Bipolar efektif bozukluğun toplumun yaklaşık yüzde 1’inde görüldüğünü belirten uzmanlar, bozukluğun ortaya çıkışında genetik risk faktörlerinin çok yüksek olduğunu söylüyor. Bipolar bozukluğun manik ve depresif devirlerinin olduğunu aktaran Psikiyatri Uzmanı Dr. Erman Şentürk, özellikle manik periyotta hem kişi hem de ailesi için kriz ortamı oluşabileceği ikazında bulunuyor: “Bazen manik periyoda takip edilme, etraftan ziyan görebileceği, etraftan kendisine bildiri verildiği ve kendiyle uğraşıldığı üzere psikotik kanılar de eşlik edebiliyor.”
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Feneryolu Tıp Merkezi Psikiyatri Uzmanı Dr. Erman Şentürk bipolar bozukluk hakkında açıklamalarda bulundu ve bipolar bozukluktan mustarip bireylerle aileleri için ihtar ve tekliflerini sıraladı.
Toplumun yaklaşık yüzde 1’inde görülüyor
Bipolar efektif bozukluğunu, ‘genellikle bayanlarda ve erkeklerde eşit oranda gözlemlenen, toplumun yaklaşık yüzde 1’inde görülen, birinci atağının başlangıç yaşı 20-25 yaşa denk gelen, bayanlarda daha çok depresif halin, erkeklerde daha yüklü manik atakların görüldüğü psikiyatrik bozukluk’ olarak tanımlayan Psikiyatri Uzmanı Dr. Erman Şentürk, bu bozukluğun ortaya çıkışında genetik risk faktörlerinin çok yüksek olduğunu kaydetti.
Manik ve depresif periyotları var
Bipolar efektif bozukluğun manik ve depresif devirlerle seyrettiğine dikkat çeken Dr. Erman Şentürk, “Manik periyotlarına baktığımız vakit ekseriyetle zihinsel ve fizikî çok aktivite kelam bahsidir. Buna his durumda çok yükselme ve birtakım dezorganize davranışlar eşlik eder. Olağandan çok daha az uyku ölçüsü, uyku gereksiniminde azalma buna karşın çok enerjik olma, çok hareketlilik, kişinin kendisine olan özgüveninde artış, sonuçlarından emin olamadığı aksiyonlarda bulunma, bir grup dürtüsel davranışlar, riskli davranışlar, süratli otomobil kullanma, çok para harcama, gereksiz eserleri satın alma, riskli cinsel davranışlar, cinsel istekte artışlar üzere durumları içerir.” açıklamasında bulundu.
Şentürk, depresif devirlerde ise çok çökkünlük, isteksizlik, mutsuzluk, hiçbir şeyden keyif alamama, evvelce ilgi duyulan şeylere hiçbir biçimde ilgi duyulmaması, bitkinlik hali, etraf ile olan irtibatta azalma, suçluluk ve pişmanlıklar, intihar niyetleri, uyku ve iştah değişiklikleri üzere durumların sıklıkla görüldüğünü belirtti.
En büyük neden genetik
“Bipolar efektif bozukluğun ortaya çıkmasına neden olan durumlara bakıldığında en çok genetik etmenlerle karşılaşıyoruz.” diyen Şentürk, kelamlarına şöyle devam etti:
“Bipolar efektif bozukluğu olan bireylerin yaklaşık 3’te 2’sinin ailelerinde bipolar efektif bozukluk hikayesi olduğunu biliyoruz. Tekrar tıpkı vakitte gerilimli olaylar, ekonomik sorunlar, aile sorunları, toplumsal sorunlar ya da geçmişte yaşanan birtakım fizikî ya da cinsel travmalar da bipolar efektif bozukluğun ortaya çıkmasına sebep olabiliyor.”
Görülebilecek psikotik durumlara karşı aileler dikkatli olmalı
Bipolar efektif bozukluğun, bilhassa manik periyotlarında hem kişi hem de ailesi için kriz ortamı yaratabileceğine değinen Şentürk, “Manik devirlerinde kişinin yaşadığı ruh halinin bilhassa aile tarafından erken devirde gözlemlenebilmesi ve profesyonel takviye alınması çok değerli. Bazen genel periyotlarına birtakım psikotik durumlar da eşlik edebiliyor. Psikotik belirtilerin ortasında; takip edilme, etraftan ziyan görebileceği, etraftan kendisine bildiri verildiği ve kendiyle uğraşıldığı üzere kanılar yer alabiliyor.” ikazında bulundu.
Normal günlük rutinlere devam etmeleri öneriliyor
Kişinin his durum stabilizasyonunda olumlu toplumsal alakalar, etrafla olan ilişkilerin sıkılaştırılması, hobi ve aktivitelere kâfi vakit ayrılmasının kıymetli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Psikiyatri Uzmanı Dr. Erman Şentürk, “Bipolar efektif bozukluk olan hastaların, bilhassa uyku ölçüsüne ve uyku tertibine çok ehemmiyet veriyoruz. Bilhassa aile üyelerinin uyku nizamını, uyku saatlerini ve uyku ölçüsünü gözlemlemesine kıymetle öneriyoruz. Tekrar bu bireylerin tertipli beslenme, sistemli idman ve aktivite ile olağan bireyler gündelik hayatına nasıl devam ediyorsa o halde devam etmelerini öneriyoruz.” formunda konuştu.
İlaçların yanında psikoterapi de önemli
Bipolar efektif bozukluğun tedavisinde ilaç tedavisinin değerli bir yere sahip olduğunu aktaran Şentürk, “İlaç tedavilerinde de bizim en sık kullandığımız casuslar; his, durum düzenleyici casuslardır. His, durum düzenleyici casuslar yalnızca kişinin atak periyotlarında değil, ataklar ortası olağan devirlerde de kullanılır. Manik atakta his durum düzenleyiciler tek başına kâfi olmayabiliyor. Bunun yanına antipsikotik ya da benzodiazepin kümesi ilaçlar ekleyebiliyoruz. Depresif ataklarda ise his durum düzenleyicilere ek olarak antidepresanlardan yararlandığımız oluyor.” dedi.
Sadece ilaç tedavisinin birtakım durumlarda kâfi olmayabileceğini söyleyen Şentürk, Kişinin gündelik hayata adaptasyonu, bilhassa kişinin aileyle olan alakaları, ahengi, etrafla olan ilgisini daha da düzenleyebilmek ismine birebir vakitte kişinin psikoterapi almasını da kıymetle önerdiklerini belirtti.
Manik periyotta kişinin yaratıcılığı artabiliyor
Hem tarihi sürece hem günümüze bakıldığında, bipolar efektif bozukluğun birtakım sanatkarlarda da gözlemlendiğini kaydeden Psikiyatri Uzmanı Dr. Erman Şentürk kelamlarını şöyle tamamladı:
“Bipolar efektif bozukluğun bilhassa manik periyotlarında, kişinin yaratıcılığında kıymetli ölçüde artış olabiliyor. Bunu ekseriyetle kişinin yaratıcı niyetlerinin, fikirlerinin artışına ve hızlanmasına bağlayabiliyoruz. Tıpkı vakitte o devirlerde his durumun daha ağırlaştığını, daha sevinçli, daha toplumsal, daha etkin, olağanın çok daha üzerinde enerjik olduğunu biliyoruz. Tarihî sürece baktığımız vakit Vince Van Gogh, Salvador Kısmı, Francisco José de Goya Lucientes üzere bipolar bozukluğu olan çok değerli isimler var. Günümüzde Jim Carrey, Catherine Zeta Jones üzere birtakım isimlerin de bipolar efektif bozukluğu hastalığından mustarip olduğunu biliyoruz.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı