Başlıkta kullanılan avamî daha doğrusu laubâlî ifade için baştan özür dileyeyim. Lakin, “modern uygarlık” ülkesi Fransa’da olanlara bakarsak bu ifadeden başka hangi ifadeyi kullanabileceğimi de bilemedim doğrusu.
Tamam son yıllarda Fransa’da demokrasi adına, çoğulculuk adına her şeyden önemlisi “cumhuriyet ilkeleri” adına çok çok ilkellik, laubâlîk yapıldı. Müslümanların hayatlarını zorlaştırıcı, özgürlüklerini kısıtlayıcı ayrımcı yasalar çıkartıldı. Ama, herhâlde en laubâlîsi de Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un okullarda kız öğrencilerin bol, erkeklerin de tunik tipi elbiseler giydiği iddialarını soruşturtturacağını açıklaması idi.
Yani, Macron’un tavrı şu oluyor. Cumhuriyet öyle bir özgürlüktür ki, din dışı ne yaparsanız yapın özgürsünüz, ama, din, hele hele İslam dini ile bağlantılı olarak bir şey yaparsanız bu cumhuriyet ilkelerine, cumhuriyetin eşitlik, adalet ve özgürlük ilkelerine aykırı oluyor.
İşte böylesi bir cumhuriyette yetişen Müslüman biri de konunun kendisinin laubâlîleştirilmesi karşısında herhâlde “cumhuriyet de neymiş be abi” diyecektir.
Zira, böylesi bir Fransa’da yetişen bir Müslüman’ın cumhuriyet denilince anlayışı şöyle olmaz mı?
Cumhuriyet dediğimiz düzende Müslümansan, sana her şey yasak. Din hürriyeti seni ilgilendirmez, insan hürriyeti seni ilgilendirmez. Seni Müslüman olarak neyin ilgilendireceğine karar vermek de seni ilgilendirmez. Sen, Müslüman olmayanların kararına boyun eğmek zorundasın. Herkese kıyafet serbest olacak ama, sana olmayacak. Okulda, otobüste Müslüman kadın olarak bırak başörtüsünü bol elbise bile giyemezsin.
Hadi bunun böyle olmadığını, cumhuriyetin özgürlük, eşitlik ve adalet olduğunu sen Fransa’da yaşayan Müslüman bir gence anlat bakalım ne diyor? Artık o genç için cumhuriyetin, özgürlüğün, eşitliğin ve adaletin bir manası mı olur? Bu değerlerin bir manası varsa, o manaların olumlu olma imkânı olabilir mi?
Helal olsun Fransa’daki politikacılara ki, bunu becerdiler. Özgürlüğün, din özgürlüğünün, eşitliğin ve kardeşliğin cumhuriyetin bir ilkesi olamayacağı bilincine erdirdiler. İşte bunun içindir ki, cumhuriyet neymiş be abi demek, abes veya laubâlîlik sayılmamalı. Aksine, yeni Fransız cumhuriyeti ancak bu şekilde ifade edilebilir. Çünkü, bu yeni Fransız cumhuriyetinin ne anlama geldiğinin bir ilkesi, bir kuralı kalmadı.
Kızların bol elbise giymesinin, ilkelerine aykırı olduğu düşünülen bir cumhuriyetin veya, Müslüman bir kadının denize, havuza nasıl gireceğini, çocukları ile okul gezisine çıkamayacağını öngören bir cumhuriyetin başka bir tanımı olabilir mi ki?