Kara para aklama suçlamasıyla tutuklanan Sezgin Baran Korkmaz’a ait özel jetin 2019-2020 yıllarında Venezuela’ya 40 kez gittiğinin iddia edilmesinin ardından ülkede malî suçlar, kara para aklama, uyuşturucu ticareti gibi konular yeniden gündemde.
Kişi başı cinayet oranı en yüksek ülkelerden olan Venezuela’da bir gecekondu mahallesini yöneten küçük çetelerden, üst düzey asker ve bürokratlarla ittifaklar yaparak eyalet yöneten suç kartellerine kadar irili ufaklı yaklaşık 13 bin suç örgütünün faaliyette olduğu bildiriliyor. Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün Venezuela ofisinin araştırmasına göre bu örgütler arasında büyük suç çeteleri, uyuşturucu kaçakçıları, silâhlı siyasî gruplar, rüşvetçi holdingler, silâhlı çeteler ve gerilla örgütleri gibi oluşumlar da yer alıyor. VOA Türkçe’nin haberine göre, Organize suç uzmanı Alejandro Rebolledo organize suç örgütlerinin önemli faaliyetlerinden birinin de uluslararası mali suçlar olduğunu, son yirmi yılda Venezuela’da yaklaşık 800 milyar dolar kara para aklandığını söylüyor.
Ucu devlete kadar uzanıyor
Devlet bakanlığı da yapmış, Venezuela Uyuşturucuyla Mücadele Komisyonu’nun eski başkanı Carlos Tablante “Venezuela’da kleptokrasi denilen, iktidar ve çevresindeki küçük bir kesimin ülke kaynaklarını talan ettiği bir rejim yaşanıyor” diyor. Tablante, Venezuela’da paraya yönelik kayda değer bir denetim mekanizması olmadığını, ayrıca kara para aklama işlerinin ucu devlete kadar ulaşan şebekeler tarafından organize ettiğini iddia ediyor. Bu konuyla ilgili birçok kitap yazan Tablante, “Bizim ‘fişe takılılar’ (enchufados) dediğimiz, iktidarın işlerini yapan ve iktidar tarafından korunup kollanan bir kesim güç kazanıyor. Üst düzey asker ve bürokratlarla ilişkili, devletin meşrû ve gayrimeşrû çoğu işini bu blok yapıyor. Bu kesimin içinde suç örgütleriyle ilişkileri olan, nakit ya da ürün karşılığı altın ve koltan kaçakçılığı yapanlar da var, uyuşturucu ticareti yapanlar da. Bazı uzmanlar ülke gelirinin yüzde 20’sinin kaynağının bilinmediğini söylüyor” şeklinde konuşuyor.
Devlet Başkanı Nicolas Maduro da zaman zaman Venezuela’nın en önemli sorunlarından birinin rüşvet ve yolsuzluk olduğunu söylüyor. Yapılan araştırmalar, dev- lete ait şirketlerin yüzde 70’i hakkında rüşvet ve yolsuzluk dâvâsı açıldığını ortaya koyuyor. Suçlamalar arasında devlet kurumlarını kullanarak kara para aklama da bulunuyor.
Türkiye-Venezuela altın ticareti
“Türkİye’ye rafine edilmesi için altın gönderildiğinde, altınlar Birleşik Arap Emirlikleri ve Rusya’daki uluslar arası malî örgütler ve bankalar tarafından paraya çevriliyordu” diyen Tablante, Venezuela’da yapılan altın madenciliğinin kara para aklamak için çeşitli avantajlar sağladığını söylüyor. Uluslar arası altın kaçakçılığının önemine değinen Tablante “Venezuela’nın Türkiye ile yaptığı altın karşılığı ticaretin kilit ismi, iş adamı Alex Saab Moran. Saab, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve birçok üst düzey devlet görevlisinin kasası ve kara kutusu olarak değerlendiriliyor” diyor.