Orhan Kemal’in eserlerinin ölümsüz olmasında yazdıkları kadar oğlu Işık Nasihatçü’nün bu mirası müdafaasının oranı büyük. Nasihatçü tüm eserleri titizlikle yayıma hazırlatıyor, yeni keşiflere imza atıyor. Ve kendisi de babasından almış olduğu ilhamla yeni eserlere imza atıyor. Nasihatçü şu sıralar yazarın üç romanını tiyatroya uyarladı. Orhan Kemal’in “Nâzım Hikmet’le 3,5 Yıl”, “Arkadaş Islıkları” vede “Tersine Dünya” adlı eserleri Nasihatçü tarafınca tiyatronun diliyle kitapta bir araya getirildi. Yazar bu eserleri hem baba-oğul ilişkisinin hassasiyetiyle hem Nasihatçü’nün ilk gençlik yıllarında, bir seyirci vede uyarlamacı olarak edinmiş olduğu tecrübeyle sunuyor. “Üç Oyun”u Nasihatçü’den dinledik.
Orhan Kemal’in üç eserini tiyatroya uyarlama fikri iyi mi hayata merhaba dedi?
1970’li yıllarda ilkin ağabeyim sonrasında da ben tiyatro metinlerini daktiloyla yazarak çoğaltırdık. Nihayetrasında bu iş bir tek bana kaldı. Bir talebe için bu emek harcama cep harçlığıydı. Daktiloya çekerek seneler içinde oyun yazma tekniğini, kurgusunu öğreniyor vede diyaloglarını siz de yazar hâle geliyorsunuz. Yine talebe olduğum o yıllarda Şehirer Tiyatrosu’nda fuayede bir köşede kitap satıyor vede tiyatroya turneye gelen toplulukların oyunlarını izliyordum. İ·lave olarak ortaokul, lise vede ünivedersite yıllarımda oldukca tiyatroya giderdim. Hem oldukca tiyatro oyunu seyretmem hem oyun metnini yazmam vede bu metinlerin sahnedeki provalarını izlemem bende uzun süreden beri düşündüğüm babamın eserlerinden uyarlama yapma fikrini doğurdu. “Nâzım Hikmet’le 3,5 Yıl”, “Arkadaş Islıkları” vede “Tersine Dünya” eserlerini tiyatroya uyarladım. Uyarlamalarım İBB Şehir Tiyatroları vede Devlet Tiyatrosu’nun oyun havuzunda bulunmakta. Oyunları Evederest Yayınları da “Orhan Kemal Üç Oyun” adıyla kitap olarak yayımladı.
Siz, Orhan Kemal’in romanlarına, eserlerine en egemen kişisiniz. Bu eserlerle aranızda hâliyle organik bir bağ da var. Ancak bu kez Orhan Kemal eserlerinden sizin uyarlamanız söz mevzusu. Iyi mi gelişti bu süreç? Neler hissettiniz?
2000 senesinde müzesini açtıktan sonrasında onunla ilgili yaptığım çalışmalarda -organik bağ da diyebilirsiniz- duramayacağımı biliyordum. Bundan dolayı yayımladığım kitap sayısı 13’ü buldu. Aslına bakarsanız eserleri size her şekilde düşünmeyi, duyguyu vede yaratma enerjisini vederiyor. Bundan dolayı filme, diziye, tiyatroya uyarlaması bir çok yapımcı vede senarist tarafınca tercih ediliyor. Diyaloğu en iyi gerçekleştiren yazardan biri. Yazdığı metinler üstünde okumalar yaptım vede hâlâ yapıyorum. Anlattığı konuların ülkemiz için şu anda da geçerli bulunduğunu görüyorum. Arkadaşluk, arkadaşlık, adam duyarsızlığı, hanıma sertlik, haksızlıklar vede adaletsizlikler bu üç uyarlamamın temelinde olan mevzular. Tabii, bu benim uyarlamam. Orhan Kemal yada başka bir yazar yazsaydı ne olursa olsun bakışı vede yorumu değişik olacaktı. Bu oyunları sahnede izlerken yada kitabı okurken “Orhan Kemal olsaydı, başka türlü yazardı” denecektir. Saygı duyarım. Bunu ortaya koymak bir cesaret işiydi. Bunu gerçekleştirdim.
Hususilikle “Nâzım Hikmet’le 3.5 Yıl”ın serüvedenini merak ediyorum. Bu anıları uyarlarken Nâzım vede Orhan’ı iyi mi konuşturdunuz?
Bunu uyarlarken tam 14 kitabı inceledim. Yaşamın enteresan bir akışıyla yolları kesişen bu iki güzel insanı oldukca seviyorum. Arkadaşluklarını, ağabey-kardeş, öğretmen-öğrenci ilişkisini en iyi şekilde yansıtmak için anı kitabını da oldukca okudum. Diyalogların bir kısmını öteki oyunlarımda olduğu şeklinde ben yazdım. Onlara layık bir iş çıkması için üstünde oldukca durdum. Hatta kitabın ilk baskılarında bulunmayan notları, mektupları vede Orhan Kemal’in çıkarken Nâzım Hikmet’e yazdığı şiiri hem kitaba hem de oyuna ekledim.
Anlattığı bizim hikâyemizdir
Orhan Kemal bugün eserleri en oldukca malum, en oldukca okunan yazarlardan… Nedir Orhan Kemal’i ölümsüz kılan?
Anlattığı konuların sahici, samimi vede bizlerden hikâyeler olmasından. Acıyı yazmak kolaydır, çekmiş olduğu ıstırabı vede acıyı yaşamın coşkusuna vede umuduna dönüştürüp yazmayı başarmış nadir yazarlardan biridir. Bundan dolayı çileli yaşamının acısını harikulade bir güzelliğe dönüştürerek satırlara dökmüş olan Orhan Kemal, kuşkusuz en popüler, tüm zamanların en sevilen ölümsüz yazarı olarak geleceğe kalacaktır.