Kripto para cüzdanları, kullanıcıların kripto paralarını saklamalarına ve gönderip almalarını sağlayamak için blockchain tekonlojisiyle etkileşime giren bir yazılım türüdür. Bu yazılımları kısaca özetlemek gerekirse sadece size hizmet eden mini bir banka olarak düşünebilirsiniz. Dahası, istediğiniz kadar cüzdana sahip olabilirsiniz ve kripto para transferlerinizi cüzdanlar arası gerçekleştirebilirsiniz.
Kripto para cüzdanının geleneksel elektronik cüzdandan en büyük farkı kripto paranızı tek bir yerde saklamamasıdır. Kripto para cüzdanı açık ve özel anahtarlarınızla farklı Blockchain’lerdeki kayıtlara erişim sağlama imkanı verir.
Kripto paralar Blockchain adı verilen özel bir sistemde tutulmaktadır. Kısaca anlatmak gerekirse, başka bir adresten size kripto para gönderdiğinde, kişi sizin cüzdan adresinizi imzalar. Blockchain sisteminde yeni bir blok oluşur, onay alır ve cüzdanınız Blockchain’den gelen veriler ile yeni bakiyenizi gösterir.
Genel olarak kripto para cüzdanları üç ana kısımdan oluşur. Bunlar; özel anahtar, açık anahtar ve şifre bölümleridir.
Bu tabirleri sizlere biraz açmak gerekirse özel anahtarlar bizim kripto paralardaki adresimizi tanımlamaktadır. Kripto cüzdanınızdan başka bir kişiye para gönderirken herhangi bir kişiye para gönderecekseniz ve para alacaksanız karşı tarafın açık anahtarını bilmeniz gerekmektedir. Diğer bir deyişle açık anahtarlar sizin banka hesap numaranızdır denilebilir. Bu bağlamda sizin de anlayacağınız üzere açık anahtarları başkalarıyla paylaşmanızda hiçbir sakınca yoktur.
Özel anahtarlar ise size paralarınıza erişebilme yetkisi veren anahtarlardır; açık anahtar‘lardan farklı olarak bu numaraları hiçkimseyle paylaşmamanız gerekir. Kripto cüzdanların hepsinin ortak özelliği özel anahtarlarınızı gizli tutmaya çalışmalarıdır. Çünkü özel anahtarlarınızı kötü niyetli kişilerin eline geçerse, Bitcoin gibi bütün kripto paralarınız bu kişilerin eline geçebilir.
Kripto cüzdanlarda dijital paralarını saklamak ve kontrol etmek için farklı yöntemler sunan birçok cüzdan türü bulunmaktadır. Cüzdanlar üçe ayrılır: yazılım cüzdanlar, donanım cüzdanlar ve kağıt cüzdanlar.
Yazılım cüzdanları mobil, masaüstü ve çevrimiçi (online) cüzdanlar olmak üzere üçe ayrılmaktadır.
Masaüstü cüzdanlar bilgisayara kurulup sadece kurulan bilgisayardan kullanılabilmektedir. Masaüstü cüzdanlar, kullanıcılarına en üst düzey güvenlik sağlamaktadır. Çevrimiçi cüzdanlar, bulut (cloud) sistemiyle çalışmakta olup telefon, laptop gibi bütün akıllı araçlardan kullanılabilmektedir. Bu sistemin dezavantajı ise hırsızlık gibi saldırılara karşı savunmasız olmasıdır. Mobil cüzdanlar telefon uygulamaları ile çalışmakta olup ticaret için elverişli bir cüzdan türüdür. Mobil cüzdanlar, akıllı telefonlarda sınırlı saklama alanı olduğundan genelde masaüstü cüzdanlarına göre daha küçük ve basittir.
Donanım cüzdanları, yazılım cüzdanlara göre daha güvenlidir çünkü kullanıcıların özel anahtarlarını USB bellek gibi bir donanımlar da saklamaktadır. Donanım cüzdanları işlemleri çevrimiçi olarak gerçekleştirse de, Bitcoin gibi kripto paraları daha güvenli bir şekilde, çevrimdışı (offline) olarak depolamaktadır.
Kağıt cüzdanlar kullanımı en kolay ve en güvenli cüzdan biçimidir. Kağıt cüzdanı kullanmak için özel ve açık anahtarlarınızı bir kağıt üzerine çıktısını almanız yeterlidir.
Cüzdanlar farklı güvenlik seviyelerine sahiptirler. Güvenlik seviyesi, kullandığınız cüzdan türüne (masaüstü, mobil, çevrimiçi, kağıt, donanım) ve cüzdan uygulamasına bağlı olarak değişmektedir. Kullanıcılar hangi cüzdan türünü kullanırsa kullansın, para kaybetme riski bulunmaktadır. Bu yüzden kullanıcılar güvenli önlemini mutlaka almalı ve dikkatli olmalıdır.