Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Karadeniz’de keşfedilen doğalgaz rezervinin 2027 yılında en yüksek üretim kapasitesine ulaşmasıyla Türkiye’nin yıllık yurt içi ihtiyacının yaklaşık üçte birini karşılayacağını söyledi. Bakan Dönmez, Türkiye’nin Akdeniz’deki gaz arama faaliyetlerine ilişkin “Akdeniz’i ihmal etmedik” dedi.
Dönmez, Bloomberg’e verdiği röportajda, 540 milyar metreküpe ulaşan gazın çıkarılması için iddialı planlama süreci, artan enerji talebi karşısında yeni alımlar ve yenilenebilir enerji kaynakları konusundaki çalışmalar başta olmak üzere bakanlığın gündemindeki konuları değerlendirdi.
KARADENİZ’DE İLK HEDEF 3.5 MİLYAR METREKÜP
Sakarya doğalgaz sahasında yaklaşık 40 üretim kuyusu açmayı planladıklarını belirten Bakan Dönmez, ilk üretimin ilk 10 kuyu ile gerçekleştirileceğini söyledi. Hedefin 2023 yılında gazın sisteme bağlanması olduğunu vurgulayan Dönmez, “Sakarya doğalgaz sahası çevresinde sismik çalışma ve değerlendirmeler devam ediyor. Bu kapsamda önümüzdeki yılın ilk aylarında bir arama sondajı daha yapabiliriz.” dedi.
Dönmez’in işaret ettiği sondaj sahası, kuzeybatısında Tuna 1 ile başlayan ve Türkali ile devam eden Sakarya ve Amasra 1 sahasından sonra üçüncü çalışma alanı olacak. Dönmez, bu sahanın Sakarya gaz sahasının batısında yer aldığını söyledi. Bakan Dönmez, “Her faz 10 kuyudan oluşuyor. 40. kuyudan sonra tam üretime geçeceğiz. Hedefimiz 2027 gibi görünüyor. Seviye olarak günde 10 milyon metreküp ile başlayıp 40 milyon metreküpe kadar çıkıyoruz. Metre. Yıllıka bakarsanız, süreç aşağı yukarı en sonda. Bu 15 milyar metreküpe denk geliyor.” dedim. Türkiye’de yerli doğalgaz tüketimi 2020 yılında yaklaşık 48 milyar metreküp oldu.
“AKDENİZ’İ İHMAL ETMİYORUZ”
Türkiye’nin Akdeniz’deki gaz arama faaliyetleri ise son dönemde geri planda kalıyor. Bakan Dönmez, “Bu konuda motivasyonda düşüş var mı?” Orada 2-3 yıldır 8 sondaj yaptık, somut bir keşif veremedik. Bazı işaretler bulduk ama ekonomik olmadı. Sismik çalışmalarımız devam ediyor. Tabii ki Kara’daki keşifle birlikte. Deniz, iş planımızın yoğunluğu nedeniyle o tarafa odaklandık ama bu Akdeniz’i ihmal etti. “Yaptık, bir daha girmeyeceğiz anlamına gelmiyor. Faaliyetlerimizi kendi deniz yetki alanımızda sürdüreceğiz” dedi.
RUS GAZI ARTAN TALEP KARŞILIYOR MU?
Türkiye’nin artan talebi karşısında Rusya’dan satın alınan gazın yeterli olup olmayacağı sorusuna Dönmez, Mavi Akım ve Türk Akımı’nın tam kapasite ile çalışması halinde arz güvenliği açısından bir sorun olmayacağını değerlendirdiklerini söyledi. Dönmez, “Mevcut boru hattının kapasitesi mevcut. Türk Akımı’nın sözleşmesi kamu ve özel olmak üzere 14 milyar metreküp. Mavi Akım da 16 milyar metreküp. Türk Akımı buna göre 16 milyar metreküpe ulaşabilir. bizim hesaplarımız.” dedim. Bakan Dönmez, buna rağmen Türkiye’nin alternatif kaynaklar üzerinde çalışmaya devam ettiğini de sözlerine ekledi. Bu süreçte uygun fiyatların öneminin altını çizen Dönmez, Türk Akımı’ndan 8 milyar metreküp doğalgaz sözleşmesinin bu yıl sona erdiğini hatırlattı. Bakan Dönmez, “TürkAkım’dan getirilen 8 milyar metreküpün yarısı BOTAŞ’a, yarısı da özel sektöre ait. Dolayısıyla Gazprom’un yeni kompozisyondaki tercihleri burada da önemli.” değerlendirmesini yaptı.
“İKLİM ŞARTLARI TALEP ARTIRDI”
Röportajda, Türkiye’nin yıllık doğalgaz ihtiyacının bu yıl 55-60 milyar metreküp arasında olacağını öngördüklerini anlatan Dönmez, bunun ülke ekonomisindeki büyümeye paralel olarak artabileceğini de sözlerine ekledi. Türkiye ithal ettiği doğal gazın önemli bir kısmını elektrik üretiminde kullanmaktadır. Yenilenebilir kaynakların bu noktada önemli olduğunu anlatan Dönmez, “Bu yıl doğalgaz talebindeki artışın nedenlerinden biri de kuru iklim nedeniyle hidrolik santrallerde yeterli üretimin olmamasıydı. gaz ve kömür.” dedim.
TAVSİYE EDİLEN YENİ GES
Bakanlık verilerine göre, Türkiye yenilenebilir kaynaklarda Avrupa’da 5., dünyada 10. sırada yer alıyor. Ağustos ayı itibarıyla yenilenebilir enerjide kurulu gücün 52 bin 353 megavat olduğunu belirten Dönmez, “Bir yandan YEKA ihalelerimiz devam ediyor, inşallah Ekim ayında 2 bin megavatlık güneş enerjisi santrali (GES) kuracağız. 1000 megavatlık bir GES’imiz daha var. Şu anda bakanlığımız 1500 megavatlık bir GES’e sahip. Bir megavatlık GES yarışması daha hazırlıyor.” dedi.
“LNG ALIMLARI ARTIRILABİLİR”
ABD, Türkiye’nin son yıllarda en çok LNG ithal ettiği ülkelerden biridir. Önümüzdeki dönemde bu ülkeden alımların devam edebileceğini belirten Bakan Dönmez, “Afrika ve körfez bölgesinden de alım yapıyoruz. LNG artabilir. Çünkü teorik olarak LNG’yi 40 bcm gazlaştırma kapasitemiz var. ülkenin tüketiminin 55-60 milyar metreküp olduğunu varsayalım. Bu bir kapasite anlamına geliyor. Fiyatlar bu konuyu büyük ölçüde belirlemiş olacak. LNG’de sözleşmeler kısa ve orta vadede düşünülmeli.” değerlendirmesini yaptı.
EÜAŞ’TA ÖZELLEŞTİRME VARLIK SATIŞINA ODAKLANIYOR
Bakan Fatih Dönmez, Türkiye’nin başta TEİAŞ olmak üzere enerji kitlerine yönelik halka arz planlarıyla ilgili soruları da yanıtladı. “TEİŞ’te halka arz yapacağız ama orada az miktarda olacak. Her halükarda çoğunluk hisse halkın elinde olacak.” Dönmez, EÜAŞ’ta özelleştirme programının işlerse varlık satışı şeklinde ilerleyeceğini belirterek, “Şu anda hisse bazlı özelleştirme düşünmüyoruz” dedi. ifadeleri kullandı.
“GELECEĞİN PAZARI ÖNGÖRÜLEBİLİRLİĞİ ARTIRACAK”
Dönmez, 1 Ekim’de açılacak vadeli gaz piyasası ve olası etkileri hakkında da yorum yaptı. Türkiye’nin 1 Haziran’da vadeli elektrik piyasasını açtığını hatırlatan Dönmez, “Bu ne sağlayacak? Özellikle maliyetler açısından müşterilerimizin geleceği görmelerini sağlayacağız. Bu özellikle sanayiciler ve büyük tüketiciler için önemli. Burada oluşturulacak olursa sadece Türkiye için değil, Türkiye için de olacaktır. Bölgedeki ülkelerdeki elektrik ve gazın borsa fiyatının da göstergesi olabilir.” deyimini kullandı.