Simurg, Zümrüdü Anka ya da Phoenix olarak da adlandırılır. Efsanevi bir kuştur ve neredeyse duymayan kalamamıştır. Çıkış noktası Pers mitolojisi olsa dahi Doğu mitolojisi ve efsanelerinde de kendisine yer bulmuştur. Türk mitolojisindeki karşılığı ise Hüma Kuşu ya da Tuğrul Kuşu’dur.
Mistik bir kuş olan Simurg Fars satında kuş şekilde, kanatlı ve devasa boyutlara sahip bir yaratık olarak resmedilmiştir. Zaman zaman köpek başına ve aslan pençelerine sahip olan bir tavus kuşu olarak da tasvir edildiğinde rastlanmıştır. Bazı kaynaklarda ise insan yüzü ile resmedilmiştir. Bir bölümü memeli olduğu için yavrularını emzirerek besler. Genel hikayelerde yılanlara karşı bir düşmanlığı vardır. Fazlası ile sulak alanlarda yaşamını sürdürür. Bir antik İran tamınına göre Simurg kendisini alevler tamamen kaplayana kadar 1700 yıl kadar yaşar. Daha sonraki tanımlarda ise ölümsüz olduğu geçmektedir. Bilgi Ağacı içerisinde bir yuvası vardır.
Simurg Nasıl Bir Kuştur ?
İran efsanelerine göre, bu kuş o kadar yaşlıdır ki dünyanın yıkılışına tam üç defa tanık olmuştur. Tüm bu zaman boyunca Simurg o kadar çok öğrenmiştir ki tüm zamanların tüm bilgilerine sahiptir. Sasani Persler Simurg!un yere bereket getireceğine ve dünya ile göğün arasındaki birliği sağladığına inanmaktaydı. Bu efsanevi kuş yaşam ağacı, Gaokerena’da tünemekteydi Her türlü şeytani şeyi tedavi eden ve düzelten kutsal Haoma bitkisinin yöresinde yaşadığına inanılırdı. Daha sonraları İran geleneklerine bu kuş ilahiliğin bir sembolü haline gelmiştir.
Simurg uçuşa kalktığı zaman, bilgi ağacını sallanan dalları ve titreyen yapraklarından bilgi tohumları dökülürdü. By tohumlar dünyanın her yanına dağılır ve gelmiş geçmiş her bitki çeşidinin köklenmesini, hayat bulmasını sağlardı. Bu köklenen bitkiler sayesinde insanoğlunun tüm hastalıkları tedavi edilirdi. Simurg’un tüylerinin bakır bir renge sahip olduğunu söylenirdi. Her ne kadar başlarda bu kuş bir köpek işe kuşun karışımı olarak tasvir edildiyse de sonraları sıklıkla bir insan veya köpeğin başı ile tasvir edilmiştir. İyilik sever bir doğası olduğu ve kanatlarının bir dokunuşunun her türlü hastalık veya yarayı tedavi edeceğine inanılırdı.
Efsanelerde ve bir çok filmde de konu edildiği gibi bu efsanevi kuş, çok yaşlandığında etrafını saran alevler ile yanarak ölürdü. Daha sonrasında yandığında dökülen küllerinden yepyeni bir kuş olarak doğardı. Böylece ölümsüz ve sonsuz bir yaşam sürerdi. Bilgeliği sayesinde her şeye çözüm bulur ve iyilik sever yanı ile herkese iyi gelmeye çalışırdı.