Rızai Taksim Nedir ve Nasıl Yapılır?
| Melike Kayabaşı
Rızai taksim ; Tapuda maliklerin kendi aralarında yaptıkları ve hangi malikin hangi bölgeyi kullanacağını beyan ettikleri resmi bir anlaşmadır. Bir gayrimenkulün hak sahipleri arasındaki paylaşımı (taksimi) mahkeme kararı sonucunda yapılıyorsa, bu kez “kazai taksim” söz konusu demektir.
Rızai taksim anlaşmasının yapılabilmesi için tapu siciline kayıtlı bir taşınmazın varlığı, tüm pay sahiplerinin katılımı ve yapılan taksim neticesinde her pay sahibine taşınmazın bir bölümünün verilmesi gerekir.
Ancak taksimde paylaşılan taşınmaz malların değerlerinin eşit olması şartı aranmaz. Arada bir fark olduğu düşünülüyorsa malikler bu farkı bir bedel ödeyerek denkleştirebilir. Ayrıca bu söz konusu bedelin peşinen ödenmesi de zorunlu değildir.
Rızai Taksim Nasıl Yapılır?
"Rızai Taksim" ifadesi, anlaşmazlık veya paylaşım konularında tarafların anlaşarak veya gönüllü olarak bir varlığı veya bir mülkiyeti paylaşmasını ifade edebilir. Burada "rızai" kelimesi, tarafların kendi rızalarıyla ve istekleriyle bu taksimi gerçekleştirdiğini vurgular.
Rızai taksim süreci genellikle şu adımları içerir:
1. Tarafların İletişimi: Paylaşılacak varlık veya mülkiyet hakkında tarafların bir araya gelmesi ve iletişim kurması gerekmektedir. Taraflar, anlaşmazlık konusunu tartışmak, paylaşımın nasıl yapılacağına dair fikirleri paylaşmak ve birlikte çözüm bulmak için iletişim kurar.
2. Değerlendirme ve Belirleme: Taraflar, paylaşılacak varlığın veya mülkiyetin değerini belirlemek için birlikte çalışır. Bu, bir uzmanın veya değerleme şirketinin yardımını gerektirebilir. Değerlendirme sonucunda, varlığın değeri belirlenir ve bu değer paylaşım sürecinde kullanılır.
3. Paylaşım Planının Oluşturulması: Taraflar, paylaşımın nasıl gerçekleşeceğine dair bir plan oluşturur. Bu, varlığın bölünme oranını, hangi tarafların hangi parçaları alacağını ve gerekirse diğer detayları içerir. Tarafların ihtiyaçları, öncelikleri ve anlaşma için adil bir çözüm sağlanması hedeflenir.
4. Anlaşmanın Yazılı Hale Getirilmesi: Taraflar, paylaşım planını yazılı bir anlaşma haline getirir. Bu anlaşma, tarafların haklarını ve sorumluluklarını netleştirir ve gelecekte çıkabilecek anlaşmazlıkların önüne geçmek için kullanılır. Anlaşma, tarafların imzalamasıyla yürürlüğe girer.
Rızai taksim süreci, tarafların karşılıklı anlayış, işbirliği ve uzlaşma yeteneklerine dayanır. Profesyonel bir hukuk danışmanından veya mülkiyet uzmanından destek almak, sürecin daha düzenli ve adil bir şekilde ilerlemesine yardımcı olabilir.
Rızai Taksim Yapılırken Hangi Belgeler Gerekmektedir?
Rızai taksim sürecinde, paylaşılacak varlığın veya mülkiyetin ayrıntılarını ve paylaşım planını içeren belgelerin düzenlenmesi ve imzalanması önemlidir. İşte rızai taksim sürecinde genellikle gereken bazı belgeler:
1. Rızai Taksim Anlaşması: Rızai taksim sürecinin temelini oluşturan belgedir. Taraflar arasında varlığın veya mülkiyetin nasıl paylaşılacağını ve paylaşım oranlarını belirler. Anlaşma, tarafların imzalamasıyla yürürlüğe girer ve anlaşmazlıkların çözümünde referans olur.
2. Değerlendirme Raporları: Varlığın veya mülkiyetin değerinin belirlenmesi için yapılan değerlendirme raporları, paylaşım sürecinde kullanılır. Bu raporlar, bir uzman veya değerleme şirketi tarafından hazırlanır ve varlığın değerini objektif bir şekilde belirlemek için kullanılır.
3. Tapu Kayıtları ve Belgeleme: Eğer paylaşılacak varlık bir taşınmaz ise, tapu kayıtları ve ilgili belgeler gereklidir. Bu belgeler, taşınmazın kimin adına kayıtlı olduğunu ve mevcut durumunu gösterir. Rızai taksim sürecinde, taşınmazın paylaşımıyla ilgili olarak tapu kayıtları güncellenmelidir.
4. Diğer İlgili Belgeler: Rızai taksim süreciyle ilgili olarak, tarafların hazırladığı veya paylaşımı etkileyebilecek diğer belgeler de gerekebilir. Örneğin, taraflar arasında varlığın bakım ve masraflarının nasıl paylaşılacağını belirten bir anlaşma veya varlıkla ilgili diğer finansal veya teknik belgeler olabilir.
Bu belgeler, rızai taksim sürecinde kullanılan yaygın belgelerdir, ancak her durumda gereken belgeler farklılık gösterebilir. Rızai taksim sürecinde profesyonel bir hukuk danışmanından veya mülkiyet uzmanından destek almak, gerekli belgelerin düzenlenmesi ve sürecin doğru bir şekilde yönetilmesine yardımcı olabilir.
Rızai Taksim Sözleşmesi Nedir?
Rızai taksim sözleşmesi, paylaşılacak bir varlık veya mülkiyet üzerindeki hakları düzenleyen ve taraflar arasında anlaşmayı belirten bir sözleşmedir. Bu sözleşme, tarafların paylaşım oranlarını, varlığın nasıl bölüneceğini ve diğer önemli detayları belirleyen bir anlaşmadır.
Rızai taksim sözleşmesi, tarafların rızasıyla ve gönüllü olarak gerçekleşen bir paylaşım sürecini düzenler. Taraflar, varlık veya mülkiyet üzerindeki haklarını belirlerken anlaşır ve bu anlaşma çerçevesinde sözleşmeyi imzalarlar. Sözleşme, tarafların haklarını ve sorumluluklarını belirler ve gelecekte çıkabilecek anlaşmazlıkları çözmek için bir kılavuz sağlar.
Rızai taksim sözleşmesi genellikle aşağıdaki bilgileri içerir:
1. Tarafların tanımı ve kimlik bilgileri
2. Paylaşılacak varlığın veya mülkiyetin ayrıntıları ve tanımı
3. Paylaşım oranları ve bölüşüm detayları
4. Varlığın değerlendirilmesi ve paylaşım değeri
5. Varlık üzerindeki hakların ve sorumlulukların belirlenmesi
6. Ödeme koşulları ve süreçleri
7. Anlaşmazlık çözümü için hükümler
8. Sözleşmenin yürürlük tarihi ve imzalar
Rızai taksim sözleşmesi, tarafların haklarını ve yükümlülüklerini belirleyen resmi bir anlaşma olup, tarafların anlaşmazlık durumunda başvurabileceği bir belgedir. Sözleşmenin hazırlanması ve imzalanması, her iki tarafın da sözleşmeye uyduğunu ve paylaşımın adil bir şekilde gerçekleştiğini sağlar. Profesyonel bir hukuk danışmanından destek almak, sözleşmenin doğru bir şekilde hazırlanmasını ve tarafların haklarının korunmasını sağlar.
Hisseli Tapularda Rızai Taksim
Hisseli tapularda rızai taksim, birden fazla kişinin sahip olduğu bir taşınmazın paylaşımının gönüllü bir anlaşmayla gerçekleştirilmesini ifade eder. Hisseli tapu, birden fazla kişinin aynı taşınmaz üzerinde mülkiyet hakkına sahip olduğunu gösteren bir tapu türüdür. Bu durumda, hissedarlar arasında bir paylaşım yapılması gerekebilir ve rızai taksim yöntemi tercih edilebilir.
Hisseli tapularda rızai taksim süreci genellikle şu adımları içerir:
1. Tarafların İletişimi: Hisseli tapu sahipleri bir araya gelir ve taşınmazın paylaşılması konusunda iletişim kurar. Taraflar arasında anlaşmazlıkların çözülmesi ve paylaşımın nasıl yapılacağına dair fikirlerin paylaşılması için iletişim önemlidir.
2. Paylaşım Planının Oluşturulması: Taraflar, taşınmazın paylaşımı için bir plan oluşturur. Bu plan, taşınmazın hangi bölümlerinin kime ait olacağını belirler. Paylaşım planı, hissedarların paylarının ve kullanım haklarının adil bir şekilde belirlenmesini sağlar.
3. Rızai Taksim Anlaşması: Taraflar arasında paylaşım planının detaylarını içeren bir rızai taksim sözleşmesi hazırlanır. Bu sözleşme, paylaşımın nasıl yapılacağını ve hissedarların haklarını belirler. Sözleşme, tarafların imzalamasıyla yürürlüğe girer.
4. Tapu İşlemleri: Hisseli tapunun güncellenmesi için gerekli tapu işlemleri yapılır. Tapu dairesine başvurularak, taşınmazın paylaşımının tapu kayıtlarına yansıtılması sağlanır.
Hisseli tapularda rızai taksim sürecinde tarafların anlaşması ve işbirliği önemlidir. Her hissedarın hakkının korunması ve paylaşımın adil bir şekilde gerçekleşmesi için profesyonel bir hukuk danışmanından veya gayrimenkul uzmanından destek almak faydalı olabilir. Bu şekilde, yasal süreçlerin takibi ve tüm tarafların çıkarlarının korunması sağlanır.
Rızai Taksim Harcı Ne Kadar?
Harçlar Kanunu’na göre gayrimenkullerin devir ve intisapları tapu harcına tabidir. Paylı mülkiyetin konusu olan tapularda rızai taksim yapılması durumunda da tapu harcı ödenir. Tapu harcı bedeli belediye tarafından belirlenmiş olan emlak vergisine esas teşkil eden değer üzerinden hesaplanır.
Rızai taksim sözleşmesisinin geçerliliği yazılı şekilde yapılmasına bağlı oluyor. Medeni Kanununa göre mirasçılar arasındaki taksim sözleşmesinin yazılı olmasını yeterliyken; taksimin geçerli ve tapu siciline tescili için, ilgili tapu sicil müdürlüğünde, ayrıca resmi senet düzenlenmesi gerekmiyor.
Rızai Taksim Yapılmış Arsa Alınır Mı?
Rızai taksim yapılmış bir arsa, bazı durumlarda alıcılar tarafından satın alınabilir. Ancak, rızai taksim yapılmış bir arsanın alıcı tarafından satın alınması bazı faktörlere bağlıdır ve dikkate alınması gereken bazı noktalar vardır.
Öncelikle, rızai taksim süreci, paylaşımı gerçekleştiren hissedarlar arasında gerçekleşir ve arsa üzerindeki hakları belirler. Rızai taksim yapıldıktan sonra, arsa üzerindeki parselasyon (bölünme) tamamlanır ve her hissedarın ayrı bir tapu sahibi olduğu ayrı parsel belirlenir. Bu durumda, arsa artık birden fazla hissedarın mülkiyetinde olan ayrı ayrı parsellere bölünmüş olur.
Alıcı olarak, rızai taksim yapılmış bir arsaya ilgi duyuyorsanız, aşağıdaki noktaları dikkate almanız önemlidir:
1. Parsel Durumu: Rızai taksim yapılmış arsanın parsel durumunu incelemek önemlidir. Parselasyon işlemi tamamlanmış ve ayrı ayrı parseller belirlenmiş mi? Bu bilgilere ulaşmak için tapu kayıtlarını inceleyebilir veya ilgili kurumlardan doğrulama yapabilirsiniz.
2. Tapu Durumu: Her bir parselin ayrı bir tapu kaydına sahip olup olmadığını kontrol etmek önemlidir. Rızai taksim yapılmış bir arsanın satın alınabilmesi için, her bir parselin ayrı ayrı tapu kaydına sahip olması gerekmektedir.
3. Paylaşım Sözleşmesi: Rızai taksim sürecinde hissedarlar arasında yapılan paylaşım sözleşmesini incelemek önemlidir. Bu sözleşme, paylaşım oranlarını, hakları ve sorumlulukları belirler. Sözleşmenin geçerli olduğunu ve hissedarlar arasında anlaşmazlık olmadığını doğrulamak önemlidir.
4. Yasal Danışmanlık: Rızai taksim yapılmış bir arsanın satın alınması karmaşık olabilir. Bu nedenle, bir hukuk danışmanından profesyonel destek almak, tapu ve mülkiyet haklarıyla ilgili yasal süreçleri doğru bir şekilde takip etmek için önemlidir.
Rızai taksim yapılmış bir arsanın alınması, doğru bir şekilde incelenmesi ve yasal olarak uygun olması durumunda mümkün olabilir. Ancak, söz konusu arsa ile ilgili tüm belgeleri ve tapu durumunu dikkatlice incelemek ve gerektiğinde uzmanlardan destek almak önemlidir.
Rızai taksim sözleşmesi örneği
BİR TARAFTAN : ……….. (Ad-Soyad, Vergi Numarası:……..)
DİĞER TARAFTAN : ……….. (Ad-Soyad, Vergi Numarası:……..)
Aşağıdaki hususlarda anlaşmışlardır.
Bu resmi senedin arka sayfasının özel sütunlarında her türlü nitelikleri yazılı, …. Köyü/Mahallesi ….. ada, …. parsel…
Miras taksim sözleşmesine tüm mirasçıların katılmaları geçerlilik şartıdır ve sözleşme terekenin tamamını kapsamalıdır. Terekedeki bir kısım malların paylaştırılması halinde, sözleşme Miras Taksim Sözleşmesi sayılmaz. Taksimde sadece terekenin aktifinin paylaştırılması yeterli değildir, terekenin borçlarının da mirasçılar arasında paylaştırılması yapılmalıdır.
Miras Taksim Sözleşmesinde, küçükler velileri tarafından temsil edilir. Ancak Taksim Sözleşmesine küçüklerle birlikte veliler de katılıyorsa, ikisi arasında menfaat çalışması bulunduğu varsayılacağından küçük çocuğa kayyım tayin ettirilmesi gerekir.