Enerji ve Pak Hava Araştırma Merkezi’nin (CREA) tahliline nazaran, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden bu yana geçen altı ay içinde petrol, gaz ve kömür ihracatından elde ettiği yarar, işgalin toplam maliyetini geride bıraktı. Rapora nazaran Rusya’nın en büyük fosil yakıt ithalatçıları ortasında Türkiye üçüncü sırada.
Rusya, savaşın başladığı 24 Şubat tarihinden 24 Ağustos’a kadar olan 6 aylık süreçte fosil yakıt ihracatından 158 milyar euro gelir sağladı. İşgalin Rusya’ya toplam maliyetinin 100 milyar euro civarında olduğu kestirim ediliyor.
Rusya’nın fosil yakıt ihracatının yüzde 54’ünü temsil eden 85 milyar dolarlık kısmı Avrupa Birliği (AB) ülkeleriyle yapıldı.
AB’yi 35 milyar dolarlık fosil yakıt ithalatıyla Çin ve onu da 11 milyar dolarlık ithalatıyla Türkiye izliyor.
Hindistan 7 milyar dolar ve Güney Kore 2 milyar dolarlık ithalatlarıyla 4’üncü ve 5’inci sıradalar.
AB içinde en büyük ithalatçılarsa 19 milyar euro hacmiyle Almanya; 11 milyar dolarla Hollanda; 8,6 milyar dolarla İtalya; 7,4 milyar dolarla Polonya; 5,5 milyar dolarla Fransa; 5,2 milyar dolarla Bulgaristan; 4,5 milyar dolarla Belçika ve 3,3 milyar dolarla İspanya olarak sıralandı.
Rapora nazaran fosil yakıt ihracat gelirleri, Rusya’nın federal bütçesine kestirimi 43 milyar euro katkıda bulunarak, Ukrayna’daki savaşın finanse edilmesine katkıda bulundu.
Savaşın başlangıcına kıyasla, toplam fosil yakıt ihracatında yüzde 18; AB’ye yapılan ihracatta yüzde 35’lik düşüş yaşandı.
AB’nin kömür ithalat yasağı, Rusya’nın diğer alıcı bulamaması nedeniyle en çok veren yaptırım oldu.
AB, NATO ve G7 ülkeleri (AB, Türkiye ve Japonya) Temmuz-Ağustos aylarında Rusya’nın fosil yakıt ihracatının yüzde 56’sını ithal etti. İşgalden evvel bu oran yüzde 75 olsa da ülkeler hala Rusya iktisadına değerli bir katkı sağlıyor.
‘Türkiye petrol ithalatını en çok artıran ülkelerden biri’
Rapora nazaran Türkiye, Hindistan, Çin, Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır ile birlikte Rusya’dan ithalatını en çok artıran ülkelerden biri. Bu artıştaki temel faktör ham petrol ithalatındaki artış. Çin, Rusya’dan kömür ithalatını da artırdı.
Buna nazaran Türkiye’nin Rusya’dan petrol ithalatı son altı ayda işgal öncesi periyoda nazaran yüzde 30 arttı.
Enerji Piyasası Denetleme Kurumu (EPDK) raporlarına nazaran Haziran ayı sonunda Türkiye’nin ham petrol ithalatında Rusya Irak’tan sonra ikinci sırada yer aldı. Türkiye tüm ithalatının yüzde 34’ünü Irak’tan; yüzde 32’sini Rusya’dan yaptı. Ocak ayında bu oranlar yüzde 32’ye yüzde 27 idi.
CREA’nın baş analisti ve raporun muharrirlerinden Lauri Myllyvirta şöyle konuştu:
“Küresel fosil yakıt fiyatlarındaki artış, ihracat hacimlerindeki düşüşe karşın Rusya’nın hala fosil yakıtlardan rekor gelir elde ettiği manasına geliyor.
“Bununla gayret etmek için hükümetlerin Rusya’dan yapılan ithalatlara tarifeler yahut fiyat tavanları getirmesi ve güç tasarrufu tedbirlerini hızlandırması gerekiyor.
“Isı pompaları ve elektrikli araçlar aracılığıyla pak güç ve elektrifikasyonun yaygınlaştırılmasını hızlandırarak, petrol ve gaz tüketiminin azaltılmasına bilhassa odaklanılması gerekiyor.”
Raporun öne çıkardığı değerli bir not da çok yüksek fosil yakıt fiyatlarının, pak güç yatırımlarını dünya çapında cazip hale getirmesi.
Fiyat teşvikleri ve güçlendirilmiş siyasetlerin bir sonucu olarak pak güç yatırım öngörüleri AB, ABD ve Çin’de kıymetli ölçüde arttı.