49 yaşında bir fotoğraf sanatçısı, bir seyyah ve aynı zamanda yayıncı bir kimlik. Hayatını ‘sürdürülebilir’ iyiliğe adamış kalbin sahibi, Sevde Sevan Usak. Çerkez bir baba ve Arnavut bir annenin çocuğu olarak İsviçre’de dünyaya geldi. 30’lu yaşlarında bir taraftan radyo programcılığı, bir taraftan yayıncılığa devam etti. Aynı zamanda amatör fotoğraf ve portreler çekmeye başladı. Dünyadaki insan yüzlerini fotoğraflamak isteyen Usak, üniversite yıllarında biriktirdiği harçlıklarla ve küçük bir sırt çantası ile düştü yollara.
Bu yolculuklarda özellikle Orta Amerika, Güney Amerika, Güney Doğu Asya ve Afrika’daki insanları gördükten sonra alışverişe bakış açım ve ihtiyaç nedir, neye ne kadar olmalı şeklindeki algım değişti, temel ihtiyaç kavramını sorguladım.” diyor.
Tanzanya’ya Düştü Yolum
Hikayesi 2012 yılında gezmek için gittiği Afrika Zanzibar’da fotoğraf çekimi esnasında tanıştığı Masaili bir adama aşık olup evlenmesiyle başlıyor aslında. Elektriği, suyu olmayan -Tanzanyalı eşinin köyü- Elarai’de 7 yıldır yaşıyor. Bu hayata geçiş kolay olmasa gerek. En az iki yıl boyunca yemeğini dahi yağmur suyunu biriktirip, arındırarak yaptığını söyleyen Usak şöyle ekliyor:
diyerek istek ve ihtiyaçlarımızı tekrar gözden geçirmemizi, zorluktan ne anladığımızı sorgulamamız gerektiğine dikkat çekiyor.
Bölgede Hayat Değişiyor
Hayvancılıkla uğraşan bölge halkı geçmiş yıllarda büyük kuraklık ve kıtlık nedeniyle hayvanlarının hepsini kaybettiler. Hal böyle olunca Sevde Sevan köylülerin hayatta kalması için, Afrika halkının hayatını değiştirecek bir projeyi hayata geçirdi. İHH ve REHEMA Vakfı’nın desteği ile altı ayda 4 derin su kuyusunun açılmasına öncülük etti. Su olunca bir şeyler yetiştirmek de mümkün diye düşünerek her gün yanında taşıdığı ‘yeşil Afrika’ hayali için Türkiye’den valiziyle yaklaşık 20 kg kadar yerli tohumu Tanzanya’ya götürdü. Eşi ile küçük bir araziye ektiler. Bölge halkını, bu birkaç santimlik tohumların hayatlarını değiştirebileceğine inandırmak hususunda çok zorlandığını şöyle dile getiriyor:
Aylar sonra verimli ve bereketli ürünler alınca bölge halkındaki ‘olmaz’ düşüncesi yıkılmış oldu. Böylece bölgede tarımı yıllar sonra yeniden canlandırmak Sevde Sevan’a nasip oldu.
Hayallerim Var
Sevde Sevan’ın sosyal medya paylaşımları ile ‘bir kişi bütün bunları yapabiliyorsa demek ki çok şey yapılabilir’ algısı oluştu. Bu paylaşımları ile Elarai köy okulu ağaçlandırma projesine sosyal medyadan birçok kişinin ve İBS Vakfı’nın fonladığı bağış ile 160 meyve ağacı dikildi. Gelen bu bağışlar ile bütün köyü ve Afrika’yı ağaçlandırma hayalinin her gün biraz daha gerçek oluşuna şahit oluyor.
Türkiye’deki çocuk kitapları yayıncılığı da sürüyor hiç şüphesiz. Kaleme aldığı “Sevdiğin Muz” çocuk kitabı hem içeriğiyle hem de hedefiyle bir kitaptan daha fazlası. Öyle ki “1 Kitap 1 Ağaç” projesiyle kitaptan gelen gelir ile Tanzanyalı çocuklar için muz fidanları dikilecek.
Bağış ve destekler de artınca eşi Fabio Sumaili Saito ile Tanzanya’da Rafiki Organisation Vakfı’nı kurdu. Gittiği ülkelerde insan, doğa ve kültür tanıtımı yaparken hikâyesine mekân olan Tanzanya onun hayatını, o da Tanzanya’daki bir köyün hayatını değiştirdi.
Afrika Benim Sevdam
Yaptıkları ile yaklaşık iki bin kişinin yaşadığı Masaililerin hayatına dokunan Sevde Sevan, 2018 Türkiye Diyanet Vakfı İyilik Ödülleri’ne layık görüldü. Törende konuşan Usak, Afrika’ya ve Afrikalı çocuklara olan sevgisini şöyle getiriyor:
Literatürde “karşılıksız yardım” şeklinde tanımlanabilir belki ama herkes gibi Sevde Sevan için de iyiliğin farklı bir tanımı var:
İyi insanlar iyilikle anılır. Masailerle kurduğu güçlü diyaloğu sayesinde halkın sevgisini kazanan Sevde Sevan’ın adının doğan çocuklara konulması da buna örnektir. Usak, insanlarla olması gereken iyi ilişkilere şu sözleriyle dikkat çekiyor:
Nurettin Topçu’nun; “İyi hareketlere bizi sürükleyen, insanların sahibi ve idare edicisi olan Allah’tır.” sözü bize konuyu özetler nitelikte aslında.
Kendisi için kendini arayan bir gıda mühendisi. Henüz bulabilmiş değil ancak bir müddet bulunduğu bu dünyadan güzel bir hikayeyle ayrılmak istiyor.