Osmanlılar Döneminde Tarih Yazıcılığı: 1-Osmanlıların ilk dönemlerindeki tarih yazıcılığı anlayışı, yöneticilerin hayatı, askerî ve siyasi başarılarının anlatılması şeklindeydi. Bu tarih anlayışındaki temel gaye, devletin başarılarının sonraki nesillere aktarılmasıdır. Olayları önceleri “şehnameci” daha sonra ise “vakanüvis” denen görevliler kaydetmişlerdir.
2- 18. yüzyıldan itibaren Avrupa’daki tarih felsefesi ve tarih yazıcılığından etkilenilmiştir. Böylece Osmanlı tarih yazıcılığında önemli bir yere sahip olan “vakanüvislik” bu yüzyılda daha çok ön plana çıkmıştır.(Osmanlılardaki resmi devlet tarihçisine “Vakanüvis” denmekteydi.). Vakanüvisler, önceden yazılmış olayları derleyip ve bulundukları dönemin olaylarını da kaydederlerdi.
3- Osmanlı Devleti’ndeki ilk vakanüvis, Halepli Mustafa Naima Efendi’dir. Naima Efendi, eserlerinde sosyolojik yorumlara da yer vermiştir. Vakanüvislerin dışında Aşık Paşazade, Oruç Bey, Hoca Sadettin Efendi, Peçevî, Behiştî, Selanikî ve Ahmet Cevdet Paşa gibi insanlar da olayları kaydetmişlerdir.
Cumhuriyet Döneminde Tarih Yazıcılığı: Cumhuriyet döneminde yeni bir tarih anlayışının ortaya çıkmasında Atatürk’ün tarihe olan ilgisi etkili olmuştur. Örneğin, Atatürk’ün Çanakkale Cephesi’nde üstlendiği görevleri anlatan “Arıburnu Muharebeleri Raporu” adlı eserin ilk kelimesi ‘tarih”tir. Türklerin dünya ve İslam tarihindeki rolünün ortaya çıkması için Anadolu ve Türk Tarihi ile ilgili çalışmalar yapılmasını istemiştir. Bu nedenle Atatürk şu sorulara cevap verilmesi istemiştir: Anadolu’nun ilk yerlileri kimlerdir? Anadolu uygarlıkları kimler tarafından ve nasıl kurulmuşlardır?
1. Türk Tarih Kongresinde Türk tarihçileri Atatürk’ün isteği doğrultusunda çalışmalar yaptılar. Osmanlı tarih yazıcılığının devamı olan İslam merkezli tarih yorumlarına alternatif olarak Türklerin dünya uygarlıklarına yaptıkları katkıyı ortaya çıkarmayı amaçlamışlardır. (1930’lu yıllar). Bu amaçla 1931’de kurulan Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti (Türk Tarih Kurumu), Türk ve İslam tarihi ile ilgili yaptığı incelemeleri yaymaya çalışmaktadır. Bunun için anma törenleri, seminerler ve kongreler düzenlemekte, kazılar yaptırmakta ve kitaplar bastırmaktadır.