Bir osilatör, sabit bir frekansta çalışacaksa yani çalıştığı frekansta az da olsa bir değişiklik olmayacaksa o zaman osilatörün kristalli olması en iyi yöntemdir. Kristal osilatörün ana parçası olan piezoelektrik kristal çoğunlukla kuartz madeninden yapılır. Kristal osilatörler genellikle sabit frekansta çalışan alıcı ya da verici devrelerinde kullanılır.
Görsel 4.5’te deki kristal osilatör devresi bir Pierce osilatördür. Bu seri rezonans ayarlı devrede yükselteç olarak FET kullanılmıştır. Drain ve Geyt uçları arasına bağlanan X1 kristali ve C1 kondansatörü çok yüksek bir giriş empedansı oluşturmaktadır. R1 direnci, geri besleme ve kristal sürücü miktarını kontrol ederken, radyo frekansı bobini (L1) üzerindeki voltaj her döngüde tersine döner.
Görsel 4.5: Kristal osilatör devresi
MALZEME LİSTESİ
|Adı||Özelliği||Sembolü||Görünüşü||Miktarı|
|FET||BF245A (TO-92 kılıf)||1 adet|
|Direnç||1MΩ||2 adet|
|Kondansatör||470pf/16V||1 adet|
|Kondansatör||1nf/16V||2 adet|
|Bobin||330uH||1 adet|
|Kristal||4MHz||1 adet|
İŞLEM BASAMAKLARI
- Görsel 4.5’deki devreyi kurunuz.
- Osiloskobu Vç noktasına bağlayınız.
- Devreye enerji veriniz.
- Çıkış sinyalinin frekasını ve genliğini ölçüp Tablo 4.5’e yazınız, çıkış sinyalini ayrılan yere çiziniz.
DEĞERLENDİRMELER
Tablo 4.5: Kristal osilatör devresi
|Frekans||Gerilim|
SORULAR
- Bu devrede osilasyon nasıl oluşmaktadır?
- Kristal osilatörün olumlu ve olumsuz özellikleri nelerdir?
- Kristal kontrollü osilatörlerin kullanım alanlarını araştırınız.