İş dünyasındaki insanların kafası biraz karışık durumda. Çünkü yerli ve yabancı yatırımcılar birbirinin tam tersi yönde hareket ediyorlar. Dolar önce %20 kadar değer kaybetti sonra bunun yarısını bir haftada geri kazandı. Peki ne oluyor da dolarda böylesi bir çalkantı yaşanıyor, aşağıdaki basit örnekle açıklamaya çalıştım;
Yabancı yatırımcı George dolar 8 TL iken 1.000.000 doları Türkiyeye getirir ve bozar. Böylece elindeki 8.000.000 TL’yi %17’den faize yatırır. Bu hareket faizlerin artırılmasıyla 3 ay önce başladı.
George’un beklentisi 3 ayda %4,5 faiz almak (Yılda %17), bu şekilde kısa dönemde 360.000 TL kazanmaktır.
Ve 3 ay sonunda George’un elinde toplam 8.360.000 TL olur.
Bu sırada George gibi çok sayıda yabancının Türkiye’ye dolar getirerek satması nedeniyle piyasada dolar 7 TL’ye düşmüştür. Çünkü arzı artan malın değeri düşer.
Dönem sonunda bizim George TL ‘deki parasını 7 TL’den dolara dönerek 1.194.285 dolar alabilir. Yatırımcımız 3 ayda dolar bazında %19,4 kazanmıştır.
Ancak Türkler dolar 7’ye düşmesine rağmen TL’na dönmeyerek 7’den de dolar almaya devam etmiştir. Çünkü yerli halk hükümete güvenmemekte ve enflasyon oranını gerçekçi görmemektedirler. Bu sebeple %17 faiz için kimse dolarını bozarak TL’ye geçmemiş hatta dolar düştüğünde dolar almaya devam etmişlerdir.
George bakar ki dolarda iç talep kuvvetli devam ediyor, yıl sonuna kadar beklerlerse 1.440.000 TL faiz kazanmış olacak ama dolar fiyatı yüksek talep ve enflasyon nedeniyle diyelim ki 9’a yükselirse George yatırımından çıkarken 9.440.000 TL’sini dolara çevirdiği de ancak 1.048.000 dolar alabilecek ve bütün faizden kazandıklarını kurdan kaybetmiş olacaktır.
Bu nedenle George risk almadan, yılın sonunu beklemeden 3 ay sonunda pozisyonunu bozmaya başlar. Tabi ki George gibi yabancılar pozisyonlarını bozup TL sattıkça dolar kuru bu sefer talep artışı yüzünden artar ve bir anlamda kendini doğrulayan kehanet gerçekleşir.
Demek ki neymiş, lafla ve kuru vaatle kur düşmezmiş. TÜİK kendi kendine enflasyon oranı uydurduğunda bunu kimse kaale almıyormuş. Yabancı yatırımcı birkaç aylık faiz vurkaçı için gelirmiş ama yapısal bir iyileşme beklentisi olmadığından, geleceğe dönük beklentiler kötü olduğundan, enflasyon bir türlü düşürülemediğİnden yabancı yatırımcılar uzun vadeli kur riskini almazmış.
Sonuç; dolarda yükseliş devam edecektir! zira TL’nin güçlenmesi için hiçbir neden yok. Türkiye alması gereken hiçbir yapısal tedbiri alamıyor. Türkiye’de kimse dolarını bozarak TL almaz çünkü hala reel faiz negatif, çünkü gerçek enflasyon oranı %17 değil… Nokta