AP sınavı ve AP programı, lise öğrencilerini üniversite müfredatına hazırlamayı amaçlayan bir sistem. AP, Amerika Birleşik Devletleri merkezli bir program ve College Board tarafından uygulanıyor. Açılımı, Advanced Placement yani Türkçe karşılığı İleri Düzey Yerleştirme Programı. AP, Avrupa ve Türkiye’de dahil olmak üzere pek çok ülkede kabul gören yaygın bir program. Öğrenciler program kapsamında üniversite müfredatını içeren dersler alıyor ve bu derslerin sınavlarından elde ettikleri skorlarla sertifika almaya hak kazanıyorlar. IB’nin aksine, dersleri almadan sınavlara girmek mümkün. AP, öğrencilere üniversitenin ilk yılında program kapsamında almış oldukları derslerden muaf olma imkanı sağlıyor hatta bu dersler kredi olarak sayıldığı için mezuniyet notuna bile etki ediyor.
AP Programını başarıyla tamamlayan öğrenciler üniversite düzeyinde dersler almış oldukları için akademik hayata hazır olarak kabul ediliyorlar. AP almış öğrenciler hem üniversite kabul süreçlerinde hem de üniversite eğitimleri süresince rakiplerinden birkaç adım önde olabiliyorlar. Bu yüzden AP, dikkatle takip edilmesi gereken son derece önemli bir program.
Burada altı çizilmesi gereken oldukça önemli bir nokta var. Advanced Placement sınavının sadece İngiltere başvuruları için gerekli olduğu düşünülüyor. Bu tamamen yanlış bir düşünce ve yanlış bir izlenim… AP sınavı az önce de ifade ettiğimiz gibi Amerika merkezli ve Amerika’daki üniversitelerin kabul sürecinde de geçerli olan bir sınav. Aynı zamanda Kanada, İngiltere, Hollanda, Almanya gibi ülkelerde ve dünyanın en kaliteli ve köklü üniversitelerinde de Advanced Placement kabul görüyor.
College Board 2020 yılında AP sınavı (Advanced Placement) için farklı bir gündem oluşturdu. Bu yıl itibariyle College Board, üniversitelerin taleplerini alarak sınavlarda dikkat edilmesi gereken kriterlerin, öğrenci seçimleri konusunda yapılacak stratejik değişikliklerin ve buna benzer kritik önem taşıyan noktaların belirlenmesini istiyor. AP, 2020 ve sonrasında belli alanlara daha fazla önem verecek. Bunların başında ilk olarak Bilgisayar alanında verilen AP sınavı geliyor. İkinci olarak ise Fizik alanının önemine vurgu yapılıyor. Adım adım değişmeye başlayan bu kuralları dikkatle takip etmek gerekiyor.
Bu değişimlerle birlikte 2020 ve sonrasında Türkiye’de AP dersleri alacak ya da sınavlarına girecek olan öğrencilerin hangi yılda hangi sınava gireceğini planlıyor olması özellikle üniversiteye kabul süreçleri anlamında oldukça kritik bir nokta. Bu konu yalnızca Türkiye’deki öğrencileri değil Amerika, İngiltere, Hollanda ya da AP sınavının kabul gördüğü herhangi bir ülkede AP derslerini alacak ya da AP sınavlarına girecek olan öğrencileri de ilgilendiriyor.
Liseler AP Konusunda Nasıl Bir Politika İzliyor?
Şu an Türkiye’de bulunan liselerde AP ve IB programları için farklı politikalar uygulanıyor. Robert Koleji, TED Okulları, Üsküdar Amerikan Lisesi gibi bazı liseler, kendi müfredatlarında AP Programını barındırıyor. Koç Özel Lisesi, Terakki Vakfı Okulları gibi liseler ise IB Programını ön plana çıkaran liseler arasında yer alıyor. Fransız Okulları, İtalyan Lisesi gibi yabancı özel okullar ve fen liseleri ise farklı bir politika izliyor.
Eğer okuduğunuz lisede AP programı varsa bu sizi rakiplerinizin birkaç adım önüne geçiriyor. Özellikle 12. sınıfta alınan AP dersleri transkripte yansıdığı için, üniversite kabulleri anlamında öğrencilere büyük bir avantaj sağlıyor. IB programına katılıp, IB sınavlarını alan öğrenciler için de benzer bir durum söz konusu… Türkiye’de Kasım ayında ve Mayıs ayında IB sınavlarına girmeniz mümkün. Ancak IB sınavlarına giren öğrenciler predicted skorlar ve gerçek skorların birbirini tutmaması gibi bir problemle karşılaşılabiliyor. Bu durum predicted skorlar ile üniversiteye kabul edilen öğrencilerin kaydının silinmesine varan ciddi sorunlara yol açabiliyor. Bu problemi aynı derslerin benzerlerini AP sınavlarında alarak çözmeniz mümkün.
Örneğin; High Level Matematik alıyorsanız, yüksek bir skor elde etmeniz zor olabiliyor. Bu noktada şöyle bir yönteme başvurmak uygun olacaktır; 11. sınıfın mayıs ayında AP Calculus BC sınavına girerek yani İleri Seviye Matematik alarak matematik alanında skorunuzu garantilemiş olursunuz. Bu şekilde Oxford Üniversitesi, Cambridge Üniversitesi, Stanford Üniversitesi gibi köklü üniversitelere başvuru sürecinde şansınızı arttırabilir ve kabul alabilirsiniz.
Fen liselerine ve özel yabancı liselere gelecek olursak… Özel yabancı okulların içerisinde Abitur, Matura ya da Maturity veren okulların sayısı oldukça az. Örneğin; Pierre Loti Lisesi dışında hiçbir Fransız Okulu, Uluslararası Bakalorya (IB) ya da Fransız Bakaloryası vermiyor. Peki; öğrenciler bu noktada ne yapmalı? Öğrencilerin böyle bir durumda, AP sınavlarına dışarıdan hazırlanması gerekiyor. Peki, AP sınavlarına dışardan hazırlanmak nasıl bir avantaj sağlıyor? En büyük avantajlardan biri çok daha kaliteli ve seçkin üniversitelere kabul edilme şansının artıyor olması. Aynı zamanda bu yöntem yüksek oranda burs alma gibi bir avantaj da sağlıyor. Bu sebeple öğrencilerin okudukları liselerin politikalarına göre kendi ihtiyaçlarını organize etmeleri gerekiyor.
Fen liseleri, STEM alanında yani Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Bilgisayar gibi alanlarda Türkiye’de ve dünyada en iyi müfredata sahip liseler olarak biliniyor. AP almak, kendi müfredatlarında da AP dersleri yer aldığı için fen lisesi öğrencileri açısından oldukça kolay. Fen lisesi öğrencilerinin bunu göz önünde bulundurarak stratejik davranmaları gerekiyor.
AP ve AYT Benzerliği
Bildiğiniz gibi Türkiye’de bir üniversiteye yerleşebilmek için TYT ve AYT sınavlarına girmek gerekiyor. AP sınavı konuları aslında AYT sınav konularının birebir aynısı. AYT sınavına hazırlanan bir öğrenci bu anlamda AP programına da katılabilir veya AYT sınavına hazırlanırken sadece AP sınavı alabilir. Bunu yapmak öğrenciye her iki sınav içinde avantaj sağlayacaktır.
AP Sınavlarını Ne Zaman Almak Gerekiyor
Peki; hangi yıl hangi AP dersini ya da AP sınavını almak gerekiyor? Ne zaman ve ne şekilde ders çalışmaya başlamalı? Hangi lisede okuyor olursanız olun en kritik dönem 11. sınıf. Bu sebeple 11. sınıfın mayıs ayında gireceğiniz sınav en kritik sınav. 12. sınıfta ise iki ya da üç ders alarak başarınızı ve kabul şansınızı arttırmanız mümkün. Aynı zamanda AP dersleri üniversitede kredi yerine geçeceği için de öğrenciler için avantaj sağlıyor.
Üniversitelerin Kabul Stratejileri Değişiyor
2020 ve 2050 arasında, araştırma üniversitelerinin ve köklü bazı üniversitelerin öğrenci kabullerinde dikkat edilecek unsurlar ve kabul stratejileri farklılık gösterecek. Meslek seçimleri artık değişiklik gösteriyor ve üniversiteler de bu anlamda risk altındalar. Bu sebeple kabul edecekleri öğrencileri farklı bir stratejiyle seçmek istiyorlar. Bu değişikliklerin ve bu stratejilerin dikkatle izlenmesi gerekiyor.
Bu süreçlerin takibi, sınavlara hazırlık süreci, üniversite başvuru süreci gibi kritik dönemlerde profesyonel yardım almak öğrenciler için en doğru yöntem. Profesyonel bir yardım başarı oranınızı arttıracağı gibi hedeflerinize daha kolay ulaşmanız konusunda işinizi kolaylaştıracaktır. AP sınavı, üniversite başvuruları, meslek seçimi, geleceğin meslekleri ve daha pek çok konuda detaylı bilgi ve destek için Doç. Dr. Gamze Sart ile iletişime geçebilir, web sitesini ziyaret edebilir, YouTube kanalına abone olabilirsiniz.