Astım hastalığı, çevremizde bulunan alerjen ve çevresel faktörlerle akciğerlerin hava yollarında enflamasyon dediğimiz hasar sonucu aşırı bir hassasiyet olması ve bu hassasiyet sonucunda tekrarlayan öksürük, nefes darlığı, hırlama gibi belirtilerin görüldüğü hastalık olarak tanımlanıyor. Dünya Sağlık Örgütüne göre astım çok önemli bir halk sağlığı sorunu. DSÖ’ne göre tüm dünyada 339 milyon kişinin astımı olduğu tahmin ediliyor ve 2016 yılında dünyada 417.918 astıma bağlı ölüm görüldü. Türkiye’de de yılda iki bin civarında astım nedeniyle ölüm olduğu tahmin ediliyor.
Alerji ve Astım Derneği Başkanı Prof. Dr. Ahmet Akçay astımla ilgili bilgi verdi
Alerjik hastalıkların görülme oranı günümüzde arttığına dikkat çeken Akçay, “Bu artışın nedenleri olarak genetik yatkınlık, kentleşme ve modernleşme için yaşam tarzı değişiklikleri, hava kirliliği, dizel araç kullanımının artması, sigara dumanına maruziyet, batılılaşmış beslenme, obezite, sezaryen doğum oranlarında artış, antibiyotik erken kullanımı oranlarında artış gibi birçok faktör önemli rol oynamaktadır” dedi.
Bazı temizlik maddelerinin astımın gelişmesine neden olduğunu ifade eden Akçay, temizlik malzemelerinde bulunan klorun su ile temas ettiğinde zararlı gazlara dönüştüğüne dikkat çekti. Bu nedenle kokusu olmayan, uçucu organik bileşiklerin seviyesi ve toplam organik karbon seviyesi yüksek olmayan, cilde zarar vermeyen yeni nesil temizlik malzemelerinin seçilmesinin önemine vurgu yaptı.
ASTIM ATAĞI VE ASTIM BELİRTİLERİ NELERDİR?
Prof. Dr. Ahmet Akçay astımın belirtilerini şöyle sıraladı:
• Sık sık öksürük olması ve özellikle geceleri uykudan kaldıran öksürük olması,
• Nefes sıkışması,
• Göğüs ağrısı,
• Akciğerde hırıltı sesinin duyulması,
• Her gribin akciğere inmesi ve grip sonrası hırıltı öksürük belirtilerinin olması,
• Oyun oynadıktan sonra öksürük, akciğerde hırıltı olması,
• Spor, egzersiz sonrası nefes sıkışması, akciğerde hırıltı, öksürük olması,
• Gribe bağlı öksürüğün 2 haftadan uzun sürmesi,
• İki kez veya daha fazla zatürre hastalığına yakalanma belirtileri, alerjik astımın belirtileri olabilir.
ASTIMLA İLGİLİ DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR
Akçay astımla ilgili doğru bilinen yanlışları da şöyle sıraladı:
1. Astım, bir çocukluk çağı hastalığıdır; zamanla kaybolur.
2. Astım, bulaşıcı bir enfeksiyondur.
3. Astımlılar egzersiz yapmamalıdır.
4. Astım, sadece yüksek doz kortizonla kontrol edilebilir.
5. Astım ilaçları iyi hissedilen dönemlerde kesilebilir
ASTIMLA İLGİLİ DOĞRULAR
1. Astım her yaşta ortaya çıkabilir. Çocuklarda, ergenlerde, yetişkinlerde ve yaşlılarda astım ortaya çıkabilmektedir. Astımın kendi kendine zamanla kaybolacağı kanısı doğru değildir.
2. Astım bulaşıcı bir enfeksiyon değildir. Ancak, viral solunum yolu enfeksiyonları (örn.soğuk algınlığı ve grip) astım ataklarına neden olabilir. Çocuklarda astım genellikle alerji ile ilişkilidir, ancak erişkin yaşta başlayan astım daha az allerjiktir.
3. Hastalık iyi kontrol altındaysa, astımlılar egzersiz yapabilirler hatta ağır spor dahi yapabilirler. Astımı olan birçok sporcu vardır. Spor, astımlılarda obeziteyi engelleyerek astımın kötüye gitmesini engellemektedir. Bu nedenle astımlılar egzersiz yapamaz kanısı doğru değildir.
4. Astım genellikle düşük doz inhaler steroidlerle kontrol altına alınabilir. Astımın sadece yüksek doz kortizonla tedavi edildiği kanısı doğru değildir. Astım düşük doz kortizonla kontrol altında tutulabilmektedir.
5. Astım ilaçları iyi hissedilen dönemlerde kendi kendimize kesmemiz doğru değildir. Çünkü iyileştirici ilaçlar uzun süre kullanılması gereken ve doktorun uygun gördüğü dönemde kesilmesi gerekir.