Birçok evsel ve kimyasal atık kaba bir filtrelemenin akabinde dereler, akarsular ve çaylar boşalım sistemiyle Marmara Denizi’ne ulaşıyor. Atıklar deniz salyasının beslendiği azot ve fosfatı denize taşıyor. Masmavi olması ihtiyaç duyulan dereler, kimi zaman kahverengi, kimi zaman mavi, kimi zaman yeşil, kırmızı kimi zaman de siyah akıyor.
Milliyet’ten Cihat Aslan’ın haberine nazaran, müsilaj kabusuna yol açan derelerden biri de Kazdağları’ndan doğan Biga Çayı. Çanakkale’de halk ortasında doğduğu bölgelerde Kocabaş, Çan ve Biga isimleriyle anılan Biga Çayı, Biga ve Çan ilçelerinin ortasından geçiyor. Büyük İskender’in kıyılarında savaştığı çay, Çan ilçesini ikiye bölerken, uzunluğu ortalama 80 kilometre. Biga Çayı, iki başka kolun birleşimiyle Kazdağları’ndan doğarak Etili ve Tepeköy’den geçerek Biga Ovası’nı sulayarak Karabiga belde merkezine üç kilometre uzaklıkta delta yapmadan Marmara Denizi’ne dökülüyor.
Son yıllarda çayın ve etrafının ıslahı için büyük uğraş sarf ediliyor. Lakin çaydaki kirlilik kentte bir türlü önlenmiyor. Çayın kaynağa en yakın bölgesi olan sol kolundan Tepeköy bölgesinden takip etmeye başladık. Tepeköy’de hayvanların otlatıldığı, sulamada kullanıldığı Biga Çayı, dağların ortasından gelmiş olarak berrak bir halde Çan’a kadar yol alıyor. Çan’a varmadan evvel civarındaki köyleri besleyen berrak suyun nefesi ise Çan ilçesi sonlarına girince kesiliyor.
Çan ilçesine giren Biga Çayı, evvel Türkiye’nin en büyük seramik fabrikaları, kum fabrikası ve Türkiye Kömür İşletmeleri’nin bulunmuş olduğu bölgeden geçiyor. İlçeye en yakın köyde berrak akan Biga Çayı, fabrikaların çabucak yanından geçerken inanılmaz bir renk değişimine uğruyor.
Çayın rengi seramik fabrikalarından boşalım edilen suların karışmasıyla kahverengiye dönüyor. Kum ocağının suyunu kullandığı Biga Çayı’na, suyu boşalım ederek bu sefer kirli olarak geri veriyor. Biga Çayı’nın içine giren kuşlar da kahverengiye bürünüyor. Çan’a kadar renginde bir değişiklik olmayan Biga Çayı’nın yapınak bölgelerinde kirlenmesi atık su arıtma tesislerinin tam randımanlı çalışmadığını gösteriyor. Etrafta ziraat işi yapanlar da zaman süre çayın renginin seramk rengine nazaran değiştiğini söylüyor.
Kaynak: Memurlar🔥3