Wechsler Çocuklar için Zeka Ölçeği (WISC-4), Türkiye’de uygulanan son sürüm zeka testi ölçeğidir. 6-16 yaş aralığındaki çocukların bilişsel yeteneklerini ölçmek için kullanılan bu testin Türkiye’deki norm çalışmaları 2013 yılında tamamlanmıştır, dolayısıyla eski sürüm olan WISC-R testine kıyasla çok daha kapsamlı ve güvenilirdir.
WISC-4 testi, çocuğun genel zeka düzeyinin yanı sıra bilişsel olarak güçlü ve zayıf olduğu alanların anlaşılmasını sağlar. Bu sayede, çocuğun üstün bilişsel potansiyele sahip olduğu veya bilişsel olarak yaşıtlarının gerisinde olduğu alanlar keşfedilir ve çocuğa gerekli desteğin sunulması planlanır.
WISC-4 testi 10 temel testten ve 5 yedek alt testten oluşur. Testin ölçtüğü temel alanlar sözel bilgi, sözel ifade, algısal akıl yürütme ve organizasyon, sosyal bilgi, kısa süreli işitsel bellek, dikkat, konsantrasyon, zihinsel işlemleme hızı, görsel-motor ve ince motor koordinasyon becerileridir.
Sözel kavrama: Çocuğun sözel bilgi, kavrama, akıl yürütme, kavram oluşturma ve ifade becerilerini ölçen bölümdür. Bu bölümde çocuğun işitsel uyaranları anlayabilmesi, uzun süreli belleğinde kodlanmış olan bilgilere ulaşabilmesi, bu bilgileri kullanarak kristalize akıl yürütebilmesi ve kendini sözel olarak ifade edebilmesi ölçülür.
Algısal akıl yürütme: Çocuğun görsel algı ve organizasyonunu, görsel uyaranları kullanarak akıl yürütebilmesini, yönetici işlevlerini ölçen bölümdür. Bu bölümde çocuğun görsel-uzaysal ve akıcı akıl yürütme becerileri, görsel motor koordinasyonu ve hızı ölçülür.
Çalışma belleği: Çocuğun dikkat, konsantrasyon ve zihinsel manipülasyon becerilerini ölçen bölümdür. Bu bölümde çocuğun kısa süreli işitsel belleğini kullanarak seçme ve izleme dikkati ve uyaranı anında kaydedebilme, akılda tutabilme ve kullanabilme becerisi ölçülür.
İşlemleme hızı: Çocuğun zihinsel ve harf-motor işlemleme ve kodlama hızının ölçüldüğü bölümdür. Bu bölümde çocuğun görsel algı ve organizasyonu, görsel tarama, dikkatini kontrol edebilme ve sürdürebilme, çoklu motor tepkilerini ayarlayabilme becerileri ölçülür.
Değerlendirme ve geribildirim süreci nasıl işler?
WISC-4 zeka testi çocuk ile bireysel olarak uygulanan bir testtir ve uygulama yaklaşık 1,5-2 saat sürer. Çocuğun ihtiyaç duyması durumunda değerlendirme sırasında kısa molalar verilebilir. Test yılda sadece bir kere yapılabilir.
Testin sonuçları, uygulamadan 1 hafta sonra, testi talep eden kurum veya uzmana yazılı bir rapor olarak iletilir. Ebeveynler ise çocuğun olmadığı ayrı bir seansta test sonuçları ile ilgili sözlü geribildirim alırlar. Çocuğun test skorları, Türk Psikolog Derneği tarafından belirlenmiş etik kurallar çerçevesinde gizli tutulur. Ancak ebeveynler, çocuğun kendi yaş grubu içinde ortalamaya göre güçlü ve geliştirilmeye açık yanlarının neler olduğu, çocuğun dikkat-konsantrasyon, öğrenme, dürtüsellik, hafıza, sıralama, planlama alanlarında bir sorun yaşayıp yaşamadığı, okul performansına yansıyabilecek herhangi bir sorunun görülüp görülmediği, üstün yetenekli ya da özel eğitim gerektiren bir alanı olup olmadığı konularında kapsamlı bir şekilde bilgilendirilirler. Eğer çocuğun bir psikoterapi ya da özel eğitim desteğine ihtiyacı olduğuna karar verilirse ortak bir yol haritası çizilir.
Uygulamaya Gelmeden Önce Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?
WISC-4 zeka testi uygulamasına girecek olan çocuğun test süresinin uzunluğundan ötürü iyi dinlenmiş, karnının tok ve kıyafetlerinin rahat olması önerilir. Çocukta kaygı uyandırabileceği için çocuğa bunun bir test veya sınav olduğu söylenmemelidir. Bunun yerine “etkinlik” denmesi önerilir. Bunun yanı sıra çocuğa “iyi yap, dikkatli yap, doğru cevapla” gibi performans kaygısını arttırabilecek komutlar verilmemelidir. Gerekli açıklamalar çocuğa uygulama öncesinde uzmanlarımız tarafından yapılacaktır.
WISC-4 zeka testi kimler tarafından uygulanabilir?
Merkezimizde WISC-4 zeki testi sadece Türk Psikologlar Derneği tarafından verilen uygulama sertifikasına sahip uzman psikologlar tarafından uygulanır.