1887 ile 1965 yılları arasında yaşamış İsviçre asıllı Fransız mimarın asıl adı Charles-Edouard Jeanneret’tir. Resim, edebiyat eleştirmenliği, mobilya tasarımı ve planlama alanlarında etkileyici bir mimardır. Ürettiği ilginç tasarımları bazı zamanlar ilgi görmüş bazı zamanlar ise reddedilmiştir. Ancak başarılı mimar üretmekten hiç vazgeçmemiştir. İsmini en ünlü ve çok kullanışlı yapıtlarıyla birlikte günümüze taşımayı başarmıştır. Hindistan, İsviçre, Fransa ve bunun gibi ülkelerde yapıtları bulunmakta. Biz de sizler için Fransız mimar Le Corbusier’in modern ve ilgi uyandıran yapıtları listesini hazırladık. Keyifli okumalar!
1. Villa Savoye
Villa Savoye, ünlü Fransız mimar Le Corbusier’in ilgi uyandıran en bilinen modern yapıtları arasındadır. Modernist yapıt Le Corbusier’in 5 ilkesinin bir örneğidir. Modern mimarinin kökenlerini temsil eden villa uluslararası tarzın en kolay tanınan ünlü örneklerinden biridir. Yapıt yerden yüksek bir şekilde tasarlanmıştır. Birinci kat kolonlar sayesinde üst kata alınmıştır. Böylelikle zemin kat servis için ayarlanmıştır. Hatta çatı katı teras olarak kullanıma hazırlanmıştır. Aynı zamanda terasta bahçe tasarımı yapılmıştır. Aynı zamanda betonarme yapıtta yatay pencereler kullanılmıştır. Le Corbusier’e göre yatay doğrultuda kullanılan camlar %40 oranında daha fazla ışık almaktadır. Bununla birlikte aydınlığın daha da artması için yapıt beyaza boyanmıştır. Açık plan sistemi kullanan Fransız mimar, özel ve ortak kullanıma açık alanların ayrılmasına önem göstermiştir. İki katlı yapıtta merdivenlerinin yanı sıra rampalarla dolaşım sağlanmıştır. Açık plan düzeninde serbest dolaşımı sağlayan rampa tercih edilerek çatı katına ulaşım yapılmıştır.
2. Ville Contemporaine
Küresel Büyük Buhran Avrupa’yı kuşatırken, Le Corbusier kentsel tasarım ve planlı şehirler konusundaki fikirlerine gittikçe daha fazla zaman ayırmıştır. Yeni, modern mimari formlarının, çalışan sınıflar için yaşam kalitesini artıracak bir çözüm sağlayacağına inanmaktaydı. Daha sonra 1922’de Paris’teki Salon d’Automne’da üç milyonluk bir şehir olan “Ville Contemporaine” modelini sunmuştur. Buranın planı, bir park ortamında alçak konut bloklarıyla çevrili yüksek ofis kulelerini içermekteydi. Bu planın merkezinde çelik çerçeveler üzerinde cam perdelerle çevrili 60 katlı haç biçiminde gökdelen grupları vardır. Aynı zamanda bu gökdelenler büyük dikdörtgen park benzeri yeşil alanlar içinde yer almaktaydı. Bununla birlikte planlanan mordenist şehir merkezinde otobüs ve trenlerin yanı sıra otoyol kavşakları bulunmaktaydı. Fransız mimar Le Corbusier’in, ilgi uyandıran ünlü yapıtları içinde bulunan bu modern projede yaya yolları karayollarından ayrılmıştır.
3. Cité Radieuse
Unité d’Habitation, Fransız mimar Le Corbusier’in ilk kamu görevi ve ilgi uyandıran modern yapıtları arasında olup hayatının dönüm noktasıdır. Binaya “Cité Radieuse” adını vermiştir. Bu proje de Villa Savoye gibi beton direkler üzerinde durmaktadır. Ancak çelik eksikliğinden dolayı betonu güçlendirmek için, direkler normalden daha büyüktür. Aynı zamanda yapıt toplamda 1.600 kişiyi barındıracak 337 daireli bir apartmandır. Üstelik her üç katta bir modüllerin arasında, binanın bir ucundan diğer ucuna kadar uzanan iç cadde gibi geniş bir koridor vardır. Daireler binanın içine bir bulmacanın parçaları gibi ustaca yerleştirilmiştir. Le Corbusier işlevsel binaya uygun mobilya, halı ve lambalar tasarlamıştır. Bu yapının en büyük özelliği çatıda yüzme havuzu, bahçe, çocuklara özel tünel ve mağaralar bulunmasıdır. Hatta burada tiyatro gösterileri için küçük bir sahne ve koşu parkuru vardır. Bina sadece konut olarak değil, yaşamak için gereken tüm hizmetleri sunacak şekilde tasarlanmıştır.
4. Cité Universitaire
1928-1934 yılları arasında Le Corbusier’in itibarı oldukça artmıştır. Seine Nehri’nin sol yakasında, Pont d’Austerlitz’de Kurtuluş Ordusu için yüzen bir evsiz barınağı yapmıştır. Sonrasında Le Pradet’te Villa de Madrot’u inşa etmiştir. Bununla kalmayıp Paris’in 13. bölgesindeki Rue Cantagrel’de Kurtuluş Ordusu Cité de Refuge için daha büyük ve daha iddialı bir proje inşa etmiştir. Aynı zamanda Paris’teki Cité Internationale Universitaire’deki İsveçli öğrencileri barındırmak için bir bina tasarlanmıştır. Binaya uygun mobilyalar hazırlamıştır. Ana salonu siyah-beyaz doğa fotoğrafları montajıyla süslemiştir. 1948’de bunu kendi resmettiği renkli bir duvar resmi ile değiştirmiştir. Tek katlı bir bölümden ve pilot üzerinde kurulu dört katlı bir binadır. Bu modernist yapıt Le Corbusier’in eskiden kalma temel fikirlerini yansıtmaktadır. Oldukça zor koşullar altında oluşturulan bu yapıt, modern mimari yapının oluşumuna olanak sağlamıştır.
5. Immeuble Clarté
Ünlü Fransız mimar Le Corbusier’in modern ve ilgi uyandıran yapıtları arasında ki çok fazla camdan oluşan eseridir. Immeuble Clarté, iki merdiven boşluğu etrafında gruplanmış 50 daireden oluşan 9 katlı bir binadır. Dışarıdan çift cam, sürgülü pencereler, camlı kapılar ve yarı saydam telli tam camdan oluşan duvara sahiptir. Katlarda dubleks, tek katlı, stüdyo ve teras daireler bulunmaktadır. Zemin katta, iki girişin üzerinde cam tuğladan bir bölümle örtülü merkezi bir cam kapı vardır. Girişlerin her biri geniş bir salona açılmaktadır. Güney cephesinde tek katlı garajlara ev sahipliği yapmaktadır. Immeuble Clarté’nin tüm yapısı sütunlara dayanmaktadır. Bu sütunlar cepheleri ve iç duvarları herhangi bir yük taşımaktan kurtarmaktadır. Bu sayede dairelerin yerleşimine rahatlık sağlamaktadır. Ortak alanlar zemin kata yerleştirilmiştir. Kazan dairesi, mahzenler, on garaj, bisiklet garajı gibi. Merdiven boşlukları ise yarı saydam cam levhalardan yapılmış ve bir asansörle donatılmıştır.
6. Cité de Refuge
Sığınma şehri olan Cité de Refuge, Paris’in 13. bölgesinde 12 rue Cantagrel’de bulunan bir binadır. Savaş zamanı ordunun ve 500 kişinin ihtiyaçlarını karşılama, barındırma ve sosyal bütünleşme amacıyla kurulmuştur. İçerisinde çamaşırhane, çocuk odası hatta giysiler ve ikinci el nesneler için depo bulunmaktadır. Modernist bu yapı Fransız mimar Le Corbusier’in Paris’te ilk önemli ilgi uyandıran modern yapıtları arasında yerini almıştır. Bin metrekarelik cam giydirme cepheye sahiptir. Isıtma maliyetleri düşürmek ve atmosfer temizliği için klima kullanılmaktadır. Bir süre sonra bu sistemin arızalanması beraberinde değişimlere sebep olmuştur. Giriş holü, merdivenleri ve iç dekorasyonu korunma altındadır. 15 Ocak 1975’ten beri tarihi bir anıt olan bu modernist bina 2011-2016 yılları arasında restorasyon geçirmiştir. Aynı zamanda günümüzde televizyon dizileri ve filmlerin çekimlerinde kullanılmaktadır.
7. Cabanon de Vacances
Roquebrune’de, neredeyse denize ulaşan bir patika üzerinde, küçük bir kapı, dar bir merdiven ve asmaların altına inşa edilmiş bir dağ evidir. Harika yapıt, sarp kayalıklarla dolu muhteşem bir körfezde bulunmaktadır. Beton bir yapı üzerine yükseltilmiş olan bu yapıt, Ajaccio (Korsika) şehrinde prefabrik olarak yapılmıştır. Tamamen ahşaptan inşa edilmiş bir projedir. Ünlü mimar Le Corbusier tarafından üretilen, insan boyutuyla doğrudan bağlantılı bir ölçüm sistemi olan “Modulor” temel alınarak tasarlanmıştır. 3.66 x 3.66 m ölçülerinde ve 2.66 m yüksekliğinde bir modülün içerisinde prefabrik kabin bulunmaktadır. Ana girişten sonra 0,70 metrelik bir koridor ve L’etoile de mer bar’ın hemen yanında bir kapısı vardır. Le Corbusier bu ilgi uyandıran yapıtında minimalist mobilyalara yer vermiştir. İçerisinde iki yatak, dolaplar, sandalye olarak kullanılan bir tahta küp, küçük paslanmaz çelikten üretilmiş lavabo ve tuvalet vardır. Cabanon’un küçük pencereleri, evin içinde ki ahengi sağlamaktadır. Pencereler kapalı olsa bile yapıda maksimum havalandırma sağlayacak şekilde tasarlanmıştır.
8. Maison de la Culture de Firminy
Atletizm binasını andıran yapıtın başta şehir stadyumu olması planlanmıştır. Yapıtta müzik odası, oditoryum, tiyatro, sanat, bar ve dans odaları vardır. Beton bina 112 metreye 114 metre boyutlarındadır. Aynı zamanda 1.3 metre yükselen asimetrik bir kavisi bulunmaktadır. Müstakil bir çatıya sahip 16 bölümden oluşmaktadır. Çatıyı oluşturan 10 santimetre kalınlığında ki beton plaklar, çevresel destek kirişlerine bağlanan 132 kablo ile desteklenmektedir. Drenajı kolaylaştırmak için binanın her iki yanında musluk bulunmaktadır. Fransız mimar Le Corbusier’in modern yaşam için tasarladığı bulunan Saint-Pierre kilisesi ve Unité d’Habitation gibi yapıtlarının daha küçük versiyonudur. Maison de la Culture 20. yüzyılın en önemli mimarlarından kabul edilen Le Corbusier’in uluslararası öneme sahip eserleri UNESCO’nun Dünya Mirası Listesi’ne eklenmiş 17 yapıtından biridir.
9. Complexe du Capitole
Ünlü mimar Le Corbusier tarafından tasarlanmış eser aynı zamanda UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde ki bir diğer yapıttır. Complexe du Capitole, özgürlüğe ve modernizme açık bir ulusun bağımsızlığını kutlayan anıtsal ve heykelsi bir mimarinin şaheserdir. Yapıt Pencap, Haryana ve Chandigarh idaresinin (yürütme, yasama, yargı) temellerinin haysiyetini somutlaştırmaktadır. Açık El Anıtı, Geometrik Tepe, Gölgeler Kulesi, Şehirler Anıtı ve bir göl bulundurmaktadır. Mimari yapı resmi tasarımıyla şehrin geri kalanından görsel ve fiziksel olarak ayrılmaktadır. Fransız mimar Le Corbusier tarafından tasarlanan bina, en büyük anıtsal topluluğu oluşturmaktadır. Meclis sarayı, sekreterlik ve yüksek adalet divanı olmak üzere 3 ana kısımdan oluşmaktadır. Aynı zamanda betondan yapılmış mobilyalar ve emaye kapı gibi tasarımlar içermektedir. Binalar, Avrupa modernliğini ve betonarme ifadesinin çeşitli varyasyonlarını yerel teknikler ve malzemelerle birleştirmiştir. Dokular çeşitli kalıp formları ve yüzey işlemlerine bağlı olarak değişmiştir.
10. Cité Frugès de Pessac
Bu şaşırtıcı proje 1929 yıllındaki mimari tarzdan dolayı farklı oluşturulmuştur. Sıkı geometrik şekiller, panoramik teraslar, canlı renklere sahiptir. Fransız mimar Le Corbusier’in ilgi uyandıran modern yapıtları arasında yaklaşık 70 konut birimi içeren eseridir. Düşük maliyetli homojen kübist yapılar, sosyal ve ekonomik faktörler hesaba katılarak tasarlanmıştır. Binaların yerleşimi mahalle sakinlerinin çalıştığı şeker fabrikalarına olan yakınlığa göre belirlenmiştir. Aynı zamanda mahalleyi hastanelere ve parklara bağlayan demiryoluna yakın olmasına dikkat edilmiştir. Yapıtlar ünlü Fransız mimar Le Corbusier’in 5 ilkesi esas alınarak hazırlanmıştır. Vazgeçilmez teras bahçeleri tasarlayan modernist mimar halkın kendi için üretmesini düşünmüştür. Bununla birlikte savaştan sonra dahi üretim yapabilme imkânı sunmuştur. Cité Frugès, UNESCO Dünya Mimari Listesinde yerini almıştır.