Genel olarak dünyada yüzde 99 oranında azalmış bir hastalık olan çocuk felci, çoğu kişide belirti göstermeyen ve çoğunlukla 3 ila 5 yaş arası çocuklarda görülmektedir. Peki çocuk felci nedir? Çocuk felcinin nedenleri, belirtileri, korunma yolları ve tedavisi hakkında tüm detaylar haberimizde…
ÇOCUK FELCİ (POLİOMYELİT) NEDİR?
Sinir sistemine saldıran bir virüsün neden olduğu oldukça bulaşıcı ve ölümcül bir enfeksiyöz hastalıktır. Hastalığa poliovirüs neden olur. Virüs insandan insana bulaşır ve enfekte olmuş bir kişinin beyin ve omuriliğini istila ederek felce neden olabilir (vücudun bazı kısımlarını hareket ettiremez).
ÇOCUK FELCİ NASIL BULAŞIR?
Poliovirüs sadece insanlara bulaşır. Çok bulaşıcıdır ve kişiden kişiye iletişim yoluyla yayılır. Virüs, enfekte bir kişinin boğazında ve bağırsaklarında yaşar. Ağız yoluyla vücuda girer ve enfekte olmuş bir kişinin dışkısı (kaka) ile temas yoluyla yayılır ve daha az yaygın olsa da, hapşırma veya öksürükten damlacıklar yoluyla da bulaşabilir. Elinize dışkı bulaşmışsa ve ağzınıza dokunursanız poliovirüs bulaşabilir. Ayrıca, dışkı ile kontamine olmuş oyuncaklar ağıza sürülürse enfekte olabilirsiniz.
Virüslü bir kişi virüsü başkalarına derhal ya da semptomlar görüldükten yaklaşık 1 ila 2 hafta öncesinde yayabilir. Virüs bulaşmış bir kişinin dışkısında uzun haftalarca yaşayabilir. Semptomları olmayan kişiler virüsü başkalarına da geçirebilir ve onları da hasta edebilirler.
ÇOCUK FELCİNDE BELİRTİLER
Poliovirüsle enfekte olan çoğu insan (yaklaşık 100 kişiden 72’si) herhangi bir belirtiye sahip değildir. Poliovirüs enfeksiyonu olan 4 kişiden yaklaşık 1’inde grip benzeri belirtiler gösterir. Bunlar:
– Boğaz ağrısı
– Ateş
– Yorgunluk
– Mide bulantısı
– Baş ağrısı
– Karın ağrısı
Bu belirtiler genellikle 2 ila 5 gün sonra kendi kendine kaybolur. Çoğu hasta tamamen iyileşir. Nadir durumda, enfeksiyonun beyni etkilemesi sonucu kol ve bacaklar da (genellikle bacaklarda) kalıcı kas fonksiyon kaybı veya gövde ve göğüs kaslarında tutulum sonucu solunum fonksiyon kaybından dolayı ölüm oluşabilir. 200 de bir vakada genellikle bacaklarda geri dönüşü olmayan felce neden olabilir. Bunlar arasında felç, solunum kaslarını tutması halinde % 5-10 oranında ölüme neden olabilir.
Tamamen iyileşmiş görünen çocuklar bile 15 ila 40 yıl sonra yeni kas ağrısı, güçsüzlük veya yetişkin olarak felç geliştirebilirler. Buna polio sonrası sendrom denir.
Çocuk felci (Poliomyelitis) paralitik hastalık olarak tanımlanmıştır. Yani sadece paralitik enfeksiyonu olan kişilerin hastalığa sahip olduğu düşünülür.
ÇOCUK FELCİNDEN KORUNMA VE TEDAVİ
Çocuk felcinin tedavisi olmadığı için çocuk felcini tedavi etmenin en iyi yolu aşılamalarla önlemektir.
Kişiler rutin ve güncel çocuk felci aşı serisine sahip olmalıdır. Yetişkinlerde buna ek olarak, hastalığın yaygın olduğu ülkelere yapılacak yolculuktan 4 hafta önce hayat boyu koruyacak bir doz aşı tekrar yapılmalıdır.
İki çeşit aşı mevcuttur;
– Oral Poliomyelit Aşısı (OPV) .Canlı aşıdır ve koruyuculuğu %90-95' tir.
– İnaktif Poliomyelit Aşısı (IPV). Kas içine uygulanır. Aşının koruyuculuğu %95’tir.
En yaygın destekleyici tedaviler ise şunlardır:
– Yatak istirahati
– Ağrı kesiciler
– Kasları gevşetmek için antispazmodik ilaçlar
– İdrar yolu enfeksiyonları için antibiyotikler
– Solunuma yardımcı olacak taşınabilir vantilatörler
– Yürümeye yardımcı olmak için fizik tedavi veya düzeltici parantez
– Kas ağrıları ve spazmları hafifletmek için ısıtma pedleri veya sıcak havlu
– Etkilenen kaslardaki ağrılar için fizik tedavi
– Solunum ve pulmoner problemleri ele almak için fizik tedavi
– Akciğer dayanıklılığını arttırmak için pulmoner rehabilitasyon
– Gelişmiş bacak zayıflığı vakalarında, tekerlekli sandalye veya başka bir hareketlilik aygıtına ihtiyacınız olabilir.
Ayrıca korunma amaçlı olarak;
– Güvenli gıdalar ve içecek tüketilmelidir.
– Eller sık sık su ve sabun ile yıkanmalı veya el dezenfektanı kullanılmalıdır.
– Ellerin temiz olduğuna emin olunmadığında gözlere, buruna veya ağıza dokunulmamalıdır.
– Öksürme veya hapşırma anında ağız ve burun kol ile (elle değil) kapatılmalıdır.
– Öpüşme, sarılma veya yemek kapların paylaşılmasından kaçınarak hasta insanlarla yakın temas önlenmelidir.