Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İnci Ayan, “Çevresel etkenlerin ne kadar farkında olursak, ne kadar bunlardan uzak durursak kanserin oluşmasını geciktirebilir ya da önleyebiliriz” diyor.


KANSERE ZEMİN HAZIRLAYAN ETKENLER:
- Radyasyon kirlenmesi.
- Kirlenen topraklar.
- Gereksiz radyolojik incelemeler.
- Cep telefonu, bilgisayar ve TV nedeniyle manyetik kirlenme.
- Zararlı kimyasallar.
- Hazır gıdalar.
- Gıdalara ilişkin kötü saklama koşulları.
- Islak mendil kullanımı.
- Doğal olmayan kozmetiklerin aşırı kullanımı.
ÇERNOBİL'İN ZARARINI KABUL EDELİM
Radyasyon: Ülkemiz güneşin bol olduğu bir ülke. Bu nedenle annelerin hamilelik sırasında güneş koruyucu kullanmaları büyük önem taşıyor. Güneş koruyucuların yüksek faktörde kullanılması gerekiyor.
Radyasyon kirlenmesi de Türkiye açısından önemli. Özellikle 20 yıl önce ortaya çıkan Çernobil faciasında ülkemiz bazı zararlar gördü. Bu zararların etkileri sağlık sektörüne, halka güvenilebilir bir ölçüde yansımadı. Bulutlarla radyasyon partikülleri taşındı. Özellikle de 3 önemli radyoaktif maddenin zararından söz etmemiz gerekiyor: Sezyumun zararlarından kurtulmak için en az 30 yıl geçmesi lazım. Amerikum ve platonyum ise binlerce yıl ülkemizde zararlarını gösterebilecek. Bunlarla kirlenmiş durumdayız. Bunu kabul etmemiz gerekiyor.
Hiroşima’daki tecrübeden sonra ülkede 5-10 yılda kan kanserleri, daha sonraki yıllarda katlanarak beyin tümörleri, böbrek, karaciğer, göz gibi kanserler giderek artan sıklıkta görülmeye başladı.
KİRLENMİŞ TOPRAKLARI ARINDIRMAMIZ GEREKİYOR
Kirli topraklar: Bilimi inkar etmemek gerekiyor. Kirlendiğini kabul etmemiz ve kirli toprakları arındırmamız gerekiyor. Kirli topraklarda besin üretilmesi, su ve su ürünleriyle ilgili halka yansıyan tüketim maddelerinin yasaklanması çok önemli. Bunun bir sağlık politikası olarak benimsenmesi şart.
Gereksiz tetkikler: Radyasyonu bazı bilinçsiz kullanımlarla da alabiliyoruz. Lüzumsuz tanısal tetkikler, her öksürükte akciğer filmi, her başını çarpışında MR gibi incelemeler gereksiz yere yapılmamalı. Röntgen, BT konusunda da dikkatli olunmalı.
Manyetik kirlenme: Cep telefonları günümüzde artık ilkokul çocukları tarafından bile kullanılıyor. Üstelik cep telefonları çocukların eline oyuncak diye verilse ve başına oyuncak diye konulsa bile zarar verebiliyor. Plazma televizyonların zararı daha az. Çocuklara televizyon karşısında yemek yedirilmesi doğru değil, televizyon izlenmediğinde mutlaka kapatılmalı.
Elektrikli aletlerden elektro manyetik kirlenmeye maruz kalıyoruz. Elektrikli tüm cihazlarla kirlenme yaşıyoruz. Kullanmayınca kapalı tutmak ve çocukların bulunduğu ortamda kullanımını en aza indirgemek gerekiyor. Bir birikimle söz konusu cihazların zararlarını belirgin hale getirmek söz konusu oluyor. Çocuğun 1-2 saatten fazla bilgisayarla oynamaması lazım. Daha üç aylık bebeklere reklamlarla mama yediriliyor, televizyon karşısında emziriliyor. Çocuğun iletişimi, konuşması gecikiyor. Topluma açılması açısından da çok sakıncalı.
YALANCI MEMEYE ALIŞTIRMAK ZARARLI
Zararlı kimyasallar: Teknolojinin gelişmesi ve insan yaşamının kolaylaştırılmasına yönelik birçok ürün zararları da birlikte getirdi. Bazı basit önlemler alabiliriz. Bebeklere yalancı meme verilmemeli, plastik biberon kullanılmamalı, plastik kapta bebek maması hazırlanınca ortaya zararlı maddeler çıktığından tercih edilmemeli. Onun yerine cam biberon kullanmanız daha doğru. Sıcak mama cam biberonun içinde bebeğe verilirse daha sağlıklı.
Hazır gıdalar: Anne emzirmeye yüreklendirilmeli. Doğal koşullar zorlanmalı, suni meme başları meme ucuna konularak emzirmekten kaçınılmalı. Plastik kaplar, sulu ve ıslak gıdalara ambalaj maddesi olarak kullanılmamalı. Bisküvi, çikolata, gofret ve cipslerin hazırlanışı sırasında kullanılan katkı maddeleri, ambalaj ürünleri önemli zararlara neden oluyor. Çocuk hayatı boyunca onlarca, yüzlerce bu maddelerden tüketirse zarar oluşuyor. Cips yerine kızarmış patates yesin, jelibon değil boyasız şeker yesin, annenin evde yapacağı kurabiyeden yesin, daha sağlıklı.
Saklama koşulları: Alüminyum folyo da sulu ve sıcak besinlere ağır metaller bırakıyor. Bunlar da vücutta beyinsel hastalıklara ve kanserlere neden olabiliyor.
Islak mendiller: Gerek taşıdıkları elyaflar nedeniyle gerekse kullanılan alkol ya da kimyasal madde nedeniyle bazıları büyük zararlar verebilir. Bebeklerin altını bunlarla silmek yerine, akan suda bebeğin altını yıkamak lazım. Pamuklu bezlerle kurulamak da önemli. Annenin kullandığı kozmetik ürünler çok zararlı. Gençler saçlarını 15-16 yaşlarında boyuyorlar. Birçokları inorganik boya maddeleri içeriyor. Ne kadar az bu maddeler alınırsa genler üzerindeki zararlar azalır. Dokularında biriken özellikle yağlı dokularla hormon hücrelerinde kimyasal zararlar birikiyor. Kendinden sonraki nesillere de bunu aktarabiliyor.
Kozmetik ürünler: Bozuk genler ve hücrelerle doğan çocukta daha kolay, daha dirençli ve daha erken yaşta kanser çıkıyor. Kozmetik nemlendiriciler, saç boyaları, vücut incelten selülit ve zayıflama kremleri, bebek sabunları, şampuanlar, bebekte kullanılan pişik önleyicilerin içinde o tüpe ait kullanımda zararlı doz olmasa da belirli standartları korumadan yapılıyorsa, birikmiş kullanımlar zararlı etkiler yaratıyor. Gerekli değilse çocuklara nemlendirici kullanmamak, doğal sabunlarla bebek banyosu yaptırmak, kokulu, katkılı maddeli ürünlere hiç rağbet etmemek gerekiyor.

