Bilgisayar kullanıcılarının baş belası haline gelmiş durumlardan birisi olan darboğaz nedir, nasıl anlaşılır ve nasıl önlenir?
Darboğaz, sistemin herhangi bir donanımının diğer bileşenler tarafından beslenememesi ya da tam tersi bir şekilde sistemin bir bileşeninin sistemi beslemekte yetersiz kalması durumudur. Bilgisayarlarda özellikle anakart, işlemci gibi bileşenlerde ucuza kaçılarak ekran kartını daha iyi bir seviye kullanmaya çalışan kullanıcıların sıklıkla başlarına gelen hüsran olduğunu söyleyebiliriz.
Sorunun nedeni üzerine, nasıl anlaşılacağı ve nasıl çözüme ulaşacağı üzerine uzunca konuşacağız. Ancak gelin samimi bir şekilde yazının giriş kısmında bahsedelim. Bu problemle karşılaşmamanın en garanti yolu daha en baştan dengeli bir sisteme yatırım yapmaktır. Zira yaşanan bu sorunun çözümü çoğu zaman oldukça masraflı olabilmektedir. Biz okurlarımıza sorunla karşılaşmamaları için sistemlerinde dengeye önem vermelerini öneriyoruz.
Ayrıca kronik darboğazlı bilgisayarların da piyasada satılabildiğini biliyoruz. Maalesef normal şartlarda güvenilir olan bazı büyük bilgisayar markaları da bu soruna kaynak olabiliyor. Dolayısıyla siz bir bilgisayar toplamasanız dahi, alacağınız markalı dizüstü ve kasalarda bu sorunun yaşanıp yaşanmayacağını gözetmenizde fayda var.
Darboğaz Nedir? Teknik Açıklaması Nedir?
Problem, donanımlar arası yaşanan dengesizliğin ortaya koyduğu bir durum. Bu durumun neticesinde sistem totalinin daha verimsiz çalıştığı gözlemlenebilmektedir ve bu sıra dışı verimsizlik haline darboğaz denilmektedir.
Bileşenler arasında yaşanan güç dengesizliği, diğer donanımların da sınırlı verimle çalışmasına neden olabilmektedir. Sorun yalnızca donanım performansıyla da alakalı olmayabilir. Kimi zaman sorunun ana kaynağı bileşen yaşı, eskiliğe bağlı performans düşüşü olabilmekte diyebiliriz. Peki, bilgisayar kullanıcıları olarak bu sorunun yaşandığını nasıl anlayabiliriz ve çözmek için ne yapabiliriz?
Darboğaz Nasıl Anlaşılır?
Sorun kendisini verimsizlikle belli ediyor demiştik ancak bilgisayarınızın normalde sağlaması gereken verimi bilmiyorsanız, burada problemi gözle görmenizin zor olduğunu söyleyebiliriz. Aslında video oyunlarında yaşanan sıra dışı ani FPS düşüşleri özellikle işlemci, bellek ve ekran kartları arasında yaşanan sorunun bir tezahürü olarak örnek gösterilebilir. Ancak biz yine de teknik olarak sorunun bulunup bulunmadığını anlamayı süreç olarak anlatalım.
- MSI Afterburner programını buraya tıklayarak
- Programı çalıştırıp oyun içi FPS, CPU, GPU gibi değerlerinizin göründüğünden emin olun.
- Yoğun kullanımda yüzdelik kullanım değerlerinin birbirlerine yakın olup olmadığını gözleyin.
- Eğer değerler birbirlerine yakınsa büyük bir darboğaz sorunu yaşamadığınızı söylemek mümkün.
Not: Buraya tıklayarak topladığınız ya da toplayacağınız bir bilgisayarın ne kadar darboğaz yapacağını hesaplayabilirsiniz. Ancak baştan uyaralım. Çok sağlıklı hesaplar yapıldığını pek düşünmüyoruz.
Darboğaz Sorunu Nasıl Çözülür?
Şunu söylemeliyiz, darboğaz probleminin ekipmanınızda bir değişikliğe gitmeden çözülmesi pek imkân dâhilinde değil maalesef. Ancak pratik çözümler üretmeniz yine de mümkün. Örneğin yetersiz kalan donanım işlemciniz ise örneğin Mount & Blade gibi oyunlarda daha az birliklerle savaş başlatmayı tercih edebilirsiniz ve strateji oyunlarında işlem yükünü azaltma çabalarına girebilirsiniz. Keza problemin sebebi ekran kartınız ise daha düşük çözünürlükte oynama yoluna gidebilirsiniz.
Bu noktada şunu da belirtelim, eğer monitörünüz 1080p çözünürlükteyse, oyununuzu daha yüksek çözünürlükte oynamanız size bir şey katmayacaktır. Hem genel sorununuzu çözüp, hem de bilgisayarınızı daha rahat kullanmak için oyunlarınızı 1920 x 1080 bir biçimde oynayabilirsiniz.
Eğer donanımsal bir çözüme gitmeyi düşünüyorsanız ve gerekli bütçeniz de varsa yapmanız gereken şey oldukça basit. Yetersiz olduğunu teşhis ettiğiniz birimi, uygun bir biçimde yükseltebilirsiniz. Örneğin grafik tabanlı bir FPS düşüşünüz varsa ekran kartınızın yarattığı problemi aşmak için ekran kartınızı yükseltebilirsiniz. Ayrıca belleklerinizin de yeterli seviyede olması, SSD kullanıyor olmanız da tavsiyelerimiz arasında. Bol keyifli oyunlar diliyoruz efenim.