Anal fistül, anal bölgede enfeksiyon gelişmesi, iltihap oluşması sonucunda gelişir. Kronik anal hastalıklar, apseler, fistül oluşumuna neden olabilir. Anal apsesi bulunan çoğu kişide anal fistül gelişimi görülür. Belirtileri de ağrı, kanama şeklinde görülebilir. Fiziki muayene, ultrason yöntemleri ile teşhis konulabilir. Tedavisi de cerrahi yöntemlerle olmaktadır.
İçindekiler
- Anal Fistül Nedir?
- Anal Fistül Belirtileri Nelerdir?
- Anal Fistül Nedenleri Nelerdir?
- Anal Fistül Tedavisi Nasıl Yapılır?
- Anal Fistül Ameliyatı Nasıl Yapılır?
- Anal Fistül Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci
- Anal Fistül Ameliyatı Riskleri Nelerdir?
- Anal Fistül Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Anal Fistülün Tekrarlama Riski Var mıdır?
- Anal Fistülün Önlenmesi İçin Neler Yapılabilir?
Anal Fistül Nedir?
Anal fistül, makatın iç yüzeyinden dış yüzeyine kadar uzanan bir tüneldir. Anal bezler, dışkılamaya yardımcı olarak doğal bir yağ salgılar. Bu bezlerde oluşan enfeksiyon, o bölgede apse oluşumunu ortaya çıkarır. Anal fistül de bu apsenin drenajını sağlamak için açılan bir kanaldır. Bu hastalığın çeşitleri ve bunlara yönelik tedavi yöntemleri bulunur.
Anal Fistül Belirtileri Nelerdir?
Anal fistül belirtileri, özellikle anüs bölgesinde sürekli ve tekrarlayan ağrı ile görülebilir. Hareket etme veya dışkılama sırasında bu ağrı şiddetlenebilir. İrin veya kan akıntısı görülebilir. Anal bölgede kaşıntı hissi, enfeksiyon veya tahrişten kaynaklı ortaya çıkabilir. Yine fistülün bulunduğu yerde şişlik, hassasiyet hissedilebilir. Bu belirtilere sahipseniz mutlaka bir cerraha başvurmanız gerekir. Bu noktada doktorunuz size doğru teşhisi koyacak ve uygun tedavi yöntemini belirleyecektir.
Anal Fistül Nedenleri Nelerdir?
Anal fistül genellikle anal bezlerde oluşan enfeksiyonlar nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Bu enfeksiyonlar, anal bezlerin normal yağ salgılama özelliklerinin tıkanması sonucu ortaya çıkar. Aşağıda nedenlerden bahsedilmiştir.
- Anal bezlerin tıkanması, bezlerin doğal bir yağ salgılamasını engeller ve bu biriken sıvı enfeksiyona yol açar.
- Anal apse, anal bezlerde biriken irinin oluşturduğu bir enfeksiyondur. Apse, anüs çevresinde ağrı, şişlik ve hassasiyet ile kendisini gösterir.
- Crohn hastalığı, bağırsaklarda görülen kronik bir enflamatuar hastalıktır. Bu hastalık, iltihaplanmaya ve dokusal hasara yol açabilir. Crohn hastalığı olan kişilerde anal fistül gelişme riski artar.
- Anal bölgede yaşanan travmalar, cerrahi müdahaleler, anal fistül riskini artırabilir.
Anal Fistül Tedavisi Nasıl Yapılır?
Anal fistül tedavisi, cerrahi prosedür gerektirir. Fistülün şekli, yerleşimi ve şiddeti, tedavi seçeneği için önemli konulardır. Tedavisi için öncelikle apsenin veya aktif olan enfeksiyonun giderilmesi gerekir. Sonrasında cerrahi tedavi planlanır. Tedavide fistül kanalı tamamen çıkarılıp zemini açık bırakılabilir. Bir kısmı çıkarılıp zemini kapatılabilir. Bu hastalığın çözümünde mevcut kanalın tamamen kaldırılması ve kas yapılarını koruyarak dışkı kontrolünün bozulmaması amaçlanır.
Anal Fistül Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Anal fistül ameliyatı, lokal veya genel anestezi altında gerçekleştirilen bir cerrahi operasyondur. Ameliyatın nasıl gerçekleşeceği, fistülün tipine, yerine bağlı olarak değişebilir. Ameliyat öncesinde bağırsakların boş olması için ilaç kullanılır. Bu cerrahi operasyon, fistülotomi denilen yöntem kullanılarak gerçekleştirilebilir. Bu yöntemde fistülün tamamı kesilerek çıkarılır. Yara iyileşene kadar açık bırakılması sağlanır. Fistül kanalının kısa olduğu ve karmaşık olmayan vakalarda tercih edilen bir işlemdir.
Lazer ile anal fistül tedavisi de mümkündür. Belden aşağısı uyuşturularak veya genel anestezi ile bu işlem gerçekleştirilir. Anal kanala girerek ucunda lazer olan bir cihaz ile tahrip edilir. Bu yöntem ile ameliyat sırasında kesi olmaz, ağrı minimal derecede olur, iyileşme süresi de kısadır.
Anal Fistül Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci
Anal fistül ameliyatı sonrası iyileşme süreci, hastanın durumuna bağlı olarak değişir. Ameliyat sonrası ilk günlerde ağrı, şişlik ve hassasiyet hissi normaldir. Dinlenmek, düzenli tuvalet alışkanlıklarına dikkat etmek ve hijyenik önlemlere uyum sağlamak önemlidir. Birkaç gün sonra yaranın iyileşme süreci başlar. Bölgenin temiz ve kuru tutulması, düzenli pansuman yapılması gerekir.
Ameliyat sonrası düzenli kontrol ve takip ziyaretleri önemlidir. Doktor yara iyileşmesini sürecini ve komplikasyonları değerlendirmek için düzenli kontrol edecektir. Doktorunuzun önerdiği şekilde beslenmeli, bol sıvı almalı, ağır aktivitelerden kaçınmalısınız.
Anal Fistül Ameliyatı Riskleri Nelerdir?
Anal fistül ameliyatı riskleri, her cerrahi işlemde olduğu gibi bulunur. Enfeksiyon riski ameliyat sonrası her zaman mevcuttur. Fistül ameliyatında bu risk daha fazladır çünkü ameliyat bölgesi bağırsaklarla ilişkilidir. Ateş, kızarıklık, şişlik, iltihaplanma belirtileri görülürse enfeksiyondan şüphelenilebilir. Deneyimli ve tecrübeli bir uzman tarafından yapılmayan anal fistül ameliyatlarında dışkı kaçırma riski oluşabilir. Bazı durumlarda da fistül tekrarlanabilir. Tam olarak temizlenemeyen, yeterince kapatılamayan bölge yüzünden tekrarlama ihtimali bulunur.
Ameliyat sonrası dönemde yaranın iyileşmesiyle ilgili sorunlar oluşabilir. Daha karmaşık süren ameliyatlarda yaranın tamamen iyileşmesi uzun bir zaman alabilir. Nadir olarak görülen durumlarda da bağırsak tıkanması riski oluşabilir. Ameliyatın riskleri birçok faktöre bağlı olarak değişebilir. Doktorunuz sizi bu riskler konusunda ameliyat öncesinde bilgilendirecektir.
Anal Fistül Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
Anal fistül ameliyatı sonrasında dikkat edilmesi gereken durumlar şunlardır:
- Hijyen, ameliyat sonrasında en önemli konudur. Tuvalet sonrası nazik bir şekilde o bölgeyi temizlemek ve tahrişi önleyici şekilde davranmak gerekir. Bölgenin kuru kalmasına dikkat edilmelidir.
- Ameliyat sonrasında sağlıklı bir beslenme düzeni gerekir. Bağırsak hareketlerinin düzenli olması için yeterli miktarda lif alınmalıdır. Bol sıvı tüketimi de önemlidir.
- Ameliyat sonrasında normal olarak ağrı görülür. Doktorun önerdiği ağrı kesiciler kulanılabilir.
- Ağır hareketlerden kaçınmak gerekebilir. Ameliyat bölgesine baskı uygulanmamalıdır.
- Düzenli şekilde doktor ziyaretlerini gerçekleştirmek önemlidir.
- Sigara ve alkol tüketimi iyileşme sürecini yavaşlatabilir.
Anal Fistülün Tekrarlama Riski Var mıdır?
Anal fistülün tekrarlama riski bulunur. Anal fistül ameliyatları, fistül kanalının tam olarak temizlenmesini ve fistül kanalının kapatılmasını amaçlar. Ancak bazı durumlarda, fistülün tam olarak kapatılamaması veya yeniden açılması sonucunda tekrarlayabilir. Fistülün tipine, karmaşıklığına, yerleşim yerine, diğer sağlık sorunlarına bağlı olarak tekrarlama riski değişebilir. Ameliyat sonrasında doktorun önerilerine uyarak, dikkat edilmesi gereken noktaları önemseyerek bu riski azaltabilirsiniz. Tekrarlama durumunda mutlaka doktorunuza başvurmalısınız. Burada tekrardan değerlendirme yapılır ve tedavi planı oluşturulur.
Anal Fistülün Önlenmesi İçin Neler Yapılabilir?
Anal fistülün önlenmesi için beslenmeye ve hijyene dikkat edilmelidir. Yeterli miktarda lifli gıda tüketmek, bağırsak hareketlerini düzenlemeye ve kabızlığı önlemeye yardımcı olur. Kabızlık, zorlu bağırsak hareketleri ve dışkı birikimi ile ilişkilidir ve anal fistül riskini artırabilir. Bol sıvı tüketimine özen gösterilmelidir.
Anal bölgeye zarar verecek travmalardan kaçınmak gerekir. Anal ilişki veya sert tuvalet kağıdının kullanımı, tuvalet sırasında fazla ıkınmak gibi durumlara karşı daha dikkatli olmak, fistül oluşumunu önlemeye yardımcı olabilir. Uzun süre dışkı tutmak, dışkının sertleşmesine neden olur. Böylelikle sonradan gerçekleşecek dışkılama anal kanalda zorlanmaya yol açar. Enfeksiyon ve anal fistüle yol açan bu duruma karşı dikkatli davranmak ve düzenli şekilde dışkılamak önemlidir.
Anal fistül ameliyatı olmazsam ne olur?
Anal fistül tedavi edilmediği zaman iltihap büyüyecek ve tedavi zorlaşacaktır. İlerleyen vakalarda kanser riski oluşabilir.
Anal fistül tekrarlarsa ne yapılır?
Tekrarlayan anal fistül, cerrahi işlemlerle tekrardan tedavi edilir. Sürekli olarak cerrahi operasyon geçirmektense, doktorunuzun önerilerine uygun şekilde davranmanız daha sağlıklı olacaktır.
Fistül kendi kendine iyileşir mi?
Anal fistülün kendiliğinden iyileşme olasılığı yoktur. Cerrahi yöntemlerle tedavi edilmelidir.
Fistül yarası nasıl kapanır?
Anal fistül tedavisi sonrasında iyileşme süreci hastaya göre değişir. Bazı hastalarda iyileşme uzun süreli olabilir. Bu süreçte doktorunuzun önerilerine dikkat etmeniz gerekir.
Anal fistül kansere dönüşür mü?
Nadir olarak kansere dönüşme görülebilir. Çok uzun yıllar tedavi edilmeyen vakalarda bu durum ortaya çıkabilir.