Pisagorculuk nedir? Nasıl açıklanır? Ne anlama gelir? İlk pisagorcular kimlerdir? Hangi fikirleri desteklemişleridr? Pisagorcuların günümüze etkisi nasıldır?
Pisagorculuk, Pisagor ve takipçilerinin metafizik inançlarına dayanan erken bir Sokrates öncesi Yunan felsefesi okuludur. Görüşleri ve yöntemleri, Platonizm, Neoplatonizm ve Kinizm dahil olmak üzere daha sonraki birçok hareketi etkiledi. İlk Pisagorcular (ilk toplum MÖ 530 civarında kuruldu) kendilerini güney İtalya’daki Croton’daki Achaean Yunan kolonisinde buldular. Ancak şiddetli yerel çatışmalara girdikten sonra hareket dağıldı ve hayatta kalanlar Yunan anakarasına kaçtı. En sonunda Thebes ve Phlius çevresine yerleştiler.
Pythagoras‘ın kendisi hiçbir şey yazmadı ve biz onun takipçileri ve yorumcuları Parmenides, Empedokles, Philolaus (MÖ 480-385) ve Platon’un ikinci el anlatımlarına güvenmeliyiz, ancak anlatılar genellikle eksik ve bazen çelişkilidir.
Pisagor düşüncesine matematik hakimdi, ama aynı zamanda derinden mistikti. Pythagoras (öğretmeni Syros’lu Pherecydes ile birlikte), metempsikoza (ruhun göçü ve ölümden sonra reenkarnasyonu) inanan ilk Batılı filozoflardan biriydi. Ayrıca öğretmenlerinden biri olan Anaximander’in, şeylerin nihai tözünün “apeiron” (birkaç kez “sınırsız” veya “sonsuz belirsiz” olarak tanımladığı) olarak tanımladığı şey olduğu konusundaki görüşlerine abone oldu. Pisagor, apeiron’un boşluğu dışarıdan soluduğuna, kozmosu, evreni ‘boşluk’ ile ayrılmış birçok birbirine bağlı parçaya bölen boş baloncuklarla doldurduğuna ve bu apeiron ve peiron oyununun doğal bir uyum içinde gerçekleştiğine inanıyordu.
Pisagorcular, eski zamanlarda dini, ahlaki ve çileci nedenlerle uyguladıkları vejetaryenlikleriyle tanınırlardı. Erkeklerden farklı kabul edilen, ancak aşağı olmaları gerekmeyen kadınlar, pratik ev becerilerini de öğrenmek zorunda olmalarına rağmen, Pisagorcularla aynı eğitim fırsatına sahipti.
Pisagorculuk bir noktada iki ayrı düşünce okuluna dönüştü:
- Pisagor’un öğretilerinin daha dini ve ritüel yönlerine odaklanan “akousmatikoi” (veya “dinleyiciler”);
- Başladığı daha matematiksel ve bilimsel çalışmayı genişleten ve geliştiren “mathematikoi” (veya “öğrenenler”).
Akousmatikoi, mathematikoi’lerin gerçekten Pisagorlular olmadığını, daha ziyade Pisagorlu “dönek” Hippasus’un (MÖ 500 dolaylarında) takipçileri olduğunu iddia etti. Öte yandan, matematikoi, akousmatikoi’nin etkin bir şekilde Pisagorcu olmasına izin verdi, ancak bunların Pisagor’un gerçek görüşlerini daha fazla temsil ettiklerini hissetti. Mathematikoi grubu sonunda Platon ve Platonizm ile yakından ilişkili hale geldi ve Pisagorculuğun çoğu Platonizm ile örtüşüyor gibi görünüyor. Akousmatikoi, sonunda MÖ 4. yy’ın Sinizm hareketine katılarak, gezgin çileciler haline geldi. C.
Neo-Pisagorculuk, MÖ 2. yüzyılda bir canlanmaydı. MS 2. yüzyılda, geleneksel olarak Pisagor’un takipçileri ile ilişkili çeşitli fikirlerin canlanması olarak kabul edildi. Önemli Neo-Pisagorcular arasında birinci yüzyılda Tyana’nın Apollonius’u (MS 40 – 120) bulunur ve toplantıları öncelikle Roma’da yapılırdı.
Nihayetinde Pisagorculuk Batı kültüründe dinamik bir güç olmuştur. Ortaçağın filozofları, ilahiyatçıları, matematikçileri ve astronomlarının yanı sıra müzisyenleri, bestecileri, şairleri ve mimarları yaratıcı bir şekilde etkilemiştir.