Kesinlikle dikkatinizi çekmiştir; demiryolu raylarında ve rayların etrafında daima kırık, parçalanmış taş kesimleri bulunur. Pekala ancak bunun sebebi ne; hiç merak ettiniz mi? Demiryolu raylarının yanında neden küçük taş kesimleri var?
Bu, enteresan bir yanıtı olan düzgün bir soru… Bu taşlar aslen balast olarak bilinir. Gayeleri, rayları yerinde tutan ahşap çapraz bağları sabit tutabilmektir.
Bu mevzuda Indepent şu yorumu yapıyor: Kilometrelerce uzanan dar ve çelik şeritleri tabanın üzerinde inşa edenlerin karşılaştığı mühendislik zorluklarını düşünün… Bunlar ısı genleşmesine ve büzülmesine, yer hareketine ve titreşime, sert hava şartlarından yağış birikmesine ve alttan ot ve bitki büyümesine maruz kalırlar. Yani sabit durmaları epeyce zordur. Ayrıyeten vaktin yüzde 99’unda yüksüz olarak yerlerinde dururlarken, kalan yüzde 1’lik vakit diliminde ağır hareketli yüklere maruz kaldıkları da unutulmamalı.
Pekala bu sorunu nasıl aşabiliyoruz? Karşılık, çıplak tabanla başlamak ve akabinde su altında kalmaması için yolu gereğince yükseltmek için bir temel oluşturmakla başlıyor. Temelin üstüne bir yük kırma taş (balast) bırakırsınız. Taşın üzerine bir sıra ahşap kiriş (ray istikametine dik) döşersiniz. Daha sonra kirişlerin etrafına kırma taş dökmeye devam edersiniz. Taşın keskin kenarları, birbirlerinin üzerinden kaymalarını zorlaştırır (pürüzsüz, yuvarlak çakılların yapacağı şekilde), böylelikle onları faal bir formda yerinde kilitler. Sonra sıra, çelik raylara gelir; onları uçtan uca bağların üzerine yerleştirirsiniz.
Onları çivileyebilir yahut bağlarına vidalayabilirsin, lakin bu işe yaramayacak. Rayın uzunluğu boyunca ısı genleşmesi ve büzülmesinin neden olduğu kıymetsiz hareket, raylardan rastgele biri yerine sabitlendiğinde kırılmasına yahut bükülmesine neden olur. Bunun yerine, raylar traverslere, onları aşağıda tutan lakin genişledikçe yahut büzüldükçe uzunlamasına hareket etmelerine müsaade veren klipsler yahut ankrajlarla bağlanır.
Balast, bağların yükünü (ki bu da trenin ray üzerindeki yükünü taşır, klipsler tarafından tutulur) temel boyunca dağıtır, yer hareketine, termal genleşmeye ve tartı değişimine müsaade verir, yağmur ve karın ray boyunca süzülmesine müsaade verir. Ve yolu süratle ele geçirecek olan yabani otların ve bitki örtüsünün büyümesini maniler.