Sadece birkaç on yıl önce, çoğu 14 farklı buzul Meksika’nın en yüksek dağı olan Citlaltépetl veya Orizaba zirvesinin tepesini kalıcı beyaz bir kalkanla kapladı. Ama artık değil.
Eskiden buzulların indiği yerler hala görülebiliyor. Dağın yamacında, çalı tundra bitki örtüsünün bir zamanlar kar ve buz paketlerinin altına serilmiş gri kayalardan oluşan bir manzaraya yol açtığı net bir tasvir var.
Bugün, bu bölgede sadece bir buzul kaldı. Adı Jamapa. Ve bilim adamları bunu o kadar çok söylüyorlar ki %60’ı eridi. Yakın zamana kadar, uzmanlar bunun olduğunu tahmin ediyorlardı. belki sadece 40 yıl kaldı. Ama şimdi, ortadan kalkacağını söylüyorlar. on yıl içinde.
Bu sadece zamanın ve iklim değişikliğinin ilerleyişinin üzücü, sembolik bir işareti değil. Aynı zamanda pratik etkileri de vardır. Oradaki nehirler ve akarsular buzul akışıyla besleniyor ve bu tatlı su azalıyor.
Veracruz Üniversitesi Yer Bilimleri Merkezi koordinatörü Carlos Welsh, “Önümüzdeki 10-15 yıl içinde olası bir yok olma, bu suya bağlı olan nüfusu ciddi tehlikeye atıyor” dedi. “Yalnızca buzul akışının kaybı nedeniyle değil, aynı zamanda bölgede meydana gelen artan sıcaklık ve yağışlardaki azalma nedeniyle.”
İlişkili: Yerli topluluklar Meksika’daki iki maden projesine karşı zafer kazandı
Ricardo Rodriguez DemeneghiOrizaba’da yerel bir rehber ve eski bir dağcı olan , dağı yaklaşık 300 kez zirveye çıkardığını söyledi. Kızıl Haç’ın Meksika alp okulunun yöneticisi olarak ve Himalayalar’a ve Amerika’nın en yüksek zirvesi olan Arjantin’in Aconcagua’sına yapılacak gezilere hazırlanırken eğitim tatbikatlarında bulundu.
Dağın yamacında – hemen aşağıdan Orizaba Zirvesi Ulusal Parkı — Demeneghi, suyu aşağıda yaşayan nüfusa taşıyan eski bir su kemerinin kenarında yolun kenarında arabayı durdurdu. Bugün, kuru, ufalanan ve bitki örtüsüyle büyümüş durumda.
Yolun aşağısında kurumuş bir nehir yatağı var.
“Bu ırmağın suyu azalsa da hep vardı. [at] yılın belirli zamanları. Şimdi kurumuş bir nehir. Sadece yağışlı mevsimlerde suyu var.”
“Bu ırmağın suyu azalsa da hep vardı. [at] Yılın belirli zamanlarında” dedi. “Şimdi, kurumuş bir nehir. Sadece yağışlı mevsimlerde suyu var.”
Bu, suyunun çoğunu dağın yukarısındaki kaynaklardan alan yanardağın güney tarafındaki köyler ve kasabalar için bir sorun. Etrafta dolaşmak için her zaman yeterli değildir.
Chichipica köyünde yaşayan genç bir çiftçi olan Jesus Gonzalez, ailesinin dağın yukarılarından kaynak suyuna eriştiği açık bir su oluğunun yanında duruyordu.
Kurak aylar boyunca, her sekiz günde bir sadece 60-70 galon su tahsis edilir.
“Evet, zamanla neler olabileceği konusunda endişeliyim,” dedi. “Ama sahip olduğumuz az miktarda suyu korumak için elimizden geleni yapıyoruz.”
Aynı hikaye 20 dakika güneyde, Atzitzintla kasabasında. Yerel yerli dil olan Náhuatl’da isim “küçük nehirlerin yeri” anlamına gelir. Ama artık durum böyle değil.
Bugün, sakinler haftada bir veya iki kez, bir seferde birkaç saat su içebiliyor. Bu süre zarfında su depolarını doldurmak zorundalar. Ve bu yeterli değilse, yakındaki bir kasabadan kamyonla su satın alıyorlar – gelecekte daha fazla güvenmeleri gerekecek bir şey.
Klimatologlar, gezegendeki buzulların beklenenden çok daha hızlı eridiğini ve Himalayalardan And Dağları’na kadar olan içme suyu kaynaklarını etkilediğini söylüyor. Uluslararası haftalık bilim dergisi Nature’ın bir raporunda, şöyle deniyor: tahminen 1,9 milyar insan iklim ısındıkça daha düşük kar paketi ve eriyen buzullardan etkilenecektir.
İlişkili: Tuzdan arındırma, kuzey Meksika’daki bir Yerli köye tatlı su ve endişe getiriyor
Ancak Orizaba’nın buzulunu yok olmaya iten tek faktör bu değil. Bir zamanlar çam ormanlarıyla kaplı olan yanardağ, ekinlerin yetiştirildiği ve koyunların otladığı tarlalarla dolu. 2014 rapor 25 yıllık bir süre içinde Orizaba’nın bitki örtüsünün %87’sini kaybettiğini belirtiyor.
Demeneghi, yasa dışı olmasına rağmen yetkililerin bu ormansızlaşmaya göz yumduğunu söyledi.
“Ormanı kaybedersek, buzulları kaybederiz.”
“Ormanı kaybedersek, buzulları kaybederiz” diye açıkladı.
Çünkü ormanlar dağ yamacını serin tutmaya yardımcı olur; ağaçlar, Karayip kıyılarından hareket eden ıslak bulutlardan gelen nemin yoğunlaşmasına ve tutulmasına yardımcı olur.
Onlarca yıl önce, Demeneghi örgütü kurdu Orizaba Zirvesini KaydetBu, yanardağdaki bir alanın yeniden ağaçlandırılmasına yardımcı oldu.
Sekiz yıl sonra sonuçları görebilirler. Bölge, bazıları Demeneghi’nin boyunda, bazıları çok daha yüksek olan kozalaklı çamlarla kaplıdır. Arada genç fidanlar filizlenir. Sıcaklık, çevredeki karadan oldukça soğuktur.
Yerel topluluklar ve milli park ile birlikte Save Orizaba Peak, 5 milyon ağaç dikti ve potansiyel orman yangınlarını kontrol altına almak için yüzlerce kilometrelik ateş hattı inşa etti.
Büyük bir başarıydı – yerel toplulukların değişen iklime nasıl uyum sağlayabileceğinin bir örneği. Yani, özel finansman tükenene kadar hükümetler değişti ve COVID-19 salgını vurdu.
İlişkili: Ruslar ve Ukraynalılar Meksika üzerinden ABD’ye kaçmaya çalışıyor
Orizaba zirvesindeki bitki örtüsünün kaybı, azalan yağmur ve buradaki buzulların erimesi de uzaklarda muazzam bir etki yaratıyor.
Jamapa nehri, Jamapa buzulundan akıntı olarak başlar ve Meksika Körfezi’ne dökülene kadar aşağı doğru 174 mil koşar. Nehir, onu içme suyu, sulama ve balıkçılık için kullanan yaklaşık 1,5 milyon insan için gereklidir.
Ancak Veracruz Üniversitesi’nden Carlos Welsh’e göre, Jamapa buzulunun erimesi on yıl öncesine göre şimdiden %30 daha düşük.
Küçük çiftçi ve su aktivisti Enedino González Mart ayı sonlarında Jamapa nehrine dökülen Atoyac Nehri’nin kenarından yaptığı konuşmada, “Bu nehir son 15 yılda %60 azaldı” dedi. “İnsanların hayatlarını ve ekinleri sulama ve içme suyuna erişme yeteneğimizi riske atıyor.”
Jamapa nehrinin okyanusa döküldüğü yerde, balıkçılar balık bulmakta zorlanıyor. Karayipler’den 5 mil yukarı akışta tespit edilen tuzlu su, kıyı topluluklarını ve Jamapa’yı içme suyu veya sulama için kullanma yeteneklerini tehdit ediyor.
“Doğaya saygıyı hayatımızın merkezine koymalıyız.”
Jamapa Nehri havzasındaki 28 belediyeden sakinleri bir araya getirmek için Volcano to the Ocean organizasyonunu başlatan Veracruz Üniversitesi eski müdür yardımcısı Emilio Zilli Debernardi, “Harekete geçmeliyiz” dedi.
“Jamapa nehir havzasını ağaçlarla doldurmamız gerekiyor. Büyümelerine izin vermeliyiz. Doğaya saygıyı hayatımızın merkezine koymalıyız” dedi.
Zilli, değişen iklimin etkilerine ilk elden tanık olmak ve kendi topluluklarında buna nasıl yanıt verileceğini tartışmak için Jamapa nehrini ve kollarını ziyaret etmek için haftada birkaç kez öğrenci ve yetişkin gruplarını dışarı çıkarıyor.
İlişkili: Bir grup Haitili göçmen, ABD-Meksika sınırında tacize uğradıklarını söylüyor. ABD hükümetine dava açıyorlar.
Meksika’nın son buzulları erimeye devam ederken geri dönüş yok. Ancak Gonzalez ve Demeneghi gibi yerel çevreciler, eğitim ve eylemle zararları azaltmaya ve kaçınılmaz darbeyi yumuşatmaya yardımcı olabileceklerini umduklarını söylediler.
Zilli, “Türümüzü yok etme konusunda net bir süreçteyiz” dedi. “Bilgi olduğu açık. Bilincin olduğu açıktır. Ama gerçekten yapmamız gereken şey, küresel ısınmaya karşı önlem almak. Ve kendimizden, ailelerimizden, mahallelerimizden, bölgelerimizden, eyaletlerimizden başlamalı ve kamu politikalarını güçlendirmeliyiz.”
Kaynak : https://theworld.org/stories/2022-04-12/mexicos-last-glaciers-melt-communities-depend-mountain-springs-scramble-find