Kocaeli trafiğinde her yıl gözle görünür bir artış var. Şehrin İstanbul’u Anadolu’ya bağlayan bir köprü konumunda olması; nüfusuna paralel olarak araç sayısının da artıyor olması; tüm bunlara karşın Kocaeli’nin dar bir coğrafi alanda yerleşik olması trafik sorununun ilerleyen yıllarda bir kabusa dönüşeceğini gösteriyor. Şimdiden gerekli önlemler alınmazsa, hatta şehrin ihtiyacı olan bir takım gerçekten çılgın projeler hayata geçirilmezse Kocaeli’nin İstanbul’dan bile daha beter bir trafik problemi olacak. Trafiği nasıl aşacağını bilen kişiler ara bağlantı yollarını alternatif güzergâh olarak kullanarak hem trafik sorununu şimdilik kendilerince çözebiliyor hem de ana arterlerin rahatlamasını sağlıyorlar ancak ilerleyen yıllarda bu da kurtuluş olamayacak.
Şehrin doğu batı istikametindeki ana ulaşım hattı olan E-5 veya D-100’ün Kocaelililerin şehir içi ulaşımını sağlayan bir yol olmanın ötesinde İstanbul’u Anadolu’ya bağlama özelliği Kocaeli’nin artan trafiğine devasa bir yük daha bindiriyor. Ancak sorun sadece E-5 (D-100) hattı üzerinde değil. E-5 etrafındaki yerleşim noktalarının E-5’e bağlantı noktası vazifesini gören kavşaklarda ciddi sıkışmalar söz konusu. Bu tür bağlantı sıkıntılarını aşmak için inşa edilen Derince Tüneli, İzmit Tüneli, Kandıra sapağı üst geçidi, Köseköy Tüneli vb. gibi projeler söz konusu bağlantı noktalarını ciddi şekilde rahatlattılar ama bunlar yeterli değil. Hemen Derince Tüneli çıkışında Derince Limanı bağlantı kavşağındaki trafik lambaları o bölgede trafiği tek başına kahredici noktalara getiriyor mesela. Yine Çenesuyu’ndan E-5’e bağlanmak veya E-5’ den tekrar Çenesuyu’nda eski stadın önündeki kavşağa girmek tam bir eziyet. Bu iki bölgeyi örnek olarak saydık, benzeri çok bağlantı noktası var.
Çözüm Ne?
Kocaeli trafiğini çözebilmek için öncelikle niyetin temiz/halis olması gerekir. Birilerine ihale peşkeş çekme anlayışını rafa kaldırmayan, halis niyetle Kocaeli’nin sorununu çözme Kocaeli’ye hizmet etme kafasında olmayan hiç kimse bu sorunu kalıcı olarak çözemez. Çünkü bu sorunun çözülebilmesi için çok ciddi bir finansman harcaması yapmak gerekiyor. Bu kadar büyük paraların döndüğü yerde şeytana uyacak tıynette olan kişiler o parayı milletin hayrına kullanmazlar. O nedenle Kocaeli’nin sorunlarını çözebilmek için öncelikle zihniyet düzgün yerel ve ulusal yöneticilere ihtiyaç var.
Zihniyet meselesini hallettikten sonra işin teknik kısmına gelebiliriz.
Kocaeli trafiğini rahatlatabilecek en büyük proje E-5 güzergahında Tuzla-İzmit hattında kurulacak ve İzmit’ten üçe ayrılarak bir ucu Yalova’ya, bir ucu Umuttepe’ye ve diğer ucu Kartepe ve Eşme üzerinden Adapazarı’na kadar gidecek olan metro projesidir. Projenin Çayırova, Şekerpınar Darıca, Gebze ve Dilovası ayaklarında yan hatlarla metro ağının daha geniş bir alana yayılması sağlanmalıdır. Ancak metro projesiyle alakalı şöyle bir handikap var; İzmit’te E-5 ile deniz arasındaki bölge büyük oranda doldurma olduğu için bu hatta zemin yer altından gidecek bir metro hattına müsait olmayabilir. Bu koşulda da metro projesinin yerine iki farklı alternatif konulabilir; İlki havaray hattı kurularak metronun E-5 güzergahında yer üstünden hatta havadan gitmesi sağlanabilir. İkincisi ise E-5 güzergahı biraz daha genişletilerek metro hattı yerine E-5 üzerinde metrobüs güzergahı oluşturulup bu hatta yoğun olarak metrobüs seferlerine başlanabilir. Metrobüsün E-5 hattında şerit sayısını azaltacağı bir gerçek ancak 7/24 yoğun bir şekilde metrobüs seferinin yapıldığı ve insanların metro veya metrobüse binerek gidecekleri yere şahsi araçlarından bile daha hızlı ulaşma imkanına kavuştukları bir şehirde toplu taşıma daha cazip hale gelecektir. Burada kendince hali hazırda devam eden tramvay hattını öne sürenler olabilir. Tramvay (Akçaray) projesi devam etmelidir ancak Akçaray projesi Kocaeli’nin kursağını bile doldurmaz.
İkinci proje ise denizi yani Körfez’i daha aktif kullanma projesidir. Kocaeli bir deniz şehri olmasına rağmen denizden faydalanma düzeyi minimum seviyededir. Hatta diyebiliriz ki Kocaeli’de denizden Tüpraş, Hayat Kimya, Ford ve büyük limanlardan başka faydalanan kimse bulunmamaktadır. Halbuki Gölcük-İzmit ve Karamürsel-İzmit hatlarında yoğun bir şekilde vapur seferlerinin başlaması Gölcük ve Karamürsel bölgesinde trafiği ciddi bir şekilde rahatlatacaktır. Hatta İzmit ve denize kıyısı olan diğer ilçelerden İstanbul, Yalova ve Bursa’ya deniz otobüsü seferlerinin konulması hem Kocaelilinin ulaşım imkanlarını rahatlatacak hem de Kocaeli’nde trafik sorununun çözümüne ciddi bir katkı sunacaktır. Elbette bu tür projelerin yapılması Kocaeli’ndeki bazı şahısların ve firmaların hoşuna gitmeyecektir. Ancak artık üç-beş kişinin menfaatini korumak ile tüm Kocaeli’nin menfaatlerini korumak arasında bir seçim yapmak zorundayız.
Üçüncü proje ise alternatif ana güzergahlar inşa ederek E-5’in trafik yükünü buralara dağıtmaktır. An itibariyle Kocaeli’nin acil olarak iki tane yeni alternatif ana güzergaha ihtiyacı bulunmaktadır. Bu güzergahlardan biri doğal dokusunu bozmadan sahil hattında yapılmalıdır. Çünkü Kocaeli’nin coğrafi konumu bunu gerektirmektedir. İkinci alternatif güzergah ise Körfez-Umuttepe, Derince-Umuttepe, İzmit-Umuttepe olarak aslında birbirine paralel hatlar şeklinde gerçekleştirilmelidir.
Dördüncü proje, Çenesuyu, Derince Limanı, Kandıra Yolu üzerinde Yeşilova kavşağı vb. gibi bağlantı noktalarına köprülü kavşaklar inşa ederek Kocaeli trafiğinin rahatlatılması gerekmektedir.
Elbette Kocaeli’nin trafik sorununu çözebilmek için şehir planlamacıları tarafından çok daha güzel, çok daha faydalı projeler üretilebilir. Zaten böyle projeler işin uzmanları tarafından dile getirilmeli ve uygulanmalıdırlar. Benim yukarıda aktardığım projeler, yaşadığı şehir için bir şeyler yapmak isteyen bir avukatın amatörce tekliflerinden başka bir şey değildir.
Kocaeli güzel bir şehir ancak bu şehir yanlış yönetimlerin elinde gitgide çirkinleşiyor. Kocaeli’nin hala yaşanabilir bir şehir olmaya devam edebilmesi için bu şehre ciddi müdahalelerin yapılması lazım. Bu müdahaleler yapılırken de şehrin estetik dokusunun zarar görmemesi bilakis bu projelerle şehre bir ruh, bir kimlik kazandırılması gerekli. Ancak daha da önemlisi bu müdahalelerin Kocaeli ikinci bir İstanbul haline gelmeden yani iş işten geçmeden yapılması gerekli.
Kocaeli yaşanamaz bir şehir haline geldiği zaman burayı terk edip başka şehirde de yaşayabiliriz elbette. Ancak şunu unutmamak lazım; “Yaşadığın yeri cennete çeviremiyorsan gittiğin her yer cehennemdir”. Kocaeli hala güzel bir şehir, gelin bu şehre daha fazla yazık etmeyelim. Gelin, Kocaeli’yi daha yaşanılır bir şehir haline getirelim. Gelin el birliğiyle Kocaeli’mizi cennete çevirelim.