ADSL Konusunda tavsiyelerDiyelim ki bulunduğunuz alanda ADSL hizmeti olduğunu öğrendiniz. Peki yapmanız gereken nedir , etrafınızdakilere soracaksınız , panoları ziyaret edeceksiniz , fikir öğrenmek için uğraşacaksınız. Hadi adım adım size kendi fikirlerimi sunayım.1) İlk aşamada ADSL isteyip istemediğinize karar vermeniz gerekiyor. Şu an için ADSL 256/64 bağlantıda bile çok makul bir seçim gibi görünüyor , promosyonlu 49 milyon lira/ay olan fiyatı ile rakibi olan kablonet'ten oldukça ucuz , bağlantı hızını yükselttikçe ise aradaki fark dramatik olarak artıyor.. ( Dial Up'ı ise bu karşılaştırmada kaale bile almıyoruz , hafta içi tek bir gün tamamen bağlı kalmanın faturası yaklaşık 23,5 milyon lira) Fakat birden bire portların açılmasının , fiyatlarda indirime gidilmesinin çok bariz bir sebebi var. 1-1-2004 tarihi çok uzun zamandır beklediğimiz bir tarih , Türk Telekom'un tekeli kalkıyor. Öyleki bu yazı yayınlandığı sıralarda ABD'ye telefon açmak karşı komşuyu aramaktan daha ucuz olacak. Şimdiden bir kısım firma Türk Telekom'dan %99,2 daha ucuza görüşme yapabilirsiniz diye ilanları İnternete koymaya başladı. (Yaşasın VoIP ! ) Bu durumun internet sağlayıcılarına yansımamasının mümkünü yok. Yıllardır Koç ve Sabancı gibi büyük grupların bu tarihe hazırlık yaptığı biliniyor , bugün olmasa bile bir gün mutlaka rekabet ortamı oluşacak , ortalığın durulmasını bekleyip ondan sonra bağlantıya karar vermek akıllıca olabilir.2) Diyelim ki "nasılsa rekabet ortadan kalkınca bile ben DSL hizmeti almayı düşünüyorum , sırtımda yumurta küfesi yok , başka bir firmaya geçecek olsam da bir yerden başlamak lazım" şeklinde (benim de katıldığım) bir fikriniz var. Sıra Telekom'a başvurmaya geldi. İlk dikkat etmeniz gereken şey başvuruyu yapacak olan kimsenin telefonu üzerine almış olan kişi olması. Çok fazla bir prosedür yok. Gidiyorsunuz , bir form dolduruyorsunuz , sonra sizi anlamsız bir şekilde bekletiyorlar , bir miktar paranızı alıyorlar ve şu gün şu numaranızı vererek kullanıcı isminizi ve şifrenizi öğrenin diyorlar. Vereceğiniz ilk bağlanma parası şaşırtıcı bir şekilde alacağınız bağlantı hızına göre değişiyor , halbuki her halükarda yapacakları işlem DSLAM ile bağlantı kurmaktan ibaret , farkın nedenini anlayabilmiş değilim. Dolduracağınız formda iki başlık önemli , ilki almak istediğiniz bağlantı hızı , ikincisi ise statik IP isteyip istemediğiniz. Statik IP almanızın avantajı server (özellikle de web server) olmanızı , mesela kendi hostunuzu kendinizin yapmasını sağlayabilecek olması , dezavantajı ise olası bir hack saldırısına karşı sabit kalmanız ya da anonimliğinizin zarar görmesi olabilir. Ben tercihimi statik IP'den yana yapmıştım , seçim sizin.3) Bağlantı hızına karar vermesi ise işin ayrı bir zorluğu. Telekom eskiden "son kullanıcı alırsa 128 Kbit/s alsın , iki katı bağlantıyı 4 katı fiyata vereyim ki önü kesilsin" mantığı güderken şimdi marketlerdeki kola satış stratejisine benzer bir taktik uyguluyor. 20 milyon daha vereyim iki katını alayım , bir 30 daha vereyim onun da iki katını alayım derken insan hırsına gem vuramıyor. Burada mümkün olduğunca insanın bütçesini düşünmesi daha mantıklı , nasıl açken aklımıza gelen her yemeği canımız çekiyorsa bağlantımız çok kötüyken de keşke şöyle olsa böyle olsa diyoruz. Güzel bir bağlantının psikolojisinin gelişme safhasını anlatayım. Öncelikle ilk bir kaç gün boyunca çok uzun zamandır çekmek istediğiniz ama çekemediğiniz şeyleri çekiyorsunuz. Daha sonraki günler ise eşin dostun ihtiyaçlarını çekiyorsunuz. Aradan bir hafta geçtikten sonra bir bakmışsınız ki "internet boşa akmasın" diye peer to peer programlardan rastgele kelimeler aratmaya başlamışsınız. Bu yüzden eğer internet üzerinden televizyon izleyecekseniz ya da download için bildiğiniz çok sağlam ftp'ler varsa 256 , bunlar yoksa 128 Kbit/s bağlantıyı tavsiye ederim. Sonuçta nasıl 4 kat hızlı gidebilecek bir araba ile yollarda (hız limitleri sebebi ile) 4 kat hızlı süremiyorsak download yaparken de karşı tarafın upload hızına takılıyoruz. Tabi bu saydıklarım kişisel kullanım için geçerli , kurumsal bir bağlantı için en makulü 512 Kbit/s - 1mbit/s gözüküyor.4) Şimdi bekleme kısmına geldiniz , bu kısım hakkında bir şey söylemek gerçekten zor. 3 gün içerisinde hattının açıldığını da 2 hafta sinir dolu bekleyiş yaşadığını da söyleyen kullanıcılarımız var , tamamen talihinize bağlı bir durum. Aradaki zamanı ise modem bakarak geçirmekte fayda var. Biz neme lazım diye gerekirse bağlantınızı paylaştırmanızın rahat olacağı bir modemi tavsiye ederiz , onun dışında kalan her şey sizin kesenize bağlı. Şu sıra ADSL modemler konusunda inanılmaz bir sıkışıklık var , ben bile bir kaç kişi için aracı olmak zorunda kaldım , panolarda ikinci el ilanlarında sıfırından %40 pahalı ilanlar çıktı , bazı bilgisayarcıların da özellikle çok yüksek kar marjları istediği söyleniyor. Distribütör firmaların iddiasına göre bu durum geçici ve (yurtdışından alışveriş yapanların vergiden kaçmak için özellikle kulandığı bir dönem olan) yoğun yılbaşı trafiğinden kaynaklanan bir durum. Bir başka tavsiyem ise mümkün olduğu kadar modeminizi görerek alın , online bir alışveriş sitesinden alıyorsanız da önceden telefon ederek ellerinde istediğiniz ürünün olup olmadığını teyit ettirin. 5) Hattınız bağlandıktan sonra ise ilk yapmanız gereken şey hızınızı kontrol etmek. Her ne kadar %10 - %15 gibi bir kayıp kabul edilebilir sınırlarda da olsa çok fazla kulanıcımızdan yüksek bağlantı hızı taleplerine rağmen 128 bağlandığı şikayetini aldık , açıkçası sistematik bir hata olmasından korkuyoruz. Bu tip telekom firmalarında , özellikle PSTN (bildiğiniz telefon) ağlarında aynı anda kullanıcıların en fazla %10 unun konuşma yapacağı , onların da konuşma süresinin ortalama 5 dakikayı geçmeyeceği gibi bir kabul yapılır. Halbuki biz internet kullanıcıları uzun süren bir açlık sonrasında ne bulursak sömürme taraftarıyız , dolayısı ile benzer bir kabul yapıp ona göre ihale yapan Telekom'un bir şekil darboğaza gireceği belli.Bu yüzden nasıl pazar alışverişinde hatalı hesaplama yapıldığında (nedense) hep sizin zararınıza oluyor ise burda da böyle olması açıkçası düşündürüyor. Sözün özü hızınızı kontrol edin , sonra üzülmeyin.6) Hayırlı olsun , "acaba ne kadar nette kaldım , tüm işlerimi halledeyim de hemen çıkayım" demek zorunda kalmadan , vicdan azabı duymadan kullanacağınız bir bağlantıya kavuştunuz. Son bir not , RPC servisi kurulu olarak gelen işletim sistemlerinde (mesela Windows XP ya da W2K) broadband bağlantılarına kavuşan kişileri ilk tebrik eden Worm Blaster virüsü oluyor , siz siz olun ilk iş olarak gerekli yamaları kurun ve güvenlik önlemlerini alın.