Yatırımcıların devlet veya kurumsal şirketlerin finans ihtiyacını karşılamak; yatırımcısına belirli bir süre değişken ya da sabit faiz ile borç verdiği vade sonunda faiz getirisi kazandığı yatırım şeklidir. Vadesi bir yıldan uzun olan yazılı senetlerdir. Tahviller alıcıya anapara ve faizini alma hakkı sağlar, Tahvil alıcısına herhangi bir ortaklık söz konusu değildir. Tahviller özel ve devlet tahvilleri olarak ikiye ayrılır. Devlet tahvili Hazine Müsteşarlığı tarafından ihracı yapılan ve devletin anapara ihtiyacını karşılamak amacıyla çıkarılan faiz bonolarıdır. Özel sektör tahvilleri ise şirketlere finansman sağlamak için çıkarılan borçlanma senetleridir.
Devlet Tahvili Nedir?
Devletin bir yıldan daha uzun süre ile borç ihtiyacını karşılamak için Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılan borçlanma araçlarına denir. Devlet tahvilleri Devlet İç Borçlanma Senedi olarak da bilinmektedir. Bu borçlanma senetlerinde devletin belirlediği vadede borçlanılan paranın faizi ile birlikte ödenmesini taahhüt eder. Tüzel kişilerin faydalandığı finansal araçlardır. Bankalarda bilançolarının aktif kalemlerinde yatırım aracı olarak tutarlar.
Devlet Tahvillerinin Özellikleri Nelerdir?
- Devlet garantisindedir.
- Faiz oranlarının değişmesi durumunda sabit getiri sağlamaktadır.
- Bir yıldan daha uzun vadelidir.
- Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılır,
- Satışını Merkez Bankası yapar
- Satışı fiziki veya emanet makbuzu ile sağlanır
- Faizler düştüğünde birim fiyatları yükselir
- İkinci el piyasası bulunmaktadır.
- Vade sonunda elde edilecek kar oranları bellidir.
- Devlet garantisinde olduğu için risk oranı çok düşütür.
- Bu tahviller emanet olarak kabul edilir, ücretsiz olarak saklanır.
- Vadesinden önce piyasa değeri ile nakde çevrilebilir.
Devlet Tahvili Faiz Oranları
Faiz oranları finans araçlarına göre farklılık gösterir. Üretim, tüketim ülkedeki enflasyon oranları, iş gücü likidite vb. araçlar devlet tahvili faizlerinin belirlenmesinde etkili olmaktadır. Basit faiz oranı %24, birleşik faiz oranı ise %24-27 arasında değişkenlik gösterebilmektedir. Devlet tahvilleri yatırımcının bankalarda bulunan vadesiz hesaplarından alınabilmektedir.
Devlet Tahvilleri Dezavantajları Nelerdir?
- Moratoryum ilan edilmesi durumunda tahviller geçersiz hale gelir.
- Tahvil edildikten sonra faiz oranının yükselmesi durumunda tahvil değerleri düşer.
- Tahvil fiyatları, yanlış ekonomik politikalar, ülke ekonomisindeki bozulma, kurlarda aşırı dalgalanmalar ve istikrarsızlıktan olumsuz etkilenir.
Tahvil yatırımı yapmadan önce yatırımcının yatırım hedeflerinin ve risk eğilimini bilmesi ve risksiz, sabit getirili ancak görece uzun vadeli yatırım aracı olan tahvillere yatırım yapmadan önce bu konuda kendisini bilgilendirmesi önemlidir. Yatırımcılar tahvil piyasasının işleyişini iyi anlayarak, faiz oranlarını, kurları ve enflasyon oranlarını yakından izleyerek ve piyasada işlem gören veya ihraç edilen devlet tahvilleri arasından kendi yatırım hedeflerine en uygun olanını seçerek tahvil yatırımlarından maksimum getiriyi elde edebilirler.
Bir önceki yazımız olan İngiltere Merkez Bankası Görevleri Nelerdir? başlıklı makalemizde GBP'nin Açılımı Nedir?, İngiltere Merkez Bankası ve İngiltere Merkez Bankası Görevleri Nelerdir? hakkında bilgiler verilmektedir.