e-İrsaliye Nedir ?
e-İrsaliye, e-Dönüşümün bir parçası olup kağıt ortamında düzenlenen “sevk irsaliyesi” belgesi yerine elektronik ortamda düzenlenerek yine elektronik ortamda alıcısına iletilen ve muhafaza edilen bir elektronik belgedir. 487 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile yürürlüğe giren e-İrsaliye Uygulaması, yaygın olarak kullanılan belgelerden biri olan irsaliyenin Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen standartlara uygun olarak elektronik belge olarak düzenlenmesi, elektronik ortamda iletilmesi, muhafaza ve ibraz edilmesini kapsar. Elektronik ortamda düzenlenen irsaliye ile kağıt irsaliye aynı hukuki niteliklere sahiptir.
e-İrsaliye Kullanım Avantajları
- e-İrsaliyeye geçiş yapmak kağıt irsaliyeye kıyasla işlerinize hız ve pratiklik katar.
- İrsaliye basım, arşivleme ve kargolama giderlerini azaltarak maliyet tasarrufu sağlar.
- İş süreçlerini hızlandırarak çalışma verimliliğini artırır.
- e-İrsaliye kullanımı bilginin çok kısa sürede iletilmesi ile şirketlerin iade, kabul veya red gibi süreçlerinde hızlı bir şekilde mutabakat imkanı sağlar.
- Dijital arşivleme özelliği sayesinde tüm irsaliyelere saniyeler içinde ulaşma imkanı sağlar.
- Kargolama, arşivleme süreçlerinde kaybolma ihtimalini ortadan kaldırır.
- Ekonomik katkı sunmanın yanı sıra kağıt israfının da önüne geçerek doğaya katkı sağlar.
e-İrsaliye Başvuru İşlemleri
e-İrsaliye uygulamasını kullanacak mükelleflerin öncelikle e-Fatura sistemine kayıt olmaları gereklidir. e-Fatura sistemine dahil olan mükelleflerin e-İrsaliye uygulamasını kullanma yöntemleri e-Fatura uygulaması ile aynıdır. e-Fatura sistemine kayıtlı tüm kullanıcılar aşağıda belirtilen 3 farklı yöntemden birini tercih ederek e-İrsaliye uygulamasına başvurabilirler.
1) GİB portalı üzerinden: e-İrsaliye Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan portala https://portal.efatura.gov.tr/efatura/egiris.jsp adresi üzerinden erişebilir ve portala giriş yaparak e-İrsaliye uygulamasına geçiş başvurularını gerçekleştirebilirler.
2) Kendi Bilgi İşlem Sistemi ile Entegrasyon: Mükelleflerin kendi sahip oldukları bilgi işlem sistemleri aracılığıyla Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerine entegrasyon sağlayarak kullanabilecekleri yöntemdir.
3) Özel Entegratörlük: Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan bu hizmeti verebilmek için özel olarak izin almış firmaların sağladığı çözüm yöntemidir. e-İrsaliye uygulamasına dahil olmak isteyen mükellefler eğer özel entegrasyon yöntemi kullanıyor ise Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan e-İrsaliye özel entegratörlük izni almış entegratörlerden birini tercih ederek uygulamaya katılabilirler.
e-İrsaliye Kullanımı Kimlere Zorunludur?
e-İrsaliye zorunlu geçiş halleri Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayınlanan 509 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile genişletilmiştir. Bu tebliğe göre 01.07.2020 itibariyle zorunlu durumlar aşağıda belirtilmiştir.
- GİB, inceleme ve analiz çalışmaları yaparak elde ettiği sonuç ile tespit ettiği vergi düzeyi düşük ya da riskli mükellefleri; sektör, faaliyet ve ciroya bağlı olmaksızın, e-İrsaliye uygulamasına geçmeye zorunlu tutar. Uygulamaya geçiş yapılırken Başkanlık tarafından yazılı bildirim yapılır ve en az 3 ay müddet verilir.
- e-İrsaliye uygulamasında kaydı bulunmayan alıcılara da sevk irsaliyesinin elektronik olarak düzenlenmesi öngörülmüştür. Muhatabın talebine göre kağıt ya da elektronik ortamda iletilmek üzere irsaliye hazırlanabilir.
- 01.07.2019 itibariyle e-İrsaliye uygulamasına dahil olmak zorunda olan mükellef grupları, mal sevkiyat işlemleri ve serbest meslek mensupları belirlenmiştir.
- e-Fatura uygulamasına dahil olan ve 2018 ya da takip eden hesap dönemlerinde brüt satış hasılatı 25 milyon TL ve üzeri olan mükelleflerin 01.07.2019 itibariyle elektronik irsaliye uygulamasına geçmesi zorunlu hale gelmiştir.
- Enerji Piyasası Denetleme Kurumu’na kaydı bulunan işletmeler, şeker ve benzeri ürünleri imal eden ve işleyen işletmeler, maden işletmeleri, demir-çelik imal ve ihracı ile uğraşanlar, gübre takip sistemine kaydı olanlar ile sebze-meyve tüccarları ciro tutarı fark etmeksizin e-İrsaliye uygulamasına geçmek zorundadırlar.
- Bahsi geçen sektörlerden 01.01.2020 tarihi itibariyle izin ya da lisans alanların veya kurulmuş olanların ise Nisan ayına kadar uygulamaya geçmeleri zorunlu hale getirilmiştir.