Ya Kürtler Akdeniz’e El Bab üzerinden koridor denemesine girse...
Meşhur benzetmedir; ilk düğme yanlış iliklenirse bütün düğmeler yanlış iliklenir. Suriye’de de böyle oldu; AKP hükümetinin Erdoğan-Davutoğlu zamanında iliklediği ilk düğme yanlıştı ve yanlış yanlış üzerine geldi. Mezhepçi ve ulusal çıkarlara dayalı olmayan dış politika tosladıkça tosladı. Kaybeden ise Türkiye oldu.
1) Türkiye, tarihinde ilk defa vekalet savaşına başvurdu ve Suriye’nin zamanında Türkiye’ye karşı benimsediği yöntemi Amerikalılara güvenerek denemeye kalktı. “Şam’da namaz kılma” bumerang oldu! İstikrar içinde hareket etmeye alışkın Türkiye, istikrarsızlığın batağında adeta sersemledi.
2) Türkiye, Suriye’nin toprak bütünlüğünün kendisi için ne kadar gerekli ve yaşamsal önemde olduğunu hafife almasının faturasını çok pahalı ödedi. Dış ticaret, turizm ve inşaat sektöründe bütün bölge düzeyinde çok yara aldı. Ayrıca, stratejik güvenlik derinliği kayboldu. Güvenilirliği de zedelendi. (Türkiye’nin savunması şimdi Kilis ve Gaziantep’ten başlıyor. Füze ve toplar şehir ve kasabalarımıza düşüyor)
3) Türkiye’de IŞİD ve PKK bombalarının art arda patladığı kayıplar yüzlerle ifade edilir hale geldi. Ülkemiz dışarıdan bakıldığında Ortadoğu bataklığındaki sıradan bir ülke olarak algılanmaya başlandı.
“DÜŞMANLARI AZALTMA DOSTLARI ÇOĞALTMA” TUTMADI
4) Binali Yıldırım hükümeti ile birlikte “düşmanları azaltma dostları çoğaltma” yaklaşımı ile tehlikeli yalnızlıktan çıkma arayışları başladı ama bir türlü dikiş tutmuyor. Tersine, Suriye’deki açmaz ABD ile de gerilim konusu oldu. ABD için YPG-PYD, Suriye Demokratik Güçleri’nin bir parçası. Türkiye için ise “terörist” grup! IŞİD’e karşı nasıl işbirliği yürüyecek?
810 KM’LİK SINIRI VER, 100 KM’Yİ KONTROL ALTINA AL!
5) Türkiye, -geciken bir şekilde- Cerablus’tan içeri girerek fiilen oluşan Suriye Kürdistanı’nın iki yakasının birbirine kavuşmasını engelleme konusunda askeri bir harekata girişti. “Fırat Kalkanı”, adı üzerinde YPG-PYD unsurlarını Fırat’ın doğusuna çekmeyi ve bölgeyi IŞİD’den temizlemeyi amaçlıyor. Türkiye, bu harekatta bir taşla iki kuş vurmayı amaçlıyor. Murat, belli bir derinliği ve alanı kontrol altına alarak ülke içindeki ‘misafirlerin’ bir kısmını buraya güvenli olacakları şekilde aktarmak. Bu ne kadar gerçekçi? ÖSO’ya ne kadar güvenilebilir? Türkiye bu alandan çekilse ÖSO kalıcı olabilir mi? Türkiye çekildikten sonra IŞİD’in yeniden sızmalarına karşı baş edebilir mi? Buna gücü yeter mi? Bunlar zor sorular ve yanıtları da hiç de kolay değil. Türkiye, bir tampon bölge oluşturabilirse ve sınırdan ülke içine IŞİD sızmalarını kesin olarak engelleyebilirse kısmen, lokal bir başarı elde etmiş olacaktır. Tabii kaybedilenleri dikkate alırsak bu bir ‘başarı’ mıdır, çok tartışılır!
KÜRTLER AKDENİZ’E YA EL BAB ÜZERİNDEN ALTERNATİF BİR KORİDOR DENEMESİNE GİRİŞİRSE...
6) Dahası var… Diyelim ki Türkiye Fırat Kalkanı harekatıyla belli bir alanı ve derinliği kontrol altına aldı. Bu, tipik bir “cambaza bak” durumudur. Türkiye kamuoyundan son derece yanlış bir dış politika ile kaybedilen pozisyonları gizleme, ‘yutturma’ durumudur. Nasıl mı? 910 km’lk Suriye sınırının tamamı YPG-PYD unsurlarının kontrolüne geçecekken 100 km’lik kısmını kontrol altına aldığınızda sadece 910 km’lk sınırın birbirine bitişmesini engellemiş oluyorsunuz. Afrin ve Celabrus’un doğusunda kalan 810 km’lik sınırı ise tamamen ABD’nin himayesindeki PYD-YPG kontrolüne terk ediyorsunuz. Ayrıca şu var; Kürtler Akdeniz’e ya El Bab (Kapı) üzerinden alternatif bir koridor denemesine girişirse ABD desteğinde? Türkiye, bu alternatif koridor planını engellemekle de karşı karşıya fakat bu hiç de kolay değil. IŞİD’in El Bab yakınındaki (kuzey doğusunda) Dabık’a ne kadar önem verdiğini bilmeyen yok. Buraya kadar çekilmeyi de öngörecek IŞİD’in buradaki tutumu ise ‘ölümüne’ olacaktır. Rakka’yı merkez olarak değerlendiren IŞİD için El Bab ve Dabık büyük önem taşıyor. Böylesine büyük bir harekatı piyadesiz gerçekleştirmek olanaksız. Savunma Bakanı belki tepkileri törpülemek için bu yönelime ÖSO unsurlarıyla girişme işaretleri veriyor ama buna kendisinin de inandığını zannetmiyorum.
Türkiye, aşağıya doğru indikçe işinin ne kadar zor olduğunu bilerek gerçekçi bir zeminde kalmalıdır. Aksi takdirde birkaç askerin şehadeti ve birkaç tank kaybının çok ötesinde kayıplar söz konusu olabilir.
7) Böylece, Türkiye “Suriye’nin toprak bütünlüğünün korunması” resmi tezinden ödün vermiş oluyor! Suriye’nin kuzeyinde 810 km boyunca ve belli bir derinlikte fiilen ABD denetiminde ve hamiliğinde tıpkı Kuzey Irak’ta olduğu gibi bir Kürt devleti kurulmuş oluyor!
BİNGO! ABD VE PKK İLE KOMŞU YAPTINIZ TÜRKİYE’Yİ!
8) Üstelik, Suriye’nin kuzeyindeki bu Kürt devleti PKK’nın da başındaki Öcalan’ın önderliğini kabul eden PYD-YPG’nin yönetiminde olacak! Zaten CIA Başkanı Brennan da Irak ve Suriye’nin yeniden bir araya gelemeyeceği görüşünü boşu boşuna, lakırdı olsun diye dile getirmiyor. Gerçi bir görüşe göre de Irak ve Suriye’yi bölmek bütünleştirmekten daha zor ama emperyal odakların bölme kararı ve şimdilik buna payanda bulabilmeleri işi kolaylaştıran bir etken. Irak da Suriye de en az üçe bölünecek gibi gözüküyor. Suriye’de daha önce de Fransız mandası döneminde 1942’lere kadar olduğu gibi bir Arap Alevi devleti, bir Kürt devleti aylar olmasa da en fazla birkaç yıl sayıyor. Bu noktada sorun, IŞİD’in hedeflediği Irak ve Suriye topraklarından oluşan orta bölge. Buraya bir hal çaresi bulmak -uzun vadede IŞİD’i dönüştürerek onlarla bile olursa kimse şaşırmasın!- IŞİD içindeki onca Batılı düpedüz ajan.- aynı zamanda diğer iki devleti de güvenlik altına almak demek. (Ancak, tarih birçok alt üst oluşla dolu. 1970’lerin ilk yarısında da Irak’ın kuzeyinde Kürtler özerk devlet kurmuş ancak sonra Irak’taki değişikliklerle bu devlet bertaraf edilmişti. O zaman henüz PKK yoktu, o devletin sönümlenmesinden hemen sonra PKK peydah oldu. Şimdi orada yeniden bölgesel Kürt yönetimi var ve hatta merkeze de kafa tutup bağımsızlık için Suriye’deki Kürt koridorunu bekliyor belki de. Bugünkü oluşumların da ileride yeni alt üst oluşlara sahne olamayacağını kimse iddia edemez, çünkü hiçbir işgal ve işgal işbirlikçiliğini hiçbir toprak kabul etmez. Arap milliyetçiliği de şimdilik not defterine kayıt düşüyor. İleride o notlarına bakarak harekete geçecektir günü geldiğinde.)
9) Kendi ayağına bu kadar ağır ateş eden bir Türkiye’nin Suriye politikası ne kadar değişse, bu gerçek değişmeyecek gözüküyor.
SADECE SURİYE POLİTİKASININ DEĞİŞMESİ YETER Mİ?
10) Ayrıca, Türkiye’nin Suriye politikasının değişmesi tek başına bir şey ifade etmiyor. AKP’nin bütünlüklü dış politikasının da ipe sapa gelir bir tarafı yok. Türkiye’nin yapması gereken, AKP ile ya da AKP’siz dış politikayı külliyen gözden geçirmek ve Cumhuriyet’in temelleri sağlam atılan dış politikasına dönüş yaparak maceralardan uzaklaşmaktır. AKP ya muhalefetle birlikte ortak bir “ulusal dış politika” oluşturma yoluna gidecek ya da muhalefet AKP iktidarına son vererek ilk seçimlerde ülkenin kaderine el koyacaktır. Başka bir çıkış yolu yoktur.
HATAY VE KIBRIS’TA ANAHTAR NEYDİ?
11) Türkiye, Cumhuriyet tarihinde Kurtuluş Savaşı’nı başarıp dış destekli iç isyanların da üstesinden gelerek varlığını garanti altına aldıktan sonra dış politika ve strateji alanında hep forse oldu. Hatay, laik-demokratik Türkiye Cumhuriyeti sayesinde ve Türkiye’ye güvenerek memlekete katıldı. Suriye’de kendisini Fransız mandası sonrasında güvende hissetmeyenler Atatürk Türkiyesi’ne güvendi. Yine Kıbrıs’taki Türklere olan eziyet Ecevit hükümeti döneminde son buldu ve Kıbrıs Barış Harekatı başarıldı.
12) Türkiye’nin Hatay zaferi yumuşak gücü sayesinde, Kıbrıs zaferi ise ordu gücü sayesinde gerçekleşti. Şimdi gerek kumpas davaları, gerekse yıllar yılı ordunun altının oyulmasına seyirci kalanların zafiyeti sonucunda TSK büyük prestij kaybetti. Ordunun caydırıcı gücü yara aldı. Öte yandan, Türkiye, mezhepçi-dar ve emperyal odakların yönelimlerine eklemlenen dış politika yönelimleriyle yumuşak gücünü de kendi eliyle zedeledi.
AYAĞINI YERE BASAN BİR TÜRKİYE…
13) Türkiye’nin dış politikası ve stratejik yönelimleri yeni baştan ele alınırken ilk elde yumuşak gücünü toparlamak ve ordusunu caydırıcılığa sıçratmak hedefi konulmalıdır. Geçmişteki Hatay ve Kıbrıs örnekleri de buna işaret etmektedir. Türkiye’nin içinde bulunduğu sendelemeyi aşarak yoluna devam etmesi buna bağlıdır. Orada burada önünüzde gördüğünüz mikrofonlardan bağırıp çağırarak Türkiye’yi yüceltemezsiniz, ancak küçük düşürürsünüz. İslam ülkeleri içinde çatışmaların tarafı olarak, ezilen milletlere karşı emperyal odaklarla birlikte hareket ederek, sömürülen Afrika, Avustralya ve Asya’ya sırtını dönüp BOP eşbaşkanlığına soyunarak “Dünya beşten büyük” diye bağırıp durmanın hiçbir yararı olmaz. Önce kendi içinizde tutarlı olacaksınız. Dar ve geniş bölgenizde haklı ve yerinde kuruluş felsefenizden sapmadan istikrarı yakalayacaksınız, güvenilirliğinizi tesis edeceksiniz. Bölgenizde dikkate alınan bir güç olmadan küresel iddialara kimseyi inandıramazsınız. İç politikaya oynarsınız ama o da bir yere kadar. Tosladıkça orada da toprak kayar ayağınızın altından. Zaten ayakları üzerine dikilen bir muhalefet eksiği giderildiği an Türkiye’deki kullanım süreniz dolmuş olacak.
M. Ayhan Kara
Odatv.com