Kahvaltı Önerileri ile Sağlıklı Yaşam
Günün en önemli öğününün kahvaltı olduğunu artık çok iyi biliyoruz. Peki, sağlıklı kahvaltı önerileri neler? Sağlıklı kişiler mutlaka kahvaltıyı aksatmıyor. Sabah yapılmayan ve öğlene doğru çok acıkılınca yöneldiğimiz besinler bizi sağlıklı öğünden uzaklaştırıyor.
Yapılan araştırmalara göre İngiltere’de yetişkinlerin üçte ikisi, Amerika Birleşik Devletleri’nde ise yetişkinlerin dörtte üçü kahvaltı yapıyor. Ülkemizde kahvaltı hala önemsenen bir öğün. Özellikle çocuklar kahvaltı öğününü atlamıyor.
Dengeli bir kahvaltı bize enerji veriyor. Protein ve kalsiyum seviyemizi de güne başlarken kahvaltı ile dengeliyoruz. Kahvaltıyı günün en önemli öğünü olarak algılayan kişiler bedensel olarak daha sağlıklı kişilerden oluşuyor. Uzmanlar kahvaltının doygunluk hissini arttırarak günlük kalori alımını azalttığını vurguluyorlar.
Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in kahvaltı önerileri nelerdi?
Hazreti Muhammed sabah kahvaltısını ve akşam yemeğini ihmal etmezdi. Günde iki öğün besleniyordu. Günümüzde iki öğün beslenen kişileri daha sıklıkla duyuyorsunuzdur. Akşam yemeklerini erken saatlere çekmek de sağlıklı yaşamın kuralları arasına girdi. Öğlen yemeği yerine ara öğün tüketenlerin sayısı gittikçe artıyor.
Hazreti Muhammed ve etrafında bulunanlar sabah gün doğumunda kahvaltı yaparken, akşam yemeklerindeyse iftarda olduğu gibi akşam gün batımında yiyorlardı. Onlar için oruç tutmak da kolay oluyordu.
Eskiden sabah erken saatte yenen yemeğe bazı bölgelerde “iki kuşluk yemeği” deniyordu. Kahvenin keşfinden sonra insanlar kahve içmeden önce midelerinin boş olmasını istemedikleri için kahveden önce bir şeyler yenmesi adet haline geldi. Böylece kahve altı terimi doğdu. Zaman içinde kahve altı yerine kahvaltı olarak söylendi. Günümüzde kahvaltı yapmadan önce kahve tüketenlerin sayısı da artmış bulunuyor.
Ağır öğle yemekleri hiçbir zaman tavsiye edilmiyor. Hazreti Peygamberimiz ve etrafının yemek konusunda her zaman az yemek yemeği tercih ettiklerini biliyoruz.
Bu konuda karşımıza bir hadis kitabında “Ümmetim hakkında korktuğum şeylerin en korkuncu (tehlikelisi) şunlardır: Karın büyüklüğü (göbek bağlamak), çok uyku, (maddi ve manevi) tembellik ve iman zayıflığıdır.” (Suyuti, Fethu’l-Kebir, 1/58)
Hazreti Muhammed insanların hastalıklarının sebeplerinin çok yemek olduğunu her zaman vurguladı. Günümüzde beslenme hatalarının hastalıkların sebebi olduğu biliniyor. İnsanoğlu zararlı olduğunu bilse de zararlı olduğunu bildiği besinleri tüketmekten vazgeçmiyor.
Yine Hazreti Muhammed’in az yiyin dediğini her zaman dinliyoruz. “İnsana, yaşaması için birkaç lokma yeter. (Güçlenip daha çok çalışmak için) çok yemek isteyen, karnının yani midesinin üçte birini yemekle doldursun, üçte birini suya ayırsın, üçte birini de rahat nefes alması için boş bıraksın.” ( İbn Mace, Et’ime, 50. )
Bilimsel araştırmalar ne diyor?
Kahvaltı önerileri için bilim ne diyor? Araştırmalar, derin ve rahat nefes alabilmek için midenin tam dolu olmaması gerektiğini ortaya koymaktadır. Nefesin tam olarak alınamaması, ömrün de tam olarak yaşanmaması manasını taşır.
Ayrıca temizlenmek için akciğerlere gelen kirli kan, tamamen temizlenmeden tekrar vücuda yayılır; böylece insanın sağlığı bozulur. Çünkü kanı temizleyen şey teneffüs aracılığı ile ciğere giren oksijendir. Bu da derin nefes almakla sağlanır. Derin nefes almak için de midenin bir bölümü boş kalmalıdır.
Tüm bu bilgiler aslında bugün tıpta açıklanan bilgilerin kutsal kitabımız Kuran-ı Kerim’de bize bildirildiğinin kanıtı. Sağlıklı insanlar bugün az yemenin hatta zaman zaman yemeden sıvı beslenmenin önemini kavradı.
Kahvaltı da yine sünnete bağlı olarak sınırsız yemek yerine ihtiyacımız olan kadarını yememiz, besin değeri yüksek besinleri seçmemiz önem taşıyor. Sağlımız bize verilen en büyük hediye. Ona iyi bakmamız da temel ibadetlerimiz arasında yer alıyor.
Hazreti Muhammed’in şu sözünü hiçbir zaman unutmamalıyız. “ Ademoğlu, karnından daha şerli bir kap doldurmamıştır.” (Tirmizi, Zühd, 47.)