Bakan Koca, Dünya Sıhhat Örgütünün (DSÖ) en üst karar alma organı olan ve bugün başlayan 74. Dünya Sıhhat Asamblesi’nde (DSA) konuştu.
Tarihte ikinci defa görüntü konferans prosedürüyle yapılan asamblede Koca, bu yıl DSA’nın “Daha sağlıklı, inançlı ve adil bir dünya inşa etmek” teması ile bir ortaya geldiğini anımsattı.
Ülke ismi vermeden İsrail’in Gazze’deki sıhhat kuruluşlarına reaksiyon gösteren Koca, “Her ne kadar insan sıhhatini ve sıhhat hakkını korumak için çabalar versek de son günlerde tüm bu eforları boşa çıkartan çok acı gelişmeleri de yaşamaktayız. Global sıhhati korumak ve inşa etmek ismine misyonlu bu Örgütün İdare Konseyi masasında oturup, insan sıhhati üzerine nutuklar atan bir ülkenin, çocukların bile hayat hakkını gözetmeden, sıhhat hizmeti sunan hastaneleri dahi zalimce amaç alarak insan sıhhatine nasıl bir tehdit oluşturduğunu acı bir formda müşahede etmekteyiz. Şayet insanlık dışı bu anlayışı görmezden gelir, Filistin’de yaşananlara sıhhat topluluğu olarak gerekli hassaslığı oluşturmaz, reaksiyonumuzu göstermez isek adil ve sağlıklı bir dünya inşa etme fikri hamasetten öte geçemez, bu toplantılar hiçbir mana taşımaz.” değerlendirmesinde bulundu.
“Kovid-19 tüm ülkeleri direkt ya da dolaylı etkiliyor”
Sıhhat Bakanı Koca, COVID-19’un tüm ülkeleri ve bölümleri direkt ya da dolaylı olarak etkilediğinin altını çizdi.
Salgının iktisat üzerine tesirleri göz önünde bulundurulduğunda, sıhhat güvenliği ve “maişetin devamlılığının” tıpkı madalyonunun iki farklı yüzü olduğu gerçeği ile karşılaştıklarını anlatan Koca, şöyle konuştu:
“Bu durum, aldıkları kararlar ve uygulamaları bakımından sıhhat siyaset yapıcılarına yalnızca insan sıhhati açısından değil; insan hayatını etkileyen bütün faktörler bakımından tarihi sorumluluklar yüklemektedir. İşte bu gelişmeler, sıhhat topluluğu olarak yıllardır konuştuğumuz sıhhat siyasetlerinde bütüncül hükümet yaklaşımı ve tek sıhhat uygulamalarını aktif bir halde hayata geçirebilmemiz için bize tarihi fırsatlar sunmaktadır.”
Koca, Kovid-19 salgınının birinci andan itibaren tedarik zinciri, bilgi paylaşımı, karşılık, data toplama ve global yardımlaşma üzere birçok alanda memleketler arası sistemin ne kadar güçlendirilmeye muhtaç olduğunu ortaya koyduğunu vurguladı.
“158 ülkeye katkıda bulunduk”
“Özellikle milletlerarası dayanışma konusunda tüm dünyanın sınıfta kaldığı aşikardır.” diyen Koca, Türkiye’nin ise 158 ülkeye ve 14 milletlerarası kuruluşa sağladığı katkılar ile bu süreçte milletlerarası dayanışmanın en kıymetli öncülerinden olduğunu belirtti.
Koca , Pandemilere Hazırlık ve Cevap Bağımsız Paneli (IPPPR), Bağımsız Nezaret Müracaat Komitesi (IOAC) ve Milletlerarası Sıhhat Tüzüğü (IHR) Gözden Geçirme Komitesinin çalışmalarının çıktıları da dahil olmak üzere tüm bilgilerin ve öğrenilmiş derslerin ışığında DSÖ’nün güçlendirilmesi ve milletlerarası sistemin yine şekillendirilmesi konusunda gerekli adımların süratli ve kararlılıkla atılması gerektiğine vurgu yaptı.
Bakan Koca, uzlaşı sağlanması halinde, “Pandemi Çerçeve Sözleşmesi” de dahil olmak üzere tüm milletlerarası teşebbüsleri Türkiye olarak yapan bir formda destekleyeceğinin altını çizdi.
Aşılarda “fikri mülkiyet hakları” vurgusu
Koca, 2021 Sıhhat Çalışanları Yılı’na ve yürütülen faaliyetlere çok büyük bir kıymet verdiklerini ve çalışmalara da süratle devam ettiklerini aktardı.
Sıhhat çalışanlarının aşılanmasının değerine ise özel bir vurgu yapmak istediğini lisana getiren Koca, şunları kaydetti:
“Çünkü bu aşılama birebir vakitte sıhhat sistemlerinin devamlılığını da sağlamaktadır. Biz de Türkiye’de muvaffakiyetle uyguladığımız Kovid-19 aşı programımızın birinci evresi olarak 1 milyondan fazla sıhhat çalışanımızı 45 günde aşılamayı başardık. Fakat yalnızca sıhhat çalışanlarının aşılanmış olması kâfi değildir. Birebir tehdidi yaşayan sıhhat çalışanlarının ailelerinin de önceliklendirilmiş kümede olması gerektiğine inanıyor ve tüm dünyaya bu tarafta davette bulunuyorum. Bu anlayışla, ülkemde tüm sıhhat çalışanlarının ailelerinin aşılama çalışmalarının başlatıldığını da sizlerle paylaşmak isterim.”
Koca, öbür yandan, Kovid-19 aşılarına erişimde yaşanan etik ve epidemiyolojik meselelerin ve hakkaniyetli erişim konusunda dünyanın içinde bulunduğu tehlikenin de altını çizerek, “Bu bahis, fikri mülkiyet hakları, teknoloji transferi, üretim kapasitelerinin artırılması ve dağıtım üzere birçok hususta tahliller üretmemiz gereken milletlerarası münasebetlerin en kritik ve acil gündem hususudur.” diye konuştu.
DSÖ üyesi ülkelere, dünyanın içinde bulunduğu bu periyot ve hatta gelecek devirler de sıhhat tehditleri ve bu tehditlerin global yansımalarına sahne olacağı ikazını yapan Koca, “Başından beri söylediğimiz üzere tahlil, global düşünüp, yerelde başarılı uygulamalara bağlıdır. Lakin şunu da atlamamalıyız ki sonuncu muvaffakiyet, yereldeki uygulamaların milletlerarası ahengine dayanmaktadır.” tabirini kullandı.
74. Dünya Sıhhat Asamblesi, 1 Haziran’da sona erecek.