Kaygı, strese verilen normal bir tepkidir ve her zaman kötü bir şey değildir. Ancak kontrol edilemez veya yaşam kalitesini etkileyecek kadar aşırı hale geldiğinde, bu bir anksiyete bozukluğunun göstergesi olabilir. Anksiyete (kaygı) ve anksiyete bozukluğu (kaygı bozukluğu) arasındaki farkı bilmek, belirtileriniz hakkında doktorunuzla konuşmanıza yardımcı olabilir.
Aşağıdakiler de dahil olmak üzere birkaç farklı anksiyete bozukluğu türü vardır:
- Yaygın anksiyete bozukluğu
- Panik atak
- Özel fobiler
- Sosyal anksiyete bozukluğu
- Ayrılık kaygısı bozukluğu
- Agorafobi
Yaygın kaygı bozukluğu, ilk başta “sıradan” kaygıya çok benzeyebilir. Ancak, her şey hakkında gerçekçi olmayan veya aşırı endişe ile karakterizedir – kendinizi adını koyamayacağınız şeyler hakkında bile kaygılanırken bulabilirsiniz. Ayrıca en az 6 ay sürer ve günlük hayatın akışını oldukça zorlaştırabilir.
Yaygın anksiyete bozukluğunun aşağıdaki gibi semptomları vardır:
- Odaklanmada zorluk
- Uyku zorluğu
- Sinirlilik
- Tükenmişlik
- Kas gerginliği
- Tekrarlanan karın ağrısı veya ishal
- Avuçların terlemesi
- Hızlı kalp atımı
Tipik kaygı, strese verilen bir tepkidir ve bu normaldir. Strese neden olan faktör ortadan kalktığında, kaygı da genellikle ortadan kalkar. Ancak anksiyete bozukluğu durumunun varlığında, stres etkenini veya tetikleyiciyi ortadan kaldırmak bile her zaman kaygıyı azaltmayabilir.
Stresin neden olduğu kaygı, genellikle kişinin yaşamını önemli ölçüde bozmaz veya sıkıntıya neden olmaz. Kaygınız yaşam kalitenizi bozuyorsa, bunun bir anksiyete bozukluğu olup olmadığını yeniden değerlendirmenin zamanı gelmiş olabilir.
Kaygı ile kaygı bozukluğu arasındaki fark nasıl anlaşılır?
Kaygı veya endişeli olmak her zaman kötü bir şey değildir. Bunu neredeyse bir spektrum veya bir çeşit süreklilik olarak düşünebilirsiniz. Bazen bir şeylere hazırlanmamıza veya tehlikeli durumlarda tetikte olmamıza yardımcı olabilir. Aynı zamanda strese karşı normal bir tepkidir. Ancak kaygı bozuklukları, strese verilen tipik bir tepki değildir.
Genel olarak, sadece endişeli olmak yerine, bir anksiyete bozukluğununun varlığını tanımlayan iki şeyin mevcut olması gerekir:
- Kaygı, yaşanan durumlarla orantısızdır veya yaşa uygun değildir. Gündelik hayatı idame ettirmek için gerekli olan normal çalışma yeteneğini bozar.
- Anksiyete bozuklukları arasında bir başka yaygın bulgu, belirsizlik karşısında olağan dışı ve aşırı beklentili tepki verilmesidir.
Hepimiz hayatımızda belirsizliklerle karşı karşıyayız. Ancak anksiyete bozukluğu olan biri, gerçek olayla orantılı olmayan bir şekilde belirsizliği ve olası sonuçları abartarak tahmin etme eğiliminde olur.
"Anormal" kaygı, stresli veya gergin olmanızı gerektirecek hiçbir şey olmadığında bile kaybolmayan, aşırı ve kalıcı endişeler olarak tanımlanır. Anksiyete bozukluğu olan insanlar genellikle semptomlarını kötüleştiren durumları veya şeyleri tetiklemekten kaçınmaya çalışırlar.
Gerçek hayattan örneklerle açıklayalım:
Bir sabah uyanırsınız, o gün bir sınavınız vardır. Bu sınavı geçip geçemeyeceğinizle ilgili gergin ya da endişeli hissetmeniz normaldir. Kalbiniz hızı çarpabilir, mideniz rahatsız hissedebilir ve sınavın olası sonuçları hakkında fazlaca düşündüğünüzü fark edebilirsiniz. Sınav bittiğinde ve sonuçları aldığınızda, muhtemelen rahatlar ve fiziksel olarak normale dönersiniz.
Ancak bir sabah uyandığınızda sebepsiz yere sevdiğiniz birinin başına kötü bir şey geleceğinden emin hissettiğinizi fark ederseniz, bütün gün bunu düşünürseniz ve ertesi gün de benzer rahatsız edici düşüncelere kapılmaya devam ederseniz, bu durum anksiyete bozukluğunun işareti olabilir.
Anksiyete bozukluğu bazı fiziksel belirtilerle de ortaya çıkabilir:
- Baş ağrısı
- Tükenmişlik hissi
- Kas ağrıları
- Uyku problemleri
- Sindirim problemleri
Kaynak: www.healthline.com/health/anxiety/anxiety-vs-anxious