İçindekiler
Kaizen felsefesi Japonyada ortaya çıkmış “kai=değişim , zen=iyiye doğru” kelimelerinden ortaya çıkmış bir sürekli iyileştirme sürekli daha iyiyi arama felsefesidir. Bu kelime ayrıca bir felsefeyi ve bir yaşam biçimini de ifade eder: “her geçen günün bir önceki günden daha iyi olması için evde, işyerinde ve sosyal yaşamda sürekli çaba sarf etmek.” Sürekli iyileştirme prosesinin kaynağı Kaizen felsefesidir. Sürekli iyileştirme prosesi; öncelikle düşünce ve davranış olarak çalışan herkesin, her durumu tartışmaya açması ve sonra bunu iyileştirmenin yollarını aramasıdır.
Kaizen Nedir?
Yalın üretim felsefesi Kaizen Japonya’nın 2. dünya savaşı sonrasında gelişen ve sürekli iyiye doğru değişen ekonomisinin de yapı taşını oluşturan bir sürekli iyileştirme yönetim felsefesidir. Kaizen, günlük yaşantımızda uygulayabileceğimiz küçük ve sürekli değişimlerle yaşam kalitemizi artırmayı hedefleyen bir Japon felsefesidir. Bu felsefe yani Kaizen Japonya’nın rekabet gücünün kaynağıdır ve kaizenin temel öğesi verimliliktir.
Kaizen Amaçları
- Sürekli ve küçük iyileştirmelerle verimliliğin arttırılması
- Verimliliği sağlamak ve arttırmak için tasarruf yönteminden faydalanmak
- İsrafı önlemek
Kaizen ve İnsan İlişkisi
- Sürekli iyileştirme insana aklını ve fiziksel yeteneklerini daha etkin kullanma yolunu gösterir
- Kaizen aynı zamanda sürekli kişisel gelişimi uygulama felsefesidir.
- Hergün daha iyiye doğru adım atmaktır.
- Kaizen yöneticiler ve işçiler dahil olmak üzere herkesi içeren, sürekli iyileştirmeler toplamıdır.
- Kaizen stratejisi düşünüldüğünde bir işin 3 temel yapıtaşı;
– Donanım (hardware)
– Uygulama (software)
– İnsan (humanware)
Planlama ve Sürekli İyileştirme İlişkisi
Kaizen sürekli bir plan dahilinde hareket etmeyi temel edinir. Plana ve sisteme uyulmadığı anda direk olarak KURAL İHLALİ ile karşılaşırsınız. Japon felsefesine; organize etmekten ziyada kişiler ve prosesler arasında koordinasyonu sağlamak (kısacası bir plana uymak) verimliliğin ana unsurudur. Yine sürekli iyileştirme japon felsefesine göre ;
- Plana uyum olmadan verimliliğin artması doğal bir seyir değildir.
- Günlük, haftalık, aylık ve yıllık planlar size yol gösterici olan unsurlardır.
- 5 ay sonra hangi müşteriye hangi tedarikçiden alacağınız hammadde ile bir ürün yapacağınızı planlamak, size o ürünü en mükemmel şekilde üretmek için uzun bir süre kazandırır.
Kaizen Uygulamaları
Sürekli iyileştirme uygulamaları bir döngü içerisinde bazı temel yöntem ve unsurlar belirlenerek yapılır. Bu döngünün ismi PUKÖ döngüsüdür. Sürekli iyileştirme çemberi içerisinde yapılan ve yapılacak olan uygulamalar ise şu şekildedir. Bunlar;
- Müşteri Yönelimi
- Toplam Kalite Kontrol
- Robot Kullanımı
- Kalite Çemberleri
- Öneri Sistemi
- Otonomasyon
- İş Yerinde Disiplin
- Toplam Verimli Bakım
- Kanban
- Kalite İyileştirmesi
- Tam Zamanlı Üretim (JIT)
- Sıfır Hata Yaklaşımı
- Küçük Grup Beyin Fırtınası Faaliyetleri
- Çalışan Katılımı
- Verimlilik İyileştirme Çalışmaları
- Yeni Ürün Geliştirmesi
Sürekli İyileştirme
Sürekli iyileştirme, işletme standartlarının küçük kademeli iyileştirmelerle geliştirilip sürdürülmesi anlamındadır. Yenilik ise teknoloji ve/veya ekipmana yönelik büyük parasal yatırımın sonucu olarak radikal bir ilerlemenin ortaya çıkarılmasıdır.
- İyileştirme: Standartların iyileştirilmesi ve korunması
- İyileştirme = Kaizen + Yenilik (buluş)
Sürekli iyileştirme felsefesine göre görev dağılımı;
- Yönetimin görevi -Standartları iyileştirmek,
- İşçinin görevi ise standartları korumaktır.
Kaizen de En Çok Kullanılan Yöntemler
- Öneri Sistemi
- Jidoka
- Toplam Kalite Yönetimi
- Toplam Verimli Bakım
- Kanban Sistemi
- Tam Zamanında Üretim (JIT)
Kaizen Katılım Hiyerarşisi ve Görev Tanımlamaları
|Üst Yönetim||Orta Kademe Yönetimi ve Personel||Amirler||Çalışanlar|
|Kaizeni bir şirket stratejisi olarak başlatma karalılığındadır.||Fonsiyonel faaliyetlerde kaizeni bir araç olarak kullanır.||Fonksiyonel rollerde kaizeni kullanır.||Öneri sistemi ve küçük grup aktiviteleri ile kaizene katılım sağlar.|
|Kaynak sağlayarak kaizene destek ve yön verir.||Standartları oluşturur. Korur, yönetir ve iyileştirir.||Kaizen için planlar hazırlar ve işçilere yardım eder.||İş yerine disipline uyar ve teşvik sağlar.|
|Kaizen için politikalı ve fonksiyonlar arası hedefleri oluşturur.||Eğitim programları ile birlikte kaizen’i çalışanra aşılar.||Çalışanlarla iletişimi güçlendirerek yüksek moral ve motivaston sağlar||Problemleri daha iyi çözebilmek amacıyla sürekli kendini geliştirir.|
|Kaizen hedeflerine ulaşmak için politika yayılımı ve denetlemeler gerçekleştirir.||Yeteneklerini ve problem çözme becerilerini geliştirmede çalışanlara yol gösterir.||Kalite çemberleri gibi küçük grup çalışmalarını ve bireysel öneri sistemlerini oluşturup takibini sağlar.||Çapraz eğitim faaliyetleri ile yetenek ve tecrübesini geliştirir.|
Yönetimin Görev ve Sorumlulukları
Standartları ve politikaları;
- Hazırlatmak
- Uygulatmak
- Geliştirmek
|YÖNETİM STANDARTLARI||TEKNİK STANDARTLAR|
|1-İdari Standartlar|
2-Personelle ilgili Standartlar
3-Bütçeler
4-Hedefler
5-Teslimat Programları
|1-Üretim Zamanları|
2-Kaizen Stratejisi için Sistemler
3-Prosedürler
4-Spesifikasyonlar
5-Prosesin ve üretim araçlarının kontrol altına alınması
Amirlerin Görev ve Sorumlulukları
- İş güvenliği
- Liderlik
- Profesyonellik
- Mevcut düzeyi koruma
- Sürekli iyileştirme teşvik programları
- İnsan ilişkileri
Çalışanların Görev ve Sorumlulukları
- Çalışanlar sürekli iyileştirme stratejisine küçük grup toplantıları ve öneri sistemi ile destek olmalı.
- Personeller Workshop’larda disiplinli olarak çalışmalı.
- Çalışanlar organizasyon içerisindeki problemlerin daha iyi ve çabuk çözülmesi için çaba göstermeli.
- Çalışanlar eğitim programlarına aktif olarak katılarak, bilgi ve becerilerini geliştirmeli
Kaizen Stratejisi
- Sürekli iyileştirme felsefesi insanlarla başlar, onların çabalarıyla ilgilidir.
- Çalışanların sürekli olarak geliştirilmesi müşteri tatminin başlangıcıdır.
- Proseslerin iyileştirilmesi, sonuçların iyileştirilmesini sağlar.
- Problem Kaynağı
– Problemler sadece insanlara bağlı değildir
– Sadece kişileri eleştirerek problemleri çözmek mümkün değildir
– Tüm paydaşlara sorunları çözebilme yeteneği kazandırılmalıdır.
- Süreli iyileştirmede insanlar problem değildir.
- İnsanları suçlamak problemi çözmez.
- Amaç, İnsanları problem çözücü (bireyler) haline getirmektir
- Amaç belli bir standardı tutturmak değil, standartları sürekli ve hızlı bir tempoda geliştirmektir.
Kaizen Faydaları
- Kuruluşun tüm faaliyetlerinde canlılık oluşturur,
- Topluluğun aynı amaç ve hedef doğrultusunda çalışması sağlanır,
- Etkileşim içinde olan bölümlerin ortak sorunları en kısa ve kalıcı biçimde çözümlenir,
- Çalışanların bilgi ve beceri düzeyi yükselir, motivasyon artar,
- Verimlilik ve diğer temel rekabet unsurları daha iyi bir gelişme gösterir.