Ayda otuz kitap okumak kulağa şahane gelse de bu pek mümkün olmayabilir. Okuma listenizi oluşturmaya başladığınızda, ilk olarak bir zaman çerçevesi belirlemeniz gerekiyor. Öncelikle kendinize sorun: Bu okuma listesi yaz dönemi için mi? Tatil zamanı için mi? Yoksa tüm yıl için mi? Zaman çerçevenizin başlangıç ve bitiş tarihleri olmalıdır. Bu disipline olmanız açısından son derece önemlidir. Ayrıca okumaya ne kadar zaman ayırmaya istekli olduğunuzu da belirlemelisiniz. Diğer yandan okuma listenizin bir amacının olması, onu oluşturmayı ve üzerinde çalışmayı çok daha eğlenceli hale getirecektir. Kendinizi geliştirmek için mi okuyorsunuz? Sadece popüler kitapları mı okumak istiyorsunuz? Bir süredir okumadığınız favori bir yazarınız var mı?
Hedefinizi önemseyin. Bu gereksiz gibi görünse de okuma listenizi başarıyla tamamlamak yerine yeni bir okuma çöküşü yaşamakla yüzleşebilirsiniz. Unutmayın ki aynı tarzları çok okumak tükenmişliğe yol açar. O yüzden karıştırmalısınız! Okuma listenizi oluştururken olduğunuz kişi, onu okurken olduğunuz kişi olmayabilir. Sorun değil. Bu yüzden okuma listenizde her zaman birkaç boşluk bırakmalısınız. İster hevesli bir okuyucu olun, ister fazlasını okumak istiyor ve nereden başlayacağınızı bilmiyor olun, işte size bir okuma listesi oluşturmanızda yardımcı olacak tavsiyelerim...
Tablo hazırlayın
İlk olarak, son üç yılda keyifle okuduğunuz kitapları düşünün ve not alın. En sevdiğiniz kitaplara göz atmak, hangi kitaplardan hoşlanabileceğinizi anlamanın harika bir yoludur. Eğer daha önce elinize pek kitap almadıysanız, izlediğiniz filmleri düşünün. Hangi tür filmler dikkatinizi çekti ve size keyif verdi? Bu da keyif alacağınız türü ve konuyu belirlemenin bir yoludur. Kendinize önce bir tablo hazırlayın. Bunun için elektronik platformları kullanabilirsiniz. Sahip olduğunuz cihaza bağlı olarak bir dizi ücretsiz hizmete ulaşmanız artık çok kolay. Kağıt ve kalemle bir liste yapmak da sizin tercihiniz tabii ki. Listenize kitap başlığı ve yazarının yanı sıra, kitabın türü, uzunluğu, kurgusal ya da değil, öykü, roman gibi okumanızı tanımlamanıza yardımcı olacak tüm bilgileri ekleyin.
Ruh halinizi unutmayın
Değişken ruh halleriniz için de bir liste oluşturun. Tatil zamanlarında size kendinizi iyi hissettiren aşk hikayelerinden mi hoşlanıyorsunuz? Havalar soğuduğunda seyahat ve macera kitaplarına mı can atıyorsunuz? Durum ne olursa olsun, çeşitli ruh hallerine uygun bir liste oluşturmanız harika bir adımdır. Gerçeklikten kaçmak istediğinizde fantastik bir şey, öğrenmek istediğinizde düşündürücü bir şey, ağlamaya ihtiyacınız olduğunda sizi mahvedecek bir şey... Şu anda aşk hikayesi üstüne aşk hikayesi okuma havasında olabilirsiniz ama bundan üç ay sonra kim bilir nasıl hissedeceksiniz? Bu şekilde, havanız geldiğinde mükemmel kitabı aramak zorunda kalmazsınız.
Kitaplığınıza bir bakın
Bence pek çok okuyucu raflarında çok uzun süredir duran, okunmayan kitaplarla ilgili suçluluk duyuyor. Dürüst olmak gerekirse, eğer bir süredir rafınızda duruyorlarsa, bunun birkaç nedeni olabilir. Muhtemelen içlerinde artık ilgilenmediğiniz konuları veya türleri olan kitaplar vardır. Bir de aldığınız ama gerçekten okurken kendinizi bulamadığınız kitaplar vardır. İşte şimdilik, bırakmanız gereken kitaplar bunlardır. En son satın aldığınız kitaplarınızı kitap listenizin en üstüne ekleyin. Çünkü yakın zamanda satın aldığınız kitaplar, şu anda olduğunuz okuyucunun dikkatini çektiler. Bu yüzden okumak için en çok heyecanlandığınız ve listenizin başında yer alması gereken kitaplar bunlar.
Türünüzü ve konuyu belirleyin
İlgi alanlarınız ve alışkanlıklarınız için en uygun türleri belirleyin. Sayfa uzunlukları ve kelime boyutları üzerinde düşünün. Denetiminizi bitirdikten ve okuma eğilimlerinizi gördükten sonra, tekrar düşünün. Daha kısa kitaplar mı dikkatinizi çekiyor? Belki de büyük, kalın, uzun okumaları seviyorsunuz. Belki yazı tipi boyutunu ayarlayabilmek için e-kitaplara yönelme eğilimindesiniz. Kitabın konusu ve ortamı da değerlendirmeleriniz de etkilidir. Bunu da unutmayın. Cinayet gizemlerini sizi koltuğunuza bağladıkları için seviyorsanız, bir aile dramını listenize ekleyebilirsiniz. Tercihiniz genellikle şimdiki zamanda geçen kitaplarsa, belki başka bir zaman diliminde geçen bir eseri deneyebilirsiniz. En iyi duygulardan biri, daha önce okuduğunuz hiçbir şeye benzemeyen, seveceğiniz bir kitabı keşfetmektir.
Kotanızı belirleyin
Gerçekçi bir -süreli- kitap kotası belirleyin. Tüm kitapların uzunlukları farklılık gösterdiğinden, aylık kotanızı belirlemenin en iyi yolu sayfa sayısıdır. İlk olarak, notlarınıza tekrar bakın ve bir ayda okuduğunuz ortalama sayfa miktarını hesaplayın. Ardından, bu ortalamaya göre aylık bir okuma hedefi oluşturun. Ancak daha yeni başlıyorsanız en az yirmi sayfayla açılış yapıp, kotanızı üç günde bir yükseltin. Ne kadar okuyabileceğiniz konusunda kendinize karşı dürüst olun. Bu başarınızı getirecektir. Kendinize biraz yer açmak için, aylık hedefinizi hesapladığınız sayfa sayısından biraz daha düşük ayarlayın.
Sevmiyorsan bırak
İlerleyemediğiniz kitapları yarım bırakmaktan korkmayın. Hayat, heyecan duymadığınız bir şeyi okumak için gerçekten çok kısa. Bu yüzden zevk almadığınız bir kitabı bırakın ve bunun için kendinizi kötü hissetmeyin. Asla kendinizi zorlayarak okumayın. Onun yerine yeni bir kitap alın ve gerçekten keyif alacağınız bir okumayla yolunuza devam edin. Bazen bir kitabı okumak sizi bir okuma krizine sokabilir. Bu yüzden o anda bırakmak daha iyidir. En azından belki bir süreliğine ya da sonsuza dek...
Blogları inceleyin
Listenize hangi kitapları ekleyeceğinizi bulmak için yüz yüze ve çevrimiçi kaynaklardan yararlanın. Yerel kütüphanelerinizi veya kitapçılarınızı ziyaret edin ve öneriler isteyin. Eğer evden çıkmak istemiyorsanız, kitaplarla ilgili platformlarda gezinebilirsiniz. Bazı siteler geçmiş okuma seçimlerinize dayalı olarak kitaplar önerecektir. Kendinizi maceraperest hissediyorsanız, kitap bloggerlarının sitelerine ve sosyal medya hesaplarına da göz atabilirsiniz. Ancak kargala sayfalarında yazmış olduğum yazılara ve tavsiyelere bir göz atmadan buradan ayrılmayın bence. Evet, burada gülümsüyorum.
Öyküler ve denemeler
Kısa öyküler, romanlar ve deneme koleksiyonlarını karıştırın. Birçok yazar, bir yazarın sesini, yazı stilini ve yazar olarak kim olduklarını anlamamız için okuyabileceğimiz kısa öyküler ve denemeler yayınladı. Bunlar, uzun bir romana başlamadan önce yeni bir yazarı test etmenin harika bir yoludur. Mesela James Joyce'un Dublinler'ini okumak, Ulysses'ı okumaktan daha kolaydır. Ayrıca David Foster Wallace'ın birçok denemesi ve kısa kurgusu, herkesin popüler olduğu için okuyormuş gibi yaptığı ve aslında okumadığı Infinite Jest'ten çok daha kolaydır. Henüz Türkçe çevirisi yapılmayan bu kitap eğer diliniz varsa asla ertelememeniz gereken bir kitaptır. Kısa öyküler, grafik romanlar ve benzerleri de sizin türünüz olmasalar bile güzel bir tempo değişikliği olabilir. Aralara atıştırmalıklar koymayı unutmayın. Evinizde, ofisinizde ve hatta aracınızda muhakkak kısa hikayelerin bulunduğu kitaplar olsun. Mesela, ben Shakespeare'in tüm oyunlarını arabamda bitirdim.
Faklı formatları deneyin
Farklı formatlarda okumayı deneyin. Okurken tek bir formata bağlı kalmayın. Sesli kitaplar, daha fazla kitapla etkileşim kurmanın kolay ve eğlenceli bir yoludur. e-Kitaplarla, yanınızda kitap taşımak zorunda kalmadan da okuyabilirsiniz. Hangi kitapları okumak istediğinizi belirledikten sonra elektronik ve sesli seçeneklerine göz atın ve buna göre plan yapın.
Klasikler olmazsa olmaz
Birkaç klasik seçin. Aralarından seçim yapabileceğiniz çok sayıda harika seçenek olması işinizi zorlaştırabilir. Ancak, bu kılavuzdaki önceki adımların yardımıyla karar vermek sorun olmayacaktır. Eserin türüne ve uzunluğuna bakın. Okuma zevklerinize ve alışkanlıklarınıza hangi klasikler veya eski kitaplar hitap ediyor? Ayrıca başlık, ruh hali listenizdekilerden herhangi birini çağrıştırıyor mu? Fiziksel bir kitap dışındaki biçimlerde de mevcut olanlar var mı? Hangi kitap, denetiminize atıfta bulunmanın dışında, ruh hallerini, karakterleri ve olayları anlayarak zevk alabileceğiniz, keşfedebileceğiniz konuları içeriyor? Tüm bunların cevaplarını kendinize verirseniz, harika bir liste oluşturabilirsiniz.
Zaten eğer klasiklerle ilgileniyorsanız, okumayla gerçekten ilgileniyorsunuzdur. Günümüzdeki pek çok çağdaş kitap ve film de klasik edebiyata dayanmaktadır. Üstelik sadece modern uyarlamalardan söz etmiyorum. İnanın bana eski hikayelerde tahmin ettiğinizden daha fazla çağdaş bükülmeler var. Hatta bu bağlantılar eski ve yeniler arasında mükemmel bir köprü görevi de görüyor.
Son olarak her şeyi çok ciddiye almamayı da unutmayın. Seçtiğiniz kitaplardan uzaklaştığınızı veya okuma listesi yapmanıza rağmen bile planladığınız programın gerisinde kaldığınızı fark ederseniz, kendinize yüklenmeyin. Unutmayın, okumak eğlenceli bir aktivite olmalı, sizi daha fazla strese sokmamalı. Kargalamaya devam edin.