Türkiye’de birincil gönüllü aşı uygulaması geçen 16 Eylül’de Hacettepe Üniversitesi‘nde sağlık çalışanlarına yapıldı. Aradan geçen 20 günü aşkın sürede şimdiye kadar 100’ün üstünde sağlık durumu çalışanına aşı uygulaması yapıldı.
“ŞİMDİYE DEK CİDDİ BİR BAĞLI ETKİ YOK”
25 merkezde yürütülen gönüllü uygulamalarının koordinatörlüğünü üstlenen Hacettepe Üniversitesi’nden Prof. Dr. Murat Akova, aşı uygulanan gönüllülerde şimdiye kadar önemli bir tabi etkiye rastlanmadığını söyledi. Prof. Dr. Akova, gönüllülerin yarısına da abes aşı yaptıklarını hatırlatarak, “İkinci aşılamadan 14 gün sonradan gönüllülerin kanları alınarak, antikor olup olmadığına bakılacak. Ondan sonra da gönüllüleri periyodik olarak takip edeceğiz bir yıla kadar. Zaten riskli grubu aşılıyoruz şimdi. Hastalanıp hastalanmadıklarına bakacağız. Buradan da aşının koruyucu olup olmadığını anlamsız aşı üretilmiş olanlarla kıyas olanağını konuşacağız” diye konuştu.
“KASIM AYINDA 13 BİN GÖNÜLLE AŞILANACAK”
Prof. Dr. Akova, bu ayın ardına kadar 1200 sağlık çalışanının aşılanmış olacağını tahmin ettiğini anlatarak, “Kasım ayı itibarıyla öteki 13 bin gönüllü aşılanması başlayacak. Daha yaygın bir duyurma kampanyası yapacağız o vakit. Yılbaşına dek da 13 bin karakter büyük grubu bitiririz. Ama yalnızca aşı yapmakla kalmıyoruz. Son aşıdan sonraki takipte bu şahısların kanlarında antikor olacak mı olmayacak mı, geçen işlem içinde aşıladıklarınız içinde hastalığa yakalananlar olacak mı olmayacak mı? Aşının hakiki etkinliğini bunların sonuçlarına kadar belirleyeceğiz.
“DÜNYA ÇAPINDA RUHSAT BAŞVURUSU OLACAK”
Bu sonuçlar başarılı olur ve aşının da güvenli olduğunu kanıtlarsak 13 bin karakter grup içinde o vakit ruhsat başvurusunda bulunulacaktır. Ruhsat başvurusu sadece Türkiye için laf konusu değil dünya çağında bir ruhsatlama olacak. Bizim dışımızda Endonezya ve Brezilya’da da kullanılıyor. Onun dışındaki diğer ülkelerde de egzersiz yapılması planlanıyor. Bütün bu çalışmanın sonuçları olumlu olur, aşının başarılı ve ast etkisinin olmadığı gösterilirse o zaman dünya çapında bir ruhsat başvurusu söz konusu olur. Onun için de benim tahminim yılbaşı civarı” dedi.
“15 MİLYAR DOZ AŞIYA İHTİYAÇ VAR”
Prof. Dr. Akova, herkese yetecek değin aşı üretmenin önemine muhabere ederek, “Tüm dünyada süregelen 10 adet safha 3 alıştırma var. Üreticiler hemen şimdi incelemeler bitmeden fabrikalarla uzlaşma yapıp, aşıyı bir yanlamasına da ürettirmeye başladılar. Çalışmanın sonucunu onlar olasılıkla ‘olumlu çıkacak’ diye düşünüyorlar. Olumsuz çıkarsa zaten o aşılar çöpe gidecek. O aşılar bir yana üretiliyor. Aşılardan bir veya bir kaçı güvenli ve başarılı olduğu kanıtlanırsa o aşılar hemencecik piyasaya çıkacak. Bunlar 100 milyonlu rakamlar. Halbuki şu an dünya nüfusunun takriben 7,5 milyar olduğunu düşünün, 15 milyar doz aşıya gereklilik var. Çünkü aşıların büyük çoğunluğu iki doz gerektiren aşılar.
“AŞIYI BİRKAÇ AY İÇİNDE ÜRETEBİLMEK MÜMKÜN DEĞİL”
Bu aşıyı böyle birkaç ay içinde üretebilmek muhtemel değil. Parti parti üretilecek muhtemelen. bir takım ülkeler anlaşmalarını yaptıkları ülkelere öncelikle gidecek. Yılbaşından sonraki zamanda Türkiye’de bu aşının kullanılabilir olacağını zannediyorum. Dediğim gibi aşının ruhsat alması bir yandan ruhsat aldıktan sonra aşıya erişim de sorun olabilecektir. Onun da röportaj ve anlaşmalarını yerine getirmek gerekecek” ifadelerini kullandı.
“YERLİ AŞI YAZA DOĞRU”
Prof. Dr. Akova, yerli aşıda ise hayvan denemeleri biten aşılar olduğunu ifade ederek, “Hayvanlarda etkili olduğu gözüktü. Evre 1 aşaması dediğimizi ast etki ve doz açısından denenmesi çalışmalarının yapılması gerekli. Genelde ufak gruplarda 20-30’luk gruplarda yapılan çalışmalardır. Aşının bu aşamaya geldiğine karar verilir ve klinik çalışma için izin verilirse aşı kısa sürede tamamlanır olabilecektir. Yan tesir anında çıkmaz. Kesin bir süre aşıyı yaptığınız gönüllüyü gözlemeniz lazım. Bu da bir aya kadar uzayabilecek bir zaman. Aşama 2’de biraz daha geniş gönüllüler dahilinde aşının etkinliğine de bakmaya başlıyorsunuz ast etkiyle beraber. Eğer o aşamayı da geçerse ondan daha sonra aşama 3 dediğimiz binlerle açıklama edilen gönüllülere uygulanır. Bir yerli aşıda ruhsatlanma çalışmasına dek 6 avuç içi dek geçecek bir süre var demektir. Önümüzdeki yaza içten veya bahar sonuna içten bugün başlanırsa aşının bir yerli aşı olarak piyasaya çıkacağını tahmin ediyorum” diye konuştu.
Kaynak: Demirören Haber Ajansı / Nursima ÖZONUR