Ahmet ÜnverYazarın Tüm Yazıları >
Anlık ve Sürekli PARA Transferi; FAST!..
Anlık ve Sürekli PARA Transferi; FAST!..
İnsanoğlu ihtiyaçlarının giderilebilmesi için nakit para her daim zaruret halindedir!. Teknoloji ile birlikte, tüm alışveriş ve ödemeleri,dijital sistem üzerinden yapar hale gelmiş olsak da, hayatın idamesi ve ihtiyaçların da sorunsuz bir şekilde giderilebilmesi için nakit para olmadan yapamayız!. Pazar yerleri ve pazarda ki üretici ve aracılardan ihtiyaçlarınızı dijital olarak gideremeyiz!. Dijital sisteme dahil olmayan esnaflardan ticaret yapılamaz!. Bazı işletmeler ticaretine, halen nakit sistem ile devam etmekte inat ve ısrar etmektedir! Böyle bir durumda, nakit para olmadan ihtiyaçlarımızı da yok sayamayız!. İhtiyaçları giderilmeyen insan, psikolojik ve sosyal olarak, sıkıntı yaşar!.
Peki, Para nedir?! Para, insanlık tarafından geliştirilmiş ve üretilmiş bir kavramdır! İnsan ve toplumsal ilişkilerin tarih içinde giderek karmaşık hale gelmesi, insan ve organizasyonlar arasında değerin ölçülebilmesi, değerin takas edilmesi, saklanması ve bu işlemlerin bir sözleşme çerçevesinde gerçekleşebilmesi için bir araç olarak paranın doğması ve gelişmesini sağlamıştır! Para sözcüğü ile genellikle madenî para ve banknotlar kast edilmekle birlikte; ekonomide, vadesiz mevduatlar ve kredi kartları da parayı meydana getiren unsurlardan sayılır!.
Peki, Paranın fonksiyonları nelerdir?! Para bir değişim aracıdır! Para bir hak ölçüsüdür!. Paranın bu şekilde mal değişimini iki bölüme ayırması, paranın bir değişim, mübadele, aracı olma işlevidir!. Paranın hesap ve değer birimi işlevi! Paranın hesap ve değer birimi olarak işlevi, onun bir değişim aracı olma işlevinden kaynaklanır!. Farklı malların değişiminde değişim oranları para ile belirlenir!.
1980’li yılların başında, gelişmiş teknolojilerinden faydalanarak icat edilmiş POS terminalleri hayatımıza girdiğinde, oldukça sıkıntılı bir durumda bulunuyordu!. Mobil teknolojiler gelişim sürecinde kilit noktada yer alıyor!. Para ile ilgili teknolojiler gelişmekle birlikte nakit hâlâ maliyeti en yüksek finansal bileşenlerden biri konumunda bulunuyor!. Dijital teknolojiler artık yeni ödeme yöntemlerini hayatımıza girmesini sağlıyor!
Peki, tüm ihtiyaçlarımız için para bu kadar değerli bir konumda bulunurken, özellikle de iş adamları, hesaplarının olduğu tüm bankaların kartlarını taşımak yerine, tek bir banka kartı ile bu işlerini yürütmek ister!. Fakat, mesai dışında, ücra bir tatil beldesi veya hafta sonları üzerinizde nakit para yok, bir ihtiyacınızı gidermek için alışveriş yapacaksınız ve para bulunan bankada ki hesabınızın da nakit para çekme kartı bulunmuyor!. Hafta sonu veya gecenin bir vaktinde, aynı bankada hesabı bulunmayan bir dostunuzdan emanet para talep ettiniz, ne yapacaksınız?! Dijital olarak da sabah olmasını ve mesainin başlamasını bekleyeceksiniz, tabii ki tatil günü değilse! Teknolojik gelişmeler ve vatandaşların da ihtiyaçlarına paralel, elbette ki tüm banka hesapları arasında 7/24 para transfer kavramı veya sistemi devreye girmelidir!.
Devlet dediğimiz yapı ve kurum, ekonomi ve teknolojinin gelişmesine paralel olarak, vatandaşların, sorun ve ihtiyaçları çerçevesinde, kanun, kural ve yönetmelikler çıkarmakla mükelleftir!. Aksi halde, toplumsal olarak sıkıntı ve kaosa sebebiyet verebilir!. Devlet ve kurumlar, ekonomik kalkınma ve teknolojinin kapıya dayatmış olduğu gelişme ve ihtiyaçları, göz ardı edemez ve yok sayamaz!. Yüz yıl önceki ticari yasa ve kurallar, teknolojik ve toplumsal gelişmeler çerçevesinde geride kalmaktadır!. Devlet, pro-aktif bir şekilde, tüm sosyal ve ekonomik gelişmelere paralel, aksiyon geliştirmelidir!. Doğa boşluğu kabul etmeyeceğine göre; devletin müdahil olmadığı piyasaya, korsan bir sistem ve korsanlar hakim olacaktır!.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, mezkûr sorun, teknolojik gelişmeler ve vatandaşların ihtiyaçlarının giderilmesi muvacehesinde, yeni bir ödeme sistemini hizmete açmıştır! Fonların Anlık ve Sürekli Transferi olarak isimlendirilen sistem, farklı bankalardaki hesaplar arasında para transferlerini saniyeler içerisinde, 7 gün 24 saat gerçekleştirebilecektir!. FAST Sistemi, 18 Aralık'tan itibaren pilot uygulama olarak hizmete alınacak ve kademeli bir şekilde vatandaşların kullanımına açılacaktır!. Aktarılan fon, ödeme işleminin başlatılmasından itibaren saniyeler içerisinde alıcının hesabında kullanılır duruma gelecektir!. FAST katılımcılarının müşterileri, mobil telefon numaraları, e-posta adresleri veya TCKN bilgileri ile ödeme almak istedikleri hesaplarını (IBAN) eşleştirebilecektir!. FAST Sistemi daha az nakit kullanan bir topluma geçişte ve ekonominin dijitalleşmesinde önemli bir işlev görecektir!.