Fazla mesai, firmaların ve şirketlerin çalışanlarına ek mesai yaptıklarında ödediği ek ücretlerdir. Bu ücretlere fazla mesai ücreti adı verilir. Fazla mesai hesaplama, çalışanların çalışma süresine ve her ay aldıkları aylık ücretlerine, yani maaşlarına göre hesaplanır. İş Kanununa göre, bir çalışan bir hafta boyunca en fazla 45 saat çalıştırılabilir. Bu süreyi aşan çalışmalar, fazla mesai ile nitelendirilir ve bu süre ek mesai ücreti ile telafi edilir. Örneğin bir hafta boyunca 75 saat çalışan bir kişi, 75 – 45: 30 saat fazla mesai yapmış olur. Çalışmış olduğu ek 30 saat için kendisine fazla mesai ücreti ödenir.
Fazla Mesai Nasıl Hesaplanır ?
Fazla mesai hesaplamak için çalışan kişinin bir saatlik ücretini bulmamız gerekmektedir. Fazla mesai hesaplama, çalışanın bir aylık toplam maaşının, 225 saate bölünmesiyle hesaplanır. Fazla mesailer bir ücretin yüzde 50 oranında zamlı halidir. Bu yüzden bulunan saatlik ücret, 1,5 oranıyla çarpılır. Örneğin, bir ay boyunca işyerinizde çalışırken 20 saat fazla mesai yaptınız. Maaşınız ise 3500 TL. Önce 3500 TL’yi 225’ e bölüp bir saatlik ücretimizi buluruz. 3500 TL alan kişinin bir saatlik ücreti 15,5 TL’dir. Şimdi fazla mesai ücretimizi hesaplamak için bu ücreti 1,5 ile çarpmamız gerekmektedir. O da 23,25 TL eder. Bu rakam, bizim bir saatlik fazla mesai ücretimizdir. 20 saatlik fazla mesai ücretimiz ise 20 X 23,25’in sonucu olarak 465 TL olacaktır.
İş Kanunu Fazla Mesai
Resmi iş kanunu fazla mesai şartına göre her çalışan kişi, özel veya resmi kurum fark etmeksizin, haftalık en fazla 45 saat çalışabilmektedir. Bu süreyi aşan her çalışma saati için, çalışanlara yüzde 50 oranında fazla mesai ücreti ödenir. Fazla mesai hesaplama, çalışan kişinin çalıştığı her ek süre için, normal saatlik ücretinin yüzde elli fazlası hesaplanarak yapılmaktadır. İş Kanununa göre çalışanlara ödenen fazla mesai ücretlerinin tutarları, iş koşullarına ve farklı iş kollarına göre de değişmektedir. Örneğin, madenlerde çalışan işçiler, haftada 37,5 saati aşan her bir saat için mesai ücreti alırlar. İş Kanunu fazla mesai şartlarına göre bir yılda fazla mesai sürelerinin toplamı 270 saatten fazla olamaz. Bazı işlerde ise iş kanunlarına göre fazla mesai yaptırılamaz. Bu işler, sağlık açısından haftalık en fazla 7,5 saat çalışma yapılan işler ile maden ocakları, kanalizasyon, tünel inşaatı, kablo döşemesi gibi işlerdir. İş Kanununa göre bazı işçilere de ek mesai yaptırılamaz. Bunlar, 18 yaşını doldurmamış işçiler, sağlık açısından çalışamayacak durumda olduğu belgelenen işçiler, kısa süreli sözleşmelerle çalıştırılan işçiler ve yeni doğum yapmış, emziren anne işçiler ek mesaiye kalamazlar.
Fazla Mesai Yönetmeliği
Fazla mesai yönetmeliği kanunlara göre belirli sınırlarla belirlenmiş bir yönetmeliktir. Fazla mesai hesaplama, bu yönetmelikte belirtilen şartlara ve hesaplamalara göre yapılmaktadır. Fazla mesai yönetmeliği, 4867 sayılı İş Kanununda açıkça belirtilir. Buna göre; Türkiye’de özel veya resmi kurumlarda 45 saati aşan çalışmalar, gazla çalışma, yani fazla mesai sayılır. Bazı iş yerlerinde bir kişinin fazla mesaileri hesaplanırken aylık olarak hesaplama yapılır. Buna göre kişinin bir ay boyunca yapmış olduğu fazla mesailer hesaplanarak, çalışanlara ay sonunda maaşı ile birlikte ödeme yapılır. Bazı durumlarda bazı günler fazla çalışmak, fazla mesaiye girmez. Bunun nedeni hesaplanacak fazla mesainin haftalık saatler oranında hesaplanmasından kaynaklanır. Örneğin bir işçi bir hafta 50 saat, ertesi hafta 40 saat çalışmışsa, iki haftanın toplam sürelerinin ortalaması 45 saati aşmadığı için fazla mesai yapmış sayılmaz.
Küçükokka Hukuk Bürosu kurulduğu andan bu yana Ceza Hukuku, Aile Hukuku, Uluslararası Hukuk, Tazminat Hukuku, İş Hukuku, İcra İflas Hukuku, Gayrimenkul Hukuku ve Tüketici Hukuku başta olmak üzere hukukun her alanında hizmet vermekte olup, seçkin şahıs ve şirketleri temsil etmektedir.