Günümüzde ismini çok duyuyor olsak da, aslında sanal gerçeklik nedir? Teknik olarak insanları olduğu ortamdan soyutlayan bir teknolojidir. Bu teknoloji ile insanlar gitmek istediği yerlere gidebilir, görmek istediklerini görebilirler.
Geçtiğimiz yıllarda oturduğunuz yerden farklı bir şehiri keşfetmek hayal iken, günümüzde bunun da ötesine geçebilmekteyiz. Bu teknoloji teknolojisi sadece gözlere değil artık diğer duyu organlarına da hitap ediyor. Giyilen eldivenler ile sıcaklığı, ortama farklı kokular veren cihazlar ile ise kokuları alabiliyoruz.
Sanal Gerçeklik Türleri
Bahsettiğimiz gibi sanal gerçeklik insanları çok farklı ortamlara götürebiliyor. Bu etkinliği gerçekleştirirken de temel olarak üç kategoriden bahsedebiliriz.
- Sürükleyici olmayan (Non-immersive)
- Yarı sürükleyici (Semi-immersive)
- Tam sürükleyici (Fully-immersive)
Sürükleyici Olmayan Sanal Gerçeklik
Sürükleyici olmayan simülasyonlar genellikle sanal gerçeklik kategorisinde sayılmaz. Bunun sebebi olarak günlük hayatta çok kullanmamızı örnek verebiliriz.
Farklı bir ortama geçmek için gözlük kullanmamız zorunlu değildir. Bilgisayar başında veya telefonda bir oyun oynamamız da bu teknoloji içinde sayılır. Kendimizi bulunduğumuz ortamdan koparıp, sanal bir evrene geçiş yaparız. Bazı zamanlar o kadar kaptırırız ki, dışarıdan bir etki geldiğinde büyük tepkiler veririz. Oyun oynarken odaya giren birinden korktuğunuz mutlaka olmuştur. Bizi gerçeklikten kopardığı için böyle bir kategoriden de bahsetmeden geçemeyiz.
Yarı Sürükleyici Sanal Gerçeklik
Yarı sürükleyici simülasyonlar, kullanıcılara etkileşim kurmak için kısmen sanal bir ortam sağlar. Bu tür etkinlikler esas olarak eğitim ve öğretim amaçlı kullanılır.
Yukarıdaki görselde gelişmiş bir yarış simülasyonu görmekteyiz. Bu örnekte yarışçı önündeki direksiyon, butonlar, vites ve farklı yerleştirilmiş ekranlar ile deneyim yaşamaktadır. Kullanıcı içinde bulunduğu sanal ortama daha uygun ekipmanlar kullanmaktadır.
Yarı sürükleyici deneyimler de kullanıcıları farklı bir gerçeklik içinde olma algısı vermektedir. Bu tür sanal deneyimleri her yerde yaşamak mümkün değildir. Bu etkinliği gerçekleştirmek için gerçekliği destekleyen fiziksel ortamlar oluşturulmalıdır.
Tam Sürükleyici Sanal Gerçeklik
Bu tür deneyimlerde kafaya takılan ekranlar, kulaklıklar, eldivenler, bir çeşit koşu bantları, süspansiyon aparatları gibi çok çeşitli ekipmanlar kullanılabilmektedir. Bu türdeki temel amaç gerçekliğe çok yakın bir deneyim oluşturmaktır.
Tam sürükleyici deneyimler oyun salonlarında veya evinizde eğlence amacına hizmet eden odalarda kullanılabilir. Hareketli içeriği olduğu için boş ve güvenli ortamlar tercih edilmelidir.
Bu simülasyonlarda kullanıcılara görme ve duyma ile mümkün olan en gerçekçi deneyimi yaşatmak amaçlanır. Gözlükler geniş görüş alanına sahip ve yüksek çözünürlükte içerikler sunmaktadır. Kulaklıklar ise yine yüksek kalitede ses içerikleri ile sadece ses vermek değil, sesin nereden geldiği ve ne kadar uzaktan geldiği gibi hisleri de vermek istemektedir.
Kaliteli ekipmanlar kullandığınızda ister gökyüzünde kuş olup uçun, isterseniz de kötü adamlarla dövüşen süper kahraman olun. Bu teknoloji ile nerede, kim olacağınız tamamen sizlere kalmış.
Zararları Nelerdir
Teknoloji günümüzde çok yaygın olmasa da, 2023 yılında 170 milyon kişi tarafından kullanacağı ön görülmektedir. Deneyimlerde kullanılan ekranlar işleyişi sebebi ile göze çok yakın mesafede bulunmaktadır. Bu kadar yakında bulunan ekranların göz sağlığı üzerine etkileri araştırılmaya devam etmektedir
Yapılan bir deneyde kullanıcıların eklem yerlerine ve kaslarına sensörler takılmıştır. Katılanlardan aynı VR hareketleri yapmaları beklenmiştir. Oculus Rift VR kullanarak, sadece işaret parmağı ile bir alanda daire veya renk noktalarına işaret etmek zorunda bırakılmışlardır.
Sonuçlara bakıldığında, omuzdaki rahatsızlık üç dakika aktivite sonrasında kalıcı olmaktadır. Uzun süreli kullanımın goril kol sendromu ve omuz etrafında yer alan kas yaralanmaları gibi ciddi sorunlara sebep olabileceğini göstermektedir.
Bunların yanında yoğun veya uzun kullanımlar sonucunda, kişinin kendi gerçekliğini kaybetme ihtimali de araştırılmaktadır. Bu sorunla ilgili kesin sonuçlar bulunmasa da, kullanıcıların bazılarında kullanım sonrasında zihinsel bozukluklara yol açtığını kanıtlayan örnekler vardır.
VR teknolojisi günümüz için çok faydalı amaçlar için kullanılsa bile sağlık açısından oluşturabileceği sorunların araştırması hala devam etmektedir. Siz de bu teknolojinin kullanıcılarından biriyseniz, 10 dakika sonrasında dinlenmenizi tavsiye ederiz.
Kullanılabilecek Cihazlar
Bu teknoloji ilginizi çektiyse, kullanabileceğiniz bazı cihazları listemize ekleyelim. Bu cihazların farklı özelliklerde ve fiyatlarda olduğunu unutmayınız. Satın alma planınız varsa, iyi araştırmanızı tavsiye ederiz.
Okuduğunuz için teşekkür ederim. Diğer yazılarımı okumak için bloguma göz atabilirsiniz. Herkese iyi günler.