1738 sayılı TBMM Kararı ve 234 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile standarda kavuşan altın çeşidi, yıllar boyunca yükselen altın fiyatları sebebi ile iyi bir fiyat seviyesine yükselmeyi başardı. Yüksek fiyatı sebebi ile sahtekarlığının da yaygınlaştığı çeyrek altında, alım ve satım işlemlerinde dikkat edilmesi gerekli ayrıntılar ile zarar etmekten kurtulmanız mümkün. Yatırım ya da hediye amacı ile çeyrek altın alırken dikkat etmeniz gerekli ayrıntıları takip ederek dolandırılmaktan kurtulabilirsiniz. Her zaman popülaritesini korumayı başaran çeyrek altın ile ilgili merak ettiğiniz her ayrıntıyı Ekosayfa olarak sizler için hazırladığımız dosyada bir araya getirdik.
Çeyrek Altın Nedir?
Küçük altın olarak da bilinen çeyrek altın, düğünlerde ve sünnet törenlerinde hediye olarak kullanılan en popüler takı altını seçeneğidir. Halk arasında kadınların düzenlediği altın günleri münasebeti ile “Küçük altın” unvanının sahibi olan çeyrek, 22 ayardır.
Hediye ve ziynet eşyası olarak yaygın kullanıma sahip olan çeyrek altın, yatırım aracı olarak da ülkemizde yastık altı yatırımcılığın popüler değer aracıdır. Popülerliği sebebi ile piyasada en çok dönen ve sık el değiştiren çeyrek altın, Darphane’de basılmaktadır.
Darphane’de basılan çeyrek altın günümüz standartlarına, 1951 yılında kavuşmuştur. 18 mm çapı ile 10 Cumhuriyet altını seçenekleri arasında yer alan küçük altın, resmin bütününde bakıldığın Cumhuriyet altını ailesinin en popüler üyesidir.
Çeyrek Altın Kaç Gramdır?
Çeyrek altın gramajı yaklaşık 1,754 grama karşılık gelmektedir. 22 ayar olarak imal edilen ve 18 mm çapa sahip çeyrek altındaki has altın ağırlığı ise 1,6065 gram olarak hesaplanır. Çeyrek altın kulplu olarak da imal edilir. Kulpla birlikte ağırlığı ise 1,81 grama karşılık gelir.
Çeyrek Altınnın Üzerine Ne Yazar?
Çeyrek altın üzerinde yazanlar ön ve arka kısmında farklıdır. Çeyrek altın ön yüzünde Atatürk’ün resmi yer alır. Ön yüzün etrafında yıldızlar ve defneyaprakları ile yapılan süsleme de altın görselini tamamlar. Arka yüzünde ise “Türkiye Cumhuriyeti Darphanesi” yazısı mevcuttur.
Çeyrek Altın Avantajları Nelerdir?
Çeyrek altının avantajları fiyatında saklıdır. Cumhuriyet altını seçeneklerine göre düşük fiyatlı olması nedeni ile en sık el değiştiren ziynet altını seçeneği olan çeyrek altın, piyasada bulunurluğu en yüksek altındır. Çeyrek altının tüm avantajlarını ise şu şekilde sıralamak mümkündür:
- Düşük bütçe ile yatırım yapma fırsatı sunar.
- Kolayca el değiştirilebilir.
- Kuyumculardan, döviz bürolarından, sarraflardan ve bankalardan kolayca nakde dönüştürülür.
Çeyrek Altın Fiyatı Nasıl Belirlenir?
Çeyrek altın fiyatının belirlenmesi için ons altın ve dolar kuru güncel fiyatları kullanılır. Çeyrek altın fiyat hesaplamasında sırası ile şu aşamalar takip edilir:
- Güncel altın ons fiyatı ile dolar TL kuru çarpılır.
- Bulunan tutar yaklaşık 31,10’a bölünerek 24 ayar altın gram fiyatına ulaşılır.
- 22 ayar gram altın fiyatına geçilerek çeyrek altının güncel fiyatı belirlenir.
Son 23 Yılın Çeyrek Altın Fiyatları Nedir?
Çeyrek altının son 23 yıllık fiyat değişimi neden Türk vatandaşlarının yatırım tercihlerinde altın ve çeyrek altının özel bir yer edindiğini gösterir. Pandemi döneminden bu yana neredeyse iki kat değer artışı yakalanan çeyrek altının yıllara göre fiyat değişimleri şu şekildedir:
- 1997 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 2,26 TL
- 1998 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 5,00 TL
- 1999 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 9,00 TL
- 2000 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 10,50 TL
- 2001 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 23,50 TL
- 2002 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 32,00 TL
- 2003 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 32,25 TL
- 2004 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 33,00 TL
- 2005 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 38,50 TL
- 2006 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 50,00 TL
- 2007 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 54,00 TL
- 2008 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 72,50 TL
- 2009 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 89,00 TL
- 2010 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 117,00 TL
- 2011 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 167,50 TL
- 2012 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 163,00 TL
- 2013 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 160,08 TL
- 2014 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 164,40 TL
- 2015 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 162,86 TL
- 2016 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 213,80 TL
- 2017 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 268,02 TL
- 2018 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 416,28 TL
- 2019 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 466,17 TL
- 2020 Yılı Çeyrek Altın Fiyatı: 778,20 TL
Çeyrek Altın Nasıl Alınır ve Satılır?
Çeyrek altın alım ve satımı kuyumculardan, sarraflardan, döviz bürolarından ve bankalar üzerinden gerçekleştirilir. Güncel çeyrek altın kuru için geçerli alış-satış fiyatları üzerinden isteyen her yatırımcı, belirtilen adresler üzerinden çeyrek altın alabilir ve satabilir.
Çeyrek Altın Makas Farkı Nedir?
Çeyrek altında makas farkı alış ile satış arasındaki fiyat farkını tanımlar. Altında yaşanan volatil hareketler eşliğinde alım ve satım fiyatları arasındaki makas farkı olarak tanımlanan fiyat farkı değişkenlik gösterebilir. Fiziki altın alımlarında makas aralığı içerisinde ödenen vergi ve satıcı karı yer alır. Çeyrek altında işçilik gideri yer almadığı için ziynet altınlarına göre sadece makas farkı tutarınca satış fiyatında düşüş yaşanır.
Çeyrek Altın Üretimi Neye Göre Yapılır?
Çeyrek altın üretimini belirleyen etmen taleptir. Türkiye Cumhuriyeti Darphanesi, vatandaştan gelen talebi karşılayacak adette çeyrek altın basımı gerçekleştirerek piyasaya verir. Üretimdeki amaç, vatandaşın altın bulmakta zorluk yaşamamasıdır. Bu amaç doğrultusunda aylık bazda gerçekleşen Darphane çeyrek altın üretim miktarlarına adet bazında verilebilecek bazı örnekler şu şekildedir:
- 2019 Ocak: Yaklaşık 629 bin adet çeyrek altın
- 2019 Nisan: Yaklaşık 637 bin adet çeyrek altın üretimi
- 2019 Temmuz: Yaklaşık 400 bin adet çeyrek altın
- 2019 Haziran: Yaklaşık 514 bin adet çeyrek altın
- 2020 Ocak: Yaklaşık 603 bin adet çeyrek altın
- 2020 Nisan: Yaklaşık 583 bin adet çeyrek altın
- 2020 Haziran: Yaklaşık 996 bin adet çeyrek altın
- 2020 Temmuz: Yaklaşık 829 bin adet çeyrek altın
Yukarıda verilen basım rakamları dikkate alındığında, talep etkisi net bir şekilde takip edilebilir. Düğün sezonu olarak tabir edilen yaz aylarında çeyrek altın imalatının artması, talep yönünü gösteren en önemli örnek olarak gösterilirken; Covid-19 pandemisi sonrası küçük yatırımcılarına altına olan ilgisi de darphanenin gelen talep karşısında daha fazla çeyrek altın basmasına sebep olmuştur.
İlk Çeyrek Altın Kaç Yılında Basıldı?
İlk çeyrek altın basımı Cumhuriyetin ilk yıllarına dayanır. Yaklaşık 95 yıllık tarihi bulunan çeyrek altın, yazımızın girişinde belirttiğimiz gibi 10 farklı çapta imal edilen Cumhuriyet altını çeşitlerinden birisidir.
Küçük altın günümüzdeki standardına 1951 yılında kavuşurken, çeyrek altının da Cumhuriyet altını alt türü olması sebebi ile ilk basım tarihinin 1925 yılı olduğu söylenebilir. 1925 yılında başlayan ve 1927 yılında noktalanan çalışmanın ardından ilk beş liralık sikke basılmış ve basılan ilk altın Mustafa Kemal Atatürk’e hediye edilmiştir.
İlk basılan sikke ön yüzünde Arap alfabesiyle “Türkiye Cumhuriyeti 1341” yazılmış, arka yüzünde ise “Ankara 23 Nisan 1336” yazısı bulunmaktaydı. Meskük Cumhuriyet altınının bir yüzünde Türkiye Cumhuriyeti 1923” ve Cumhuriyet’in hangi yılında basıldığını gösterir tarih yer alırken; diğer yüzünde Atatürk’ün başının yandan görünüşü ile “Ankara” yazısı ve “Hakimiyet Milletindir” ibareleri yer aldı.
1951 yılında altın bugünkü standardına kavuştu. İlk basılan sikkenin harf devriminden önce basılması sebebi ile Arap alfabesi kullanılmıştı. Çeyrek altın tarihini ilgilendiren ilkler ise şu şekilde özetlenebilir:
- İlk ziynet 5 liralık 1927 yılında basıldı.
- İlk Atatürk resimli meskükler 1944 yılında basıldı.
- İlk Atatürk resimli ziynetler 1938 yılında basıldı.
Çeyrek Altın Almak Mantıklı Mı?
Çeyrek altın almanın mantığı yatırımcı özelinde değişmektedir. Geçmişten bugüne muhafazakar Türk yatırımcısı yastık altı yatırımında altını tercih etmiş ve ziynet altınları içinde en çok talebi çeyrek altın yaşamıştır. Günümüzde halen devam eden kutlama, tören ve düğün gibi organizasyonlarda çeyrek altın takılması, geçmişten gelen çeyrek altın popülerliğinin devamını göstermesi açısından iyi bir örnektir.
Uzun vadede Türk lirası cinsinden tasarruflarını korumak ve altın fiyat artışından yararlanmak isteyen yatırımcılar, çeyrek altın alma yatırım tercihinde bulunabilir. Makas farkı sebebi ile sık alım-satım yapılamayan fiziki çeyrek altın alımları uzun vade yatırımlar için uygundur. Kısa vadeli yatırım tercihlerinde ise gram altın cinsinden bankaların vadeli/vadesiz mevduat hesap seçeneklerini tercih etmek daha mantıklı bir karar olacaktır.
Altın fiyatlarında yaşanan volatiliteden yararlanmak isteyen yatırımcılar, anlık alım ve satım işlemleri için bankalardan açacakları altın hesapları ile 24 ayar gram altın cinsinden işlem yapabilirler. Düşük makas farkı ve küsuratlı alım imkanları ile günlük alım ve satım yaparak kazanç elde edebilirler. Kısa vadede altın hesapları, çeyrek altın yatırımına düşük makas aralığı ve daha hızlı likit yapısı nedeniyle avantajlı konuma erişmektedir.
Çeyrek Altın Basım Tarihi Önemli Mi?
Çeyrek altının imalat tarihi bilindiği gibi arka yüzünde yazar. Darphane’de hangi yıl basıldığını gösteren bu ibare, altın fiyatlarında ufak da olsa etkilidir. Kuyumcular, sarraflar ve döviz büroları yeni tarihli çeyrek altınları bir miktar yüksek fiyattan alır ve satar. Altın satın alırken verdiğiniz fiyatın karşılığı yeni tarihli çeyrek altına karşılık geliyorsa, altını almadan önce fiyatını kontrol etmeniz tavsiye edilir.
Çeyrek Altın Fiyatları Ne Olur, Yükselir Mi?
Çeyrek altın fiyatları yukarıda paylaşılan son 23 yıla ait fiyat seviyelerinden takip edildiğinde, birkaç yılın dışında sürekli artış eğiliminde olduğu kolayca fark edilecektir. Altın fiyatlarında yaşanan yükseliş trendi çeyrek altın fiyatlarını da etkilemiş ve günümüzde fiyatların deyim yerinde ise “ateş pahası” olmasına yol açmıştır.
Çeyrek altın fiyatını belirleyen iki etmenin altın ons fiyatı ve dolar kuru olduğunu belirtmiştik. Çeyrek altın özelinde yapılacak fiyat artış değerlendirmesinde ise ilk olarak ons altın ve dolar TL cephesinde yaşanacak değer değişimlerinin nedenleri üzerinde durulması yararlı olur. Çeyrek altın daha yükselir mi sorusuna yanıt aramak için aşağıdaki nedenlere göz atılması yararlı olur:
- Altın fiyatları siyasi ve ekonomik belirsizlikler ile jeopolitik risklerin mevcut olduğu durumlarda yükselişe geçer.
- Altında sıfır enflasyon kabulü, enflasyonist ortamlarda altın fiyatlarının yukarı yönlü hareket gerçekleşmesi gerektiğini özetler.
- TCMB faizi ve enflasyon kıyaslamasında oluşan negatif getiri farkı, dolar kurunun yükselerek yurtiçi altın fiyatlarının yükselmesine sebep olur.
- Türkiye özelinde oluşacak siyasi, ekonomik ve jeopolitik riskler nedeniyle dolar kuru artışa geçerek peşine altın fiyatlarını takabilir.
- Küresel ölçekte büyük merkez bankalarının altın alımları, fiyatların artmasına yol açabilir.
Sahte Çeyrek Altın Nasıl Anlaşılır?
Sahte çeyrek altını anlamak günümüzde karşılık gelen Türk Lirası tutarı göz önüne alındığında, önemli bir ekonomik külfeti önlemek anlamına gelir. Kötü niyetli kişilerin de sıkça gündemine gelen çeyrek altın sahtekarlığını önlemenin bazı basit yolları ise aşağıda sıralanabilir:
- Güncel altın fiyatından düşük fiyat ile satılmak istenen çeyrek altının sahte olma ihtimali yüksektir.
- Altın tek başına işlenememesi sebebi ile düşük miktarlarda farklı madenler ile karıştırılarak elde edilen alaşımlar aracılığı ile çeyrek altın imal edilir. Her ne kadar farklı madenler yer alsa da çeyrek altını mıknatısa tutarak etkileşime girmesi halinde sahte olabileceği varsayımında bulunabilirsiniz.
- Satın aldığınız çeyrek altının ön yüzünde defneyaprakları ile çelenk görünümünü andıran Atatürk portesi ve arka yüzünde imalat tarihi ile “Türkiye Cumhuriyeti Darphanesi” ibaresinin yazılı olup olmadığını kontrol ediniz.
- Seramik bir tabak üzerine çizik attığınızda çiziğin renginin siyah olması, çeyrek altının sahte olduğu anlamına gelir.
Altın Alırken Gram Mı, Çeyrek Mi Karlı?
Gram ve çeyrek altın karşılaştırması yatırım tercihini altından yana kullanmak isteyen tasarruf sahiplerinin dikkat etmesi gerekli birkaç ayrıntıyı içerir. Her iki altın türünü karşılaştırırken, alış-satış arasındaki fiyat farkı (makas farkı) dikkate alınmalıdır.
Fiziki olarak gram altın satın alınmak istendiğinde, Külçe şeklinde satılan 24 ayar gram altında yaklaşık 4 TL ve 22 ayarda 2,50 – 3,00 TL aralığında makas farkı bulunurken; makas farkı çeyrek altında 15 TL’ye kadar yükselmektedir. Çeyrek altının 22 ayar olması da göz önüne alındığında, satış amacı ile alınan altında gram altın tercih edilmesi daha karlı olmaktadır.
Farklı bir yatırım tercihi olarak bu noktada, bankalar veya Forex piyasası üzerinden altın alım ve satımı kıyaslama açısından kullanılabilir. 24 ayar gram altın bazında işlem yapılabilen bu noktalarda uygulanan makas farkları, kuyumcu ve sarraflara göre oldukça düşüktür. Gün içi yaşana volatiliteden kazanç sağlamak için tercih edilen bankaların altın hesapları, çalınma ve kaybolma riskine karşı birikimleri güvende tutmaktadır.
Fiziki olarak altın alımında ise kilitli kasa bulunmaması halinde çalınma riski yüksektir. Fiziki altın yatırımcıları bu handikapları aşmak için bankaların kiralık kasa hizmetlerinden yararlanmayı tercih ederler. Bankaların sunduğu kiralık kasa hizmetlerinden yararlanmak için aylık 3 aylık ve yıllık bazda kiralama bedelinin karşılanması gereklidir. Fiziki altın yatırımında kiralık kasa maliyetlerinin de göz önünde bulundurularak bankaların altın hesapları ile kıyaslamasının yapılması gereklidir.
Kulplu Çeyrek Altın Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?
Kulplu çeyrek altın alırken dikkat edilmesi gerekenler değerinden fazla ödeme yapmamanız ve sahte altın ile karşılaşmamanız için önemlidir. Yukarıda değinildiği gibi 1,75 gram olan çeyrek altın, kulplu olarak satıldığında 1,81 grama karşılık gelir. Kulp kısmının has altın içermemesi nedeniyle işlem sırasında yapılan bazı uygulamalar sebebi ile çeyrek altının kendi değerinin altında bir imalat ile karşılaşma riski olasıdır. Olası risklerden kaçınmak için aşağıdaki detaylara dikkat ederek kulplu çeyrek altın satın alma işlemini gerçekleştirmeniz tavsiye edilir:
- Çeyrek altının kulplu haliyle 1,81 grama karşılık gelmesine dikkat ederek gramaj kontrolünü gerçekleştiriniz.
- Çeyrek altının kenar çizgilerinin net olmasına dikkat ediniz.
- Altında yeniden kenar açılmamış olması ve ön ile arka yüzünün net ve yıpranmamış olmasına dikkat ediniz. Yapacağınız bu basit gözlem ile altına yeni kenar açılarak kulp takıldığı ve oluşan boşluğun bakır veya pirinç dolgu ile doldurulduğu bir imalattan korunabilirsiniz.