Kedilerde İshal Neden Olur?
Kediler sadece kuru mama yiyen canlılar gibi görünse de kimi zaman sizinle oturup aynı masada kahvaltı yapabilecek kadar alternatif tatlara düşkün olabilirler. Bu oburlukları elbette insan gıdalarını yiyebilecekleri anlamına gelmemektedir. Önemli olan içeriğinde onlara yetecek miktar karbonhidrat ve protein olan, yaşlarına ve sağlık durumlarına uygun mamalar ile beslenmeleridir. Aksi takdirde çeşitli sağlık sorunlarına merhaba demeye hazır olabilirsiniz.
Bu sorunların başında basit gibi görünse de ishal yer almaktadır. İshal beslenmeden kaynaklanabileceği gibi farklı sebeplerden de kaynaklanıyor olabilir. Yazının devam eden kısmında sebeplerini ayrı ayrı listeleyeceğiz.
Kedilerde İshal Belirtileri Nelerdir?
- Şişkinlik: Kedinizin karnında normal olmayan bir şişkinlik var ise ishal olma olasılığını göz önünde bulundurmanız gerekmektedir. Bu şişkinlik her zamankinden fazla yemek yemesi ve su içmesinden kaynaklanan anlık bir şişkinlik ise durum farklı değerlendirilir ancak normal dışı bir şişkinlik ishal belirtileri arasında yer alır.
- Dışkılama periyodu: Kediniz her zamankinden daha sık dışkılar ise bu ishal belirtilerinin başında sayılabilecek durumlardan biridir.
- Mukus: Kedinizin dışkısı normal kıvamından farklı olarak mukuslu olarak çıkar.
- Dışkıda kan: Kedinizin dışkısında mukusun dışında kan görünmesi de ishal belirtilerindendir.
- Dışkının rengi: Kediniz her zamanki dışkı renginden farklı olarak daha koyu, siyaha yakın, siyah dışkı yapıyorsa bu da ishalin en belirgin belirtileri arasında yer almaktadır. Bu oldukça ciddi bir belirtidir çünkü kediniz ishal olduğunda bunun beraberinde siyah dışkılıyorsa mide ya da ince bağırsaklarında bir kanama olduğunun göstergesi olabilir ve vakit kaybetmeden bir veteriner hekime danışılması gerekmektedir.
- Halsizlik: İshal esnasında yaşanan şiddetli su kaybı yani dehidrasyon aynı zamanda kedinizde yoğun bir halsizliğe sebep olmaktadır.
- İştahsızlık: İshal olan kediniz normal zamanda tükettiğinden çok daha az miktarda mama tüketecektir. Zaman zaman mama reddi de görülebilir.
- Kilo kaybı: İştahsızlıkla doğru orantılı olarak kilo kaybı da ishal belirtilerindendir.
- Ateş: İshalin en belirgin belirtilerinden biri de kedinizin ateşindeki yükselmesidir. Ateşi yükselen kedinizin bakışları daha baygın ve halsiz nefesi ise kesik kesik olabilir. Ateş beraberinde titreme de getirebilir.
Bir ek bilgi olarak kedinin ateşini nasıl ölçeceğinizden bahsedelim; bunun için en uygun şey dijital bir ateş ölçer kullanmaktır. Dijital ateş ölçer ile ateş ölçmeden önce ucunu dezenfekte etmeniz gerekmektedir. Akabinde kedinizin canının yanmaması için ucunun etrafını vazelin ile kaplamanız gerekiyor. Kediniz için en uygun ateş ölçme pozisyonu yatar pozisyondur. Bu pozisyondaki kedinizin kuyruğunu onu strese sokmadan hafifçe yukarı kaldırıp ucuna güzelce vazelin sürdüğünüz dijital termometreyi anüsünden içeriye doğru yavaşça itin. Bu esnada sizin de sakin olmanız oldukça önemli. Kediniz dereceği soktuğunuzda kasılabilir. Bunun için dereceyi çok küçük hareketlerle sağa ve sola doğru hafifçe oynatın. Böylece kediniz biraz daha gevşeyecektir. Termometreniz dijital ise ateşi ölçtüğü anda sinyal verecektir. Eğer dijital olmayan bir ateş ölçer kullanıyorsanız yaklaşık 2 dakika boyunca çıkarmamanız gerekmektedir.
- Kum kabı dışındaki yerlere dışkılama: Bu aslında kedinizin bilinçli olarak yaptığı bir hareket değildir zira kediler üzerini örtemeyecekleri yerlere idrar ve dışkı bırakmaktan hoşlanmazlar ancak ishal gibi durumlarda dışkılama ihtiyacı arttığından, periyotları kısaldığından kediniz kum kabı dışındaki yerlere de dışkılayabilir. Buna kum kabına gidecek kadar enerjisi olmaması ve kendini tutamaması da sebep olmaktadır.
Kedilerde İshale Sebep Olan Şeyler Nelerdir?
Beslenme problemleri: ishal hastalığının en temel sebeplerinden biri de kediler için uygun olmayan beslenme şekilleridir. Özellikle sokak kedilerinde düzenli ve doğru bir beslenme söz konusu olmadığından çöpten bulunan ve insanlar için uygun olan yiyeceklerle beslenmeleri ishale sebep olmaktadır. Evde bakılan kediler için de aynı durum geçerlidir. Kediniz yalnızca kendisine özel olarak hazırlanmış mamaları tüketmelidir. Kedinize verdiğiniz etin çiğ olması da ishal ve beraberinde başka problemlere sebep olmaktadır.
Bunun dışında mama değişikliği de ishale sebep olabilir. Kedinize alıştığı dışında bir markanın mamasını verdiğinizde ya da içerik olarak farklı bir mamayla beslediğinizde ishal olmasına sebep olabilir. Bu tür durumlarda ani mama değişimleri sindirim sistemlerini de olumsuz etkiler ve midelerinin bozulmasına sebep olur.
Gıda intoleransı: Kedinizin mamasının içerisindeki herhangi bir maddeye ya da süte intoleransı olabilir. Bu sebeple kedinize süt ve süt ürünleri vermemeli, intolerans riskini göz ardı etmemelisiniz.
Gıda intoleransı vücudun tüketilen bazı maddelere ve bu maddeleri içeren diğer gıdalara karşı reaksiyon göstermesidir. İnsanlarda da oldukça sık görünen bir durumdur.
Bozulmuş gıdaların tüketimi: Kedinizi beslediğiniz mamanın son kullanma tarihine ve saklama koşullarına oldukça dikkat etmelisiniz. Son kullanma tarihi geçmiş bir mama ile beslemek ya da uygun saklama koşullarında saklanmadığı için bozulan bir mama ile beslemek ishale sebep olabilir.
Stres: Kedinizin ishal olmasına sebep olabilecek bir diğer sebep ise strestir. Uzun süren ya da rahat edemediği koşullarda yaptığı bir yolculuk, uygun olmayan ve kötü bakım şartları, farklı hayvanlarla aynı ortamda olmak, düzensiz beslenme gibi durumlarda kedinizde strese sebep olabilir. Bu da dolaylı yoldan ishali tetikleyen sebeplerden biridir.
Bakteriyel enfeksiyonlar: Kedinizden gelişen herhangi bir bakteriyel enfeksiyonlar da ishale sebep olmaktadır.
İç parazitler: Kedinizin sahip olduğu iç parazitler de ishal sebep olmaktadır. Giardia, koksidia ve yuvarlak solucan gibi iç parazitler bu riski arttırmaktadır. Giardia genellikle sudan kaynaklanan bir parazit türüdür. Bu sebeple kedinize her daim temiz içme suyu vermeniz gerekmektedir. Bulaşıcı bir parazittir. İnce bağırsaklarda yaşayan bir parazit türüdür. İç parazitlerden korunmanın yolu kedinizin parazit tedavisinin düzenli olarak yaptırılması, gıda ve su hijyenine dikkat edilmesidir.
Kolit: Kalın bağırsaklarda görünen bir hastalıktır, kalın bağırsak yangısı olarak geçer. İshale ve dışkıda mukusa yol açar.
Salgı bezi hastalıkları (hipertiroid): Kedinizin tiroid bezleri normalden fazla çalışıyor ise bu da ishali tetikleyen sebepler arasında yer almaktadır.
Tümör ve kanser: Kedinizin mide ya da bağırsağında yer alan bir tümör varsa ya da farklı organlarda kanser görünüyorsa bu da ishale sebep olmaktadır.
İlaçlar: Kedinize herhangi bir tedavi için verdiğiniz ilaçlar zaman zaman yan etki olarak ishale sebep olabilir.
Kedilerde İshal Tedavisi Nasıl Yapılır?
- Öncelikle ishal olan kediler için genellikle 12 saat ile 24 saat arası bir dilimde herhangi bir besleme yapılmaması önerilmektedir.
- Panik yapmadan önce ishalin devam etme süresi oldukça önemlidir. Eğer 1 gün ve daha az süren bir durum ise panik yapmanıza gerek yoktur ancak 1 günü aşmasına rağmen devam ediyorsa mutlaka bir veteriner hekim ile görüşmeniz gerekmektedir. Aciliyet katan faktörlerden biri de kedinizin yaşıdır. Çok ufak ise ( 1 yaş ve altı ) ya da yaşlı ise ( 10 yaş ve üzeri ) yine acil olarak veteriner hekiminizden destek almanız gerekmektedir. Kedinizi bu sebeple veterinere götürürken eğer mümkünse dışkısından taze bir örneği de götürün.
- İlaç kullanımı insanlarda da olduğu gibi oldukça önemlidir, veteriner kontrolü olmadan ve önermeden hiçbir şekilde ilaç vermemelisiniz.
- Dehidrasyonu engellemek için ulaşabileceği bir yerde sürekli olarak taze ve temiz su bulundurmanız gerekmektedir.
- İshal süresince normal beslenmenin dışında özel bir diyet uygulamanız da gerekebilir. Bu konuda veterineriniz size öneride bulunacaktır. Genellikle yüksek lif oranına sahip ve yağ oranı düşük bir beslenme şekli önerilmektedir.
- Kedilerin ishal sebebiyle yaşadığı dehidrasyondan ( su kaybı ) kaynaklanan elektrolit kaybını önlemek için 1 litre suya 1 çay kaşığı tuz ve 1 yemek kaşığı şeker ekleyerek iyice karıştırdıktan sonra vermeniz önerilmektedir ancak bunu uygulamadan önce de yine veterinerinize danışmanız gerekmektedir.
Kaynaklar
görsel-1: http://boredomtherapy.com/wp-content/uploads/2016/03/10-sick-cat.jpg
görsel-2: http://www.weloveallanimals.com/wp-content/uploads/2016/03/sickcat.jpg
İlgili Makaleler
Yorumlar
çok teşekkür ederim kedilerime çok büyük bir katkı sağladın makaleler.com