Site kullanıcılarımdan gelen sorulara baktığımda önceki sorulara göre artık soruların iyice incelikli ve detaylı olduğunu görmek hoşuma gitmiyor değil; AutoCAD konusunda derin bilgilere ihtiyaç duymanız sitenin amacına ulaştığını gösteriyor. Koşmaya başlamadan önce, yürümeyi öğrenmek zorundasınız. Şayet bloklar konusunda uzman olmayı istiyorsanız, öncelikle blokları yaratmayı becerebilmek zorundasınız.
Bir blok yaratmak için, işe önce ihtiyacınız olan geometriyi yaratarak başlarsınız. Bu hususta çok fazla sınırlama yoktur. Uyumluluk kelimesini unutmadığınız müddetçe istediğiniz tip nesneleri yaratabilirsiniz. AutoCAD içerisinde bloklar birçok amaca hizmet etmekle birlikte; en çok ta çizimler arasında uyumu sağlarken içerikleri tekrar kullanmak için, kullanılmaktadırlar. Uyumluluğun blokları yaratmanızdaki esas amaç olduğunu hatırlayın… Peki nesnelerin üzerinde bulundukları tabakalar ne olacaklar? Güzel soru… Bloklarla ve tabakalarla çalışmanın anahtarı 0 isimli tabakanın önemini anlamakta gizlidir. Şayet bloğun içerisindeki nesnelerde 0 isimli tabaka üzerinde bulunan nesneler varsa, blok içerisindeki bu nesneler bloğun yerleştirildiği tabakanın özelliklerini alacaklardır. Bu yüzden, şayet blok kırmızı renge ve gizli “hidden” çizgi tipine sahip bir tabakanın üzerine yerleştirilirse, blok içerisindeki 0 tabakasındaki nesneler kırmızı renkli ve gizli “hidden” çizgi tipinde görüntüleneceklerdir.
Blokları Yaratma
Yeni bir blok tanımı yaratmak için, AutoCAD ’in Blok Yap “Make Block” özelliğini kullanırsınız. Blok Yap “Make Block” özelliği klavyeden B harfini yazdıktan sonra Enter tuşuna basarak veya Yerleştir “Insert” sekmesi içerisinde > Blok Tanımı “Block Definition” panelinin altında > Blok Yarat “Create Block” komut düğmesi seçilerek çalıştırılabilmektedir.
- Bloğun İsmini “Name” Belirleyin: Bloğun ismi çizim içerisinde benzersiz olmak zorundadır (her blok farklı bir isme sahip olmak zorundadır). Blok Tanımı “Blok Definition” iletişim kutusunda sağ üst köşedeki aşağı açılır liste o anki geçerli (aktif) çizimdeki tüm mevcut blok tanımlarını listeler. Bloğunuzun isminin benzersiz olduğunu kontrol etmek veya mevcut bir bloğun üzerine yazmak (yeniden tanımlamak) için mevcut bloğu seçmek için, bu aşağı açılır listeyi kullanın.
- Temel Noktasını “ Base Point” Ayarlayın:Temel noktası bloğu çiziminiz içerisine yerleştireceğiniz zaman imlecinizin üzerinde bulunacağı yerleştirme noktasıdır. Temel noktası X, Y ve Z koordinat değerleri girilerek tanımlanabileceği gibi, Noktayı Tıklayarak Seç “Pick Point” düğmesi tıklanmak suretiyle çizim alanında bloğun üzerindeki bir nokta tıklanarak seçilmek suretiyle de tanımlanılabilir.
- Nesneleri Seçin: Şayet blok hiçbir nesneyi içermiyorsa, o bloğa sahip olmanın hiçbir anlamı olmaz. Çizim alanından nesneleri seçmek için, Tıklayarak Seç “Pick” düğmesine tıklayın veya nesneleri OK düğmesine tıkladıktan sonra seçmek için, Ekranda Belirle “Specifying on Screen” işaretleme düğmesini işaretleyin.
- Orijinal Nesnelere Ne Olacağını Belirleyin: Blok oluşturmak üzere seçeceğiniz nesneler blok haline gelebilirler (bloğa dönüştürülebilirler “Convert to Blok”), silinebilirler (Sil “Delete”) veya oldukları gibi bırakılabilirler (Koru “Retain”).
- Blok Koşullu “Annotative” olmalı mıdır? Koşullu blok “Annotative block” çizimin koşullu “annotation” ölçeği değiştikçe bloğun ebatı bu koşullu “annotation” ölçeğe göre ayarlanacak olan bloktur.
- Bloğun ölçeği eşit “uniformly” mi olmalıdır?Bu işaretleme kutusu işaretlendiği zaman, blok X ve Y yönünde aynı değerde ölçeklenecektir.
- Bloğun patlatılmasına izin vermeli miyiz?Bu işaretleme kutusu işaretlendiği zaman, çizimin içerisindeki blok örneğini patlatmak mümkün olmayacaktır.
- Bloğun Birim Tipini “Unit Type” Seçin: Bloklar çizim birimine göre ölçeklenebilirler. Örneğin, şayet blok inç birimine ayarlandıysa ve çizimin birimi milimetreyse, blok bu çizime yerleştirildiği zaman, orijinal olarak tanımlanmış olan ebatından 25.4 kat büyük olacaktır. Niçin mi? 1 inçte 25.4 milimetre vardır da ondan.
- Bağlantı “Hyperlink” Ekleyin (isteğe bağlı): Bu bağlantı “hyperlink” herhangi bir şeye olabilir; bağlantı “hyperlink” bir web sayfasına, bir e-posta adresine, internet üzerindeki herhangi bir dokümana olabileceği gibi çizimin içerisindeki bir görüntüye “view” de olabilir.
- Tanım “Description” Yazın (isteğe bağlı): Hiç kimse bloğun isminden bloğunuzun ne olduğunu anlayamaz. Başkalarının bloğu çizime yerleştirmeden önce bloğun ne olduğunu anlamalarını istiyorsanız, bloğunuza bir tanım yazabilirsiniz.
- Bloğu Blok Düzenleyici’de “Block Editor” Aç (isteğe bağlı): Şayet niyetiniz (bu makalemden önce 3 makalelik bir seri ile anlattığım) dinamik bir blok yapmak ise, bloğunuzu oluşturduktan sonra dinamik özellikleri eklemek için, yeni bloğu Blok Düzenleyici’de “Block Editor” açmak isteyeceksiniz.
Yukarıda açıkladığım 11 adımı tamamladıktan sonra bloğunuzu oluşturmak için, OK düğmesine tıklayın.
Blokları Yerleştirme
Evet bloğunuzu yarattınız … Şimdi ne olacak? Bloğunuzu test etmek için, bloğunuzu çiziminizin içerisine yerleştirin. Aşağıdaki şekilde görünen Yerleştir “Insert” iletişim kutusuna şeritin Yerleştir “Insert” sekmesi içerisindeki komut düğmesine tıklayarak veya klavyeden I yazdıktan sonra Enter tuşuna basarak ulaşabilirsiniz.
- Çiziminize yerleştirmek istediğiniz bloğu İsim “Name” aşağı açılır listesinden seçin.
- İsteğe bağlı olarak Araştır “Browse” düğmesine tıklayarak herhangi bir mevcut çizimi araştırıp bulabilir ve o çizimi bir bütün olarak o anki geçerli (aktif) çiziminize blok olarak yerleştirebilirsiniz.
- Koordinatları yazarak veya Ekran üzerinde belirle “Specify on-screen“ işaretleme kutusunu işaretleyerek OK düğmesine tıkladıktan sonra çizim alanında bir noktayı tıklayıp seçerek yerleştirme noktasını “insert point” belirleyin.
- X, Y ve Z ölçek faktörlerini “scale factors“ yazarak veya Ekran üzerinde belirle “Specify on-screen“ işaretleme kutusunu işaretleyerek OK düğmesine tıkladıktan sonra çizim alanında ölçeği belirleyerek bloğunuzun ölçeğini belirleyin. Yukarıdaki örneğimizde, Eşit Ölçek “Uniformly Scale” seçeneğini aktifleştirdiğimiz için, Y & Z alanları etkin değillerdir. Bu Eşit Ölçek “Uniformly Scale” seçeneğini aktif olmadığında X, Y ve Z ölçek değerleri “scale factors” birbirlerinden bağımsız olarak ayarlanabilmektedir.
- Döndürme açısı “Rotation angle” değerini yazarak veya Ekran üzerinde belirle “Specify on-screen“ işaretleme kutusunu işaretleyerek OK düğmesine tıkladıktan sonra çizim alanında tıklayarak döndürme açısını “rotation angle” belirleyin.
- Blok Birimi “Block Unit” blok çizimi yerleştirilirken uygulanacak olan blok birimini tanımlamaktadır. Faktör “Factor” program tarafından bloğun biriminin çizimin birimine bölünmesi suretiyle otomatik olarak hesaplanmaktadır.
- Şayet isterseniz, yerleştirme esnasında bloğu patlatabilirsiniz. Blok patlatıldığı zaman, nesneler orijinal formlarına geri dönerler; grup olma özelliklerini kaybedeler ve artık bir blok içerisinde bulunmazlar.
Blokları Yönetme
Blok çizime yerleştirildikten sonra diğer 2 boyutlu 2B “2D” nesnelere yaptığınıza çok benzer şekilde ayarlamalar yapabilirsiniz. Bloklar taşınabilirler; kopyalanabilirler; ölçeklenebilirler; aynalanabilirler ve tutamaçları vasıtasıyla ayarlanabilirler. Bloklar blok özelliğini kaldırmak ve bloğu oluşturan nesneleri serbest bırakmak için, patlatılabilirler. Çizime bir kez yerleştirdikten sonra aynı bloğu tekrar yerleştirmektense, bir önce yerleştirileni kopyalamak daha hızlı ve etkilidir.