MAKEDONYA’DAN BAKÜ’YE UZANAN BİR ÖMÜR: ENVER PAŞA
Soner DEMİR
‘’…hemen şu satırları yazarak mektubumu kapatıyorum ve içine her gün sana topladığım buranın yabani çiçeklerinden maáda kaç gecedir altında yattığım karaağaçtan kopardığım ufak bir dalı leffediyorum. Seni öper, sever, kucaklar, bu mevcudiyet-i maddiyemle, aşk ve iştiyakımla sarılarak, Hüda’nın birliğine yavrularımla beraber emanet ederim… Ruhum efendiciğim…’’ Karaağaca çakımla ismini yazdım… Enver’in… İdealist bir Devlet adamı, büyük bir asker, Vatanına adanmış bir ömür… Ve Naciye Sultan’a olan sevgisini Makedonya Dağlarından Türkistan Coğrafyasına kadar ilmek ilmek işleyen bir aşk adamı… Türk tarihinde liderlerin önemi büyüktür. Ötüken Vadisi’nden yay kirişine yerleştirilen ve Avrupa’ya yöneltilen Türk’ün oku, gerçekten de istikametten şaşmamış, menzile varmıştır.
Bu oku yerleştiren liderler, öngörülü, bilgili, donanımlı, entelektüel derinliğe haiz kimseler olmuşlardır. Mete Han, İlteriş Kağan, Tuğrul Bey, Sultan Alparslan ve daha birçok Türk lideri... Hepsi cihangir, hepsi hükmetmeyi bilmiş, çağının ötesinde olmuşlardır. Yaptıkları faaliyetlerle Türk tarihine damga vurmuşlar, Türk mührünü dünyaya kabul ettirmişlerdir. Enver Paşa da tıpkı öncül ataları gibi donanımlı, ileriyi gören, entelektüel, dil bilen özellikleri olan; diplomat, asker ve siyaset adamı kimlikleri ile Türk tarihine damgasını vuran liderlerden biridir. Tüm bu özelliklerle beraber, Enver Paşa söz konusu olduğunda birçok sözde tartışma da akıllara gelir. Enver Paşa tarih üzerinden değil de genelde kulaktan dolma sözde bilgiler, rivayetler üzerinden anlatılmaya ya da anlaşılmaya çalışılır. Enver Paşa’yı bilmek için aslında yaşadığı dönemin doğasını bilmek çok önemlidir. Bu dönem alacakaranlığın hâkim olduğu süreçtir. Enver Paşa’yı tanımanın bir diğer yolu da onun misyonunu ve vizyonunu anlamaktan geçer. Peki, Enver Paşa’nın vizyonu nedir? İddia edildiği üzere hayalperest midir?
Enver Paşa vizyon adamıdır! Makedon dağlarında, Edirne’de, Trablusgarp’ta, Erzurum’da ve Belcuvan’da sözde hayalperestliği için bulunmadı... Reel politiğin gerekliliği için tam da bu noktalarda bulundu... Bugün Sarıkamış’taki şehit sayısı yüzünden hain sıfatını ona yakıştıranlar, 1908 Reval Görüşmelerinden bihaber kimseler değil de kimlerdir? Sarıkamış’taki ileri harekât İstanbul için yapılmıştır! İşte o günün reel politiği budur. Ya da Senusileri, İtalyanlara karşı örgütleyip sistemli bir savaşa girişmek...
Veya Çeğen tepesinde Rus mitralyözlerine karşı yalınkılıç at sürmek... Bunlar vizyoner bir adamın atabileceği adımlardır. Ve Enver Paşa bu adımları kararlılıkla atmıştır. Dün Kafkas İslam Ordusu, Enver Paşa’nın emri ile Azerbaycan için yola çıkmış, Nuri Paşa’nın öncülüğündeki sancağı bugünkü Türk sihaları devralmış Azerbaycan için yola koyulmuştur. Ruh aynı ruhtur. Çünkü kök aynıdır, geçmiş kader birdir, gelecek idealler ortaktır. Bu, Enver Paşa’nın hayalperest değil idealist ve vizyoner birisi olduğunu gösterir. Enver Paşa Türk Milletinin geçmişten geleceğe bir yansıması, ideallerin parıldaması, hilalin yıldıza olan aşkıdır…
KARUSEL / YAZARLAR