Aslında tam da yazı günüme denk geliyordu lakin sevimsiz görünmekten korktuğum için Anneler Günü’nde yazamadım. Gün vesilesiyle annelere sevgi gösterilirken suyu bulandırmak üzere olacaktı zira. Her fırsatta küfür ediyorlar, bir de bu yüzden incinmeyeyim diye bugüne bıraktım yazmayı. Ne de olsa Anneler Günü’nün manevi havası dağılmıştır artık, sakin sakin konuşabiliriz herhalde.
Annemi kaybettiğim günden beri her günü anneler günü kabul eden kıdemli bir öksüzüm ben. Felaketi yaşayalı on bir yıl oldu. O nedenle tüm bu yıl içindeki günler, muhtemelen ömrümün sonuna kadar yaşayacaklarım da, daima annemi özlediğim günlerdir esasen. Hasebiyle Anne Günü benim için özel bir mana taşımıyor. Güne mana yükleyenlere de lafım yok olağan ki. Her arkadaş annesini kendi annem saydığım için onlara bir gün bile olsa özel davranılmasına neden itirazım olsun ki?
Hedefi bu değildi
Lakin bu türlü düşünüyor olmam bugünün manasının artık değiştiğini ya da gerçek maksadının unutulduğunu söylememe mahzur değil. Birçok olgu ya da kavram üzere Anneler Günü’nü de değersizleştirdik zira. Üstelik bunu ilan edildiği birinci devirlerde yaptık, yeni değil. Bu yüzden, tüm annelere bugünü 1908’de armağan eden Anna Jarvis, günü resmi olarak kabul ettirmek için çok gayret verdi lakin birebir günü iptal ettirmek için verdiği uğraş daha da çoktur. Zira hiç istek etmediği bir hale bürünen Gün gitgide ticarileşmiştir.
Hatırlatalım; çocuğu olmayan Jarvis, aslında günü annelerin fedakarlıklarını onurlandırmak için düşünmüştü. Bu ortada Anneler Günü diyen de biziz herhalde, zira aslı Anne Günü’dür. İngilizcede de o denli geçer. Zira Jarvis her ailenin annesini kast ettiği için daima tekil “anne”yi vurgulamıştır. 1908 Mayıs’ında, hayatını sürdürdüğü Batı Virginia’daki Grafton kasabasının kilisesinde, daha sonra da Philadelphia’daki bir mağazada Anne Günü aktiflikleri düzenlemekle başladı işe. Bir yandan da hem gazetelere hem de siyasetçilere günün resmileştirilmesini içeren mektuplar yolladı. 1912’de Milletlerarası Anne Günü Birliği’ni de kuran Jarvis nihayet uzun uğraşlar sonucu emeline ulaştı. 1914’de ABD Lideri Woodrow Wilson ‘un imzaladığı bir maddeyle Mayıs ayının ikinci pazarı Anne Günü olarak kabul edildi.
Çok değil kısa bir mühlet sonra işin içine güne özel kartlar, çiçekler, şekerlemeler, armağanlar girince Jarvis önemli bir hayal kırıklığı yaşadı. Çabucak günden çıkar sağlayan kuruluşlara karşı kampanyalar başlattı. Günün ismini kullanan sayısız kümeye yüzlerce dava açtı. Ailesinden kalan mirasın büyük kısmını bu davalar yüzünden kaybettiğini söylerler.
Hiç hak etmediği halde “barış düşmanı” olmakla suçlanarak tutuklanmıştır da. Amerikan Savaş Anneleri diye bir kuruluşun, Anne Günü’nde, bağış toplamak hedefiyle karanfil satmasına karşı çıkınca bu türlü suçlamışlardı Jarvis’i. Bir defasında yeniden Anne Günü’nü yardım toplamak hedefiyle kullandığı için ABD Lideri Franklin Roosvelt’in eşi Eleanor Roosvelt’le bile karşı karşıya gelmişti.
İptalini istedi
O kadar uzun sürmüştür ki bu çabası 1940’lara gelindiğinde Jarvis günü büsbütün reddetmiş, hatta takvimden çıkarılması için hükümet nezdinde kampanyalar yürütmüştü. Ancak ne yazık ki başarılı olamadı. Kapitalist dünya Anne Günü üzerinden inanılmaz büyüklükte bir iç pazar oluşturmuştu zira. Her geçen gün büyüyen bir pazar yani.
Günün mucidi, resmi olarak kabul ettireni olmasına karşın para kazanmayı hiç düşünmeyen bu yeterli yürekli bayan 1948’de Philadelphia’daki Marshall Square Sanatoryumu’nda yoksulluk içinde öldü.
Artık devasa bir pazara seslenen Anne Günü’nde yapılan harcamaların istatistiğini tuttular. Amerikan Ulusal Perakende Federasyonu’nun datalarına nazaran ABD’liler 2013’te Anne Günü’nde ortalama 168,94 dolar harcamışlar. Anne Günü harcamalarının her yıl 20 milyar doları aştığı belirtiliyor.
İşte bu yüzden tam da Anne(ler) Günü’nde yazmadım endişeden. Milletin tadını kaçırırım tahminen diye de biraz. Dileyen günün tadını çıkarır natürel. İkramını de alır, çiçeğini de. Ben Anne Günü’nde bir şey yapmam. Aklıma bile gelmez. Büyük felaketten sonra hiç aksatmadan her gün fotoğrafına bakarım annemin, o denli çıkarım meskenden.
Bu türlü yani.