Nisan’ın biri, Yılmaz Güney’in doğum günü.
Hani diyor ya; “Esir kaldığın yer, sevdiğinin yüreği ise özgürlüğün canı cehenneme.”
Keşke yüreği ve sevdası hep yan yana olsaydı. Muhtemelen büyük özlemiydi. Sevda ve özgürlük gerçekte ikiz kardeştir. Biri yoksa diğerinin önemi de yoktur.
Yılmaz; özgürlük ve sevda arasında büyük bir ironi yapmıştır. Yoksa sevda gibi özgürlüğün de kıymetini en iyi bilenlerdendir.
Bu iki değer arasındaki ilişkiyi biraz daha derinlemesine incelediğimizde; sevda ve sevgili uğruna ne Ferhat’lar, Şirin’ler, Aslı’lar, Kerem’ler, Memo ve Zin’lerin yıldızlar kadar parlak, zemheri kadar soğuk(!), boran gibi silip süpüren, acıklı, göz yaşlarını dindirmeyen öykülerini biliriz.
Zor kavuşmaların imkansızlığını yaşayan ama umudu hiç tüketmeyen, derin uçurumlarda yeniden hayat bulan sevdalar da var. Sevda çoğu kez özgürlüğü önemsemez gözükür, oysa özgürlük varsa sevda yüreğin en ulaşılmaz derinliklerinde hep filizlenir. Yaşamak için direnir. Direncini hep canlı tutar. Bu da bir bakıma özgürlüktür.
En büyük şairlerimizden Nazım, Ahmed Arif, H. Hüseyin Korkmazgil’de hep büyük sevdalar yaşamışlardır. Nazım birden fazla yaşamıştır. Ahmed Arif; sevdiğine mektup gönderebilmek için inşaatlarda çalışmıştır.
Ama, hangisi özgürlük mücadelesinden geri durmuştur ki! Hatta özgürlük mücadelelerini hayatlarının merkezine koymuşlardır onlar.
Fİdel, Che Guveara’da özgürlük ve sevdalarını hep diri tutmuşlardır.
Fİdel Castro’nun aşkı;1959 yılında henüz 19 yaşında olan Marita Lorenz’dir. Sevdaları da 1959’un Şubat’ında başlar. Süreçte çok karmaşık duygular yaşayan Lorenz, Havana limanına, babasının gemisi ile demir attıklarında, bot ile kendilerine yaklaşanlar içinde en uzun boylu olan Fidel’i fark eder kısa sürede aşık olur ona. İki ay sonra hamile kalır, sonrasında bebeğini düşürür bunun bir CIA operasyonu olduğunu düşünür.
Ailesi de bebeği Fidel’in istemediğine inanmış ve Lorenz’e hep bunu anlatmaya çalışmışlar.
Yıllar sonra, CIA, Lorenz’i bebeğini Castro’nun öldürdüğüne ikna ederek, Fidel’i suyuna katacağı ilaç ile zehirlemeyi önerir, uzun uğraşılardan sonra ikna edilir. Lorenz Havana’da yeniden Castro ile buluşur.
Fidel’in suyuna yüz kremi içinde getirdiği hapları katacakken, hapların eridiğini fark eder. Telaşlanır ve kremi tuvalete atmak ister ancak Castro tarafından fark edilir.
Castro, onun elinden yüz kremini alır, silahını kınından çıkartır ve Lorenz’e uzatarak, “hadi öldür beni” der. Bunun üzerine LORENZ aldığı silahın mermilerini çıkartır, silahı yere atar ve Castro’nun kollarına atılır. Bir özgürlük savaşçısının, sevdasını ne kadar önemsediğini göstermektedir bu olay…
Nazım mektubunun sonuna; herkese selam, sana “hasret” derken de;
“Biz; ince bel, ela göz, sütün bacak için sevmedik güzelim.
Gümbür gümbür bir yürek diledik kavgamızda.”
derken de hem sevdasını, hem de özgürlük mücadelesinin önemini ne kadar da güzel ifade etmiş değil mi?
Birde AHMED ARİF anlatır sevdasını…
Terk etmedi sevdan beni,
Aç kaldım, susuz kaldım,
Hayın karanlıktı gece,
Can garip, can suskun,
Can paramparça…
Ve ellerim, kelepçede,
Tütünsüz uykusuz kaldım,
Terk etmedi sevdan beni…
Ve….
Büyük özgürlük mücadelesi veren; Deniz’in, Mahir’in sevdaları ile ilgili çok bilgiye sahip değiliz, ancak Deniz Gezmiş’inde bir sevdiği olduğu söylenir. Fakülteden arkadaştırlar. O Deniz için, “söylenecek en güzel söz, henüz söylenmemiş olandır.” demiştir.
Deniz’de onun için; “ben seni unutmak için sevmedim” der.
Mahir ise tutkulu bir sevdadan sonra evlenir. Özgürlük mücadelelerini bir nebze de olsa biliyoruz.
Eminim ki güzel sevdaları mutlaka vardı.
Halk ve vatan sevgisi dışında, ne çok bilmek isterdik o yönlerini..
Keşke sevenlerin sevdaları ve yürekleri hep bir arada olabilseydi.
Belki Yılmaz Güney durumu farklı ifade ederdi..
Kısaca, sevda ve özgürlük ayrılmaz iki deli sevdadır, diyorum ama siz ne dersiniz bilmiyorum.
Kalın sağlıcakla.