Sosyal Ekonomi’nin başlıca kurumlarından olan kooperatifçilik üniversitelerimizde ne durumda? Araştırdım. Sonuç: Adıyaman, Bolu İzzet Baysal, Çanakkale Onsekiz Mart, Tekirdağ Namık Kemal, Manisa Celal Bayar üniversitelerinde Meslek Yüksek Okulu düzeyinde yer bulmuş.(1)Sosyal adaletin, eşit kalkınmanın, sömürüyü yok etmenin, kısacası demokrasinin en önemli aracı olan kooperatifler üvey evlât muamelesi görmekte. Türkiye’nin kalkınma tercihleri toplumdan yana değişene kadar bu manzara sürecek korkarım! Dileğim bu sürenin daha da uzamaması… Gelin şimdi dünyadaki örneklere bakalım birlikte:
KENYA: Kooperatif modelinin güçlenme ve ekonomik kalkınma için vazgeçilmez bir araç olduğu Afrika’da, eğitimin de oynayacağı önemli bir rol var. Fairtrade International, Birleşik Krallık Kooperatif Koleji ve Birleşik Devletler Yurtdışı Kooperatif Kalkınma Konseyi gibi kurumlar çok sayıda eğitim programına katkıda bulunmuş. Ayrıca yeni nesil kooperatifçileri yetiştirmek için çalışan Kenya Kooperatif Üniversitesi gibi yerel örgütler var. 1967’de Nairobi’de kurulan üniversite, kooperatif liderleri yetiştirmek ve kırsal, ticari ve teknolojik gelişmeyi desteklemek için eğitim, öğretim, araştırma ve danışmanlık sunuyor.
Kampüste Kooperatifçilik: Kenya Kooperatif Üniversitesi
Üniversite bu yıl 27-28 Temmuz tarihleri arasında çevrimiçi yıllık konferanslarınbeşincisini düzenledi. Konferans, endüstri liderlerini, akademisyenleri, araştırmacıları, politika yapıcıları, gençleri ve kooperatifçileri bilgi ve deneyimlerini paylaşmaları için bir araya getirdi. Covid-19 krizinden sonra toparlanmanın yollarını incelediler. Odak noktaları;“dayanıklılık, kapsayıcılık ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’na ulaşmanın bir aracı olarak sosyal ve dayanışma ekonomisi” oldu.
TANZANYA: Kooperatif eğitimi ve gelişimi, işletme, iktisat, pazarlama, girişimcilik, finans, bankacılık, muhasebe, vergi, hukuk, satın alma ve tedarik zinciri yönetimi, insan kaynakları yönetimi, bilişim teknolojileri ve topluluk gelişimi gibi alanlarda çalışan Moshi Kooperatif Üniversitesi’nin memleketi Tanzanya.Mezunları yurtiçi ve yurtdışındaki kooperatiflerde, bankalarda, mikro finans kuruluşlarında, ticarette, politikada, yerel hükümetlerde ve çeşitli şirketlerde lider ve yönetici konumlarında bulunuyor.
ABD: New York’taki New School, ilerlemeci bir eğitim vermeye adanmış özel bir üniversite. Uluslararası Platform Kooperatifleri Konsorsiyumu’nun araştırma kolu olan Dijital Kooperatif Ekonomisi Enstitüsü’ne ev sahipliği yapmakta. 2019’da kurulan Enstitü, mevcut ve potansiyel platform kooperatiflerine uygulamalı ve teorik bilgi, eğitim ve politika analizi sağlıyor. Amacı, çevrimiçi ekonomiye egemen olan teknoloji devlerine demokratik bir alternatif yaratmak için yeni bir platform kooperatifi dalgasını cesaretlendirmek. 12-18 Kasım tarihleri arasında Berlin Humboldt Üniversitesi’nde yıllık Platform Kooperatifleri Konsorsiyumu Konferansı düzenlenecek.
Platform Kooperatifleri Konsorsiyumu ve iki Berlin merkezli kuruluşun; Ekoloji Ekonomisi Araştırma Enstitüsü ve Berlin Sosyal Bilimler Merkezi(WZB)’nin, ortak projesi olan konferansa, “veri emaneti (data trust), kripto para, token ekonomisi ve dağıtık defterlerin potansiyellerini keşfedecek kooperatif öncüleri, tasarımcıları, araştırmacıları ve teknoloji uzmanları katılacak.”
Konferans için Mondragon Üniversitesi MTA, Mondragon, Berlin Humboldt Üniversitesi ve Almanya Platform Kooperatifleri ile ortaklık yapılmış.
Etkinlik, Uluslararası Kooperatifler Birliği (ICA), CICOPA, CECOP, ICA Gençlik Ağı ve Avrupa Kooperatifleri (Cooperatives Europe) ile yakın işbirliği ile gerçekleştiriliyor. Konferans küresel kriz sebebiyle Berlin’deki üç günlük bir yüz yüze etkinliğe ve bir dizi sanal etkinliğe bölünmüş durumda. Bu yılki konferansın amacı dijital kooperatif ekonomisini desteklemek için uluslararası birliği ilerletmek.(2)
_____________
(1)https://yokatlas.yok.gov.tr/onlisans-program.php?b=30014 Erişim:11.08.2021-15:23
(2) Miles Hadfield’ın Coop News sitesinde 8 Haziran 2021 tarihinde yayımlanan “Co-operation on campus” başlıklı yazısından Murat Soysaraç tarafından çevrilmiştir. https://sosyalekonomi.org/kampuste-kooperatifcilik/Erişim:15.07.2021-14:34