İster artık ister gelecekte çocuk sahibi olmak isteyip istemediğinize bakılmaksızın, bedeninizin hamileliğe hazır olup olmadığını merak ediyor olabilirsiniz.
Tıkanmış fallop tüpleri üzere fizikî sorunlardan yaşa kadar doğurganlığı etkileyebilecek çeşitli sorunlar vardır. Bu nedenle, sorunu mümkün olduğunca erken tespit etmek ve çözmek kıymetlidir.
Kadınlarda kısırlığın erken işaretleri
Bu 5 erken belirti muhakkak meselelerin olduğunu ve tıbbi yardım almanın gerekli olduğunu gösterebilir.
Düzensiz dönemler
Adet düzensizliğiniz var mı, orta sıra mı düzensizleşiyor yoksa daima mi sistemsiz? Bu dikkat edilmesi gereken bir durumdur, nizamlı olarak yumurtlamadığınız manasına gelebilir. Adet düzensizliğinin en yaygın nedeni doğum denetim haplarıdır. Bayanlar doğum denetim hapı almayı bıraktığında adetleri düzensizleşebilir yahut kaybolabilir. Lakin haplar yumurtlama sıkıntılarını çözmez. Adet düzensizliği durumunda, mümkün olan en kısa müddette bir doktora görünmek çok değerlidir.
Pelvik ağrılar
Cinsel bağ sırasında pelvisinizde ağrı hissediyorsanız bu durum doğurganlığı etkileyebilen çikolata kisti, yani endometriozis olabilir. Endometriozis durumunda olağanda rahmin duvarlarında bulunan doku, rahim dışında büyür ve bu da sıhhat sıkıntılarına neden olabilir. Endometriozis yumurtalıklarda kistlere neden olabilir yahut yumurtalığın büyümesine yahut yana itilmesine yol açabilir.
Rahim miyomları, 30 ila 40 yaşları ortasında ortaya çıkan ve hamile kalma ile ilgili meselelere neden olabilen düzgün huylu büyümelerdir. Lakin ekseriyetle ağrıya neden olmazlar, bu nedenle tertipli denetimlere gitmek değerlidir. Bu sorunun tahlili ameliyat olabilir, lakin tedavi boyutlara ve rahim içindeki pozisyona nazaran değişir. Birçoğu hiç sorun yaratmazken, kimileri büyük bir probleme neden olabilir. Ameliyat tavsiye edilirse, hamile kalmaya çalışmadan evvel birkaç ay beklemek gerekir.
Tiroid problemleri
Gittikçe daha fazla bayan tiroid sorunu yaşıyor. Hem hipotiroidizm (az faal tiroid) hem de hipertiroidizm (aşırı etkin tiroid) doğurganlığı etkileyebilir. Tiroid bezi yavaş çalışıyorsa, hormon düzeyini olağana döndürmek için ilaç almak kafidir. Lakin birden fazla vakit sorun, birçok bayanın tiroid hormon düzeyleriyle ilgili bir problemleri olduğunun farkında olmamasıdır.
Hipertiroidizm daha önemli bir durumdur ve tedavisi daha zordur. İlaçlar kısa vadede yardımcı olabilir, fakat hastalık ilerlerse ameliyat gerekebilir, yani tiroid bezinin çıkarılması yahut radyoaktif iyot tedavisi uygulanabilir. Radyoaktif iyot tedavisi durumunda gebe kalmaya çalışmadan evvel 6 ila 12 ay beklemek gerekir.
Polikistik over sendromu
Polikistik over sendromu da doğurganlığı etkileyen bir sıkıntıdır. Polikistik over sendromu yaşayan bayanlar, androjen ismi verilen erkek hormonlarının yanı sıra kist ve yumurtlama ile ilgili sıkıntılar oluşturan genişlemiş yumurtalıklara sahiptir.
Pek çok bayana kısırlık dışındaki sorunlar (sivilce, çok kıl büyümesi, adet problemleri, kilo alımı ve diyabet) teşhislerin konulduğu biliniyor. Bu durum yumurtlamanın daha derinlemesine değerlendirilmesini gerektirir ve akabinde ilaç kullanılabilir. Fazla kilo durumu daha da kötüleştirdiği için kilo vermek de yardımcı olabilir. Kilo kaybı bazen yumurtlama sürecini tekrar başlatabilir ve gebeliğe müsaade verebilir.
Süt akıntısı
Hamile değilseniz yahut emzirmiyorsanız ve göğüslerinizden süt akıntısı yaşıyorsanız, anne sütü üreten hormon olan prolaktin hormonunun yüksek düzeylerinin bir işareti olabilir. Kulağa garip gelse de, bu kısırlık belirtisi olabilir.
Prolaktin düzeylerine bağlı olarak, bayanlar zayıf yumurtlama yahut yumurtlama eksikliği nedeniyle kısırlık yaşayabilirler. Prolaktin artışı, örneğin bir tiroid sorunundan kaynaklanabilir.
Kısırlığın önlenmesi
Kadınlarda kısırlığın önlenmesi, çocuklukta başlar ve örneğin uzun vadede olumsuz sonuçları olabilecek değersiz enfeksiyonların ihmal edilmemesi üzere ergenlik ve gençlik devrinde alınması gereken tedbirler vardır.
Doğurganlığı korumak için sigara, alkol kullanımı, obezite yahut çok zayıflık, hareketsiz ömür stili ve tıpkı vakitte çok fizikî aktivite üzere makul risk faktörlerinden kaçınarak sağlıklı bir ömür şekli izlenmelidir.
Kirlilik ve toksik çevresel faktörlere maruz kalmanın da doğurganlığı tehlikeye atabileceği bilinmektedir. Son yıllarda, üreme organlarında kalıcı hasara yol açabilen cinsel yolla bulaşan bulaşıcı hastalıklarla ilişkili hastalıklarda artış olduğu ve bunun sonucunda kısırlığın yaygınlaştığı bilinmektedir.
Kiloya dikkat etmek, kilo almamak ve çok fazla kilo vermemek de değerlidir. Hem obezite hem de çok zayıflık bir bayanın doğurganlığını etkileyebilir. Androstenedion bedenin yağ rezervlerinde birikir, bu hormon hormonal dengeyi değiştirir ve sonuç olarak menstrüasyonun düzenlenmesini bozarak kısırlığa neden olur. Bu nedenle, ülkü kiloda olmak gerekir ve bu tek başına kişinin doğurganlığını yine kazanması için kâfi olabilir.
Sigarayı bırakmak yahut alkol almak da bayan kısırlığı için çok değerlidir. Sigara içen bayanların doğurganlığı çok azalır. Sigara içmek ayrıyeten adet döngüsünde ve endometriumda değişikliklere neden olarak döllenmiş oositin yuvalanmasını engelleyebilir. Alkol ise bayan hormonlarının daha düşük üretimine neden olabilir ve kısırlığa neden olabilir.
Kadın genital sistemindeki iltihapların denetim altına alınması gereklidir. Frengi, bel soğukluğu ve klamidya üzere cinsel bağ yoluyla bulaşan enfeksiyonlar kısırlığa neden olabilir. Kısırlık, hem enfeksiyon vajinanın kimyasal istikrarını süreksiz olarak değiştirdiği için ani bir tesire hem de enfeksiyon tüplere geri dönerek kapanmalarına neden olursa uzun vadeli bir tesire bağlı olabilir.