Kök Hücre Tedavisi Nedir?
Kök hücreler vücudumuzda bulunan, gerektiğinde tüm hücrelere dönüşebilme kapasitesine sahip, çoğalabilen ve kendini yenileyebilen çok özelleşmiş hücrelerdir. Vücutta oluşan bir hasar varlığında kök hücreler, değişim göstererek eksik olan hücrelerin yerine geçebilir veya var olan hücrelerin yenilenmesini sağlar. Bu özelliklerinden yararlanarak, kök hücrelerini tedavi amacıyla kullanıyoruz.
Kök Hücre Tedavisi Nasıl Yapılıyor?
Tedavi amaçlı kök hücreler iki kaynaktan elde ediliyor: Kemik iliğinden ve yağ dokusundan. Her ikisi de lokal anestezi altında yapılıyor. Kemik iliğinden özel biyopsi iğnesi ile örnekler alınıyor. Az miktarda olduğu için laboratuvarda kültür ortamında çoğaltılmaları gerekiyor. Yağ dokusu ise liposuction (yağ alma) işlemiyle alınıyor. Yağ dokusundan çok fazla sayıda kök hücre elde edilebiliyor. Bu nedenle laboratuvarda çoğaltma işlemine gerek duyulmuyor.
Başkasından Kök Hücre Alınabiliyor Mu?
Etik olarak ve kullanma açısından en uygun kök hücreler kişinin kendi hücreleridir. Endüstriyel olarak allojenik (başka bir kişiden alınan) veya zenojenik (hayvandan alınan) kök hücreleri de hazırlanıyor. Ancak otolog yani kişinin kendi dokularından elde edilen kök hücreler daha güvenli. Bugüne kadar yapılan çalışmalar, yağ dokusundan elde edilen kök hücrelerin (adipöz kaynaklı kök hücreleri) sayıca daha fazla elde edildiğini ve daha güvenli olduğunu gösteriyor. Üroloji alanı dahil tüm tıp branşlarında uygulanan kök hücre tedavilerinin hiçbirinde bugüne kadar bir yan etki gözlenmedi.
Kök Hücreler Nasıl Hazırlanıyor?
Kök hücrelerinin bölünme, farklılaşma ve doku yenilenmesi (rejenerasyonu) kapasitesi bulundukları ortama bağlı. Hastanın karın bölgesinden alınan yğdan özel bir işlemle yağ hücreleri uzaklaştırılıyor. Geriye kök hücrelerin de içinde bulunduğu büyüme faktörlerinden zengin bir sıvı kalıyor. Bu sıvıya stromal vasküler fraksiyon (SVF) denir. Tedavide saf kök hücre kullanmak yerine SVF şeklinde kök hücreleri kullanıyoruz.
Bugüne kadar yapılan çalışmalar kök hücrelerin direkt hasarlı organa veya dokuya verilmesinin daha etkili olduğunu göstermiştir.
Prostat Hastalıklarında Hangi Durumlarda Kök Hücre Tedavisi Kullanılıyor?
Prostat kanseri tedavisinde radikal prostatektomi (prostatın çıkarılması ameliyatı) veya radyoterapi sonrasında Viagra tarzı ilaçlar rutinde kullanılıyor. Amaç da hasar görmüş sinirlerin kendi kendine tamir olması için ortam sağlamak. Fakat bu uygulama çoğu zaman yetersiz kalıyor. Bu nedenle asıl sorunu tedavi etmeye yönelik yöntemlere ilgi arttı. Sertleşme bozukluğu ve idrar kaçırma sorununun tedavisinde ozonlu PRP ve kök hücre tedavileri ümit verici kalıcı tedaviler. Prostatın ameliyatla alınması sırasında her iki taraftaki sinirler en iyi şekilde korunsa dahi ereksiyon fonksiyonu %31- 86 arasında değişen oranlarda korunabiliyor. Ayrıca, %2-12 oranında idrar kaçırma görülüyor. Sinirlerde oluşan hasar da hem idrar tutma fonksiyonunun hem de ereksiyonun yeterince geri gelmemesine neden oluyor. İşte hasar gören sinirlerin iyileşebilmesi için kök hücre tedavisinden yararlanıyoruz.
Nasıl Uygulanıyor?
Ameliyathane ortamında hastanın karın bölgesi lokal anesteziyle uyuşturuluyor. Karından alınan yağ özel işlemlerden geçirildikten sonra elde edilen kök hücreler aynı seansta hastanın penisine enjekte ediliyor. Kök hücreler penis kas dokusunda, damarlarında, sinirlerinde iyileşme ve yenilenme sürecini başlatıyor. Sinirin normale gelmesi idrar tutma fonksiyonunu da normale çeviriyor. Normalde sinir hasarı oluştuğunda, tepki olarak sinirde kendi kendine bir tamir süreci başlıyor. Fakat, bu süreç çok yavaş ilerlediği için organda kalıcı hasarlar oluşuyor. Kök hücre desteği verildiğinde ise tamir süreci çok daha hızlı oluyor.
Kök Hücre Nasıl Etki Ediyor?
Çalışmalar, kök hücrelerin salgıladıkları moleküller vasıtasıyla, sinir, penis kas, damar dokusu ve idrar tutmayı sağlayan kas dokusundaki hasarı tamir ettiğini gösteriyor. Kök hücreler, hücre ölümünü önlüyor, dokuyu onarıyor, yeni damar oluşumunu sağlıyor. Bu etkileriyle sinirler dahil tüm hücrelerde dokuyu yeniliyor, onarıyor.
Kök Hücre Tedavisinin Kaç Seans Yapılması Lazım?
Genellikle tek seans yeterli oluyor. Tedaviden sonra etkinin ortaya çıkması 3 ayı bulabiliyor. Bu sürenin sonunda gerekirse ikinci seans da yapılıyor.
Başarı Oranı Nedir?
Bugüne kadar yapılan klinik çalışmalarda penis protezi takılması önerilen hastalarda kemik iliği ve yağ dokusu kaynaklı kök hücre tedavisi sonrasında yüzde 47-75 oranında başarı sağlanmış. Elde edilen fayda kalıcı olmuş. Hiç bir hastada bir yan etki görülmemiş.
Kök Hücre Tedavisi Ürolojide Hangi Alanlarda Kullanılıyor?
Sertleşme sorunu, Peyronie hastalığı (penis eğriliği), kronik sistitler, interstisyel sistit, kronik prostatit, azospermi (menide sperm bulunmaması), aşırı aktif mesane, kadınlarda idrar kaçırma, erkeklerde prostat ameliyatları sonrasında gelişen idrar kaçırma, idrar yolları ile diğer komşu organlar arasında gelişen fistüller...