçen yıl, Türkiye’de ilk kez kullanılan bir sistemle, Zeynel Bey Türbesi taşınmıştı. Bu yıl da aynı sistemle 650 yıllık geçmişe sahip Artuklu Hamamı taşındı.
Terörle mücadele için gıda ve yaşam malzemeleri kontrolu
İçişleri Bakanlığı, PKK ile mücadelesinde yeni bir yöntem uygulamaya koydu. 32 ilin valiliklerine genelge gönderen bakanlık, kırsal kesimlere götürülen gıda ve yaşam malzemelerinin sıkı denetlenmesi talimatı verdi. Bakanlık yaylalarda kalanların da dönerken geride gıda maddesi bırakmaması uyarısı yaptı.
Türkiye’deki son ekonomik gelişmelerin ardından Ticaret Bakanlığı, yurtiçi un fiyatlarında istikrarı sağlamak, tüketicileri korumak ve spekülasyonun önüne geçmek amacıyla un ihracatına sınırlama getirdi. Ticaret Bakanlığı’nın un ihracatına sınırlama getirmesi üzerine Güneydoğu’da un üretimi durma noktasına geldi. Bölgedeki 65 fabrikada üretim tamamen durdu.
Diyarbakır’da hendek ve barikat operasyonları nedeniyle dört yıl önce ara verilen kitap fuarı yeniden açıldı. Türkiye’deki kağıt sıkıntısına rağmen fuara katılan yayınevi sayısı arttı. Ancak yayınevleri yeni baskı kitaplarını getiremedi. Fuar kitapseverlerin akınına uğradı.
Dokuz Kürt partisi, Kürt dilinin geliştirilmesi, resmi dil olması ve okullarda öğretilmesi amacıyla Kürt Dilini Koruma ve Geliştirme Platformu’nu kurdu.
HDP milletvekilleri açlık grevine girdi
HDP milletvekilleri, Hakkari Milletvekili Leyla Güven’in, terör örgütü PKK’nın lideri Abdullah Öcalan’ın durumuna dikkat çekmek üzere başlattığı açlık grevine destek amacıyla açlık grevine girdi. Beş ilde başlayan açlık grevlerine daha sonra partililer de katıldı. Polis bazı yerlerde HDP binalarına baskın yaparak eylemcileri gözaltına aldı.