Bu soruları yanıtlamadan önce boyaları daha yakından inceleyelim ve ardından iç ve dış cephe boyaların içerdiği ham maddelere bir göz atalım. Böylelikle iç ve dış cephe boyaları arasındaki fark nedir sorusun cevabını daha anlaşılır kılabiliriz.
Su bazlı boyalar, ev kullanımda en çok tercih edilen boyalardır. Bu boya türleri; su, bağlayıcı, dolgu, pigment ve katkı maddelerinden oluşmaktadır. Boyanın sahip olduğu özelliklere göre boya içerisindeki bu maddelerin çeşitleri ve oranları değişmektedir.
Boyalar; sanayi tipi, marin tipi, ahşap boyası, metal boyası gibi kullanım alanlarına göre ayrılmaktadır. Ev tipi boya için ise iki tip boya akla gelmektedir. İç cephe boya ve dış cephe boya. Kullanıcılar; birçok marka, renk ve çeşit içerisinden en iyi performans ve estetik görüntüyü verecek boyayı seçmeye çalışır. Bunun için de hangi iç cephe boyası en iyisidir ve en iyi dış cephe hangisidir gibi soruların cevabını aramaktadır.
Bunların yanıtı, boyanın kullanım alanı ve maliyete göre değişmektedir. Genel olarak bir boyadan beklenen, iyi bir örtücülük ve sahip olduğu performansı uzun süreli korumasıdır. Bunun yanında hiç şüphesiz ki estetik görüntü ve maliyet de önemlidir.
İç cephe boyaları; binanın iç kısmında, oda, koridor, ofis, banyo, mutfak gibi alanlarda kullanılan boyalardır. İç cephede kullanılan boyaların en temel sahip olması gereken özellik, iyi bir örtücülük, insan sağlığına zararlı madde içermemesi ve estetik görüntü sağlamasıdır. Kir tutmama, parlaklık, silinebilme gibi özellikler de kullanıcının ihtiyacına göre iç cephe boyadan beklenenler arasında olabilir.
İç cephe boyalar eskiden solvent bazlı üretilirken günümüzde su bazlı ürünlere geçildi. Çünkü solvent, kullanım sırasında ve uygulama sonrası insan sağlığına zararlı bir çok gaz ortaya çıkarmaktadır. Su bazlı boyalarda ise taşıyıcı faz su olduğundan, boya kururken içerisindeki su buharlaştığı için insan sağlığına zararlı herhangi bir etki oluşturmamaktadır.
Dilerseniz iç ve dış cephe boyaları arasındaki fark nedir sorusunun yanıtını daha iyi anlamak üzere yapı kimyasalları uzmanı Baumerk olarak içeriğin devamında sizin için detaylandırdığımız maddeleri inceleyebilirsiniz.
Boya üreticileri, boyanın kullanım alanına göre boya türlerini iç cephe boyaları, dış cephe boyaları, ahşap boyaları, metal boyaları gibi sınıflandırmıştır. Bu sınıflandırmalar, boyanın sahip olduğu özellikler ve içeriklerine göre yapılmaktadır. Bu doğrultuda da boya fiyatları belirlenir.
İç cephe boya seçiminde kullanıcı boyanın rengine ve parlaklığına göre seçim yapmaktadır. İç cephe boyalar, parlak, yarı parlak, mat gibi parlaklık derecelerine göre farklılaşmaktadır. Bunun dışında mutfak, evin diğer alanlarına göre daha fazla kullanılan ve kirlenme ihtimalinin daha yüksek olan bir bölüm olduğu için burada daha özellikli bir boya tercih edilebilir.
Silinebilir ya da kir tutmayan bir boyayı mutfakta tercih etmek daha uzun süreli bir kullanım sağlar. Çocuk odalarında 0% VOC boya tercih etmek ve silinebilir bir boya kullanmak boyanın kullanım ömrünü uzatır.
Profesyonel bir destek almadan, evinizi kendiniz de boyayabilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken adımlar oldukça basittir, ancak uzun ömürlü bir kullanım için bu adımlara kesinlikle uymak gerekmektedir.
Öncelikle boyayı uygulayacağınız yüzeyi iyi bir şekilde hazırlamanız gerekir. Eski boyalar zımparalanmalı, çatlak ya da delikler mevcut ise tamir edilmelidir. Yüzey kusurları tamir edildikten ve boya zımparalandıktan sonra, yüzey tozdan arındırılmalı ve üzerine uygun bir astar uygulaması yapılmalıdır. Astar kuruduktan sonra ise boya uygulamasına geçilebilir.
Boyayı kullanmadan önce ambalaj üzerinde yazan talimatlar okunmalı ve bu doğrultuda işlem gerçekleştirilmelidir. Su bazlı boyalar su ile tekrar inceltilmeye gerek duymazlar. Su ile inceltme yapıldığı zaman boya örtücülüğünü kaybedebilir ve viskozitesi de azalacağından akma problemlerine neden olabilir.
Su bazlı boyaların solvent bazlı boyalara göre insan sağlığı açısından zararlı kimyasallar içermemesi, uygulanabilme kolaylığı, geniş renk yelpazesi gibi üstünlüklerinin yanında kuruma süresi de oldukça kısadır. Su bazlı boyalar uygulama ortamının sıcaklığına, mevsime ve havalanma durumuna göre 2-3 saat içerisinde ikinci katın uygulama yapılması için müsait hale gelmektedir.
Bir boyanın tam kuruması ve nihai özelliklerini elde etmesi için 5-7 gün arasında bir süreye ihtiyaç duyulmaktadır. Evinizdeki boya, 1 gün içerisinde kuruyarak oturmaya hazır hale gelebilir. Fakat boyanın nihai özellikleri taşıması için ortalama 7 gün beklenmesi gerektiği unutulmamalı ve boya bu süre içerisinde korunmalıdır.
Evimizde her odanın kullanım şartları birbirinden farklıdır ve odalar her aileye göre farklılık gösterir. Ebeveyn yatak odaları daha az kullanılan ve kirlenen odalardır. Dolayısıyla buralardaki boya değişim ihtiyacı genellikle renk ya da desen değiştirme isteğinden kaynaklanır. Bu tür odalarda 5 - 7 yıl arasında boya yenileme yapılabilir.
Çocuk odaları ise daha çok kullanılan, daha fazla kirlenen yüzeylere sahiptir. Bu gibi odalarda boya yenileme işlemi 2 - 4 yıl arasında gündeme getirilebilir. Mutfak ise sıklıkla kullanılan; yağ, yemek artığı gibi kirlere maruz kalan bir bölge olduğu için bu alanın boyası da 2 - 4 yıl arasında değiştirilebilir.
Görüldüğü gibi iç cephelerin yeniden boyanmaya ihtiyaç duyduğu zamanlar kullanım şartlarına ve oda tiplerine göre değişiklik göstermektedir. Genel olarak bir evin yeniden boyanması için 5 - 7 yıllık bir zaman aralığı yeterli olacaktır.
Dış cephe boyalarda da estetik görüntünün yanında dış ortam şartlarına dayanabilme özellikleri önem kazanmaktadır. Dış ortamda kullanılacak bir boyadan renk solmasına karşı direnç, kiri tutmama, yağmur suyundan etkilenmeme gibi özellikler beklenmektedir.
Dış cephe boyaları da su bazlı seçilmektedir. Bu boyalar akrilik bazlı, silikonlu ve grenli olabilirler. Silikonlu boyalar kiri itme etkisine sahiptirler ve böylece akrilik boyalara kıyasla daha az kir tutarlar. Grenli boyalar, içeriğindeki maddelerden dolayı tekstürlü bir görüntü oluştururlar. Burada da iç cephede olduğu gibi kullanıcının istediği estetik görüntü doğrultusunda seçim yapılabilir.
İç cephe boyaların aksine dış cephe boyalar profesyonel bir işçiliğe gereksinim duyar. Evin balkonu gibi ufak ve nispeten daha az yağış görecek bölgelerini ise yine kendiniz boyayabilirsiniz. Boyama sürecinde iç cephe uygulaması ile aynı kural geçerlidir. Yani uygulama zemini düzgün hazırlanmalı ve boya kullanım talimatları doğrultusunda uygulama yapılmalıdır.
Dış cephe uygulamalarında tekstürlü, grenli ya da mozaik taşlı boyalar da kullanılabilir. Bu boyaların içerisinde tekstür efekti oluşturan içerikler bulunmaktadır. Uygulamalar daha çok mala gibi ekipmanlar ile yapılır.
Dış cephede kullanılan boyaların da genel olarak ikinci kat uygulama süresi 2 - 3 saattir. Yağışlı dönemlerde yağıştan 6-7 saat kadar öncesinde uygulama yapılabilir. Yağmurdan sonra yapılacak uygulamalar için ise minimum 1 gün beklenmesi önerilmektedir.
Islak zemine yapılacak bir uygulama; boyanın kabarmasına, yüzeye iyi yapışmamasına ve performans kaybına neden olmaktadır. Dış cephe boyalar için de boyanın 5 - 7 gün arasında nihai sertliğini ve sağlamlığını kazandığı unutulmalıdır. Bu yüzden dış cephe tadilat işlemleri için genellikle yağmur riski olmayan günler ve daha sıcak havalar tercih edilmelidir.
Dış cephede kullanılan bir boya, istendiği takdirde iç cephede de kullanılabilir. Fakat iç cephede kullanılan bir boyanın dış cepheye kullanılması uygun değildir. Dış cephe boyalar, iç cephede kullanılan boyalara göre daha yüksek performansa sahiptir. Dış ortam koşullarına daha dayanıklı, yağmurdan etkilenmeyen, solma yapmayan boyalardır.
Bu özellikleri doğrultusunda, içeriğinde daha yüksek performanslı bağlayıcılara ve katkı maddelerine sahiptir. Dolayısıyla fiyatları da iç cephe boyalara kıyasla daha yüksektir. Bu nedenle dış cephede kullanılan bir boyanın iç cephede kullanılması maliyeti artıracaktır.
Dış cephelerde aynı zamanda tekstür efektli, mozaik taşlı boyalar da kullanılabilir. Bunlar kullanılan cephede farklı estetik duruşlar yaratır. Bu tarz boyaların isteğe göre iç cephe duvarlarda da kullanılması mümkündür.
Bu da ilginizi çekebilir:Yapılarda Yangına Karşı Etkili Önlem: Isıya Dayanıklı Boya