Bir çocuk, babasından hangi ihtiyaçlarını karşılar ve doğru babalık yapmak istiyorsak neleri bilmeliyiz? Bu soruları cevaplamak için çeşitli yazılar, kitaplar, şiirler kaleme alınmış, araştırmalar yapılmış.
Bir sayfalık yazıda toparlamak gerekirse genel hatlarla şunları söyleyebiliriz:
1. SEVGİ : Çocuğunuza olan sevginizi söylemekle yetinmek yerine bunu ona davranışlarınızla da göstermelisiniz. Randevu saatine gecikmemeniz, çocuğun spor etkinliği veya okul gösterilerini kaçırmadan orada bulunmanız, çocuğun sevildiğine inanıp güvenmesi için çok gerekli.
2. ZAMAN: Toplum erkekten çok çalışıp çok kazanmasını beklerken, evde zaman geçirmesine pek sıcak bakmaz. Bu yüzden uzun süre evde bulunmaktan rahatsız olan babalar var. Oysa çocuk babayla yeterli ve kaliteli zaman geçirmeye ihtiyaç duyar. Bunu iyi bilmemiz gerekiyor.
3. ÖVGÜ: Çocuk öğretmenlerinden, arkadaş ve akrabalarından övgü alsa bile, babasının kendisiyle gurur duyduğunu görmek ister. Spordaki başarılarını, derslerdeki başarılarını sık sık övmeniz onun kendisiyle gurur duyan özgüvenli bir birey olması için çok önemli.
4. ÖZGÜVEN: Çocuklarınız için sürekli endişe duymanız onların kendilerine olan güvenlerini sarsar. Sizden uzaktayken onların başlarının çaresine bakacakları konusunda endişe duymadığınızı belirtmeniz gerekiyor.
5. SINIRLAR: Sosyal davranışlar konusunda sınırlar belirleyerek onlara kabul edilebilir bir birey olmalarını öğretmelisiniz. Çocuk kendi içsel sınırlarını, ebeveynlerinin çizdiği dış sınırlar yardımıyla belirler.
6. YAPTIRIM: Sınırlar ihlal edildiğinde bunun sonucu ne ile karşılaşacağı öğretilmezse, sadece konuşmak bir işe yaramaz. Yaşına göre çocuğa davranışının bedeli ödetilmeli. Bu ona şiddet uygulamak değil, anlayabileceği bir ceza vermek olmalı. 3-5 yaşındaki kavga eden kardeşlerin ayrı odalarda 5 dakika kadar tutulup neyi yanlış yaptıklarını düşünmelerini sağlamak, 10 yaşındaki çocuk sokaktan eve geç geldiğinde bir süre TV izlemesini yasaklamak gibi.
7. TUTARLILIK: Çocuğa verilen sözleri mutlaka yerine getirmelisiniz. Saat altıda alıp yemeğe götüreceğinizi söylediğiniz çocuk sizi sekize kadar beklerse kendisini değersiz hisseder. Öte yandan, bir suç işlediğinde ödemesi gereken bedel ihmal edildiğinde daha sonraki tehditlerinize önem vermeyecektir.
8. YAŞITLARIYLA İLİŞKİ: Çocuğun akranlarıyla zaman geçirmesini desteklemelisiniz. Sizinle görüşmesi gereken zamanda da olsa arkadaşları ile program yapmasını hoş görmelisiniz.
* * *
BABA OLMANIN DÖRT GERÇEĞİ
- Baba olarak siz çocuğun hayatında yol gösteren önemli etkenlerden bir tanesisiniz. Anne, öğretmenler, arkadaşlar, televizyon gibi etkenler de yerine göre sizin kadar önem taşır. Birden fazla çocuğu olan babaların çok iyi bildiği gibi her çocuk farklı bir ailede yetişmiş gibi kendi kişiliğini oluşturur. Yani baba tek başına olarak çocuğun karakterine damga vuramaz.
- Her yaş grubundaki çocuğa aynı şekilde babalık yapmamalısınız. Bir bebeğin daha şefkatli bir babalığa ihtiyacı varken, ergenlik öncesi ya da sonrası bir çocuk babasından daha farklı duygusal, sosyal ve psikolojik desteğe ihtiyaç duyar.
- Büyüdükçe çocukların özgürlük istekleri artar. Hangi yaşta ne kadar özgürlük tanınması gerektiğini bilmek, babalığın zorluklarından biri. Çocuk risk almaya cesaretlendirilirken, sınırlarını da bilmeli.
- Her çocuğun kişiliği farklıdır. Çocuklar, öğrenme kapasitesi, strese, zorluğa dayanıklılığı, girişkenliği, ilgi alanları gibi bir çok farklılıklar gösterir ve siz babalığınızı çocuklarınızın bu farklı kişilik özelliklerine göre yapmak durumundasınız.