Bismillahirrahmanirrahim
İstiska Namazı “Yağmur Duası Namazı”:
İstiska sulamayı istemektir. Şer’an istiska kulların ihtiyacı olduğu zamanlarda Allahu Teâlâ’dan Yağmur yağdırması hususi bir şekilde istemektir.
İstiska Kılmanın Sebepleri:
Yağmurun az yağması, suların kesilmesi, ziraat ve hayvanlar için su ihtiyacının ortaya çıkmasıdır. İnsanların rablerinden gafil olmaları ve aralarında günahların yaygınlaşması sebebiyle Allah insanları imtihan etmek için bazı zamanlarda kuraklık meydana getirir.
İstiska Müekked Sünnettir:
Fakihlerin görüşü ki, İmam Yusuf ve İmam Muhammed de onların arasındadır şöyle söylemişlerdir; Yağmur duası namazı ihtiyaç varsa hazar ve sefer durumunda olsun kılınması müekked sünnettir. Resulullah efendimizin sünneti ve hulefa-i raşidin amelleri ile sabittir. Bu namaz yağmur yağması gecikince Allah yağmur yağdırıncaya kadar günler boyu birçok defa tekrarlanır. Çünkü Allahu Teala onları sever. İstiska Namazı sünnettir. İbni Abbas hadisidir: “Hz Peygamber as İstiska bayram namazı gibi iki rekat namaz kıldırdı.”
İstiska Namazı Nasıl Kılınır:
İstiska namazının iki rekat olduğu, şehrin dışında açık arazide cemaatle ezansız ve kametsiz kılınacağı hususunda ittifak edilmiştir. Bu namaza “Esselatu camiatün” diyerek insanlar çağrılır. Hz. Peygamber (as) bu namazı açık arazide başka bir yerde kaldırmamıştır. Ancak Mekke, Medine ve Kudüs bu hükmün dışındadır. Buralarda bulunan mescitlerde toplanmak efdaldir.
Bayram namazında olduğu gibi İmam bu namazda kıraati açıktan okur. Şafii ve Hanbelilere göre iftitah tekbirinden sonra euzü çekmeden bir rekatta 7 kere ikinci rekatta 5 kere tekbir getirilir. Tekbir getirirken eller kaldırılır. İki Tekbir arasında normal bir ayet okununcaya kadar zaman durulur.
İbni Abbas demiştir ki; “İstiska namazının sünneti bayram namazlarının sünnetidir.” İstiska namazının açık arazide bayram tekbirleri ile beraber ezansız kılınması sünnettir. Bayram namazlarında olduğu gibi imam istiska namazında dilediği ayetleri açıktan okur. İstiska namazı cemaatle kılınabileceği gibi yalnız başına da kılınabilir. Ancak cemaatle kılınması daha faziletlidir.
İstiska Namazında Nasıl Olunmalı:
Yağmur duası için insanlar üç gün müddetle yaya olarak temiz fakat eski elbiseleri ile alçak gönüllü zelil Allah’a karşı boynunu eğmiş, başları eğik olarak ve her gün önce sadaka vererek çıkarlar. Her çıkışta yeniden tevbe ederek zayıf, yaşlı, ihtiyar kadın ve çocuklar sebebiyle Allah’tan yağmur isterler. Allahu Teala yalvarıp niyaz ederek eski elbise içinde süslenmeden hoş koku sürünmeden çıkılmalıdır. Yürürken huşu içerisinde otururken boyun eğmiş vaziyette olunmalı Allah’a yakarmalı, zelil bir şekilde Allah’a yönelmelidir. Hz. Abbas şöyle söylemiştir: “Resulullah (sav) alçak gönüllü, eski elbiseli, huşu ve tazarru içinde yağmur duasına çıkmıştır.” Ahmed- Nesai- İbni Mace
İstiska Namazı Vakti Ve İzni:
Ebu Hanife’ye göre devlet başkanından bu namaz için izin alınması şartı yoktur. Belirlenmiş herhangi bir vakti yoktur. Bayram namazı vaktine de bağlı değildir. Ancak bu namazı kılmak yasaklanan vakitler dışında olması gerekir bu hususunda ihtilaf yoktur.
İstiska Namazına Kimler Katılır Ve Salihlerle Tevessülde Bulunmak:
Maliki ve Hanbelilere göre hayvanlarla delileri yağmur duasına çıkartmak müstehap değildir. Hanefiler ve Şafiilerde esas olan görüşe göre yavrularıyla birlikte hayvanların da yağmur duasına çıkarılması müstehaptır demişlerdir.
Yağmur duasına dindar ve salih kulları da çıkarmak müstehaptır. Hz. Ömer (ra)Yağmur duasında Hz. Abbas (ra) sebebiyle Allah’tan yağmur istedi. Allah’ın Salih kulları aracılığı ile tevessül etmekte bir beis yoktur. Hz. Ömer (ra) şöyle söylemiştir: “ Allah’ım! Bu senin peygamberinin amcasıdır. Onunla sana yöneliyoruz bize yağmur ver daha yerlerinden ayrılmadan Cenabı Hak yağmur yağdırdı.”
İstiska Namazında Hutbe Meselesi:
Ebu Hanife’ye göre Yağmur duasında hutbe yoktur. İmam Yusuf ile imam Muhammed’e göre imam yağmur duasında insanlara iki rekat namaz kıldırır açıktan okur sonra hutbe okur dua ederken kıbleye yönelir. İmam Muhammed’e göre, İmam aralarında bir oturuş ile fasıla verdiği iki hutbe okur. Ebu Yusuf’a göre bir tek hutbe okur. Hutbenin büyük bir kısmı da yine istiğfarla ilgili olur. Cumhura göre Maliki ve Şafiilerce sahih olan görüşe göre İmam namazdan sonra bayram namazında olduğu gibi iki hutbe okur. Ebu Hureyre Radıyallahu anh’den rivayet ettiği bir hadiste: “ Bir gün Resulullah yağmur duasına çıktı bize ezansız ve kametsiz iki rekat namaz kıldırdı. Sonra da hutbe okudu Allah Celle Celalühü ya dua etti ve ellerini yukarıya doğru kaldırarak yüzünü kıbleye döndü. Sonra da ridasını ters çevirdi yani sağını soluna, solunu sağına getirdi.” Amed-İbni Mace
İstiska duasında belirtilen elbiseyi çevirmek:
İmam Yusuf ve imam Muhammed’e göre imam dua ederken üste giydiği elbisesi tersine giyer. Çünkü rivayette bu şekilde belirtilmiştir. Eğer cübbe gibi yuvarlaksa sağ tarafını sola, sol tarafını sağ tarafına alır. Cemaat elbiseleri tersine çevirmez. Cumhur’a göre ise imam üst elbisesini kıbleye döndüğü zaman tersine çevirir. Erkeklerde imam gibi elbiselerini oturduklarında tersine çevirirler.
Kaynak: İslam fıkıh ansiklopedisi ve çeşitli fıkıh eserlerinden istifade edilerek hazırlanmıştır.