Çam balının üretiminde en büyük faktör olan Balsıra böceğinin aşırı sıcaklıklar nedeniyle ölmesiyle, Türkiye’de çam balı üretiminde lider konumunda olan Muğla’da, üretim yüzde 70 oranında düştü. Türkiye Arıcılar Birliği Başkanı Ziya Şahin, salgı üreten bu böceğin azalmasından dolayı Ağustos ve Eylül’de yapılan bal kesiminin henüz yapılamadığını söyledi.
Neval Çolak Arslan
Muğla’da yaşanan kuraklık ve aşırı sıcaklıklar sebebiyle çam balı üretimi yüzde 70 oranında düştü. Çam balı üretiminde salgı üreten Balsıra böceğinin yakıcı sıcaklıklardan dolayı ölmesiyle çam balı üretiminde düşüş yaşandı.
Türkiye’de çam balı üretiminin yüzde 80’inin karşılandığı Muğla’da arıcılar zor günler geçiriyor. Mayıs ayından itibaren yaşanan aşırı sıcaklar Muğla’daki çam balı üretimini düşürdü.
Çam balı üretiminde salgı üreten Balsıra böceğinin yüksek hava sıcaklıklarından dolayı ölmesiyle, Ağustos ve Eylül ayında yapılan bal kesiminin henüz yapılmadığını kaydeden Muğla İli Arı Yetiştiriciler Birliği (MAYBİR) Yönetim Kurulu Başkanı ve aynı zamanda Türkiye Arıcılar Birliği Başkanı Ziya Şahin, “Mayıs ayından bu yana Muğla’daki hava şartlarına baktığımızda ya da Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden kurak bölgelere baktığımızda Muğla başı çekiyor bu alanda. Aydın, İzmir, Burdur biraz dışarıda kalıyor bu alanda ancak Muğla kuraklığın ve iklimsel değişikliğin baş gösterdiği bir yer oldu bu yıl. Salgı üreten Balsıra isimli böceğimiz Nisan ayında yumurta döneminde iken Mayıs ve Haziran aylarında larva döneminde oluyor. Bu yıl ki yakıcı sıcaklardan ve kuraklıktan dolayı bu böceğin yüzde 70’i öldü. Dolayısıyla salgı üreten bu böceğin azalmasından dolayı normalde Ağustos ve Eylül’de yaptığımız bal kesimini şu ana kadar bir kez yapamadık” dedi.
Çam balı üretiminde geçmiş yıllara göre yüzde 60-70’i bulan bir düşüş yaşandığını belirten Şahin, “Muğla’da, Muğlalılara ait 1 milyon 250 bin kovan var. Bunun yanında dışarıdan gelen arıcıların da çok sayıda kovanı bulunuyor. İl genelinde toplam kovan sayısı 3 buçuk milyon civarında. Arıcılarımızın çoğu da çam bölgesine gelmediler. Konya ve Dinar çevresinde kalmayı tercih ettiler. Gelseler bile burada çiçek balı üretimi yapabileceklerdi. Şuan orada da çiçek balı üretimi yapıyorlar” diye konuştu.
“ARILARIN, KENEDEN ARINDIRILMASI GEREKİYOR”
Arı kenesinin de üretimi etkilediğine dikkat çeken Şahin, “Arılarımızın sırtında yaşayıp arılarımızın kanıyla beslenen, arımızı güçsüzleştiren böceklerdir. Arıların bu böcekten arındırılması gerekir. Bu böcekle mücadelenin temeli de arılarımızın sağlıklı olmasına dayanıyor. Arı kenesinin yoğun olduğu zamanlarda arımıza diğer virüsler de kolaylıkla bulaşabiliyor ve böylelikle arımız kolayca güçsüz hale gelebiliyor” dedi.
6 BİN ARICI DESTEK BEKLİYOR
Destek çağrısında bulunan Türkiye Arıcılar Birliği Başkanı Ziya Şahin, “Bölge milletvekillerimize sesleniyorum, bu yıl bal üretiminde sıkıntılı bir süreç yaşanmakta. Çam balında ciddi düşüş var. Muğla’daki arıcıların kredi borçların mutlak ertelenmesi, pandemi sürecinde diğer esnaflara verilen kredi desteğinden arıcılarda da bekliyoruz. 6 bin tane arıcı var Muğla’da. Dünyanın hiçbir yerinde, bir vilayette böyle bir potansiyel yok. Bunu çam balı üretimine borçlu. 6 bin aile Muğla’da bu yıl zor günler geçiriyor” diye konuştu.
SICAKLIK VE YAĞIŞ ÜRETİMİ DÜŞÜRDÜ
Muğla’da hava sıcaklıklarının yüksek seyretmesi ve bazı zamanlarda yoğun yağış yaşanmasından ötürü çam balı üretiminde düşüş yaşandığını belirten Muğla Tarım, Hayvancılık ve Arıcılık Dayanışma Derneği Başkanı Ercan Kurt ise, “Bu sene 45 gün geriden geliyoruz çam balı üretiminde. Havaların sıcak gitmesinden dolayı Balsıra böceğinin salgı yapmaması ve buna mukabil yüzde 50’ye varan çam balı rekoltesinde düşüş var. Yayla genelinde de havaların sıcak gitmesi ve bazı zamanlarda da arka arkaya yoğun yağış sebebiyle de yüzde 30’a varan düşüş söz konusu oldu” dedi.
Havaların serinlemesiyle çam balı üretiminin tekrardan başlayacağını ifade eden Kurt, “Bu süreçte istenilen saf çam balı olmayabilir. Çünkü önümüzdeki haftadan itibaren yöresel olarak çiçek balı veren bitkilerinde nektar salgılamasıyla çam balı ile karışacağı için istenilen saf çam balı olmayacağı düşüncesindeyiz” dedi.
BESLEMEDE TASARRUF, ÜRETİMDE ARTIŞ
Verim konusunda düşük bir sezon olmasına rağmen arıcıların besleme konusunda en az yüzde 50 tasarrufa gittiği ve yüzde 20’lik bir artış sağlandığını kaydeden Kurt, “Aynı zamanda sezon içerişinde arıcılarımızın en çok yaşadığı sıkıntılardan birisi olan Varroa konusunda hala daha ülkemizin bu zamana kadarki mevcut birikimleriyle etkili ve verimli çalışma yapamamış oldukları alenen ortada. Türkiye Tarım, Hayvancılık ve Arıcılık Platformu olarak bunun üzerine geliştirilmiş olan bakteri ürünümüzü üyelerimize ve platformlarımıza kaydolan arıcılarımıza sunacağız. Bu ürünün nasıl kullanılacağını gerekli akademisyenler aracılığıyla üreticilerimize teorik ve pratik olarak göstereceğiz. Bu süreçte arılarımızın sadece Varroa değil 26 ayrı noktasında da sağlığına kavuşacağı inancındayız. Ürünümüzü çam balının sonlarına doğru arıcılarımıza dağıtacağız. Bu süreçte gelecek günlerde ve ilerleyen yıllarda sağlıklı bir şekilde kalıntı olmayan, içerisine katkı katılmasına gerek kalmayan, sahte ilaçlara gerek kalmayan bir üretim bizi bekliyor olacak. Genel sebep ve sorun olarak, hava şartlarının uygun olmaması ve arının hastalıklı dediğimiz Varroalı olması gösterilebilir” diye konuştu.
ÜRETİCİLER İÇİN ZOR SÜREÇ
Gelirinin bal üretimine dayanan üreticilerin zor süreç yaşadığını dile getiren, bal üreticisi Osman Arslan, “Çamlarda bal yok. Çamlarda bulunan Balsıra böceğinin olmamasından dolayı çam balı üretimi olmadı. Dağda yağmur yağmadı. Yağmur yağmayınca da tabi çiçekler bal vermedi. Ondan dolayı mecburen arıları kendim beslemek zorunda kaldım. Arıları bulunduğu yerden alıp Gökova’da susama götürdüm. Arılarım susamda bal buldu, bal yaptı ama balın içerisindeki balı alırsan, balı bulamayan arı yıpranır. Bu yüzden balı almadım. Gökova’dan tekrar Muğla’ya dağa getirdim ve bekletiyorum. Dışarıda bal olmayınca arı çiçeğe de uçmuyor. Arının yavru yapması gerekiyor ama yeterli bal ve çiçek bulamayan arı yavru da yapamıyor. Bu süreç bal üreticilerin ister istemez zorladı. Özellikle geliri sadece bal üretimine dayanan üreticiler zor süreç yaşıyor” dedi.
Bal üreticisi Fikri Karaca ise, “Sıcak geçen yaz günleri ağaçlardaki salgı sağlayan Balsıra böceklerinin ölmesine sebep oldu. Çamlarda şuanda Balsıra böceği kalmadı. Fazla sıcaklıktan dolayı Balsıra böcekleri öldü. Bal üretiminin düşmesindeki birinci sebep bu. Benim 50 teneke bal almam gereken dönemde 6-7 teneke bal aldım. Bu da biz üreticileri maddi olarak zorladı” diye konuştu.