Rusya'nın Ukrayna İşgali ve Sonrasında Gelen Yaptırımlar, Avrupa Uzay Ajansı'nın "Rosalind Frankin" Mars Rover Projesi'ni Erteleyecek!
Bu haber 10 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.
Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesi sonucu başlayan süreç, bilimsel ilerleyişi de tehdit ediyor. Avrupa Uzay Ajansı tarafından yapılan açıklamada, İngiltere tarafından inşa edilen ve 2005 yılında yapımı onaylanan "Rosalind Franklin" isimli Mars keşif aracının (rover) öngörüldüğü gibi 2022 yılında fırlatılmasının "fazlasıyla olasılık dışı" hâle geldiği vurgulandı. Çünkü robotun inşası, Rus Uzay Ajansı (Roscosmos) ile işbirliği içerisinde yapılıyor.
Projenin yol haritasına göre Mars aracı, 2022 yılının Eylül ayında Rusya tarafından üretilen bir roket ile Mars'a gönderilecekti. 8 ay boyunca yol aldıktan sonra, yine Rus ekipmanları kullanılarak Mars'a iniş yapacaktı. Avrupa Uzay Ajansı, yaşanan son gelişmelerden sonra bu işbirliğini temellendirmenin güç olacağını belirtiyor.
28 Şubat 2022'de yapılan bir açıklamada Avrupa Uzay Ajansı, Rusya'ya uygulanan yaptırımların ve Rusya'nın Ukrayna işgalinin yol açtığı bağlamın, Rosalind Franklin aracı üzerine büyük bir soru işareti koyduğunu söylüyor. Rover, DNA'nın eş kâşiflerinden olan Rosalind Franklin'in şerefine bu şekilde isimlendirildi. Ajans, şöyle diyor:
Ukrayna'daki savaşın sebep olduğu ölümler ve trajik sonuçlardan nedeniyle acı duyuyoruz. Doğru kararlar vermeye mutlak olarak en üst özeni gösteriyoruz: Sadece programlarımız çerçevesinde görev alan işgücümüz için değil, aynı zamanda Avrupai değerlerin korunması açısından da... Zira bu değerler, bizlerin uluslararası işbirliğine bakış açısını her zaman temelden şekillendirmiştir.
Aynı hafta Rusya'nın Roscosmos uzay ajansı tarafından yapılan açıklamada, Avrupa Birliği tarafından Rusya'ya uygulanan yeni yaptırımlara cevaben, Fransız Ginesi'ndeki Avrupa Kouruou Uzay Üssü'nden yapılacak Soyuz roketi fırlatmalarını askıya aldığı belirtildi.
Onlarca Yıla Yayılan İşbirliği Çöküyor!
Uzay araştırmalarında ümit edilen, uzayın, hemen altında yer alan Dünya'da meydana çatışmalardan muaf olmasıdır. Tam da bu nedenle, Soğuk Savaş ve Kırım krizi sırasında gerilimin yüksek olduğu zamanlarda bile Rusya ve Batı ülkeleri işbirliği yapmanın bir yolunu bulmuştur.
Ancak Ukrayna'nın işgali bir dönüm noktasına işaret ediyor: Artık gökyüzündeki işbirliğinin her zamanki gibi devam etmesi pek olası gözükmüyor. Öte yandan, onlarca yıla dayanan işbirliğini silip atmak da kolay olmayacak.
Örneğin ExoMars programı askıya alınırsa, bu, uzay aracının kriz sona erdiğinde fırlatılmak üzere depoya kaldırılacağı ve vakit geldiğinde normal şekilde fırlatılacağı anlamına mı geliyor? Yoksa Roscosmos'un yaptığı parçaların (örneğin iniş sisteminin) Rusya'nın müdahalesi olmadan yeniden tasarlanıp yeniden inşa edileceği anlamına mı geliyor?
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Bu tür sorular, Rusya'nın şu anda dâhil olduğu her misyon için gündeme gelecek.
En zor problem ise Uluslararası Uzay İstasyonu. Yörüngedeki üssün altyapısı o kadar iç içe geçmiş hâlde ki, örneğin Rusya orada diğer uzay ajansları olmadan çalışamaz; ama bunun tam tersi de geçerli: Rusya olmaksızın bir Uluslararası Uzay İstasyonu hayal etmek çok zor. Sırf bu nedenle ISS, şimdilik Dünya'da olan bitenden bağımsız bir uzay işbirliğinin işareti olmaya devam edebilir - çünkü başka bir alternatif yok.
Eğer ki Rosalind Franklin 2022'de Mars'a fırlatılacaksa, bu fırlatmanın mümkün olabileceği çok kısıtlı bir zaman var: Eylül sonu ve Ekim başına denk gelen, sadece 10 günlük bir fırlatma penceresi... Bu dar pencereyi belirleyen şey, gezegenlerin hizalanması. Robotun fırlatması bu pencereyi kaçırırsa, bir sonraki fırlatma penceresi 26 ay sonra oluşacak.
Rover, Kazachok olarak bilinen ve Ruslar tarafından inşa edilen alçalma ve iniş mekanizması ile inşa edildi. Bu parçada bazı teknik sorunların hala çözülmesi gerekiyor, ancak Ruslar tarafından inşa edilen alçalma ve iniş mekanizmasının fırlatma rampasına zamanında ulaşabileceğine yönelik güven tam...
En azından tamdı. Mevcut iklimde işler değişti.
Geçen hafta İngiltere'nin Avam Kamarası'nda, Başbakan Boris Johnson, Rusya ile uzay işbirliğini temellendirmenin zor olduğunu söyledi. Milletvekillerine verdiği demeçte şöyle diyor:
Şimdiye kadar genel olarak sanatsal ve bilimsel işbirliğinin sürdürülmesinden yana olduğumu söylemeliyim; ancak mevcut koşullarda, bunların bile nasıl normal şekilde devam edebileceğini görmek zor.
Rosalind Franklin, resmi olarak ExoMars olarak bilinen iki parçalı bir uzay programının ikinci aşamasıdır.
İlk kısım, 2016 yılında Kızıl Gezegen'e fırlatılan bir uyduydu. Bu uydu şu anda gezegenin atmosferini inceliyor ve Rosalind Franklin geldiğinde onun için bir telekomünikasyon aktarma platformu görevi görecek.
Avrupa Uzay Ajansı'nın bir parçası olan İngiltere, 300 milyon Euro'nun üzerinde yatırım yaparak, ExoMars programına (İtalya'dan sonra) en büyük ikinci katkıyı sağladı. Bu katkının çoğu, aracın gelişimine öncülük etmek içindi.
2022 penceresi kaçırılırsa, 2024'te robotu fırlatmak için Rus olmayan başka bir roket bulunabilir; ancak aracı gezegenin yüzeyine yerleştirmek için batı donanımını tedarik etmek o kadar kolay olmayabilir: Avrupa'da - ve özellikle ABD'de - böyle bir alçalma ve iniş sistemi inşa etmek için gereken uzmanlık var; ancak tasarlamak, inşa etmek ve test etmek kesinlikle iki yıldan fazla sürecektir. Bu da Rosalind Franklin'in geleceğe daha da itileceği anlamına geliyor.
Bu kadar gecikme, bazılarının, böyle bir aracın gönderilmesine yönelik projenin, harcanan para ve emeğe değip değmeyeceğini kaçınılmaz olarak sorgulamasına yol açacaktır.
Aslında robotun amacı oldukça eşsiz ve önemli: Yaşam izleri aramak için zeminde 2 metreye kadar sondaj yapacak. Planlanmış başka hiçbir Mars görevinin böyle bir amacı yok. Örneğin Perseverance aracı, yüzeyde sadece birkaç santimetrelik bir kazı yapabilecek şekilde donatılmıştır.
Öte yandan Avrupa Uzay Ajansı'nın Kızıl Gezegen'e altı tekerlekli bir araç gönderme arzusu, uzun süreli bir efsaneye dönüşmüş halde: Fikir, ilk olarak üye ülkeler tarafından 2005 yılında onaylandı ve 2011'de bir lansman yapıldı. Ancak kararsızlık, teknik sıkıntılar ve finansman eksiklikleri, projenin fırlatma pencelerini başından beri ardı ardına kaçırmasına neden oldu ve ertelendi.
Rosalind Franklin'i bir araya getiren Birleşik Krallık Uzay Ajansı ve Airbus UK, Avrupa Uzay Ajansı tarafından yapılan açıklamada yer almak istemedi.
İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.Soru & Cevap Platformuna Git
- 7
- 1
- 1
- 1
- 1
- 1
- 1
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/01/2023 16:48:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11533
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Fizik> Astronomi
- Bilim Ağacı> Uygulamalı Bilimler> Mühendislik> Havacılık Mühendisliği> Uzay Mühendisliği
- Bilim Ağacı> Beşeri Bilimler> İletişim> Gazetecilik (Habercilik)> Bilim Haberciliği
- Uzay Avrupa Bilim Haber Uluslararası Uzay İstasyonu Rusya Habercilik Mars