Uykuda kaşınma bir tür parasomnidir. Parasomni, bir insanın uyurken kendisini yaralama ya da kendi kendisine istemeyeceği fiziksel etkilere maruz kalması olayıdır. Sabahları uyanınca vücutta çizikler ya da sebebi belirlenemeyen izler varsa, uykuda kaşınma problemi ile karşı karşıya olunabilir.
Gece Kaşıntı Sebepleri
İnsanlar uyanıkken kaşınma dürtüsüne karşı daha kontrolcü olurlar. Ancak uyurken vücutta kaşıntı çok daha fazla hissedilir. Bu da yatağa yatınca kaşıntı basmasına neden olur. Uykudayken kaşıntı dürtüsü kontrol edilemeyebilir ve vücutta çizikler, yaralar açılabilir.
Sabahları fark edilen çizikler genellikle yüz, omuz ve göğüs gibi ulaşılması kolay yerlerde bulunurlar. Halihazırda fazlasıyla kaşınmaya neden olan bir cilt hastalığı varsa, uyurken kaşınmak çok daha olasıdır. Uykuda kaşınma problemi uzun tırnaklarla birlikte daha tehlikeli bir hal alır. Fakat yüzey seviyesindeki çiziklerin ciltte kalıcı hasar bırakmayacağını bilmek gerekir.
Nadir görülse de, geceleri evcil hayvanları tarafından tırmalanan ancak bu esnada uyanmayan insanlar, sabahları vücutlarında çiziklerle uyanırlar. Bu insanlar suçu evcil hayvanlarına atamazlar ve kendi kendilerini gece kaşıdıklarını düşünürler. Bu yüzden hayvan sahiplerinin vücutlarında izlerle uyanmaları halinde bunu kontrol altına almaları ve birkaç gece evcil hayvanlarını oda dışında bırakarak denemeler yapmaları tavsiye edilir. Bununla birlikte, kimi zaman rüya gören eş tarafından çizilmek de mümkündür.
Geceleri yaşanan kaşınmaların bir diğer nedeni de yastık, yorgan ya da yatak gibi malzemelerin fazla deterjana maruz kalması ya da iyi yıkanmamasına bağlı oluşan alerjik reaksiyonlar olabilir. Aynı zamanda bazı insanlar, bazı kumaşlara karşı fazla kaşıntı hissine kapılabilir. Bu tarz alerjik kaşıntılar uykuda avuç içi kaşınması gibi problemlere de neden olabilir. Eğer bu tarz kolaylıkla değiştirilebilecek nedenlerle uykuda kaşınma ya da sabah çizikleri problemleri yaşıyorsanız, hiç vakit kaybetmeden gereken değişiklikleri yapmanız gerekmektedir.
Uykuda Bacaklarda Kaşıntı
Bacaklardaki kaşıntılar bazı hastalıkların habercisi olabilir. Egzama, sedef, liken, ürtiker, kıl dönmesi, mantar enfeksiyonu, kılcal damar artışı gibi bazı cilt hastalıkları gece uyurken bacak kaşıntısına neden olabilir. Ancak kaşınmak, böyle hastalıkların daha da alevlenmesine neden olur. Gündüzleri bu kaşınmayı kontrol altında tutabilen insanlar, geceleri bilinçsizce bacaklarını kaşıyabilir ve hastalığın ilerlemesine neden olabilir. Bu yüzden kaşınmanın zarar verici olabildiği bütün hastalıklar için hızlıca tedavi almak çok önemlidir. Tedavi zaman alacak gibiyse, belli başlı koruyucu önlemler alınabilir.
Psikolojik Nedenlerle Uykuda Kaşınma
Geceleri uyurken psikolojik nedenlerle kaşınmak da mümkündür. Hastalar tarafından tamamen farkında olunan bu durum, tıp tarafından yeterli açıklanamamaktadır. Özellikle gündüzleri psikolojik kaşıntıları yoğun yaşayan insanlar, geceleri kaşınma kontrolünün kaybıyla çok daha fazla kaşınabilir. Böylece şiddetli ve derin çizikler oluşabilir. Psikiyatrik sebeplere bağlanabilen kaşıntıların net sınırlarını çekmek zor olmaktadır. Yani tanı koymanın zor olması, aynı şekilde tedavi sürecini de zorlaştırmaktadır.
Psikolojik faktörlerin hem gece uyurken kaşıntı yaratabileceği hem de var olan gece kaşıntılarını durdurabileceği bilimsel olarak ispatlanmıştır. Yakın zaman içerisinde artış gösteren stresli bir yaşam gece kaşıntılarını artırabilirken, son dönemlerde gelen bir rahatlama ile kaşıntılar azalabilir. Araştırmalar, fazla kızgın ve öfkeli insanlarda psikolojik kaşıntı problemlerinin daha yaygın olduğunu ortaya koymaktadır. Aynı şekilde, fazla özverili, hayır diyemeyen, fedakar ve tepkilerini ortaya koyamayan insanlarda da psikolojik kaşıntılar oluşabilmektedir. Tüm bu sebeplerle oluşabilecek kronik kaşıntılar, geceleri daha da artış gösterebilir. Böyle durumlarda hastaların psikolojik tedavilerini aksatmamalarında fayda vardır.
Uykuda Kanser Kaşıntısı
Bazı kanserler, vücudun tamamını etkileyebilecek kaşınmalara neden olabilmektedir. Yazının yukarısında bahsedilen nedenler bir kenara, kanser kaşıntısı beraberinde farklı problemler de getirmektedir. Basit bir cilt kaynaklı kaşıntı, kaşınma halinde giderilebilirken, kanser kaynaklı kaşıntılar beraberinde yorgunluk ve sarılık gibi problemler getirirler. Kanserli tümörlerin salgıladığı bazı maddeler, vücudun tümöre verdiği tepki veya safra yollarını tıkayan bir tümör yoğun kaşıntılara neden olabilir. Uykuda kaşınma, böyle hastalarda çok daha yoğun biçimde yaşanır. Bu da örneğin uykuda yüzün kaşınması halinde ciddi çiziklere neden olabilir.
Uykuda Kaşınma Kaynaklı Hipersomnia Bozukluğu
Geceleri uykudayken yoğun olarak kaşınmak, uykunun sık sık bölünmesine neden olabilir. Kişi her ne kadar gece uykusunun kaç kez bölündüğünü ya da bölünme anlarını hatırlayamasa da, kalitesiz bir uyku almış olur. Bu da uyku bozuklukları arasında önemli bir yeri bulunan hipersomnia durumunun oluşmasına neden olur. Hipersomnia, uykunun 7 saat ve üzerinde olmasına rağmen aşırı uyku uyumaya devam etme isteği olarak tanımlanabilir. Hipersomnia hastalarında gece ne kadar uyku uyunursa uyunsun, gündüzleri gelen uyku atakları belirleyici şikayettir. Hastalar hiçbir zaman kendilerini dinlemiş ve dinç hissetmezler. Koyu tenli insansalar, geceleri çok kaşınsalar da, sabahları kızarıklıklarla karşılaşmayabilirler. Hatta bu durum onlarda hipersomnia yaratmış bile olabilir. Bütün bu tarz problemler için yapılabilecek en doğru hareket, bir uyku laboratuvarı gecesi geçirmektir. Avicenna Ataşehir Hastanesi Uyku Laboratuvarı Merkezi, geceleri yaşanabilecek tüm uyku bozuklukları ve tedavileri hakkında hizmet vermektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Gece kaşıntısına ne iyi gelir?
Kaşıntının geçmesi için kaşınmak yerine kaşınan bölgeye soğuk bir bez ya da biraz buz koymak gerekir. Aynı zamanda doktorunuz kaşıntı tedavisi için birkaç ilaç reçete edebilir.
Kuru kaşıntı neden olur?
Enfeksiyonlar, ısırıklar, sokmalar, kronik hastalıklar, infestasyonlar, atopit dermatit, sedef hastalığı, alerjik reaksiyonlar, kuru ciltler ve güneşe maruz kalma gibi durumlar neden olur.
Gece olunca neden kaşınıyorum?
Gece olduğu zaman vücudun ısı düzenlemesi, sıvı regülasyonu ve bariyer fonksiyonlarında bir takım değişiklikler olur. Gece vakti vücut ısısının azalması ve cilde doğru olan kan akımında artış olması kaşıntıya neden olabilir.