Bilim kurgu sinemalarında insanların bir yerden bir yere ışınlandığını sık sık görüyoruz. Şimdi bunu beşerler için yapamıyor olsak da, bilgileri ışınlamaya bir adım daha yaklaşmış üzere görünüyoruz.
Bilim insanları dataları “kübit ışınlama” ismi verilen bir usulle göndermek için bir yol bulduklarını açıkladılar. Bu metotla bilgiler bir iletken, örneğin bir optik kablo üzerinden değil, direkt ve bir aracı kullanmadan maksada gönderilebiliyor.
Nature mecmuasında yayınlanan bir makalede, Hollanda Delft Üniversitesi’den bir küme fizikçi kübit ışınlama konusunda geliştirdikleri sistemi açıkladılar.
Kuantum bilgisayarlar bir müddettir kullanılıyor. Hatta Google, klâsik bir bilgisayarda imkansız olan deneyi bir kuantum bilgisayar üzerinde gerçekleştirmeyi başararak “kuantum üstünlüğünü” elde etti. Lakin kuantum bilgisayarların tam kapasite ile çalışması için kübit ışınlamanın da gerçekleşmesi gerekiyor, bu da bizi kuantum internet çağına taşıyacak adım olacak.
Kuantum bilgisayarlar temel olarak klâsik bilgisayarlardan farklıdır. Olağan bir bilgisayar dataları bitler halinde depolarken, kuantum bilgisayarlar kübitlerde depoluyor. Bir kübit tıpkı anda birden fazla pahaya sahip olabiliyor. Bu yüzden de klâsik bitlere nazaran daha fazla bilgi depolayabiliyor. Tek bir kübit iki, üç kübit sekiz, dört kübit 16 paha depolayabiliyor ve bu bu türlü devam ediyor. Kübit sayısı arttıkça depolayabileceği bilgi kapasitesi üstel olarak artıyor.
Ve fizikçiler artık, bilgileri üç düğüm ortasında ışınlamayı başardı. Daha evvel, bu sırf iki düğüm ortasında yapılabilmişti. Bu deneyle bilim insanları, birden fazla nokta ortasında kübit ışınlamanın gerçekleştirilebileceğini belirttiler. Kadrosu denetleyen Delft fizikçisi Ronald Hanson “Artık laboratuvarda küçük kuantum ağları inşa ediyoruz” diyor. Bu ağları birleştirip daha sonrasında bir kuantum internet ağı inşa etmek mümkün olabilecek.
Düğümler ortasında iletken gereç olmadığından, kuantum internet, dataları kaybetmeden düğümler ortasında muteber bir formda, anında transfere müsaade veriyor. Bu sistemin çalışma hali, “kuantum dolanıklığı” olarak isimlendiriliyor. Bir kuantum sisteminin durumundaki bir değişiklik, dolanık olan öteki uzak kuantum sisteminde de anında gerçekleşiyor. Yani ortalarında uzak bir ara olsa bile, bu sistemler birbirinin birebiri üzere, eş vakitli çalışıyor.