‘ABD, Esad’la savaşı daha ileri götürmeyecek’
Dünyanın önde gelen Ortadoğu uzmanlarından Yezid Sayigh, “Kürtler, Batı’nın Kobani’ye verdiği desteği ‘Batı nihayet Kürt sorununun ne olduğunu anladı’ gibi algıladı.
Bu durumun, özerklik kazanmalarına ya da Türk hükümetiyle yapılan görüşmelere yardımcı olacağını düşündüler. ABD’nin Kürt davasına olan bağlılığını abarttıkları kanaatindeyim. Türk hükümeti Suriye’de bir Kürt özerk bölgesi fikrine giderek alışıyor” dedi.
Carnegie Uluslararası Barış Vakfı’nın Beyrut merkezinde çalışan Yezid Sayigh, Suriye krizini Milliyet’e değerlendirdi. Bir dönem İsrail ile yürütülen barış görüşmelerinde Filistin heyetinde müzakereci olarak yer alan, Kadir Has Üniversitesi’ndeki “Irak ve İslam Devleti” konulu panel için İstanbul’daydı. Sayigh, Milliyet’e şunları söyledi:
Belirgin strateji yok
ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad ile siyasi çözüm için müzakere edilebileceğini açıkladı. Suriye krizinde ABD için en başından beri masada askeri çözüm olmadığını söyleyebilir miyiz?
ABD’nin Suriye politikasında temel bir değişim olduğunu düşünmüyorum. Esad’la savaşı daha ileriye götürmeyeceğinin sinyalini verdi. En başından beri Esad’ın gitmesinin siyasi müzakereyle olması gerektiğine inandılar. Askeri çözüme hiçbir zaman çok önemli bir bağlılık gösterilmedi. ABD’nin bu işe direkt dahil olmayacağı belliydi. Suriye muhalefetine yönelik askeri yardımlar, çok kısıtlı ve çok yavaş oldu. Yardımların nedeni de zaten Esad değil, IŞİD. ABD’nin buradaki sorunu belirgin bir siyasi stratejisi olmaması.
Türkiye, Esad’ın gitmesini istediğini her fırsatta dile getiriyor. Başbakan Ahmet Davutoğlu, son olarak Kerry’nin sözlerinin ardından Esad’ı Hitler’e benzetti. Bu durum önümüzdeki günlerde ABD-Türkiye ilişkilerini nasıl etkiler?
İki ülke arasındaki ilişkiler, savunma, teknoloji gibi birçok etkenle çevrili. Yalnızca Suriye yok. Bugün, İsrail-Türkiye ilişkilerine bakın. Ekonomik ilişkiler azalmadı, aksine güçlendi. ABD ve Türkiye açısından da bir tarafta anlaşmazlık olsa da diğer tarafta görüş birliği olacaktır. Öte yandan da, iki hükümetin de Kobani’den beri bir tür bale yaptığı kanaatindeyim. Türkiye, “PKK ya da PYD’nin Kobani’ye gidişine izin vermeyeceğiz” dedi. ABD ise onlara yardım etmek istedi. Türkiye sonra “Güvenli bölge istiyoruz” dedi. İki kişinin alışverişte pazarlık yapması gibi düşünün. Bazı Türk yetkililerin kamuoyunda yaptığı açıklamaları da bu pazarlığın bir parçası olarak görüyorum. Bence Türkiye, Suriye’ye kara yoluyla müdahalede bulunmayı kesinlikle istemiyor.
ABD desteği abartıldı
ABD’nin Kobani’de Kürt hareketine destek çıkmasını bir dönüm noktası olarak görüyor musunuz?
Kürtler, Batı’nın Kobani’ye verdiği desteği “Batı nihayet Kürt sorununun ne olduğunu anladı” gibi algıladı. Bu durumun, özerklik kazanmalarına ya da Türk hükümetiyle yapılan görüşmelere yardımcı olacağını düşündüler. ABD’nin Kürt davasına olan bağlılığını abarttıkları kanaatindeyim. Bu endişe verici çünkü gerçekçi olmalılar. Bir fırsat görüyorlar ama bunu iyi tartmaları lazım. Önemli bir diğer mesele de, Türk hükümetinin Suriye’de bir Kürt özerk bölgesi fikrine giderek alışıyor olması. Bu bir ilk olacak. Yavaş gerçekleşecek ancak olumlu baktığım bir gelişme.