

Memeli pas hastalığı, elma ve armut yetiştiriciliği yapılan tüm bölgelerde görülebilmektedir.
Hastalık etmenleri, yaşam döngüsünün esial dönemini elma ve armutta, telial dönemini ise ara
konukçusu olan ardıç türlerinde (Juniperus oxycedrus L. ve J. excelsa Bieb) tamamlar
(Anonim, 2008).
Bu hastalığın ara konukçusu ardıç ağaçları, ana konukçusu armut ve ahlat ağaçlarıdır.
İlkbahar mevsiminde enfeksiyon kaynağıdır.
Hastalık kışı ardıç ağacının sürgünlerinde, eylül-ekim aylarında oluşan fusoit şeklinde telial
tümörlerde geçirmektedir. Burada 4-5 yıl canlılığını sürdürebilir ve her yıl ilkbaharda
enfeksiyon kaynağı oluşturmaktadır. Bu tümörlerde şubat ayında spor dilleri meydana getirip,
spor dillerinin rengi koyu kahverengi olup, minimum 5°C’de, maksimum 20 °C’de
gelişmekte ve üzerinde binlerce teliospor bulunmaktadır. Yağışlı hava koşullarında
teliosporlar çimlenerek, elma ve armut ağaçlarını enfekte eden bazidiosporları meydana
getirmektedir. Bazidiosporların oluşabilmesi için en az 1-2 saat yağmur yağması
gerekmektedir ve yağmurdan 14 saat kuru hava gereklidir. Ardıç ağaçları üzerinde oluşan
bazidiosporlar Nisan ve Mayıs aylarında 40 günlük süre içinde doğaya yayılarak, elma ve
armut ağaçlarında primer enfeksiyonlarını oluşturmaktadırlar (Anonim 2008).
Hastalık; yapraklarda, meyvelerde, meyve saplarında ve yeni oluşan sürgünlerde
görülebilmektedir. Yaz aylarında yaprakların üstünde turuncu renkte, yuvarlak veya uzunca
lekeler görülebilir. Lekelerin ortası kabarık durumdadır ve yakından bakıldığında da küçük
siyah noktacıklar şeklindeki piknidyumlar görülebilmektedir. Bu lekelerin bulunduğu yerlerde
yaprağın altında ise esiyosporlar bulunduran meme şeklinde çıkıntılar vardır. Aynı oluşumlar
meyve ve dallar üzerinde de görülmektedir. Şiddetli enfeksiyon koşulları yaprakların
dökülmesine neden olur, ağaç üzerinde kalan enfekteli yapraklar ise yeterli fotosentez
yapamadığından ağacın zayıflamasına ve verimden düşmesine neden olur. Bu ürün kaybı
hastalığın epidemi yaptığı yıllarda 100’e ulaşabilmektedir (Agrios 1997, Anonim 2008).
Hastalığın oluşabilmesi için yağışlı havadan sonra 14 saat havanın kuru olması gereklidir. İlk
enfeksiyondan 22-29 gün sonra elma ve armut yapraklarının üst kısmında kahverengi
kabarcıklar oluşur. Enfeksiyona 78-98 gün arasında yaprağın altında meme şeklinde keseler
oluşur. Bu keseler eylül-ekim aylarında patlayarak ardıç ağaçlarında kışı geçirmek için ardıç
ağaçlarının sürgün ve dallarını enfekte eder.
Hastalık belirtisi yaprak, yeni sürgün, meyve ve meyve sapında görülür. Yapraklar yeterince
fotosentez yapamadığı için yapraklarda dökülme yapar ve ağaç zayıf kalıp verimden düşer,
meyveler küçük ve şekilsiz olur. Ardıç ağacı bölgede çok ise o bölgede armut ve elma
yetiştiriciliği ekonomik olarak önerilmemektedir.
İlaçlama zamanları: İlk ilaçlama çiçek tomurcukları patlamak üzereyken, ikinci ilaçlama
beyaz rozet devresinde, üçüncü ilaçlama çiçek taç yapraklarının çoğunun döküldüğü zaman
yapılmalıdır. O yılki yağış durumun göre bu ilaçlama sayısı artırılabilir.