Avrupa bugün, Avrupa Birliği'nin geleceğine ilişkin bir tartışmanın ortasındadır. Bu ilk değil: 1992'de Maastricht Antlaşması'nın kabul edilmesinden önce, siyasi liderler AB'nin veya o zamanki adıyla Avrupa Topluluğu'nun nereye doğru gittiğini de tartışıyorlardı. “Daha da yakınlaşan birlik” yolundan mı gitmeli, yoksa temel ilkelere geri mi dönmeli? Bunun gibi sorular üzerine Avrupa'da bir bölünme yaşandı.
İngiltere başbakanı Margaret Thatcher'ın 20 Eylül 1988'de Bruges'deki Avrupa Koleji'nde bir kalabalığın önüne geçtiğinde kendini bulduğu durum buydu. Daha sonra The Downing Street Years anılarında, “Demokrasinin merkezileşme ve bürokrasi tarafından erozyona uğraması olarak gördüğüm şeye karşı durmanın ve Avrupa'nın geleceğine alternatif bir bakış açısı getirmenin zamanının geldiğine karar verdim” diye yazacaktı.
Sonuç, AB karşıtı olmaktan uzak, Brüksel'e karşı sert bir uyarı ve federalistlerin giderek daha fazla entegrasyon talep etmesinden sonra AB'yi kurtarma girişimi olan, günümüzün rezil ama muhteşem "Bruges konuşması" oldu. Bu hafta, bu konuşmanın otuzuncu yılını kutluyoruz. Ve ortaya çıktığı gibi, zamanın testinden şok edici bir şekilde iyi geçti. Gerçekten de Thatcher'ın öne sürdüğü uyarıların çoğu bugün daha da doğrudur (ki bunu yeni çalışmamızda okuyabilirsiniz).
Avrupa Mirası
Thatcher'ın vizyonunda, Avrupa mirası çok önemlidir. Bize Avrupa'nın tarihiyle gurur duyabileceğini öğretmeye çalışıyor. Geçmişte savaşlar çok büyük bir rol oynamış olsa da, Avrupa hala bireysel özgürlük idealinin her yerden önce hüküm sürdüğü kıtadır. Dünyanın gördüğü en büyük yeniliklerin, sanatsal eserlerin, edebi eserlerin ve entelektüellerin çoğunu ortaya çıkaran kıtadır.
Thatcher, Büyük Britanya'nın Avrupa hikayesinde araçsal bir rol oynadığını açıkça belirtiyor: "Avrupa'nın geri kalanıyla, Avrupa kıtasıyla olan bağlarımız, tarihimizde baskın faktör olmuştur." İngiltere, Magna Carta, Şanlı Devrim ve özgürlüğe giden yolda atılan diğer birçok önemli adımla Avrupa tarihine ve değerlerine güçlü bir şekilde katkıda bulunmuştur. Ancak İngiltere, örneğin “uygar bir toplumu barbarlıktan ayıran hukukun üstünlüğü kavramını ödünç alarak” anakara Avrupa ile olan bağlantısından da yararlandı.
Thatcher, bu özel ilişkinin korunması gerektiğini söylüyor. Bugün bu daha da doğrudur: Brexit arifesinde, İngiltere'nin AB'nin içinde veya dışında olmasına bakılmaksızın, iki taraf arasındaki bu karşılıklı anlayışın bozulmaması son derece önemlidir.
Avrupa'nın bin yıllık başarı geçmişine rağmen, önemli olanın Avrupa'nın uzun tarihi olduğunu hatırlamamız gerekiyor, AB değil (ikincisi sadece altmış yaşında): “Avrupa, Roma Antlaşması'nın eseri değildir. Avrupa fikri de herhangi bir grubun veya kurumun malı değildir.” AB'yi eleştiren herkes otomatik olarak Avrupa karşıtı değildir - bugünün dünyasında Avrupa ve AB'nin çoğu zaman eş anlamlı olarak kullanıldığı önemli bir nokta.
Aksine, Avrupa Birliği, Avrupalıların yirminci yüzyılda çok sık savunduğu değerleri desteklemek için kullanılabilecek bir araçtır: AB “kendi başına bir amaç değildir”, aksine “Avrupa'nın gelecekteki refahı ve halkın güvenliğini güvence altına alabileceği pratik bir araçtır”.
Serbest Girişim ve Serbest Ticaret Avrupası
Gelecekteki refahın yolu nedir? Thatcher'a göre, "ticaret üzerindeki kısıtlamaları kaldırmak ve serbest bırakmak". “Serbest piyasalara yönelik eylem, seçenekleri genişletmeye yönelik eylem, hükümet müdahalesini azaltmaya yönelik eylem” anlamına gelir. Avrupa, merkezileşmeyi ve düzenleyici çabaları artırmak yerine, özgür girişimin bir şampiyonu olarak kalmalıdır. Tarih ve Sovyetler Birliği, merkezi karar almanın işe yaramadığına dair yeterli kanıt olmalıdır.
Bununla birlikte, AB sadece içeriye ticaret yanlısı olmamalıdır. Bunun yerine, küresel odaklı olmalıdır: "Avrupa asla dar görüşlü, içe dönük bir kulüp olarak gelişmeyecek" diye uyardı. Dış dünyayla serbest ticaret - AB'nin bugüne kadar eksik olduğu bir şey (tüm üye ülkeleri ticaret politikasına uymaya zorlarken), Brüksel'in en önemli yetkinliklerinden biridir: "dünya ticaretine yaklaşımımızın, ülke içinde vaaz ettiğimiz liberalleşmeyle tutarlı olmasını sağlamalıyız."
Bunun için Amerika ile güçlü bir ilişkiye ihtiyaç var. Margaret Thatcher'a göre ABD, "uygar değerlerin ortak bir mirasını ve özgürlük sevgisini paylaşması anlamında" gerçekten de bir dereceye kadar Avrupa'nın bir parçasıydı. Temel değerler birbiriyle paylaşıldığından, Atlantik'in iki yakası arasında doğal bir uyum vardır. Günümüzün ticaret savaşları ve her iki taraftaki saldırganlıklar karşısında, bu ilişki sadece birkaç ay içinde heba edilirse daha da kötü olur.
Avrupa'ya Karşı
Başbakanın dikkat çektirdiği herhangi bir argümanı varsa, bu onun Brüksel bürokrasisi tarafından yönetilen merkezi bir federal devlete sert muhalefetiydi. Avrupa Birleşik Devletleri fikri, “asla gelmeyecek, çünkü gelseydi hoşlanmamamız gerektiğini biliyoruz” bir ütopyadır. Tek bir Avrupa kimliği yaratmaya çalışan politikacılar yerine, mantra çeşitlilik içinde birlik olmalıdır: “Avrupa kesinlikle daha güçlü olacak çünkü Fransa olarak Fransa, İspanya olarak İspanya, Britanya olarak Britanya, her birinin kendi gelenekleri ve kimliği var. Onları bir tür özdeş Avrupa kişiliğine uydurmaya çalışmak aptallık olur.”
Margaret Thatcher'ın görüşüne göre AB, tek bir federal devletten ziyade egemen devletler arasında gönüllü işbirliğine dayanan uluslarüstü bir organizasyon olarak kalmalıdır. Belki de otuz yıl önce bu görüşü sunduğunda kendini yalnız hissetmişti. Ancak bugün, Avrupa Birliği'nin geleceği hakkında başka bir tartışmayla - ve hatta “daha da yakın bir birlik” yolunda daha da ileriye giderken, Lady Thatcher'ın söylediklerini aklımızda tutmalıyız: “ulusal egemenlik bayrağını, serbest ticareti yükseltmek için mücadele etmeliyiz.” Gerçekten de başbakanın anılarında yazdığı gibi, “zamanı gelip geçmiş bir fikir varsa, o da kesinlikle yapay mega devlet fikriydi”.
Yazar - Kai Weiss
Çevirmen - xxx
Bu yazı mises.org sitesinin ''30 Years Later: Margaret Thatcher’s Vision for Europe Revisited'' adlı yazının çevirisidir.