Türk İHA Sanayiinde nerdeyse her gün göz alıcı bir gelişme yaşanıyor. Kısa süre önce Letonyalı ve Arnavut yetkililer Baykar Savunmayı ziyaret ettiler ve Bayraktar TB-2 ile ciddi şekilde ilgileniyorlar. Böyle çok hızlı gelişen bir sanayimiz ve dur durak bilmeyen, tabiri caizse sürekli icat çıkaran (olumlu yönde) mühendislerimiz olunca tabi rakiplerimizin kafaları fena karışıyor. Merak etmeyin bu eli ayağına dolaşanlar gibi kafanızın karışmasına gerek yok. Yeni ve güçlü AKSUNGUR SİHA’mızın tüm özelliklerini bu yazımızda öğrenecek, bir kez daha gurur duyacak ve en sonunda da “artık onlar düşünsün” diyeceksiniz.
AKSUNGUR Yüksek Faydalı Yük Kapasiteli İHA
AKSUNGUR Sistemi: gece/gündüz her türlü hava koşulunda çok rollü istihbarat, keşif-gözetleme, arama-kurtarma, taarruz ve yüksek irtifa görevlerini gerçekleştirebilen; EO/IR Kamera, Haraketli Hedef Tespiti (GMTI) kabiliyetli Sentetik Açıklıklı Radar (SAR)/ Ters Sentetik Açıklıklı Radar (ISAR), uydu muhabere sistemi (SATCOM) ve Sinyal İstihbaratı (SIGINT) faydalı yüklerini ve çeşitli havadan yere mühimmat sistemlerini taşıyabilen Orta İrtifa Uzun Havada Kalış (MALE sınıfı) özelliğinde bir İnsansız Hava Aracı Sistemi’dir.
Son yapılan açıklamalara göre 45 bin feet irtifaya çıkabilme ve tam mühimmat yüküyle 30 saat, İHA olarak ise 60 saat havada kalabilme özellikleriyle en zorlu operasyonların bile üstesinden gelebilecek kabiliyetlere sahiptir. AKSUNGUR, TAİ’nin bugüne kadar ürettiği en büyük hava aracıdır. Onu diğer İHA’lardan ayıran en önemli özelliklerinden biri; 750 Kg’lık yüksek faydalı yük kapasitesi sayesinde, savaş uçaklarına özgü olan silah sistemlerini de taşıyabilmesidir. Yer kontrol istasyonu link bağlantısı veya uydu kontrolü ile harekat merkezine anlık görüntülerde dahil olmak üzere her tür bilgiyi aktarabilir.
4 Senelik Zorlu Yürüyüş Sona Yaklaşıyor
AKSUNGUR’un tarihi 4 yıl öncesine dayanıyor. TAİ, gelecekte oluşabilecek talepleri değerlendirdi ve başta Türk Mavi ve Gök Vatanı olmak üzere tüm dünyanın semasını süsleyecek olan yeni yıldızımız AKSUNGUR’un geliştirilme çalışmalarına, 2017 Ağustos ayında başladı. TAİ yetkilisi Ömer Yıldız ANKA’nın geliştirilmesi için aşağı yukarı 10 yıl harcamasına rağmen AKSUNGUR’un 17 ay gibi rekor bir seviyede geliştirilmesini: ”Çabuk üretilmesinin sırrı, geçmişin mirasını doğru şekilde kullanmak.” sözlerle özetliyor.
TAİ, ANKA’ların başarısını göz önünde bulundurarak, kullanıcıların değişen beklentilerini karşılamak maksadıyla daha fazla havada kalabilen, daha fazla faydalı yük taşıyabilen bir hava aracı tasarlamak ve üretmek için yola çıktı ve bu yol onu AKSUNGUR’a ulaştırdı. ANKA İHA Sistemi ile benzer aviyonik mimariye sahip ve aynı yer sistemlerini kullanan AKSUNGUR, selefinin yaklaşık 85 bin saatlik elektronik harp koşulları da dahil olmak üzere en zorlayıcı muharebe koşullarındaki uçuş tecrübesinin üzerine inşa edildi. Gövde, kanat ve iniş takımları yeniden tasarlanırken, kontrol sistemleri mevcut ANKA ailesiyle ortaktır. Öyle ki ANKA pilotları, 10 saatlik bir ek eğitim ile kısa sürede AKSUNGUR pilotu da olabiliyor. ANKA platformunun üzerine inşa edildiği için AKSUNGUR’un üretim maliyeti de çok düşük.
AKSUNGUR’un önce kavramsal tasarım aşamaları tamamlandı ve 2018 Şubat ayında ön tasarım safhasına geçildi. 17 aylık sürecin sonunda kendini ispat etmek için yerinde duramayan, güçlü bir İHA’mız olmuştu ve 2019 Ocak ayında onu artık hangarda tutmak imkansız hale gelmişti.
İHA, imzasını atmak için sabırsızlandığı gökyüzüne ilk kez Mart 2019’da kavuştu ve o zamana kadar ANKA-2 olarak bildiği isminin AKSUNGUR olduğu öğrendi.
IDEF-2019’da, fuarın gözdesi yine oydu ve burada sonoboy podları bulunan DSH versiyonu sergilendi.
Eylül 2020 ayı AKSUNGUR için pek çok ilki içinde barındıran önemli bir süreç oldu. AKSUNGUR ilk olarak 20.000 ft irtifada 49 saat kalarak hem bu alanda bir rekora hem de imzasını kalbimize attı. Sonrasında ise Roketsan’ın ürettiği TEBER-82 atışını başarılı şekilde gerçekleştirdi ve 12 adet MAM-L ile tam mühimmatlı olarak 28 saat uçtu. TEBER-82 angajmanıyla ülkemizde ilk kez bir İHA, savaş uçaklarının kullandığı mühimmatı ateşlemiş oldu.
TUSAŞ Genel Müdürü Temel Kotil, AKSUNGUR’un Aralık 2020 itibariyle seri üretime geçtiği müjdesini tüm Türkiye’ye duyurdu. Seri üretim sürecinde uçaklarımız, birkaç yüz kilo daha hafifletildi. Bu kapsamda tüm uçuş limitlerinin iki-üç saat daha uzayacağı değerlendiriliyor.
Nisan 2021’de, 340 Kg ağırlığındaki KGK-SİHA-82 ile 30 Km’deki hedefi 2,5 m hassasiyetle vurarak yeni bir başarıyı ortaya koyan AKSUNGUR’un bununla yetinmeyeceği ve en kısa zamanda bu mesafeyi 45 Km’ye çıkarmayı hedeflendiği bildirildi.
Bu ay içinde ise AKSUNGUR, Adana Şakirpaşa Havaalanı’na uçarak ilk saha görevine başladı. AKSUNGUR görev süresi boyunca, Orman Genel Müdürlüğü emrinde çok sevdiği vatanının ciğerlerinin yanmaması için yangınla mücadele kapsamında kullanılacak. 2 adet prototip ile yüzlerce test uçuşunu başarıya gerçekleştiren AKSUNGUR’un seri üretimi Temmuz-Aralık 2021 arasında tamamlanmış olacak. Sonrasında planlı teslimatlar başlayacak ve bu yıl içinde sahada göreceğiz.
Ayrıca AKSUNGUR birkaç ay içinde sonoboyları dinleyebiliyor olacak ve yıl sonuna kadar ilk sonoboy atışını gerçekleştirilecek.
AKSUNGUR Teknik Özellikleri
AKSUNGUR’un Uzunluğu 11,6 m, Kanat Açıklığı 24 m, Azami Kalkış Ağırlığı 3300 kg ve Faydalı Yük Kapasitesi 750 Kg’dır. Üç bıçaklı pervanelerle donatılmış TEİ üretimi 2 adet PD-170 Turbo Dizel motor sayesinde, deniz seviyesinde 340 HP’lik güce ve 100 Knot (180 Km/Sa) maksimum hızı ulaşabilmektedir.
Kitabi değer olarak; Taarruz/Deniz Karakol Görevi kapsamında 750 kg Harici Yük ile 12 saat, Sinyal İstihbaratı Görevinde ise 150 kg Faydalı Yük ile 24 saat uçabiliyor.
TAI yetkilileri AKSUNGUR’un kanat açıklığının biraz fazla olduğunu düşünüyor ve bu kanat açıklığını küçültüp, motor gücünü arttırarak uçağı biraz daha hızlandıracaklar. Hız ihtiyacının sebebi ise; görev bölgesine intikallerin bazen hızlı olması gerekliliği ve kötü hava koşullarından etkilenmeden iniş kalkış yapabilmesi.
Yüksek Silah Kapasitesi
AKSUNGUR’un her iki kanadının altında üç adet pilon bulunur. Bunlar içten dışa doğru 500, 300 ve 150 kg ağırlığındaki yükleri taşımak için derecelendirilmiştir. 750 Kg faydalı yük kapasitesinin tamamının, silah yükü olarak kullanıldığına yönelik bir açıklama bulunmamaktadır. TAİ resmi sayfasında AKSUNGUR’un silah olarak; MAM-L, MAM-C, Cirit, L-UMTAS, TEBER-81, TEBER-82, KGK-82, HGK-3 ve Minyatür Bombayı kullanabildiği belirtmektedir. Bunların yanına çalışmalarının devam ettiğini bildiğimiz Bozok mühimmatını da ekleyebiliriz.
Bazı kaynaklarda Mk-83 Bombası, SOM-A füzesi ve Orka Hafif Torpidosunun da atılabileceği yazılmış ancak bunlardan SOM-A, 610 kg ağırlığında. Yapılan açıklamalara baktığımızda 450 Kg’lık SOM-J’nin kullanılmasının daha uygun olduğunu görüyoruz.
Ayrıca pek dillendirilmeyen bir yetenek olarak, Şimşek hedef uçak ve kamikaze dron sisteminin de kullanılacağını düşünebiliriz. ANKA’nın halihazırda 2 adet Şimşek taşımasına yönelik testlerinin devam ettiğini biliyoruz. AKSUNGUR kapasite itibariyle 200 km menzile sahip Şimşek’ten 6 taneye kadar taşıyabilecek ve kamikaze saldırılar yapabilecektir.
Ayrıca geçtiğimiz aylarda ABD’li General Atomics üretimi MQ-9B SeaGuardian İHA’sının sonoboy atışını gösteren bir video yayınlandı ve sabit kanatlı İHA’lar için bu tüm dünyada bir ilk anlamına geliyor. AKSUNGUR’un da bu yönde bir kabiliyet kazanacağı pek çok kez ifade edildi. İHA’mız bu münhasır özelliğiyle dünyada 2. olacak ve hem ülkemizin DSH kabiliyetine hem de ihracat potansiyeline önemli bir katkı sunacak.
Tabi AKSUNGUR bu kadar güçlü olunca, TSK’dan bazı ANKA siparişlerinin AKSUNGUR olarak değiştirilmesi yönünde talepler oldu. TAİ yetkilileri bunların değerlendirildiğini belirtiyor.
AKSUNGUR’a İlişkin Tespit ve Düşünceler
Yapılan açıklamaları ve gereksinimleri dikkate aldığımızda ilk teslimatların, Hava ve Deniz Kuvvetlerine yapılması daha muhtemel. Deniz Hava Komutanlığımız kısa süre sonra sahip olacağı; 12 D/K ve 2 Genel Maksat Uçağı, 33 helikopter, 12 ANKA ve 10 Bayraktar TB-2 olmak üzere 22 İHA’nın yanında AKSUNGUR’ların envantere girmesiyle, hem bölgesinde hem de dünyada sayılı hava güçlerinden birine sahip olan müthiş bir büyüklüğe ulaşacak. Bilindiği üzere Yunanistan halihazırda İsrail’den kiraladığı 2 adet HERON’la uçurmayı öğrenmeye çalışıyor.
60 saat havada kalabilen bir İHA sadece harp sahasında değil; yangınla mücadele, deniz kirliliğinin önlenmesi, kaçakçılık ve terörle mücadele gibi alanlarda da ciddi bir kabiliyet artırımı anlamına geliyor.
Bir sistemin ilk üretim safhası meşakkatli ve pahalı olabiliyor. Ancak sonrasında o bilimin sırları artık sizin için çözülüyor ve üzerine koyup ileri gitmek çok daha kolay ve ucuz oluyor. ANKA sahibi ülkeler belki ilerde kolay ve ucuz şekilde AKSUNGUR’a da sahip olabilir. Bu avantaj, Türk İHA’larının cazibesini daha da artıracaktır.
Sonuç olarak AKSUNGUR İHA hangi açıdan bakılırsa bakılsın mükemmel bir kabiliyet artımı anlamına gelmektedir ve TÜRK İHA’ları özellikle maliyet-etkin karakteriyle adından söz ettirmeye devam edecek gibi görünüyor. Zira bir SeaGuardian İHA’nın maliyeti 140-160 milyon $ arasındayken, aynı paraya 3 adet AKSUNGUR İHA Sistemi rahatlıkla alınabilir.
Faydalı Yük Opsiyonları
Görüntü İstihbaratı Faydalı Yükleri
- Elektro Optik/Kızılötesi/Lazer İşaretleyici/Lazer Mesafe Bulucu Kamera
- SAR/GMTI-ISAR Faydalı Yükü
- Geniş Alan Gözetleme Kamera
Sinyal İstihbaratı (SIGINT) Faydalı Yükleri
- COMINT/DF
- ESM/ELINT
Deniz Karakol Faydalı Yükleri
- SAR/GMTI-ISAR Faydalı Yükü
- Otomatik Tanımlama Sistemi
- Sonobuoy Podu
- MAD Boomu
Haberleşme Faydalı Yükleri
- Uydu Haberleşmesi (SATCOM)
- Personel Yer Tespit Sistemi (PLS)
- V/UHF Radyo Rölesi
- Haberleşme Servis Podu
Sistem Özellikleri
- Tam otonom operasyon
- Çift yedekli otomatik uçuş kontrol sistemi
- Çift yedekli otomatik kalkış ve iniş sistemi
- Çift yedekli elektrik güç üretim sistemi
- Çift yedekli şifrelenmiş sayısal veri linki
- DO-178B uyumlu yazılım
- DO-254 uyumlu donanım
- Mevcut ANKA İHA Sistemleri ile Yer Kontrol İstasyonu ve Veri Linki Uyumluluğu
- Buzdan Koruma Sistemi (opsiyonel)
- SATCOM ile Görüş Hattı Ötesi Operasyon esnekliği (opsiyonel)