Yunanistan’ın başkenti Atina’nın ormanlık alanında 24 Temmuz’da üç ayrı yerden başlayan yangınlarda ölü sayısı 79’a ulaşırken 100’den fazla kişi de yaralandı. Yangın sırasında kaybolanlara dair net sayı ise henüz belli değil. Yangınların sürdüğü bölgede olağanüstü hal ilan edildi. Atina yakınlarında çıkan ve büyük bir insani krize dönüşen yangın sonrasında sosyal medyada paylaşılan yanlış fotoğrafları derledik.
1- Fotoğraf, Pulitzerli fotoğrafçı Ron Olshwanger tarafından 1988 yılında çekilmiş
Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak da gönderilen fotoğrafın, Yunanistan’da başlayan yangından olduğu iddia edildi. Bir kullanıcı tarafından Twitter’da paylaşılan fotoğraf yaklaşık 2 bin 300 beğeni aldı.
Ancak bir itfaiyecinin kucaklayarak kurtardığı yaralı çocuğu gösteren fotoğrafın Yunanistan’da başlayan yangınlar sırasında çekildiği iddiası doğru değil. Söz konusu kare, serbest fotoğrafçı Ron Olshwanger tarafından ABD’nin St. Louis kentinde 1988 yılında çıkan bir yangın sırasında çekilmiş.
Adam Long isimli İtfaiye erinin 2 yaşındaki Patricia Pettus’u kurtarmaya çalıştığı sırada çekilen fotoğrafa ulaşmak mümkün. Hikayede Long tarafından kurtarılan Pettus’un daha sonra hastanede hayatını kaybettiği de belirtiliyor. Fotoğrafçı Ron Olshwanger ise bu karesiyle 1989 yılında Pulitzer Ödülü’ne layık görülmüş. 29 Nisan 2018’de hayatını kaybeden Olshwanger hakkında bir haberde 1989 Pulitzer Ödülü kazandığı ifade ediliyor.
New York Times tarafından 1989 yılında fotoğrafçı Ron Olshwanger ile yapılan söyleşiye de ulaşılabiliyor. Haberde Olshwanger kendisini amatör bir fotoğrafçı olarak tanımlıyor. Son olarak fotoğrafın hikayesine Pulitzer Ödülü kazanan basın fotoğraflarının arşivlendiği bir kitapta da rastlanabiliyor.
2- Fotoğraf, Yunanistan’da çıkan yangından önce de internette dolaşımdaydı
Fotoğrafın, Yunanistan’daki yangın sırasında bir köpeğin kedi yavrusunu yangından kurtardığını gösterdiği iddia edildi. Fotoğraf Twitter’da birçok kullanıcı tarafından da paylaşıldı.
Ancak söz konusu fotoğrafın Yunanistan’daki yangın sırasında çekildiği iddiası doğru değil. Fotoğraf, 2014’ten beri çeşitli sitelerde yer alıyor. Fotoğrafın Reddit isimli siteye 3 yıl önce bir kediyi yangından kurtaran köpeği gösterdiğibelirtilerek yüklendiğini görmek mümkün.
Yine fotoğrafa, 12 Ocak 2018’de yayınlanan ve 25 kahraman köpeğin listelendiği başka bir internet sitesinde de rastlamak mümkün.
3- Fotoğraf 2017’de Kalamos’ta çıkan başka bir yangından
Twitter’da paylaşılan ve kıyı şeridinden Attika’daki yangının şiddetini gösterdiği iddia edilen fotoğrafın da 24 Temmuz’daki yangın sırasında çekildiği doğru değil. Fotoğraf, Ağustos 2017’de Kalamos’ta çıkan yangına ait.
Stok fotoğraf paylaşım sitesi Getty Images’e yüklenen fotoğrafta söz konusu yangının Kalamos’ta 14 Ağustos 2017’de çıkan bir yangın sırasında Nur Photos isimli fotoğraf ajansı tarafından çekildiğini görmek mümkün.
4- Fotoğraf, 2016 yılında yine Yunanistan’ın Chios (Sakız) Adası’nda meydana gelen yangından
Yangın yerini uzaktan gösteren fotoğrafın da 24 Temmuz’daki yangından olduğu iddiası doğru değil. Fotoğraf, 2016 yılında yine Yunanistan’ın Chios (Sakız) Adası’nda meydana gelen yangın sırasında çekilmiş.
Ayrıca 2016’daki yangın sırasında başka bir açıdan çekilen fotoğraftan da söz konusu fotoğrafın Chios’tan olduğu görülüyor.
5- Yangından etkilenmiş köpeğin fotoğrafı 2017 yılında çıkan başka bir yangından
Sosyal medyada paylaşılan ve yangından etkilenmiş bir köpek fotoğrafı benzer şekilde Twitter’da #Yunanistan etiketiyle farklı hesaplar tarafından paylaşıldı. Religious Doctor isimli hesap tarafından paylaşılan fotoğraf yaklaşık 8 bin kişi tarafından beğenildi.
Ancak bu fotoğraf, 15 Ağustos 2017’de Yunanistan’da, Mikrochori’de çıkan bir yangın sonrasında SOOC muhabiri Menelaos Myrillas tarafından çekilmiş.
Attiki bölgesinde olağanüstü hal ilan edildi
Yangınların ardından Atina ve çevresini kapsayan Attiki bölgesinde olağanüstü hal ilan edildi. Yangın sonrasında bölgeden çekilen fotoğraflar ise yangının büyüklüğünü gözler önüne serdi.
Fotoğraf: ALOGERİKOS NİKOS
Derleyenler: Ali Osman Arabacı, Alican Acanerler
Kaynaklar
İlk fotoğrafta kullanılan kaynaklar
STLToday, Ron Olshwanger’ın söz konusu fotoğrafı, 30 Aralık 2008
The New York Times, Olshwanger’ın Pulitzer Ödülü ardından çıkan makale, 22 Mayıs 1989
Google Kitaplar, Ödüllü fotoğrafların derlendiği kitap, 2000
İkinci fotoğrafta kullanılan kaynaklar
Reddit, Aynı fotoğrafın 2014’te paylaşılan hali, 4 Eylül 2014
Inspiremore, 25 Kahraman köpek hakkında çıkan yazı, 12 Ocak 2018
Üçüncü fotoğrafta kullanılan kaynaklar
Getty Images, Kalamos’taki yangından görüntüler, 14 Ağustos 2017
Dördüncü fotoğrafta kullanılan kaynaklar
Naftemporiki, 2016’daki önemli haberlerin derlemesi, 1 Ocak 2017
EPA, Chios Adası’ndaki yangından bir fotoğraf, 25 Temmuz 2016
METRO, Chios yangınından görüntüler, 26 Temmuz 2016
Beşinci fotoğrafta kullanılan kaynaklar
SOOC, Menelaos Myrillas’ın fotoğrafı, 15 Ağustos 2017
Lifo, 2017’nin en iyi fotoğrafları derlemesi, 30 Aralık 2017
Analizde kullanılan diğer kaynaklar
Sputnik, Olağanüstü Hal ilan edilmesinin ardından çıkan haber, 24 Temmuz 2018
The Guardian, Yangının büyüklüğü ile ilgili haber, 24 Temmuz 2018