Utanç ve TSSB (travma sonrası stres bozukluğu) çok ayrı konular gibi görünebilir, ancak ikisi çok yakından bağlantılıdır. Birlikte, kariyerlerimizden ilişkilerimize, zihinsel ve fiziksel sağlığımıza kadar hayatımızın her yönünü etkileyen çok güçlü ve yıkıcı güçler olabilirler.
Utanç, güçsüzlük ve değersizlik duygularını içeren acı verici, yıkıcı bir duygudur. Zehirli utanç olarak da bilinen şiddetli utanç yaşayan bir kişi, kendini hor görme, tiksinme ve temelde kötü olduğu ve sevgiye, kabul edilmeye veya ait olmaya layık olmadığına dair bir inanç yaşar.
Öte yandan suçluluk, bir kişi yanlış olduğunu bildiği bir şey yaptığında ortaya çıkan hoş olmayan ama daha az güçlü bir duygudur. Tipik olarak pişmanlık ve pişmanlık duygularını içeren suçluluk, düzeltici eylemler, özür dileme veya düzeltmeler yapma yoluyla bize daha iyi insanlar olmayı öğrettiğinde yardımcı olabilir.
Travmatik stres bozukluğu sonrası genellikle savaş gazileri, savaş bölgelerinde yaşayan insanlar ve terörizmden kurtulanlar için kullanılan bir terimdir. Bununla birlikte, TSSB, fiziksel veya cinsel saldırı, doğal afetler, kazalar veya sevilen birinin ölümü dahil olmak üzere herhangi bir tür travma yaşamış veya tanık olmuş çocukları ve yetişkinleri etkileyebilir. Şiddetli kaygıya, geçmişe dönüşlere, korkunç kabuslara ve olay hakkında düşünmeyi bırakamamaya neden olabilir.
Utanç ve TSSB genellikle derin pişmanlık ve sorumluluk duygularını, başkaları hayatta kalmayınca hayatta kalmanın ağır suçluluğunu ya da travmadan kurtulduğu için bir rahatlama ya da sevinç duygusu yaşamanın utancını içerir.
İnsanlar tehdit edildiğinde koruyucu eylemde bulunmaya programlanmıştır. Bu hayatta kalma içgüdüsü, bir anda ortaya çıkan bir savaş ya da kaç tepkisini içerebilir. Travmatik olay geçtikten sonra, hayatta kalanların travmatik durumu önleme yeteneklerini abartmaları veya insanlara daha yapıcı şekillerde yardım etmedikleri için pişmanlık duymaları yaygın bir durumdur. Ortaya çıkan kendini suçlama genellikle yanlış ve haksızdır, ancak yoğun utanç genellikle insanları muhtemelen tamamen rastgele ve beklenmedik bir olay için sürekli olarak kendi kendini kınamaya yönlendirir. Çoğu zaman, travma kurbanları yanlış zamanda yanlış yerdedir.
Utanç, öğretmenler, itfaiyeciler, polis memurları veya diğer insanların iyiliğinden sorumlu olan diğer insanlar için daha da belirgin olma eğilimindedir. Travmatik bir durumda işler ters gittiğinde, muazzam bir başarısızlık duygusu yaşayabilirler.
Fiziksel veya cinsel deneyim yaşayan çocuklartravma yetişkini kızdırarak “bunu kendi istediği” için istismardan kendini sorumlu tutabilir. Bir yetişkin istismar nedeniyle hapsedildiğinde veya istismar edici davranış ebeveynlerinin ayrılmasına veya boşanmasına yol açtığında kendilerinin sorumlu olduğunu hissedebilirler.
Ayrıca, genç kurbanlar aşırı öfke hissedebilir ve kardeşlerini veya sınıf arkadaşlarını harekete geçirerek veya zorbalık yaparak öfkeyle başa çıkabilir. Çocukluk mağdurları, istismarı yetişkinliğe kadar mantıklı bir şekilde açıklamaya devam edebilir ve eşlerini veya çocuklarını istismar ederek bu modeli devam ettirebilir. Bu davranış, utanç duygularının artmasına hizmet eder.
TSSB ve utançla başa çıkmak zordur ve insanların sağlıksız "hayatta kalma" stratejilerine veya kendine zarar verici davranışlara başvurması alışılmadık bir durum değildir. Anlaşılır bir şekilde, birçok travma kurbanı, korkunç düşünce ve duyguları durdurmak için uyuşturucu veya alkole başvurur. Bağımlılık ve madde kötüye kullanımı, travma mağdurlarını önemli sorunlarla yüzleşmekten caydırırken, başarısızlık ve değersizlik duygularını pekiştirdiğinden, bu sadece durumu daha da kötüleştiren geçici bir dikkat dağıtmadır.
yoğun terapi genellikle travma mağdurlarının utanç duygularını çözmelerine, travma ve kederle başa çıkmalarına ve daha dengeli bir bakış açısı kazanmalarına yardımcı olmak için gereklidir. İyi haber şu ki, zamanla TSSB hastaları yeni güçler keşfedebilir ve kendileri ve başkaları için şefkat göstermeyi öğrenebilirler. Bazı durumlarda, özel travma tedavisine ek olarak uyuşturucu ve alkol tedavisi veya rehabilitasyon gerekebilir. EMDR.