Yeni Bir Yazım Tekniği: Betimsiz Kurgu
Osman Akyol
Öykünün yapısında bazı değişmeler ve bozulmalar olsa da, “Yaşanmış veya yaşanması mümkün olayları; kişi, yer ve zamana bağlı olarak anlatan yazı türüne öykü ya da hikâye denir” klasik tanımında, Giovanni Boccaccio’nun “Decameron”undan bu yana değişme olmadı diyebiliriz.
İlk bozulma bölümlerinde oldu: serim, düğüm ve çözüm.
“Serim: Öykünün giriş bölümü olup olayın geçtiği çevre ve kişiler (karakterler) bu bölümde tanıtılır.
Düğüm: Öyküde geçen olayın/yaşantının bütün yönleriyle anlatıldığı ve okuyucunun meraklandırıldığı yani olayın düğümlendiği kısımdır.
Çözüm: Öykünün sonuç bölümü olup düğümün çözüldüğü, merakın giderildiği bölümdür.”
Bir klasik öykünün (olay öyküsünün) olmazsa olmazı başı (serim) ve sonu (çözüm) Rus öykücü Anton Çehov tarafından kaldırdı. Böylelikle öyküde yeni bir tür de ortaya çıkmış oldu: “durum öyküsü”.
Zamanla “anlatıcı” da çeşitlendi: dışardan biri, Tanrı, kahraman, karakterler… Geldiğimiz noktada, okuyucuda türbülans etkisi yapmasına rağmen, bu saydığımız anlatıcıların hepsi aynı öyküde kullanılabiliyor.
Öncülüğünü Franz Kafka’nın yaptığı, “modern öykü” de Çehov tarzıyla hemen hemen aynı dönemde klasik öyküye bir tepki olarak doğdu ve günümüze değin varlığını sürdürmeyi başardı.
Günümüzde her üç damar da taraftar ve okuyucu bulmakla birlikte yeni arayışlar da yok değil, “yaratıcı yazarlık” gibi.
Elbette değişim sürecek, sürmeli de. “Değişmeyen tek şey değişimin kendisi” der filozof Heraklitos…
Bu değişimin bir sonucu olarak Kemalettin Tuğcu’nun uzun hikâyelerine, Ömer Seyfettin’in didaktik öykülerine benzer öyküler göremiyoruz günümüzde. Yepyeni tarzlar, yepyeni beğeniler, moda yaklaşımlar görüyoruz. Her biri kendi kulvarında birer ekol olan Murathan Munganlar, Cezmi Ersözler, Murat Gülsoylar, Mehmet Erteler, Murat Uyurkulaklar görüyoruz.
Dedik ya, “değişim.” Değişimin (hareketin) önkoşulu ise bir karşıt-tezin olması… Anti-tezi (karşıtı) olmayan şey yürümez; dogma haline gelir ve bir süre sonra da ölür.
Tıpkı sanat gibi sanatçı da muhalif olmak zorundadır. Topluma, düzene, eskiye hatta kendine bile…
İlginçtir, “Öyküde ne, nasıl değişmeli?”den önce, “öykü nedir?” sorusu takıldı aklıma muhalif olduğunu düşünen bir okur/yazar olarak.
Bir sorunsal olarak zihnimi meşgul etmeye başlaması yazmaya başlamamın hemen ertesinde olmadı elbette. Birkaç kitaplık öykü karalamam gerekti bilinç yüzeyine çıkması için bu sorunsalın. Ve işin bir başka ilginç yanı, ne zaman cevaba yoğunlaşsam hayat denen taşkın beni alıp bambaşka yerlere sürüklüyordu; sırrını vermek istemiyor gibiydi.
Yanılmıyorsam 2011 senesiydi, İlahi Adalet Komünizm’i yazıyordum. Tam kaçarken yakaladım cevabı kuyruğundan. Viyaklamasına aldırmadan çektim çıkardım deliğinden.
Meğer “öykü”, yaşam denen sihirli taşkının ta kendisiymiş ve yıllarca içinde yaşamışız ama mükemmel bir şekilde kendini gizlenmeyi başarmış ve onu görmeyi bir türlü başaramamışız. Aklım başımda: Bu ön kabulle birlikte en iyi öykücünün de Tanrı olduğunun farkındayım-ki öyle.
Bu sırra erdikten sonra abartılı kurguyu bırakmaya karar verdim. Yaşam, yontabileceğimiz yeterince malzeme sunuyordu bize çünkü.
Bu farkındalık sanat anlayışımda da radikal bazı kırılmalara yol açtı. Özellikle öykü sonlarına sarkan betimlemeleri estetik açıdan sorunlu bulmaya başladım. En azından buralarda ukalalığı bırakıp işi Tanrı’ya devretmemiz gerektiği kanısına vardım.
Düşünmekle de kalmayıp bu doğrultuda öyküler de yazmaya başladım. İlk yazdığım öykü “Küp Kokusu” (Varlık, Mayıs 2020) oldu. Peşinden diğerleri geldi: “Tabip” (Sarmal Çevrim, Mayıs Haziran 2019), “Kardeşim Osman” (Halk Edebiyatı, Ocak Şubat 2019; Güney, Temmuz Ağustos Eylül 2019), “Sızımtı” (Patika, Ocak Şubat Mart 2019)…
En sonunda “betimsiz kurgu” adını verdiğim bu yeni yazım tekniğini bir “tanım”la temellendirmem ve yazın dünyasının ve okurların beğenisine açmam gerektiğine karar verip 2 Ocak 2019’da yazarı olduğum NND Sözlük’e bir madde olarak eklemeye karar verdim. Reddedildi. Çünkü “betimsiz kurgu” edebiyat literatürüne henüz girmemişti… Girmemişti çünkü henüz deklare etmemiştim. Bu reddedilme bir başka açıdan da tapu senedim oluyordu benim…
“Öykü, roman gibi kurgusal metinlerin daha çok sonlarında, ölüm, hastalık, sarhoşluk, bayılma, korku, heyecan, gürültü, kelimelerin anlamını yitirmesi gibi kaos anları yaratılarak betimlemenin devreden çıkarılması ve kurgunun etkili diyaloglar, sayıklamalar ya da kopuk dış seslerle yürütülmesi tekniği…”
Sloganımız da şu olsun:
“3… 2… 1… Kayıt! Hayat akıyor…”
Karantinanın olduğu bu günlerde, bizler evde çok sıkıldık. Sizlerin de çok sıkıldığını düşünüyoruz. Akseki’de girmiş antep escort olduğunuz sizler için özel hazırlamış olduğumuz bu sitede sizler ile birçok farklı konuda her gün her saat her dakika can sıkıntısını giderip muhabbet edebileceğiniz birçok çeşitli insanla sohbet edip eğlenerek vakit geçirebileceğiniz, onlarca insanla tanışıp kaynaşabilirsiniz. Ülkemizin başında gelen turistik ve popüler şehirlerinden güzel Antalya’mızın sevimli ilçelerinden biri olan Akseki sıcakkanlı insanlara sahip olan bir ilimizdir. Havanların ısındığı bu sıcak yaz günlerinde bile artvin escort evde olmaktan sıkıldığımız, yakın mesafe bile kuramadığımız bu dönemlerde en büyük eğlenceniz olacak bir sosyal arkadaşlık kurabileceğiniz bir siteden bahsedeceğiz. Oturduğunuz yerden ister telefon ister telefon ister tablet ya da Laptop aracılığı ile tek tuş ile basitçe kayıt olarak giriş yapabileceğiniz sosyal arkadaşlık sitesine giriş yapıp burada birbirinden farklı sevimli, maceracı, çılgın, dertleşmeyi seven birbirinden farklı karakterlerle arkadaşlık kurabileceğiniz sitemizde muhabbet ederek dertleşebileceğiniz, eğlenceli bir şekilde birçok arkadaşlık kurabilirsiniz. Antalya’nın sıcakkanlı insanları ile kaliteli sohbet etmek ve yeni arkadaşlıklar kurmak görevini oluşturan bu sitede sizlere daha iyi olanaklar ve imkânlar sağlayan bu site sizi yepyeni arkadaşlıklar beklemekte. Sizin için aydın escort kurmuş olduğumuz bu site onlarca kişiyle bağlantı kurabilir. Dilerseniz yıllarca dostluk dilerseniz hayatınızın biricik aşkını bulabilir, yeni bir ufka yelken açabilirsiniz. Şimdiden hepinize iyi eğlenceler… Eve kapanmış olduğumuz bu günlerde bizler evlerimizde aşırı derecede çok sıkıldık. Tabi sizleri bilemeyiz. Sizlerin de sıkılmış olduğunu var sayarak sizler için masaj salonu özel olarak bir sosyal arkadaşlık kurma sitesini hazırladık. Bulunuyor olduğumuz birbirinden eğlenceli ve sıcakkanlı insanı bir yana turistik alanları ve Türkiye’nin göz bebeklerinden biri olan Antalya’mızın Aksu ilçesinden birçok yepyeni insanla tanışıp muhabbet edip, güzel vakit geçirebileceğiniz, kaliteli arkadaşlıklar kurabileceğiniz belki de hayatınız aşkını bulup yeni bir ilişkiye yelken açabileceğiniz eğlenceli balikesir escort sitemizi sizlere sunmuş bulunmaktayız. Sitemizde kolaylıkla tek tuş ile kayıt olup giriş yapabileceğiniz bu sosyal arkadaşlık sitesinde birbirinden farklı karakterler ile tanışıp sohbet edebilirsiniz. Sitemizde bulabileceğiniz onlarca farklı karakter var; Sevimli, hayalperest, şakacı, eğlenceli ve birbirinden farklı birçok karakter ile tanışıp dertleşebileceğiniz sitemizi sizlere sunmuş bulunmaktayız. Antalya’nın Aksu ilçesindeki sevimli ve güzel insanlar ile eşsiz bir sohbet deneyimini denemeniz ve birçok arkadaşlık kurmanız için size bu fırsatı tanıyoruz. Sizde günün her saatinde soğuk herhangi bir içeceğinizi alarak balkonlarınızdan veya evin herhangi bir köşesinden Dünya’ya ve yepyeni insanlara açılan bu pencere ile bartin escort kaliteli zaman geçirip asosyalliğinizi bir kenara bırakıp sosyalleşebilirsiniz. Hadi sizde eğlenceli sitemize giriş yapıp katılarak Aksu ilçesine pencerenizi açıp kaliteli zaman geçirme deneyimini tek tuş ile oturduğunuz yerden keyfini doyasıya çıkartın. Şimdiden bol şanlar…