Maraş dondurması yapmak sanılanın aksine çok kolaydır. Birkaç işlem ile nefis bir Maraş dondurması yapılabilir.
Maraş Dondurmasının Tarihçesi
Maraş dondurmasının tarihi çok eskilere dayanır. Maraş dondurmasının şekli ve lezzetinin farklılığı diğer dondurmalardan ayrılır. Bu kadar ünlü olması ve çok sevilmesi lezzetindeki farklılıktan kaynaklıdır. Dondurmalar genel itibari ile her kültürde yer alır. Ancak Maraş dondurmasının tarihi Kahramanmaraş’a özgüdür. Maraş dondurmasını ilk yapan kişi Halep’ten Maraş’a kaçan Hacı Mehmet’tir. 1923 senesinde Maraş’ta bir dondurmacı açarak salepli dondurmalar yapıp satar. Daha önceden hiç salepli dondurma yemeyen Maraşlılar zamanla bu lezzete bağımlı hale gelir. Daha sonra Maraşlı Kel Ali diye birisi Hacı Mehmet’in yanında çıraklık yapmak ister. Yanında çırak olarak yıllarca çalıştıktan sonra Hacı Mehmet dükkanını Kel Ali’ye devreder. Kel Ali zamanla Hacı Mehmet’ten öğrendiği sırlarla evde değişik lezzetlerde dondurma yaparak getirip dükkanında satar. Bu tarihten sonra da Maraş’ın ilk dondurmacısı olur. Kel Ali dondurmalarını demir kaşıkla karıştırır. Demir kaşığın kattığı lezzet de dondurmayı yiyenler tarafından çok sevilir. Böylece Maraş dondurmasının ünü tüm ülkeye yayılır.
Maraş Dondurmasının Yapılışı
Maraş dondurması tarifi aşağıdaki malzemelerle yapılmaktadır. Bu malzemeler şu şekildedir;
- 1 tatlı kaşığı salep,
- 5 su bardağı süt,
- 1 su bardağı toz şekerdir.
Yapılışı için ise aşağıdaki yollar takip edilmelidir;
- 5 su bardağı sütü büyük bir tencere içinde kaynatın.
- Kaynamış süte şeker ilave edip kaynatma işlevini sürdürün.
- Küçük bir kase içinde salebi süt ile iyice eritin.
- Kaynamış şekerli sütün içine salebi boşaltıp karıştırma işlevine devam edin.
- Süte katılmış salebin tam olarak erimesi için karıştırma işlemini özenle yapın.
- Kaynayan sütü ocaktan alıp karıştırma işlemini süt soğuyuncaya kadar devam ettirin.
- Sıcaklığı azalan sütü uygun bir kap içine boşaltıp dondurucuda bekletin.
- Yaklaşık 20 dakika sonra dondurmayı demir bir kaşıkla karıştırın. Daha lezzetli olması için önerilmektedir.
- Dondurma sakız kıvamına gelene kadar her 20 dakikada bir karıştırma işlemini tekrarlayın. Dondurma katı bir hal aldığında afiyetle yiyebilirsiniz.
Maraş Dondurmasının Faydaları
Maraş dondurmasının yararları da lezzeti kadar tescillenmiştir. Bu yararlar aşağıda sıralanmaktadır;
- Maraş dondurmasında bolca kalsiyum bulunur. Bu da kemik ve diş sağlığı için önem taşır.
- Vitamin ve mineral bakımından çok zengindir. Keçi sütünden elde edildiği için vitamin ve mineral yönü ağır başmaktadır.
- Kalsiyum, fosfor, potasyum, A ve B vitaminleri açısından da zengindir.
- Sütü sevmeyen ve içmek istemeyen çocuklar için fayda sağlar. Maraş dondurması keçi sütü ile hazırlandığı için zengin bir içeriğe sahiptir. Uzmanlar tarafından da süt sevmeyen çocuklar için önerilmektedir.
- Maraş dondurması kemiklere yönelik güçlendirme etkisi aratır. İçindeki birçok vitamin sayesinde kemikler daha güçlü olur.
- Bağışıklık sistemi için dondurma tüketimi uzmanlar için önerilir. Ancak bu tüketim özellikle Maraş dondurması için önerilir. İçeriğinin zengin olması bunun en önemli sebebidir.
- Dişleri yeni çıkan çocuklar için Maraş dondurması tüketimi önemlidir. İçeriğindeki kalsiyumlar nedeniyle dişlerin erken ve daha güçlü bir şekilde çıkmasında yardımcı olur.
Maraş Dondurması Tüketirken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Maraş dondurması tüketiminde dikkat edilecek noktalar özellikle çocuklar için önem taşır. Maraş dondurması için aşağıdaki noktalara dikkat etmek önemlidir;
- Maraş dondurması güvenilir ve bilindik marketlerden alınmalıdır.
- Son kullanma tarihine dikkat edilmelidir.
- Yumuşamış dondurma tüketilmemelidir. Yumuşama yoluyla içindeki vitaminler ölebilir.
- Çözülmüş dondurma tekrar dondurulmamalıdır. Tekrar dondurulması halinde bakteri oluşumu hızlanır.
- Alınan Maraş dondurmasının kabının şeklinin bozuk olup olmadığına dikkat edilmelidir.
- 2 yaşının altındaki çocuklara dondurma yedirilmemelidir.
Maraş Dondurmasının Özelliği
Maraş dondurmasının kendine has özelliği diğer dondurma çeşitlerine oranla farklıdır. Maraş dondurmasını dondurma yapan özellikler aşağıda verişmiştir. Bu özellikler şu şekilde sıralanabilir;
- Maraş dondurması keçi sütünden yapılırken diğer dondurmalar süt tozu gibi farklı katkı maddeleriyle yapılabilir.
- Maraş dondurmasının kalsiyum ve vitamin yönü güçlüdür.
- Uzmanlar Maraş dondurmasının tüketiminde sorun olmadığını hatta sağlık için yararlı olduğunu söylerken diğer dondurma çeşitlerinde bu kanıda değiller.
- Maraş dondurması bugün sadece Türkiye’de değil Amerika ve Japonya gibi büyük ülkelere de ihraç edilen bir dondurma çeşididir. İhracı özellikle Maraş etiketi altında yapılır.
- Maraş dondurması içeriğinde yer alan salep ise yine Maraş’a özgü Ahır Dağında yetişen yabancı orkide köklerinden elde edilir.
- Sütünün kullanıldığı keçiler ise keven otları ile beslenir. Yani Maraş dondurmasına aktarılan her ürün gelişi güzel ilave edilmez.
- Maraş dondurmasında yer alan tüm malzemeler 90 derece ile kaynatılır. Diğer dondurma çeşitlerinde genelde 90 derecenin altında kaynatma işlemi uygulanabilir.
- Maraş dondurması sağlık açısından sakınca görülmeden kışın da tüketilmesi sağlanabilir bir dondurma çeşididir.
Maraş Dondurmasının Asıl Sırrı
Maraş dondurmasının kendine özgü lezzet sırrı diğer dondurmalara oranla farklıdır. Maraş’ın çevresi yaylalık ve ormanlarla kaplı olduğu için en güzel salepler bu bölgede yetişir. Yaylaları sayesinde hayvan otlatma alanları da verimlidir. Özellikle keçi otlatmacılığı bu bölgede çokça gelişmiştir. Çünkü Maraş dondurması keçi sütü ile yapılır. Keçilerin ise sağlıklı ortamlarda otlatılması süt ürünü açısından verimli olmasını sağlar. Cumhuriyet döneminde Ahir dağından katırların sırtında getirilen karlarla süt ve salebin dondurulma işleminin yapılması Maraşlıların dondurmaya ne kadar çok önem verdiğini gösterir. Maraş’ta dondurmanın içine katılan ürünlerden yapılış şekline kadar tüm işlemlerin üstünde titiz bir şekilde durulur. Maraş’ın konumunun da müsait olması dondurmacılıkta gelişim göstermesinde önemli bir paya sahiptir. Dağlarının buzullarla kaplı olması, etrafının yayla ve ormanlık olması, temiz yer altı kaynaklarının bol olması Maraş dondurması yapımı için önem taşır.