Bitcoin alım satımı için vergi gündemde!
- Yazdir
- Arttir - Azalt
- Yorum 0
Meclis’in “Dijital, Sanal ve Kripto Para Sistemleri” raporunda öbür ülkelerin kripto paradan aldıkları vergiler de konu edildi. Raporda, bu enstrümanın vergiye dahil olmasıyla hükümetlerin yaklaşımlarının olumluya döneceği üstünde duruldu.
TBMM Araştırma Hizmetleri Başkanlığı’nın hazırladığı, “Dijital, Sanal ve Kripto Para Sistemleri” raporunda dünyada ve Türkiye’de Bitcoin başta olmak üzere kripto paraların statüsü ve yasal düzenleme girişimleri de ele alındı.
Vergi olasılığı gündemde
Raporda, “Bitcoin’in vergiye tabi olabilme olasılığı, hükümetlerin Bitcoin’e olan yaklaşımlarını pozitif biçimde etkilemektedir” tespiti yapılırken, Brezilya, Kanada, Finlandiya, Bulgaristan ve Danimarka’nın vergi düzenlemesini yaşama geçirdiği anlatıldı. Singapur’un ise bir adım daha ileri giderek kripto para alışverişlerinden katma değer vergisi dahi aldığı kaydedildi.
Türkiye’de ise kripto paraların ödeme aracı olarak kullanılamayacağına değinilen raporda, BDDK ve Merkez Bankası’nın bu yöndeki açıklamalarına yer verilerek, 30 Nisan 2021’de yürürlüğe girecek, “Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmasına Dair Yönetmeliğe” vurgu yapıldı. Raporda, bazı ülkelerin kripto paralarına ilişkin yasal düzenleme girişimleri şu şekilde özetlendi:
ALMANYA: Alman Federal Mali Denetleme Kurumu (BaFin) kararları ve Alman Bankacılık Yasası, kripto paraları kapsıyor ve bağlıyor. Almanya’da kripto paralar özel alım satım borsalarında özel ödeme aracı işlevine sahip değer birimleri olarak yahut çok taraflı alım satım işlemlerinde özel hukukun yasal anlaşmalarına dayanarak ödeme aracı olarak kullanılan para birimleri olarak kabul edilmiş.
ABD: Kripto para birimleri federal ve eyalet hükümetlerinin alaka odağı. Federal hükümet içerisinde yapılan düzenlemelerin çoğu ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu, Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu, Federal Ticaret Komisyonu, Hazine Bakanlığı ve Mali Suçları Uygulama Ağı tarafından yapılmakta.
Bununla beraber, birçok eyalet, kripto para birimlerini ve blok-zincir teknolojisini etkileyen kanunları önerdi ve/yahut onayladı. Bazı eyaletler, yerel ekonomileri teşvik etmek ve kamu hizmetlerini iyileştirmek için teknolojiye yatırım yapmayı amaçlıyor.
Öte yandan, Kaliforniya ve New Mexico gibi eyaletlerdeki makamlar ise kripto para yatırımları işlemleri konusunda uyarılar yayınladı. New York eyaleti de genel olarak kısıtlayıcı olarak kabul edilen kanunları kabul etti.
ARJANTİN: Kripto paralar merkezi bir para otoritesi tarafından çıkarılmadığından, Arjantin’de yasal para birimi olarak değerlendirilmiyor.
BELÇİKA: Belçika’da Bitcoin hakkında spesifik bir yasa ya da düzenleme bulunmamakta. Fakat, Belçika Maliye Bakanı, Bitcoin sisteminin para aklama ve öbür kanun dışı faaliyetler için potansiyel bir araç olarak görünmesine karşın, gelişen teknolojiye ayak uydurulmasının gerekliliğini söyledi.
İNGİLTERE: Yasal olarak düzenlenmese de İngiltere Gelir ve Gümrük İdaresi, kripto paraları ‘tek maksatlı işlemler’ olarak sınıflandırdı ve bunların satışının yahut alışının yüzde 10-20 arasında bir vergi oranı ile vergilendirileceğini bildirdi. Fakat özel bir düzenleme henüz yapılmadı.
ÇİN: 3 Aralık 2013’te Çin Merkez Bankası ve öbür dört merkezi hükümet bakanlığı ve komisyonu ortaklaşa Kripto Paraların Riskine Karşı Tedbirler Bildirisi’ni yayınladı. Bu bildiri, Bitcoin’i özel bir ‘sanal meta’ olarak tanımlamış, Bitcoin’in bir para birimi olmadığını ve piyasada bir para birimi olarak dolaştırılmaması, kullanılmaması gerektiğini söyledi.
DANİMARKA: Danimarka nakit kullanımını kaldırmak ve dijital para birimine geçmek isteyen ülkeler arasında. Kendi merkez bankasından tamamen vazgeçmeden, Bitcoin ve itibari dijital parasını beraber kullanmayı planlamakta. Danimarka Merkez Bankası, Bitcoin’in para olmadığını, bu nedenle regüle etmeyeceklerini açıkladı.
FRANSA: Fransa’da Bitcoin sistemi hakkında özel bir yasa yahut düzenleme bulunmamakta. Fransa Merkez Bankası sanal para birimlerinin tehlikelerine ilişkin bir rapor yayımladı. Bu raporda, Bitcoin’in Fransız kanunlarına göre gerçek bir para birimi yahut ödeme aracı olarak değerlendirilemediği ve para aklama ve öbür kanun dışı faaliyetlerin yanı sıra spekülasyon için bir araç olarak görüldüğü ifade edildi.
SİNGAPUR: Aralık 2013’te Singapur Para Otoritesi, işletmelerin kripto paraların mal ve hizmet alım satımında para gibi kullanılabilecek bir olgu olarak kullanımı hususuna müdahale etmeme kararı aldığını bildirdi. Ülkede Bitcoin alım, satım ve takası hakkında vergi önerileri sunuldu.
GÜNEY KORE: Güney Kore’de Bitcoin sisteminin kullanımını düzenleyen bir yasa yok. Bununla beraber, Kore Bankası Başkanı Bitcoin’in gelecekte düzenlenmesini tavsiye etti ve ülkede Bitcoin bir ödeme metodu olarak kabul edildi. Güney Kore, Bitcoin konferanslarına da ev sahipliği yapmaktadır.
Türkiye’deki düzenlemeler
Raporda, Bitcoin’le alakalı Türkiye’de ilk açıklamanın 25 Kasım 2013’te BDDK tarafından yapıldığı, gözetim ve denetiminin mümkün olmadığı tespiti aktarıldı.
16 Nisan 2021’de Merkez Bankası’nın duyurusuna yer alan raporda, devletin tavrının “kripto varlıkların herhangi bir düzenleme ve denetim mekanizmasına tabi olmaması, merkezi bir muhatabının bulunmaması, piyasa değerlerinin aşırı oynaklık göstermesi, anonim yapıları sebebiyle yasadışı faaliyetlerde kullanılabilmesi, cüzdanların çalınabilmesi yahut sahiplerinin bilgileri dışında usulsüz olarak kullanılabilmesi ile işlemlerin geri dönülemez özellikte olması gibi sebeplerle alakalı taraflar açısından mühim riskler barındırmaktadır” biçiminde olduğu anlatıldı. Raporda, kripto paraların ödeme aracı olamayacağını düzenleyen, “Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmasına Dair Yönetmeliğin” 30 Nisan 2021’de yürürlüğe gireceği anımsatıldı.
TBMM Araştırma Hizmetleri Başkanlığı’nın hazırladığı raporda kripto paraların, yüksek oynaklık sebebiyle güvenilir ödeme aracı olmadığı, yatırım ve spekülasyonda ise avantajlarının bulunduğu değerlendirildi. Raporda, dezavantajları ve riskleri değerlendirildiğinde, birçok kripto paranın yüksek oynaklık nedeniyle güvenilir bir ödeme aracından daha ziyade yatırım ya da spekülasyon aracı olarak kullanıldığı tespiti yapıldı.
Raporda, her geçen gün yeni kripto para birimlerinin ortaya çıktığı söylenerek, avantajlar şu şekilde anlatıldı: 7/24 İŞLEM YAPILABİLİYOR: Onay ve uzlaşma süreçlerinin uzunluğu kripto para birimleri arasında farklılık göstermekle beraber genelde merkezi olmayan kripto para birimleri için bir saatten az, merkezi kripto para birimleri için ise anlık olarak gerçekleşmektedir.
KİŞİSEL BİLGİLERİ AÇIKLAMA MECBURIYETI YOK: Kripto para platformlarının anonim olması kripto parayı yalnızca kanun dışı işler için kullanan kişiler açısından değil, işlemler sırasında kişisel bilgilerini gizli tutmak isteyen kullanıcılar açısından da faydalı olmaktadır. Borçlunun ödeme yapmak istediği kişiye kimlik bilgilerini açıklama mecburiyeti yoktur.
DÜŞÜK MALİYET: Kullanıcılar dijital platformların üstünde kripto para bulundurdukları zaman hesap işletim ücreti ödemek mecburiyetinde değildir. Yani işlemleri yapabilmek için kullanıcıların tek yapması gereken sanal bir cüzdana sahip olmaktır. Hiçbir ödeme hizmeti sağlayıcısı bulunmadığından, genellikle hizmetler için ödenecek bir ücret yoktur ya da son derece cüzidir. Kripto para kullanıldığında, öbür para birimlerinin aksine, döviz kuru masrafı gibi bir masraf da bulunmamaktadır.