Fotofobi kelimenin tam anlamı ile ‘ışık korkusu’ anlamına gelmektedir. Aslında fotofobi ışıktan korkmak değil ışığa karşı çok hassas olmak demektir. Fotofobisi olan kişiler için güneş veya parlak iç mekân ışıkları rahatsız edici hatta oldukça acı verici olabilmektedir.
Fotofobi aslında bir korku değil, ortaya çıkacak bir hastalığın habercisi olabilmektedir. Migren, göz kuruluğu ve göz içerisinde oluşan şişlikler ışık duyarlılığını artırabilmektedir. Bu sebeple de iç mekân ışıkları ve güneş ışığı şiddetli ağrılara sebep olabilmekte ve bazı kişilerde ışık duyarlılığı şiddetli baş ağrılarına da neden olabilmektedir.
Işık Duyarlılığı Hangi Hastalıkların Belirtisi Olabilir?
Fotofobi, gözlerinizde ışığı algılayan hücreler ile beyne giden bir sinir arasındaki bağlantı sorunu sonucunda ortaya çıkmaktadır. Migren, ışık duyarlılığının en yaygın sebeplerindendir. Migreni olan kişilerin %80’inde ışık duyarlılığı ile birlikte şiddetli baş ağrıları görülmektedir. Bu insanların çoğu baş ağrıları olmadığı zamanlarda bile ışığa duyarlı kişilerdir.
Migren haricinde diğer baş ağrı türleri de fotofobiye neden olabilmektedir. Gerginlik olan ve küme baş ağrısı çeken insanlar parlak ışıklardan rahatsız olduklarını söylemektedirler. Fotofobiye sebep olan birkaç farklı beyin fonksiyon bozukluğu vardır. Bu durumlar şunlardır;
- Menenjit (Beyin ve omuriliği çevreleyen zarların iltihaplanması)
- Ciddi beyin hasarı
- Supranükleer felç (Denge, yürüme ve göz hareketleri ile ilgili sorunlara neden olan beyin fonksiyon bozukluğu)
- Hipofiz bezindeki tümörler
Işık duyarlılığına sebep olan göz hastalıkları şunlardır;
- Kuru göz sendromu
- Üveit (Gözün iç bölgesinde şişme)
- Keratit (Korneanın şişmesi)
- İritis (Gözbebeğinin etrafındaki renkli halkanın şişmesi)
- Katarakt (Gözdeki lenste saydamlığın azalması)
- Kornea aşınması (Korneadaki çizik)
- Konjonktivit ( Gözlerin beyaz kısmında oluşan şeffaf doku)
- Retina hasarları
- Blefarospazm (Göz kapaklarının kontrolsüz şekilde kapanmasına sebep olan durum)
Gözde bulunan problemleri gidermek için yapılan ameliyatlar sonrasında da fotofobi rahatsızlığı ortaya çıkabilmektedir.
Fotofobiye sebep olan zihinsel bozukluklar;
Bilgisayarınızdan veya akıllı telefonunuzdan yayılan mavi ışık, kişide ışık duyarlılığı ve hassasiyet meydana getirebilmektedir.
Kullanılan bazı ilaçlar fotofobiye sebep olabilmektedir. Bu ilaçlar şunlardır;
- Doksisiklin ve tetrasiklin gibi antibiyotikler
- Furosemid (Lasix): Bu ilaç vücutta fazla su tutulmasını engellemektedir. Konjestif kalp yetmezliği, karaciğer hastalığı, böbrek hastalığı ve diğer durumları tedavi etmek için kullanılır.
- Kinin (Qualaquin): Sıtma tedavisi için kullanılan bir ilaçtır.
Fotofobi Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Fotofobi semptomlarını hafifletmenin en iyi yolu, bu duruma neden olan rahatsızlığı bulmak ve bu rahatsızlıklara karşı önlem almaktır. Işık duyarlılığına sebep olan ilaçlar kullanılıyorsa bırakılmalıdır. Fotofobiye neden olan durumları ortadan kaldırmanıza rağmen probleminiz hala devam ediyorsa renkli gözlükler kullanmayı tercih edebilirsiniz.
Işığa karşı hassassanız, parlak güneş ışığından ve diğer ışık kaynaklarından kaçınmalısınız. Dışarıya çıktığınızda geniş kenarlı şapkalar ve ultraviyole (UV) koruması olan güneş gözlükleri takmalısınız. Ayrıca fotokromik lenslere sahip gözlükleri takmayı da deneyebilirsiniz.
Sürekli Ekrana Bakmak Fotofobi Yapar Mı?
Sürekli ekrana bakma sonucunda göz kırpma sayısı azalır ve göz kuruması meydana gelir. Göz kırpma sayısının azalması demek, gözlerin kendini temizleyememesi, yenileyememesi ve nemlendirememesi demektir. Göz kırpma sayısının azalması göz kuruluğu gibi birçok soruna sebep olmaktadır ve göz kuruluğu sonucunda da fotofobi gibi rahatsızlıklar meydana gelebilmektedir.
Kaynaklar
{1*} https://www.webmd.com/eye-health/photophobia-facts
{2*} https://en.wikipedia.org/wiki/Photophobia
{3*} http://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-corneal-abrasion/basics/art-20056659.