Romanya Gezi Rehberi
Karpatların eteğinde…
ROMANYA
5 Eylül 2020
Hakkâri’de görev yaptığım dönemde resmi bir heyet halinde Romanya ve Macaristan’ı ziyaret ettik. 2010 yılında çıktığımız bu seyahatin ilk ayağı olan Romanya’da Bükreş ve Temeşvar’a gittik. Resmi programlardan arta kalan zamanımızda bu şehirleri gezme fırsatımız da oldu.
Bu vesileyle söyleyeyim, resmi nedenlerle yapılan seyahatlerde bütün organizasyonu sizin adınıza başkaları yaptığı için gittiğiniz bir şehri çok iyi gezseniz bile resmin bütününü yeterince göremiyorsunuz. Ziyaret ettiğiniz mekânlar zihninizde bölük pörçük yer ediyor. Aynen aracı kendiniz kullanmayınca güzergâhı yeterince tanıyamadığınız gibi. Bu seyahatimizle ilgili durum da böyle maalesef. Rehberler eşliğinde oldukça iyi gezdiğimiz bu topraklarda mekânların zihin haritamda yerli yerine oturması için geriye dönüp eldeki malzemelerle fazladan çalışmam icap etti.
Temeşvar’da Roma Katolik Kilisesi
Diğer taraftan, seyahatlerimde yerel halkla, esnafla, vs çeşitli temaslarda bulunuyor, birtakım kişisel tecrübelerimi ve yaşanmışlıkları da yazılarıma eklemeye gayret ediyorum. Kalabalık heyetlerle gidilen resmi programlarda bu tür temasların yaşanması pek mümkün olmuyor. Bu nedenle işin o tarafı bu yazımda maalesef eksik kaldı.
Her şeye rağmen yaşanmışlıkları başta kendi kişisel arşivim olmak üzere kayıt altına almak adına ne kadar mümkünse o kadar yazmamın doğru olacağını düşünüyorum. Benzer zorlukları yaşadığım ama mutlaka kayda geçirmem gerektiğini düşündüğüm diğer seyahatlerimi de aynı gerekçelerle yazmaya çalışıyorum. “Mükemmel iyinin düşmanıdır” diye boşuna söylememişler.
Bükreş
Bugünkü Romanya topraklarının bulunduğu Eflak, Boğdan ve Erdel bölgeleri 15. yüzyıldan itibaren Osmanlı’nın egemenliğine girse bile tam anlamıyla ilhak edilmemiş. Bir başka ifadeyle buralara bir tür özerklik verilmiş. Osmanlı’ya vergi veren, savaş halinde asker gönderen bu bölgelerin voyvodalarını, yani yöneticilerini de Rumen soyluları arasından Osmanlı Devleti tayin edermiş. 18. yüzyılın başlarından itibaren Rumen yöneticiler Osmanlı’ya karşı Ruslarla birlikte hareket etmeye başlayınca bu defa Osmanlı Devleti Eflak ve Boğdan Beylerini Fenerli Rumlar arasından atamaya başlamış. Romanya’nın bağımsızlığını ilan ettiği 1877 yılına kadar bu ilişki böylece devam etmiş. Osmanlı Devleti’nin yönetimine tam olarak girmeyince günümüz Romanya’sında Osmanlı izlerine fazla rastlanmıyor doğal olarak.
Temeşvar’ın tarihi bölgesi
Bulgaristan’la birlikte Avrupa Birliği’ne (AB) girdikleri 2007 yılında bu iki ülkenin AB seviyesinin çok altında oldukları, AB’ye alınmalarının hatalı olduğu yönünde eleştiriler yapılmıştı. Gerçekten de her iki ülkenin o dönemdeki verileri pek parlak değildi. Üstelik nispeten büyük nüfusları ile AB’nin hazmetme kapasitesini zorlama riskleri vardı. AB’ye giriş sürecinde ve üye olduktan sonraki dönemde epeyce mesafe kat ettiklerini söylemek mümkün. Yine de Romanya’da gördüğümüz manzara, henüz her şeyin yerli yerine oturmadığı, şehirlerin altyapısından genel görünümüne kadar birçok bakımdan diğer AB üyesi ülkelerin seviyesinde olmadığı yönünde.
Bükreş Özgürlük Parkı’nda Meçhul Asker Anıtı
Romanya sınır komşumuz olmamakla birlikte yakın coğrafyamızda yer alan bir ülke. Geçmişte yurtdışı seyahatlerimizin bazılarını karayolu ile yapmaya alıştığımız için Romanya mesafesindeki ülkelerin bize hiç de uzak olmadığını kendi tecrübelerimize dayanarak söyleyebiliriz. Mesela Bükreş İstanbul’a 650, Kapıkule’ye ise sadece 415 km mesafede. Bir-iki başka şehrin de güzergâha dâhil edilebileceği birkaç günlük gayet rahat ve keyifli bir Bükreş gezisi planlanabilir. Dönüş için Karadeniz sahilinden gelinip Köstence, Varna ve Burgaz görülebilir. İstanbul’dan gidip dönecekler için bu güzergâhın tamamının sadece 1500 km olduğunu söylersem, araçla yapılacak böyle bir seyahatin ne kadar mümkün olduğu daha net anlaşılmış olur. Havayolu alternatifi ise her zaman ihtimal dâhilinde.