Sarı Nokta Hastalığı Nedir?
Makula dejenerasyonu da denilen sarı nokta hastalığı, gözün retina katmanında bulunan ve net görmeden sorumlu olan makula bölgesinde yer alan reseptör hücrelerinin ileri seviyede kaybedilmesi sonucu görme fonksiyonun kısmen yitirilmesidir. Örneğin: iğneye ipliği geçirirken veya okuma sırasında makula yardımcı olur. Makulanın iyi çalışmaması bakılan yerin karanlık ve puslu olmasına sebep olur. sarı nokta probleminde, yanlardan (periferal) görme bozulmaz ancak santral (merkezi) görme bozulur. Mesela, duvardaki saat görülür ancak saatin kaç olduğu görülemez. Tamamen körlükle neticelenmeyen bu durumdaki hastalar, evde genel işlerini halledebilseler de dışarı tek başlarına çıkamaz, okuyamaz, yazamaz, tv seyredemez ve araba kullanamazlar. Hastalık ilerleyici bir özellik taşır.
Sarı Nokta Hastalığı Tipleri Nelerdir?
Makula dejenerasyonunun temel olarak 2 tipi bulunur.
Kuru Makula Dejenerasyonu
En yaygın görülen türüdür. Sarı nokta vakalarının %85-90’ınında görülen tiptir. Retinanın makula kısmında drusen ismindeki sarı renkteki küçük maddeler birikerek makulanın hasar almasına neden olur. Bu da görme kaybına yol açar. Yavaş gelişir bu nedenle görme kaybı azdır. Uzun bir sürede oluşur.
Yaş Makula Dejenerasyonu
Sarı nokta hastalarının %10’unda bulunur. Bu türde makulanın alt kısmında anormal kan damarı oluşumlarından dolayı kanama ve damar dışına sıvı çıkması görülür. Bu durum makulanın zarar görmesine ile görme kaybına neden olur. Ani ve ciddi seyirlidir.
Sarı Nokta Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
Kuru sarı benek hastalığı semptomları yavaş yavaş ilerlerken, yaş sarı benek hastalığı belirtileri ani gelişir. Sarı nokta hastalığı semptomları şu şekilde sıralanabilir:
- Bir gözde veya her iki gözde birden merkezi görme kaybı
- Basılı kelimeleri okurken artan bulanıklık
- Görsellerin bozulması, örn; düz çizgilerin yamulması
- Okuma veya detaylı bir iş yaparken daha fazla ışık ihtiyacı hissedilmesi
- Düşük renk yoğunluğu
- Kişilerin yüzlerini tanımada zorlanma
- Loş ortamlara daha zor adapte olma
Kişide aşağıdaki semptomların bulunması halinde ise hemen bir hekime başvurması gerekir.
- Merkezi görmede değişme
- İnce detayları ve renkleri görmede öncesine kıyasla bozulma
Sarı Nokta Hastalığı Neden olur?
Makula dejenerasyonu nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte, hastalığa sebep olabilecek risk faktörleri şu şekilde sıralanabilir:
- Kadınlar
- 65 yaş ve üstü bireyler
- Aşırı kilolu olanlar
- Sigara içenler
- Avrupa kökenli, beyaz tenli ve renkli gözlü kişiler
- Ailesinde sarı nokta hastalığı öyküsü olanlar
- Yüksek tansiyon hastaları
- Yüksek kan kolestrolü bulunanlar
- Kalp damar hastalığı geçmişi olanlar
Sarı Nokta Hastalığı Teşhisi Nasıl Konulur?
Sarı nokta hastalarında göz dibi muayenesi yapılarak retinada bozukluk olup olmadığının görülmesidir. Bunun dışında hekim gerek görürse optik koherans tomografi (retina tomografisi), fundus floresein (göz anjiyosu) ve optik koherens tomografi anjiyografi (ilaçsız göz anjiyosu) gibi testler de istenebilir. Bunun dışında hasta kendi kendine Amsler Grid Testi (Kareli kağıt testi) yapabilir.
Sarı Nokta Hastalığı Tedavisi Nasıl Yapılır?
Sarı nokta hastalığının bilinen kesin bir tedavisi yoktur. Ancak hastalığın ilerlemesini yavaşlatacak ve hayat kalitesini artıran bazı yöntemler bulunur. Bu uygulamalar hastalığın alt formlarına göre değişkenlik gösterir. Kuru makula dejenerasyonu tedavisi için düşük görme tedavisi hastlarınınkine benzer rehabilitasyon yapılabilir. Ayrıca cerrahi yöntemlerde önerilebilir.
Islak makula dejenerasyonu için de hastalığın oluşmasından sorumlu olan anormal kan damarlarının iyileşmesi hedeflenir. Bunun için anormal damar gelişimini engelleyen göz ilaçlarına başvurulur. Ayrıca yüksek enerjili lazer ışını ile de anormal damarlar giderilebilir.