E-haciz Hakkında Bilinmesi Gereken Bazı Unsurlar
Son yıllarda dijitalleşmenin artış göstermesi ile birlikte devlet sistemlerinde de pek çok alanda dijitalleşmeye gidilerek hem vatandaşların hem de devlet kurumlarının işlemlerinin şeffaf ve daha kısa sürede yapılabilmesi sağlanmıştır. Bu sistemlerden biride haciz işlemlerinin, e-haciz olarak elektronik haciz şeklinde geliştirilmesidir. E-haciz, ödemesi gerçekleştirilmemiş borçlardan dolayı gerçekleştirilmekte olan bir haciz sistemi olarak bilinmektedir.
E-haciz Ne Demektir?
E-haciz, geleneksel yöntemler ile yapılmakta olan haciz işlemlerinin elektronik ortamda yapılması halidir. Haciz; devletin bir kamu alacağını ya da bireye ait bir alacağı tahsil edebilmek amacı ile borçlunun maddi olarak değeri bulunan bazı mallarına el koyması, bazı durumlarda da borçlunun bu mallar üzerindeki tasarruf yetkilerini kısıtlayabilmesi şeklinde tanımlanmaktadır.
E- haciz ise haciz işlemlerinin elektronik olarak yapılmasına denilmektedir. Elektronik ortamdaki e-haciz işlemleriyse; borç ödenene kadar maaşa bloke konulması ya da maaşın belirli bir miktarında kesinti uygulanması şeklinde gerçekleştirilmektedir. E-haciz işlemleri bunlarla kısıtlı olmayıp borç miktarlarına ve borçların üzerinden ne kadar süre geçmiş olduğu gibi nedenlerden dolayı uygulama şekilleri değişiklikler gösterebilmektedir. Maaş blokesi genel olarak geçmişle ilgili ödenmeyen vergi borçları veya kart borçları gibi durumlarda uygulanmaktadır.
E-haciz Nasıl Yapılmaktadır?
E-haciz işleminin gerçekleştirilebilmesi için ilk adım, borçlulara içerisinde borca ve borçluya ait detayların bulunduğu bir tebligat gönderilmesi ile başlamaktadır. Tebligatın gönderilmesinden sonra 15 gün içinde borçlunun borcunu ödemesi durumunda e-haciz işlemleri sonlandırılmaktadır.
Borçlunun 15 gün içinde borcunun bir kısmını ödemesi veya borcunu taksitlendirme yoluna gitmesi de haciz durumunun ortadan kalkmasını sağlamaktadır. Ancak tebligat gönderilerek bilgilendirilen borçlunun borcunu ödemeye yönelik hiçbir girişim içerisinde bulunmaması haciz işlemlerinin en kısa zamanda başlatılmasına neden olmaktadır.
Gelir İdaresi Başkanlığından vatandaşlar e-haciz sorgulama işlemi gerçekleştirerek borçlarını öğrenebilmekte, ödeyebilmekte ve e- haciz taksitlendirme ile borçlarını taksitlendirebilmektedir.
E-Haciz Taksitlendirme İşlemleri
Borçluların e-haciz borçlarını taksitlendirerek ödeyebilmeleri mümkündür. Hatta en sık tercih edilmekte olan yöntemler arasında e-haciz taksitlendirme yer almaktadır. Borçlular bu şekilde borçlarını taksitlendirerek borcun tamamını tek seferde ödemek yerine taksitle ödemeyi tercih etmektedir. e- haciz borçlarını taksitlendirebilmenin bazı yolları bulunmaktadır.
E-haciz işlemlerinin uygulamaya girmesinden önce borçlulara borçlarını ödemeleri ile ilgili bir tebligat gönderilmektedir. Borçlular tebligatın ellerine ulaşmasından sonraki 15 gün içinde borçlarının %20’lik kısmını ödemeleri durumunda kalan borçlarını da taksitle ödeyebilmek için hak kazanmaktadır.
Ancak borç 15 gün içerisinde ödenirse haciz işlemi gerçekleştirilmemektedir. Bu nedenle e-haciz taksitlendirme işlemine de gerek kalmamaktadır. Taksitlendirme yapılabilmesi için, toplam borcun %20’lik kısmının peşin ödenmesi, geri kalan borç tutarının da belirlenmiş olan taksit sayısı kadar ödemesi yapılabilmektedir. Eğer borçlarınızdan dolayı hesaplarınıza bloke koyulmuş ise borçlu bulunulan kuruma başvurarak ilk taksit ödemesini gerçekleştirerek kalan borç tutarı için de ödeme garantisi verip, hesaplardaki bloke kaldırılabilmektedir.
E-haciz Kimlere Uygulanmaktadır?
Bazı durumlarda e-haciz işlemi uygulanabilmektedir. Bu borç türlerinden bazıları şunlardır:
- Vergi borçlarının ödenmemesi durumunda,
- Trafik cezalarının ödenmemesi,
- Mahkeme kararı ile verilmiş cezaların ödenmemesi,
- Öğrencilerin almış oldukları öğrenim kredisi borçlarının ödenmemesi,
- Karayollarından usulsüz olarak yapılmış geçişler nedeni ile kesilmiş olan cezaların ödenmemesi,
- RTÜK idari para cezalarının ödenmemesi,
- Ödenmemiş olan sigorta prim borçları,
E-haciz Kaldırma Talebi Ne Şekilde Yapılmaktadır?
Birçok nedenle e-haciz işlemi başlatılmış olabilmektedir. Bunlar; SGK prim borcu, banka borçları, vergi borçları ya da trafik cezası borçları gibi çeşitli borçlar olabilmektedir. Bu haciz türlerinin çeşidine göre e-haciz işlemlerinin durdurulması şekli de değişiklik gösterebilmektedir. Bankalara ödenmesi gerekli borçların tamamı ödenmedikçe e-haciz kaldırma işlemi yapılmamaktadır. Haciz işlemlerinin banka hesaplarına uygulandıktan sonraki sürede kaldırılabilmesi için borçlunun borcun tamamını ödemesi gerekmektedir. Borcun tamamı ödendikten sonra haczin kaldırılması için dilekçe verilmesi gerekmektedir. Borcun tamamının ödenmesi ile kurumlar arasında borcun olmadığına dair bir yazışma yapılarak borcu yoktur yazısının alınmasıyla haciz kaldırılabilmektedir.