Etkili sunum teknikleri, iki ana başlık altında inceleyeceğiz. Bu okuyacağınız yazıyı sonuna kadar okursanız ne kadar faydalı olacağını göreceksiniz. Bütün iş hayatınız boyunca kullanacağınız dan eminim. Ben burada basit olun, net olun, ortama uygun kıyafet seçin bol bol prova yapın gibi düz klişe cümlelerden bahsetmeyeceğim. Bir kişi zaten üst düzey sunum yapacaksa bunları bilmek zorundadır. Bu yazımda daha net etki yapacak, size fayda sağlayacak, etkili sunum tekniklerinden bahsedeceğim. Etkili sunum teknikleri ana başlıklarımız;
– Etkili sunum teknikleri maddeleri
– Sunum hazırlama teknikleri
Etkili sunum teknikleri maddelerine geçmeden önce “sunum” nedir? Sorusuna cevap vereyim. Sunum kelime anlamı ,” birine bir şeyi takdim etmek ya da vermek” anlamında kullanılmaktadır. Benim tanımım ise sunum her şeydir. Gerçekten öyle. Mesela mülakat da bir sunumdur, erkek arkadaşınızı ailesi ile tanıştırmak da. Emlakçının satacağı evi gezdirirken anlattıkları da sunumdur, bir sanatçının sahne alması da. Bu durumların her birinde ortak nokta vardır. insanlar sizi yargılar. Sizi ölçüp biçerler. Bu durumda, başka duruma göre kazanacağınız veya kaybedeceğiniz şeyler farklı olabilir ama bunların hepsi sunumdur. Her zaman birileri sizi değerlendirir. Tabi ki burada anlatacağımız etkili sunum teknikleri, iş dünyasında ki satış ve pazarlama alanı ile ilgilidir. Eğer bir fikri iyi bir sunum yaparak ilk seferde satarsak, o işim mükemmel olma şansı daha fazladır.
Etkili Sunum Teknikleri
1-Nasıl Başlamalıyız?
İnsanların karşısına geçip de sunum yapmanın en zor yanı, başlangıç yapmaktır. Klişe sözlerden uzak durun. “O zaman başlayalım, herkes tamamsa başlayalım, öyleyse” vb. Nasıl başlamalıyız? Etki yaratmak dikkatleri üzerinize çekmek istiyorsanız. Hiç bir şey demeyerek başlayın J Şaka değil gerçekten öyle. Örneğin, konuşma sırası size geldi. Konuşma yaptığınız kişilere bakın. Gerekirse bazı kişilere bakarak gülümseyebilirsiniz. Birkaç saniye sessiz kalınca, oradaki herkes size bakıyor olacaktır. Zaten bu da bizim esas istediğimiz şey. Bir aralık yaratıyoruz ki bu da karşınızdaki kişilere yeni bir şeyin başlamakta olduğu fikrini vermemiz gerektiği için gerekli. Ayrıca bu şekilde karşımızdaki kişilere mekânın kontrolünün elimizde olduğunu gösteriyoruz. Bundan sonra basit bir beyan cümlesi ile başlayabilirsiniz.
2-Bunun Sohbet Olduğunu Unutmayın.
Etkili sunum teknikleri konusun da en önemli konulardan biride rahatlıktır. Birçok yerde sunum yaptım. İlk sunumum üniversite yıllarında başladı. En son yaptığım sunumda Aselsan firmasında bir eğitim projesi içindi. Edindiğim tecrübelere dayanarak söylüyorum, sunum sırasında sohbet ortamında olduğunuzu düşünün. Sadece sohbet sırasında en çok konuşmayı siz yapıyorsunuz. Sunumunuzu sohbet ediyormuşsunuz gibi aktarın. Dinleyicileriniz ile ikili iletişim kurmaktan kaçınmayın.
3-Kendiniz olun.
En çok yapılan hata kendinizden farklı bir kimliğe bürünmek. İnsanlar sunum sırasın gerçek hayatta olduklarından farklı olmaları gerektiği bunun bir iş olduğu için profesyonel olmak zorunda olduğunu düşüncesinden vazgeçemiyorlar. Tabi ki profesyonel davranacağız. Ama kendinizi değiştirmeye kasmaya sıkıcı olmaya gerek yok. Siz zaten o sunumu yapıyorsanız profesyonelsiniz demektir. Mükemmel sunum yapanlar hepimizin sadece insan olduğunu bilir. Bazı hatalar yapabiliriz. Birkaç dil sürçmesi olabilir. Bunda sorun yoktur. Gerçekten iyi sunum yapanlar hatalarını kabul eder ve karşılarındaki kitleyi dürüst olmalarıyla ve kalabilmeleriyle büyülerler.
Sunum konularınız hakkında detaylı bilginiz olsun. Ezberleme yapmayın. İyi sunum yapan kişiler konularını ezberlememişlerdir. Konularına o kadar hâkimdirler ki sunum başladıktan sonra konuyu istedikleri yere götürebilirler.
4-Dinleyicilerinizi Tanıyın,
Etkili sunum da en önemli unsur dinleyici kitleniz hakkında bilgi sahibi olmanızdır. Sunum yaptığınız kişileri ne kadar iyi tanırsınız onları ikna etme şansınız o kadar yüksek olur. Sunumu hangi kitleye yaptığınızı, sunumu dinleme amaçlarını isteklerini iyi bilin. Sunumda konuşmacı olarak rolünüz, dinleyiciyi sunumunuzu daha kolay, daha hızlı anlayabilmesi için yönlendirmektir. Dolayısıyla başrolde dinleyici vardır, onları iyi tanımalısınız. Unutmayın çoğu insan sunumların çoğunu sıkıcı bulur. Dolayısıyla kalabalığa merhamet edin ve kendinize sunu sorun: Ben olsam bunu ilginç bulur muydum?
5-Korktuğunuzu Belli Etmeyin,
Arkadaşlar sunum yapmaktan herkes korkar. Korkmadığını söyleyen ya yalan söylüyordur yada sosyopattır. İnsan ister istemez adrenalin seviyesi yükseldiği için korkuyu da tetikler. Çoğu dinleyici topluluğun ne düşüneceğini bilmez. Eğer ifade ettikleriniz konusunda kendinizden emin ve rahat görünürseniz, muhtemelen onlarda aynı şekilde hissedeceklerdir.
Bilim insanlarının yaptığı araştırmaya göre, insanlar korktuklarında ve heyecanlandıklarında vücutlarında oluşan fizyolojik değişimler aynıdır. Dolayısıyla korktuğumuzda ve heyecanlandığımızda nasıl hissettiğimiz gibi nasıl göründüğümüzde tam aynıdır. Bu yüzden korkumuzu asla karşı tarafa belli etmemiz gerekmektedir.
“Unutmayın, sunum sırasında bizim ifade ettiğimiz duygular aynen karşı tarafa yansımaktadır.”
6-Etki Bırakın. Nasıl mı?
Etkili sunum teknikleri son maddesi etki bırakmaktır. Nasıl mı? Sunum sırasında ses tonunuz, duruşunuz, beden diliniz dinleyiciye aktarmak istediğiniz mesajınızın geçip geçmemesinde en önemli etkidir. Etkili sunum tekniklerinin de en önemli maddelerinden biridir. Sunumun amacı bellidir. Mesaj iletiminin %55’ini vücut diliniz ve %35’ini ses tonunuz oluştururken; söyledikleriniz ise %10’unu oluşturur. Ses tonunuzu en etkili şekilde kullanmak için, doğal konuşma tonunuzda ve hızınızda, yüksek sesle ve tane tane konuşun. Heyecan çoğu kez sesimizin titremesine ve normalden az çıkmasına sebep olur. Vücut dilinizi kullanırken; kolları önde ya da arkada kavuşturmak, elleri cebe sokmak, bilekleri kitlemek gibi kapalı vücut duruşlarına dikkat edin; güvensizliğe ve iletişim kurmama isteğini işaret ederler. Ellerin iki yana açılması gibi açık vücut duruşları ise rahat ve iletişime açık olduğunuzu ifade ederken; örneğin ellerin çatı şeklinde önde kavuşturulması ya da ellerin belde tutulması konu ve dinleyici üzerinde hakimiyete işaret eder. Satışta benden dili hakkındaki yazımda daha detaylı bilgilere sahip olabilirsiniz.
Etkili sunum teknikleri maddelerini burada bitirirken satış hikayeleri kısmında Jeffrey Steihour müthiş sunum hikayesini sizinle paylaşacağım.
Sunum Hazırlama
Sunum hazırlama kısmında en önemli konu ana temadır. Bir araya getirdiğiniz materyalde neyin gerçekten önemli olduğuna karar vermelisiniz ve slayt hazırlarken sadece onu dahil etmelisiniz. Aslında söz konusu, mesajı iletmenin en kısa ve öz yolunu bulmanız gerektiğini ve kısa öz yolunda argümanınız destekleyen bilgileri görseller ile desteklemektir.
Sunum hazırlama kısmında, slayt hazırlama kısmının önemli kuralları vardır.
Slayt hazırlama , içerik seçiminde belli başlı önemli kurallar vardır. Bu kuralların en başından itibaren size bazı bilgiler vereceğim.
Kural 1-
- Başlıklardaki yazı karakterlerinin büyüklüğü en fazla 32 punto olmalıdır.
- Birinci düzey maddeler için en fazla 28 punto
- İkinci düzey maddeler için en fazla 24 punto
- Üçüncü düzey maddeler için en fazla 20 punto
- Kaynakça için 11-12 punto kullanılmalıdır.
Kural 2-
- Bir slaytta en fazla 60 sözcük yer almalıdır.
- Görsel içermeyen slaytlarda en fazla 6 adet madde kullanılmalıdır.
Kural 3-
- Başlıklar çok açık ve net olmalıdır.
- Başlıklar en fazla 5 kelimeden oluşmalıdır.
- Slayt içerikleri iki yana yaslanmamalıdır, sola yaslı olarak kullanılmadır.
- Birinci düzey başlıklarda, “BAŞLIK İÇERİKLERİ” kelimesi yerine “Başlık İçerikleri” gibi kullanılmalıdır.
- Slayt içeriğindeki maddeler, iki satırı geçmemelidir.
- Görsel malzeme çok fazla yazılı metinle, resimlerle veya çok farklı renklerle doldurulmamalıdır.
Basit bir görsel örnek gösterecek olursak;
- Başlık sayısı 28 punto olup, 5 kelimeyi geçmemektedir.
- İkinci düzey maddeler için 24 punto tercih edilmiştir.
- Konuyla ilgili içerik düzenli bir şekilde kullanılmıştır.
- Yazı-görsel dengesi sağlanmış, içerikle ilgili görsel kullanılmıştır.
- Ayrıca içeriklerde sayısal veriler varsa 17.956 gibi, burada dinleyicileri yormayacak şekilde yuvarlanmalıdır. 18 bin gibi .
- İçerikteki konular, mesajlar çok net bir şekilde ifade edilmelidir.
- Slayt geçişlerinin çok fazla dikkat çekici ve ilgi dağıtıcı olmamasına dikkat edilmeli
- Sunum özel efektler, sesler, değişik fontlar, göz alıcı renkler veya resimleri çok fazla kullanarak düzenlenmemeli
- Bir ekranda, dört farklı renkten fazla renk kullanılmamasına dikkat edilmeli
İkinci bir sunum hazırlama örnek görsel daha gösterecek olursak;
- Öncelikle bu örnek yanlış dizayn edilmiş bir örnektir.
- Başlık 5 kelime sınırını aşmıştır.
- Slayt içerisinde ki içerikler mesaj şeklinde değil cümle şeklinde kullanılmış.
- Çok fazla yazı kullanılmış yazı kullanılmamıştır.
- Ayrıca şunu da belirteyim, kullandığınız görsellerde karmaşık olmamasına dikkat edin.
- Bu görseller içerisinde yazı varsa yazıların net şekilde okunuyorsa slaytta ekleyin.
Slaytta olması gereken en net kuralları sizinle paylaşmak istedim. Tabi ki bu iş bu kadar ile bitmiyor. Slaytta grafik oluşturma arka plan rengi, renklerin birbirine uyumu, öne çıkacak mesajda hikaye anlatımı, daha bir çok kural vardır. Bunlar ile ilgili destek olmak isterseniz email@example.com adresinden ulaşabilirsiniz.
“Unutmayın insanlar öğrendiklerinin%75’ini görerek,%13’ünü ise duyarak öğrenir”
Onun için etkili sunum teknikleri en önemli unsundan biride sunum hazırlama kısmıdır.
Etkili sunum teknikleri hakkında en etkin bilgilerimi sizinle paylaştım umarım faydasını görürsünüz. Yazıyı sonuna kadar okuduysanız, yorumsuzda bırakmayalım. Sizin yorumlarınız bizim için değerli.