Cehenneme gideceklerin yaratılmasının hikmeti nedir?
- Benim aklıma Allah cehennemdekileri yaratmayıp sadece cennettekileri yaratabilirdi neden öyle yapmadı diye bir soru geldi.
- Bu soruya vardır bir hikmeti diye cevap vermeme rağmen, aklımdan atamıyorum. Lütfen cevaplar mısınız?
Değerli kardeşimiz,
Cevap 1:
Öncelikle ifade edelim ki, ne yaparsa yapsın yine de herkesin geçeceği bir imtihan olmaz. İmtihanın varlığında, geçenlerin yanında kalanlar da olabilir. Eğer kalanlar varsa, "bu kalanlar olmasaydı ya da imtihana alınmasaydı" denilmez. Zaten imtihanın gayesi de bunu ortaya çıkarmaktır.
Şu halde dünya imtihanına giren insanların da imtihanın sonucuna göre muamele görmeleri gerekir.
İmtihan dünyasının yaratılması, insan türünün doğasına uygun iradi bir eylem olarak ilahi iradenin rahmet ve hikmet ile tezahürüdür. İnsan doğası iyi ve daha iyi arasında seçim yapabilecek tercih esaslı bir varlık kategorisidir.
Melekler gibi varlıklar yalnızca iyilik yapabilecek varlık kategorisini oluştururken, şeytanlar iyilik yoksunluğu kategorisini oluştururlar. İnsanlar ise bu iki varlık kategorisi arasında bulunurlar. Bu nedenle imtihan süreci ve tecrübe edilmek onların varlığı için gereklidir.
İlahi irade böylesi bir kategoriyi hiç var etmemek ile var edip imtihan sonucu bütünüyle olumsuz hale getirmeyi ya da bütünüyle olumlu hale getirmeyi isteyebilirdi. Ancak bu noktada ilahi takdir iyilik ve bundan yoksunluk arasında mütereddit bir varlık kategorisini var etmeyi dilemiştir.
İnsanda özgür iradenin açığa çıkışı, onun kulluğunun da özünü oluşturur.
Demek ki, imtihan gereklidir, imtihan salonuna giren insanların da bu imtihanın sonucuna göre muamele görmeleri gerekir. Sadece kazanacak olanların imtihana alınması halinde, imtihan olmaz. Bu durumda ya melek ya da hayvan olmak gerekir; insan türüne gerek kalmaz.
Cevap 2:
İnsan fıtratı, ebedi bir hayatı aşk derecesinde arzular. Ahiret aleminde iki yurttan başka yer yoktur. Ya Allah’ın rahmetinin tecelligahı ve cemalî isimlerin merkezi olan cennete gidilir yahut da Allah’ın gazabının tecelligahı ve celalî isimlerinin tezahürü olan cehenneme gidilir.
Üçüncü bir şık ise, “yok olmak, hiç olmaktır.” İnsanın fıtratı hiçliği kaldırmaz. Şu halde, bir insan cenneti hak etmemişse, gideceği yer cehennemdir.
Bizim fıtrat ve vicdanımızı tam dinleyemediğimiz ve hayalimiz ile tam tahayyül edemediğimiz üçüncü şıkkın / hiçliğin acısını Bediüzzaman Hazretlerinden, onun o duru olan iç âleminden öğreneceğiz:
“... Bir zaman -küçüklüğümde- hayalimden sordum: 'Sana bir milyon sene ömür ve dünya saltanatı verilmesini, fakat sonra ademe ve hiçliğe düşmesini mi istersin? Yoksa bâki fakat âdi ve meşakkatli bir vücudu mu(var olmayı mı) istersin?' dedim. Baktım, ikincisini arzulayıp birincisinden 'Ah!..' çekti. 'Cehennem de olsa beka isterim.' dedi." (Asa-yı Musa, s. 40)
Üstad'ın şu ifadeleri de sorumuza güzel bir cevaptır:
“İman, manevî bir cennetin çekirdeğini taşıyor; küfür dahi, manevî bir cehennemin tohumunu saklıyor.
Nasılki küfür, cehennemin bir çekirdeğidir. Öyle de cehennem, onun bir meyvesidir.
Nasıl küfür, cehenneme duhûlüne sebebdir; öyle de cehennemin vücuduna ve icadına dahi sebebdir.
Zira küçük bir hâkimin küçük bir izzeti, küçük bir gayreti, küçük bir celali bulunsa; bir edepsiz ona serkeşane dese: 'Beni tedip etmezsin ve edemezsin.' Herhalde o yerde hapishane yoksa da, tek o edepsiz için bir hapishane teşkil edecek, onu içine atacaktır.
Halbuki kâfir, cehennemi inkâr ile nihayetsiz izzet ve gayret ve celal sahibi ve gayet büyük ve nihayetsiz kadîr bir zâtı tekzib ve isnad-ı acz ediyor, yalancılıkla ve acz ile ittiham ediyor, izzetine şiddetle dokunuyor, gayretine dehşetli dokunduruyor, celaline âsiyane ilişiyor.
Elbette farz-ı muhal olarak, cehennemin hiç bir sebeb-i vücudu bulunmazsa da; şu derece tekzib ve isnad-ı aczi tazammun eden küfür için bir Cehennem halkedilecek, o kâfir içine atılacaktır.” (bk. Sözler, s. 503)
İlave bilgi için tıklayınız:
- Cehennemin ve şeytanın yaratılışı, mükemmel bir yaratıcı anlayışına ...
- Allah, bazı insanları cehennem için mi yaratmıştır?
- Cehennem kâfirler için neden ebedidir?
- Kâfirlerin ebedi cehennemde kalması nasıl adalet olur?
- Kâfirlerin cehennemde yanmaları adalet midir?
- Kafirler ebedi cehennemde yanmayı yok olmaya tercih etmezler ...
- Şeytan ve şerler niçin yaratıldı?
- Şeytanın yaratılması kötü müdür? (Video).
- Neden yaratılmak veya yaratılmamak bizim seçimimiz değildir ...
Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet
BENZER SORULAR
- Cehennemin ve şeytanın yaratılışı, mükemmel bir yaratıcı anlayışına ters değil mi?
- Sonsuz rahmet sahibi Allah, kendinden bir nur bulunan kulunu ebedi cehennemde neden tutar?
- Yaradan istese, herkesi dinine düşkün ya da cennet ehlinden yaratabilirdi?
- Öldükten sonra sonsuza kadar yok olma hakkımız yok mu? Neden sürekli var olmak zorundayız?
- Sonsuz merhamet sahibi olan Allah, niçin kullarını cennet için sınava tabi tutuyor da direkt cennete koymuyor?
- Allah’ın elinde oyuncak mıyız?
- Allah’ın gereksiz iş yapmadığı inancında çelişki yok mu?
- İnsana vaadedilen ebedi cennet diyarı aşırı büyük bir lütuf değil mi?
- Cehennem kâfirler için neden ebedidir?
- Özgürlüğümden ödün vermemem gerekiyor, Allah bizimle oyun mu oynuyor? Neden ödül ya da ceza verecek? Neden hep altta kalan, aşağılanan başka varlıklardan korkması ve ümid etmesi gereken insandır?